Beşinci sınıf fen bilimleri öğretim programı kazanımlarının öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi: Muğla ili örneği

Bu çalışmanın amacı beşinci sınıf fen bilimleri öğretim programın kazanımlarını öğretmenlerin görüşlerine dayalı olarak değerlendirmektir. Araştırmada veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen 'anket' ve 'yarı yapılandırılmış görüşme formu' kullanılarak toplanmıştır. Araştırmada nicel ve nitel yöntemin birlikte kullanıldığı karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın evreni; 2014- 2015 eğitim ve öğretim yılında Muğla ili ve ilçelerindeki tüm ortaokullardaki Fen Bilimleri öğretmenlerinden oluşmaktadır. Veriler, 2013- 2014 eğitim öğretim yılında Mayıs ayı ve 2014- 2015 eğitim öğretim yılında Eylül Aralık ayları arasında toplanmıştır. Araştırmanın örneklem gurubu Muğla ili ve ilçelerindeki MEB'e bağlı ortaokullarda görev yapan tüm beşinci sınıf Fen Bilimleri öğretmenlerine veri toplama araçları dağıtılmış ancak bu formlardan geçerli 165 öğretmen örneklem grubu olarak belirlenmiştir. Araştırmanın nitel verileri de Muğla Merkez, Ula, Yatağan ve Kavaklıdere ilçelerinden toplam 16 öğretmen tesadüfü olarak seçilerek elde edilmiştir. Araştırmanın nicel verileri sonucunda, öğretmenlerin görüşlerine göre, teorik yeterlilik ve uygulanabilirlik yeterliliği olarak kazanımların daha çok bilişsel alanda çoğunlukla yeterli oldukları görülmüştür. Öğretmenlerin kazanımların taksonomik olarak teorik ve uygulama düzeylerinin gerçekleşme durumlarına ilişkin görüşleri arasında anlamlı ve pozitif ilişkiler olduğu bulunmuştur. Teorik/bilişsel ve uygulama/bilişsel arasında yüksek düzeyde ve pozitif yönde, teorik/duyuşsal ve uygulama/duyuşsal arasında ortak düzeyde ve pozitif yönde, teorik/psikomotor ve uygulama/psikomotor arasında yüksek düzeyde ve pozitif yönde bir ilişki bulunmaktadır. Bilişsel, duyuşsal ve psikomotor kazanım türlerinin teorik ve uygulama düzeyleri açısından öğretmenlerin cinsiyetleri açısından aralarında anlamlı bir fark olmadığı fakat kıdem açısından anlamlı fark olduğu ortaya konulmuştur. Araştırmanın nitel verileri sonucunda, kazanımların içerikle örüntüsüne ilişkin öğretmenlerin kazanımların içerikle direk bağlantılı olduğunu, konuların yoğun olmadığını fakat kazanımlar için içeriğin az olduğunu, içerikte bilgi eksiklikleri bulunduğunu belirtmişlerdir. Öğretmenlerin sadece yarısı kazanımların öğrenme-öğretme sürecinde uygulanabilir niteliğinde olduğunu belirtmişlerdir. Öğretim yöntem ve stratejilerine ilişkin öğretmenler, çoğunlukla deney yöntemi ve soru cevap yöntemini kullandıklarını en az işbirliğine dayalı öğrenme, proje yöntemi ve istasyon yöntemini kullandıklarını belirtmişlerdir. Öğretmenlerin tümüne yakını sınıf mevcutlarının uygun fakat okullarında teknolojik ve fiziki olarak eksiklikler bulunduğunu belirtmişlerdir. Öğretmenlerin çoğu okullarında var olan deney malzemelerini kullandıklarını bazı öğretmenler öğrencilerin 4+4+ 4 sistemine uyum problemi yaşadıklarını, öğretim materyali geliştiremediklerini belirtmişlerdir. Öğretmenlerin yaklaşık %30'u (5) okullarında bir fen laboratuvarı olmadığını, sadece sınıfa basit malzemeler getirerek deney yaptıklarını vurgulamışlardır. Ölçme değerlendirme boyutunda genellikle sonuç odaklı ölçme değerlendirme yöntemlerinin kullanıldığı belirlenmiştir. Öğretmenlerin çok azının yeni fen bilimleri öğretim programına hazırlıklı olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin yarısı kazanımların teorik olarak yeterli olduğu görüşünü belirtirken, konuyla ilgili olarak olumsuz görüş olarak teorik bilgi de yanlışlık olduğunu, kazanımların günlük hayatla bağlantılı ama yetersiz olduğunu, kazanımlar için sürenin çok fazla olduğunu belirtmişlerdir.