turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Annaguli Nurmemmet'in romanları

FİRAT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI BÖLÜMÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ ANNAGULİ NURMEMMET' İN ROMANLARI M. Fatih KANTER Elazığ - 2002, Sayfa:222+ VIII Çağdaş Türkmen edebiyatının son dönemde yetişen en büyük yazarlarından Annaguli Nurmemmet, edebi çalışmalarına şiir yazarak başlamıştır. Sanatçının Türkmenistan'ın manevi ve kültürel değerleriyle beslenen ruhu sonraki yıllarda diğer türlere de yönelmiştir. Türkmenistan'ın henüz bağımsızlık mücadelesi verdiği yıllarda yazdığı bu romanlar, rejim aleyhinde fakat ideolojiden uzak eserler olarak dikkat çeker. Nurmemmet'in bu romanları Türkmen halkı tarafından beğenilerek okunmuştur. İki dönem olarak incelenebilen romanlarının birinci dönem romanları olarak nitelendireceğimiz romanlarında yazar genellikle yozlaşma ve insan sevgisi temaları üzerinde durur. Sovyet rejiminin yıllarca Türkmen halkını nasıl öz benliğinden uzaklaştırdığını, tarihi değerlerini nasıl yerle bir ettiğini gözler önüne serer. Bu dönem romanlarında dikkati çeken diğer bir noktada yazarın sürekli insan sevgisi üzerinde durmasıdır. Sovyet rejimini eleştirirken bile, Rus halkına karşı asal bir tavır almayan yazar evrensel insan sevgisine ulaşma amacı içerisindedir. Eserlerinde başlangıçta belirli bir amaç belirlememesine karşın çıkan sonuç insan sevgisinin her zaman kutsal olduğu olgusudur. Annaguli Nurmemmet gerek ilk dönem romanlarında gerekse ikinci dönem romanlarında sembolik anlatım tekniğine önem vermiştir. Eserlerinde genellikle psikolojik çözümleme yoluna giden yazar sembolik anlatımda bu noktada oldukça faydalanmıştır. Romanlarında sembolik anlatım unsurunun yanında akıcı bir şiirsellik de söz konusudur. Özellikle Alem - Cihan romanının sone tarzındaki şiirlerle iç içe anlatılması yazarın yeni bir üslup denemesi olarak nitelendirilebilir. Çağdaş Türkmen edebiyatının yetiştirdiği önemli edebiyatçılardan biri olan Annaguli Nurmemmet, yaşamını Türk Dünyası edebiyatına adamıştır. Türkmenistan'da geçirdiği yıllarda da Türkiye'de yaşadığı yıllarda da Türk edebiyatının ortak kültürel değerlerini eserlerine yansıtan yazar bu konuda gönüllü bir elçilik görevini üstlenmiştir.
Alaşehirli Kadı Muhammed Divanı

Bu çalışmada, şimdiye kadar üzerinde hiç çalışılmamış olan, Alaşehirli Kadı Muhammed Efendi Divanı'nın tenkitli metnini ortaya çıkarmayı ve incelemeyi amaçladık. Bununla beraber, onun hayatı, edebi ve fikri kişiliği hakkında da bilgi vererek, kendisini tanıtmaya çalıştık. Çalışmamız, 'Alaşehirli Kadı Muhammed Efendinin Hayatı ve Kişiliği' ve 'Divanı' olmak üzere iki ana bölümden oluşmaktadır. ' 'Kadı' mahlasını kullanan şairimizin asıl adı 'Muhammed'tir. 16. yüzyılın ikinci yarısı ile 17. yüzyılın ilk yarısında Alaşehir'de yaşadığını tahmin ettiğimiz şairimizin, hayatı hakkında pek fazla bilgi yoktur. Meslek olarak da kadılık yaptığını bildiğimiz şairimizin doğum yeri, doğum ve ölüm tarihleri hakkında elimizde bilgi mevcut değildir. Mezarının Alaşehir'de olduğu kaynaklarda yazılıdır. Kadı Muhammed Efendinin, Divanından başka eseri olup olmadığını bilmiyoruz. Dini ve tasavvufi içeriğiyle, daha çok didaktik bir mahiyet taşıyan divanı, yer yer güzel ve akıcı manzumeleriyle Kadı Muhammed Efendiyi ikinci sınıf şair sayabiliriz. Kadı Muhammed Efendi Divanı'nın iki yazma nüshasına ulaşabildik. Bunların her ikisi de istinsah nüshası olduğu için, metin kurulurken müellifin elinden çıkması muhtemel nüshaya ulaşılmaya çalışılmış, farklılıklar aparatta gösterilmiştir. Çalışmanın sonuna, yalnızca özel isimleri içine alan bir dizin ekledik.
Peyami Safa'nın Ateş Böcekleri adlı eseri

Türk edebiyatında psikolojik mahiyetli romanlar kaleme almış olan Peyami Safa, romanlarının yanında hikayeler de kaleme almış bir ediptir. Özellikle insanların sadece iç maceralarını ve bireysel buhranlarını ele almakla yetinmemiş, toplumsal çatışma ve kültürel tezatlık noktasından da insanların durumunu ele alarak psiko-sosyal tarzda eserler kaleme almıştır. Bu eserlerin başında gelen Ateş Böcekler adlı hikaye kitabı, Osmanlı'dan Cumhuriyet'e geçişte ve yazarın gençlik döneminde yalın bir Türkçe ve anlaşılır bir dille kaleme aldığı bir eserdir. Bu çalışma, Peyami Safa'nın yazdığı eserleri temele alarak Ateş Böcekler adlı hikaye kitabı hakkındadır.
Samsunlu Aşık Yavuz hayatı, sanatı ve şiirleri

Türk milleti, tarihi süreç içerisinde zengin bir kültür mirasına sahip olmuş ve bunu nesiller boyunca yaşatmıştır. Aşıklık geleneği de köklü bir kültürün üretim sürecine bağlı olarak ortaya çıkmıştır. Kökleri Orta Asya'ya dayanan geleneğin geçmişşten günümüze farklı aşamalardan geçtiği görülmektedir. Orta Asya'da kam ve baksı geleneğiyle başlayıp ozanlıkla devam eden gelenek, aşıklıkla son halini almıştır. Aşık edebiyatı raks eşliğinde dans eden ozanlık ile dini-mistik birlik arayan derviş geleneğinden ayrı, yepyeni bir sentez ürünü olarak ortaya çıkmış ve bugünkü halini almıştır. Aşık edebiyatı, Anadolu'da 16. yüzyıldan itibaren gelişimini takip edebildiğimiz bir dönemdir. Kültür varlığımızın önemli bir bölümünü oluşturan aşıklık geleneği, günümüzde Kars, Erzurum, Erzincan, Sivas, Tokat, Malatya, Adana, Mersin vb. gibi illerimizde canlılığını devam ettirmektedir. Samsun'da köklü bir aşıklık geleneğinin varlığından bahsetmek mümkün değildir. Ancak Samsun'da da azımsanmayacak kadar bu geleneği günümüzde yaşatmaya çalışan aşıklarımız bulunmaktadır. Aşık Yavuz, Samsun'da aşıklık geleneğinin yaşatılması açısından önemli bir kaynak oluşturmaktadır. Aşık Yavuz'un hayatı, sanatı ve şiirlerinin tanıtıldığı çalışmada, onun aşıklık geleneği içerisindeki yeri de değerlendirilmiştir. Rüyasında pir tarafından bir içecek içirildikten sonra daha çok şiir yazıp, saz çalmaya başlayan, mahlas kullanan, dedim-dedi ve leb-değmez tarzlarında şiirler söyleyen Aşık Yavuz, geleneğin önemli bir temsilcisidir. Aşıklık geleneğini her yönüyle sürdüren aşığın şiirleri, Yunus Emre'nin şiirlerini anımsatmakta olup topluma hikmetli sözlerle mesajlarını iletmektedir. Bu anlamda Aşık Yavuz, Samsun'da aşıklık geleneğini yaşatmaya çalışmaktadır.
Türk dili ve edebiyatı eğitiminde prozodik kazanımların değerlendirilmesi

Bu araştırmanın amacı, öğretmen adaylarının prozodik yeterliliklerini belirleyip verilen prozodi eğitiminin yeterliliklerine etkisini tespit etmektir. Ayrıca ortaöğretim müfredat programı ile Türk dili ve edebiyatı öğretmeni yetiştiren yükseköğretim kurumlarının ders içerikleri prozodik kazanımlar açısından incelenerek durum tespiti yapılıp öneriler sunulmuştur. Çalışmaya esas olan uygulama, 2014- 2015 eğitim öğretim yılında Gazi Üniversitesi, Gazi eğitim Fakültesi, Ortaöğretim sosyal Alanlar Eğitimi Bölümü, Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenliği Anabilim Dalı 5. sınıfta okuyan gönüllülük esasına dayalı 17 öğretmen adayı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada deneysel desenlerden tek grup öntest-sontest deseni kullanılmıştır. Uygulama öncesi öğretmen adaylarına farklı türden daha önceden gösterilmeyen beş metin okutularak görüntülü kayıt alınmıştır. Sonrasında sekiz hafta ve haftada 90 dakika süren deneysel uygulama sürecinde nefes eğitimi, noktalama işaretleri, vurgu, tonlama, ezgi/durgu/durak, beden dili gibi prozodik kazanımlara yönelik eğitim verilmiştir. Eğitim sonunda öğrencilere ön test olarak okutulan metinler tekrar okutularak yine görüntülü kayıt alınmıştır. Ayrıca beş metne ek son test ölçümünde iki farklı metin daha okutularak kayıt altına alınmıştır. Ek metin okutulmasının sebebi daha önce okudukları metinlerin hatırlanma ihtimaline karşı destekleyici kontrol unsuru sağlamaktır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, araştırmacı tarafından geliştirilen, prozodik yeterliliğin temel unsurlarına göre hazırlanmış üçlü likert tipinde prozodi becerisi davranış gözlem formu kullanılmıştır. Formun yapı geçerliğine kanıt sağlamak amacıyla temel bileşenler analizi yapılmıştır. Verilerin temel bileşenler analizine uygun olup olmadığı Kaiser-Meyer-Olkin katsayısı ve Barlett Sphericity testi uygulanmış; güvenirliğine ilişkin kanıt sağlamak amacıyla Cronbach Alfa katsayısı hesaplanmış ve form ölçüme uygun bulunmuştur. Üç alan uzmanının değerlendirdiği davranış gözlem formlarından elde edilen veriler SPSS programı ile analiz edilerek tablolaştırılmıştır. Veri seti normal dağılım göstermediği için uygulama öncesi ve sonrası puan farklarının karşılaştırılmasında, bağımlı gruplar için t-testi yerine Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılmıştır. Öğretmen adaylarının bireysel olarak uygulama öncesi ve sonrası aldıkları puanlar sütun grafikleri ile karşılaştırılmalı olarak sunulmuştur. Araştırma sonunda elde edilen nicel veriler öğretmen adaylarının aldıkları eğitim sonrasında prozodik yeterliliklerinin, eğitim öncesine göre anlamlı düzeyde arttığını göstermiştir.
Sabahattin Ali ve Nuredİn Zaza'nın öykülerinin toplumsal gerçekçilik açısından karşılaştırılması

Bu çalışmanın amacı, Türk Yazar Sabahattin Ali'nin Öyküleri ve Kürt yazar Nuredin Zaza'nın öykülerini toplumcu gerçekçi bağlamında analitik olarak karşılaştırmaktır. Bu araştırmada, her iki yazarın öykülerinden toplumcu gerçekçi kuramı izlekleri barındıran öyküleri karşılaştırmalı edebiyat bilimi verileri ışığında mukayese edilecektir. Çalışma üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Karşılaştırmalı Edebiyatın tanımı, tarihçesi ve önemi ve Türkiye'deki geldiği nokta irdelenmiştir. Araştırmanın ikinci bölümünde ise yazarların hayatına, eserlerine ve çalışmamıza yön verecek olan toplumcu gerçekçi yönleri üzerinde durulmuş, yazarların benzer tematik öyküleri tasnif edilmiş, bu öyküler ayrıntılı bir şekilde ele alınmış, öykülerin mukayesesi tablolarla desteklenerek karşılatılmalı edebiyat bilimi çerçevesinde öykülerdeki benzer ve farklı öğeler tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünde yine her iki yazarın mukayese edilen öykülerinde ihanet olgusu, taşra ve kadın ve hayal kırıklığı temalarının konu açısından mukayesesi yapılmıştır. Sonuç kısmında ise Türk ve Kürt edebiyatında önemli bir yere sahip olan iki yazarın öykülerinde duygu yüklü benzer konuları ele aldığı ve toplumcu gerçekçilik temasının işlenişi bakımından birbirine yakınlık gösterdiği tespit edilmiştir.
Osmanlı Dönemi aşık tarzı şiir geleneğinde tasavvuf

XV. yüzyılda oluşmaya başlayıp XVII. yüzyılda teşekkülünü tamamlayan Aşık Edebiyatı, Türklerin müslüman olmadan önceki toplumsal hayatında gerek devlet kademesinde gerekse halk nazarında oldukça önemli bir yere sahip olan Ozan-Baksıgeleneğine dayanmaktadır. Bu gelenek İslam dininin kabulü, Anadolu'nun fethiyle birlikte yerleşik hayata geçiş, XII. yüzyıldan sonra tarikatların teşekkül etmesi ve tasavvufi düşüncenin bu tarikatler vasıtasıyla yaygınlaşması gibi faktörlerin etkisiyle yaşanan tarihi ve toplumsal değişimler neticesinde yerini aşıklık geleneğine bırakmıştır. Böylece ozanın yerini aşık, ozan-baksı geleneğinin yerini ise aşıklık geleneği ve Aşık Edebiyatı almıştır. Ozan-Baksı geleneğinden aşıklık geleneğine geçiş sürecinde etkin bir rola sahip olan tasavvuf, gerek rüya, bade, mahlas alma ve çıraklık gibi gelenek unsurlarınınşekillenmesinde gerekse Aşık Tarzı Şiir Geleneği'nin mahsullerinin muhtevasınızenginleştirmede önemli rol oynamıştır. Bu nedenle de aşıklık geleneği, saz çalma, fasılve atışma, hece vezni ve kafiye uyumu gibi bazı şekli unsurlar altında geniş bir fikri ve felsefi derinlik yanında tasavvufi muhtevaya da sahip olmuştur. Günümüzde de varlığını sürdüren aşıklık geleneği, tarihi süreç içerisinde bir taraftan tasavvufun halk arasında yaygınlaşmasını sağlarken diğer taraftan da halkındini-tasavvufi his ve heyecanlarına tercüman olarak kültür taşıyıcılığı görevini üstlenmiştir.
Tokatlı halk şairi Eşref Tonbuloğlu'nun şiir dünyası

Türk halk şiiri, temelleri binlerce yıl öncesine dayanan köklü bir gelenektir. Bu geleneğin temsilcisi olan aşıklar ve halk şairleri, şiiri ve müziği hem kendilerinin hem de toplumun duygularını dile getirmek için bir araç olarak kullanmışlardır. Zira hiçbir halk şairi, mensubu olduğu toplumdan ve yaşadığı ortamdan bağımsız değildir. Dolayısıyla bu geleneğin temsilcilerini incelemek, hem onlara hem de onların mensubu oldukları topluma ayna tutmaktır. 'Tokatlı Halk Şairi Eşref Tonbuloğlu'nun Şiir Dünyası' başlığını taşıyan bu çalışmada; Eşref Tonbuloğlu'nun hayatı, sanatçı kişiliği, müzik kimliği, şiirlerinin yapı ve muhteva özellikleri ele alınmıştır. Şairin yaklaşık 20 bin şiiri içerisinden; konu, yapı ve nitelik bakımından farklılık arz eden 786 şiir incelenmiştir. Bu şiirlerin her biri, üretildiği koşullar göz önüne alınarak bağlamlarıyla birlikte incelenmiştir. Bunun yanında şairin manicilik yönüne de değinilmiş; yaklaşık 21 bin manisinden örneklem olarak alınan yüz manisine çalışmada yer verilmiştir. Çalışmamız; 'giriş', 'dört ana bölüm ' ve 'sonuç' kısımlarından oluşmuştur. 'Giriş' kısmında, öncelikle niçin bu konunun seçildiği, çalışmada hangi yöntemlerin kullanıldığı, sergilenen yaklaşım, amaç, kapsam ve sınırlılıklar ele alınmıştır. Birinci bölümde, Tonbuloğlu'nun kimliği hakkında daha çok kendisinden alınan bilgilere başvurulmuş; onun gelenekteki yerinin tespit edilebileceği bir çerçeve oluşturulmuştur. Şairin hayatı, sanatçı kişiliği, şahsiyeti, yayın dünyasındaki yeri ve hakkındaki görüşler ele alınmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde, Eşref Tonbuloğlu'nun şiirlerindeki yapı özellikleri metin merkezli bir yaklaşımla incelenmiştir. Tonbuloğlu'nun şiirlerindeki şekil ve dil özellikleri, söz varlığı, ahenk unsurları, nazım birimleri, kafiye şemaları, nazım biçimleri-türleri ve anlatım özelliklerine yer verilmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde incelenen şiirlerin içeriği üzerinde durulmuş; konular, din dışı içerik ve dini-tasavvufi içerik olmak üzere sınıflanmıştır. Çalışmanın dördüncü bölümde ise Eşref Tonbuloğlu'nun incelemeye tabi tutulan 786 şiiri üretim bağlamlarıyla birlikte ortaya konmuştur. Sonuç bölümünde ise bu çalışmayla ilgili değerlendirmelere ve tespitlere yer verilmiş; elde edilen bulgulara değinilmiştir. Yapılan incelemeler sonunda; Eşref Tonbuloğlu'nun sanatçı kişiliğiyle Türk halk kültürüne, edebiyatına ve müziğine önemli katkılar sağlayan bir şahsiyet olduğu değerlendirilmiştir
Kemal Özer'in hayatı, edebİ kişiliği ve eserleri üzerine bir araştırma

Bu çalışmada, Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatının önde gelen edebiyatçılarından biri olan Kemal Özer'in hayatı, edebi kişiliği ve eserleri ele alınmaktadır. Bu çalışmada, öncelikli olarak Özer'in hayatı ile ilgili bilgiler en ince ayrıntısına kadar verilmekte, edebiyatla ilgili görüşleri değerlendirilmektedir. Çalışmanın asıl kısmını ise Özer'in şiiri oluşturmaktadır. Özer'in ortaya koyduğu edebi birikimin incelenmesi bu çalışmanın kapsamı dahilindedir
Nevruz bin İsa Adanavİ Manzume-i Kıssa-i Kerbela inceleme-çeviri yazı-sözlük-tıpkıbasım

Bu tezde, Nevruz b. İsa Adanavi'nin Manzume-i Kıssa-i Kerbela adlı mesnevisi çalışılmıştır. Nevruz b. İsa Adanavi'nin hakkında kaynaklarda hiçbir bilgi bulunmamaktadır. Şair için en önemli kaynak kendi eserleridir. Tezimizin konusunu teşkil eden Manzume-i Kıssa-i Kerbela adlı eserinden hareketle şairin hayatı, edebi şahsiyeti hakkında bilgi verilmiştir. Nevruz b. İsa Adanalı olup bir XVIII. asır divan şairidir. Şairin üzerinde çalıştığımızmesnevisi Manzume-i Kıssa-i Kerbela'nın tek nüshası bulunmaktadır. Bu çalışma ile bu nüshanın çeviri yazısı ve incelemesi yapılmıştır. Eser bilinenmaktel türü muhtevasına uygun olarak yazılmıştır. Makteller Hz. Peygamber'in torunu Hz. Hüseyin'in Kerbela'da şehit edilmesi hadisesinikonu alan eserlerdir. Makteller muhtevası sebebiyle klasik Türk edebiyatında rağbet edilen edebi türlerin başında gelmektedir. Bu alanda yazılmış olan birçok eserden birisi de Nevruz b. İsa Adanavi'nin Manzume-iKıssa-i Kerbela adlı mesnevisidir. Eserin üzerinde bugüne kadar hiçbir ilmi çalışma yapılmamıştır. Bu sebeplerle söz konusu mesnevi üzerinde çalışılmıştır. Mesnevi, muhtevası itibariyle ihmal edilemeyecek kıymete sahip bir eserdir.
Peyam-ı Edebi

Jüri : Jüri : Peyam-ı Edebi, Peyam gazetesinin edebiyat ilavesidir. 1329 ile 1336 yılları arasında 75 sayı olarak yayınlanmıştır. Bu çalışmada Ali Kemal'in çıkarmış olduğu Peyam gazetesinin edebiyat ilavesi olan Peyam-ı Edebi'nin yayın serüveni ve özellikleri incelenerek yazar ve konu adına göre fihristleri hazırlanmıştır. Mecmuada yer alan tüm şiirler, edebiyat ilgili farklı makaleler çevrilmiştir. Bu çalışmanın Peyam-ı Edebi ile ilgilenen araştırmacılara çalışmaları esnasında yardımcı olacağı ümid edilmektedir.
Mehmed Meylİ Guranİ'nin Mecmu'at'ü'l-Leta'if Sandukat'ü'l-Ma'arif mecmuası

Bu çalışmada 18. yüzyılda yaşamış olan Bosnalı Mehmed Meyli'nin 'Mecmu'at'ü'l-leta'if sandukat'ü'l-ma'arif' adlı mecmuası, muhtevası bakımından değerlendirilmekte, metnin 1 a-50b arasındaki varaklarda yer alan şiirler transkripsiyon şeklinde sunulmaktadır. 18. yüzyılda bütün Bosna eyaletinde şöhrete ulaşan bir şair ve iyi bir hattat olarak bilinen Meyli Saraybosna'da yaşayarak ve şehrin toparlanma sürecini takip ederek cami, han ve çeşme gibi yapıların yeniden inşa sürecini dizeleriyle kaydetmiştir. Meyli'nin hayatı, eserleri ve edebi şahsiyetine dair toplanan bütün bilgiler ve incelenen metin, transkripsiyonlu haline getirilen şiirleriyle birlikte ilk defa bu çalışmada sunulmuştur.
Fatma Önkol'un masal anlatıcılığı ve masalların anlatıcı - dinleyici ve anlatım ortamı açısından incelenmesi

Masallar tozlu raflarda bekletilmeyi ya da yaşlanan belleklerde unutulmayı hak etmeyecek kadar canlı metinlerdir. Masallar sadece anlatıcıları, dinleyicileri ve anlatı ortamları içinde varlıklarını sürdürebilmektedirler. Bu bağlamda tez, Fatma Önkol'dan farklı ortamlarda derlenen masalların, anlatıcı-icracı, dinleyici-anlatı ortamı-derleyici ve anlatının özellikleri bağlamında bütüncül ve çok yönlü bir şekilde incelenmesine dayanmaktadır. Bu yöntemle masalı anlatan kişi, anlatı ortamı, dinleyici kitlesi, derlemeci ve derleme araçları gibi unsurların masal metnine etkilerinin görülmesi amaçlanmaktadır. Anlatıcının kişisel ve fiziksel özellikleri, yetiştiği kültürel ortam ile dinleyici kitlesinin özelliklerinin masal metinlerine hangi yönden etkilerinin olduğu ortaya konulacaktır. Araştırmanın kapsamını, kaynak kişinin farklı dinleyici kitlesinden oluşan beş gruba masal anlatması ve bu masalların anlatıcı-dinleyici ve anlatı ortamı açısından incelenmesi oluşturmaktadır. Tezde, bağlamsal kuramın ortaya çıkışı, gelişimi, halk bilimi çalışmalarındaki yeri ve bağlamsal kurama göre halk bilimi ürünlerini inceleme modelleri kısaca tanıtılmış ve bu modellerden yola çıkarak çalışmaya uygun bir model oluşturulmuştur. Oluşturulan modele göre önce anlatıcının dini inancı, eğitimi ve mesleği gibi kişisel özellikleri, anlatım ortamlarındaki kılık kıyafet seçimi, oturuşu ve beden dili gibi fiziksel özellikleri ile yetiştiği kültürel ortamın anlatımına etkisi ele alınarak incelenmiş; kaynak kişiyle doğal ortamda yapılan yönlendirilmiş görüşme sonucundan çıkarımlar yapılmıştır. Daha sonra dinleyicilerin-izleyicilerin, icra ortamının, icranın zamanının ve süresinin, derlemecinin ve derleme araçlarının anlatıcı ve anlatıya olan etkileri üzerinde durulmuştur. Ayrıca, anlatıcının, dinleyicilerin ve diğer unsurların masalların yapı, dil ve içerik özelliklerine ne gibi etkileri olduğu araştırılmıştır. Değerlendirmeler sırasında anket ve görüşme yöntemi dışında pasif katılımcı gözlemci olarak gözlem yöntemi uygulanmış ve gözlemler stüdyo tipi yapay ortam ve doğal ortamda hazırlanmış yapay ortamda gerçekleştirilmiştir. Bu araştırmanın sonucunda anlatıcı, dinleyici-anlatı ortamı ve anlatıdan oluşan bu sosyal olayın birbiriyle olan etkileşiminin sürekli ve dinamik bir yapı oluşturduğu tespit edilmiş ve masalların uygulamalı halk bilim çalışmalarıyla canlandırılmasının önemi vurgulanarak daha sonra yapılacak olan çalışmalara örnek oluşturması öngörülmüştür.
Kırgızcadan Türkçeye çeviri meseleleri

Çalışmamızın ana konusunu 'Kırgızcadan Türkçeye çeviri' oluşturmaktadır. Türk Lehçeleri alanında bu konudaki çalışmalar yetersiz olduğu için, çalışmamızda ilk olarak çevirinin ne olduğu, çeviri tipleri, dünyada ve Türkiye'de çeviri tarihi, çeviri teorileri, çevirinin prensip ve sorunlarını belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmamızın ilk bölümü bu konulara ayrılmıştır. Çalışmamızın ikinci bölümünde temel olarak Kırgızcadan Türkçeye çeviri konusu ele alınmıştır. Bu bölümde Kırgız Türkçesi ile Türkiye Türkçesi tarihi ve linguistik açılardan karşılaştırılmış, farklılık ve benzerlikleri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Daha sonra, ulaştığımız sonuçların ışığı altında çeviri esnasında rastlanabilecek problemler ve bunların çözüm yolları tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmamızın üçüncü bölümünde çeviri konusuna metin türleri açısından yaklaşılmış, hatalı çeviri örnekleri ve bu yanlışlıklarla ilgili açıklamalar verilerek çeviri problemleri ve uyulması gereken prensiplerin daha açık ortaya konulmasına çalışılmıştır.
XVII. yüzyıl Türk edebiyatında kaside

XVII. y. y. da divanı olan 145 şairden, lOÜ'üne ulaşabildim. Bunların 70'inde kaside olduğunu gördüm ve toplam 760 kaside tesbil ettim. Bu kasideler üzerinde yaptığım incelemeyle, kasidenin kurallarını belirlemeye ve bunları istatistik? grafiklerle izaha özen gösterdim. Kaside, bir nazım şeklinin adıdır. Bu şekille tevhid, münacat, na't, medhiye, mersiye ve fahriye türünde şiirler yazılmıştır. Tezin I. Bölümü'nde, kasidenin şekil bakımından özellikleri incelenmiş ve varılan sonuçlar, grafiklerle de gösterilmiştir. Yapılan incelemede, kasidenin beyit sayısı açısından kesin bir sınırlandırmanın mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. Vezinler açısından bakılınca, en fazla Mefailün/Mefailün/Mefailün/Mefailün kalıbı kullanılmış ve bahirler bazında Recez Bahri ilk sırada yer almıştır. Kasidelerde en fazla tam kafiye, redif olarak da ek halinde redif kullanılmıştır. II. Bölümde kasidenin muhteva açısından incelenmesi yapılmış ve varılan sonuçlar, örneklerle izah edilmiştir. Tevhid. münacat, na't. medhiye türleri, ayrı ayrı içerik açısından incelenmiştir. 'Kasidenin Vesika Değeri' başlığı altında kasidenin tarihe, edebiyat tarihine, folklora, sosyolojiye ve etnografyaya ışık tuttuğu, seçilen örneklerle izah edilmiş ve bu dallar için edebiyatın vazgeçilmez bir kaynak olduğu vurgulanmıştır. Kasidenin genel özelliklerini yansıtan, 'Örnek metinler'eyer verilmiştir.
1960 kuşağı yazarlarından Muzaffer İzgü'nün öykülerinde mizah

Bu çalışmada 1960 kuşağı gülmece, genç ve çocuk kitapları yazarlarından olan Muzaffer İzgü'nün öykülerindeki mizah unsurları incelenmiştir. Mizah edebiyatımızın mihenk taşlarından olan Muzaffer İzgü eserlerinde mizahi unsurlar üzerinden toplumun ve bireylerin çarpık ve aksak yönlerini ustaca anlatmıştır. İzgü, yazarlığa başladığı yıldan ölümüne kadar çok sayıda eser kaleme almıştır. Yazarın yayımlanan otuz üç öykü kitabı, dokuz romanı, üç gençlik romanı, yetmiş üç çocuk kitabı vardır. Oldukça üretken bir yazar olan Muzaffer İzgü'nün eserlerinde mizahi unsurlar adeta olmazsa olmazdır, mizah onun eserlerinin temelini oluşturur. Bu çalışmada İzgü'nün on üç öykü kitabının mizahi unsurlar üzerinden incelemesi yapılmıştır. Mizah yani 'gülmece' günlük hayatın stresi ve sıkıntıları içinde insanların biraz olsun nefes almasını sağlayan, hayatı çekilir kılan bir unsurdur. Mizahi unsurun ön plana çıktığı eserlerde yazar sadece okuyucuyu güldürmeyi hedefleyebilir. Muzaffer İzgü okuyucuyu sadece güldürmeyi hedefleyen bir yazar değildir. O, okuyucuyu bir yandan güldürmek isterken bir yandan da hem kendi fikirlerini belirtmeyi hem okuyucuyu düşündürmeyi; toplumdaki çarpıklıklara, işleyiş bozukluklarına, insanların çoğunun yaşadığı gündelik ve ekonomik sıkıntılara parmak basmayı hedefleyen bir yazardır. Eserlerini verirken yazarı en çok besleyen olaylar günlük, sıradan; her insanın yaşadığı veya karşılaştığı olaylardır. İzgü, öykülerinde en çok ekonomi, siyaset ve toplum üzerinden mizah yapmakla birlikte işleyiş bozuklukları üzerinde durmuş ve sıklıkla sistem eleştirisi yapmıştır. Bu çalışmada Muzaffer İzgü'nün on üç öykü kitabı olay örgüsü ve mizahi unsurlar yönünden incelenmiştir. Bu tezin amacı Muzaffer İzgü'nün öykülerinde sıklıkla kullandığı mizahi ögeleri tespit etmek ve öykülerin olay örgüsü üzerinden bu mizahi ögeleri açıklamaktır.