turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
On üçüncü yüzyıl öncesi Türkçesinde soru

Bu çalışmada, başlangıcından on üçüncü yüzyıla kadar Türkçenin yazı dilinde yer alan soru sözcükleri, bu sözcüklerin türlü cümle yapılarıyla kazandığı soru ve soru dışındaki işlevleri, sözcük türü ve cümle ögesi olarak görevleri incelenmiştir. Başlangıcından on üçüncü yüzyıla kadar Türkçenin yazı dili, Orhon Türkçesi, Eski Uygurca ve Karahanlı Türkçesi metinlerini kapsamaktadır. Çalışma kapsamında, söz konusu dönemde yazılmış yapıtların çoğunluğu soru sözcükleri açısından değerlendirilmiştir. Çalışmada kullanılan malzeme - söz konusu dönemlere ait yapıtların tamamı olmamasına karşın - Eski Türkçenin Orhon Türkçesi ve Uygurca ile Karahanlı Türkçesi dönemlerini dil özellikleri açısından büyük ölçüde temsil eden metinlerden oluşmaktadır. Tezin Giriş bölümünde, çalışmanın konusu, amacı ve çalışmada kullanılan yöntem konusunda açıklayıcı bilgiler verilmiş; çalışmanın kuramsal temellerini oluşturmak amacıyla soru kavramı, genel olarak sorunun türlü bilim dallarındaki yeri ve önemi ile özel olarak evrensel dilbilimdeki algılanışı, tarihi ve çağdaş Türk dilbilimi açısından soru yapıları üzerinde ayrıntılı olarak durulmuştur. Bu bölümde ayrıca, tarihi bakış açısının oluşturulabilmesi ve kültürel değişimin dildeki etkilerini ortaya koyabilmek amacıyla başlangıcından on üçüncü yüzyıla kadar Türk yazı dili ayrıntılı biçimde ele alınmış; çalışmada incelenen metinlere ilişkin öne çıkan bilgiler verilmiştir. On Üçüncü Yüzyıl Öncesi Türkçesinde Soru Sözcükleri başlıklı bölüm, tezin ana bölümünü oluşturmaktadır. Bu bölümde, soru sözcükleri alfabetik olarak sıralanmış; her sözcük, anlam özellikleri, sözcük türü ve cümle ögesi olarak üç alt bölümde incelenmiştir. Bu bölümde öncelikle, her sözcüğün kökeni ve kullanımına ilişkin araştırmacıların görüşleri sıralanmış; sözcüğün incelenen metinlerdeki kullanım sıklığı belirtilmiştir. Sonrasında sözcüğün anlam ve görevi konusundaki her alt başlık için her metinden beş tanık verilmiş; tanık sayısının beşten fazla olması durumunda diğer tanıkların metindeki yerleri gösterilmiştir. İkinci bölüm, Soru Sözcüklerinin Anlam Özellikleri adını taşımaktadır. Bu bölümde, Türkçenin Orhon Türkçesi, Eski Uygurca ve Karahanlı Türkçesi metinlerinde saptanan soru sözcüklerinin işlevleri ve anlam özellikleri üzerinde örneklerle ayrıntılı olarak durulmuştur. Çalışmanın Değerlendirme ve Sonuç başlıklı üçüncü bölümünde, diğer bölümlerde elde edilen bilgiler ışığında, on üçüncü yüzyıl öncesi Türkçesi yazı dilinde saptanan soru sözcükleri, yeni soru sözcüklerinin ortaya çıkış yolları, sözcüklerin dönemsel kullanımları, dönemlere özgü ve genel kullanım sıklıkları verilerek bu kullanımlarla ilgili yorumlara yer verilmiş; sözcük türü ve cümle ögesi olarak ulaşılan sonuçlar üzerinde durulmuştur. Bu bölümde ayrıca, soru sözcüklerinde genel olarak ortaya çıkan anlamlar üzerinde durulmuş, buna ilişkin kullanımlar ve istisnalar değerlendirilmiştir.
Kumuk Türkçesinde birleşik filler

Bu çalışmanın konusu, Kumuk Türkçesindeki birleşik fiillerin yapı ve anlam bakımından incelenmesidir. Çalışmanın amacı, Kumuk Türkçesindeki birleşik fiilleri inceleyip sınıflandırmak, Kumuk Türkçesi ile Türkiye Türkçesindeki birleşik fiillerin benzerliklerini ve farlılıklarını ortaya koymaktır. Bu çalışma Giriş, Kumuk Türkleri, Birleşik Fiiller, İnceleme ve Sözlük olmak üzere beş bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde çalışmanın konusu, amacı, kapsamı, önemi ve yöntemi hakkında bilgi verilmiş; Kumuk Türkleri bölümünde, Kumuk Türklerinin tarihi, Kumuk Türkçesi ve edebiyatı üzerinde durulmuş; Birleşik Fiiller bölümünde, Türkiye Türkçesinde Birleşik Fiillerin Tanımı ve Tasnifi, Türkiye Türkçesinde Birleşik Fiil Terimleri, Eski Türkçede Birleşik Fiiller ve Kumuk Türkçesinde Birleşik Fiiller ele alınmıştır. İnceleme bölümünde Kumuk Türkçesinde bulunan birleşik fiil yapıları alfabetik olarak ele alınmıştır. Tespit edilen birleşik fiiller, alt başlıklar halinde kullanılış ve işlevleriyle açıklanmıştır. Birleşik fiillerin sınıflandırılmasında Zeynep Korkmaz'ın Türkiye Türkçesi Grameri adlı eseri esas alınmıştır. Bu çalışma sonucunda günümüze kadar üzerinde yeteri kadar durulmamış olan Kumuk Türkçesinde birleşik fiiller detaylı bir şekilde incelenmeye çalışılmıştır. Kumuk Türkçesinde birleşik fiiller, Kumuk Edebiyatına ait on dört farklı eserden taranmıştır. Eserlerden taranan birleşik fiillerin bulunduğu cümleler Türkiye Türkçesine çevrilmiş, birleşik fiillerin Kumuk Türkçesindeki işlev ve özellikleri üzerinde durulmuştur. Sözlük bölümünde taranan eserlerden tespit edilen bütün birleşik fiiller, alfabetik sıraya dizilmiş ve Türkiye Türkçesindeki karşılıkları verilmiştir.
Kastamonu ili Merkez ve güney ilçelerindeki orun ve bazı cadde, sokak adları üzerine bir inceleme

Onomastik'in iki önemli kolundan biri yer adbilim dir. Yer adbilim insan topluluklarının yaşadıkları, geçtikleri veya kısa süre kaldıkları yerlere çeşitli özellikler kullanarak verdikleri adları anlam ve yapı olarak inceler. Tezde Kastamonu İli ve Güney İlçelerindeki orun ve bazı cadde ve sokak adları leksik / semantik ve yapısall olarak değerlendirilmiştir. Çalışmanın amacı Kastamonu İli'nin güney ilçelerinde yer adı vermedeki özellikleri ve bundan yola çıkarak yörenin kültürünün yansımalarını ortaya koymaktır. Tez beş bölümden oluşmuştur. Yer adları türleri açısından ayrılmış, anlam olarak değerlendirilmiş ve son olarak yapısall özellikleri ele alınmıştır. Kastamonu'da eski kültürün unutulmadığı, özellikle köy adlarında bunun yansıtıldığı ve yer adları verilirken Türkçenin inceliklerinin kullanıldığı belirlenmiştir.
Jale Sancak'ın öykülerinde mekan

Türk edebiyatında modern hikayenin doğuşu 19. yüzyılın ikinci yarısı ile başlar. Bu tarihten itibaren Klasik Edebiyat ve Halk Edebiyatı'nın hikaye anlayışı, yerini Batı edebiyatındaki hikaye anlayışına bırakır. Yazarlar, toplumun içinde bulunmuş olduğu şartları, değişimleri ele aldıkları eserlere yansıttıkları için mekan da mevcut değişikliklerden payına düşeni almıştır.'Jale Sancak'ın Öykülerinde Mekan' başlıklı çalışmamızın amacı Jale Sancak'ın öykülerinde yer alan mekanların hangi işlevlerle kullanıldığını tespit etmek, yazarın mekanlara bakış açısını ortaya koymak, mekan ile kahraman arasında oluşan bağlar üzerinde durmaktır. Çalışmamız, giriş ve sonuç dışında üç bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında modern Türk öykücülüğünün tarihi gelişimi ve edebiyat-mekan ilişkisi üzerinde kısaca durulmuş, ardından Jale Sancak'ın hayatı, öykücülüğü 2. bölümde ele alınmıştır. 3. bölümde, öykülerde yer alan mekanlara geçmeden önce öyküler hakkında kısaca bilgiler verilerek mekan kısmına zemin hazırlanılmış daha sonra da çalışmanın esas kısmı olan 4. bölüme geçilmiştir. Söz konusu bölümde de öykülerde yer alan mekanlar üzerinde durulmuş, elde edilen veriler ise, sonuç kısmında değerlendirilmiştir. Yazarın bugüne kadar toplamda 134 öyküsü yayımlanmıştır. Söz konusu öyküler incelendiğinde, Jale Sancak'ın öykülerinde sık sık İstanbul ve İstanbul'a ait mekanlara yer verdiği görülmüştür. Bunun için de yazar, 'İstanbul öykücüsü' olarak anılmaktadır. Öyküler adeta İstanbul belgeseline dönüşmüştür.
Süleyman Nazif'in (1869-1927) bütün yazıları (Başlangıçtan 1909'a kadar) metin-inceleme-indeks

Süleyman Nazif, kısa yaşamına uzun devirleri sığdıran ve bu devirlerde yaşanan önemli olayları etkili üslubu ile dile getiren bir şahsiyettir. Anadolu'nun çeşitli yerlerinde resmi görevde bulunan Nazif, bu görevleri esnasında gördüğü acı manzaralardan padişah II. Abdülhamid'i sorumlu tutmuş ve onu birçok yazısında eleştirmiştir. Kendisi her zaman hürriyetten yana olmuş ve Meşrutiyeti desteklemiştir. Edebi olarak kaleme aldığı yazılarında ise Servet-i Fünun topluluğunu desteklemiştir. Edebi ve ilmi birçok konuda çeşitli arkadaşlarına mektuplar yazmış ve onlarla fikir teatisinde bulunmuştur. Nazif'in yazdığı bütün bu yazılarında kaleminin gücü hissedilir.
Öteki metinler, öteki kadınlar: Ermeni harfli Türkçe ramanlar ve kadın imgesi

Türkçe edebiyatın ilk roman örneklerini Tanzimat döneminde Osmanlı - Ermeni yazarları kaleme almıstır. Türkçe yazılmıs olmalarına ragmen bu eserler Ermeni alfabesiyle basılmıslardır. Bu eserlerin ilki Vartan Pasa tarafından yazılıp 1851 yılında basılmıs olan Akabi Hikayesi baslıklı romandır. Milli Kütüphane'ninhazırladıgı Eski Harfli Eserler Bibliyorgrafyası'na göre basılan ikinci roman Hovhannes Balıkçyan'ın kaleme aldıgı Karnig, Gülünya ve Dikran'ın DehseluVefatleri Hikayesi baslıklı romandır. Bu eser 1862'de basılmıstır. Üçüncü roman ise 1868 yılında Hovsep Marus tarafından kaleme alınmıs Bir Sefil Zevce baslıklıeserdir. Sözü geçen son iki romanın günümüze degin yeni Türkçe alfabeyeaktarılmıs basımları bulunmamaktadır. Bu çalısmada simdiye kadar yeterincearastırma yapılmamıs sözü geçen eserlerin neden Türkçe edebiyat tarihi içindedeğerlendirimesi gerektigi sorunu incelenmistir. Ortaya konan kuramsal yaklasımlar göstermistir ki yazarlarının etnik ya da dini kimlikleri ya da eserlerinbasıldıkları alfabe ne olursa olsun bir edebi eserin hangi edebiyat tarihi içindedegerlendirilecegini eserlerin yazıldıgı dil belirlemektedir. Bu görüs çalısmadasavunulmustur. Ayrıca bu eserler Osmanlı'da daha önce örnegi görülmemis bir türün ilk örnekleri olmalarının dısında toplum tarafından benimsenmis ortalamakadın imgesinin degismesi gerektigi savını ortaya koyarak bu alanda da ilk olma özelliklerini tasımaktadırlar. Arap harfli ilk Türkçe romanlarda ortaya konan kadın imgesi üzerine genis bir literatür mevcutken Ermeni harfli ilk Türkçe romanlarda yer alan kadın imgesi üzerine çalısma bulunmamaktadır. Bu tezde, eserlerde ortaya konan yeni kadın imgesi kadının evlilikteki, kamusal alandaki ve aile içindeki konumu göz önünde bulundurularak incelenmis yazarların yeni kadın imgesini önemsemelerinin ve benimsemelerinin nedenleri arastırılmıstır.
Nedİm'in şiirlerinde mimari eserlere göndermeler

1718- 1730 yılları arasında yaşanan ve Lale Devri olarak adlandırılan on iki yıllık süreç, Osmanlı tarihinde Batılılaşmanın ilk önemli adımlarının atılmaya başlandığı, sanatsal ve kültürel anlamda önemli gelişmelerin yaşandığı bir dönemdir. Bu dönemin mimarları III. Ahmed ve Sadrazamı Damat Nevşehirli İbrahim Paşa, barış yanlısı bir tutum sergilemişler ve Batı'ya açılmanın gereğini duymuşlardır. Bu amaç doğrultusunda kültürel ve sanatsal alanlarda bir takım yenilikler yapılmıştır. Fransa'ya bir elçilik heyeti gönderilmiş, diplomatik görevlerinin yanı sıra bilimsel ve sanatsal anlamda da incelemeler yapmaları istenmiştir. İlk Türk matbaası açılmış, özellikle coğrafya, bilim ve teknoloji alanlarında pek çok önemli eser basılmıştır. Bu dönemde ayrıca oldukça yoğun bir inşa faaliyetinin yaşandığı görülür. Bu faaliyetler sonucunda Boğaz ve Haliç kıyılarında pek çok köşk, kasır ve sahilsaray yapılmış, şehrin meydanları çeşme ve sebillerle süslenmiştir. Lale Devri'nde yeni yapılan ya da onarılan bu süslü, gösterişli bahçe, köşk, kasır ve sahilsaraylarda pek zarif ve ince sohbetler, eğlenceler düzenlenmiştir. Bu devirde, gezinti ve eğlence yerleri, kır ve deniz sefaları, bayram şenlikleri çoğalmış, kadınlı erkekli halk buralarda görülmeye başlanmıştır. Lale Devri'nde gerçekleşen bu yenilikler ve sosyal hayatta yaşanan değişimler, edebiyata da yansımış, bu dönemde özellikle bazı şairler de görülen yenilik arzusu, gerek şekil, gerekse içerik bakımından klasik estetiğin katı kurallarında çözülmelere yol açmıştır. Bu dönemde dış gerçekliğe daha fazla önem verilmeye başlanmış, Divan edebiyatında daha önceleri soyut bir kavram gibi ele alınan çevre somutluk kazanmıştır. İşte Divan edebiyatındaki bu değişim, özellikle Lale Devri'nin taze-zeban şairi Nedim'in şiirlerinde görünürlük kazanır. Onun şiirlerinde İstanbul, köşkler, saraylar, kasırlar, çeşmeler gibi mimari yapılar, mesire yerleri, bayramlar ve eğlenceler kendine özgü üslubuyla gerçekçi bir şekilde resmedilmiş hatta sahnelenmiştir. Lale Devri bütün ihtişamı ve çoşkusuyla onun şiirlerinde ebedileşir. Bu çalışmada Nedim'in dönemindeki saray, kasır, sahilsaray, çeşme, han, hamam, cami, medrese gibi mimari eserler için yazmış olduğu bazı tarih manzumeleri ve kasideleri incelenmiş, bu şiirlerinde Nedim'in mimari eserlere yaptığı göndermeler tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu çalışmada önce 18. yüzyılın başındaki siyasi ortam ele alınmış ve Lale Devri'ne uzanan süreç anlatılmıştır. Lale Devri, devrin sadrazamı Damat Nevşehirli İbrahim Paşa ve devre getirdiği yenilikler, Lale Devri'nde Osmanlı mimarisi ve Patrona Halil İsyanı üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölüm, 18. yüzyılda Divan şiirinin özellikleri ve Lale Devri'nde adı geçen önemli bazı şairler hakkında verilen bilgilerden oluşmaktadır. Dördüncü bölümde 18. yüzyılın yenilikçi şairi Nedim'in hayatı, edebi kişiliği, eserleri ve Nedim'in şiirlerinde 18. yüzyıl manzum tarihlerinin özellikleri anlatılmıştır. Çalışmanın beşinci bölümde ise Nedim'in mimari eserlere yaptığı göndermeler ve bunların Nedim'in manzum tarihleri ve kasidelerinde saptanması ve yorumlanması oluşturur.
At the intersection of center and periphery: Kurdish language in the Turkish Monolingual sphere

Bu tez, tek dil paradigması, Dünya Edebiyatı sistemi ve onun temel aracı olarak görülen çeviri meselesine odaklanır. Türk Edebiyatı ve Kürt Edebiyatı, Kürtçe ve Türkçe, Türkiye'nin çok dilli yapısı nedeniyle, bir yandan bu kavramlar için elverişli bir karşılaştırma alanı sağlarken diğer yandan, tek dil paradigmasının sınırlarını ve dünya edebiyatı dinamiklerinin merkez ve çevre ilişkilerini sorgulama imkanı yaratır. Kürtçe ise bir yandan tek-dil paradigmasının sınırlarına takılarak varlığını Türkçe dilinde, Türkçe romanlarda sürdürürken, öte yandan kendi bağımsız varlığını çeviri ve dünya edebiyatı eksenine eklemlenme üzerinden inşa etmeye çalışır. Anadili Türkçe olmadığı halde Türkçe yazan Ayhan Geçgin ve Mehtap Ceyran'ın romanları, bu tek-dil alanı içinde kendine yer eden Kürtçenin izlerini takip etmeyi sağlar. Öte yandan Kürtçe iki yönlü çeviri ili kendi edebi alanını üretmeye çalışır. Bu edebi üretim çabasının ilk aksi olan Türkçe'den Kürtçe'ye yapılan çeviri çalışmaları, tek-dil paradigmasının bir yansıması olarak ortaya çıkar. Bir ulus devlet çatısına sahip olmayan Kürtçe, kendi tek dil inşasını çeviri üzerinden yaparken, karşısında bir merkez olarak konumlanan Türkçe ile ilişki kurarak edebi alanını genişletir. Bu bağlamda, Kürtçenin edebi ve politik sermayesinin bu ilişkiler ile genişlemesi, tek-dil paradigmasının, çok dilli olduğu düşünülen bugünkü Dünya Edebiyatı sisteminde hala mevcut olan ağırlığının da işaretçisidir. Öte yandan, Bakhtiyar Ali'nin, I stared at the Night of the City romanı Kürtçe'den edebi pazarı geniş olan İngilizce diline çevrilirken, Mehmed Uzun'un Türkçe'nin edebi pazarına grime çabası, Dünya Edebiyatı dinamiklerindeki çoklu Merkez ve çevrelere işaret eder. Bu kavramların buluşma zemini olarak çevre ve merkez kavramlarını, diller hiyerarşisine katkıda bulunan ulus-devlet inşasını, çeviri ve edebi pazarı, bunların yaşam alanı olarak dünya edebiyatı sistemini sorgulamak bu tezin temel çerçevesini oluşturur.
Adile Sultan Divanı'nda dini-tasavvufi unsurlar

19. Yüzyılda Osmanlı Sarayı'nda yetişen Adile Sultan, aynı zamanda divan sahibi bir şairedir. Şiirlerinde hayatı boyunca gördüğü olayları, ailesi içinde yaşadığı sevinçleri ve hüzünleri, dini ve tasavvufi bakış açısıyla çok güzel bir şekilde yansıtmıştır. Bir Hanım Sultanın kültür ve hassasiyetiyle yazdığı şiirler, o devrin olaylarını yorumlama şansım bize sunar. Adile Sultan Divanı'nı, ' Din ' ve ' Tasavvuf ' açısından incelerken, beyitler bazında yorumlama yapmağa çalıştım. Çalışmamın ilk bölümünde ' Din ' kavramı üzerinde durdum. Dini inanç bağlamında maddeler halinde ele aldım. Adile Sultan'ın, dini kavramlarla ilgili beyitlerinde, O'nun İslam Dini'ne içtenlikle bağlı, ibadet eden, dünya ve ahiret dengesini kurmağa çalışan bir Hanımefendi olduğunu müşahede ettik. Adile Sultan, tasavvufi konulara meraklı, Nakşibendi Tarikatı'na meyilli, uzun sayılacak bir hayat geçirmiştir. Tasavvufla ilgili olarak farklı görüşlere saygı duyduğunu şiirlerinde görmek mümkündür. Şairemizin, tasavvufi yönünü incelerken bağlı olduğu tarikatla ilgili bilgileri görme ve sunma fırsatı buldum. Divanda geçen ' Tasavvuf ' deyim ve terimlerini açıklayıp, O'nun beyitleriyle örneklendirmeğe çalıştık. Çalışmamın sonuna şairemizin Ali Emiri Nüshası'nın ekledik. Böylece metnin görülmesini sağlamış olduk.
Muhibbİ Dİvanı'nda sosyal hayat

Bu çalışma, Muhibbi Divanı'nın Coşkun Ak neşrinde yer alan 2799 gazel, 1 Elifname, 1 Terci-i Bend, 18 Muhammes, 30 Murabba, 5 Nazm, 51 Kıta ve 217 Müfred olmak üzere toplam 3122 şiirde sosyal hayat unsurları taranması ve elde edilen 8810 adet beyitin incelenmesiyle oluşturulmuştur. Din ve tasavvuf erbabı olan kimselere, oyunculara, saray görevlilerine ve Osmanlı sosyal yaşamının parçası olan birçok tipe olduğu gibi; eğlence meclislerine, musiki makamlarına, çeşitli musiki terim ve tabirlerine de şiirlerinde yer vermektedir. Muhibbi'nin, bu unsurları daha çok sevgili ile benzerlik oluşturmaları münasebetiyle ele aldığı görülmüştür. Toplumsal alışkanlıklar, gelenekler, çeşitli davranış biçimleri, yiyecek ve içecekler, kullanılan eşyalar, hastalıklar, ilaçlar ve tedavi yöntemlerine, spor faaliyetleri ile mimari yapıya dair unsurlara çeşitli, teşbih, mecaz, istiare, teşhis, kinaye vb. sanatlarla yer verildiği tespit edilmiştir. Muhibbi'nin bir cihan padişahı olmasına ve toplumsal yapının en üst kademesinde bulunmasına rağmen sosyal hayata dair tüm bu unsurları şiirlerine yansıtmaktadır. Şairin hem Divan şiirinin kültürel birikimine hakim olduğunu hem de bu şiir geleneğinin saray ve çevresinde teşekkül etse dahi sosyal hayattan kopuk olmadığının anlaşılması açısından oldukça önemlidir.
Hüsem Dede ocağı

Ocaklar Anadolu'da hem gündelik hayatı etkileyen bir merkez hem de sözlü kültürü besleyen bir unsurdur. Ocak kavramı sözlük anlamına itibariyle ateş, ateşin yakıldığı yer; aile, boy, sülale manalarını taşır. Anadolu'da etkin olan bu ocaklar, şifa-sağaltım bir de ruhsal önderi olan ocaklar şeklinde iki ana başlık olarak varlığını devam ettirmektedir. Çalışmanın asıl konusu ruhsal-dini önderi olan ocaklardır. Söz konusu dini önderlerin Horasan bölgesinde Ehl-i Beyt evlatları ve Oğuzların mistik özellikli şahıslarının birleşmesiyle ortaya çıktığına inanılır. Horasan'da teşekkül eden bu ocaklık sistemi daha sonra farklı gerekçelerle Anadolu'ya taşınmış ve Anadolu'da özellikle Alevi talip topluluklarının sahip çıktığı ruhsal merkezlere dönüşmüşlerdir. Anadolu'da birçok Alevi inanç ocağı vardır. Bu ocaklardan biri de Çorum/Dodurga ilçesinin Çiftlik köyünde bulunan Hüsem Dede Ocağı'dır. Hüsem Dede Ocağı, 13. yüzyılda oluşmuş ve günümüzde de ocaklık faaliyetlerini devam ettiren bir ocaktır. Ocakzadeler ve ocağa bağlı talipler Alevidir. Ocak, Amasya ve Çorum ili sınırları içinde geniş bir alana yayılmış durumdadır. Hüsem Dede hakkındaki bilgiler sözlü gelenek içinde aktarılan anlatılardan ibarettir. Çalışmamızda bu anlatılar yazılı kaynaklarla da desteklenerek olası Hüsem Dede şahsiyeti, hayat hikayesi, diğer erenlerle ilişkisi ve irşat faaliyetleri hakkında belirlemeler ve analizler yapılmaya çalışılmıştır. Sözlü anlatılar olağanüstü motifler vasıtasıyla, söz konusu ortama kutsallık yükleyerek gerçeklikleri aktarmışlardır. Bu gerçeklikler Alevi muhabbetlerinde sembollerin kutsallıktan arındırılıp çözülmesi ile gerçeklik bağı tesis edilmektedir. Alevi muhabbetlerindeki bu metot söz konusu çalışmada da menkıbelerin analizinde ve anlaşılmasında kullanılmıştır. Yaşayan bir ocak olan Hüsem Dede Ocağı'nın, ocakzade ve talip topluluklarının izleri sürülerek günümüzdeki durumu ortaya konulmuştur. Bunu yaparken Hüsem Dede Ocağı'nın cem erkanı hazırlanıp, şifa sağaltım uygulamaları açıklanmış, ocağa hizmet eden ocakzade ve taliplerin ocak ve yol ile ilgili etkinlikleri anlatılmıştır. Çalışma tarihsel sürecin göz önüne alındığı, yaşayan bir ocağın günümüzdeki halini tasvir ve tarif etmeye çalışan ve sözlü gelenek içinde kaybolmaya yüz tutmuş gerçekliklerin anlatılar üzerinden anlaşılıp anlamlandırılmasını hedefleyen ve bunu da interdisipliner bir bakış açısı kullanarak gerçekleştirmeye çalışan bir çalışmadır. Hafızalarda bölük pörçük kalan anlatılar çalışma vasıtasıyla anlamlı bir bütün halinde ortaya konulmuş ve tarihsel gerçekliklerin araştırılmasında sözlü anlatıların nasıl bir analiz birimi olarak kullanılabileceği de örnek olarak gösterilmiştir.
Nizami Gencevi'nin 'Şerefname' adlı eserinde halkbilimi unsurlarının tespiti

Nizami Gencevi'nin Şerefname adlı eseri, halk edebiyatına ve ilgi duyanlar için değerli bir başvuru kaynağıdır. Eser halk edebiyatının yanı sıra tasavvuf edebiyatıyla da ilgili önemli unsurlar ihtiva etmektedir. Eserde bu unsurlar hakkında bilgi verilirken çeşitli kitaplar, gazete, makale ve dergilerden de yararlanılmıştır. Şerefname'deki halk bilimine ait unsurların incelenmesi konulu tez, giriş, üç bölüm ve eklerden oluşmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde Nizami Gencevi'nin hayatı ve eserleri, Gencevi'nin dünya edebiyatındaki yeri, dine yaklaşımı ve Gencevi'de Türk ve Fars kültürü, sanatı ve edebiyata bıraktığı izler hakkında yapılan araştırmalar ortaya konulmuştur. İkinci bölümde, Şerefname hakkında kısa bilgi verilmiştir. Makedonyalı İskender'in hayatı, tarihe katkıları ortaya konulmuştur. İskendername'de savaş ve barış meseleleri ve kadın karakterlerinin önemi incelenmiştir. Üçüncü bölümde, eserde yer alan halkbilimi unsurları ile ilgili tespitler yapılarak gerekli bilgiler verilmiş ve bunların eserle bağlantısı kurulmuştur. Ekler bölümünde ise adı geçen eserin Azerbaycan Türkçesinden Türkiye Türkçesine aktarımı yer almaktadır. Şerefname adlı eser üzerine yapılan birçok çalışma bulunmakla birlikte, daha detaylı inceleme ve çalışmalar yapılmaya devam etmektedir
Seyyid Mehmet Vahyİ Dİvanı'nın bilimsel yayını ile eserin şekil ve muhteva bakımından incelenilmesi

Seyyid Mehmed Vahyi, 1658- 1718 yıllan arasında yaşamış, bir süre 'Ferruh Kethüda Tekkesi'nde şeyhlik makamında bulunmuş, daha sonra Kılıç Ali Paşa, Eyyub el-Ensari ve Sultan Selim camilerinde cuma vaizliği yapmış, nazımcılığı ile tanınan -kaynaklarda yer alan bilgilere göre- döneminde beğenilen ve saygı gören bir şahsiyettir. Mürettep bir divan olan Vahyi Divanı, barındırdığı pek çok nazım şekil ve türleri ile divanın sonunda yer alan ve 'Zübde-i Hanende-gan Küçük Müezzin Çelebi'ye' ile 'Sabıka Çakırcı-başı Olup Ba'de Bağdad Valisi Olan Hasan Paşa'ya Ka'imedür' başlığını taşıyan iki mektup açısından zengin bir içeriğe sahiptir. Bu bakımdan Vahyi Divanı'nı bilim dünyasına aktarmayı amaçlayan bu çalışmada ilk olarak eserin transkripsiyonlu metni hazırlanmış olup daha sonra giriş bölümünde Vahyi'nin hayatı, eseri ve sanatı hakkında genel olarak bilgi verilmiş, inceleme bölümünde ise eser şekil ve muhteva bakımından değerlendirilmiştir. Vahyi Divanı, Osmanlı Türkçesi'nin klasik döneminde yazılmış olmasına rağmen eserde Eski Anadolu Türkçesi dil özelliklerinin hakim olduğu görülmektedir. Mutasavvıf olmasına karşın Vahyi'nin, divanında belli başlı unsurlar dışında tasavvufa ait konulara yer vermediği dikkati çekmektedir. Muhteva bakımından zengin olan eser, dönemini aydınlatacak bir takım bilgileri deVII banndırmaktadır. Eserin tek yazma nüshası, Millet Kütüphanesi, Ali Emiri Efendi Bölümü, Manzum Eserler 492 numarada bulunmaktadır.