Bolu yöresi geleneksel müzik uygulamalarında dilli kaval

Bu araştırmada; Bolu ili ve ilçelerinde icra edilmekte olan horlatmalı dilli kavalın yapısall özellikleri, repertuvarı, icra teknikleri, icra ortamı, öğrenim-aktarım süreci, yapımcılığı bakımından incelenmesi ve sözlü gelenek içerisindeki yeri ve işlevinin tespit edilip yorumlanması amaçlanmıştır. Araştırma taşıdığı amaç ve izlediği yöntem bakımından literatürde yer alan önemli bir boşluğu dolduracak olması sebebiyle önem arz etmektedir. Nitekim çalışma süresince gerçekleştirilen alan araştırmaları; yerel icracılarla kurulan etkileşim; araştırmanın temellendirilmesi, irdelenmesi, çözümlenmesi ve dilli kaval icra tavrının dilsiz kaval icrasına aktarımına yönelik edinilen uzman görüşleri; Bolu yöresi horlatmalı dilli kaval icrasının temel yapı taşlarının ortaya koyulması açısından önem taşımaktadır. Araştırmanın kapsamını Bolu ili ve ilçelerinde görülen dilli kaval icra geleneği oluşturmaktadır. Araştırma alanı olarak belirlenen Bolu ili ve ilçelerinde, 2019 2021 yılları arasında farklı zaman dilimlerinde alan araştırmaları gerçekleştirilmiştir. Buna ek olarak resmi kurum arşivleri ve kişisel arşivlerde yer alan ses kayıtları da araştırmaya dahil edilmiştir. Genel olarak araştırma kapsamında, on dört farklı dilli kaval icracısından toplamda 189 adet eser elde edilmiş, bu eserlerden belirlenen belli ölçütler çerçevesinde 34 adet eser incelenmek üzere örneklem eserleri olarak seçilmiştir. Araştırmanın birinci bölümünde, kavalın tarihçesi ve yapısall özellikleri başlığı altında; kökeni, etimolojisi, yapısall sınıflandırması ve UNESCO SOKÜM çalışmaları çerçevesinde dilli kavalın yerine ilişkin kapsamlı bir literatür taraması sonucu elde edilen bilgilere yer verilmiştir. Araştırmanın ikinci bölümünde, araştırmanın kapsamını oluşturan Bolu ilinin tarihi ve sosyokültürel yapısı ile geleneksel müzik kültürüne ilişkin bilgilere yer verilmiştir. Sunulan bu kapsamlı teorik arka planın ardından üçüncü bölümde ise araştırma boyunca elde edilen verilere ilişkin bulgulara yer verilmiştir. Bu kapsamda, dilli kavalın yapısall özellikleri ve yapımcılığı, Kıbrıscık dilli kaval icra geleneği, dilli kavalın icra özellikleri ve dilsiz kavala uyarlanmasına ilişkin bulgular, yerel icracılar ve bu icracıların yetişmelerine ilişkin edinilen bulgular ve örneklem eserleri üzerinde yapılan çeşitli müzikal analizlere yer verilmiştir. Sonuç olarak, bu araştırma ile incelenen Bolu yöresi dilli kaval icra geleneğinin halk müziği geleneksel icra şekilleri içerisinde karakteristik yapısı ortaya konmuştur. Bu yapı içerisinde yer alan her türlü müzikal ve geleneksel unsur gün yüzüne çıkartılmış, akademisyen, sanatçı ve alan uzmanlarının görüşleri ve yapılan analizler neticesinde Bolu yöresi dilli kaval icrasının teknik ve müzikal unsurları belirlenerek literatüre kazandırılmıştır. Geleneğin geçmişşte yaşamış ve günümüzde yaşayan icracıları tespit edilerek gün yüzüne çıkartılmış, bu icracılar hakkında bilgiler verilmiş, dilli kaval repertuvarı, öğrenim-aktarım süreci, icra ortamı, yapımcılığı yapısall özellikleri gibi unsurlar tespit edilerek kayıt altına alınmış ve bu bağlamda gelecekte yapılacak araştırmalar için çeşitli öneriler sunulmuştur.