turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Gerede evleri

Çevresinde yer alan Bolu merkez, Göynük, Mudurnu ve Safranbolu gibi şehirlerde bulunan eski evlerle ilgili çalışmalar olmasına rağmen Gerede evlerine dair şu ana kadar kapsamlı bir araştırma yapılmamıştır. Bu çalışma ile öncelikle Gerede'de geleneksel konut mimarisine uygun evlerin henüz yok olmadan veya biçim değiştirmeden niteliklerini, değerlerini saptamak, belgelemek, koruma sorunlarını ortaya koymak ve yeni yapılanma koşullarını belirlemek amaçlanmıştır. Yaptığımız çalışma ile Gerede evlerinin Türk sanatındaki yeri belirlenerek, plan, malzeme, teknik ve süsleme açısından geleneksel konut mimarisine uygunluğu da ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Çalışmamız şehir merkezinde bulunan 19 tarihi dokuyu yansıtan evi kapsamaktadır. Günümüzde bu evlerin çoğu kullanılmadığından ve ev sahiplerinin şehir dışında yaşamalarından dolayı yapıların incelenmesi esnasında bazı zorluklarla karşılaşılmış; evlerin hepsine girilerek inceleme olanağı bulunamamıştır. Bu nedenle çalışmamız sadece şehir merkezi evleri ile sınırlı tutulmuş ve köy evleri çalışmaya dahil edilmemiştir. Çalışmaya önce arşiv taraması ile başlanmış daha sonra evler yerinde incelenip fotoğraflanmıştır. İncelenen evlerden yalnızca 13'ü tescillenmiş olmakla birlikte yapıların hiçbirinin rölöve veya plan çizimi resmi kurumlarda bulunamamıştır. Bu çalışma kapsamında içerisine girilen ve değerlendirilmesi yapılan evlerin çoğunun plan özellikleri ilk defa tarafımızca ele alınmıştır. Yapıların tespitinden sonra evler, plan, malzeme, teknik ve süsleme özellikleri bakımından katalog kısmında tek tek anlatılmıştır. Ardından karşılaştırma ve değerlendirme bölümünde Gerede evleri hem kendi aralarında hem de çevredeki şehirlerde bulunan evlerle mimari yönden değerlendirilerek karşılaştırılmıştır. Sonuç olarak Gerede eski evleri, günümüzde Türk evi denince ilk akla gelen Safranbolu evleri başta olmak üzere geleneksel konut mimarisine plan, malzeme, teknik ve süsleme açısından büyük benzerlik göstermektedir. Çalışmamız neticesinde Gerede evlerinin Türk ev tipolojisi içerisindeki yeri belirlenmiş olacaktır. Günümüzde geleneksel konut mimarisi özelliklerini yansıtan Gerede evlerinde bakımsızlık, maddi yetersizlik gibi nedenlerle önemli derecede azalma görülmektedir. Yaptığımız çalışma ile tarihi mirasımızın önemli bir bölümünü oluşturan geleneksel Türk evlerini koruma bilincinin oluşturulması gerekliliği vurgulanmaya çalışılmıştır.
Türk göçebe sanatında ikonografi

Erken Demir Çağından itibaren tarih sahnesinde etkili bir biçimde görülmeye başlayan İskitler ve sonrasında Hunlar kültürel ve siyasi açıdan Avrasya steplerine damga vurmuş önemli göçebe topluluklardır. Göçebe yaşamın getirdiği zorunluluklar gereği varlıklarını yer değiştirerek ve diğer topluluklarla mücadele ederek sürdüren bu göçebe topluluklar doğuda Çin'den batıda Tuna nehrine kadar olan steplerde hüküm sürmüşlerdir. Sanatlarında kendilerine has Hayvan Üslubunu oluşturmuş bu topluluklar gittikleri her yere kültürlerini ve inançlarını da götürmüşlerdir. Zaman içinde geçtikleri bölgelerdeki yerel kültürlerden de etkilendikleri gibi kendi kültür ve sanatları ile de yerel halkları etkilemişlerdir. Bu tezimizde göçebe Türk toplulukları İskitler ve Hunların inanışları ve bunların sanatlarına yansımaları hakkında seçilen bazı sanat eserlerinin yeniden ikonografik çözümlemelerinin yapılması amaçlanmıştır. İkonografik çözümlemeler yapabilmek için gerekli olan bilgiler ancak bu halkların mezarlarından çıkarılan arkeolojik buluntulardan ve yerleşik komşularının bıraktıkları yazılı kaynaklardan edinilebilmiştir. Seçilen eserlerin öncelikle detaylı tanımlamaları yapılmış, sonrasında da daha önce yapılmış çalışmalar ve değerlendirmelerle karşılaştırmalı olarak ikonografik çözümlemeler yapılmıştır. Çalışma eserlerle ilgili yapılan genel bir değerlendirme ile sonuçlandırılmıştır.
Osmanlı Döneminde Safranbolu su mimarisi

Safranbolu su mimarisinin konu edildiği çalışmada, kent dokusunun oluşumunda büyük rol oynayan, toplumsal ve bireysel anlamda önem kazanmış su unsuru, bölgenin jeolojik ve hidrojeolojik özellikleri göz önüne alınarak kentsel ve mimari açıdan incelenmiştir. Suyun kullanım biçimleri belirlenmiş, su yapılarının yoğunluğu ve çeşitliliği üzerinde durulmuştur. Safranbolu ilçe merkezi esas alınmış ve belediye sınırları dahilindeki bölge çalışma alanı olarak belirlenmiştir. Ancak Safranbolu'nun geçmişşte ve günümüzde iki önemli su kaynağı olan Mağara ve Hızar su kaynakları belediye sınırları dışında kalmasına rağmen çalışmaların çıkış noktası kabul edilmiştir. Safranbolu'nun jeolojik ve hidrojeolojik özelliklerinin getirdiği oluşum, su kaynakları ve bu suyun kent tarafından nasıl paylaşıldığı araştırılmış, suyun kullanım yöntemleri üzerinde durularak konutlarda, bahçede ve ticari amaçlı kullanım biçimleri saptanmış, daha sonra konu mimari ölçeğe aktarılmıştır. Böylece yapı türleri belirlenmiş, seçilen örnekler incelenmiş, özellikle kimi değişim sürecine girmiş kimisi de terk edilmiş örneklerinde tespit edilmesiyle konu siayt, fotoğraf, plaa ve kesitlerle desteklenmiştir. Bu konuda vakfiyeler, şer'iye sicilleri, salnameler ve tahrir defteri gibi ilkel kaynaklar değerlendirilerek su ile ilgili veriler toplanmış, seyahatnamelerdeki bilgiler de eklenerek konu desteklenmiştir. Ayrıca tüm su yapılarının yerleşim alanlarında nasıl ve ne amaçla kullanıldığı da dikkate alınarak yapıların yoğunluğu mümkün olduğunca belirlenmiş ve tüm bu veriler Bağlar, Kıranköy ve Çarşı bölgeleri için ayrı ayrı değerlendirilen bir pafta üzerinde gösterilmiştir. Çalışmanın katalog kısmında, bir su kemeri, dört havuz odası, yedi hamam, birer ev içinde hamam, sarnıç, ile bahçede hamam, beş bahçede havuz odası, dört çamaşırlık ve kırk da çeşme ele alınmıştır. Toplam altmış dört yapı üzerinde çalışılmış, en geniş grubu oluşturan çeşmeler için tipolojiye gidilmiştir. Ill Çalışmanın ekler kısmında ise Safranbolu'da ele aldığımız yapılardan banisine ulaşılabilen örneklerin listesi verilmiştir. Ayrıca bu bölümde konunun anlamsal boyutu hakkında fikir verebileceğini düşündüğümüz Safranbolu ve çevresinde yerleşmiş su ile ilgili gelenekler aktarılmıştır.
Erzurum Dutçu köyü ve çevresinde tarikat geleneğindeki tarihi mezarlıklar ve mezar taşları

Anadolu'da Türklerin gittiği birçok bölgelerde görülen mezarlıklar ve mezar taşları, özellikle Türklerin Anadolu'ya geçiş yaptıkları, Doğu Anadolu bölgesindeyoğunluk kazanmaktadır. Anadolu'nun çeşitli bölgelerinde görülen Türklerin eliyle ve Türk kültüründen etkileşim sonucu oluşmuş olan mezarlıklar ve mezar taşları birer anıt eserler olarak görünüp ve bir milletin geçmişşini, tarihi birer belge niteliğinde ortaya koyması açısından son derece önemlidir. Yaşam, ölüm ve ölüm sonrası hayatla ilgili derin anlatımlarla yüklü olan bu mezar taşları, tarih ve kültürel geçmişşimizlekurduğumuz bağların ortak kültürel bir yaratımın bir parçası olarak görülmektedir. Erzurum İline bağlı Dutçu Köyü, Yunus Emre Mezarlığında yatmakta olan tarikat mensuplarının, mutasavvıf kişilerin mezar taşları ve hayatları incelenip, yorumlanmış olup, bu bölgede yaşamış olan kişilerin ve önemli devlet işlerinde görev almış kişilerin mezar taşları incelenip, yorumlanmıştır. Yunus Emre ve Tabduk Emre'nin mezarlarının burada yer alması ve Hz. Muhammed'in soyundan gelen Esseyid Abdulğafur Has Hoca Efendinin ve oğlu Resul Has Hoca Efendi'nin bu mezarlıkta yer alması ve önemli tarikat mensupları olan Şeyh Haşii Ali Efendi ve ondan görevini devralan Şeyh Rasim Pilatin Baba'nın veüritlerinin burada yer alması sebebiyle tarihi şehir olan Erzurum şehri için manevi değerler arz etmektedir. Mezar taşları üzerinde yer alan kitabeler okunup ve şahideler üzerindeki bitkisel ve geometrik bezemeler yorumlanmıştır. Mezarlar ve mezar taşları kültürümüzü nesillerden nesillere aktaran ErzurumŞehrini mübarek kılan manevi değerlere sahip kişilerin yer alması açısından önemini korumaktadır. Ecdadımıza ait olan bu yüce anıt eserlerin korunup gelecek nesillere aktarılması konusunda çalışmamızı ortaya koymaktayız.
Eskişehir Karacahisar Kalesi sgrafitto dekorlu ortaçağ seramikleri

Karacahisar kalesi, Eskişehir'in 7 km., Dorylaion'un 11 km. güney batısında, Porsukçayının kenarında yer alan, denizden 1010 m. yükseklikteki dik yamaçlı bir platonun batı ucuna kurulmuştur. Güney, kuzey ve batı yönlerinin oldukça sarp bir yamaca sahip olduğukalenin tek girişi daha kolay çıkılabilir olan doğu yönündedir. Kale yaklaşık olarak 200 x300metrelik bir alan kaplamaktadır. Bugün Eskişehir ili sınırları içinde Karacaşehir adıyla anılan köy yerleşimininkurulduğu yamacın platosu üzerinde yer alır. Karacahisar'ın kurulduğu alan itibariyle stratejik bir önemi vardır. Kale, Eskişehir ovasının, Porsuk vadisinin ve Eskişehir'e gelen yollarınrahatlıkla gözlenebileceği bir alanda konumlandırılmış; bu özelliğiyle Bizans döneminde önemli bir haberleşme ve savunma sisteminin parçası olmuştur. Kalede yapılan çalışmalarda Bizans dönemine ait çok sayıda sırlı seramik parçası ele geçmişştir. Bu seramiklerin tasnifi ve değerlendirilmesi, Bizans seramiğinin daha az bilinenyüzü olan Frigya Bölgesi örneklerinin de çoğalmasını sağlayacaktır. Buluntularınçoğunluğunu 'geçiş dönemi' seramikleri diyebileceğimiz 13. ve 14. yüzyıl seramikleri oluşturur. Bunlar hem Bizans karakterinden tamamen kopmamış hem de Anadolu'nun yenisakinlerinin de izlerini taşıyan üslupta üretilmiş sgrafitto dekorlu seramiklerdir.
Van merkez-İpekyolu, Erciş ve Gevaş ilçelerindeki Tetrakonkos planlı kiliseler

Çalışmamız kapsamındaki üç tetrakonkos planlı kiliseden en önemlisi, bir saray kilisesi olarak yapılan ve aynı zamanda geçmişşte Katagikos'luk merkezi olan Akdamar Adası'ndaki Kutsal Haç Kilisesi'dir. Günümüze ünik nitelikteki cephe süslemeleri ile korunmuş olarak gelebilmesi ve Ermeniler için hac yeri olması gibi birçok sebepten dolayı Van'ın en önemli tarihi eserlerinden biri olma özelliğini korumaktadır. Bu kilisenin 915- 921 tarihleri arasında inşa edildiği dikkate alındığında Soradir Kilisesi'nden sonra günümüze sağlam olarak gelebilmiş en erken tarihli kilise olarak karşımıza çıkmaktadır. Vasal Vaspurakan Krallığı'nı 1021 tarihinde Bizans'a bırakmak zorunda kalan son yönetici Kral Senekerim'in yaptırdığı Varagavank'taki Surb Astuacacin Kilisesi, Akdamar Adası'ndaki Kutsal Haç Kilisesi'nden sonra Van'ın en önemli ikinci dini merkezi olarak karşımıza çıkmaktadır. Dış cephe ve iç mekan süslemesi olmayan bu yapının batısına eklenen jamatunun içinden kiliseye geçişi sağlayan portal niteliğindeki kapısı ve batı cephe süslemeleri dikkat çekmektedir. Erciş'teki Arcuaber Kilisesi her iki yapıya göre daha az korunabilmiş bir yapıdır ve kesme taş malzeme kullanılmasına karşın yapının üzerinden günümüze gelebilen süsleme bulunmamaktadır. Buna karşın renkli taş almaşıklığı ile dikkat çekicidir. Van'daki bu üç tetrakonkos planlı kilise Çatak Sortkin, Başkale Soradir ve Gürpınar'daki Boutsvank kiliselerine göre, dini merkez olmaları, malzeme kullanımı ve süsleme bakımından çok daha ön plandadırlar. Çalışılan yapılar sadece tipolojik olarak ele alınmamış olup aynı zamanda süsleme ve malzeme açısından da değerlendirilmeye çalışılmıştır. Bu plan tipinin yapım aşamalarının zorluğu ve kullanım alanlarının dar olmasından dolayı diğer plan tiplerine göre daha az tercih edildiği tespit edilmiştir. Ülkemizde bilimsel araştırma konusu olarak oldukça az tercih edilen bu alanda yaptığımız çalışma ile Van'daki Hıristiyan dini mimarisine ufakta olsa bir katkı sunduğumuzu ümit etmekteyiz.
Bitlis Kalesi kazısı tütün lüleleri (2011-2015)

17. yüzyılın başlarında İngiliz tacirler tarafından yurdumuza getirilen tütün, halk arasında hızla yayılmıştır. Osmanlı'da tütün, lüle, çubuk ve imameden oluşan üç parçalı bir aletle edilmiştir. Bu tez kapsamında Bitlis Kalesi'nde 2011- 2015 yıllarında yapılan bilimsel kazılarda ele geçen küçük buluntular arasında seramik grubu içerisinde değerlendirilen 155 tütün lülesi incelenmeye alınmıştır. Araştırma konusunun amacını; Bitlis Kalesi'nde 2011- 2015 yıllarında yer alan tütün lülelerinin tipoloji, malzeme ve teknik özellikleri, ölçüler ve bezeme ögeleri açısından incelenmesi ve değerlendirilmesi oluşturmaktadır. Tez kapsamındaki lülelerin sanat tarihi metoduyla incelenip bilim dünyasına kazandırılması tezimizin asıl amacını oluşturmaktadır. Bu tez çalışması hazırlanırken gerçekleştirilen metodun ilk aşamasını kaynak taraması oluşturmaktadır. Konuyla ilgili kütüphanelerde ve araştırma merkezlerinde tez, kitap ve makaleler olmak üzere mevcut olan ve ulaşılabilen her kaynak ayrıntılı bir şekilde incelenerek teze katkı sağlanması çalışılmıştır. Çalışmanın ikinci aşamasında Ahlat Müzesi'ndeki lüle envanter defterleri taranmış ve kayda alınan lüleler incelenerek çalışma için ön hazırlık yapılmıştır. Çalışmanın üçüncü aşaması katalog bölümünden oluşmaktadır. Bu aşamada tipolojik bir sıraya göre düzenlenen lülelerin dönemi, ölçüleri, hamur vb. bilgileri verilmiş ve tanımları yapılmıştır. Çalışmanın son aşamasında lülelerin tipoloji, malzeme ve teknik, bezeme ve üretim yerleri başlıkları altında genel bir değerlendirilmeye gidilmiştir.
Rüstem Paşa Camii çinilerinde lale ve karanfil motifleri

Rüstem Paşa Camii 16. yüzyılda Rüstem Paşa tarafından Mimar Sinan'a yaptırılan ilk sekizgen planlı camidir. Dışarıdan bakıldığında sade ve gösterişsiz duran caminin asıl zenginliği son cemaat yerinden başlayarak iç mekanda artan çini süslemeleridir. Devrin en güzel çini örneklerine sahiptir. Saray nakkaşhanesinde tasarlanan desenlerin tamamı İznik ve Kütahya'da yaptırılmıştır. Renk tercihi olarak kobalt mavi, turkuaz, yeşil, domates kırmızısı ve patlıcan moru tercih edilerek sır altı tekniğinde fırınlanmıştır.'Rüstem Paşa Camii Çinilerinde Lale ve Karanfil Motifleri' tez konusu olarak ele alınmıştır. Rüstem Paşa Camii'nde daha önce yapılan çeşitli araştırmalar az da olsa mevcuttur. Biz bu çalışmada, daha önce yapılan araştırmaları da göz önünde bulundurup, genişleterek lale ve karanfil motiflerini daha detaylı biçimde incelemek istedik. Dolayısıyla bu motiflerin tek tek incelemesi yapılmıştır. 27 ayrı kompozisyonda 66 farklı lale motifi, 11 farklı kompozisyonda ise 42'si profil, 3'ü merkezsel olmak üzere 45 adet farklı karanfil motifine rastlanmıştır. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Türk Çini sanatı, ikinci bölümde Mimar Sinan ve sanatı, üçüncü bölümde ise Rüstem Paşa, Rüstem Paşa Camii ve camideki lale ve karanfil motifleri ile lale ve karanfillerdeki Kara Memi üslubuna değinilmiştir.
Soğanlı vadisi örneğinde Kappadokia bölgesinde güçlüler ve aristokratlar

Tez kapsamında, Soğanlı Vadisi özelinde ve Kappadokia bölgesi genelinde dynatoi, dönemin tarihi metinleri, dönemin askeri metinleri, arazi üzerindeki arkeolojik veriler ve üç boyutlu lazer tarama yöntemi kullanılarak irdelenmiştir. Tezin çıkış noktası olan, bölgenin yerel aristokrasisine ait ve dynatosların unvanlarını veren üç bani yazıtı, Soğanlı Vadisindeki üç ayrı kompleksin kiliselerinde yer alır. Vadideki 'el değiştirmişlik' olgusunu tartışabilmek amacıyla, bu unvanların legal anlamları ve bölgede ne ifade ettikleri, bulundukları kiliselerin ne tür komplekslere ait oldukları incelenmiştir. Azize Barbara, Geyikli ve Karabaş kompleksleri, mimari ayrıntıları, duvar resimlerinin üslup-ikonografisi, vadi içindeki konumları, kendi içlerindeki işlevleri ve birbirleriyle olan olası bağları da değerlendirilerek ele alınmıştır. Soğanlı Vadisinin kronolojisine ilişkin bu yolla yapılan bir değerlendirme, hem vadinin bir Bizans köyü olarak sahip olduğu rolün, hem de imparatorluk toprak politikasına bağlı olarak 11. yüzyılda değişen rolünün görülmesini sağlamıştır. Bunun yanı sıra dynatosların, içinde bulundukları yerleşime nasıl etki ettiği görülmeye çalışılmış, dynatosların din ve sanatla olan ilişkisi de incelenmiştir. Güçlü unvanlarının bölgede görüldüğü diğer kiliseler de kısaca ele alınmış, bu tür kiliselerin ne tür yerleşimler içinde yer aldıkları, bu yerleşimlerin Soğanlı Vadisiyle aynı legal anlama sahip olup olmadıkları, bölgede dynatosların territoryalarının çizilip çizilemeyeceği gibi sorular irdelenmiştir.
T. C. Kültür Ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları Arşivinde yer alan 1943 ile 1973 yılları arasında yapılmış terfi tezi örneklerinin mimarlık tarihi açısından değerlendirilmesi

T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı'na bağlı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü arşivinde, 'terfi tezi' olarak adlandırılmış bazı belgeler bulunmaktadır. Bu belgeler, Türkiye'nin dört bir yanındaki müzelerde, değişik meslek ve ünvanlardaki müze memurları tarafından terfi edebilmek amacıyla hazırlanmıştır. Günümüze ulaşabilmiş olan bu terfi tezleri, 330 dosya şeklinde olup, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü arşiv birimindeki yetkililer tarafından Klasör 1'den Klasör 34'e kadar numaralandırılarak muhafaza altına alınmıştır. Tezlerin halk bilimi, dilbilimi, coğrafya, tarih, hukuk, arkeoloji, kazı, restorasyon, sanat tarihi, mimarlık tarihi vb. gibi birçok farklı alanda ve özgün konu başlıklarına göre yazıldıkları tespit edilmiştir. Literatür taraması sonucunda, bu terfi tezlerinin 23.06. 1934 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kabul edilen 2530 sayılı 'Müze ve Rasathane Teşkilat Kanunu' doğrultusunda yazılmaya başladıkları anlaşılmıştır. Bu kanunun dikkat çektiği nokta ise, terfi tezlerinin yazılma amacının sadece terfi etmek olmadığı, ülkenin müzeciliğini çağdaş medeniyetler seviyesine ulaştırmak için ülkenin milli değerlerinin kayıt altına alınmasının önemidir. Bu çalışmada, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü arşivinde bulunan 330 adet terfi tezi içerisinden tarih bilgileri belli olup, mimarlık ve sanat tarihi alanlarına büyük katkı sunan en erken 1943 tarihli, en geçmişse 1973 tarihli çalışılmış olan 37 adet terfi tezinin birçok açıdan irdelemesi yapılmıştır. Terfi tezleri ve müelliflerine ait okumalar, hem birçok verinin aktarıldığı tablolar ile yapılan analizler sonucunda hazırlanan grafikler, hem de belli bir kurguya göre tasarlanan kataloglar üzerinden yapılmıştır. Bu bağlamda, terfi tezine uzanan süreç incelenirken, Osmanlı'dan başlayarak T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı'na kadar ülkenin müzecilik ve eski eser politikasına yön veren tüm önemli gelişmeler anlatılmıştır. Bütün bunların ışığında, 37 adet terfi tezinin tek tek sanat ve mimarlık tarihine olan katkıları, birçok farklı perspektiften bakmak suretiyle incelenmiştir. Sonuç olarak ise, terfi tezlerinin Cumhuriyet'in ilanıyla beraber ülkede yaratmış olduğu etkinin büyüklüğünden, ülkenin eski eser ve müzecilik politikasında sahip olduğu yerden ve bu önemli arşiv belgelerinin gün yüzüne çıkarılmasının gerekliliğinden bahsedilmiştir.
Osman Hamdi'nin tablolarında gerçekle ilişkiler

Osman Hamdi'nin Tablolarında Gerçekle İlişkilerOsman Hamdi Bey ülkemizin sanat alanındaki en renkli ve tanınmış simalarından biridir. Başarılı bir bürokrat ve arkeolog olmasının yanında Türk resim sanatına da yön veren çok başarılı bir ressamdır. Döneminin diğer ressamları gibi Osman Hamdi Bey'de Paris'te eğitim görmüş ve hocalardan özellikle Gerome'un etkisinde kalarak Oryantalist üslupta eserler vermiştir. Bu tezde Osman Hamdi'nin tablolarında görülen yapılar ve objelerin gerçekleriyle karşılaştırılması ve tablolarının bu yönden incelenmesi amaçlanmıştır. Yapılar ve objeler tek tek tesbit edilmiş, Hamdi Bey'in bunları tablolarına nasıl aktardığı, ne derece gerçeklerine sadık kaldığı belirlenmiştir. Detaylarda çok gerçekçi, mimaride ise bir takım birleştirmelerle çok başarılı kurgusal mekanlar yarattığı sonucuna varılmıştır. Zaman zaman figür kullanımı açısından eleştirilen Osman Hamdi'nin bugün için belgesel nitelik kazanmış olan tabloları Türk resim sanatının gelişim çizgisi içinde çok önemli bir yere sahiptir.
Osmanlılarda silsile geleneği ve resimli hanedan silsilenameleri

Resimli hanedan silsilenameleri, Osmanlılarda tarih konulu el yazmaları içerisinde değerlendirilen eser gruplarındandır. Osmanlı hanedanını sınıflandırılmış bir dünya tarihi içerisinde ele alan bu eserler şematik biçimde tasarlanmıştır. İnsanlığın atası Adem Peygamber'den başlayarak Peygamberler, kadim Türk ve İran hükümdarları ile İslam dönemi hanedan mensuplarının isimleri daireler içerisine yazılmış, kimilerinin ise portreleri yapılmıştır. Hanedan silsilenamelerinin Kanuni döneminde kayda değer bir gelişme göstermiş olmasına karşın, ilk resimli şematik örnekler 16. yüzyıl sonu ve 17. yüzyıl başlarında Osmanlı Devleti'nin Bağdat eyaletinde ortaya çıkmıştır. III. Mehmed (1595-1603) döneminde başlayan silsilename üretimlerinin I. Ahmed (1603-1617) dönemine kadar devam ettiği, günümüze ulaşan nüshalardan anlaşılmaktadır. İslam silsile geleneğinin önceki örneklerine göre kurgu ve tasarım açısından ileride olan bu üretimler, başlamasının ardından 15-20 yıl gibi bir süre içerisinde sonlandırılmıştır. Resimli hanedan silsilenameleri, 17. yüzyılın son çeyreğinde Musavvir Hüseyin'in resimlediği bir grup silsilenamelerle yeniden canlandırılmıştır. Bu eserlerden ikisinin Bağdat tasarım modeline göre hazırlanmış olması, Bağdat tasarım modelinin etkisinin devam ettiğini göstermektedir. Osmanlılarda resimli silsile geleneği sonraki yüzyıllarda, portrecilik bağlamında gelişim göstermiştir. Musavvir Hüseyin'in öğrencisi Levni'nin (ö. 1732) 18. yüzyılda hazırlamış olduğu Osmanlı padişahlarının portre dizileri ile 18 ve 19. yüzyıllarda yapılan yağlı boya soyağaçları tabloları resimli silsile geleneğinin etkilerinin devam ettiğini kanıtlamaktadır. Bu tezde, 16. yüzyıl sonu ve 17. yüzyıl başlarında Osmanlı Devleti'nin Bağdat eyaletinde hazırlanan 12 silsilename nüshası ile Musavvir Hüseyin'in resimlediği 4 silsilename nüshası kurgu ve tasarım açısından çözümlenmiştir. Eserlerde yer alan portrelerin üslup özellikleri incelenmiş ve ikonografik açıdan değerlendirilmiştir. Tezin temelini oluşturan bu eserlerin yanı sıra silsile kavramının bir gelenek olduğu ortaya konulmuş ve gelenek içerisinde öne çıkan kavramlar terminolojik bir analize tabi tutulmuştur. Silsile geleneğinin yazılı örnekleri tarihsel biçimde sınıflandırılarak ele alınmış ve Osmanlı silsile geleneği aydınlatılmaya çalışılmıştır.
İzmir Yahudi mezarlıkları

İzmir tarihinde önemli bir yere sahip olan Yahudiler, yüzyıllardır İzmir ve çevre yerleşimlerde yaşamaktadırlar. 1492 yılında yaşanan İspanya göçü sonrasında İzmir'e yerleşen Yahudiler, İzmir nüfusunda artışa sebebiyet vermişlerdir. Sonraki yıllarda nüfusları çoğalan İzmir Yahudileri kendilerine mezarlık alanları belirlemişlerdir. Bahribaba Maşatlığının İzmir'in ilk Yahudi Mezarlığı olma ihtimali günümüzde devam etmektedir. Yapılan araştırmalar ışığında Bahribaba, Gürçeşme, Bornova, Bergama ve Tire Mezarlıklarının eskiden İzmir Yahudileri tarafından kullanıldığı bilinmektedir. Adı geçen mezarlıklarda yer alan mezar taşları İzmir Yahudileri hakkında önemli bilgiler sağlamaktadır. İbranice mezar taşlarının okunması sonucunda, kullanılan dil ve teknik dışında mezar taşlarında, ölen kişilerin isimleri, soy isimleri, meslekleri, ölüm yaşları, ölüm yılları, cinsiyetleri, medeni halleri gibi İzmir Yahudilerini yakından tanımamıza sebebiyet verecek önemli bilgileri içerdiğine ulaşılmıştır. Mezar taşlarından alınan bilgilerin yanında İzmir Yahudilerine ait ölü gömme gelenekleri hakkında yapılan araştırmalar, Yahudilerin ahret inançları, defin öncesi ve sonrası gelenekleri, yas tutma süreçleri hakkında bilgiler vermesi açısından önem teşkil eder.
Doğu Anadolu yayla kültürü ve yayla mimarisi: Etnoarkeolojik bir bakış

Bu çalışmada, Doğu Anadolu'da M. Ö. II. binde yaşayan kültürleri etnoarkeolojik açıdan anlamak ve yorumlamak amacıyla, günümüz yaylacılık faaliyetleri ve yayla mimarisinde yaşanan formasyon süreci incelenmiştir. Doğu Anadolu Bölgesi'nde M. Ö. II. binde yaşanan göçebe yaşam tarzı nedeniyle, bu dönem formasyon süreci açısından arkeolojik bir problem olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu nedenle Doğu Anadolu'da M. Ö. II. binde yaşamış olan toplumların yaşam tarzlarını ve geleneklerini daha iyi anlamamız için, aynı coğrafyada, aynı geçim ekonomisinin devamı olduğuna inandığımız; günümüzde devam etmekte olan yayla kültürü ve yayla mimarisi incelenmiştir. Özellikle M. Ö. II. binde, bölgede, mimari açıdan yaşanan formasyon sürecini anlamak amacıyla, farklı dönemlerde tamamen terk edilmiş günümüz yaylalarında yaşanan formasyon-transformasyon süreci incelenmiş ve farklı bir açıdan değerlendirilmiştir.