turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Verdİ Kasım Divanı

Milletlerin gelişmişlik seviyesiyle dil ve edebiyatlarının gelişmişlik seviyesi paralellik gösterir. Büyük, köklü ve gelişmiş medeniyetlerin dil ve edebiyat alanlarına bakıldığında aynı oranda yüksek seviyede olduğu bilinmektedir. Bunu da gelişmiş medeniyetler önemli edebi eserler ortaya koyarak kanıtlamışlardır. Önemli eserler dil ve söz söyleme kudreti bakımından güçlü olan eserlerdir. Bir söz sanatı olan şiirler de bu eserler arasındadır. Türk şiiri dini törenlerden doğmuş fakat sonraları din dışı konularda da gelişimini sürdürmeye devam etmiştir. Yüzyıllarca edebiyatımızın ana anlatım aracı olan şiire 'yır' adı ile ilk önce Orhun yazıtlarında sonra da Divan-ı Lügati't Türk'te rastlanmıştır. Türk edebiyatında en çok gelişme gösteren tür şiirdir. Edebiyatımızda sayısız yazı türleri mevcut olmakla beraber Türk milleti en çok şiiri benimsemiş ve sevmiştir. Bu yüzden olacak ki edebiyatımızda hikayeler bile mesnevi yoluyla şiirle anlatılmıştır. Klasik edebiyatımızda da şiir önemli bir yere sahiptir. Öyle ki şairlik ölçüsü müretteb divana sahip olmak olarak görülmektedir. Bugüne kadar Klasik Türk edebiyatı alanında birçok çalışmalar yapılmıştır. Yapılan çalışmalar sonucunda pek çok sanatçı ve eserlerinin önemi tespit edilmiştir fakat hala tezkirelerde ve diğer kaynaklarda ismi geçen hayatı ve eserleri hakkında herhangi bir inceleme yapılmamış çok sayıda sanatçı mevcuttur. Bunların da diğer sanatçılarımız gibi incelenip ilim alemine kazandırılmaları ve önemlerinin bilinmesi gerekmektedir. Bu gereklilik neticesinde daha önce üzerinde hiçbir çalışma yapılmamış XVII. yüzyıl şairlerinden Verdi Kasım ve Divan adlı eserini incelemeyi uygun gördük. Bu çalışma Ankara Milli Kütüphane Yazmalar Koleksiyonu 06 Mil Yz A 2589 numarada kayıtlı olan Divanın transkripsiyonlu metni, sözlük ve dizin üzerine yapılan çalışmadan oluşmuştur. Bu eserde 168 şiir 2 tarih yer almaktadır. Çalışmamızın giriş bölümünde Klasik Türk Edebiyatında Şiir ve Klasik Türk Edebiyatında Tasavvuftan kısaca bahsedilmiştir. Birinci bölümünde transkripsiyonlu metin, ikinci bölümde sözlük, üçüncü bölümde dizin ve yapılan çalışmaların daha sağlıklı takip edilmesini sağlamak maksadıyla metnin Tıpkıbasımına yer verilmiştir. Metin üzerinde detaylı inceleme yapılmamasına karşılık genel olarak inceleme yapılmış ve bu da 'sonuç' başlığı altında örneklerle özetlenmiştir.
1990 sonrası Türk romanında potmodern kurgu

Toplumların geçirmiş olduğu siyasal ve sosyal değişimler edebiyatı da derinden etkilemiştir. Yirminci yüzyılın ikinci yarısında Amerika ve Avrupa'da ortaya çıkan postmodern düşünce, kısa sürede kültür ve edebiyat ortamına da yansır. Gerçeği anlatma iddiasında olan roman, bu özelliğinden dolayıpostmodernizmden en fazla etkilenen edebi tür olmuştur. Postmodern felsefenin, gerçekliği; özneye göre değişen bir görecelilik olarak tanımlaması, roman için de önemli bir değişimin başlangıcıdır. Gerçeklikten uzaklaşarak, toplumsallığınıkaybeden roman, kendi yazılış serüvenini anlatan bir türe dönüşür. İçeriğin çoğulcu bir şekilde dağılması, metinlerarasılık, üstkurmaca, gerçekliğin yitimi bu yeniromanların en önemli özellikleri olmuştur. Postmodern romana ait bir takım özelliklerin 1990 öncesi Türk romanlarında da görülmesine rağmen, yazınsal bir anlayış olarak postmodernromanların 1990 sonrasında yoğunlaştığı görülür. Bu romanlarda gerçekliktenkopuş ve kurmacalık açıkça belirtildiği için, romanlar kurgusal özelliklerine göre değerlendirilmiştir. Postmodern romanların genel özelliklerini gösteren eserler, dokuz farklı başlık altında incelenmiştir. Bu çalışmada amaç, postmodern düşüncenin Türk romanındaki yansımalarını anlamaya çalışmak ve postmodernromanların, roman türünün ilk ortaya çıktığı noktadan çok farklı bir yerde olduğunu göstermektir.
Hüdayİ divanı'nda tipler ve şahsiyetler

Bilindiği üzere Osmanlı Edebiyatı kadim bir edebiyattır. İçinde yüksek bir kültür malzemesi bulundurduğu için şiirler, yazıldığı devirden büyük izler taşır. Bu sebeple her şiir parçası adeta bir sanat vesikası görevi görmektedir. Bu şiir parçalarının tahlili ve anlamlandırılması hem Türk-Osmanlı kültürünün hem de Osmanlı Şiiri'nin açıklanmasına olanak sağlayacaktır. Tezimizde 16. Yüzyıl divan edebiyatı sanatçısı Hüdayi'nin divanı ele alınmış ve şahıs ve tip kadrosu çıkartılmıştır. Şahıs ve tipler hakkında önce genel bir bilgi verilmiş ardından da divandan bunlara örnek teşkil eden beyit ve bentler alınarak tezimize aktarılmıştır. Ele alınan beyit ve bentlerin verilen bilgiler ışığında tahlili yapılarak Hüdayi divanının şahıs ve tip kadrosu aydınlatılmaya çalışılmıştır.
Alanya halk takvimi, takvimsel uygulamalar ve halk meteorolojisi

Takvim; zamanın yıl, ay, gün ve saate indirgenip kümelenmiş halidir. İnsanlık, ilk çağlardan bu yana her dönemde yaşamlarını daha rahat idame ettirebilmek için zaman üzerinde bir takım başlangıç ve bitiş aramış, aynı zamanda kötü hava koşullarından korunmak ve korumak için hayvan, bitki ve gök cisimlerine bakarak hava tahminlerinde bulunmuşlardır. Bu duruma bağlı başlarından geçen önemli olayları, savaşları, doğal felaketleri, farklı yollarla somut ve soyut olarak muhafaza ederek zamanı dilimlere ayırıp çeşitli dönemlerde çeşitli takvim ve hava durumu tahmin yöntemleri geliştirmişlerdir. Her toplumun zamanı dilimlere ayırmada ve hava durumu tahminlerinde farklı, belirleyici unsurları vardır. Bu unsurlar arasında o toplumun bulunduğu coğrafya ve geçim kaynakları etkilidir. Anadolu ve Türk dünyasında diğer takvimlerden farklı olarak kullanılan halk takvimi halkın yerel bilgisine dayalı bir takvimdir.'Alanya Halk Takvimi, Takvimsel Uygulamalar ve Halk Meteorolojisi' adlı bu çalışmada yöre halkının deneyimleri neticesinde elde ettiği ve nesilden nesile aktardığı takvimsel uygulamalar ile halkın yerel iklim bilgisini içeren günümüzde halen başvurulan yararlı hava durumu tahminleri derleme çalışması yöntemiyle, yörenin fiziki ve kültürel coğrafyası çerçevesinde değerlendirilmiş, elde edilen bulgular sunulmuştur.
Vedat Türkali'nin 'Güven' romanında toplumcu gerçekçilik

Bu çalışmada Vedat Türkali'nin 1999 yılında yayımlanan 2 ciltlik 'Güven' romanı toplumcu gerçekçilik açısından incelenmiştir. Çalışmada dört bölüm, sonuç ve kaynakça yer almaktadır. Giriş bölümünü izleyen ikinci bölümde 'gerçekçilik' sanat akımının hangi toplumsal dönüşümlerden sonra ortaya çıktığı üzerinde durulmuş, gerçekçiliğin farklı kolları olan geleneksel, eleştirel, doğal gerçekçilik, sosyalist ve toplumcu gerçekçilik anlayışları ele alınmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünde yazarın biyografisi, sanat anlayışı ve eserleri tanıtılmış, Güven romanı içeriksel ve biçimsel olarak çözümlenmiştir. Güven, Türkiye'de sol tarihi TKP üzerinden yansıtan ilk yazınsal romandır. Sovyet sosyalizminin çökmesi, Türkiye'de yasak ve baskıların azalmış olması nedeniyle, 'çatışma' ve 'çelişkiler' daha özgürce biçimlendirilebilmiştir. Bu bakımdan Güven sosyalist gerçekçilik ilkelerini en iyi temsil eden bir romandır. Dördüncü bölümde Güven, toplumcu gerçekçi ilkeler doğrultusunda eser odaklı ve betimlemeli olarak incelenmiştir. Vedat Türkali Güven'i, gelecek kuşaklara bir sol tarih belleği kazandırmak için kaleme almıştır. Bu bağlamda roman, partiyi arayış süreciyle birlikte, tanık olunan tarihsel, toplumsal olayları somut tarihi gerçeklere ve belgelere bağlı kalarak, 'bütünlüklü' ve 'içeriden' anlatmıştır. Sosyalist gerçekçiliğin önemli estetik ilkesi olan bütünlüklülüğü sağlayabilmek için ise 1939- 1945 yılları arasında dünyada ve Türkiye'de meydana gelen ve Türkiye'de sol hareketi belirleyen tüm toplumsal ve siyasi aktörler temsil edilmiş, olaylar, çatışmalar çelişkileriyle yansıtılmıştır.
Aşık Ömer Divanı'nın tahlİli

Aşık Ömer Divanı'nın Tahluli adlı tezimiz, Ön Söz ve şairin hayatı, edebi şahsiyetine yer verdiğimiz Giriş bölümünden sonra dört bölüm ve Bibliyografyadanmeydana gelmiştir. Birinci Bölüm, Din-Tasavvuf olarak adlandırılmış ve bu bölümde dini-tasavvufi unsurlara yer verilmiştir. Allah, paygamberler, kutsal kitaplar, cennet, cehennem, melekler, çeşitli tasavvufi terimler divanda yer aldığı şekliyle verilmiş ve bu unsurlar hakkında çeşitli yorumlar yapılmıştır. İkinci Bölüm, cemiyet olarak adlandırılmıştır. Bu başlık altında Türk ve yabancı devlet adamları, hikaye kahramanları, dini kimliğe sahip şahılarınincelendiği şahıslar başlığının yanı sıra, devrin sosyal ve ekonomik koşullarını gözler önüne seren santkarların, esnafların, askerlerin, savaşların, incelendiği kısımlar da bu bölümde yer almıştır. Çalışmanın en hacimli bölümünü oluşturan Üçüncü Bölüm, sevgiliden, sevgilinin güzellik unsurlarından, aşığın halinden, rakupten ve çeşitli maddi-manevihalleri ihtiva eden Aşık-Sevgili-Rakup üçlemesini en iyi şekilde anlatan Sevgili, Aşık, Rakup, Maddi ve Manevi Haller başlıklı bölümdür. Aşık Ömer, bu bölümde şiirdeki gücünü göstererek sevgiliyi ihtişamlı bir şekilde bize anlatmaktadır. Aşıkolarak kendini göstermekte ve sevgilinin yolunda çektiği cefaları bizlere anlatmaktadır. Sevgiliye ulaşmasını engelleyen rakubi ise en kötü şekillerde tasvir etmektedir. Dördüncü Bölüm, kozmik alemden, zaman ve zamanla ilgili unsurlardan, sudan, topraktan, ateşten, bitkilerden ve hayvanlardan meydana getirilen Tabiat ve Eşya başlığını taşıyan bölümdür. En sonda ise çalışmamız sırasında istifade ettiğimiz eserlerden meydana getirdiğimiz Bibliyografya kısmı yer almaktadır.
Ahmet Mithat Efendi'nin Kainat adlı eserinde İngiltere; metin-inceleme

Çalışmanın esasını Ahmet Midhat Efendi'nin Kainat-İngiltere adlı eserinin Latin harflerine çevirimi teşkil etmektedir. Ancak daha önce Ahmet Midhat Efendi'nin hayatı, edebi kişiliği, eserleri ve Kainat serisi hakkında bilgi verilmiştir. Daha sonra Kainat-İngiltere adlı eser 'İngiltere'nin İcmal-i Ahval-i Coğrafiyesi' ve 'İngiltere Ülkesinin Ahval-i Tarihiyesi' başlıkları altında incelenmiştir. 'İngiltere Ülkesinin Ahval-i Tarihiyesi' bölümünde İngiltere tarihi 5 bölümde ele alınmıştır.
Faik Esad: Hayatı, edebi şahsiyeti ve şiirlerinin tema bakımından incelenmesi

Bu araştırma, 1870- 1903 yılları arasında yaşayan Faik Esad'ın şiirlerini ve düzyazılarını gün yüzüne çıkarmanın yanı sıra şiir alanında yazdıklarından yola çıkarak şairin şiir dünyasına bir ayna tutmayı amaçlamaktadır. Bu amacı gerçekleştirmek üzere öncelikle Faik Esad'ın Türkiye'nin farklı kütüphanelerinde bulunan eserlerinin kopyalarına ulaşılmış, daha sonra ise bu eserlerdeki şiirler ve düz yazılar Arap harflerinden Latin harflerine aktarılmıştır. Faik Esad'ın bir şair ve yazar olarak edebi şahsiyetinin tespitinde eserlerinin sağlam bir metninin oluşturulması hayati bir önemi haizdir. Faik Esad'ın yayımlanmış sekiz kitabı bulunmaktadır. Bu eserler yayımlanış sırasına göre Sabah-ı Hayatım, Gül Demetleri, Bahar Çiçekleri, Arapların Hikayat-ı Şairanesi, Bir Demet Çiçek, Nağamat, Gülbün ve Mahşerü'n-Nefais isimlerini taşımaktadır. Bahar Çiçekleri, Bir Demet Çiçek, Nağamat ve Gülbün isimli eserler tamamen şiirlerden oluşurken, Sabah-ı Hayatım ve Gül Demetleri isimli eserlerde şiirlerin yanı sıra düz yazılar da bulunmaktadır. Ayrıca bu eserlerde Arapça ve Farsça olarak yazılmış manzum ve mensur bazı eserlerden yapılan çeviriler de yer almaktadır. Mahşerü'n-Nefais isimli antoloji niteliğindeki eserde ise daha ziyade Tanzimat dönemi şair ve yazarlarının eserlerinden örneklere yer verilmiştir. Daha çok nazım parçalarının yer aldığı eserde az da olsa nesir örnekleri de bulunmaktadır. Ayrıca, Faik Esad'ın Arapçadan çevirdiği, nesir türünde hikayeler bulunan 'Arapların Hikayat-ı Şairanesi' adlı eseri de vardır.
Edward W. Said'in oryantalizm kuramından hareketle postmodern Türk romanlarında oryantalist temsiller üzerine bir inceleme

Batı ile Doğu dünyası arasındaki diyalektikle şekillenen Batı merkezli bir bilgi alanı olan oryantalizm, Edward W. Said'in 1978 yılında yayımlanan Şarkiyatçılık Batı'nın Şark Anlayışları adlı kitabı ile kurgusal bir atmosferde metinler aracılığıyla oluşan bir söylem olma niteliği kazanmıştır. Bu çalışmada Said'in kuramsal çerçevesini çizdiği oryantalizmin postmodern anlatıdaki görünümünün açığa çıkartılması amaçlanmıştır. Bu bağlamda çalışmada postmodern Türk romanının önde gelen isimlerinden İhsan Oktay Anar, Hasan Ali Toptaş, Elif Şafak ve Orhan Pamuk'un romanlarının oryantalist bir okumaya tabi tutulmasıyla, Doğu'ya ilişkin temsil biçimleri saptanan romanlarda bu temsil biçimlerinin postmodern bir kurmacada bir söylem biçimine nasıl dönüştüğü gösterilmiştir. Postmodern yazarların oryantalist bir bakış açısına sahip olup olmadıklarını ve bu bakış açısını anlatının bir parçası haline getirerek yansıtıp yansıtmadıklarını tartışan çalışmada, oryantalist unsurların postmodern anlatının popüler bir malzemesi haline gelmesinde etkili olan kuramsal çerçeve açıklığa kavuşturulmuştur.
Eski Uygur Türkçesiyle Çaştanı Bey masalı

Budist inanışa göre Çaştanı Bey, ülkesini şeytanların getirdiği hastalık ve sıkıntıdan kurtaran bir hükümdardır. Çaştanı Bey Masalı'na ait belgeler Dasakarmapathaavadanamala isimli eserin dokuzuncu bölümünde yer almaktadır. Bu eser Budizm'de kaçınılması gereken on kötü günahı anlatır. Dokuzuncu günah içinde yer alan ilgili belgelerde Çaştanı Bey'in, ülkesine hastalık ve sıkıntı getiren şeytanlarla yaptığı mücadeleler ve bu mücadeleler sonucunda nasıl Bu da olduğu anlatılmaktadır. Eser Şılazın Praşnıkı tarafından Toharcadan Uygurcaya çevrilmiştir. Ancak eserin başka dillerde bir paraleli ele geçmemiştir. Tek nüshası Eski Uygur Türkçesiyle yazılmış olanıdır. Esere ait belgeler Berlin (15 belge) ve Petersburg'ta (1 belge) korunmaktadır. Bu belgeler üzerinde ilk çalışmayı Müller yapmıştır. Saffet Bey, Müller'in transkripsiyonuna dayanarak Mz. 670 numaralı belgeyi Türk Yurdu Dergisi'nde Türkçeye aktarmıştır. Bu tez çalışması Giriş, Metin, Çeviri, Notlar, Dizin ve Tıpkıbasım bölümlerinden oluşmaktadır. Metin bölümünde Çaştanı Bey Masalı'na ait belgelerin yazı çevrimi ve harfçevrimi yer alır. Çeviri bölümünde metin, önceki çevirilerden de faydalanılarak Türkiye Türkçesine aktarılmıştır. Notlar bölümünde bazı kelime ve ifadelerin açıklamaları yapılmıştır. Dizin bölümünde metindeki bütün kelimelerin dizini yapılarak kelimelerin Türkiye Türkçesi karşılıkları yazılmıştır. Tıpkıbasım bölümünde ise metindeki sıra esas alınarak belgelerin fotoğrafları sıralanmıştır.
Bolu masalları üzerine bir araştırma

Masal, kahramanlarından bazı i arı hayvan ve tabiatüstü varlıklar olan, olayları masal ülkesinde cereyan eden, hayal mahsulü olduğu halde dinleyenleri inandırabilen sözlü anlatım türüdür. Bu çalışma, Bolu masallarının derlenmesi ve incelenmesine yönelik bir çalışmadır. Çalışmamız, giriş ve üç bölüm' den meydana gelmektedir. Giriş bölümünde, masal hakkında kısa bir bilgi verildikten sonra masalın tarifi üzerinde durulmuş, Türk masalları üzerine yapılan bilimsel çalışmalar özet bilgi olarak verilmiştir. Yine aynı bölümde Bolu masalları üzerine yapılmış çalışmalar hakkında bilgi verildikten sonra; masalları anlatan kaynak kişiler tanıtılmıştır. Birinci bölümde, B olu masallarının tasnif ve tahlili yer verilmiş daha sonra Wolfram Eberhart-Pertev Naili Boratav'tn Typen Türkischer Volksmarchen adlı çalışmasıyla motif karşılaştırılması yapılmıştır. İkinci bölümde, Bolu masallarında ortak unsurlar üzerinde durulmuştur. Bu bölüm, şu kısımlardan meydana gelmektedir: 1 - Bolu masallarında temler. 2- Bolu masallarında kahramanlar. 3- Bolu masallarında mekanlar. 4- Bolu masallarında eşya. 5- Bolu masallarında yiyecek ve içecekler. 6- Bolu masallarında kullanılan formeller. Üçüncü bölümde, Bolu'nun değişik yerlerinden derlenmiş yetmiş masal metni yer almıştır. Metinler ilk tespit edildikleri şekilleriyle Bolu ağzına uygun olarak yazıya aktarılmıştır. Çalışmanın sonuna, yerel kullanımda geçen kelimeleri içeren bir sözlük ve çalışmada yararlanılan kaynakları içeren bir kaynakça eklenmiştir.
Fağfurİzade Hüseyin Nesimİ ve Seyahat adlı eseri üzerine bir inceleme

Fağfurizade Hüseyin Nesimi; son dönem Osmanlı siyaset ve fikir aleminde, gerek yöneticilik vasfıyla gerekse fikirleriyle yer almış aydın bir şahsiyet olarak belirmiştir. Bu çalışmada onun bu yönlerinin dayandığı esaslar ortaya çıkarılıp incelenmiştir. Genel olarak üç bölüme ayrılan tezin birinci bölümünde Hüseyin Nesimi'nin hayatı, eserleri ve fikirleri incelenmiş; burada ulaşılan bilgilerden yola çıkılarak bir sonuca ulaşılmıştır. Bu bölümde onun en çok öne çıkan vasfı, fikirleriyle; yönetim ve ülke olarak yıkılma sürecine girmiş bir topluma yol gösterme gayretini elden bırakmamasıdır. Burada ise onun muharrirlik yönü ön plana çıkmaktadır. Zira yazdığı kitaplarla, dergilerde çıkan yazılarıyla onun bu muharrirlik yönü, resmi kayıtlarda kamu idarecisi olarak geçen Hüseyin Nesimi'nin başka bir cephesini oluşturmaktadır. Bu bölümde Nesimi'nin öne çıkan diğer bir vasfı da Ermeni tehcirinin başladığı yıllara rastlayan Lice kaymakamlığı esnasındafikirlerinden ve inandığı değerlerden taviz vermeden görevini ifa etmesi ve bu uğurda hayatını kaybetmesidir. Bu bakımdan 1915 olayları ile Hüseyin Nesimi'nin ölümü arasında yakın bir ilişki vardır. Tezin ikinci bölümünde ise Hüseyin Nesimi'nin 1893 yazında çıktığı Avrupa seyahatiyle ilgili tuttuğu notları içeren bir risalesi inceleme konusudur. 'Seyahat'adını verdiği bu risale, asıl seyahat metninden sonra 'Mütalaa' başlığı altında yaptığı değerlendirmelerle son bulmaktadır. Tezde bu risale; sanat ve estetik, şehircilik ve belediyecilik, eğitim ve öğretim, gündelik hayat, siyasi ve hukuki açılardan ve son olarak da dil ve anlatım bakımlarından değerlendirilmiş ve bir sonuca varılmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünü ise Seyahat metni oluşturmaktadır. Metinde bugün kullandığımız Türkçe imla kuralları esas alınmış, özellikle yer ve kişi adları mensup oldukları dilin imlasıyla yazılmıştır.
Hacı Pİrİ-İntihab-ı Şerh-i Mesnevİ (1-50 varak)

Değişik birçok alandan kişi -yazıldığı günden bu yana- Mesnevi ile ilgilenmiştir. Günümüzde de süren bu ilgi, edebiyat tarihimize büyük bir Mesnevi birikimi kazandırmıştır. Sözü geçen çalışmalardan biri de Mesnevi'nin birinci defterinden Hacı Piri'nin seçtiği beyitlerin açıklamasından oluşan İntihab-ı Şerh-i Mesnevi'dir. Çalışmamızda bu yapıtın 1 a-51b sayfaları incelenmiştir. Çalışmamızın 'Giriş' bölümünde 16. yüzyılda yaşamış olan Hacı Piri'nin yaşamına ve edebi kişiliğine ait bilgi verilmiştir. 'Birinci Bölüm'de Türkçe Mesnevi açımlamaları konusu ile ilgilenilmiştir. Bu bölümde Süleymaniye Kütüphanesi, Halet Efendi Ek, 26 numarasıyla kayıtlı bulunan İntihab-ı Şerh-i Mesnevi'nin bir seçki olarak diğer açımlamalar arasındaki yeri belirlenmiştir. İlk bölümde İntihab-ı Şerh-i Mesnevi'nin bilinen tek örneği biçim ve içerik yönünden değerlendir.. ilmiştir. Bu bölümde Hacı Piri'nin İntihab-ı Şerh-i Mesnevi'yi yazarken beyitleri doğrudan çevirmediğinin üzerinde durularak bunları açıklamak amacıyla alıntı yaptığı kaynaklardan söz edilmiştir. Yine bu bölümde İntihab-ı Şerh-i Mesnevi yazmasında yapılan alıntı ve sözcük yazımı kusurları belirtilmiştir. İkinci bölümde İntihab-ı Şerh-i Mesnevi'nin 1 a-51b sayfaları çeviri yazı yöntemi ile çevrilmiştir.
Tanzimat sonrası siyasİ fikirlerin Türk romanına yansıması (1871-1895)

On dokuzuncu asır, edebiyatın siyasetle en çok iç içe geçtiği devirlerden biridir. Bu çalışmada, 1871- 1895 yılları arasında yayınlanan roman türündeki eserler üzerinden Tanzimat sonrası siyasi fikirlerin Türk romanına yansıması incelenmiştir. Giriş kısmı hariç, beş bölümden oluşan tezimizde; devrin matbu romanlarından hareketle adalet, kanun, hürriyet, meşrutiyet, meşveret, ekonomi-politik, maarif politikası, ittihad-ı İslam, Osmanlıcılık, medeniyetçilik, milliyetçilik, sömürgecilik gibi siyasi fikirlerin Yenileşme devri romanlarında hangi cepheleriyle yer aldığı ortaya konmaya çalışılmıştır. Diğer bir deyişle, Tanzimat sonrası hayatımızda yer alan siyasi kavram ve düşünceler, Tanzimat ve Islahat Fermanı ile diğer kanunlaştırma hareketlerinin Türk romanına yansıyış şeklinden yola çıkılarak değerlendirildi. Tezimizde, ana ve ara başlıklarda geçen fikirler, devir ve şahsiyetleri içine alacak şekilde tasnif ve tetkik edildi. Bu fikirlerin bağlı bulunduğu edebi gelenek ile hangi ekol ve şahıslardan etkilenilerek yazıldığı gösterilmeye çalışıldı. Böylece Türk romanının bu devresi hakkındaki mevcut bilgi ve değerlendirmelere yeni bir bakış açısı getirilmeye çalışıldı.
Abidin Paşa ve Tercüme ve Şerh-i Mesnevi-i şerif

1843' de Preveze'de doğan Abidin Paşa, çeşitli valilik görevlerinde bulunmakla birlikte, Hariciye Nazırlığı'na kadar yükselmiş bir devlet adamıdır. Bu yönünün yanı sıra ilme ve edebiyata yatkınlığı nedeniyle çeşitli eserler de vermiştir. Değişik konularda eserleri bulunan ve gazete makaleleri yazan Abidin Paşa'nın en önemli eseri ise Mevlana Celaleddin- i Rumi Hazretleri'nin Mesnevi'sinin I. cildini kapsayan VI. cildlik 'Tercüme ve Şerh- i Mesnevi- i Şerifdir. Abidin Paşa bu eserini Adana Valiliği görevinde iken 31 Aralık 1884 günü yazmağa başlamış ve ilk cildini bir sene sonra Sivas Valisi iken tamamlanmış ve aynı şehirde Vilayet matbaasıyla, İstanbul'da Matbaa- yi Osmaniye'de tabettirmiştir. VI cildin tamamı ise 1305 - 1306 / 1888 -1889'da tamamlanmıştır. Üzerinde bu çalışmayı hazırladığımız I. cild ise Mesnevi'nin ilk defterinden 739 beyti içinde almaktadır. Abidin Paşa bu eserinde Mesnevi beyitlerini birer birer ele alarak önce 'Terceme' adı altında Türkçe'ye çevirmiş, devamında ise 'Şerh' başlığıyla açıklamıştır. Beyitleri açıklarken genel de içtimai hayattan örnekler, vererek herkesin anlamasını sağlamaya çalışan Abidin Paşa kısmen de Ayet- i Kerime'lerden ve Hadis- i Şeriflerden faydalanmıştır. Ayrıca aşina olduğu Yunan ve Batı kültüründen de misaller getirmiştir. Bazıları tarafından diğer şerhlerin basit bir tekrarından ibaret olarak nitelendirilen bu eser, yazıldığı zamanlarda ise günlük lisana uygun, herkesin anlayabileceği bir şerh olarak kabul görmüştür.
Kıbrıslı Hocazade Şeyh Ahmed Dİvan-ı Kamil inceleme - metnin çeviri yazısı - indeks

Dini-tasavvufi edebiyatın son temsilcilerinden biri olan Hocazade Ahmed Kamil Efendi XIX. yüzyıl mutasavvıf şairlerindendir. Silivri Müftüsü Gürcü Osman Efendi'nin oğludur. Şeyhi Nakşibendi tarihi meşayihinden Kütahyalı Evliyazade İsmail Hakkı Efendi'dir. Hocazade Ahmed Kamil Efendi de Nakşibendi tarikatı mensubudur. Hocazade Ahmed Kamil Efendi'nin araştırmalarımız sonucu tespit edebildiğimiz tek eseri divanıdır. İki kez basılan divanın ilk baskısı H 1289 olmakla birlikte ikinci baskısı H 1325 tarihlidir. Divanın ikinci baskısında, birinci baskısında olmayan şiirler de ilave edilmiştir. Ayrıca bir şiir mecmuasında divanın yazma bir nüshası da bulunmaktadır. Bu nüsha bir şiir mecmuası içinde yer alır. Bu yazma nüshada eserin bir kısmı yoktur. Bu çalışmada Hocazade Ahmed Kamil Efendi'nin tek eseri olan divanının inceleme-çeviriyazı ve indeksi yapılmıştır. Hocazade Ahmed Kamil Efendi de diğer mutasavvıf şairler gibi şiirlerini, tasavvufi düşüncelerini yaymada bir araç olarak görmüştür. Tasavvufi düşünceye son derece bağlı olan şair şiirlerinde özellikle ilahi aşktan, dünyanın fani oluşundan, mürit-mürşit ilişkisinden, nefis terbiyesinden, vahdet-i vücuttan ve zikirden bahsetmiştir.
Metin Kaçan'ın eserlerinin yapı ve içerik bakımından incelenmesi

Araştırmamızda Metin Kaçan'ın eserleri: yapı, dil ve anlatım, içerik ve postmodern unsurlar bakımından incelenmiştir. Çalışmanın 'GİRİŞ' bölümünde: Yazarın çocukluğu, yetiştiği çevre, yaşadığı kimi olaylar ve intiharı, edebiyatla tanışması, eserlerinin yayınlanma aşaması gibi biyografik unsurlar üzerinde durulmuştur. 'BİRİNCİ BÖLÜM'de ise yazarın bütün eserleri: Olay örgüsü, kişi kadrosu, zaman, mekan gibi yapısall unsurlarla beraber; anlatıcı ve bakış açısı tekniği, dil ve anlatım, zihniyet gibi unsurlar bakımından değerlendirilmiştir. 'İKİNCİ BÖLÜM'de Metin Kaçan'ın eserlerinde: İdeoloji, tasavvuf, cinsellik, uyuşturucu madde kullanımı gibi içerik unsurları üzerinde durulmuştur. 'ÜÇÜNCÜ BÖLÜM'de yazarın eserlerinde: Yapı, metinlerarasılık, çoğulculuk, üstkurmaca gibi postmodern özellikler değerlendirilmiştir. Çalışmadaki her bölüm eserlerden yapılan alıntılarla desteklenmiştir. Bütün bu incelemeler ışığında Metin Kaçan'ın Türk edebiyatına getirdiği yenilikler tespit edilmiştir.