turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Ahmet Yesevİ'nin hikmetleri ile Yunus Emre Divanı'nın hayatın geçiş dönemleri açısından karşılaştırılmalı olarak incelenmesi

Hoca Ahmet Yesevi ve Yunus Emre edebi değerleri olduğu kadar şahsi ve manevi değerleri ile de bizleri biz yapan, çağına ve sonrasına yol gösterip açan, aklen ve ruhen insanlığı arındırıp besleyen iki büyük gönül insanıdır. Ömürlerini aşk, hoşgörü, din, ahlak, tasavvuf, iyilik ve güzellik gibi yüce değerler uğruna adamışlar, yaşamış ve yaşatmışlar ayrıca vefatlarından sonra da öğretileri ve eserleri ile insanlığa ışık tutmuşlardır. Çalışmamız da bu iki güzide şahsiyetin hayatları ile birlikte, hayatları ışığında eserlerine yansıyan geçiş dönemlerine vurgu yapılmaktadır. Doğum, hayat ve ölüm esasları üzerinden eserler incelenmiştir. Her iki sanatkarın benzer ve farklılıklarıyla birlikte, etkileri ve fikri yapıları da ele alınmıştır. Örnekler ile birlikte, şahsiyetlerin özellikleri de ön planda tutulmuştur. Yaratan ve yaratılan nazarındaki duruşları, tutumları ve sunuşları ortaya konulmuştur. Bu çalışma şahsiyetlerin sanatkarane kişilikleri ile birlikte birer derviş ve manevi gönül insanı olmaları hasebiyle tasavvufi bir çalışma olarak da düşünülebilir. Bilim ve gönül birlikteliği içerisinde sunulan eserler üzerine çalışmalar da bu yönde değerlendirilmektedir.
Fazıl Bayraktar'ın eserlerinde halk kültürüne ait unsurlar

Bu çalışmada günümüz şair ve yazarlarının önemli simalarından biri olan Fazıl Bayraktar'ın bütün eserleri, gazete ve dergilerde yayımlanan tüm yazıları halk kültürü açısından incelenmiştir. Fazıl Bayraktar, Anadolu'nun önemli Türk kültür başkentlerinden birisi olan Kastamonu'nun yetiştirdiği önemli şair, hikayeci ve araştırmacılardan birisidir. Yazarın çocukluğu; Türk adetlerinin, gelenek ve göreneklerinin canlı şekilde yaşandığı bir ortamda geçmişştir. Fazıl Bayraktar, askerlik mesleği sebebi ile Anadolu'yu bir uçtan bir uca gezmiştir. Yazar; yaşadığı, gezip gözlemlediği Anadolu coğrafyası ve Anadolu insanı ile iç içe bulunmuştur. Bayraktar, hikayelerinde yaşadığı dönemin sosyal meselelerine yer vermiş, Anadolu insanının önemli sorunlarını ele almıştır. Fazıl Bayraktar, farklı türlerde eserler yayımlayan çok yönlü bir yazardır. Yazar, yayımladığı birçok şiir, mektup, röportaj, gazete yazısı gibi eserlerin yanı sıra altmışa yakın hikaye yazarak günümüz hikayecileri arasındaki yerini almıştır. Yazar, eserlerinde halk kültürüne duyduğu merakla birçok folklor unsuruna bilinçli olarak yer vermiştir. Bu yönüyle yazarın eserleri birer folklor malzemesi niteliğindedir. Üç bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümünde; Fazıl Bayraktar'ın hayatı ve eserlerinin tanıtımı yer almaktadır, ikinci bölümde; Cumhuriyet Dönemi hikayeciliği ile Fazıl Bayraktar'ın hikayelerinin genel özellikleri hakkında bilgi verilmiştir, üçüncü bölümde; yazarın hikayelerinde tespit edilen halk bilimi ve halk edebiyatına ait unsurlar açıklamaları ve örnekleri verilerek tasnif edilmiştir.
Cumhuriyet Dönemi folklor çalışmalarında Çağrı Dergisi'nin yeri üzerine inceleme (1993-2016)

Cumhuriyet Dönemi Anadolusu'nda yerel dergicilik alanında en uzun ömürlükültür, sanat, edebiyat dergisi olan Çağrı Dergisi, 1957 yılında Konya'da Feyzi Halıcıönderliğinde yayım hayatına başlamıştır. İstanbul gibi büyük bir şehrin basın hayatındanfaydalanma imkanı olmayan Çağrı Dergisi, bu imkansızlıklara rağmen uzun ömürlü olmayı başarmıştır. Çağrı Dergisi, folklor, halk edebiyatı ve halk kültürüyle yakından ilgilenmiştir. Aşıklık geleneği, geleneksel oyunlar, atasözleri, türküler, bilmeceler ve halkbilimi üzerine yazılmış kitapların tanıtımlarını da içermiştir. Bu çalışma, girişten ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde dergicilik, dergiciliğin tarihi süreci, dergi türleri ile yerel dergicilik ve yerel dergiciliğin sorunları üzerinde durulmuştur. Birinci bölümde Çağrı Dergisi'nin yayım hikayesi, amacı, adı, mizanpaj ve basım dağıtım yeri, içerik, yazar kadrosu ve yayımlanmasında görev alan kurucu Feyzi Halıcı, Celalettin Kişmir, Mehmet Önder, Cahit Öztelli, İsmet Gönülal, AliRıdvan Bülbül, Osman Bozok ve Mustafa Erdoğdu hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde 1993- 2016 yılları arasındaki 23 yıllık süreçte Çağrı Dergisi'nde yayımlanmış olan folklor yazıları açıklamalı bibliyografya olarak incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise yazar adlarına göre fihrist verilmiştir. Ayrıca ekler kısmına derginin ilk sayısının ve bazı sayılarının kapak fotoğrafları ile dergide yayımlanan çeşitli yazıların fotoğrafları eklenmiştir.
Karagöz metinlerinin halk bilimsel açıdan değerlendirilmesi

Karagöz, toplumsal yaşamın birçok yönünü, çeşitli karakterlerle, birçok halk bilimi unsuruyla perdeye yansıtmaktadır. Metinlerden hareketle yaptığımız çalışmada, halk bilimine dair pek çok unsur, toplumsal yaşamın geçiş dönemleri, temizlik, giyim-kuşam ve süslenme şekilleri, sosyal normlar ve inanışlar, halk hekimliği, halk takvimi, ölçü birimleri, eğlence hayatı, yeme-içme alışkanlıkları, özel günler-merasimler, barınma ve ekonomik hayat, adlandırma, iletişim ve ulaşım, Halk Edebiyatı ürünleri ortaya konmaktadır. İncelenen metinler ile birlikte Karagöz metinlerinde halk kültürünün perdeye nasıl yansıdığı, bilhassa Osmanlı'nın çok uluslu toplum yapısının halk bilimi nazarında ne şekilde devam ettirildiği elde edilen ürünlerle aktarılmaya çalışılmıştır.
Şeyh Galib Divanı'nın kelime grupları ve dizinli sözlüğü

Bir eserde kullanılan kelimeler, kelime grupları ve bu kelimelerin hangi sıklıkta kullanıldığı, yazarın üslubunu ve bakış açısını ortaya koymak bakımından çok önemlidir. Bu çalışmamızda XVIII. yüzyılın en ünlü şairi olan Şeyh Galib'in Divan'ında kullandığı kelime ve kelime grupları ve kelime tekrarlarının hangi sıklıkta karşımıza çıktığını göstermeye çalıştık. Şeyh Galib devrinin edebi ortamından hareketle Divanı'nda hangi kelimelerin sıklıkla kullanıldığı, en çok hangi kelime grubuna yer verildiği, bizi bu çalışmaya yönelten konular oldu. Araştırmamızda, devrinde büyük itibar görmüş olan Şeyh Galib'in Divanı'nı inceyelerek kullandığı dili ortaya koymaya çalıştık. Bu çalışmayı hazırlarken dilimizde kullanılan kelime grupları hakkında açıklamalarda bulunup Divan'da geçen kelime gruplarını tespit ettik. Söz konusu çalışmadan sonra, kelimelerin ve tamlamaların hangi beyitte kaç kez tekrarlandığını göstermesi bakımından bir dizin çalışması yaptık. Kelime tekrarlarının yanı sıra, Arapça ve Farsça tamlamaların sıklığını kaçıncı beyitte geçtiğini görmeye yardımcı olması bakımından Divan'ın beyit numaralarıyla sunulmuş halini ek çalışmamızın sonuna koyduk.
Redkit ve Tarkan çizgi romanlarının yapısal açıdan karşılaştırılması

Propp, Todorov, Beugrande & Colby gibi araştırmacılar, inceledikleri metinlerin birimlerine ayrılabileceğini, edebiyat metninin de dil gibi kendi kuralları olan bir dizge olduğunu göstermeye çalışmışlardır. Bu yapısallcı yaklaşım, yazı ve resmi birbirini tamamlar biçimde bir arada kullanan ve karşıtlıkları kullanarak şematik bir yapı oluşturan çizgi romanlara da uygulanabilmektedir. Bir popüler kültür ürünü olarak, özellikle son yıllarda birçok araştırmaya konu olan çizgi romanlar, ülkemizde otuzlarda çocuk dergileriyle birlikte ortaya çıkmış, daha sonra gazetelere taşınmıştır. Bu çizgi romanların içinde en kalıcı olanlardan birisi kuşkusuz Türkiye'de çevirileri yayımlanan, western parodisi Red Kit, diğeri ise milliyetçi söylemiyle ön plana çıkan Tarkan'dır. Bu tezde, Tarkan ve Red Kit çizgi romanları, birer anlatı metni olarak yapısall açıdan ele alınacak, Propp ve benzeri araştırmacıların kullandığı yöntemle, en küçük birimlerine ayrılacaktır. Daha sonra bu birimlerin birbirleriyle olan ilişkileri incelenecek ve her iki çizgi roman biçim ve içerik açısından karşılaştırılacaktır. Bakış açıları ve söylemleri farklılaşan iki çizgi romanın, biçim açısından benzerlikleri ortaya koyulacaktır.
Afet Ilgaz'ın romanlarında sosyal tenkit

Afet Ilgaz Cumhuriyet döneminin önemli kadın yazarlarından biridir. Sanatçı, ilk eser verdiği tarihten ölümüne kadar geçen süreye roman, hikaye, deneme çocuk kitabı ve çeviri türlerinde çok sayıda eser sığdırabilecek yetkinliğinin yanında gazetelerde köşe yazarlığı yapabilecek kadar güncel olayların arka planına vakıf bir edebiyatçıdır. Böylesi çok yönlü bir yazarın romanlarındaki sosyal tenkit unsurlarını belirlemeye yönelik bu çalışma, ana hatlarıyla dört bölüme ayrılmıştır. İlk bölüm yazarın tanıtımına, diğer üç bölüm ise romanlarındaki sosyal tenkit unsurlarını belirlemeye ayrılmıştır. Her bir bölümde incelenecek romanlar, yazarın yaşadığı fikri değişim evrelerini yansıtan niteliklerine göre belirlenmiştir. Bu fikir değişim evreleri ise kısaca sosyalist dönem, geçiş evresi ve İslami dönem olarak nitelendirilebilir. Sosyal tenkit unsurları belirlenirken tenkitin ön çalışması mahiyetinde olan tespitleri kolaylaştırmak ve yargıları varsayım zemininden kurtarmak için sadece romanlarla yetinilmemiştir. Ayrıca, sanatçının denemeleri, bazı hikaye ve köşe yazıları gibi farklı türlerdeki edebi metinleri mümkün olduğu nispette dikkate alınmış, yanı sıra yazarın şahsı ve yetiştiği çevrenin kültür zemini göz önünde bulundurulmaya çalışılmıştır. Edebiyat hayatında yaklaşık olarak yarım asır boyunca edebi sahaya katkı sağlamaya çalışan Afet Ilgaz'ın romanlarında sosyal tenkit unsurlarının tespitine yönelik bu naçizane çalışmamız, yazarın edebiyat tarihindeki yerinin ve öneminin biraz daha da belirginleşmesine bir katkı yapabilirse kendimizi bahtiyar addedeceğiz.
Bir Bektaşi Cöngü üzerinde tetkik

Tezimize konu olan cönk, Sivas, Divriği İlçesi, Aydoğan Köyü'nden Hasan Yalıncak'lı adlı şahıstan alınmıştır. İçerik bakımından oldukça çeşitlilik gösteren bir eserdir. Söz konusu cönk, ihtiva ettiği manzum ve mensur kısımlar itibariyle Alevi- Bektaşiliğe ait özellikler göstermektedir. Cönk içerisinde 28 şairin 46 şiiri yer almaktadır. Bu şiirler belirli bir düzen içerisinde sıralanmamıştır. Şiirlerde genel olarak Hz. Muhammed'e ve Ehl-i Beyt'e duyulan sevgi, Hz. Hüseyin'in Kerbela'da şehit edilmesi, İsmail Peygamber kıssası v. b. konular işlenmiştir. Eserde şiirler dışında mensur kısımlar da bulunmaktadır. Bu bölümlerde on iki imamın isimleri, on dört masum-ı pak isimleri ve şehit edilişleri, tarikat ve şeriat makamları, 'Tarik-ı İmam Caferü's Sadık' başlıklı bir bölüm yer almaktadır. Ayrıca Kaygusuz Abdal'ın 'Vücudname' ve 'Budalaname' ve 'Kitab-ı Miglate' adlı mensur eserlerinden bölümleri de ihtiva eder. 'Vücudname' adlı eser; El mü'ininün suresinin insanın ana rahmine düşmesinden bahseden 12 -14. ayetlerini vererek başlar ve ana rahminde iken insanın yedi gezegen tarafından terbiye edilerek vücut bulması anlatılır. 'Budalaname' adlı eser ise; insan aklının anadan doğma kör ve topal olduğundan bahsedilerek başlar ve daha sonra tasavvuf konularına geçilerek kendini bilmek, gönül, Hakk'ı dünyada iken bulmak ve kendini bilerek hakikati bilmek, Kaygusuz'un kendi vasf-ı hali, insanın dünyaya gelmekten maksadının kendini ve Hakk'ı bulmak olduğu, nefs ve mürşid-i kamil konularını ele alır. 'Budalaname'nin sonunda 'Kitab-ı Miglate' adlı esere geçilir. Bu eser, bir dervişin devamlı uykuya dalmasını ve uykusunda bazen geçmişşe bazen de geleceğe giderek, her defasında şeytanla karşılaşıp onu yenmesini anlatmaktadır. Yine bu eserin içerisinde zaman zaman dervişin söylediği şiirler de yer almaktadır. Cönkte, Hacı Bektaşi Veli'nin Velayetnamesi'nden bölümler de bulunmaktadır. Bu kısımda öncelikle Hacı Bektaşi Veli'nin soyu anlatılmakta, daha sonra sırası ile Hacı Bektaşi Veli'nin, Şeyh Lokman-ı Perende'ye ilim öğrenmeye verilmesi, Lokman- Perende'nin Hacı Bektaş'a 'Hünkar' ve 'Hacı' isimlerini vermesi, Hacı Bektaşi Veli'nin susam yaprağı üzerinde namaz kılması anlatılmaktadır. Arada, Hoca Ahmet Yesevi'nin oğlu Kutbeddin Haydar'ın esirII düştüğü yerden Hacı Bektaşi Veli tarafından kurtarılması ve Hacı Bektaş'ın mağarada kırk gün çile çıkararak kafirlere beddua ettiği bölümler manzum olarak yer almıştır. Daha sonra Hacı Bektaşi Veli'nin dan üstünde namaz kılması, Rum'a gelmesi ve Rum erenlerine batın evinden selam vermesi ile halifelerinden San İsmail, Kadıncık Ana, Ahi Evran Sultan, Piran Sultan, Resul Baba, Seyyid Cemal Sultan, Kolu Açık Hacım Sultan, San Saltık, Molla Sadeddin'in gösterdikleri velayet ve kerametler ile dervişleri Güvenç Abdal, Mahmut Hayran ve Yunus Emre ile ilgili bölümler bulunmaktadır. Cönk, Hacı Bektaşi Veli'nin manzum vasiyetnamesi ile sona ermektedir.
Peçevİ tarihi (250b -284a metin, dizin, özel adlar sözlügü)

Çalısmamız, giris, Peçevi Tarihine Yolculuk, imla hususiyetleri, metin, dizin, özel adlar dizini, sonuç ve tıpkıbasım olmak üzere sekiz bölümden olusmaktadır. Birinci bölümde, eserin içerigi ve önemi, tezin kapsamı, amacı, hazırlanısındaizlenen yöntemden bahsedilmektedir. kinci bölümde, Peçevi Tarihinin ana hatlarıyla olayları anlatılarak özeti yapılmıstır. Üçüncü bölümde, eserin imla hususiyetlerine, ayrıntılı olmamak üzere deginilmistir. Çalısmanın dördüncü bölümünde, Peçevi Tarihinin Bagdat Köskü 206 numaralı yazma nüshasının 250 b-284a arasındaki varaklarının transkripsiyonu ve eserin B ve Cadlarını verdigimiz farklı diger nüshaları ile tenkitli nesri bulunmaktadır. Çalısmamızın besinci bölümünde, metindeki tüm kelimelerin dizini yapılarak, bu kelimeler anlamlandırılmıstır. Altıncı bölümde, özel adlar dizinine yer verilmis olup bu bölümde kelimeler altı ayrı özel baslık altında tasnif edilmiştir. Yedinci bölüm çalısmanın sonuç bölümünden ibaret olup sonuna ise üç metnin tıpkıbasımı eklenmistir.
Servet-i Fünun romanlarında aile

Servet-i Fünun dönemi romanlarında aile konusunun ele alındığı bu araştırmanın Giriş kısmında ailenin tanımı ve toplum hayatındaki önemine değinilmiştir. Ardından Türk toplumunun aileye verdiği değer, aileyi ve toplumu ayakta tutan maddi ve manevi kültür unsurlarının önemiyle birlikte açıklanmıştır. Aile konusunun tarihi bir sürecin uzantısı olması gerçeğinden hareketle Türk toplumunun geçirdiği kültür değişimlerine bağlı aile ve toplum hayatında yaşanan bir takım aksaklıkların kaynağı olarak özellikle Tanzimat ile başlayan batılılaşma olgusu tespit edilmiştir. Batılılaşmanın gerçek manada anlaşılamamış olması, Tanzimat romanlarında eleştirilirken Servet-i Fünun romanlarında batı ve batılı aile modeli kültür zemininde örnek olarak sunulmuştur. Tarihten günümüze uzanan boyutuyla Türk aile yapısı ve ahlak anlayışındaki değişimler, Avrupa ailesi de örnek gösterilerek genel bir değerlendirme yapılmıştır. Çalışmamızın esas kaynağını oluşturan Servet-i Fünun dönemi romanları ise ayrıntılı olarak dokuz bölüm halinde incelenmiş ve çeşitli temalar yönüyle alt başlıklar oluşturulmuştur. Sonuç'ta incelenen romanlara dayanılarak varılan hükümlerin genel bir değerlendirmesi yapılmış, dönem yazarlarının aile ve toplum sorunlarına bakışları sergilenmeye çalışılmıştır. Bibliyografya yayın türlerine göre gruplandırılmış olup yazarların soyadı sırası esas alınarak düzenlenmiştir. Dizin ise şahıs ve eser adları dikkate alınarak hazırlanmıştır.
Üsküplü divan şairleri

Klasik Türk Edebiyatını, bütün yönleriyle anlamak ve değerlendirmek, eski tarihimizi tanımak ve incelemekle mümkün olabilir. Ayrıca her milletin kendi düşünce ve duygularına uygun şiir tarzı ve edebi özellikleri vardır. Anadolu'dan Rumeli'ye geçmeden önce Batı türkçesi gelişmiştir. Rumeli'ye geçtikten sonra sağlam temellere d8ayanan bu edebiyat ve kültür, XTV. Yüzyıldan başlayarak XV., XVI. ve XVII. Yüzyıllarda zirvesine ulaşır. Balkanlarda XIV. Yüzyıldan itibaren Türk kültürü yayılmaya başlar. Bu sırada ilim merkezleri olan Selanik, Vardar- Yenicesi, Prizren ve Üsküp'te Türk edebiyatında isim yapmış önemli şairler yetişir. Tezimizin konusu 'Üsküp'lü Divan şairleri'dir. Bu çalışmamızda, Üsküp'ün Tarihi, Sosyo-Kültürel yapısı, Üsküp'ün Osmanlı idaresindeki yeri, Coğrafi özellikleri ve Osmanlı kültür eserleri üzerinde durduk. Tezimizin esasına meydana getiren ise, Üsküp'lü Divan şairleridir. Bu şairlerin eski kaynaklardaki hayatları hakkında bilgi vermeye ve yazmış olduktan şiirlerini toplamaya çalıştık. Bu edebiyatta Üsküp'te yetişen şairlerin sayısı kırka yakındır, ancak diğer bölgelerden olan şairleri incelemiş olursak, bu sayıda daha da yükseklere çıkar. Çalışmamızda biz sadece Üsküp şairlerine ve bölgede hizmet edenlere yer verdik. Şairlerin dışında Üsküp'ün Osmanlı devletindeki yerini ve önemini, önemli ilim merkezlerinden biri olduğunu ve uç-beylerin yönetim noktası olduğunu çalışmamızda ele aldık. Osmanlı devletinin diğer yörelerinden gelip Üsküp'te görev alan, kadılar, müftüler ve bilginler, ömrünün son kısmını burada geçirip ilime katkıda bulunan ulemalara yer verdik.
Atatürk Üniversitesi Merkez Kütüphanesi ASL 551 (Mc:9 Sa 172-10) numarada kayıtlı mecmuanın transkripsiyonlu metni

Edebiyat tarihimize ışık tutan, sosyal ve bilimsel anlamda birçok bilgi sunanmecmualar, geçmişşe kapı aralayan çok kıymetli hazinelerdir. Kültürümüzün önemli parçalarından olan mecmualar, tamamen gün ışığına çıkarılmadığı süreceedebiyat tarihimiz hep eksik kalacaktır. Keşfi ile pek çok kazanç sağlayacağımızbu hazinelerin günümüz harflerine aktarılması, gerek bilim dünyası gerek edebiyat camiası açısından büyük önem arz etmektedir. Çalışmamıza konu olan ASL 551-Mc 9 şeklinde künyelenmiş, Atatürk Üniversitesi Merkez Kütüphanesi'nde kayıtlı olan bu mecmua da keşfedilmeyi bekleyen bu hazinenin bir parçasıdır. Çalışmamızda bu mecmua incelenmiş, mecmua hakkında genel bilgiler verilerek mecmua tanıtılmış ve metin günümüz Türkçesine çevrilerek bilim dünyasına kazandırılmaya çalışılmıştır.
Cemaleddin Mahmud Hulvi Divanı; Metin-inceleme

İHulvi? mahlaslı Cemaleddin Mahmud Efendi, XVII. yüzyıl Türk tasavvuf edebiyatı şairlerindendir. Bu tez şairin, şimdiki bilgilerimize göre tek nüshası bulunan Divan'ının bilimsel metotlarla incelenmesini ve edebiyatımızdaki yerinin belirlenmesini amaçlamaktadır. Araştırmamızda önce Cemaleddin Mahmud Hulvi'nin yaşadığı devrin Türk tasavvuf edebiyatı açısından durumu hakkında bilgi verilmiş, ardından da şairin hayatı ve edebi kimliği incelenmiştir. Bu bölümü takiben Divan'ın tenkitli ve transkripsiyonlu metni verilmiştir. Metnin muhteva ve şekil yönünden de ayrıntılı bir tahlilinin eklendiği çalışmanın son bölümünü ise, metindeki tasavvufi terimlerin anlaşılabilmesi için, açıklamalı bir tasavvuf terimleri dizini oluşturmaktadır.
Ali Himmet Fazıl'ın Galatat Defteri

oluşan Fazıl'ın Galatat Defteri adlı eseri incelenmiştir. Çalışmanın başında önsöz bulunmaktadır. Eser üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde galatın tarihçesi yer almaktadır. Bundan sonra ise Fazıl'ın Galatat Defteri adlı sözlük Türkiye Türkçesine çevrilmiştir. Eserin orijinal şeklinde Arapça ve Farsça kelimeler ayrı bölümlerde ele alınmıştır. Bu çalışmada Arapça ve Farsça kelimeler ayrım yapılmadan alfabetik olarak sıralanmıştır. Kamus-i Türki ve Lugat-ı Naci adlı sözlüklere bakılarak Fazıl'ın Galatat Defteri adlı eserde geçen kelimelere yer verilip verilmediği incelenmiştir. Tez çalışmasının üçüncü kısmını ise dizin oluşturmaktadır. Sözlükte dolaylı olarak geçen koyu yazılmış kelimeler alfabetik olarak sıralanıp ilgili bulunduğu madde başına gönderilmiştir. Fazıl'ın Galatat Defteri adlı eserde kelimeler 425 ana başlık altında ele alınmış olup, bunların 359 tanesi Arapça, 66 tanesi ise Farsça kelimelerden oluşmaktadır. Tezin sonunda eserin tıpkıbasımı, bibliyografya ve özgeçmişş bulunmaktadır.
Evrimsel psikoloji bağlamında Türk masallarında ihanet motifi

Evrimsel psikoloji, insanların psikolojik özelliklerini ve davranışlarını evrimsel bir bakış açısıyla inceleyen bilim dalıdır. Evrimsel psikoloji, insan davranışlarının kökenini doğal ve cinsel seçilim mekanizmaları ile evrimsel süreçlerimizde arar. Bu çalışmada Naki Tezel'in Türk Masalları adlı çalışmasında yer alan masallar, evrimsel psikoloji ve evrim mekanizmaları arasında yer alan doğal ve cinsel seçilim mekanizmaları doğrultusunda incelenmiş, masallarda yer alan ihanetlerde bu mekanizmaların etkisi ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışmamızın giriş kısmında masallar, evrimsel psikoloji ve evrim mekanizmaları hakkında genel bilgilere yer verilmiştir. Birinci bölümde ihanet ve motif kavramları açıklanarak ihanetin Türk kültüründe ve Türk inanç geleneklerindeki yansımaları ortaya konulmuş, örneklem metin olarak seçilen masallarda yer alan ihanetler saptanıp bu masalların evrimsel psikoloji bağlamında analizi yapılmıştır. Seçilim mekanizmalarının olduğu her yerde rekabet ve mücadele vardır. Mücadelenin kazanılması, canlının hayatta kalmasını veya neslinin devam etmesini sağlayacaktır. Bu nedenle mücadeleyi kazanmaya giden yolda canlılar, kendi çıkarlarını koruyabilmek için ihanete başvurabilmektedir. İhanet olgusu, sadece insanların değil tüm canlıların doğasının bir parçasıdır ve insanın yarattığı anlatılarda da kendine bir yer bulmaktadır. Yapılan bu çalışmada da ihanet motifinin evrimsel psikolojiye bağlı olarak hayatta kalma ve üreme arzusu ile şekillendiği, masal incelemeleri ile ortaya konulmuştur.
Tanzimat Dönemi romanlarında bakış açısı

1960'ların sonuna doğru ortaya çıkan anlatıbilimin hem terim hem de içerik olarak en çok tartışılan konularından biri bakış açısıdır. 'Tanzimat Dönemi Romanlarında Bakış Açısı' adlı bu çalışmada Batılı anlamda romanın ilk örneklerinin verildiği Tanzimat Dönemi'nden seçtiğimiz eserlerde anlatıcının ve bakış açısının nasıl kullanıldığı tespit edilmiştir. Çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır: İlk bölümde bildirişim modeli, anlatı düzeyleri ve anlatıcı tipolojileri incelenmiştir. İkinci bölümde bakış açısı kavramı ve bu kavram etrafında ortaya konan teoriler kronolojik olarak ele alınmıştır. Çalışmamızın uygulama kısmı olan üçüncü bölümde ise Ahmet Mithat Efendi'nin, Namık Kemal'in, Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın, Samipaşazade Sezai'nin ve Nabizade Nazım'ın seçilen romanları anlatıcı ve bakış açısı yönüyle değerlendirilmiştir.
Edebiyatçı yönüyle Şemseddin Sami

Sami, Tanzimat dönemi kültür hayatının önemli şahsiyetlerinden biridir. O, Türk edebiyatı tarihinde, hem ilk Türk romanı, hem de gerek barındırdığıfikirler gerek devrinin tiyatro tekniği ve anlayışının üstündeki üç piyesi ile yerini almıştır. Fakat devrinin en çalışkan simaları arasında sayılan yazarın edebufaaliyetleri, hazırladığı sözlükler, ansiklopedi ve öğretici yayınlarının gölgesinde kalmış ve yeterince değerlendirilmemiştir. Edebu eserlerinde yerli kaynaklardan beslenmesi üzerinde durulan Şemseddin Sami, aslında her eserinde Batılı kaynaklarla da konuşan bir yazardır. Rum lisesinde aldığı eğitim sonucunda edebu eserlere değer kazandıran trajik hissin önemini fark etmiş ve bu ilhamı her eserinde kullanmıştır. Bualtyapısı, eserlerini romantizmin hakim olduğu bir devirde kaleme almasına rağmen onun bu akımı içten içe reddedip realist edebiyat anlayışına yaklaşmasına yol açmıştır.
Türk kültüründe sembollerin dili

Kültür, insanın hayatı boyunca ürettiği bütün her şey olarak tanımlanmaktadır. Bundan dolayı kültür ile gelenek arasındaki ilişki kuvvetlidir. Çünkü gelenekler genellikle kültürel yapılar tarafından şekillenir. Ancak modern dönemlerin başlamasından sonra bu durum değişir. Semboller toplumların genetik kodları gibidir. Bu kodlar toplum tarafından bir sonraki nesle aktarılır. Zaman içerisnde ihtiyaca göre şekillenir. Bireyin toplumsallaşması sürecinde bu semboller büyük rol oynar. Bireye ait olma duygusu vererek millet olma şuurunu kazandırır. İnsanlar belirli zaman, mekan ve şartlarda kültür üretir. Bu üretim zamanla aktarım gerektirir. Bu önce yerel kültürü, sonra ulusal kültürü ve daha sonra evrensel kültürü ortaya çıkarır. Semboller, yüklenen anlam çağrışımları ile ortak kültür dairesindekileri yakın olma, benzer olma ve aynı olmaya sevk eder. Bu yüzden bugünün gelişmiş toplumları kültür dairelerini genişletmek, başkalarını kendilerine yaklaştırmak, benzetmek ve sonunda aynılaştırmak için kültürel sembolleri kullanmaktadır. Türk kültüründe bulunan sembollerin tespiti ve incelenmesi, Türk kültürünün gelecek kuşaklara aktarılması adına önemlidir.