Yabancılara Türkçe öğretimi konusunda Türkçe yayımlanmış bilimsel çalışmaların bibliyografyası ve doktora tezlerinin diller için Avrupa ortak başvuru metni bağlamında analizi

Bu çalışmanın amacı, yabancılara Türkçe öğretimi konusunda Türkçe yayımlanmış bilimsel çalışmaları ve bu bilimsel çalışmaların sayılarını tespit etmek, bilimsel kitaplar haricindeki diğer bilimsel çalışmaları içerik alanlarına göre sınıflandırmak; 2013 - 2018 yılları arasında Türkçe yayımlanmış doktora tezlerini Diller İçin Avrupa Ortak Başvuru Metni bağlamında analiz etmektir. Nitel bir çalışma olarak desenlenen araştırmada veri toplama yöntemlerinden olan doküman incelemesi kullanılmıştır. Çalışma iki bölümden oluşmuştur. Birinci bölümde, yabancılara Türkçe öğretimi konusunda Türkçe yayımlanmış bilimsel çalışmaların sayıları ve içerik alanlarına göre sayıları verildikten sonra doktora tezleri, yüksek lisans tezleri, makaleler, sözlü bildiriler ve tam metin bildiriler içerik alanlarına göre sınıflandırılarak bibliyografyaları sunulmuştur. Tek bir içerik alanına yönelik hazırlanmış bilimsel kitap tespit edilemediği için birinci bölüm kapsamında yer alan bilimsel kitaplar içerik alanlarına göre sınıflandırılmamış; set olmayan kitaplar ve set kitaplar şeklinde gruplandırılarak bibliyografyaları sunulmuştur. İkinci bölümde çalışmanın sınırlarını daraltmak için yıl sınırlaması getirilmiş, 2013 - 2018 yılları arasında Türkçe yayımlanmış doktora tezleri önce içeriğinde Diller İçin Avrupa Ortak Başvuru Metni'nden bahsedilenler ve içeriğinde Diller İçin Avrupa Ortak Başvuru Metni'nden bahsedilmeyenler şeklinde gruplandırılmış, daha sonra Diller İçin Avrupa Ortak Başvuru Metni'nin benimsediği dil öğretim amacı, öğrenici boyutu, öğretici boyutu ve ölçme değerlendirme anlayışına göre analiz edilmiştir. Ayrıca bu tezlerin alan yazını açısından önemi değerlendirilmiştir. Çalışmanın birinci bölümü kapsamında yapılan araştırmalar sonucunda Türkçe yayımlanmış 61 doktora tezi, 314 yüksek lisans tezi olmak üzere toplam 375 teze, 626 makaleye, 218 sözlü bildiri ve 177 tam metin bildiri olmak üzere toplam 395 bildiriye ulaşılmıştır. Bu çalışmalar içerik alanlarına göre sınıflandırılarak bibliyografyaları sunulmuştur. 93 set olmayan kitap ve 26 set kitaba ulaşılmış, bibliyografyaları sunulmuştur. Toplamda ise 1515 bilimsel çalışmaya ulaşılıp bibliyografyaları sunulmuştur. Çalışmanın ikinci bölümü kapsamında yapılan araştırmalar sonucunda 2013 - 2018 yılları arasında Türkçe yayımlanmış 31 doktora tezi tespit edilmiştir. Bu tezlerden 17 tanesinin Diller İçin Avrupa Ortak Başvuru Metni ölçüt alınarak hazırlandığı, 14 tanesinin ise ölçüt alınmadan hazırlandığı tespit edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda tezlerin Diller İçin Avrupa Ortak Başvuru Metni'nin benimsediği dil öğretim anlayışına uygun hazırlandığı tespit edilmiştir. Yabancılara Türkçe öğretimi konusunda içerik alanlarına göre sınıflamalı bir bibliyografya sunması ve doktora tezlerinin Diller İçin Avrupa Ortak Başvuru Metni bağlamında analizinin yapıldığı ilk çalışma olması itibariyle alan yazınında özgünlük taşıyan bu çalışmanın sonucunda elde edilen bulguların Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi konusunda program geliştiricilere dil öğretim programları hazırlamalarında, sınav uygulayıcılarına ölçme değerlendirme çalışmalarında, öğreticilere ve öğrenicilere yabancılara Türkçe öğretimi derslerinde kaynaklık edeceği, alanla ilgilenen akademisyenlere ise çalışmalarının yönünü belirlemelerinde rehberlik edeceği ve zaman kaybı yaşamalarının önüne geçeceği düşünülmektedir.