Çağdaş Türk sanatında İstanbul Sanat Bayramı yeni eğilimler sergileri ve yeninin kimliği

istanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi (1983'den itibaren değişen adıyla MSÜ Güzel Sanatlar Fakültesi) tarafından 1977- 1987 yılları arasında her iki yılda bir düzenlenen İstanbul Sanat Bayramı, bilimsel toplantılar, görsel sanatlar, tiyatro, bale vb. sahne sanatları ve konserlerle çok amaçlı ve disiplinli bir şölen niteliği taşımış; 1987'den sonra kesintiye uğrayan etkinlik son olarak 1994 yılında bir kez daha gerçekleştirilmiştir. Söz konusu etkinliğin tezimiz açısından en önemli bölümünü Yeni Eğilimler Sergileri oluşturmaktadır. İstanbul Sanat Bayramı ve Yeni Eğilimler Sergileri, pek çok ilki barındırmasının yanı sıra günümüz sanat ortamında halen tartışılmakta olan kavram ve sorunsalların ortaya atıldığı etkinlik olması bakımından gerçekleştirildiği süreçte çağdaş Türk sanatının önemli bir kesitini vermektedir. Yeni Eğilimler Sergileri'ni 1970'li yıllardan itibaren sanat ortamındaki değişimlerin sosyo-ekonomik koşulları bağlamında ele almaya çalışmak, farklı görsel sanat etkinlikleri ile ilişkilendirmek aynı süreçteki sanatsal ortamı da görünür kılmıştır. Bu dönemin sanatsal ortamında ön plana çıkan konu ve yönelişler, piyasa oluşumuyla paralel gelişen galericilik ve koleksiyonculuk olgusu ve diğer sergiler, söz konusu yılların değişim süreçleriyle ilişkilendirilerek ele alınmıştır. Toplu sergilemelerin dikkati çekmeye başladığı 1980'li yıllarda, Yeni Eğilimler Sergileri ile başlayan ve bienallere kadar uzayan bir süreçte, aralarında Günümüz Sanatçıları İstanbul Sergileri, Öncü Türk Sanatından Bir Kesit Sergileri ve A, B, C, D Sergileri'ni sayabileceğimiz bu sergilerin en önemli özellikleri, uluslararası sanat olaylarını yakından takip ederek içinde yer almaya yönelik çabaların sergilendiği ve çağdaş Türk sanatında biçim ve içeriğe dair pek çok yeniliğin denendiği, öncü akımların yorumlandığı etkinlikler olmalarıdır. Yeni Eğilimler Sergileri ise, 1970 sonrası Türk sanatında sözü edilen değişimleri ve yeni sanatsal anlayışları barındıran ilk etkinlik olarak bir başlangıç noktası niteliğindedir. Çağdaş sanat anlayışını ve özgün arayışları bir araya getirmeyi amaçlayan sergiler yeni biçimsel yorumlamalara ortam yaratmışlardır. 1960'lardan itibaren Avrupa ve özellikle Amerika'da görülen sanatsal akımlarlaözgürleşen sanat nesnesinin çeşitliliği, plastik sanatlarda disiplinler arası kaynaşma, sanatsal değişimler ve daha birçok sorunsalın Türkiye'de yankı bulmaya başladığı 1970'li yıllardaki arayışlar bu sergiler aracılığıyla ifade ortamı bulmuşlardır. Çalışma ile, çağdaş Türk sanatında 1970'li yılların sonlarından başlayarak 1990'iı yıllara kadar sürmüş olan etkinlikler kapsamındaki sanat oluşumları ve bu oluşumları belirleyen toplumsal, ekonomik ve kültürel koşullar, Mimar Sinan Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi'nin çağdaş sanat ortamındaki rolü, etkinliğin Türk sanatına etkileri ve söz konusu yıllarda Avrupa ve Amerika'daki sanat ortamı etkileşimleri ve farklılıkların değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Sergiler düzenleme yöntemi, koşullar, katılan sanatçılar ve yapıtları ile birlikte ele alınmış; gerçekleştirilen sempozyumlarda tartışılan konu ve kavramlar sunulan bildiriler çerçevesinde tanıtılmış ve kataloglanmıştır.