turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Geleneksel Divriği evlerinde ahşap süslemeli tavanlar

Geleneksel Divriği evlerinde bulunan bezemeli ahşap tavanlar konu olarak seçilmiştir. Geleneksel Divriği evlerinde bulunan bezemeli ahşap tavanlarla ilgili daha önce detaylı ve bilimsel bir çalışma yapılmamıştır. Çalışmanın amacı, Divriği'deki bu sanatın incelemek, gün geçtikçe harap olan bu ahşap tavanları katolog halinde belgelemek ve Anadolu Türk Sanatı içindeki yerini ve önemini ortaya koymaktır. Bu tez beş ana bölüm altında oluşturulmuştur. Birinci bölümde tezin hedefi ve önemine ilişkin kısa bir bilgi verildikten sonra geleneksel Türk evinin çeşitli boyutları ile geleneksel Türk evinde tavanın yeri ve önemi ortaya konulmuştur. Bundan sonra ise ikinci bölümde Divriği'nin tarihsel ve şehirsel gelişimine değinilmiştir. Tezin üçüncü bölümünde 45 tavan örneği tanımlanmıştır. Örneklerin çizimleri yapılmış ve tavanların yüzeyindeki bezeme motiflerinin detaylı tanımları yapılmıştır. Değerlendirme ise dördüncü bölümde yapılmıştır. Bu 45 tavan örneğigruplandırılmış ve malzemesine, tekniğine, kompozisyonuna ve bezeme motiflerine göre incelenmiştir. Son bölüm olan beşinci bölümde de geleneksel Divriği evlerindeki bezemeli ahşaptavanların Anadolunun başka bölgelerindeki örneklerden farklı olduğu anlatılmıştır.
Kırşehir il merkezindeki Türk mimari eserleri

''Kırşehir İl Merkezindeki Türk Mimari Eserleri'' başlıklı tez çalışması; XII. yüzyıldan başlayarak günümüze kadar olan dönemi kapsamakta ve bu dönemde yapılan mimari eserlerle, şehrin kentsel gelişim süreci ortaya konmaktadır. Sosyal-kültürel açıdan Orta Çağ'da önemli bir yere sahip olan Kırşehir, bu dönemde yapılan mimari eserlerle günümüze kadar ulaşmıştır. Şehirde çok sayıda dini ve sivil mimari eserler vardır ancak bu tez çalışmasında sadece şehrin merkezinde olan eserler incelenmiştir. Şehirle ilgili kaynaklardan birçok yapı isimlerine ulaşılmışsa da günümüzde çok az bir kısmı ayakta kalabilmiştir. Günümüzde var olan yapılar dini ve sivil yapılar olarak gruplandırılmış ve ileride ulaşılabilecek kaynak oluşturması açısından katalog halinde düzenlenmiştir. Var olmayan yapılar ise kaynaklardan toplanarak sadece isimleri ile listelenmiştir. Şehir merkezinde dini yapı olarak; cami, medrese, türbe, zaviye sivil yapı olarak ise; konak ve çeşmeler bulunmaktadır. Bu yapılar konumu itibari ile şehrin ortaya çıkması ve imarlaşması-şehirleşmesinde de önemli bir yere sahiptir.
Anadolu Selçuklu medreseleri ve bugünkü durumlarının tespiti (Başlangıcından 1243 yılına kadar)

Selçuklu uygarlığı Anadolu'da büyük bir mimari miras ortaya koymuştur. Bu mimari mirasın önemli bir parçasını da medreseler oluşturmaktadır. Bu çalışmada Anadolu Selçuklu Devleti'nin kurulduğu tarihten 1243 Kösedağ Savaşı'na kadar olan süreçte inşa edilen medrese örnekleri ele alınmıştır. Tez çalışması kapsamında, 1243 yılına kadar Anadolu'da inşa edilen Selçuklu medreselerinin, medrese tipolojisi içindeki yerleri belirlenmiştir. Ayrıca vakfiyelerden, kitabelerden ve yerinde yapılan incelemeler neticesinde, medreselerin bugünkü durumları ortaya koyulmuştur. Siyasi, sosyolojik ve mimari gelişim açısından önemli bir süreci başlatan 1243 Kösedağ Savaşı, 13. yüzyılın ilk yarısı ve ikinci yarısındaki mimari üretimde belirleyici bir etken oluşturmuştur. Çünkü bu tarihten sonra Anadolu Selçukluları bağımlı bir devlet haline gelmiştir. Özellikle 1256 yılı Moğol hakimiyetinin, Anadolu Selçukluları üzerinde tam anlamıyla etkili olduğu bir tarihtir. Ancak böyle bir siyasi sürece rağmen, mimarideki Anadolu Selçuklu eserleri inşa edilmeye devam edebilmiştir. Günümüze ulaşan ve ulaşmayan Anadolu Selçuklu medreselerinin sayı olarak, yüzyılın ortalarına kadar daha yoğunlukta olduğu anlaşılmaktadır. 13. yüzyılın ortalarına kadar inşa edilen medreselerin daha çok, asıl işlevine uygun; yani eğitimli amaçlı inşa edildiği görülmüştür. Yüzyılın ikinci yarısından sonra inşa edilen örneklerin ise, eğitim işlevinin yanı sıra estetik ve boyut açısından daha görkemli şekilde inşa edildiği görülmüştür. Anadolu Selçuklu medreseleri tipoloji açısından; avlusunun üzeri açık ya da kapalı, tek ya da iki katlı, eyvanlı ve revaklı avlulu olarak inşa edilmişlerdir. Anadolu Selçuklu medrese mimarisinde; özellikle 1243 yılına kadar ve bu tarihten sonra inşa edilen medreseler, banileri, mimarları, sanatçıları, yapı malzemeleri, mimari özellikleri ve süsleme özellikleri açısından kronolojik sırayla, karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca bu iki tarihi süreçte yer alan yapıların banilerinin ünvanları, mimar, usta ve sanatçılarının kökenleri açısından da ele alınmıştır.
Aydın'da Türk devri kamu yapıları

Mimarlık, esas itibariyle bir düşüncenin ürünüdür. Felsefi bir arka planı olmayan herhangi bir mimari yapıttan söz etmek, neredeyse imkansızdır. Nitekim bir cami ya da kiliseyi din olgusundan ya da bir bedesteni ticaret kavramından bağımsız olarak düşünmek mümkün değildir. Bu durum kamusal kimlik taşıyan yapılar içinde geçerlidir. Klasik anlamıyla Tanzimat sonrası Türk mimarlık tarihinin yenilikleri olan kamu yapıları, esas itibariyle değişen bir devlet anlayışının mimariye yansımalarıdır. Değişen düzende, devlet ile millet arasındaki irtibatın sağlandığı alanlar olan kamu yapıları, bazen bir hükümet konağı, bir postane, bazense bir istasyon binası, bir okul olarak karşımıza çıkmaktadır. Şehirleri süsleyen ve fonksiyonellik esasına göre inşa edilmiş olan bu yapılar, ebatları ve cephe tasarımlarıyla aynı zamanda siyasi iradenin kentlerdeki yüzünü de temsil etmektedirler. Aydın ili sınırları içerisindeki Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerine ait kamu yapılarının ele alındığı bu çalışmayla il sınırları içerisindeki yedi ayrı türle ilişkili, bir yönüyle tamamı birbirinden farklı, bir yönüyle ise tamamı birbiriyle bağlantılı olan 32 adet eser incelenerek değerlendirilmiştir. Kataloglama yöntemiyle ele alınan ve benzer örneklerle karşılaştırmaları da yapılan çalışma esas itibariyle; bir dönemin Anadolu'suna, bir kent ölçeğinde, mimariyi kullanarak ve kamu yapılarını merkeze koyarak yapılan bir bakışın ürünüdür.
Bodrum Ortakent beldesi evleri

Muğla ili, Bodrum ilçesine bağlı bir belde olan Müsgebi, tarihi geçmişşinin yanı sıra evleri ile de bölgede önemli bir yere sahiptir. Dışta sade görünüm sergileyen, üzeri düz damla örtülü konutlar, içte iki kat halindedir. Kat aralarının ahşaplarla bölünmesi ve musandıra kısmı ile dört katlı izlenimi verirler. Zemin kattaki alt ev, mutfak ve aynı zamanda günlük yaşamın geçtiği oda şeklinde kullanılmaktadır. Üst katlar, daha özenle alınmış, misafirlerin ağırlandığı mekanlardır. Musandıra, yatak odası şeklinde işlevlendirilmiştir. Yapılarda sofasız, dış sofalı plan tipleri uygulanmıştır. Savunmaya yönelik tarzda inşa edilen kule evler, yöre mimarisinde özel bir konuma sahiptir. Tezyinat açısından sadeliğin hakim olduğu evlerin genelinde inşa kitabesi yoktur; mimari ve süsleme özellikleri bakımından XVIII.-XIX. yüzyıla tarihlenmektedirler.
Trabzon İç Kalesi ve Sarayı

Trabzon İç Kalesi ve 1204 yılından sonra kurulan Bizans devletlerinden birinin yönetim merkezi olan saray, tezimizin ana temasını oluşturmaktadır. Anthony Bryer ve David Winfield tarafından Karadeniz Bölgesi araştırmalarının bir bölümü olarak ele alınmışsa da Trabzon İç Kalesi ve Sarayını konu alan monografik bir çalışma yapılmamıştır ve ayrıntılı olarak incelenmemiştir. Tez kapsamında bugün kent merkezinde yer alan mimari kalıntıların belgelenmesi ve sanat tarihi disiplini yöntemleri ile değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yapılan arazi çalışmaları ve literatür araştırmaları sonucunda elde edilen veriler ışığında restitüsyon önerileri sunulmuştur. Trabzon 'Komnenos Krallığı' sarayının, mekan ve yapı organizasyonları ve işlevleri, mimari üslup ve teknik özellikleri ile birlikte değerlendirilmiş ve dönem kaynaklarındaki tasvirler ile ilişkilendirilmiştir. Saray yapılarının inşa dönemleri belirlenerek tarihleri aydınlatılmaya çalışılmıştır. Komnenos Krallığı'nın oluşturduğu hakimiyet ideolojisi ve kimliği üzerinde, köklerinin bağlı olduğu Bizans kültürünün ve çevre kültürlerin etkileri, mimari yansımaları ile incelenmiştirTrabzon sarayının bugünkü fiziksel durumunun belgelenmesi ve incelenmesi ile Bizans İmparatorluğu'nun geç dönem sarayının kuruluşu ve organizasyonunun anlaşılması için de önemli veriler sağlanmıştır. İki yönetim merkezinin benzerlik ve farklılıkları tezimiz kapsamında tartışılmıştır.
Türkiye'de orta öğretimde sanat tarihi eğitimi

Bu çalışmada ortaöğretimde sanat tarihi eğitimi ele alındı. Giriş bölümünde sanat ve sanat tarihi eğitiminin önemi üzerinde duruldu. Sanat eğitiminin bir bileşeni olarak sanat tarihi eğitiminin ülkemizde yüksek öğretimdeki tarihsel gelişimi sunuldu. Tarihsel gelişim seyri içinde lise müfredatlarında sanat tarihi dersinin ve konularının yer alışı incelendi. Ortaöğretimde 2004- 2005 öğretim yılında kullanılan sanat tarihi ders kitapları; içeriğin düzenlenişi, görsel düzenleniş, dilin kullanımı, konuların sunuluşu açısından değerlendirildi. Sanat tarihi dersinin liselerde uygulanışı lise öğretmenleri ile görüşmeler yapılarak izlendi. Görüşmelerde ortaöğretim kurumlarının ve sanat dersi öğretmenlerinin sanat tarihine bakış açılan gözlendi. İstanbul Liselerinde sanat tarihi dersinin hangi liselerde okutulduğu, hangi branşlardan öğretmenlerin bu dersi verdiği bilgisi edinildi. İstanbul ve Paris Liselerinin sanat tarihi eğitimi veriliş oranları karşılaştırıldı. Bu çalışmalarla ortaöğretimde sanat tarihinin eğitiminin sorunları tartışıldı. Kanada ve Fransa sanat dersleri müfredatlarında sanat eğitiminin algılanışı belirlendi. Bu programlarda sanat tarihinin nasıl işlendiği, hangi eğitim hedeflerine sahip olduğu tespit edildi. Sonuç bölümünde elde edilen bilgiler ışığında ortaöğretimde sanat tarihi eğitiminin sorunlarına dair çözüm önerileri sunuldu.
Türk resim sanatında ışık (1850-1950)

Canlıların görme duyusunun etkisi diğer duyulardan daha fazladır ve ışık da canlıların görmesini sağlayan olgudur. Resim tarihinin erken dönemlerinden itibaren sanatçılar ışık üzerine araştırmalar yapmışlar ve ışık etkilerini eserlerinde kullanmışlardır. Bu sebeple de eserlerin değerlendirilmesinde temel dayanaklardan biridir. Bu çalışmaya Avrupa sanatındaki ışık kullanımı araştırılarak başlanmıştır. Farklı ışık kaynaklarının ve değerlerinin eserler üzerindeki etkisi incelenmiştir. Avrupa'da halkın kullandığı aydınlatma araçlarının değişimi ile endüstri devrimi aynı döneme denk gelmiş, bilimsel gelişmelerin ışığı etkilemesi, resim sanatında da yer bulmuştur. Türk toplumunda yeni aydınlatma araçlarının kullanımı ise Avrupa'ya göre daha geriden gelmiştir. Bununla beraber Türk resim sanatında öncelikle yurt dışına giden sanatçılarımızın, ışığı çok yönlü kullanan izlenimcilik akımı ile tanışması, sonrasında resimlerinde yeni yapay ışık kaynaklarını kullanmasalar da doğal ışığa, özellikle İstanbul ışığına karşı duyarlı hale geldiklerini söylemek mümkündür. Yine de ışık devriminin Avrupa resminde yarattığı etki ile Batılılaşma dönemi Türk resim sanatındaki izdüşümü karşılaştırıldığında ışığın değişiminin eserlerdeki ifadesinin o kadar güçlü olmadığı söylenebilir.
Osmanlı'da saltanat kayıkları

1453'te İstanbul'un fethiyle beraber sahip olunan yeni coğrafya ve buna bağlı olarak kentin sur içi sınırlarını aşıp deniz kıyılarını boyunca genişlemesi, deniz ulaşımını da kent için önemli bir konuma getirmiştir. İstanbul'un deniz ulaşımında önemli bir yere sahip olan kayıklar, kullanım yerlerine ve sahiplerine göre piyade, pazar kayığı, salapurya vs. gibi farklı isimler almaktaydı. Bu kayıklar içinde en muhteşem olanı başta padişah olmak üzere diğer hanedan üyelerinin binmiş olduğu kayıklardır. Bu çalışmada; o dönem teknolojisi ve olanakları göz önünde tutularak, ulaşım araçlarından biri olan saltanat kayıkları tanıtılmak amaçlanmıştır. Bu tez, 15. yy'dan başlayarak imparatorluğun sonuna kadar devam eden bir süreci içermektedir. Tezde, malzemenin elde edilişi, kullanımı ve yapısall özelliklerin araştırılması ile tekne inşaa edilirken uygulanan yöntemlere, tekne formlarına, süslemelere, günümüze ulaşan ve ulaşamayan tekne örneklerine ve genel anlamda ulaşım konusuna değinilmiştir. Tekne inşaatında ana malzemeyi oluşturan ahşap, yapı malzemesi olmanın yanı sıra, süsleme elemanı olarak ta en iyi şekilde kullanılmıştır. Ahşapta; kakma, oyma, ajur ve boyama gibi farklı tekniklerin uygulandığı bu örnekler çeşitli süslemeleri içermektedir. Bugün Deniz Müzesi Tarihi Kayıklar Galerisi, saltanat kayıkları ile ilgili olarak önemli bir koleksiyonu barındırmaktadır. Var olan bu örneklerle o dönemin teknolojisi, inşaat tekniği, malzeme, yapı özellikleri ve süslemeleri tespit edilirken, günümüze gelmeyen saltanat kayıklarıyla ilgili bilgileri de o dönemde, ülkemizde bulunan yabancıların eserleriyle, bugün birçok müzeye dağılmış olan ve kenti görüntüleyen sayısız minyatür, gravür ve tablolardan öğrenmekteyiz. Bunlar günümüze gelmeyen saltanat kayıkları için önemli birer belge durumundadır.
ANADOLU SELÇUKLU ÇAĞI MİMARİSİNDE MOĞOL İSTİLASI SONRASI DEĞİŞİM DÖNÜŞÜM VE SÜREKLİLİK

Anadolu bulunduğu coğrafi konum nedeniyle her dönem göçlerin odak noktası olmuştur. 1071'den sonra Türkler Anadolu'ya yerleşmiş ve yaklaşık 100 sonra mimari faaliyetlere başlamışlardır. Anadolu'daki inşa geleneği, Türklerin beraberinde getirdiği mimari gelenekle bir araya gelince ortaya yeni bir üslup çıkmıştır. 13. yüzyılın başında tüm Ortaçağ dünyasını etkisi altına alan Moğol İstilası Anadolu'yu da etkilemiştir. Bu tez Moğol İstilasından sonra Anadolu'da mimari faaliyetlerin ve üslubun yaşadığı değişim, dönüşüm ve sürekliliği ortaya koymaya çalışmaktadır. Çalışmanın ilk aşamasında bu kavramların ortaya çıkışı ve etkileşimlerinin doğru anlaşılması için siyasi-toplumsal ve kültürel ortam 1243 öncesi ve sonrası karşılaştırılarak incelenmektedir. İkinci bölümde ise mimari üslubun ortaya çıkmasında rol oynayan etkenler yine karşılaştırmalı bir şekilde ele alınmaktadır. Bu kısımdaki başlıklar; yapı türleri, yapıların inşa edildiği kentler, yapım organizasyonu ve vakfiyelerdir. Yapı türleri başlığında 1243 öncesi ve sonrasında inşa edilen cami, mescit, medrese, zaviye-tekke-hankah, türbe, han, darüşşifa, kale, hamam, köprü, çeşme, sarnıç- buzhane-sebil namazgah gibi yapı türleri üzerinden iki dönem arasındaki değişimler ortaya çıkarılmaya çalışılmaktadır. Yapıların inşa edildiği kentler başlığında Afyonkarahisar, Amasya, Ankara, Antalya, Bayburt, Bitlis, Denizli, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Eskişehir, Iğdır, Isparta, Karaman, Kastamonu, Kayseri, Kırşehir, Konya, Kütahya, Malatya, Mardin, Nevşehir, Niğde Sinop, Sivas, Tokat, Tunceli ve Uşak'ta 1243 öncesi ve sonrasında imar faaliyetleri ve bu şehirlerde istiladan sonra yaşanan değişimler incelenmektedir. Yapım organizasyonu başlığında baniler, yapı yöneticileri ve sanatçılar karşılaştırmalı bir şekilde ele alınmaktadır. Tezin üçüncü kısmında 1243 öncesi ve sonrasında inşa edilen yapıların inşa kitabeleri, plan, malzeme ve süsleme özellikleriyle Moğol istilasından nasıl etkilendiği ortaya konulmaktadır. Sonuç kısmında ise ortaya çıkan bütün bulgular değişim, dönüşüm ve süreklilik kavramlarıyla değerlendirilmektedir.
Ankara Etnoğrafya Müzesi'ndeki Kırşehir halıları

Bu çalışmada Ankara Etnoğrafya Müzesi'nde bulunan Kırşehir yöresine ait seccade halıları incelenmiştir. Birinci bölümde konunun tanımı, sınırları, yöntemi ve konu ile ilgili yayınlar verildikten sonra Kırşehir'in tarihi ve halıların bulunduğu müze hakkında bilgiye yer verilmiştir. İkinci bölümde Türk halı sanatının tarihi gelişimi ile ilgili bilgi yer almaktadır. Katalog bölümünde incelenen örneklerin tek tek tanımlaması yapılmıştır. Karşılaştırma ve değerlendirme bölümünde, incelediğimiz halılar malzeme, renk, teknik, desen ve kompozisyon özellikleri açısından değerlendirilmiş ve Kırşehir yöresine ait bilinen diğer örneklerle, Anadolu'daki diğer dokuma merkezlerinde dokunmuş halılarla karşılaştırılmıştır. Sonuç bölümünde çalışmanın kısa değerlendirmesi yer almaktadır. Çalışmanın sonunda yararlanılan yayınlar ile ilgili bilgi verilmiş, ekler bölümünde ise çalışmamıza destek olarak tablolar ve çizimler bulunmaktadır.
Göynük'te Türk Devri mimarisi

Batı Karadeniz'in güneybatısında Bolu iline bağlı Göynük, Osmanlı Dönemi'nin Anadolu'da ilk fethedilen yerleşim merkezlerinden biridir. Ayrıca İpek Yolu'nun geçtiği bir ticaret merkezi olması nedeniyle Türk tarihi için önemli bir yere sahiptir. Geleneksel dokusunu koruyabilen bu tarihi ilçe hem erken Osmanlı Dönemi'nin eserlerine ev sahipliği yapmakta hem de geç Osmanlı Dönemi'nin izlerini taşımaktadır. Yapmış olduğumuz araştırmalar sonucunda Göynük kent merkezindeki Türk Devri yapıları, araştırmacıların dikkatini çekmekle birlikte daha çok erken Osmanlı Dönem'ine tarihlenen yapılar üzerinde çalışıldığı görülmektedir. Bu yapılar kentin kurulduğu dönemden günümüze ulaşabilen Gazi Süleyman Paşa Hamamı (14. yy) Akşemseddin Türbesi (15. yy) ve Ömer Sıkkini Hz. Türbesi'dir (15. yy) Göynük'te günümüze ulaşmış tamamı tescilli 6 adet cami, 4 adet çeşme, 1 adet hamam, 1 adet hükümet konağı, 1 adet kule ve 3 adet türbe olmak üzere toplam 16 adet Türk Devri yapısı bulunmaktadır. 'Göynük'te Türk Devri Mimarisi' isimli bu tezde kent merkezindeki, günümüze ulaşmış bu Türk Dönemi yapıları plan, malzeme ve süsleme özellikleri dikkate alınarak değerlendirilmeye çalışılmıştır. Çalışmamız beş ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde kısaca Göynük'ün tarihine yer verdik. Osmanlı Dönemi'nden Cumhuriyet Dönemi'ne kadar olan mimari gelişimi ikinci bölümde ele aldık. Katalog bölümünde Göynük'te inşa edilen Türk Devri yapılarını türlerine göre sınıflandırdık. Dördüncü bölümde çeşitli kaynaklarda yer alan ancak günümüze ulaşamayan yapılarını bir araya topladık. Son bölümde ise Göynük'teki yapıları mimari ve plan özellikleri, süsleme özellikleri, kullanılan inşa malzemesi ve teknik bakımından Türk mimarisi içindeki diğer örnekler ile benzerlik ve farklılıklarını ortaya koyarak değerlendirdik.
Quoting artworks: Historical development of art appropriation

Sanatçıların başka sanatçılara ait yapıtlardan alıntılar yaparak yeni yapıtlar üretme yöntemi olarak tanımlanan sanat temellüğünün başlangıcı tarihin en eski dönemlerine uzanmakla birlikte, zaman içinde geçirdiği çeşitli değişimlerle günümüzde de devam etmektedir. Bu tezin amacı sanat tarihsel bir perspektiften bakarak bu pratiğin izini sürmek, başlıca sebeplerini saptamak ve geçirdiği değişimleri ağırlıklı olarak Batı sanat tarihinin çeşitli dönemlerinden seçilen örneklerle günümüze değin incelemektir. Sanat temellüğü ve yakın anlamlı çeşitli terimlerin tanımlarıyla başlayan araştırma, izleyen bölümde bu pratiğin kopya yoluyla öğrenme, ustalara saygı, belgeleme, parodi, yorum, modernist nosyonların eleştirisi, güncellik kazandırma gibi başlıca amaçlarını irdelemekte, kimi sebeplerin yüzyıllar geçmesine rağmen halen etkili olduğu, kimilerinin ise geçerliliğini yitirdiği ve bir döneme ait olarak kaldığı görülmektedir. Sonraki bölüm, sanat tarihine referanslarda bulunan yapıtlarda ilk kez eleştirel bir tutumun gözlenmesi nedeniyle bir kırılma noktası olarak belirlenen on dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısını başlangıç kabul ederek sanat temellüğü yönteminin tarihsel gelişimini günümüze değin kronolojik olarak değerlendirir. Sanat temellüğünün yeni bir yöntem olmadığı, tarihin her döneminde sanatçıların bu yöntemden faydalandıkları, ancak zaman içerisinde sanat temellüğünün giderek daha eleştirel bir boyut kazandığı, çok çeşitli meselelere dikkat çekmek ve bilinç oluşturmak için araçsallaştırıldığı sonucuna varılmıştır.
Türk çini sanatında çiçekli vazo tazsvirli panolar

Mimarinin en renkli süsleme kolu çini Türklerin geliştirdiği bir sanat olması ile İslam Sanatı içinde Türk Sanatının üstün yerini sağlamıştır. Vazoya çiçek yerleştirme geleneği özellikle eski doğuda çok köklüdür. Her türlü canlı varlığın kutsal sayıldığı Buddha dininde rahiplerin fırtınada köklerinden kopan çiçek ve diğer bitkileri yaşatabilmek için su dolu kaplara yerleştirdikleri bilinmektedir. Böylece zamanla vazo ile bütünleşen çiçekler süsleme sanatlarında motif olarak yerleşmiştir. Türklerin Çin ile yakın ilişkileri doğuya özgü olan bu geleneğin sanatımıza yerleşmesini sağlamıştır. Çini ve duvar dışında kitap sanatında da vazo örnekleri vardır. Türk süsleme sanatında ve kullanılan eşyalarda çini ve seramik önemli bir yer teşkil etmektedir. Osmanlı Devletinde 15. yüzyılın sonu ile 16. yüzyılın başları Osmanlı Çini ve Seramik Sanatında yeni bir dönemin başlangıcı olarak kabul edilir. Bu dönemde en önemli çini üretim merkezi İznik'tir. 16. yüzyılın ikinci yarısından itibaren Mimar Sinan'ın eserlerinde bezeme unsuru olarak çiniyi tercih etmesi bu sanatın gelişmesinde önemli etkenlerden biridir. 17. yüzyılın ikinci yarısından itibaren Osmanlı Devletinin karşılaştığı kendi içindeki karışıklıklar ve ekonomik sıkıntılar İznik'teki atölyelere yansımaya başladığı için çini ve seramik kalitesinde bozulmalar başlamıştır. Bu dönemde renklerin bulanıklaşması kırmızı rengin kahverengiye döndüğü ve zamanla içinde yok olduğu, desenlerin irileşerek özensiz bir şekilde işlendiği, hamurun kabalaştığı gözlenmiştir. Bu dönem içinde İznik'teki atölyelerin saray dışından müşterilere yoğunlaştığı ve hızlı üretimle seramik parçalara ağırlık verdiği fark edilmektedir. 18. yüzyıl da İznik atölyelerinin kapanması sonucu eni çini merkezi olarak Kütahya ortaya çıkmıştır. 19. yüzyılın ilk yarısında Kütahya'da bir durgunluk dönemi yaşanırken yüzyılın ikinci yarısı ve 20. yüzyılın ilk başında üretim tekrar canlanır. Yani Osmanlı devletinin ekonomik siyasal sosyal ve kültürel ortamı, yükselme gelişme, duraklama ve çöküş dönemleri, içerisinde beslediği çini sanatında büyük etkisi olmuştur.
Üsküdar'ın kentsel-mekansal dönüşümü bağlamında rum mehmed paşa camisi'nin koruma sorunları

Üsküdar, İstanbul'un fethinden itibaren Osmanlı tarafından imar ve iskan faaliyetlerinin yoğun bir biçimde sergilendiği bir bölge olmuştur. Bu faaliyetler sonucu kent, 16. yüzyılın ortasına gelindiğinde, ölçek olarak önemli bir büyüme/genişleme yaşamıştır. Rum Mehmed Paşa Camisi ise inşa edildiği tarihten 17. yüzyılın başına kadar bu gelişmenin odak noktasında yer almıştır. 16. yüzyıl boyunca kente inşa edilen anıtsal ölçekli külliye kompleksleriyle birlikte yapının odak noktası olma hali değişmiş ve buna bağlı olarak önemi de azalmıştır. Bu çalışmada tipik bir Osmanlı kenti olarak tanımlayabileceğimiz Üsküdar'ın, Osmanlı döneminde kentte inşa edilen ilk yapı olan Rum Mehmed Paşa Camisi'nin nasıl bir fonksiyona sahip olduğu anlaşılmaya ve adı geçen yapının süreç içinde maruz kaldığı müdahalelere ile birlikte günümüzde koruma durumunun nasıl olduğu belgelendirilmeye çalışılmaktadır.
Üsküdar Gülnuş Valide Sultan Camii'nin tezyinİ açıdan incelenmesi

Rabia Emetullah Gülnuş Valide Sultan tarafından (1708-1711) yılları arasında yaptırılan cami ve külliye, klasik Osmanlı mimarisinin son ve Lale Devrinin hemen öncesine rastlayan önemli bir örneğidir. Mimarı bir dönem baş mimarlık yapan Kayserili Mehmed Ağa'dır. Bu camii ve külliye III. Ahmed döneminin anıtsal boyuttaki en önemli dini yapısıdır. Üsküdar merkezinde çarşı içinde dönemin en nadide eserlerinden biri olan Rabia Emetullah Gülnüş Valide Sultan Camii, Hakimiyet-i Milliye caddesi, Balaban caddesi ve İmam Nasır sokağı arasında yer almaktadır. Külliyenin genelinde klasik formlar korunmakla beraber; çağının zevk, beğeni anlayışı ve yenilikçi değişimler hem mimaride hem de bezemelerde görülmektedir. Zaman zaman yapılan restorasyonlardan dolayı, camii bezemelerinde bazı bölümlerin bozulmalara uğradığı bütünü dikkate alındığında görülmektedir. Çalışmada külliyenin banisi, mimarisi ve külliyenin bölümlerinden kısa kısa bahsedilmektedir. Özellikle cami tezyinatı, mihrap, minber, kubbe tezyinatı, pencere alınlıkları, mahfil altı tavan, hünkar mahfili ve mahfildeki tavanlar, alçı pencereler, son cemaat yeri bezemeleri, revaklı avlu bezemeleri, şadırvan ve çeşmelerdeki tezyinat detaylı fotoğraf ve çizimlerle incelenmektedir. Desenler kompozisyon, renk, motif açısından değerlendirilerek anlatılmaktadır. Türk süsleme sanatlarının araştırıldıkça zenginliği ortaya çıkmaktadır. Kompozisyonlardaki zenginlik ve çeşitlilik tezhip ve kalem işi öğrencileri başta olmak üzere sanatla ilgilenen herkesin istifade ederek özgün ve farklı eserler üretecekleri kanaatindeyiz.