Wiederaufnahmen in Deutschen nachrichtentexten und zu ihrer funktion im daf-unterricht

Bu araştırmada metin dilbiliminin ve buna ilişkin yinelemelerin Yabancı Dil Olarak Almancada önemli bir rol oynadığı ve böylece Avrupa Konseyi Ortak Dil Kriteri için önemli bir yön olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışma beş bölümden oluşmaktadır. Bu beş bölümün içeriği aşağıdaki gibi açıklanmıştır. Her bölüm kendi içinde şu şekilde tartışılmıştır:Tezin ilk bölümünde araştırmanın problemi, sorusu, amacı, önemi, hipotezi, sınırlılıkları, tanımları, araştırma yöntemi, verilerin değerlendirilmesi ve toplanması açıklanmıştır. İkinci bölümde yabancı dil öğretim yöntemleri, metin dilbilimi, metin dilbilimin tarihsel gelişimi, günlük dilde metin kavramının tanımı, ayrıca yapısall ve iletişimsel metin kavramının tanımı, metin dilbiliminin amaç ve görevleri, metin dilbilime göre metin türü kavramının tanımı, kullanmalık metin türleri, metin türü olarak haber metinlerinin tanımı, haber metinlerinin işlevi ve özellikleri açıklanmıştır. Ayrıntılı bir şekilde bağlaşık ve bağlam kavramları, bağlaşık araçları, yinelemeler, yinelemelerin yapısı, açık ve örtük gönderimler, gönderim türleri, yinelemelerin Yabancı Dil Olarak Almancadaki işlevi, Avrupa Konseyi Ortak Dil Kriteri, amacı ve altı dil seviyesi anlatılmıştır. Üçüncü bölümde araştırmanın asıl konusunu oluşturan yinelemeler incelenmiştir. Yabancı dil olarak Almanca ders kitaplarından her dil seviyesinden altı adet haber metni seçilmiştir. Bu metinleri seçme ölçütleri, araştırma dizaynı, araştırma yöntemi için açıklama bu bölümde yapılmıştır. Yineleme zincirlerinin analizi Brinker'dan yararlanılarak oluşturulmuştur. Metindeki yinelemelerin şemasal gösterimi ve bu yinelemelerin kendi içindeki ilişkisinin grafiksel gösterimi yapılmıştır. Bu haber metinlerinin dilbilgisel ve metindilbilimsel özellikleri incelenmiştir. Daha sonra yinelemelerin okuduğunu anlamaya katkısını gösterebilmek için bu metinler için hazırlanmış olan alıştırmalar incelenmiştir. Dördüncü bölümde araştırma bölümünden yani üçüncü bölümden elde edilen sonuçlar açıklanmış ve tartışılmıştır. Altı seviyede (A1, A2, B1, B2, C1 ve C2) seçilen metinlerdeki yinelemelerin hangi yapıya sahip oldukları, benzerlikleri ve farklılıkları, yinelemelerin Yabancı Dil Olarak Almanca öğretimindeki önemi, metinleri anlama ve üretmesine katkısına ilişkin düşünceler ve araştırmanın bulgularını ve değerlendirilmelerini içermektedir. Beşinci bölümde ise genel bir değerlendirmenin bulunduğu sonuç ve öneriler verilmiştir. Sonuçta şunlar tespit edilmiştir: Her metin (A1'den C2'ye kadar) dilbilgisel yapıları ayrıca metindilbilimsel gönderim şekillerini içermektedir. Dil seviyelerinin dilbilgisel ve metindilbilimsel seviyelerle uyuşup uyuşmadıkları tartışılabilir. Bu özellikle çok fazla örtük gönderimlerin ortaya çıktığı ve dilbilgisel -in halinin çok belirgin olduğu A2 metninin incelemesinde ortaya çıkmıştır. Bu çalışmanın amacı Avrupa Konseyi Ortak Dil Kriterine göre Almanca haber metinlerinin yinelemelerini incelemek, yinelemelerin benzerliklerini ve farklılıklarını sınıflandırmaktır. Diğer bir amaç ise elde edilen verileri Yabancı Dil Olarak Almancadaki işlevlerini tanımlamaktır. Almanca haber metinlerinin yineleme yapılarının incelenmesi metinlerin yapısının dilbilgisel ve metindilbilimsel aynı olmadığını ve A2 metninin yapısının dilbilgisel ve metindilbilimsel Avrupa Konseyi Ortak Dil Kriterine uygun olmadığını göstermiştir. Ayrıca inceleme yinelemelerin derslerde incelenmesinin ve öğretiminin metni anlama ve üretme sürecine katkıda bulunduğunu ortaya koymuştur. Yabancı dil öğretiminde sadece dilbilgisel öğretimin yapılması ve dilbilgisel öğretimin metinleri anlamada yetersiz kalması metindilbilimsel bakış açısının da A1 dil seviyesinden başlayarak okuma sürecine dahil edilmesi gerektiğini ortaya koymuştur. Bu çalışma, Yabancı Dil öğretimi yapanlara ve öğrenenlere metinleri analiz etme, anlama ve metin yazabilme konusunda ipuçları sunmayı amaçlamaktadır.