turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Türkiye'de küreselleşme süreci ve korunan alanlar üzerine etkisi: Datça Bozburun özel çevre koruma bölgesi

Dünyada giderek mekansal sınırların önemini kaybetmesiyle ekonomik, toplumsal, kültürel ve politik ağlar değişmektedir. Bunun sonucunda coğrafi mekana ve yerleşik kurallara bağımlılık azaldığından ülkelerin bir bütün olarak hareket etmesi küreselleşme süreci olarak tanımlanmaktadır. Küreselleşme ile kaynakların aşırı ve dengesiz tüketimi, biyolojik çeşitliliğin azalması, çevre kirliliği ve iklim değişikliği gibi küresel insan eylemleri sonucu ortaya çıkan çevre sorunlarının çözümünün yine devletlerin ittifakı ve sivil toplum kuruluşlarının örgütlenmesi gibi küresel insan eylemleri ile sağlanabileceği anlaşılınca küresel düzeyde çevrenin korunması kaygısını taşıyan 'ekolojik küreselleşme' süreci kapsamında birçok görüşme yapılmış ve sonucunda anlaşmalar imzalanmıştır. Türkiye de bu anlaşmaların birçoğunda taraf olmuştur. Coğrafi konumu itibariyle Akdeniz Havzası'nda yer alan Türkiye, Akdeniz Eylem Planı ve sonucunda imzalanan Barselona Sözleşmesi ile Akdeniz'de Özel Koruma Alanları Kurulmasına İlişkin Protokol'ün belirlediği kriterler doğrultusunda 1988 yılında Özel Çevre Koruma Bölgelerinin kurulması ve geliştirilmesi ile ilgili yasal çalışmaları başlatmıştır. Küresel koruma stratejilerinin Türkiye'de koruma politikalarına etkileri düşünüldüğünde Özel Çevre Koruma Bölgelerinin ilanı önemli bir adımdır. Ancak, bu alanlarda kısa vadeli çözüm getirecek faaliyet ya da projelerin yerine biyolojik çeşitliliğin ve sürdürülebilirliğin sağlandığı ve farklı aktörlerin etkin olduğu ortaklaşa faaliyetlerle çözümler üretilmesi gerekmektedir. Çalışma ile küresel koruma politikaları kapsamında Türkiye'deki Özel Çevre Koruma Bölgelerinin ilan süreçleri ve günümüzdeki durumlarının mevcut koruma yaklaşımı kapsamındaki konumu Datça-Bozburun Özel Çevre Koruma Bölgesi örneği üzerinden planlama ve koruma politikaları ile incelenmiştir. Çalışma, Türkiye'nin küresel koruma politikaları kapsamındaki uygulamaları üzerine değerlendirmeler yapmaktadır. Bu değerlendirmeler sonucunda çalışma, mevcut durumun konuya yönelik sorunlarını ortaya koyması ve bu sorunlara çözüm önerileri sunması ile ekolojik küreselleşme konusunda literatüre katkıda bulunmaya çalışmaktadır.
Çağdaş kentsel tasarım paradigmaları, yeni kavramlar ve kentteki yansımaları

Kentsel tasarım kavramı; farklı disiplinlerin ilgi alanında olması nedeniyle farklı ideolojiler barındıran, tanımının ve kapsamının hala tartışıldığı bir kavramdır. Özellikle 20. yüzyılın ortalarından itibaren konuyla ilgili pek çok fikir ortaya koyulmuş, kuramsal yaklaşımlar belirli kriterlere göre sınıflandırılmıştır. Günümüzde ise üç yeni yaklaşım olan günlük kentsellik, yeni şehircilik ve post-strüktürel yaklaşımlar çerçevesinde kentsel tasarım kuramları tartışılmaktadır. Günümüzde, değişen yaşam koşulları, gelişen teknoloji, sosyal, kültürel, ekonomik ve politik değişimler gibi sebepler dolayısıyla içinde yaşadığımız kentler büyük dönüşümlere sahne olmakta, kentlerin 21. yüzyıla adapte olabilmesi için büyük ölçekte kentsel dönüşüm projeleri gerçekleştirilmektedir. Kuramlara temellenen ve genellikle uzun vadeli düşünülen bu projelerin hayata geçirilebilmesi için kentsel tasarımın sürecine ilişkin yapılanmanın netlik kazanması bir zorunluluktur. Ancak bu sayede kuramsal yaklaşımların uygulamaya dönüştürülebilmesi mümkün olabilecektir. Pek çok gelişmiş ülkede, bu doğrultuda çalışmalar gerçekleştirilmiş, gerekli yasalar çıkartılmış, kentsel tasarımın sürecine ilişkin kuramsal ve kurumsal yapılanma oluşturulmuştur. Dolayısıyla kentsel dönüşümlerde başarılı sonuçlar elde edilebilmiştir. Ülkemizde ise konuyla ilgili çalışmaların azlığı ve organizasyonel yapı eksikliğinden dolayı henüz olması gereken düzeyde ilerleme kaydedilememiştir. Bu hedefe ulaşabilmek için; öncelikle kentsel tasarım kavram ve kuram olarak bir zemine oturtulmalı, gelişmiş ülkelerdeki örneklerden ve yapılan çalışmalardan da yararlanarak uygulamaya dönük kurumsal yapılanma oluşturulmalıdır. Bu amaç doğrultusunda; 1. bölümde; kentsel tasarım, kavram olarak ele alınmıştır. Kentsel tasarımın tanımı yapılmış, 1960'lardan günümüze dek gelişimi incelenmiş ve bu süre içinde önemli kuramsal çalışmalara imza atmış kişiler ve fikirleri hakkında bilgi verilmiştir. Kentsel tasarımın estetik ve sosyo - kültürel boyutlarına değinilmiş, çağdaş kentsel tasarım yaklaşımları incelenmiştir. 2. bölümde; yeni yüzyılda kentlerimizdeki dönüşümler örneklerle ele alınmış, ortaya çıkan yeni kavramlar ve bu kavramların kentteki yansımaları irdelenmiş, uygulamaların genel niteliksel ve niceliksel değerlendirmesinden sonra son yıllarda farklı ülkelerdeki kentsel dönüşüm projeleri incelenmiştir. 3. bölümde; ilk iki bölüm sonucu elde edilen bilgilerin de yardımıyla, kentsel tasarımda teori ve pratik arasındaki boşluklara değinilmiştir. Kuram ve uygulamada farklılaşan alanların sebepleri ve bu farklılaşmanın ne şekilde giderilebileceği üzerinde durulmuştur. 4. bölümde; genel sonuçlara değinilmiş, değerlendirme ve önerilere yer verilmiştir.
Endüstriyel miras alanlarının kent peyzajına entegrasyonunun değerlendirilmesi: Sümerbank Kayseri Bez Fabrikası örneği

Bu tez kapsamında, Anadolu'da endüstriyel bir geçmişşi olan Kayseri kentindeki endüstriyel miras niteliğinde olan Sümerbank Kayseri Bez Fabrikası yerleşkesi ile yakın çevresinde bulunan tren yolunun dönüştürülmesi ve yeniden işlevlendirilmesi için kentsel tasarım stratejilerin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Cumhuriyet dönemi endüstriyelleşmenin hızla geliştiği yıllarda, 1935 yılında kurulan Sümerbank Kayseri Bez Fabrikası sayesinde, Kayseri kenti Türkiye'deki modern şehirler arasında yer almıştır. Sümerbank Kayseri Bez Fabrikası, Kayseri kentine konumlanırken ulaşım ve pazar imkanları düşünülerek tren yoluna yakın bir düzlükte konumlanmıştır. Sümerbank Kayseri Bez Fabrikası'nın mevcut konumu ile kent meydanını birbirinden ayırıcı etkiye sahip olan tren yolundan dolayı Sümerbank yerleşkeleri fiziksel bozulmalara uğramaktadır. Bu tez kapsamında Sümerbank yerleşkesi ve yakın çevresinin maruz kaldığı bu fiziksel değişim nedenleri incelenmiş ve sorunlar tespit edilmiştir. Bu çalışmada Sümerbank ve kent meydanını birbirinden ayıran nedenler irdelenmiş ve birbirinden ayrışmış olan alanların; karma kullanımı içeren, yaya odaklı sürdürülebilir bir tasarım anlayışı benimsenerek bir kent parkına dönüştürülmesi amaçlanmıştır. Kent morfolojisi ile Sümerbank yerleşkesi arasında ilişki kurulmasında Space Syntax methodu kullanılmış olup bu tür Esmer Alanlarda yeni tasarım alternatiflerinin geliştirilmesi hedeflenmiştir. Kent bütünüyle Sümerbank yerleşkesi arasında eşik etkisi yaratan tren yolunun ayırıcı etkisi, kent merkezinden uzatılan akslarla, tren yolunu da içerisine alan yeni tasarım alternatiflerinin geliştirilmesi hedeflenmiştir. Öncelikle mevcut durumun aks çizgileri global ve lokal düzeyde ölçülmüş olup bütünleşme analizleri oluşturulmuştur. Esmer alan olarak nitelendirilen Sümerbank yerleşkesi ve yakın çevresinin global anlamda bütünleşme çekirdeğinde olmasına rağmen, tren yolunun sınır etkisinden dolayı, yerleşke ile kent merkezi arasındaki yaya erişilebilirliğini olumsuz etkilediği analizlerle incelenmiştir. İkincil olarak, Sümerbank yerleşkesi ve yakın çevresinde belirli noktalarda yapılan yaya sayımları ile kent morfolojisi ve yapılan bütünleşme analizleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Sümerbank'ı kent merkezine bağlayacak yeni yaya aksları tez kapsamında geliştirilerek Depthmap programı aracılığı ile test edilmesi hedeflenmiş ve hem Kayseri Büyükşehir Belediyesi tarafından önerilen proje hem de tez kapsamında geliştirilecek bu iki önerinin de sonuçları karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Yapılan çalışmada, Kayseri kentinin hızla büyümesi doğrultusunda kente yeşil alan, erişilebilirlik ve sürdürülebilirlik gibi kavramları kazandırarak bu sayede Kayseri kentinin yaşayan bir şehir olması ve kentsel kalitenin artması öngörülmektedir.
Spatial variation of apartment housing in Ankara

öz ANKARA'DA APARTMAN KONUTUNUN MEKANSAL DAĞILIMI Topçu, Metin Yüksek Lisans, Kentsel Tasarım Bölümü Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Ali Türel Aralık 2004, 144 sayfa Bu tez sakinlerin merkezi iş alanından uzakta müstakil konut yerine apartman konutu tercih etmelerinin sebepleri hakkında açıklamalar içermektedir. Ayrıca sakinlerin ve üreticilerin apartman konut tercihini etkileyen nedenleri araştırmaktadır. Ankara'da kentsel mekanın her noktasında baskın bir konut sunum biçimi olarak apartman konutu üretilmektedir. Bu nedenle, çalışma Ankara'da apartman konutunun oluşumu ve gelişimini kentsel mekanda dağılımı ile inceleyerek başlamaktadır. Ankara Büyükşehir Belediye sınırları içindeki 400 mahalleyi; bina ve nüfus yoğunluğu, bina özellikleri, apartman konutunu oranı ve ortalama kat yükseklikleri bakımından bina ve nüfus sayımları kullanılarak analiz edildi. Bina yoğunluklarındaki değişimi göstermek için kent merkezinden batı doğrultusunda EMSAL değerleri hesaplandı ve analiz edildi. Son olarak farklı konumlarda üretilmiş apartman konutlarının yapı ve çevre özelliklerinin faklılaşması ile sakinlerin tercihleri arasında benzerlikleri ortaya koymak için anket çalışması yapıldı. Analiz sonunda kentin konut dokusundaki farklılaşma açık bir şekilde ortaya çıkmıştır. Bina yüksekliğinin kent merkezinden uzaklaştıkça düşmesi beklenirken batı ve kuzeybatı gibi bazı yönlere doğru arttığı saptanmıştır. Fakat batı doğrultusunda ilerledikçe farklı karakterde konut dokusunu belirten emsal değeri yüksek ortalama katsayısına rağmen 2'den 0 ,75'e kadar düşmektedir. Sonuç olarak farklı konumlardaki apartman konut sunumları, bina ve çevresel özellikleri ile farklı yaşam biçimi sergilemektedir.
Design with proper use of spatial standards

oz MEKANSAL STANDARTLARIN DOĞRU KULLANILMASI VE TASARIM Erten, Sertaç Yüksek Lisans, Şehir ve Bölge Planlama Bölümü Tez Yöneticisi: Yrd. Doç. Dr. Adnan Barlas Kasım 2000, 127 sayfa Bu çalışma, mekansal standartların kent planlama disiplininde tek egemen araç olarak kullanılması sonucu standartlaşmış mekanlar üretildiğini söylemektedir. Bunun yanında, bu standartları kullanarak iyi tasarıma ulaşmanın mümkün olduğunu göstermeye çalışmaktadır. Bu çalışmada, mekansal standartların planlama disiplininde kullanılan tek belirleyici unsur değil, tasarıma yön veren kurallar dizisi olması gerektiği vurgulanmaktadır. Çünkü böyle bir kuralcı yaklaşım, yapılı çevreyi birbirinin aynısı standart bir kütleler dizisine dönüştürecektir. Mekanda çeşitlilik, bireylerin yönlenmesi için gerekli bir girdidir. Ayrıca, farklı kültürel ve mekansal bağlamlar, kendi çeşitliliklerini barındırırlar. Bu çerçevede, mekansal standartlar, bu çeşitlilikleri indirgeyerek standartlaşmış mekanların oluşumuna yol açansınırlamalar olarak değil, farklı bağlamlara özgü tasarım ilkelerini yöneten yardımcı koşullar olarak görülmelidir.
Kentsel ölçekte eğlence mekanları ile konut alanları ilişkisi Ankara kenti örneği

Eğlence biçim ve mekanları, toplumun kültürel ve sosyal yaşamını oluşturan önemli bileşenlerden biridir. Toplumsal yapının değişim ve gelişimi, kültürel özellikler, yasal-yönetsel yapılanma, ekonomik ve teknolojik gelişme düzeyi, yerleşme siyasası, kentsel ölçekte eğlence biçimi ve mekanlarının oluşumunda etken olan değişkenlerdir. Eğlence biçim ve mekanları, diğer kentsel işlev alanları ile etkileşiminde, yer seçimine ve/veya kentsel konumuna göre farklı nitelik ve nicelik kazanmaktadır. Bu farklılaşma kentleşme ve kentlileşme süreçlerinde, konut alanlarıyla olan etkileşimde daha belirgindir. Tezin var olma nedeni olan bu sav, örneklem alan Ankara kentinde, sorgulanarak doğrulanmaktadır. Cumhuriyet ile değişen toplumsal yapıya ve kentin mekansal yapışma koşut olarak eğlence biçim ve mekanlarının değişiminin başkent olma özelliği ile Ankara kentinde açıkça okunması ve başkentlik özelliği ile bu türden değişimlerin süregelmesi, en önemli örneklem seçim ölçütüdür. Tezde, Ankara kenti özelinde elde edilen verilerle eğlence mekanları ile konut alanları ilişkisinin, kent planlama sürecinin hazırlık aşamasında ve kentsel yenilemede değerlendirilmesi gerektiği, sonucuna varılmıştır.
Birikim, kriz ve 'Mekansal çözüm': Tuzla tersaneler bölgesi ve Yalova tersaneler bölgesi örnekleri

Bir üretim mekanının oluşması, sermaye birikiminin temel eğilimleri ve bu eğilimlere içkin mekanın özgül süreçlerinden beslenmektedir. Çalışmanın konusu, kriz ve sermaye birikimi bağlamında kayan, oluşan ve yeniden üretilen üretim mekanlarıdır. Özellikle zaman ve mekan sıkışmasına karşı üretilen mekansal çözümlerin, kapitalizmin her yerde benzer işleyen dinamiklerinin yerel, ulusal ve küresel ölçekte eşitsiz gelişmenin yarattığı farklılaşmaları içererek açığa çıkması oldukça zengin bir yapı üretmektedir. Zira üretilen her mekansal çözümün, birikimin farklı aşamalarına denk gelmesi ile farklı biçimlerde oluşması ve yerel yapılarla eklemlenmesi her sektörde ve bölgede farklı varyasyonların öne çıkmasını sağlamaktadır. Böylelikle emek gücünün varoluş ve direniş koşullarının da bu yelpaze içinde son derece öğretici bir zenginlikte yer alması ise sınıf mücadelesinin dinamiklerini oluşturmaktadır. Mekanın sosyal olarak üretimin bir siyasal strateji olarak özellikle geç kapitalistleşme koşullarında devlet müdahalelerine yönelik belirginlik ve belirleyicilik kazandırmaktadır. Bu çalışma, üç birbirine bağlı iddia ile temellendirilmektedir. İlki üretimin mekansal örgütlenmelerinin hem fiziksel hem de sosyal anlamda eklemlenmiş bir yapıyı gerektirdiğinden hareketle her birikim düzeyine uygun mekanların üretildiğidir. İkincisi, ilk iddianın sonucunda üretilen bu 'mekansal çözümlerin' hem birikimin potansiyel sürekliliğini hem de sınırlılığını inşa eden bir çelişkili süreçler olduğudur. Sonuncu iddiası ise özellikle geç kapitalistleşme kavramından hareketle Tuzla ve Yalova Tersaneler Bölgesinde birikime içkin dönüşen devlet varlığının rol oynaması üzerinedir.
İstanbul'da yerinde kentsel dönüşüm uygulamaları ve kentsel yaşam kalitesi '6306 Sayılı Kanun'a göre'

Bu çalışmada, 6306 Sayılı Kanun'a göre İstanbul'da gerçekleştirilen kentsel dönüşüm uygulamalarının, kentsel yaşam kalitesi açısından irdelenmesi yapılmıştır. Literatürde kentsel dönüşüm ve kentsel yaşam kalitesi kavramları taranmış, 6306 Sayılı Kanun'un maddeleri ve uygulanma şekli incelenmiştir. Daha sonra İstanbul'da 6306 Sayılı Kanun kapsamında yapılan çalışmalar derlenerek, bu çalışmaların kentsel yaşam kalitesi bakımından irdelenmesi gerçekleştirilmiştir.
Kentsel yerleşimlerde permakültür tasarım potansiyeli: Burdur Karamanlı örneği

Bu çalışmanın amacı, ağırlıklı olarak kırsal olan Karamanlı ilçesinde permakültür ekseninde yapılabilecek potansiyel tasarımları ortaya koyarak; gıda üretimi, toprak kullanımı, su tutma, hayvan ve evsel atıkların değerlendirilmesi ve yenilenebilir enerji kullanımı konularında öneriler sunmaktır. Doğal sistemleri örnek alan bir tasarım bilimi olan permakültür, günümüz kentlerinin sürdürülebilir bir şekilde gelişmesi için son derece değerlidir. Bu bağlamda, permakültür kavramına ilişkin kapsamlı bir literatür taraması yapıldıktan sonra permakültür anlayışını hayata geçirmiş olan örnek kentler incelenmiştir. Çalışmanın uygulama kısmında yerleşim yerine yönelik olarak çeşitli analiz çalışmaları yapılmış ve tespitlerde bulunulmuştur. Çalışmanın sonucunda, yürürlükteki imar planı kararları doğrultusunda Karamanlı'da uygulanabilecek öneri permakültür tasarımları ortaya konulmuştur. Bu kapsamda ilk olarak, kaynakların yerinde ve etkin kullanımını sağlamak ve yerel potansiyeli harekete geçirmek amacı ile içerisinde; seralar, atölyeler, kompost tesisi ve yerel ürün pazarı olan bir 'eko-yerleşke kurma'' önerisi getirilmiştir. Daha sonraki uygulama olarak, permakültürün en önemli kavramlarından olan 'zon-mıntıka' kavramı, kentin yürürlükteki imar planına uyarlanmıştır. Buna göre, 0. zon olarak konut alanları, 1. zon olarak sosyal tesis bahçeleri ve parklar, 2. zon olarak ulaşım bağlantıları, 3. zon olarak tarım alanları, 4. zon olarak sanayi alanları ve 5. zon olarak da orman alanları belirlenmiştir. Konut alanlarında kompost kutuları veya yığınları hazırlama, çatılara güneş panelleri yerleştirme, çatıdan su toplama veya yağmur bahçesi kurma, park ve bahçelerde malçlama, kompost kullanımı, gıda ormanı ve biyolojik göletler, yeşil yürüyüş yolları, bisiklet yolları ve yağmur hendekleri oluşturma, tarım alanlarında doğrudan ekim, doğal gübre kullanımı ve rüzgar perdesi uygulaması, sanayi alanlarında geri dönüşüm ve rehabilitasyon, orman alanlarında biyoçeşitliliği koruma gibi permakültür uygulamaları yapılması önerilmiştir.
Dynamics of high tech industrial districts and some implications for Turkey

. a oz YÜKSEK TEKNOLOJİ SANAYİ BÖLGECİKLERİNİN DİNAMİKLERİ VE TÜRKİYE İÇİN BAZI ÇIKARSAMALAR Beyhan, Burak Yüksek Lisans, Şehir ve Bölge Planlama Bölümü Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Ali Türel Ortak Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Ayda Eraydın Eylül 1999, 228 sayfa Bu çalışmanın amacı yüksek teknoloji sanayi bölgeciMerinin dmamiklerini aydınlatarak bu tür bölgeciklerin Türkiye'de tekrarlanabilmesi olasılığına ışık tutmaktır. Eğer bölgeler ve kentler yeni küresel sosyo-mekansal düzenlemenin bir parçası olmak istiyorlarsa, yaşayabilir yüksek teknoloji sanayi bölgecikleri kurarak kendi buluşçu kapasitelerini geliştirmeleri gerekir. Yüksek teknoloji sanayileri neden ve nasıl belli bölgelerde gelişmekte ve diğerlerinde gelişememektedir? Sosyal, ekonomik ve özellikle yerel özellikler ve süreçler bakımından bu tür sanayi gelişimine özel olan hususlar nelerdir? ve bu neden böyle olmaktadır? Bu tez temelde bu sorulan cevaplamaya çalışmaktadır. Bunun için, bu çalışmada; ilk olarak, yüksek teknoloji sanayi gelişimine ilişkin kuramsal bir altlık oluşturulmakta; daha sonra, yüksek teknoloji sanayi bölgeciklerinin dinamiklerinin aydınlatılabilmesi için tüm dünyaya yayılmış bulunan yüksek teknoloji bölgelerinin ve merkezlerinin birçoğu gözden geçirilerek bu tür bölgeciklerin yapısall özellikleri ve düzenleme mekanizmaları çözümlenmekte; bunu takiben, Türkiye'deki yüksek teknoloji bölgelerinin gelişimi araştırılmakta ve teknoloji geliştirme merkezlerinin yaşayabilir yüksek teknoloji bölgelerine dönüştürülmesi için bazı çıkarsamaların ve politika reçetelerin belirlenmesi bakımından potansiyel teknoloji geliştirme merkezleri örnek çalışmalar olarak ele alınarak özellikleri çözümlenmekte; ve son olarak ta, genel bir değerlendirme ve durum tespiti yapılarak, Türkiye'ye özgü bazı çıkarsamalar elde edilmektedir. Çalışmanın yöntemi bir tür yazın taraması ve konu üzerine elde edilebilen yazılı dokümanlar, istatistiksel değerler, alan çalışmaları, tarihsel veriler ve değişik yayınlara gönderme ile yapılan karşılaştırmalı çözümlemelerdir.
Kamusal meydanlarda kullanıcı ihtiyaçları üzerine bir araştırma: Gaziosmanpaşa Meydanı örneği

İlk kurulan şehirlerden günümüze dek, halkın toplanma ve etkileşme alanı olarak meydanlar, şehirlerde önemli bir yere sahip olmuşlardır. Tüm kent halkına eşit kullanım olanağı sunması gereken bu açık alanlar, toplumdaki sosyal ayrışmanın da çözümüne katkıda bulunan mekanlardır. Bu kamusal açık alanlarda, kent insanının, kentle ve diğer kentlilerle ilişki kurması sağlanır. Böyle büyük bir öneme sahip kamusal alanın, kullanıcısının ihtiyaçlarına cevap verecek nitelikte olması gerekmektedir. Bu çalışmada, meydanların kamusal mekan olarak karşılamaları gereken kullanıcı ihtiyaçlarını ortaya koymak, kent insanına pozitif katkı sağlayacağı düşünülen ihtiyaçların dünyadaki meydan örnekleri ve literatürdeki farklı görüşlerden faydalanılarak irdelenmesi ve seçilen çalışma alanı üzerinde somut verilerle analiz edilmesi hedeflenmiştir. Giriş kısmı olarak yazılan birinci bölüm problemin tanımını yaptıktan sonra; tezin amacını, literatür kapsamını, yöntemini ve genel çerçevesini özetlemektedir. İkinci bölüm kentteki belki de en önemli kamusal alan olan meydanın kavramsal analizini yaparak başlamaktadır. Meydanın tanımlanmasını takiben, tarihsel süreci aktarılmıştır. Dünya'daki ve Türkiye'deki meydanların tarih içerisindeki değişimleri, Antik Çağ'dan günümüze kadar incelenmiş ve literatürden farklı görüşler aktarılarak genel çerçeve oluşturulmaya çalışılmıştır. Bu incelemeler sonucu, antik çağlardan bu yana, meydanın sadece kentsel dokudaki odak noktaları ve toplanma alanları olarak değil, politik ve dini gücün de sergilendiği kamusal alanlar olarak işlediği görülmektedir. Tezin odak noktasını oluşturan üçüncü bölümde ise başarılı ve yaşayan bir kamusal meydan için öncelikli hedefin insan olduğu düşüncesinden hareketle, tasarlanan bu alanlarda karşılanması gereken kullanıcı ihtiyaçları, literatürdeki görüşler yardımıyla tespit edilmiştir. Konfor, rahatlama, pasif katılım, aktif katılım ve keşfetme ihtiyaçları olarak seçilen başlıklar örneklerle açıklanmıştır. Dördüncü bölümde ise İstanbul'un geç dönem gelişme alanlarından olan Gaziosmanpaşa İlçesi'nin odak noktasında bulunan meydan hakkında genel bilgiler verilip tarihsel süreç içerisinde geçirdiği değişimler kısaca aktarılmıştır. 1950'li yıllardan itibaren yoğunlaşmaya başlayan bu alan, Türkiye'nin çeşitli bölgelerinden aldığı göçlerle kozmopolit bir yapıya sahip olmuştur. Kentin giderek önem kazanan bu alanının, kentsel dönüşüm süreciyle birlikte daha çok kullanıcıya hizmet vereceği öngörülmektedir. Bu yüzden, üçüncü bölümde aktarılan kullanıcı ihtiyaçlarının çalışma alanında irdelenmesi ve varsa eksiklerin tespit edilmesi yoluyla, alanın mekansal kalitesinin arttırılması yönünde rehber olması amaçlanmıştır. Son bölümde ise kullanıcı ihtiyaçlarının ve çalışma alanının genel değerlendirmelerine yer verilmiştir.
Ü. Hacıbeyov'un Azerbaycan halk musikisinin esasları üzerine bir inceleme

104 Jüri : Yrd. Doç. Dr. Nesrin FEYZİOĞLU : Prof. Dr. Bilge SEYİDOĞLU : Prof. Dr. Babek KURBANOV Azerbaycan Halk Musikisinin Esasları üzerinde yaptığımız bu inceleme, Üzeyir Hacıbeyli'nin pratikte ve nazariyede Azerbaycan Müziğinin üslup özelliklerini estetik esaslarını içeren derin ilmi tahlillerine dayanmaktadır. Eserde yer alan ana başlıklar, büyük bir dikkat ve titizlikle ele alınıp incelendi. Çıkarılan sonuçlar, Azerbaycan Kültürü ve müziğine dair tarihi bilgilerin ışığında Türk Müziği'ndeki ilgili başlıklarla mukayese edilerek değerlendirildi. Yapılan değerlendirmeler, konu ile ilgili olarak yapılacak herhangi bir çalışmaya kaynak teşkil edebilecek ilmi bir nitelikte sonuç bölümünde sunuldu.
Atatürk'ün müzik konusundaki düşünceleri üzerine bir inceleme

Atatürk'ün, kültürün önemli bir öğesi olan müzik konusundaki düşüncelerinin, anılarının ve müzik beğenisinin incelenmesi bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Atatürk'ün müzik konusundaki düşüncelerinin tespiti, bu düşüncelerinin incelenmesi ve müzik beğenisinin ele alınması ve bu kapsam dahilinde Türkiye'de yapılan çalışmaların incelenmesi açısından önem taşımaktadır. Bu çalışmanın incelemesinde tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmada, Atatürk'ün müzik konusundaki düşünceleri, anıları ve müzik beğenisiyle beraber, devlet yaşamında ve özel yaşamında müziğe ve sanatçıya verdiği önem anlaşılmıştır. Her alanda olduğu gibi güzel sanatlarla ve özellikle de müzikle yakından ilgilenen Atatürk, bu sanat dalını toplumun temel değerlerinden biri olarak görmüş ve bir toplumda değişiklik ve yeniliklerin, öncelikle müzik alanında yapılması gerektiğini vurgulamıştır. Bunun için de müzik üzerinde önemle durmuş ve düşünceleriyle yeni ufuklar açmıştır.
18. ve 19. yüzyılda kontrabasın İtalya, Almanya ve Avusturya'daki sanatsal gelişiminin tarihsel açıdan incelenmesi

Bu çalışmada 18. Yüzyıl'ın ikinci yarısına damgasını vuran Klasik dönemin ve 19. Yüzyılda başlamış 20. yüzyılın ilk yıllarına kadar uzanan romantik dönemin tarihsel yapısı ve özellikleri incelenmiştir. 18. Yüzyılın ikinci yarısı ve 19. Yüzyıl süresince uygulanan müzikal çalışmalar üzerinde incelemeler yapılmıştır. Daha sonra kontrabasın Viyana, İtalya ve Almanya'daki rolü hakkında ayrıntılı bilgiler verilmiş, gelişime katkıda bulunan besteci ve icracıların kontrabas icracılığına etkileri ortaya konmuştur. Son olarak 18. ve 19. Yüzyıllarda kontrabasın orkestrada düzeni ve kontrabasın rolü alanında Avrupa'da atılmış önemli adımlar ve değişim dalgasının yanı sıra 18. Ve 19. Yüzyılda kontrabas için yazılan eserlerden örnekler sunulmuştur.