turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Attila İlhan'ın romanları ve şiirlerinde hapishane ve tutukluluk teması

ÖZATTİLA İLHAN'IN ROMANLARI VE ŞİİRLERİNDEHAPİSHANE VE TUTUKLULUK TEMASIMERVE AKINCI ALMAZOCAK, 2016 Edebi eserler, içinde üretildiği toplumun ve dönemin olaylarını ve önemli toplumsal süreçlerini hem topluma hem de gelecek nesillere aktaran birer belge niteliği taşımaktadır. Yazarlar ve şairler, eserlerinde, içinde bulundukları dönemin olaylarını ve bu olayların toplum üzerindeki etkileri ve yankılarını da gözlemleyerek, bir eleştiri süzgecinden geçirip metinlerine yansıtır. Türk edebiyatının önemli aydın ve düşünürlerinden olan Attila İlhan da, Türkiye'nin yakın tarihinin önemli olaylarını ele almış, bunları toplum ve birey üzerinden anlatma yoluna gitmiştir. Yakın tarihin II. Dünya Savaşı'ndan 12 Mart Muhtırası'na kadarki dönemlerini anlattığı eserlerinde, bu zorlu ve baskıcı dönemlerde bireylerin ruh hallerini ve yaşantılarını gözlemleyerek, onların korku ve gerilimlerini kaleme almıştır. Attila İlhan'ın ele aldığı dönemler göz önünde bulundurulduğunda; toplumun ve bireyin karşılaşabileceği en ağır durumların, psikolojik baskıların ve korkuların anlatıldığı görülmektedir. Bu dönemlerin otoriter ve baskıcı yönetimlerinin ve eylemlerinin bir sonucu olarak, karakterler, hapishane ve tutukluluk korkusu içinde yaşayan bireyler arasından seçilmiştir. Baskı ve korkunun kol gezdiği bu dönemleri anlatma konusunda hapishane ve tutukluluk olgusunun etkin rolünden faydalanan Attila İlhan, oluşturduğu derinlikli karakterlerinin hapishane ve tutukluluk hallerini, bu ihtimallerin yarattığı gerilimleri ya da hapishane ve tutukluluk tecrübesi yaşamış kişileri ele almıştır. Bu çalışmada, Attila İlhan'ın romanları ve şiirlerinde hapishane ve tutukluluk teması irdelenmiş, bu temalar beş farklı başlık altında incelenmiştir: Kaçış ve Gizlenme, Bir Gerilim Unsuru Olarak Hapishane, Tutuklanma-Yakalanma-Sorgu, Mekan Olarak Hapishane, Bir Tutsaklık Hali Olarak Aşk.
An Ottoman miscellany compiled in the eighteenth century

Bu tezin konusu, Prof. Dr. İsmail Erünsal'ın kişisel koleksiyonunda bulunan ve on sekizinci yüzyılda derlendiğini düşündüğümüz 90 varaklık karışık bir Mecmua'dır. Çalışmanın ilk amacı, Mecmua'da bulunan manzum ve mensur metinleri yayımlanmış metinlerle karşılaştırdıktan sonra transkripsiyon alfabesi ile araştırmacılara erişilebilir hale getirmektir. İkinci amacı ise Mecmua'da bulunan manzum ve mensur metinlerin bir araya getirilişinin arkasındaki sebepleri bulmaya çalışmaktır. Farklı mürettipler tarafından uzun bir zaman diliminde son halini aldığı kanaatine vardığımız bu Mecmua, hem mecmuaların tüketim biçimlerine dair bir takım önerileri güncellemiş hem de mecmuaların kolektif bir eser olarak incelenebileceğini göstermiştir. Bu bakımdan Mecmua'da yer alan manzum metinler, şairlerin takip ettikleri veya benimsedikleri edebi üsluplar çerçevesinde ele alınmıştır. Mecmua'da Nabi ekolü olarak da bilinen hikemi üslubu takip eden şairlere ait şiirlerin daha fazla tercih edilmesi ve Mecmua içinde yer alan mensur kısımlar ve kısa notlar Mecmua mürettiplerinin hikemi üslubu benimsediklerini göstermiştir. Mecmua'daki mensur metinlerin üzerinde ayrıca durulmuş ve mecmuaların üretim sebepleri ve tüketim biçimleri üzerine fikir yürütülmüştür. Bu çalışmanın önemi ise mecmuaların yalnızca transkripsiyon ile aktarılmasından bir adım öteye giderek Mecmua'da bulunan bu metinlerin hangi sebeplerle bir araya getirildiğini göstermeyi hedeflemesidir. Mecmuaların bize sunduğu metinlerin bu tür yöntemlerle incelenmesinin Osmanlı sahası klasik Türk edebiyatındaki edebi üsluplara ve Osmanlı yazılı kültürüne dair ufuk açıcı bilgiler vereceği kanaatindeyiz.
Klasik Türk şiirinde valilere sunulan kasideler

Yaptığımız çalışmanın giriş kısmında kaside nazım şekli tanıtılmış, özellikleri anlatılmış ve Klasik Türk Şiiri'nde kasidenin yüzyıllara göre tarihsel süreçte şairler tarafından nasıl kullanıldığına değinilmiştir. Çalışma beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Klasik Türk Şiiri'nde şair-hami ilişkisi hakkında bilgi verilmiş ve Osmanlı Devleti'nde valiliğin nasıl olduğu açıklanmıştır. Valilik kurumunun geçirmiş olduğu değişim ve dönüşümler anlatılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde, taşrada görev yapmış olan valilere kaside sunan şairler tanıtılmıştır. XVI. yüzyıldan XIX. yüzyıla kadar hangi yüzyılda kaç şairin, kaç valiye ne kadar kaside yazmış olduğu tespit edilmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde kendisine kaside sunulan valiler hakkında bilgiler verilmiştir. Dördüncü bölümde valilere sunulan kasidelerin şekil özellikleri incelenmiş, kasidelerin redif ve kafiyeleri hakkında bilgiler verilmiştir. Bu bölümde anlatılan bir diğer husus bu kasidelerin vezinleridir. Burada şairlerin hangi vezni kaç defa kullanıldıkları hakkında bilgi verilmiş ve tablo şeklinde gösterilmiştir. Ayrıca bu bölümde kasidelerde belirlenen türler de anlatılmıştır. Beşinci bölümde valilere sunulan kasidelerden hareketle, şiirlere yansıyan vali tipinin genel olarak nasıl bir devlet adamı olduğu ortaya konmuştur. Bu bölümde valilerin taşrada nasıl bir yönetici oldukları, valilik yapmış oldukları dönemde vilayetlerde nasıl bir huzur ortamı oluştuğu, halkın beğenisini almaları, şairlerin taşradaki valileri hangi efsanevi ve mitolojik kahramanlara benzettikleri vb. özellikler kasidelerden örnek beyitler verilerek anlatılmıştır.
Divançe-i Emir Osman B. Mehmet Sivasİ

Mecmu'a, Arapça cem' kökünden gelmektedir. Mecmualarda farklı şairlere ait şiirler veya nazireler aynı kafiye altında tanzim edilir. Mecmualarda yalnızca şiir örnekleri bulunmaz, dönemin ve yaşanılan çevrenin fikirlerine göre de içerik şekillenebilir. Dolayısıyla bizim mecmualardan genel olarak dönemin zevklerini, edebi tercihlerini hatta şairinin ferdi temayüllerini de anlamamız kabildir. Bizim çalıştığımız mecmuanın İstanbul Atatürk Kitaplığı O. E.1300 numarada kayıtlı metni, bu duruma örnek teşkil etme hüviyetindedir. Birçok şairin şiirini ihtiva etmesinin yanı sıra ruya tabirleri, Mesnevi şerhi, şiir tahlili, musiki makamları gibi bilgiler de bulundurmaktadır. Fakat Süleymaniye Kütüphanesi Hasan Hüsnü Paşa'da kayıtlı 758 numaralı metinde yalnızca Hamişi'ye ait şiirler vardır. Bu yönüyle mecmuadan ziyade divançelere ait özellikleri taşıdığını söylemek kanaatimizce yanlış olmayacaktır. Buna mukabil eş metnimiz olan A. K'ndaki nüshanın adı 'Divançe-i Emir Osman b. Mehmet Sivasi' olarak geçse de biz özelliklerinden mütevellit metni mecmua olarak kabul etmeliyiz. İsim ile ilgili bir başka husus da kaynaklarda Haşimi'nin künyesinde rastlamadığımız 'b. Mehmet' lafzıdır. Bize göre bu isim Haşimi'nin torunu Mehmet Süreyya tarafından eklenmiştir.
Klasik Türk şiirinde tipler

Yaklaşık altı yüz yıllık bir zaman dilimine damgasını vurmuş olan Osmanlı Devleti, aynı zamanda son derece ihtişamlı ve sağlam temellere dayalı bir edebiyat dünyasını bünyesinde barındırmıştır. Söz konusu birikimin günümüze tevarüs etmesiyle birlikte araştırmacılar için çeşitli alanlarda çalışma yapma imkanı ortaya çıkmıştır. Bu çalışma kapsamında ise Osmanlı Devleti'nin tarih, sosyoloji ve hatta ekonomi gibi çok sayıda farklı disiplin ve kültürel birikiminin yansıması olan klasik Türk şiirinden hareketle, toplum nezdinde karşılığı olan ve tipleşme sürecini tamamladığı düşünülen bazı tipler ele alınmıştır. Klasik Türk şiiri aşk anlayışı ve Türk tasavvuf düşüncesi ile şekillendiği düşünülen tipler ile sosyal hayatta karşılaşılan bazı tipler, öncelikle tarihsel arka planlarıyla ele alınmış ve tipleşme süreçlerinde oluşumlarını etkileyen ve tip özelliklerini ortaya koyan bir takım bilgi ve belgelerle öne çıkarılmaya çalışılmıştır. İlgili teorik bilgiler, klasik Türk şiirinin tanıklığında örnek beyitlerle desteklenmeye çalışılarak klasik Türk şiirinin tip portföyüne farklı disiplinlerin de yardımıyla katkıda bulunulmaya çalışılmıştır.
Ahmed Günbay Yıldız'ın romanlarında gençlik sorunları

Ahmed Günbay Yıldız, Türk edebiyatının yaşayan ve günümüzde en çok okunan yazarlardan biridir. Şiir, roman ve deneme türlerinde eserler vermiştir. Asıl yükselişini romanla yapmıştır. Şimdiye kadar kırk dört roman kitabı yayımlanmıştır. Ahmed Günbay Yıldız, romanlarında toplumsal sorunları inanç çerçevesinde işlemiştir. Toplumda yaşanan inanç ve ahlak boşluğunu romanlarında dile getirmiştir. Birçok romanında gençlik sorunlarını ve çözüm yollarını ele almıştır. Ahmed Günbay Yıldız, romanlarında gençlik çağında yaşanan başta inanç olmak üzere ahlaki değerler, alkol ve madde bağımlılığı, aile içi çatışmalar, yalnızlık, depresyon, aşk, ergenlik, kişilik, intihar, cinsellik, işsizlik, yoksulluk, narsisizm, yozlaşma gibi sorunları ele almıştır. Ayrıca romanlarında toplumu bilinçlendirerek gelecek nesillerin iyi yetişmesine önayak olmuştur. Çalışmamızın amacı Ahmed Günbay Yıldız'ın romanlarındaki gençlik sorunlarını belirlemek ve bu sorunların gençler üzerindeki etkilerini incelemektir. Gençlik sorunlarının ailevi, bireysel ve toplumsal yönlerini inceleyerek, toplumun bu sorunlara bakış açısını ortaya koymak da çalışmamızın amaçlarındandır. Ahmed Günbay Yıldız hakkında akademik düzeyde bir çalışmanın olmaması, bu çalışmayı ortaya çıkaran önemli bir nedendir. Hazırladığımız tezde öncelikle Ahmed Günbay Yıldız'ın hayatı, edebi kişiliği ve eserleri üzerinde bir araştırma yaptık. Ardından çalışmamızın diğer bölümü olan gençlik, gençlik sorunları ve gençlik romanları hakkında kısaca bilgi verdik. Sonunda da çalışmamızın ana gövdesini oluşturan, Ahmed Günbay Yıldız'ın ağırlıklı olarak gençleri konu aldığı ve onların sorunlarına çokça değindiği on beş romanını inceledik. İncelediğimiz romanlarda inceleme esnasında karşılaştığımız gençlik sorunlarını metne dayalı inceleme yöntemiyle ele aldık.
Kerküklü Ebu Bekir Müftİ Efendi ve dİvanı: İnceleme-metin

Ebu Bekir Müfti Efendi, 18. yüzyılın ikinci yarısıyla 19. asrın ilk yarısında Kerkük'te yaşamış ve döneminde fakihliğiyle şöhret bulmuş bir şairdir. Irak Türklüğü'nün kültür merkezlerinden olan Kerkük'te müftülük yapan Ebu Bekir Efendi, hayatının bir kısmını naiblik yapması sebebiyle Bağdat'ta geçirmiştir. Müfti'nin bilinen tek eseri olan divanının ulaşabildiğimiz bir nüshası Ankara Milli Kütüphanededir. Çalışmamızın konusunu oluşturan, 84 varaktan ibaret bu mürettep divanda, çoğunluğu gazel olmak üzere kaside, mesnevi, tahmis, terci-i bend, murabba ve müsemmen gibi nazım şekilleriyle yazılmış manzumeler yer almaktadır. Nazirecilik geleneği çerçevesinde, Fuzuli, Nabi ve Nedim gibi Klasik Türk edebiyatının önemli isimlerine ve özellikle kendisiyle aynı bölgede yetiştiği Ama Yusuf Garibi'ye nazireler yazan Müfti'nin divanında 196 manzume bulunmaktadır. Eserin merkezden uzak bir coğrafyada ve Klasik Türk şiirinin önceki yüzyıllara nazaran gücünü kaybettiği bir dönemde yazılmış olması önemli görünmektedir.
Tanzimat'tan Cumhuriyet'e Türk edebiyatında Kağıthane (1839 - 1923 roman - şiir ve anı türlerinde)

Bilinen tarihi Roma İmparatorluğu'na dayanan İstanbul'un Kağıthane bölgesi, en hareketli yıllarını III. Ahmet zamanında yaşar. 'Lale Devri' olarak isimlendirilen bu on üç yıllık dönem Osmanlı İmparatorluğu'nda yenileşme adına pek çok adımın ilk defa atıldığı, kimilerine göre ise Batılılaşmanın başladığı dönemdir. Lale Devri'nde Damat İbrahim Paşa tarafından Kağıthane'ye inşa edilen Sa'dabad Sarayı etrafında oluşturulan yapılanma çerçevesinde 'Seyr-i Sa'dabad' olarak da anılan eğlence kültürü zirveye ulaşır. Tanzimat ve Servet-i Fünun dönemlerine gelindiğinde halk tarafından devam ettirilen bu eğlence kültürüne bağlı olarak Kağıthane, Osmanlı İmparatorluğu'nun geçirdiği sosyokültürel değişimlere tanıklık etmesi ve barındırdığı doğal güzellikler ile Türk edebiyatının ilk eserlerine konu edilir. Bu çalışmada, Yeni Türk edebiyatının kurgusal ve kurgusal olmayan içeriğinde 'Kağıthane' isminin geçtiği kaynaklar belirlenmiş ve bölgenin dönem eserlerine yansıyış biçimleri incelenmiştir.
Muhibbİ Divan'ının dil bilgisi incelemesi

Muhibbi, XVI. yüzyılda yaşamış Osmanlı Devleti'nin onuncu padişahı Kanuni Sultan Süleyman'ın mahlasıdır. Türkçe Divan'ı ve Farsça Divan'ı bulunmaktadır. Şair'in Türkçe Divan'ı üzerine birçok çalışma yapılmasına rağmen dil açısından detaylı bir inceleme yapılmamıştır. Bu durum tarafımızca Türkoloji açısından eksiklik olarak görülmüştür. Bu sebepten Muhibbi Divan'ı dilbilgisel açıdan incelenmiştir. Bu çalışma 'Ses Bilgisi' ve 'Şekil Bilgisi' olmak üzere iki ana bölümden oluşmaktadır. 'Giriş' bölümünde Muhibbi'nin tarihi ve siyasi hayatı hakkında; Farsça Divan'ı ve nüshaları tanıtılmış, Türkçe Divan'ın dil ve üslup özellikleri, nüshaları ile ilgili bilgiler verilmiştir. 'Ses Bilgisi' bölümünde eser Eski Türkçe ve Eski Anadolu Türkçesi ile karşılaştırılarak ses özellikleri belirlenmeye çalışılmış; ses değişmeleri, ses uyumları, ses türemesi, ses düşmesi, ses tekleşmesi, göçüşme, ünsüz birleşmesi, ünsüz derilmesi gibi ses olayları incelenmiştir. 'Şekil Bilgisi' bölümünde ise isimlerde yapım ve çekim, sıfatlar, zarflar, edatlar, zamirler; fiillerde yapım ve çekim, ek fiiller, fiilimsiler ve birleşik fiillerin özellikleri incelenip bunların metin içindeki görevleri belirlenerek örnekler eşiğinde dikkatlere sunulmuştur. Çalışmanın 'Sonuç' bölümünde çalışma değerlendirilmiştir, eserde tespit edilen Eski Anadolu Türkçesi özellikleri de verilmiştir. Çalışmanının 'Kaynakça' kısmında faydalanılan eserlerin künye bilgileri verilmiştir.
Üsküdarlı Aşkİ'nin Delİlü's-Salikİn adlı mesnevisi: Metin-inceleme

XVI. yüzyılda yetişen Üsküdarlı Aşki, gençliğinde Kanuni Sultan Süleyman'la birlikte seferlere katılmış, yeniçerilikten ayrılma bir divan şairidir. Aşki Yenihisar doğumlu olmasına rağmen, yeniçerilikten emekli olunca aldığı para ile Üsküdar taraflarından bir ev satın alması ve buradaki renkli yaşantısı sonucu 'Üsküdarlı' olarak anılmıştır. Tasavvuf yolcusu olan saliklere yol gösterebilmek amacıyla birçok eser kaleme alınmış ve bu eserlerde; salikin nasıl olması gerektiği, evrenin ve insanın nasıl muhteşem bir biçimde yaratıldığı, salikin bu yolda önce kendini bilmesi daha sonra Allah'ı bulması gerektiği gibi öğütler ve örnekler verilmiştir. Aşki'nin tasavvufi mesnevilerinden biri olan Delilü's-Salikin adlı eserde de Allah yoluna süluk eden ve onun rızasını kazanmak isteyen insanlara rehber olunmaya çalışılmıştır. Kaynaklarda isminden bahsedilmeyen bu eserin, ilk kez bu çalışmayla Üsküdarlı Aşki'ye ait olduğu ortaya konulmuştur. Çalışmamız bir giriş ve üç bölümden meydana gelmiştir. İlk bölümde; Aşki'nin hayatı, edebi kişiliği ve eserleri üzerinde durulduktan sonra ikinci bölümde eserin şekil ve muhteva yönünden incelemesi yapılmıştır. Son bölümde ise Delilü's-Salikin adlı eserin transkripsiyonlu metnine yer verilmiştir.
Türk dillerinde d-biçimlenme ve biçim birimi

X, Y göstergelerinin anlamsal ilişkilerinin azami derecede düzenli fakat biçimsel ilişkilerinin azami derecede düzensiz olmasına d-biçimlenme denir. D-biçimlenme, asgari bölümsel dil göstergeleri arasında görülmektedir. Bu göstergelerin gösterenleri temsildaş değildir, gösterilenleri temsildaştır. Gösterilenleri birebir aynı olan X, Y göstergeleri aynı biçimbiriminin alt biçim birimleridir. Gösterilenleri arasında dilbilgisel temsildaşlık olan göstergeler ise herhangi bir dilin çekim veya türetim yollarından biriyle d-biçimlenmektedir. D-biçimlenme, bir dilin türetim ve çekim morfolojisiyle yakından ilgilidir. Çalışmanın konusu, çağdaş Türk dillerinde biçimbiriminin d-biçimlenmesidir fakat Türk dillerinde d-biçimlenme çalışmaları yok denecek kadar az olduğu için -çalışmanın konusu olan biçimbirimi merkezde olmakla birlikte- d-biçimlenmenin Türk dillerinde görülen diğer tipolojilerine de yer verilmiştir. biçimbirimindeki d-biçimlenme ise çağdaş dil biliminin söz dizimi çalışmaları ile gösterilmiştir. Çağdaş Türk dillerinde biçimbiriminin d-biçimlenmesi; d-biçimlenmenin tanımı, öncü çalışmaları ve Türk dillerindeki tipolojileri sıralandıktan sonra örneklendirilmiştir.
Menakıb-ı Sünbüliyye

Germiyanlı Şeyh Ya'kub Efendi'nin oğlu Yusuf'a ait Menakıb-ı Sünbüliyye adlı eser Türk edebi tarihi ve dini tarihi açısından önemli bir yere sahiptir. Yazar, Sünbüliyye tarikatına mensup ilk dört şeyhin menkıbesi ile tarikatın sahip olduğu hususlar üzerinde durmuştur. Kaynaklara göre Halvetiyye tarikatının Sünbüliyye koluna dahil olup tarikata post-nişinlik yapmıştır. Tezimizin konusu olan Yusuf b. Ya'kub el-Halveti'nin Menakıb-ı Sünbüliyye'si 39 varaktan oluşmaktadır. Yazar eseri Sünbüliyye hakkında okuyucuyu bilgilendirmek, mürid ve dervişlerin uyması gereken kural ve hususları aktarmak, tarikata intisap edeceklere rehber olmak için yazmıştır. Eser, tarikat şeyhlerinin toplumdaki yeri ve Osmanlı hükümdarlarının tarikat şeyhlerine olan yaklaşımlarına yer verir. Şeyhlerin karşılaştıkları kerametlere değinen yazar şeyhlerin yaşadıklarını bizlere aktarır.
Hamzaname (5. cilt I. kısım)

14. yy şairlerinden Ahmedi'nin kardeşi olarak bilinen Hamzavi, Hamzaname adlı eserin yazarıdır. Hamzanameler, Eski Anadolu Türkçesi döneminin önemli eserlerinden olup, dil özellikleri ve Halk Edebiyatı açısından içinde zenginlikler barındıran bir eserdir. Eser yerel halkından anlayacağı tarzda sade ve akıcı bir dil ile yazılmıştır. Biz de bu çalışmamızda Hamzaname'nin 85 varak olan beşinci cildin I. kısmını ele aldık. Öncelikle metnin transkripsiyonlu çevirisini yaptık. Ardından metnin özetini hazırladık. Daha sonra metnin tüm söz varlığını yansıtan kapsamlı bir sözlük oluşturduk.
Metinlerarasılık bağlamında Sezai Karakoç şiiri -Alıntılar ve atıflar-

Metinler birbirleri ile gizli veya açık çeşitli şekillerde etkileşim halindedirler. Bu olgu 20. yüzyılın en önemli edebiyat kuramlarından olan metinlerarasılığın temel konusudur. Metinlerarasılığa göre metinler birbirleri ile çeşitli şekillerde etkileşime geçmişşlerdir. Bu etki bazen sanatçı tarafından açık bir şekilde dile getirilirken bazen son derece kapalı bir ifade ile ortaya konmaktadır. Bu etki ister açık ister kapalı olsun metinler birbirlerinden, kutsal kitaplardan, geleneklerden, diğer anlatı türlerinden izler taşımaktadırlar. Metinler arasında ilişki kurmanın pek çok yöntemi vardır. Alıntı ve atıf bu yöntemlerin en çok başvurulanlarındandır. Bu çalışmada Sezai Karakoç'un şiirlerinin toplu basımı olan Gün Doğmadan'ın içerisinde yer alan şiirler alıntılar ve atıflar bağlamında taranmıştır. Şiirlerde yer alan alıntılar ve atıflar tespit edilmeye çalışılmıştır. Alıntı ve atıfların tespiti, şairin ilişki kurduğu geleneği ve şairin kaynaklarını ortaya çıkarmaya katkı sağlayacaktır. Bu çerçevede tezimizin temel amacını Sezai Karakoç'un şiirlerinde yer alan alıntı ve atıfları tespit ederek şairin yöneldiği kaynakları ortaya çıkarmak ve bu kaynakların şiirlerin içerisinde nasıl ve hangi amaçla yer aldığını ortaya koyabilmek olarak belirleyebiliriz. Modern Türk şiirinin en önemli şairlerinden olan Sezai Karakoç'un şiirleri zengin bir kültürel dokuya sahiptir. Şairin hayatının ve sanatının temelini diriliş düşüncesi oluşturmaktadır. Diriliş, hakikat medeniyeti olan islam medeniyetini yeniden ayağa kaldırma hareketidir. Şair, diriliş düşüncesini ortaya koyarken Doğu medeniyetini ve Batı medeniyetini bir araya getirmektedir. Sezai Karakoç'un şiirlerinde şiirlerden ve ayetlerden alıntılar yapılmaktadır. Şiirlerde; peygamberlere, kutsal kitaplara, surelere, tarihi ve tasavvufi şahsiyetlere, şehirlere, batılı şahsiyetlere, şairlere, tarihi olaylara atıflar yapılmaktadır. Şair, alıntı ve atıfları kendine özgü bir söylem ile bir araya getirmektedir. Dolayısıyla alıntı ve atıflar eğreti durmamakta ve ana yapı ile kaynaşmış bir şekilde şiirlerin içerisinde yer almaktadırlar. Sezai Karakoç, yaptığı alıntı ve atıflar ile hakikat medeniyetini diriltme düşüncesini ortaya koymaktadır.
Ardahan efsaneleri

Halk Edebiyatı'nın anlatmaya dayalı türlerinden biri olan efsane için bugüne kadar birçok tanım ve tarif yapılmıştır. Çalışmamızda yapılan bu tanım ve tariflerden yararlanarak efsane kavramı ve efsanelerin oluşumu hakkında bilgi vermeye çalıştık. Bizi bu çalışmaya yönelten başlıca sebep ise Ardahan ve çevresinde bugüne kadar efsane derleme ve tasnif çalışmalarının yapılmamış olmasıdır. Yapılan çalışmalar dergi yayınları kitap bölümleri olarak yapılmış geneli kapsayan bir çalışma yapılmamıştır. Kültür taşıyıcı olan efsanelerin derlenip yazıya aktarılmadığı sürece kaybolmaya başlayacağı, efsaneleri bilen ve anlatan neslin de ebediyete göç etmesi ile unutulmaya yüz tutacağı aşikardır. Bu durumları göz önüne alıp çalışmamıza yön verdik. Ardahan'ın ilçelerinde farklı etnik grupların var olması çeşitli efsaneler derleyebileceğimiz düşüncesiyle hareket ettik. Çalışmamızda kaynak taraması, alan araştırması ve inceleme çalışması yapılmamıştır. Gittiğimiz ilçelerde ve köylerde kaynak kişilere ulaşılmış ve derleme yapılmıştır. Derlediğimiz efsaneleri tasnif edebilmek için yapılan tasnif çalışmaları incelenmiştir. Çalışmamızdaki en önemli problem kış mevsiminin çok sert, uzun sürmesine bağlı olarak alan derlemesinin zamanını oldukça kısıtlaması olmuştur. Alan derlemesinde birçok halk edebiyatı ürünlerine denk geldik. Efsane diye anlatılan farklı farklı anlatılar derledik efsane olarak seçtiklerimizde inanç ve kutsallık özelliğine ve genel olarak halkın genelinde anlatılıp bilinen anlatıları çalışmamıza aldık. Derlediğimiz efsanelerin farklı ilçelerde ve farklı köylerde değişik varyantlarına rastladık. Bu efsanelerin içerisinde birçok ortak unsurlar mevcuttur. Özellikle al karısı efsaneleri ile ilgili birçok anlatı bulunmaktadır her anlatıda ortak olan ve değişmez motifler vardır. Efsanelerin toplumun tarihiyle, inanç sistemiyle, değer yargıları ve coğrafyası ile bağlantılıdır. Toplumun edebi zevk ve kutsallık değerlerini görmek için efsanelere bakarak görmek mümkündür. Bunun için efsanelerin mümkün olduğunca derlenip yazıya geçirilmesi kanaatindeyiz.
Şemseddin Sivasi'nin Mir'atü'l-Ahlak ve Mirkatü'l-Eşvak adlı mesnevisi

XVI. yüzyılın mutasavvıf şairlerinden olan Şemseddin Sivasi'nin önemli e- serlerinden birisi de Mir 'atü'l- Ahlak ve Mirkatü'l-Eşvak adlı mesnevisidir. 'Ahlakm aynası ve şiddetli arzuların derecesi, basamağı, merdiveni' anlamına gelen Mir'atü'l- Ahlak ve Mirkatü'l-Eşvak, dini-tasavvufi, didaktik bir mesnevidir. Tesbit edebildiğimiz kadarıyla eserin Türkiye kütüphanelerinde on bir tane nüshası bulunmaktadır. 4521 beyitten oluşan eser, aruzun mefacilün mefacilün fecöJün kalıbıyla yazılmıştır. Eser, klasik mesnevi planına uygun olarak tevhid, münacat, na't ve medhiyye bölümleriyle başlamakta ve 'Mukaddime' ile devam etmektedir. Bundan sonra eser de asıl konunun anlatımına geçilmektedir. Burada ahlak konusu, tasavvufı açıdan 'Ahlak-ı Hamide ' ile 'Evsaf-ı Zemime ' ana başlıkları altında anlatılmıştır. 'Ahlak-ı Hamide' başlığı altında kanaat, tevazu, şükür, cömertlik, ihlas, rıza, tövbe, nefs muhasebesi, muhabbet, ölümü akıldan çıkarmama konulan ayrıntılı olarak işlenirken 'Evsaf-ı Zemime' başlığıyla da mrs, şehvet, hased, riya, ihmal, dünyaya aşm bağlılık, kendini beğenme, nimetleri inkar, Allah düşmanlığı ve cimrilik konulan teferruatlı olarak anlatılmıştır. Eserde konular anlatılırken uygun yerlerde peygamber kıssa larına, evliya menkıbelerine, din büyülerinin hikayelerine başvurulmuş, konuyu pekiştirmek için çoğunlukla ayet ve hadislere yer verilmiştir. Mir'atü'l-Ahlak ve Mirkatü'l-Eşvak'ın dili, yazıldığı döneme göre sadedir. Esere karşılıklı konuşma ve hitabet üslubu hakimdir. Şemseddin Sivasi, okurlarına 'ey bürader, ey can, ey merd-i murtaz ..' gibi seslenmelerle öğüt verir. Eserde günümüzde kullandığımız atasözleri ve deyimleri çağrıştıran ifadelerin kullanılması; bilhassa ana fikrin anlatıldığı bölüm sonlarında sıkça geçen icazlı sözler, eserin üslup bakımından en dikkate değer özelliklerinden biridir.