Durumlu öğrenmenin duygusal zeka yeterliliklerinin geliştirilmesine etkisi

Bu araştırmanın temel amacı, yapıcı öğrenme yaklaşımının, durumlu öğrenme kuramına dayalı bilişsel çıraklık stratejisinin ilköğretim yedinci sınıf öğrencilerinin duygusal zeka yeterliliklerinin geliştirilmesine etkisini incelemektir. Araştırma, tek gruplu öntest son test deneme öncesi modelinde yürütülmüştür. Araştırmanın bağımsız değişkeni, durumlu öğrenme yöntemi, bağımlı değişkenleri ise duygusal zeka yeterlilikleri olarak, özfarkındalık, özdenetim- motivasyon, empati ve sosyal ilişki yeterlilikleri ve transfer becerileridir. Çalışmada ek olarak cinsiyet ile duygusal zeka arasındaki ilişkiye de bakılmıştır. Araştırma denekleri, Gazi Üniversitesi Vakfı ilköğretim okulu yedinci sınıfında 2002- 2003 öğretim yılında öğrenim gören 24 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmanın toplam uygulama süresi on altı haftadır. Araştırma verilerini toplamak amacıyla; öğrencilerin kendilerinin duygusal zeka yeterliliklerine ilişkin değerlendirmelerini toplamak için duygusal zeka yeterlilik ölçeği, öğrencilerinin duygusal zeka yeterliliklerine ilişkin öğretmenlerin her bir öğrenci için gözlemlerine dayanan gözlem formu, öğrencilerin duygusal zeka yeterlilikleri sonrasında, bu etkinliklerde geliştirdikleri yeterlilikleri transfer etme becerilerini ölçmek üzere yan yapılandınlmış görüşme formu kullanılmıştır. Aynca öğrencilerin uygulamaya yönelik görüşlerini saptamak için yapılandırmamış görüşme gerçekleştirilmiştir. Ölçekte faktör analizi ve güvenirlik ölçüm sonuçlanna göre bazı maddeler atılmış ve her düzeltmenin ardından yeniden ön deneme yapılarak, en son 35 ifadeden oluşan duygusal zeka yeterlilikleri değerlendirme formuna dönüştürülmüştür. Duygusal Zeka Yeterlilik Ölçeğinin alfa güvenirlik katsayısı empati faktörü için.77, sosyal ilişki faktörü için.73, özdenetim/motivasyon faktörü için. 68 ve özfarkındalık faktörü için.68'dir. Ölçeğin toplam güvenirlik katsayısı. 78 olarak hesaplanmıştır. Dört faktörün açıkladıklan toplam varyans %37.84tür. Deneklerin duygusal zeka yeterlilik düzeylerini belirlemek üzere dört faktörlü ölçek deney öncesi ve sonrası öğrencilere uygulanmış, sonuçları İlişkili Örneklemler İçin t Testi kullanılarak analiz edilmiştir. Aynı şekilde deneklerin duygusal zeka yeterliliklerine ilişkin öğretmen gözlem formlan da deney öncesi ve sonrası uygulanmış, iki ölçüm arasındaki fark İlişkili Örneklemler İçin t Testi kullanılarak analız edilmiştir. Araştırmanın ilk alt amacının üçüncü sorusunu cevaplayabilmek üzere de öğrencilerin ve öğretmenlerin deney öncesi ve sonrası ölçümleri aynı teknikle analiz edilmiştir. Verilerin analizinin ardından Bölüm 4te tablolaştınlarak dört tablo üzerinden her bir faktöre göre yorumlanmasına yer verilmiştir. Alt amaçlann test edilmesinde anlamlılık düzeyi. 05 olarak alınmıştır. Araştırmanın ikinci alt amacına göre, deneklerin duygusal zeka yeterliliklerinin öğretmenlerin gözlem sonucu öğrencilere yönelik deney öncesi ve deney sonrası değerlendirmeleri ile öğrencilerin deney öncesi ve deney sonrası kendilerini değerlendirmeleri arasında cinsiyete göre anlamlı bir fark olup olmadığı hem öntest hem de son test puanlan arasındaki dağılımlannın normal olmaması nedeniyle Mann Whitney-U testi kullanılarak test edilmiştir. Yine. 05 anlamlılık düzeyine göre yorum yapılmıştır. Durumlu öğrenmenin ve özellikle bilişsel çıraklık stratejisinin duygusal zeka yeterliliklerinin geliştirilmesinde uygun bir yaklaşım olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Cinsiyete göre öğrencilerin duygusal zeka yeterliliklerinin karşılaştırılmasında öğretmen ve öğrenci değerlendirmelerinde 12-13 yaş grubunun duygusal zeka yeterliliklerinin cinsiyete göre farklılaşmadığı görülmüştür. Aynı zamanda araştırmanın genel sonucu olarak duygusal zeka ve durumlu öğrenme temel özellikleri açısından birbirini destekleyen bir yapı sunmaktadırlar. Konuyla ilgili araştırmacıların bu noktayı göz önünü alan yeni çalışmalarına gereksinim vardır.