Alt üriner sistem disfonksiyonu olan çocuklarda hiperkalsiüri ve hiperürikozürinin araştırılması

Alt üriner sistem disfonksiyonu pediatrik yaş grubunda sık rastlanan geniş bir hastalık grubudur. Tanım olarak belirgin üropati ya da altta yatan nörolojik bir bozukluk olmaksızın; idrar tutamama, sık idrara çıkma, sıkışma hissi, zayıf idrar akımı gibi alt idrar yolu semptomları ile kendini gösteren bir durumdur. Çalışmamızın amacı AÜSD olup geleneksel tedavilere yanıt vermeyen hastalarda eşlik edebilecek hiperkalsiüri ve hiperürikozürinin tespit edilmesi ve üriner disfonksiyonu olan çocukların tedavilerine ek katkı sağlanmasıdır. Bu amaçla AÜSD tanımlanması için İşeme Bozukluğu Semptom Skoru kullanılmıştır. Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Nefroloji polikliniğine alt üriner sistem disfonksiyonu öntanısı ile gelen 5-15 yaş arası tüm çocuklara Akbal ve ark. İBSS anketi yapıldı. Anket sonucuna göre İBSS 9 ve üzeri olan 50 hasta çalışma grubu olarak; yaş ve cinsiyet dağılımı çalışma grubuna benzerlik gösteren 50 sağlıklı çocuk kontrol grubu olarak çalışmaya alındı. Çalışma ve kontrol grubuna dahil edilen tüm hastalar için ayrı birer form hazırlanarak tetkik öncesinde 2 gün yaşına uygun kalsiyum ve ürik asit diyeti almaları sağlandı. İki günlük kalsiyum ve ürik asit açısından normal diyet ile beslenme sonrasında serum ve 24 saatlik idrar kalsiyum ve ürik asit düzeyleri çalışıldı. Kalsiyum ve ürik asitin 24 saatlik atılımlarında kalsiyumun 4 mg/kg/gün'den yüksek saptanması hiperkalsiüri ve ürik asit atılımı 520 145 mg/gün/1,73m 2 formülüne göre hesaplanıp üst değerinden daha yüksek değerler hiperürikozüri olarak kabul edildi. Tüm katılımcılardan idrarla aynı gün içerisinde hemogram, üre, kreatinin, kalsiyum, ürik asit, aspartat aminotransferaz, alanin aminotransferaz, kan gazı, paratiroit hormon bakıldı. Hasta grubunda olanlara aynı radyoloji uzmanı tarafından alt abdomen orta hat hizasından idrar kesesi boşken ve doluyken ayrı ayrı 2 kez üriner USG yapıldı. Mesane dorsal ve ventral duvar kalınlığına bakıldı. Mesane duvar kalınlığı >4 mm olması, mesane duvar kalınlığı artmış olarak değerlendirildi. İşeme bozukluğu semptom skoru yüksekliği ile 24 saatlik idrarda Ca atılımı ve ürik asit atılımı arasında korelasyon saptanmadı. Çalışma grubu ile kontrol grubu arasında AÜSD olan hasta grupta hiperkalsiüri görülme sıklığı kontrol grubuna göre belirgin yüksek olmasına rağmen istatistiksel olarak anlamlı değildi fakat 24 saatlik idrarda kalsiyum atılımı ortalaması kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı saptandı. Çalışma grubunda kontrol grubuna göre 24 saatlik idrarda hem hiperürikozüri saptanma oranı, hem de ortalama ürik asit atılımı istatistiksel olarak anlamlı yüksek saptandı. Alt üriner sistem disfonksiyonu olan hastalarda işeme öncesi ön duvar kalınlığı ortalaması 3,3 1, arka duvar kalınlığı ortalaması 3,3 1, işeme sonrası ön duvar kalınlığı 6,4 2, 3 ve işeme sonrası arka duvar kalınlığı 5,9 2 olarak saptandı. Bu sonuçlar daha önce yapılan normal çocuklarda mesane duvar kalınlığı ortalamalarını gösteren çalışmalarla karşılaştırıldığında AÜSD olan hastalarda mesane duvar kalınlığında artış olduğu şeklinde değerlendirildi. Sonuç olarak AÜSD olan çocuklarda hiperkalsiüri ve hiperürikozüri görülme sıklığının arttığı, radyolojik olarak bakıldığında mesane duvar kalınlıklarında artış olduğu sonucuna varıldı. Ancak hiperkalsiüri ve hiperürikozürinin AÜSD patogenezindeki rolünü belirlemek için daha çok çalışmaya ihtiyaç vardır.