turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Tanzimat Dönemi Türk romanlarında mektubun işlevi

Mektup, insanlık tarihinde haberleşmeyi sağlayan yazılı araçlardan biridir. Doğal bir üslupla yazılan mektuplarda içtenlik, samimiyet ve mahremiyet ön plandadır. Tanzimat döneminde halkın yaygın haberleşme aracı olan mektup, diğer edebi türlerle iç içe kullanılmış, böylece romanlara dahil olmuştur. Karakterlerin kullandığı bir tür haline gelmiştir. O yıllarda geleneksel toplum yapısı kadının sosyal hayatta geri planda kalmasında etkili olmuş ve mektup türünün kadınlar arasında yaygın kullanılmasını sağlamıştır. İç dökmek, mahremiyetini anlatmak, duygu ve düşüncelerini paylaşmak isteyen kadın, mektup tekniğini sıkça kullanmıştır. Mektup, öznel duygu ve düşüncelerin aktarılmasıyla itiraf dili haline gelir. Böylelikle mektup türü romanlarda varlığını hissettirir. Romanın anlamlı hale gelerek boyut kazanmasını sağlar. Olay örgüsüne canlılık katar. Fatma Aliye Hanım, Emine Semiye gibi Tanzimat'ın kadın yazarları eserlerinde mektuba yer vermişlerdir. Bunun yanında Ahmet Midhat Efendi, Namık Kemal, Samipaşazade Sezai, Nabizade Nazım, Mizancı Murad, Mehmed Celal, Mustafa Reşid gibi yazarlar da haberleşme aracı olarak mektubu romanlarına almışlardır. Roman kahramanları aşklarını, duygu ve düşüncelerini, bunalımlarını, intihara meyletme durumlarında yaşadıklarını, cephede savaşan askerlerin durumunu, düşmanlıklarını ve nefretlerini anlatmak istediklerinde mektubu tercih etmişlerdir. Teknolojinin gelişmediği dönemlerin iletişim araçlarından olan mektup, romanda canlı bir organizma görevi alıp konuşmayan öznenin dili haline gelmiştir. Romanda kurgunun daraldığı yerlerde yazar tarafından aniden ortaya çıkan mektup olayların akışını değiştirmiştir. Artık romanın bir kahramanı olarak yer almıştır. Mektup ve Tanzimat dönemi Türk romanının ele alındığı çalışmada romanlarda yer alan mektupların işlevleri açıklanacaktır. Aşk, intihar, mahremiyet, çekingenlik, savaş gibi konular hakkında mektuplardan bilgi edinilip romana kattığı işlevleri gösterilecektir.
Ahmet Reşit Rey hayatı ve eserleri üzerine bir inceleme

Bu çalışma, Türk edebiyatında belli bir dönem faaliyet göstermiş olan Ahmet Reşit Rey'in biyografisi ve edebi eserlerini konu almaktadır. Çalışmanın amacı, Ahmet Reşit Rey'in şahsında Türk edebiyat tarihinde, üzerinde yeterince durulmamış olan fikirlerin bilgi ve belgelere dayanılarak ortaya çıkarılması ve bilimsel olarak değerlendirilmesidir. Bu amaç doğrultusunda şahıs ve eser incelemesinde kullanılan çağdaş bilimsel yöntemler tespit edilerek Ahmet Reşit Rey'in biyografisi ve eserlerine uygulanmış ve belli sonuçlara varılmıştır. Çalışmada seçilen konular, bu konulan aydınlatıcı bilgi ve belgelere dayanılarak değerlendirilmeye çalışılmış bu bilgiler ışığında terkip ve tahlil yoluna gidilmiştir. Ahmet Reşit Rey ve onun edebi ve siyasi faaliyetleri, farklı kaynaklar incelenerek tespit edilmiş ve özellikle edebi faaliyetleri üzerinde ayrıntılı olarak durulmuştur. Neticede başlangıçta belirlenen amaçlar doğrultusunda Servet-i Fünun Edebiyatı adım verdiğimiz edebiyat döneminde, tenkit ve üslup sahasında önemli fikirleri olan Ahmet Reşit Rey'in bu döneme ve genel olarak Türk edebiyat tarihine katkıları tespit edilmiştir. II
XV. yüzyıl divan şiirinde İslam kaynaklı sözler

Divan şiirinin oluşumunda beslendiği ve gücünü aldığı kaynakların başında İslam gelmektedir. Bu çalışmada XV. Yüzyıl Divan Edebiyatı şairlerinin eserlerinde kullanmış olduğu İslami malzemenin, divan şiiri ve İslam inancındaki yeri ortaya konulmaya çalışılmıştır, bu nedenle tasavvuf ve İslam felsefesi gibi konulara dahil olacak malzemeler çalışma alanı dışında bırakılmaya gayret edilmiş, ayet ve hadisler içerisinde yer bulmayan unsurlar genel olarak kullanılmamıştır. Çalışmada dönemin Analodu, Çağatay ve Azeri sahasının büyük şairleri ve hükümdar şairler başta olmak üzere, otuzdan fazla şairin, divanları öncelikli olarak, en az bir eseri üzerinde tarama yapılmıştır. Bu çalışmada XV. Yüzyıl divan şiiri örnekleri içerisinden tespit edilmiş İslami ifadeler ve İslami kültüre ait unsurlar, içinde geçmişş olduğu manzum parça ile birlikte gösterilmiş, tespit edilen İslami malzeme hakkında bilgi verilmiştir. Tespit edilen malzeme içerisinde birbirinin benzeri olan, diğer maddeler içerisinde hakkında bilgi verilmesi muhtemel olan, çalışmanın boyutlarını haddinden fazla arttıracak olan materyal listeye dahil edilmemiştir. Tespit edilen unsurların ayet ve hadislerde ne anlamda kullanıldığı, başka İslami kavramlarla olan ilgisi, ne sıklıkla kullanıldığı ve kökeni hakkında bilgiler verilmeye gayret edilmiştir.
Dasakarmapathavadanamala'da ikilemeler ve ikilemelerin işlevleri

İkilemeler, Türkçenin tüm dönemlerinde önemli bir yere sahip olmakla birlikte özellikle Uygurlar tarafından yeni kabul edilen bir dini, anlama ve açıklama kaygısıyla dönemin eserlerine yansımış ve metin çevirilerinde sıklıkla kullanılmıştır. Bu tezde, Dasakarmapathavadanamala (DKPAM, BT 37) adlı eserdeki ikilemeler tespit edilerek onların anlamları, etimolojileri ve işlevleri incelenmiştir. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde ikileme üzerine yapılmış tanım ve adlandırmalar açıklanmıştır. İkilemelerin kapsamından ve ikileme üzerine bugüne kadar yapılan çalışmaların bir kısmından bahsedilmiştir. İncelenen eser olan Dasakarmapathavadanamala hakkında bilgi verilmiştir. İnceleme bölümü çalışmanın ikinci bölümü olup DKPAM'daki ikilemeler ve işlevleri incelenmiştir. Yineleme ve pekiştirme yoluyla oluşan ikilemeler ayrı bir başlık altında ele alınmıştır. Son olarak da Sonuç bölümü ve İkilemeler Sözlüğü verilmiştir.
Sirace'l-Kulub üzerinde sentaks çalışması

okunarak Latin harflerine aktarılmış, noktalama işaretleri konularak cümleler tespit edilmiş ve sözlüğü oluşturulmuştur. Çalışmanın asıl kısmını, belirlenen ilk 600 cümlenin yapıları bakımından üretici dönüşümsel dilbilim anlayışıyla incelendiği ikinci bölüm meydana getirir. Çalışma altı bölümü içerir : 1. Bölüm : Bütünce ile ilgili özellikler. 2. Bölüm : Toplam 1440 cümle üzerinde cümle kalıplarının çıkarılması, ortak noktalara göre cümle yapılarının belirlenmesi. 3. Bölüm : Cümle yapılan ve kalıplarıyla ilgili sayısal değerler. 4. Bölüm : Çalışma genelinde varılan sonuçlar. 5. Bölüm : Sirace'l-Kulub adlı eserden okunan, Latin harflerine aktarılmış, noktalama işaretleri ve 600 cümle belirlemesi yapılmış ilk 44 sayfa ve faksimilesi. 6. Bölüm : Bütünce genelinde fişlenmiş 357 kelime anlamı. Çalışma ' Kaynaklar ' bölümü ile bitirilmiştir.
Osman Şahin'in hikayeleri

Bu çalışma, Türk hikayeciliğinin değerli isimlerinden Osman Şahin'in hikayelerini belli bir plan dahilinde incelemek ve yazarın edebiyatımızdaki yerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmanın ilk bölümünde yazarın hayatı ve edebi kişiliği hakkında bilgi verilmiş, ikinci bölümünde ise yazarın on hikaye kitabı yayımlandıkları tarihe göre sırasıyla incelenmiştir. Her kitap; zihniyet, yapı, tema ve anlatım başlıkları altında ayrı ayrı çözümlenmiştir. Osman Şahin, 1970'lerin başından günümüze kadar yüzden fazla hikaye yayımlamıştır. Toplumcu ve eleştirel gerçekçi bir edebiyat anlayışına sahip olan yazar, hikayelerinde Doğu ve Güneydoğu Anadolu ile Toroslar'ın kırsal kesimlerinde yaşayan insanları anlatmıştır. Hikaye tekniğine önem veren Osman Şahin, her hikaye kitabında yeni anlatım teknikleri denemiştir. Osman Şahin'in hikayelerinde kullandığı dil de mahalli kelimeler, deyimler ve atasözleri ile bezenmiştir. Osman Şahin; roman, belgesel roman, çocuk hikayesi, deneme gibi türlerde de eserler vermiştir; ancak yazarın en başarılı olduğu edebi tür hikayedir. Türk edebiyatında hikaye türünün en dikkate değer örneklerini veren Osman Şahin'in hikayelerini ayrıntılı bir şekilde tahlil eden bu çalışma, Türk hikayeciliği ile ilgili yapılacak diğer çalışmalara katkı sağlamak amacındadır.
Hasan Kayıhan'ın hayatı, eserleri, edebİ kişiliği ve romanlarının tematik bakımdan incelenmesi

Bu çalışmamızda Hasan Kayıhan'ın hayatı, eserleri, edebi kişiliği ve romanlarının tematik bakımdan incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmamızın sonunda yazarın kendi ağzından hayat hikayesine, yazarla yaptığımız söyleşiye, yazarın aile kayıt örneğine, yazara ve romanlarına ilişkin bazı fotoğraflara yer verilmiştir. Edebiyatın farklı türlerinde çalışmaları olsa da romancılığıyla tanınan Hasan Kayıhan, romanlarında milli ve manevi değerlere bağlılığı ön plana çıkarmış, Almanya'da yaşayan Türklerin yaşadıkları sorunları da gözler önüne sermiştir. Edebiyatı sosyal mesaj vermenin bir aracı olarak gören yazar, doğru bildiklerini söylemekten de çekinmemiştir. Çalışmamızda yazarın yayımlanmış sekiz romanı da tek tek incelenmiş ve yazarın vermek istediği mesajlar üzerinde durulmuştur. Çalışmamızın sonunda, incelenen ve yararlanılan kaynaklar, kaynakça bölümünde belirtilmiştir.
Nadir Keskin

Aşıklık geleneği, Türkiye başta olmak üzere Türk Dünyasının çeşitli bölgelerinde yüzyıllar içinde pek çok değişim ve dönüşüm süreci geçirerek günümüze ulaşmıştır. Aşıklık geleneğinin günümüze ulaşmasında ve varlığını sürdürmesinde, bu gelenek çevresinde yetişen aşıkların önemli bir yeri vardır. Türk aşıklık geleneği içerisinde önemli bir yer teşkil eden zakirlik geleneğinin Gaziantep'te yaşayan temsilcilerinden biri olan Nadir Keskin, günümüzde bu geleneği sürdürmektedir. Bu tezde, Nadir Keskin'in aşıklık ve zakirlik geleneği içindeki yeri, hayatı, sanatı, eserleri ve eserlerinin yaratım ve aktarım bağlamları incelenmiş ve eserlerinin niceliği ve niteliği tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın sonunda Nadir Keskin'in eserleri, sanatçı tipi, eserlerin işlevi ile yaratım ve aktarım bağlamları ele alınarak özelde Nadir Keskin'in eserleri genelde ise Türk halk şiirlerinin incelenmesi ve değerlendirilmesi üzerine tespitlerde bulunulmuştur.
Redif kelimeler bağlamında Nabİ Divanı'nın çözümlenmesi

Divan şiirinin söylendiği dönemle günümüz arasındaki kopuşu engellemek, zengin şiir mirasını bugünün insanlarına aktarmak amacıyla söz konusu şiirlerin çözümlenmesi gerekir. Ancak, bu incelemeler sırasında şiirler, sadece bir yönüyle ele alınmamalı, şairin psikolojisi, eserin yazıldığı dönemin sosyo-külterel durumu ve genel anlamda 'insan' problemi göz önünde bulundurulmalıdır. Bu şekilde çok yönlü bir çalışma, divan şiirinin öneminin daha sağlıklı bir şekilde ortaya çıkmasını sağlar. Redif, şairin psikolojisini, devrin atmosferini ve buradan hareketle 'insan'ın benzer olan durumlarını ortaya koyan önemli bir etkendir. Redif kelime, şiirin temel taşı olup onun iskeletini oluşturur. Şair, şiirin bütününü redif üzerine kurarak, his ve hayal dünyasını redife yansıtır. Ayrıca şiiri oluşturan kelime kadrosu ile şiirdeki ahenk ve anlam bütünlüğü de redif etrafında meydana gelir. Bu çalışmada daha önceki şiir çözümlemelerinin aksine rediften hareketle yorumlamalar yapılmış; redifin şiir, şair ve dönem üzerindeki önemi ortaya konulmaya çalışılmıştır. Aynı zamanda şairin seçmiş olduğu rediften ve redifle bağlantılı şiire hakim olan fikir dünyasından yola çıkılarak 'insan'ın ortak duygu ve düşüncelerinin tespiti üzerinde durulmuştur.
Tracing modernity in the popular romances of the early republican period (1930-1945): the novels of kerime nadir, esat mahmut karakurt and muazzez tahsin berkand

Bu tez Kerime Nadir, Esat Mahmut Karakurt ve Muazzez Tahsin Berkand'ın 1930 ile 1945 arasında yayınlanmıs popular romans romanlarındaki modernite söyleminiaçıga çıkartmaya çalısmaktadır. Bu romanların analizleri, romanlar arasındaki benzerlik ve farklılıkları, o dönemin yazınsal üretim ve tüketim mekanizmalarıylaberaber dikkate alan kültürel bir baglam içinde yapılmaktadır. Bu baglam, iki savasarası modernitesiyle gelen sosyal degisimi kadın-erkek ilişkileri üzeriden anlatanpopular romans romanlarının yükseliste olduğu daha küresel bir egilimleiliskilendirilmistir. Bu çerçeve içinde, burada çalısılan popular romans romanlarında anlatılan modernite, kanon romanlarında bulunandan farklı bir modernite söylemineisaret etmektedir. Erken Cumhuriyet döneminde yeniden olusan orta sınıf tarafındankabullenilen popüler romans romanlarının bu söylemi, moderniteye daha olumlu bir sekilde yaklasır ve kendiliginden bir sosyal degisimin sinyallerini verir.
Abdülkadir İnan'ın halk bilimi ile ilgili çalışmaları

Türk halk bilimine derleme ve incelemeleriyle hizmet eden ve bu alandaki değerlerimizi tanıtan, milli kültürümüze yaptıkları katkıyı gün yüzüne çıkaran birçok çalışma vardır. Bu tez de Başkurdistan'da halk bilimi çalışmalarına başlayan ve zorunlu sebeplerle Türkiye'ye gelip çalışmalarını burada devam ettiren, Türkiye ile sırlandırdığımız Abdülkadir İnan'ın halk bilimi ile ilgili çalışmaları üzerinedir. Çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, İnan'ın hayatı, ailesi, eğitimi, kişiliği ve yayıncılığı ile Türkiye'de ve Türk dünyasında halk bilimi ile ilgili çalışmaları üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde, yazarın Türkiye'de yayımladığı kitapları tanıtılmıştır. Üçüncü bölümde ise Abdülkadir İnan'ın kitapları, makaleleri, onun hakkında yazılanlar, yayınlanan bildiriler kronolojik sıraya göre verilmiştir. Bu tez, İnan'la ilgili çeşitli fotoğraflar ile özellikle Abdülkadir İnan'ın halk bilimi üzerine kaleme aldığı makale örneklerinin bulunduğu ekler bölümüyle sona ermektedir.
Abdülmecid Sivasİ Şerh-i Cezİre-i mesnevİ

Abdülmecid Sivasi, on yedinci yüzyılın önemli portrelerinden biridir. Şeyhi mahlasıyla şiirler yazan bir şair, Halvetiliğin Şemsiyye kolunu İstanbul'a taşıyan bir şeyh, dönemin padişahlarına fikirlerini sunan bir danışman, dini ve tasavvufi birçok konuda yazan bir yazar ve özellikle tasavvufi eserlere şerhler yazan bir şarihtir. Yaşadığı dönemde bir selefi hareketi olan Kadızadelilere karşı Sivasiler hareketine liderlik etmiştir. Tekke ile medrese arasında yaşanan bu çatışmayı yaşamı boyunca ilmi düzeyde tutarak halk içinde oluşabilecek şiddet olaylarını engellemiştir. Bu çalışmada, Yusuf-ı Sineçak'ın Cezire-i Mesnevi adlı eseri üzerine Abdülmecid Sivasi'nin yapmış olduğu şerhi karşılaştırmalı metin olarak hazırlanarak eserin içeriği incelenmiştir. Yaptığımız araştırmalar sonucunda Abdülmecid Sivasi'nin Şerh-i Cezire-i Mesnevi adlı eserinin yedi nüshasına ulaşılmıştır. Nüsha karşılaştırılması yapılarak asıl esere en yakın metin meydana getirilmesi hedeflenmiştir. Metin incelemesi ile dönemin edebi ve kültürel ortamına dair bilgiler elde edilmeye çalışılmıştır. Yusuf-ı Sineçak'ın eseri üzerine bir şerh olmasına rağmen eser bu eserde olmayan beyitleri de kapsamaktadır. Abdülmecid Sivasi farklı Mesnevi ciltlerinden beyitler ekleyerek şerh etmiştir. Bu çalışmamızın bilim dünyasına hem eser üzerine karşılaştırmalı bir metin kurulması hem de içeriğinin dönemin özelliklerini yansıtması açısından katkı sağlamasını umuyoruz.
Tomris Uyar öykücülüğünde toplumsal güncellik ve biçimsel arayışlar

Özellikle 1960'h yıllardan itibaren Türkiye, modernleşen bir ülkenin içinden geçtiği dönemeçleri hızla kat eder oldu. Bu toplumsal değişim süreci kendini en çok gündelik hayatın şehirli görünümlerinde gösterdi. Yaşama kendince yorumlar katmak isteyen edebiyat yapıtları da bu modern koşullan dile getirmek için yeni arayışlara yöneldi. Modernleşen bir dünyayı en iyi şekilde dile getirdiği iddia edilen çağdaş kısa öykü türü de bu suretle Türk edebiyatında daha sağlam adımlar atmaya başladı. 1965'ten bu yana öykü yazan Tomris Uyar' in onuncu öykü kitabı 1998 yılında yayımlandı. Yazarın yapıtları, bu süreçte, toplumdaki ve edebiyattaki gelişmelerin yakın takipçisi oldu. Sıradan insanların gündelik hayatında beliren toplumsal baskı biçimleri Uyar' in öykülerinin arka planını oluşturdu. Dönemin rengini belirleyen ayrıntılar bir şekilde öykülere sızarak okuyucuyu yaşanan günlerin eleştirisine çağırdı. Tomris Uyar' in öykülerine toplumsal güncellik payı olarak yansıyan modem dünyanın gündelik hayatına yapılan bu vurgu, yazarın öykü anlayışı çerçevesinde yeni arayışlara yöneldi. 1980'li yıllara kadar Uyar, izlenimci bir edebiyat anlayışının etkisiyle yazdığı şiirsel ve yalın öykülerinde, sıradan insanların yaşanan değerler karmaşasında bir seçim yapmaya zorlandıkları koşullan dile getirdi. Yazar, hüzün, ironi ve mizah öğelerini içice kullanarak gündelik yaşamların ağırlığı altında ezilen şehirli insanların öykülerini anlattı. 1980'li yıllardan itibaren daha farklı bir öykü gerçekliği arayışına giren Uyar, gündelik yaşamın kıstınlmışlığım bu kez postmodern eğilimlerle, çağdaş masallar, metinlerarası bağlar, soyutlamalar, belirsizlikler ile ortaya koymaya çalıştı. İki ana bölüme aynlan bu çalışmada, öykülerdeki bu biçimsel arayışın toplumsal güncelliği yakalamadaki farklılıktan ortaya çıkanlmaya çalışıldı. Tomris Uyar' in öykücülüğünde kendini belli eden yenilik arayışının temelde yaşamlanmızı kuşatan modem bir yanılsamanın izlerini sürdüğü fark ediliyor. Yazann bunu yaparken geçen yıllarla birlikte 'bildiri' havasından uzaklaşıp daha zengin bir öykü evrenine daldığı, ilk öykülerindeki umutlu ve şiirsel sesin yerine çağın nabzını tutan daha yetkin bir sese ulaştığı görülüyor. Tomris Uyar öykücülüğü, toplumsal günceli öykülerine yerleştirme biçimiyle okuyucuyu modem zamanlann ve çağdaş Türkiye manzaralannın eleştirisine çağınyor.
Aşık Mevlüt Mertoğlu hayatı sanatı eserleri

Tarihi seyir içinde aşık edebiyatı, Türklerin, İslamiyet'i kabul etmesiyle birlikte Türk sözlü edebiyatın temeli olan ozan-baksı geleneğinin muhafazakarlaşması ve yerlileşmesi ile yeni bir tarz olarak ortaya çıkmıştır. Kaynağını sözden alan aşık edebiyatı, yüzyıllar boyunca farklı kültür ve coğrafyalara yayılarak toplumun hafızasını oluşturmuş ve edebiyatın önemli bir parçası haline gelmiştir. 15. yüzyılda kendini gösteren bu edebiyat, temsilcileri olan aşıklar tarafından günümüze kadar korunmuş ve taşınmıştır. Aşık Mevlüt Mertoğlu'nun hayatı, sanatı ve eserlerinden oluşan bu çalışmanın amacı, Erzurum aşıklık geleneği çevresinde yetişen, Erzurum aşıklık geleneğinin önemli temsilcilerinden olan Aşık Mevlüt Mertoğlu'nun aşıklık geleneği içerisindeki yerini ve önemini ortaya koymaktır. Nitel bir çalışma olan bu incelemede, halk edebiyatı ve aşık edebiyatı üzerine yazılmış eserler literatür taraması yapılarak incelenmiştir. Verilerin toplanması ve analiz edilmesi sürecinde yerinde gözlemler yapılarak elde edilen veriler derlenmiş, aşık ile ikili görüşmeler yapılmış, ihtiyaç duyulan veriler toplanmış, nitel araştırma yöntemine göre bu veriler analiz edilmiştir. Aşık Mevlüt Mertoğlu'nun iki yüz on iki şiiri aşk, özlem, gurbet, kader-şans-talihten yakınma, din, tasavvuf, aile, toplumsal ve eleştirel konular, milli duygular başlıkları altında incelenmiş; şiirlerin dil, üslup ve şekilsel özellikleri tespit edilmiştir.
Kusuri'nin Keriman-ı Dilir adlı eseri

18. yüzyılın halk şairlerinden olan Kusuri'nin önemli eserlerinden birisi de 'Keriman-ı Dilir'dir. 'Keriman-ı Dilir'; Battalname ve Danişmentname tarzında yazılmış, gaza ve cihat ruhunu yansıtan dini - tasavvuf hikayelerden oluşur. İçinde yer yer destanımsı ve masalımsı unsurlar dikkat çeker. 5772 beyitten oluşan eser aruzun muhtelif kalıplarıyla yazılmıştır. Eser, birbirine bağlı 1 1 orijinal hikayeden ibaret olup, 1 1 baba ayrılmıştır. Yazıldığı döneme göre dili sade denilebilir. Üslubu akıcı ve etkileyicidir. Kitabın tam adı 2 b'de 'Haza Kitab-ı Kıssa-i Keriman-ı Dilir Min Te'lif-i Ömerü'l-Kusuri' olarak kayıtlıdır. Besmeleden sonra eser, Bedatü bismirahmani'r-rahime Sena vü hamd ü şükrallah kadime beyitiyle başlamakta, Ana hepten zuhur itdi umun Bihamdillah tamam itdi Kusuri beyitiyle bitmektedir.
Ahmed Halis Dede tufeylü menakıbi'l-kibari'l-Mevlevİ fİ-Menkabeti Hazreti'ş-Şeyhi's-Sakıbi'l-ma‛nevİ

Mevlevilik tarikatı çevresinde oluşan edebi mahsuller Türk edebiyatında önemli bir yere sahiptir. Mevlevi gelenek içinde oluşan edebiyat genellikle Mevlevihaneler etrafında teşekkül etmiştir. Kütahya Mevlevi Asitanesi Osmanlı coğrafyasına yayılmış doksan civarındaki Mevlevihane içerisinde en önemli Mevlevihanelerden biridir.17. yüzyılın sonlarından 18. yüzyılın ortalarına kadar Kütahya Arguniyye Mevlevihanesinde şeyhlik yapmış olan Mustafa Sakıb Dede ile babasının bıraktığı yerden 18. yüzyılın sonuna kadar aynı Mevlevihanede şeyhlik yapan Ahmed Halis Dede, Mevlevilik tarihi açısından iki büyük esere imza atmışlardır. Mustafa Sakıb Dede Sefine-i Nefise-i Mevleviyan, oğlu Ahmed Halis Dede ise babasının eserine zeyl olarak Tufeylü Menakıbi'l-Kibari'l-Mevlevi Fi-Menkabeti Hazreti'ş-Şeyhi's-Sakıbi'l-Manevi isimli eserleri yazmışlardır. Bu iki eserin konusu da Mevlevi çelebileri, dedeleri ve dervişlerinin hayat hikayeleri olmakla birlikte her iki eser içinde sosyal bilimlerin hemen hemen bütün alanlarına ait birçok malumat mevcuttur. Bizim çalışmamızın amacı Ahmed Halis Dede'nin Tufeylü Menakıbi'l-Kibari'l-Mevlevi Fi-Menkabeti Hazreti'ş-Şeyhi's-Sakıbi'l-Manevi isimli eserinin tenkitli ve transkripsiyonlu metnini ortaya koymak, şekil ve muhteva yönüyle incelemesini yapmak, bunun yanı sıra metinde yapılan şiir iktibaslarının müelliflerini ve kaynağını tespit etmek, bu suretle kendinden önce Arap, Fars ve Türk edebiyatında yazılan manzum eserlerin Tufeylü Menakıbi'l-Kibari'l-Mevlevi'ye ne ölçüde tesir ettiğini açığa çıkarmaktır. Bunlarla birlikte çalışmamızda Ahmed Halis Dede'nin hayatına dair teferruatlı bilgi verilmiş, divanının olup olmadığı konusu geniş ölçüde tartışılmıştır. Türk edebiyatında menakıbname türünün teşekkülü ve bu teşekkül esnasında Mevlevi menakıbnamelerinin konumu, Mevlevi menkabeleri içerisinde ise Sefine-i Nefise-i Mevleviyan ve Tufeylü Menakıbi'l-Kibari'l-Mevlevi'nin önemine genişçe yer verilmiştir.
Altay Öktem romanlarında yeraltı edebiyatının izleri

eleştirel, aykırı ve genellikle müesses nizamlara karşı var olma çabalarının söylemi olan Yeraltı edebiyatı aynı zamanda argonun, küfrün, cinselliğin, sıradışılığın dışavurumudur. Bir başka deyişle Yeraltı edebiyatı, kanona karşı bir başkaldırı ve isyan edebiyatıdır. Tarihin her döneminde bu doğrultuda karşımıza çıkabilen bu başkaldırı söylemi, Dünya edebiyatlarında, küresel kapitalizmin baskıları neticesinde 20. Yüzyıl itibariyle yoğunlaşmıştır. Türk edebiyatında da söylemsel olarak önceki dönem eserlerinde nüvelerini bulabileceğimiz Yeraltı edebiyatı, asıl kimliğini 1980 sonrasında bulur. 12 Eylül Darbesi'nden sonra ülkede oluşan edimsel, söylemsel gizlilik ve hemen ardından Türkiye'nin hızlı bir biçimde küresel kapitalizmin bir parçası haline gelmesi; Türkiye'de bir tepki edebiyatı olan Yeraltı hareketinin oluşup gelişmesine zemin olmuştur. Türk edebiyatının köklü ve zengin kıta sahanlığı içerisinde oldukça yeni sayılan bu alanla ilgili yapılan bilimsel çalışmalarsa yok denecek kadar azdır. Bu bağlamda Türkiye'de yeraltı söyleminin şekillenişinde asıl kimliğini bulduğu 1980'li yıllardan beri sürecin içinde bulunan Altay Öktem'in şiir, roman, deneme ve fanzin çalışmaları oldukça önemlidir. Sanatçı, 80'lerden günümüze kentlileşmenin, yabancılaşmanın, ötekileştirilmenin, şiddetin, anarşizmin ortaya çıkardığı Yeraltı edebiyatının kanon karşıtı, nihilist, septik, muhalif bir görüngede öne çıkan yazarlarındandır. Ayrıca şiirsel bir anlatı dilini Yeraltı edebiyatına, özellikle de yeraltı romanına, getiren sanatçının eserlerinin Türkiye'de yeraltı söyleminin, edebi tavrının ve sosyal alanının genişlemesinde etkisi büyüktür. Özellikle 2000'li yıllar sonrasında daha da önemli bir konu haline gelen Yeraltı edebiyat araştırmalarını da göz önünde bulundurulursak Altay Öktem romanlarındaki yeraltı söylemi incelemenin önemi daha da pekişir. Bu nedenledir ki bu çalışmanın amacı Türk edebiyatında Yeraltı edebiyatının temsilcisi konumundaki Altay Öktem'in romanlarında geçen Yeraltı edebiyatının izlerini araştırmaktır.