turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Ahmed-i Dai Tercüme-i Tefsir-i Ebu'l-Leys-i Semerkandi giriş-metin-dizin-tıpkıbasım

Bu tez, Tercüme-i Tefsir-i Ebu'l-Leys-i Semerkandi adlı eserin Nuruosmaniye Kütüphanesi'nde 297 .1=94.35, 140- 143 numarasıyla kayıtlı bulunan 142 numaralı cildinin 142 /188b-142/195b varakları ile 143 numaralı cildinin 143 /01a-50a varakları üzerinde yapılmış bir dil çalışmasıdır. Eser Eski Anadolu Türkçesi dönemine ait olup Ahmed-i Da'i tarafından Arapçadan yapılmış bir tercümedir. Eserin istinsah tarihi hicri 1204- 1206 yılları olup müstensihi İbrahim b. Yusuf'tur. Bu çalışma Giriş, Metin, Dizin, Tıpkıbasım olmak üzere dört bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, Ahmed-i Da'i ve Ebu'l-Leys-i Semerkandi ile ilgili bilgiler yer almaktadır. Tercüme-i Tefsir-i Ebu'l-Leys-i Semerkandi adlı eser ve bu eserin nüshaları, incelediğimiz nüshanın özellikleri ile ilgili bilgiler ve incelediğimiz nüshanın sahip olduğu imla ve dil hususiyetleri üzerine yapılan tespitlerimiz de bu bölümde verilmiştir. Metin bölümünde, eserin 142 /188b-142/195b ile 143 /01a-50a varakları arasındaki bölümünün transkripsiyonlu metni ile yine eserin bu bölümünde yer alan ayet, hadis ve diğer Arapça ibarelerin Arap harfleriyle yazılmış şekli verilmiştir. Dizin bölümünde, metin bölümünde transkripsiyonu yapılmış yani metinde geçen tüm kelime ve kelime grupları, metinde kullanıldığı anlamlarla birlikte verilmiştir. Tıpkıbasım bölümünde ise metnin karşılaştırılmasını sağlamak amacıyla, çalışmaya konu olan bölümün tıpkıbasımı verilmiştir.
Anlatıda kutsal'ın kurgulanışı-Nazan Bekiroğlu örneği-

İnsanın 'Mutlak Kutsal'a yakınlığı ya da uzaklığı derecesinde ruh dünyası, düşünce ve davranışlarının nasıl olduğu Kutsal Metinler ışığında daha net anlamlandırılabilir. Nazan Bekiroğlu, eserlerindeki anlatı kişilerinin 'Kutsal' ile ne tür bir iletişim içinde olduklarını ortaya koyarken onların yaratıcıyla, kendileriyle ve çevreleriyle olan ilişkilerini; eşya, varlık ve olaylar karşısındaki tavır ve duruşlarını; ruhsal, fiziksel, fikirsel ve davranışsal yapılarına yansıyan 'bütün halleri'yle ele alarak kurgular. Elbette burada aynı zamanda yazar/yazıcı olarak Bekiroğlu'nun 'tavrı' da önem arz eder. Bekiroğlu'nun ruh iklimini 'Mutlak Kutsal'ı ile güzelleştirerek 'kutsal'ını özümsemesi, onun kurmaca anlatılarındaki unsurlar da, anlatım ve üslubunda; eserlerine, kahramanlarına, kendine, canlılara, dünyaya ve içindekilerine, evrene, zamana, sanata, edebiyata, yaşam ve ölüme karşı takındığı tavır ve sahip olduğu bakış açısında görebiliriz. Bekiroğlu'nun anlatı kişilerinin kurmacada sergiledikleri tavır ve davranışları, onların sahip oldukları/olmadıkları 'inaneviyat'ın niteliği ile uyum içindedir. Dolayısıyla, Bekiroğlu kahramanlarının içsel dünyalarını anlatısında okura sunarken, daha çok davranışları üzerinden bunu tesciller. Davranışta gözüken incelik ve ayrıntılarda, konuşmalardan dökülen cümleler, sözcükler, ünlemler, seslerde kişilerin ruh dünyalarına aralanan kapılar, maneviyatlarını aşikar eden göstergeler vardır. Bekiroğlu, bu göstergeleri kullanarak görünenden görünmeyene açılan kapıları aralamış ve okurunu içeri buyur etmiştir. Peki evvela, 'Kutsal' nedir? Sanatçının bakış açısını belirleyen temel bir optik olarak anlatının neresinde durur? 'Kutsal', sanat eserine hangi boyutlarıyla girer? Kaynakları itibariyle 'kutsal olan'ı sınıflandırmak mümkün mü? Gelenek ve modernizm bağlamında 'kutsal'ın sanatta ve edebi anlatılardaki görüntüsü nasıldır? Anlatı-sanat-kutsal arasında ne tür bir bağ vardır? Anlatının zamanı, mekanı, kişileri, olay örgüsü ve anlatıcının genel görünümü çerçevesinde 'Kutsal'ın kurgulanış motif ve ilmeklerine bakarak, yeni bir okuma biçiminin ana hatlarını çizebilmek, temellendirebilmek, Kutsal'ın dürbününden bakarak 'anlatı medeniyeti'nin sınırlarını genişletmek ne derece mümkün olabilir? Çalışmamızda bütün bu 'olabilirlilik'lerin imkanlarını Nazan Bekiroğlu'nun kurmaca anlatıları üzerinde gösterilmeye gayret edilmiş, 'Kutsala Bakış Açısı' ile eserleri incelenmeye çalışılmıştır.
Vedat örfi Bengü'nün romanları üzerine bir inceleme

Hazırlamış olduğumuz bu tezin konusunu Cumhuriyet devri sanatçılarından Vedat Örfi Bengü'nün romanları üzerine yapılmış bir inceleme oluşturur. Amacımız edebiyat tarihimizin seyri içerisinde yazarımızın romanlarıyla aldığı yeri belirlemektir. Romanları incelerken klasik roman inceleme metodunu kullandık. Yaptığımız inceleme neticesinde de popülist bir anlayışla kaleme alınan bu romanların, devrinin ihtiyaçlarına ve isteklerine uygun olarak yazılmış olduğunu gördük.. Kimi zaman öğreticilik rolü de üstlenen yazarın romanlarını dramatik özelliklere de sahip olan, aşk ve ıstırap romanları, zabıta romanları ve macera romanları oluşturur.
Ali Emirİ Manzum 718 numaralı Lugaz Mecmuasının (50a-90b) çeviriyazımı ve incelenmesi

Lugaz mecmuaları, Divan edebiyatının bir türü olan 'lugaz' adlı manzum bilmecelerin toplandığı mecmualardır. Bu mecmualarda çeşitli örneklerine rastladığımız lugaz türü, Divan edebiyatına 15. yüzyılda Arap ve özellikle Fars edebiyatından girmiş bir nazım türüdür. Özel isimler dışında akla gelebilecek her şeyin sorulduğu, beyitler halinde düzenlenmiş bilmecelerdir. Maksat dikkatleri çekmek, zihin alıştırması yapmak ve yaptırmak, insanların düşünürken eğleneceği ve kendini geliştirebileceği bir alan oluşturmaktır. Biz de 18. yüzyılda zirveye çıkmış olan lugaz türü, beğeni kazanmış örnekleriyle zaman içinde, mecmualardaki yerini almaya başlamıştır. Şairlerin divanlarında genellikle 'Elgaz' başlığı altında yer alan, bir şair tarafından müstakil olarak yazılan yahut şairi bilinmeyen lugazlar, mecmuaları derleyen kişilerin edebi zevkine göre, lugaz mecmualarında bir araya getirilmiştir. Bu çalışmada, Millet Kütüphanesi'ndeki Ali Emiri Manzum 718 numaralı lugaz mecmuasının 50 a-90b varakları arasındaki 146 lugaz, çeviri yazı metoduyla günümüz Türkçesine aktarılmış; lugaz türü ve lugazın Türk edebiyatındaki yeri hakkında bilgi verilmiş, söz konusu 146 lugazın içerik ve şekil olarak incelemesi yapılmıştır. Mecmuanın 50 a-90b varakları arasında, şairi bilinmeyen lugazlarla 16'ncı, 17. ve çoğunlukla 18. yüzyılda yaşamış bazı şairlerin lugazları yer almaktadır. Bu şairler Reşid, Hakim, Münif, Neyli, Sabit, Necib, Emin, Arayıcızade, Sırri, Nazim, İzzi, Vehbi, Vahyi, Rif'at, Ferdi, Sul-tan Murad, Lami'i, Re'fet, Şehri, Hilmi, Rahmi, Lutfi, Feyzi, Müstakimzade, Atıf, Kami, Fenni ve Na'li'dir.
Kemal Bilbaşar'ın hikayeleri, romanları ve tiyatroları üzerine bir inceleme

İKemal Bilbaşar'ın Hikayeleri, Romanları ve Tiyatroları Üzerine Bir İnceleme? adlı doktora tezi, Kemal Bilbaşar'ın bütün eserlerini bir arada ele alan kapsamlı bir çalışmadır. Kemal Bilbaşar, roman ve hikaye yazarlığı, tiyatro ve senaryo yazarlığı, gazetecilik, öğretmenlik gibi farklı işlerle uğraşan çok yönlü bir kişidir. Onun 8 hikaye kitabı, 12 romanı ve 9 piyesi vardır. Tez, giriş kısmından sonra gelen dört bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde Bilbaşar'ın edebiyat anlayışı üzerinde durulur. Tezin ikinci bölümünde yazarın hikayeleri, üçüncü bölümünde ise romanları incelenir. Son bölümde ise piyesleri ana hatlarıyla değerlendirilir. Sonuç bölümünde Kemal Bilbaşar'ın Türk edebiyatındaki yeri belirlenmeye çalışılmıştır.
Edebiyat sosyolojisi bağlamında Çetin Altan tiyatroları

Bu çalışmada Çetin Altan'ın ' Çemberler, Tahterevalli, Dilekçe, Beybaba, Mor Defter, Yedinci Köpek, Suçlular, Islıkçı, Telefon Kimin İçin Çalıyor ' adlı oyunları tiyatronun toplum ile ilişkisinden faydalanılarak çözümlenmiştir.1950'li yıllardan sonra Türkiye'nin toplumsal, siyasal, ekonomik ve kültürel yaşamında meydana gelen değişimlerin yarattığı sorunların metinlere yansıdığı gözlemlenmiştir. Bu veriler ışığında tiyatro metinlerinin toplumsal yaşama dair bilgi edinmede edebiyat sosyolojisi açısından önemli veriler içerdiği saptanmıştır.
İ. Ü. Nadir Eserler Kütüphanesi'nde ty1000 numarada kayıtlı mecmua-i eşar (Vr.1b-55a)

Çalışmamız, İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi TY1000'de kayıtlı olan Mecmu'a-i Eş'ar'ın 1 b-55a varaklarının transkripsiyonlu metninden ve bu metnin incelenmesinden oluşmaktadır. Transkripsiyonlu metnin hazırlanmasından sonra inceleme yapılmıştır. Çalışma iki kısımdan oluşmaktadır. Giriş kısmında mecmuaların Türk edebiyatındaki yeri ve önemi üzerinde durulduktan sonra birinci bölümde, Mecmu'a-i Eş'ar'ın şekil ve muhteva özellikleri ele alınmış, ikinci bölümde ise mecmuanın transkripsiyonlu metnine yer verilmiştir.
Rasim Özdenören hikayesinde toplumsal değişimin izleri

Bu çalışma Rasim Özdenören hikayelerinde toplumsal değişimin izlerini sürmek amacıyla yapılmıştır. Çalışmamızın temelini teşkil eden hususlar, sosyolojik bir olgunun edebi eserlere nasıl yansıdığını saptamak ve modernleşme sonrası değişen toplumsal yapımız ile bu değişimin Rasim Özdenören hikayelerinde nasıl yer aldığını ortaya koymaktır. Giriş hariç beş bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümünde toplumsal değişim kavramı ve bu kavram etrafında kümelenen diğer kavramlar değerlendirildikten sonra merkezde Rasim Özdenören hikayeleri olmak üzere; ikinci bölümde değişimin insan ve insan ilişkileri üzerindeki etkileri, üçüncü bölümde kent, kır ve mekanlarda görülen etkileri, dördüncü bölümde insanı etkileyen değişimin onun kullandığı eşyalara olan etkileri ve beşinci bölümde de günlük hayata olan etkileri değerlendirilmiştir. Bu çalışmada sadece Rasim Özdenören'in hikayelerinden değil aynı zamanda farklı alanlara ait kaynaklardan ve Rasim Özdenören'in deneme türünde yazılan eserlerinden de yararlanılmıştır. Ortaya çıkan sonuçta, Rasim Özdenören'in hikayelerinin ayrıntılı bir gözlem ve yerinde tespitlerle toplumsal değişimin izlerini taşıdığı görülmüştür.
Eski Türkçede işlevsel bağlamda çatı ekleri

Araştırmada Eski Türkçedeki çatı eklerinin yüklendiği farklı görevler ile çatı eklerinin yeniden tanımlanması ve kategorize edilmesi konu edinilmiştir. Türk runik harfli çevreden, Maniheist ve Budist çevreden, Karahanlı, Eski Anadolu, ve Türkiye Türkçesinden seçilen örnekler ile çatı eklerinin Eski Türk dili alanında işlevlerine göre tanımlanması amaçlanmıştır. Birinci bölümde çatı kavramının dilbilimsel açıdan izahına çalışılmıştır. İkinci bölümde klasik dilbilgisi anlayışına göre Türkiye Türkçesi alanında çatı kavramının işlenişi konu edinilmiş ve bu anlayışa göre konunun izaha muhtaç yönleri belirlenip, dilbilgicilerin konuyla ilgili farklı görüşleri üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde, her bir çatı ekinin Eski Türkçede ve günümüz Türkiye Türkçesindeki işlevleri hakkında bilgi verilmiştir. Çatı eki almış olan fiiller, belirlenen eserlerden taranmış ve bu eklerin çatı içerisinde ve çatı haricindeki işlevleri veya işlevsiz durumları beş başlık altında tasnife çalışılmıştır. Eski Türkçede çatı eklerinin bazı örneklerde çatı değişimine sebep olmayıp sadece türetimlik işlevi gördüğü, - n- ve t- ekli pek çok örnekte bu eklerin pekiştirme amaçlı kullanıldığı, günümüz Türkiye Türkçesinde ettirgenlik işlevi ile kullanılan t-, -DXr- eklerinin Eski Türkçede işlev kaymasına uğrayarak edilgenlik işlevi gördüğü, günümüz Türkiye Türkçesinde çatı eklerinin üst üste gelebilme durumu belirli kaidelerle sınırlandırıldığı halde Eski Türkçede bazı fiillerin bu kaidelere aykırı biçimde şekillendiği vb. sonuçlara ulaşılmıştır.
İlk Türk Dili ve Edebiyatı ders kitapları üzerine inceleme 1870-1910

Osmanlı Devleti XVIII. yüzyıldan sonra batı karşısında üstünlüğü kaybetmiş ve çözüm arayışlarına başlamıştır. Bu çözüm arayışları sonucunda yenileşme hareketleri başlamış ve sosyal, siyasi ve kültürel alanlarda önemli değişimler yaşanmıştır. Bu süreç sonucunda Türk edebiyatında ve eğitim sisteminde önemli değişimler gerçekleşmiştir. Bu araştırma yenileşme hareketleri sonucunda ortaya çıkan süreçte yazılmaya başlayan ilk Türk dili ve edebiyatı ders kitaplarını incelemeyi amaçlamıştır. Osmanlı Devleti'nde ortaya çıkan yenileşme hareketleri tarihsel araştırma yöntemiyle incelenerek değişimin boyutları ortaya çıkarılmıştır. Evren olarak 1870 ile 1910 arasında yazılan Türk dili ve edebiyatı ders kitapları belirlenmiş, örneklem olarak da rüştiyede okutulan Selim Sabit Efendi'nin Mi'yaru'l-Kelam (1870), idadide okutulan Şahabettin Süleyman'ın Tarih-i Edebiyat-ı Osmaniye (1910) ve Abdurrahman Fehmi Efendi'nin Tedrisat-ı Edebiye (1885) eserleri seçilmiştir. Tarama modeli ile gerçekleştirilen araştırma sonucunda ilk yazılan Türk dili ve edebiyatı ders kitaplarında Türkçe öğretimin ağırlık kazanmaya başladığı, Türkçe edebi metinler üzerinden konuların anlatıldığı, Türk edebiyatına giren yeni türlerin ders kitaplarında yer almaya başladığı ve Türkçe dil kurallarının öğretilmeye başlandığı tespit edilmiştir.
Umran Nazif Yiğiter'in öykücülüğü

ÜMRAN NAZİF YİĞİTER'İN ÖYKÜCÜLÜĞÜ Gökhan AKİNBİNGÖL Yüksek Lisans Tezi, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı Danışman : Yrd. Doç. Dr Mustafa APAYDIN Yıl: Şubat 2002, Vffl +118 sayfa Bu çalışmada Ümran Nazif Yiğiter'in hikayeleri incelenmiş; böylece yazarın hikayeciliğinin özellikleri tespit edilmiştir. Çalışmamız Ümran Nazif'in hayatı, edebi görüşleri ve hikayeleri ile başlamaktadır. Daha sonra hikayelerin incelenmesiyle çalışmamız sürmektedir. Hikayeler incelenirken kullanılan biçimler ele alınmış, daha sonra hikayelerde kişiler, mekan, zaman, üslup, ve içerik incelenmiş ve ortaya konulmuştur. Hikayelerdeki teknikler çeşitli alt başlıklara ayrılmıştır. Mekan, zaman, dil ve üslup özellikleri de alt başlıklar halinde gruplandırılarak sunulmuştur. Kişilerin oluşumuyla ilgili bilgiler verildikten sonra çeşitli başlıklar halinde kişi kadrosu tanıtılmıştır. Konular da toplumsal ve bireysel olarak iki başlık halinde incelenmiştir. Dil ve üslup konusunda, kullanılan dil, kelimelerin türleri, şive taklidi kelimeler, tasvirler, benzetmeler gibi özelliklerin yanında yazarın üslup özelliği değerlendirilmiştir. Konular da iki başlık altında incelenmiş, yargılarla zenginleştirilmiştir. Bu çalışmada yeterince tanınmayan Ümran Nazif'in hikayeciliğini gün ışığına çıkararak hikayelerinin tanıtılması amaçlanmıştır.
Beşir Ayvazoğlu'nun hayatı, sanatı ve eserleri üzerine bir araştırma

Modern dönem Türk edebiyatının önemli biyografi ve portre yazarlarından biri olan Beşir Ayvazoğlu'nun hayatının ve eserlerinin incelenmesi için hazırlanan bu çalışma, yazarla ve eserleriyle ilgili detaylı bir bilgi ortaya koymayı ve Beşir Ayvazoğlu örnekliğinde biyografi türünün Türk edebiyatında hangi noktaya geldiğini tespit etmeyi amaçlamaktadır. Birinci bölümde biyografi türü tanımlanarak bu türün Türk edebiyatı içerisindeki yerine değinilmiş ve biyografi türü hakkında Beşir Ayvazoğlu'nun örnekliği çerçevesinde değerlendirmeler yapılmıştır. İkinci bölümde yazarın hayatı, mizacı, sanatı ve yazı üslubuna yer verilmiştir. Çalışmanın en kapsamlı bölümü olan üçüncü bölümde ise, yazarın üzerinde biyografi ve portre çalışmaları yaptığı şahsiyetlerle ilgili eserlerinin ayrıntısına ve bu şahsiyetler hakkındaki görüşlerine yer verilmiştir. Yine bu bölümde yazarın bir fikir ve kültür adamı olarak kaleme aldığı araştırma-inceleme ve deneme eserleri de tezin kapsamına alınmıştır. Yazarın düşünce, edebiyat, kültür, sanat gibi birçok hususun iç içe geçmişş olduğu eserleri, çalışmamızın sistematik bir görünüm arz etmesi açısından çeşitli başlıklar altında tasnif edilmiştir. Yazarın hayat hikayesi, mizacı ve üslubu hakkındaki görüşleri, kendisiyle yapılan kayıtlı görüşmelerden, kendi çalışmalarında kendi hayatına dair aktardığı notlardan, diğer yazarların hakkında yazmış oldukları dergi, gazete, röportaj ve internet blog yazılarından hareketle oluşturulmuştur. Eserleri ise, edebi türler içerisinde tasnif edilerek, içerilerinde yer alan dikkat çekici anekdotlarla birlikte değerlendirmeye alınmış, çeşitli tespitler yapılarak sonuca ulaşılmıştır. Dördüncü bölümde ise Beşir Ayvazoğlu'nun şiiri ve şiirinin kaynakları hakkında değerlendirmeler yapılarak yazarın şairlik geçmişşine ışık tutulmaya çalışılmıştır.
Erzurumlu Mustafa Darİr'in Sİretü'n-nebİ'sindeki Türkçe manzumeler: İnceleme-metin-Cilt I

Erzurumlu Mustafa Darir, klasik Türk edebiyatının temellenmeye başladığı bir devir olan XIV. yüzyılda yaşamış bir şair ve nasirdir. Yusuf u Züleyha, Fütuhu'ş-Şam Tercümesi, Yüz Hadis Yüz Hikaye gibi eserleri bulunan Darir'in en önemli eseri, Siretü'nnebi'sidir. Darir, bu eseri Memluk sarayında yazmış ve Sultan Berkuk'a sunmuştur. Hz. Muhammed'in hayatını anlatan eser, nazım ve nesir şeklinde kaleme alınmıştır ve çeşitli kütüphanelerde pek çok nüshası bulunmaktadır. Bu tezde Siretü'nnebi'deki manzumeler Latin harflerine çevrilerek şekil ve muhteva açısından incelenmiş, böylece Erzurumlu Darir'in Türk edebiyatı içindeki şairlik yönü ortaya konmuştur.
Risale-i Kudsiyye'de Mental fiiller ve dizin

En önemli toplumsal uzlaşı aracı olan dilin oluşumu; dil bilimi, felsefe, psikoloji, nöroloji, sosyoloji gibi disiplinlerin ilgi alanına girmesi bakımından alanın uzmanlarınca ele alınmaktadır. Fiillerle ilgili tasnif çalışmaları kapsamında da ele alınabilecek olan ve semantik bir tasnif çalışması olan mental fiil incelemeleri dilin zihinsel işleyişinin anlaşılmasına katkı sağlamaktadır. Dönem veya eser odaklı yapılacak bu tarz tematik çalışmaların söz konusu dönemde yaşayan insanların düşünme tarzları hakkında fikir vermesi bakımından literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Fiillerin sınıflandırılması üzerine yapılan çalışmalar arasında mental fiil incelemeleri henüz üzerinde çok çalışılmamış bir kategori olarak yer almaktadır. Psikoloji, nöroloji, dil bilimi gibi farklı disiplinlerin ilgi alanına girmesi sebebiyle geniş bir çalışma alanına sahip olan mental fiil çalışmaları, özellikle çocukların dil edinim süreçlerinin anlaşılabilmesi ve dil gelişimlerinin takip edilebilmesi açısından önem taşımaktadır. Bu çalışmada 1498 yılında Emineddin Baba tarafından telifine başlandığı bilinen, dini - tasavvufi içerikli Risale-i Kudsiyye adlı eser üzerinde incelemeler yer almaktadır. Eserin telif edildiği tarihin Eski Anadolu Türkçesi döneminden Osmanlı Türkçesi dönemine geçişin yaşandığı zamana rastlaması onu incelemeye değer kılmaktadır. Çalışma kapsamında eser çeviri yazıya aktarılarak mental içerikli fiiller üzerinde bir inceleme yapılmıştır. Mental olduğu düşünülen fiiller 'girdi-işleme-çıktı' basamakları esas alınarak sınıflandırılmış ve incelenmiştir. Girdi basamağında duyu fiilleri, işlem basamağında bilişsel fiiller, çıktı basamağında ise açıklama ve duygu fiillerine yer verilmiştir. Söz konusu fiillerin kullanım sıklığı belirlenerek istatistik veri haline getirilmiştir. Ayrıca mental fiilerin yüklem olduğu cümlelerdeki isim işletme ekleri belirlenmiştir.
Sürurİ-i Müverrih'in manzum tarihleri (inceleme-transkripsiyonlu metin s.1-50)

Türk kültür ve medeniyeti içinde önemli bir yer tutan tarih düşürme ve ebcedle ilgili daha önce çeşitli çalışmalar yapılmıştı. Tarihi çok eskilere dayanmasına rağmen Osmanlı Devleti'nde çokça kullanılan tarih düşürme sanatında, başta Hızır Bey olmak üzere Bursalı Haşimi, Dürri, Seyyit Vehbi, Kami, Kırımlı Rahmi, Nedim, Şakir, Raşid ve Enderunlu Fazıl gibi şairler usta kabul edilmektedir. Ancak tarih düşürme sanatı, Adanalı şair Süruri'nin adının geçmediği yerde hep eksik kalacaktır. Çünkü Süruri, tarih düşürme sahasında çok sayıda ve çok konuda tarih düşürmesiyle diğer şairlerden ayrılmaktadır. Adanalı Şair Süruri'nin hayatı, sanatı ve eserleri daha önce çeşitli araştırmaların konusu olmuştu. Tarih düşürülen 322 sayfalık Divan'ın bölümün ilk 50 sayfası incelenmeye muhtaçtı. Türk-İslam kültür ve uygarlığının bir parçası tarih düşürme ve ebcedle ilgili kesin yargılara ulaşmak için, şairlik ve müverrihliğiyle bilinen Süruri'nin, Kütahya Belediyesi Mustafa Yeşil Kütüphanesi'nde, 12036 demirbaş numaralı Divan-ı Süruri'de geçen tarihlerin bir kısmı (1-50) tarihlerin düşürülüş biçimi ve sebebi açısından incelendi. Edebi metin, insanların hislerine hitap eden, hayranlık uyandıran yönleri itibariyle öğretici metinler farklıdır. Ama bu edebi metinlerin öğreticilik ve hayattan ipuçları sunma yönüne engel değildir. Edebiyatın içinde çok küçük bir yer teşkil etmesine rağmen, tarih düşürmenin de hayata dair çok sayıda ipucunu içinde barındırdığı bir gerçektir. İnsanları ele veren kelimelerse, milletleri de sanat eserleri ele verir. Bu anlayışla incelenen tarih düşürme kıtalarının, sosyal ve siyasal yönlerine de temas edilmeye çalışıldı. İlk 50 sayfası incelenen Divan-ı Süruri içindeki tarih beyitlerinin, tarihi açıdan öneminin yanında edebiyat tarihi açısından da kıymetli bir eser olduğu görülmektedir. Süruri'nin bu tarihleri düşürürken, onu meşhur edenin sadece ebcedle başarılı tarihler düşürmesi olmadığı, onun aynı zamanda gayet sağlam bir şiir altyapısına sahip olduğu anlaşılmaktadır. Hatta diğer birçok tarih düşürücünün yanında, farklı tarih düşürme biçimlerini de denediği, bir konuya onlarca tarih düşürebildiği görülmektedir. Çalışmanın, Birinci Bölüm'ünde, Süruri'nin hayatı, eserleri ve edebi kişiliği, İkinci Bölüm'ünde tarihlerin konu ve çeşitleri, Üçüncü Bölüm'ünde incelenen metinlerin transkripsiyonlu hali verilmiştir. Dipnotlarda da, adı geçen şahsiyetle ilgili bilgiler verilmiştir.
Schrödinger'in Kedisi Kabus ve Rüya romanlarının postmodern açıdan incelenmesi

Metinlerarası bir göndergeler mozaği olan postmodern roman, kaos, belirsizlik, anlamsızlık üzerine inşa edilen bir anlam arayışının sonucudur. Evrensel olan/evrensellik iddiası taşıyan bir yöneliş ile kurgulanan bu anlatılarda geçmişşle bağlar koparılmaz; eski/geçmişş, yapıtın çıkışı olarak görülür. Gerçeğin yerini imaj, mit, metinsel göndergelerin esas alındığı metinde alıntı, yineleme, tüm yaşam gibi metni sararak belirler. Türk edebiyatının aydınlanmış bilinçlerinden Alev Alatlı, kapalı ve çok sesli metinlerini, yazınsal alandaki alışveriş işlemlerinin yansıma alanı şeklinde kurgular. Onun imaj, imge ve anlatılarını bir patlamayla açığa çıkaran eserleri; alıntılanmış sözlerle, durumlarla, metinlerle ve çok anlamlı dil oyunlarıyla kuruludur. Bu çalışmada sanatkarın Schrödinger'in Kedisi serisinden Kabus ve Rüya adlı eserleri postmodern açıdan incelenecektir. Tezin birinci bölümünde sanatkarın hayatı, yazın yaşamı ve eserleri tanıtıldı. İkinci bölümde postmodernizm ve eserlerin yapı ve izlek bakımından genel bir değerlendirilmesi yapıldıktan sonra metinlerarası anlatım biçimlerinden alıntı, anıştırma, parodi, pastiş, ironi, montaj kullanılarak yapılan dönüştürümün ana metni genişletme, yoğunlaştırma ya da daraltma işlemlerinin nasıl uygulandığı örnek metin alıntıları ile incelendi.
İkdam'da edebİ ve kültürel faaliyetler (1925-1926)

Yayın hayatına 2. Abdülhamid döneminde, 5 Temmuz 1894 tarihinde başlayan İkdam gazetesininçalışmamıza konu olan yılları 1925 -1926'dır. Tezimizin inceleme konusunu oluşturan 1925 -1926yılları, Türk toplum hayatında köklü değişimlerin yaşandığı bir süreçtir ve İkdam gazetesi bu süreç içerisinde basın yayın hayatında, uzun süreli varlığı ile sütunlarında yer verdiği yazılar ile Cumhuriyet döneminde de oldukça önemli bir yer edinmiştir. Türkçülük çizgisinde yeniden şekillenen Türk toplumunun prensiplerine uygun doğrultuda bir yayın hayatı sürdüren İkdam gazetesinin incelenmesi dört kısımda gerçekleşmiştir. Birinci kısımda Cumhuriyet dönemine gelinceye kadar Türk toplum hayatında önemli bir unsur olan modernleşme sürecine genel hatları ile değinilmiştir ve Cumhuriyetin ilk yıllarında bu modernleşme cereyanının basın ve yayın hayatına etkisine değinilmiştir. Tezimizin birinci kısmını teşkil eden birinci bölümde İkdam gazetesi iki kısımda incelenmiştir: şekil ve muhteva. Gazetenin şekil özelliklerinin incelendiği kısımda İkdam'ın tanıtımı, yayınlanma süreci, kimlik bilgileri, mizanpaj, teknik özellikleri üzerinde durulmuştur. İkinci kısımda İkdam'ın 1925- 1926 yılları içerisindeki muhteva özelliklerinin bir değerlendirilmesi yapılmıştır. İkinci bölümü ise İkdam'ın tahlili ve alfabetik fihristi oluşturmaktadır. Bu kısımda tüm yazıların kronolojik ve alfabetik tasnifi yapılmıştır. Tahlili fihristte yazar adı, soyadı, yazının adı, süreli yayın numarası, hicri, rumi, miladi takvim, sayfa numarası, yazının türü ve görsel malzeme bilgilerine yer verilmiştir. Üçüncü bölümde ise İkdam gazetesinde yer alan edebi, sanatsal, sosyal, siyasi, kültürel, eğitim hayatı ile ilgili yazılara 'Seçilmiş Metinler' başlığı altında yer verilmiştir. Dördüncü bölüm, sonuç kısmı ile sonlandırılmıştır.