Ekonomik, sosyo-kültürel ve mekansal boyutlarıyla suriyeli mülteciler:Elazığ örneği

Göç insanların bulundukları yaşam alanlarından başka bir bölgeye veya yere olan nüfus hareketi olarak tanımlanmaktadır. İnsanlar tarih boyunca çeşitli nedenlerden dolayı sürekli göç etmişlerdir. Bu göç olayları bazen insanın kendi iradesiyle bazen de zorunlu olarak gerçekleşmektedir. Göç olgusu insanların var olmasından beri karşılaştığı en önemli sorunların başında gelmektedir. Göç hem göç alan hem de göç veren yerleri doğrudan etkileyerek insan yaşamında derin izler bırakmaktadır. Türkiye bir göç ülkesi olduğu için tarihinin her döneminde çeşitli göç olaylarıyla karşılaşmaktadır. Son yıllarda yaşanan iç savaşlar göçlerin gönüllü olarak gerçekleşmesinin yanı sıra zorunlu olarak gerçekleşmesine doğru bir eğilim göstermiştir. 15 Mart 2011 yılında Suriye'de yaşanan iç savaş, çatışma, şiddet nedeniyle 10 milyondan fazla insan zorunlu olarak yer değiştirerek, kitlesel çapta mülteci sorununun doğmasına neden olmuştur. Savaş sonrası 3.5 milyondan fazla Suriyeli mülteci Türkiye'ye akın etmeye başlamıştır. Suriye'den gerçekleşen göç olgusunun kitlesel olması, Türkiye'nin dünyada en çok zorunlu mülteci barındıran ülke haline gelmesine neden olmuştur. Mültecilerin sosyo-ekonomik açıdan daha çok dar gelirli insanların yaşadığı kent çeperlerine veya kentin altyapısının gelişmediği bölgelere yerleşmeleri, yaşadıkları yerlerde ekonomik, sosyo-kültürel ve mekansal birçok sorunu beraberinde getirmiştir. Bu bağlamda Suriye'den gelen kitlesel göç hareketi ile birlikte sosyo-kültürel, ekonomik ve mekansal açıdan mevcut kent yapıları ile dinamiklerinin geçirdiği değişim ve dönüşümlerinin analizi bu çalışmanın temel amacını oluşturmaktadır. Çalışmanın kapsamında göçün etkilediği kentlerden biri olan Elazığ ilindeki mülteciler, göç sürecinde yaşadıkları sorunlar ve Elazığ halkının mültecilere yönelik bakış açısı ele alınmaktadır. Çalışmada öncelikli olarak göçün çeşitli tanımlarının yanı sıra ulusal ve uluslararası düzeyde göçmen, mülteci ve sığınmacı kavramları açıklanarak, bu kavramların hukuki çerçevesi incelenmektedir. Çalışmada göç türlerine ve göçe neden olan faktörlere değinilmekte; göç olgusunun tarihsel gelişim süreci ve göç kuramları üzerinde durulmaktadır. Aynı zamanda Avrupa Birliği'nin ve Türkiye'nin göçmen politikaları ile Türkiye'de geçmişşten günümüze gerçekleşen göç hareketlerine değinilerek, Suriye'de iç savaşın başlamasıyla 2011- 2018 yılları arasında 3.5 milyondan fazla mültecinin Türkiye'ye doğru ilerleyişi üzerinde durulmakta, mültecilerin eriştiği ülkelerden biri olarak Türkiye nezdindeki statüleri ve yaşadıkları sorunlar ele alınmaktadır. Elazığ kentindeki Suriyeli mültecilerin kent içindeki yaşamları sosyo-kültürel, ekonomik ve mekansal boyutlarıyla ele alınmaktadır. Elazığ'a yerleşerek yaşamlarını sürdüren mültecilerin yaşam biçimleri ve kentsel mekan ile olan ilişkileri, yerel halkın gözünden de değerlendirilmektedir. Kente yerleşen mülteciler örneğinden yola çıkarak Türkiye kentlerinde yerleşik durumda olan mültecilere yönelik sosyo-kültürel ve mekansal çıkarsamalarda bulunulmaktadır. Bu çıkarsamalar sonucu elde edilen veriler ışığında değerlendirmeler yapılmakta ve çalışma konusu ile ilgili çeşitli çözüm önerilerine yer verilmektedir.