turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Makul sürede yargılanma hakkı ve bu hakkın Avrupa İnsan Hakları sözleşmesi ile Türk hukukuna yansıması

Adil yargılanma hakkının bünyesinde barındırmış olduğu en önemli ilkelerden birisi makul sürede yargılanma hakkıdır. AİHS'nin 6/1. maddesi ile açık bir biçimde ve Anayasamızın 36/1. maddesinde adil yargılanma hakkının zımni bir parçası olarak güvence altına alınan makul sürede yargılanma hakkı, hem medeni hak ve yükümlülüklere dair uyuşmazlıklar hem de suç isnadının karara bağlanması açısından geçerlidir. Makul sürede yargılanma hakkının amacı, kişileri yargılama işlemlerinin sürüncemede kalmasına karşı korumak ve özellikle ceza davalarında suçlanan kişinin uzun süre davasının nasıl sonuçlandırılacağı endişesi ile yaşamasını önlemektir. Bu hak kişilere, davalarının makul süre içerisinde sonuçlandırılmasını isteme hakkı vermektedir. Gerek AİHM gerekse AYM tarafından makul süre yönünden tespit edilmiş kesin bir süre bulunmamaktadır. Nitekim her olayın kendine özgü farklılıkları olduğundan, yargılama süresinin makul olup olmadığı hususunda, davanın özellikleri dikkate alınarak bir değerlendirme yapılmaktadır. AİHM ve AYM, yargılamanın makul sürede bitirilip bitirilmediği noktasında davanın karmaşıklığı, başvurucunun davranışları, yetkili makamların kusur ve ihmali, yapısall sorunlar ve uyuşmazlık konusunun başvuru yönünden önemi gibi belirli ölçütleri dikkate alarak değerlendirme yapmaktadır. Ayrıca makul sürenin tespiti için sürenin başlangıç tarihi ile sona erdiği tarih belirlenmektedir. Bu durum, hukuk davalarında ve ceza davalarında farklılık göstermektedir. Makul süre, davaların çabucak sonuçlandırılmasını, özellikle her ne pahasına olursa olsun bir an evvel bitirilmesini hedefleyen bir ilke değildir. Amaç güvenli ve doğru bir şekilde yargılama yapılmasıdır. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edilmemesi için devletin gerekli tedbirleri alması gerekmektedir. Makul süre değerlendirmesinde davanın sonucu önemli ve etkili değildir. Yani dava makul süre içerisinde sonuçlanmış olsaydı dahi, neticenin değişmeyeceği iddiası, makul sürenin belirlenmesinde devlet lehine bir unsur olarak kabul edilmemektedir.
4857 sayılı iş kanunu kapsamı dışında kalan işçiler bakımından fazla çalışma

Bu çalışma; 4857 sayılı İş Kanunu kapsamı dışında kalan iş ilişkilerinde işçi tarafı olan kişilerin gerçekleştirdiği fazla çalışmayı ele almaktadır. İlk olarak iş hukukunun temel kavramları ile sujelerinin tanımları ele alınmış ve ardından iş sözleşmesi kavramı incelenmiştir. Temel kavramları inceledikten sonra 4857 sayılı İş Kanunu'nun 4. maddesinde sayılan, İş Kanunu'nun uygulanmayacağı haller ayrı ayrı izah edilmiştir. Bu haller; deniz taşıma işlerinde yapılan sözleşmeler, gazeteciler ile yapılan sözleşmeler, tarım işlerinde yapılan sözleşmeler, hava taşıma işlerinde yapılan sözleşmeler, evlerde el sanatlarının yapıldığı işlerdeki sözleşmeler, ev hizmetlerinde yapılan sözleşmeler, rehabilite edilenlerle yapılan sözleşmeler ve profesyonel sporcularla yapılan sözleşmelerdir. 4857 sayılı İş Kanunu'nun kapsamı dışında kalan iş ilişkilerini genel olarak üçlü bir tasnife tabi tutmak mümkündür. Bu tasnif çerçevesinde ilk olarak deniz iş kolunda çalışan gemi adamlarının, ardından gazetecilerin ve son olarak da Türk Borçlar Kanunu'nun hizmet sözleşmesine ilişkin hükümlerinin uygulama alanı bulduğu iş ilişkilerinin; tabi oldukları mevzuat, iş sözleşmeleri ve çalışma biçimleri incelenmiştir. Çalışmanın ana konusuna gelindiğinde fazla mesai kavramının tanımı yapıldıktan sonra, önce 4857 sayılı İş Kanunu'na göre fazla mesai konusu çok da ayrıntıya girilmeden ele alınmış, ardından; deniz ve basın iş kollarındaki iş ilişkilerinde fazla mesai konuları ayrıntısıyla incelenmiştir. Nihayet Türk Borçlar Kanunu'nun uygulama alanı bulduğu; ev hizmetlerinde yapılan sözleşmelerde, esnaf ve sanatkar işyerlerinde, evlerde el sanatlarının yapıldığı işlerde, tarımsal yapı ve tarım işlerinde fazla mesai konuları ayrı ayrı incelenmiş ve çırakların fazla mesai yapma ihtimalleri konusunun da ayrıca üzerinde durulmuştur.
İdare hukukunda kazanılmış hak ve müesses durum

Kazanılmış Hak ve Müesses Durumlar Türk idare hukukunda uzun sayılabilecek bir geçmişşe sahiptir. Bununla birlikte, yargı kararlarında da kullanılan kavramlar olmalarına rağmen, doktrinde bu kavramlar üzerinde yeterli sayıda çalışma olduğu söylenemez. Bu nedenle tezde, doktrindeki kaynakların yanında, yargı kararlarına da sıkça başvurulmuştur. Tezde, kazanılmış hak ve müesses durum kavramları tanımları, benzer ilke ve kavramlarla ve kendi aralarındaki ilişkileri, düzenleyici işlemlerdeki yerleri, idari işlemlerin geri alınması, kaldırılması, iptali ve yürütmesinin durdurulması bağlamında belirtilen kavramlarla ilgili sorunların ortaya çıktığı haller, kazanılmış hak doğurmayan durumlar, genel olarak kazanılmış hak ve müesses durumların idarenin yetkilerine etkisi ve bunlara aykırılık halinde doğabilecek yaptırımlar incelenmeye çalışılmıştır.
Sermaye piyasası hukukunda izahname sorumluluğu

Sermaye piyasası araçlarının satın alınması için her türlü yoldan yapılan çağrıya halka arz denilmektedir. Sermaye piyasası araçları halka arz edilirken, izahname belgesinin düzenlenmesi gerekmektedir. İzahname, yatırımcıların halka arz edilen sermaye piyasası araçları ve bunların ihraççıları hakkında bilgi edinebileceği en önemli kamuyu aydınlatma belgesidir. İzahnamede açıklanan bilgilerin doğru olması ve gerçeği dürüst bir şekilde yansıtması, yatırımcının korunmasında son derece önemlidir. Türk hukukunda da izahnameden doğan hukuki sorumluluk özel olarak, AB Direktifindeki ilkelere ve çağdaş yaklaşımlara uygun, yatırımcı haklarını koruyacak şekilde düzenlenmiştir. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu m.10 hükmünde yer alan düzenleme uyarınca, izahnamedeki yanlış, yanıltıcı veya eksik bilgilerden doğan zararlardan öncelikle ihraççı sorumludur. İhraççının bu sorumluluğu kusura dayanmayan bir sorumluluktur. Bununla birlikte, halka arz edenler, ihraca aracılık eden lider aracı kurum, varsa garantör ve ihraççının yönetim kurulu üyeleri sorumludur. Zararın ihraççıdan tazmin edilemediği hallerde sorumluluk bu kişilere yüklenmiştir. Bu çerçevede onlar ancak kusurlarına ve durumun gereklerine göre zarar kendilerine yükletilebildiği ölçüde sorumludurlar.'Sermaye Piyasası Hukukunda İzahname Sorumluluğu' konulu bu tez, üç ana başlıktan oluşmaktadır. Birinci bölümde, 'İzahname ve Halka Arz' başlığında izahnamenin tanımı, hukuki niteliği, izahnamenin açıklanması anlatılmıştır. İkinci bölümde, 'Sermaye Piyasası Araçları ve İzahname Sorumluluğunun Hukuki Dayanakları' başlığında sermaye piyasası araçları çeşitleri, üçüncü kişiye karşı sorumluluğu düzenleyen kanun hükümleri, haksız fiil sorumluluğu, sözleşme benzeri sorumluluk halleri ve güven sorumluluğuna değinilmiştir. Üçüncü bölümde ise, 'Zararın Tazmini' başlığında üçüncü kişinin zararını tazmin şartları, açılacak tazminat davalarının davacıları, davalıları, sorumluluğun şartları, ispat yükü, tazminatın hesaplanması, görevli ve yetkili mahkeme ile zamanaşımı üzerinde durulmuştur.
Türk Satım Hukukunda onarım garantisi

Tez'de satım sözleşmesine eşlik eden onarım garantileri incelenmiştir. Onarım garantisi, garanti veren tarafından, satılanda garanti süresi içerisinde ortaya çıkacak arızaların, garanti kapsamında onarım suretiyle giderileceği yönünde bir güvence verilmesini ifade etmektedir. Onarım garantisinin eşlik ettiği satım sözleşmesi, Türk Borçlar Kanunu'na tabi bir adi satım sözleşmesi; Türk Ticaret Kanunu'na tabi tacirler arası bir satım sözleşmesi veya Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'a tabi bir tüketici satımı sözleşmesi olabilir. Tez'de onarım garantisi her üç satım türü açısından değerlendirilmiştir. Onarım garantisi ile satıcının yasada düzenlenmiş ayıp sorumluluğu arasında yakın bir ilişki vardır. Tez'in amaçlarından birisi, onarım garantisi ile ayıp sorumluluğu arasındaki ilişkinin ve onarım garantisinin ayıp sorumluluğu üzerindeki etkilerinin tespit edilmesidir. Uygulamada onarım garantisi genellikle satıcı ve üretici/ithalatçı tarafından verilmektedir. Satıcı tarafından verilen onarım garantisinin satım sözleşmesi kapsamında değerlendirilmesi gerekir. Üretici/ithalatçı ise kural olarak satım sözleşmesine taraf değildir. Bu nedenle satıcı ve üretici/ithalatçı garantisi farklı esaslara tabidir. Tez'de her iki tür onarım garantisinin hukuki niteliği ve bu garantilere uygulanacak hukuk kuralları ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Siyaset-i Şer'iyye kavramı ve modern çağdaki uygulama alanları

Bu çalışmada siyaset-i şer'iyye mahiyeti ve alimlerin verdiği tanımlar farklı mezheplere göre tespit ederek değerlendirmeye gayret gösterilmiştir. Çağımızdaki muhtemel uygulanma alanlarının detaylıca incelenmiştir. Tez, giriş ve sonuç kısımıyla birlikte üç bölümden oluşturmaktadır. Tezin giriş kısmı konunun amacı, önemi, sınırlandırılması, sunulması ve kaynak değerlendirilmesini içermektedir. Birinci bölümde, siyaset-i şer'iyye kavramına genel bir bakış ele alınmıştır. Bu bölümde klasik ve modern fukaha'nın verdiği siyaset-i şer'iyye kavramının tanımlamaları sunulmuştur. Bu bölümde de Hz. Peygamberin siyaset olarak yaptığı işlerin örnekleri tespit edilmştir. Siyaset-i şer'iyye'ye dayandığı kaynakları incelenmiştir. Siyaset-i şer'iyye uygulanabilmek için alimerin koyduğu şartlar olması gerekmektedir. İkinci bölümde ise, siyaset-i şer'iyye ve modern siyaseti arasında mukayeseli yapılmıştır. Bu bölümde siyaset-i şer'yye'nin ve modern siyaseti özellikleri değerlendirmeye çalışılmıştır. Üçüncü bölümde ise, günümüzde siyaset-i şer'iyye'nin uygulanma alanları ele alınmıştır. Bu bölümde genel yönetim veya idare, devletler arası ilişkiler, yargı sistemi ve iktisadi ekonomik alanlarını kapsamaktadır.
Türk İdare Hukukuna göre memurların disiplin suç ve cezaları

Disiplin, faaliyet gösterilen kurumun etkinlik ve verimlilik prensiplerine göre hareket etmesi amacıyla oluşturulan kurallar bütünü olarak tanımlayabilmek mümkündür. Bu tanımdan hareketle, işyeri çalışma düzen ve kurallarına uygun hareket edilmemesi durumunda verilen cezalarda disiplin cezaları olarak adlandırılmaktadır. Kurumların 'nitelikleri' nedeniyle disiplin kavramına atfetmiş oldukları anlam ve anlayışlar arasında çok önemli farklılar göstermekte ve disiplin uygulama esasları çok önemli şekil farklılıkları arz eder bir hal almıştır. Mevcut uygulamalar dikkate alındığında, bu görüş farklarının her biri ayrı bir inceleme konusu olabilecek kadar gelişmiştir. Hazırladığımız tez çalışmamızın konusunu 'disiplin' başlığı altında, Türk İdare Hukukuna göre memurun disiplin soruşturmaları konusunun incelenmesi olarak sınırlandırılmıştır. Bu minval üzere çalışmamızda ana vurgu ilkeleri Türk İdare Hukuku çerçevesinde memur kavramı ve disiplin yükümlülükleri üzerinde olacaktır. Konunun hacmi ve ilişkisel olarak diğer disiplinler birlikte değerlendirildiğinde ulaştığı boyutlar muazzam olmakla birlikte, tezimizin sınırları içerisinde kalabilmek için 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu ana hareket noktamızı olarak kabul edilmiştir.
İnsan konulu klinik araştırmalar ve hukuki boyutu

Bu çalışmada klinik araştırmalar ve tarihçesi hakkında bilgi verilmiş olmakla ulusal ve uluslararası mevzuat ve kurallarının çıkışı ile bunlar hakkındaki değerlendirmelerimize yer verilmiştir. Araştırmaların öznesi konumunda olan gönüllülerin araştırmalara dahil edilme süreçleri hakkında daha en başından, tamamlanmasına ve sonrasında yaşanabilecek etik problemler tartışılmıştır. Klinik araştırmalarda önemli bir yeri olan etik kurulların yapısı ve işleyişi ile verdikleri kararların idari denetimi değerlendirilmiştir. Bunun yanında insan üzerinde deney ve deneme mahiyetindeki tıbbi müdahaleler açısından ceza hukuku kapsamında değerlendirmeler yapılmıştır. Dolayısıyla bu çalışmada klinik araştırmalarda karşılaşılan etik problemler de dikkate alınarak, mevzuat bakımından genel bir değerlendirme yapılmaya çalışılmaktadır.
Türk ceza hukukunda iade

Uluslararası ceza hukuku mekanizmasının çarklarından biri olan teslim, en eski ve önemli uluslararası adli yardımlaşma kurumudur. Bu kurumun teorik temellerinin sistematik bir biçimde ele alınması, teslim sürecinde karşılaşılan ve karşılaşılması muhtemel münferit sorunların çözümü bakımından elzemdir. Dolantısıyla teslim kavramını devletler arasında uygulanagelen bir prosedürden ibaret olarak ele almanın ötesinde teslim hukukunun tarihi ve fikri temellerinin araştırılmasına, teslim hukukuna dair kavram ve meselelerin kronolojik ve entelektüel arka planlarıyla derinlemesine sorgulanmasına ihtiyaç duyulmaktadır. Çalışmanın amacı bu ihtiyacın karşılanmasına katkı sağlamaktır. Çalışma teslim hukukunun teorisine odaklanmıştır. Teslim pratiği de göz ardı edilmemiş, teorik tartışmaların pratik sonuçlarının neler olacağı ortaya konmuştur. Teslim hukukunun temel kavramları ve kaynakları kapsamlı bir biçimde incelendikten sonra bir teslim talebinin hangi koşullar altında kabul edilebileceği ile kabulünün veya reddinin zorunlu olduğu hallerin neler olduğu araştırılmıştır. Bu doğrultuda, ele alınan her bir kavram ve kurum gerek terminolojisi gerek fikri ve kronolojik tarihçesi yönünden kapsamlı bir incelemeye konu edilmiştir. Bu inceleme ışığında, teslim hukukunun kural ve prensiplerinin esasları ve pratik sonuçlarının neler olduğu sorgulanmıştır. Çalışmada, ayrıca, teslim prosedürünün her bir basamağı detaylı bir biçimde ele alınmış, özellikle teslim talebinin kabul edilebilirliği muhakemesinin kuralları üzerinde durulmuştur. Olması gereken hukuk bağlamında teslim hukukuna dair öneriler de sunulmuştur.
İslam Ceza Hukukunda irtidat ve temel insan hakları bağlamında değerlendirilmesi

Bu çalışma İslam ceza hukukunda yer alan ve İslam dininden çıkan kişilere tatbik edilen irtidad cezasını ve bu cezanın inanç özgürlüğü ile nasıl bir ilişkisi olduğunu içermektedir. Dört bölümden oluşan çalışmanın giriş/birinci bölümünde İslam hukukundaki 'suç' ve 'ceza' kavramları üzerinde durduk. Bu bağlamda suç ve ceza kavramlarının tanımları, özellikleri ve suça uygulanacak cezanın oran ve şeklinin neye göre değişeceği gibi bazı teknik ayrıntılara yer verdik. İkinci bölümde din değiştirmenin hangi koşul ve şartlarda suç telakki edildiğini ele aldık. Ayrıca kişinin kafir olmasını gerektirecek söz ya da eylemlere, inanç değiştiren kişide aranan özelliklere, din değiştirmenin suç olduğuna ilişkin getirilen delillere ve bu delillerin genel olarak değerlendirilmesine yer verdik. Üçüncü bölümde ridde suçuna uygulanan ve klasik fıkıh kitaplarında yer alan idam cezası ve bu konudaki görüş farklılıklarına yer verdik. İdam cezası yanında bu cezaya tabi olarak takdir edilen mürtedin mirası, mali tasarrufları ve evliliği gibi konulardaki diğer yaptırımları da ele aldık. Dördüncü bölümde ise ridde cezası ile inanç özgürlüğü arasında nasıl bir ilişki olduğunu değerlendirdik. Her ne kadar cezanın hangi suç için takdir edildiği ile ilgili farklı görüşler söylenmiş olsa da bu çalışma sonunda irtidad cezasının bizatihi kalpte olan inancın değiştirilmesinden ziyade devlet rejiminin ve ideolojisinin kendisi üzerine oturtulduğu, bir bakıma vatandaşlık/kimlik bağı kabul edilen inancın değiştirilmesine takdir edilmiş bir ceza olduğu kanaatine hasıl olduk. Beşeri sistemlerde 'vatan hainliği' şeklinde tanımlanan rejime ve devlet ideolojisine karşı gelme suçuyla aynı olan bu cezanın vicdanda cereyan inanç üzerinde bir yaptırımın olmaması nedeniyle inanç özgürlüğünü kısıtlayan bir yönü bulunmamaktadır.
Demokratikleşme açısından gazetelerin yeni anayasa çalışmalarına yaklaşımı

Anayasa bir toplumun en temel kurallar bütünüdür. Toplumu şekillendiren ve onu oluşturan tüm parçaların nasıl ahenkle işleyeceğini belirleyen bir manifestodur. Bir kurallar bütünüdür ancak çıkış noktası toplumun ihtiyaçlarıdır. Türkiye'deki Anayasa örneklerine bakıldığında ise çıkış noktasının bir istisna ile hep devletin ihtiyaçları olduğu görülür. Varoluş savaşını güçlüklerle kazanarak kurulan yeni devletin dönemsel ihtiyaçlarıyla hazırlanan ilk anayasayı özgürlükçü ve bugün bile özlemle anılan bir anayasa izlemiştir. Ancak ardından gelen anayasa özgürlüklerin Türk halkına fazla geldiği düşüncesiyle kısıtlamalardan oluşan devletçi bir metne dönüşmüştür. Bu yüzden de yürürlüğe girdiğinden beri defalarca değiştirilmiştir. Bu kadar çok değişiklik yapılması aslında onun ne kadar yetersiz olduğunu göstermeye yeterlidir. Dönemsel değişimler yerine yeni bir anayasa yapılması gerektiği düşüncesi uzun yıllardır politikacılar, STK'lar, yargı erki, akademisyenler tarafından farklı zamanlarda birçok kez gündeme getirilmiştir. Ancak 2002 yılında tek başına iktidara gelen AKP, bu değişiklik için kolları sıvadığında tartışmalar, yaparsın-yapamazsın eksenine sıkışmıştır. Elbette AKP iktidarına yönelik itirazların haklı tarafları da yok değil. Bu yüzden ülkenin en temel yapısall taşlarında bile köklü değişiklikler yapacak bu adım ortaya atıldığı ilk günden itibaren aylarca tartışıldı. Gündemin önemli bir maddesi haline gelmesiyle gazetelerde tuttuğu yer de giderek arttı. Gazeteler siyasi ve ekonomik konumlarından yola çıkarak bu tartışmaları kendi açılarından yorumladı ve kimi zaman iyi kimi zaman kötü yönde katkıda bulundu. İşte bu çalışma da gazetelerin yeni anayasa çalışmalarına demokrasi açısından yaklaşımlarını ortaya koymaya analiz etmeye çalıştı. Beş gazete 1 Ağustos 2007 ile 31 Aralık 2007 tarihleri arasında taranmış ve ulaşılan haberler içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Yapılan inceleme sonucunda gazetelerin sayfalarına taşıdığı haberlerin büyük çoğunluğunun laiklik ve yetki tartışması hakkında olduğu tespit edilmiştir. Diğer yandan, Temel Haklar ve Özgürlükler konusu ise çok arka planda kalmıştır. Elde edilen bu veriler ışığında Türk basınının yeni anayasa çalışmalarına demokratikleşme açısından çok fazla katkı yapmadığı görülmüştür.
Sözleşme özgürlüğünün sınırı olarak kanunun emredici hükümlerine aykırılık

Sözleşme özgürlüğü, Türk özel hukukuna hakim temel ilkelerdendir. Bununla birlikte daha üstün bir menfaatin varlığı halinde sözleşme özgürlüğü sınırlandırılabilir. Bu çerçevede kanun koyucu, TBK m. 27/I hükmü ile emredici hükümlere aykırılığı sözleşme özgürlüğünün sınırlarından biri olarak düzenlemiştir. Bununla birlikte emredici hükümler müessesesi; sadece borçlar hukukunda değil, tüm özel hukukta uygulanma kabiliyetine sahiptir. TBK m. 27/I hükmü, emredici hükümlere aykırılık halinde hukuki işlemin kesin hükümsüz olacağını düzenlemiştir. Anılan hükme rağmen emredici hükümlere aykırılık kesin hükümsüzlükten farklı yaptırımlara yol açabilir.
Milletlerarası mal satımlarına ilişkin Birleşmiş Milletler sözleşmesi (Viyana sözleşmesi-1980) ve Türk hukuku.

İbrahim: Milletlerarası Mal Satımlarına İlişkin Birleşmiş Milletler Sözleşmesi (Viyana Sözleşmesi-1980) ve Türk Hukuku, Yüksek Lisans Tezi Ankara 2007. Viyana Sözleşmesi, milletlerarası ticaretin önündeki engelleri kaldıracağı, dolayısıyla dünya ticaretinin gelişimine katkıda bulunacağı düşüncesiyle, milletlerarası mal satımına ilişkin akitleri yeknesak kurallara bağlamak maksadıyla kabul edilmiştir. Viyana Sözleşmesi, milletlerarası nitelikli mal satım akitlerine ilişkin maddi düzenlemeler getirmenin yanı sıra yine bu nitelikli akitler için kanunlar ihtilafı düzenlemeleri de getirmektedir. Türkiye henüz Sözleşmeyi onaylamamıştır. Ancak Türk mahkemeleri Viyana Sözleşmesini, içerdiği geniş uygulama alanına yönelik düzenlemeler nedeniyle, uygulamak zorunda kalabileceklerdir.
Amerika Birleşik Devletleri'nde başkanın ve federal yargıçların suçlandırılması

iktidara güvenmeyen, iktidarla bireyin menfaatlerinin sürekli çatışacağına inanan Amerikalılar, iktidarın yetkilerini kötüye kullanmasını engellemek için önce onu yasama, yürütme ve yargı erkleri olarak bölmüşler sonra da bu erkleri, birbirlerine karşı birer denetim ve sınırlandırma aracı yapmışlardır. İşte bu bölünmüşlük bireyin haklarının en önemli güvencesidir. Anayasada, erklerin birbirlerini nasıl denetleyecekleri ve dengenin nasıl sağlanacağı konusunda temel enstrümanlar belirtilmiştir. Bu denetim mekanizmaları içerisinde impeachment-siyasal suçlandırma kurumunun çok önemli bir yeri bulunmaktadır. İngiltere'de ilk önceleri, Kralın siyasal iktidarını sınırlandırmak için bir araç olarak kullanılan impeachment, daha sonraları yasamanın elinde yürütme, ve yargının yolsuzluklarına karşı etkin bir denetim mekanizması haline dönüşmüştür. İngiliz impeachment pratiğinde mevcut olan, yasamanın sınırsız denebilecek suçlandırma olanakları ve suçlandırma sonucunda uygulanabilecek ceza türleri, Amerikan Anayasasını hazırlayanlarca benimsenmemiştir. On yedinci yüzyılda impeachment, bu yetki olmadan zayıf ve etkisiz kalabilecek Parlamento tarafından, yetkisini kötüye kullanan veya yolsuzluk yapan yürütmenin ve yargının yüksek düzeyli görevlilerine karşı son derece tehditkar bir silah olarak kullanılmıştır. /' İngilterede, parlamenter rejimin ve bu rejiminin en önemli unsurlarından biri olan siyasal sorumluluk ilkesinin ortaya çıkmasında, siyasal suçlandırma kurumunun etkisi büyüktür. Gerçekten de on dokuzuncu yüzyıla kadar, bir cezai sorumluluk mekanizması olan impeachment, bu yüzyıldan itibaren yerini siyasal sorumluluk mekanizmasına bırakmıştır. Amerikan Anayasası tarafından suçlandırma prosedürünün ana hatları çizilmiştir. Buna göre, suçlandırmayı Temsilciler Meclisi yapmakta; yargılama ve görevden uzaklaştırma kararını işe Senato vermektedir. İki aşamalı bu sistem ingiliz modelinden alınmıştır. Suçlandırma nedenleri ise Anayasada belirtilmiştir; ancak bu nedenlerden vatana ihanet ve rüşvet dışında kalan 'diğer ağır cürüm ve kabahatler' ifadesinin ne anlama geldiği konusunda ne Senato pratiğinde ne de doktrinde bir birliğin bulunduğu söylenemez. Bu anlamda Amerikan impeachment pratiğinin, cezai sorumluluk mekanizmasından bir siyasal sorumluluk mekanizmasına doğru evrildiği konusunda da net bir sonuca varmak mümkün olmayacaktır. Sistemin yalnızca siyasal kimliğe sahip seçilmişler hakkında değil de örneğin federal yargıçlar gibi kamu görevlileri hakkında dahi işletilmesi, bu kurumun niteliğini ortaya koymayı daha da güçleştirmektedir. Gerek siyasal suçlandırma yargılamasının niteliği gerekse gerekse kurumun siyasal olduğu kadar sosyal ve kültürel etkileşim içinde evrilmiş uzun bir geçmişşi olması bizi, onun Anglo-Saxon sistemine özgü bir kurum olduğu sonucuna götürecektir.
Klinik ilaç araştırmalarında hukuki sorumluluk

İnsanlar mevcut sağlıklarını idame ettirmek veya eski sağlıklarına yeniden kavuşmak için bir takım ilaçlar kullanırlar. İlaç, insan hayatı için vazgeçilemez bir tedavi yoludur. Ancak, tıp ilminin gelişmesi ve yeni ilaçların bulunması için insanlar üzerinde ilaç araştırmalarının yapılması gerekmektedir. Klinik ilaç araştırmaları, sentez veya doğal kaynaklarla elde edilen bir ilacın, deney hayvanları üzerinde preklinik araştırmaları yapıldıktan sonra, insanlar üzerinde etkilerinin araştırılması amacıyla hekim denetiminde gönüllü insanlar üzerinde denenmesidir. Türkiye'de, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 90'ıncı madde hükmü ile birlikte klinik araştırmaların ilkeleri, ilk kez bir kanunda düzenlenmiştir. Ancak söz konusu hüküm, insan üzerinde deney ve deneme başlığı adı altında daha genel bir düzenleme ihtiva etmektedir. Türkiye'de ilaç araştırmalarıyla ilgili henüz bağımsız bir kanun mevcut değildir. Son olarak kabul edilen 6225 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ve bu Kanun'a dayanılarak hazırlanan bir Klinik Araştırmalar Hakkında Yönetmelikte klinik araştırmalarla ilgili sınırlı da olsa bir takım düzenlemeler yer almaktadır. Çalışmada söz konusu düzenlemeler dikkate alınarak açıklamalarda bulunulmuştur. Klinik İlaç Araştırmalarında Hukuki Sorumluluk başlıklı tez çalışması, üç ana bölümde incelenmiştir. Çalışmanın ilk bölümünde klinik ilaç araştırmaları hakkında genel bir bilgi verilmiştir. Bu kapsamda ilaç ve klinik ilaç araştırmaları kavramı, klinik ilaç araştırmalarının türleri, aşamaları ve son olarak Türkiye'deki tarihi üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde, öncelikle ilaç araştırmalarıyla ilgili milli ve milletlerarası mevzuat ele alınmıştır. Daha sonra, ilaç araştırmalarının hukuka uygunluğu için gereken şartlar ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise, ilaç araştırmalarının hukuka aykırı yapılması neticesinde meydana gelen sorumluluğun hukuki niteliği, sebepleri, sorumlu olanlar ve tazminat konuları incelenmiştir. Sonuç kısmında ise, tez çalışmalarımız sırasında vardığımız kanaatler toplu bir şekilde yer almıştır.