Çocukluk çağı obezitede kardiyovasküler sistemin değerlendirilmesi ve kardiyometabolik riskin yeni biyomarkerlarla belirlenmesi

Amaç: Obez çocuklarda kardiyovasküler komplikasyonlar ile ilişkili karotis intima-media kalınlığı, epikardiyal yağ dokusu ve pulsed ve doku Doppler ekokardiyografik parametreler araştırılması, copeptin, BNP ve adrenomedullin düzeyleri ile kardiyometabolik riskin belirlenmesi, obez çocuklara efor testi uygulanarak egzersiz kapasitesi, sistolik diastolik kan basıncı değerlendirilmesi amaçlandı. Yöntem: Çalışmamıza 50 obez ve 29 sağlıklı çocuk alındı. Tüm çocukların antropometrik ölçümleri ve kan basıncı ölçümleri alındı. Açlık serum lipidleri, glukoz ve insülin düzeyleri belirlendi Ana karotis intima-media ve epikardiyal yağ dokusu kalınlıkları 2D ekokardiyografik yöntemle ölçüldü. Her iki grupta da M-mode ekokardiyografik ölçümler, mitral ve triküspid kapak pulsed Doppler ölçümleri ile triküspit ve interventriküler septum doku Doppler ekokardiyografik incelemeleri yapıldı. Obez ve kontrol grubunda serum copeptin, BNP, adrenomedullin düzeyleri ölçüldü. Aynı hasta grubuna treadmill efor testi uygulandı, egzersiz kapasitesi, efor sırasında kan basıncı kaydedildi. Bulgular: Obez grupta ortalama vücut ağırlık, vücut kitle indeksi, bel çevresi kontrol grubuna göre belirgin yüksek olarak tespit edildi. Obez olguların total kolesterol, LDL düzeyleri obez grupta anlamlı olarak yüksek, HDL düzeyleri obez hasta grubunda kontrol grubuna göre anlamlı olarak düşük saptandı. Obez grupta kontrol grubuna göre açlık kan şekeri açısından anlamlı fark bulunmazken, açlık insülin düzeyi obez grupta anlamlı olarak yüksek saptandı. Çalışma obez grubunda 39 olguda (%78) insülin direnci saptandı. Serum BNP düzeyleri ve serum adrenomedullin düzeyleri obez grupta kontrol grubuna göre anlamlı olarak düşük saptandı. Copeptin düzeyleri açısından iki grup arasında istatistiksel anlamda anlamlı fark saptanmadı. Çalışma grubundaki obez olguların 47'sinin sistolik tansiyonu 95 persentil üzerinde(%94); diastolik tansiyonları 21' i 95p ve üzerindeydi. Sol ventrikül kitlesi indeksi, karotis intima-media ve epikardiyal yağ dokusu kalınlıkları obez grupta istatistiksel olarak artmış bulundu. M-mode ekokardiyografik ölçümlerde ejeksiyon fraksiyonu ve kısalma fraksiyonu gruplar arasında farklılık bulunmazken, sol ventrikül sistol sonu çapı, sol ventrikül diyastol sonu çapı, interventriküler septum çapı, posterior duvar kalınlığı obez grupta kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha büyük saptandı. . Treadmill efor testinde hedef kalp hızına ulaşma süresi obez grupta kontrol grubuna göre anlamlı olarak düşük saptandı. Efor sırasında ölçülen maksimum sistolik kan basıncı kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha yüksek saptandı. Sonuç: Obez çocuklarda kardiyak fonksiyon bozukluklarının erken dönemde tespit edilmesi, ileride ortaya çıkabilecek komplikasyonların engellenebilmesi açısından önemlidir. Obez adolösanlar hipertansiyon açısından daha yüksek risk altındadırlar. Obez çocuklarda sağ ve sol ventrikülde sistolik fonksiyonlarda bozulma olmaktadır. Ayrıca, karotis arter intima-media ve epikardiyal yağ dokusu kalınlıkları obez çocuklarda ateroskleroz riskinin belirlenmesinde kullanılabilir. Obez çocuklarda egzersiz kapasitesi anlamlı olarak düşük, egzersize hemodinamik yanıt obez çocuklarda defektiftir. Erişkinlerde kardiyometabolik riskin öngörülmesinde kullanılan BNP, copeptin ve adrenomedullin düzeylerinin çocukluk çağı obezitede bu riski belirlenmesini sağlamak için ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.