Turizmin çeşitlendirilmesi kapsamında 'rekreasyon turizmi': İzmir - Çeşme örneği

Bu çalışmanın amacı İzmir-Çeşme yöresi özelinde turizmin çeşitlendirilmesi kapsamında rekreasyon turizmini inceleyerek, sektörde ürün çeşitlendirmesi adına turizm işletmelerinde sayısı artan rekreasyon faaliyetlerine yönelik arz ve talep potansiyellerinin araştırılması ve elde edilen bulgular ışığında eksik ve olumlu yönlerin tespit edilmesidir. Çalışmada veri toplama yöntemi olarak nitel veri analizi tekniklerinden görüşme yöntemi kullanılmıştır. Örneklem Çeşme sınırları içinde yer alan ve bünyesinde turizm amaçlı rekreasyon etkinliklerinin bulunduğu 7 işletmenin sahipleri, pazarlama ve satış müdürleri ile çalışanlarının yer aldığı topluluk içinden seçilmiştir. Çalışmada araştırmacı tarafından ses kaydına alınan katılımcı değerlendirmeleri yazıya dökülerek bilgisayar ortamına aktarılmıştır. Veriler iki farklı kişi tarafından 'Nvivo 10' nitel analiz bilgisayar programı aracılığı ile tema ve alt temaları dikkate alınarak kodlanmış, verilerin birbiriyle örtüşen temaları gruplandırılmıştır. Elde edilen veriler daha önce belirlenen temalara göre kategorilendirilmiş ve içerik analizi ile kodlar düzenlenmiştir. Kodlayıcılar arasındaki uyumu gösteren Cohen kappa istatistiği (r= 0 .87) hesaplanmıştır. Değer, kodlar arasında çok iyi düzeyde uyum olduğunu göstermektedir. Kişisel bilgi formlarından elde edilen verilerin analizi sonucunda katılımcıların demografik özelliklerine ve işletmelerin tesis kapasitelerine ilişkin bulgular grafikler halinde sunulmuştur. Katılımcıların araştırma sorularına verdiği cevaplardan yola çıkarak veriler dört ana tema altında analiz edilmiştir. Bu ana temalar, 'rekreasyonel turizm algısı', 'dünyada ve Türkiye'de rekreasyonel turizm eğilimleri', 'Türkiye'nin rekreasyonel turizm potansiyeli' ve 'geliştirilebilir rekreasyonel turizm çeşitliliği' şeklinde sıralanmıştır. Rekreasyonel turizm algısı ana teması altında 'gelir kaynağı olması', 'turizm alanındaki sorunların bu alanın oluşmasını sağlaması', 'tatil için tercih sebebi olması' ve 'iletişim kurmayı kolaylaştırması' kodlarına ulaşılmıştır. Dünyada ve Türkiye'de rekreasyonel turizm eğilimleri teması altında 'yerli turist için ekonomik engeller olduğu', 'turizm fuarlarının önemi', 'yatırımların karşılık bulması', 'yatırımların arttırılması gerektiği' ve 'Türkiye'de eğilimlerin yetersizliği' kodları elde edilmiştir. Türkiye'nin rekreasyonel turizm potansiyeli ana teması irdelendiğinde 'gelişmekte olduğu', 'Çeşme için konaklama ve arazi yetersizliği', 'yapısına uygun aktivitelerin üretilmesi gerektiği', 'Urla ve Karaburun tercih edilmekte', 'büyük potansiyele sahip' ve 'güçlüklerle karşılaşıldığı' kodları tespit edilmiştir. Son olarak, geliştirilebilir rekreasyonel turizm çeşitliliği teması altında ise 'projeler geliştirilmesi gerektiği', 'yatırımların arttırılması gerektiği', 'sorunlara ortak çözüm merkezlerinin geliştirilmesi', 'belediye desteğinin önemi', 'alt-üst yapı çalışmalarının gerekliliği' ve 'reklam ihtiyacının olduğu' kodlarına ulaşılmıştır. Sonuç olarak, çalışmada elde edilen çıktılar kapsamında, Çeşme yöresi özelinde ülkemizde turizmin çeşitlendirilmesi adına rekreasyon faaliyetlerinin geliştirilmesine yönelik araştırmacılar, işletmeciler, kamu kurumları, yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşları için öneriler getirilmiştir.