Çocuk hastada MAC ve MAC awake konsantrasyonlarında genel anestezi uygulamasında yeterli anestezi derinliğinin ısı ve hemodinamik değerler açısından incelenmesi

Gelişmiş ülkelerde çocuk diş hekimliğinde bilinçli sedasyon ve genel anestezi altında tedavi uzun yıllardır uygulanmaktadır. Ülkemizde de diş hekimine karşı kaygısı ve korkusu bulunan, zihinsel veya fiziksel engeli olan, kooperasyon kurulamayan çok küçük yaştaki hastalarda bilinçli sedasyon ve genel anestezi uygulamaları giderek yaygınlaşmaktadır. Yaygın çürükler, korku ve kaygı, zihinsel veya fiziksel engeller GA için temel endikasyonlardandır. Fakültemizde çocuk hastalarda öncelikle davranış yönlendirme teknikleri uygulanmakta, kooperasyon sağlanamayan ve engelli çocuk hastalarda ise GA yöntemine başvurulmaktadır. Ancak son yıllarda gerçekleştirilen çalışmalar özellikle inhalasyon anesteziklerin doza bağlı olarak otoregülasyonu bozduğunu göstermektedir. Otoregülasyon, vücutta serebral dolaşımın direncini ayarlayarak değişen sistemik ortalama arterial basınçlarda serebral kan akımını sabit tutma kabiliyetidir. Bu doğrultuda, diş hekimliği GA uygulamalarında inhalasyon anesteziklerin daha düşük dozlarda kullanılarak otoregülasyonun devamına ve diş tedavilerinin sağlıklı bir şekilde yapılmasına imkan sağlayacak ideal dozların ve değişik ilaç kombinasyonlarının araştırılması gündeme gelmektedir. Çalışmamızda çocuk diş hekimliği rutin GA uygulamalarında, uygun ameliyathane koşulları sağlanarak izofluranın MAC ve MAC Awake konsantrasyonu uygulanan ve ağrı kontrolü lokal ve rejyonel anestezi ile sağlanan çocuk hastalarda, hemodinamik değerler, periferik ve çekirdek ısı değerleri belirli zaman aralıklarında kaydedilerek değerlendirilmiştir. GA uygulamalarında yeterli anestezi derinliği ile birlikte otoregülasyonun devamını sağlayacak, günübirlik tedaviye uygun, güvenilir ve ideal anestezik madde konsantrasyonun bulunması amaçlanmıştır. Çalışmamıza Yeditepe Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Pedodonti Anabilim Dalı'na başvuran yaşları 2 ile 15 arasında değişen 23'ü kız 22'si erkek olmak üzere toplam 45 çocuk dahil edilmiştir. Çalışmaya ASA I ve ASA II grubundaki hastalar dahil edilmiş, zihinsel engeli olan ve ilaç kullanan çocuk hastalar dahil edilmemiştir. Tüm çocukların ebeveynlerinden detaylı anamnez alınmış ve çocukların ağız içi muayeneleri yapılmıştır. GA kararı verilmeden önce tüm hastalara davranış yönlendirme teknikleri uygulanmış, kooperasyon kurulamayan çocuk hastalar için GA altında diş tedavilerinin yapılmasına pedodontistler tarafından karar verilmiştir. GA, hastalarda randomize bir şekilde izofluran'ın MAC veya MAC Awake dozu ile sağlanmıştır. Tüm tedaviler Ekim 2007 ? Haziran 2008 tarihleri arasında Yeditepe Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi'nde GA ünitesinde gerçekleştirilmiştir. Ebeveynlerden Sedasyon ve GA Bilgilendirilmiş Onam formu alınmıştır. Operasyon süresince tüm hastaların 2 .,4.,6.,8.,10.,12.,14.,20.,30.,60.,90.,120. ve 150. dakikalarda, Fi O2 (İnspirasyonda alınan O2 miktarı), Fe O2 (Ekspirasyonda verilen O2 miktarı), Fe CO2, Fi izofluran, Fe izofluran, SpO2, KAH, sistolik arteriyel kan basıncı, diastolik arteriyel kan basıncı, ortalama kan basıncı, periferik ve çekirdek ısı değerleri ölçülmüş ve kayıt edilmiştir. Çalışmaya dahil edilen gruplara ait demografik değerler incelendiğinde, MAC ve MAC-Awake gruplarının yaş ortalamaları, cinsiyet dağılımları, operasyon süreleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmemiştir. MAC ve MAC Awake grubunun LA miktarı ile O2 İnspirasyon, CO2 Ekspirasyon, izofluran inspirasyon, izofluran ekspirasyon, SPO2, KAH, SAB, DAB, OAB, Çekirdek ısı, Periferik ısı, Çekirdek-Periferik ısı değişim değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı korelasyon gözlenmemiştir. MAC ve MAC-Awake Gruplarının tüm zamanlarda O2 inspirasyon, O2 ekspirasyon, CO2 ekspirasyon, SPO2, ve KAH ortalama değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmemiştir. MAC ve MAC-Awake Gruplarının indüksiyon sonrası idame döneminde izofluran inspirasyon ve izofluran ekspirasyon değerleri incelendiğinde, MAC grubunun izofluran inspirasyon ve izofluran ekspirasyon ortalamaları MAC Awake grubundan istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. MAC ve MAC-Awake gruplarının indüksiyon sonrası idame döneminde SAB, DAB ve OAB değerleri incelendiğinde, MAC ve MAC Awake grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmiştir. MAC grubu değerlerinin MAC Awake grubundan istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük bulunmuştur. MAC ve MAC Awake gruplarının indüksiyon sonrası idame döneminde çekirdek ısı, periferik ısı ve çekirdek-periferik ısı farkı incelendiğinde, MAC ve MAC Awake gruplarının arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmemiştir. Çalışmamızda, çocuk diş hekimliği GA uygulamalarında izofluran inhalasyon anesteziğinin, otoregülasyonun devamına imkan veren MAC Awake konsantrasyon düzeyinde lokal ve rejyonal analjezi desteği ile yeterli anestezi derinliği sağladığı sonucuna varılmıştır. Bu bulgular doğrultusunda izofluranın MAC Awake konsantrasyonunun, dental tedavilerin sağlıklı bir şekilde yapılmasına imkan verdiği ve günübirlik tedaviye uygun olduğu düşünülmektedir.