turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Müyessiretü'l-'Ulum

'Müyessiretü'lUlum ' adlı bu çalışma giriş bölümü, iki ana bölüm ve sonuç bölümünden oluşmaktadır. Giriş bölümünde Bergamalı Kadri, Müyessiretü'lUlum ve hakkında yapılan çalışmalar, Osmanlı Türkçesi ve bu dönemle ilgili yapılan gramer çalışmaları ele alınmıştır. İlk bölümde Müyessiretü'lUlum'un Türkiye Türkçesine aktarımı yapılmıştır. Bu yapılırken Bergamalı Kadri'nin üslup özellikleri korunmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde terimler sözlüğü ve dizini ile edatlar ve ekler dizinleri yer almaktadır. Terimler sözlüğü ve terimler dizini birleşik olarak hazırlanmış ve terimlerin geçtiği her bir cümle ilgili maddelerde yerini almıştır. Burada Bergamalı Kadri'nin kullandığı terimler madde başı yapılmıştır. Edatlar dizini ve ekler dizininde ise Bergamalı Kadri'nin açıkladığı edat ve ekler yer almış, açıklamayıp da kullandığı edat ve ekler ise tablolar halinde gösterilmiştir. Sonuç bölümünde çalışma bir sonuca bağlanmıştır.
Cebbarzade Muhammed Arif Bey ve Miftahu Hazaini Rahmaniyye Fİ Memleketi Vücudi'l-İnsaniyye adlı eseri

Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemi olarak adlandıralan 1828- 1920 yılları arasında Üsküdar'da yaşayan Cebbarzade Muhammed Arif Bey, bu devirde hem tasavvufi birikime son derece hakim olmuş hem de ilmi derinliği ve üretkenliğiyle çok sayıda eser kaleme almış bir mutasavvıftır. Bu tezin konusunu bu büyük mutasavvıfın Mifhahu Hazain-i Rahmaniyye Fi Memleket-i Vücudi'l-İnsaniyye adlı eserinin Osmanlı Türkçesinden günümüz Türkçesine aktırılması ve Cebbarzade'nin diğer eserleri üzerinde yapılan çalışmaların incelenmesi oluşturmaktadır. Bu çalışmada Mifhahu Hazain-i Rahmaniyye Fi Memleket-i Vücudi'l-İnsaniyye adlı eserle ilgili diğer çalışmalar detaylı bir şekilde incelenmiş; bu eserin, içerdiği tasavvufi düşünceler bakımından konumu belirlenmeye çalışılmıştır. Bu tezde incelenen eser Yusuf Sünbül Sinan Efendi'nin şiirinin şerhi olması dolayısıyla hem Yusuf Sünbül Sinan Efendi'nin bu şiirine hem de hayatına değinilmiştir. Çalışmanın sonunda Arif Bey'in kütüphanelerde ulaşılan diğer eserlerinin de tanıtımları yapılmıştır.
Nuruosmaniye Kütüphanesi 4962 numaralı mecmua (247a-324b)

Bu çalışmanın konusu Nuruosmaniye Kütüphanesi 4962 numarada kayıtlı mecmuadır. Eserin müstensihi belli değildir. Toplam 324 varaktan oluşan bu eserin 247 a-324b varakları arasındaki 77 varaklık kısımda XV., XVI. ve XVII. yüzyılda yaşamış şairlerin Türkçe ve Farsça şiirleri yer almaktadır. Türkçe şiirlerde 164 şaire ait nazım şekilleri şu şekildedir: 490 gazel, 2 kaside, 44 kıt'a, 1 muaşşer, 2 müfred, 22 müseddes, 1 müsemmen, 8 müstezad, 11 tahmis, 7 tarih, 1 terci-i bend, 1 tuyuğ. Eserin 304a- 317b varakları arasında Farsça şiirler bulunmaktadır. Bu şiirlerin nazım şekilleri şu şekildedir: 630 müfred, 29 kıt'a, 1 rubai. Çalışmamız iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde mecmua hakkında ve eserde ismi geçen şairler hakkında bilgi verilmiştir. Ayrıca şairlerin şiirlerinin bulunduğu varak numaraları ve nazım şekilleri de eklenmiştir. İkinci bölümde metnin transkripsiyonlu metni bulunmaktadır. Sonuç bölümünde yapılan çalışmanın değerlendirmesi bulunmaktadır.
Harezm Türkçesinde görevli kelimeler

Bu çalışmada Harezm Türkçesinde kullanılan görevli kelimeler ele alınmıştır. İncelemede kullanılan örnekler, Harezm Türkçesiyle yazılmış Husrev ü Şirin, Kısasü'l-Enbiya, Nehcü'l-Feradis, Mu'inü'l-Mürid, Mukaddimetü'l-Edeb adlı eserlerin taranmasıyla oluşturulmuştur. Görevli kelimeler edatlar, bağlaçlar ve ünlemler başlığı altında incelenmiştir.
Safiye Erol'un Çölde Biten Rahmet Ağacı adlı eserinin söz dizimi bakımından incelenmesi

1962 yılının ramazan ayında Yeni İstanbul gazetesinde tefrika edilmiş olan Çölde Biten Rahmet Ağacı adlı eser, Halil Açıkgöz tarafından 2001 yılında kitap haline getirildi. Bu çalışmada eserin Kubbealtı Neşriyatı yayınlarından çıkan 6. Baskısından yararlanıldı. Giriş, İnceleme ve Sonuç olmak üzere üç bölümden oluşan çalışmanın Giriş kısmında tezin amacı, önemi ve yöntemine değinildi. Safiye Erol'un hayatı hakkında yeterli bilgiye ulaşılamadığı için bu bölümde kısaca hayatı ve eserlerine dair bilgi verildi. Daha sonra cümle türleri, cümle ögeleri ve söz öbeklerine dair bilgiler verildi. İnceleme bölümünde eserde yer alan cümleler, numaralandırılarak türleri, ögeleri ve söz öbekleri bakımından sırasıyla incelendi. İnceleme bölümünden elde edilen veriler sonuç kısmında değerlendirildi ve sayısal verilerle tablo halinde gösterildi.
Peçevi tarihi, 150b-184a metin, edisyon kritik, dizin, sözlük

Yapmış olduğumuz çalışma giriş, eser hakkında bilgi, metin, dizin, özel adlar sözlüğü tıpkıbasım olmak üzere altı bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde eser hakkında kısa bilgi, eserin yazılış amacı ve önemi, tezin kapsamı, tezin amacı ve eserin neşrinde takip edilen yöntemler bulunmaktadır. İkinci bölümde eserin tanıtımı yer almaktadır. Üçüncü bölümde Bağdat Köşkü 206 numaralı yazma nüshasının 150b- 184a arasındaki varakların transkripsiyonu ve bu nüshanın, eserin diğer iki nüshası ile tenkitli neşri bulunmaktadır. Dördüncü bölümde metinde ve dipnotta geçen bütün kelimelerin dizini ve bu kelimelerin anlamları bulunmaktadır. Beşinci bölümde genel sözlüğün dışında hazırlanmış olan özel adlar sözlüğü yer almaktadır. Çalışmanın son bölümünde ise her üç nüshanın ilgili sayfalarının tıpkıbasımı bulunmaktadır.
Çelebizade Asım Dİvanı'nın tahlili

Bu çalışma 18. yüzyıl Divan şairlerinden olan Çelebizade Asım'ın Divanı'nın tematik tahlili hakkındadır. Döneminin önemli şairleri arasında belirtilmesine karşın şimdiye kadar divanı hakkında tahlil çalışması yapılmadığı için Asım Divanı'nın incelenmesine karar verilmiştir. Çalışmada kaynak olarak Özge ÖZTEKİN'in hazırladığı Çelebizade Asım Divan adlı kitap esas alınmıştır. Tahlil yönteminde ise Harun Tolasa'nın Ahmet Paşa'nın Şiir Dünyası, Cemal Kurnaz'ın Hayali Bey Divanı'nın Tahlili ve Nejat Sefercioğlu'nun Nev'i Divanı'nın Tahlili adlı eserlerden faydalanılmıştır. Tezin giriş bölümünde şairin hayatı, eserleri ve sanatı hakkında bilgi verilmiş, ardından Din ve Tasavvuf, Cemiyet, İnsan ve Tabiat başlıklarını taşıyan tahlil bölümünde şairin, hayata ve yaşadığı döneme ait izlenimlerini şiirine nasıl ve ne ölçüde yansıttığı verilmeye çalışılmıştır. Sonuç bölümünde genel değerlendirme yapılarak sanatı hakkındaki tespitlere yer verilmiştir. Tezin sonunda divanda geçen her kelimenin yerini gösteren İndeks bölümü bulunmaktadır.
Ladik ağzı

Dilbilimi alanında önemli bir yeri olan ağız çalışmalarına ülkemizde 1940'lı yıllardan itibaren başlamış ve tam olarak bitirilememiştir. Son dönemde yazılı ve görsel iletişim araçlarının en ücra köşelere kadar girmesi ve okur-yazarlık oranındaki artışlar sebebiyle ağız özellikleri giderek kaybolmaktadır. Bu bakımdan Anadolu ağızlarının en kısa zamanda derlenmesi ve dil özelliklerinin incelenmesi gerekmektedir. Bu çalışmaların tamamlanmasıyla birlikte, dilimizin tarihsel gelişimi, değişimi, değişim yönleri ve yayılma alanlarının belirlenmesinin yanı sıra sosyo-kültür, milli ve etnik gibi diğer birçok unsur da değerlendirilebilecektir. Bu değerlendirmelere katkı sağlayacak olan ve ağız araştırması sahalarından derlenmeyi bekleyen bölgelerden biri de Samsun ilinin Ladik ilçesinin ağzıdır. Daha önce dil verileri ve sözlüksel bağlamı yönüyle kapsamlı bir şekilde çalışılmamış olan Ladik, bu verileri ortaya çıkarmak için tez sahası seçilmiştir. Türkiye Türkçesi Ağız Gruplarından Batı Grubu Ağızlarının VI. Alt Grubunda yer alan Ladik ilçesinin, toplamda altmış yedi mahallesinden elli ikisine gidilmiş ve sahada ağız özelliklerine sahip insanların ses kayıtları alınarak derleme çalışmaları yapılmıştır. Elde edilen kayıtlar Ahmet Bican Ercilasun'un önerisiyle oluşturulan ve Türk Dil Kurumu'nun da benimsediği çeviri yazı işaretleri esas alınarak metinleştirilmiştir. Çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümünde tezin konusu ve amacı, materyal ve yöntemine değinilerek Ladik bölgesinin coğrafi konumu, iklimi, bitki örtüsü, nüfus ve yerleşmesi, eğitim durumu, iktisadi yapısı, Ladik adının kaynağı ve önemi, gelenek ve görenekler ve bölgeyle ilgili daha önce yapılmış ağız araştırmaları hakkında bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde ses ve şekil bilgisi incelemesi yapılarak örneklerle desteklenmiştir. Tartışma ve sonuç kısmında Ladik ağzının ses ve şekil özelliklerine değinilmiştir. Üçüncü bölümde derlenen elli altı metin çeviri yazı işaretleriyle yazılmıştır. Son bölümde ise sözlük ve tez için yararlanılan kaynaklar yer almıştır.
Faruk Nafiz Çamlıbel'in şiirlerinde anlatısallık

20. yüzyılın başında Türk siyasi ve kültür hayatında egemen olan halkçı eğilimlerin bir sonucu olarak geniş kitlelerin rahatça anlabileceği günlük konuşma üslubu içinde anlatının yoğun olduğu şiirler yazılır. Tevfik Fikret ile başlayan ve Milli Edebiyat döneminde Türk şiirinin önemli bir vasfına dönüşen bu anlatımcı şiir geleneğinin Cumhuriyet edebiyatının ilk dönemlerindeki en önemli temsilcilerinden biri de Faruk Nafiz Çamlıbel'dir. Şiire Divan edebiyatı zevk ve estetik anlayışıyla başlayan ve Milli Edebiyat anlayışının etkisiyle devam eden Birinci Hececiler'den Faruk Nafiz Çamlıbel, gerek Türk şiirinin dil, muhteva, biçim ve işlev bakımından geçirdiği değişim gerekse dönemin siyasi ve kültürel ikliminin tesiriyle anlatının ön plana çıktığı şiirler yazar. Bu tez, Faruk Nafiz Çamlıbel'in şiirlerini anlatısallık ve anlatı unsurları bakımından değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda Faruk Nafiz Çamlıbel'in şiirleri anlatı, anlatısallık ve anlatı unsurları bakımından incelenmiştir. Türk şiirinde anlatı ve anlatısallık geleneği gibi konuların üzerinde durulmuştur. Yapılan bu çalışmayla Faruk Nafiz Çamlıbel'in şiirlerinde Tevfik Fikret ve Mehmet Akif'in şiirlerinde gördüğümüz klasik anlamda manzum hikayenin özelliklerinin ötesinde modern şiire yaklaşan bir anlatısallığın egemen olduğu tespit edilmiştir.
İkinci yeni şiirinde aşk, yalnızlık ve ölüm kavramlarının görünümleri

İkinci Yeni şiiri Cumhuriyet'ten sonraki Türk şiir çizgisinde kendine önemli bir yer edinmiş, etkisini günümüzde de devam ettiren bir harekettir. İkinci Yeni şiirine kavramsal bağlamda bir yaklaşımın, bu hareketi anlamlandırmak bakımından faydalı olacağı kanaatindeyiz. Çalışmanın ilk bölümünde Cumhuriyet sonrası Türk şiirinin gelişim çizgisi irdelendi, ikinci bölümde, İkinci Yeni hareketinin ayırt edici özellikleri, şairlerin karakteristikleri üzerinde durularak dile yaklaşım biçimleri ele alındı, ayrıca dil konusunda Servet-i Fünun şiiriyle benzer yönleri tespit edilmeye çalışıldı. Üçüncü bölümde ise Aşk, ölüm ve yalnızlık kavramlarının İkinci Yenişiirindeki görünümleri ele alındı. Bu kavramlar incelenirken, şairlerin metinleri ve poetik görüşleri esas alındı.
Baburname'deki coğrafȋ terimlerin tarihİ ve çağdaş Türk lehçeleriyle fonetik ve semantik açıdan karşılaştırması

Anahtar Kelimeler: Baburname, yeradbilim, yer adı, coğrafi terim.'Baburname'deki Coğrafi Terimlerin Tarihi ve Çağdaş Türk Lehçeleriyle Fonetik ve Semantik Açıdan Karşılaştırması' bir yeradbilimi çalışmasıdır. Tezin giriş bölümü coğrafi terimler ve Baburname ile ilgili bilgileri içermektedir. Tezin birinci bölümünde Baburname'de geçen coğrafi terimler tespit edilerek yeradbilimin alt kollarına göre agroonimik, drimonimik, dromonimik, hidronimik, oronimik, oykonimik ana başlıkları altında incelenmiştir. Tezin ikinci bölümünde ise söz konusu leksik birimler ses ve anlam açıdan incelenmiş, Eski Türkçeden günümüz Türk lehçelerine kadarki yaşanan ses ve anlam değişiklikleri ortaya konmuştur. Tezin son bölümünde Baburname'de geçen coğrafi terimlerin tarihi ve çağdaş Türk lehçelerindeki karşılıkları anlam ve kaynaklarıyla beraber sunulmuştur. Tezin sonuç kısmında elde edilen bilgi ve bulgulardan yola çıkarak genel bir değerlendirme yapılmıştır.
İstanbul Nadir Eserler Kütüphanesi 'TY 10556' numarada kayıtlı Şiir Mecmuasının transkripsiyonlu metni ve Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesine göre tasnifi

Mecmua, Arapça bir kelime olup 'cem' kökünden gelir. Edebiyatta ise mecmua, seçme şiirlerle ya da çeşitli konuların ele alındığı yazılarla oluşturulan eserlerin genel ismidir. Şiir mecmuaları, klasik edebiyat, halk edebiyatı ve tekke edebiyatı ürünlerini bir arada bulunduran geniş kapsamlı eserlerdir. Büyük bir kısmının sahibi ve müellifi belli değildir; düzenlenme tarihleri de bilinmemektedir. Şiir mecmualarında aynı dönemdeki ya da farklı dönemlerde yaşamış şairlerin ayrı nazım şekilleriyle yazılmış şiirleri bulunmaktadır. Ayrıca klasik Türk edebiyatında sadece belli bir nazım şekli etrafında şekillenen mecmualar da bulunmaktadır. Mecmualar içerisinde, edebiyat tarihimizin aydınlatılmasında nazire mecmuaları büyük öneme sahiptir. Şiir mecmualarında, manzumelerinden seçkiler sunulan şairlerin hangi şairlerden etkilendiğinin ve hangi şairleri etkilediğinin tespiti mümkündür. Özellikle, nazire mecmualarından üslup sahibi şairleri ve zemin şiirleri belirlemek mümkündür. Şiir mecmualarının, edebiyat tarihinin yanı sıra metin teşkilinde de büyük önemi vardır. Bu eserler sayesinde bazı manzumelerdeki kelime, mısra, beyit, dörtlük eksiklikleri ya da kelime değişiklikleri tespit edilebilir. Bu çalışmanın konusunu da İstanbul Nadir Eserler Kütüphanesi TY 10556 numarada kayıtlı şiir mecmuasının transkripsiyonlu metni ve Şiir Mecmualarının Sistematik Tasnifi'ne göre tasnifi oluşturmaktadır. Çalışmamızın giriş bölümü, klasik Türk edebiyatının önemli kaynakları arasında sayılan mecmuanın tanımı, sınıflandırılması, önemi ve Şiir Mecmualarının Sistematik Tasnifi Projesi hakkındaki bilgilerden oluşmaktadır. İkinci bölümde İstanbul Nadir Eserler Kütüphanesi TY 10556 numarada kayıtlı olan ve 81 varaktan oluşan şiir mecmuasının tanıtımı yapılarakmecmuadayer alan şairler ve bu şairlerin yaşadıkları yüzyıllar, kullanılan nazım şekilleri, divanlarda bulunmayan şiirler, mecmuanın muhteva özellikleriyle ilgili tespitlere yer verilmiştir. Üçüncü bölüm mecmuanın transkiripsiyonlu metnini içermektedir. Şiirler, yayımlanan divanlarla mukayese edilmiş ve farklar dipnotta gösterilmiştir. Çalışma, elde edilen bulguların özetlendiği sonuç ve çalışma esnasında istifade edilen kaynakların verildiği kaynakça ile bitmektedir.
Halit Fahri Ozansoy hayatı, eserleri, sanatı

Çalışmamız Meşrutiyet, Milli Mücadele ve Cumhuriyet dönemlerinde yaşamış olan Halit Fahri Ozansoy'un hayatını, eserlerini ve sanatım ihtiva etmektedir. Halit Fahri 12 Temmuz 1891 yılında İstanbul'da dünyaya gelmiş, kırk yıl Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı pek çok okulda görev yaptıktan sonra 1956 yılında emekliye ayrılmıştır. 23 Şubat 1971 yılında seksen yaşında da vefat etmiştir. Gençliğinden vefatına kadar geçen zaman zarfında pek çok dergi ve gazetede yayınlanan yazılarının yanında başta şiir olmak üzere tiyatro ve roman türünde telif, tercüme, adapte eserler yayınlamıştır. Tezimde ilk önce hayatını, daha sonra eserlerini ve bu eserlerinden hareketle sanatını değerlendirdik. İlk bölüm olan hayatını resmi hayatı ve kültür hayatı olarak iki başlık altında inceledik. Resmi hayatını doğumu, çocukluğu, olgunluk dönemi, karakteri, vefatı, tahsili, meslek hayatı, ailesi adlarını taşıyan başlıklar altında, kültür hayatını ise ilk yazılan, yayın hayatı, kitap halindeki eserleri, edebi çevresi, yetişmesi, yeni nesil, nayiler, beş hececiler dönemleri, üyesi bulunduğu dernek ve kurullar, tenkid ve polemikleri başlıkları altında ele aldık. Çalışmamızın ikinci bölümü olan eserlerim ise şiir kitapları, tiyatroları, romanları, anı-hatıra kitapları, didaktik eserleri, edebiyat tarihleri, broşürleri, biyografileri, adapteleri, tercümeleri, masalları, mektupları, kitap haline gelmemiş olan eserleri başlıkları altında değerlendirdik. Tezimin son bölümünü meydana getiren sanatım ise şairliği, tiyatroculuğu, romancılığı başlıkları altında inceledikten sonra bu bölümün sonunda Halit Fahri'nin edebiyat ve bazı edebiyat meseleleri hakkındaki düşüncelerini verdik. En sonda Halit Fahri'nin tespit edebildiğimiz makale ve şiirlerinin bir listesini vermeyi uygun bulduk. Sonuç bölümünden sonra taradığımız dergi ve gazetelerin isimleri ile faydalandığımız kaynakları verdik. En son kısım olan ekler bölümünde ise Halit Fahri ile ilgili olarak elde edebildiğimiz belgelerin fotokopilerini sunduk.
İznikİ 'Alİ Çelebi'nin simyaya dair Dİvan-ı Hikmet ve Risale-i Hacer-i Esrar isimli eserleri

İncelediğimiz eserlerde şiirin, musikinin ve simyanın birlikte oluşturmuş oldukları harmoninin klasik Türk edebiyatı imkanları çerçevesinde ele alındığı görülmektedir. Simya ve Felsefe Taşı eldesi üzerine kurulan bu eserler hem edebiyat hem de bilim tarihimiz için farklı bir yer teşkil etmektedir. Telif tarihleri hususunda net bir bilgiye ulaşamasak da 17. yy'dan önce yazıldıklarını düşündüğümüz Divan-ı Hikmet ve Risale-i Hacer-i Esrar metinleri hacim bakımından farklı özelliklere sahip olmakla birlikte her iki eserde de Felsefe Taşı'nın elde edilme süreçlerinin anlatıldığı görülmektedir. Eserlerin tasavvuf ile olan bağlantısı ise metinleri daha da özgün kılmaktadır. Simyanın tasavvuf literatürü içerisine ne şekilde sirayet ettiği hususunda yol gösterici öğeler barındırmaktadırlar. Metinler hem metodik olarak izah ile hem de tasavvuf temelli okumayla ele alınmıştır.
Azmİ-zade Haletİ Divanı'nın tahlili

Devrinin önde gelen alimerinden birisi olan Azmi-zade Haleti, zekası, yeteneği ve gayreti ile müderrislik, kadılık, kazaskerlik gibi çeşitli görevlerde bulunmuştur. Alimliği yanında şairlik yönüyle de öne çıkan Haleti, edebiyatımızda daha çok rubaileriyle tanınmıştır. Onun rubai söylemedeki büyüklüğü hem kendi devrinde hem de sonraki devirlerde kabul görmüştür. Devrinin önemli edebi simalarından birisi olan Haleti'nin, manzum-mensur diğer eserlerinin yanında bir de hacimli divanı vardır. 'Azmi-Zade Haleti Divanı'nın Tahlili' isimli bu çalışmada, Bayram Ali Kaya tarafından hazırlanan tenkitli metin esas alınmıştır. Divanda 9 mesnevi, 41 kaside, 2 mersiye, 8 müseddes, 1 tahmis gazel, 141 kıta, 16 tarih, 895 gazel ve 601 müfret ve matla beyit bulunmaktadır. Eser tahlile tabi tutulmadan önce benzer çalışmalar incelenmiş, içerikle ilgili hususlar fişleme yöntemi ile tasnif edilmiştir. Çalışmaya ait yapısall nitelikler, metnin muhtevasını oluşturan unsurlar yanında, tahlil üzerine yapılmış olan çalışmalar yardımıyla belirlenmiştir. Çalışmamızın giriş kısmında çalışmanın konusu, amacı ve yöntemi ile şairin hayatı, eserleri ve sanatı hakkında kısaca bilgi verilmiştir. Tahlil bölümü 'Din ve Tasavvuf, Tabiat, İnsan, Toplumsal Hayat' olmak üzere dört ana bölümden müteşekkildir. Bu kısımlarla ilgili hususlar da alt başlıklar altında incelenmiştir. Bu sınıflandırmadan hareketle, söz konusu başlıklara ait unsurların klasik Türk şiirindeki yansımaları üzerinde durulmuştur. Ayrıca bu dört ana başlık altında incelenen her unsurla ilgili beyitler o disipline ait kaynaklarla birlikte ele alınıp açıklanmıştır. Sonuç bölümünde de çalışmanın genel bir değerledirmesi yapılmıştır. Hülasa, sonraki değerlendirme ve araştırmalara malzeme olabilecek bu çalışma ile şiirlerinden hareketle Azmi-zade Haleti'nin duygu, düşünce ve hayal dünyası ile yaşadığı devrin yaşayış ve medeniyetine dair önemli bir kesit ortaya konulmuştur.
Tasvir-i Efkar gazetesinin kronolojik dizini ve seçilmiş metinlerin aktarımı: 1 Ağustos 1914-31 Ekim 1918

Birinci Dünya Harbi, her açıdan pek çok devleti ve topluluğu etkilemiştir. Şüphesiz bu durumdan en çok etkilenen toplumlardan biri de Osmanlı Devleti'dir. Harp, Osmanlı Devleti'nin tarih sahnesinden çekilmesine sebep olmuş; diğer yandan da yeni bir Türk devletinin kuruluş sürecini başlatmıştır. Dört yıl süren bu savaş ile ilgili günümüzde birçok eser bulunmaktadır. Ancak, bu eserlerin pek çoğu salt bilgi içermekte ve dönemin yaşamını, savaşın yansımalarını vermemektedir. Bu sebeple savaş yılları esnasında yayınlanan bir gazetenin incelenmesi bu dönemle ilgili birinci elden bilgi vermesi açısından önemlidir. 1914 ? 1918 yılları arasında yaşanan savaşın etkileri saptanmasında dönem gazeteleri başlıca kaynak olmuştur. Birinci Dünya Harbi yıllarında Osmanlı Devleti dahilinde yayınlanan pek çok yerli ve yabancı gazete içinde Tasvir-i Efkar Gazetesi ayrı bir öneme sahiptir. Gerek basım tekniklerindeki durumu ve gerek yazar kadrosunun zenginliği ile diğer dönem gazetelerinden ayrılmaktadır. Bu çalışma, Birinci Dünya Harbi sırasında meydana gelen olayların gazetedeki yansımalarının ortaya konulması bakımından yararlı olacaktır. Böyle bir çalışma neticesinde ortaya konulacak bir tez; edebiyatın dışında tarih, sosyoloji, ekonomi vb. alanlarda yapılacak akademik çalışmalara da kaynaklık edecektir. Bu gazetenin teze konu olması dönemin savaş atmosferinin topluma ve dolayısıyla sanat ve edebiyata etkilerini ortaya çıkarma amacına dayanmaktadır.
Özne-iktidar ilişkisi bağlamında Alev Alatlı'nın romanlarının incelenmesi

Bu çalışmada, 1980 sonrası romancılarından Alev Alatlı'nın romanlarının derin ve yüzey katmanlarının özne-iktidar ilişkisi çerçevesinde analizi amaçlanmıştır. İnsanlık tarihinin temelini oluşturan özne-iktidar ilişkisi, hayatı çok yönlü okuma imkanına sahip olan roman yazarının dikkate aldığı temel çatışma unsurlarındandır. Evrensel insanlık değerlerinin yaşatılması amacıyla tarihsel bağlamda bu oluşumu ele alan Alatlı, romanlarında karakterlerin ve izleklerin kurgusallığını bu çerçevede oluşturmaktadır. Böylece çalışmada toplumsal kabullerin ve iktidar ilişkilerinin kuşatıcı etkisi felsefi ve sosyolojik düzlemde analiz edilmeye çalışılmıştır. Öznelerin tarihsel süreçteki oluşumunun yazınsal alandaki görünümleri dikkate alındığında, her öznenin kendi toplumunun tarihsel kodlarını taşıdıkları ortaya konulur. Tarihsel kodlar siyasi, sosyal, ekonomik, dinsel düzlemde özne ve iktidar bağıntıları çerçevesinde oluşur. Roman karakterlerinin özneler olarak anlamlandırılmasında hem Batı'ya eklemlenmiş özne eleştirisi hem de öznelerin toplumsal sistemlerle pratikte nasıl oluşturulduğu dikkat çeker. Romanın bağlamına göre özne, iktidar odakları tarafından üretilir ve kurulur. Her dönemin baskın anlayışına, yönelimine ve ideolojisine göre öznenin şekillenmesinde iktidarla bağıntının ortaya konulmasında iktidarın ilişkide bulunduğu alanların işleyişi dikkat çeker. Uluslararası ve yerel iktidar odaklarının incelenen romanlarda öznelerin normalleştirilmesinde söylem birliklerini, güç ilişkilerini, bilgi egemenliğini kullandıkları görülür. Böylelikle çalışmada, iktidarın toplumsal alanda her yere nüfuz eden yönü, toplumsal meseleleri kurgusallaştıran Alatlı'nın romanlarındaki özne-iktidar ilişkisi çerçevesinde ele alınmıştır.
Şeyhülislam ailelerinin kültür ve sanat alanına katkıları

Osmanlı Devleti'nin kuruluşundan son dönemine kadar birçok farklı aile devletin önemli makamlarını uhdesinde bulundurmuştur. Bu alanlardan biri de ilmiye sınıfıdır. Yüzyıldan yüzyıla değişiklik göstermekle birlikte belli başlı aileler, ilmiye sınıfındaki makamlara çok sayıda devlet adamı yetiştirmiş, aynı aileye mensup birçok kişi şeyhülislamlık, kazaskerlik, kadılık ve müderrislik makamlarına erişerek görev yapmıştır. Bu ailelerden yetişen hemen herkesin ilmiye sınıfındaki mesleklere yöneldiği, faklı alanlara yönelimin yok denecek kadar az olduğu anlaşılmaktadır. Yine bu ailelere mensup kişiler gerek sosyal çevreleri gerekse bulundukları makamın etkisi ile yalnızca mesleklerini ifa etmekle kalmamış aynı zamanda kültürel ve sanatsal faaliyetlerde bulunmuşlardır. Bu alanlardan biri de şiir ve edebiyattır. Bu meşguliyet kimi zaman bilfiil sanat icra etmek şeklinde, kimi zaman sanatçıları himaye etmek şeklinde kendini gösterir. Şeyhülislam aileleri ele alındığında, bizzat şiir yazıp mürettep divanlar kaleme alan çok sayıda şeyhülislam, kazasker, kadı ve müderrislerin bulunduğu görülür. Diğer yandan bu kimseler İstanbul'da yahut görev yaptıkları diğer şehirlerde şiirin ve şairin destekçisi ve koruyucusu olmuş, hamilik rolünü üstlenmişlerdir. Bazı şeyhülislam ailelerindeki şiir ve edebiyata olan bu ilgi ve merakın tıpkı meslekler gibi, kuşaktan kuşağa aktarılarak devam ettiği görülmüştür. Şeyhülislam aileleri ve onların edebiyata katkılarını bütün olarak görmek maksadı ile hazırlanan bu çalışmada şeyhülislam aileleri soyağaçları çıkarılmak suretiyle incelenmiş ve bu ailelere mensup kişilerin hem şairlikleri hem de kendilerine takdim edilen şiirler üzerinden hamilikleri hakkında değelendirmeler yapılmıştır.