turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
İkinci yeni şiirine arketipsel sembolizm açısından bir yaklaşım

Carl Gustav Jung tarafından ortaya atılan arketipsel kuram, edebiyat eleştirisinde de yerini alır. İnsanoğlunun ortak davranışlarını araştıran kuramdan, Northop Frye, Leslie Fiedler, Maud Bodkin gibi yazarlar, bu teoriyi edebiyata yansıtırlar. Roman, hikaye, masal ve şiirlerdeki karakterlerin ortak davranışları, kolektif bilinçdışının bir ürünü olup mitoloji ve semboller yoluyla somutlaştırılır. Bunlara da 'arketip' adı verilir. Zıt davranışlar üzerinden anlam kazanan bu teori; roman, hikaye, masal ve şiir gibi türlerde eleştiri yöntemi olarak kullanılır. İlk olarak Batılı yazarların eserleri üzerinde incelenen bu teori, zamanla Türk edebiyatına da yansır. Edebiyatımızda roman, masal, destan, hikaye gibi türler üzerinde incelenen arketipsel kuram, İkinci Yeni şiirindeki sembol ve imge yoğunluğundan dolayı kuramın şiir üzerinde çalışılma gereği görülür. Cumhuriyet devri Türk edebiyatının önemli bir akımı olarak kabul gören İkinci Yeni şiiri, birçok yeniliği beraberinde getirir. Sürrealizm, humor, ironi, imge yoğunluğu, anlamsız şiir bunlardan bazılarıdır. Bu şiir akımında yer alan Cemal Süreya, Sezai Karakoç, Edip Cansever, Turgut Uyar, İlhan Berk ve Ece Ayhan edebiyat çevrelerince benzer özelliklerle okura yansıtılır. Bu şairlerin şiirleri arketipsel yönden birçok ortak ve zıt davranışlar barındırır. Özellikle cinsellik, yeniden doğuş, kahraman, bilge adam, anima ve gölge arketipleri İkinci Yeni şiirinde sıklıkla rastlanan arketiplerdendir. Bunların içindeki 'kahraman' arketipi, kuramın bir artçısı kabul edilen Joseph Campbell'ın yaklaşımıyla ele alınır. Kahramanla beraber şiirlerde yer alan diğer iki arketip: gölge ve anima arketipleridir. İnsanoğlunun kadınsılık yönünü ortaya koyan anima arketipi anneyi, kadını, sevgiliyi, cinselliği ve iyiliği beraberinde getirir. Gölge arketipi ise anima arketipinin karşıtı olan özelliklere sahiptir. Gölge, insan 'persona' sında kötülüğe hizmet etmektedir. Semboller ve birçok diğer arketip gölge ile animal duyguların çatışmasıyla ortaya çıkar. İkinci Yeni şiirinde sembollerin ortak anlamları görülmekle beraber bireysel farklılıkları da olabilmektedir. Arketipsel eleştiri yöntemiyle İkinci Yeni şiirini incelemek, özgün bir yaklaşım okura sunacaktır. Çalışmanın edebiyat, psikoloji arasındaki ilişkiyi ortaya koymada da farklı bir okuma oluşturacağı kanaatindeyiz.
Yabancı dil olarak Türkçenin öğretiminde öğrenme deneyimi kayıtlarının kullanımı

Dil öğretimi; etkili bir süreci gerektiren ve sarmal bir yol ile ilerlenmesi gereken aşamalar bütünüdür. Bu aşamaları sağlamak için geçmişşten günümüze birçok yöntem geliştirilmiştir ancak teknoloji ile iç içe bir toplum düşünüldüğünde klasik yöntemler yetersiz kalmış ve yeni dil öğretim yöntemleri için teknoloji ile harmanlanmış yöntemler ve öğrenme ortamları ortaya çıkmıştır. Bu öğrenme ortamlarından en önemlisi e-öğrenme platformlarıdır. E-öğrenme platformları; eğitimde fırsat eşitliği tanıması, kolay ulaşılabilirliği, öğrenme yaşantılarını takip edebilirliği, depolanabilirliği sayesinde hızlıca yayılmış ve eğitim-öğretimin her alanında kullanılmaya başlanmıştır. E-öğrenme platformlarının yaygınlaşması da yürütülen çevrimiçi eğitimlerin nasıl takip edilebileceğine dair yeni oluşumları beraberinde getirmiştir. Bu oluşumlardan öğrenme yönetim sistemleri, öğrenenin izlediği eğitimleri, tamamladığı seviyeleri, öğrendiği kelimeleri sadece sistem içerisinde kayıt altında tutmaktadır. Böylelikle eğitmen, öğrenenin ilerleyişini takip edebilmektedir. Ancak çevrimiçi ve çevrimdışı öğrenmeler sadece tek bir kanalda gerçekleşmemektedir. Öğrenme, her yerde ve her şekilde olabilmektedir. Bunu takip edebilmek amacıyla ADL. net tarafından geliştirilen Experience API arayüzü ile öğrenenin gerçekleştirdiği her öğrenme etkinliği tek bir merkezde ve standart bir şekilde kaydedilebilmektedir. Bu tez çalışmasında da yabancı dil olarak Türkçenin öğretiminde öğrenme yönetim sistemi ve Experience API arayüzünün birlikte kullanılmasıyla öğrencilerin dil gelişiminin takip edilebilmesi ve bunun dil öğretimine olacak olan faydaları gerçek verilerle ortaya konulmaya çalışılmaktadır. Üzerinde çalışılan veriler, Ankara TÖMER Kadıköy Şubesi A2 seviyesinde olan iki çalışma grubundan elde edilmiştir. Çevrimdışı öğrenme deneyimleri, öğrencilerin gün gün doldurduğu öğrenme formu ile takip edilerek Experience API'ye aktarılmıştır.
Yunus Emre Divanı'nda toprak unsurunun Türk mitolojisi açısından değerlendirilmesi

Yunus Emre Divanı, Türk Mitolojisi açısından incelendiğinde içerisinde eski Türk kültürünü barındıran birçok unsur olduğu görülmektedir. Bu tezde Türk mitolojisinde çok önemli bir yeri olan toprak unsuru, Yunus Emre Divanı'nda geçen toprak unsuru ile analiz yapılarak incelenmiştir. Çalışmada Yunus Emre'nin Divanı'ndaki şiirlerinde toprak unsurunun geçtiği beyitler esas alınmıştır. Bu çalışma için Mustafa Tatçı'nın 'Yunus Emre Divanı' adlı eserinin ilk baskısı esas alınmıştır. Çalışmanın ilk bölümünde Yunus Emre'nin hayatı ile birlikte eserleri, yaşadığı döneme etkisi hakkında bilgiler verildikten sonra ikinci bölümünde Türk mitolojisi hakkında bilgiler verilmiştir. Üçüncü bölümde Yunus Emre'nin beyitlerinde geçen toprak unsurunun dünya ve Türk mitolojisindeki yeri ele alınarak Türk Mitolojisi ile analizi yapılmıştır. Bu analizin ardından bölümsel sonucuna yer verilmiştir. Bu çalışma neticesinde Yunus Emre'nin beyitlerinde geçen toprak unsuru Türk mitolojisi açısından izleri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Türk mitolojisi ile Yunus Emre'nin ortaya koymuş olduğu düşünce sistemi, toprak unsuru ele alınarak format olarak değişiklik gösterse de öz olarak bağdaştığı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Yapılan bu çalışmada Türk mitolojisinde ve Yunus Emre Divanı'nda toprak unsurunun Türk kültürü açısından ne kadar önemli olduğu belirtilmiştir.
Ahmed Midhat Efendi'nin Vah adlı romanında kelime grupları ve söz varlığı

Kelime grupları ve söz varlığı bir dilin zenginliğini gösteren en önemli göstergelerdir. Bu tezde, Tanzimat Dönemi yazarlarından Ahmed Midhat Efendi'nin 'Vah' adlı eserinde yer alan kelime grupları ve söz varlığı incelendi; böylece Tanzimat Dönemi'nde Türkçenin kullanımı ve değişimi ile ilgili bilinenlere katkı sağlamak amaçlandı. Tezin ilk bölümünde kelime grupları hakkında genel bilgi verilerek kelime gruplarının çeşitlerine değinildi. Ardından eserde yer alan tüm kelime grupları belirlenerek satır numaraları ve kelime grubunun türü yazıldı. Üçüncü bölümde ise eserde geçen kelimelerin tamamı ve bu kelimelerin geçtiği satır numaraları ile sözlük anlamları belirtildi. Son bölümde eserde yer alan kelime grupları ve eserin söz varlığı hakkında istatistiki bilgiler verildi. Ahmed Midhat Efendi'nin 'Vah' adlı eseri latin alfabesiyle ve tüm satırlar numaralandırılmış şekilde 'Ekler' bölümünde bulunmaktadır.
Refik Halit Karay'ın romanlarının yapısal ve tematik incelemesi

Yazı hayatına gazetecilikle başlayıp mizah yazarlığıyla üne kavuşan Refik Halit hikaye ve roman da kaleme alır. Refik Halit Karay, romanlarına 19. yy. sonlarında İstanbul'un sosyetesinin hayat şeklini konu edinir. Konusunu İstanbul'dan alan romanlarında sosyetede elli yıllık süreçte meydana gelen değişikliği anlatır. İstanbul'un bir Yüzü, Bu Bizim Hayatımız, Bugünün Saraylısı, Anahtar, Sonuncu Kadeh, Kadınlar Tekkesi romanları Türk toplumundaki değişikliğin sosyete çevresinde zuhur edişini konu alır. Romanlarında hareketi sağlayan, ruh tahlillerine zemin hazırlayan unsurların başında aşk gelir. Konusunu İstanbul'dan alan romanlarda aşk mazi özlemi ile iç içedir. Konusunu yurt dışından alan romanlarda ise aşk gurbet duygusuyla birleşir.
Türk edebiyatında muhammes (2. cilt)

Muhammes Arapça asıllı bir kelimedir ve hums kökünden gelmektedir. Türkçe'de beşli, beş katlı, beşgen gibi karşılıklar verilmiştir. Bir edebiyat terimi olarak, klasik doğu edebiyatlarında şairlerin aynı ve zinde beşer mısradan oluşan bendlerle yazdıkları manzumelere genel olarak muhammes denilmektedir. Muhtemelen Arap edebiyatında doğmuş olan bu nazım şekli, Araplardan Farslara, Farslardan da Türklere geçmişş ve bu üç edebiyatta da kullanılmıştır'. Türk edebiyatında ilk örnekleri XTV. yüzyılda görülen muhammes XIX. yüzyılın sonuna kadar yazılmaya devam etmiştir. Bu çalışmada XTV-XIX. yüzyıllar arasında 192 şair tarafından yazılmış 790 Türkçe muhammes incelenmiş ve sonuçlar farklı açılardan değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Muhammes Türk edebiyatında musammatlar içinde, musammatların bir çeşidi olarak incelenmektedir. Müzdevic ve mütekerrir olmak üzere temelde iki şekli olan muhammesin ana kafiye örgüleri aaaaa- bbbba-cccca-...; aaaaA-bbbbA-ccccA-... ve aaaAA-bbbAA-cccAA-... biçiminde gösterilen örgülerdir. Edebiyatımızda mütekerrir muhammesler müzdevic muhammeslerden daha fazla kullanılmıştır. Bencilerden oluşan bir nazım şekli olan muhammesin bend sayısı konusunda bir sınırlama yoktur. İstenilen bend sayısında ve uzunlukta yazılabilir. Ancak, muhammesler umumiyetle 5 ve 5'e yakın bendler halinde yazılmıştır. Muhammeslerde en fazla kullanılan vezinler sırasıyla aruz vezninin Fa'ilatün Fa'ilatün Fa'ilatün Fa'ilün; Mefa'ilün Mefa'ilün Mefa'ilün Mefa'ilün,, ve Fe'ilatün Fe'ilatün Fe'ilatün Fe 'ilün kalıbıdır. Bu nazım şeklinde şair çoğunlukla son bendde mahlasını söyler. Muhammeslerde çok çeşitli konular işlenmiştir. Ancak en fazla rastlanan konu, aşk ve sevgili ile ilgili konulardır. Aşktan sonra en fazla işlenen konular sırasıyla tasavvuf, medhiye, nasihat, münacat ve na'ttır. Burdan da anlaşılacağı gibi dini konular muhammeslerde büyük bir yer tutmaktadır.
1923-1938 yılları arasında yayımlanmış tarih bilincini yansıtan tiyatro eserlerinin incelenmesi

Tiyatro, görsel bir sanat olması bakımından, insan zihnine çabuk etki eder. Bu yüzden tiyatronun eğitsel yönünden yararlanmak gerekir. Cumhuriyet'e kadar gelişme gösteren tiyatro, bu dönemde özellikle Atatürk'ün çalışmalarıyla daha da gelişmiş ve tiyatronun eğitsel yönünden yer alanılmıştır. Mustafa Kemal'in amacı, sanatı Türk toplumunda hem yayıp geliştirmek hem de bu sanatlardan yer alanmak olmuştur. Bu çalışmada da 1923- 1938 yıllan arasında yazılan tarih konulu tiyatro eserleri işlenmiş, bu görsel sanatın Cumhuriyetin ilk yıllarındaki yeri üstünde durulmuştır. Bu dönemde yazılan tiyatro eserlerinin kurgusunun ağır olmadığı, pek çoğunun tek perdelik okul piyesi şeklinde olduğu görülmüştür; ancak eserler, ortaya çıkan bazı yeni kavramları kapsaması ve yansıtması yönünden önemli bir yer teşkil etmektedir. Bu tezde de en çok, eserlerin bu yönü üstünde durulmuş, kapsadığı kavramlar örneklerle açıklanmıştır.
Arapça kelimelerin Türkçeye geçişi üzerine bir süreç incelemesi (14.-17. yüzyıllar)

Çalışmada Türkçenin Arapçadan etkilenmesi bağlamında XIV.-XVII. yüzyıllarda yazılmış Türkçe eserlerde yer alan Arapça kelimelerin Arapça kaynaklarda yüzyıllara göre tasnifi ve kelimelerin üzerindeki kalıp değişiklikleri araştırılmıştır. Türkçe eserler olarak XIV. yüzyılda Şeyyad Hamza'nın Yusu f u Zeliha, XV. yüzyılda Mehmed Neşri'nin Kitabı Ciha n-Nüma, XVI. yüzyılda Lutfi Paşa'nın Teva rih-i A li Osman ve XVII. yüzyılda Meninski'nin 17. Yüzyıl Türkçesi ve Söz Varlığı adlı eserler taranmıştır. Arapça eserler olarak XIV. yüzyıldan dört, XV. yüzyıldan on, XVI. yüzyıldan dört, XVII. yüzyıldan ise on tane eser taranmıştır. Elde edilen Arapça kelimelerin aynı yüzyıllarda yazılmış Arapça eserlerdeki yerleri tespit edilip, Türkler tarafından türetilen Arapça kelimeler belirlenmiştir. Çalışma iki bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde ilk dönemlerden itibaren Arap-Türk ilişkileri, Arapça-Türkçe dil ilişkileri ve diller arasındaki etkileşim bağlamında kopyalardan bahsedilmiştir. Birinci bölümde yüzyıllara göre Türkçe eserlerde yer alan Arapça kelimelerin tasnifi yer almaktadır. İkinci bölümde Türkçe eserlerde bulunup Arapça eserlerde bulunamayan kelimelerin değerlendirilmesi, ses bakımından değişmiş olan kelimeler ve Arapça kökten türetilmiş kelimelerden bahsedilmiştir. Sonuç bölümünde elde edilen bulgular bulunmaktadır.
Cusipbek Aymawıtov'un 'Akbilek' adlı romanında şekil, dil ve üslup incelemesi

Cusipbek Aymawıtov, özellikle Sovyet Döneminde yazmış olduğu 'Akbilek' romanından yola çıkarak Kazak edebiyatının şekil, dil ve üslubunu yansıtmış ve gelişmesine katkı sağlamıştır. Romanda ele aldığı konular ile toplumun geri kalmışlığının esas nedenlerini ortaya koymuş ve toplumun ataletten kurtulması gerektiğini yazıları ile ifade etmiştir. Bunu yaparken Kazak Türkçesinin zengin dil özelliklerinden faydalanıp diğer taraftan romanda yer verdiği şiirlerle de geleneksel Türk şiir, şekil ve içerik özelliklerinin yanında Türk hikayeciliğini de yansıtmıştır. Tez çalışmasında Cusipbek Aymawıtov'un 'Akbilek' romanının incelenmesi ve bu incelemeden hareketle, onun Kazak edebiyatındaki yeri ve öneminin belirlenmesi amaçlanmıştır. Sonuç ve üç ana bölümün yer aldığı bu çalışmanın 'Birinci Bölüm' ünde Kazak Türkleri, Kazakistan, Kazak Türkçesi ve Kazak Edebiyatı hakkında geniş bilgi verilmiştir. Çalışmanın 'İkinci Bölüm' ünde Cusipbek Aymawıtov'un edebi kişiliği ve eserleri ile ilgili genel bilgiler verilmiştir. Cusipbek Aymawıtov'un hayatı, edebi kişiliği ve eserlerine dair incelemeler yer almaktadır. Bu bölümde şiir, hikaye, tiyatro, roman, araştırma yazıları bulunan sanatçının çok yönlü bir edebi kişiliğe sahip olduğuna değinilmiştir. Romanın olay örgüsünün ardından şahıs kadrosu, zaman ve mekan, bakış açısı ve anlatıcı özellikleri incelenmiştir. 'Üçüncü Bölüm'de 'Akbilek' romanının dil ve üslup açısından inceleme kısmı yer almaktadır. 'Sonuç' bölümünde Cusipbek Aymawıtov'un hayatı, edebi kişiliği ve 'Akbilek' üzerine yapmış olduğumuz bu çalışmayla ilgili genel bir değerlendirmede bulunulmuş ve ulaşılan sonuçlar ve yapılan tespitler sunulmuştur.'Ekler Bölümü'nde Cusipbek Aymawıtov'un 'Akbilek' romanın 'Türkiye Türkçesine Aktarımı' ve 'Orijinal Metin' bulunmaktadır.
Gazete dilinin son 60 yılda geldiği yer ve bunun Türkçe ders kitaplarının diliyle karşılaştırılması

Bu çalışmada gazete dilinin son altmış yılda geldiği yer ve bunun Türkçe ders kitaplarının diline yansımaları araştırıldı. Araştırmamızda 26 Eylül 1946 günlü gazetede 2502, 26 Eylül 2006 günlü gazetede 6071 birim belirlendi. 26 Eylül 1946 günlü gazetedeki 2502 birimin 86'sı deyim, 21'i kurum-kuruluş adı, 1'i atasözü, 2394'ü ise sözcük ve sözcük öbeğidir. 26 Eylül 2006 günlü gazetedeki 6071 birimin ise 331'ini deyimler, 99'unu kurum-kuruluş adları, 2'sini atasözleri, 5639'ini sözcük ve sözcük öbekleri oluşturmaktadır. Gazetelerde geçen bu ögelerin kökenlerine göre oranlanması, sözcük ve sözcük öbeklerinin sayısına göre yapıldı. Şu halde 26 Eylül 1946 günlü gazetede 2394 ögenin, 26 Eylül 2006 günlü gazetede ise 5639 ögenin kökenleri saptandı. 60 yıl içinde, Türkçe kökenli sözcüklerin kullanım oranının %45'ten %64'e çıktığı sonucuna varıldı.1945- 1946 ile 2005- 2006 eğitim ve öğretim yıllarında kullanılan birer adet Türkçe ders kitabının dili incelendi. Türkçe ders kitaplarının dilinde, gazete diline oranla Türkçe kullanımı açısından sözcük seçiminde çok daha özenli olunduğu görüldü. Tezin sonunda, dilin varsıllaşması, öğrencilerin Türkçenin gücünün ayırdında bireyler olarak yetişmeleri için yapılabileceklerle ilgili önerilerde bulunuldu.
1901-1908 arası Türk edebiyatındaki eserler

Birçok sanatçının suskunluk içinde bulundugu, edebi eser yazmadıgı yazsa dayayımlamaya cesaret edemedigi bir dönem olan 1901- 1908 yılları arasında, Türk edebiyatı bir duraklama ve sükut dönemi yasamıstır. Edebiyat tarihi üzerine yazılmıskitaplarda çogunlukla hakkında kısa bir yorum yapılıp geçilen bu yedi yıllık dönem içinde gerek stanbul'da hükümetin izniyle gerekse stanbul dısında kaçak olarakyayımlanmıs eserleri bu devir edebiyatının daha iyi anlasılması için hem nicelik hem nitelik bakımından inceledik. Giris bölümünde 'Abdülhamid Devri Edebiyatına Umumi Bir Bakıs' baslıgı altında matbuat ve sansür ile Abdülhamid devri içinde Türk edebiyatı hakkında bilgiler verilmistir. Bu bölümde en genis yer 1901- 1908 arası Türk edebiyatının genel özelliklerine ayrılmıstır. Birinci bölümde 1901- 1908 yılları arasında yayımlanan edebi eserler siir, hikaye, roman, tiyatro, makale/deneme, mektup, hatıra ve seyahatname baslıkları altında incelenmistir. kinci bölümde ise 1901- 1908 yılları arasında yayımlanmıs önemli fikri eserler ele alınmıstır. Sonuç bölümünde giris ve diger iki bölüm hakkında genel değerlendirmeleriyaptıktan sonra en sonda çalısma sırasında faydalanılan kaynaklara yer verilmistir.
Cemali divanında din ve tasavvuf

Türk-İslam medeniyeti ile birlikte Müslüman coğrafyalarında gelmiş geçmişş tüm medeniyetlerin mayasında bulunan tasavvuf, günlük yaşamdan sanata, örf ve adetten devlet idaresine kadar hayatın her alanına nüfuz etmiş, bir incelik ve estetik katmıştır. Özellikle sanat ve edebiyat sahalarında bütün görkemiyle kendini göstermiş; hem sanat ve edebiyatın ihyasına vesile olmuş hem de bunlar vasıtasıyla kendini en güzel şekilde ifadeye imkan bulmuştur. Cemaleddin-i Uşşaki, tasavvuf potasında işlenmiş edebiyat geleneğinin 18. yüzyılda yaşamış seçkin bir temsilcisidir. Uşşakiyye yolunda pir-i sani olan Cemali, devrinin mümtaz mutasavvıflarındandır. 345 manzumeden oluşan divanı, tasavvuf literatürü içinde kayda değer bir yere sahiptir. Bu çalışmada, iyi bir dini ve tasavvufi terbiyeden geçip irşat makamına ulaşmış olan Cemali Efendi'nin divanındaki dini-tasavvufi kavramların üzerinde durulmuştur. Şiirlerinde bir mürşit olarak yol gösteren, tembih ve telkin eden, tavsiyede bulunan Şair, tasavvuf ıstılahatına oldukça hakimdir. Çalışmada, dini-tasavvufi ıstılah ve mefhumların, Cemali'nin tefekkür ve şiir dünyasında nasıl karşılıklarının olduğu anlaşılmak istenmiştir. Buradan hareketle, ilk önce divandaki kavramlar tespit edilmiş, daha sonra bunlar üzerine tek tek durulmuştur. Tespit edilen kavramlar, çeşitli ansiklopedik ve kaynak eserlerden genel bilgiler ve şairin beyitlerinden örnekler ile birlikte açıklanmaya çalışılmıştır.
Mustafa Necati Sepetçioğlu'nun Romanlarında devlet ve cihan hakimiyeti düşüncesi

Mustafa Necati Sepetçioğlu, Türk edebiyatında tarihi roman türünde adını duyurmuş önemli bir yazardır. Romanlarında İslamiyet öncesi, İslami dönem ve son dönem Türk devletlerinin başlarından geçen hadiseleri ele almıştır. Türklerin devlet kurumuna duydukları ihtiyacı ve devlet haline gelmelerini, birbirini takip eden nehir romanlarında anlatan yazar, devlet temasını romanlarında yoğun bir şekilde işlemiştir. Bunun yanı sıra romanlarında cihan hakimiyeti düşüncesi de göze çarpar. Türk devletlerinin bu ideale neden ulaşmak istedikleri de romanlarından hareketle bu çalışmada sorgulanmıştır.'Mustafa Necati Sepetçioğlu'nun Romanlarında Devlet ve Cihan Hakimiyeti Düşüncesi' başlığını taşıyan bu çalışmada, Mustafa Necati Sepetçioğlu'nun otuz beş romanı tematik bir incelemeye tabi tutulmuştur. Romanlar incelenirken kronolojik sıra göz önünde bulundurulmuştur. Söz konusu bu romanlarda yazarın devlete karşı bakış açısı ve cihan hakimiyeti teması araştırılmıştır.
Güngör Dilmen'in tiyatrolarında kadın

döneminin önemli yazarlarından Güngör Dilmen tiyatro eserleriyle tanınmıştır. Aldığı eğitim dolayısıyla sahne, ses ve ışık alanındaki deneyimlerini eserlerine yansıtmıştır. Sade sahne tasarımına sahip olan eserlerde oyunların temaları ön plandadır. Oyunların temalarını çarpıcı kılan kadın karakterlerdir. Sanat hayatı boyunca tiyatroyla ilgilenen yazar, tiyatronun topluma ayna tutma özelliğiyle çağın eleştirisini başarılı bir şekilde yapmıştır. Dram, komedi ve absürt tiyatro türlerinde eser veren yazar için önemli olan dram unsurudur. Tarihteki ve mitoslardaki dram içinde insanlığın bütün hallerini işlemiştir. Hümanist bir yaklaşıma sahip olan yazar İlk Çağ uygarlıklarından, Aztek'lere, Eski Yunan'dan, Anadolu insanına kadar bütün toplumları ve acılarını gözler önüne sermiştir. Bütün insanlığı kucaklayan yazarın karakterlerinin her biri kendilerini yıkıma ya da başarıya götürecek bir duygunun peşinden koşan tutkulu kişilerdir. Tezin amacı tarih boyunca rolleri değişen kadınların Dilmen'in eserlerine nasıl yansıdığını göstermektir.
Türk romanında ölüm (1859-1910)

Ölüm hem evrensel bir olgu hem de bir estetik izlektir. Ölüm izleğine ilk sözlü ve yazılı eserlerden bugüne pek çok metinde rastlanır. Bu metinlerde ölüm, engellenemez paylaşılamaz ve bilinemez olması ile ortaya çıkar. İlk yazılı metinlerden bu yana insanın ölümsüzlük arayışı ölüm izleğinin takip edilmesini sağlar. Ölüm izleği, Türk şiir geleneğinde roman geleneğine göre daha uzun bir zaman diliminde incelenebilmektedir. Ölüm Akif Paşa ve Abdülhak Hamit TARHAN'a kadar İslamiyet öğretisinin bir yansıması olarak şiirde kendine yer bulur. Akif Paşa ve Abdülhak Hamit, ölümü dünyevi ve felsefi boyutlarıyla ele alırlar. Roman, Türk Edebiyatı'na Tanzimat'la girmiş türlerden biridir. Bu çalışma 1910 yılına kadar yazılmış kırk dört romanı kapsamaktadır. İncelenen romanlar roman türünün Türk Edebiyatı'ndaki ilk örnekleridir. Ölüm izleğinin roman geleneğimizdeki ilk yansımaları tespit edilmiştir. İncelenen eserlerde roman kişilerinin, ölümü bir yok oluş olarak düşünmedikleri, ölümden sonra bir yaşam olduğunu kabul ettikleri ve yaşamın sıkıntılarına katlanamadıkları durumlarda ölümü bir kurtuluş olarak değerlendirdikleri görülmüştür. Roman kişilerinin ölümle birebir karşılaşmadıkları durumlarda yaşamak ve ölmek üzerine düşünmedikleri belirlenmiştir. Roman kişilerinin kendilerini veya karşıdaki kişilerden birini öldürerek intikam aldıkları, mezarlıkların ziyaret edilmeleri gereken yerler olduğu ancak aynı zamanda kişilerin kendilerini mezarlıklarda her zaman güvende hissetmedikleri, ölülerin yaşayan insanlardan kendileri için dua etmelerini istediklerinin düşünüldüğü tespit edilmiştir. Roman kişilerinin yaşama güdüleri, sevdikleri birini kaybettiklerinde ortadan kalkmaktadır.
İbnülemin Mahmud Kemal İnal'ın divan neşirleri

Asar-ı Müfide Kütüphanesi, Osmanlı Devleti'nin son dönemlerindeki önemli yayın hamlelerinden birisidir. Bu yayın faaliyeti eski eserlerin yayınını üstlenmek ve kaybolmalarını önlemek amacıyla 1915- 1917 yılları arasında Maarif Nazırı Şükrü Beyin gayretleriyle gerçekleşmiştir. Bu sayede, savaşın devleti içine düşürdüğü zor şartlara rağmen belli başlı eserlerin yayınlanması ve okuyuculara ulaştırılması mümkün olabilmiştir. Yayınlanan eserler arasında yeni edebi anlayışa mensup ediplerin kitapları olduğu gibi klasik edebiyatımıza ait divanlarımız da bulunmaktadır. Bu çerçevede Şeyhülislam Yahya, Lekofçalı Galib Bey ve Hersekli Arif Hikmet'e ait divanlar İbnülemin Mahmud Kemal İnal tarafından yayına hazırlanmıştır. Tezimiz söz konusu şairlere ait divanları ve mukaddimelerini konu almaktadır. Yayınların metin tenkidi ve edebi tenkit açılarından incelenmesi; yazarın divan neşirlerinde takip ettiği yol, biyografik çalışmalarıyla divan neşirlerinde kullandığı üslup ve teknik çalışmamızın kapsamı içerisindedir.
Kıpçak Türkçesinden Başkurt Türkçesine anlam değişmeleri

Dil, doğadaki her şey gibi değişir ve gelişir. Dilin temelini oluşturan ses, yapı özellikleri ve kelimeler de tarihsel süreç içerisinde değişime ve gelişime uğrar. Diller insanla birlikte var olmuş, insanların yaşam tarzları değiştikçe ve geliştikçe diller de değişime ve gelişime uğramıştır. Diller üzerinde yapılacak art zamanlı bir çalışma ile bu değişimi ve gelişimi takip edebiliriz. Dil; ulusların yaşadığı coğrafyanın, göçlerinin, kendi ve karşılaştığı diğer toplulukların kültürü hakkında izler taşımaktadır. Bu çalışma yazılı kaynaklar ile takip edebildiğimiz tarihi Kıpçak Türkçesi söz varlığının günümüzdeki temsilcilerinden biri olan Başkurt Türkçesi söz varlığında hangi yollarla anlam değişmelerine uğradığını göstermektedir. Bu çalışma tarihi Kıpçak Türkçesi ile Başkurt Türkçesi arasındaki ortak söz varlığındaki kelimeler belirlenmiş, bu kelimeler arasındaki anlam değişmelerini sınıflandırılmıştır. Bu sınıflandırma Recep Toparlı'nın Kıpçak Türkçesi Sözlüğü ve Murat Özşahin'in Başkurt Türkçesi Sözlüğündeki ortaklıklar tespit edilerek esas alınmıştır. Anlam değişmeleri; anlam daralması, anlam genişlemesi, başka anlama geçiş, anlam iyileşmesi ve anlam kötüleşmesi başlıkları altında sınıflandırılmıştır. Bu anlam değişmeleri art zamanlı dil bilimi yöntemi kullanılarak tespit edilmiştir. Tarihi Kıpçak Türkçesinin mirasçısı olan Başkurt Türkçesi söz varlığındaki Kıpçak Türkçesi dil yadigarları genel hatlarıyla belirlenmiştir.