A Methodology for geographical information systems based participatory decision making approach

öz Coğrafi Bilgi Sistemlerinde Katılımcı Karar Verme Yaklaşımı İçin Bir Metodoloji Tan Yiğitcanlar Coğrafi Bilgi Sistemleri ile daha başarılı planlara ulaşmak, ancak sonuçların stratejik ve katılımcı anlayışları içermesi, bir Önceki çözüme göre gelişme sağlaması ve bunların eyleme geçirilebilmesi ile mümkündür. Aksi taktirde GIS'in kullanımı sadece planlama aktivitelerinin maaliyetini artıran bir araçtan öteye gidememektedir. Bu tez çalışmasında, 'Coğrafi Bilgi Sistemleri Tabanlı Katılımcı Karar Verme Yaklaşımı ' adlı yeni bir yaklaşım, mevcut planlama problemlerinin üstesinden gelmek ve aynı zamanda geleneksel GIS'e yönelik tartışma ve eleştirilere yanıt verebilmek için geliştirilmiştir. GISbPDM bünyesinde üç temel bileşeni barındırmaktadır. Katılımcı GIS, GISbPDM'nm İlk bileşenidir ve özellikle halk katılımına ilişkin yeni GIS trendlerini, halk, plancılar ve karar vericiler için kullanılabilir kılan bir mekansal karar destek sistemi içerir. Stratejik Seçim Yaklaşımı, GISbPDM'nm ikinci bileşenidir ve katılımcı bir yapıyla belirsizlik ve çoklu seçenekler altında eylem planları geliştirmekte kullanılan gelişmiş bir karar verme tekniğidir. Bilgisayar Destekli Ortak Çalışma Sistemi, GISbPDM'nm üçüncü bileşenidir, katılımcı ve işbirlikçi bir karar verme modelinin kurulmasını teşvik eden bilgisayar destekli yapı içeren işbirlikçi çalışma ve katılımcı tasarıma yönelik bir sistemdir. GISbPDM'nm sistem mimarisi oldukça basit bir mekanizma içermektedir. Lokal ve merkezi veri tabanları da dahil olmak üzere GIS, veri depolanması, işlenmesi, görselleştirme, sorgulama ve interaktif senaryo üretiminde kullanılır. Stratejik Seçim Yaklaşımı, GIS platformuna entegre olarak çalışan bir politika ve karar üretim modelidir. Bu sistemde karar vericiler, teknik uzmanlar ve katılımcılar plan alternatiflerinioluşturarak, ya da onları değiştirerek üzerinde uzlaşılan plan önerisini belirlerler. Katılım bilgi paylaşımı, işbirlikçi çalışma, halk katılımı ve elit katılımı gibi çeşitli düzeylerde gerçekleşebilir. Öneri sistem mimarisi, katılımcı planlamayı teşvik edecek bir güç ve bunun yanı sıra CSCW ile katılımın her düzeyde arttırılmasını sağlayabilecek bir yapı içermektedir. örnek çalışma alam olarak, gerçek bir planlama problemi içeren, İzmir Şaraphane bölgesi seçilmiş olup, Şaraphane için en uygun arazi kullanımlarının seçimine yönelik bir çalışma yapılmıştır. Bu pilot projenin amacı, katılımcı planlama süreci üzerinde öneri yaklaşımın yetenek ve yeterliliklerinin sınanmasıdır ve bunu gerçekleştirirken pragmatik olarak, uzun, detaylı ve karmaşık katılım sürecinin realizasyonu yerine, yaklaşımın temel ve farkklaşan yönlerinin gösterilmesi hususlarının altı önemle çizilmiştir. Böylece, çok kapsamlı bir örnek çalışma yerine öneri yaklaşımın mantık ve temel karaktesistiklerinin yansıtıldığı, gerçek verilere ve hipotetik katılıma dayanan bir pilot proje gerçekleştirilmiştir. Pilot çalışma ile yapılan bu deneyim GISbPDM'nın çeşitli açılardan etkin ve faydalı olduğunu göstermiştir. Bunlar; bireylerin ve çıkar gruplarının kendi gelecekleri hakkında karar mekanizmalarında daha etkin temsil edilebilmeleri; kararların fikir birliği ile geniş bir katılımcı grup tarafindan, tüm çıkar gruplarını temsil edecek bir şekilde verilebilmesi; ve son olarakta, demokrasi, şeffaflık ve katılım konularının planlama pratiğindeki önem ve uygulamalarının genişletilebilmesidir.