turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Nuruosmaniye Kütüphanesi 4966 numarada kayıtlı şiir mecmu'ası (60b-118a)

Klasik Türk Edebiyatı alanında pek çok tür kaleme alınmıştır. Ancak bu dönem edebiyatının yapısını umumiyetle şiir oluşturmaktadır. Hal böyle olunca da şiirin önemi ön plana çıkmaktadır. Bu hususta şiir mecmu'aları da önem arz etmektedir. Mecmu'alara günümüz şiir antolojileri olarak bakmak yanlış olmasa gerek. Şiir mecmu'aları gerek devrinin beğenisini kazanan şairleri bünyesinde barındırması hasebiyle gerekse meşhur şiirlerin tespiti için belirleyici niteliktedir. Yine divanların yetersiz kaldığı yerlerde başvurulan eserlerdir. Bu çalışma çerçevesinde Nuruosmaniye Kütüphanesinde 4966 numarada kayıtlı 'Kitab-ı Müntehabat-ı Eş'ar' isimli mecmu'anın 60 b-118a varakları arası neşredilerek incelenmiştir. Bu mecmu'ada Baki, Cinani, Figani, Fuzuli, Hayali, Mesihi, Necati, Zati, Ulvi, Za'ifi gibi meşhur şairlerin yanı sıra; Vechi, Sema'i, Sabri, Nev'i, Minberi, Mani, Makali, Lem'i, Hüdayi, Huzuri, Tiği Çelebi Edirnevi, Azmi, Azeri, Ahmed Paşa gibi şairlerin şiirlerine de yer verilmiştir. Söz konusu çalışmanın 60 b-118a varakları arası olduğu dile getirilmişti. İlgili kısımda tür olarak kasideler ve müseddesler ağırlıklıklıdır. Hangi türün kaç adet geçtiği hususu ise birinci bölümde tablo şeklinde verilmiştir. Yine asıl bölümde görüleceği üzere çalışmanın üç ana bölümden oluştuğunu söyleyebiliriz. İlk bölümü teşkil eden konu başlıkları mecmu'anın tanımı, tasnifi ve Klasik Türk Edebiyatındaki yeri ve önemi şeklindedir. İkinci bölümde ise mecmu'anın şekil ve muhteva açısından incelemeleri yapılmış olup ilgili bölümde gerekli açıklamalar ve tablolar alt başlıklar halinde sunulmuştur. Bunların yanı sıra mecmu'ada olup divanlarda bulunmayan şiirler tespit edilerek yine bu bölümde ele alınmıştır. Ayrıca metnin kurulumunda nasıl bir yol izlenildiği, nasıl bir imla yapısı kullanıldığı ve mecmu'anın sahaya katkıları hakkında bilgiler de bu bölümde verilmiştir. Üçüncü kısım ise çalışmanın aslını teşkil eden metin bölümüdür ki bu bölümde tenkidli metin neşri çalışması yapılmıştır. Çalışmanın temelini oluşturan bu bölümde gerekli yerlerde aparatlar düşülerek metin transkripsiyonlu bir şekilde neşredilmiştir.
Ahmet Midhat Efendi Müntehabat-ı Tercüman-ı Hakİkat I. cild inceleme, tahlili, fihristi, çeviri

Bu çalışmada Tercüman-ı Hakikat gazetesinde yayımlanan yazılardan Ahmet Midhat Efendi tarafından bizzat oluşturulmuş üç ciltlik Müntehabat-ı Tercüman-ı Hakikat adlı eserin birinci cildinin yeni harflere aktarımı, dizini ve incelenmesi yapılmıştır. Kitabın müellifi eserin içeriği için ihtar başlığında şu bilgileri vermektedir: 'İşbu mecmua Tercüman-ı Hakikat gazetesinin ba'dema neşredeceği eser-i nefisenin şayan-ı intihab olanlarını havi olacağı gibi Tercüman'ın altı seneden beri çıkmış olan nüshalarındaki nefaisten dahi şayeste-i intihab olanları bu mecmu'aya naklolunacaktır.'Tezimizin ilk bölümünde Ahmet Midhat Efendi, Tercüman-ı Hakikat ve Müntehabat-ı Tercüman-ı Hakikat hakkında bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde esere başlıklar düzeyinde bir çerçeve çizilerek içeriklerinden bahsedilmiştir. Eser içeriklerinin yanı sıra yazarların sanat anlayışlarına da yer verilmiştir. Aynı bölüm içerisinde seçili metinlerin özetleri ve örnek metinler paylaşılmıştır. Üçüncü bölümde esere sadık kalınarak yeni harflere akarımı yapılmış, burada yer alan şiir, fıkra, makale, hikaye, özlü söz, tenkit vb. metinler günümüz Türkçesine aktarılmıştır. Eserde yer alan fihristin aktarımı aynen yapılmıştır. Sonuç bölümünde ise çalışmadan elde edilen sonuçlar paylaşıldıktan sonra eserin yazar kadrosuna yer verilmiştir. Eserin sonuna modern bir dizin yapılarak araştırmacıların; metne ve yazara ulaşma kolaylığı sağlanmıştır.
Türkçe sözlük'teki türemiş kelimelerde türetme eklerinin kazandırdığı anlamlar

Anlambilim için önemli olan konulardan biri, Türkiye Türkçesindeki eklerin 'anlam farkı' meselesidir. Türkiye Türkçesinde ekler, çekim ve yapım eki olarak iki gruba ayrılmaktadır. Yapım ekleri, kelime türetmeye yarayan dilbilgisel yapılardır. Bu yapılar, kelime türetme işini yaparken anlam ve tür yönünden kelime kökünde değişiklik meydana getirir. Ortaya çıkan bu durumu incelemek, Türk dili çalışmalarına katkı sağlamak için önemlidir. Türk dili yapım ekleri yönünden zengin bir varlığa sahiptir. Sahip olduğu ekler sayesinde birçok kök ve gövdeden yeni kelimeler yaratmaktadır. Bu ekler kimi zaman tek anlam içerirken kimi zaman ise birden çok anlama gelir. Eklendiği sözcüğe farklı anlamlar katan eklerin aynı zamanda kelimenin türünü de değiştirdiği görülmektedir. Bu çalışmada anlam farkı konusu işlenerek ekler semantik yönden açıklanmaya çalışılmıştır. Çalışmada öncelikle yapım ekleri ile çekim eklerinin görevleri belirtilmiş daha sonra türemiş kelimelere gelen yapım ekleri ele alınmıştır. Çalışmanın bir diğer önemli noktası olan bazı çekim eklerinin yapım eki fonksiyonundaki anlamsal yönü açıklanmaya çalışılmıştır. Araştırmamız, Türkçe Sözlük'teki türemiş kelimeler temel alınarak incelenmiştir. Bu amaçla sözlükteki kelimeler taranarak addan ad, addan fiil, fiilden ad ve fiilden fiil yapan yapım ekleri tespit edilmiştir. Bunun dışında dilimizde oldukça fazla sayıda kelime türeten yabancı ekler de belirlenip açıklanmaya çalışılmıştır. Tespit edilen bu eklere örnek kelimeler ile semantik açıdan bir yorumda bulunulmuştur. Türkçe Sözlük'te anlam farkı yaratıp işlek bir şekilde kullanılan 157 ek tespit edilmiştir. Bu eklerden addan ad türeten 65 ek, addan fiil türeten 19 ek, fiilden ad türeten 56 ek ve fiilden fiil türeten 17 ek bulunmuştur. Sözlükte yoğun olarak kelime türeten yabancı ek sayısı ise 22 tanedir. Bu ekler dışında aktif bir şekilde türeme işlemi yapmayan ancak birkaç örnek veren ekler de vardır. Bu ekler çalışmamıza dahil edilmemiştir
Ahmet Hamdi Tanpınar'ın Sahnenin Dışındakiler ile Aydaki Kadın romanlarının karşılaştırmalı söz dizimi çalışması

Dil, insanlar arasında anlaşmayı sağlayan en etkili iletişim aracıdır. Bir milletin kendi arasında anlamlı bir şekilde diyalog kurmalarında o milletin dil yapısı ve söz dizimi önemli bir etkendir. Çünkü bir milletin düşünmesi ve kendini ifade etmesi dilinin yapısıyla ilgilidir. Dilin yapısı ise, üretilen eserlerde tüm özellikleriyle ortaya çıkmaktadır. Eserlere yansıyan dilin özellikleri, yapısı etkilendiği kültürler ve zaman içerisindeki gelişimi o döneme ait eserler incelenerek belirlenebilir. Bu çalışmada Ahmet Hamdi TANPINAR'ın Sahnenin Dışındakiler ve Aydaki Kadın romanları söz dizimi açısından incelenmiştir. Yapmış olduğumuz çalışmanın gayesi incelenen romanlardan yola çıkarak Türkçe söz diziminde cümle ögelerinin ve kelime gruplarının eserlerde nasıl kullanıldıklarını ortaya çıkarmaktır. Çalışmamızda belirtilen romanlarda söz dizimi unsurları göz önünde bulundurularak incelenmiş olup eserlerden örnek cümlelere yer verilmiştir. Çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır: Birinci bölümde kelime gruplarının tanımı yapılarak eserlerden örnekler verilmiştir. İkinci bölümde cümlenin ögelerinin neler olduğu belirtilerek, örnek cümleler verilmiştir. Üçüncü bölümde ise cümle çeşitleri alt başlıklarıyla sunulup adı geçen eserlerden örnek cümleler verilerek çalışma sonlandırılmıştır.
Halk hekimliği ve Elmalı'daki halk hekimliğiyle ilgili inanış ve uygulamalar

'Elmalı'da Halk Hekimliği ve Halk Hekimliği ile ilgili İnanış ve Uygulamalar' adlı çalışmamızda Elmalı'daki halk hekimliğinin anlatılmasına, halk hekimliği ile ilgili kavram, inanış ve uygulamaların açıklanmasına çalışılmıştır. Halk hekimliği zengin bir folklor müessesesi olup, halkın hastalık sebepleri hakkındaki görüş ve düşüncelerini, hastalıkları tedavi etmek için kullandığı ilaç ve metodları ihtiva etmektedir. Bir başka deyişle halk hekimliği, halkın arasında görülen hastalıklara uygulanan iyileştirme yöntemlerinin tümü ile hastalıklarla ilgili inanışları ihtiva eder. Tıbbi folklorda halkımızın kendi kendini maddi ve manevi yollarla iyileştirmek istediğini görmekteyiz. Bu çeşit uygulamalar çaresizlik içinde kalan insanın yaradılışının ve ruhi hayatının yapısıyla izah edilmektedir. Asırlardır ölüme çare olacak iksir nafile yere aranmış olsa bile insanı ızdırapsız yaşatmak ve ömrünü uzatmak maksadıyla başvurulan tedavi usullerinden manevi olanları bir telkin tedavisi şeklinde olmaktadır. Halkımızın, hastalık tedavisinde kullandığı usullerin manevi olanları dini inanışlar ve uygulamalarla kaynaşmış bir takım batıl inançlardır. Bunların yanı sıra iyileştirici etkisi tecrübeyle kazanılmış ilaçlar da maddi tedavi vasıtaları olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu hastalıkların tedavisinde hem dini, hem batıl, hem de tıbbi anlamı olan uygulamalar birlikte kullanılmakta, bütün bu usullerden şifa beklenmektedir. Ancak asıl dermanın Allah'tan geleceği inancı bütün inanış ve uygulamaların temelidir. Bütün bunlardan yola çıkarak Elmalı halk hekimliğindeki tedavi usullerini üç maddede toplamak mümkündür: 1. Ocaklar 2. Ziyaret Yerleri 3. Hayvani ve Nebati Malzemelerle Hazırlanan İlaçlarBirçok safhadan geçerek günümüz bilimsel tıbbın temelini oluşturan halk hekimliği, hala sosyo-ekonomik nedenlerden dolayı yöredeki varlığını sürdürmektedir. Kültür ve folklor değerlerimiz açısından halk hekimliği ile ilgili inanış ve uygulamalar kayda geçirilmelidir. Bu sayede gelecek nesillere zengin bir kültür mirası bırakılmış olacaktır.
Syntactic and semantic analysis of modal adverbs in Turkish

Bu çalışmanın ana hedefi Türkçe'de kiplik gösteren belirteçleri sözdizimsel ve anlambilimsel açıdan kapsamlı şekilde inceleyerek bu belirteçlerin işlevsel ve anlamsal özelliklerini saptamaktır. Bu amaca ulaşılmak için bilgisellik kipliğini yansıttığı düşünülen yedi kiplik belirteci {belki, herhalde, galiba, muhtemelen, kesinlikle, elbette) çoğunlukla doğal ortamlarda saptanmış geniş bir veri tabanı çerçevesinde tek tek ele alınmış ve hem sözdizimsel hem de anlambilimsel açıdan detaylı olarak incelenmiştir. Geleneksel Türk dilbilgisi bakış açısıyla yapılan çalışmaların yeterli derecede açıklayıcı olamaması göz önünde bulundurularak bu detaylı incelemede mümkün olduğunca açıklayıcı ve kapsayıcı kavramlar oluşturulmaya çalışılmıştır. Bu kavramların oluşturulmasında son dönemde çağdaş dilbilim yöntemiyle yapılan ancak kapsayıcı olmaktan çok sınırlı sayıda belirtecin işlevsel özellikleri üzerine yoğunlaşan çalışmalardan yola çıkılmıştır. Tüm dillerde gerek anlamlan ve yapılan gerekse işlevleri ve tümcedeki kullanım yerleri açısından çeşitlilik gösteren bu dilbilgisel ulam için yapılabilecek kapsayıcı açıklamalar hem Türkçe dilbilgisine katkıda bulunacak hem de Türkçe'nin kendine özgü kiplik, görünüş ve zaman dizgelerinin bütünüyle betimlenmesinde tamamlayıcı bir unsur olacaktır. Ayrıntılı ve açıklayıcı hu çeşit betimlemelerin dil öğretimine katkıları kaçınılmazdır. Çalışmanın giriş bölümünde araştırma problemi tanıtılmış, veri toplama yöntemi, çalışmanın amaçlan ve sınırlamaları belirtilmiştir. I. bölümde belirteçler sözcük türleri çerçevesinde genel olarak sunulmuş ve konuyla ilgili hem geleneksel hem de çağdaş bakış açılan özetlenmiştir. Daha sonra dilbilgisel bir ulam olan kiplik kavramı ve bu kavramın belirteçlerle ilişkisinden bahsedilmiştir. Bölümün sonunda kiplik belirteçlerinin ingilizce ve Türkçe üzerine yapılmış çalışmalardaki yeri belirtilmiştir. 123 II. Bölüm Türkçe zaman, görünüş ve kiplik eklerinin genel özelliklerinin bir özetiyle başlamaktadır. Daha sonra, veri tabanının incelenmesine geçilmiş ve seçilen kiplik belirteçlerinin bu veri tabanı çerçevesinde yansıttığı sözdizimsel ve anlambilimsel özellikler saptanmaya çalışılmıştır. Bu saptamalar yapılırken belirteçlerin içsel anlamları, cümle içindeki yerleri ve diğer zaman, görünüş ve kiplik ekleriyle ilişkileri göz önünde tutulmuştur. Her ne kadar detaylı bir çalışma amaçlanmış olsa da bu yeni ve gerçekten ilgi çekici konunun her yönüyle tek bir çalışmada ele alınması imkansızdır. Kiplik belirteçlerinin özellikle olumsuzlama gibi dilbilgisel operatörlerle ve şart tümcesi gibi değişik tümce türleriyle olan ilişkisi araştırmaya değer konular içermektedir.
Figurative language in modern Turkish literature: Polysemy based on metaphors

Çağdaş Türk yazınında değişmeceli dilin yoğun olarak kullanıldığı sayıltısı incelenmiştir. Ayrıca, bu özelliğin bu tür yazın ürünlerinin okunmasını kolaylaştırdığı varsayılmıştır. Sayıtlı ve varsayımlar, türlü çağdaş Türk romanlarından alıntılar ile desteklenmiştir. Bu tür yazın araçlarının değerlendirilmesi ve buna bağlı çeviri sorunları üzerinde daha çok araştırma gerektiği vurgulanmıştır.
Agehİ'nin Riyazü'd-devle adlı eseri, vr. 117b-vr. 175b: Giriş-metin-dizin

Çağatayca, Türk dilinin Orta Asya'da 15 .-20. yüzyılları arasındaki dönemine verilen addır. Bu tarihi Türk lehçesinin ilk dönemi ve Nevai ile gelişen klasik dönemi hakkında araştırma ve çalışma yapılmıştır. Ancak son devri hakkında yapılan çalışmalar azdır. Bu çalışmada Çağataycanın son devirlerine ait Riyazü'd-devle adlı bir tarih kitabı incelenmiştir. Bu kitap Agehi tarafından 19. yüzyılın ilk yarısında yazılmıştır. Rusların Orta Asya'yı işgalinin hemen öncesine kadar Orta Asya, özellikle Hive Hanlığı tarihini anlatan yerli bir kaynak olarak Riyazü'd-devle, hem dili hem de konusu bakımından önemlidir. Elinizdeki çalışma Riyazü'd-devle'nin 117 b-175b varakları arasındaki bölümü üzerinde yapılmıştır. Çalışmada eserin yazarı, nüshaları ve içeriği hakkında bilgi verildikten sonra metnin imla ve dil özellikleri üzerinde durulmuştur. Metnin transkripsiyonu yapılmış, en sonunda da dizinine yer verilmiştir. Bu çalışma sayesinde Orta Asya Türk tarihinin 18 .-19. yüzyılları hakkındaki bilgilerimiz artmış, son dönem Çağatayca dilinin kelime hazinesi hakkındaki araştırmalara da katkıda bulunulmuş olmaktadır.
Afyonkarahisar ili Bolvadin ilçesi Büyükkarabağ köyü folkloru

Folklor bir toplumun kültürel birikiminin bütününü inceleyen bilim dalıdır. 'Afyonkarahisar ili Bolvadin ilçesi Büyükkarabağ Köyü Folkloru' adlı çalışmamızda bu kültürel birikim incelenmeye çalışılmıştır. Öncelikle bu Karabağ Türkleri kimdir? Karabağ Türkleri: Azerbaycan'ın Karabağ bölgesinden gelerek, Bolvadin'e bağlı; Büyükkarabağ, Derekarabağ, Ortakarabağ köyleri ile Sultandağı ilçesine bağlı Çukurcak ve Yenikarabağ köylerine yerleşmiş Türklerdir (Göker 2000: 295). Biz bu tez çalışmamızda Bolvadin ilçesine bağlı Karabağ Türklerinin yerleşmiş bulunduğu köy olan Büyükkarabağ köyünü araştıracağız. Bu tez çalışmasında iki görüş bulunmaktadır. Birincisi Büyükkarabağın folklorik mirasının çok zengin ve renkli oluşudur. İkinci olarak ise zaman içinde değişen yaşam koşullarının kültüre etkisidir. Değişimin en önemli nedeni kitle iletişim araçlarıdır. Değişim geleneğe ve geleneğe bağlı ürünlere yansımıştır. Beraberinde yeni yorumlar getirmiştir. Çalışmamızda bu değişimler gözler önüne serilmeye çalışılmıştır. Tezin giriş bölümünde Büyükkarabağ; tarihi, coğrafi, ekonomik açılardan kısaca tanıtılmıştır. Tezin ilk bölümünde Büyükkarabağ'ın dil ve anlatım özelliklerine, ikinci bölümde ise tezin çıkış noktası olan anonim ürünlere yer verilmiştir. Diğer bölümlerde Büyükkarabağ halkının dini ve batıl inanışlarına değinilmiştir. Bu inanışların etkisinde oluşan gelenek ve ritüellerden, hayatın geçiş dönemlerinden ve halk hekimliğinden bahsedilmiştir. Sonuç kısmında ise Bolvadin ilçesi Büyükkarabağ köyü folklorunun yaşatılması konusunda fikir ve öneriler yer almaktadır.
Kitab-ı Tıbb-ı Latİf (1a-72a)

Eski Anadolu Türkçesi döneminde, çeşitli bilim dallarında yazılmış eserler arasında tıp yazmaları önemli bir yer tutar. Fakat bugüne kadar araştırmaların çoğu dini ve edebi metinler üzerine yoğunlaşmış, tıp yazmaları üzerindeki çalışmalar ise sınırlı kalmıştır. Bir dilin gerek söz varlığının gerekse yapı ve işleyişinin tam anlamıyla ortaya çıkarılabilmesi, değişik konularda yazılmış metinlerin incelenmesiyle mümkündür. Bu nedenle tıp yazmaları üzerindeki çalışmalar Türk dili açısından büyük önem taşımaktadır. Yaptığımız çalışmada Eski Anadolu Türkçesi ile kaleme alınan tıp eserlerimizden biri olan Kitab-ı Tıbb-ı Latif'in 1 a-72a varakları arası incelenmiştir. Yazma eserin elimizde tek nüshası vardır. Eserin tek nüshası Konya Bölge Yazma Eserler Kütüphanesi'ndedir. Bu eserin müellifi ve müstensihi tespit edilememiştir. Eserin 14. yüzyıl sonu ve 15. yüzyıl başlarında yazıldığı tahmin edilmektedir. Eser çeşitli hastalıkları, bu hastalıkların ilaçlarını ve ilaçların yapılış yöntemlerini içermektedir. Kafadan başlayarak vücudun aşağısına doğru bölge bölge, organ organ görülen hastalıklar, bu hastalıkların sebepleri, belirtileri ve tedavileri birlikte tek tek anlatılmıştır. Döneminin dilini güzel bir şekilde yansıtan bu eser Türkçenin o dönemdeki söz varlığını ortaya koymaktadır. Çalışmamız giriş, inceleme, metin, sözlük ve tıpkıbasım bölümlerinden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, kısaca Türklerde tıp ve Eski Anadolu Türkçesiyle yazılmış tıp kitaplarının önemi, dönemin tıp anlayışı ve çalıştığımız eser hakkında bilgi verilmiştir. İnceleme bölümünde eserde geçen hastalık, ilaç ve ecza adları çizelge halinde gösterilmiştir. Metin bölümünde Kitab-ı Tıbb-ı Latif, transkripsiyon alfabesiyle Latin harflerine aktarılmıştır. Metinden hareketle hazırladığımız sözlük tıp ve eczacılık terimleri ile ilaç ve bitki adlarından oluşturulmuştur.
Oğuz-namecilik geleneği ve Andalıp Oğuz-namesi

Türk destancılık geleneği ile ilgili karşılaştırmalı çalışmaların önemi her geçen gün artmaktadır. Türk dünyasının hemen hemen bütün toplulukları arasında bilinen Oğuz Kağan Destanı, Türkmenler arasında da yansımasını bulmuştur. Bu bağlamda bir Türkistan klasik şairi olan Andalıp da, Oğuz Kağan Destanını yeniden yorumlamıştır. Bu tezde destanın Andalıp nüshası ile mevcut diğer nüshaları bütüncül bir yaklaşımla karşılaştırma yoluna gidilmiştir. Bu çalışmada, Oğuz-Türkmen toplulukları hakkında bazı önemli bilgiler verilmiş, ayrıca Nurmuhammet Andalıp'ın hayatı, sanatı ve eserleri hakkında da ayrıntılı bilgi verilmiştir. iv
Kütahya türküleri

Bu çalışmamızda türkü türü, Kütahya türküleri ve Kütahya'nın tarihi, coğrafi, kültürel özellikleri hakkında ayrıntılı bilgiler sunduk. Buna göre türkü; Türke özgü, Türke ait anlamını veren 'Türki' kelimesinden gelmektedir. Türkü sözlü ve yazılı edebiyatımızın önemli türlerinden birisidir. Anadolu insanı, sevincini, derdini, düğününü, kara gününü hep türkülere dökmüştür. Yaptığımız bu inceleme bize Türk toplumunun duygu, düşünce, zevk, estetik ve felsefesiyle ilgili önemli ipuçları verecektir. Ege bölgesinin İç Batı Anadolu içerisinde yer alan Kütahya, 900 yılı aşkın bir süredir. Türk kültürüyle yoğrulmuş ve şekillenmiştir. Yaptığımız araştırmalar sonucunda 140 türkü metnine ulaştık. Hece yapıları genelde düzenli olan bu türküler; aşk, sevda, ölüm, ayrılık, askerlik vb. konularda söylenmiştir. Bu türkülerde 14 değişik bent tarzı kullanılmıştır. Türkülerin icrasında bağlama grubu ve vurmalı çalgılar kullanılmaktadır. Bazen de üflemeli çalgılara yer verilmektedir. Türkülerden SO tanesinin T. R. T. repertuarında kaydı bulunmaktadır. Saha derlemeleri ve HAGEM arşivlerinden ulaştığımız metinlerle, T. R. T. repertuarındaki metinler arasında büyük bir paralellik gözlenmiştir. Bu çalışmamızla Türk halk bilimi içerisinde önemli bir yere sahip olan türkü türünün zenginliğine katkıda bulunmasının yanında, Kütahya türkülerinin yeterince tanıtılmasını amaçladık. Türk kültürüne, Türk edebiyatına ve Türk musikisine katkıda bulunacağımızı ümit ediyoruz.
XVII. yüzyıl divanlarında nasihat

Bu çalışmada XVII. yüzyılda yaşamış 19 divan şairinin divanlarında yer alan nasihat vermek amacıyla yazılmış şiirler tespit edilip değerlendirilmiştir. Dört bölümden oluşan bu çalışmanın birinci bölümünde, dini-tasavvufi konulara ilişkin nasihatler, ikinci bölümünde genel ahlakla ilgili nasihatler, üçüncü bölümünde sosyal hayatla ilgili nasihatler ele alınmıştır. Çalışmanın dördüncü bölümünde ise, incelenen divanlarda yer alan başından sonuna kadar nasihat verici mahiyette kaleme alınmış şiirler, bir bütün olarak ele alınıp değerlendirilmiştir. Çalışma kapsamında tespit edilen nasihat içerikli şiirlerin çoğu, tasavvufi konu ve kavramlara ilişkindir. Allah aşkı, tevhid, ihlas, terk, fakr, istiğna, şairlerin okuyucularını idrakine varıp yaşamaya davet ettikleri başlıca tasavvufi kavramlardır. Osmanlı Devleti'nin XVII. yüzyılda içinde bulunduğu idari, askeri ve ekonomik sıkıntıların divan şiirine de yansıdığı, bu sebeple XVII. yüzyıl divanlarında tevekkül, kadere rıza, dünyanın geçiciliği gibi konulara ilişkin nasihatlere de ağırlık verildiği görülmüştür. Tespit edilen şiirlerdeki mesajlar, divan şirinin çok katmanlı anlatım diliyle, genellikle tasavvufi semboller aracılığıyla verilmiştir. İncelenen divanlar içinde en fazla nasihat içeriğine sahip olanlar, Nabi, Haleti ve Sabit Divanlarıdır.
Millİ kimliğin inşasınde edebiyatın rolü (1911-1920)

Bu tez, Yeni Lisan hareketinin başlamasından hükumet merkezinin Ankara'ya taşındığı 1920 yılına kadar geçen zamanda edebiyatın Türk milli kimliğinin inşasındaki rolünü incelemektedir. Tanzimat döneminden başlayarak Osmanlı-Türk aydını Türklüğü keşfetmiş ve bu kimlik giderek onun kolektif kimliğinin en güçlü tarafı olmuştur. Asırlar boyunca dünyayı dinler temelinde birbirinden ayıran Osmanlı aydını, Tanzimat'la birlikte millet kavramını siyasi birliklerle özdeş olarak kullanmaya başlamıştır. Daha sonra siyasi birliklerin de dağılmaya başlamasıyla kavram doğrudan etnik kültürler üzerine inşa edilecek modern toplumsal yapıları ifade eder hale gelir. Bu süreçte gazetenin ve başta roman olmak üzere edebi türlerin bir kamuoyu yaratmaya başladığı ve giderek okur zümrelerinde kimlik duygusunu güçlendirdiği görülür. II. Meşrutiyet döneminde ise siyasi ve kültürel bir takım gelişmeler sonucunda edebiyatçılar bütün gayretlerini Türk kimliğinin inşasına sarf ederler. Bu dönemde yazılan edebi metinleri kimlik söylemi perspektifinden inceleyen bu tez, edebiyatçıların II. Meşrutiyet'e kadar genel olarak toplumu Batılılaştırmak arzusuyla yazdıkları halde bu tarihlerden sonra milli kimliği inşa etmek üzere yazdıklarını göstermektedir. Ziya Gökalp, Ömer Seyfeddin, Mehmed Emin, Müftüoğlu Ahmed Hikmet ve Müfide Ferit gibi yazar ve şairlerin eserleri siyasal iktidarla ilişkileri, bu ilişkilerin eserlerine tesiri, eserlerinde işledikleri tezlerin dönemin şartları içerisinde nasıl değerlendirildiği, dönemin tartışma konuları ve bu isimlerin bu tartışmalara katkıları gibi ana hatlar etrafında incelenmiştir. Böylece 1920 sonrası başlayan dönemin hangi entelektüel birikim üzerine şekillendiği görülebilecek ve bu birikimin günümüze kadar gelen etkileri anlaşılacaktır.
Ḥikayat

İçindeki hikayelerin müellifi, musannifi ve müstensihi belli olmayan 'Hikayat' Ankara Milli Kütüphane El Yazması ve Nadir Eserler Bölümü 06 Hk 1637/ 5 numarada 'Hikayat' adı ile kayıtlıdır. 20a sayfasında 7 satır, 30b sayfasında ise 10 satır olması dışında, her sayfada bir sütun ve 11 satır bulunmakta olup 41 varaktır. Eserde sekiz dini hikaye, bir kaside ve bir ilahi bulunmakta olup, hepsi manzum kaleme alınmıştır. Eserde sırasıyla Ebu Dahdah, Hazret-i Osman, Münafıklar, Cabir-i Ensari, Ahlak-ı Nebi, Şam'da Bir Yahudi, Mevlud-i Şerif İlahisi, Ebu'l Mahcen İle Münafıklar, başlığı olmayan ama Hz. İbrahim'in Kabe'yi inşaa etmesi ile ilgili bir hikaye ve Kaside-yi Nasihat yer almaktadır. Hikayat'ta anlatılan gerek kıssalar gerekse dini nasihatler, ulema sınıfından ziyade avama dini-tasavvufi değerleri, akideleri, Hz. Muhammed'in yüceliğini anlatmak amacıyla telif ve tasnif edilmiştir. Bu nedenle metinler, edebi kaygıdan uzak eğitici-öğretici nitelik taşımaktadır. Eserde anlatılan hikayeler mesnevi nazım şekliyle yazılmış olsa da beyitler halinde değil, mısralar halinde yazıya geçirilme söz konusudur. Zaten eserin ilerleyen bölümlerinde mısra ve beyit bütünlüğünün bozulması nedeniyle mesnevi nazım şekli özelliği ve uyak düzeni de tamamen bozulmuştur. Bu tezde; Türk edebiyatında hikayecilik geleneği ve manzum hikayeciliğin gelişim sürecine kısaca değinilmiş, Hikayat adlı eserin ilmi transkripsiyon alfabesiyle neşri yapılmış, içeriği, dili, üslubu, şekil özellikleri açısından tetkik ve incelemesi yapılmış, müellifi, müstensihi ve neşriyat tarihi bilinmemesi dolayısıyla ancak eserin dil özellikleri üzerinden bir sonuca ulaşılmaya çalışılmıştır.