turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Türk hikayesinde mekan (1870-1922 dönemi)

Türk Hikayesinde Mekan adını taşıyan bu tezin konusu, 1870- 1922 yılları arasındaki Türk hikayeciliğinde mekanın kurgu içerisindeki yeri ve bu ögenin olay örgüsü, kişiler, zaman ve anlatım teknikleri gibi ögeleriyle olan iletişimidir. Bu bakımdan tezimizdeki ana amaç, 1870- 1922 dönemi Türk hikayesinde mekan unsurunun hangi sebeplerle ne gibi değişimlere uğradığını tespit etmek ve mekan vasıtasıyla bu dönem hikayesinin nasıl bir değişim/gelişim çizgisi takip ettiğini ortaya koyabilmektir. Tezin 'Türk Hikayesinde Mekan' gibi aslında geniş bir alanı işaret eden başlığına rağmen asıl incelenecek dönem Tanzimat'tan Cumhuriyet'in ilanına kadar süren devir ve seçilen başlıca yedi yazardır. Bunlar Ahmet Mithat Efendi, Samipaşazade Sezai, Halid Ziya Uşaklıgil, Ömer Seyfettin, Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Halide Edip Adıvar ve Refik Halit Karay'dır. Tezimiz beş ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölüm, hikayelerde kullanılan mekan türlerine olgusal bir bakış açısı getirmeyi hedeflemektedir. Tezin ikinci bölümünde, mekan bağımsız bir yapıdan farklı biçimde, bütünün bir parçası olarak ele alınmaktadır. Tezin esas yapısını ise mekanın, tüm dış unsurlardan soyutlanmış hikaye metni içerisindeki yerini sorgulamak oluşturmaktadır. Mekanın diğer ögelerle ilişkileri açısından incelendiği üçüncü bölüm, genel yapıyı başka bir boyutuyla anlamayı hedeflemektedir. Nesneler dünyasının kurgu içerisindeki görünümlerine değinen çalışmanın dördüncü bölümü bu ögeyi de tıpkı mekanda olduğu gibi hem kurgusal hem de manevi değerleri açısından ele almaktadır. Çalışmamızın 'Sonuç' kısmı ise tezin içeriğinin ve belirlenen bir takım ortaklıklarla elde edilen sonuçların değerlendirilmesine ayrılmıştır. Bu bölümde yazarların mekan kullanımlarındaki, çevrelerindeki dünyayı aksettirmedeki seçimlerine, bu noktada ortaya çıkan farklılıklara ve sürekliliklere temas edilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın sonuna ise tezde başvurulan eserlerden oluşan alfabetik bir 'Kaynakça' eklenmiştir.
17. Yüzyıl Mensur Şehname Tercümesi (II. Cilt vr. 120b-150a Metin-Türkiye Türkçesine Çeviri-Dizin-Tıpkıbasım)

Bir bölümü üzerinde çalışılan nüsha, İstanbul Üniversitesi Merkez Kütüphanesi'nde 6131 demirbaş numarasıyla kayıtlıdır. Üç cilt olup tamamı 1778 varaktır. Her sayfasında yirmi beş satır bulunan bu eserde minyatürlere de yer verilmiştir. Üzerinde çalışma yapılan birinci cildin boyu 39, eni 24,5 ve kalınlığı 7,5 cm'dir. Kelime kelime bir tercüme niteliği taşımayan bu eser hicri 1187, miladi 1773 tarihinde tamamlanmıştır. Bu tez yazmanın II. cildindeki 120 b-150a varaklarını kapsamaktadır. Bu tezi hazırlamaktaki amaç Şehname'nin bu mensur tercümesini tanıtmaktır. Bu çalışma giriş, metin, Türkiye Türkçesine çeviri ve dizin olmak üzere dört bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında Fidevsi, Şehname, Şehname çevirileri ve üzerinde çalışma yapılan yazmayla ilgili bilgiler verilmiştir. Metin kısmında nüsha çevriyazıya aktarılmış, varak ve satır numaraları belirtilmiştir. Metin, günümüz noktalama işaretlerine göre düzenlenmiş, metnin gerekli yerlerinde paragraflar yapılmıştır. Yapılan bu düzenlemeyle çalışmadan faydalanmanın daha kolay bir hale getirilmesi amaçlanmıştır. Türkiye Türkçesine çeviri kısmında eserdeki Arapça ve Farsça kelimeler günümüz Türkçesine aktarılmıştır. Dizin bölümünde eserin söz varlığını gösteren gramatikal bir indeks hazırlanmıştır. Kelimeler ve birleşik şekiller alfabetik olarak dizilmiştir. Madde başı olarak kabul edilen kelimelerin altına o kelimeyle ilgili ara madde, deyim ve birleşikler sıralanmıştır. Arapça, Farsça birleşik ve türemiş kelimelerin kaynağı, oluşturuluş şekilleri, türleri ile diğer alıntı kelimelerin hangi dilden oldukları ve türleri de belirtilmiştir. Eserdeki kelimelerin metinde geçtiği anlamları verilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın sonunda nüshanın tıpkıbasımı yer almaktadır.
Mihaloğlu Ali Bey'in Gazavat-namesi'nin (864?1795. beyitler) telmih ve kıssaları üzerine bir inceleme

Suzi Çelebi'nin Mihaloğlu Ali Bey'in Gazavat-namesi üzerinde Agah Sırrı Levend'in transkripsiyonlu metnini hazırladığı eser esas alındı. Metin günümüz Türkçesine aktarıldı. Metin Türkçeye aktarılırken kapsamlı bir sözlük çalışmasının ardından metinde geçen özel isim ve kıssalar fişlenerek bunların ayrıntılı olarak açıklanması örnek beyitlerle yapıldı. Suzi Çelebi, Gazavat-name'de, Fatih ve Sultan II. Bayezid devri akıncı beylerinden Mihaloğlu Ali Bey'in savaşlarını ve aşk macerasını kendi izlenimlerini ve başkalarından işittiklerini hikaye ederek anlatmaktadır. Suzi Çelebi eserini, Eserde Mihaloğlu Ali Bey'in savaşları anlatılmaktadır. Gazavat-name, diğer mesnevilerde olduğu gibi tevhit ve münacatla başlamaktadır. Arada gazellere de yer verilmiştir.
Türk Roman kurgusunda ikili kahramanlar

Bu çalışmada edebiyatın en eski konularından biri olan, hemen her edebi türde görülen ve her dönemde yenilenerek, değişerek, dönüşerek kullanılmaya devam eden ikili kahramanların Türk romanındaki macerasının; kimi kaynaklara göre Türk edebiyatında geleneksel tahkiyeden modern romana geçiş eseri kabul edilen Muhayyelat-ı Aziz Efendi (1796)'den başlayarak günümüze kadar olan yaklaşık yüz yirmi senelik dönemde seçilen örnekler üzerinden incelenmesi ve değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. İkili kahramanlar; ikiz kahramanlar, birbirine benzemeyen ikili kahramanlar ve üst ikililer temel başlıkları altında incelenmektedir. İkili kahramanlara öncelikle bir iç kurgu yapı olarak bir bütün halinde yaklaşılmakta ve Türk romanında ikili kahramanların gelenekle ilişkileri, kurguda görülme şekilleri, kurgu yapılarının nasıl, neden ve hangi dönemlerde değiştiği araştırılmaktadır. Bu iç ikili kurgu yapıdaki ikili kahramanların birbirleriyle ilişkileri, ben ve öteki ilişkisi bağlamında sosyolojik, psikolojik, felsefi, teolojik yaklaşımlarla değerlendirilmektedir. Söz konusu iç ikili yapının kendi dışındaki kurgu yapıyla ilişkileri de çalışmada ayrıca irdelenmektedir. Türk roman kurgusuna özgü ikili kahramanların genel ve hususi özellikleri üzerinde durulmaktadır.
Türkçede eklerin tasnifi

Bu çalışma, dilbilimsel metotlarla Türkçedeki eklerin işlevsel özelliklikleri değerlendirilerek yeni bir bakış açısıyla eklerin tasnifini yapmayı amaçlamaktadır. Türkçenin öğrenimi ve öğretimi konusunda karşılaşılan zorlukların temeli Türkçenin öğretimi için oluşturulmuş ve yayımlanmış olan gramer kitaplarındaki eklerin tasnifi konusundaki farklılıklar ve tutarsızlıklardır. Bu farklılıkların meydana gelmesindeki sebepler araştırmacıların kendi görüş açılarına göre dilbilim metotlarından yoksun olarak, çalışmalarını yapmış olmalarıdır. Bu tespit şu ana kadar yayımlanmış olan gramer kitaplarını inceledikten sonra kanısına vardığım sonuçtur. Her milletin farklı yaşayış, görüş ve düşünüş biçimi olduğu gerçeğini de göz önüne alırsak, her milletin dili ve dil kurallarının da farklı olması, kendine özgü nitelikler sergilemesi gerekmektedir. Bu düşünceyle dilbilimsel metotlar kullanılarak, sadece karşılaştırmalı dilbilim çalışmalarıyla yetinmeden, Türkçede kullanılan eklerin işlevleri ön plana çıkarılmış ve bu işlevlerine göreneklerin sınıflandırılmasına gidilmiştir. Çalışmanın asıl amacı gramer kitaplarındaki tasnif kargaşasını ve tutarsızlığını sergileyip bunlara çözüm aramak değil, özellikle ilköğretim ve ortaöğretimde hatta yükseköğretimde Türkçenin öğretiminde karşılaşılan sorunların kaynağına inilerek giderilmeye çalışılmasıdır.
Keloğlan masallarının tespiti ve tasnifi

Bu çalışmada çeşitli kitaplarda pek çok örneği bulunan Keloğlan masal metinleri incelenerek asıl Keloğlan masalları tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu aşamadan sonra belirlenen masallar, eş-metin oluşturup oluşturmadıkları dikkate alınarak tasnif edilmiştir. Söz konusu masallarla ilgili genel bilgiler girişte ayrıntılarıyla ele alınmıştır. Birinci bölümde A. Aarne ve S. Thompson'a ait The Types of the Folktale ile W. Eberhard ve P. N. Boratav'a ait Typen türkischer Volksmarchen adlı kataloglardaki tip numaralarından hareketle Keloğlan masalları tasnif edilmiş, ikinci bölümde eş-metinleri olmayan masallara yer verilmiştir. Üçüncü bölümde bu masallardan elde edilen verilerin yüzdelikleri belirlenerek Keloğlan tipi ortaya konmaya çalışılmıştır. Dördüncü bölümde ise söz konusu masallardan asıl metin olarak seçilenler bir araya getirilmiştir. Böylelikle çalışma pek çok Keloğlan masal metninden asıl masal metnine ulaşmayı ve Keloğlan tipini ortaya çıkarmayı hedeflemiştir.
Şevket Bulut hayatı ve eserleri

Türk edebiyatında hikaye önemli bir yer tutmaktadır. Edebiyatımızda birçok ünlü hikayeciyle karşılaşmaktayız; Ömer Seyfettin, Halit Ziya, Sait Faik, Mehmet Rauf, Sabahattin Ali vb. Hikayelerini incelediğimiz Şevket Bulut ise yazdığı hikayeleriyle edebiyatımızdaki yerini almıştır. Şevket Bulut'un 7 hikaye kitabı mevcuttur: 1) Al Karısı (1971), 2) San Arabalar (1974), 3) Dilek Çınarı (1975), 4) Kefensiz Ölüler (1984), 5) Sınırdaki Tarla (Mart- 1996), 6) Yıkık Minare (Mayıs- 1996), 7) Bahan Göremeyen Çocuklar (1996). Ayrıca yazarın 'Gönül Defterim' isimli bir de şiir kitabı vardır (İş Basımevi- 1960). Tezimiz; Giriş, I. Bölüm: Şevket Bulut'un Hayatı, Edebi Faaliyeti, Edebi Şahsiyeti, Hikayelerin Kronolojik Listesi, II. Bölüm: Hikayelerin Tematik incelemesi, İÜ. Bölüm: Yapı, IV. Bölüm: Diğer Eserleri gibi bölümlerden oluşmaktadır. Şevket Bulut'un hikayelerinde yer alan temaları şöyle sıralayabiliriz: İnançlar, Kültürel Değişim, Ağalık, Eşkıyalık, Halk Hekimliği, Misafirperverlik, Çocuk Problemi, Devletin İhmalkarlığı, Aşk-Sevgi, Namus-Ahlak, Ölüm, Yalnızlık, Tabiat, Dolandırıcılık/Çıkarcılık, Mertlik ve Diğer Temalar. Şevket Bulut, hikayelerinde hikayeyi oluşturan unsurlara çok dikkat etmektedir. Hikayelerde, Olay Örgüsü, Zaman, Mekan, Şahıs Kadrosu, Kurgu, Bakış Açısı ve Anlatım Tekniği Dil ve Üslup Özellikleri gibi unsurlar titizlikle ele alınmıştır: Şevket Bulut, yazdığı 'gerçekçi ruhçu' hikayeleriyle kendini Anadolu insanının savunucusu olarak tanıtmaktadır. 31.07. 1936 tarihinde doğan yazarımız 17.09. 1996 tarihinde vefat etmiştir.
Necip Asım'ın Orhun Abideleri adlı eseri ve bunun Türk kağanlığı ve türk bengü taşları adlı eserle karşılaştırması

Bu çalışmada Necip Asım ve Ahmet Bican Ercilasun'un Köktürk Anıtlarını okuyuşlarındaki farklar tespit edilmiştir. Necip Asım'ın 1924'te yayımladığı Orhun Abideleri adlı eseri Türkiye'de Köktürk Anıtları üzerine yapılmış ilk çalışmadır. Ahmet Bican Ercilasun'un eseri Türk Kağanlığı ve Türk Beng ü Taşları ise Necip Asım'ın eserinden 92 yıl sonra yayımlanmıştır. Çalışma, 'Giriş - Metin- Karşılaştırma- Sonuç' olmak üzere dört bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde Köktürk Anıtlarının önemi, Türkiye'de Köktürk Anıtları üzerine yapılmış çalışmalar, Necip Asım ile Orhun Abideleri ve Türk Kağanlığı ve Türk Beng ü Taşları adlı eserler hakkında bilgi verilmiştir. Metin bölümünde Orhun Abideleri Latin harflerine aktarılmış, eserin anıtların okunmasını içeren bölümünün transkripsiyonu yapılmıştır. Necip Asım ve Ahmet Bican Ercilasun'un okumaları arasındaki farklar önemli ölçüde Köktürkçede ünlülerin her zaman yazılmamasından ve Necip Asım'ın Köktürk harflerini yanlış değerlendirmesinden kaynaklanır.
Türk romanında konak ve yalı

Osmanlı sivil mimarisinin özel ürünleri olan konak, köşk ve yalı, Tanzimat döneminden başlayıp Cumhuriyet yıllarından sonraya kadar Batılılaşma serüveni, geçirmiş olduğu siyasi-iktisadi değişimler ve yıkılışlarıyla romanımızda önemli bir konu teşkil etmiştir. Yaklaşık yüz elli yıllık bir süreci içine alan bu dönemde konak, köşk ve yalı Tanzimat devrinde Batılılaşma-Alafrangalaşma meselesi cihetiyle; Abdülhamid döneminde, Servet-i Fünun edebiyat anlayışının ortak bir duyuşa dayanan mekan algısı çerçevesinde; Meşrutiyet'ten, Milli Mücadeleden ve Cumhuriyet'ten sonra ise genellikle yıkılışları yahut yozlaşmaları yönüyle ele alınmıştır. Ayrıca söz konusu mekan, bazı romanlarda romanın önemli bir unsuru olarak yer alırken bazılarında roman kahramanının şahsiyeti ve bir parçası olduğu İmparatorluğun kaderiyle özdeşleştirilerek en temel bir konu arka planı olarak vücut bulmuştur. Bu çalışmada, Tanzimat döneminden başlanılarak Türk romanının bugünkü örneklerine kadar olan süreçte, konağın, köşkün ve yalının ne şekilde kullanıldığı, yazarların bakış açıları merkeze alınarak incelenilmeye çalışılmıştır. Tez çalışmamızın bütününde, Türk romanının önde gelen yirmi sekiz ismi zikredilip onlara ait toplamda yetmiş roman söz konusu edilmiştir. Konak ve onun türevleri diyebileceğimiz köşk ile yalı, sadece belirgin bazı yönleri esas alınarak değil, ayrıca kurgu içerisinde yüklenmiş oldukları işlevleri ve bütün yönleriyle de değerlendirilmeye çalışılmıştır.
Türkiye Türkçesinde isimlerin fiillerle kurduğu eşdizimler

Eşdizimlilik, bazı sözcüklerin hiçbir dilbilgisel ve anlamsal sınırlılığı olmamasına rağmen bileşen unsurlarının değiştirimi keyfi olarak kısıtlanan, bileşenlerinin karşılıklı olarak birbirini gerektirdiği ve sınırlı sözcük setleriyle kullanıldığı sözcük birleşmesi türüdür. Araştırmaya konu olan eşdizimli sözcükler tanımdan da anlaşıldığı gibi bu özellikleri ile diğer sözcük birleşmelerinden ayrılır. Eşdizimlilik belirlenirken derlem bilimin verileri kullanılır. Çalışmada eşdizimli sözcükleri belirlemede Türkçenin Ulusal Derlemi'nden yararlanılmıştır. Derlemden elde edilen veriler dilbilgisel biçimlenmişlik, genelleşme, anlamsal açıklık ve kapalılık, değiştirebilirlik ve anlamsal birlik ve güdüleme ölçütlerine göre diğer sözcük birleşmelerinden ayırt edilmiştir. Eşdizimli sözcükleri diğer sözcük birleşmelerinden ayırt etmek için anlamsal açıklık ve kapalılık, değiştirebilirlik ölçütleri kullanılabilir. Diğer ölçütler bütün sözcük birleşmeleri için geçerlidir. Dilbilimi alanında tartışma konusu olan eşdizimliliğin sözcük birimi mi ya da sözcük biçimi mi arasında gerçekleştiğine karar verilerek Türkçe Sözlük'te madde başı olan harfleri ile başlayan isimlerin fiillerle kurduğu eşdizimler tespit edilerek üçüncü bölümde listelenmiştir.
İnce Memed I-IV üzerinde bir inceleme

Yaşar Kemal'in 'ince Memed' romanının dört cildi 'Roman Tahlil Metodu'na uygun olarak incelenmiştir. Her cilt değişik sayıda bölümden oluşur. Kronolojik zaman ve vak'a kesilerek araya yeni olaylar ve şahıslar, dolayısıyla onların yaşam öyküleri katılır. Bu insanların özellikleri farklı bölümlerde işlenir. Bu da romanın dikkatle takip edilmesini gerektirmektedir. Bir başka husus da şahıs kadrosunun zenginliğidir. Olay zincirinde aktif rol oynayanlar bütün yönleriyle tanıtılmış, diğerleri olay anındaki durumları ile ifade edilmiştir. 'İnce Memed' romanı uzun zaman aralıklarıyla dört cilt olarak yazılmıştır. Belki bunun tesiriyle ciltler birbirini takip etmekle beraber, tek başlarına da bir roman niteliği taşırlar. Çukurova bölgesindeki köylüler sazlardan yapılmış huğlarda ya da toprak evlerde yaşarlar. Memed' in gittiği her köy hemen hemen aynıdır. Bu alanlar betimlenirken anlatılacak fazla bir şey yoktur; bu sebeple doğal çevrenin anlatımına ağırlık verilir. Yaşar Kemal, zulme karşı koymanın, haksızlıkları engellemeye çalışmanın zorunluluk olduğunu aksi takdirde fakir köylü halk üzerindeki baskıların ve onların uğradıkları haksızlıkların önüne geçilemeyeceği, daha da büyüyeceği mesajını verir. Çukurova köylülerinin yaşadığı kötü olayların sebebi ağalardır. Bunun için İnce Memed ağalara karşı mücadele eder. Kısmen başarıya ulaşır.
Ece Ayhan'ın şiirlerinde üslup

İkinci Yeni şiirinin en aykırı şairi olarak bilinen Ece Ayhan, öteki İkinci Yeni şairleri ölçünlü dilin kural ve kalıplarının dışına çıkarak kendine özgü, orijinal bir üslup oluşturmaya çalışmıştır. İkinci Yeni'nin en özgün şairlerinden biri olan Ece Ayhan, standart dilin kullanımının bütünüyle dışına çıkmaya çalışır. Dilde bilinen birçok kuralı yıkar. Şiirlerinde hem biçimsel hem de anlamsal sapmalara yer verir. Bu sapmalardan dolayı onun şiirlerini herkesin anlaması mümkün değildir. Zaten kendisi de okuru önemsemediğini söylemiştir. Aslında onun şiirleri ilk bakışta manasız sözcüklerle dolu gibi görünse de şiirin derinliklerine girildiğinde bunun böyle olmadığı anlaşılır. Onun şiirlerindeki ses, sözcük ve anlam tıpkı bir musiki gibi ahenkli ve uyumludur. Bu durum, Ece Ayhan şiirini ve üslubunu Modern Türk Şiiri dolayısıyla İkinci Yeni Şiirinin tam olarak anlaşılması ve doğru anlatılması için çok önemlidir. Bu çalışmada Ece Ayhan'ın şiirleri, kapsam olarak mikro üslup inceleme yöntemi; muhteva olarak tasviri üslup inceleme yöntemi ile ele alınmış, söz konusu şiirler dil, muhteva, sanat ve sapmalar olmak üzere dört farklı açıdan incelenmiştir. Bu amaçla şairin 'Bütün Yort Savullar' adlı eserinde yer alan şiirlerinde her bölümden kısa, orta ve uzun düzeyde olmak üzere üçer şiir olmak üzere toplam yirmi beş şiiri rastgele seçilmiştir. Söz konusu şiirler öncelikle ses, kelime, kelime grubu ve cümle boyutuyla daha sonra da muhteva, sanat ve sapmalar olmak üzere dört farklı açıdan incelenmiş ve şairin farklı zamanlarda yazılmış, rastgele seçilen şiirleri dil, sanat, muhteva bakımından en ince ayrıntısına kadar ele alınarak şairin üslubuna ulaşılmaya çalışılmıştır. Böylece son yıllarda ilgi odağı olan İkinci Yeni Şiiri'nin önemli şairlerinden Ece Ayhan'ı tanıma, tanıtma ve şiirini anlamaya ve aynı zamanda İkinci Yeni Şiiri'nin üslubunu belirleme çalışmalarına katkıda bulunulmuş ve bu alanda yapılacak yeni bilimsel çalışmalara kaynaklık etmek amaçlanmıştır.
Riyazat-ı Bedeniyye-i Tıbbiyye ve Tanzimat Dönemi spor terminolojisinin oluşumu

Yapmış olduğumuz bu çalışmada; Osmanlı Devleti'ndeki sporun geleneksel halden modern hale geçişini, geleneksel sporların durumunu, Osmanlı toplumuna yeni girmeye başlamış olan modern spor faaliyetlerini, spor oyunlarını ve bu alanda yapılan çevirileri ortaya koyduktan sonra evde aletsiz jimnastik üzerine yazılmış önemli bir çalışma olan ve Tanzimat Dönemi'nin ilk bilimsel spor eseri çevirisi 'Riyazat-ı Bedeniyye-i Tıbbiyye'yi incelemiş bulunmaktayız. Bu incelemeyi yaparken eserin yazarını ve mütercimini tanıttıktan sonra eserin genel özelliklerini, önemini, transkripsiyonlu metnini, modern Türkçeye çevirisini, spor terminolojisini, cümle yapısı incelemesini ve sözlüğünü ortaya koymuş bulunmaktayız. Modern spor eğitimi üzerine resimli ve açıklamalı bir eser olan 'Riyazat-ı Bedeniyye-i Tıbbiyye'yi bilimsel bir incelemeye tabi tuttuk.
Resimli kitap (İnceleme - metin 25-30. sayılar)

Dönemin en önemli dergilerinden olan Resimli Kitap dergisi, II. Meşrutiyet'in ilanının ardından yayımlanmaya başlamış ve yayım hayatını beş seneden fazla sürdürmüştür. Yayım hayatına ara vermeden devam eden dergi 9 cilt ve 51 sayıya ulaşmıştır. Resimli Kitap, hem içerik açısından hem de sunduğu kaynaklar ve malzeme açısından çok zengin bir dergi olarak görülmektedir. Bu çalışmada derginin 5. cildine denk gelen 25 -30. sayılar ele alınmaktadır. Çalışma, 'Ön Söz', 'Giriş', 'Sonuç', ve 'Kaynaklar' kısımlarının yanı sıra iki ana bölümden oluşmaktadır. 'Giriş' bölümünde derginin yazıldığı döneme sirayet eden siyasal, sosyokültürel yapı ve toplumun basın yolculuğundaki faaliyetleri hakkında bilgiler verilmeye gayret edilmiştir. 'Birinci Bölüm'de derginin hem şekil hem de içerik açısından bir incelemesi yer almaktadır. Şekil açısından yaptığımız incelemede derginin yapısall özellikleri, yayımcısı, amacı ve yazar kadrosu hakkında bilgilerle derginin içerdiği ilan, reklam, tanıtım yazıları ve bilmecelere ait bilgilere ve bunların yanında derginin sayısal görünümünü gösteren tablolara da yer verilmiştir. İçerik açısından ise edebiyat konulu yazılar türlerine göre gruplandırılarak incelenmiş; edebiyat dışı olarak belirlenen metinler hakkında genel bir bilgilendirme yapılması uygun görülmüştür. Çalışmada Resimli Kitap dergisi hakkında bir araştırma yapmak isteyecek araştırmacılara yol gösterebilmesi için yukarıda adı geçen başlıkların dışında bir de 'Dizin' bölümü hazırlanmıştır. Bu bölümde Kronolojik ve Tematik olarak bir sınıflandırma yapılmış; bunlara ilaveten döneminin birçok dergisinden Resimli Kitap'ı görsel zenginlik yönüyle ayıran resimlerle ilgili Resim Dizini oluşturulmuştur. Ayrıca incelenen sayıların dış ve iç kapaklarının görsellerine 'Ek' başlığı altında yer verilmiştir. 'İkinci Bölüm'de ise 25 30. sayılarda yer alan edebiyat ve sanat konulu metinlerin çeviri yazıları sunulmuştur.
17. yüzyıl dİvȃn şiirinde zaman (Haletİ - Nef'İ - Na'ilİ - Neşatİ - Nabİ )

Tez çalışmasının konusunu, 17. yüzyılda yaşamış belli başlı Divan şairlerinindivanlarında geçen zaman ve zaman kavram alanına ait kelimelerin incelenmesi oluşturmaktadır. Düşünce tarihi boyunca, özellikle felsefe alanında en tartışmalı konulardan biri olan zamanın, geniş bir konu olması itibariyle de belirli sınırlar çerçevesinde ele alınması kaçınılmaz olmuştur. Bu çalışmada, klasik dönem zaman algısını şekillendiren teorik zeminde, zaman kavram alanına ait kelimeler belirlenmiştir. Alt başlıklar halinde ele alınan bukelimelerin, seçilen şairlerin divanlarında hangi çerçevede ve nasıl ele alındığınıbelirlemekle, bir bakıma sanat üzerinden dönemin insanının zaman algısını, buna bağlı olarak varlığı kavrayış biçimini ortaya koymak mümkün olmuştur. Başka bir açıdan bakıldığında ise bu çalışmanın, dönemin bilinç yapısını anlamaya yardımcı olmak adına bir zihniyet çözümlemesi olduğu söylenebilir. Metinler incelenirken, tabii ve mutlak zaman olarak kategorize edilen zaman göz önünde bulundurulmuştur. Duyularımızla algıladığımız, beşeri ve fani yönümüzleidrak ettiğimiz dünya zamanı tabii zaman; cismani sıfatlardan münezzeh, sonsuzluk ve sınırsızlığın yaşandığı alemin zamanı ise mutlak zaman olarak adlandırılmıştır. Zamana dair bir diğer sınıflandırma ise, dünyaya ait zamanın doğrusal bir yapıda olması; mutlak ve kozmik zamanın ise dairesel zaman olarak adlandırılmasıdır. Seçilen beyitlerden bazıları yorumlanırken daha anlaşılır olması adına bu sınıflandırmalardan yararlanılmıştır. Bu çalışma ile edebi metinlerin ait olduğu dönemin ruhunu taşıması ve felsefe, tasavvuf gibi çağın ilimleri ile ilişki kurmadan anlaşılmasının eksik kalacağı sonucu ortaya çıkmaktadır denilebilir.
20. Yüzyıl Azerbaycan Şiirinde Hz. Fatıma

19. yüzyılda İran ve Rusya arasındaki savaşlar sonucunda iki parçaya bölünen tarihi Azerbaycan bölgesi, iki farklı devletin egemenliğinde iki farklı hayatı yaşamaktadır. kuzey Azerbaycan, Sovyetler Birliği'nin egemenliğinde 70 yıl boyunca dini edebiyatını büyük ölçüde unutmuştur. Fakat İran İslam Cumhuriyeti egemenliğindeki Güney Azerbaycan'da dini edebiyat bütün canlılığını korumaktadır. Tebriz, Hoy, Erdebil, Marağa ve Urmiye gibi kadim Türk şehirlerinde hala dini muhtevalı Türkçe divanlar tertip edilmektedir. bu divanlar içinde de Kerbela'dan sonra en önemli bölümü Hz. Fatıma şiirleri teşkil etmektedir. Bu çalışmada Güney Azerbaycan'da son dönemde yazılan dini muhtevalı divanlardaki Hz. Fatıma şiirleri incelenmiştir.
Milli Kütüphane YZ. A 801 numaralı mecmua

Bu çalışmanın konusu Milli Kütüphane Yz. A 801 numarada kayıtlı mecmuadır. Eserin müstensihi Bursevi Seyyid Ali'dir. Eserin istinsah tarihi ise Rebiyülahir 1019 /Haziran 1610'dur. Toplam 117 varaktan oluşan bu eserin 4 b-77a varakları arasında 72 varaklık kısımda XV ve XVI. yüzyılda yaşamış şairlerin Türkçe şiirleri yer almaktadır. Metinde 74 şaire ait şiirlerin nazım şekilleri şu şekildedir: 189 gazel, 15 tahmis 20 tesdis, 5 müseddes, 1 müsemmen, 1 muhammes. Çalışmamız iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde mecmua hakkında bilgi ve şairlerin şiirlerinin bulunduğu varak numaraları ve nazım şekilleri verilmiştir. İkinci bölümde metnin transkripsiyonlu metni verilmiştir. Sonuç bölümünde yapılan çalışmanın değerlendirilmesi bulunmaktadır.
İrtika dergisinin ilk yüz sayısının incelenmesi

Bu çalışmada 1889- 1904 yıllan arasında 251 sayı olarak yayınlanan irtika Mecmuası'nın ilk 100 sayısı incelenmiştir. Tez üç bölümden oluşmaktadır: Birinci bölümde; irtika Dergisi, özellikleri, yayın periyodu ve yazar kadrosu ele alınmaktadır. tkinci bölümde; yazarların adlarına ve yazıların konularına göre düzenlenmiş tahlili fihristler yer almaktadır. Tezin üçüncü bölümünde ise; dergide yer alan dil, edebiyat, eleştiri, hikaye, şiir, aktüalite, gazetecilik, eğitim, mektup gibi konularda yazılmış seçilmiş metinlerin transkripeleri yer almaktadır.