turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
İttihad-ı İslam ideolojisinin Türk edebiyatına yansıması (1839-1908)

Osmanlı Devleti son yüzyılında yıkılma tehlikesi altındadır. Devlet adamları ve aydınlar bu tehlikeyi ortadan kaldırmak için farklı fikirler geliştirmişlerdir. Bu dönemde yıkılışa bir çözüm olarak sunulan tekliflerden birisi de 'ittihad-ı İslam'dır. Bu fikrin o dönemde ortaya çıkmasına hem yerli hem de Batı'dan gelen tesirler söz konusudur. Bu tesirler; Müslüman olmayan unsurlara verilen imtiyazlar, Batılı aydınların İslam'a yönelttikleri tenkitler, sömürgeleşmek üzere olan Müslüman ülkelerden gelen yardım talepleri, hilafet kurumunun dünya Müslümanları üzerindeki etkisinin fark edilmesi, etnik temelli bir birliği amaçlayan Pancermenizm ve Panslavizm ideolojilerinin izdüşümü olarak Panislamizm karşılığının ortaya çıkması şeklinde özetlenebilir. Bu tezin hazırlanış gayesi, Tanzimat ve II. Abdülhamid devirlerinde ittihad-ı İslam ideolojisinin Türk Edebiyatı eserlerine yansımasını göstermektir. Tez iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde ittihad-ı İslam ideolojisinin oluşmasındaki tarihi süreç, bu ideali yüzyıllardan beri sürdüren hilafet kurumu, XIX. asırda İslam aleminin ve Osmanlı Devleti'nin durumu ve Yeni Osmanlılar'ın ve diğer dönem aydınlarının konu ile alakalı gazete makaleleri anlatılır. İkinci bölümde ise bu ideolojinin Ziya Paşa, Namık Kemal, Ahmet Midhat Efendi, Muallim Naci, Abdülhak Hamid Tarhan, Mizancı Murad, ve İbnülemin Mahmud Kemal gibi dönemin edebiyatçıları tarafından roman, piyes, manzum ve şiir gibi edebiyat eserlerinde nasıl işlendiği aktarılır.
Kutb'un Farsçadan Türkçeye çevirdiği Ḫüsrev ü Şīrīn adlı mesnevisinde fiiller

12. yüzyılda Genceli Nizami tarafından Farsça yazılan üsrev ü Şirin adlı mesnevi, 14. yüzyılın ilk yarısında Kutb mahlaslı bir şair tarafından Türkçeye çevrilmiştir. Mesnevide, Sasani hükümdarı Hüsrev ile Ermeni melikesinin yeğeni Şirin'in aşk hikayesi anlatılır. Kutb'un üsrev ü Şirin adlı mesnevisi Harezm-Altın Ordu Türkçesi eserlerindendir. Mesnevi, Berke Fakih tarafından 1383 tarihinde istinsah edilmiştir. üsrev ü Şirin'in tek nüshası, Berke Fakih'in istinsah ettiği nüshadır. Bu nüsha, Paris Milli Kütüphanesinde 312 numara ile kayıtlıdır. Mesnevi, doksan başlıktan ve 4733 beyitten oluşmaktadır. Çalışmanın giriş kısmında üsrev ü Şirin adlı mesnevi hakkında bilgiler verilmiş, eser üzerinde yapılan çalışmalardan bahsedilmiştir. Çalışmanın esas konusunu, mesnevideki fiiller oluşturmaktadır. Eser, 'Yapı Bakımından Fiiller, Şahıs Ekleri, Çekimli Fiiller, Çekimsiz Fiiller' başlıkları altında incelenmiştir.
İhsan Raif Hanım'ın şiirlerinde millİ romantik duyuş tarzı

Milli edebiyat akımını benimsemiş bir şair olan İhsan Raif Hanım, çeşitli konularda çok sayıda şiir kaleme almıştır. Şairin geniş şiir yelpazesinde cenk duyguları, vatan sevgisi, millet sevgisi, milli duygular, şehitler için duyulan üzüntü, Türk milleti için dilenen iyi dilekler, yalnızlık, aşk, sevgi, kavuşma arzusu ve pişmanlık gibi sosyal ya da ferdi duygu ve düşüncelere yer verildiği görülür. İhsan Raif Hanım vatan ve milletle ilgili kavramları şiirlerinde yoğun bir şekilde işlemiş ve bu konuda dikkat çekmiştir. Şairin bu tür konularda hassas, duygu yüklü ve dikkat çekici şiirler yazması, onun 1877 ve 1926 yılları arasına denk gelen yaşamında vatan ve milletin başından geçen savaş ve zulümlere şahitlik etmesinden kaynaklanmaktadır. Şair, şiirlerinde kendi milli duygu ve hassasiyetlerini dile getirmenin yanında, halkın milli duygularını harekete geçirmeyi ve toplumda milli bilinç oluşturmayı amaçlamıştır. Bu açıdan onun şiirlerinde 'milli romantik duyuş tarzı'nın yansımalarını bulmak mümkündür.'Milli romantik duyuş tarzı' olarak nitelendirilen kavram, temelde milletlerin kendi benliklerinin, milli değerlerinin farkına varması demektir. Dolayısıyla milletlerin kendi benliğinin farkına varabilmesi için geçmişşle olan bağının kuvvetlenmesi ve milli tarihine hakim olması gerekmektedir. Milli romantizm sayesinde bu bilince sahip olan birey, milletinin geçmişşle olan bağlantısını çözmenin yanı sıra gelecekle ilgili öngörülerde bulunarak geçmişş ile geleceği anda birleştirerek milli benliğe ulaşmış olacaktır. Bu amaçla, Türk edebiyatında milli romantik yazar ve şairlerimiz tarafından eserler verilmiş ve milletin edebi eserler aracılığı ile milli benliğini bulması sağlanmaya çalışılmıştır. Bu çalışmada İhsan Raif Hanım'ın 'milli romantik duyuş tarzı' ile kaleme almış olduğu şiirler 'milli romantik duyuş tarzı' ana başlığı altında çeşitli alt başlıklara ayrılmak suretiyle incelenmiştir. Şiirlerdeki milli romantizme ait unsurlar ayrı ayrı tespit edilmiştir. Çalışma, İhsan Raif Hanım'ın eserlerinde sıklıkla kullanmış olduğu 'milli romantik duyuş tarzı'nı yansıtan unsurların, ayrıntılı ve bütün bir şekilde ortaya konulması açısından önem arz etmektedir.
Sibirya sahası Türk destanlarında aile

Milletlerin benliğinin ortaya konulabilmesi, söz konusu topluma ait maddi ve manevi bütün verimleri, hülasa folkloru bünyesinde barındıran ailenin anlaşılmasıyla mümkün olur. Türk sözlü kültür geleneği içerisinde mitolojik ve tarihi dönemlere ışık tutan destanlar; Türk aile yapısının geçmişşteki temel dinamiklerini, günümüzde de anlamlandırılmaya çalışılan aileyi bir sosyal kurum yapan ve onu ayakta tutan hemen bütün bilgileri gözler önüne serer. Aileyi anlayabilmek için en başta onun kurucu unsurlarına inebilmek, tipolojisini çizebilmek, hangi ritüellerin ne sebeplerle ortaya konduğunu bilebilmek; ailenin işlevini, toplumun cinsiyetlere atfettiği rolleri algılayabilmek gerekir. Gelenek ve göreneklerin kökenlerini görebilmek; ailenin temelinden dağılmasına kadar olan etkenleri, yaşam biçimlerini, aile fertlerinin ilişkilerini yorumlayabilmek; toplumun aileye ailenin ise topluma bakış açısını irdeleyebilmek ayrıca önem arz eder. Tarihi süreçte iç içe girmiş dönemlerden geçerek evrilen ailenin kökenlerini analizin yolu ise disiplinler arası çalışmadan geçer. Sibirya'da meskun bulunan Türk boyları ve onların edebi mahsulleri, Türk ailesinin tarihi köklerini; hatta mitolojik dönemden arta kalan izleri bünyesinde barındırır. Bahsi geçen varsayımlarla yola çıkılan çalışmada; Sibirya Sahası Türk Destanları'nda Türk ailesini, aile sosyolojisi özelinde; Oğuz Kağan, Dede Korkut ve Köroğlu anlatılarını hareket noktası kabul edilerek; incelenecektir.
Cumhuriyet Dönemi Türk romanında ütopya (1923-1950)

İnsanlık tarihi ile yaşıt sayılan ütopyanın yazılı örneklerine Platon'dan itibaren rastlanır. Ütopya, 16. yüzyılda Thomas More'un 1516'da 'Utopia' adlı eserini yazmasıyla bir türün adı olur. Yaşadığı dönemin siyasal, toplumsal, bireysel koşullarından memnun olmayanlar, mevcut düzen karşısına farklı bir zaman ve mekanda tasarlanmış ideal bir düzen ortaya koyarlar. Olumsuz yaşam şartlarını ortadan kaldırmaya yönelik alternatif bir dünya sunan bu öneriler, topluma daha iyi yaşama alanları getirmeyi amaçlar. 'Cumhuriyet Dönemi Türk Romanında Ütopya' isimli bu çalışma Giriş ve sonuç kısmını da içeren üç bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında ütopyanın anlamı, kaynakları ve tarihsel gelişimi hakkında bilgi verilmiştir. Ayrıca distopya ve distopyanın tarihsel gelişimi örneklerle açıklanmıştır. İnceleme kısmında Türk edebiyatında 1923- 1950 yılları arasında yayımlanan ütopik romanlar tespit edildi. Dönemsel özellikler göz önünde bulundurularak ütopya açısından veri sağlayan romanlar tematik olarak değerlendirildi. Belirlenen ütopyalarda dönemsel farklılıklar, benzerlikler ve siyaset-toplum-birey ilişkisi ortaya konmaya çalışıldı. Değerlendirmeler yapılırken konuyla ilgili mevcut akademik çalışmalardan faydalanıldı.
Eski Türk inanç sistemi kaynaklı uygulamaların ekoloji ile ilişkisi

Doğa ile etkileşim içerisinde yaşayan insan, doğaya ve onun unsurlarına yapmış olduğu her eylemde doğayı bir ölçüde değiştirmiş olur. İnsanlık, takip edebildiğimiz en eski devrelerden itibaren hayatını devam ettirebilmek maksadıyla doğadan faydalanmıştır. İlkel insanın çevresiyle sınırlı kalan faydalanma, bugün insanlığın gelmiş olduğu aşamada tüm evreni kapsar hale gelmiş ve doğa üzerinde geri dönülemez hasarlar bırakmaya başlamıştır. Ülkemiz için de durum farklı değildir. Günümüzün en önemli problemlerinden biri olan doğa tahribi birden fazla disiplinin etkileşimiyle çözülebilecektir. Türk folkloru çözüme katkı sağlayacak zengin materyallere sahiptir. Bu bağlamda çalışmamızda, eski Türklerin dünya görüşünden hareketle doğaya ve onun unsurlarına karşı takındığı korumacı yaklaşım ele alınmaya çalışılmıştır. Geleneksel Türk dünya görüşü insanı doğadan ayırmamış ve doğayı oluşturan hayvan, bitki vb. unsurlar karşısında ayrıcalıklı bir konuma getirmemiştir. Doğanın canlı şekilde tasavvur edilmesi sonuç olarak ekolojik bir bakış doğurmuş ve bu bilinç halk inanışlarına yansıtılmıştır. Çalışmada ilk olarak ekoloji hakkında bilgi verilmiş, çevre sorunlarının boyutları tartışılmış, sorunun çözümü için öneriler sunan yaklaşımlara değinilmiştir. Daha sonra hayvanlar, bitkiler ve su ile ilgili korumacı anlayışı yansıtan inanışlara değinilmiş, yeri geldiğinde ekolojik unsurlara zarar veren inanışlar üzerinde de durulmuştur. Son olarak inanışlara kaynaklık eden mit, destan, efsane gibi folklor ürünleri bağlamında genel bir değerlendirme yapılmıştır.
Structure and theme of the materials of Kamuran Şipal

Kamuran Şipal, Cumhuriyet döneminde Alman edebiyatından önemli çeviriler yapan yazarlarımızdandır. Yazar; çeviri alanında eser vermekle yetinmeyip hikayecilik ve roman alanında da önemli çalışmalar yapmıştır. Bu tezde yazarın hayatı, sanatı ve hikayeleri hakkında bilgi vermeyi amaçladık. Türk Edebiyatı'nın yaşayan önemli öykücülerinden biri olan Kamuran Şipal ve otuz sekiz hikayesi üzerinde durulmuştur. Hikayelerini değişik açılardan ele alıp, tahlil ve tasnif metotları ile bir çalışma ortaya çıkarmayı amaç edindik. Kendine özgü bir tarzı olan yazardaki bu farklılığı eserlerinde de görmek mümkündür. Ele aldığımız eserler okundukça farklı dünyalara kapı aralar. Özellikle bireyin iç dünyasındaki buhranları ustaca ele almıştır.
Mehmed Lebİb Efendi, Dİvan-ı Eşar-1: İnceleme-metin-sözlük

Asıl ismi Mehmed olan Lebib Efendi, 19. yüzyıl divan şairlerindendir. 1785 yılında İstanbul'da doğmuştur. İyi bir eğitim alan Lebib Efendi, devletin üst kademelerinde birçok kez görev almıştır. Tespit edilebilen yedi eseri bulunmaktadır. 20 Şaban 1284 (1867) senesinde vefat eden Lebib Efendi'nin kabri Eyub'da bulunmaktadır. Yüksek Lisans tezi olarak hazırlanan bu çalışma, 19. yüzyıl divan şairlerinden Mehmed Lebib Efendi'nin on iki mecmuadan mürekkeb 'Divan-ı Eşar' adlı eserinin Süleymaniye Kütüphanesi, Yazma Bağışlar (1987) numaralı kısımda bulunan mecmuanın çeviri yazı metnini kapsamaktadır. Söz konusu çalışmada öncelikle Mehmed Lebib Efendi'nin hayatı ve eserlerine değinilmiş; daha sonra ise edebi kişiliği hakkında bilgi verilmiştir. Çalışma sonunda tespit edilen hususlar ise 'Sonuç' kısmında belirtilmiştir. Bu çalışmayla Lebib Efendi'nin kimliği ve eseri gün ışığına çıkarılarak Türk Edebiyatı içerisindeki yeri ve önemi ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Türkçe ve Moğolcanın birlikte yer aldığı çok dilli tarihİ sözlüklerdeki ortak sözcükler

Bu çalışmada; Ortaçağda yazılmış, Türk ve Moğol dilleri hakkındaki birçok bilimsel araştırmaya konu edilmiş, Arap harfli çok dilli sözlüklerdeki Türkçe-Moğolca ortak sözcükler tespit edilerek sözcüklerin kökeni, ödünçlenme durumu, tarihi ve modern Türk, Moğol dillerindeki şekilleri ortaya koyulmaya çalışılır. Çalışma 'Giriş', 'Türkçe ve Moğolcanın Birlikte Yer Aldığı Sözlükler', 'Tarihi Sözlüklerdeki Ortak Sözcükler' olmak üzere üç ana bölümden oluşur. Çalışmanın giriş kısmında Türk, Moğol dillerinin tarihi hakkında genel bilgiler verilir. İki dilin ilişkisi, birbirlerine olan etkisi ve kelime alışverişi ana hatlarıyla ifa edilir.'Türkçe ve Moğolcanın Birlikte Yer Aldığı Sözlükler' kısmında Türkçe ve Moğolca kelimeleri birlikte içeren tarihi ve güncel sözlüklerin yazarları, içerikleri ile üzerlerine yapılmış çalışmalar hakkında bilgiler yer alır.'Çok Dilli Tarihi Sözlüklerdeki Ortak Sözcükler' kısmında ise çalışmanın birinci bölümünde tanıtılan tarihi sözlüklerden en hacimli dört sözlük seçilerek Türkçe ve Moğolca sözcükler arasından ortak olan 87 kelimenin etimolojik incelemesi yapılmıştır. Çalışmanın sonuç kısmında, ikinci bölümde yapılan etiomolojik incelemeler neticisinde varılan kanaatler maddeler halinde sıralanır.
İskender Pala'nın 'Babil'de Ölüm İstanbul'da Aşk' ile 'Şah & Sultan' romanlarının söz dizimi incelemesi

Türk dili araştırmaları genellikle ses bilgisi ve biçim bilgisi üzerine olmuştur. Yapmış olduğumuz çalışma ise söz dizimi üzerinedir. Söz dizimi üzerine yapılan çalışmalarda nasıl bir yol izleneceği ve nasıl bir sınıflandırma yapılacağı konusunda görüş ayrılıkları vardır. Yapmış olduğumuz bu çalışmada İskender PALA'nın Kapı Yayınları'ndan Şubat 2009 tarihinde çıkmış olan 416 sayfalık 'Babil'de Ölüm İsatnbul'da Aşk' ile yine Kapı Yayınları'ndan Ekim 2010 tarihinde çıkmış olan 390 sayfalık 'Şah & Sultan' adlı romanları söz dizimi bakımından incelenmiştir. Çalışma giriş bölümü hariç üç bölümden oluşmuştur. Bölümlerde ana ve alt başlıklarda konuyla ilgili teorik bilgi verildikten sonra her iki romandan da örnek çözümlemelere yer verilmiştir. Giriş kısmında araştırmanın amacı, araştırmanın önemi, sınırlılıkları ve araştırmada uygulanan yöntem ele alınmıştır. Birinci bölümde, belirtme grupları sınıflandırılmış, gerekli bilgiler verilmiş ve örneklere geçilmiştir. İkinci bölümümüzde ise yargı gruplarını ele aldık. Öncelikle ana ve alt başlıkları açıkladık. Daha sonra da her birine eserlerimizden örnekler vererek konuyu pekiştirmeye çalıştık. Son bölümde cümle çeşitlerine göz atmış olduk. Burada da diğer bölümlerde olduğu gibi konuyla ilgili bilgi verdikten sonra örneklere geçtik. Bu şekilde daha yararlı olacağını düşündük. Son olarak 'Sonuç', 'Özet',
Türkçede yalvarma kipliği ve işaretleyicileri

Bu çalışmanın amacı Türkçede yalvarma kipliğinin varlığını ve işaretleyicilerini ortaya koymaktır. Bulgular ortaya konulurken Aslan Demir (2008)'in isteme kipliği modeli üzerinden yola çıkılmıştır. Yalvarma kipliğinin zaman ve kişi kategorileri ile olan ilişkisi de değerlendirilmiştir. Ayrıca isteme kipliğinin diğer alt ifade alanları olan emir, istek ve ricanın yalvarma kipliğiyle kesiştiği ve ayrıldığı noktaları üzerinde durulmuş; böylelikle isteme ifade alanı içinde yalvarma kipliğinin semantik çerçevesi çizilerek dil düzlemine nasıl yansıdığı belirlenmiştir. Dolayısıyla bu çalışmada; yalvarma kipliğinin parametreleri, gereklilikleri, sınırlılıkları ortaya konularak kiplik bir ifade alanı olarak varlığını tespit etmek amaçlanmıştır. Yalvarma kipliği işaretleyicileri bağlam içinde incelenerek gösterilmiştir. Kiplik, yazılı metinlerde daha çok diyaloglarda ortaya çıktığı için alınan örnekler diyaloglardan seçilmeye özen gösterilmiştir. İşaretleyiciler belirlenirken çalışmanın yöntemi gereği yazılı eserlerden yararlanılmış, dolayısıyla dilsel işaretleyiciler belirlenmiştir; bürünsel işaretleyicilere yer verilmemiştir. İşaretleyiciler işaretleme yoluna göre alt başlıklara ayrılmıştır.
Fatma Barbarosoğlu'nun eserlerlerinde gelenek ve modernizm

1962 yılında Afyon'da doğan Barbarosoğlu, lisansını felsefe, yüksek lisansını tasavvuf eğitimi, doktorasını ise sosyoloji alanıyla tamamlar. Öğrenim hayatındaki çeşitlilikten dolayı, çok farklı türlerde eserler kaleme alır. Yazarı besleyen başlıca kaynaklar, gelenek, sosyoloji, felsefe, edebiyat, tasavvuf, kültürel değerler ve aile değerleridir. Çalışmamızın birinci bölümünde gelenek ve modernizm kavramlarının kuramsal çerçevesi, dünyada ve ülkemizde modernleşmenin nasıl gerçekleştiği konusuna değinilmiştir. İkinci bölümde, Fatma Barbarosoğlu'nun hayatı, sanat anlayışı ve eserleri hakkında bilgiler sunulmuştur. Üçüncü bölümümüzde ise Fatma Barbarosoğlu'nun hikayeleri, romanları, denemeleri, incelemeleri, makale ve söyleşileri üzerinden yola çıkılarak eserlerinde gelenek ve modernizm unsurları incelenmiştir. Modern öncesi ilim anlayışına bağlı olan Barbarosoğlu eserlerinde gelenek unsurlarından hadis, atasözü ayetlerden yararlanarak, modernizmin getirmiş olduğu yalnızlık, yabancılaşmayı eserlerinde gösterir.
Samiha Ayverdi'nin eserlerinde İstanbul'da gündelik hayat

Bu çalışmada Samiha Ayverdi'nin XX. yüzyılın başlarından sonlarına kadar kaleme aldığı çeşitli türlerdeki otuz beş eseri okunarak İstanbul'un gündelik hayatına dair unsurlar bir araya getirilmiştir. Bu unsurlar anlamlı bir bütün oluşturacak şekilde sınıflandırılmış ve altı bölümde ele alınmıştır. Birinci bölümde hayatın devreleri, ikinci bölümde ev hayatı, üçüncü bölümde cemiyet hayatı, dördüncü bölümde giyim kuşam ve süslenme, beşinci bölümde mübarek günler, altıncı bölümde eğlence hayatı anlatılmıştır. Bölümlerde konuyla ilgili elde edilen malzemenin eksik kalan veya kısa tutulan yerleri devrin diğer müelliflerinin eserleri ve İstanbul'un gündelik hayatını ele alan araştırmalar ile beslenip tamamlanarak verilmiştir. Çalışmaların sonucunda unsurları Samiha Ayverdi'nin eserlerinde tespit edilen İstanbul'un gündelik hayatı, bütün yönleri ve işleyişiyle ortaya koyulmaya çalışılmıştır.
Almasbek'in 'Edebiy Oylar İstirapliri' kitabı üzerine bir inceleme

Çalışmanın konusuMehemmetimin Obulkasimov'in 2007 yılında Almatı'da yayımlanan Edebiy Oylar ve İztirapliri adlı kitabıdır. Bu kitap 1984- 2007 yılları arasında gazete ve dergilerde yayımlanan makalelerinin bir araya toplandığı bir kitaptır. Kitaptaki makaleler çeşitli konuları içermektedir, bu konular ağırlıklı olarak Türklerin ve Uygurların edebi ve kültür unsurlarıdır denebilir. Kendisi bir Uygur Türkü olan yazar makalelerini de Uygur Türkçesiyle yazmıştır. Bu çalışmanın ilk kısmında Uygurların tarihi, coğrafyası ve edebiyatı hakkında bilgi verildikten sonra yazarın hayatı, eserleri ve üslubu hakkında bilgilere yer verildi. İkinci kısımda eserde yer alan yirmi bir makale üzerine değerlendirmelerde bulunuldu. Üçüncü kısımda ise Uygur Türkçesiyle yazılmış olan bu makalelerin Türkiye Türkçesine aktarımlarına yer verildi.
Erdal Öz'ün hayatı ve eserleri

Bu çalışmada; Erdal Öz'ün hayatı ve eserleri incelenerek yazarın öyküleri, öykücülüğünün özellikleri ve öykülerinde kullandığı temalarla birlikte dil anlayışı tespit edilecektir. Eser incelemesi, sosyolojik ve tarihsel eleştiri metodu esas alınarak çoğulcu bir yöntemle yapılacaktır. Öykücülüğü ve etkisinde kaldığı öykücüler ve akımlar irdelenecektir. Roman ve öykü kitaplarının incelendiği bu çalışmada Erdal Öz'ün hayatı da dikkate alınarak yazarın hayatında yer eden olay ve kişilerin öykü ve romanlarına yansımasına dikkat çekilecektir. Dönem öykücüsü olan Erdal Öz'ün yaşadığı dönem ve bu dönemde gelişen siyasi ve sosyal olayların eserlerine konu edilirken öncelikle işlediği temalar irdelenecektir. Üç bölümden oluşan bu çalışmada yazarın hayatı ve eserleri hakkında bilgi verilmiş, öykücülüğü ve öykülerini yazarken etkilendiği felsefi akımlar irdelenmiştir. Eserlerinde kullandığı temalar ve dil anlayışı ve üslup özelliklerine dikkat çekilmiştir. Çalışmamızda Erdal Öz'ün Türk öykücülüğündeki yeri ve Türk öykücülüğüne katkılarının ortaya konulması amaçlanmıştır. Çalışmanın sonuç kısmında yazarın öykücülüğü elde edilen bulgular ışığında değerlendirilmiştir.
Nergiz'le Nigar'ın nağılları

Hüseyin ABBASZADE Azerbaycan Edebiyatı'nın önemli şahsiyetlerindendir. 'Nergiz'le Nigar'ın Nağılları' adlı bir hikaye kitabı yazmıştır. Bu tez kitabı tanıtmak için hazırlanmıştır. Tez, transkripsiyon ve aktarma bölümlerinden oluşmaktadır. Ayrıca Hüseyin ABBASZADE' nin hayatı, yazar ve siyasetçi kimliğini içerir. Nergiz'le Nigar'ın hikayelerinde transkripsiyon metni, Türkiye Türkçesine aktarılmıştır. Yazar, hikayelerinde kolay anlaşılabilir bir dil ve üslup kullanmıştır. Bu nedenle transkripsiyon metni Türkiye Türkçesine aktarılırken dil ve üslup özellikleri dikkate alınmıştır.
Kazak Türkçesi ve Türkiye Türkçesinde 'zaman' deyimleri

Dilde zaman kavramı, zamanın tespiti, tayini ve ibarelerle ifade edilmesi, milletlerin maddi ve manevi kültürünü yansıtan önemli unsurlardır. Türkçedeki zaman anlamlı ifade kalıpları ve deyimler, Türklerin dünya görüşünü, dış dünyayı algılayışını göz önüne sermektedir. Türkiye Türkçesi ve Kazak. Türkçesinde bu tür ifade kalıplan ve deyimler karşılaştırıldığında ortak kültür ve ortak kimlik özelliklerine tanık oluruz. Söz konusu iki Türk lehçesinde yaşayan ve en az ortaklık arz eden ifade kalıplarında bile, zaman tespiti ve tayininde her iki Türk boyunun ortak yaklaşım yöntemlerini kullandıklarını görmek mümkündür. Ayrıca söz konusu iki lehçenin ağızlarında yaşayan değişik ifade kalıpları ve tabirler, etnografik, etimolojik açıdan olduğu kadar dilbilimi açısından da zengin bir kaynak niteliğindedir. Söz konusu ifade kalıplarına dilbiliminin birçok sorununun çözümlenmesine ışık tutacak değişik dilbilim olaylarının yansıdığını görmek mümkündür.
Kırım Türk-Tatar destanlarının arketipsel sembolizm bağlamında değerlendirilmesi

Destan, milletlerin tarihinde yer alan ve hafızalarında derin izler bırakmış sosyal ve siyasi olayların anlatıldığı hem tarihi olayları hem de olağanüstülükleri barındıran, çoğunlukla bir kahramanın macerası etrafında şekillenen halk anlatılarıdır. Destanların sembolik anlamda değerlendirildiğinde çok farklı anlamlar taşıdığı görülmektedir. Bu özellikleri dolayısıyla destanların içerdikleri mana ve iletinin doğru şekilde okunması gerekir. C. G. Jung, tarafından temellendirilen arketipler sembolizm, edebi eserlerin sembolik yapısını çözümlemeye ve yorumlamaya çalışan bir psikolojik çözümleme yöntemidir. Kırım Türk-Tatar destanları arketipsel sembolizm yöntemine göre değerlendirildiğinde benlik arayışına giren kahramanın; ayrılma, erginlenme ve dönüş aşamalarını geçirdiği, dıştan gelen sese kulak vermesiyle başladığı, yolculuk sırasında birçok engelle karşılaştığı, bu zorlukları doğaüstü yardımcılardan destek görerek aştığı ve sonunda nihai ödüle kavuştuğu görülmüştür. Kahramanın ulaştığı ödül sadece bir nesne değil onun ruhsal yolculuğunu tamamlaması yani tamlığa, olgunluğa ulaşmasıdır.
Naci Ahmed Dede Divanı

17. yüzyıl, Osmanlı Devleti'nin eski İhtişamını yavaş yavaş kaybetmeye başladığı bir dönemdir. Devlet yönetiminde padişahın yanında valide sultanların hatta ağaların yer almaya başladığı bir dönemdir. Devlet bir yandan cephelerde mağlup olurken diğer taraftan iç karışıklıklarla uğraşmaktadır. Özellikle Kadızadeliler ve bunun uzuntısı olan Vani Mehmed Efendi olayları Osmanlı Devleti'nin sosyal hayatının huzurunu boza iki olaydır. Bu adı geçen olaylar aynı zamanda tarikatlar ile fakihler mücadelesi olarak Osmanlı Devletini uzun süre sosyal istikrardan uzak bırakacaktır. Konumuz olan Naci Ahmed Dede, işte böyle bir dönemde 1632 yılında Bursa'da doğmuştur. Bir dönem sanatkarlıkla uğraşan Naci Ahmed Dede, Bursa Mevlevihanesi Şeyhi Salih Zihni Dede'ye intisabla Mevlevi olmuştur. Bu dergahda ilk Mevlevi terbiyesini alan Naci AHmed Dede, İstanbul'a gelerek Galata Mevlevihanesi Şeyhi Adem Dede'ye intisab etmiş ve çile çıkarmıştır. Bu terbiyeden sonra, İstanbul'un üç büyük Mevlevihane'sinde çeşitli zamanlarda şeyhlik yapmıştır. Son görev yeri olan Yenikapı Mevlevihanesi'nde, otuz üç yıl şeyhlik yaptıktan sonra 1711 yılında vefat etmeştir. Kabri Yenikapı Mevlevihanesindedir. Naci Ahmed Dede' den bahseden kaynaklarda onun iyi bir şair ve mürettep bir divan sahibi olduğu kayıtlıdır. Yaptığımız araştırmalar sonucunda Naci Ahmed Dede'nin İstanbul Üniversitesi Ktb. No: T. 1245/ 1 de kayıtlı eksik istinsah edilmiş divan nüshasına rastladık. Şu an kayıtlarda Naci Ahmed Dede'ye ait tek nüsha budur. Çalışmanın ilk kısmında Naci Ahmed Dede'nin yaşadığı dönem, hayatı ve Divan-ı Naci'nin şekil ve muhteva yönünden incelendiği bölümler yer almaktadır. İkinci kısımında ise, çalışmamıza esas teşkil eden, İstanbul Üniversitesi Ktb. No: T. 1245/ 1 de kayıtlı Divan-ı Naci'nin transkribe edilmiş metni yer almaktadır.