turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Diyarbakır ve Mardin'deki İslam Dönemi dini mimarisinde geometrik süsleme

11. yüzyılda ortaya çıkan Türk hakimiyetiyle beraber yeni bir medeniyetin içerisine giren Diyarbakır ve Mardin'de, bu değişimle beraber fiziksel çevrede de farklılıklar görülmüştür. Bu farklılılar şehirlerin siyasi, ekonomik, dini ve sosyal özelliklerini etkileyecek önemli detaylara sahiptir. Süsleme bu detaylar içinde başta gelmektedir. Türk İslam sanatını temsil eden Diyarbakır mimari eserlerindeki süsleme anlayışı Akkoyunlu ve Osmanlı döneminde yoğunlaşarak değişik yapı tipleri üzerinde karşımıza çıkmaktadır. Cami, mimari eserler içinde odak noktası olduğundan en çok süslemeyi barındıran yapı konumundadır. Bölgenin geleneksel yapı malzemesi olarak en başta bazalt sayılabilir. Daha sonra kalker ve mermer gelmektedir. Taşa kıyasla daha az kullanılan çini ve ahşap iç mekanda tercih edilmiştir. Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesinde Artuklu Beyliği 12. ve 15. yüzyıllar arasında hüküm sürmüş ve özellikle Mardin'de pek çok eser bırakmıştır. Mardin'de Artuklular medreseleri ile ön plana çıkmaktadırlar. Bu ayrıntı, Artuklu hükümdarlarının ilim adamlarına daha çok değer verdiğini göstermektedir. Bölgenin geleneksel yapı malzemesi sarı kalker taşı, kolay şekil verilen, tarih boyunca süregelen bir taş olarak Mardin'in kimliğini oluşturur. Her iki bölgede de ortaya konan eserlerde geometrik süslemeler, İslam sanatının sonsuzluk anlayışı ile simetri ve uyum içinde taşa işlenmiştir.
Tokat Merkez'de Osmanlı Dönemi dini mimarisi

Bu çalışmada, XIV. Yüzyılın sonlarından itibaren Osmanlı topraklarına dahil edilen Tokat'ın merkez ilçesinde bu tarihten Cumhuriyet'in kuruluşuna kadar inşa edilen dini eserler dönemsel, fiziksel, işlevsel özellikleri tarihsel arka planla ilişkili olarak irdelenerek, çağdaş ya da mekansal anlamda özdeş diğer mimari yapılarla karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. Altı bölümden oluşan çalışmanın ikinci bölümünde katalog yer almaktadır. Tokat kent merkezinde Osmanlı Döneminde inşa edilen 12 adet cami ve mescit, 3 adet tekke ve imaret, 1 adet medrese ve 2 adet türbe kendi içlerinde fonksiyonlarına göre sınıflandırılarak detaylı bir şekilde tanıtılmıştır. Yapıların tanıtımı plan, fotoğraf ve çizimlerle desteklenmiştir. Yapıların tarihlendirilmesinde, üzerlerinde bulunan kitabelerden, arşiv kayıtlarından ve yakın çevrelerinde bulunan, plan ve mimari açıdan benzer özellikler gösteren yapılardan yararlanılmıştır. Üçüncü bölümde, Tokat Merkez'de Osmanlı Döneminde inşa edilen ancak günümüze büyük onarımlar sonucu orijinalitesini yitirerek ulaşan dini yapılar incelenmiştir. Dördüncü bölümde, kaynaklarda adı geçen, Osmanlı döneminde inşa edildiği düşünülen, ancak günümüze ulaşmamış olan dini yapılar ele alınmıştır. Çalışmanın beşinci bölümünde yapıların tipoloji, mimari, malzeme, süsleme ve teknik özellikleri ile birlikte inşa edildikleri dönem irdelenerek genel bir değerlendirme yapılmıştır. Altıncı bölümde Tokat Merkez'de yer alan dini yapıların Türk Sanatı ve mimarlık tarihi açısından sahip oldukları önem üzerinde durulmuştur.
Sanat müzelerinin toplumun estetik yargısının şekillenmesindeki rolü

Sanat müzeleri, müze türleri içerisinde ziyaret edilmeden önce estetik kaygının ve beklentinin en yüksek safhalarda olduğu birimlerdir. Sanat ile estetik kavramı tarihsel süreçte sıklıkla birlikte anılan iki kavramdır. Sanat müzelerinde sanat eseri üzerinden sanatla ilişki kuran sanatsaverler, yaşadıkları estetik deneyim doğrultusunda bu iki kavramı gündemlerine alırlar. Buna paralel olarak ta bu iki kavramın bitişiğinde bireyden topluma uzanacak bir estetik yargı anlayışı ortaya çıkar. Böylesine estetik yaklaşım barındıran bir içeriğin; sanat müzelerinde, sanat eseri üzerinden bireyler ile buluşması, estetik bağlamda yeni uzantılar doğurmaktadır. Tez, sanat ile estetik kavramlarını sanat müzeleri adı altında ele alıp bu uzantıları, birey ve sanat eseri bağlamında incelemiştir. Sanat müzelerinin bireysel estetik yargı ölçütlerini; karşılayıp, geliştirip, şekillendirip hatta gelecek estetik yargıların tayinine temel teşkil edebilecek kadar önemli bir rol üst üstlenebileceği düşüncesi, çalışmanın öne çıkan değinim noktasıdır. Araştırma, bir yandan ziyaretçilerin estetik yargılarının sanat müzelerinde sanat eseri üzerinden nasıl gelişip şekillenebileceğiyle ilgili fikir ileri sürerken, diğer yandan incelemeler ve önem arz eden nitelikli çıkarımlar doğrultusunda, sanat müzelerinde şekillenen bir estetik yargının, bazı faktörlerden nasıl etkilendiğini örneklerle ortaya koymaktadır. Araştırmada estetik yargının şekillenmesini etkileyen bu faktörler çerçevesinde, estetik yargının bireyden topluma uzanan yanları üzerinde durulmuştur. Araştırma ışığında özelden genele uzanan estetik bir gelişim evresi tespit edilmiştir. Bu tespitle; sanat müzesi, sanat eseri ve bireyi içine alan bir estetik yargı gelişim süreci ortaya çıkmıştır. Araştırma, bu söz konusu estetik yargı gelişim sürecini işleyerek, estetik yargının bireyde başlayan gelişim yönünü belirlemeye çalışmıştır. Estetik yargı ekseninde; sanat müzesi, sanat eseri ve birey üzerinden yapılan bu araştırmada bilimsel değeri olan bir takım sonuçlara varılmıştır. Sonuçlar estetik yargının birden fazla faktör tarafından şekillendiği yönündedir. Bu faktörlerin bireyde başlayan etkilerinin, topluma uzanabilecek potansiyelinin tespiti, araştırmanın odak noktalarındandır.
Toplumlara devrimi anlatmada resim sanatının yeri: Meksika, Rusya ve Türkiye örnekleri

Halkın desteğini arkasına alarak mevcut iktidarın yönetimine içinde şiddet barındıran yöntemlerle son vererek başka bir gücün iktidar olma sürecinin tamamlanmasıyla devrimler gerçekleşir. Devrimlerin oluş sürecinde ve gerçekleştikten sonraki süreçte halk desteği en önemli unsurdur. Halk desteğini her daim arkasında itici güç olarak hissetmek isteyen devrimci hareket, halkın eski iktidarı neden terk edip kendilerine neden destek vermeleri gerektiğini anlatmak ve halkı ikna etmek mecburiyetindedir. Bu durumda propaganda devrimlerin sık sık başvurduğu bir yöntem olmuştur. Propaganda araçları dönemin teknolojisine ve halkın okuma yazma oranına göre değişiklik göstermektedir. İncelediğimiz üç devrimde de kısıtlı imkanlar ve halkın okuma yazma oranının düşük olması ortak paydayı oluşturmaktadır. Bu durumda resim sanatı devrimin propaganda aracı olarak vazgeçilmezi olmuştur. Meksika duvar resimleri özgünlüğü ile tüm dünyada dikkat çekerken Rus devrimi sanatçılarını tekdüze üsluba mahkum etmiş Türk devrimini halka anlatmaya çalışan sanatçıların resimleri beklenildiği kadar halka inememiştir.
Hattat Mehmed Şevki efendi ve sülüs-nesih hat ekolü

Tezimizde, 1244/ 1829 yılında Kastamonu'nun Seyyidiler köyünde doğan ve İstanbul'da yetişerek XIX. yüzyılın mektep sahibi hattatlarından birisi olan Mehmed Şevki Efendi'nin hayatı, talebeleri ve eserleri müze, kütüphane, arşiv ve özel koleksiyonlardan vb. istifade edilerek tespit edilmeye çalışılmıştır. Mehmed Şevki Efendi'nin eserleri, yazı çeşitlerine, kullanıldıkları yerlere ve tarihi seyrine göre sıralanmış, sülüs ve nesih yazılarının özellikleri, harf bünyelerinin yapıları, hareke, tezyini işaretler; mıstar, tenasüp, vuzuh vb. kriterlere göre değerlendirilmiştir. Hem şahsiyeti hem de sanatı açısından incelenmeye değer bir sanatkar olan Hattat Mehmed Şevki Efendi tamamı tespit edilememekle beraber onlarca talebe yetiştirmiş, hem eserleri hem de talebeleri yoluyla sülüs, nesih ve rika' yazılarda ortak bir zevkin tesisinde büyük bir pay sahibidir.
XVI. yüzyıl Venedik resminde doğu imgeleri

Bu çalışmada, XVI. Yüzyıl Venedik resminde kullanılan Doğu imgeleri, tarihsel ve izleksel bakış açısıyla ele alınıp araştırılmak istenmiştir. Bu amaçla, ele alınan dönemdeki Doğu-Batı etkileşiminin kültürel alandaki sonuçları ortaya konulmaya çalışılmıştır. Eser incelemesi yöntemi doğrultusunda Rönesans dönemindeki Venedik ekolü sanatçılarının yapıtlarının analiz edildiği çalışmada, Doğu imgelerinin resim sanatında yüklendiği işlevlere ışık tutulmaya çalışılmıştır.
Bayburt ili Bayraktar köyündeki Baksı Müzesi

Toplumsal bir iletişim aracı olarak da tanımlanan müzeler, bir ülkenin kültürel mirası yönündeki zenginliğini ve değerlerini oluşturması açısından da önemli katkılarda bulunmaktadırlar. Müzecilik, uygarlığın gelişimini simgeleyen, bilimden sanata çeşitli dallarda da etkinlikler göstermektedir. Kültürel miras, insanların yeryüzünde bulundukları ülkenin, kentin ya da yörenin uygarlıkbirikimleriyle de bütünleşmesini ve yöresel kimliklerinin özgün bir şekilde verilmesini sağlamaktadırlar. Tarihsel ve sanatsal birikimlerin, doğal çevregüzellikleriyle de bütünleşmesi, insanoğluna inanılmaz bir yaşam ortamı hazırlayan en büyük zenginlikler haline dönüşürler. İşte bu noktada tarihsel ve sanatsal çevre değerleri, turizmin temel kaynağını oluşturmanın yanında aynı zamanda turizminvaroluş nedenidir de diyebiliriz. Baksı Müzesi, Prof. Dr. Hüsamettin Koçan'ın doğduğu topraklarda, Bayburt'un Baksı Köyü'nde kurulmuştur. Baksı Müzesi; modern sanatla, geleneksel sanatı bir arada barındıran ve geçmişşle gelecek arasında sıkı bir bağ özelliği taşımaktadır. Anadolu coğrafyasına ait geleneksel eserler bulunmaktadır. Moderneserler içerisinde, geleneksel eserlerden etkilenip, modern tekniklerle tekrar yapılmış çalışmalar bulunmaktadır. Müze, içerisinde bulunan eserler dışında, mimari şekliyle de etkili olmuştur. Baksı Müzesi'nin ana binasının modern mimari örneğinin yanı sıra, diğer mekanları da geleneklerden ve doğadan etkilenmiştir. Müzenin açılması ve faaliyetlerinin yürütülmesine katkı sağlayan Baksı Müzesi Vakfı'na sahiptir.
Yahyalı halıcılığının günümüzdeki durumu

Yahyalıda halıcılık faaliyetlerinin başlangıcının tam tarihi bilinmese de 19. yy öncesine dayandığı tahmin edilmektedir. Yahyalı halıları kendine has desenleriyle Türk halı sanatı içinde önemli bir yere sahiptir. Yahyalı halılarının Türk halı sanatı içinde belli bir konuma sahip olmasına rağmen herhangi bir güncel çalışma yapılmamış olması açısından bu çalışma önemlidir. Bu araştırmada, Yahyalı halılarının günümüzdeki durumunu belirlemek, teknik özellikleri açısından incelemek, desen ve motiflerini belgelemek amaçlanmıştır. Ayrıca dokumacıların demografik özellikleri, ekonomik durumları, sağlık durumları ve kullanılan araç gereçler belirlenmiştir. Yahyalı halılarının desen çizimlerinin ayrıntılı olarak yapılması ve bir kataloga dönüştürülmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, yörede ulaşılabilen günümüz Yahyalı halıları tek tek incelenmiş, fotoğraf ve çizimlerle desteklenmiştir. Yahyalı halılarının desen isimlerine göre birçok çeşidi bulunmaktadır. Bunlar; dabazlı, kandilli mihraplı, kirazlı, karpuzlu, üç göbekli, kavacık gibi çeşitlerdir. Yörede geçmişşte her evde dokumanın yapıldığı fakat günümüzde yok denecek kadar az tezgah kaldığı tespit edilmiştir. Halı üretiminin durma noktasına geldiği, unutulmaya yüz tuttuğu belirlenmiştir. Yöre halıcılığının tekrar canlanması için bir Avrupa birliği projesinin yapıldığı ve atölye kurulduğu gözlenmiştir. Yahyalılı kadınların bu atölyede halı dokumaya başladığı, 2018 yılında atölyenin İşkur'a devredildiği öğrenilmiştir. Haftanın beş günü çalışan atölye 2019 Şubat ayından itibaren protokolün yenilenmemesi nedeniyle kapanmış, böylece halıcılığa değin tek faaliyet de sona ermiştir. Tarihi, desenleri ve çeşitleri ile önemli olan Yahyalı halılarının eski canlı günlerine geri dönmesi için devlet destekli ve sürdürülebilir projelerin uygulanması gerekmektedir.
Sakarya ili Geyve ilçesi geleneksel konut mimarisi

Geleneksel Türk evleri, Türk halkının kültürel değerleriyle oluşmuş olan canlı bir yaşam mekanıdır. Kültürel mirasımızın en değerli varlıklarıdır. Türk evi esas şeklini Anadolu da kazanmıştır. Eski Türk töreleri ve İslam dininin getirdiği esaslar evin planlanmasında ve iç mekanın düzenlenmesinde önemli etkenlerdir. Anadolu da değişik bölgelerde, farklı kültür ortamlarında ve bölgeye has yapı malzemeleri ile kendine has kimliğe sahip ev tipleri oluşmuştur. Geyve'de İklim ve coğrafya özelliklerinden dolayı kendine özgü mimari karaktere sahip evler yapılmıştır. Geleneksel Geyve evleri yapıldıkları dönemin kültürünü ve sosyo-ekonomik yapısını günümüze yansıtmakta, kentin görsel, tarihsel ve yaşam değerlerini artırmaktadır. Tanımlamaya çalıştığımız tarihsel, mimari ve estetik değerleri olan bu evlerin korunması, yaşatılması ve gelecek nesillere aktarılması gerekmektedir. Çalışmanın konusunu oluşturan Geyve'deki tarihi Türk evlerinin sayısı günümüzde oldukça azalmıştır. Ayakta kalmış olan konutların birçoğu kullanılmadığı için harap durumdadır. Çalışma kapsamında Geyve'nin tarihçesi, tarihi Türk evinin genel özellikleri hakkında bilgi verilmiş, Geyve evleri'nin inşasında kullanılan malzeme ve teknikler ile cephe elemanları anlatılmış. Ayrıca, evlerin adres bilgileri ve mimari özellikleri ile evlerin planları ve fotoğrafları her bir ev için ayrı düzenlenmiş olan bir katalogda toplanmıştır.
Bolvadin ilçesinde ve köylerinde Arap harfli mezar taşları

Afyonkarahisar'a bağlı Bolvadin ilçesi ve çevresinde yer alan köylerin mezarlığında bulunan Arap harfli mezar taşları konu olarak seçilmiştir. Amaç; Arap harfleri ile yazılmış olan mezar taşlarının Bolvadin bölgesindeki uzantısını incelemek, gün geçtikçe harap olan bu mezar taşlarını katalog halinde belgelemek ve diğer örneklerle olan bağını belirleyerek, Anadolu içerisindeki tarihi açıdan önemini ortaya koymaktır. Konu belirlendikten sonra mezar taşları incelemesi yapılmıştır. Konuyla alakalı mezar taşları fotoğraflanmıştır ve kataloglaştırılmıştır. Sonra da okuması gerçekleşmiştir. Bolvadin yöresinde yer alan 99 mezar taşı incelenmiştir. Bunların hepsi kazıma-oyma tekniğiyle yapılmıştır. Bunlardan 69'u Bolvadin Eski Mezarlıkta, 5'i Dişli'de, 2'si Kemerkaya'da, 8'i Özburun'da, diğerleri de incelemiş olduğumuz türbelerden alınmadır. Bu mezar taşlarında ağırlıklı olarak taş malzeme kullanılmıştır, fakat mermer de yaygın bir biçimde yer almaktadır. Mezarların çoğunda fesli başlık mevcuttur. Mezar taşlarının hepsinde kitabe bulunmaktadır. Sadece 1 mezar taşında bulunmamaktadır. Yapılan çalışmalar sonucu; bu unutulmuş tarihi eserlerin aslında çokta önemli olduğunu gösterir. Çünkü mezar taşları geçmişşten günümüze birçok şeyi taşıyabilen malzemelerdir. Yapılan araştırmalarda mezar taşlarının sadece ölen meftunun kimliği değil aynı zamanda mesleği, dini, sosyal statüsünün de bugüne taşınmasını sağlamışlardır. Fakat bu yapılar önemsenmemiş ve yok olmaya yüz tutmuşlardır. Her geçen gün tahrip olmaktadırlar. Sanat ve sosyal açıdan önemli veriler ortaya koyan mezar taşlarının korunmasına yönelik tedbirler alınmalıdır. Yoksa ecdadımızın mezar taşlarını gelecekte sadece müzelerde olduğu kadar görebileceğiz.
Perge doğu konut alanı 1989-1998 kazılarında ortaya çıkarılan evler, mimari açıdan bir değerlendirme

oz Perge kazısı başkanı Prof. Dr. Haluk ABBASOĞLU, Perge Evleri'nin araştırılması amacıyla kentin doğu surları yakınındaki bir insulada yoğunlaşan projeye başlamıştır. Bu kapsamda yalnız 1989- 1998 yıllarında kazılarak gün ışığına kavuşturulan evlerin mimarisi doktora tez konusu olarak burada değerlendirilmiştir. İnsuladaki 1989- 1998 kazılarında beş ev ortaya çıkarılmıştır. Açık bir avluyu çevreleyen mekanlar bu evlerin planının esasım oluşturur. Evlerin üçü küçük peristyllidir. Duvar tekniğinden anlaşıldığına göre, insuladaki evlerin tümü üç farklı devir gösterir; MS 1 .-3. yüzyıl, MS 4. yüzyıl MS 5. - 6. yüzyıl. Evler, mimari tarihi yönünden MÖ 5. - MS 7. yüzyıl Anadolu konut mimarisi gelişim/değişim süreci kapsamında değerlendirildiğinde Anadolu'nun Antik Çağ geleneğinin etkilerini yansıtırlar.
Sivas İlbeyli köylerinde köy odaları

Zengin bir kültüre sahip Anadolu coğrafyasında Türk konukseverliğinin simgelerinden biri olan köy odaları hem misafirlerin ağırlandığı hem de köylünün bir araya gelerek toplumsal birlikteliğin sağlandığı mekanlar olmuşlardır. Bu odalar bazen köy halkı tarafından ortak inşa ettirilen ve köylünün ortak kullanımında olan bazen de köyün varlıklı aileleri tarafından yaptırılan ve aileye ait olan odalardır. Zaman içinde ulaşım probleminin ortadan kalkmasıyla birlikte bu odaların misafir ağırlama işlevi, teknolojik gelişmelere paralel olarak da köylünün bir araya gelerek vakit geçirdiği yer olma özelliği ortadan kalkmıştır. Tezimiz kapsamında Sivas merkez ilçeye bağlı, yörede İlbeyli köyleri olarak bilinen 42 köydeki arazi çalışması sonucunda ve yayınlardan tespit edilen 36 oda incelenmiştir. Odaların hepsi tek katlıdır. Bir tanesi hariç diğerleri moloz taş malzemelidir. Geneli aralık ve oda kısmı olmak üzere iki bölümlüdür. Odalarda serenli ve mumsekili olmak üzere iki farklı plan tipi görülür. Odaların tamamlayıcı elemanları direk ve kemerler, dolaplar, yüklükler, ocaklar ile lambalıklardır. Süsleme öğeleri sadece asıl oda kısmında olup tavan göbeklerinde, direk ve kemerlerde, korkuluklarda, dolap kapaklarında, ocaklarda, lambalıklarda ve sınırlı örnekteki mihrabiyelerde görülür. Arazi çalışması sırasında da anlaşıldığı üzere sayıları çok daha fazla olan bu odaların birçoğu günümüze ulaşamamıştır. Bu sebeple çalışmamızın en önemli sonucu, Türk kültürü ve sanat tarihi açısından önem arz eden kaybolmaya yüz tutmuş Sivas köy odalarının bir bölümünü belgeleyerek gelecek nesillere aktarılmasını sağlamaktır.
Eski baskı tekniklerinin günümüzdeki yeri ve yeni söylemler

Bir sanat dalı olarak fotoğraf, sanatçının anlatı biçimlerinden biridir. Genel anlamıyla, Bütün sanat dalları gibi kısıtlayıcıları vardır. Ancak Bacon'ın dediği gibi 'Sanat, doğaya eklenmiş insan demektir'. Bu nedenle sanatçı bu sınırları aşmak, orijinalliğe, biricik olmaya yönelmek ister. Bunu gerçekleştirmek için yöneldiği yollardan biri de eski fotoğraf tekniklerinin günümüze yansıtılmasıdır. Bu anlayış, Antik Avangard akım olarak adlandırılır. Bu çalışmada, eski fotoğraf tekniklerini başarıyla günümüze taşıyan sanatçıların çalışmaları incelenmiştir.
Anadolu Selçuklu ve Beylikler Dönemi mimarisinde görülen kozmik anlamlı figür ve motifler

Dünya sanatı ve medeniyetine tesir eden Orta Asya Coğrafyası'nda yaşayan Türkler, Avrasya üslubunun ortaya koyduğu dönemlerde sürekli olarak sanatını geliştirmişlerdir. Hiç şüphesiz bu sanatın temeli Atlı Bozkır Kültürü ve bu kültürün bağlı olduğu inanç sisteminin de içinde yer aldığı Avrasya üslubudur. Bu üslup, Türk sanatının da temellerini oluşturmuş ve bütün dönemlerde etkisini göstermiştir.
Defining cooking activity areas of Burgaz domestic units in the 4th century B. C

oz M. Ö. 4. YÜZYIL BURGAZ EVLERİNDE PİŞİRME ALANLARININ BELİRLENMESİ Atıcı, Nadire Yüksek Lisans, Yerleşim Arkeolojisi Programı Tez yöneticisi: Prof. Dr. Numan Tuna Aralık 2003, 88 sayfa Bu tezin temel amacı, M. Ö. 4. yüzyü'da Burgaz evlerindeki pişirme aktivitelerinin yürütüldüğü alanları, mekan tabanlanndan ele geçen seramiklerin istatistiksel analizlerini yaparak belirlemektir. Bu çalışmada mimari yapıdan çok buluntuların dağılımları ve bu dağılımların mekanlarla olan ilişkileri irdelenmiştir. Pişirme aktivitelerinin yürütüldüğü alanlarının belirlenmesine yönelik olarak özellikle pişirme kaplan ve pişirme ile ilişkili araçların mekansal dağılımları esas alınmıştır. Pişirme kaplannm dağılımı ayrıca pişirme ile ilişkili olabilecek küllü alanlarla ilişkilendirilmeye çalışılmıştır. Bu çalışmada Burgaz kazıları boyunca ( 1993 -2003) NE sektöründe ortaya çıkarılan iyi korunmuş durumda olan dört farklı evde bulunan seramiklerin mekansal analizleri yapılarak bu evlerdeki mekan kullanımları, özellikle pişirme alanları tanımlanmıştır.
Öküzlü Kuzey Kilise örneğinde erken Bizans dönemi Kilikia ve İsauria transeptli bazilikaları

Tez çalışmamızın konusu 'Öküzlü Kuzey Kilise örneğinde Erken Bizans Dönemi Kilikia ve Isauria Transeptli Bazilikaları' dır. Bu tez; Giriş, Tarihi Coğrafya, Katalog, Değerlendirme ve Sonuç bölümlerinden oluşmaktadır. Giriş Bölümü, çalışmanın amaç, yöntem, ve sorunlarına ilişkin genel bir değerlenme niteliğindedir. Katalog Bölümü'nde Öküzlü Antik Kenti, Kuzey Kilise mimari, Kuzey Kilise mimari plastik katalogu ve öküzlü'de bulunan Diğer kiliseler alt bölümleri bulunmaktadır. Değerlendirme Bölümü'nde öncelikle öküzlüde bulunan kiliselerin bölge mimari içerisindeki yeri ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Bu başlık altında yapılan değerlendirme çalışmasında, pastaphorium odaları ve doğu koridorların liturjik işlevlerine ilişkin tartışmalara yer verilmiştir. Mekanlarla ilgili olarak, bölgede bu mekanlar alışılmışın ötesinde bir işleve sahip olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca, transept planın ortaya çıkışı ve işlevi de değerlendirme bölümünde ele alınmıştır. Transeptli bazilika plan tipinin Kilikia ve Isauria Bölgeleri'nde sıklıkla karşımıza çıkmasının nedenleri sorgulanmaya çalışılmıştır. Bu amaçla yapılan sorgulama sonucunda, nedenin bölgeye özgü liturjik kaygıların olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca, Anadolu'da bulunan diğer transeptli bazilikalar tespit edilmeye çalışılmıştır. Anadolu'da sanılıdığının aksine daha çok sayıda transeptli bazilika olduğu sonucuna varılmıştır. Lycia, Pisidia, Pamphylia bölgelerinin metropolitlik merkezlerinde ve önemli kentlerinde transeptli plana sahip kiliselerin bulunması, yapıların daha dikkatli incelenmesi gerektiği sonucuna götürmüştür. Değerlendirme sonucunda son olarak ele alman konu transeptlerin tasarımsal ilkeleridir. Transeptin ne şekilde bazilikal planın içerisine yerleştirildiği, bunu yaparken ne tür orantısal ilkeleri kullanıldığına dair önemli sonuçlara ulaşılmıştır. Sonuç Bölümü'nde ise genel bir değerlendirme yapılmaya çalışılmıştır. Transeptli bazilika plan tipi, bazilika plan tipinden daha önce mi ortaya çıktı? Roma'da bulunan Aziz Petrus Kilisesi ve Sn. Giovanni Laterano Bazilikası transeptli plana sahiplerdir ve imparatorun inşa ettirdiği ilk yapılardır. Aziz Petrus'un mezarı üzerine inşa edilen Aziz Petrus Kilisesi aynı zamanda Aziz'in mezarını da onurlandırmaktadır. Lememe ve Hill gibi araştırmacıların önerdiği gibi bu yapılar martyrium karakterli yapılar olabilir. Çalışmamız iki aşamada şekillendirilmiştir, ilk aşama arazi çalışması olmuştur. Arazi aşamasında, kentte giderek kiliselerde çeşitli plan ve kesit çalışmaları yapılmıştır. Ayrıca, kent içerisinde yaptığımız incelemeler sırasında daha önce literatüre geçmemiş bir kilise ve Roma Dönemi'ne ait yazıtlı bir parça ele geçirilmiştir. Çalışmanın diğer aşaması olan kütüphane ve değerlendirme aşamasında ise konuyla ilgili yayınlar ışığında öküzlü Kuzey Kilise'ye ait veriler değerlendirilmeye çalışılmıştır.
Bir avant- garde hareket olarak Sitüasyonist Enternasyonal'in çağdaş sanata etkisi

Bu çalışmanın temel amacı 1957 yılında Paris'te dört ayrı avangart hareketin bir araya gelmesiyle kurulan Sitüasyonist Enternasyonal'in kısa tarihini, kurucu unsurları olan küçük avangard grupların etkinliklerini ve Sitüasyonist Enternasyonal'in temel kuramsal kavramlarını eylem pratikleri çerçevesinde incelemektir. Çalışmanın iskeletini bu üç ana başlık oluşturmaktadır.1957- 1972 yılları arasında faaliyet gösteren Sitüasyonist Enternasyonal'in kısa tarihi, estetik, sanat ve gündelik hayatın dönüştürülmesi olguları esas alınarak ve kronolojik sıralamaya sadık kalınarak incelenmiştir. Çalışmada bilinçli bir şekilde, SE'in sanatsal etkinliklerinin yoğun olduğu pro-sitüasyonist dönem ve 1957- 1962 arasında geçen ikinci dönemi daha ayrıntılı ele alınmıştır. Bu ayrımın temel nedeni SE'in avangart tarihi içindeki yerini tartışmaya açmaktır. SE kuramını oluşturan 'kurulmuş durum', 'detournement', 'derive', 'birleştirici şehircilik' ve 'gösteri' kavramları güncel sanat pratiklerinden örneklerle birlikte değerlendirilmiştir. Böylece günümüzün karşı-kamusal sanat söylemlerinde SE pratiklerinin ne ölçüde uygulanabilirliği sorusunun yanıtı aranmıştır. Çalışma bir bütün olarak değerlendirildiğinde Sitüasyonist Enternasyonal'in estetik- politik bir avangart hareket olarak sanattaki eleştirel yaklaşıma getirdiği açılımların kısa bir araştırmasının amaçlandığını söyleyebiliriz.