Peyzaj düzenlemelerinde bitkisel tasarım 'Bahçeşehir Doğa Parkı' örneği

İnsan, kendi mükemmelliyetine yakışır bir şekilde çevresini düzenleyip güzel leştirdiği kadar insandır. Bitki örtüsü ise yaşadığımız çevrenin önemli bir parçasıdır. İnsanoğlu gerek ekip biçmek gerekse kendisine bir bahçe yapmak gibi çeşitli sebeplerle yaşadığı çevrenin bu önemli parçasını bilinçli olarak kullanmayı öğrenir öğrenmez, bitkilerle tasarım için olanaklar yaratmaya başlamıştır ve bu konu zamanla gelişerek bugün peyzaj mimarlığının temel disiplinlerinden biri haline gelmiştir. Bu çalışma bitkilerle nasıl tasarım yapılacağı hakkındadır. Bitkilerle tasarım yaparken doğayla tasarım yaparız. Çünkü tüm bitkiler yaşarlar, büyürler ve değişirler. Bu özellik bitkileri diğer tasarım araçlarından farklı kılan şeydir. Onların doğal şekillenmelerini ve büyüme süreçlerini anlamak hortikültürel açıdan gerekli olduğu kadar, ayrıca bitkilendirme sanatı için bir ilham oluşturabilmektedir. Bu bağlamda ilk olarak, bitkisel tasarım ve bir tasarım aracı olarak bitki materyali kavramları tanımlanmış ve tasarımcıların bitkilere bakış açısındaki farklılıklar dile getirilmeye çalışılmıştır. Tasarlanan çevrelerin başarısı, işlevsel olmalarının yanı sıra görsel anlamda ne kadar doyurucu olduğu ile de orantılıdır. Bu durumda bitkilendirmenin estetik rolünün iyi kavranması tasarımcılar için büyük bir ihtiyaçtır. Bitkisel tasarımın görsel ve mekansal kalitesi, onun estetik anlamda başarısını sağlayan birincil etkendir ve bu sebeple bu çalışma bitkilerin işlevsel anlamda tasarımda kullanılmalarının yanı sıra, mimari ve görsel özelliklerinin de sistematik bir şekilde incelenmesini ve böylelikle bitkilerin tüm potansiyellerini üç boyutlu bir tasarım aracı olarak açığa çıkarmayı amaçlamaktadır. Bitkisel Tasarım, peyzaj mimarlığı mesleğinde çok önemli bir yere sahiptir. Bununla birlikte bitkisel tasarım mimarları, kent plancılarını ve inşaat mühendislerini de ilgilendirmektedir, çünkü bitkilendirme onların karşılaştıkları bazı estetik ve teknik problemlerin çözümünde olanaklar sağlamakta ve ayrıca başarılı bir planlama için binaların, yolların, köprülerin ve diğer yapısall elemanların çevreye entegrasyonun da büyük rol üstlenmektedir. Mekansal ve dekoratif tasanmm pek çok ilkesi peyzaj mimarlığı, mimarlık ve diğer tasarım disiplinlerinde ortaktır. Bu çalışma, tasarım için bitkileri araç yapan özellikleri keşfetmenin yanı sıra ayrıca tasarım disiplinleri arasındaki ortak ilkelerin bitkisel tasarıma da uygulanabileceğini göstermektedir. Bu kapsamda bitkisel tasarım öğeleri ve görsel kompozisyon ilkeleri açıklanmış ve tüm bu bilgiler ışığında xanlatılan 'Geriye Doğru Yöntemi' ile bu kavramların tasarıma nasıl uygulanacağı üzerinde durulmuştur. Tezin çalışma alanı olan 'Bahçeşehir Doğa Parkı' ile ilgili araştırma kapsamında ise yukarıda açıklanan tüm bu kriterler değerlendirilerek parkın bitkisel tasarımı işlevsel ve estetik açıdan irdelenmiş ve son olarak da tasarımcılarla yapılan anketlerle profesyonel açıdan parkın görsel kompozisyon ilkelerine uygunluğu ve estetik başarısı değerlendirilmiştir. Alanla ilgili yapılan çalışmalar sonucunda; Bahçeşehir Toplu Konut Alanı içerisinde bir kent parkı niteliğinde düzenlenmiş olan Doğa Parkı'nın bitkilendirmesinde, işlevsel, ekolojik ve estetik açıdan bir bitkisel tasarımda başarıya ulaşmak için gerekli kriterlerin büyük çoğunluğunun yerine getirildiği ve buna ek olarak da yapılan iyi uygulama ve bakım çalışması sayesinde parkın bitkilendirme açısından başarıya ulaştığı görülmektedir. XX