turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Hatay/Reyhanlı Çerkeslerinde halkbilimi unsurları

Sözlü gelenek ortamında örf ve adetlerin bir sonraki kuşağa olduğu gibi aktarımını kapsayan halk bilimi, aynı zamanda bu aktarımı meydana getiren kültürel unsurları da korumaktadır. Maddi ve manevi alanlardaki ürünleri konu edinen halkbilimi birçok bilimin kavşak noktasında yer almaktadır. Kültür taşıyıcısı olan halk, bu özelliğiyle sadece insan topluluğu olmanın ötesine geçmektedir. Sözü edilen kültür, oyunuyla, müziğiyle, gelenek ve göreneğiyle toplumun tüm kesimlerinde var olan bir kimlik konumundaki ortak yaşantıdır. Bu ortak yaşantı halkbilim çerçevesinde incelenir. Halk bilimi, bir ülkede veya bölgede yaşayan halkın kültür ürünlerini, sözlü edebiyatını, gelenek ve göreneklerini, inançlarını, mutfağını, müziğini, oyunlarını, geçiş dönemlerini inceleyerek bunların birbirleriyle ilişkilerini belirten, kaynağını, yayılma alanlarını değişim ve etkileşimlerini gösteren bilim dalıdır. Hatay, farklı etnik yapıların ve inançların tek bir kapta harmanlanmasıyla oluşan mozaik bir kenttir. Hatay'ın tarihte farklı medeniyetlere ev sahipliği yapmış olması bünyesinde barındırdığı kültürel zenginliği arttırarak bugün yedi dil yedi millet olarak anılmasına vesile olmuştur. Ayrıca Akdeniz ikliminin görüldüğü yerlerden biri olan Hatay, birçok bitki türüne ev sahipliği yaparak kültürel zenginliğinin yanı sıra cağrafi zenginliğine de zeninlik katmaktadır. Bütün bu zenginliklerin sonucu olarak kente yerleşen her bir diaspora halkı bir şekilde söz konusu mozaiğin bir parçası olmuştur. Bu çalışmada, Hatay'ın Reyhanlı ilçesinde yaşamakta olan Çerkeslerin halkbilimi unsurlarından geçiş dönemleri, halk şiirleri, halk anlatıları, kalıplaşmış sözler ve mutfak kültürünün saha araştırmasıyla tespiti ve bunların yazılı kaynaklara dayandırılarak aktarılan değerlendirmeleri yer almaktadır. Giriş, sonuç, kaynakça ve ekler dışında yedi temel bölümden oluşan ilgili çalışmada halkbilimi unsurlarının kapsamı ve Reyhanlı Çerkeslerindeki durumu incelenmiştir. Büyük sürgünle vatan topraklarından diasporaya dağılan Çerkes halkının vardığı duraklardan biri de Hatay'ın Reyhanlı ilçesi olmuştur. Tarihi Çerkes kollarından 'Şapsığ ve Abzah' dışında ilçede yaşayan Çerkes kolu yoktur. Adı geçen iki koldan derlenen halk bilimi unsurları unutulmaya yüz tutmuştur. Yüzyıldan fazladır Reyhanlı'da varlıklarını sürdüren Çerkesler Kafkasya'dan getirdikleri kültürlerine sıkı sıkıya bağlı kalmaya çalışmışlardır. Değişen dünya şartlarına rağmen kültür kimiklerini muhafaza etmekteki hünerleri derleme esnasında görülmüştür. Çerkeslerin gelenek ve göreneklerine olan bağlılıkları verdikleri ürünler ışığında ele alınmıştır.
Makedon tiyatrosunda Türk izleri (1800-1912) (2. cilt)

'Makedon Tiytrosunda Türk İzleri (1800 - 1912)' adlı master tezinin gayesi, konuyla ilgili yapılan incelemenin neticelerini Türk bilimine sunmaktır. Türk milleti tarih boyunca komşuluk ettiği, yan yana veya iç içe yaşadığı bütün milletlerin ekonomik, sosyal, kültürel ve siyasi hayatlarına etki yapmıştır. Onun yaptığı etkiler, Orta Avrupa'dan, Çin Denizi'ne ve Kuzey Buz Denizi'nden, Hind Okyanusu'na ve Kuzey Afrika'ya kadar uzanan alanda yaşayan bütün milletlerin kültürlerinde görülmektedir. Bu alanın dahilinde Makedonya bölgesi de bulunmaktadır. Türk izleri, bu bölgede yaşayan bütün Türk olmayan unsurların da hayatlarının her kesiminde mevcuttur. Onlar, M. S. IV. yüzyılın ikinci yarısından itibaren Makedonya bölgesine Türk boyutlarının yerleşmesiyle başlamış, Osmanlı döneminde artmış, Balkan Savaşları ve Birinci Dünya Savaşı'ndan sonraki yıllarda ırkçı ve komünist politika uygulayıcıları, partizanlar tarafından bu etkiler Sırbistan, Bulgaristan ve Makedonya'da azaltılmaya veya yok edilmeye çalışılmıştır. Ancak tüm tahribatlara rağmen, onların çoğu bugüne kadar yaşatılmıştır. Türk izleri, çağdaş Makedon dilinde, edebiyatında, kültüründe, sanatının her dalında, ekonomik, sosyal ve hatta siyasi hayatında bile görülmekte ve hissedilmektedir. Biz, yaptığımız çalışmayla, Makedon dilinde, edebiyatında ve kültüründe mevcut olan bazı genel Türk izlerinin yanı sıra, söz konusu olan dönemde, Makedon dram eserlerinde var olan izleri de kapsamaya ve onlarla Türk bilimini tanıtmaya çalıştık. Bu çalışma aslında, Türk kültürünün diğer milletlerin kültürlerine v. d.. nitelik ve değerlerine yaptığı büyük etkinin küçük, ancak önemli bir kesimini oluşturmaktadır, inancındayız.
Osmanzade Ahmed Taib'in Münşeatı

Osmanzade Ahmed Taib'in hayatı, edebi kişiliği, eserleri ve özellikle Münşeat-ı Taib adlı eseri bu çalışmanın konusu oldu. Yazarın hayatı, edebi kişiliği ve eseri ana hatlarıyla anlatıldı. Münşeatın tenkitli metni, içeriği, yapısı, dil ve üslubu, daha kapsamlı bir şekilde ele alındı.
Gırgır dergisinin Türk halkbilimi açısından incelenmesi

Konusu Gırgır Dergisi'nin Türk Halkbilimi açısından incelenmesi olan bu çalışmanın amacı, Türk sosyo-kültürel yaşamında karikatürlerin ve karikatür dergiciliğinin önemini ve yerini ortayakoymaktır. Araştırma, kapsam bakımından mizah kavramı, mizah basını, Türk sözlü, yazılı, elektronik kültür ortamlarında mizah, Gırgır dergisinin yapı, muhteva ve işlev açısından incelenmesi ile oluşmuştur. Araştırma yöntem olarak yazılı, görsel yayınların incelenmesine dayanmaktadır. Dergi içerisinde bulunan konular;kültürel bağlama dayalı olarak aşk ve cinsellik, dans, eğitim, eğlence, giyim, inançlar, kent ve kentleşme, müzik, politika, şiddet, yiyecek ve içecek gibi sınıflandırmalar içerisinde değerlendirilmiştir. Gırgır dergisinin yapı ve muhteva özelliklerinin yam sıra ekonomik, kültürel, siyasal, sosyo-psikolojik işlevleri de analiz edilerek, sonuçlar ortayakonmuş ve bu şekilde dergi bütüncül bir yaklaşımla incelenmiştir. Ortayaçıkan sonuçlar, derginin Türk kültür tarihine ışık tutan önemli bir belge ve kültürel ürünlerin yeniden yaratıldığı ve yaşatıldığı bir alan olduğunu göstermiştir.
Hikayat-ı Hoca Nasreddİn

Bu çalışmanın konusunu, Konya Bölge Yazma Eserler Kütüphanesinde BY7297- 1 numarasıyla kayıtlı Hikayat-ı Hoca Nasreddin adlı el yazması eser oluşturmaktadır. Eserin istinsah tarihi ve müstensihi belli değildir. Kütüphane kayıtlarından 1875- 1876 yıllarında vakfedildiği anlaşılmaktadır. Eseri vakfeden Elhac Ahmed el-Fıtri isimli bir şahıstır. Eserde toplam 136 fıkra bulunmaktadır. Bu fıkraların büyük bir kısmı bilinen fıkralardır; ancak eserde orijinal fıkralar da tespit edilmiştir. Bazı fıkraların kahramanı ise Nasreddin Hoca değildir. Çalışmanın Giriş bölümünde, fıkra türü ve fıkra tipleriyle ilgili genel bilgiler verilmiştir. Birinci Bölüm, yazmada yer alan fıkraların incelenmesine ayrılmıştır. İkinci Bölümde, yazmada yer alan fıkralar, günümüz Türkçesine aktarılmıştır. Üçüncü Bölümde ise, yazmanın tıpkıbasımına ve transkripsiyonuna yer verilmiştir. Çalışmanın amacı; daha önce tamamıyla yayımlanmamış el yazması bir eseri edebiyat dünyasına kazandırmak, Nasreddin Hoca'yı ve fıkralarını etraflıca tanıtmaktır.
Dil planlaması açısından Türk Dil Devrimi'nin değerlendirilmesi

Bu çalışmanın amacı, Haugen (1983)'in dil planlaması modeli esas alınarak, 1932- 1983 yılları arasındaki Türk dil devrimi etkinlikleri çerçevesinde neler yapıldığını, bu etkinliklerinde nasıl bir yol izlendiğini ve ne derece başarıya ulaşıldığını yansız bir bakış açışıyla değerlendirmektir. Birinci bölümde, 'dil planlaması' kavramı ayrıntılı bir biçimde ele alındıktan sonra, dil planlamasının amaçları, dil planlanması modelleri ve türlerine yer verilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümü, diğer uluslardaki dil planlaması örneklerine ayrılmıştır. Bu bölüm Fransa, Almanya, Macaristan, Norveç ve İsrail'deki dil planlaması uygulamalarını içermektedir. Çalışmanın üçüncü bölümünde Türkçenin tarih içindeki dil hareketlerinden bahsedilmiştir. Dördüncü bölümünde ise, Türk dil devrimi, Haugen'in (1983) dil planlaması modelinin aşamaları olan 'seçim, kodlama, uygulama ve genişletme' başlıkları altında incelenmiştir. Sonuç bölümünde, 1932- 1983 yılları arasında dil devrimi kapsamında yapılan çalışmalar bahsi geçen model doğrultusunda özetlenmiş, sonuçları değerlendirilmiş ve ileriye dönük önerilerde bulunulmuştur.
Muhtar Avezov'un romanları üzerine bir inceleme

'Muhtar Avezov'un Romanları Üzerine Bir İnceleme' adlı yüksek lisans tezinde Muhtar Avezov'un romanları incelenmiştir. Yazar, çağdaş Kazak edebiyatındaki realizm akımının önemli temsilcilerindendir. Muhtar Avezov'un incelediğimiz romanlarında yer alan başkişiler, tarihi şahsiyetlerdendir. Yazar, romanlarında, bu tarihi şahsiyetlerin vatanı ve halkı uğruna yaptıklarını detaylı bir şekilde vermektedir. Muhtar Avezov'un tarihi romanlarında geçen mekanlar, tarihi ve toplumsal bir önem taşımaktadır. Romanlarda bazen detaylı mekan betimlemeleri yer almakla beraber açık mekan olarak Doğu ve Güney Kazakistan'ın bazı şehir ve köyleri, kapalı mekan olarak da ev ve çadırın tercih edildiğini görürüz. Romanlarda gerilim unsurları başarılı bir şekilde kullanılmıştır. Muhtar Avezov'un romanları, gerçeklik kurgusu açısından tarihi ve yaşamöyküsel roman türlerindendir. Romanlarda argo ve ayıp sözleri içeren dil sapmaları da mevcuttur.
Latİfİ ve Aşık Çelebi tezkirelerinin anekdotlar yönünden incelenmesi

16. asır tezkirelerini değerli kılan hususların başında onların içerdikleri anekdotlar gelir. Tezkirelerdeki anekdotlar vasıtasıyla 16. asır Osmanlı toplumunun, özellikle şairlerin gündelik hayatlarını öğrenme fırsatı buluruz. Anekdotlar sadece bir kişi veya toplumla ilgili olumlu veya olumsuz bir kanaat veya imaj oluşturmazlar, aynı zamanda yazarların zihniyetleri hakkında bize ipuçları sunarlar. Zira bir yazar herhangi bir şahıs veya toplumu kendi kültür, inanç, zihniyet, karakter ve eğilimlerine göre tasvir eder. Yaygın bir tespite göre, insanın, yazarın, seyyahın, senaristin veya gazetecinin bir toplumda veya bireyde gördüğü şey, çoğunlukla görmek istediği şeydir. Bu çalışmada Latifi ve Aşık Çelebi tezkirelerinde biyografisi verilen iki yüz dört ortak şair esas alınmıştır. Bu şairlerle ilgili olarak anlatılan anekdotlar birkaç bakımdan tasnif edilmiştir. İlk olarak anekdotlar şairlerin meslek grupları esas alınarak tasnif edilmiştir. İkinci olarak içerik ve mesajlarına göre, diğer bir ifadeyle şair ve toplumla ilgili olarak okuyucunun zihninde oluşturulmak istenen imajlara göre sınıflandırılmışlardır. Üçüncü olarak anekdotlar, övgü veya yergi içermeleri bakımından ikiye ayrılmıştır. Tezkirelerdeki anekdotlar bir bütün olarak değerlendirilince, tezkirecilerin Osmanlı toplumunu sultanıyla, kadısıyla, müderrisiyle, şeyhiyle, dervişiyle çok ahlaksız ve ay yaş bir toplum olarak göstermek istedikleri çok net ve açık bir şekilde ortaya çıkmaktadır. Tezkireciler, alim, faziletli, seyit, dindar bir kişi olarak klişe ifadelerle övdükleri kişileri, anekdotlar vasıtasıyla ayyaşlık, riyakarlık, bayağılık veya ahlaksızlıkla itham etmişlerdir.
Azbi Baba, hayatı, sanatı, eserleri, Divan'ı

Azbi Baba, 18. yüzyılda yaşamış Bektaşi kültürüne bağlı mutasavvıf bir şairdir. Asıl adı Mustafa Ahmet Efendi olan Azbi baba Niyazi Mısri ile tanıştıktan sonra sarayçavuşluğu görevini bırakmış ve Üsküdar İçeren köy'deki Merdivenköy tekkesine şeyholmuştur. Azbi Baba ismini alan şair şiirlerinde dini konuları işlemiştir. Süleymaniye kütüphanesinde bulunan Hacı Mahmut Efendi (3597) Hacı Mahmut Efendi (3521) ve Pertev Paşa nüshaları karşılaştırarak tenkitli metin hazırlanılmıştır. Bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Kütahya'da doğup büyümüş olan Azbi Baba'nın hayatı, sanatı, eserleri ele alınmıştır. İkinci bölümde Azbi Baba Divanı'nın şekil ve muhtema bakımından incelenmesi yapılmıştır. Üçüncü bölümde ise üç nüsha karşılaştırılarak tenkitli metin hazırlanmıştır. Azbi Baba'nın divanı incelenerekAzbi Baba'nın şiirlerinin gün yüzüne çıkarılması amaçlanmıştır.
Varlık dergisinde edebiyat tarihi tartışmaları

21 Risan - 21 Kayış 1979 tarihinde ilk sayısı çıkan Varlık, yayın hayatına halen devam etmektedir. 1987'den sonra dergide yeniden numaralandırma yapılmıştır. Biz, yeni numaralandırmaya kadar olan 98 sayıyı inceledik. Varlık, içersinde Türkçe ve Farsça yazılar bulunan, ilk zamanlar ayda, sonraları iki- üç- aya bir çıkan kültür dergisidir. Edebiyat, dil, imla, biyografi, tarih, din vb konulu yazılar ihtiva eden dergide Azerbaycan edebiyatı ve dili hakkındaki yazılar çoğunluktadır. İncelediğiniz sayılarda 126 farklı edibin yazısı bulunmaktadır. Azerbaycan edebiyatı tarihi hakkında Türkiye'de, Kuzey ve Güney Azerbaycan'da maki e ve kitaplar yazılmıştır. Ama hepsi de yetersiz ve Azerbaycan edebiyatının başlangıcı ve gelişine devreleri hakkında farklı görüşler ileri sürmektedirler. Varlık dergisi Güney Azerbaycan'ın kültür birikişini iliş alemine tanıttığı gibi, aynı zamanda günümüzün ilci görüşlerini de yansıttığından ayrı bir öneme sahiptir. Varlık'ta hem Türkiye'nin, hem Kuzey, hem de Güney Azerbaycan'ın ' Azerbaycan edebiyat tarihi' hakkındaki görüşlerini Dr. Cevad Eeyet' in yazılarında bulmak mümkün. Eeyet ve diğer Varlık: yazarları meseleye birkaç noktadan bakabilme şansına sahip oldukları için, değerlendirmeleri de dikkat çekici olmuştur. Köprülü, Azerbaycan edebiyatını im. asırdan başlatarak 1930'a kadar getirmektedir, Kuzey Azerbaycan da IV. asırdan başlatılmakta, Güney'de ise Azeri lehçesinin zuhurundan önceki eski Türkçe de Azeri edebiyatı tarihine dahil edilmektedir. Azerbaycan edebiyat tarihini, Azeri lehçesi edebiyat tarihi olarak değer-II lendiren Varlık yazarları, Azeri olup da Azeri Türkçesi ile yazmayan edipleri de bu edebiyata dahil etmektedirler. Kuzey Azerbaycan'dan Eamid Araslı da bu görüştedir. Azerbaycan'da edebiyat yenilikleri Avrupa'dan Sovyetler kanatıyla önce Kuzey'e oradan da Güney Azerbaycan'a sirayet etmiş ve tarihi tekamülünü göstermiştir. Hal edebiyatı her iki kesimde de normal seyrini sürdürmüş baskılı yönetimler dönemlerinde yazılı edebiyat kadar menfi etkilenmemiştir. Tasavvuf edebiyatı ise Güney Azerbaycan'da klasik edebiyatla birlikte Kuzey e nazaran daha fazla yayılma alanı bulmuştur. Türkiye'nin İran 70lu ile Azerbaycan edebiyatına tesirleri Tanzimat'tan sonra, bilhassa Servet-i Fünun dönesinde belirginleşir. Bunda Azerbaycan ediplerinin Türkiye'yi ziyaretleri müessir olmuştur. _ Azerbaycan edebiyatını devrelere göre şu şekilde tasnif etmek müskündür: AZERİ EDEBİYATI Azeri Bilinin Teşekkülü öncesi (2111. asırdan önce) Azeri Dilinin Teşekkülü Sonrası Azeri Edebiyatı Modern Edebiyat 3: Baskılı Günümüz yönetim öncesi yönetim devri Azeri Ed. (1828-1920) (1920-1978) Tezimizde, Varlık dergisinden hareketle, Azerbaycan edebiyatının muhtelif meselelerini ortaya koymaya çalıştık. İncelemelerimiz sırasında şunu da memnuniyetle müşahede ettik : Kuzey ve Güney Azerbaycan'da yazı, mevzu' ve muhteva bakımından meydana getirilen sun' i farklılık, coğrafi ve -siyasi yapı değişikliği tarihi birliğe ve halkın uyanışına mağlup olmuş, edebiyat ortak hedefe doğru yönelmiştir.
Atatürk Üniversitesi Merkez Kütüphanesi asl 609 (Mc: 67) numarada kayıtlı mecmuanın transkripsiyonlu metni ve mecmuaların sistematik tasnifi projesine göre tasnifi

Şiir mecmuaları, Klasik Türk Edebiyatı araştırmalarının önemli kaynaklarındandır. Böyle mecmualar, derlendikleri dönemin, şairlerini ve şiirlerini ihtiva etmesiyle birliktedivanı mevcut olmayan, temel kaynaklarda adı geçmeyen şairlerin şiirlerini de kapsaması bakımından mühimdir. Atatürk Üniversitesi Seyfettin Özege Kitaplığı Agah Sırrı Levend Yazmaları arasında yer alan ASL 609-MC 67 numaralı 'Şiir Mecmuası' Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesi kapsamında tasnif edilerek transkribe edilmiştir. Söz konusu Mecmua 48 varaktır. Şiirlerin çoğu aruz vezni ile yazılmıştır. Mecmua çoğunlukla gazellerden oluşmaktadır. Bu çalışmada transkribe edilen manzumeler; yayımlanmış divanlar, yüksek lisans ve doktora tezlerindeki manzumelerle karşılaştırılarak aradaki farklar dipnotta belirtilmiştir. Mecmua'da 16. veya 17. yüzyılda yaşamış şairlerin şiirleri yer almaktadır.
Sevimli Mecmua adlı çocuk dergisi: Çeviriyazı, inceleme

Çocuk edebiyatı alanında çocuk dergilerinin önemli bir yeri ve işlevi vardır. Çocuğun edebi ve estetik bir zevk edinmesinde, düşünce ufku ve kelime hazinesinin gelişmesinde çocuk dergilerinin geçmişşten bugüne büyük katkısı olmuştur ve olmaktadır. Eski harfli çocuk dergilerimizden biri olan Sevimli Mecmuada, cumhuriyetin ilk yıllarında, 1925'te yayımlanmış ve ancak on üç sayı çıkarak aynı yıl yayın hayatına veda etmiştir. Bu tezde, aradan neredeyse doksan yıl geçmesine rağmen, bütünüyle yeni harflere çevrilmemiş olan Sevimli Mecmua adlı resimli çocuk dergisinin tüm sayıları Türkiye Türkçesine çevrilmiştir. Böylece, tarihin tozlu raflarında bırakılmış eski harfli çocuk dergilerimizden biri, çocuk edebiyatı alanında çalışan araştırmacıların hizmetine sunulmuştur.
Süheyl ü Nev-Bahar'ın gramatikal dizini

Eski Anadolu Türkçesi eserlerinden Süheyl ü Nev-bahar 14. yüzyılın varlığı bilinen en önemli çeviri eserlerindendir. Eser Hoca Mesud Bin Ahmed tarafından 1350 yılında Farsçadan Türkçeye çevrilmiştir. Bir aşk mesnevisi olan Süheyl ü Nev-bahar'ın ilk 1000 beyiti şairin yeğeni olan İzzeddin tarafından, geriye kalan beyitler ise Hoca Mesud Bin Ahmed tarafından Türkçeye çevrilmiştir. Eldeki çalışma Süheyl ü Nev-bahar'ın geniş bir gramatikal dizinini sunmaktadır. Bu çalışmada madde başlarının ek ve kök ayrıştırmalarının yanında anlamları ve kökenleri de verilmiştir. Çalışma, Cem Dilçin ve Semih Tezcan'ın yayınları esas alınarak hazırlanmıştır. Semih Tezcan yayınında önerilen maddeler bir kenarda bırıkalırsa Cem Dilçin'in yayımladığı eser üzerine herhangi bir anlam veya okuma önerisinde bulunulmamıştır.
Abdussettar Efendi'nin 'Medhal-i Fıkıh' isimli eserindeki metodu

Çileli bir hayat sürdüğü anlaşılan Abdussettar Efendi, Kırım savaşı (1853-1856) sebebiyle eğitim hayatına Kırım'dan sonra İstanbul, Kayseri ve tekrar İstanbul'da devam etmiş, ardından devletin çeşitli kademelerinde görev almış, aynı zamanda müderrislik de yapmıştır. Abdussettar Efendi Osmanlı'nın son döneminde yaşamış, adı fazla duyulmayan ama başarısı ve eserleri ile döneminde bilinen, takdir edilen ve bugün de bilinmesi gereken Kırım'da doğup İstanbul'da yetişen bir ilim adamıdır. Abdussettar Efendi, naiplik ve kadılık da yapmış, mesleğinin zirvesine ulaşmış fakat genç yaşta vefat etmiştir. Abdussettar Efendi, Mecelle-i Ahkam-ı Adliyye muharrirlerinden birisidir. Mekteb-i Nüvvab'da aynı adla dersini de okuttuğu bu esere şerh yazmaya başlamış fakat bitirmeye ömrü kifayet etmemiştir. Mecelle derslerini okuttuğu dönemde bu dersi öğrencilere sevdirmek ve dersi anlamalarına katkı sağlamak üzere Medhal-i Fıkıh adlı muhtasar bir risale yazmıştır. Abdussettar Efendi'nin bu eseri, o dönemde yazılan ilk medhal-i fıkıh edebiyatı türlerinden biridir. Daha sonra çeşitli ilim adamları tarafından bu edebiyat üzerine öğrencilere yönelik kapsamlı ve yoğun çalışmalar yapılmıştır. Abdussettar Efendi'nin 'Medhal-i Fıkıh' İsimli Eserindeki Metodu adlı bu çalışmamızda medhal edebiyatı, Abdussettar Efendi'nin hayatı ve muhtasar yazdığı Medhal-i Fıkıh isimli eseri incelenmiştir. Tezimiz giriş, birinci ve ikinci bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde Abdussettar Efendi'nin hayatı ve eserleri, tarihi ve resmi vesikalara dayandırılarak ortaya konulmuş ve eserleri kısaca değerlendirilmiştir. Yine bu bölümde aldığı unvan ve nişanları ile yaşadığı döneme kısaca değinilmiştir. Birinci bölümde fıkhın ve medhal-i fıkhın tanımı yapılmıştır. Yine bu bölümde medhal edebiyatının doğuşu ve bu alanda yazılan eserlere değinilmiştir. Aynı zamanda eserlerin ortak yönleri ortaya konulmuştur. İkinci bölümde Abdussettar Efendi'nin Medhal-i Fıkıh risalesi incelenmiş, metot ve sistematiği üzerinde durulmuştur. Yine bu bölümde yazar hakkındaki bazı değerlendirmelere yer verilmiş ve sonuç bölümünde ise bir değerlendirme yapılmıştır. Başbakanlık Osmanlı Arşivi başta olmak üzere çeşitli yazma eserler kütüphanelerinden elde edilen resmi vesikaların ve orijinal eserlerin bazı nüshalarının fotoğrafları bibliyografyadan önce sunulmuştur. Eserin tamamı da bibliyografyadan sonra ekte sunulmuştur.
Niyazİ-i Mısrİ'nin Dİvanı'nda ilahİ aşk kavramı

Çalışmamızda tasavvuf tarihine yön vermiş olan aşk kavramını XVII. yüzyıl'ın en önemli mutasavvıflarından olan Niyazi-i Mısri örneği üzerinden incelemeye çalıştık. Bu bağlamda Niyazi-i Mısri'nin aşk konusundaki fikirlerini tespit ederken Divan'ını çalışmamızın ana kaynağı olarak seçtik. Mısri'ye göre aşk, yaradılışın temel unsurudur ve bu görüşünü Divan'ında daha çok vahdet-i vücutçu bir tavırla açıklamıştır. Ona göre aşk, tıpkı Allah gibi başlangıçsız ve sonsuzdur. Yaradılışın temeli de aşka dayanmaktadır. Ancak gerçek bir aşık olmak kolay değildir ve kişi bu yolculukta pek çok güçlükle de karşılaşacaktır. Bu güçlükler de Allah'ı çokça anmak, Hz. Muhammed'in izinden giderek O'nun buyruklarına uymak, masivayı terk etmek, bir şeyhe intisap etmek, en önemlisi de vahdet-i vücut düşüncesini anlayıp kişinin Allah'ı kendisinden ayrı bir varlık olarak görmemesiyle aşılacaktır. Kısacası O'nun söylemiyle, derdin de dermanın da bir olduğun anlayan salik aradığını bulmuş demektir. Niyazi-i Mısri'de aşkın mahiyetini anlamak, aslında bir bakıma hem İbnü'l Arabi'yi hem Mevlana Celaleddin Rumi'yi hem de Yunus Emre'yi anlamak demektir. Mısri'nin ilahi aşk düşüncesi bu üç değerli mutasavvıfın görüşlerinin harmanlanmış halidir.
Mevlana'nın Mesnevİ'sinde renkler

Mevlana Celaleddin Rumi, büyük Ortadoğu şairi, yaklaşık yedi yüzyıl önce Mesnevi adlı ünlü şiir, kitabında, önemli İslami tasavvufi dersler vermektedir. Mesnevi'nin üzerinde çalışılmış binlerce eski ve yeni eser bulunabilmekte ancak Mesnevi'de renkler hakkında pek çok çahşma yapılmamaktadır. Bu çalışma Mesnevi'de renkler üzerindedir ve amaç, Mevlana'nın düşüncesinde renklerin gerçek ve gizli anlamlarını anlayabilmektir. Bu amaçta, önce Mesnevi'de renkler kelimeleri içeren bütün mısralar çıkartılıp sonra bilimde, tarihte, ülkelerde, farklı kültürlerde, İslam'da, tasavvufta ve özellikle Mevlevi tarikatında renkler anlamları ve sembolizmi yardımı ile her renk incelenmektedir.
Nazlı Eray'ın romanları üzerine bir inceleme

Nazlı Eray, Türk edebiyatına fantastik türün özelliklerini içeren çok sayıda öykü ve roman türünde eserler kazandırmıştır. Eray'ın yazmış olduğu bu türlerdeki eserler üzerine yapılan çalışmalar genellikle eserlerin fantastik yönünü öne çıkaran bilimsel çalışmalardır. Bu çalışmanın amacı ise Nazlı Eray'ın bugüne kadar yayınlanmış olan yirmi dört romanını sadece bir yönüyle değil bütün yönleriyle inceleyip, kapsamlı ve genel sonuçlara ulaşmaktır. Çalışmamız giriş ve sonuç dışında iki bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde roman türünün tarihsel süreçteki gelişimi ile özellikleri üzerine durulduktan sonra Eray'ın Türk edebiyatındaki yeri ile çalışmamızın genel planına değinilmiştir. Ardından birinci bölümde Nazlı Eray'ın hayatı, sanatı ve eserlerinin künyesi hakkında kısaca bilgiler verilmiştir. Çalışmamızın esas kısmını teşkil eden ikinci bölümde ise romanların hacimsel olarak çokluğunu göz önüne aldığımızda Nazlı Eray'ın romanları kendi içindeki konu özelliklerine göre dört kısımda ele alınmıştır. Söz konusu bölümlerde kronolojik bir sıraya göre romanlar, roman sanatına uygun olarak tahlil edilmiştir. Sonuç bölümde ise, yaptığımız çalışmada elde ettiğimiz bulgular üzerinde durulmuştur. Nazlı Eray'ın romanlarında yer alan tarihsel şahsiyetlerin ve otobiyografik özelliklerin varlığı göze çarpmaktadır. Romanların diğer bilim dallarından yararlanılarak oluşturulmuş olan konularının fantastik türün özellikleriyle şekillendiği anlaşılmaktadır. Postmodernizm ve üstkurmaca tekniğinin izlerinin görüldüğü roman kurgularında aşk, yalnızlık, ölüm, kadın-erkek ve geçmişşe duyulan özlem gibi tematik konuların varlığının yanında geleneksel halk inanışlarının yansımalarıyla sosyal ve siyasi konular mizah ögesiyle birlikte yer almaktadır. Gerçekliğin büyülü etkisiyle verilen olaylarda düşündürmenin yanında gülümseten anların varlığı da göze çarpar.