Genç Kalemler'de yayınlanan şiirler ve Yeni Lisan Hareketi'nde şiir anlayışı

10 Temmuz 'İnkılab-ı mes'üde'si olarak adlandırılan II. Meşrutiyet'ten halkın ve 1909'da yayınlanmaya başlayan Husn ve Şiir Dergisi'nin sanatkarlarının beklentileri çok fazladır. Husn ve Sik Dergisi, 8 sayı yayınlandıktan sonra 'Genç Kalemler' adını alır. 'Genç Kalemler' adıyla 39 dergi yayınlanır, iki sayı bir arada yayınlanan mümtaz nüshalar '17- 18 ve 24-25 ilave edildiğinde sayılan 41'e ulaşır. Kadroya mensub şairler, ilerlemek, yükselmek için çok çalışmaları gerektiğine inanırlar. Devir ise içte ve dışta yıkıcı, yıpratıcı siyasi olaylara gebedir, içte 31 Mart Vak'ası olarak bilinen, 4. Avcı Taburu'nun başlattığı ve Padişah'ın siyasi gücünü kaybetme korkusuyla destek verdiği irtica'i hareket yaşanır. Sonucunda Abdülhamid'in halli gerçekleşir. Yerine Sultan Reşad tahta geçer. Bu olayla benzerlik gösteren Adana ve Erzurum vakaları patlak verir ve bastırılır. Dış siyaset ise daha karmaşık bir tablo sergilemektedir. Oniki Adası Yunanlılar tarafından alınmış, Trablusgarb'a, İtalyanlar saldırmış. Bosna-Hersek'i Avusturya topraklatma katmış, Bulgaristan ise bağımsızlığını ilan etmiştir. Büyük Osmanlı imparatorluğu içindeki unsurlar dağılırken imparartorluk siyasi güç kaybetmeye başlamıştır. Devirden gelen ve üzüntü veren bu olaylar sanatkarları derinden yaralar. Maziden güç almak için maziyi araştırırlar. Bu nedenle Osmanlı tarihine ve Orta Asya kültürüne, mitolojisine yönelirler, araştırırlar. Maziyi araştırıp Türk kimliğini ortaya çıkarıp sanlarla dolu Osmanlı Tarihi'ne, Orta Asya kültürüne bağlanan şairler, şiirlerinde Oğuz Han, Atila, Sultan Selim gibi tarihi şahsiyetleri, Farabi, ibni Sina gibi Türk Bilim adamlarını işleyerek manevi güç alırlar. Şairlerin yazdığı şiirlerde devrin etkisiyle ortaya çıkan isyan, öfke, kin duygulan görülür. Zaman zaman dini değerler de şiire katılmak suretiyle cihad çağrısı yapılır. Amaçlan yükselmektir. Bunu birçok şiirde vurgularlar. Aynı tarihlerde Servet-i Fünuncuların usta kalemleri varlıklarını sürdürmektedirler. Genç Kalemler topluluğu başlangıçta Servet-i Fünun'a karşı Fecr-i Ati Topluluğu'na destek verirler. Genç Kalemler Dergisi 2. cilt, birinci sayıda Ömer Seyfettin, dil yönünden Servet-i Fünun edebi topluluğuna taban tabana zıt olan 'Milli Lisan ' hareketini başlatır.. II Dergide 82 şiir yer almaktadır. 14'ü 'Dün', 14'ü 'Bugün' adı altında toplam, 28 şiir mukayese edilme amacıyla yayınlanmıştır.. Dergide tercüme şiir bir tanedir. Geriye kalan 67 şiirin biri Fikret'in n Ferda'sıdır. Şiir, konusu bakımından Genç Kalemler topluluğunun görüşleri doğrultusundadır. Onlar da, ilerlemek için yanıtlanınız olan gençlere önem vermektedirler. Dili ele alış, işleyiş bakımından geriye kalan 66 şiir birbirine benzer. 67 şiirde toplam Türkçe 4908 kelime kullanılmıştır. 2582 tane de yabancı kelime kullanılmıştır. Türkçe kelimelerin kullanılma oranı % 65 .52'dir. Bu şiirlerde isimlerin toplamı 2945 tir. Bu sayı bize şairlerin daha çok nesnelere önem verdiğini, metinlerin ise tahlil yapmaya müsait olduğunu gösterir. Kullanılışları bakımından ikinci sırada sıfatlar vardır. Sıfatların sayısı 1547'dir. Kullanılan sıfatlarla nesnelerin vasıflan önem kazanmışlar. Tasvirlere de yer verilmektedir. Üçüncü sırada fiiller yer alır. Fiillerin sayısı 1090'dır. Fikir veren şiirlerde sayılan artmaktadır. Duyguların, düşüncelerin, hareketin ifade edilmesinde fiillerden yararlanılmıştır. Şiirlerde Türkçe'nin kurallarına uygun sıfat tamlamaları yapılmıştır. Sıfat tamlamaları isim tamlamalarına oranla daha çoktur. Nesnelerin birbiriyle ilişkisinden çok, nesnelerin vasıflan üzerinde durulmuştur. Yabancı kelimelere Türkçe ekler getirilmek suretiyle bu kelimeler Türkçeleştirilmek istenmiştir. Hatta yardımcı bileşik fillerin önüne bile yabancı kelimeler getirilmiştir. Arapça-Farsça kelimeler azaltılırken Batı dillerinden fırtına elmas, fener, sedir, tül vb. kelimeler alınmış, bu kelimelerin seslerinde değişiklikler meydana geldiğinden Türkçeleşmiştir. Diğer yandan Ziya Gökalp, budun, ulus gibi unutulan Türkçe kelimeleri kullanarak bu kelimelere yeniden hayatiyet kazandırmıştır. Şiirlerin hemen hepsinde tam ve zengin kafiye kullanılmış, çok sık olmamakla beraber rediflerin ahenk üzerindeki katkılarından yararlanılmıştır. Kafiyeli kelimeler isim veya isim soylu kelimelerdir. Ritmi sağlamak için hece ölçüsü denenmiş ise de aruz tercih edilmiştir. Ses, kelime, ibare, bölüm tekrarlarının ahenk üzerinde etkileri vardır. Toplumu yönlendirebilmek için mesaj veren şiirler yazılmıştır. Bu şiirlerde semboller kullanılır, hayal unsurlarına yer verilmez. Hayal unsurlarına daha çok 'aşk', gibi 'ölüm' gibi, temaları işleyen şiirlerde rastlıyoruz. Milli Edebiyat kavramını ortaya atan topluluk, Cumhuriyet Devri Türk Şiiri için bir geçiş dönemi olmuştur.