Integration of public transport services: The case of İstanbul

Toplu taşımanın geliştirilmesi ve kullanımının artması, kentsel ulaşım planlamasında en önemli politika ve eylem alanlarından biridir. Toplu taşıma, kentsel alanlarda sürekli artan hareketliliği karşılamadaki en etkili yöntemdir. Kent içinde, yaya ve bisikletli olarak gerçekleştirilmesi zor olan uzun mesafeli yolculuk ihtiyacının karşılanmasına olanak sağlar. Toplu taşıma ayrıca mekanın en verimli şekilde kullanılmasını sağlayarak artan araç kullanımının bir sonucu olan trafik yoğunluğunu ve sıkışıklığını hafifletmektedir. İnsanların özel araç kullanımı yerine, toplu taşıma sistemlerini kullanarak ulaşım ihtiyaçlarını karşılaması, daha az düzeyde enerji tüketimi ve salınımı ile de sonuçlanmaktadır. Böylece, iklim eylem planları ile çevre-dostu, temiz, yeşil, enerji tasarruflu, düşük maliyetli kentsel ulaşım sistemleri ve politikalarının gerçekleştirilmesinde de önemli bir rol oynamaktadır. Toplum içindeki her bireyin özel araç ile yolculuk yapmasının beklenemeyeceği düşünüldüğünde, toplu taşımanın toplumun fırsat erişimindeki eşitliği sağlaması bakımından da önemli olduğu görülmektedir. Sonuç olarak toplu taşıma; çevresel, ekonomik ve sosyal sürdürülebilir kentsel ulaşım sistemleri için son derece önemli bir bileşendir. Toplu taşıma sistemleri genellikle birçok farklı sistem ve türden oluşmaktadır. Toplu taşıma sistemlerindeki gelişmeler ve politikalar, çeşitli toplu taşıma türünden oluşan çoklu sistemleri beraberinde getirmiştir. Bu gelişmeler ayrıca entegre sistemlere olan ihtiyacı da ortaya çıkarmıştır. Bu bakımdan, toplu taşıma entegrasyonu hem bir gereklilik hem de yolcu sayısının arttırılmasında asli bir unsurdur. Toplu taşıma entegrasyonunun çeşitli unsur ve bileşeni olup bunlar hat/güzergah entegrasyonu, bilgi entegrasyonu, tarife/biletlendirme entegrasyonu ve zaman çizelgesi/sefer aralığı entegrasyonudur. Bu çalışmada incelenen entegrasyon kriterlerinde, önceki literatür ve üç başarılı dünya örneği temel alınmıştır. Bu örnekler Singapur, Londra ve Toronto'dur. Bu çalışma, örnek alan incelemesi olarak İstanbul'da toplu taşıma entegrasyonunun durumunu değerlendirmektedir. İstanbul toplu taşıma sistemi, birçok farklı ulaşım türüne, yüksek oranda günlük yolcu sayısına, nüfusa ve hareketlilik düzeyine sahiptir. Ayrıca, deniz ulaşımının varlığı ve raylı ulaşımın çeşitliliği de İstanbul'u başarılı dünya örnekleri ile karşılaştırma yaparak değerlendirebilmek adına toplu taşıma entegrasyonunun incelenmesi adına iyi bir inceleme alanı haline getirmiştir. İstanbul'da beş transfer istasyonu toplu taşıma entegrasyonu açısından incelenmiştir. Çalışmanın amacı, toplu taşıma entegrasyonu ile ilgili İstanbul'un durumunu ortaya koymaktır. Bunu yaparak, toplu taşıma entegrasyonunu gerçekleştirmek için İstanbul'daki hem yetersizlikler/zayıflıklar hem de potansiyeller/olanaklar araştırılıp değerlendirilebilir. Çalışma bulguları, yerellik hususu dikkate alınmak suretiyle entegre bir toplu taşıma sisteminin çerçevesine ışık tutmaktadır. Ayrıca İstanbul örneği özelinde incelenen transfer istasyonları ve entegrasyon bileşenleri üzerinden gelecekteki sistem haritası, bilgi araçları, ücret politikaları ve zaman çizelgesi düzenlemeleri hakkında entegrasyonun sağlanması için çıkarım ve tavsiyeler sunmaktadır.