Özel yetenek sınavına giren adayların öğrenme stilleri ve bilişsel esneklik düzeyleri ile sınav başarıları arasındaki ilişki

Müzik öğretmenliği alanı özel yetenek gerektiren alanlardan biridir. Türkiye'de bu alana ilişkin verilen eğitimin ana kaynağını müzik öğretmenliği programları oluşturmaktadır. Her yıl, yaz aylarında bu programlar, kişilerin müziksel yatkınlık, yetenek, bilgi ve davranış düzeylerini ölçmek ve öğrenci seçimini gerçekleştirmek amacı ile özel yetenek sınavları yapmaktadır. Bu sayede geleceğin müzik öğretmeni adayları seçilmekte ve ileriki süreçte yetiştirilmektedir. Bu bağlamda, bireylerin müziğin çeşitli alt boyutlarında yapılan yetenek sınavlarındaki başarı düzeylerinin, nasıl bir öğrenme stiline sahip olduklarının ve bilişsel esnekliklerinin ne düzeyde olduğunun tespit edilmesinin önemli olduğu düşünülmektedir. Kişilerin öğrenmeyi hangi yol, biçim ve stilde gerçekleştirdiği, sınava hazırlanma süreci ve sınav başarısı hakkında bilgi verebileceği gibi; bireylerin sınavı kazandıktan sonra müzik alanına ilişkin nasıl bir öğrenme sürecinden geçmesi gerektiği ve öğretmenlik meslek yaşamını öğrendikleri üzerinden nasıl sürdüreceğini etkilemektedir. Ayrıca bireylerin problemler hakkında çözüm yollarının farkında olmasının, alternatif arayışlar içerisine girebilmelerinin ve bu durumları kontrol edebilme beceri düzeylerinin, diğer bir anlatımla bilişsel esnekliklerinin nasıl olduğunun araştırılmasının önemli bir konu olduğu düşünülmektedir. Buradan hareketle, bu çalışmada, müzik öğretmenliği programı özel yetenek sınavına giren adayların öğrenme stilleri ve bilişsel esneklik düzeyleri ile sınav başarısı arasındaki ilişkilerin araştırılması amaçlanmıştır. İlişkisel tarama modelinde olan bu çalışmada, öğrencilerin sınav başarıları ile bilişsel esneklik düzeyleri ve öğrenme stilleri arasındaki ilişkilerin yanı sıra, bireylerin bazı kişisel özellikleri ve müziksel yaşantılarına ilişkin bilgilerine ulaşılarak, bu bilgiler ile sınav başarısı, öğrenme stilleri ve bilişsel esneklik düzeyleri arasındaki ilişkiler de incelenmiştir. Bu araştırmanın çalışma grubunu 2013- 2014 eğitim-öğretim yılı İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Müzik Öğretmenliği Programı Özel Yetenek Sınavları'na katılan adaylar (N=449) oluşturmaktadır. Adaylara Kişisel Bilgi Formu, Kolb Öğrenme Stili Envanteri-III ve Bilişsel Esneklik Envanteri uygulanmıştır. Sınav başarısına ve yerleştirmeye esas olan puan türlerine ise İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi veri tabanından ulaşılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 17.0 paket programına işlenerek analiz işlemleri bu program aracılığı ile gerçekleştirilmiştir. Normallik durumunun belirlenmesi için normal dağılım eğrilerine, çarpıklık-basıklık katsayılarına ve Kolmogorov-Smirnov testi sonuçlarına bakılmıştır. İlişkisel analizlerin yapılması için; Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon katsayısı, Kay-Kare testi, bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü varyans analizi, Welch testi, Scheffe testi ve Games-Howell testi yapılmıştır. Araştırma sonucunda, adayların öğrenme stillerinin dengeli bir dağılım gösterdiği, değiştirme grubundakilerin en yüksek sayıda oldukları saptanmıştır. Öğrenme stilleri ile sınav başarısı arasında anlamlı ilişki olduğu tespit edilmiştir. Yaparak ve hissederek öğrenen yerleştirme öğrenme stilindeki öğrencilerin daha başarılı oldukları görülmüştür. Adayların bilişsel esneklik düzeylerinin yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir. Bilişsel esneklik puanları ile sınav başarısı arasında anlamlı ilişki olduğu, bilişsel esneklik düzeyi yüksek olan öğrencilerin daha başarılı oldukları bulunmuştur. Bilişsel esneklik düzeylerinde öğrenme stillerine göre anlamlı farklılık olduğu, yerleştirme stilini benimseyenlerin, değiştirme stilindekilere göre bilişsel esneklik düzeylerinin daha yüksek olduğu saptanmıştır. Ayrıca yerleştirme ve ayrıştırma grubunda olanların alternatifler faktör puanlarının, değiştirme grubundakilere göre anlamlı bir biçimde yüksek olduğu görülmüştür.