turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Gücü besleyen mimarlık: Osmanlı imaretleri

Bu çalışma, Osmanlı imar faaliyetlerinin başlangıcı ile birlikte mimarlık tarihi sahnesine de giren yapılardan, imaretleri konu almaktadır. İmaretler, bir külliye bünyesinde bulununan ve külliye personeli ile birlikte, öğrenciler, yolcular ve fakirlerin yemeklerini yedikleri yapılardır. Bu yapılar, yemeğin hazırlanması, ekmeğin pişirilmesi, yemeklik malzemelerin saklandığı birimleri de içeren birden fazla mekandan oluşmaktadır. Erken Osmanlı döneminin karakteristik yapıları Ters T Planlı Zaviyelerde imaret olarak adlandırılmışlardır. Bu adlandırma kimi zaman yapıların birbiri ile karıştırılmalarına neden olmuştur. Hem zaviyelerin hem de bu mutfakların 'imaret' olarak adlandırılması kavramsal kargaşaya neden olmuştur. Her iki yapı grubunun da aynı terimle adlandırılmalarının tesadüfi bir uygulama olmadığı tezin ilk bölümünde ve 'İmaret Kelimesi İle Tanımlanan Erken Osmanlı ve Batı Anadolu Beyliklerine Özgü Zaviyelerle-İmaret İlişkisi' başlığı altında açıklanmaya çalışılmıştır. Tezin ilk bölümünde, bu yapı türünün Osmanlı mimarlığına özgü bir yapı grubu olup olmadığı da tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu süreçte hem Osmanlı öncesi Türk topluluklarının hem de İslam ve Türk-İslam topluluklarının mimari örnekleri ve geleneklerine bakılmıştır. Tezin çalışma aralığı olarak tüm Osmanlı dönemi tercih edilerek, böylece bu yapı grubunun gelişim süreci daha net tespit edilebilmiştir. Osmanlı döneminden günümüze ulaşan ve Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde bulunan 29 örnek tespit edilmiştir. Tespit edilen bu yapıların tümünün plan kontrolleri yapılmış ve kesitleri çıkarılmış, Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nde bulunan belgelerden yararlanılarak yapıların geçirdiği tamiratlar tespit edilmiştir. Bu 29 örnek, kronolojik olarak sıralanmış, plan ve fotoğraflar eşliğinde ayrıntılı olarak anlatılmışlardır. Günümüze ulaşan örnekler plan açısından gruplandırılarak tipolojik bir gruplama yapılmıştır. İmaretler sadece plan ve malzeme açısından değil, inşa edildikleri külliyeler içindeki konumları, banileri, banilerin bu yapıların inşasından bekledikleri kazanımlar açısından da değerlendirilmişlerdir. İmaretlerin özellikle on altıncı yüzyılda inşa edilmiş menzil külliyelerinde atlanmadan kendilerine yer bulması ise diğer dikkat çekici noktadır. Menzillerin hizmet verdiği halk gruplarının birinci sırasında olan ticaret ehli kişilerin yeme-içme, dinlenme ve hayvanlarını bırakacakları yer sıkıntısı birbirine yakın inşa edilmiş; imaret, tabhane ve kervansaray yapıları ile çözülmüş görülmektedir. Ondört-onbeşinci yüzyıllarda Ters T planlı Zaviyelerle birlikte inşa edilen imaretlerin, on altıncı yüzyılda menzil külliyelerinde kendisine yer bulması, on sekizinci yüzyılda ise medreselerle yakın konumlu inşasıyla sürdürüldüğü tespit edilmiştir.
Hat sanatında müdevver yazılar

Hat sanatı, İslam coğrafyasında figür yasağı sebebiyle insanların duygu ve düşüncelerini yansıtacağı en önemli ve en güçlü unsur haline gelmiştir. Başlarda amacı dini metinleri kayıt altına almak olan hat sanatı, bir noktadan sonra estetik olarak o kadar ilerlemiştir ki tasarımı, vermek istediği mesajı gölgede bırakacak noktalara ulaşmıştır. Okumayı bilmeyen insanların bile baktığında sanat eseri olduğunu anlayabileceği istifler meydana getirilen hat sanatında çok kullanılan tasarım kurgularından biri de müdevver biçimde tasarlanmış olan yazılardır. Müdevver yazıların her yönüyle incelenebilmesi için hat tarihinin en eski örneklerinden Cumhuriyet dönemine kadar, farklı malzemeler üzerine ve farklı teknikler kullanılarak yazılmış olan ulaşabildiğimiz tüm müdevver hat eserleri incelenip, değerlendirmeye en uygun olanlar tezin kapsamına alındı. Seçilen eserlerin bazılarının fotoğrafları çekilip basılı kaynaklarda yer alan eserler tarandı, müzelerde bulunan eserlerin dijital kopyaları alındı. Kaynaklardan ulaşılamayan bazı eserlere dijital ortamlardan ulaşıldı. Görselleri toplanan eserler; tasarım kurgusuna, kullanılan yazı türü ve malzemelerine göre sınıflandırılıp eserlerin yazımında kullanılan metinler, yazı dili ve estetik açısından analiz edilerek hat sanatı açısından genel bir değerlendirme yapıldı ve sonuç bölümüne ulaşıldı. Sonuç bölümünde; müdevver yazıların nerelerde ve nasıl kullanıldığı, nasıl kurgulandığı, daha çok hangi yazı çeşitleriyle ve hangi malzemeler üzerine yazıldığı, hangi biçimlerde istiflendiğinden bahsedildi.
Hoşap Kalesi kazısı seramikleri (2007-2017)

Hoşap Kalesi Van'ın Gürpınar ilçesinde yer almaktadır. Van-İran ticari karayolu üzerinde önemli sınır karakolu kalelerinden biridir. Osmanlı Dönemi'nde Mahmudi Beyleri tarafından kullanılmıştır. Çalışmada Hoşap Kalesi'nde 2007'den 2017 yılına kadar yapılan kazı çalışmalarında gün yüzüne çıkarılan seramikler genel olarak değerlendirilmiştir. Çalışılan eserler kırık halde ve etütlük parçalardan oluşmaktadır. Kataloga alınan 47 tane sırlı, 74 tane de sırsız toplamda 121 adet seramik parçanın çizimi ve fotoğraflanması yapılarak, kendi içerisinde sırlı ve sırsız olmak üzere gruplara ayrılmıştır. Gruplara ayrılan seramikler; günlük kullanım kapları, depolama kapları ve aydınlatma kabı olarak işlevlerine göre bölümlere ayrılmıştır. Daha sonra bu seramikler hamur, form, teknik ve süsleme özelliklerine göre değerlendirilmeye alınmıştır.'Hoşap Kalesi Kazısı Seramikleri (2007-2017)' adı altında yapılan bu tez çalışmasında kazıda çıkarılan seramiklerin Anadolu ve Anadolu dışındaki örneklerle değerlendirmesi ve karşılaştırması yapılarak Türk İslam seramik sanatındaki yeri belirlenmeye çalışılmıştır.
Çanakkale çeşmeleri

Bu çalışmanın kapsamı içerisinde, Çanakkale ve yöresinde tespit edilen 48 çeşme, 3 şadırvan, 2 sebil ve 1 sekebil örneği incelenmiştir. Çeşme örneklerinden iki tanesi 15. yy'a aittir. Ancak bu iki örnek sonraki dönemlerde büyük ölçüde onarım geçirmiş olup sadece kitabe panoları 15. yy'dandır. Bölgede 17. yy'dan iki örnek günümüze ulaşabilmiştir. Örnekler ağırlıklı olarak 18. ve 19. yy'a aittir. 18. yy'dan 25 örnek, 19. yy'dan 14 örnek günümüze ulaşabilmiştir. Çeşmelerden 4 tanesi ise 20. yy'da inşa edilmiştir. Çeşmelerin inşasında taş ve mermer kullanılmıştır. Ancak, taşın mermere oranla ağırlıklı olarak tercih edildiği görülmektedir. Taş malzeme iki farklı şekilde uygulanmıştır. Kesme taş duvar örgüsü ya da moloz örgü duvar üzerine taş kaplanması. Taş ile inşa edilen örneklerde genelde ya kitabe panosu ya da kitabe panosu ile birlikte musluk tablası veya çeşme kemerini taşıyan ayakların inşasında mermer kullanılmıştır. Bölgede mermer kaplama olarak inşa edilen sekiz örnek bulunmaktadır. Mermer kaplamanın uygulandığı örnekler 18. yy'ın ikinci çeyreği ile başlamaktadır. Çanakkaledeki çeşme örnekleri ağırlıklı olarak 18. Ve 19. yy'da inşa edilmiş örneklerdir. Ancak, buna rağmen çeşmelerin mimarisinde klasik dönemin yalın şemasının uygulanmasına devam edilmektedir. Klasik Dönemde Osmanlı çeşme tasarımında uygulanan tip genel olarak bir ayna taşı ve arkasındaki su haznesinden oluşmaktadır. Çeşme cephelerinde, bir kemer formu ile biçimlendirilen derin bir niş vardır. Bu nişin içerisine bir musluk yerleştirilmiştir. Musluktan akan suların toplanması için inşa edilen bir yalak ve yalağın iki yanında birer dinlenme taşı bulunmaktadır. Çeşme nişini oluşturan kemer formları sivri veya yuvarlak kemerlerdir. 18. yy'ın ortalarından itibaren ise, çeşme kemerlerinde çeşitli dekoratif formların uygulanmasında bir yoğunluk gözlenmektedir. 19. yy'ın ortalarından sonra inşa edilen örneklerde ampir üslubun etkisiyle yapı elemanlarında bir takım değişiklikler görülmektedir. Bu dönemde inşa edilen çeşmelerde ya musluk çevresi bir kemer ile çevrilmiştir ya da cephe tasarımında kemere yer verilmemiştir. Cephe tasarımında kemerin kullanılmadığı bu dönem örneklerinde, çeşme cephesinin iki yanında duvara gömülü yarım payelerin yer aldığı görülmektedir. Cephelerinde çok yoğun bezemelerin bulunmadığı Çanakkale çeşmelerinde, Osmanlı sanatının Avrupa akımlarına açıldığı bu dönemde, Klasik Dönem kompozisyon şemalarının uygulanmasına devam edilmektedir. Bu yüzyılda çeşme cepheleri ancak Klasik Dönem tasarım ilkeleri içerisinde hareketlilik kazanmaktadır. Avrupa akımlarının etkileri tek tek süsleme motiflerinde hissedilmektedir.
Sanatta mahremiyet alanı olarak 'oda' kavramı

Bu tezin temel amacı, mahrem alan ve oda kavramı ilişkisini, farklı sanatsal disiplinlere ait başlıklar altında ve sanat eserleri üzerinden çözümlemelerle sunmaktır. İlk olarak geniş anlamda mahremiyet kavramı tanımlanmıştır. Mahremiyet kavramının yaşanılan dönemin özelliğine göre farklılıklar gösterdiği ve sanata yansımaları anlatılmıştır. Mahremiyetin ifşasına psikolojik ve sosyolojik açıdan örnekler verilmiştir. Daha sonra, oda kavramına genel anlamı yanında, 'öznel alan, beden, bilinçaltı, iç uzam' tanımları eklenerek genişletilmiştir. Bu çalışmada daha çok, sanatın mahrem alan konusunu nasıl ele aldığı, sanatçıların bu durumdan nasıl etkilendiği, mahremiyet kavramının mekan kavramıyla birlikte nasıl anlamlandığı ve mahremiyetin ihlali durumları, sanat eserleri üzerinden ele alınmıştır. Genel anlamda, mahremiyet ve öznel alan olarak oda kavramından hareketle, farklı sanatsal disiplinlerden sanatçılara ve onların eserlerine karşılıklı bir bakış sunulmuştur.
Temples of a pollo at Didyma nad Klaros in Ionia as the centers for the oracular and political activity

oz KÜÇÜK ASYA KEHANET VE POLİTİKA AKTIVİTESI MERKEZLERİ: DIDYMA VE KLAROS TAPINAKLARI Soyöz, Ufuk Yüksek Lisans, Mimarlık Tarihi Bölümü Tez Yöneticisi: Assoc. Prof. Dr. Suna Güven Aralık 1999, 115 sayfa Eski Yunan'da kehanet ve politika doğrudan ilişkili idi. Bu açıdan, bu çalışma, öncelikle kehanetin sosyal ve politik boyutlarım ve bunların mimari yansımalarım incelemektedir. Mimarlık her zaman politika ile ilişkili olmuştur; ve Eski Yunan mimarisi de politika ile yakından ilişkilidir. Örneğin, Eski Yunan tapınak mimarisi polis ve yöneticileri için bir tür güç gösterisi olarak yorumlanabilir. Fakat, Eski Yunan'daki mimarlık ve politika ilişkisi kehanet merkezlerinde daha da belirgin bir hale gelir. Bu çalışmada kehanet merkezlerinin özel önemi bu bakış açısından aydınlatılmaktadır. Küçük Asya'dan iki özel örnek, Didyma ve Klaros'taki Apollo tapınakları, bu tür bir ilişkinin, Yunan Anakarası ile karşılaştırıldığında farklı sosyal ve politik koşulların etkili olduğu Küçük Asya'da, tapınak mimarisinde nasıl ifade bulduğunu göstermek için incelendi.
Rusların Erzurum ve Kars'taki dini mimarisi

Toplumlar arası iletişimde, sanat ve kültür alanındaki etkileşimler son derece olağandır. Kültür tarihi araştırmalarındaki yoğunluk arttıkça, coğrafi konumları farklı doğu ile batının ayrı kültürlerle kendilerini ifade ettikleri bilinmekle birlikte; her iki toplumun bir sentez içerisinde birbirlerini etkilemiş olmaları da kabul görmektedir. Rus tarihinde modernleşme çabalarının öncüsü olan I. Petro zamanında, yüzyıllara dayalı geleneği ve dinsel havası olan Moskova'nın yerine; 1703 yılında, Baltık Denizi kıyısında yeni bir şehir kurarak orayı başkent yapma arzusu ile 'Petersburg' adında, tamamen Avrupai bir kent kurulmaya başlanmıştır. Bu kentin planlanması baştan sona İngiltere, Fransa, Hollanda ve İtalya'dan getirilen yabancı mimar ve mühendislerce gerçekleştirilmiştir. Tezimizde Anadolu'da ilk imar gören şehirlerimizden Kars ve Erzurum'un 1878 Rus işgali ile benzer bir süreci yaşadığını görmekteyiz. Rusya'da egemen olan batılılaşma ve modernleşme anlayışının bir uzantısı olarak burada kurulan yeni şehirler, geçmişş Rus şehirlerini andıran eski Osmanlı şehrinin üzerine kurulmamıştır. Esas Rus topraklarından uzakta bir koloni şeklindeki bu bölge, yeni anlayışa uygun olarak Avrupai tarzda ızgara planına sahip olarak kurulmaya çalışılmış ve bu amaçla yine yabancı mimarlardan faydalanılmıştır. Rusların Anadolu'ya getirdiği Baltık Mimarisi birçok medeniyetin sentezi olarak harmanlanmıştır. Genel olarak değerlendirildiğinde; Rus dönemi yapılarının cephe biçimlendirmelerinde, zengin duran görselliğe önem verilerek plasterler, kornişler, bordürlerle bezeli, kütlesel hareketlenmelere pek fazla yer verilmediği; cepheye hareket kazandırmak ve monotonluğu bozmak için belirli bir düzene göre yerleştirilen cephe elemanlarının kullanıldığı ve yoğun taş işçiliği ile de bu durumun desteklendiği dikkat çekmektedir. Bunların yanı sıra; Baltık mimarisi yapılarında görülen duvarlarda yapı malzemesi olarak çoğunlukla andezit ve bazalt taşı kullanılmış olması, kalın duvarlı, dikdörtgen planda, genellikle tek veya iki katlı inşa edilen yapılar olması, giriş hollerinin ve bu hole açılan odaların ve camekanlı bölümlerinin olması gibi özellikler Kars ve Erzurum'da bulunan Rus dönemi yapılarında da öne çıkan detaylardandır.
1998-2009 yılları arasında Amorium antik kenti kazılarında bulunan geç Roma-Bizans cam bilezikleri

Tez çalışmasının konusununu, günümüzde Afyonkarahisar kentine bağlı Emirdağ ilçesi sınırları içinde yer alan ve XI. yüzyıla kadar Bizans için önemini koruyan Amorium Kenti cam bilezik buluntularının değerlendirilmesi oluşturmaktadır.1998- 2009 yılları arasında 1272 parça cam bilezik parçası ele geçmişştir. Cam bilezik buluntuları farklı renklerde, formlardadır. Parçaların bir kısımının üzerinde boya bezemeleri bulunmaktadır. Parçalar, renk, form, bezeme, bulunduğu tabakaya göre benzer örnekleriyle karşılaştırılarak değerlendirilmiştir.
Osmanlı arşiv belgelerinde Ortaköy Camii

Geç dönem Osmanlı mimarisinin gösterişli eserlerinden biri olan Ortaköy / Büyük Mecidiye Camii'nin incelendiği bu çalışma; beş ana bölümden oluşmaktadır. 'Giriş'in yer aldığı birinci bölüm; 'konunun kapsamı ve amacı', 'çalışma yöntemi', 'kaynak ve araştırmalar' alt başlıklarını ihtiva etmektedir. Bu bölümde tez konusunun kapsamı ve çalışma esnasında takip edilen yöntem hakkında bilgi verildikten sonra konuyla ilgili var olan kaynak ve yayınlardan bahsedilerek bir değerlendirme yapılmıştır. İkinci bölümde; Ortaköy'ün tarihsel gelişim süreci içerisinde oluşmuş Müslüman yerleşiminden ve bu oluşum esnasında inşa edilmiş olan Defterdarburnu Mescidi, Mahmut Ağa Mescidi ve Mehmed Kethüda Camii hakkında genel bilgiler verilerek bu yapıların Ortaköy Camii ile aralarında bulunan ilişkiden bahsedilmiş ve tezin ana konusu olan caminin inşa aşamasına geçilmiştir. Üçüncü bölümde; caminin inşa edilmesine ilişkin ilk girişimler, inşa ve keşif defterlerine göre caminin birimleri, bu birimlerin yapısall özellikleri ve yapılan harcamalar ayrı başlıklar altında incelenmiştir. Bunun dışında inşaatta kullanılan malzemeler, malzemelerin temin edildiği ocak ve tüccarlar, malzemeler için yapılan ödemeler, inşaatta çalışmış olan ustalar ve işçi grupları, inşaatın sorumluluğunu üstlenen görevli kadro ayrıntılı olarak açıklanmış ve 'Caminin Tamamlanması' ile bölüm sonlandırılmıştır. Dördüncü bölümde ise yapımı tamamlanan caminin inşa edildiği dönemden itibaren günümüze değin geçirdiği onarımlar; 'Osmanlı Dönemi Onarımları' ve 'Cumhuriyet Dönemi Onarımları' alt başlıklarında incelenmiştir. Beşinci bölüm olan 'Değerlendirme' kısmında kısaca 19. Yüzyılın mimari üslup değişikliklerinden bahsedilmiş, Ortaköy Camii ve dönemin diğer camilerinden seçilen altı örnek, kütle ve plan şemaları bakımından karşılaştırılmıştır. Sonuç olarak yapı hakkındaki genel değerlendirmeler ve yapılan araştırmalar neticesinde arşiv belgelerinden ortaya çıkan yeni bilgiler 'Sonuç' bölümünde dile getirilmiş ve çalışma tamamlanmıştır. Bunlar dışında inşaatın 1848 yılına ait iki adet keşif defteri, haftalık harcamaların kaydedildiği evkaf defterlerinden birkaç örnek ve önemli olduğunu düşündüğümüz diğer belgelerin transliterasyonu gerçekleştirilerek orijinal metinleri ile birlikte 'Ekler' bölümüne konulmuştur.
Isparta-Antalya arasında yer alan Anadolu Selçuklu Dönemi hanlarından 'İncir Han'

İncir Han, Burdur ili, Bucak ilçesi, İncirdere köyünde bulunmaktadır. Anadolu Selçuklu Dönemi'nde Antalya-Isparta kervan yolunun dördüncü menzil noktasıdır. Yapının kapalı bölüm portalinde yer alan inşa kitabesine göre 1239- 1240 yıllarında Anadolu Selçuklu Sultam II Gıyaseddin Keyhüsrev tarafından yaptırılmıştır. Anadolu Selçuklu Hanlarının genel plan özelliklerini bünyesinde toplar. İncir Han, 'kapalı bölüm ve avlulu kısım''dan oluşan Hanlar grubundadır. İncir Han'dan günümüze kalabilen kapalı bölüm büyük ölçüde korunmuştur. Avlu kısmının sadece duvar izleri mevcuttur. Kazılar sonucu bu bölüm de tam olarak belirlenebilir. Kapalı bölüm ve avlu bölümlerinin boyutları yaklaşık aynı ölçülerdedir. Kapalı bölüm dış beden duvarları kare, daire ve poligonal kesitli payandalarla desteklenmiştir. İç kısmın aydınlığı ve havalandırılması için mazgal pencereler yer alır. Kapalı bölüm iç mekanda, kuzey-güney doğrultusunda yer alan ana salım bulunmaktadır. Bu sahnı, doğu-batı doğrultusunda bölen yedi şahın bulunmaktadır. Taşıyıcı sistem payedir. Üst örtü sivri tonuzdur. Kuzey-güney doğrultusundaki sahanın tonuzu, yüksek tutulup burada bir kubbe varlığı beklenir. Ancak yapılan incelemelerde böyle bir kubbenin izlerine rastlanmaz. Yapıda kesme taş, moloz taş ve devşirme malzeme kullanımı yer alır. Kesme taş kaplama, moloz taş ise dolgu malzemesidir. Devşirme malzemenin, yapının yer aldığı bölgede bulunan antik Kretopolis'e ait olduğu düşünülür. Kapalı bölüm portali dışa çıkıntılı bir şekilde yer alır. Yapının süsleme özelliklerini de portalde görebiliriz. Geometrik, figürlü, bitkisel ve yazılı süsleme göze çarpar. Geometrik süsleme, meandr, altıgen yıldız kesitler ve zikzaklardır. Figürlü süsleme, arslan-güneş kabartmasıdır. Bitkisel süsleme, lotus-palmetlerin yer aldığı rozetler ve rumilerin sarmal oluşturduğu panodur. İncir Han portalinde yer alan arslan-güneş tasviri, ILGıyaseddin Keyhüsrev dönemi paraların da da yer alır. Kaynaklara göre, arslan Sultanın gücünü güneş ise karısı Gürcü Hatunu sembolize eder. İncir Han'ın yaklaşık 300 metre güneyinde bir hamam ve su kaynağı mevcuttur. Malzeme- teknik özellliklerinden hareketle yapı ile eş zamanlı olmayıp daha geç dönemde inşa edildiği düşünülür. Anadolu Selçuklu dönemi mimarisinde kervansaraylar sosyo-ekonomik açıdan önemli bir yere sahiptir. İncir Han plan, süsleme, malzeme-teknik özelliklerine bakıldığında Anadolu'da Selçuklu döneminde yapılan kervansarayların klasik şemasını tekrarlar.
Trabzon Aziz Eugenius Kilisesi

Trabzon kentinin patron azizi olan Aziz Eugenios'a adanan yapının mimari sorunları tezimizin temelini oluşturmaktadır. Günümüzde cami olarak işlevini devam ettirmekte olan yapı üzerine birçok araştırmacının çalışma yaptıkları bilense de ayrıntılı bir çalışma yapılmadığı bilinmektedir. Çalışmamız kapsamında çizimleri yapılmış, ayrıntılı tasviri ve yapının son durumu belgelenerek yapı ayrıntılı olarak çalışılmıştır. Kilisede görülen mimari değişimler belirtilmiş ve bu veriler incelenerek yapının geçirmiş olduğu evreler çıkartılmaya çalışılmıştır. Literatür araştırması ve mimari veriler ışığında yapının önceki evrelerini gösterir restitüsyon çizimleri yapılmıştır. Eugenius Kilisesi'nin bugünkü fiziksel durumunun belgelenmesi ve incelenmesi ile önemli veriler sağlanarak yapının sorunları hakkında öneriler sunulmuştur. Birçok onarım gören yapı asıl değişimini 11. Yüzyılın başında II. Basileos'un yapıda eklettiği mimari ögelerle görmüştür. Sanat tarihi disiplini çerçevesinde ele aldığımız bu çalışma yapı hakkında birçok soruna ışık tutması tek amacımız olmuştur.
Hoca Ahmed Yesevi Türbesi

Hoca Ahmed Yesevi Külliyesi Kazakistan'ın Türkistan şehrinde bulunmaktadır. 1397 tarihinde Timur 1166- 67 yılında yapılmış olan Hoca Ahmed Yesevi'nin türbesi üzerine bugünkü anıtsal yapının inşa emrini vermiştir. Bu çalışmada amaç, Külliye'nin mimarisi üzerine detaylı bilgi vermekten çok, kabir odası olarak anılan mekanın haçvari planı üzerinde yoğunlaşıp, plan tipinin kökenini, gelişimini ve etkilerini yansıtmaktır. 14. yüzyıl sonu ile 15. yüzyıl başında Orta Asya'dan Yakın Doğu'ya kadar tüm coğrafyaya hakim olan ve sanatı özellikle mimariyi bilinçli şekilde kendi görkemli imajı için kullanan Timur'un; geliştirdiği Sufi düşünce ile İslamiyeti kabul eden Türkler arasında yaşadığı 12. yüzyıldan bu yana ilahi sembol olan Yesevi'nin hem Anadolu'da hem de Orta Asya'da haçvari planlı mimariye etkileri ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır.
Makedonya'da Komnenos dönemi resim sanatı: Kurbinovo Aziz Georgios Kilisesi

Bizans İmparatorluğu'nda Komnenos Hanedanlığı'nın (1081-1204) iktidarda olduğu yıllar, ikonografik değişiklikler ve üslup açısından yeni bir sanat tarzının görüldüğü bir dönem olarak karşımıza çıkmaktadır. Günümüze kadar gelebilen Komnenos Sanatı eserlerinin büyük bir kısmı başkent dışında, eyaletlerde bulunmaktadır. Özellikle 12. yüzyılın ikinci yarısında, Makedonya bölgesinde bulunan bazı kiliselerin resim programları, Komnenos dönemi sanat eserlerinin en güzel örnekleri olarak bilinmektedir. Komnenos Sanatı'nın önemli bir eseri olan Aziz Georgios Kilisesi, Makedonya'da Prespa Gölü Bölgesi Kurbinovo Köyü yakınlarında yer almaktadır. 1191 yılında yapıldığı bilinen kilisede, Bizans Anıtsal Resim Sanatı'nda ilk olarak görülen Melismos ve Anna'nın Meryem'i Emzirmesi gibi sahneler yer almaktadır. Bu tez çalışmasında Aziz Georgios Kilisesi'nin resim programı incelenmiş ve içeriğine etkili olan dini, sosyal ve siyasi unsurlar araştırılmıştır. Sonuç olarak, Kilisenin resim programının içeriğinin yaşanan dini tartışmalarla, bölgedeki heretik akımlarla, sosyal ve politik olaylarla ilişkili olduğu tespit edilmiştir.
Kırklareli Müzesi'ndeki Osmanlı Dönemi sikkeleri: Cilt-I, Cilt-II

Kırklareli Müzesi'nde bulunan Osmanlı Dönemi sikkelerini ele alan bu araştırmada, müze envanterinde yer alan 1085 sikke incelenmiştir. Kronolojik olarak ele alınan sikkelerin her biri; tek tek fotoğraflanmış, boyut ve ağırlık ölçüleri alınmış, malzeme, süsleme, vd. bakımlardan incelenmiştir. Sikkeler ile ilgili bu bilgiler, katalog bölümünde tanıtılmıştır. Bu bölümde ayrıca, kötü durumda olduğundan dönemi belirlenemeyen sikkeler de ele alınmıştır. İncelenen sikkeler arasında, Osmanlı padişahlarının hepsinin sikke örnekleri bulunmamaktadır. Osmanlı padişahlarından I. Bayezid, I. Mehmed, II. Murad, I. Selim, II. Mustafa, III. Ahmed, I. Mahmud, III. Osman, III. Mustafa, I. Abdülhamid, III. Selim, II. Mahmud, I. Abdülmecid, I. Abdülaziz, II. Abdülhamid ve V. Mehmed ile Süleyman Çelebi'nin sikkeleri Kırklareli Müzesi'nde bulunmaktadır. Ayrıca, her yüzyıla ait sikke çeşitlerini inceleme olanağı da bulunmuştur. Kırklareli Müzesi'nde yer alan sikkelerden en erken tarihlisi H.792/M.1389, en geç tarihlisi ise H.1327/M.1909'dur. İnceleme sonucunda elde edilen verilere göre; darp tarihi, darp yeri, malzeme, teknik, yazı, tuğra ve süsleme özellikleri açısından sikkelerin değerlendirmesi yapılmıştır. Bu şekilde oluşturulan araştırmanın Osmanlı sikkeleri araştırmalarına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Erzurum Fetih Camii

1839 tarihinde yayınlanan Tanzimat Fermanı ve 1856 tarihinde yayınlanan Islahat Fermanları ile Osmanlı topraklarında yaşayan Gayrimüslim vatandaşlarının temel hak ve özgürlükleri hakkında düzenlemeler gerçekleştirilmiştir. Fermanlarla Gayrimüslim halka tanınan yeni ibadet mekanı inşa etme hakkı, 19. yüzyılda Erzurum'da yeni bir Rum Ortodoks kilisesinin yapılmasına olanak sağlamıştır. 1923 yılında Türkiye ve Yunanistan Devletleri arasında imzalanan Lozan Barış Antlaşması ile gerçekleşen nüfus mübadelesinin sonuçlarını birçok alanda görülmektedir. Bunlardan biri de dini yapıların durumudur. Çalışma kapsamında incelediğimiz 19. yüzyılda inşa edilen Erzurum Demirciler Kilisesi mübadele sonrasında ibadethane olarak kullanılmamıştır. Kilise uzun bir süre atıl durumda bırakılmış ardından depo olarak kullanılmıştır. 1996 yılında restore edilen Rum Ortodoks kilisesi camiye çevrilmiştir. Restorasyon sırasında iç mekanda yer alan dini içerikli süslemeler ve duvar resimleri kapatılmıştır. Orijinal yapısından uzaklaşan kilise yapısall anlamda günümüze iyi durumda ulaşmıştır. Yaptığımız saha araştırmaları ve incelediğimiz örnekler ışığında tanıtıp değerlendirdiğimiz Erzurum Demirciler Kilisesi 19. yüzyılda Anadolu'da yoğun olarak kullanılan üç nefli tonozlu plan tipinde inşa edilmiştir. Çalışmamızın amacı incelediğimiz bu yapıyı plan, mimari, teknik ve süsleme açılarından Sanat Tarihi metodu içinde inceleyerek değerlendirmek, dönemsel benzerlikler açısından karşılaştırmaktır.