İlköğretim 7. sınıf sosyal bilgiler ders kitaplarının sosyal bilgiler branş öğretmenleri, ilköğretim müfettişleri ve ilköğretim 7. sınıf öğrencilerinin görüşlerine göre değerlendirmesi

-156 sayfa Bu araştırmanın amacı, ilköğretim 7. sınıf sosyal bilgiler ders kitaplarının, fiziksel görünüm, şekil, resim, grafik ve tasarım, içerik, dil ve anlatım ile ölçme ve değerlendirme bölümlerine ilişkin, sosyal bilgiler branş öğretmenleri, ilköğretim müfettişleri ve ilköğretim 7. sınıf öğrencilerinin görüşlerinin neler olduğunu saptamaktır. Bu amaçla kitapların ilgili bölümlerine ilişkin sosyal bilgiler branş öğretmenleri ile ilköğretim müfettişlerinin görüşleri arasında anlamlı bir fark olup olmadığı belirlenmeye çalışılmıştır. Ayrıca öğretmen, müfettiş ve öğrencilerin ilköğretim 7. smıf sosyal bilgiler ders kitaplarının geliştirilebilmesi için tavsiyelerinin neler olduğu ve ilköğretim 7. sımf öğrencilerinin, ilgili ders kitaplarının kendi ilgi, istidat ve kabiliyetlerine cevap verebilmesi için beklentilerinin neler olduğunu saptamak amacıyla yapılmış tarama modelinde bir çalışmadır. Araştırmanın evrenini, 2001- 2002 eğitim-öğretim yılında, Adana ili merkez ilçeleri Seyhan ve Yüreğir'de bulunan Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı 185 resmi ve 8 özel ilköğretim okulu olmak üzere toplam 193 ilköğretim okulu oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi, yukarıda belirtilen 193 ilköğretim okulunda görevli 240 sosyal bilgiler branş öğretmeni, Adana ili genelinde sosyal bilgiler alanında görev yapan 9 ilköğretim müfettişi ve 193 ilköğretim okulu arasından tesadüfi olarak seçilen 25 ilköğretim okulunda, 2001- 2002 eğitim-öğretim yılında ilköğretim 7. sınıf öğrencisi olarak öğrenim gören 500 öğrenciden oluşmaktadır. Bu araştırma için gerekli veriler, ilköğretim 7. sınıf sosyal bilgiler ders kitaplarına ilişkin sosyal bilgiler branş öğretmenleri, ilköğretim müfettişleri ile ilköğretim 7. sınıf öğrencilerinin görüş, tavsiye ve beklentilerini belirlemek amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen anket formları ile toplanmıştır. Veri toplama esnasında anket formları, araştırmacı tararından direkt olarak uygulamaya katılanlara dağıtılmış ve birebir cevaplamaları sağlanmıştır. Araştırma kapsamında uygulama sonunda elde edilen verilerin analizi, öncelikle anket formları geçerli ve geçersiz olmak üzere ayıklanmıştır. Geçerli olan anket formlarından elde edilen veriler bilgisayar ortamında SPSS programında yapılmıştır. Araştırmanın amaç ve alt amaçlan doğrultusunda uygulamaya katılanların, araştırma konusu olan ders kitapları hakkındaki görüşlerine ilişkin frekans, yüzde, aritmetik ortalama ve standart sapma dağılımları saptanmıştır. Ayrıca öğretmen ve müfettişlerin ilgili ders kitapları hakkındaki görüşleri arasında anlamlı bir fark olup olmadığını görebilmek amacıyla bağımsız gruplar 't testi' tekniği kullanılmıştır. Yapılan veri analizi sonucunda ortaya çıkan bulgulara yönelik araştırmacı tarafından yorum yapılmış, bulgular ve yorum bölümü oluşturulmuştur. Araştırma kapsamında yapılan veri analizi doğrultusunda elde edilen bulgulara göre araştırma sonuçlan aşağıdaki gibi ortaya çıkmıştır. 1- Uygulamaya katılan öğretmen ve öğrencilerin yandan fazlası erkek ve müfettişlerin ise tamamı erkektir. Öğretmenlerin yaş ortalamasının 26-30 arası, öğrencilerin 12-13 ve müfettişlerin ise 41 -45'tir. Öğretmen ve müfettişlerin tamamının kadrolu, büyük çoğunluğunun deneyimli, eğitim fakültelerinin sosyal bilgiler veya bu branşa yakın bölümlerden mezun oldukları sonucu ortaya çıkmıştır. 2- İlgili ders kitaplarının fiziksel görünüm, şekil, resim, grafik ve tasarım bölümüne yönelik, öğretmen ve müfettişlerin kısmen olumlu ve kısmen olumsuz görüş belirttikleri, öğrencilerin ise genel olarak olumlu görüş belirttikleri saptanmıştır. 3- İlgili ders kitaplarının içerik bölümüne yönelik, öğretmen, müfettiş ve öğrencilerin kısmen olumlu ve kısmen olumsuz görüş belirttikleri saptanmıştır. 4- İlgili ders kitaplarının dil ve anlatım bölümüne yönelik, öğretmen ve müfettişlerin, bir takım olumsuzluklara rağmen genel olarak olumlu görüş belirtileri öğrencilerin ise kısmen olumlu ve kısmen olumsuz görüş belirttikleri saptanmıştır. 5- İlgili ders kitaplarının ölçme ve değerlendirme bölümüne yönelik, öğretmen ve öğrencilerin bir takım olumsuzluklara rağmen genel olarak olumlu görüş belirttikleri, müfettişlerin ise genel olarak olumsuz görüş belirttikleri saptanmıştır. 6- Öğretmen ve müfettişlerin, ilgili kitaplara ilişkin görüşleri arasında, toplam 66 madde arasından kitapların fiziksel görünüm, şekil, resim, grafik ve tasarım bölümüne ait 4 madde ve kitapların içerik bölümüne ait 7 madde haricinde anlamlı birm fark ortaya çıkmamıştır. Genel olarak olumlu ve olumsuz görülen maddelerin benzer olduğu saptanmıştır. 7- Öğretmen ve müfettişlerin, ilgili kitaplarının geliştirilmesi için; sosyal bilgiler programının yeniden ele alınması gerektiğini belirttikleri saptanmıştır. Buna bağlı olarak oldukça fazla sayıda eksikliği ve olumsuzlukları bulunan kitapların yeniden yazılması gerektiğini savunduktan ortaya çıkmıştır. 8- Öğrencilerin, uygulama sonucunda kitapta özellikle Cumhuriyet döneminden günümüze kadar olan döneme yer verilmesi ve kitaplarda testlere ağırlık verilmesini istedikleri ortaya çıkmıştır.