Erken çocukluk dönemi liderlik ölçeğinin geliştirilmesi ve çocukların liderlik özellikleri ile dil becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırma, 48-66 ay arası çocukların liderlik özelliklerini ölçmeye yönelik kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracının geliştirilmesini ve çocukların liderlik özellikleri ile dil becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesini amaçlamıştır. Araştırmanın ölçek geliştirme aşamasına, İstanbul'da okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden, yaşları 48-66 aylar arasında olan toplam 514 çocuk katılmıştır. 48-66 aylık çocukların liderlik özelliklerini belirlemek için geliştirilen ölçek, çalışma grubunda yer alan çocukların öğretmenleri tarafından değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler ile ölçeğin güvenirlik ve geçerlik analizleri yapılmıştır. Açımlayıcı faktör analizi sonuçlarına göre, ölçeğin tek boyuttan ve 48 maddeden oluştuğu kabul edilmiştir. Açıklanan toplam varyansın %72, 76 olduğu ve ölçeğin madde faktör yüklerinin ise. 609 ile. 946 arasında değiştiği saptanmıştır. Ölçeğin, 0.992 iç tutarlılık değerine sahip olduğu bulunmuştur. Elde edilen sonuçlar, 'Erken Çocukluk Dönemi Liderlik Ölçeği' olarak adlandırılan ölçeğin, geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğunu göstermektedir. Araştırmanın ikinci aşamasında, çocukların liderlik özellikleri ile dil becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın ikinci aşamasına İstanbul'daki okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden, yaşları 48-66 aylık olan 92 çocuk katılmıştır. Araştırmanın bu kısmında veri toplama araçları olarak, Kişisel Bilgiler Formu, Erken Çocukluk Dönemi Liderlik Ölçeği ve Türkçe Erken Dil Gelişimi Testi'nin İfade Edici Dil Alt Testi kullanılmıştır. Kişisel Bilgiler Formu ve Erken Çocukluk Dönemi Liderlik Ölçeği araştırmaya katılan çocukların okul öncesi öğretmenleri tarafından değerlendirilmiştir. Türkçe Erken Dil Gelişimi Testi'nin İfade Edici Dil Alt Testi ise araştırmacı tarafından çocuklarla birebir uygulanmıştır. Çocukların liderlik ve dil beceri düzeylerinin çocukların yaş, cinsiyet, kardeş sayısı, doğum sırası, anne ve babanın öğrenim durumu, sosyoekonomik düzey, okul öncesi eğitim kurumuna devam süresi, çocuğun okul saatleri dışında bakımı ile ilgilenen kişi değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir. Çocukların liderlik özellikleri ile dil becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi için yapılan korelasyon analizine göre liderlik özellikleri ile dil becerileri arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Regresyon analizi sonucuna göre ise ifade edici dil becerisinin liderlik özelliklerinin yordayıcısı olduğu bulunmuştur. Erken Çocukluk Dönemi Liderlik Ölçeği'nden elde edilen verilere göre araştırmaya katılan okul öncesi dönem çocuklarının liderlik puanlarının yüksek düzeyde olduğu, çocukların liderlik puan ortalamalarının yaş, cinsiyet, anne ve babaların öğrenim düzeyleri, sosyoekonomik durum, okul öncesi eğitim kurumuna devam süresi değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık gösterdiği, kardeş sayısı, doğum sırası, çocuğun okul saatleri dışında bakımı ile ilgilenen kişi değişkenlerine göre çocukların liderlik puan ortalamalarının anlamlı bir farklılık göstermediği saptanmıştır. Türkçe Erken Dil Gelişimi Testi'nden elde edilen verilere göre ise çocukların ifade edici dil puanlarının cinsiyet, anne ve babaların öğrenim düzeyleri, sosyoekonomik düzey, okul öncesi eğitim kurumuna devam süresi değişkenlerine göre anlamlı farklılık gösterdiği, yaş, kardeş sayısı, doğum sırası ve okul saatleri dışında çocuğun bakımı ile ilgilenen kişi değişkenlerine göre ise anlamlı farklılık göstermediği tespit edilmiştir. Ayrıca çocukların liderlik puanları ile dil puanlarının anne-babalarının öğrenim durumuna göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek amacıyla yapılan analizler sonucunda anne öğrenim durumu değişkeninin liderlik puanı ile ifade edici dil puanı üzerinde anlamlı etkisi olduğu, baba öğrenim durumu ve anne-baba öğrenim durumu etkileşiminin liderlik puanı ile ifade edici dil puanları üzerinde anlamlı etkisinin olmadığı sonucuna varılmıştır.