turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Sezai Karakoç'un Şiirlerinde gelecek tasavvuru

Bu çalışmada, Sezai Karakoç'un gelecek tasavvuru şiirlerinden hareketle ortaya konmaya çalışılmıştır. Sanatçının gelecek tasavvurunun temelini teşkil etmesi sebebiyle geçmişşe ve bugüne dair düşüncelerine de yer verilmiştir. Çalışmada şiir metinleri üzerinde yapılacak değerlendirmelerde ve yorumlarda tematik okuma yöntemi kullanılmıştır. Şiirleri incelenirken imgelerin, göndermelerin ve kavramların daha iyi anlaşılması için Karakoç'un düz yazı metinlerinden de faydalanılmıştır. Çalışmanın birinci bölümde 'eskatoloji' bilimi konuya açıklık getirmesi için genel mahiyetiyle izah edilmiştir. İkinci bölüm, Sezai Karakoç'un düşünce ve sanatında etkilendiği isimler olan Mehmet Akif Ersoy ve Necip Fazıl Kısakürek'e ayrılmış, bu isimlerin gelecek tasavvurları düşünce yazıları ve şiirleri ele alınarak incelenmiştir. Üçüncü bölümde sanatçının geçmişşe ve bugüne dair düşüncelerine yer verilmiştir. Dördüncü bölümde Sezai Karakoç'un geleceğe hangi pencerelerden baktığı üzerinde durulmuştur. Beşinci bölümde ise sanatçının geleceğe bakışındaki psikolojik tezahürler ve bu bakış açısının bireysel mi yoksa toplumsal mı olduğu izah edilmeye çalışılmıştır.
Bahçe Dergisi üzerine tahlilİ fihrist, inceleme ve metin

Tanzimat Döneminin sonuna yakın yayımlanmaya başlayan süreli yayınlardan biri de Bahçe Mecmuası'dır. 1880 yılında yayımlanan Bahçe dergisi Avrupa ülkelerinden sık sık bilgilere ve haberlere yer vermiştir. Avrupa'da yüzlerce gazete ve dergi olduğundan bahsetmiştir. Dergide Batı ülkelerinden tercümeler yayımlanmıştır. Eğlendirirken öğretmeyi amaçlamıştır. Bu çalışmada Tanzimat Döneminde önemli bir yayın olarak belirlenen Bahçe Mecmuası'nın ana hatlarının incelenmesi ve tanıtılması amaçlanmıştır. Karmaşık bir dönemde çocukları yönlendirmek ve doğru yolu göstermek için de yayın hayatına atılmıştır. Toplam kırk sayı yayınlanmıştır. Dünyanın hemen hemen dört bir yanından bilgiler vermiştir. Ayrıca bir eğitim ve ders mecmuası da sayılır.
Ordulu şairlerin şiirlerinde geçen özel adlar ve kullanılış özellikleri

Ordu, geçmişşten bugüne sanatın ve kültürün çeşitli dallarında eser veren insanların yaşadığı bir kent olmuştur. Ülkemiz kültür hayatına önemli katkılar sağlayan Ordu, Türkçenin şiir üzerinden ifadesi bağlamında da dikkate değer zenginlikler taşımaktadır. Ordu'da doğmuş, bu kentte yaşamış, bir yönüyle bu kentle bağ kurmuş her şairin şiirlerinde özel adların varlığı gerek adbilim, gerekse söz varlığı açısından incelemeye değerdir. Bu bağlamda, gerek çağdaş gerekse geleneksel formda şiir yazan Ordulu şairlerin şiirlerinde yer alan özel adları, ad bilim disiplini ışığında incelemeyi esas alan bu çalışma; yöre şairlerinin zengin anlatım olanaklarını ve şiir dili aracılığıyla özel adları nasıl ve hangi bağlamlarda kullandıklarını, bu özel adların şiir dilinde ne gibi görevler üstlendiklerini ortaya koymayı hedeflemektedir. Çalışmada Ordulu şairleri örnekleyen toplam 60 şairin 115 eseri incelenerek, özel adlar fişleme ve tarama yoluyla tespit edilmiş, belirli başlıklar altında sınıflandırılmış ve özel adların Ordulu şairlerin şiirlerindeki dilsel görünümü açığa çıkartılmaya çalışılmıştır. Türkçe şiir yazan Ordulu şairlerin; Türk dilinin kültürler arası öğrenmeye, adlandırma yollarının çeşitliliğine, şiir dilinin çok katmanlı dokusuna ve kendi söz varlıklarına yaptığı katkıları şiirlerinde özel adları kullanmak suretiyle sağladıklarını düşünmekteyiz.
N. P. Ostroumov'un Sart kavramı ve Sart diliyle Yuhanna İncili çevirisi

Üç bölümden oluşan bu tez çalışmasının Giriş bölümünde 19. yüzyılda Rus Çarlığının Orta Asyadaki misyonerlik faaliyetleri genel olarak tanıtılmıştır. O dönemde Rusların Orta Asya'da Türk dili üzerine çalışmaları hakkında da bilgi verilmiştir. Tez çalışmasının amaç kısmı olan birinci bölümünde ise N. P. Ostroumov'un 1867 yılında 'Sartiya dili' adını verdiği lisanla yaptığı Yuhanna İncili çevirisi ekseninde onun Sart ve Sart dili kavramlarının içeriğini anlamaya çalışılmıştır. Bu hedefe yönelik olarak öncelikle Sart ve 'Sart dili' kavramları hakkında bilgi verilmiştir. Sart etnik unsurunun diliyle ilgili diğer yaklaşımlar ve nihai olarak N. P. Ostroumov'un bir etnik unsur ve dil oluşturma çabası içerisinde kazandığı anlam ve ona yapılan itirazlardan bahsedilmiştir. Çalışmanın ikinci kısmında N. P. Ostroumov'un bahsi geçen İncil çevirisinin yazı çevrimi yapılmıştır. Şekil Özellikleri bölümünde Yuhanna İncil'inin şekil incelemesi ihtiva edilmiştir. Sonuç kısmında ise İncil tercümesinin sunduğu veriler ışığında N. P. Ostroumov'un Sart dili kavramıyla neye işaret ettiği tartışılmıştır.
Gülistan-ı Vahidİ

Kanuni Sultan Süleyman devri şairlerinden olan Vahidi'nin asıl adı Abdulvahid'dir. Doğum tarihi bilinmeyen şairin, ölüm tarihi için verilen bilgiler de ihtilaflıdır. Bursalı Haşimi, ölümü için düştüğü tarihte bu tarihi H. 985/ M. 1577 olarak belirtirken Tuhfe-i Naili ve Sicill-i Osmani'de bu durum 975/ 1567- 68 olarak belirtilmiştir. Vahidi hakkında tezkirelerde ve edebiyat tarihlerinde verilen bilgiler sınırlıdır. Kınalızade Hasan Çelebi tezkiresine ve Osmanlı Müellifleri'ne göre İstanbul, Beliğ tezkiresine göre Bursa'da doğan Abdülvahid Çelebi, Dela'ilü'l-Hayrat'ın şarihi Kara Davud Efendi (ö. 948/ 1541 )'nin torunu ve Süleyman Çelebi'nin oğludur. Kanuni Sultan Süleyman devri Osmanlı şair ve yazarlarındandır. Önce ilmiye mesleğine intisap etmesine rağmen daha sonra tasavvuf yolunu seçmiştir. 16. y. y. tarikatlarından olan Zeyniyye adlı bir tarikata girmiş ve de Şeyh Abdülaziz Efendi'ye mürid olmuştur. Sadece Osmanlı Müellifleri'nde, Saadet-name ve Şifau's-sudur adlı eserlerinin bulunduğu belirtilmiştir. Bu çalışma Vahidi'nin Gülistan-ı Vahidi adını verdiği, ağırlıklı olarak dini, tasavvufi ve ahlaki konuların işlendiği, manzum-mensur karışık bir şekilde tertip edilmiş eseri üzerine hazırlanmıştır. Eserin bilinen tek nüshasından hareketle, eser ana hatlarıyla üç bölümde incelenmiştir. İlk bölümde şairin hayatı, eserleri, ilmi ve edebi yönü hakkında bilgi verilmiş; ikinci bölümde esere dair bilgiler verildikten sonra eser, muhteva ve şekil özellikleri açısından değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde ise Gülistan-ı Vahidi adlı eserin transkripsiyonlu metni oluşturulmuştur.
Sudİ'nin Hafız-I Şirazİ Dİvanı Şerhi (75a- 99b Varakları arası transkripsiyonlu metin-inceleme)

Hafız-ı Şirazi İran edebiyatının en önemli şairlerinden biri olma-sının yanı sıra Türk edebiyatına da etki etmiş bir şairdir. Tek eseri olan Divan'ı İran ve Dünya edebiyatında oldukça rağbet görmüştür. Bu rağbet Türk edebiyatında da yankı bulmuş, Divan'ı Türkçeye tercüme edilmiş ve şerhleri yapılmıştır. Bu şerhlerden biri de Bosnalı Sudi'ninkidir. Bu çalışmada Sudi'nin 'Şerh-i Divan-ı Hafız' isimli eserinin '75a-99b varakları' arasının trankripsiyonlu bir şekilde Latin alfabesine aktarımı yapılmıştır. Çalışma giriş, iki bölüm, sonuç, kaynakça, dizin ve sözlük kısımlarından oluşmaktadır. Giriş bölümünde şerhin tanımı yapılmış, Osmanlı dönemindeki şerh geleneği hakkında bilgi verilmiş, Hafız-ı Şirazi ve Sudi'nin hayatı, eserleri ve edebi şahsiyeti tanıtılmıştır. Birinci bölümde Latin harflerine aktarımı yapılan kısımda geçen gramer terimleri, edebi sanatlar, kişi, mekan ve kitap isimleri hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde ise asıl amaç olan '75a-99b varakları arası' metin transkripsiyonlu olarak Latin harflerine aktarılmıştır. Çalışma; sonuç, kaynakça, dizin ve sözlük kısımlarıyla tamamlanmıştır.
Amasya efsane, menkabe ve memoratları

Amasya efsaneleri üzerine hazırlanan bu çalışma giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde Amasya ve halkbilimi içerisindeki yeri, efsane, menkabe ve memorat türü değerlendirilmiştir. Birinci bölümde efsane, menkabe ve memoratların özetleri verilmiş, genel değerlendirmeleri yapılmış ve anlatıma etki eden unsurlar karşılaştırılmıştır. Amasya bölgesinde yapılan derleme çalışması sonucu elde edilen 323 metnin, Stith Thompson'un 'Motif Index of Folk Literarure' adlı altı ciltlik eseri esas alınarak motifleri çıkarılmıştır. Efsanelerin Motif Index'e göre grafikleri çıkarılmış ve yorumlanmıştır. İkinci bölümde derleme çalışması sonucu elde edilen 323 metin numara sırasıyla konularına göre sınıflandırılmıştır. Sonuç bölümünde çalışmamızda ulaştığımız sonuçlar üzerinde durulmuştur. Maddi izi bulunan efsanelerin fotoğrafları çalışmanın sonunda verilmiştir.
Türk edebiyatında gül ve bülbül mesnevileri (2 cilt)

Jüri : Yrd. Doç. Dr. Turgut KARABEY Gül ve bülbül, doğu ve batı edebiyatlarının çok işlenen, ortak temalarından biridir. Türk Edebiyatı'nda günümüze dek tema üzerine bir takım çalışma ve araştırmalar yapılmıştır. Fakat tema üzerine kapsamlı ve detaylı bir çalışmaya rastlanmamaktadır. Türk Edebiyatı'nda gül ve bülbül konulu eserler üzerine yapılmış olan çalışmamız bu boşluğu doldurmak gayesiyle hazırlanmıştır. Bir doktora tezi olan bu çalışma, kendi içerisinde bir giriş ve üç bölümden meydana gelmektedir. Tez'in Giriş Bölümü'nde gül ve bülbül kelimelerinin sözlük ve edebi anlamlan verilmiş, daha sonra temanın Türk Edebiyatı'na nereden geldiği üzerine yapılan araştırmalar ve sonuçlan takdim edilmiştir. Hint, Fars ve Avrupa edebiyatlarından tema üzerine yazılmış eserlere değinilmiş ve gül-bülbül temasının tarihi seyri aktarılmıştır. Bu bölüm, gül-bülbül temasının evveliyatım irdelemesi açısından önemlidir. İkinci Bölüm eserlerin mukayesesine ayrılmıştır. Bu bölümde, eserlerin yazılış tarihleri de göz önünde bulundurularak benzer ve farklı motiflerden hareketle birbirlerine etkileri üzerinde durulmuş, temanın Türk Edebiyatı'na nereden geldiği hususunda fikir beyanında bulunulmuştur. Ayrıca, hikaye kahramanları tek tek takdim edilmiş, hikayelerdeki musiki, savaşlar, masal unsurları ve zaman üzerinde durulmuştur. Üçüncü Bölüm, hikaye metinlerine ayrılmıştır. Bu bölümde tarihi sıra göz önünde bulundurularak 11 hikaye metnine yer verilmiştir. Bu bölümde takdim olunan hikaye metinlerinin 3'ü Farsça, 8'i Türkçe'dir.
17. yüzyıl sosyal hayatı'nın Nabİ Divanı'na yansımaları ve anlam çerçevesi

Bu çalışma, 1642- 1712 yılları arasında yaşamış divan şairi, Nabi'nin divanında yer alan 1772 şiir metni üzerinde yürütülmüştür. Şairin divanında sosyal hayatla ilgili malzemeler tespit edililerek 1753 adet unsur fişlenmiştir. Tespit edilen fişler konularına göre tasnif edilip değerlendirilmiştir. İncelenen divan metninde, 17. yüzyıl Osmanlı toplumunun sosyal yapılanması, gelenek, inanış, davranış ve uygulamaları, eğlence hayatı, yiyecek ve giyecekleri, eşyaları, yerleşim merkezleri, hastalıklar ve tedavi yolları, suçlar ve ceza yöntemleri, spor faaliyetleri, haberleşme ve ulaşım araçları gibi insanı ve toplumu ilgilendiren unsurlar söz konusu edilmiştir. Şair, bu unsurları sanatsal bir üslupla şiirlerinde kullanmıştır. Bu başlıklara ek olarak, 17. yüzyılda Osmanlı Devleti'nin yaşadığı siyasi, ekonomik, toplumsal birçok problemin şair tarafından estetik bir malzeme şeklinde yorumlandığı tespit edilmiştir. Divanda Sosyal yapılanma ve gelenekler şairin en çok bahsettiği konular olurken en az bilgi verdiği konular ise; suçlar ve cezalandırma yöntemleri ile haberleşme ve ulaşım araçlarıdır.
Hayal ve Hakikat'ten Enin'e Fatma Aliye'nin yazarlık serüveni

Fatma Aliye'nin Hayal ve Hakikat, Refet, Udi, Levayih-i Hayat ve Enin romanlarını odağına alan bu tez çalışması Fatma Aliye'nin romanları üzerinden yazarlık serüvenini tartışmayı amaçlar. Çalışmanın asıl çıkış noktasını, Fatma Aliye üzerine yapılan çalışmalarda genellikle göz ardı edilen, yazarın Ahmet Midhat ile birlikte kaleme aldığı ilk romanı Hayal ve Hakikat ile tek başına yazdığı son romanı Enin arasında kurduğum ilişki oluşturmaktadır. Hayal ve Hakikat ile Enin birbirine konu, kadın başkarakterlerin hayat hikayeleri, olay örgüsü gibi birçok açıdan benzemesine rağmen, Hayal ve Hakikat'te kadın karakter ve kadın yazarın erkek iktidarı karşısında ikincil konuma itilmelerinin aksine Enin'de toplumsal cinsiyet normları tersine çevrilerek kadın otoritesi kurulur. Aralarında yirmi yıl kadar bir süre bulunan Hayal ve Hakikat ile Enin arasında var olan bu değişimin nasıl mümkün olduğunu anlamak için söz konusu iki roman arasında kalan diğer romanlar da kronolojik sırayla belli temalar üzerinden incelenmiş, böylece Fatma Aliye'nin yazarlık tavrında meydana gelen değişimler anlaşılmaya çalışılmıştır.
Necati Bey divanı'nda sosyal hayat

Zengin bir şiir dili olan ve eserlerini dönemin dil anlayışına göre sade bir dille sunan Necati, geniş ve zengin bir araştırma konusudur. Şiirlerinde gündelik hayatın izleri derinden hissedilen şairin edebi yönü yanında sosyal açıdan da önemli bir kaynak olduğu ortaya konmuştur. Bu çalışmada Necati'nin şiirlerinin sosyal yönü ve şiirlerindeki sosyal hayata ait izler araştırılmıştır. Oldukça geniş kapsamlı bu araştırmayla hem 15. yüzyılın sosyal hayatına dair bilgiler sunulmuş, hem de dönemimizde dahi sosyal hayattan kopuk olduğu iddia edilen Divan Edebiyatı'nın aslında hayatın içinden izler taşıyan bir edebiyat olduğu ortaya konmuştur. İnanışlardan, adetlere; toplumda yer alan tiplerden, günlük hayatta kullanılan eşyalara; deyimlerden atasözlerine; soyut kavramlardan, somut kavramlara birçok ayrıntı gözden geçirilmiş ve başlık değeri taşıyabilecek her husus dikkatle incelenerek çalışmaya dahil edilmiştir.
Mehmet Seyda hayatı ve eserleri üzerine monografik bir araştırma

Bu çalışmada, 1919- 1986 yılları arasında yaşamış olan Cumhuriyet dönemi hikaye ve roman yazan Mehmet Scyda nın hayatı vccscdcri incelenmiştir. Araşlınna, birçok değişik tUrdc eser vermiş olan Mehmet Şeyda'nın özellikle hikfıyc ve romanları Üzerine yöneliktir. Onun eser verdiği diğer tUrlcr. bclirli gruplara aynlarık, daha genel bir biçimde, tasviri olarak ele alınırken, hikaye ve romanları geniş bir biçimde tahlili olarak incelenmiştir. Hem hikaye, hem de romanlarda; odak yapı ve temalar, kurgu, zaman, mekan, şahıs kadrosu tespit edilerek ortak özellikler belirlenmiştir. Tez, beş bölümden meydana gelmiştir. Mehmet Şeyda'nın eser verdiği döneme kadar, Türk edebiyatında hikaye ve roman tülünün genel gelişimi 'Giriş' bölümünde verilmiştir. Birinci bölüm Mehmet Şeyda'nın özel hayatına ayrılmıştır. İkinci bölüm, 'Yazı Hayalı ve Sanat Anlayışı' adını taşımaktadır. Mehmet Şeyda'nın eser verdiği diğer yazı türleri, üçüncü bölümde değerlendirilmiştir. Dördüncü bölümde hikayeleri, beşinci bölümde romanlan ayrıntılı bir biçimde alt başlıklar halinde incelenmiştir. Mehmet Şeyda'yı hikaye ve romanlarıyla değerlendirmeye çalışan bu araştırmada, onun gazete ve dergi sayfalarında kalan makale, deneme, hikaye, roman gibi eserleri 'Kaynaklar' bölümünde verilmişiir.
Kırşehir aşıklık geleneğinde Aşık Şemsi Yastıman

Türk halk edebiyatı Türk toplumunun gelenek ve göreneklerini, her türlü düşünce yapısını, yaşamını, yansıtan metinlerden oluşur. Halk edebiyatı geleneğine halkın içinden yetişmiş ozanların katkısı büyüktür. Türk halk edebiyatı içinde halk müziği önemli bir yer teşkil etmektedir. Halk müziğinin önemli temsilcileri aşıklar ve abdallardır. Kırşehir aşıkları abdal olarak nitelendirilmektedir. Aşıklık geleneğini devam ettiren önemli bir isimde Şemsi Yastıman'dır. İç Anadolu Bölgesi'nin 13 ilinden biri olan Kırşehir tarih boyunca aşıklık geleneğini yaşatmış, birçok aşık ve ozan yetiştirmiştir. Aşıklık geleneği içinde önem teşkil eden Şemsi Yastıman'ın türküleri Kırşehir gelenek ve göreneklerini yansıtan önemli çalışmalardır. Yapmış olduğumuz bu çalışmada Kırşehir aşıklık geleneği içinde Şemsi Yastıman'ın hayatı, sanatı, eserleri ve eserlerin şekilsel incelemesi hakkında bilgiler vererek Şemsi Yastıman'ın şiirlerinde yer alan halkbilimi unsurlarını tespit etmeye çalıştık. Yapmış olduğumuz çalışma beş bölümden oluşmaktadır. Çalışmamızın birinci bölümünde abdal kavramı verilmiş, tarihi süreç içinde abdal kavramı ve abdalların yaşam koşullarına değinilmiştir. İkinci bölümde ahilik kavramı hakkında bilgilere yer verilerek, Anadolu'da ahiliğin ortaya çıkışı, amacı, temel ilkeleri, temel kaynakları ve Ahi Evran'ın hayatı hakkında bilgiler ele alınmıştır. Üçüncü bölümde aşık ve aşıklık kavramı, Kırşehir aşıklık geleneği ve Kırşehir halk ozanları hakkında genel bilgilere yer verilmiştir. Dördüncü bölümde Şemsi Yastıman'ın hayatı, şahsiyeti, eserleri, şiirleri ve şiirlerin şekilsel incelemesi yapılmıştır. Beşinci bölümde Şemsi Yastıman'ın şiirlerinde yer alan halkbilimi unsurları tespit edilmiştir. Ekler kısmında yerel sözcük, deyimler, sık kullanılan atasözleri ve yerel sözler, Kırşehir duaları, bedduaları ile Şemsi Yastıman tarafından yazılan yayımlanmayan şiirlere, Şemsi Yastıman'ın oğlu Sinan Yastıman ile yapılan röportaja, Şemsi Yastıman Saz Evi tarafından basılan kitaplara ve Şemsi Yastıman'a ait olan fotoğraflara yer verilerek çalışmaya son verilmiştir.
Eski Türkçe kaynaklarda geçen iktisadi kelime ve kavramlar

Eski Türklerin ticari hayatı ve bu ticari hayatta kullandıkları iktisadi kelime ve kavramlar yapılan araştırmalarla ortaya çıkmaya başlamıştır. 21. yüzyılın küreselleşen dünyasında, Türklerin sadece ordu-millet anlayışında olan asker bir millet değil, aynı zamanda gelişmiş ticari kültüre sahip bir millet olduğu eski Türkçe eserlerin analizinden anlaşılmaktadır. Bu çalışma; başta Kök Türk, Karahanlı ve Uygur dönemleri olmak üzere Eski Türkçenin iktisadi yönünü ortaya çıkarabilmek için söz varlığı temelinde hazırlanmıştır. Çalışmada Eski Türkçe Döneminin belli başlı eserleri taranmış ve tespit edilen söz varlığı metinlerle desteklenerek etimolojik sözlüklerden tanıklanmıştır. Tespit edilen sözcükler sayesinde Türkçe'de tekstilden ticarete, madencilikten vergi sahasına kadar çok çeşitli iktisadi kelime ve kavramların mevcut olduğu görülmüştür. Çeşitli ekonomik sektörlerde, eski Türklerin kullandığı iktisadi kelime ve kavramların tespiti gelişmiş bir toplum yapısı hakkında bilgi verirken, Türkçenin eskiden beri sadece askeri bir dil değil, aynı zamanda ticarette de kullanılan bir olduğunu kanıtlamıştır. Çalışmanın nihai amacı eski Türkçenin ticari dil vasfını ön plana çıkarmak ve taranan eserler üzerinden toplanan örneklerle iktisadi Türkçenin kelime varlığına dikkat çekmektir.
Halit Ziya Uşaklıgil'in hikayelerinin tematik incelenmesi

ASLAN, Hanifi; Halit Ziya Uşaklıgil'in Hikayelerinin Tematik İncelenmesi; Doktora Tezi; Ankara; 2008 Servet-i Fünun dönemi, arayışlar devri Türk edebiyatı tarihi açısından önemli dönüm noktalarından biridir. Halit Ziya Uşaklıgil bu dönemin en önemli yazarlarından biri ve en önemli hikayecisidir. Ancak Halit Ziya'nın edebi faaliyetleri bu dönemli sınırlı değildir. Halit Ziya Türk edebiyatının nadiren yetiştirdiği çok yönlü yazarlarından birisidir. Hikaye, onun başarılı olduğu ve çok sayıda eser verdiği bir edebi türdür. Onun hikaye yazmağa başladığı dönem, Türk edebiyatında modern anlamda hikayelerin yavaş yavaş görünmeye başladığı bir dönemdir. Halit Ziya ile bu 'hikaye dili' esas şeklini bulmuştur. Halit Ziya'nın - sadeleştirdikleri dahil - sağlığında yayınlanmış hikaye kitaplarındaki hikayeleri, bu çalışmanın esasını oluşturmaktadır. Çalışmamızda, Servet-i Fünun döneminde hikaye ve Halit Ziya'nın bu edebi akım içindeki yeri ve önemi kısaca değerlendirildi. Bu değerlendirmeden sonra, hikayeler toplumsal ve bireysel temalara ayrılarak incelendi. Halit Ziya'nın günlük ve mektup tarzında yazılmış hikayeleri olduğu gibi, hikayelerinde, hatıralarından da büyük ölçüde istifade ettiği görülmektedir. Servet-i Fünun döneminden önce ve o dönemde yazdığı hikayelerin dili külfetlidir. Türkçenin sadeleşme sürecine paralel olarak onun dilinde de bir sadeleşme olduğu görülür. Hatta kendi yazdıklarından bazılarını daha sonraki dönemde sadeleştirdiği de vakidir. Halit Ziya hikaye türüne getirdiği üslup ve teknikle hem kendi dönemindeki hikayecileri, hem de kendisinden sonra gelen hikayecileri etkilemiştir. Yazarın önemli bir üslup özelliği incelikli tahliller ve dikkatle yaptığı tasvirlerdir. Halit Ziya'nın hikayeleri romanlarına göre yaşanan hayatı daha geniş ve çeşitli yönleri ile aksettirme çabası içindedir. Bu sebepten hikayelerinde şahıs kadrosu çok geniştir; toplumun her kesiminden insanlar bulmak mümkündür. Halit Ziya hikayelerindeki üslup, teknik, ele aldığı kişiler, işlediği tema ve ele aldığı konularla Türk hikayecilik tarihinde bir aşamadır.
Edirne ili Süloğlu ilçesi ağzı

Balkan Türk ağızları, 14. yüzyılın ortalarından itibaren Balkanlara yerleşen Osmanlı Türklerinin Anadolu'dan götürerek iskan ettirdiği Türkler tarafından oluşturulan ağızlardır. Bilindiği gibi Doğu Trakya, kuzeyden Türk-Bulgar sınırı, doğudan Karadeniz, güneyden Marmara Denizi, batıdan Türk-Yunan sınırı ile çevrilibölgedir. Balkan Türk ağızlarının bir parçası olan Edirne, Türkiye'nin Avrupa kıtasındaki en önemli şehridir. Meriç Nehri'nin üzerinde, Bulgaristan ve Yunanistansınırlarında bulunmaktadır. Ve Anadolu ağızlarının bir uzantısı olan Rumeli ağızlarının Doğu Trakya ağızları grubundadır. Edirne, Balkan Türklüğünün zaman içerisinde bir takım tesirler altında bulunmaları sonucunda da güvenle sığındıkları önemli bir toprak parçası olmuştur. Bu sebeple Edirne'de yaşayanların büyük bir bölümünü, 1912'deki Balkan Savaşı'ndan bu yana Balkan ülkelerinden gelen göçmenler oluşturmaktadır. Edirne; -bir geçiş bölgesi olması nedeniyle tarih boyunca türlü kavimlere ev sahipliği yapmıştır- yerli ağzın dışında Yunanistan, Bulgaristan, Romanya, Yugoslavya göçmeni ve az sayıda Çingene ağızlarına da sahiptir. Çeşitli Türk topluluklarına dair kültürel izleri ve ağız gruplarını içinde barındırmış olan Edirne ilimizi 'Süloğlu merkez ilçe ve köyleri' kapsamında açıklamaya çalıştık. Bu çalışmamızda Süloğlu ağzını, fonetik ve morfolojik olarak inceledik. Bu incelemeler sayesinde Süloğlu ağzının Türkiye ağızları arasındaki yerini tespit etmeye çalıştık. Balkan Türk ağızlarının sınıflandırılması sorununun çözümüne dahil olarak sürecin bir parçası olmaya ve ileride oluşacak bir ağız atlasına katkıda bulunmaya çalıştık. Ayrıca sahaya çıkarak birçok insanı tanıdık, onlardan folklor ve Türkçe adına derlemeler yaptık ve bu derlemeleri transkript ederek sözlük çalışması hazırladık. Kısacası bu çalışmamız 'Giriş', 'İnceleme', 'Sonuç', 'Metinler','Sözlük', 'Kaynakça' bölümlerinden oluşmaktadır.
Türk edebiyatında Temİmü'd-Darİ hikȃyeleri

Bu çalışmada, Türk edebiyatı içerisinde değerlendirdiğimiz Temimü'd-Dari hikayeleri, ilmi usullere uygun olarak ele alınmıştır. Bu kıssalar, tarih boyunca köklü bir gelenek olarak devam eden kıraat meclisleri ve bu meclislerde okunan kitaplar arasında zikredilmektedir. Özellikle okuma ve yazması olmayan halkın, yazılı kültürle buluşturulması, dini ve ahlaki açıdan yetiştirilmesi bakımından büyük önem arz etmektedir. Temimü'd-Dari hikayeleri de yaşadığı devrin insanını dini, ahlaki ve kültürel açıdan yetiştirecek pek çok unsur barındırmaktadır. Çalışmada öncelikle, tarihi ve edebi nitelik taşıyan temel kaynaklardan ve konu ile ilgili yapılan akademik çalışmalardan hareketle edebiyatımızda hikaye ve hikayelerin tasnifi ile ilgili genel bilgiler verilmiştir. Hikayenin kahramanı ve aynı zamanda tarihi bir kişilik olması sebebiyle Temim'in tarihi ve menkıbebi hayatları ele alınmıştır. Temimü'd-Dari hikayeleri aynı zamanda bir gelenek olarak varlığını yıllarca devam ettirdiğinden bu anlatı geleneği üzerinde durulmuş ve çalışmaya alınan beş nüshadan hareketle ana hatları ile bir Temimü'd-Dari hikayesi oluşturulmaya çalışılmıştır. Hikayeler, içerisinde çok sayıda dini, edebi ve sosyal unsur barındırmaktadır. Bundan dolayı sahaya katkı sağlayacağı düşüncesi ile hikayeler karşılaştırmalı olarak tahlil edilmiş ve hikayeler; şahıs, zaman, mekan, dini unsurlar, kozmik alem gibi genel başlıklar altında ele alınarak incelenmiştir. Hikayeler, bütünüyle Eski Anadolu Türkçesi'nin dil özelliklerini taşıdığından çalışmanın Üçüncü Bölümünde hikaye nüshalarının okunmasında izlenen yöntem ve imla hususiyetleri üzerinde durulmuştur. Çalışmanın en sonuna ise seçilen müstakil beş metin eklenmiştir.