Ferzan Gürel'in hayatı, sanatı ve eserleri

1919- 2009 yılları arasında yaşamış olan Ferzan Gürel, Cumhuriyet dönemi edebiyatının toplumsal gerçekçi yazarlarındandır. Aynı dönemin önemli yazarlarından öykü, roman ve fikir yazarı Samim Kocagöz ile şair, fikir ve öykü yazarı Halil Kocagöz'ün kız kardeşidir. Ege Bölgesi'nin köklü ailelerinden birine mensuptur. Öykü, deneme ve gezi yazıları yazan avukat Ziya Gürel (1947) ile akademisyen ve politikacı Şükrü Sina Gürel (1950)'in annesidir. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü'nden mezun olduktan sonra kısa bir dönem öğretmenlik yapmış ve ailevi sebeplerle mesleğinden ayrılmıştır. Bundan sonraki zamanlarda yazmak onun için bir sığınak olmuştur. 90 yaşında vefat eden Ferzan Gürel'in, uzun hayat hikayesi içinde Türkiye'nin toplumsal, siyasal ve edebi birçok değişimi yer alır. Toplumsal duyarlılıklara sahip bir insan olan yazar, eserlerinde toplumsal fayda hedefini gözetmiştir. Türkiye'nin ve özellikle de Ege bölgesinin tarihi ve sosyal değişimleri onun duyarlılık alanında ön planda yer alırlar. Bu sebeple de bir bölge yazarı sayılabilen sanatçının bütün eserlerinde gözlem ve deneyimleri ile Ege'nin insan manzaraları geniş bir yer tutmaktadır. Bir kadın yazar olarak hemcinsleri ve çocuklar etrafında ciddi duyarlılıkları olan yazar, eserlerindeki tespitleriyle konuya dikkat çekmektedir. Yazı hayatı 1940'lı yıllarda başlayan Ferzan Gürel, ilk yazılarını Söke Gazetesi'nde yayımlamış, başta yerel olmak üzere Türkiye'nin pek çok edebiyat dergisinde kalem faaliyetleri yer almıştır. Öyküleri Evcilik Oyunu (1962), Şeftali Çiçekleri (1965), Kara Tutku (1971), Ölü Gözünden Yaş (1979), Kordon Boyu (1985) ve Umutsuzlanmanın İz Düşümü (1985) adlı altı kitapta toplanmıştır. Yazarın Güney Doğu'ya Geçit Yok (1990) ve İzmir'in İşgalinden Kurtuluşa (2000) isimleriyle yayımlanmış iki romanıyla Nurtane (2013) isimli bir çocuk romanı yayımlanmıştır. Bunların dışında süreli yayın organlarında yayımlanmış bazı denemeleri de bulunan yazarın ailesinden temin edilmiş evrakı arasında yayımlanmamış denemeleri de bulunmaktadır. Ferzan Gürel'in Hayatı, Sanatı ve Eserleri başlıklı bu yüksek lisans tezi, yazarın kitaplaşmış bütün eserleri, dergi ve gazetelerde yayımlanmış ancak kitaplaşmamış bütün metinleri ve evrakı arasında yer almış ancak yayımlanmamış diğer metinlerinden yola çıkılarak hazırlanmıştır. Ailesinin verdiği bilgi ve dokümanla hayat hikayesi bütün boyutlarıyla ortaya konulmuş olan sanatçının edebi çalışmaları üzerinde de derin analiz yapılmış ve yazar Cumhuriyet dönemi edebiyatı tarihine kazandırılmak istenmiştir. Ferzan Gürel'in Hayatı, Sanatı ve Eserleri başlıklı bu yüksek lisans tezi, beş ana bölüm olarak düzenlenmiştir. Çalışmada Ferzan Gürel'in hayatı ve edebi kimliği değerlendirilmiş, yazarın öykücülüğü, romancılığı, çocuk romancılığı, hatıra ve denemeleri üzerinde türün teknik ihtiyaçları doğrultusunda çalışılmıştır. Yazarın altı öykü kitabı, iki romanı, bir çocuk romanı, hatıratı ve denemeleri yapısall özellikleri bakımından değerlendirildikten sonra bütün eserleri temaları, anlatım teknikleri, dil ve üslup özellikleri bakımından da incelenmiştir. Bununla birlikte Ferzan Gürel'in öykülerinden ve romanlarından yapılan alıntılar kısaltmalarla gösterilmiştir. Şimdiye kadar üzerinde çalışma yapılmadığı için edebiyat tarihlerinde yer verilmemiş olan Ferzan Gürel, Türk insanının yaşama biçimini ve meselelerini anlatan toplumsal gerçekçi bir yazar olarak Türkçenin ve Türk edebiyatının gelişmesine katkılarda bulunmuş bir sanatçıdır.