turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Şereflikoçhisar monografisi

Bu çalışmada Ankara'nın Şereflikoçhisar ilçesindeki geçiş dönemleri olan doğum, evlenme, ölüm adetleri ve bunlara bağlı inanışlar, bayram tören ve kutlamalar, halk inanışları, halk mutfağı, halk hekimliği ve anonim halk edebiyatı ürünleri üzerinde durulmuştur. Halk kültürü ile ilgili olan birinci bölümde ele alınan konularda yazılı kaynaklardan elde edilen bilgilerin verilmesinin ardından sözlü kaynaklardan edinilen adet ve inanmalar aktarılmıştır. Sözlü kaynaklardan elde edilen bilgilere dayalı adet ve inanışların eski Türk kültürü ile olan ilişkileri tespit edilmeye çalışılmıştır. Anonim halk edebiyatı ile ilgili olan ikinci bölümde; manzum, manzum-mensur, mensur anonim halk edebiyatı ürünlerine yer verilmiştir. Her bölümün sonunda biçim ve içerik yönlerinden değerlendirmeler yapılmıştır. Çalışmanın son bölümünde metinler içerisinde geçen yerel kelimeleri kapsayan bir de sözlük hazırlanmıştır. Bu araştırmanın sonucunda Şereflikoçhisar'ın halk kültüründe, hem Orta Asya'nın hem de Anadolu'nun inanç ve kültür yapısının izlerinin bulunduğu görülmüştür. Bütün bu izler İslamiyet'in kabulünü izleyen süreçte yeni dinin rengini alarak bugünkü Şereflikoçhisar halk kültürünü oluşturmuştur.
Çavdarhisar ölüm adetleri

Kültürel miras olarak Aizanoi antik kentinin maddi-manevi kültürel değerlerin yazılı ortama aktarımıyla Soküm çalışmalarına katkı sağlamak ve kültürel değerlerin korunmasında bireylerde farkındalık oluşturmak amaçlanmaktadır. Sözlü aktarımlar ile kuşaktan kuşağa miras bırakılan sözlü geleneğin ulusal ve uluslararası düzeyde kayıt altına alınması, geçmişş ve günümüz adetleri ile kıyaslayarak somut olmayan kültürel mirasımızın yaşatılması noktasında gelecek nesillere taşımak hedeflenmiştir. Konusu 'Çavdarhisar Ölü Gömme Adetleri' olan çalışmada: ölümü düşündüren haller, hayvanların çıkardığı seslerin, doğa olaylarının ve meteorolojik olayların, rüyaların, büyünün, hurafelerin, batıl inanışların ölümle ilişkilendirilmesi gibi konu ve konu alt başlıkları değerlendirmeye alınacaktır. Aynı zamanda Aizanoi kazı çalışmalarında elde edilen arkeolojik buluntular, Aizanoi kazısı somut olmayan kültürel mirasın belgelenmesi kapsamında gerçekleştirilen Halk Bilimi alan araştırması verileri ilgili literatür çalışmaları dahilinde ele alınacaktır.
Nazan Bekiroğlu'nun eserlerinde halk bilimi unsurları

Tanzimat dönemiyle başlayan batılılaşma; sosyal, siyasi, idari, ekonomik alanların yanı sıra sanatı ve sanatın bir dalı olan edebiyatımızı da etkilemiştir. Batı etkisinde gelişen Türk edebiyatı döneminde ilk olarak Tanzimat Edebiyatı'nda roman örnekleri verilmiştir. Türk edebiyatında ilk defa roman örnekleri denendiği için teknik bakımdan sorunlu romanlar ortaya çıkmıştır. Servet-i Fünun dönemiyle Batı tekniğine uygun yazılmaya başlanan romanlar Cumhuriyet edebiyatı döneminde büyük gelişme göstermiştir. Bu dönem içerisinde halk bilimi unsurlarına da yazarlarımızın romanlarında fazlaca yer ve önem verdiğini görürüz. Akademik kimliğiyle birlikte yazarlığı bir arada yürüten Nazan Bekiroğlu, bu durumdan olumsuz etkilenmemiş hatta roman tekniğine daha hakim olmasını sağlamıştır. Dünya edebiyatını yakından takip eden yazar, eserlerinde evrensel niteliklerden ve ölçütlerden geri durmayan bir çizgi belirlemiştir. Evrenselliğe odaklanıp kendi toplumuna yabancılaşmamış bilakis Trabzon eksenli hayatında bu şehir başta olmak üzere sadece Anadolu'yu değil Türk'ün yaşadığı her yeri mekan olarak belirlemiştir. Yazar, Türk halkının yaşantısını, inançlarını, kültürel unsurlarını fazlaca irdelemiş, eserlerinde fazlaca yer vermekten geri durmamıştır. Güzelliğe merak duyan, onun peşinden koşan Bekiroğlu; estetik ve içerik dengesini gözeterek folklorik öğeleri fazlaca kullanmış, Türk edebiyatında ayrı bir yer edinmiştir.
Cumhuriyet dönemi sosyo-politik uygulamaların Kars ili geleneksel danslarına etkisi ve popüler kültür bağlamında değerlendirilmesi

Bu araştırmada popüler kültür bağlamında Kars Halk Oyunlarının uygulama alanı değerlendirilmeye çalışılmıştır. Kars ili sınırları içerisinde icra edilen çeşitli dans türleri ve bu türler arasındaki farklılıklar ortaya konulmaya çalışılmıştır. Popüler kültür bütün dünya genelinde olduğu gibi ülkemizde de hızlı bir şekilde gelişim sağlamıştır. Seyirci kitlesinin beklentileri ve istekleri doğrultusunda Türk Halk Oyunları da çeşitli değişimlere ve çeşitliliğe uğramıştır. Dolayısıyla Cumhuriyet tarihiyle beraber başlayan halkbilimi çalışma konularından biri olan ve zamanla gelişerek bilim, spor, kültür/sanat dalı gibi birçok alanda değerlendirilen Türk Halk Oyunlarında, özellikle 1980 sonrası sıkça karşımıza çıkan popüler kültür kavramının alana nasıl bir katkıda bulunduğu ve ne gibi değişimlere sebep olduğunu saptamak önemlidir. Araştırmanın birinci bölümünde; Kars ilinin tarihsel süreci, etimolojik yapısı, coğrafi konumu, geçim kaynakları ve demografik yapısı konuları literatür taraması yapılarak incelenmiştir. Bu bölümde aynı zamanda ilin dans geleneğinin oluşmasına etki eden çok kültürlü yapısı ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Araştırmanın ikinci bölümünde; Kars ili sınırları içerisinde icra edilen dans türleri ve bu türler arasındaki tavırsal farklılıklar ortaya konulmuştur. Kafkasya'nın ve Anadolu'nun farklı bölgelerinden aldığı göçlerle geniş bir kültür mozaiği olan Kars ilinde her etnik grup icra ettiği dansı diğer gruplar ile aynı dansı icra ediyor olsalar bile farklı isimlerle nitelemektedirler. Bu durum tür tasnifi açısından sorunlara yol açtığı için bu durumun sebepleri ortaya koyulmaya çalışılarak açıklanmaya çalışılmıştır. Öte yandan Cumhuriyet Dönemi politikaları ile birlikte Kars ili sınırları içerisinde icra edilen geleneksel dansların gelişim-değişim süreci incelenerek Kars ili dans kültürüne etkisi araştırılmıştır. Turizmin de etkisiyle yörede görülmeye başlayan Azerbaycan danslarının yöre dans kültüründeki yeri ve toplum üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Araştırmanın üçüncü bölümünde; Popüler kültürün Kars ili dans kültürüne olan etkisi ve geleneksel dansların gelişim-değişim süreçlerine olan etkisi araştırılmış ve yöre kültürü hakkında somut veriler ortaya koyulmuştur. Popüler kültürün yörenin halk danslarının uygulama gibi alanlara etkisi incelenmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda popüler kültürün Kars ili oyun geleneği üzerinde olumlu ve olumsuz etkilerinin olduğu saptanmıştır. Olumlu etkilerin başında gençlerin dansa olan ilgisinin sürekli sıcak kalması, halk oyunlarının bir sahne sanatı olarak sahnelerde yerini alması olarak görülürken, olumsuz yönünün ise özellikle il merkezinde gelenekten uzak bir geleneğinin oluşturulmasına sebep olması, geleneğin sadece köylerde yaşayan bir olgu haline dönüşmesine sebep olduğu sonucuna varılmıştır.
Somut olmayan kültürel miras konusunda Türkiye'de yapılan bilimsel çalışmalar üzerine açıklamalı bibliyografya denemesi

UNESCO tarafından 2003 yılında imzalanan Somut Olmayan Kültürel Miras Sözleşmesi'ne Türkiye de üç yıl sonra 2006 yılında dahil olmuştur. Bu sözleşmeyle teknoloji ile birlikte hızla değişen dünya şartları karşısında unutulmaya yüz tutmuş gelenek, görenek ve sözlü anlatımların korunması amaçlanmaktadır. Bununla birlikte sözleşmenin başka toplulukların somut olmayan kültürel mirasına saygı duymak, konuyla ilgili farkındalık düzeyini artırmak, ulusal ve uluslararası düzeyde işbirliği sağlamak gibi amaçları da vardır. Somut Olmayan Kültürel Miras Sözleşmesi merkezli olan bu çalışmanın amacı sözleşmenin ilanından günümüze kadar geçen sürede somut olmayan kültürel miras bağlamında hazırlanan bilimsel kitap, doktora tezi, yüksek lisans tezi, makale ve bildirilerin bibliyografyasını oluşturmak; bilimsel kitaplardan envanter niteliğinde olanların analizine yer vermektir. Belirlenen amaç doğrultusunda nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi yaklaşımı kullanılmıştır. Bu çalışma girişle birlikte toplam beş bölümden meydana gelmektedir. Çalışmanın birinci bölümünde araştırmanın problem cümlesi, amacı, önemi, sayıltıları ve sınırlılıkları konusunda bilgi verilmiştir. İkinci bölümde somut olmayan kültürel miras terimi ile sözleşme öncesi ve sonrası dönemlerde yapılan halk bilimi çalışmaları konularında açıklamalar yapılmıştır. Üçüncü bölümde çalışmanın yöntemi üzerinde durulmuştur. Dördüncü bölümde araştırma sonucu tespit edilen bulgular kitap, doktora tezi, yüksek lisans tezi, makale ve bildiri başlıkları altında sunulmuştur. Elde edilen bulguların türlere ve yıllara göre dağılımını gösteren grafiklere yer verilmiştir. Bu bölümde belirlenen katagorilerdeki bilimsel çalışmaların künyelerine de yer verilmiştir. Atıf yapılan çalışma sayısınıdaki oran dikkate alınarak bu çalışmaların künyeleri farklı başlıklar altında ayrıca ele alınmıştır. Ardından somut olmayan kültürel miras bağlamında hazırlanan envanter niteliğindeki kitapların analizine yer verilmiştir. Kitap analizleri yapılırken özetsel bir yaklaşım izlenmiştir. Beşinci bölüm çalışmanın genel bir değerlendirmesinin yapıldığı tartışma, sonuç ve önerilerden oluşmaktadır.
Bir folklorcu olarak Yusuf Ziya Demircioğlu

Bu çalışmada, Yusuf Ziya, Demircioğlu'nun (1887-1976) Türk folkloruna yaptığı katkıların ortaya çıkarılması hedeflenmiştir. Çalışmamızın Giriş Bölürnü'nde Türkiye'deki folklor araştırmacılığı ve Yusuf Ziya hakkında yapılan çalışmalarla ilgili bilgi verilmiştir. Birinci bölümde Yusuf Ziya'nın hayatım ve şahsiyetini, İkinci bölümünde folklor çalışmalarım, Üçüncü bölümünde eserlerini inceledik. Çalışmamızın sonucunda Yusuf Ziya'nın Türk folklor araştırmacılığında önemli bir yeri olduğu tespit edilmiştir. Özellikle alan araştırmalarını bilimsel anlamda başlatmış olması ve ilk defa ses kayıt cihazım kullanarak elde ettiği folklor ürünlerini kaybolmaktan kurtarması folklorumuz açısından kıymetini daha çok arttırmaktadır.
Geleneksel Türk halk bayramları üzerine bir araştırma

Çeşitli bölgelerde ortaya çıkan ve bu sebepten içinde bazı farklılıkları barındıran kültür onu meydana getiren insan topluluklarına has bir unsurdur. Milletlerin özünü temsil eden kültür kolaylıkla değiştirilemeyeceği gibi milletin ortak malı olması ve birleştirici rol oynamasından dolayı nesilden nesile aktarılmakta, korunmakta ve milletin yapısına uygun olarak geliştirilmektedir. Nesiller arası köprü vazifesi gören kültür, değişmeleri ve gelişmeleri de en iyi gösteren unsurdur. Çalışmamızda milletimizin benliğinden ilhamını alan, önemli olaylar karşısında sevincini, coşkusunu anlattığı bayramlar ve şenlikler bu bağlamda incelenmektedir. Bayramlar her millette görülen o milletin bir parçası olan her fert tarafından benimsenen ortak unsurlardandır. Bütün bayramlar dini veya milli bir inanış, o milleti ilgilendiren ortak olaylar ve değer yargıları ya da tabiatta meydana gelen değişiklikler neticesinde oluşmuştur. İslamiyet'i kabul eden Türkler eski bayram ve ayinleri pagan dönemine ait gelenekler olarak kabul etmişler fakat yine de ilk Müslüman olan ve konargöçer olarak yaşayan Türkler toy, şölen, yuğ, sürgün avı vb. şekillerde yaşatmaya devam etmişlerdir. Bu gelenek, görenek ve an'aneler Türk dünyasına miras olarak kalmış ve farklı coğrafyalarda bir takım değişikliklerle yaşatılmıştır. Eski Türkler Orta Asya bozkır kültürü çerçevesinde yaşamış, hayvancılık ve tarım alanında şekil alan hayat tarzını benimsemiş ve ekonomik faaliyetleri etrafında oluşan zaman kavramını bu hayat tarzına göre bölümlere ayırıp kullanmışlardır. Türklerin yaşadıkları geniş bozkırlar Türklerin kültürlerinin ve değerlerinin ortaya çıkmasında, oluşmasında ve şekillenmesinde kendine has bir kültür oluşturmasında önemli bir rol oynamıştır. Özellikle Türklerin hayatlarında geniş bozkır alanlarının ve kendilerine yoldaş kabul ettikleri atların önemli bir yeri olmuştur. Tabiattaki değişiklikler, özellikle baharın gelmesiyle birlikte tabiatın uyanışı, canlanışı onların hayatında çok önemli ve anlamı olan bir hareketlilik olmuştur. Çetin geçen kış mevsiminin ardından baharın gelmesi, tabiatın canlanması, o coğrafyada hayvancılık yapan Türklerin sürülerini otlaklara çıkarması ve çiftçilerin ekinlerini ekmeleri için bir başlangıç ve büyük bir bayram yapma vesilesi olmuştur. Özellikle yeni gün, yeni yıl, yılbaşı gibi adlarla anılan bahar bayramları değişik adlarla anılmış olsalar bile uygulama şekillerindeki küçük değişikliklerle Türkler arasında büyük bir coşkuyla kutlanagelmiştir. Baharın gelmesi şüphesiz her toplumda büyük bir sevince sebep olmuştur. Bu sebepten kışın soğuğundan karından kurtuluş ve yeniden diriliş, can buluş tabiata duyulan sevgiyi 'bahar bayramları' biçiminde şekillendirmiştir.
Sözlü kültür geleneğinde İslami unsurlar

Dinler, geçmişşten bugüne tarihin en önemli unsurlarından biri olmuştur. İnsanlık, tarih boyunca inanacağı bir yaratıcı, mensup olacağı bir din aramıştır. Türkler de tarih sahnesine çıktıkları günden itibaren bu arayışın içerisine giren milletler arasındadır. Türkler arasında VIII. yüzyılda başlayan İslamiyet'i tanıma ve benimseme süreci X. yüzyılda büyük bir ivme kazanmış ve İslamiyet, Türkler arasında hızla yayılmıştır. Türklerin Orta Asya'dan ayrılarak yeni yurt edinme çabaları, bu yolda karşılaştıkları zorluklar, buna bağlı olarak aksiyon dolu hayatları, konar-göçer yaşam şekli, sözlü kültürlerini yazıya geçirmelerini geciktirmiştir. Bu durum, günümüzde dahi Türkleri bütünüyle anlamak için sözlü kültürün önemini arttırmıştır. İslamiyet'i benimseyen Türkler, o tarihe kadar meydana getirdikleri sözlü kültürlerini yüzyıllar içerisinde İslamiyet ile yoğurarak zenginleştirmiş ve bir sözlü kültür geleneği ortaya koymuşlardır. Bu çalışmamız sözlü kültür geleneği ürünlerinden anonim halk anlatmalarında, anonim halk şiirinde, halk tiyatrosunda, kalıplaşmış ifadelerde ve geçiş dönemlerinde tespit edilen İslami unsurları bilimsel bir incelemeye tabi tutmaktadır. Geleneğin ürünlerinde özellikle, inanç ve ibadet bağlamında tespit edilen İslami unsurların ürünlere yansımaları, meydana getirdikleri etkileri; anlatıma ve temsile dayalı eserlerde kahramanların davranışlarını belirlemesi; kalıplaşmış ifadelerde ve şiirsel türlerde duygu ve düşünceyi; geçiş dönemlerinde pratikleri şekillendirmesi ve tamamında İslamiyet'in öğretilmesindeki rolleri, büyük bir öneme sahiptir. Bu çalışmayla Anadolu sözlü kültür geleneğinde inanca, ibadete ve sosyal hayata dair İslami unsurlar tespit edilerek bunların halk kültürü içerisindeki yeri ve İslami değerlerin/kavramların öğretilmesindeki işlevi ortaya konulmuştur.
Niğde ve yöresinden derlenen maniler

Türk halk şiiri geleneğinin en eski ürünlerinden biri olan maniler, sözlü geleneğin önemli bir parçasıdır. Halkın yaşayışını, ananelerini, hayallerini içinde barındırarak geçmişşten günümüze taşıyan kültür aktarıcılarıdır. Toplumun kültürünü ve yaşayışını incelemek ve tanımak için manilerin penceresinden bakmak pek çok kolaylık sunacaktır. Çalışmamız Niğde ve yöresinde hafızalarda canlı olan manilerin varlığını ve zenginliğini, yöre halkının dünya görüşünü tanıtmayı amaçlamaktadır. Çalışmada manilerin derlenmesi ve incelenmesinde alan araştırmaları ve yazılı kaynaklardan yararlanma yöntemleri kullanılmıştır. Kaynak kişilerle birebir görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmeler sırasında gözlem tekniği uygulanmıştır ve elde edilen verilen kaydedilmiştir. Salgın nedeniyle bazı kaynak kişilerle telefon ve internet ortamı üzerinden iletişime geçilmiştir. Toplanan malzemeler konularına göre tasnif ve tahlil edilmiştir. Sınıflandırmamızın büyük çoğunluğunu sevda konulu maniler oluşturmuştur. Niğde manilerinde işlenen konular 17 ana başlık ve çeşitli alt başlıklar altında incelenmiştir. Elde edilen 650 mani çalışmanın hacmini artıracağı için manilerin 291'i tasnif ve tahlil kısmında işlenmiştir. Bu maniler yorumlandığında Niğde ve yöresindeki halkın günlük yaşantısı ve zengin dili gözler önüne serilmiştir. Niğde'de manilerin varlığı, zenginliği ve işlevselliğinin 30-40 yıllığı öncesine göre azaldığı tespit edilmiştir. Bu azalmaya rağmen hafızalarda halen canlı ve zengin bir mani varlığından söz etmek mümkündür. Manilerin yayılma ve gelişme gücünü; teknolojinin getirdiği yenilikler ve imkanlar, kırsal hayattan kente gerçekleşen göçler, modernleşmeyle değişen insan hayatının zayıflattığı tespit edilmiştir. Zayıflayan bu yapının devamlılığının sağlanmasının büyük bir önem arz ettiği ortaya konulmuştur.
Karadeniz yöresi Safranbolu ilçesi kadın giysilerinin giyinme kültürü açısından incelenmesi

Büyük Selçuklu döneminde Anadolu kapılarının Türklere açılmasıyla birlikte Safranbolu ve çevresine de göçebe Türkler yerleşmeye başlamışlardır. Safranbolu'da Kültürel etkileşimler sonucunda Selçuklu ve Osmanlı dönemlerine ait pek çok han, hamam, cami, köprü, çeşme, çarşı, konak gibi kültürel değerler oluşmuştur. Bu kültürel değerlerin korunması ve bozulmadan günümüze kadar yaşatılması ile de 1994 yılında Unesco tarafından Dünya Mimari Miras şehirleri arasına alınmıştır. Koruma altına alınan Safranbolu ilçesi yüzyıllar boyunca değişik uygarlıklara ev sahipliği yapmıştır. Farklı kültürel etkileşimlerin sonucunda da somut ve somut olmayan kültürel varlıkları ile gündemde kalmıştır. Mimari kültürel değerlerinin yanı sıra dönemlerinin önemli tarihsel kanıtlarından biri olan geleneksel kıyafetlerde yörenin kültürel yapısını, insanların yaşam biçimlerini, inançlarını konuşmadan anlatan önemli belgeler olup tarihe ışık tutmaktadır. Bir ulusun kültürel kimliğinin belirlenmesinde en önemli unsurlarından birini de giyim kültürü oluşturmaktadır. Ulusların giyim kültürü incelendiğinde her toplumun yaşadığı coğrafya, yaşam tarzı, günlük işleri ve benzeri değerlerinin, giyimlerini ve kullandıkları aksesuarlarını bile etkilediği görülebilir. Geleneksel kıyafetlerin geçmişşten bugüne bırakılan kültürel miras olarak korunması, yaşatılması ve gelecek nesillere aktarılması sonucunda geçmişş ile gelecek arasında bir köprü kurularak kültürel devamlılığın sağlanması önemli görülmektedir. Gelenek ve görenekleri en iyi yansıtan ve maddi kültürün en önemli parçalarını oluşturan geleneksel giysilerin unutulmaya yüz tuttuğu günümüzde, Karadeniz Yöresi Safranbolu İlçesi Geleneksel Kadın Giysilerinin Giyinme Kültürü Açısından İncelenmesi İle maddi kültürün gelecek nesillere aktarılarak yaşatılması ve bu konuda yapılacak çalışmalar ile tasarımcılara esin kaynağı oluşturması amaçlanmaktadır. Safranbolu yöresinin somut kültürel değerlerinin en önemli parçalarını oluşturan kadın kıyafetleri incelenerek çalışma fotoğraflarla desteklenmiştir.
Uygulamalı halk bilimi müzelerinin kültürel miras farkındalığına etkisinin incelenmesi: Kapadokya Yaşayan Miras Müzesi örneği

Halk bilimi, ülkenin ya da belirli bir alanda yaşayan halkın, geleneklerini, sözlü kültür ürünlerini, mutfaklarını, inanışlarını, müziklerini, giysilerini, törenlerini, mimarilerini, oyunlarını kısaca tüm kültürel öğelerini inceleyip araştıran, kültürde meydana gelen olumlu ya da olumsuz değişimleri-dönüşümleri inceleyen, incelemeler sonucunda kültürün karşılaştığı sorunları çözen bilim dalıdır. Uygulamalı halk bilimi ise 20. yüzyılın ilk yarısından itibaren oluşmaya başlayan yeni bir alt disiplindir. Uygulamalı Halk Bilimi, küreselleşmenin beraberinde getirdiği zararlı değerin toplumda oluşturduğu bozulmaları etkili çözüm yöntemleriyle iyileştirmektedir. Ayrıca kültürün unutulmuş veya unutulmaya yüz tutmuş kültürel değerlerini eski canlılığına kavuşturmak adına yaptığı çalışmalar, kültürel mirasımızın varlığını ve sürekliliğini koruyarak kuşaktan kuşağa aktarımını da sağlamaktadır. Fakat yaşanan güncel gelişmeler ve kültürel çeşitliliğin yok olacağı fikrinin oluşturduğu kaygı ile endişenin sonucunda kültürel mirası koruma alanının, somut kültürel unsurlardan somut olmayan kültürel unsurlara doğru genişlemesine yol açmıştır. Bu konudaki en önemli gelişme UNESCO'nun 2003 yılında kabul ettiği Türkiye'nin de 2006 yılında taraf olduğu 'Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi' ile birlikte, kültürünün korunması, yaşatılması ve aktarılması konusu küreselde büyük farkındalık yaratmıştır. Bu farkındalık ile birlikte müzecilik alanında mirasın yaşatılması ve aktarımı adına etkili çalışmaların yapıldığı dönem başlamıştır. Bu dönemin en önemli meyvesi uygulamalı halk bilimi müzelerinin kurulmasıdır. Uygulamalı halk bilimi müzelerinde, canlandırma, deneyimleme, anlatıcı kullanma gibi uygulamalarla somut ve özellikle somut olmayan kültürel miras ürünleri gelen ziyaretçilere aktarılmak istenmektedir. Bu bağlamda tezde, Türkiye'deki uygulamalı halk bilimi müzeleri tanıtılacak, müzeleri konu alan çalışmalarla birlikte 'Kapadokya Yaşayan Miras Müzesinde' gerçekleştirilen alan çalışması ve çalışmada elde edilen analiz verileri incelenecektir. Tüm bu bilgiler neticesinde uygulamalı halk bilimi müzelerinin kültürel miras farkındalığı oluşturmadaki işlevi saptanacaktır.
Gaziantep Alevi kültürü ve İmam Musa Kazım Ocağı

Alevi inanç sistemi içerisinde ocak yapılanması inanç mensubu olan dede/talip ilişkisi bakımından sosyal, ekonomik, hukuki ve dini bağlamda otokontrol vazifesi görmektedir. Bu bakımdan Aleviliğin iç dinamiklerinin tespit edilmesi ve yöresel farklılıkların ortaya çıkarılabilmesi için Alevi ocak yapılanması üzerine durulması gereklidir. Gaziantep Alevi Kültürü ve İmam Musa Kazım Ocağı adlı çalışmada Gaziantep'te bulunan Alevi ocaklarının tarihsel boyutu ve coğrafi dağılımı ele alınmış olup İmam Musa Kazım Ocağı ve bu ocağa bağlı talip topluluklarının ritüel çeşitliği tespit edilerek incelenmiştir. İmam Musa Kazım Ocağının hiyerarşik örgütlenmesi, inançsal hinterlandı, ritüel yapısı, hiyerarşik yapının ritüellere etkisi, ocağa bağlı toplulukların geçirdikleri değişim ve dönüşümler çalışmamızın temelini oluşturmaktadır. Bu çalışmada İmam Musa Kazım Ocağının seçilmesinde bilimsel araştırmalara sınırlı düzeyde konu olmalarının yanında inanç ve uygulamalarını güçlü bir biçimde geleneksel formunda devam ettirmeleri etkili olmuştur. Mikro bir çalışma olmasına rağmen kültürel kodları anlama ve değerlendirmeye yönelik boyutu bu çalışmayı önemli kılmaktadır. Bu bakımdan tez ritüel üzerine konumlandırılmıştır. Özellikle söz konusu inanca mensup kişi ve topluluğun sadece cem ritüeli değil aynı zamanda geçiş ve ziyaret ritüelleri de çalışmanın konusunu oluşturmuştur. Dolayısıyla incelemede cem, geçiş ve ziyaret ritüelleri altında bir ocağın üç sacayağı şeklinde ifade edilebilecek bir yapı üzerine durulmuştur. Temelde bu şekilde inşa edilen çalışma Alevi inancının genelini kapsayan ve inanç içerisinde karşılığı olan bilimsel bir bakış açısıyla akademik bir bilgi üretmeyi amaçlamıştır. Söz konusu çalışmada kullanılan yöntemin sağlıklı sonuçlar vermesi için gerek literatür taraması gerekse saha araştırması eş zamanlı gerçekleştirilmiştir. Bu sayede elde edilen verilerin yazılı kaynaklarla benzer ve farklı yönleri tespit edilmiş ve bunlar çalışmanın ilgili yerlerinde irdelenmiştir. Alan araştırmasında Alevi inancına bağlı de de ve talip topluluklarının ezoterik yapısından dolayı görüşme ve mülakat yöntemi tercih edilmiştir. Bu sayede çalışmada nicelik ve nitelik açısından tutarlı sonuçlar elde edilmeye çalışılmıştır.