turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Bulgaristan-Haskovo ve çevresindeki Osmanlı yapıları

Tarih öncesi devirlerden beri pek çok uygarlığa ev sahipliği yapan Hasköy ve çevresi, XIV. yüzyıl ortalarından itibaren Selçuklu ve Osmanlı Türklerinin akınlarına maruz kalan Balkanlardaki ilk bölgelerden biridir. Osmanlı Devleti'nin topraklarına katıldıktan sonra Çirmen Sancağı'na bağlı bir kaza merkezine dönüşen Hasköy, 500 yılı aşkın bir süre Türk hakimiyetinde kalmış, Osmanlı Devleti'nin her devrinde pek çok mimarlık eseriyle donatılmıştır. Hasköy'deki mimari eserler değerlendirildiğinde, Anadolu ve Balkanlarda inşa edilen diğer eserlerle aralarındaki yakın bağ açıkça görüldüğü gibi, başka coğrafyalarda görülmeyen bazı ünik yaklaşımların varlığı da anlaşılmaktadır. Bölgenin Türk egemenliğinden çıkarak Bulgaristan'a katılmasıyla buradaki Osmanlı eserleri kaderine terk edilmiş, uzun süre dışa kapalı bırakılan Hasköy, araştırmacıların ilgisinden mahrum kalmıştır. Bulgaristan-Hasköy'de bulunan eserlerin Osmanlı-Türk Mimarisi içerisindeki yerini ve önemini belirlemeye amaçladığımız bu tez çalışması, bu alanda atılan ilk adımlardan birini oluşturmaktadır. Bu çalışmada, Hasköy ve çevresindeki Osmanlı yapıları; günümüzde mevcut olanlar, kısmen günümüze ulaşanlar ve günümüzde mevcut olmayıp isimleri kaynak ve yayınlardan tespit edilenler olmak üzere üç ana başlık altında incelenmiştir. Çalışmamızda yer alan eserler, başta Hasköy şehir merkezi olmak üzere Uzuncaova, Cisr-i Mustafa Paşa ve Harmanlı'da toplam 151 eser tespit edilmiştir. Söz konusu eserler XIV. yy. ile XIX. yy. arasına tarihlendirilmektedir.
Amasya Beyazit yazma eser kütüphanesi'ndeki 2065 no'lu Mesnevİ-i Şerif'in tezhib ve cilt sanatı açısından incelenmesi

Arapça'da 'zeheb' olarak bilinen sözden türeyen tezhib kelimesinin dilimizde karşılığı, 'altınlamak' olup, yazmalarda sayfanın tamamı veya bir bölümünün yaldız ve boya ile bezenmesi işlemine tezhiplemek adı verilir. Tezhib sanatı, daha çok el yazmalarında önemli yer tutuyor olsa da; levhalar, fermanlar, murakkaalar ve tuğraların da tezhiplendiğini sıkça görmekteyiz. El yazması eserlerimiz, ülkemizin önemli kütüphanelerinde yıpranma sorunlarının önüne geçmek adına özenle muhafaza edilmekte ve bundan dolayı eserlerin herkes tarafından görülebilirliği kısıtlanmaktadır. Araştırmayla birlikte gün yüzüne çıkarmayı hedeflediğimiz tez konusu olarak seçilen bu eser, pek çok hatrı sayılır yazma eseri bünyesinde bulunduran Amasya Beyazit Yazma Eser Kütüphanesi yazmalarından biri olup, 2065 envanter no. ile kayıt altına alınmış Mesnevi-i Şerif'tir.15. yüzyılda yazılmış olan eser, h.647/m. 1444 tarihlidir. Mevlana Celaleddin-i Rumi'nin Mesnevi-i Şerif eserini istinsah eden müzehhib, Ali Şaban Bin Haydar Seyyid Gutbettin, eseri Amasya'da yazmıştır. Ta'lik hattıyla yazılan eserin yalnız şemsesinde nesir hattı tercih edilmiş ve tek cilt, altı cüz halinde oluşturulmuştur. Dibace sayfası ve diğer cüzlerin bahirbaşları, gelenekli tezhip sanat kurallarına riayet edilerek tezyin edilmiştir. İki bölümden oluşacak olan tezin birinci bölümünde, gelenekli kitap sanatlarının zaman içinde tarihsel gelişimi ve kullanılan çeşitli malzemeler ile ilgili gerekli bilgiler yer almıştır. İkinci bölümde, eserin kağıt, cilt, desen ve kompozisyon gibi özellikleri hakkında, yazıldığı dönemle sanatsal etkileşimi de dikkate alınarak bilgi verilmeye çalışılmış; son olarak, 2065 envanter no'lu Mesnevi-i Şerif yazma eserinin görseli hakkında bilgi sağlayacak fotoğraflar sunulmuştur.
Elazığ ili çeşmeleri

'Elazığ ili Çeşmeleri' konulu Yüksek Lisans tezi kapsamında Elazığ il merkezi ile birlikte; merkeze bağlı Yenikonak Köyü, Palu, kovancılar, Keban ve Alacakaya İlçeleri ve bu ilçelere bağlı olan köylerde tespit edilen toplam 49 adet çeşme örneği incelenmiştir. Çeşme örneklerinin bir tanesi 16. yüzyıl'a 4 tanesi 18. yüzyıl'a, iki tanesi 19. yüzyıl'a ve üç tanesi de 20. yüzyıl'a aittir. Kitabesi olmayan çeşmeler 18 ve 20. yy'lar arasına tarihlenmektedir. Çeşmelerin bir bölümü eyvanlı tipte inşa edilmişken bir bölümü nişi çevreleyen bir kemer, ayna taşında bir lüle ve bu lüleden akan suyun biriktiği bir su yalağından oluşmaktadır. Elazığ İli Çeşmeleri Anadolu'da yer alan örneklerden farklı olarak su deposuna sahip değildir. Çeşmelerin üst örtüleri düz dam biçimindedir. Üst örtü önden arkaya doğru kar ve yağmur sularının birikmemesi için meyilli yapılmıştır. Çeşme cephelerinde yoğun bir bezeme ile karşılaşılmaz. Cephelerde en çok dikkat çeken unsur neredeyse hepsinde sivri ya da yuvarlak kemerin kullanılmış olmasıdır. Elazığ ili Çeşmeleri'nde inşa malzemesi olarak taş kullanılmıştır.
Antalya camilerinde süsleme özellikleri

Antalya'nın tarihi yapılarına baktığımızda cami ve mescitler önemli rol oynamaktadır. Ne yazık ki bu eserlerin büyük bir kısmı yıkılarak ortadan kalkmıştır. Geri kalanların bir kısmı ise asli özelliklerini tümüyle kaybetmiş; diğer bir bölümü de bu özelliklerini kısmen veya tamamen koruyarak günümüze ulaşmıştır. Araştırmalarımız, 15. yüzyılın sonuna kadar Antalya'da 19 cami ve mescidin bulunduğunu göstermiştir; 16. yüzyılda ise bu sayı 36'ya çıkmıştır. Bu çalışmada, asli özelliklerini kısmen ya da tamamen koruyabilmiş, süsleme özelliği taşıyan 5 Cami ele alınmıştır. Bu camiler; Murat Paşa Cami, Müsellim Cami, Sultan Alaaddin Cami, Balibey Cami, Tekeli Mehmet Paşa Camii'dir.
Başlangıcından günümüze kadar Anadolu'da Anatanrıça heykellerinin örneklemesi, Ordu Kurul Kalesi Kybelesi

Bu çalışmada 'Başlangıcından Günümüze Kadar Anadolu'da Ana Tanrıça Heykellerinin Örneklemesi ve Ordu Kurul Kalesi Kybelesi' konu olarak seçilmiştir. Anadolu'da Paleolitik Dönem'den Helenistik Dönem'e ait günümüze kadar ulaşabilmiş Ana Tanrıça heykel ve idolleri tespit edilmiştir. Bu heykel ve idoller tüm yönleriyle ele alınarak incelenmiştir. Çalışma sekiz bölümden oluşmaktadır: Giriş bölümünde, araştırmanın kısa bir tanımı yapılıp; amacı, önemi ve sınırları hakkında kısaca bilgi verilmiştir. Araştırmanın yöntemi anlatılmıştır. Daha sonra genel olarak Ana Tanrıça kavramının gelişimi tanıtılmıştır. Bu bölümde son olarak da konuyla ilgili kaynaklar yararlanılmıştır. İkinci bölümde, Ana Tanrıça kavramı hakkında genel bilgi verilmiştir. İlk olarak Ana Tanrıça kavramının oluşumu ve tarihsel süreç içerisinde tanrısallaştırılması ve yüklenen anlamlar ile ilgili süreçten bahsedilmiştir. Sonraki süreçte de Anadolu'da ele geçen heykellerin özelliklerinin geçmişşten günümüze kadar nasıl bir gelişme içinde oluşu anlatılmıştır. Üçüncü bölümde, Ana Tanrıça kökeni ile ilgili olarak Anadolu merkez olmak üzere Paleolitik Dönem'den başlayarak Helenistik Döneme kadar tanrıça heykelleri ve genel özellikleri incelenerek detaylı bir şekilde anlatılmıştır. Dördüncü bölümde, Ana Tanrıça formları ve gelişimi ele alınarak yapıldıkları malzemeler ve dönemsel farklılıkları anlatılmıştır. Beşinci bölümde tezin katalog kısmı yer almaktadır. Anadolu'da tespit edilen, 36 adet Ana Tanrıça heykel ve idolü katalog bölümünde detaylı bir şekilde tanıtılmıştır. Heykeller kendi içerisinde kronolojik olarak sıralanmıştır. Eserlerin bulundukları yerler, bugünkü durumları, yapı katı, tarihleme, malzeme özellikleri, ölçüleri, tanımı ve kaynağı ile detaylı bir şekilde anlatılmıştır. Heykeller çizim ve fotoğraflarla desteklenmiştir. Altıncı bölümde, Ordu Kurul Kalesi'nin coğrafi özellikleri ve tarihsel gelişimi hakkında bilgi verilmiştir. Burada ele geçen Kybele heykelinin ikonografik özellikleri ile birlikte katalog yapılarak detaylı olarak anlatılmıştır. Yedinci bölüm, değerlendirmedir. Değerlendirme bölümünde de bu ele alınana Ana Tanrıça heykellerinin özellikleri, tarihsel gelişimi, malzeme ve teknik özellikleri ana başlıklar altında değerlendirilmesi yapılmıştır. Ordu Kurul Kalesi'nde günümüze ulaşan Kybele heykeli ile benzerlik ve farklılıkları ortaya konulmuştur. Sekizinci bölüm, sonuç bölümüdür. Bu bölümde ana hatları ile Ana Tanrıça kavramının ve gelişiminin tarihsel süreç içerindeki önemi üzerinde durulmaya çalışılmıştır.
Ürgüp-Yeşilöz Köyü'ndeki Tağar kilisesi duvar resimleri

Ürgüp-Yesilöz Köyü'ndeki Tagar Kilisesi Duvar Resimleri? isimli çalısmamın ilk bölümünde; arastırmanın amacı, yöntemi ve izledigi yol, bölgenin cografi konumu, tarihçesi, dini gelisimi ve Yesilöz Köyü hakkında bilgiler verilmistir. Bu bölümde ayrıca, çalısmam esnasında yararlandıgım yayınlar hakkında da bilgiler bulunmaktadır. kinci bölümde, katalog tanıtımına, kilisede bulunan sahnelerin mekan içindekidagılımlarına ve duvar resimlerinin ayrıntılı olarak tanım ve tasvirlerine yer verilmistir. Üçüncü bölümde, günümüze sağlam gelebilen duvar resimlerinin değerlendirmesi yapılmıstır. Bu değerlendirmede öncelikle ikonografik gelisim incelenmis, sahnelerinkonusunu olusturan kaynaklar arastırılmıs, daha sonra üslup ve resim programı açısından da incelenerek yurt içinden ve yurt dısından örneklerle karsılastırılmıstır. Kilisenin plan özellikleri de dikkate alınarak tarihlendirme yapılmaya çalısılmıstır. Sonuç bölümünde ise; kilisenin planı, duvar resimlerinin ikonografisi, üslubu ve resim programı göz önünde bulundurularak tarihlendirme yapılmıstır. Günümüze ulasamayanresimlerin tespiti ve tasvir özellikleri yayınlarda arastırmacıların öngördügü sekilde belirtilmistir. Sonuç olarak; kilisenin iki yapım asaması geçirdigi, birinci yapım asamasında da trikonch planlı olduğu ve ikinci yapım asamasında pastaforium odaları ile galeri katının eklendigi ve bu asamada ilk yapım asamasındaki duvar resimlerinin dedegistirildigi, batı eksedranın da biraz daha oyularak derinlestirildigi tespit edilmistir. Bütün bu veriler dogrultusunda kilisenin ilk yapım asaması 10. yüzyılın ikinci yarısına, ikinci yapım asaması ise, en geç 11. yüzyılın ikinci yarısına tarihlendirilmistir.
Erken Bizans Dönemi tasvir sanatında kent betimlemeleri

Tasvir sanatında kentlerin betimlenmesi, Neolitik Dönem'den beri bilinen bir olgudur. Kentler, ait olma duygusuyla bir duvar resminde, bir haritada topografik detayları ve gerçek yapılarıyla, tarihsel olayları anlatırken belge niteliğinde tasvir edilirken aynı anda hayali, mitolojik, ütopik unsurlarla birleşerek de betimlenmektedir. İnsanlar için doğdukları, yaşadıkları ve öldükleri yer aynı öldükten sonra gideceklerin, düşündükleri yer gibi önemli ve kutsaldır. Yaratılan kutsal kent olgusu özellikle dini inanışlarla beslenen cennet kavramıyla doğrudan ilişkilidir hatta birçok yerde olgunun ta kendisidir. Kentlerin, kiliselerin en kıymetli ve görülen yerinde Hıristiyanlığın en kutsal kişileri ve sembolleriyle tasvir edilmesiyle cemaate verilen bir mesaj vardır. Bu mesaj inananların ibadetiyle bu cennete kavuşabilecekleridir. Erken Bizans Dönemi tasvir sanatında en çok tasvir edilen kentin Kudüs olması tesadüf değildir. Kudüs üç din tarafından kutsal kabul edilen, her dinin özel ibadet yerlerinin olduğu yüzyıllardır değişmeyen ritüellerin yaşandığı bir kenttir. Tanrının evi kavramı görsel olarak değişse de hep vardır, inananlarla yükselen istikbal kent tasvirleriyle yaşatılmaktadır.
Ankara Etnografya Müzesindeki kahve kültürüne ait eserler

Kahve ilk olarak Etiyopya'da keşfedilmiş, üretimi ve tüketimi zaman içerisinde yaygınlaşmıştır. Osmanlı toplum hayatında benimsenmesi ise 16. yüzyıl ile başlamıştır. Sarayda ve halk arasında tercih edilen bir içecek haline gelmesi, kahve etrafında gelişen kültürel ögeleri beraberinde getirmiştir. İkramı bir seremoniye dönüşen kahvenin hazırlanması ve sunumu sırasında kullanılan çeşitli araç gereçler ortaya çıkmıştır. Hazırlık aşamasına ilk olarak çekirdeklerin tavada kavrulmasıyla başlanır. Ardından sıcak çekirdekler kahve soğutucusunda soğutulur. Sonrasında kahve değirmeninde öğütülerek toz haline getirilen kahve cezvede pişirilir. İçime hazır hale gelen kahve; fincan, fincan zarfı, şekerlik, kahve güğümü, sitil ve tepsi ile sunulur. Her bir araç gereç malzeme, biçim, yapım ve süsleme teknikleri açısından farklılaşır. Çalışmamızda, Ankara Etnografya Müzesinde kahvenin hazırlanması ve sunumuna ait depo ve teşhirdeki eserler incelenmiştir. Müze idaresinden temin edilen envanter fişleri ve eser fotoğrafları analiz edilerek belgelenmiştir. Tezin katalog bölümünde, eserlere ait envanter numarası, yapım malzemesi, yapım tekniği, ölçüleri ve ayrıntılı açıklama yer almaktadır. Araştırma kapsamında yurt dışındaki müzelerin ve müzayede evlerinin resmi internet siteleri ile Türkiye'de bazı müzayede evlerinin farklı tarihlere ait online müzayede katalogları ve literatür taranmış, kahve kültürü ile ilgili benzer ya da farklı eserlere ait fotoğraf ve bilgilere ulaşılmıştır. Tez konusu eserler bu örneklerle biçim, süsleme teknikleri ve süsleme türleri bakımından karşılaştırılmıştır. Her bir eser grubunda malzeme, biçim, teknik ve süslemelerin farklı kültürlere ve yüzyıllara göre çeşitlendiği gözlenmiştir.
Topkapı Sarayı Müzesi koleksiyonunda korunan sıcak baskı tekniğiyle desenlendirilmiş Osmanlı kumaşları

Topkapı Sarayı Müzesi Padişah Elbiseleri Koleksiyonunda baskı desenlerle bezenmiş bir grup kaftan, kolluk, takke ve şalvar bulunmaktadır. Bu baskı desenler sıcak baskı tekniğiyle kadife, atlas, tafta, canfes, kutnu gibi ipekli kumaşlar üzerine uygulanmıştır. Günümüzde kadife gibi döşemelik kumaşlara uygulanan bu tekniğin, Osmanlı döneminde nasıl uygulandığına dair bir bilgi elimizde bulunmamaktadır. Kumaşa uygulanan bu baskı tekniğinin benzerini, deri üzerine özellikle ciltçilikte görmek mümkündür.15. yüzyıldan itibaren Osmanlı giysileri üzerine uygulanan sıcak baskı tekniği Avrupa ve Asya'da da kullanılmıştır. Batı'da İngiltere, Almanya, İtalya ve İspanya'da bu teknikle desenlendirilmiş kadife ve ipekli dokumalar bulunurken Doğu'da da, özellikle İran ve Hindistan'da uygulandığı görülür. Hindistan'da, ipekli kumaşların yanı sıra metal ipliklerle dokunmuş kumaşlar üzerine de sıcak baskı tekniği uygulanmıştır. Bu tekniğin farklı coğrafyalarda, aynı yüzyıllarda tercih edilmesi, kültürel etkileşim sonucu yayılmış bir moda akımı olduğunu göstermektedir. Osmanlı esnaf ve sanatkar grubu içinde, bu tekniği kimlerin uyguladığı tam olarak bilinememekle birlikte Topkapı Sarayı Müzesi koleksiyonundaki örneklerin Saray terzi grubu tarafından gerçekleştirildiği düşünülmektedir.
Klasik Osmanlı Dönemi Menzil Külliyesi örneği: Eskişehir Kurşunlu Külliyesi

Külliyeler, İslam devletlerinde dini ve sosyal işlevlerin karşılandığı yapı toplulukları olarak önemli bir işleve sahip olmuştur. İslamiyet'in kabulünden sonra Türk devletlerinde de aynı önemi sürdürmüştür. Önceleri birbirine bitişik cami, medrese, ve kümbet gibi yapılardan oluşturulurken, özellikle Osmanlı döneminde planlamanın bilinçli olarak yapıldığı, yerleşimde yapıların birbirleri ile ilişkilerinin düşünülerek tasarlandığı bir organizasyon görülmektedir. Osmanlı kentlerinde kentin ana odağı olan ve kentin gelişimini yönlendiren külliyelerin yanı sıra, kentin dışında hac, posta, ticaret ve sefer yolları üzerinde yer alan menzil külliyeleri Osmanlı döneminde külliye mimarisinde önem kazanmıştır. Anadolu'da önemli yol ağları üzerinde yer alan, konaklama ve ticaret etkinliklerinin karşılanması amacıyla kurulan bu külliyelerin temel bileşenlerini cami, imaret, han ve hamam oluşturmaktadır. Menzil külliyeleri, ilerleyen dönemlerde oluşan yeni yerleşim yerlerinin odağını oluşturması açısından önem kazanan mimari örgütlenmelerdir. Bu tezin amacı; Osmanlı karayolu ulaşım sistemi içerisinde Anadolu ve Rumeli Yol Şebekelerinin en işlek güzergahları üzerinde yer alan menzil külliyelerinin sınıflandırılması ve karşılaştırmalı olarak analiz edilmesidir. Bu kapsamda, 16. yüzyılda bir menzil külliyesi olarak inşa edilmiş olan ve günümüzde Eskişehir'in Odunpazarı semtinde bulunan Kurşunlu Külliyesinin bu sınıflandırma içindeki yeri açıklanmıştır. Kurşunlu Külliyesi'nin yapı programı kapsamında cami, sıbyan mektebi, medrese, tabhane, imaret, aşevi ve kervansaray bulunmaktadır. Çalışma kapsamında, külliyenin kuruluşu, gelişimi ile külliyeye ait yapıların mimari özellikleri analiz edilmiştir.
Kilise içinde kilise' Likya bölgesi geç antik dönem bazilikaları içine inşa edilen Ortaçağ kiliseleri

Bu çalışmada, Likya Bölgesindeki Arykanda, Kyaneai, Patara, Sura ve Xhanthoskentlerinde yer alan 'Kilise içinde Kilise' olarak adlandırdığımız Geç Antik Çağ bazilikalarıiçine inşa edilen Orta Çağ kiliseleri incelenmiştir. Kataloğumuzda sekiz adet bazilika ve bu bazilikaların içerisinde bulunan sekiz adetgeç dönem kilisesi yer almaktadır. Yapıların mimari özelliklerinin değerlendirmesi, işlevleri, iki yapı arasındaki ilişki, kentler içerisindeki konumları ve tarihlendirmeleri tespit edilmeye çalışılmıştır.
Tokat Erenler Tarihi Mezarlığı ve mezar taşları

Mezar açma ve mezarlar üzerine taş dikme olayının çok önceki devirlere kadar uzanan bir gelenek olduğu araştırmacılar tarafından ortaya çıkarılmıştır. İnsanlar değişik yollarla ölülerini gömmüşlerdir. Kimi kültürler de ölüleri yakmış, kuşlara parçalatmış, ağaçlar arasında dallardan oda hazırlamış, torbalar içinde derin kuyulara sarkıtmış ya da toprağa gömmüşlerdir. Bütün bu gömü biçimlerini şekillendiren, insanların inanç sistemleri olmuştur. Bu gömü biçimleri için yaygın olarak geçerliğini koruyan toprağa gömme şeklidir. Ölünün toprağa gömüldüğü, değişik biçimleri olan bu yerlere mezar, orada yatan kişinin kimliği hakkında bilgi veren baş ve ayaklarına konulan taşlara da mezar taşı adı verilir. Ölüm anından başlayan, hatta bazen ölünün gömülmesinden sonra da devam eden bir dizi törenin yer aldığı Türk mezar kültürü, İslam öncesine ait inançlarla Anadolu'nun yerli geleneklerinin birleşimidir. Mezar taşları ve mezar yapıları da geçen zaman içinde bu kültürünün bir parça olarak gelişmiştir. Mezar taşları, sadece o milletin yayıldığı ülkelerdeki kültür birliğini ortaya çıkarmakla kalmaz, aynı zamanda mezar taşlarıyla çevrelenen şehirlere ait oldukları milletin damgasını da basar. Türk kültürünün mezar ve mezar taşı geleneği incelendiğinde, önceki inançlarının ve mezar geleneklerinin Müslüman olmalarından itibaren günümüze yansıyan ipuçlarının görülmesi mümkündür. Tokat Erenler Mezarlığındaki mezar taşlarında, Türk kültürünün farklı zamanlarda sahip olduğu mezar geleneklerinden ipuçları sunan önemli kültür malzemelerindendir. Ancak günümüzde bu taşların çoğu tahrip olma ve yok olma tehlikesi ile karşı karşıyadır. Bu çalışmaya konu olan mezar taşlarının fotoğrafları çekilmiş, ölçüleri alınmış, estampajları çıkartılmış, çizimleri yapılmış, metinleri çözülmüş, süsleme özellikleri incelenerek bu önemli kültür varlıklarının sanat tarihi içindeki önemleri vurgulanmış ve bu eserlerin Türk sanatındaki yeri tespit edilmeye çalışılmıştır.
Balıkesir merkez ilçesindeki kamu yapıları (19. yüzyıl-20. yüzyıl başı)

Anadolu'da Batılılaşma hareketleriyle başlayan özellikle Tanzimat'ın ilanıyla hız kazanan yapılaşma hareketleri, 20. yüzyılın başına kadar devam etmiştir. Balıkesir'de 18. yüzyıla kadar devam eden geleneksel mimari birikim 1839 yılından sonra kendini Batılı tarzda yapılan mimari eserlere bırakmıştır. Balıkesir'de 1840 yılında yapılan Eski Belediye Binası, kentte 19. yüzyılda inşa edilen modern kamu yapılarının temelini atmıştır. Bu dönemde; eğitim alanındaki Balıkesir Sultan-i İdadisi (1895), sağlık yapısı olan Gureba Hastanesi (1895), kentin simgesi olan Hamidiye Saat Kulesi (1901) başta olmak üzere daha birçok yapı ile Balıkesir'de mimari dönüşüm sürdürülmüştür. Çalışma kapsamında; 1800 yılından 1915 yılına kadar geçen süreçte, Balıkesir'in merkezinde inşa edilmiş, günümüze ulaşan ve ulaşmayan kamu yapıları ele alınmıştır. Yapılar çalışma içerisinde kronolojik sıra ile incelenerek; plan şeması, mimari üslubu, estetik programı gibi özellikleri ile değerlendirilmiş, bu dönemde başka şehirlerde inşa edilen kamu yapıları ile benzer ve farklı yönleri karşılaştırılmıştır.
Antik Dönem Anadolu takılarında görsel kültürün kodları

Geçmişten günümüze kadar insanlar takıları, süslenmek, inançlarını yansıtmak ve bir mesaj iletmek amaçlarıyla takmışlardır. Toplumlara ait olan takılar, sadece o dönemin takı kullanma geleneği ile ilgili bilgi vermez. Takının oluşması, sosyokültürel ve psikolojik yaklaşımlar bir kenara bırakılıp, form, işçilik, teknolojik açıdan incelenirse o toplumun bütün teknik özellikleri, mimari yaklaşımları, ekonomik ölçütleri ve sanat tavırları ortaya çıkarmaktadır. Yani takılar, toplumların yaşam düzeylerini, felsefelerini ve tekniklerini yalın bir biçimde açıklayan objelerdir. Bu doğrultudan hareketle yapılan çalışmanın amacı Antik Dönem Anadolu takılarının iletişim dili, görsel kodlar ve kültürel yansımalarını irdelemektir. Araştırmanın yöntemini literatür taraması ve farklı disiplinlerden karşılaştırmalı bilgi ve kuram analizi oluşturmaktadır. Bu bağlamda, araştırma konusuyla ilgili geçmişşten günümüze kaynak taraması yapılmış ve sonuca ulaşılmaya çalışılmıştır.
Mardin merkez'de sivil mimari süslemelerinde tipolojik çözümleme

Mardin Güneydoğu Anadolu'da yer alan bir ilimizdir. Mezopotamya Ovasının bir devamı niteliğinde olan il, Tur Abdin olarak nitelendirilen bölgenin batı ucunda ve Diyarbakır-Nusaybin yolunu kontrol eden bir noktada, bir tepenin güneye bakan sırtında kurulmuştur. Tarihte adına, ilk kez IV. yüzyılda Bizans' lı Tarihçi Amminianus Marcellinus'un bir kale olarak Mardin'i artmasıyla karşılaşıyoruz. Arap-İslam fethine kadar önemsiz bir askeri mevki olduğu anlaşılan kent, arap fethi ile gelişmeye başlamış, Artuklu döneminde gerçek ve parlak bir kent halini almıştır. Kent Anadolu'da Türklerin ilk duraklarından biri olması dışında Süryanilerin de kutsal merkezidir. Diofizit inançların merkezi olan Mardin, içinde pek çok kültürü banndırmaktadır. Araplann 640 yılında Mardin'i fethetmesiyle şehir islamiyete geçmişş, gene de bünyesinde Hıristiyanlık, Süryanilik gibi kültürleri de korumuştur. XLyuzyilda Artuklulann Mardin'i başkent olarak ilan etmelerinden sonra kentte yeniden bir yapılaşma ve reformlaşma görülmüştür. Artuklu dönemi Mardin'deki imar faaliyetlerinde, geleneksel kent dokusunun oluşmasında önemli bir yerdedir. Şehir halen bu dokunun etkisi altodadır. Mardin'de Artuklulardan sonra yapısall faaliyetlerde bulunan diğer Türk Devletleri Akkoyunlular ve Osmanlılardır. Her iki dönemde de Artukoğullan çağında edilen yapım geleneği sürmüştür. Mardin şehri, sosyolojik ve etnolojik balamdan olduğu gibi, yapı işçiliği kadar mimari gelenek yönünden de Anadolu'nun genel yapısından farklılık gösterir. Mardin'de yoğun bir taş işçiliği geleneği hemen gözümüze çarpar. Kullanılan taş, san kalker taşıdır. Mardin'in tüm mimarisi bu taştan oluşmuştur. Mardin ilk dönemlerde gezginlerin uğrak yeri olduğundan, sivil mimaride karşımıza kervansaraylar çıkar. Yerleşik hayata geçildikten sonra karşımıza geleneksel dokuyu oluşturan, bugünkü görüntüler çıkar. Islami dönemlerde, dini yapılarda hareketlilik kazandıran cepheler Artuklu ve Akkoyunlularla zengin bir cephe düzenine kavuşmuştur. Geleneksel sivil mimariye baktığımızda, plan semasını belirleyen unsurun cephe düzeni olduğunu görürüz. Cephedeki süslemeler ise bu plana göre şekillenmiştir. Cephe süslemelerinde karşımıza çıkan motifleri bitkisel ve geometriksel olarak, iki ana başlık altında toplayabiliriz. Ağırlık olarak bitkisel motifler karşımıza çıkar. Tüm mimari elemanlarda gördüğümüz süslemeler öylesine güzel ve özenli işlenmişlerdir ki, hayranlıktan öte bir beğeni olarak karşımıza çıkarlar. Yapılarda eyvan, revak, kemer, kapı ve pencere gibi bir takım mimari elemanlar aynı mekanlarda kullanılmıştır. Hareketli bir cephe düzeninin olması, Mardin evlerim diğer Anadolu mimarisinde yer alan evlerden ayırır. Erken dönemlerde sade bir mimariye sahip olan şehir, geç dönemlere geçildiğinde, nişlerin içinde yarım daire görünümünde kemerler, bazen kitabeli, madalyonlu çeşitli formlarda pencere ve kapılşarla karşımıza çıkar. Şehir halen bu görüntülere sahip olsa da teknolojinin gelmesiyle son dönem etkilerini artık görmekteyiz. Umarım ki bu yeni teknoloji, eskiyi yok etmeden varlığım sürdürmesine izin verir.