Üniversite öğrencilerin karar verme stratejileri ve sosyal beceri düzeylerinin TA-baskın ben durumları ve bazı özlük niteliklerine göre karşılaştırmalı olarak incelenmesi

Bu araştırmada bazı değişkenlerin üniversite öğrencilerinin sosyal beceri düzeyleri ve karar verme stratejileri üzerindeki etkisi incelenmiş ve karar verme stratejileri ile sosyal beceri düzeyleri arasında ilişki var mıdır? Sorusuna cevap aranmıştır. Araştırmanın bağımsız değişkenleri baskın ben durumları, cinsiyet, sınıf ve üniversiteye giriş puan türüdür. Bağımlı değişkenleri ise sosyal beceri ve karar verme stratejileridir. Araştırmanın genel evrenini Selçuk Üniversitesinin farklı fakültelerinde öğrenim görmekte olan birinci sınıf ve dördüncü sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Çalışma evreni tesadüfi küme örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. Sayısal ağırlıklı puan türüyle öğrenci alan fakültelerden 2, sözel ağırlıklı puan türüyle öğrenci alan fakültelerden 2, eşit ağırlıklı puan türüyle öğrenci alan fakültelerden 1 fakülte tesadüfi küme örnekleme yoluyla seçilmiştir. Araştırma örneklemi, çalışma evrenini oluşturan fakültelerin 1. sınıf ve 4. sınıf öğrencileri arasından tesadüfi küme örnekleme yoluyla seçilmiştir, örnekleme alınan toplam öğrenci sayısı 486 dır. Öğrencilerin ben durumları 'Ben Durumları ölçeği' ile, sosyal beceri düzeyleri 'Kendini Tanımlama Envanteri' ile ve karar verme stratejileri ise 'Karar Stratejileri ölçeği' ile ölçülmüştür. Sosyal beceri düzeyleri ve karar verme stratejilerinin puan ortalamalarının, cinsiyet ve sınıf değişkenlerine göre grupların ortalamaları arasındaki farkın önem kontrolü t testi ile yapılmıştır. Sosyal beceri düzeyleri ve karar verme stratejileri puanlarının üniversiteye giriş puan türü ve baskın ben durumları değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığı tek yönlü varyans analizi ile kontrol edilmiştir. Farklılaşmanın gözlendiği durumlarda, farklılaşmanın kaynağını bulmak için ortalamalar arasındaki farkın önem kontrolü Tukey testi ile yapılmıştır. Sosyal beceri ve karar verme stratejileri puanlarım arasındaki ilişkinin analizi ise Pearson Momentler Çarpım Korelasyon Katsayısı tekniğinden yararlanılarak hesaplanmıştır. Araştırmada elde edilen bulgular aşağıda özetlenmiştir: TA-Baskın ben durumları ve karar verme stratejileri ile ilgili olarak; karar verme stratejilerinden kararsız karar verme ve içtepisel karar verme stratejisi baskın ben durumlarına göre anlamlı düzeyde farklılaşmaktadır. Baskın uymuş çocuk ben durumu, baskın koruyucu ana baba ben durumu ve baskın doğal çocuk ben durumu özelliği gösteren öğrencilerin kararsız karar verme puanları, bakın yetişkin ben durumu özelliği gösteren öğrencilerin puanlarından önemli düzeyde yüksek bulunmuştur, içtepisel karar verme stratejisinde ise doğal çocuk ben durumu özelliği gösteren öğrencilerin, içtepisel karar verme stratejisi puanları; baskın koruyucu ana baba ben durumu, baskın yetişkin ben durumu ve baskın uymuş çocuk ben durumu özelliği gösteren öğrencilerin puanlarından anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. TA-Baskın ben durumları ve Sosyal Beceri düzeyleri ile ilgili olarak, üniversite öğrencilerinin sosyal beceri duyuşsal anlatımcılık, duyuşsal duyarlık, duyuşsal kontrol, sosyal anlatımcılık, sosyal duyarlık ve sosyal kontrol alt ölçek puanlarının baskın ben durumlarına göre anlamlı düzeyde farklılaştığı görülmüştür. Üniversite öğrencilerinin özlük nitelikleri ile ilgili olarak, kızların mantıklı karar verme stratejisi puanları erkeklerin puanlarından önemli düzeyde yüksektir. Birinci sınıf öğrencilerinin kararsız karar verme stratejisi puan ortalamaları dördüncü sınıf öğrencilerine göre anlamlı düzeyde yüksektir. Sözel puan türü ile üniversiteye giren öğrencilerin mantıklı karar verme stratejisi puan ortalamaları sayısal puan türü ile üniversiteye giren öğrencilerin puan ortalamalarından önemli düzeyde yüksek bulunmuştur. Kız öğrencilerin duyuşsal anlatımcılık, duyuşsalIV duyarlık, sosyal kontrol ve sosyal beceri toplam puanları erkek öğrencilerin puanlarından yüksek bulunurken, erkek öğrencilerin duyuşsal kontrol puan ortalamaları da kız öğrencilerin puan ortalamalarından önemli düzeyde yüksektir. Dördüncü sınıf öğrencilerinin duyuşsal anlatımcılık puan ortalamaları birinci sınıf öğrencilerinden önemli düzeyde yüksektir. Birinci sınıfların sosyal duyarlık alt ölçek puan ortalamaları dördüncü sınıf öğrencilerinden anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Öğrencilerin sosyal beceri duyuşsal anlatımcılık, duyuşsal kontrol alt ölçek puanları üniversiteye giriş puan türüne göre anlamlı düzeyde farklılaştığı bulunmuştur. Bağımlı değişkenler açısından, öğrencilerin bağımsız karar stratejisi ile sosyal beceri duyuşsal duyarlık, sosyal anlatımcılık, sosyal duyarlık ve toplam sosyal beceri puanları arasında aynı yönde ; sosyal kontrol arasında ters yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Mantıklı karar verme stratejisi ille sosyal beceri duyuşsal duyarlık, duyuşsal kontrol, sosyal anlatımcılık, sosyal duyarlık, sosyal kontrol ve toplam sosyal beceri düzeyi puanları arasında aynı yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Kararsız karar verme stratejisi ile sosyal beceri duyuşsal anlatımcılık ve sosyal duyarlık arasında aynı yönde ; sosyal kontrol arasında ters yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Içtepisel karar verme stratejisi ile sosyal beceri duyuşsal duyarlık ve sosyal anlatımcılık arasında aynı yönde ; sosyal kontrol arasında ters yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur.