turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
İlyas Esenberlin'in Köşpendiler (1. kitap) adlı eserinin Kazak Türkçesinden Türkiye Türkçesine çevirisi ve dil incelemesi

İlyas Esenberlin'in Köşpendiler üçlemesinin ilk romanı olan Almas Kılış, yazarın kütüphane ve arşivlerde incelemelerde bulunarak birinci elden kaynakların verdiği bilgiler çerçevesinde Kazak Hanlığı'nın kuruluş yıllarının olaylarını romanlaştırdığı bir eserdir. Bilindiği gibi 15. asrın ortaları Karadeniz'in kuzeyinden Kazak bozkırlarının içlerine kadar, Kafkaslardan, Türkistan hudutlarına kadar ulaşan Deşt-i Kıpçak sahasında hüküm sürmekte olan Altınordu devletinin inkıraz dönemidir. Bu devletin dağılmaya başlamasıyla Deşt-i Kıpçak'ta, Kazan Hanlığı, Kırım Hanlığı, Astarhan hanlığı gibi yeni Türk devletleri ortaya çıktı. Ebulhayır döneminde devletin Moğol baskıları karşısında fazla bir varlık gösterememesi üzerine Altınordu hanları neslinden gelen Barak Han'ın oğlu Janibek ve yeğeni Gerey kendilerine bağlı boylar ve uruğlarla birlikte Ebulhayır'dan ayrılarak Kazak Hanlığı olarak bilinen yeni bir hanlığın temellerini attılar. İşte bu romanda Ebulhayır döneminde Kazak uruğlarının Kazak Hanlığı idaresi altında toplanması, Ebulhayır'a karşı Kazak Hanlığı'nın kurucuları Janibek ve Gerey'in verdiğ mücadeleler, han ordasında yaşanan hadiseler, ihanet ve zorbalıklar ortaya konulmuştur. Bu tez çalışmasında Kazak Türklerinin dili, tarihi, kültürü ortaya konularak İlyas Esenberlin tarafından kaleme alınan Almas Kılış romanı incelenmeye çalışılmıştır.
Vahidİ'nin Kitab-ı Hace-i Cihan ve Netİce-i Can adlı eseri

Bu çalışmada, 16. Yüzyıl şairlerinden olan Vahidi'nin Kitab-ı Hace-i Cihan ve Netice-i Can adlı eserinin çeviri yazılı metni hazırlanmıştır. Öncelikle Vahidi'nin yaşadığı dönem olan 16. Yüzyıl hakkında bilgi verilmiştir. 16. yüzyılın siyasi, sosyal ve edebi durumu üzerinde durulmuştur. Vahidi'nin hayatı ve eserleriyle ilgili fazla bilgi bulunamadığından bu konulara elde edilen bilgiler nispetinde değinilmiştir. Vahidi, edebiyatımızda çok tanınmış bir yazar ve şair olarak karşımıza çıkmamaktadır. Kendisi tasavvufla uğraşmış ve aynı zamanda tarikat mensubu bir kişidir. Eserleri de genel olarak tarikatlar, cemaatler ve tasavvufla ilgili olmuştur. Vahidi'ye ait olduğu söylenen üç eserin de menakıbname olarak yazıldığı bilinmektedir. Çalışmada, hacmi itibariyle büyük sayılabilecek eserin çeviri yazısı yapılarak günümüz Edebiyatına ve Türkçesine aktarılması amaçlanmıştır. Özellikle günümüzde çok tartışılan belli cemaatler ve gruplarla ilgili günümüze ışık tutacak bilgiler vardır. 15. ve 16. yüzyılda var olan dini grupların yaşam şekilleri, kıyafetleri ve inançları hem mensur hem de manzum şekilde anlatılmıştır. Vahidi, eserinde açık bir dil kullanmaya özen göstermesine rağmen, metinde Arapça ve Farsça kelimelerden dolayı zor anlaşılan bölümler de vardır. Türk edebiyatında fazla tanınmayan Vahidi'nin ve eserinin bu çalışmayla incelenmesine ve tanıtılmasına gayret edilmiştir.
Şem'İ Şem'ullah'ın Tuhfetü'l-Aşıkİn adlı eseri

16. asır şarih, mütercim ve müderrislerinden olan Şem'i'nin, şerh, tercüme ve telif olmak üzere on beş eseri bulunmaktadır. Tuhfetü'l-Aşikin, on bir şerh ve üç tercüme eseri olan Şem'i'nin tek telif eseridir. Bir ahlak kitabı olan eserin içerisinde Arapça ve Farsça manzume ve ibareler bulunmakta, müellif bunları genellikle mensur olarak ara ara da manzum olarak tercüme ve şerh etmektedir. Eser bu yönüyle Şem'i'nin şarih, mütercim, nazım, nasir ve müderris yönlerini göstermektedir. Tuhfetü'l-Aşikin, Ahmed-i Yesevi'nin ortaya koyduğu 'dört kapı kırk makam' öğretisine benzer yönleri bulunması bakımından da ayrı bir önemi haizdir. Bu çalışmada önce Şem'i'nin hayatı ve eserleri hakkında bilgi verildi. Sonrasında eserin muhtevası, kaynakları, mensur metin olarak var olan özellikleri, dil ve imla hususiyetleri ele alındı. Eserin çeviri yazısından önce, nüshaları ve metnin nasıl kurulduğu hakkında bilgi verildi. Bunlardan sonra Tuhfetü'l-Aşikin'in çeviri yazı metni yer aldı. En son kısımda ise 'Özel Adlar Dizini'ne yer verildi.
Yabancılara Türkçe öğretimi

Bu çalışmada, Ankara Üniversitesi TÖMER ve Gazi Üniversitesi TÖMER'de yabancılara Türkçe öğretilirken hangi yöntem ve tekniklerin kullanıldığı ve kullanılan yöntem ve tekniklerin öğrenci başarısına nasıl etki ettiği araştırılmıştır. Bu araştırma betimsel bir çalışma olarak planlanmıştır. Araştırmanın sonuçlarına, Ankara Üniversitesi TÖMER ve Gazi Üniversitesi TÖMER'de yapılan ders gözlemleri değerlendirilerek ulaşılmıştır. Çalışmamızın evrenini Ankara Üniversitesi TÖMER ve Gazi Üniversitesi TÖMER'de Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen, toplam altı grup öğrenci (50 kişi) oluşturmuştur. Her iki TÖMER'de de üçer ünite gözlemlenmiş bu gözlem sonucunda hangi yöntem ve tekniklerin kullanıldığı belirlenmiştir. Gözlem sonucunda elde edilen verilerden yola çıkılarak öğrencilerin yazılı sınav sonuçları değerlendirilmiştir. Öğrencilerin başarılı olma durumlarına göre yapılan değerlendirme ışığında her iki TÖMER'de de kullanılan yöntem ve teknikler bakımından belirgin bir fark olmadığı, kullanılan yöntem ve tekniklerin öğrenci başarısına olumlu yansıdığı sonucuna varılmıştır.
Ahmet Hamdi Tanpınar'ın Huzur romanında musiki

Aile fertleri, çocukluğunun geçtiği çevreler, devam ettiği eğitim ortamları ve nihayet öğretmen-akademisyen olarak bulunduğu kurumlar; Ahmet Hamdi Tanpınar'ın fıtri hassasiyetiyle birleşerek derin musiki birikimine ve kültürüne zemin hazırlamıştır. Muhtelif yazılarında bu engin musiki birikimini yansıtan Tanpınar, özellikle Huzur romanını bu kültür ve donanımı göstermeye uygun bir enstrüman halinde kurgulamıştır. Çalışmada Tanpınar'ı besleyen musiki kültürünün kaynakları ve bunun romana yansıması gösterilmeye çalışılmış; ayrıca musiki bahsi, klasik Türk musikisi, Türk halk musikisi ve Batı musikisi şeklinde tasnife tabi tutularak üç ayrı bölümde değerlendirilmiştir. Klasik Türk musikisi ve Türk halk musikisi bahsi, şahıs kadrosunun bu musikilerle ilgileri ve bilgileri bakımından alt başlıklara ayrılmıştır. Klasik Batı musikisiyle ilişkileri bakımından şahıs kadrosunun darlığı ve romanda Batı musikisine diğerlerine nazaran daha az yer verilmesi, bu bölümde alt başlık açmayı gereksiz kılmıştır. Ayrıca çalışmada romandaki musiki literatürüne ve terminolojisine dair ayrıntılar üzerinde durulmuştur. Bahsi geçen musikişinaslar, bestekarlar, sanatkarlar, şahıs kadrosuna tesiri olan fikir ve bilim insanları, makamlar ve sair ilgili maddeler, dipnotlar halinde gösterilmiş; eserler ise metin içerisinde tanıtılmaya ve açıklanmaya çalışılmıştır. Romanın kurgusundan, dizgisinden ve baskısından kaynaklanan bir takım hataların sonraki diğer bütün baskılarda müteselsilen devam ettiği görülmüş ve bu konudaki bilgilerin çalışmaya ilave edilmesine gerek görülmüştür. Tanpınar, Huzur'un yayımlanmasına uzanan zihni ve fikri serüveni, romanın neşrinden sonra verdiği iki mülakatta açıklamıştır. Huzur'u okuma kılavuzu niteliğindeki bu mülakatlar da çalışmada ek halinde verilmiştir.
İran'da yaşayan Türklere ait halk hikayeleri üzerinde incelemeler

Toplumların yaşadığı olayları inceleyebilmek için başvurduğumuz halk edebiyatı türlerinden birisi de halk hikayeleridir. Çalışmamızdaki hikaye metinleri de geçmişşi aydınlatmak adına bize ışık tutmakta, yolumuzu aydınlatmaktadır. Yolumuzu aydınlatmakta bize fayda sağlayan çalışmamızdaki dört hikayenin sonunda metinlerin ne zaman ve nerede yazıldığı konusuyla ilgili bilgiler bulunmaktadır. Bu bilgileri şöyle sıralayabiliriz: İncelemeye aldığımız dört halk hikayesi örneği Ali Rıza Zihak tarafından kaleme alınmıştır. Metindeki dört hikayeden biri olan Gulam Haydar Destanı 45 sayfadan oluşmuştur. Rivayet yeri olarak Tebriz/Çeppevvel/ 1374 notu düşülerek Neşriye Şahı, 'Hoy' matbuatı Üstat Şehriyar şerhi eklenmiştir. İkinci halk hikayesi Gulami Kemter hikayesidir. Bu hikaye 28 sayfadan oluşmaktadır. Rivayet yeri Hoy/Şehriyor ayı/ 1349 olarak belirtilmiştir. Üçüncü hikaye Sedet ile Sayyad hikayesidir. Bu hikaye 27 sayfa olarak kayda alınmıştır. Rivayet yeri olarak Hoy/Azer yılı/ 1342 notu düşülmüştür. Son hikaye ise Necef ile Perizad'dır. Bu hikaye 31 sayfadan oluşmaktadır. Hikayenin son sayfasında metnin içinde geçen kişilerin ve yerlerin isimlerine tablo şeklinde yer verilmiştir. Çalışmamızdaki halk hikayelerinin dış özellikleri için şunları söyleyebiliriz: çalışmamızın içinde dört tane halk hikayesi bulunmaktadır. Olaylar düzyazı şeklinde anlatılırken duygular şiir şeklinde kaleme alınmıştır. Halk hikayeleri motif ve epizot açısından da incelenmiştir. Epizot unsurlarının bütün hikayelerde karşımıza çıktığını görmekteyiz. Hikayelerin pek çoğunda kahramanların zor durumda kalması durumunda din ulularının rüyaya girip kahramanlara yardımcı olması ve kahramanlara aşık olacağı kızı göstermesi motifiyle karşılaşmaktayız. Söz konusu yardımcı unsurlar arasında özellikle Hz Ali ve On iki İmam karşımıza çıkmaktadır.
Karşılaştırmalı edebiyat bağlamında mektuplaşmaların yazarların edebi kimliklerine etkisi

Bu çalışma, yazarların özel mektuplarının edebi yaşantılarına etkisini incelemektedir. İki dünya savaşı döneminde mektuplaşan Zweig çifti ve savaş sonrası Alman edebiyatı ile Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatından seçilmiş yazarların özel mektupları, biyografileriyle harmanlanarak analiz edilmiştir. Stefan Zweig ile Friderike Maria Zweig'ın mektuplaşmaları, Paul Celan ile Ingeborg Bachmann'ın mektuplaşmaları ile Halit Özdemir Asaf Arun'un Sabahat Selma Tezakın'a mektupları ve Ahmed Arif'in Leyla Erbil'e mektupları karşılaştırmalı edebiyat bağlamında incelenmiştir. Altı bölümden oluşan bu çalışmada kuramsal çerçeve çizildikten sonra her bir yazar ve mektuplaşma ile ilgili analiz ve yorumlar mevcuttur. Çalışmanın sonunda ise ortak değerlendirme ile mektuplaşmalar arasında oluşturulan kodlamaların farklılıkları ile benzerlikleri tespit edilmiş, elde edilen veriler karşılaştırmalı edebiyat bağlamında değerlendirilmiştir.
Reşat Nuri Güntekin romanlarında halkbilimi unsurlarının araştırılması

Bu araştırma, Reşat Nuri Güntekin'in romanlarında halkbilimi unsurlarının tespit ederek romanın içeriğine etkisini ortaya çıkarmak, geleneksel anlatım türlerinden romana geçişte değişiklikleri belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma Reşat Nuri Güntekin'e ait yayınlanmış 19 roman üzerinde yapılmıştır. Reşat Nuri'nin hayatı ve eserleri, halkbilimi unsurları açısından değerlendirilmiş ve genel halkbilimi unsurları tespit edilmiş, elde edilen bulgular halkbilimi araştırmacılarının tasniflerine göre sıralanmıştır. Sedat Veyis Örnek, Umay Günay ve Erman Artun'un tasnifleri göz önüne alınarak elde edilen bulgular tasnif edilmiş, metinde geçtiği yerler aktarılarak halkbilimindeki tanımları yapılmış, kullanılan unsurun Reşat Nuri'nin kullanış amacı ve esere etkisi belirtilmiştir. Elde edilen sonuçların sıralanmasıyla Reşat Nuri'nin eserlerinde Anadolu folkloruna ait materyallerin daha ziyade halk edebiyatına ait olduğu görülmüştür. Folklorik unsurların daha sık rastlandığı yer ise İstanbul olduğu ortaya çıkmıştır. Yazarın roman türünün batı eksenli bir tür olması, dönemin genel ideolojik akımının Batıcılık olması gibi sebeplerle İstanbul folkloruna daha fazla yer verdiği görülmüştür. Halkbilimi unsurlarında tasniflerde yer almayan: okul hayatı geçiş dönemlerine doğum sonrasına eklenmiştir. Halk İnanışı başlığına dini inanış ve tasavvuf bulguları eklenmiştir. Romanlarda geçen Anadolu folkloru unsularının karşısına genellikle yeni hayat tarzındaki alternatifleri sunularak verildiği tespit edilmiştir. Bununla beraber özellikle halk edebiyatına ait türlerden romanlarda çok açık şekilde etki ettiği tespit edilmiştir. Damga romanını bir masalın güncel hali gibi tasarlanmıştır. Diğer halk edebiyatı unsurlarının da romanlarda yer aldığı özellikle halk hikayelerine yer verildiği görülmüştür.
Hacı ilyas, Hizanetü'l-envar

Hizanetü'l -envar, Hazinetü-l ulema ve zinetü'l-fukaha adlı Arapça bir eserin Şeyh Hacı İlyas tarafından yapılan genişletilmiş bir tercümesidir. Hizanetü'l -envar, XV. ya da XVI. yüzyılda kaleme alınmış, tek yazma nüshası olan ve Eski Türk Edebiyatı literatüründe bulamadığımız bir eserdir. Eseri, yaptığımız çalışmayla Eski Türk Edebiyatı sahasına kazandırmayı amaçladık. Eserin; transkripsiyonu yapılmış, eserdeki ayet ve hadislerin tahrici yapılmış, menkıbe ve hikayeler tasnif edilmiştir. Eserin; dil ve üslup özellikleri incelenmiş, aynı dönemlerde kaleme alınmış benzer nitelikteki eserlerle karşılaştırması yapılmıştır. Eserin orijinali olan Hazinetü-l ulema ile karşılatırması yapılmış ve işlenmeyen konular ortaya konmuştur. Müellifin; dini ve tasavvufi kavramlara verdiği anlamları içeren küçük bir sözlük hazırlanmıştır. Hizanetü'l -envar 'ın, dini ve tasavvufi konuları sade bir üslüpla işlediği ve konuya uygun benzetme, menkıbe ve hikayelerle anlaşılması en zor meseleleri bile halkın anlayabileceği tarzda ortaya koyduğu görülmüştür. Eser tercüme bir eser gibi görülse de yapılan ilavelerle telif bir eser hüviyeti de kazanmıştır.
Kırgız Türkçesinde bağlama edatları

Tezimizin konusu 'Kırgız Türkçesindeki Bağlama Edatları'dır. Bu konunun tercih edilmesinde, üzerinde detaylı ve yeterli incelemelerin yapılmaması etkili olmuştur. Bu çalışmada, Kırgız Türkçesindeki, bağlama edatlarının, kökeni, yapısı, kullanılışı, görevi ve işlevleri konusu ele alınmıştır. Böyle bir çalışma yapmakla, konunun hem Kırgız Türkçesi hem de Türkiye Türkçesi açısından daha net bir şekilde aydınlatılması, başta aktarma problemleri olmak üzere bu konudaki bir takım sorunlara çözümler bulunması hedeflenmiştir. Çalışmamızda, öncelikle gramer kitaplarında izah edilmiş bilgiler doğrultusunda, yine gramer kitaplarındaki edatlar incelenmiş; ama, öte yandan daha çok, bağlama edatlarının, derlediğimiz örneklerdeki anlamlarından yola çıkılarak değerlendirilmesine, sınıflandırılmasına çalışılmıştır. Mevcut gramer kitaplarından farklı olarak bu çalışmada, bağlama edatlarının kökeni, kullanılışı, görev ve işlevleri ayrıntılı olarak incelenmiştir. Çalışmada, özellikle, bağlama edatlarının her bir kullanılışının üzerinde durularak, Türkiye Türkçesine en uygun şekilde aktarılmasına gayret edildiği gibi, bu kullanılışların, cümledeki ifadeye kazandırdıkları değişik anlamları da tespit edilmeye çalışılmıştır. Böylece konuyla ilgilenenlerin zihinlerinde oluşabilecek her türlü sorunun cevaplandırılmasına çalışılmıştır. Ayrıca Kırgız Türkçesindeki bağlama edatlarının kullanıldıkları çeşitli durumlarda kontekse bağlı olarak gerek kendisinin kazandığı, gerekse cümleye kazandırdığı anlamların Türkiye Türkçesindeki en uygun karşılıklarının bulunmasına çalışılmış ve iki lehçe arasında mukayese imkanı sunulmuştur. Dolayısıyla, Kırgız Türkçesindeki bağlama edatlarının, bazılarının benzer, bazılarının tamamen farklı, bazılarının da aynı yapılarda Türkiye Türkçesine aktarılabilecekleri tespit edilmiştir. Sonuç olarak, Kırgız Türkçesinin ve Türkiye Türkçesinin edatları, kullanılışları bakımından çok farklı olmadığı; ancak Kırgız Türkçesindeki edatların, sadece sözlükteki kelime karşılıklarıyla aktarılamayacağı, duruma göre farklı yapı ve karşılığının kullanılması gerektiği söylenilebilir.
Türk lügatı'nda 'Ḥ' ile başlayan kelimelerle ilgili şiir örnekleri

Lügatler, dillerin söz varlığı dediğimiz kelime hazinesinin köklerini ve anlamlarını gösteren kaynaklardır. Şark ve Garp Türkçesinin bir asıldan neş'et ettiğini ve köken itibarıyla bir olduğunu göstermek amacıyla müellif Hüseyin Kazım Kadri tarafından telif edilen Türk Lügati bu alanın en önemli eserlerindendir. Bu çalışma Türk Lügati'nde ki 'H ' maddesi kapsamındaki kelime ve şiir örneklerini incelemeyi esas almıştır. İki bölümden oluşan çalışmamızda birinci bölümde Hüseyin Kazım Kadri'nin hayatı ve eserlerine yer verilmiştir. İkinci bölümde ise ' ' maddesi incelenmiştir. İçerisinde Türkçenin Osmanlı ya da Garp lehçesinden başka Uygur, Azeri, Kırgız, Yakut, Çuvaş, Kazan gibi farklı lehçelerden kelimeler barındıran bu maddenin sadece Garp Türkçesiyle yazılmış kelime ve şiir örnekleri Latin harflerine çevrilmiştir. Çalışmamızda madde başlığı oluşturan kelimeler Latin ve Osmanlı alfabeleri ile yazıldıktan sonra anlamları ve kelimelerle ilgili şiir örneklerinin kaynak taraması yapılarak ulaşılabilenler dipnotlarda gösterilmiştir.
Saken Seyfullin 'Ötken Künder'

Sovyet Kazakistan' in 1919'da kurulmasından sonra resmi ideoloji doğrultusunda eserler görülmeye başladı. 1924'te Türkistan' in ayrı ayrı Cumhuriyetlere bölünmesinden sonra edebiyatçılardan yeni rejime ayak uydurmaları istendi. Çeşitli zorlamalarla bazı milliyetçi sanatçılar 'Sovyetleştirildi'. Bunların birçoğu 1937 - 1939 katliamından kendilerini kurtaramadılar. O devrin mühim simaları: Saken Seyfullin, Muhtar Avezov, Sabit Mukanov, Gabidin Müstafin, Tahavi Ahtanov, Abdilda Tajibayev, Gali Ormanov' dur. Biz bu çalışmamızda Kazak Edebiyatım başarıyla temsil eden, 1938 yılında Sovyetler Birliği'nde uygulanan represya siyaseti sonucunda öldürülen Saken Seyfullin'in hayatı ve eserlerini, 1914 yılında Kazan'da yayımlanan ilk şiir kitabi 'Otken Künder' i Kazak Türkçesi üzerinde inceledik. Saken Seyfullin 1894'te eski ismi Akmola olan, Karaganda nın Janaarka vilayetinde doğmuştur. Köy imanımdan ilk öğrenimi gördükten sonra, 1908 yılında Akmola ilköğretim okulunu tamamlamıştır. 1913 yılında Sibirya Üniversitesi olarak bilinen Ombı öğretmen seminaryasına kabul edilmiştir. 1916 yılında bu okuldan mezun olmuştur. 'Otken Künder' şiir kitabında şair; aşk, vatan sevgisi, şiir, sanat, hayat, dostluk, yakınlık, emeğin karşılığı, yurt hasreti gibi konularla ilgili düşüncelerini ortaya koymuştur. Şairin şiirlerini inceleme sırasmda ses bilgisi, şekil bilgisi, cümle bilgisi yer almaktadır.
17. yüzyıl Mensur Şehname tercümesi 200a-230b

Eser, stanbul Üniversitesi Merkez Kütüphanesi 6131 demirbas numarasıyla kayıtlıdır. Üç cilt halinde ve tamamı 1778 varaktır. Ayrıca eserde minyatürlere yer verilmis, her sayfası 25 satır olarak düzenlenmistir. Üzerinde çalısılan I. cildin boyu 39, eni 24.5, kalınlıgı 7 .5cm'dir. Eser hicri 1187 miladi 1773 yılında tamamlanmıstır. Kelime kelime bir tercümedegildir. Tez yazmanın 200 a-230b varaklarını kapsamaktadır. Tez üç bölümden olusmaktadır: Giris, metin ve sözlük. Giris bölümünde Firdevsi, Sehname, Sehname çevirileri ve üzerinde çalısılanyazmayla ilgili bilgiler verilmektedir. Metin kısmında sayfa ve satır numaraları belirtilmis, günümüz noktalama isaretlerinegöre noktalaması ve gerekli kısımlarda paragraflar yapılmıstır. Böylece eserdenfaydalanılması daha kolay hale getirilmek istenmistir. Sözlük bölümünde eserin söz varlıgını gösteren bir indeks hazırlanmıstır. Madde basıolarak kabul edilen kelimelerin altına o kelime ilgili ara madde, deyim ve birlesiklersıralanmıs, madde bası ve ara maddelerin ikinci, üçüncü unsur olarak geçtigi maddelere isareti ile göndermeler yapılmıstır. Eserdeki kelimelerin metinde geçtigi anlamları verilmeye çalısılmıstır.
Sosyal hayatın 17. yüzyıl dİvan şiirine yansımaları ve anlam çerçeveleri

Bu çalışma, 1615- 1720 yılları arasında yaşamış 70 divan şairinin divanlarında yer alan 24440 şiir metni üzerinde yürütülmüştür. Bu divanlarda sosyal hayatla ilgili malzemeler tespit edilmiş, 14341 fiş elde edilmiştir. Tespit edilen fişler de konularına göre tasnif edilerek değerlendirilmiştir. İncelenen divan metinlerinde, 17. yüzyıl Osmanlı toplumunun sosyal yapılanması, gelenek, inanış, davranış ve uygulamaları, eğlence hayatı, yiyecek ve giyecekleri, eşyaları, yerleşim merkezleri, ekonomik faaliyetleri, hastalıklar ve tedavi yolları, suçlar ve cezalandırma yöntemleri, spor faaliyetleri, haberleşme ve ulaşım araçları gibi insanı ve toplumu ilgilendiren her unsur söz konusu edilmiştir. Şairler, bu unsurları teşbih, istiare, teşhis, mecaz-ı mürsel, iham, tevriye sanatları çerçevesinde şiirde kullanmışlardır. Bu başlıklara ek olarak, 17. yüzyılda Osmanlı Devleti'nin yaşadığı siyasi, ekonomik, toplumsal birçok problemin şairler tarafından estetik bir malzeme şeklinde yorumlandığı tespit edilmiştir. O dönemdeki padişah merkezli olan devlet yapısının bir uzantısı olarak şairler en çok padişah ve onunla ilgili unsurlardan bahsetmişlerdir. Kültür devamlılığını sağlayan gelenekler de yine şairlerin en çok bahsettikleri konular arasındadır. Divanlarda en az bilgi verilen konular ise spor faaliyetleri ile haberleşme ve ulaşım araçlarıdır. Divanlar dışında, Evliya Çelebi ve bu yüzyılda Osmanlı Devleti'ne çeşitli görevlerle gelmiş yabancı seyyahların verdikleri bilgiler de şairlerin dile getirdiklerini desteklemektedir.
Ulus devlet inşası ve milli kimlik oluşumunun Yakup Kadri Karaosmanoğlu romanlarındaki yeri

Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş sürecinde Milli Mücadeleye politikacı ve gazeteci olarak kalemiyle katılmış bir yazar olan Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun romanlarında ulus devletin inşasında ve milli kimliğin oluşumunda edebiyatın yaklaşımı araştırıldı. Yazarın gerçekçi bir yöntemle bu sürecin hemen her aşamasına cevap üretecek nitelikte romanlar yazdığı saptandı. Bu romanlardan özellikle Yaban ve Ankara'nın kuruluş sürecinin kritik dönüm noktalarından 1930'lu yılların başında yazıldığı ve nasıl bir millet, nasıl bir inkılap, nasıl bir düzen sorularını gündeme getirdiği görüldü. Yaban yarattığı etkiyle, çok okunması ve uzun yıllar tartışılmasıyla ele alınan sorun çerçevesinde örnek bir edebi eser olarak ortaya çıktı. Yakup Kadri'nin ulus devletin nasıl bir toplumsal sistem içinde gelişeceği sorusuna çelişkili çözümler ürettiği, Bir Sürgün'de getirdiği köklü sistem eleştirisini, sonraki romanlarında tamamlayamadığı görüldü. Yazarın dünya görüşü ile toplumsal durum arasındaki çelişkinin zaman zaman somnambül imgesi benzeri bir jestle aşılmaya çalışıldığı söylenebilir.
Şirin ve şeker destanı

Tez, Özbek Türkleri'nin Şirin ve Şeker Destanı'nın Transkripsiyonu, Aktarması ve Tezin Motif incelemelerinden ibarettir. Girişte, Destanın genel tür özellikleri, Türk Destanları hakkında genel bilgiler verildikten sonra Özbek Destanları ve Özbek Destancılık mektepleri hakkında bilgiler verilmiş, Destan metninin özeti yapılmıştır. Birinci bölümde metin Latin harfleriyle transkribe edilmiş ve karşısında metnin Türkiye Türkçesi'ne aktarımı mısra numaraları ile verilmiştir. ikinci bölümde Şirin ve Şeker Destanı'nda Özbek Kültür birikimi ile ilgili motifler tespit edilmiştir. Üçüncü bölümde Şirin ve Şeker Destanı'ndaki motifler Dede Korkut, Köroğlu, Alpamış, Hemra ve Hurlika destanlarındaki motiflerle mukayese edilmiştir. Tezin sonunda ise faydalanılan eserlerin kaynakçası yer almaktadır.
Mehmet Rauf'un 'Eylül' adlı romanında cümlelerin bağlanış şekilleri ve cümle türleri

Bu çalışmada Mehmet Rauf'un 'Eylül' romanı, cümlelerin bağlanış şekilleri ve cümle türleri açısından incelenmiştir. Araştırmanın temel amacı, 'Eylül' romanından yola çıkarak Türkçedeki cümlelerin bağlanış şekilleri ve cümle türleri ile ilgili özellikleri ortaya koymaktır. Bu çalışmada, cümlelerin bağlanış şekilleri ve cümle türleri başlıkları ele alınmıştır. Leyla Karahan'ın 'Türkçede Söz Dizimi' adlı eseri temel çerçeve kabul edilmiştir. Fakat farklı kaynaklardan da faydalanılmış ve romanda karşılaştığımız örneklere göre bir sınıflandırma yapma yoluna gidilmiştir. Çalışma, Servet-i Fünun dönemine ait bir romandan hareketle cümlelerin bağlanış şekilleri ve cümle türleri konusunda tespitler yapmayı ve farklı örnekler ortaya koymayı amaçlayan metin merkezli bir çalışmadır. Çalışma, beş bölümden meydana gelmektedir. Giriş kısmında araştırmanın problemi, amacı, sınırlılıkları ve konuyla ilgili genel terimlerin tanımları verilmiştir. İkinci bölümde, araştırmanın kuramsal temeli ve araştırma konusu ile ilgili bilgiler, üçüncü bölümde ise araştırmanın yöntemi açıklanmıştır. Çalışmanın ana kısmı olan dördüncü bölümde yazarın hayatı ve romancılığı ile 'Eylül' romanından bahsedilmiştir. Daha sonra da cümlelerin bağlanış şekilleri ve cümle türleri ayrı başlıklar olarak ele alınmıştır. Konuyla ilgili olarak romandan alınan örnekler sıralanmıştır. Araştırmanın son bölümü sonuç ve öneriler kısmında ise genel sonuçlara yer verilmiştir. En sonda da araştırmada yararlanılan kaynakların listesi verilmiştir.