turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Kültür turizmi-yerel ekonomik kalkınma ilişkisi, Beypazarı ve Safranbolu örnekleri

Turizm, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin en önemli gelir kaynaklarından biri olarak dikkat çekmektedir. Türkiye gibi gelişmekte olan ülkeler sahip oldukları tarihi, kültürel ve doğal varlıklarını cazibe merkezlerine dönüştürmek suretiyle yeni turizm alanları ortaya koymaktadır. Özellikle geleneksel dokunun korunduğu, tarihi ve kültürel çevreye sahip Beypazarı ve Safranbolu örnekleri bu cazibe merkezlerinin başında gelmektedir. Bu çalışma kültür turizminde benzer gelişim gösteren, özellikle yerel unsurların ön planda tutulduğu, geleneksel dokunun korunmasına dayalı bir turizm anlayışı olan yerleşim yerlerinde kültür turizminin yerel ekonomik kalkınmaya etkisinin araştırılmasını amaçlamaktadır. Beypazarı'nda ilk olarak Kültür Bakanlığı 1995 yılında tarihi evlerin bulunduğu Alaaddin Sokak'da 13 evin cephesinin yenilenmesini içeren 'Sokak Sağlıklaştırma Projesi' başlatılmıştır. İkinci adım olarak 1999 yılında göreve gelen Belediye Başkanı 'Beypazarı evlerinin korunarak kültürünün yaşatılması' temel vizyonu olarak görmüş ve buna göre adımlar atmıştır. Bu vizyon çerçevesinde kısa bir süre içinde tarihsel ve kültürel özelliklerin korunması ile kent kimliğinin vurgulanması ve turizmin geliştirilmesine yönelik girişimler başlatılmış, yerel ekonomi de turizm sektörünün gelişmesine ciddi gelişmeler görülmeye başlanmıştır. Safranbolu'da ise Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu'nun kenti 1975 yılında kentsel sit alanı ilan etmesi ile başlayan turizm hareketliliği, UNESCO tarafından 17 Aralık 1994'de Dünya Miras Listesi'ne dahil edilmesi ile yerel ekonomiye katkısı artmıştır. Buna bağlı olarak; yerel ekonomi Beypazarı ve Safranbolu'da turizm sektörünün gelişmesine bağlı olarak canlanmıştır. Bu çalışmada turizm gelişiminin yerel ekonomiye olan etkileri istatistiki veriler, çeşitli kurum ve kuruluşlar ile yapılan görüşmeler ve ziyaretçi/işletmeci anketleri ile değerlendirilmektedir. Sonuç olarak Beypazarı ve Safranbolu örneklerinden yola çıkarak, turizm ile yerel ekonomik kalkınmanın sağlanmasında öne etkenlerin değerlendirilmesi yapılacaktır.
Kıyı alanlarının planlanmasında kentsel tasarım rehberinin rolü:Muğla-Akyaka örneği

Bu çalışmada Kıyı Alanlarında yıllardır süregelen koruma çabasına ve istikrarlı büyüyebilmelerine yardımcı olmak amacı ile yapılmış çalışmalara bir yenisini eklemek hedeflenmiştir. Akyaka'nın Kentsel Tasarım Rehberleri kullanılarak ele alınmasını konu eden çalışmada alanın kimliğine ve doğal güzelliklerine sahip çıkmak çalışmanın önceliğidir. Güney Ege'nin sakin bir kenti olan Muğla'ya bağlı Ula İlçesi sınırlarında olan Akyaka uzun bir tarihi geçmişşe sahip olan bir kıyı yerleşimidir. Coğrafi olarak dağlar ve denizin arasında kalan alan, Sakin Kent unvanı almış bir beldedir. Ülke çapında ünü olan, gittikçe büyüyen yerleşimi ile doğal ve mimari özelliklerinden dolayı daha önemli hale gelmektedir. Gökova Körfezi'ne kıyısı olan belde çok fazla medeniyete ev sahipliği yapmış, son elli yıldır adından söz ettirmeye başlamıştır. Akyaka, ülkemizde sayılı olan Özel Çevre Koruma Bölgeleri arasında olup, ünlü şair yazar Nail ÇAKIRHAN'ın mimariye yaptığı katkılar sayesinde özellikli bir yapısall kimliğe kavuşmuştur. Çalışmanın içeriği, Akyaka'nın kıyı alanı olarak gelişmesinde doğru kararların alınabilmesi, yanlış uygulamaların düzeltilebilmesi ve sahip olduğu güzelliklerin korunması amacıyla Kentsel Tasarım Rehberlerinin hazırlanması olarak belirlenmiştir.
Kadıköy İlçesi'ndeki semt parkları ve sahil dolgu alanlarından kullanıcıların memnuniyet derecelerinin değerlendirilmesi

Bugün şehirlerimizi çoğu, hızlı nüfus artışı ve alanca büyüme olgusu ile karşı karşıyadır. Bu durumda, kentlinin ihtiyacı olan yeşil alanları sağlayacak çalışmalar yetersiz kalmaktadır. Bu duruma en iyi örnek olan İstanbul'da kişi başına düşen yeşil alan miktarı gün geçtikçe azalmaktadır. Gerçekte doğal büyük bir yeşil örtü ve bitki topluluğu ile ekolojik potansiyele sahip olan İstanbul ve çevresinde, kentlinin kırsal alanlardan yeterince yararlanması söz konusu değildir. Kadıköy ilçesi, İstanbul ilinin Bakırköy ilçesinden sonra 2. Büyük ilçesi olması nedeniyle çalışma alanı olarak seçilmiştir. Bu tez çalışmasında yeşil alanların sürdürülebilir kullanımları ve geliştirilebilmeleri için, kentsel gelişme kriterleri ile birlikte, kullanıcıların ihtiyaç ve isteklerinin bir bütün olarak ele alınmasının gerekliliği ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu tez çalışmasında örneklem alanı olarak seçilen sahil dolgu alanları ve semt parklarında anket soruşturması yapılmış ve elde edilen bilgiler ışığında kullanıcı memnuniyeti değerlendirilmiştir. XİV
Kamusal sanat aktivizmi: Stüdyo 21 Lefkoşa

Bu araştırma, Lefkoşa'nın bölünmüş kentsel coğrafyasında, Studio 21 inisiyatifi üzerinden etnografik bir anlatı ile kentlerin dönüşümünde kamusal sanat aktivizminin gücünü araştırmaktadır. Araştırma, kamusal sanat aktivizminin, özellikle politik huzursuzluk, sosyo-ekonomik eşitsizlikler, hareketlilikler ve kentsel çöküntünün tanımladığı umut mekanlarında yer-yapma için paradigma değişiminin öncüsü olduğunu iddia etmektedir. Sanat sadece belirli bir kesimin tüketebileceği elitist bir lüks değil, aynı zamanda hem kentsel mekansallık için hem de toplum için dönüştürücü değişime öncülük eden güçlü bir araçtır. Bu nedenle araştırma, Stüdyo 21'de rol alan tüm paydaşlar ve sürecin parçası haline gelen toplum ile yapılacak derinlemesine görüşmeler ve bireysel gözlemler üzerine kurulmuştur. Araştırma kapsamında yanıt aranan başlıca sorular şunlardır: Kamusal sanat bir kentsel aktivizm kaynağı haline nasıl gelebilir? Kamusal sanat aktivizmi yer-yapma eylemine nasıl katkıda bulunabilir? Aktivizme ve isyana dayanan çoğunluğun yönetiminde planlamanın rolü ne olmalıdır? Araştırmanın sonuçları, kentsel mekanın, yerelliğin ve yerel sermayenin güçlendirilmesi yoluyla, kendi çözümlerini nasıl oluşturabileceğini göstermektedir.
Reading Turkish urbanisation through socio-economic residential segregation in 15 cities

Bölgesel eşitsizlik, sosyo-ekonomik farklılıklar, etnik ve kültürel ayrımlar gibi sınıflaşmanın pek çok biçimde kendini gösterdiği Türkiye'de, ayrışmanın doğasını anlamak şüphesiz başlı başına önemli ve değerli bir çabadır. Buna rağmen Türkiye'de ayrışmayı doğrudan ele alan az sayıda çalışma yer almakta ve bu az sayıdaki çalışmalar bile ülkenin öncü kentleri olan İstanbul, Ankara ve İzmir dışındaki kentlere ait ayrışma deneyimlerine değinmekten uzak kalmaktadır. Bu tez çalışması, örneğin, Türkiye kentleşmesinin, endüstrileşmesinin ve bu süreçlerde etkili sosyal, ekonomik ve kültürel dinamiklere dair bildiğimiz çoğu şeyin söz konusu öncü kentlere ait süreçler olduğunu ve ülkede farklı kentsel süreçlerin, farklı aktörler arasında farklı türden bir aradalıkların, Türkiye'de farklı kent gelişme hikayeleri çıkarabileceği üzerine neredeyse hiçbir anlayış geliştirilmediğini göstermektedir. Oysa ki 1980'lerin sonlarında ortaya çıkan Anadolu Kaplanları'nın kendilerine özgü endüstrileşme deneyimi bile ülkede öncü kentler için çizilen kentleşme pratiklerine uymayan, farklı türden ve özgün kentleşme deneyimleri olabileceğine dair güçlü bir kanıt olarak görülebilir. Tezin temel argümanı, Türkiye'de işleyen farklı türden ve özgün kentsel süreçlerin, ülkedeki farklı kentlerin sosyo-ekonomik statüye bağlı ayrışma deneyimleri üzerinden okunup, anlaşılabileceği üzerine kurulmuştur. Bunu yaparken ise tez çalışmasında ülkenin az bilinen bölümü olan geniş bir Anadolu coğrafyasına ışık tutmak önemli görülmekte, yerleşimsel ayrışma, farklı kentsel dinamikleri olan 15 kent -Adana, Ankara, Antalya, Bursa, Denizli, Diyarbakır, Erzurum, Eskisehir, Gaziantep, İstanbul, İzmir, Kayseri, Konya, Mersin ve Samsun- üzerinden incelenmektedir. Ayrıca tezde incelenen dönem 'büyük dönüşüm' olarak tanımlanabilecek dönemin başlangıcı olan 2000 senesidir. Bu da aynı zamanda Türkiye kentlerine ait dönüşüm öncesi son bir fotoğraf elde etme fırsatı anlamına gelmektedir.
Dış mekan tasarımında biyoklimatik parametrelerin etkisi 'Yalova örneği'

Dış mekan üzerinde çalışan tüm disiplinler; içerisinde yasamakta olduğumuz kentsel mekanın, her türlü ihtiyacımıza cevap verecek konfor ve rahatlığı temin edecek niteliklere sahip olması amacına hizmet etmektedir. Bireyin iklimsel konforu baz alınarak ortaya konan çalışmalarda, çoğunlukla bir bölgeye ait konfor şartlarının yıl içindeki dağılımları saptanmaya çalışılır. Sonuç olarak iklimsel konfor şartlarının sağlandığı dönemlerde, insan biyoklimatik konforuna dair, mevcut dış mekanlara ait aktivite seçenekleri ortaya konulabilir ya da yapılacak tasarımlar insan biyoklimatik konforu dikkate alınarak yapılabilir. Bu çalışmada; biyoklimatik parametreler bakımından, Yalova ili Süleymanbey mahallesine ait detaylı iklim analiz ve sonuçlarının değerlendirilmesi ve gelecekte yapılacak olan ilgili mekan tasarımlarına yön verebilecek veri tipolojilerinin oluşturulması planlanmıştır. Söz konusu veri tipolojilerinin; iklim dengeli planlama ve tasarım kriterleri ve diğer mekansal kriterlerin biyoiklimsel açıdan değerlendirilmesi için kullanılması hedeflenmektedir. Çalışmada da görüldüğü üzere iklimsel konfor kriterleri bireyin kendi nitelikleriyle ilgili ve ilgili olmayan birçok mekansal parametre tarafından etkilenebilmektedir. Bireylerin kendilerine ait niteliklerine dışarıdan düzeltme yönünde müdahale edilemeyeceği için biyoklimatik konfor şartlarının sadece planlama ve tasarımlarda uygulanan prensip ve ölçütlerle iyileştirilebildiği düşüncesiyle, mekansal biyoklimatik prensip ve ölçütlerin ortaya konulması amaçlanmaktadır.
Side antik kentinin yaşadığı değişimin morfolojik özelliklerinin mekan dizim analizi ile değerlendirilmesi

Mekan Dizilimi yöntemi mekansal konfigürasyonlara kendi özel ölçüm değerleriyle hem kent ölçeğinde hem de bina ölçeğinde açıklamalar getirir. Yaya hareketleriyle, yayayı etkileyen mekansal çevre arasındaki ilişkileri değerlendirir. Mekan yalnızca fiziki elemanlardan ibaret değil aynı zamanda kültür, yaşayış tarzları, komşuluk ilişkileri gibi tüm sosyal verilerden oluşan kent mekanını meydana getiren bir bütündür. Bu tez çalışmasında mekansal ilişkiler sisteminin değerlendirileceği örneklem bölgesi olarak Koruma alanı ilan edilen Side Antik Kenti seçilmiştir. Çalışma özel de ise Side'de yer alan en uzun cadde olan Liman Caddesi seçilmiştir. Özellikle turizmin gelişimi ile bölgenin cazibe merkezi olması Liman caddesinin merkesi konumundan dolayı kentin mekansal değişimini slerin değişen niteliklerinden okuyabiliriz. Çalışmada ele alınan yapıların büyüklük, pl n tipi, bölg s l y rl şim, mim ri öz llikl r açısından vl rin g n l öz llikl rinin ynı olduğu, y pıldıkl rı dön ml r gör farklılık göst rm diği t spit edilmiştir. vl r, bugünkü kull nıcıl rın g r ksiniml ri sonucu biçim d ğiştirmiştir. Birçok y pıs l d ğişikliğ gidilmiştir. vl rin bir çoğund cumb lı y pıl r h l durm sın k rşın m lz m , kull nım, işl v v ş kil açısından d ğişikliğ uğr mıştır. Birbiri il b ğl ntılı k tl r tic ri kull nım için kimi y pıl rd yrılmış, üst k tl r çoğunlukl y pısını korurk n giriş k tl rı d form syon uğr mıştır. M kan dizilimi il n lizi y pıl n g l n ks l Sid vl ri m kan org niz syonund b nz r morfolojik düz nl m kur ll rı g ç rli olmuştur. Çalışma sonucunda Sid 'd ki g l n ks l vl r sahip oldukl rı m kans l pot nsiy lin ltınd kull nılm kt dır. Kull nılm y n m kanl rd kir y v ril r k işl tm ol r k kull n c k ol nl rın y pıy z r r v rm sin n d n olm kt dır. M kan dizilimi il n lizl ri y pıl n g l n ks l vl r it pl nl r r sınd kull nım v nl m b kımınd n f rklılıkl rın bulunm dığı görülmüştür. vl rin bölünm si, kull nılm y n v kl n n biriml rin oluşu günc ld vl rin bir z d h dış çık ğiliminin rttığını göst rm kt dir.
Afet sonrası geçici yerleşim yerlerinin planlanmasındaki faktörlerin incelenmesi : Karşıyaka örneği

Afet/acil durum sonrasında, insanların doğru bilgilere ulaşabileceği ve toplanabileceği güvenli alanlara yönlendirilmeleri ve barınma ihtiyaçlarının karşılanması 'Müdahale ve İyileştirme Planlaması'nın en önemli konularından birisidir. İzmir'de deprem senaryoları çalışmaları, 1999 yılında, Birleşmiş Milletler Uluslararası Doğal Afetleri Azaltmanın On Yılı Sekretaryası tarafından desteklenen RADIUS Projesi kapsamında başlatılmış ve İzmir Büyükşehir Belediyesi ile Boğaziçi Üniversitesi işbirliğinde 'İzmir Deprem Master Planı' oluşturulmuştur.17- 21 Ekim 2005 tarihlerinde meydana gelen Urla ve Seferihisar depremleri sonrası, Valilik Kriz Yönetim Merkezi bünyesinde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı İzmir İl Müdürlüğü ile birlikte teknik bir çalışma grubu oluşturularak, plan çalışmalarına başlanılmıştır. Bu planla, ilk toplanma ve acil barınma alanları da belirlenmiştir. Günümüzde ise TAMP ve İZAMP 2015, AFAD tarafından hazırlanmış ve onaylanarak uygulanabilir hale getirilmiştir. İZAMP 2015 kapsamında, İzmir İli genelinde, ilçe bazında toplanma alanlarının belirlendiği, ancak çadır kent alanlarının belirlenmesi ile ilgili çalışmaların henüz tamamlanmadığı ve komisyonlarda görüşüldüğü yetkililerce belirtilmiştir. Bu çalışmada İzmir'deki afet sonrası toplanma ve acil barınma alanlarının yerleri ve büyüklüklerinin belirlenmesine yönelik farklı kurumlarca farklı yıllarda yapılmış çalışmalar derlenmiştir. Çalışmada Karşıyaka ilçesinde İZAMP, RADIUS vb. kapsamda belirlenen toplanma ve çadır kent alanlarının, yeterli nitelikte ve büyüklükte olup olmadığı, alanların belirlenme kriterleri ile ulusal ve uluslararası standartlara göre uygunluğu tartışılmıştır. Mevcut toplanma alanlarının konumları belirlenerek, uydu fotoğrafları üzerinde görselleştirilmiş, ayrıca Coğrafi Bilgi Sistemleri tabanlı analizler yardımıyla mahalle tabanlı mekansal veriler ve ağırlıklı çakıştırma yöntemi kullanılarak, mahalleler arasında bir risk sınıflaması yapılmış, bu yöntem ile ortaya çıkan en riskli üç mahalle için ise toplanma alanı seçimi uygunluk sorguları tamamlanmıştır.
Dönüşüme bağlı sürdürülebilir planlama yaklaşımlarının değerlendirilmesi; Erzurum örneği

Hızla artan dünya nüfusu kaynakların tükenmesine ve çevresel sorunların artmasına yol açtığı gibi kentlerinde orantısız ve çarpık gelişmesine sebep olmaktadır. Yaşanan bu tür mekansal ve çevresel problemler dünyada ve ülkemizde olduğu gibi Erzurum kentinin de kentsel anlamda bir dönüşüm içine girmesini zorunlu kılmıştır. Bu bağlamda tezin amacı, Erzurum kentinde saçaklanarak kontrolsüz büyüyen gelişme alanlarının engellenmesi için kent merkezindeki kentsel dönüşüm alanlarını sürdürülebilir planlama yaklaşımları ile çözümleyerek bir fırsata dönüştürmeyi ve daha sürdürülebilir bir kentleşme için gerekli stratejilerin ortaya konmasını amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında, Erzurum kent merkezine yönelik mekansal gelişmeler tarihsel süreç içerinde incelenmiş ve günümüzde geçerli olan imar planlarının kent makroformu üzerindeki etkileri değerlendirilerek kentsel yayılma alanlarının nedenleri üzerinde durulmuştur. Ayrıca araştırma konusuyla ilgili daha önce yapılmış çalışmalar incelenmiş, incelenen bu çalışmalardan faydalanarak mekansal analizler ve sosyo-kültürel değerlendirmeler amacıyla anketler uygulanmıştır. Yapılan mekansal analizler ve anket analizleri sonucunda kentsel dönüşümün gerekliliği ve dönüşüm alanlarında halk katılımının sağlanması hususunda önemli sonuçlar elde edilmiştir. Bu çalışmanın sonucunda; Erzurum kenti için daha sürdürülebilir gelişme koşullarının oluşturulabilmesi için planlama süreci içerisinde kentsel dönüşüm alanlarına öncelik verilerek kentin gereksiz yayılımına karşı geliştirilecek stratejiler ve öneriler ortaya konmuştur.
Planlamada coğrafi bilgi sistemlerinin kullanımı

Bu çalışmada Coğrafi Bilgi Sistemi tanımları, kapsamı işleyişi incelenmiştir. Konunun daha iyi açıklanması amacıyla CBS'nin kullanım alanlarına örnekler verilmiştir. CBS'nin planlamada kullanımı konusunda ise daha ayrıntılı bilgiler verilmiştir. Çeşitli ülkelerden CBS uygulamaları da planlamada CBS kullanımının daha açıklayıcı olabilmesi için verilmiştir. Yapılan çalışmaların uygulaması konusunda da Kadıköy Belediyesi Coğrafi Bilgi Sistemi anlatılmış ve bir pilot proje örneği ile saha çalışması yapılmıştır.
An investigation of public spaces in Izmir from a place management perspective

Bu çalışmada; mekan yönetiminin nasıl oluştuğu ve mekan yönetiminin bileşenlerinin neler olduğu araştırılarak, Türkiye de farklı kamusal alanların nasıl yönetildiği araştırılmıştır. Mekan yönetimi, katılımcı mekan üretimi ve yönetimini kapsayan bir özeliğe sahiptir. Literatür araştırmaları sonucunda mekan yönetiminin alt başlıkları olarak; mekan gelişimi, mekan kalitesi ve mekan markalaşması kabul edilmiştir. Çalışma içerisinde farklı ölçekli 3 proje incelenmiştir. Bu projeler Berlin Postdamer Platz, New York High Line ve Bryant Park projeleridir. Bu örnekler mekan gelişimi, mekan kalitesi ve mekan markalaşması kapsamında incelenmiştir. İzmir'de faklı yönetim şemalarına sahip üç farklı alanın yöneticileriyle yarı yapılandırılmış mülakatlar yapılmıştır. Bir alanın gelişmesi için alt-yapı sistemlerinin uygun olup yasaların gelişime izin veriyor olması ve teknoloji kullanılarak yapılması gerekmektedir. Alanların gelişimi ancak kaliteli mekanların oluşturulmasıyla gerçekleşebilir. Sosyal durum ve çevresel etmenlerin yanı sıra mekan yönetimi de buna olanak sağlamalıdır. Mekanın kaliteli bir şekilde tasarlanıp geliştirilmesiyle beraber alan ölçeği ne olursa olsun markalaşma oluşmaya başlar. Kamusal bir alanın başarılı yönetilmesi için yasal durumlara ek olarak en büyük etken maddi konulardır. Bir alanın başarılı yönetilmesi için tasarım sürecinden itibaren nasıl yönetilebileceği sorusuna cevap vermelidir. Tasarım yapılırken, tasarım alana uygulanırken ve kullanılara hizmet ederken yapım maliyetlerinin yanı sıra kullanım maliyetleri de göz önünde bulundurulmalıdır. Bu şekilde mekan yönetimi kendi içinde sürekliliğini sağlayabilir ve mekan yönetimi kaliteli bir şekilde sürdürülerek başarısının devamlılığını sağlayabilir.
Türkiye'de mülkiyet kavramının kentsel dönüşüm ve gayrimenkul geliştirme süreçlerindeki önemi; Başıbüyük ve Gülsuyu mahalleleri örneği

Türkiye'de 1950'lerden itibaren tarımda makineleşme ve sanayileşmenin etkisiyle köyden kente göç oranında önemli bir artış yaşanmıştır. Bu gelişmeler doğrultusunda yaşanan hızlı kentleşme, şehirlerdeki düzensiz yapılaşmayı beraberinde getirmiştir. Bu süreçte yaşanan yoğun göçün de etkisiyle kent çevrelerindeki özellikle geniş hazine arazilerinin bulunduğu bölgeler potansiyel konut alanları olarak görülmüş ve bu alanlar günümüzdeki gayri resmi yerleşimlerin ilk örneklerini oluşturmuştur. Teknik, sosyal ve ekonomik bakımdan bozulmuş ya da işlevini kaybetmiş bu alanların yenilenip sağlıklaştırılması ve kentlere tekrar kazandırılması için kentsel dönüşüm uygulamaları günümüzde etkin olarak kullanılmaktadır. Bu çalışmada, kamu yatırımlarına yakınlığı ve hazine arazilerinin varlığı sebebiyle gecekondu işgaline maruz kalan alanlarda, mülkiyet kavramının kentsel dönüşüm odaklı gayrimenkul geliştirme süreçlerindeki belirleyici etkisi ortaya konulmaktadır. Bu amaçla, çalışma kapsamında, mülkiyet kavramı ve kentsel dönüşümün yasal çerçevesi tanımlanmış, İstanbul ili, Maltepe İlçesi, Başıbüyük ve Gülsuyu mahallelerinde bulunan, varsayımsal olarak ve şeklinde adlandırılan proje alanlarında yapılmış uygulamalar özelinde mülkiyet ve yasal altyapı kavramlarının kentsel dönüşüm sürecine etkileri detaylı olarak analiz edilmiştir.
Mekansal kümelenme açısından kültür ekonomisinin kentsel gelişim üzerindeki dönüştürücü etkisi: İzmir'de tasarım sektörü

1980'ler sonrası küreselleşmenin etkisiyle kentler ve özellikle de 'kent merkezleri' sosyal, ekonomik ve mekansal açıdan önemli değişimlere sahne olmaktadır. Ekonomik ve sosyal yaşamdaki bu değişim ve dönüşüm ile piyasa mekanizmasında ulusal sınırların önemini yitirmesi, kentlerin küresel ölçekteki tanımını değiştirmekte ve kentsel mekanın üretimini bir anlamda metalaştırarak pazarlama stratejilerinin odağı haline getirmektedir. Tanınmaya ve yarışmaya başlayan kentlerde 'kültür' kavramı temel araçlardan biri halinde gelerek, 'kültür endüstrisi' ve 'kültür-eksenli dönüşüm' kavramlarını ortaya çıkarmaktadır. Bu gelişmelere paralel olarak İzmir kenti de 'kültürün yükselişi' bağlamında geniş bir ölçekte niyetini açıkça ortaya koymakta ve 'Yenilik ve Tasarım Kenti İzmir' söylemini esas alarak, kültür politikaları ve kültüre dayalı ekonomik gelişme göstergeleri üzerinden bir yerel kalkınma senaryosuna hazırlanmaktadır. Bu noktada 'Kültür Ekonomisi'nin bugün yerel ve bölgesel kalkınma politikalarının önemli bir parçası olduğu ve 'Kültür Yönetimi'nin merkezi ve yerel yönetimler tarafından öncelik verilmesi gereken bir politika alanı olarak benimsenmesi gerektiği vurgusu çalışmanın çıkış noktasını oluşturmaktadır. Bu nedenle, kavramsal açıdan kültür alanın nasıl bir kavramsal çerçeve içerisinde evrildiğine dair bilgi sahibi olabilme ve kentin kültür ekonomisi alanındaki sektörel kümelenme ve mekansal yansımalarını izleyebilmek üzere çalışma, pratikte olanın teoriye göre irdelendiği bir bakış açısı ile ele alınmaktadır. Böylece tez, kent bütününde kültür ekonomisi ve karar alma süreçlerinde yer alan aktörlerin kimler olduğu, politika oluşumuna ilişkin atılması gereken adımların içeriği, kentin özgün yerel değerlerinin politika oluşturmada asal konumu gibi konularda kentin kültür politikasının nasıl geliştirilebileceğine ilişkin özgün bir teorik çerçeve üreterek bilgiye katkıda bulunmaktadır. Diğer yandan yaratıcılık parametreleri ve tasarım sektörü küme oluşturma potansiyeli çerçevesinde, kültür ekonomisinin kentsel gelişim üzerindeki dönüştürücü etkisi tasarım sektörü özelinde olası gelişim senaryoları üzerinden değerlendirilmektedir. Bu açıdan çalışma kentin kültür yönetimi ve kültür endüstrileri özelinde geliştirmesi gereken mekansal yapılanma biçimlerine ilişkin bir bakış açısı sunabilme ve tasarım sektörü özelinde geliştirilebilecek farklı gelişim senaryolarının olası sonuçları üzerinden kentin kültürel ekonomi anlamındaki gelişimine dair katkıda bulunabilmeyi hedeflemektedir.
Yerel yöneticilerin bisiklet ulaşımına bakış açısı: Konya örneği

Kent içi ulaşımda en iyi alternatiflerden olan bisiklet, giderek önem kazanmakta ve sistem içerisinde yer edinmektedir. Buna karşın bisiklet kullanımı istenilen düzeye ulaşamamaktadır. Yapılan altyapı yatırımları, sosyal faaliyetler vb. etkinlikler bisiklet kullanımının istenilen artışı göstermesinde yetersiz kalmaktadır. Bu faaliyetlerin kent genelinde parçacıl görüntüden uzaklaşıp bütüncül bir manzara arz etmemesi, elbette planlamayla olduğu kadar uygulamayla da yakından ilgilidir. Konya özelinde geleneksel bisiklet kullanımının yaygınlığı, 2001'den itibaren ulaşım master planlarında bisiklete özel önem verildiği göz önünde bulundurulduğunda, kent içi bisiklet ulaşımına bütüncül çözüm için plancı ve kullanıcı grubundan ayrı olarak uygulayıcı/karar verici kitlenin yaklaşımının incelenmesi ihtiyacı kendini göstermiştir. Buradan hareketle, kent içi ulaşım sisteminin planlanması ve yönetiminde etkin rol alan yerel yöneticilerin, bisiklet ulaşımına bakış açısı irdelemeye çalışılmıştır. Çalışmada, literatür araştırmasının ardından elde edilen bulgular çerçevesinde yerel yöneticilerin bisiklet ulaşımına verdiği önem ve bakış açısı tespit edilerek, bisiklet kullanım durumları ve bisiklet ulaşımının gelişimindeki etkileri belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışma bisiklet ulaşımına yönelik sahip olduğu potansiyeller nedeni ile Konya kenti özelinde somutlaştırılmıştır. Çalışma evreni Konya Büyükşehir Belediyesi genel sekreter ve yardımcıları, daire başkanları, encümen üyeleri, Karatay-Selçuklu-Meram belediye meclis üyeleri olmak üzere toplam 115 kişiden oluşmuş ve bu kişilerle anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın sonuç bölümünde, anketlerden elde edilen veriler değerlendirilmiş ve bisiklet ulaşımını geliştirmeye yönelik yapılması gerekenler belirtilmiştir.