turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
1980-2000 yılları arasında Türk romanında postmodern yansımalar

Nasıl ki klasik ve modern dönemde şartlar kendi edebi mahsullerini meydana getirmişse, iletişim çağında postmodernizm de dünyayı algılayışı ve anlamlandırılışı doğrultusunda kendi metinlerini ortaya çıkarmıştır. Postmodernizmle beraber, modern metinler ölçü alındığında, romanın doğasında birçok değişiklik meydana gelir. Postmodernizm roman türünün temelini oluşturan olay örgüsü, şahıs kadrosu, zaman, mekan, bakış açısı, dil kurgusu ve tematik kurgu gibi unsurları değişikliğe uğratmakla kalmaz, ona metinlerarasılık ve üstkurmaca gibi bir takım yeni teknikler de ekler. Bu haliyle romanın yüzyıllarca kabul gören ve kanıksanan yapısından farklı bir izlenim meydana geldiği görülür. Ortaya çıkan bu melez yapı ise romandan çok bir anlatıdır. Söz konusu durum, Türk romanı için de geçerlidir. Bilinen formundan uzaklaşan romanın türler arası bir konuma gelerek melez bir görünüm kazanması, onların anlatı olarak isimlendirilmesine neden olur. Bu hususlar, Türk edebiyatında 1980- 2000 yılları arasındaki süreci kuşatan romanlar üzerinde etkili olur. Dolayısıyla Türk romanında 1980- 2000 yılları arasında postmodernizmden ne ölçüde ve hangi yönlerden nasıl etkilendiğini gösteren metinlerin olduğu açıkça görülür. Gelinen noktada, ortaya çıkan durum, bir serbestilik meydana getirmiştir ve bu paralelde çok farklı izlenimler bırakan deneysel metinler üretilmiştir.
Mustafa Miyasoğlu'nun romanları ve romancılığı

Bu çalışmada Mustafa Miyasoğlu'nun romanları incelenmiş ve bu inceleme sonucunda yazarın romanlarının belli başlı özellikleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Mustafa Miyasoğlu, ilk romanı olan 'Kaybolmuş Günler'i 1975 yılında yayımlamıştır. 1975 yılından bugüne kadar yazmaya devam eden Miyasoğlu'nun romanlarının sayısı beşe ulaşmıştır. Miyasoğlu'nun romanları realist roman anlayışıyla oluşturulmuş romanlardır. Romanlarında romanın temel unsurları realist roman anlayışının gerektirdiği özelliklerle kullanılmıştır. Mustafa Miyasoğlu çevreyi, toplumu, tarihi, inana ve aşkı önemseyen bir yazardır. Bu yüzden romanlarında bu konulara büyük önem vermiştir. Romanlarının içeriği genel olarak bu konular çerçevesinde oluşmuştur. Miyasoğlu'nun romanlarında en önemli mekan İstanbul'dur. İstanbul'un farklı semtleri romanlarda farklı semboller ifade etmek için kullanılmıştır. Miyasoğlu'nun romanlarında Kayseri'de geniş mekan olarak yer almıştır. Mustafa Miyasoğlu'nun romanlarında zaman olay örgüsünün önemli bir parçasıdır. Romanlarda zaman unsuru vakayı bütünleyecek şekilde kurgulanmıştır. Miyasoğlu'nun romanlarında farklı kişiler, karakterler ve tipler vardır. Yazar bu kişileri oluştururken çevresinden ve gözlem gücünden yararlanmıştır. Kişilerin tanıtımı ve anlatımı genel olarak anlatıcı tarafından yapılmıştır. Romanlarda arkadaş ve sevgili figürleri ağırlıktadır. Yazar romanlarında sade bir Türkçe kullanmıştır. Yazarın romanlarında, ilk romandan son romana doğru, kurallı cümle kullanımında ilerlemeler görülür. Olay örgüsünün hareketli olması ful cümlelerinin ve bazen de devrik cümlelerin kullanılmasını gerektirmiştir. Bu incelemede yazarın roman tekniği ve bakış açısı özellikleri de ele alınmış ve değerlendirilmiştir. Mustafa Miyasoğlu'nun romanlarında içeriği; tarih, inanç, aşk, siyaset konulan ve Anadolu insanının yaşamı oluşturmuştur. Yazar toplumsal konulan çizdiği kahramanlann ağzından aktarmıştır. Miyasoğlu'nun romanlannın temelinde yaşadığı döneme, çağa tanıklık etme özelliği gözetilmiştir.
Ahmet Midhat Efendi'nin eserlerinde kadın

Ahmet Efendi'nin kurmaca ve fikri tüm eserlerini ele alarak hazırladığımız bu çalışma, yazarın kadın meselesi hakkındaki tavrı üzerine odaklanmakta ve bu konuyu çeşitli cepheleriyle araştırmaktadır. Yazarın kadınlar hakkındaki görüşleri ve kurmaca eserleri vasıtasıyla sergilediği kadın kahramanları, çalışmamızın esasını oluşturmaktadır. Kadın kahramanlarını toplumsal cinsiyet rolleri ve toplumun genel ahlak anlayışı doğrultusunda kurgulayan yazar, bununla ilgili olarak onları belirginleşen bir karşıtlık içinde sunmaktadır. Bu yüzden onun yarattığı ideal kadın ve aykırı kadın imgesi, kurmaca dünyası içinde fark edilir bir husus olmaktadır. Başta eğitim ve aile kurumları içinde kadınların durumunu eserlerinde tartışmaya açan yazar, kadını dini, sosyoekonomik, siyasi, hukuki cepheleriyle de ele almakta; birçok eserinde kadının kamusal alan ve özel alan içindeki hayatı üzerinden değerlendirmelerde bulunmaktadır. Kahramanların dini kimlikleri doğrultusunda şekillenen gayrimüslim ve yabancı kadını imgesiyle ilgili önemli veriler sunan eserleriyle Ahmet Midhat Efendi, bu alanda da üzerinde hassasiyetle durulması gereken bir yazardır. Ahmet Midhat Efendi'nin eserleri ve fikirleri değerlendirilirken on dokuzuncu asır Osmanlı toplumu içinde kadının konumuna dair veri kaynaklarından yararlanılmıştır. Bu doğrultuda yazarın kendi döneminde kadın meselesine nasıl yaklaştığını ve kadınlarla ilgili meselelerin tartışılması noktasında nasıl bir konumda bulunduğunu tespit etmeye çalışmak amaçlanmaktadır. Ayrıca yazarın ortaya koyduğu kadın imgelerini araştırmak adına feminist edebiyat eleştirisinin sunduğu görüşlere de başvurmaya çalışılmıştır. Kadınları ilgilendiren meseleler geniş bir çerçeveye yayılmakta olduğundan ve diğer disiplinlerle etkileşim halinde çalışmayı gerektirdiğinden farklı yöntem ve yaklaşımlara başvurulması ihtiyacı doğmaktadır.
Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın eserlerinin popüler edebiyat teorisiyle incelenmesi

Popüler edebiyat, kitle kültürü kavramının gelişmesiyle beraber gündeme gelen bir teori. Bu teorinin arkasında Batı Avrupalı ve Amerikan dünya görüşleri var. Özellikle 60'lardan sonra giderek gelişen popüler edebiyat teorisi modern edebiyatın üretim ve tüketim süreçlerinin anlaşılmasına büyük katkılar sunmaktadır. Yaratıcılıktan çok otomasyonun öne çıktığı popüler eserlerin gönderme yaptıkları toplumsal kesimlerin özelliklerinin ortaya konulmasına da yardımcı olabilecek bir içeriğe sahip. Bu çalışmada öncelikle popüler edebiyat genel hatlarıyla tanıtılmaktadır. Ardından Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın edebiyata bakışı ve eleştirmenlerin onun eserleri hakkındaki görüşleri aktarılarak yazarın edebi söylemi tanımlanmaya çalışılmaktadır. Sonra Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın bazı romanları bu teori yardımıyla çözümlenmekte ve onun eserlerinin popüler edebiyat kavramı içerisinde değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmaktadır.
Gülme kuramları bağlamında Kazan Tatar fıkraları

Fıkralar, özünü gerçeklikten alan, işlekliğini yitirmeden günümüze kadar ulaşan önemli folklor ürünlerinden biridir. Ruhun hissettiği duyguların fizyolojik yansıması olan gülmeyi ise fıkranın noktası olarak değerlendirmek mümkündür. Çalışmamızda Türk dünyasının İdil-Ural Bölgesinde 1552 yılından itibaren Rus hakimiyeti altında yaşayan Kazan Tatar Türklerinin fıkraları ele alınmış; Tataristan'da yapılan araştırmalar çerçevesinde fıkraların Kazan Tatarları için müstakil bir tür haline gelme süreci ve fıkranın yapısı, içeriği, işlevi üzerine araştırmacıların görüşleri değerlendirildikten sonra çalışmanın temelini oluşturan 939 fıkra incelenmiştir. Söz konusu fıkralar, Tatar alık İcatı serisinin Mazaklar cildinde yayımlanmıştır. Çalışmamıza daha önce değerlendirilmiş olmaları nedeniyle, Nasreddin Hoca fıkraları dahil edilmemiştir. Çalışmanın temelini oluşturan fıkra metinleri Türkiye Türkçesine aktarılarak gülme kuramları bağlamında ve fıkra tipleri açısından incelenmiştir. Gülme kuramları bakımından yapılan değerlendirmede, Kazan Tatar Türklerinin mizah algılarının ve kültürel eğilimlerinin tespiti mümkün olmuştur. Fıkra tiplerinin tespit edilerek tasnif edilmesi ve tip değerlendirmesi sonucunda, şimdiye kadar yapılan çalışmalarda ele alınmayan tiplerin tespiti ve buna bağlı olarak Kazan Tatar fıkraları için yeni bir tasnif denemesi önerilmiştir. Çalışmada ele alınan fıkralar ilk defa Türkiye Türkçesine kazandırılan fıkralardır. Bunun yanı sıra, Kazan Tatar fıkralarının kuramsal açıdan incelenmesi ve detaylı tip değerlendirmesi de ilk defa gerçekleştirilmiştir. Çalışmamızda, her fıkra ele alınarak en baskın olan kurama göre değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonuç kısmında Kazan Tatar fıkraları ile ilgili elde edilen veriler sunulmuş ve kuramlar üzerine yeni bir değerlendirme yapılarak bundan sonraki çalışmalara katkı sağlanmaya çalışılmıştır.
Orhan Veli Kanık'ın şiir ve tiyatro çevirilerinin kuramsal açıdan incelenmesi

ORHAN VELİ KANIK'IN ŞÜR VE TİYATRO ÇEVİRİLERİNİN KURAMSAL AÇIDAN İNCELENMESİ Beki Haleva Fransızca Mütercim Tercümanlık, Yüksek Lisans Tezi 20. yüzyılın sonlarından itibaren gittikçe hızlanan küreselleşme sürecinde çeviri ediminin üstlendiği görev yadsınamaz bir gerçektir. Türkiye'de çeviri etkinliği, özellikle Batı yazınından yapılan çevirilerin geçmişşi, 19. yüzyılın ortalarına dayanır. Günümüzdeyse çeviri gerek bu alanda öğretim veren kurumların, gerek çeviriyle ilintili kişileri bünyesinde toplayan oluşumlar aracılığıyla kurumsallaşma yolundadır. Çeviride kaliteyi yükseltecek etmenlerden biri, bize göre, çeviri eleştirisi olmalıdır. Ancak çeviri eleştirisi Türkiye'de yeterince işlenmemiş bir konudur. Özellikle nesnel bir yönteme dayanan çeviri eleştirisi hemen hemen yok gibidir. Bu düşünceden yola çıkılarak ve nesnel bir eleştiri yöntemi kullanılarak bu çalışmada Orhan Veli Kanık'ın Fransızcadan Türkçeye yaptığı fabl, şiir ve tiyatro çevirileri incelenmiştir. Orhan Veli Kanık, Türk yazınına yeni ufuklar açmış, dizeleri neredeyse günlük dile yerleşmiş bir şairdir. Şair kimliğinin yanı sıra Orhan Veli bir çevirmen olarak da yazın dünyasına hizmet vermiş ancak çevirmen yanı neredeyse hiç irdelenmemiştir. Bu çalışmanın amacı başarılı bir şair olarak ünlenmiş Orhan Veli'nin, aynı başarıya çevirilerinde de ulaşıp ulaşmadığını araştırmak ve bunun yanı sıra bu çevirilerin çağdaş çeviri kuramlarında sergilenen çıkış dili odaklı, varış dili odaklı ve anlam odaklı çeviri yaklaşımları açısından değerlendirmesini yapmaktır. 'Beş Düzeyli Nesnel Çeviri Eleştirisi Yöntemi'ne dayanarak yapılan bu incelemede Orhan Veli'nin çevirilerinde varış dili odaklı bir yaklaşım benimsediği, yazarın biçemini ve anlatmak istediğini eş değerli olarak aktardığı, bunları gerçekleştirirken de varış dilinin olanakları çerçevesinde yapıtın biçimini de korumaya çalıştığı gözlenmiştir.
2007-2017 arası Türk romanında Mevlȃna ve Mevlevilik

Modernizmin temel edebi türü kabul edilen romanın diğer türlere nazaran sıra dışı yükselmesi, birçok yazarın bu sahada var olma arzusunu doğurmuştur. Hayatın tüm alanlarıyla ilişkili olması, farklı disiplinlerdeki konuları da bünyesine taşımasına sebep olmuştur. Bu yüzden bazı yazarlar, tarihin sunduğu hazır malzemeyi kullanmak istemişler ve edebi eserlerinde tarihi şahsiyetlere yer vermişlerdir. Bu şahsiyetlerden biri, hem İslam hem de Batı dünyasını kendisine hayran bırakmış bir mutasavvıf olan Mevlana Celaleddin-i Rumi'dir. Tasavvuf dünyasının en önemli isimlerinden biri olan Mevlana; şahsiyeti, eserleri ve öğretileriyle Türk edebiyatının kurmaca dünyasına girmiştir. Mevlana'nın vefatından sonra oğlu Sultan Veled tarafından sistemli bir hale getirilen Mevlevilik de bütün insanlığı kucaklayıcı tavrı ve devrin büyük sanatçılarını yetiştirmesi yönüyle edebiyatçıların dikkatini çeken bir tarikat özelliği gösterir. Mevlana ve Mevleviliğin popüler bir duruma gelmesi, edebi sahada romancıların dikkatinden kaçmamış, Mevlana ve Mevlevilikle ilgili romanların yazımında, özellikle 2007 yılından sonra artış görülmüştür. Bu artışın sebebi, UNESCO'nun 2007 yılını 'Mevlana Yılı' ilan etmesine bağlanabilir. Böylece bütün dünyada Mevlana'ya olan ilgi artmış, Mevlana'nın hayatını ele alan romanlar piyasaya sürülmüştür. Bu popülerlikten yararlanmak isteyen yayınevleri de daha önce yayımladıkları romanlarının yeni baskılarını bu dönemde yeniden yapmışlardır. Bu çalışmada, tarihi bir şahsiyet olan Mevlana ve onun felsefesi olan Mevleviliğin 2007- 2017 yılları arasında Türk romanında ele alınış şekli değerlendirilmeye çalışılmıştır. Yapılan araştırma neticesinde, Mevlana'nın bazı romanlarda kurmaca dünyaya yerleştirilerek yeni bir kimlik kazandığı; bazı romanlarda ise biyografik gerçekliğe yakın bir çizgide kaleme alındığı sonucuna ulaşılmıştır.
Yusuf Vezir Çemenzeminli'nin 'Studentler' romanı

Yusuf Vezir Çemenzeminli, Sovyet Dönemi Azerbaycan Edebiyatı'nda önemli hikaye ve romanları ile ön plana çıkmıştır. O, aynı zamanda anı ve otobiyografik eserleri ile de kendini tanıtmıştır. Yazar, anı ve otobiyografik eserleri ile ender nesir örneklerini yaratmış ve Azerbaycan edebiyatına bahşetmiştir. Bu çalışma, Yusuf Vezir Çemenzeminli'nin 'Studentler' isimli romanının Azerbaycan Türkçesinden Türkiye Türkçesine aktarılmasından ve muhteva bakımından incelenmesinden oluşmuştur. Yusuf Vezir, söz konusu romanda Azerbaycanlı öğrencilerin Ukrayna'da eğitimi de dahil olmakla birçok konuyu ele almış ve aynı zamanda anı tarzında kurgulanan bu romanı ile Azerbaycan romancılık geleneğine farklı bir bakış açısı kazandırmıştır
Vefeyat-ı Ayvansarayİ

Biyografik kaynaklardan olan vefeyatnamelerin, edebiyatımızda müstakil olarak ortaya çıkışı, 17. yüzyılın sonlarına tekabül etmektedir. Bu dönemden itibaren, vefeyatname türü gelişmeye başlamış, değişik yazarlar tarafından birçok vefeyatname yazılmıştır. Bu türde eser kaleme alanlardan biri de 18. asrın önemli nasirlerinden Hafız Hüseyin Ayvansarayi'dir. Müellifin, biyografi sahasında kaleme aldığı eserler; edebiyat, sanat-mimari tarihi ve tarih araştırmacılarının temel başvuru kaynakları arasında yer almaktadır. Hadikatü'l-cevami', Mecmua-i Tevarih, Vefeyat-ı Selatin ve Meşahir-i Rical adlı kitaplarıyla meşhur olan yazarın; alim, mutasavvıf, şair ve devlet adamlarından 294 kişinin kısa hayat hikayelerine yer verdiği Vefeyat-ı Ayvansarayi, Tezkire-i Ayvansarayi, Tercüme-i Meşayihin gibi adlarla anılan eseri, bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır.
Klasik Türk edebiyatında tasavvufi mesnevilerden Hüsn ü Aşk ve Gülşen-i Aşk'ın alegorik yönden mukayeseli incelemesi

Son büyük divan şairi kabul edilen Şeyh Galip tarafından kaleme alınmış olan Hüsn ü Aşk mesnevisi ve Keçecizade İzzet Molla tarafından Hüsn ü Aşk'a nazire olarak yazılmış olan Gülşen-i Aşk mesnevisi, konuları ve verdikleri mesajlar itibariyle birbirine benzer. Çalışmamızda Gülşen-i Aşk'ın günümüz Türkçesine nesir olarak aktarımı verilmiştir. Tez konumuz Hüsn ü Aşk mesnevisi ile Gülşen-i Aşk mesnevisini tasavvufi alegorik açıdan karşılaştırmaktır. Yapılan bu karşılaştırmanın sonucunda, Hüsn ü Aşk ile Gülşen-i Aşk mesnevilerinin olay örgüsünde farklılıklar olduğu, Hüsn ü Aşk'ta olayların ve kişilerin, olayların geçtiği yerlerin ayrı başlıklar altında ve daha ayrıntılı anlatıldığı, bu nedenle Hüsn ü Aşk'ın daha kapsamlı olduğu; Gülşen-i Aşk'ın Hüsn ü Aşk'a göre daha kısa ve daha yalın olduğu fakat Hüsn ü Aşk'la aynı tasavvufi mesajı verdiği ve benzer sembol ve motiflerden yararlanıldığı görülmüştür. Bu iki mesnevide de, kainattaki her şeyin aslında Allah'ın bir görüntüsünden ibaret olduğu ve sevenle sevilenin aslında aynı kişi olduğu anlamına gelen vahdet-i vücud felsefesine ulaşılır.
Seyyid Muradi'nin muhabbetnamesi

halinde bir el yazma eseridir. Harekeli ve düzenli olup, duygu yüklü ve akıcı bir üsluba sahiptir. Zaman zaman dil, imla, kafiye ve ölçü hataları da vardır. Bu durumu müellif, kitabın sonunda, 393. başlıkta kendisi de belirtmiştir. Eser, tevhid, münacat, na't, medh ve hikaye olmak üzere beş bölümden oluşmuştur. Konu bakımından dini, tasavvufi bir eser olup, ahlaki ve didaktik bir özelliğine sahiptir. İçerisinde Arapça ve Farsça kelimeler, tamlamalar olmakla birlikte, genel olarak sade ve akıcı bir dille yazılmıştır. Kolay anlaşılabilir vasıftadır. Sanat yönüyle güçlü teşbihler, telmihler dikkati çeker. İçerik olarak, sevenin sevgilisine dileklerini, sevgilinin buna cevaplarını, aşk yolunun ızdıraplannı bu yolun' zorluklarını anlatmaya çalışmıştır. Seyyid Muradi'nin, dil, din bilgisi yönüyle yeterli, sanat bakımından yetenekli, eserini içtenlikle anlatmaya çalışan mutasavvıf bir şahsiyet olduğu dikkati çekmektedir. Olayları tasavvufi bir açıdan değerlendirdiği görülmektedir. Çalışmamızda, eski ve orijinal bir el yazma eserden edebiyatımıza yeni bir metin aktarmayı amaçladık. Bunun için, eserimiz Osmanlıca alfabeden günümüz Latin alfabesine çevrilmiş ve transkripsiyonlu bir metin haline getirilmiştir. Elde edilen bu metnin dil, şekil ve muhteva bakımından genel bir değerlendirilmesi yapılmıştır. Eser, toplam 394 başlıktan oluşmuştur. VI
Şükrullah el-Amasyavİ'nin Kitabu Behceti't-Tevarİh'inin Mustafa el-Farisİ çevirisi (Vr. 211b-238a)

Bu çalışma, Şükrullah el-Amasyavi'nin Farsça kaleme aldığı Behcetü't-Tevarih adlı eserin, XVI. yüzyılda Mustafa el-Farisi tarafından Mahbubu'l-Kulubi'lArifin ismiyle Türkçeye tercümesini içermektedir. Çalışma, nüshanın Farsçasını kaleme alan Şükrullah el-Amasyavi ve eseri Behcetü't-Tevarih ile Mustafa el-Farisi'nin Mahbubu'l-Kulubi'lArifin'inin kısa bir tanıtımının yapılmasından sonra dil incelemesi, metin, dizin ve tıpkıbasım olmak üzere toplam dört bölümden oluşmaktadır. İlk başlıkta Şükrullah el-Amasyavi'nin hayatı, kişiliği ve eserleri üzerinde durulmuş; Behcetü't-Tevarih'in kapsamı ve nüshalarına değinilmiştir. Takip eden başlıkta ise Mustafa el-Farisi ve tercüme ettiği eser hakkında bilgi verilmiştir. Metin bölümünde, nüshanın çeviri yazıya aktarımı yapılmıştır. Metin, nüshada olduğu sırayla sayfa, satır numaraları belirtilerek ve noktalama işlemi yapılarak aktarılmıştır. Dizin hazırlanırken ise Pamukkale Üniversitesinden Mehmet Bozuyla'nın hazırladığı TürkSözDiz programı kullanılmıştır. Metnin büyük bölümü Hz. Peygamber'in ailesinin ve Aşere-i Mübeşşere'nin nesep bilgilerini içerdiği için kişi adları açıklanırken metindeki tanımlamaya öncelik verilmiştir.
Klasik Türk edebiyatında 'Gönül' redifli manzumeler

Türk edebiyatında, şair ve şiiri için önemli bir yeri olan gönül, duyguların merkezi olması sebebiyle özellikle klasik Türk şiirinde ehemmiyetli bir yere sahiptir. Gönül kelimesi çeşitli ekler alarak veya farklı kelimelerle yan yana gelerek manzumelerde sıklıkla redif olarak kullanılmıştır. Klasik Türk edebiyatı geleneğinde, şairler şiirlerinde başlık kullanmadıkları ve manzumeler redifleri ile adlandırıldıkları için redif kullanımı oldukça önemlidir.'Klasik Türk Şiirinde 'Gönül' Redifli Manzumeler' adını taşıyan bu çalışmada, elde edilebilen 620 divan taranarak 391 divanda 'gönül' kelimesiyle ve gönül kelimesi ile birebir aynı anlamı taşıyan Farsça 'dil' kelimesi üzerinde inceleme yapılmıştır. Bu iki kelimenin çekimli halleriyle rediflenmiş olan 1427 adet manzume daha tespit edilmiş ve gönül kavramının bu manzumelerdeki işlenişi üzerinde değerlendirmeler yapılmıştır. Bu çalışma, giriş ve iki farklı bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında 'gönül' ve 'redif' kavramları açıklanarak bu konularda yapılmış akademik çalışmalar hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölüm 'Tarihsel Seyrine Göre Klasik Türk Şiirinde 'Gönül' Redifi', ikinci bölüm ise 'Gönül Redifli Manzumelerde 'Gönül' Kavramı' başlığını taşımaktadır. Bölümler kendi içlerinde alt başlıklara ayrılarak değerlendirilirken her anlam beyit örnekleriyle desteklenmiştir.
Rasim Özdenören'de insan

Bu çalışma Rasim Özdenören'in hikaye kahramanları üzerine yapılmıştır. Çalışmamızın amacı, hikayelerdeki kahramanlar aracılığıyla, yazarın insan kavramı karşısındaki bakış açısını ortaya koymaktır. Giriş hariç altı bölümden olan çalışmanın birinci bölümünde kahramanların kendi iç dünyası ve benliğiyle olan ilişkisi, ikinci bölümde kahramanların etrafındaki diğer insanlarla olan birebir ilişkileri, üçüncü bölümde kahramanların, toplumla olan ilişkisi, dördüncü bölümde kahramanların zaman kavramıyla olan ilişkisi, beşinci bölümde kahramanların, mekan kavramıyla olan ilişkisi ve altıncı bölümde de kahramanların eşya ile olan ilişkisi değerlendirilmiştir. Bu çalışmada sadece Özdenören'in hikayelerinden değil, denemelerinden ve farklı alanlara ait kitaplardan da yararlanılmıştır. Ortaya çıkan sonuçta, Özdenören'in hikaye kahramanların ayrıntılı bir gözlem ve yerinde tespitlerle geliştirilerek insani özelliklere sahip gerçek karakterler olduğu görülmüştür.
Leyla Hanım Dİvanı'nın tahlili

Divan şiiri tahlili, Eski Türk edebiyatı çalışmalarında önemli bir yer tutmaktadır. Divan şiirini anlama, açıklama, tanıtma ve değerlendirme amacıyla yapılan çalışmaların geçmişşinin eskilere dayandığı bilinmektedir. Divan şiiri tahlili, divan edebiyatının kendi döneminden başlayarak, günümüze kadar gelmiş; günümüzdeyse geçmişşin tanıtılması, dolayısıyla yaşatılması, geçmişşle günümüz arasında bağlantı kurulması açısından büyük önem kazanmıştır. Divan şiiri tahlili çalışmaları, divan edebiyatı döneminde başlamıştır. Bunun yanı sıra metin açıklama, inceleme, değerlendirme çalışmalarının esas itibariyle günümüzde önem ve yoğunluk kazandığını da vurgulamak gerekmektedir. Biz de bu çalışmamızda 19. yy kadın şairlerinden olan Leyla Hanım Divanı'nı tahlil etmeye çalıştık. Leyla Hanım, lirik aşk şiirleriyle tanınan divan şairidir. İstanbul'da doğdu. Kazasker Moralızade Hamid Efendi'nin kızıdır. Hayatı hakkında fazla bilgi olmadığı gibi doğum tarihi de bilinmemektedir. Kendi şiirlerinden anlaşıldığı üzere dayısı Keçecizade İzzet Molla'dır. Divanında kendisine şiirde yol göstermiş olan İzzet Molla'yı üstadı ve hocası olarak gösteren ifadelerin yer aldığı görülür. Leyla Hanım, kültürünü içinde bulunduğu münevver aile çevresinden alarak yetişmiştir. Çalışmamızda Mehmet Arslan'ın hazırladığı Kitabevi Yayınları tarafından basılan Leyla Hanım Divanı ve www. kulturturizm. gov. tr http://ekitap. kulturturizm. gov. tr internet adresinde aynı adla yayımlanan eserleri temel kaynak olarak ele aldık. Böylelikle Leyla Hanım Divanı'nın daha iyi anlaşılması, değerlendirilmesi ve tanıtılmasına gayret ettik. Ayrıca Divan edebiyatı ve geçmişş kültürümüzün tanıtılması açısından da bu çalışmamız önem arz etmektedir.
Divan şiirinde güneş

Güneş, yaşam döngüsünün devamlılığını sağlaması bakımından önemlidir. Dünya'da yaşam olabilmesi için belirli bir ısıya ihtiyaç vardır. Güneş'in ısı ve ışık kaynağı olması ona duyulan gereksinimi arttırmıştır. Divan şiirinde 'güneş' çeşitli hayal ve benzetme unsurlarıyla kullanılmıştır. Şairler güneşi çoğunlukla ısısı ve parlaklığı dolayısıyla anmışlardır.'Divan Şiirinde Güneş', adlı bu tezde XV.-XVI. yüzyıllara ait divanlardan seçilen örnek beyitlerden yola çıkılarak divan şiirinde 'güneşin' yeri, kullanımı ve özellikleri tespit edilmiştir. Güneş sözcüğünün yanı sıra çalışmada bu sözcüğün eş anlamlılarına da yer verilmiş, kullanım sıklıkları belirlenmiştir. Bir gök cismi olarak güneşin özellikleri; İslamiyet'te, tasavvufta, mitolojide ve Türk kültüründeki yeri; din, tabiat ve sosyal hayattaki önemi; aşık ve sevgili ile ilgisi; divan şiirindeki kullanımı vb. hakkında seçilmiş olan 20 divanın taranmasıyla elde edilen malzemeden ve divan şiiri geleneğinden yararlanılarak güneşin divan şiirinin anlam dünyasındaki yeri ile ilgili ayrıntılı bilgi verilmiştir. Yapılan inceleme metin merkezli olup divanlardan seçilen örnek beyitler esas alınarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya dahil edilen divanlardan tespit edilen ilgili kelimelerin, divanlardaki kullanım sıklığına göre tablolar oluşturulmuştur. Çalışmanın sonunda bu tablolarda kelimelerin kullanımına dair sayısal dökümler verilmiştir.