turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Narlı köyü'nde balıkçılar -kültür ve çevre ilişkisi açısından etnografik bir analiz-

Bu araştırmada, Narlı Köyü'nde yaşayan balıkçıların, kültür ve çevre ilişkisi açısından etnograflk analizi yapılmıştır; 'kültürel ekoloji' kapsamında, balıkçıların yaşadığı çevreye kültürel mekanizmalar aracılığı ile ne şekilde uyarlandığı araştırılmıştır. Balıkçıların ekolojik çevreye uyarlanma süreci; çevrenin doğası içinde ve toplumun sosyo-kültürel yapısı, gereksinimleri ile ilişkili bir çerçevede değerlendirilmiştir. Geçim kaynağı olarak balıkçılığın yöre insanlarının yaşamındaki yeri, deniz-merkezli ortaya çıkan bir ekosistem içinde yaşamalarının kültürel örüntülerine etkileri ve çevreyi algılamaları da incelenmiştir. Araştırma, Mayıs 2003 -Kasım 2004 tarihleri arasında periyodik olmamakla birlikte, belirli aylarda ve mevsimlerde, alanda uzun süre kalınarak yürütülmüştür. Veriler gırgır balıkçılığı yapan üç, küçük çapta balıkçılık yapan on bir aile ile yapılan gözlem ve görüşmelerle elde edilmiştir. Araştırma grubu olan balıkçıların bir arada bulundukları mekan ve zamanlar belirlenerek, sohbet ortamı içerisinde, 'serbest görüşme' yapılarak çalışma yürütülmüştür. Balıkçıların aile yapılarını analiz etmek amacı ile de, evlerine gidilerek, gözlem ve görüşmeler yapılmıştır. Bunun yanı sıra, günlük yaşamlarında ve özel günlerinde bulunularak da, veriler toplanmıştır. Elde edilen veriler, istatistiksel veri ve anket tekniği uygulanmadan, objektif değerlendirme çerçevesinde analiz edilmiştir. Araştırma grubuna, çalışmanın amaçları doğrultusunda, yarı yapılandırılmış sorular yöneltilmiştir. Yapılan görüşmelerden elde edilen veriler yazılı olarak kaydedilmiş ve araştırma grubunun, çeşitli etkinlikler sırasında, fotoğrafları çekilmiştir. Bulgular; balıkçılığın kompleks ve yıpratıcı bir iş olduğunu, deneyim, teknik bilgi ve sistematik bir yöntem anlayışı gerektirdiğini göstermiştir. Deniz- merkezli bir ekosistemde yaşayan balıkçıların, çevresel uyarlanmalarının, çevrenin doğası içinde ve toplumun yapısına, gereksinimlerine, teknolojisine orantılı bir biçimde olduğu da araştırmanın bulguları arasındadır. Bunun yanı sıra, balıkçıların aileleri ile ilişkilerinin de son derece sıcak ve içten olduğu saptanmış, yaşamı her yönü ile değerlendirmeye çalıştıkları gözlenmiştir. Balıkçıların GPS, radar gibi gelişmiş teknolojik aletlerin yanında, doğal işaretlerden yararlanarak da, avlarını buldukları araştırmanın bir başka bulgusudur. Gırgır teknelerinde, modern navigasyon aletleri bulunmaktadır, bu nedenle, balıkçılar doğanın işaretlerinden daha az yararlanmaktadırlar. Küçük çapta teknelerde ise; bu kadar gelişmiş bir donanım olmadığı için, balıkçılar doğanın kendine özgü dilini daha çok yorumlamaktadırlar. Balıkçıların, balık avından olumlu sonuç alabilmek için, bazı ritüeller yaptıkları belirlenmiştir. Çalışmanın bir başka bulgusu; yörede 1960'lı yıllarda başlayan turizm etkinliklerinin, ekonomik boyutun yanı sıra toplumsal ve kültürel boyutlar açısından da, balıkçıların yaşamını etkilediğidir. Alanda elde edilen bulgular, 'Kültürel Ekoloji' yaklaşımının temel özelliklerinden hareket ile tartışılmıştır.
Ayvalı köyünün halk bilimi açısından incelenmesi

'AYVALI KÖYÜ 'NÜN HALK BİLİMİ AÇISINDAN İNCELENMESİ ' adını taşıyan bu araştırmanın konusu, 1989 ve 1990 yıllarındaki Ayvalı Köyü'nün kültür yapısıdır. Bu çalışmada kültür, bir topluma kimliğini veren bir bütün olarak kabul edilmiştir. Araştırma sahası olarak Eskişehir İline bağlı Ayvalı Köyü seçilmiştir. Araştırmada kullanılan malzemeler sözlü ve yazılı kaynaklardan elde edilmiştir. Malzemelerin büyük bir bölümülakat metodu kullanılarak derlenmiştir. Bu nedenle her bölümün başında kaynak kişiler hakkında açıklayıcı bilgiler verilmiştir. Ayrıca maddi kültürü ilgilendiren malzemelerin derlenmesin de gözlem metodu da kullanılmıştır. Bazı durumlarda bu metotlar bir arada kullanılmıştır. Bu araştırmada, 'Giriş' bölümü dışında, üç bölüm bulunmaktadır : Giriş ' te Eskişehir İli, Seyitgazi İlçesi ve Ayvalı Köyü hakkında sosyal, ekonomik ve kültürel bilgiler verilmiştir. Ayrıca, bölümün sonunda, daha sonraki konuların daha açık bir şekilde belirtilmesi amacıyla, Ayvalı Köyü'nün tarihi, coğrafi, sosyal ve idari yapısıyla ilgili ayrıntılı bilgiler verilmiştir. 1. Bölüm Ayvalı 'da tesbit edilen Köy Seyirlik Oyunları ile Halk Edebiyatı ürünlerini içermektedir. Ayrıca, Ayvalı insanının isimleri ve lakapları ile eğlenceleri hakkında bilgiler de verilmiştir. AyValı'daki Adet, Merasim ve İnanışlar 11. Bölüm'de incelenmiştir. Bu bilgiler sözlü kaynaklardan derlenmiştir. 111. Bölüm, Ayvalı Köyü'nün Mimari, Dekorasyon, Mutfak ve Beslenme Gelenekleri, Giyim Kuşam, El Sanatları ve Ölçü Sistemleri gibi kültürel cepheleriyle ilgili bilgileri içermektedir. Ayrıca bu bölümün- şortunda, varılan sonuçları belirtmek için, 'Sonuç' bölümü verilmiştir. Faydalandığımız kaynaklardan bir kısmını, 'Kaynakça'da belirttik.
Halk oyunlarına yönelik yetenek testlerinin incelenmesi

Dans, insanoğlunun kendisini ifade etmek için seçtiği ilk araçtır. Bugün gelinen noktada ise fiziksel, işitsel ve zihinsel bir eylemdir. Sporda yetenek seçimini kullanan ülkelerin, spor alanında gösterdiği ilerleme çeşitli araştırmalarla ortaya konulmuştur. Halk dansları için de ideal bir yetenek seçim modeli oluşturulursa, spor da yakalanan başarının benzerinin, dansta da gözlemlenebileceğini ön görüyorum. Bu çalışmadaki amacımız;a)Dansta yetenek seçiminin gereğini ortaya koymakb)Sporda yetenek seçim modellerini inceleyerek dansa uyarlayabilmekc)Çoklu zeka kuramını dans açısından değerlendirmekd)Dansçı seçiminde aranabilecek özellikleri tespit etmeke)Dansçılarda bulunması gereken özelliklerin nasıl tespit edilebileceğini belirlemek
Manisa ili Akhisar ilçesinde evliya kültü

Manisa'nın il merkezi dışında en büyük nüfusa sahip olan Akhisar ilçesi, hem coğrafi konumu hem de sahip olduğu tarihi dokusuyla asırlardır farklı devletler ve medeniyetler tarafından kontrol altına alınmaya çalışılmıştır. 14. yüzyılda Saruhan Bey tarafından fethedilen Akhisar, 1412 yılında Osmanlı Devleti hakimiyetine girmesinden itibaren de Saruhan Sancağı'nın bir parçası olmuştur. Anadolu'nun Müslümanlaştırılması ve Türkleşmesinde önemli rol oynayan dervişler Akhisar ilçesinin iskanında da önemli rol oynamış; bu kişilerin ölümünden sonra halkın duyduğu sevgi ve bağlılık, evliya kültünün doğmasını sağlamıştır. Manisa'nın sufi kimliği göz önünde bulundurulduğunda Akhisar ilçesi de köklü bir evliya geleneğini yansıtmış; ancak bu yönde herhangi bir çalışma yapılmamıştır. Bu çalışmada Akhisar'da veliliğin nasıl algılandığı, bu kişilerle ilgili hangi anlatıların geliştiği velilerin yattığına inanılan türbe ya da yatırlarda hangi halk inanışları oluştuğu tespit edilecektir. Çalışmanın başlangıcında; konuyla ilgili araştırma, derleme yapan çalışmalar tespit edilip bu bibliyografyaların künyeleri tespit edilecektir. Herhangi bir tarihi belgeye rastlanılamayan yatırlar için saha taraması yapılacak gözlem ve mülakat teknikleriyle halk arasında anlatılan menkıbe, efsane ve inanç anıları derlenecektir. Elde edilen bulgular görsellerle zenginleştirilecek, hangi yatırda hangi uygulamanın olduğu analiz edilecektir.
Türk adbilimi bibliyografyası

'Türk Adbilimi Bibliyografyası' adını taşıyan tezimiz, ulaşabildiğimiz kitap, dergi, makale, şahıs ve tez bibliyografyalarının taranmasıyla meydana getirilmiştir. Adbilimi, adın anlamım, kökenini, nasıl verildiğini inceleyerek, toplumların gelişimini, kültürünü ortaya koyan bir bilim dalıdır. Batı ülkelerinde, akademik disiplinler arasında bağımsız bilimsel disiplin olarak yerini alan onomastik biliminin Türkiye'de özel ihtisas bölümleri henüz kurulmamıştır. Üç bölümden oluşan tezimizde, 1329 bibliyografik künye yer almaktadır. Birinci bölümde, ad bilimi, millet, boy adları, şahıs adları, soy adlan, takvime bağlı adlar ve adlara bağlı halk inançları ile ilgili yayınlar; ikinci bölümde, yer adları ile ilgili yayınlar; üçüncü bölümde, diğer adlarla ilgili yayınlar bulunmaktadır. Üçüncü bölümden sonra yazar adları indeksi verilmiştir.
Yedi Bucak Avşarları üzerine sözlü kültür incelemesi

Çalışmada, alan araştırması usul ve yöntemleri kullanılmıştır. Kayseri'nin Sarıoğlan ilçesine bağlı; Karpınar, İğdeli, Yerlikuyu, Kaleköy ve Burunören köylerinde yaşayan Yedi Bucak Avşarları arasında derlenen sözlü kültür ürünlerinin incelenmesinden oluşmaktadır. Ürünlerin derlenmesi aşamasında; katılımlı gözlem, katılımsız gözlem ve görüşme teknikleri kullanılmıştır. Araştırmanın amacı, Yedi Bucak Avşarları'nın sözlü kültür ürünleri esas alınarak ilim dünyasına tanıtılmasıdır. Bu amaç dahilinde, Yedi Bucak Avşarları'nın sözlü kültür ürünleri tespit edilerek kültür tarihi içerisindeki yeri ve önemi açısından tahlil edilmiştir. Ayrıca tahlil işlemleri yapılırken Anadolu'nun ve Türk dünyasının farklı yerlerindeki benzer uygulamalarla da mukayese edilmiştir. Karşılaştırmalar ve yorumlamalar sonucu, sözlü kültür ürünlerinin kaynakları ve Yedi Bucak Avşarları için hangi işlevi üstlendiği açıklanmaya çalışılmıştır. Çalışma; giriş, üç bölüm, sonuç, kaynakça ve eklerden oluşmaktadır. GİRİŞ bölümünde, araştırmanın teorik çerçevesi çizilmiştir. Yedi Bucak Avşarları hakkında daha önce yapılan çalışmalar tanıtılmış; araştırmanın önemi, kapsamı ve amacı belirtilmiştir. Metot bilgisi ayrı bir başlık olarak verilmiş, kuramsal yaklaşımlarla birlikte kavramlar ele alınmıştır. Çalışmanın BİRİNCİ BÖLÜMÜ'nde, Yedi Bucak Avşarları'nın tarihi ve toplumsal yapısı açıklanmıştır. İKİNCİ BÖLÜM'de, Yedi Bucak Avşarları'nın dini inançları ve dini törenleri incelenerek Alevi kimliklerinin onlar için taşıdığı önem ele alınmıştır. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM'de ise derlenen sözlü kültür ürünleri, somut olmayan kültürel miras üst başlığı altında sınıflandırılarak tahlil edilmiştir.
Zeybek oyunlarının tarihte ortaya çıkışı

Bu tez çalışması, kendine konu aldığı 'Zeybek' ilk hakkında genel bilgilerin verilmesi ile başlamaktadır. Çalışmanın 1. bölümünü oluşturan bu genel bilgiler, 'Zeybek' kelimesinin kökeni, efe, kızan gibi derecelen dirmelerin anlam ve mahiyeti üzerinde yoğunlaşmıştır. Buna paralel olarak, Zeybekliğin doğuş ve gelişimi konusunda ileri sürülen çeşitli görüşlere yer verilmiştir. Bu ilk bölüm, ayrıca, Zeybek kadın ve erkek oyunlarının bölgelere göre bir dökümünü de içermektedir. Zeybekliğin kökenini araştırabilmenin, Zeybekliğin yetiştiği Batı Anadolu bölgesinin sosyo-kültürel tarihini göz önüne almakla mümkün olacağı düşünülerek, çalışmanın 2. bölümü bu anlamda Batı Anadolu Tarihi'ne ayrılmıştır. M. Ö. 2000'lerde Anadolu'ya yönelen kavim göçlerinden kalkarak, Selçuklular tarafından Anadolu'nun Tür kleştirilmesine dek uzayan tarihsel süreç bu bölümün konusudur. Zeybekliğin, Osmanlı Uygarlığının içinde doğduğu görüşü, bu çalışmada, Osmanlı'nın tarihsel ve toplumsal altyapısını oluşturan Anadolu Beylikleri ve Osmanlı Toplumsal Yapı gibi konuları ayrı bir bölüm halinde incelemeyi gerektirmiştir. Zira, Osmanlı dönemi Anadolu toplumsal ve sosyal yapısı ile bu yapının özellilerinden kaynaklanan Ayaklanmalar Zeybeklik gerçeği ve Zeybeklik Oyunlarının ortaya çıkışı ile yakından ve doğrudan ilişkilidir. Bu nedenle çalışmanın 3. bölümü bu alan ve konulara yöneliktir. 4. bölümde; 'Tarihte Efe ve Zeybeklerin ETkileri' şeklindeki bir başlık altında, Meşrutiyet ve Kuva-yı Milliye döneminde Zeybeklerin gösterdiği yararlılık ve kahramanlıkların anlatımı yapılmaktadır. Son yani 5. bölüm ise, bir yakınçağ Türk Tarihi araştırmacısı olan Ergun HİÇYILMAZ ' m aktardığı Zeybek hikayelerine ayrılmıştır.
Erciş'te eski Türk inançlarının izleri

Toplumu ve insan hayatını tarih boyunca etkileyen unsurlar arasında inançlar önemli bir yer tutar. Türk hayatında kisininkarakterinin olusmasında olduğu gibi, aile ve toplum üyeleri ile olanilişkilerin düzenlenmesinde, gelismesinde ve yürütülmesinde de bu inançların mühim rol oynadıgı görülür. Ercis ve çevresinde yaptıgımız çalısmada, yöre halkının hayatındainançların aynı özellikler içinde sürdügünü gördük. Yöredeki inançlar ve bunlara bağlı pratiklerin arastırılması sırasında, bunların Orta Asya Türk inançları ile paralellikler tasıdıgını tespit ettik. Söz konusu inançlar ile ilgili derledigimiz bilgileri sınıflamak ve ilgili her madde ile bağlımalzemeyi değerlendirmek suretiyle dogru biçimde tasvir etmeye çalıstık. Çalısmamızın amacı, eski Türk inançları ile yörede yasayaninançlar arasında bir benzerlik ve devamlılık olup olmadıgını ortaya koymaktı. Çalısmayı gerçeklesti rdigimizde elde ettgimiz sonucun, amacımızı dogrulayacak seviyede neticelendigini gördük.
Türk kültüründe nazar ve Antalya ilinin Akseki, Alanya, Manavgat ilçelerinde bulunan nazarlıklar

İnsanoğlu çevresini tanımak anlamak için gözlerini kullanır. Ama bakışlar her zaman iyiye yönelik ya da iyi etki bırakacak nitelikte olmamaktadır. Bazı bakışlar kişiyi ve nesneleri çeşitli şekillerde zarara uğratmaktadır. Zarara uğrandığını gören kişiler korunmak için çeşitli tedbirler alıp, koruyucular geliştirmişlerdir. Kötü bakıştan korunmak için; gözünden zarar gelenden uzak durmak, dua okumak, besinleri dua okuyarak tüketmek, kötü etkiyi bedenden temizlemek için yıkanmak, bilgili, yetkili kişi olan ocaklara başvurma yoluna gitmişlerdir. Kendi kendilerine yöntemler geliştirmişler, 'Allah korusun' anlamında 'Maşallah' ile söze başlama, tütsülenme, kurşun döktürme gibi yöntemleri uygulamışlardır. Ev, taşıt, hayvan ve bahçeleri korumak için koruyucu ağaç, paçavra, eski giysi, çalı, vb. dikip, tuz okuyup, tuz çevirip, süt dağlayıp el-göz vb benzeri resimleri kullanma yoluna gitmişlerdir. İnsanlar kendilerini korumak, güvende hissetmek için muska, hamail, maskot ve nazarlık kullanarak hem korunmayı hem de süslenmeyi sağlamaktadırlar. Nazarlıklar, çeşitli göz boncukları, kolyeler, pandantifler, çeşitli yüzükler, bilezikler, halhallar, muskalar, hamailler, at nalı, çeşitli göz figürleri, el figürleri, fil vb. hayvan figürleri, vb. şekillerde insanlar ve eşyaları üzerinde kullanılarak koruma sağlanmaktadır. Evimize dışarıdan gelebilecek zararı kapı ve kilit önlüyorsa, hastalığı ilaçlar hastalanmadan önlüyor ya da hastalanınca iyileştiriyorsa nazarlıklar da çeşitli figür ve güzellikleri ile insanları ve değer verdiklerini nazarın yıpratıcı ve Öldürücü etkisinden korumaktadır.
Türk halk inanışlarında sayılar

Bu tez çalışmasında Türk halk inanışlarında sayıların önemi, yeri ve belli sayıların uygulamalarda tercih nedenlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın evreni olarak Anadolu'daki inanışlar merkeze alınmış olup, konunun daha iyi anlaşılması için zaman zaman farklı coğrafyalardaki Türk topluluklarında sayılarla ilgili inanış ve uygulamalara da yer verilmiştir. Giriş bölümünde; araştırmanın amacı, önemi, yöntemi, evreni, sınırları belirtilerek kaynaklar hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde; sayıların tarihi süreci ve bu süreçte pek çok kültürü etkilemiş olan Pisagorcuların sayı mistisizmi incelenmiştir. Kutsal kitaplarda ve dinlerin tasavvufi yorumlarında sayılar konusu araştırılmıştır. İkinci bölümde; Türk inanışları hakkında zengin bilgiler içeren Türk destan, hikaye, atasözlerinde sayıların kullanımı ve önemi incelenmiştir. Türk inanışlarının arka planındaki algıları içeren Şamani gelenekte öne çıkan sayılar ve bunların önemi araştırılmıştır. Halk inanışlarında pek çok uygulamanın kümelendiği doğum, evlenme, ölüm gibi geçiş dönemlerindeki inanma ve uygulamalarda hangi sayıların öne çıktığı saptanmaya çalışılmıştır. Çalışmanın sonunda Türk halk inanışlarında sayılara, sembolik, mistik ve büyüsel anlamlar yüklendiği görülmüştür. Özellikle 3, 7, 9 ve 40 sayılarının öne çıkarak, inanış ve uygulamalarda merkezi bir öneme sahip olduğu tespit edilmiştir.
Hatay'ın Dörtyol ilçesinde halk hekimliği

Bu çalışma, Hatay'ın Dörtyol ilçesinde daha önce uygulanmış ya da günümüzde uygulanmaya devam eden halk hekimliği uygulamalarını içermektedir. Çalışma alanı Hatay'ın Dörtyol ilçesi sınırları içerisinde yer alan merkez mahalleleri ve köyleri kapsamaktadır. Dörtyol, köklü tarihi ve birçok kültürün kavşak noktası olması nedeniyle inanç ve inançlara bağlı pratikler noktasında oldukça fazla kaynağa sahip olan bir ilçedir. Dörtyol halkı, günümüzde modern tıbba alternatif olarak ya da çoğu kez modern tıpla beraber halk hekimliği yöntemlerine başvurmak suretiyle şifa bulmayı amaçlamaktadır. Hastalıklardan korunmak, hastalığın tedavi edilmesini sağlamak amacıyla bitkisel ve hayvansal ilaçlara, büyüye, sihre başvurulmakta; şifacılara, hocalara, kırıkçılara, şifalı sulara, yatır ve ziyaret yerlerine gidilmektedir. 'Hatay'ın Dörtyol İlçesinde Halk Hekimliği' adlı çalışma giriş kısmından ve dört ana bölümden oluşmaktadır. Gelenek, ritüel ve törenler aracılığıyla kültürel bellekte kodlanmış unsurlar nesilden nesile aktarılır. Halk hekimliğine bağlı uygulamalar da yüzlerce yıllık deneyim ve gözlemin sonucunda günümüze kadar gelmiştir. Şifa pratiklerinin icra edildiği zaman ve mekan da büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda Dörtyol yöresindeki sağaltım pratiklerinin uygulanmasında tercih edilen sözler ve eylemler geçmişşten günümüze geçirdikleri değişim ve dönüşümlerle beraber değerlendirilmiştir. Hastalıklar için uygulanan sağaltım pratikleri birbirinden farklı gözükse de hepsinin özünde şifa bulunacağına dair güçlü bir inanç yatmaktadır. Hastalığın nedenleri ve şifanın bulunma yöntemleri kutsal kavramı ile beraber ele alınmalıdır. Halk, inanç olmadan uygulamaların tek başına şifa getirmeyeceğine inanmaktadır. Bu doğrultuda uygulanan pratikler hastalık adlarının başlıkları altında tek tek incelenmiştir. Şifa pratiklerinin uygulanması için gidilen mekanlar, tercih edilen zaman da uygulamaya kutsallık kazandırmaktadır. Kutsal mekanların ve şifa ocaklarının da kendilerine özgü kuralları bulunmaktadır. Bu doğrultuda kutsallık kazanan ocaklar, mekanlar ile şifa pratiklerine dair yürütülen araştırma gözlem ve derinlemesine görüşme gibi yöntemlerle yapılmıştır.
Evliya Çelebi'den hareketle kahvehanelerden cafelere dönüşüm

Kahve, Arap yarımadasında ortaya çıkmış ve buradan dünyanın birçok bölgesinde kendine özgü kültürünü oluşturarak yayılmış olan bir üründür. Kendine özgü içim kültürünü oluşturan kahve içeceği, değişik coğrafi alanlarda bulundukları bölgenin sosyal yapısını yansıtan sosyal-kamusal alan olarak tanımlanabilecek kahvehane kurumlarını oluşturmuştur. Kuruldukları dönemden günümüze kadar kahvehaneler çeşitli değişim ve dönüşümlere uğramışlar ve bu süreç içerisinde bulundukları bölgenin sosyal-kültürel izlerini taşımaya devam etmişlerdir. Bu çalışmada, Evliya Çelebi Seyahatnamesinden hareketle kahvehane kurumlarının dönüşüm süreci incelenmiştir. Kahvehaneler, sanayileşme ile birlikte tüketim toplumu, küreselleşme ve popülerleşme gibi olguların da etkisi ile birlikte Batılı yaşam biçimi odaklı olarak cafelere dönüşmüşlerdir. Bu dönüşüm sürecinde, kahvehaneler küresel anlamda ürün, ürün sunumu, mekansal özellikleri gibi çeşitli alanlarda standartlaşmalar getirmekle birlikte kendilerine özgü sosyal-kültürel fonksiyonlarını yerel kültürel etkilerini de yansıtarak sürdürmeye devam etmektedirler.
UNESCO Yaşayan İnsan Hazineleri Ulusal Sistemleri'nin, somut olmayan kültürel mirasın yaşatılmasına ve gelecek kuşaklara aktarılmasına etkisi üzerine bir inceleme

Somut olmayan kültürel miras, insanlığın binlerce yıldır üreterek kuşaktan kuşağa aktardığı bilgi, beceri, gelenek, görenek ve uygulamaların oluşturduğu kültürel bellektir. İnsan yaratıcılığının ve kültürel çeşitliliğin ifadesi olan bu zengin miras, küreselleşmenin neden olduğu çeşitli etmenler yüzünden kaybolmakta veya önemini yitirmektedir. Kültürel çeşitliliğin korunmasını ve desteklenmesini temel ilke olarak benimseyen UNESCO nezdinde yürütülen koruma çabaları Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi'nin ortaya çıkmasını sağlamıştır. Sözleşme, somut olmayan kültürel mirasın yaşayabilirliğini koruma kavramıyla güvence altına almaktadır. Somut olmayan kültürel mirasın gelecek kuşaklara aktarılmasında gelenek aktarıcılarının önemine dikkat çeken yaklaşımlar Yaşayan İnsan Hazineleri Ulusal Sisteminin ortaya çıkmasını sağlamıştır. Bu çalışmada, kavramsal çerçeve oluşturulduktan sonra, UNESCO Yaşayan İnsan Hazineleri Sistemlerini oluşturan Çek Cumhuriyeti, Fransa, Japonya, Kore Cumhuriyeti, Senegal, Tayland, Nijerya, Filipin Cumhuriyeti ve Türkiye'nin sistemleri açıklanmış; bu sistemler UNESCO Yaşayan İnsan Hazineleri Ulusal Sistemlerinin Kurulmasına İlişkin Kılavuz İlkeler'de yer alan Yaşayan İnsan Hazineleri Sistemlerinin Kurulmasına İlişkin Unsurlar çerçevesinde karşılaştırılmıştır. Karşılaştırma sonucunda Türkiye sistemi için öngörülen; teşvik, belgeleme ve aktarma ana başlıklarındaki düzenlemelerin yapılması ile hayata geçirilebileceği ifade edilmiştir.
Kilis halk hekimliği

İnsanların geçmişşten beri en büyük dertleri sağlık sorunları olmuştur. Bu nedenle insanlar, hastalıklara karşı sürekli tedavi yöntemleri aramışlardır. İyi tedavi yöntemlerini ise nesilden nesile aktararak bu alanda yazılı olmayan bir kaynak oluşturmuşlardır. Böylece halk hekimliği denen kültürel yapı ortaya çıkmıştır. Tıp, gelişip bu alanı ele geçirene kadar da temel tedavi halk hekimliği yöntemleri ile olmuştur. Kilis Halk Hekimliğinde uygulamaların esasını bitkiler oluşturur. Bunun yanında başka nesneler ve inanışlar da tedavi yöntemleri içinde yer alır. Aktarlar, türbeler, ocaklar, kırık-çıkıkçılar tedavi yerleridir, diyebiliriz. 20. yüzyılın sonlarına doğru tıbbın gelişmesiyle halk hekimliği gözden düşmüşse de 21. yüzyılda tekrar dikkat çekmeye başlamıştır. Bunun nedeni de tıbbi tedavi yöntemlerinin yan etkilerinin fazla olması ve bazen de hastalık karşısında tıbbın yetersiz kalmasıdır. Bu alandaki çalışmamız Kilis halk hekimliğindeki uygulamaları içermektedir.
Diyarbakır merkez ve çevresi halk hekimliği

Bu çalışma Diyarbakır ili halk hekimliği yöntem ve uygulamalarını içermektedir. Araştırmanın sınırı Diyarbakır merkez ve çevresini kapsamaktadır. Çalışmanın içeriği üç bölümden oluşmaktadır. Araştırmanın birinci bölümünde giriş, araştırmanın konusu, amacı, sınırı, metodu, fiziki özellikleri, tarihi, sosyo-kültürel ve ekonomik yapısı ele alınmıştır. Araştırmanın ikinci bölümünde halk hekimliği tanımı, modern tıp, geleneksel tıp ve Anadolu'da halk hekimliği açıklanmaktadır. İkinci bölümün devamında halk hekimliği üzerinde internetin-televizyonun etkisi, şaman, baksı, kam, otacı, nefes verme-üfürük, ocak-ocaklı, yatır-türbeler açıklanmıştır. Halk hekimliğinde kullanılan terimler ve tedavi yöntemleri alt başlıklar halinde belirtilmiştir. Halk hekimliği çerçevesinde yazılan tez ve kitaplara yer verilmiştir. Araştırma sınırları içerisinde daha önce yapılan halk hekimliği çalışmalarının içeriği hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde ise Diyarbakır halk hekimliğinde hastalıklar, tedavi yöntemleri ve Diyarbakır'da halk hekimliği çerçevesinde yatır, türbe ve şifalı sular ele alınmaktadır. Bu bölümde hastalıklar günümüz tıbbına uygun sınıflandırılıp açıklanmıştır. Yatır ve türbelerin birer sağaltım merkezi olarak günümüze kadar işlevini koruduğu görülmektedir. Araştırma bölgesindeki şifalı sularına ve hastalıklara faydaları hakkında bilgilere yer verilmektedir. Araştırmamızda tedavi amaçlı kullanılan bitkiler ve yöresel isimleri belirtilmiştir. Üçüncü bölümün sonunda sonuç kısmı, kaynakça ve eklere yer verilerek çalışma sonlandırılmıştır.