turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Yunan, Roma ve Türk mitolojisinde tanrılar

Mitoloji, geçmişşten günümüze hayatımızda var olan bir kavram olarak karşımıza çıkmıştır. Her toplumun kendine has yaratıp ve inandıkları mitleri bulunur. Bu mitler nesilden nesile sözlü ya da yazılı olarak bir şekilde aktarılıp günümüze ulaşmıştır. 'Yunan, Roma ve Türk Mitolojisinde Tanrılar ' başlığını taşıyan bu tezde, Yunan mitolojisindeki '12 Olympos Tanrısı' esas alınmış ve bu tanrılar işlevleri bakımından Türk mitolojisindeki tanrılarla benzerlik ve farklılıkları karşılaştırılarak incelemesi yapılmıştır. Tezde, mit ve mitolojinin tanımı, farklı toplumların yaratılış mitleri, Yunan, Roma, Türk mitolojileri ve tanrıları, tanrıların hayatları ve fiziksel özellikleri incelenmiştir. Bu bağlamda Yunan ve Roma tanrılarının Türk mitolojisinde de var oldukları görülmüş ve sahip oldukları özellikler göz önüne alınarak karşılıkları aranmıştır. Birbirinden farklı coğrafyada yaşayan milletlerin mitolojileri, değişik kültürlere dayanmasına karşın tanrılarının benzer görevlerde olmaları metin merkezli incelemeyle ortaya konulmuştur. Yunan, Roma ve Türk mitolojilerindeki tanrıların insani ve ruhani özelliklerin ne derece de hakim olduğu ispatlanmıştır. Yapılan kaynak taramaları sonucunda Yunan, Roma ve Türk mitolojilerinde yer alan tanrıların benzer ve farklı özelliklerinin yanı sıra Yunan ve Roma tanrılarının insani özelliklerinin olduğu Türk mitolojisindeki tanrıların ise daha çok ruhsal tanrılar da olduğu saptanmıştır.
Yeni Uygur bilmeceleri üzerine söz dizimsel bir inceleme

Bilmeceler, halkın içinde yaratılan, halk tarafından beslenen ve halkın kültürünü, geleneğini, yaşayış tarzını ve kültürel değişimlerini, nesilden nesile sözlü gelenek içerisinde aktararak varlığını sürdüren en önemli sözlü edebiyat türlerinden birisidir. Bu tür, diğer milletlerin kültürlerinde olduğu gibi, Türk milletinin kültüründe de kendisine geniş bir yer bulmuştur. Türk milletinin düşünce sisteminden üretilmiş olan bilmeceler, Türk toplulukları arasında küçük farklılıklarla da olsa yaşamaya devam etmektedir. Türklerin en eski boylarından biri olan Uygurlar da bilmece türüne önem vermişler ve çok çeşitli ve zengin bir malzeme ortaya koymuşlardır. Bu çalışma iki temel bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın Giriş bölümünde konumuz ile ilgili olan Uygur Türkleri, bilmece türü, Uygur bilmeceleri ve bunlar üzerine yapılan çalışmalar, söz dizimi ve söz dizimi üzerine yapılan çalışmalar hakkında bilgi verilmiş ve çalışmanın amacı ve kapsamı belirtilmiştir. Tezin İnceleme bölümünde ise Uygur bilmecelerinin söz dizimi, 1. Cümle Ögeleri Bakımından Uygur Bilmeceleri, 2. Kelime Grupları Bakımından Uygur Bilmeceleri ve 3. Cümle Türleri Bakımından Uygur Bilmeceleri olmak üzere üç kısımda ele alınmıştır. Çalışmanın Sonuç bölümünde, Uygur bilmecelerinin söz dizimi incelemesi sonucunda elde edilen veriler tek tek sıralanmış, Kaynaklar kısmında ise çalışmanın hazırlanması sırasında yararlanılan kaynakların alfabetik listesi verilmiştir. Tezin sonunda yer alan Ekler kısmında ise Uygur bilmecelerinin Uygur Arap harflerinden yapılmış transkripsiyonu, Türkiye Türkçesine aktarması alfabetik olarak sınıflandırılmıştır.
Gelenekten moderniteye Türk kültüründe davetiye ve ilan

Tüm toplumlarda yapılan doğum, nişan, evlenme, ölüm, askerlik gibi önemlietkinliklerde 'davet, davet etme, davet edilme, davetiye' eylemleri önem arz etmektedir. Burada; insanların bir arada bulunması, sosyal bir birlik oluşturulması, aynı duygu ve düşünceleri taşıması hedeflenmiştir. Ortak bir paydada buluşan insanlar bu etkinliklerinöznesi olan kişi ya da kişilerin yeni bir hayata başlamasına şahit olur. Bu eylemler toplumsal değişimin bir parçası olup aynı zamanda bireylerin de statü sahibi olmasını sağlar. Türk toplumlarında doğum, evlenme ve ölüm eylemleri her zaman önemli olmuştur. Bu dönemler etrafında gelenekler, ritüeller, inanmalar oluşturulmuş; en önemlisi diğer insanların bu etkinliklerden haberdar olması istenmiştir. Bu sebeple çeşitli yöntem ve nesneler aracılığıyla toplumun diğer fertleri davet edilmiştir. Bu çalışmada Türk kültür tarihinde geçiş dönemleri üzerinde durulmuştur. Bu dönemlerin tanımı ve işleyiş mekanizması değerlendirilmiştir. Devamında davetiye ve ilankavramlarının geçmişşten günümüze uzanan kültürel ve gelişim aşamaları tahlil edilmiştir.
Fennİ Dİvanı

Bu çalışma, XIX. yüzyılın son yarısında yaşamış olan Alevi-Bektaşi şairlerinden Fenni'nin hayatı, edebi kişiliği ve bilinen tek eseri olan Divan'ının tespit edilebilen tek nüshasının incelenmesini esas almaktadır. Çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Fenni'nin hayatı hakkındaki bilgiler ve edebi kişiliği ortaya konmaya çalışılmıştır. Fenni mahlaslı diğer şairler hakkında bilgiler de bu bölümde verilmiştir. İkinci bölümde Fenni Divanı'ndaki nazım şekilleri ve türleri, ahenk unsurları ve dil özellikleri ele alınmıştır. Üçüncü bölümde 'Fenni Divanı'nın Tahlili' başlığı altında cemiyet, din ve tasavvuf, tabiat ve sosyal hayata dair unsurlar ayrıntılı bir biçimde incelenmiştir. Dördüncü bölüm ise transkripsiyonlu metin, özel adlar dizini ve sözlük kısmını içermektedir. Hazırlanan bu yüksek lisans teziyle Fenni'nin hayatı ve edebi kişiliği ortaya konarak, Divan'ından hareketle Türk Edebiyatı içerisindeki yeri tespit edilmeye çalışılmıştır.
Mecmua-ı Lisan: İnceleme-metin-dizin

Bu çalışmada, 1898, 1899 ve 1900 yıllarında 46 sayı olarak yayımlanan Mecmua-ı Lisan dergisinin tüm sayıları ele alınmıştır. Derginin yayın hayatı iki yıl sürmüştür. On beş günde bir yayımlandığı belirtilen derginin kimi sayıları haftada bir yayımlanmış, son sayılarında bu süreç ayda bire çıkmıştır. Mecmua-ı Lisan dergisi; Fransız edebiyatıyla Türk edebiyatından yapılan karşılıklı çevirilerle Fransız lisanına ait bilgilerin olduğu edebi ağırlıklı bir dergidir. Çalışmamızda derginin içeriğinin tamamı incelenmiş, tasnif ve tahlili yapılmıştır. Derginin yayımlandığı dönemin daha iyi anlaşılabilmesi için, Osmanlı Devleti'nin o dönemiyle ilgili sosyal olaylara ve o dönemin fikir akımlarına yer verilmiştir. Derginin şekil ve muhteva özellikleri ele alınmıştır. Yazar ve konu türlerine göre dizin yapılmıştır. Derginin yazar kadrosuyla ilgili bilgi verilmiştir. Dergide yer alan edebi metinler seçme metin olarak transkribe edilmiş ve çalışmada yer almıştır. Çalışmanın sonuna ek olarak dergiden seçilen bazı örnek sayfalar eklenmiştir.
Aşık Kul Fanİ üzerine bir araştırma

Aşık edebiyatı kökleri Sözlü Edebiyat Dönemi'ne dayanan bir gelenektir. Türk kültürü içinde var olmuş, değişmiş ve gelişim göstermiştir. Dönemlerin kültürel, siyasi ve sosyal şartları bu geleneğin etki sahasının artmasına ya da azalmasına sebep olsa da gelenek günümüze kadar ulaşmayı başarmıştır. İslamiyet öncesi kam, baksı, şaman, ozan, oyun isimleriyle anılan ve hekimlik, din adamlığı, büyücülük gibi yönleri de bulunan kişilerce kopuz eşliğinde icra edilen bu gelenek, İslamiyet etkisiyle Hak aşığından hareketle aşık, ozan, saz şairi, halk şairi gibi isimlerle anılmaya başlanmış ve bu dönemde diğer özelliklerini kaybederek şiir söyleyen saz çalan, halk hikayesi anlatan kişilere dönüşmüştür. Bu kültür temsilcileri yüzyıllar boyunca Anadolu insanının duygularını yansıtmıştır. Sivas, araştırmacılarca kaydedilen 1800 aşığa sahip olan bir şehirdir. Kul Fani de bu geleneğin kayda geçmişş icracılarından, önemli temsilcilerindendir. Bu çalışmada Kul Fani'nin 345 şiiri, çeşitli karşılaşmaları ve anlattığı bir halk hikayesi incelenmiştir. Çalışmamızda Kul Fani'nin hayatı, şiirlerinin dil ve üslup özellikleri, muhteva özellikleri, yapı ve tür özellikleri tespit edilip incelenmiştir.
Hamİdİ-Hurşİd ü Haver I. Cilt

Kahramanlarını gök cisimlerinden alan çift kahramanlı aşk mesnevilerinden olan Hurşid ü Haver, 16. yüzyılda III. Murad devri şairlerinden Hamidi tarafından yazılmıştır. Çalışmamızda tek nüsha olan eserin, şekil ve muhteva incelemesi yapılmış, çeviri yazılı metni hazırlanmıştır. Tezimiz giriş ve onu takip eden üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde Hurşid ü Haver'e gelinceye kadar yazılmış Mihr ü Mah'lar hakkında bilgi verilmiştir. Hamidi ve Hurşid ü Haver'in genel hatlarıyla tanıtıldığı birinci bölümden sonra ikinci bölümde eserin incelemesi yapılmıştır. Öncelikle hikayenin özeti verilmiş, ardından vaka kuruluşu, mekan, zaman, anlatıcı, şahıs kadrosu bakımından incelenmiştir. Mesnevinin dış yapısı nazım şekilleri, vezin, kafiye, dil ve üslup özellikleri yönünden ele alınmıştır. Muhteva incelemesinde ise din, ahlak, tabiat ve sosyal hayat başlıkları üzerinde durulmuştur. Mesnevide kullanılan motifler ve masal unsurları da bu bölümde ele alınmıştır. İnceleme bölümünün son başlığı ise Hurşid ü Haver'in diğer Mihr ü Mah mesnevileriyle karşılaştırılmasıdır. Bu başlık altında girişte hakkında bilgi verilen Mihr ü Mah tarzı eserlerle Hurşid ü Haver'in ortak ve farklı yönleri ortaya konmaya çalışılmıştır. Üçüncü bölümde mesnevinin metnine yer verilmiştir. Hamidi'nin 16. yüzyılın son çeyreğinde yazdığı bu eser Türk edebiyatında yazılan Mihr ü Mah tarzı eserlerin sonuncusu olmuştur.
Türk edebiyatında inşa: Tarihİ gelişim-kuram-sözlük ve metin

Bu tez çalısması insanın tarihi gelisimini ortaya koymaktadır. Tarihi gelisim süreci insanın ortaya çıkısından itibaren ele alınmıstır. Ayrıca yurtiçi ve yurtdısıkütüphanelerde bulunan insa ile ilgili yazma eserlerin toplu olarak listesi olusturulmus, ulasılabilenlerinin içerigi hakkında bilgi verilmistir. Bunun yanında yazma eserlerden ve konuyla ilgili diger kaynaklardan yararlanılarak insa kuramı tespit edilmis, mektuptürlerine ait bilgiler ve örnekler verilmistir. Çalısmamızda ayrıca farklı yazmalardanyararlanılarak olusturulmus bir insa sözlügü ve Koca Ragıb Pasa'nın Telhisat'ınınçevriyazılı metni de bulunmaktadır.
Nabİ'nin Hayriyye adlı eserindeki ayet ve hadis iktibasları ile Nabİ'nin dinİ ve ahlaki bakış açısı

Yusuf Nabi, XVII. yüzyılda yaşamış önemli bir şair ve fikir adamıdır. Nabi'nin yaşadığı dönemde siyasi manada yaşanan olumsuzluklar sosyal hayata da aksetmiştir. Nabi, toplumda yaşanan bu olumsuzluklara kayıtsız kalmamış ve toplumun düştüğü buhrana yönelik eserler kaleme alarak bunlara çözüm önerileri sunmaya çalışmıştır. Nabi'nin bu minval üzere kaleme aldığı eserlerinden biri de Hayriyye adlı mesnevisidir. Nabi, Hayriyye adlı mesnevisini genç oğlu Ebu'l Hayr'a ithaf etmiştir. Nabi, bu eserinde oğluna ibadetlerden ahlaka, meslek seçiminden adab-ı muaşerete kadar hayatta karşılaşabileceği her merhale hakkında malumat vermiş ve nasihatlerde bulunmuştur. Ancak Nabi, bu nasihatleri verirken oğlunu sadece bir örnek olarak göstermiştir. Aslında Nabi, eserinde verdiği bütün öğütleri oğlu şahsında tüm Osmanlı toplumuna hitaben söylemiştir. Nabi'nin buradaki esas gayesi, verdiği öğütlerle toplumda meydana gelen çözülmenin önüne geçebilmektir. Nabi'nin Hayriyye'sinde birçok dini ve ahlaki muhteva yoğun olarak görülmektedir. Nabi'nin eserindeki dini ve ahlaki muhtevanın kaynağını ise ayet ve hadisler oluşturur. Bu çalışmada Nabi'nin eserini oluştururken yararlandığı ayet ve hadislerin tespiti yapılacak ve buradan da hareketle Nabi'nin din ve ahlak görüşü ortaya konmaya çalışılacaktır.
Bereketzade İsmail Hakkı'nın Esrar-ı Belagat'i

Bereketzade İsmail Hakkı'nın hayatı, eserleri ve özellikle Esrar-ı Belagat adlı eserinin Mukaddime kısmı bu çalışmanın konusu oldu. Tez, Giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Girişte 'belagat' kavramı üzerinde durulmuş, belagatın diğer ilimlerle ve retorikle olan ilişkisine değinilerek bu ilmin tarihi gelişimi hakkında bilgiler sunulmuştur. Akabinde bu tezde incelenen eserin yazarı Bereketzade İsmail Hakkı'nın hayatı ve eserleri ana hatlarıyla ele alınmıştır. Birinci bölümde Esrar-ı Belagat'ın genel bir tanıtımı yapılmış, eser özetlenerek kapsamlı bir şekilde incelenmiş ve belagat çalışmaları arasındaki yeri ve önemi belirtilmeye çalışılmıştır. İkinci bölümü ise eserin çeviri yazı metni ve bu metnin fihristi oluşturmaktadır.
Hüseyin Atlansoy'un edebi dünyası

Modern Türk şiirinin önemli şairlerinden olan Hüseyin Atlansoy'un şiiri üzerine yaptığımız çalışmada Atlansoy'un şiiri ve sanatı üzerinde durduk. Şiirlerini şekil ve muhteva açısından incelediğimiz şairin şiirlerinin öne çıkan özelliklerini ortaya koymaya çalıştık. Bu çalışma, Hüseyin Atlansoy'un şiirini konu almaktadır. Aynı zamanda şiirlerin gelişim süreçleri, sosyal oluşumlar arka planında, tematik olarak da ele alınmıştır. Bu tezin amacı, Hüseyin Atlansoy'un Cumhuriyet Dönemi Türk şiiri içindeki konumunu tespit etmektir. Bu nedenle çalışmada, şairin şiir çizgisinin takibi yapılmış, onun kitaplarına aldığı/almadığı tüm eserlerine ulaşılmaya çalışılmıştır. Tez içinde, bu çizginin kapsadığı evre ve etkiler de incelenmiş, bunların şaire ve şiirine katkılarının neden ve sonuçları açıklanmıştır. Hüseyin Atlansoy'un kendine özgü ve müstakil şiirinin tahlili için ise arka plan araştırması yapılmış, onun şahsi ve toplumsal yaşamının şiirini beslediği ve etkilediği gözlemlenmiştir. Atlansoy'un şiirindeki ana temler incelenirken de yapılan arka plan incelemesinden yararlanılmıştır. Şair, gelenekselle modernizmi, güncelle tarihi, bireyselle toplumsallığı, gündelik konuşmayla imgesel bir söyleyişi bir arada vererek, modern Türk şiiri içerisinde farklı bir duruş yakalamıştır. Şiirlerinden yola çıkarak yakın dönem şiirimizin bu önemli şairinin Türk edebiyatındaki yeri tespit edilmeye çalışılmıştır.
Artvin merkez köylerinde halk hekimliği uygulamaları

Artvin ve merkez köyleri kapsamında yapmış olduğumuz tezimiz bölgede uygulanan inanç ve pratikleri içermektedir. Giriş kısmında çalışmanın konusu, amacı ve yöntemi hakkında bilgiler verilmiştir. Birinci bölümde araştırma yapılan alan, Artvin'in tarihi, coğrafi, beşeri ve ekonomik yapıları hakkında genel bilgilendirme yapılmıştır. İkinci bölümde ise araştırmanın kavramsal çerçevesi hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde ise insan, hayvan ve bitki hastalıklarına karşı yapılan tedaviler hakkında bilgiler verilmiştirDördüncü ve son bölümde ise; kullanılan malzemeler bitkisel, hayvansal, madensel ve diğer kullanılan malzemeler kendi içlerinde sınıflandırılarak hangi hastalıklarda kullanıldıkları yazılmıştır. Bu çalışmanın sonucunda Artvin'de yapılan uygulamaların unutulmasını engellemek ve çalışmanın halkbilimi ve halk edebiyatı alanında çalışma yapacak kişilere yararlı olması amaçlanmıştır.
Şemseddin Sami, Kamus-ı Arabi

Türk sözlükçülüğünün modernleşmesinde önemli rol üstlenen Şemseddin Sami, bu alandaki reformcu anlayışı ve savunduğu düşünceleri hem teorik olarak yazdığı çeşitli makalelerde sunmuş hem de hazırladığı sözlüklerde uygulamıştır. Şemseddin Sami'nin hazırladığı Kamus-ı Fransevi, Kamus-ı Arabi ve Kamus-ı Türki gibi iki dilli ve tek dilli sözlükler sözlükçülük alanındaki yenilikçi anlayışın en önemli ürünlerindendir. Şemseddin Sami'nin yenilikçi anlayışının yansımaları sadece Türkçeden Türkçeye tek dilli sözlüklerde değil Arapçadan Türkçeye iki dilli sözlüklerde de görülmektedir. Bu sözlüklerde sistemsellik ve erişilebilirlik özelliklerinin olması gerektiğini dile getirmiş ve bu anlayışı Kamus-ı Arabi'de uygulamıştır. Kamus-ı Arabi, Kamus-ı Türki'de olduğu gibi bu alanda getirdiği yeniliklerle Arapça-Türkçe sözlükçülük çalışmalarında bir dönüm noktasını oluşturmaktadır. Bu sözlükte uygulanan ve Şemseddin Sami'nin tarz-ı cedit olarak nitelendirdiği sistem, modern sözlük bilimi kriterlerine büyük ölçüde uymaktadır. Bu açıdan Kamus-ı Arabi tamamlanmamış olmasına rağmen modern sözlükçülük anlayışıyla yazılan ilk Arapça-Türkçe sözlük olarak kabul edilebilir. Bu çalışmada Şemseddin Sami'nin sözlükçülük ile ilgili görüşleri ele alınmıştır. Kamus-ı Arabi sözlük bilimi açısından değerlendirilip Latin alfabesine aktarılmıştır. Sözlüğün bütün maddelerini kapsayan ve alfabetik olarak sıralanan bir dizin hazırlanmıştır.
Mustafa Kutlu'nun mekan algısı

Mustafa Kutlu, Cumhuriyet Dönemi Sonrası Türk edebiyatının en önemli hikaye yazarlarından biridir. Hikayelerinde Şark hikayeciliğinin yapı unsurlarını ve malzemelerini kullanan Kutlu'nun şimdiye kadar yayımlanmış yirmi altı hikaye kitabı bulunmaktadır. Çalışmamızın amacı yayımlanmış hikaye kitaplarını inceleyerek kahramanların içinde bulundukları psikolojik duruma göre değişen mekan algısını ve buna bağlı olarak somut mekanın duyumsanışı incelemektir. Çalışmanın birinci bölümünü oluşturan Giriş kısmından sonra, 'Mustafa Kutlu'nun Mekan Algısı' adlı çalışmanın ikinci bölümünde, Mustafa Kutlu'nun hayatı ve hikayeciliği üzerinde durulmuştur. Hikayelerde yer alan mekanların bireyin zihninde oluşan ilk algısı olarak nitelendireceğimiz somut algı üçüncü bölümün esasını oluşturmaktadır. Bu bağlamda Kutlu'nun eserlerindeki temel mekanları teşkil eden, bir iç mekan özelliği gösteren 'ev' ve insanın fıtratına uygun bir dış mekan olan 'tabiata' yer verilmiştir. Çalışmanın dördüncü bölümünde hikayelerde yer alan kahramanların bulundukları çevreye bağlanma ve ruhsal durumlarına uygun olarak değişen mekan algıları üzerinde durulmuştur. Kutlu'nun hikayelerinde yer alan kahramanların geçmişşten gelen bireysel özelliklerinin yanında, yaşadıkları çevre ile birebir teması sonucunda içinde bulundukları psikolojik durumun mekana bakış açılarını şekillendirdiği görülmektedir. Toplumsal olaylara karşı duyarlı olan Mustafa Kutlu, bireyi yaşadığı toplumdan soyutlamadan aksine bireyi toplumun ayrılmaz bir parçası olarak gördüğü bakış açısıyla hikaye kahramanlarını betimlemiştir. Kutlu'nun mekan algısı yazdığı eserler dikkate alınarak incelendiğinde bireyin içerisinde yaşadığı toplumdan ve psikolojik özelliklerinden bağımsız olarak düşünülemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır.
Eski Uygur Türkçesi metinlerinde özel adlar

Yüksek lisans tezi olarak hazırlanan 'Eski Uygur Türkçesi Metinlerinde ÖzelAdlar başlıklı bu çalışmada 52 Uygurca metin taranarak içeriğinde saptanan tüm kişi adları, yer adları, halk adları, gök cismi adları çıkarılmıştır. Çalışma ad bilimi, özel adlarhakkında bilgi ve metinlerden çıkarılan özel adlardan oluşmaktadır. Özel adların kategorilere ayrıldığı çalışmamızda adların kullanıldığı alanlar daeserlerde geçen cümleleri ile birlikte verilmiştir. Eserlerde yer alan özel adların geçtiği cümleler anlamsal bütünlüğü bozulmadan tam olarak çalışmamıza aktarılmıştır. Özel adların farklı eserlerde ses ve yazım farlılıkları gösterdiği görülmüş, bu benzerlikler çalışmamızda orijinal yazıma sadık kalmak adına aynı madde başınaalınmamıştır. Çeşitli içeriklere sahip Uygurca metinlerin içerisinden seçilen adlar ve bu adların cümleleri adların nasıl kullanıldığı açısından da değerlendirilmesini sağlamaktadır. Elde edilen bu çeşitlilik özel adlarla sosyal hayat, inanış ve coğrafya gibi birçok alanınilişkilerine de ışık tutmaya imkan sağlamaktadır. Çalışmada özel adlar dört bölüme ayrılarak listelenmiştir. Bunlar; kişi adları, yer adları, halk adları ve gök cismi adlarıdır. Taranan özel adlar kategorilerine göre ayrılarakverilen cümleleriyle eserlerdeki kullanım şekillerini de görmemize yardımcı olmuştur.
Kerderli Mahmud'un Nehcü'l-Feradis adlı eseri üzerinde cümle bilgisi

Harezm dönemi Türkçesi'nin en önemli eserlerinden biri olan Nehcü'l-Feradis, İslam edebiyatında dini edebiyat çeşidi olan 'kırk hadis' kitabı türündendir. Onar fasıldan meydana gelen dört bab, 'Hz. Muhammed, Dört Halife, Ehl-i Beyt, Allah'a Hoş Gelen Ameller ve Hoş Gelmeyen Ameller' hakkında sade bir Türkçe ile yazılmış ve bir halk kitabı olarak tanınmıştır. Bu dönem eserleri içinde daha önce ses ve şekil bilgisi açısından ele alınan Nehcü'l-Feradis'i cümle bilgisi yönünden inceledik. Çalışmamız; 'Giriş' kısmımdan sonra 'Cümle Bilgisi' ve 'Metin' olmak üzere iki bölümden meydana gelmiştir. 'Cümle Bilgisi' bölümünde kelime grupları ve cümleler detaylı olarak incelenmiştir. 'Metin' bölümünde ele aldığımız eserin transkripsyonlu metni verilmiştir. Bu dönemin cümle özelliklerini tam anlamıyla yansıtan 'Nehcü'l-Feradis' adlı eser üzerinde yapılan bu cümle çalışması, kendisinden önceki 'Eski Türkçe' ve 'Karahanlıca' dönemleri ve bugünkü 'Türkiye Türkçesi' dönemine kadar gelen dönemler arasında cümle çalışması yapanlara yardımcı olacak ve bu dönemlerdeki cümle tipleri üzerinde karşılaştırma yapmayı kolaylaştıracaktır.
Diyarbakır'ın Terkan yöresi geçiş dönemleri adet ve inanışları

Terkan yöresinin geçiş dönemi adet ve inanışları tespit ve değerlendirilmesi çalışmaları sonucunda; yörenin kültürel mirasının temel kaynağının eski Türk kültür ve inançlarındaki hususlarla benzeştiği görülmektedir. Ayrıca dünyanın tüm coğrafyalarına dağılmış olan Türklerin farklı coğrafyalardaki kültürlerle tanışmaları, eski kültürel zenginliğin geliştirilmesine olanak sağlamıştır. Anadolu ve diğer Türk dünyası kültür coğrafyasına paralel olarak gelişim gösteren Terkan yöresinin geçiş dönemlerindeki adet ve inanışların uygulanış şekilleri ve günümüzde insan hayatında kabul görmeleri hususları göz önünde bulundurulduğunda Türk kültürüyle bir bütünlük halinde olduğu söylenebilir. Çalışmanın giriş bölümünde, Terkan yöresinin tarihi ve coğrafi özellikleri hakkında bilgi verilmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde, Terkan yöresinde doğum dönemiadet, pratik ve inanışların tespit ve değerlendirilmesine, Çalışmanın ikinci bölümünde Terkan yöresinde sünnet ile ilgili adet, pratik ve inanışların tespit ve değerlendirilmesine, Çalışmanın üçüncü bölümünde Terkan yöresinde evlenme ile ilgili adet, pratik ve inanışların tespit ve değerlendirilmesine, Çalışmanın dördüncü bölümünde Terkan yöresinde ölümle ilgili geçiş dönemi adet, pratik ve inanışların tespit ve değerlendirilmesine yer verilmektedir. Çalışmanın hazırlanmasındaki amaç ve kapsam, Terkan yöresinde yaşayan halkın geçiş dönemleriyle ilgili adet ve inanışlarının tespit edilmesi, adet ve inanışların Anadolu halk kültürü içinde gelişimini; bu adet ve inançların geçmişşte ve günümüzde uygulanma alanlarını değerlendirmektir. Çalışmanın hazırlanmasındaalan araştırmasına dayalı olarak gözlem ve görüşme teknikleri kullanılmıştır.
Demir Özlü'nün romanları üzerine bir inceleme

'Demir Özlü'nün Romanları Üzerine Bir İnceleme' adını taşıyan bu tez çalışması, Demir Özlü'nün romanlarının incelenmesine dayanır. Demir Özlü, ortak idealler ve dünya görüşünü paylaşan 1950 kuşağı romancılarındandır. Yazarın eserleri, biçim ve tema unsurlarıyla incelenip değerlendirilmiştir. Söz konusu araştırma sırasında yazarın öykü, anlatı, eleştirel deneme ve röportaj türündeki eserlerinden de faydalanılmıştır. Demir Özlü'nün romanlarında şu temalar belirlenmiştir: varoluşçuluk, siyasi sürgünlerin doğurduğu bunalım ve yabancılaşma, nihilizm, burjuva yaşam tarzı, aydın çatışmaları, aşk ve cinsellik, ideoloji. Bu başlıklar altında yapılan inceleme sonucunda yazarın; roman tekniği, dil, işlenen temalar yönünden eserlerinde yenilikçi bir anlayış sergilediği görülmüştür.
Doğu Türkçesi Kasİde-i bürde şerhi

Busiri'nin Kaside-i Bürde'si İslam edebiyatında üzerinde en çok çalışma yapılan eserler arasındadır. Türk edebiyatında da oldukça önemli bir yere sahip olan bu kaside üzerinde pek çok çalışma bulunmaktadır. Çalışmaya konu olan yazma, Busiri'ye aitKaside-i Bürde'nin Doğu Türkçesi sahasında yazılmış mensur bir şerhidir. İstanbul Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Kütüphanesi Yazma Eserler Kataloğunda, Arap Edebiyatı bölümünde tasnif edilen Kaside-i Bürde, aynı ciltiçerisinde iki farklı şekilde, numara 126 /1'de Kaside-i Bürde, numara 126 /2'de Şerh-iKaside-i Bürde olarak kayıtlıdır. Yazmanın başında orijinal Arapça Kaside-i Bürdemetni devamında da Kaside-i Bürde'nin Doğu Türkçesi sahasında yazılmış şerhi yer almaktadır. Çalışma giriş, inceleme, metin, aktarım, dizin, tıpkıbasım bölümlerinden oluşmaktadır. Çalışma sırasında metin çeviri yazıya aktarılmış, Türkiye Türkçesi'ne aktarımı yapılmış, bağlamdan hareketle metnin sözlüklü dizini oluşturulmuştur. Ayrıca metin ses bilgisi ve sekil bilgisi ve söz varlığı açılarından incelenip tasnif edilmiştir.