turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Selçuklu sanatında müzik ve dans tasvirleri

Selçuklu sanatındaki müzik ve dans tasvirlerini konu alan bu çalışmada, Selçuklu dönemi sanat eserleri üzerinde yer alan müzik ve dans konularını işleyen tasvirler incelenmiştir. Hem mimari hem de küçük el sanatları üzerine yapılan geniş bir saha çalışması sonucu, konu kapsamında çok sayıda eser tespit edilmiştir. Yurtiçi ve yurt dışındaki çeşitli müze ve koleksiyonlarda yer alan eserler için ilgili yerlerle görüşülüp, çalışma için gerekli izinler talep edilmiş, bu izinler çerçevesinde tespit edilen çok sayıda eserden bir kısmı tezin kataloğuna dahil edilmiştir. 'Giriş', 'Selçuklularda Müzik ve Dans', 'Selçuklu Sanatında Müzik ve Dans Tasvirleri', 'Değerlendirme ve Karşılaştırma' ve 'Sonuç' bölümlerinden oluşan tezin 'Selçuklularda Müzik ve Dans' adlı bölümünde dönemin tarihi ve müzik tarihi ile ilgili kaynaklardan faydalanılarak Selçuklu döneminde müzik ve dansın yeri ve önemi hakkında bilgi verilmiştir. 'Selçuklu Sanatında Müzik ve Dans Tasvirleri' adlı katalog bölümünde seramik, çini, minyatür, maden, mermer, taş ve stüko malzemelerden oluşan yüz on dört eser, tek tek ve ayrıntılı olarak incelenmiştir. 'Değerlendirme ve Karşılaştırma' bölümünde incelenen eserler, konu, canlandırılan sahnenin türü, malzeme ve teknik, figürler ve çalgılar gibi alt başlıklar halinde ele alınmıştır. Müzik, dans, müzik ve dans olarak üç grup halinde incelenen sahneler, ayrıca konularına göre de tasnif edilerek, hangi konuların hangi tür sahnelerde yer aldığı tespit edilmiştir. Selçuklu dönemine yakın tarih ve coğrafyalarda üretilmiş müzik ve dans tasvirli bazı benzer eserler ile karşılaştırma yapılarak, sanat eserlerine yansıyan tasvirlere göre dönemler arasındaki çalgılarda ve dans biçimlerinde olan benzerlik, farklılık ve etkileşimler ortaya konmuştur. Sonuç bölümünde; Selçuklu dönemi sosyal ve kültürel hayatı içerisinde önemli bir yere sahip olduğu tarihi kaynaklardaki anlatılanlardan bilinen müzik ve dansın, dönemin sanat eserlerine yansıyan tasvirlerinin tespit edilip incelenmesiyle, o dönemde yaygınlığının ve öneminin somut verilerle de kanıtlandığı vurgulanmıştır.
Sanatta neşe etiği

Bu tez çalışmasında sanatta 'neşe etiği' bir tavır ve strateji olarak ortaya konulmuştur. İlk bölümde 'neşe' kavramı, sanattaki yeri ve kültür ile bağlantısı felsefi bağlamda ortaya konulmuştur. İkinci bölümde sanatta neşe ile ilgili tavırlardan bazıları ortaya konulmuştur. Bu bağlamda ironi, mizah, sorumsuzluk, absurd, can sıkıntısı ve ciddiyetsizlik kavranılan incelenmiştir. Ortaya konulan bu tavır çerçevesinde sanatçı kimliğinin nasıl şekilleneceği konusundaki tartışmalarda, özgürlük, yaratılış ve öz, Öteki ile ilişki gibi insanın temel varoluşsal sorunlarına değinilmiş, buradan hareketle sanatçının kendi kimliğini nasıl ele alabileceği ortaya konulmuştur. Son bölümde ortaya konan sanatsal tavrın nasıl bir biçeme dönüşebileceği rock müzik bağlanımda tartışılmış; popüler ve ciddi müzik iklemine karşı 'avant-pop' kavramı önerilmiş, tekrar ve yapısall basitlik savunulmuş, gürültü ve emprovizasyonun işlevi ortaya konmuştur.
Bitlis kazısında ortaya çıkarılan (2004-2008) tütün lüleleri

Çalışmasını tamamladığımız tez, 2004 yılında Prof. Dr. Kadir Pektaş tarafından başlatılan Bitlis Kalesi Kazısı'nda çıkarılan ve günümüzde Bitlis Etnografya Müzesi'nde korunmakta olan tütün lülelerini konu edinmiştir. Bitlis Kalesi Kazısı'nda çalışmalar halen devam etmekte olduğu için ve araştırmamız 2004- 2008 yılları arasında çıkarılan tütün lüleleri ile sınırlandırılmıştır. Bitlis kalesi kazısında çıkarılan lülelerin tamamı halk tipi lülelerden oluşmaktadır. Çıkarılan 924 lüleden tam ve tama yakın olanlardan 123 adet lüleyi çalışmamıza alınmıştır. Lüleler hamur, üretim, form özelliklerine, bezeme tekniklerine ve motif özelliklerine göre incelenmiştir. Tütünün Osmanlı devletine girmesiyle birlikte tütün içimi için lüle yapımına başlanmış ve atölyeler kurulmuştur. Ancak yapılan lülelerin birçoğunda tarih ve usta mührü olmadığı için kesin tarih verilememektedir. Çalışmamızda 2004- 2008 yılları arasında Bitlis Kalesi Kazısı'nda çıkarılan lülelerde tarih ve usta mührü bulunmamaktadır.
Klasik dönem İstanbul camilerinde müezzin mahfilleri

İstanbul'da Sultan II. Bayezid Külliyesi'nin yapımıyla başlayıp, yaklaşık iki yüzyıl süren Osmanlı Mimarisi'nin Klasik Devri, devletin siyasi-askeri alanda olduğu gibi kültürel ve sanatsal alanlarda da en olgun dönemini ifade eder. Osmanlı Devleti'nin ulaştığı maddi-manevi seviyenin ve estetik zevkinin göstergesi olan bu eserlerin her birini tüm detaylarıyla inceleyerek, sadece niceliksel bir tarama ile değil, o dönemi ruhuyla anlamaya çalışmak, günümüzde bize ışık tutacak önemli adımlardandır. Bu devrin en önemli eserlerinin çoğu Mimar Sinan'a ait eserlerdir ve ekserisi İstanbul'da yer almaktadır. Osmanlı dönemi camilerinde müezzin mahfillerine genel bir bakış atmak istediğimizde, incelememiz gereken eserler, sütunlar üzerinde yükselen müstakil mahfillerin çokça harem içinde yer almaya başladığı, mimaride klasik dönemi ifade eden tarih aralığında inşa edilmiş mahfillerdir. Bu sebeple çalışmanın kapsamı İstanbul'da yer alan klasik dönem müezzin mahfilleri ile sınırlı tutulmuştur. Osmanlı Dönemi'ne ait olgun mimari eserlerde mekan tasarımında denge, fonksiyonellik ve İslam'ın temel prensiplerinden 'tevhid' fikrini vurgularcasına bütüncül bir tasarım görürüz. Harem içinde bu bütünlük ve ahengi bozmayacak şekilde yerleştirilen müezzin mahfillerinin tezyinatında da oldukça sade tasarımlar uygulanmıştır. Bu çalışmada, ayaklı müezzin mahfili bulunan eserler tesbit edilerek yerinde incelenmiş, lazermetre yardımıyla mahfillerin ölçüleri alınmış ve mahfiller fotoğraflanmıştır. Planlar bilgisayar ortamında çizilerek çalışmaya alınmış, planları görsel olarak desteklemek için mahfillerin fotoğraflarına da yer verilmiştir. Araştırmamızın kapsamına girmeyen fakat bu alanda önemi haiz müezzin mahfilleri ile karşılaştırmalar yapılarak çalışmamız tamamlanmıştır. İlk müezzin Bilal-i Habeşi'nin mirası olan müezzinlik makamı, Müslüman halkın her zaman hürmet gösterdiği bir vazife olmuştur. Bu çalışmada hem fonksiyonu hem manevi değeri itibariyle ibadethanelerde müstakil bir yere sahip müezzin mahfilleri incelenmiş ve bugüne kadar detaylı incelenmeyen bu mahfillerin dini mimarideki yerinin anlaşılmasına katkıda bulunmak amaçlanmıştır.
Şahinefendi Köyü geç antik dönem ve sonrasına ait arkeolojik kalıntılar

Doktora tez çalışmasının konusunu Şahinefendi Köyü Geç Antik Dönem ve sonrasına ait arkeolojik kalıntılar oluşturmaktadır. Şahinefendi Köyü Nevşehir ili Ürgüp ilçesi sınırları içerisindedir. Arkeolojik kalıntılar köyün hemen güneyinde, Damsa Çayı'nın kaynak noktasına yakın, köylülerce 'Örencik' olarak adlandırılan mevkide bulunmaktadır. Nevşehir Arkeoloji Müzesi tarafından 2002- 2005 ve 2010- 2011 tarihleri arasında gerçekleştirilen kazılar sonucunda ortaya çıkarılan yerleşim yerinde dini yapılar, hamam, konutlar ve mezarlar bulunmaktadır. Yerleşim yerinin ne zaman kurulduğu ve hangi dönemlerde yerleşim gördüğü, yerleşimin karakteri, lokalizasyon sorunu, yerleşim yerindeki mekanların işlevleri ve işlev değişiklikleri tezde değerlendirilmiştir. Tez çalışmasında ayrıca Roma ve Erken Bizans dönemlerinde bölgenin idari yapısı ile ilgili olarak Kapadokya'ya has bir kurum olan ve imparatorluk mülklerinin idaresini sağlayan 'Comes domorum per cappadociam' ile bölgede Hıristiyanlık'ın yayılması ile ortaya çıkan khorepiskopoilik kurumları da yerleşim yeri ile ilişkilendirilerek ele alınmıştır. Arkeolojik kalıntıların saptandığı bölge Sobesos olarak adlandırılmakla birlikte, bu yerleşimin Sobesos olduğuna dair yazılı bir veri bulunmamaktadır. Şahinefendi yerleşimi yapmış olduğumuz tarihlendirmeye göre ilk evresinde M. S. 4. yüzyılda yerleşim görmüştür. İlk evreye tarihlendirdiğimiz ve I numaralı villa olarak adlandırdığımız yapı yerleşimin güneyinde bulunmaktadır. İki katlı olan yapı dönemin üst sınıf konutlarında bulunan özelliklere sahiptir. Yapı ikinci evresi ile birlikte kilise olarak kullanılmış, aynı dönemde yapının etrafında bir mezarlık alanı oluşmaya başlamıştır. Üçüncü ve son evrede ise yapının atriumuna tek nefli bir şapel inşa edilmiştir. I numaralı villanın güneyinde mezarlık şapeli olarak adlandırdığımız avlulu tek nefli bir başka şapel daha bulunmaktadır. Yerleşimde I numaralı villanın kuzeyinde II numaralı villa yer almaktadır. Günümüze avluya ve doğusundaki mekanlara ait kalıntılar ulaşmıştır. II numaralı villa ile aynı dönemde Geç Antikçağ'da yaygın olarak uygulanan sıra tipi bir hamam inşa edilmiştir. II numaralı villa ve hamam daha sonraki evrelerde çeşitli değişikliklere uğrayarak kullanılmıştır. Bu yapıların dışında yerleşimde yeni mekanların inşa edilmiş olduğu da görülmektedir. Kapadokya Bölgesi'nde Geç Antik Döneme ilişkin arkeolojik verilerin azlığı Şahinefendi yerleşimini önemli kılmaktadır. Bu nedenle yerleşim yeri bir bütün olarak ele alınarak tez kapsamında değerlendirilmiştir.
Çinili Köşk Koleksiyonu'nda figürlü seramikler

Çinili Köşk Koleksiyonu'nda Figürlü Seramikler başlığını taşıyan bu çalışmada;seramik sanatında birçok dönemde, farklı biçimlerde ortaya konan figürlerin dönemlere göre biçim, duruş unsurları ve çeşitli ikonografik anlamları, farklı sanat dallarındaki benzer örnekleri ile karşılaştırılarak verilmeye çalışılmıştır. Tüm tarih çağları boyunca seramik malzeme insanlar için önemli bir ihtiyaç olmuş ve birçok dönemde farklı form, teknik bezeme anlayışı ile üretilmiştir. Üretilen bu seramik malzemeler üzerinde bitkisel, geometrik ve yazı unsurlarından oluşan bezemeler dışında çeşitli hayvanlara, insanlara, fantastik figürlere ait figürsel bezemeler kullanılmıştır. Seramikler üzerinde yer alan figürler yaşamı, yaşam düzenini, insanların hayata bakış açılarınıgünlük yaşam objelerine taşıması açısından önem taşımaktadırlar. Bazı dönemlerde yoğun olarak kullanılan figürlü bezeme unsurları bazı dönemlerde azalmış ya da tamamıylakaybolmuştur. Tüm bu değişimlerin ana sebebi toplumların inanç sisteminde oluşan değişimler olmuştur. Müze koleksiyonunda bulunan Bizans, Anadolu Selçuklu, Beylikler, Erken Osmanlı, Osmanlı, İran ve Uzakdoğu gruplarına ait örneklerin incelendiği çalışmada, büyük bir kısmı daha önceki araştırmalarda yayınlanmamış pek çok eser tanıtılmıştır. Böylelikle insan, hayvan ve fantastik figürlerle ilgili yapılan çalışmalara yeni örnekler kazandırılmıştır.
Günümüz sanatının kurumsallaşma sürecinde sanat yapıtının dolaşımı ve 'strateji'nın rolü

Bu tezin amacı, hem sanat kurumları, hem de bizzat sanatçıların kendileri tarafındanstratejinin kullanım biçimlerinin, özellikle 90 sonrası ortaya çıkan tutumlar ve teorilerden yola çıkarak araştırılmasıdır. Günümüz sanatında artık, bir nesne olarak var olan sanat yapıtı yerini, kurumlar, sanat pazarı ve sanatçı üçgeni içerisinde konumlanan stratejik sanat yapıtına bırakmıştır. Son yıllarda stratejik sanat yapıtı, Mika Hannula'nın üçüncü alan, küçük jestler ve yanlış anlama, Charles Esche'nin mütevazi öneriler, Nicolas Bourriaud'nun da ilişkisel estetik kuramları gibi kuramlar aracılığıyla ele alınmaktadır. Stratejik sanat yapıtının ortaya çıkışı 1960'ların başına kadar gitmektedir. Bu tezde Marcel Broodthaers ve Hans Haackegibi sanatçıların sanat kurumu eleştirisinden başlayıp, örnek stratejik modeller olarak, Jakup Ferri, Tellervo Kalleinen ve Oliver Kochta-Kalleinen, Erwim Wurn, CarstenHöller, Olaffur Elliason, Hans Winkler, Hale Tenger, Halil Altındere, Tehching Hsiehgibi sanatçıların çalışmaları incelendi. Ayrıca yeni stratejilere nasıl olanak sağlanabileceği konusunda kamusal alanın kullanımı ve sanatçı insiyatifleri gibi otonomların gerekliliği üzerinde duruldu.
Kırgızistan Tokmak-Buranadaki taş balballar

Kırgızistan Tokmak-Burana Açık Hava Müzesi Balbalları konu olarak seçilmiştir. Balbalların dikiliş amacı, anlamı ve neleri düşündürdükleri konusu üzerinde durulmuştır. Balballar üzerine birçok araştırma yapılmasına rağmen, Burana açık hava müzesindeki balballar toplu şekilde ele alınmamıştır. Bu çalışmada ilk defa Burana Açık Hava Müzesindeki balballar yerinde görülerek toplu bir şekilde envanterlenmiş, fotoğrafları alınmış ve değerlendirilmiştir. Çalışmanın meydana getirilmesinde iki aşama izlenmiştir. Bunlardan birincisi kaynakların tespit edilmesi ve kaynaklarda geçen balbalların belirlenmesi aşamasıdır. Dünyanın en eski milletlerinden biri olan Türk kavmi, zaman içerisinde kendine has bir kültür meydana getirmiş ve bu kültürü sayesinde yeryüzündeki diğer toplumlardan ayrılmıştır. Bugün özellikle Orta Asya'da Türklerin yaşamış olduğu bütün coğrafyada, taştan yapılmış ve Türk yurdunu sembolize eder nitelikte sanat abideleriyle, yani taş heykel ve balballarla karşılaşmak mümkündür. Nasıl ki, Mısır dendiği zaman akla ilk olarak ve büyük bir tarihi sanat abidesi olan piramitler geliyorsa, Türk yurdu dendiği zaman da akla ilk gelen, coğrafyasının her yerine yerleştirdiği, taştan işlenmiş sanat abideleri, taş heykeller ve balballardır. Çalışmamız 5 bölümden oluşmaktadır: 1. Bölümde balballın tanımı tarihi ve nerelerde görüldüğü saptanmıştır. Bu bölümde Kırgızistan Tokmak-Burananın tarihi hakkında bilgi verilmiş ve kaynaklar tanıtılmıştır. 2. Bölümde ölüm gömme adeti, balbal dikme geleneği, kurganlar, cenaze merasimleri açıklanmıştır. 3. Bölümde balbalların tanımlamaları yapılmış, tipolojisi tespit edilmiş, süsleme ve figürleri açıklanmıştır. Taşların hangi teknikle yapıldığı hakkında bilgiler verilmiş olup fotoğraflarla gösterilmiştir. 4. Bölüm ise değerlendirme kısmından oluşmaktadır. Genel olarak balbalların tipolojisi 2 ana başlık olarak verilmiştir. Bu tipoloji figürlü balballar, figürsüz balballar ve figürlü balballar; erkek figürlü ve kadın figürlü olarak değerlendirilmiştir.5. Bölüm sonuç kısmından oluşmaktadır. İncelediğimiz balballar Türk kültürünün yansıması sonucu ortaya çıkmıştır. Balballar üzerinde işlenen figürler güç ve kahramanlığın sembolüdür. Çalışmamız boyunca elde edilen bilgiler toplu bir şekilde burada açıklanmıştır.
Osmanlı dönemi Amasya ve Tokat yapılarında duvar resimleri

Osmanlı'da 17. yüzyılın sonlarında görülmeye başlayan batı etkisi 18. yüzyılda Lale Devri ile etkisini daha da artırmış, birçok alanda yenilik ve değişimi beraberinde getirmiştir. Batılı etkilerin Osmanlı mimarisine de yansıdığı bu dönem 18 -19. yüzyıl boyunca sürmüştür. Yapıların dış cephelerinde Avrupa'nın barok, rokoko ve ampir üsluplarının Osmanlı yorumları görülürken, iç mekanlarda bu yorumlar daha çok duvar resmi ve kalem işi bezemelerde kendini göstermiştir. Sanatta yeni bir tür olarak gelişen duvar resimleri 18. yüzyılın ortalarında önce başkent İstanbul'da, daha sonra taşrada ayanlar vasıtasıyla imparatorluğun tüm bölgelerine yayılmıştır. Resimler genellikle cami, konak ve türbe gibi dini veya sivil nitelikli yapıların iç mekanlarında mihrap nişi, duvar, tavan ve kubbelerinde; bazen de dış cephelerinde yer almıştır. Resimlerin konusunu çoğunlukla manzaralar oluşturmakla beraber, kent tasvirleri, natürmortlar, gemi ve yapı tasvirleri de konu edilmiştir. Bu konuların yanı sıra dini ve tarikat konulu sembolik tasvirler ile Sanayi Devrimi'nin getirdiği yenilik ve değişimin konu edildiği sembolik tasvirler de duvar resimlerinde yerini almıştır. İmparatorluğun birçok yöresine yayılan duvar resimleri Amasya ve Tokat yapılarında da yer almış olup bu yapıları daha çok camiler, türbeler, konaklar ve şadırvanlar ile muvakkithane yapıları oluşturmaktadır. 18. yüzyılın sonları ile 20. yüzyılın başları arasında yapılmış olan bu resimlerde Anadolu'nun diğer bölgelerindeki resimler ile konu, üslup ve teknik yönünden paralellikler görülmektedir. Ancak söz konusu resimlerde dini ve tarikat konulu sembolik tasvirler ile Sanayi Devrimi'nin getirdiği yeniliklerin konu edildiği sembolik tasvirler yoğunluk göstermektedir.
Topkapı Sarayı Müzesi Yıldız Porselenleri Koleksiyonu'nun değerlendirilmesi

Sultan II. Abdülhamid dönemi (1876-1909), porselen tarihimizin zirveye ulaştığı yıllardır. Sultan II. Abdülhamid'in sanata olan ilgisi, batı ülkelerinin görülmesi sonucu yeni teknolojilerin ülkeye getirilme isteği, Anadolu'da yüzyıllar boyunca geliştirilmiş olan çini ve seramik sanatının yeniden canlandırılması düşüncesi, fabrikanın yapımında etkili olmuştur. Fabrikanın kuruluşunda gerekli olan ileri teknoloji, her türlü malzeme ve kalıp ilk olarak, Fransa'daki Sevres ve Limoges fabrikalarından getirilmiştir. Fabrika, 1894'te üretime geçmişştir. Fabrikanın ilk müdürü, Louis Date isimli bir Fransız'dır. Yıldız Çini Fabrikası'nda, Halid Naci, Mesrur İzzet, Hoca Ali Rıza, F. Zonaro gibi önemli sanatçılar da çalışmıştır. Fabrikanın kurulduğu ilk yıllarda üretilen eserler, Fransız porselenlerinin etkisindedir. Porselenlerin zemin renkleri, genellikle sıraltı koyu mavi, koyu pembe, sarı ve turkuazdır. Altın yaldız bol miktarda kullanılmıştır. Kabartma çiçekler, girlandlar, kuş ve eros resimleri, yağlıboya tablo görümündeki olağanüstü renkli panolar önemli eserlerdir. Manzara resimleri, Osmanlı gelenek ve beğenilerine uygun olarak yapılmıştır. Yıldız Porselenleri, form ve bezeme açısından pek çok tarzın birlikte kullanıldığı eklektik özellikler taşır. Doğu-batı sentezinin yer aldığı eserlerde, barok, rokoko, neo-klasik, antik öğeler ve Osmanlı motifleri bir arada görülmektedir. Saray ve çevresi için üretilen bu porselenlerden bazılarının, batı ülkelerine hediye olarak gönderildikleri bilinir. Eserlerin bazılarında Osmanlı arması, sultanın adının baş harfleri ve tuğrası bulunur. 1909 yılında II. Abdülhamid'in tahttan indirilmesiyle üretim durdurulmuştur. Bu dönemde fabrika, Müze-i Hümayun Müdürlüğü'ne bağlanır. 1911 yılında fabrika tekrar üretime geçer ancak Birinci Dünya Savaşı'nda (1914-1918) tekrar kapanır. Fabrikada, savaş yıllarında ülkenin gereksinim duyduğu telefon ve telgraf izolatörleri için eski ustalar bir araya getirilerek porselen fincanların üretimi yaptırılır. 1920 yılında İstanbul'un işgali ile başlayan Osmanlı İmparatorluğu'nun son günlerinde fabrika kapanır.1957'de fabrikanın yeniden açılması için girişimler başlar, restorasyonu ve yeniden işletilmesi amacıyla 1959'da Sümerbank'a devredilir. Fabrikanın yeni ismi Sümerbank Yıldız Porselen Sanayii Müessesesi olarak değiştirilir. 1961'de fabrika, Yıldız Çini ve Porselen Sarayı Müessesesi adını alır. Fabrika, 1994'te TBMM Milli Saraylar Daire Başkanlığı'na devredilir.
Tarihsel süreç içerisinde resim sanatında kolaj tekniği ve önemli temsilcilerine ait eserlerin plastik değerler açısından incelenmesi

Çalışma, 'Tarihsel Süreç İçerisinde Resim Sanatında Kolaj Tekniği ve Önemli Temsilcilerine Ait Eserlerin Plastik Değerler Açısından İncelenmesi' başlıklı araştırmadır. Kolaja ilk olarak, ilkel kavimlerin yaptıkları heykeller üzerinde rastlanmıştır. Mısır sanatında, duvar resimlerinde ve heykellerde görsel etkiyi artırmak için; gözlere altın, gümüş veya yarı değerli taşlar yerleştirilmiş, boya dışında farklı malzeme kullanılmıştır. Kolaj, bir ifade aracı olarak ilk kez milattan önce 200'lü yıllarda Çin'de kağıdın icadı ile kullanılmıştır. 12. yüzyılda Japonya'da hattatlar şiirlerini yazarken metin yüzeylerine yapıştırılmış kağıtlar ile kolajı uygulamaya başlamışlardır. 15. ve 16. yüzyıllarda ise Gotik katedrallerde altın varak paneller kullanılarak kolajlar oluşturulmuştur. Dini resimlere, ikonlara, değerli taş ve değerli metaller eklenmiştir. 19. yüzyılda ise kitaplarda kolaj kullanımı görülmüştür. Kolaj, modernist anlamda ise ilk olarak kübist ressamlar Georges Braque ve Pablo Picasso tarafından kullanılmıştır. Braque ve Picasso'nun tuvallerine eklediği atık materyaller, resmin yüzey düzlemi ile buluştuğunda resim üzerine yeni bir bakış açısı getirmiştir. I. Dünya Savaşı sonrasında da sanatçılar, yaşadıkları toplumsal şeyleri eserlerine kolaj ile yansıtmışlardır. 1960- 1980 yıllarında siyasi ve toplumsal olayların etkisi, günlük yaşamdaki tüketim öncelikli yaşam şekli, tasarım ve sanat alanında postmodern düşünüşe zemin sağlamıştır. Türkiye'de ise çağdaş dünyaya uyum sağlama süreci 1950'li yıllarda, Türk ressamların resimlerinde soyutlama eğilimlerinin görülmesi ile başlamıştır. Türkiye'de Kolaj sanatını kullanan kübist sanatçılara da D Grubu örnek olarak gösterilebilir. Bu araştırma kolajın tarihsel süreci yanında dünyada ve Türkiye'de bu tekniği uygulayan önemli temsilcilerin kimler olduğu ve ürettikleri kolaj eserlerin analizini bir çatı altında toplamak amacıyla gerçekleştirilmiştir.
Samsun Arkeoloji ve Etnografya Müzesi'nde bulunan Osmanlı Dönemi sikkeleri ( 16. yy-20. yy)

Sikke, devletlerin her döneminde hükümdarların, iktidarların, maddi ve kültürel sembolü durumundadır. Üzerlerinde taşıdıkları yazılar, motifler darp edildikleri dönemin üslubunu, inanış biçim ve şekillerini yansıtmaktadırlar. Bu bağlamda, Tarih, Sanat, Dinler Tarihi, Filoloji ile Sanat Tarihi bilim dallarına önemli katkılar sağlaması bakımından ve kesin bilgiler sunması açısından somut bir belge niteliği taşımaktadırlar. Samsun Arkeoloji ve Etnografya Müzesi'nde bulunan 16. yy. ile 20. yy. arasındaki Osmanlı Dönemi sikkeleri araştırmasında, müze envanterinde bulunan 24 adet sikke incelenmiştir. Sikkeler seçilirken, birbirlerinden farklı örnekler olmasına dikkat edilmiştir. Kronolojik olarak ele alınan sikkelerin katalog bölümünde transkribi yapılmış ölçüleri alınmış, malzeme ve süsleme özellikleri ayrıntılı olarak değerlendirilmiştir. Osmanlı İmparatorluğuna hükümdarlık yapmış 36 padişahın 14'ünün sikkesi müze koleksiyonunda bulunmaktadır. Sikkelerin en erken tarihli olanı I. Süleyman döneminde H. 926/M. 1520 tarihinde, en geç tarihli olanı ise V. Mehmed döneminde H. 1327/M. 1909 tarihinde darp edilmiştir. İnceleme sonucunda elde edilen verilere göre; darp tarihi, darp yeri, malzeme, yazı, tuğra ve süsleme özellikleri açısından sikkelerin değerlendirmesi yapılmıştır. Padişah değiştikçe sikkelerin tipolojisinin değiştiği görülmüştür. Yapılan bu çalışmanın Osmanlı sikkeleri araştırmalarına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Hacı Selim Ağa kütüphanesindeki yekşah ciltler

Üsküdar'da bulunan kütüphane 1196 yılında Hacı Selimağa tarafından kurulmuştur. Kütüphanede Nurbanu Sultan, Yakup Ağa, Kemankeş Emir Hoca, Hüdai Aziz Mahmut Efendi ve Hacı Selimağa olmak üzere toplam beş koleksiyon mevcuttur. Şu an kütüphanedeki eser sayısı toplam 4335 adettir. Bu koleksiyonlarda dini konulardaki eserlerden başka edebiyat, tarih, coğrafya, hendese, heyet, ahlak ve mantık konularında da önemli eserler vardır. Tez kapsamında kütüphanedeki tüm koleksiyonlar taranarak toplam 18 adet yekşah cildin olduğu tespit edilmiştir. Eserlerin kütüphane sistemindeki mevcut görsellerinden yararlanılarak manuel birebir çizimleri yaptırılmış ve sistemde mevcut olan bilgilerden yararlanılarak eserlerin konuları, tarihleri, yazarları, süslemeleri ve ciltleri üzerindeki uygulamalarını içeren katalog bilgileri hazırlanmıştır. Tez kapsamında 411 envanter nolu eserin klişesi çıkarttırılarak, kalıbı yaptırılmıştır. Yaptırılan kalıp ile iki adet farklı uygulama yapılmıştır (Resim 117 ve Resim 118). Ancak uygulama kalıp ile yapıldığından yekşah aleti kullanılamamıştır. Klasik yöntemle dikilmiş farklı ebatlardaki defterlerin kapakları ve tıpkıbasım kitaplara da yeni kaplar hazırlanarak toplamda 22 adet yekşah uygulaması yapılmıştır. Koleksiyondaki her bir yekşah cildin güzelliğini tecrübe etmeden geçilmemiş, her eserin belirlenen motiflerinden kesitler alınarak özgün motifler üzerinde çalışılmıştır. Yapılan inceleme ve araştırmalar değerlendirme ve sonuç bölümlerinde açıklanmıştır.