Hafif raylı toplu taşıma araçlarında bedensel özürlüler için tasar ölçütlerinin belirlenmesi

Bu araştırmada, hafif raylı toplu taşıma araçlarında bedensel özürlüler için çevre yaratılması konusu çeşitli açılardan ele alınmıştır. Toplum içinde sayıları gün geçtikçe artan bedensel özürlülerin çalışma ve devinim olanakları kısıtlıdır. Dünya Sağlık Teşkilatı 'nm verileri incelendiğinde, gelişmiş ülkelerde toplam gelişkin rrüftısun %10'u, gelişmekte olan ülkelerde ise %12'sinin bedensel özürlü olduğu görülmektedir. Türkiye'de ise 1993 yılı verilerine göre bedensel özürlü sayısının 7.500. 000 olduğu tahmin edilmektedir. Bedensel özürlülerin toplu taşıma araçları ile taşınmazları başlı başına bir tasarım sorunudur. Bu durum hafif raylı toplu taşıma araçları için de geçerlidir. Hafif raylı toplu taşıma araçlarında bedensel özürlülere ilişkin tasar ölçütlerinin belirlenmesi konulu araştırma GİRİŞ, BİRİNCİ BÖLÜM, İKİNCİ BÖLÜM VE SONUÇ akışı içinde kurulmuştur. GİRİŞ Çalışmaya başlarken, bedensel özürlülerin ülke nüfusları içinde önemli bir yer tuttukları vurgulanmış ve toplu taşıma araçları ile yolculuk yapmaları sırasında karşılaştıkları güçlükler üzerinde durulmuştur. Bunun yanında, konuya ilişkin Türkiye ve dünyadan sayılar verilmiştir. Bölümün bitiminde ise hafif raylı toplu taşıma araçlarında bedensel özürlüler için yapılacak düzenlemelere ilişkin temeller atılmış ve sorunun yalnızca bedensel özürlüleri ilgilendirmediği, aynı zamanda genel bir konu da olduğu belirtilmiştir. birinci bolum Bedensel özürlülerin incelendiği bu bölüm üç ana başlıktan oluşmuştur.. Kavram Açıklamaları. Boyutlar ve alan. Sonuç Kavram açıklamalarında bedensel Özürlünün tanımı ve bedensel özürlülüğe yol açan nedenler üzerinde durulmuştur. Bedensel özelliklerinden dolayı, doğum, hastalık ya da kaza sonucu çalışma ve devinim olanakarından belli bir süre veya ömür boyu yoksun kalmış, normal yaşamın gereğine uyum göstermekte zorluk çeken kişilere bedensel özürlü denilmektedir. İnsanlar, doğum öncesi, doğum sırası veya doğum sonrası dönemlerde çeşitli hastalık, kaza veya felaketler sonucu bedensel özürlü olmaktadırlar. Boyutlar ve alan başlığı altında ise önce bedensel ö- zürlülerin devinim yapabilmeleri amacıyla kullandıkları elemanlar tanımlandı ve çeşitli devinim biçimleri ele alındı. Bedensel özürlüler devinim yapabilmek amacıyla tekerlekli sandalye veya baston, kol değneği, koltuk değneği, yürüme sehpası gibi yardımcı elemanlara gereksinim duyarlar. Tekerlekli sandalye kullanan bedensel özürlüler devinimlerini bir başkalarının yardımıyla ya da tek başına yapabilirler. Sonuç bölümünde de bedensel özürlülerin devinimlerine i- lişkin çevre düzenleme temelleri belirtilmiştir. İKİNCİ BÖLÜM Bu bölümde hafif raylı toplu taşıma araçları incelenmiştir. Bölüme başlarken hafif raylı aracın kent koşulları göz önüne alınarak toplu taşımacılıktaki önemi vurgulanmıştır. Hafif raylı araçlar, diğer raylı toplu taşıma araçları i- le kıyaslandığı zaman daha hafif, kıvrak, içlerinde hızlı yolcu değişiminin gözlendiği, gerektiğinde bir otobüs gibi kent içinde hemzemin yollarda gidebilen, çabuk durup ve hızlanan, zirve saatler dediğimiz günün yoğun saatlerinde tek yönde en az 15.000 yolcu/saat'lik kapasiteye yanıt verebilen toplu taşıma araçlarıdır - Yapılan ürün analizi sonucunda araç iç mekan özellikleri, bildirişim, aydınlatma, malzeme, gövde yapısına ilişkin ölçüsel veriler ortaya kondu. SONUÇ VE ÖNERMELER Düşük yer döşemeli araçlar dışında bedensel özürlülerin taşıtlara iniş ve binişlerde büyük zorluklarla karşılaştıkları, hatta hiç binemedikleri saptandı. Araçlarda bedensel özürlüler için çevre kurulması gerekliliği ortaya kondu. Var olan sistemlerde bedensel özürlüler için yapılacak hidrolik platform, rampa, araç içlerinde bedensel özürlüler için ayrılan alanlar, devinim alanları, tutunma yerleri, aydınlatma ve bildirişim gibi çevre kurucu öğelere ilişkin tasar ölçütleri belirlendi. Tasarımı yapılacak yeni bir araç için de var olan sistemlerde yapılacak uygulamalar dışında, düşük yer döşemeli araçların yaygınlaştırılması gerekliliği vurgulandı.