Doğa ve toprağa yönelik hazırlanan informal öğrenme ortamının ilköğretim öğrencileri üzerine etkileri

Çalışmanın amacı informal öğrenme ortamının çalışmaya katılan ilköğretim altıncı sınıf öğrencilerinin doğa ve toprağa yönelik başarılarına ve tutumlarına olan etkisini araştırmak, informal eğitim ortamındaki öğrenme durumlarına ilişkin kişisel algılarını ve ana fikirleri anlama düzeylerini belirlemek, öğrencilerin günlük yaşamda kullandıkları bilimsel bilgileri edinme kaynakları ile günlük yaşamda karşılaştıkları sorunlara çözüm üretirken yararlandıkları kaynakları tespit etmektir. Araştırma Ankara ili sınırları içerisinde bulunan bir ilköğretim okulunun 6. sınıfına gitmekte olan üç şubeden toplam 75 öğrenci ile 'Yer Kabuğu Nelerden Oluşur? ünitesi kapsamında gerçekleştirilmiştir. Çalışmada iki deney grubu ve bir kontrol grubu olmak üzere toplam üç grup vardır. Deney grubunda bulunan öğrenciler farklı zamanlarda, Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi bünyesinde kurulan TÜBİTAK projesi kapsamında hizmet veren informal öğrenme ortamı olan Toprak Bilim Okulu'nda verilen bir günlük eğitime katılmışlardır. Deney grubu-1'de bulunan öğrenciler okulda ders işlemeden önce, Deney grubu-2'de bulunan öğrenciler okulda ders işledikten sonra Toprak Bilim Okulu'ndaki eğitime katılmıştır. Kontrol grubunda bulunan öğrenciler ise Toprak Bilim Okulu'nda verilen eğitime katılmamıştır. Tüm gruplarda bulunan öğrencilere ön test ve son test olarak Toprak Bilim Okulu için Arcak ve arkadaşları tarafından geliştirilen ve araştırmacı tarafından eklenen sorularla yeniden düzenlenen Doğa ve Toprağa Yönelik Başarı Testi ile Doğa ve Toprağa Yönelik Tutum Ölçeği uygulanmıştır. Deney gruplarına ek olarak Tekkumru-Kısa(2008) tarafından geliştirilen Öğrenme Durumları Ölçeği ve Tekkumru-Kısa(2008) tarafından geliştirilip araştırmacı tarafından yeniden düzenlenen Ana Fikirleri Anlama Ölçeği uygulanmıştır. Ayrıca tüm öğrencilerin günlük yaşamda kullandıkları bilimsel bilgileri edinme kaynakları ve günlük yaşamda karşılaştıkları sorunlara çözüm üretirken faydalandıkları kaynaklar araştırma başlangıcında belirlenmiştir. Araştırma statik grup ön test-son test desene uygun olarak tasarlanmıştır. Araştırmanın analizinde nitel ve nicel yöntemler bir arada kullanılmıştır. Doğa ve Toprağa Yönelik Başarı Testi ile Doğa ve Toprağa Yönelik Tutum Ölçeği'ne ait verilen analizinde ANOVA kullanılmıştır. Öğrenme Durumları Ölçeğinin analizinde ve öğrencilerin günlük yaşamda kullandıkları bilimsel bilgileri edinme kaynakları ile günlük yaşamda karşılaştıkları sorunlara çözüm üretirken faydalandıkları kaynakları belirlemede frekans ve yüzde değerlerinden yararlanılmıştır. Ana Fikirleri Anlama Düzeyi Ölçeğine ait veriler nicel ve nitel analiz kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre informal öğrenme ortamı öğrencilerin doğa ve toprağa yönelik tutumlarında herhangi bir değişiklik meydana getirmezken, doğa ve toprağa yönelik başarılarında olumlu yönde artış sağlamıştır. Öğrencilerin informal ortamdaki öğrenme durumlarına ilişkin kişisel algılarının olumlu yönde olduğu belirlenmiştir. Ayrıca öğrencilerin günlük yaşamda en yaygın olarak kullandıkları bilimsel bilgileri edinme kaynakları okul ve aile; günlük yaşamda karşılaştıkları sorunlara çözüm üretirken en yaygın olarak kullandıkları kaynaklar ise geçmişş yaşantıları ve bilimsel bilgiler olarak tespit edilmiştir. Toprak Bilim Okulu'na farklı zamanlarda gelen deney gruplarında bulunan öğrencilerin 'Ana Fikirleri Anlama' ölçeğine verdikleri cevaplar benzer bulunmuştur. Sonuçlar her iki deney grubunda bulunan öğrencilerin büyük çoğunluğunun informal eğitim ortamında yapılan etkinliklerdeki ana fikirleri anlayabildiklerine işaret etmiştir. Bu çalışma sonucunda öğrencilerin informal eğitim ortamında en çok ilgi çekici buldukları ve en anlamlı gördükleri bölümler de belirlenmiştir.