Tekrarlayan akciğer enfeksiyonu olan çocuklarda D vitamini ve ilişkili parametrelerin değerlendirilmesi

Tekrarlayan pnömoni son bir yıl içinde arada radyolojik düzelmelerin olduğu en az iki pnömoni atağı veya tüm yaşamı boyunca arada radyolojik düzelmelerin olduğu en az üç pnömoni atağı geçirilmesidir. D vitamininin, başta immün sistem olmak üzere pek çokiskelet doku dşındaki dokularda önemli görevler üstlendiğine dair önemli çalışmalar yapılmıştır. D vitamini eksikliğinin başta pnömoni olmak üzere solunum yolu enfeksiyonlarından korunmada etkin rol oynadığına yönelik literatür bilgisi mevcuttur. D vitamini immün sistem üzerindeki etkilerini defensin ve katelisidin başta olmak üzere antimikrobiyal peptid denilen moleküller aracılığı ile göstermektedir. Bu çalışmamızda, tekrarlayan pnömoni ile vitamin D ve beta defensin, katelisidin düzeyleri arasındaki ilişki incelenmiştir. 1 Mayıs 2018- 1 Eylül 2018 tarihleri arasında Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Polikliniğine başvuran 6 ay-72 ay yaş aralığındaki tekrarlayan pnömoni tanılı 50 çocuk vaka grubu olarak ve aynı dönemde başka polikliniklere farklı şikayetlerle başvuran kronik bir hastalıkları olmayan 86 sağlıklı çocuk ise kontrol grubu olarak çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmaya alınan toplam 136 hastadan biyokimya tüplerine alınan venöz kan örnekleri Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Biyokimya laboratuarında 4000 devirde 5 dakika santrifüj edilerek -80 derecede vitamin D, defensin, katelisidin parametrelerinin çalışılması için saklandı. Numuneler daha sonra çözdürülerek Biotek marka ELX50 model yıkama cihazı ile yıkandı ve yine Biotek marka ELX800 marka Elisa Okuma Cihazı ile değerlendirildi. Verilerin analizi SPSS 18,0 programı ile yapıldı. Çalışmaya aldığımız vaka grubundaki hastaların %58'i kız, %42'si erkekti. Kontrol grubunun %41,9'u kız, %58,1'i erkekti. Vaka grubunda ortalama yaş 31,14 21, 9 ay, kontrol grubunda 35,88 22, 5 ay idi. Vaka grubundaki hastaların serum vitamin D seviyelerinin medyan değeri 580, 10 nmol/L, serum katelisidin değerlerinin medyan değeri 9,8 ng/mL ve serum defensin düzeylerinin medyan değeri 12,02 ng/mL idi. Kontrol grubundaki hastaların serum vitamin D değerinin medyan değeri 484, 376 nmol/L, serum katelisidin düzeylerinin medyan değeri 15,59 ng/mL, serum defensin düzeylerinin medyan değeri ise 7,79 ng/mL olarak ölçüldü. Vaka grubunda serum vitamin D ve serum defensin düzeyleri kontrol grubuna göre anlamlı derece yüksek bulundu. Serum katelisidin değerleri açısından gruplar arasında anlamlı bir fark yoktu. Hem vaka hem kontrol grubunda serum vitamin D, serum defensin ve serum katelisidin değerleri arasında pozitif bir korelasyon var iken bu üç parametre ile vakaların yaşları arasında ters bir korelasyon var idi. Çalışmamızda değerlendirilen çevresel etmenlerden ailede atopi öyküsünün olması ilepnömoni insidansı arasında anlamlı bir ilişki saptanmış olup, atopi öyküsü olan ailelerde çocuklarda tekrarlayan pnömoni insidansı yüksek olarak ölçülmüştür. Çalışmanın yapıldığı mevsimsel dönemin yaz aylarına denk gelmesi her iki grupta vitamin D değerlerinin kısmen yüksek çıkmasını sağlamış ve bu durum çalışmanın sınırlılıklarından biri olmuştur. Daha uzun dönemde yapılacak çalışmalar daha doğru sonuçlar çıkmasını sağlayacaktır. Başta pnömoni olmak üzere alt solunum yolları enfeksiyonları gelişimi ve şiddetini azaltacağı yönündeki yararları ileri çalışmalarla araştırılmalıdır. Vitamin D replasmanı koruyucu hekimliğin önemli bir uygulaması olup doğru uygulamalarla çocuklarda hem sağlıklı bir iskelet dokusu hem de sağlıklı bir immün sistem gelişimi sağlanabilir. Vitamin D önemli bir prognosik faktör olup D vitamini replasmanının, beslenmede yapılacak vitamin desteğinin atakları önlemedeki yararı araştırılmalıdır. Ayrıca klasik antibiyotiklere karşı gelişen bakteriyel direncin yüksek olduğu günümüzde geniş aktivite spektrumları olan antimikrobiyal peptitlerin pnömoni ve diğer alt solunum yolu enfeksiyonları patogenezinde yer alan patojenler üzerine etkileri önemlidir. Bu antimikrobiyal peptidler'ler ile ilgili daha büyük çaplı ve daha çok çalışmaya ihtiyacımız vardır.