Fen bilgisi öğretmenliği genel kimya laboratuvarında 3E ve 5E öğretim modellerinin uygulanmasının öğrencilerin akademik başarısı, bilimsel süreç becerileri ve derse karşı tutumlarına etkisi

Bu araştırma, Fen Bilgisi öğretmen adaylarının Genel Kimya Laboratuvar dersi kapsamında 3E, 5E öğrenme halkaları ile geleneksel öğretim yönteminin etkililiğini karşılaştırmak; fen bilgisi öğretmen adaylarının akademik başarıları, bilimsel süreç becerileri, fen, kimya ve laboratuvar tutumları ile algıları ve laboratuvar kaygıları arasında anlamlı bir fark olup olmadığını belirlemek ve uygulamaların öğrenilen bilgilerin kalıcılığına etkisini saptamak amacıyla yapılmıştır. Araştırma, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Fen Bilgisi Öğretmenliği bölümü 1. sınıfta öğrenim gören öğretmen adayları ile yürütülmüştür. 1. sınıflardan rastgele üç şube ikisi deney biri kontrol grubu olmak üzere seçilmiştir. Araştırma Deney 1 grubunda 24, Deney 2 grubunda 20 ve kontrol grubunda 30 olmak üzere toplam 74 öğretmen adayı ile yapılmıştır. Araştırmada yarı deneysel yöntem kullanılmış olup, Genel Kimya Laboratuvar dersleri 10 hafta boyunca Deney 1 grubunda 3E, Deney 2 grubunda 5E öğrenme halkasıyla ve kontrol grubunda ise geleneksel öğretim yöntemiyle yürütülmüştür. Verileri toplamak için; Kimya Laboratuvarı Başarı Testi, Bilimsel Süreç Beceri Testi, Fen, Kimya ve Laboratuvara Karşı Tutum ve Algılama Testi ve Kimya Laboratuvarı Endişe Ölçeği kullanılmıştır. Veri toplama araçları her üç gruba da araştırmanın başlangıcında ön test, araştırmanın sonunda son test olarak uygulanmıştır. Araştırmanın sonunda 3E ve 5E öğrenme halkalarının uygulandığı Fen Bilgisi öğretmen adaylarının yapılan etkinliklerle ilgili görüşlerini yazılı olarak almak için 4 adet açık uçlu sorudan oluşan görüşme formu kullanılmıştır. 3E, 5E öğrenme halkası ve geleneksel yöntemin kalıcılığa etkisinin incelenmesi için ise araştırmanın bitiminden 4 ay sonra Kimya Laboratuvarı Başarı Testi, kalıcılık testi olarak tekrar uygulanmıştır. Elde edilen nicel veriler SPSS istatistik paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinde nonparametrik testlerden Kruskal-Wallis, Mann-Whitney U ve Wilcoxon işaretli sıralar testleri ve parametrik testlerden ilişkili t-testi kullanılmıştır. Araştırmanın sonunda, 3E ve 5E öğrenme halkalarının uygulandığı deney gruplarındaki fen bilgisi öğretmen adaylarının akademik başarıları arasında anlamlı bir farklılık olmadığı (U= 190 .500; p > .05), geleneksel yöntemin uygulandığı kontrol grubu ile Deney 1 grubu (U=85.500; p < .05) ve Deney 2 grubu arasında (U=169.500; p < .05) ise deney grupları lehine anlamlı bir farklılık olduğu saptanmıştır. Öğrenilen bilgilerin her üç grupta da kalıcı olduğu ancak kalıcılığın 3E ve 5E öğrenme halkası kullanılan deney grupları lehine daha anlamlı olduğu bulunmuştur. Her üç gruptaki öğretmen adaylarının son test puanlarına göre bilimsel süreç becerileri (X2= 3 .073; p > .05), fen-kimya ve laboratuvara karşı tutumları (X2= 0 .081; p > .05) ile algıları (X2= 0 .072; p > .05) ve laboratuvar kaygıları (X2= 3 .512; p > .05) arasında anlamlı bir farklılık olmadığı saptanmıştır. 3E ve 5E öğrenme halkaları uygulanan fen bilgisi öğretmen adayları, Genel Kimya Laboratuvarı dersini zevkli buldukları, öğrendikleri bilginin kalıcı olduğu, yapılan etkinliklerin kimya dersine yardımcı olduğu, laboratuvar araç gereçlerini kullanma becerilerinin geliştiği bu sayede laboratuvardaki araç gereçleri kullanmada sıkıntı çekmedikleri ve uygulamaların devam etmesini istedikleri yönünde görüş belirtmişlerdir.