turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
İhsan Ozanoğlu halk dilinden filolojik notlar

Bu çalışma, Merhum İhsan Ozanoğlu tarafından hazırlanmış ve Kastamonu İl Halk Kütüphanesi'nde 180/20.2. 972 katalog numarasıyla kayıtlı bulunan 'Halk Dilinden Filolojik Notlar' başlıklı derleme çalışmasını esas almakta ve yine aynı nüshanın sonradan tashih edilmiş bir kopyası olduğunu düşündüğümüz Türk Dil Kurumu Kütüphanesi Etüt/48-I'de kayıtlı bulunan 'Kastamonu Halkiyat ve Harsiyatı Dil-Edebiyat Sözlük' adlı çalışmanın birleştirilmiş metnini ve bu metin üzerinden yapılan değerlendirmeyi içermektedir. Çalışmanın Muhtevasını İhsan Ozanoğlu'nun hazırlamış olduğu derleme çalışması oluşturmaktadır. Çalışma giriş, yöntem, metin, inceleme, sözlük ve sonuç bölümünden oluşmaktadır. 'Giriş' bölümünde Türkiye Türkçesi ağız araştırmalarının geçmişşi ve Kastamonu il ve ilçe ağızları üzerine yapılan çalışmalar hakkında bilgi verilmiş, Kastamonu tarih ve coğrafyasından bahsedilmiştir. Akabinde İhsan Ozanoğlu'nun hayatı ve eserleri, eserlerinin muhteviyatı, Kastamonu İl Halk Kütüphanesi Kastamonu Arşivinde bulunan eserleri verilmiş ve Ozanoğlu hakkında yapılan çalışmalara değinilmiştir. 'Yöntem' bölümünde ise çalışmamızı hangi temeller üzerine kurduğumuz anlatılmış ve Halk Dilinden Filolojik Notlar ve Kastamonu Halkiyat ve Harsiyatı Dil-Edebiyat Sözlük nüshaları hakkında bilgi verilmiştir. 'Metin' bölümünde ise Halk dilinden Filolojik Notlar ve Kastamonu Halkiyatı ve Harsiyatı Dil-Edebiyat Sözlük nüshalarından bir metin oluşturulmuştur. 'Sözlük' kısmında ise, Ozanoğlu'nun sözlüğündeki madde başları; Derleme sözlüğü, Anadolu Ağızlarından Toplamalar ve Kastamonu Yöresi Söz Varlığı adlı çalışmalardaki kelimelerle karşılaştırılmıştır. 'İnceleme' bölümde, İ. Ozanoğlu'nun derlemeciliği ve sözlükçülüğü hakkında bilgi verilmiş, sözlük düzeni ve madde başları anlatılmıştır. Ayrıca Ozanoğlu'nun fişlemiş olduğu kelimeler, ses bilgisi açısından ele alınmıştır. 'Sonuç' kısmında ise, İ. Ozanoğlu'nun sözlükçülüğü ve dilciliği üzerine tespitler yapılmış ve yöntem sorunlarına değinilmiştir.
Alvarlı Muhammed Lutfi'nin şiirlerinin umumi tahlili

Alvarlı Muhammed Lutfi'nin şiirlerinin tahlilini gaye edindiğimiz bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci Bölümde, dini unsurlar olarak, Allah, melekler, kitaplar, peygamberler, sahabeler ve mutasavvıfları ele aldık. İkinci bölümde, Alvarlı Muhammed Lutfi'nin tasavvuf anlayışım, tasavvuf unsurları ve tasavvufla alakalı insan tipleri üzerinde durduk Üçüncü bölümde ise, Alvarlı Muhammed Lutfi'nin şiirlerindeki insan anlayışı, insanın mahiyeti, insan tipleri ve sevgiliye ait güzellik unsurlarını tesbite çalıştık. Yukarıda zikrettiğimiz hususları göz önünde bulundurarak, Alvarlı Muhammed Lutfi'nin şiirlerinde işlenen ana temanın insan, din ve tasavvuf üzerinde yoğunlaştığı kanaatine varılmıştır. Gaye olarak insanın varlık alemi içindeki yerini, insan-Allah ilişkisini ve insanın içtimai hayattaki yeri ve önemini, dini, edebi ve tasavvufi yönden ele alarak, insan-ı kamil olmanın, peygamber sevgisini ve Allah'in rızasını kazanmanın yolunu göstermiştir. Kainatın özü, merkezi ve hatta kendisi olarak ele alman yegane varlık insandır. İnsan, kendini ve Rabbini tanıyarak dünya ve ahiret saadet ve mutluluğuna kavuşacağı sonucuna ulaşılmıştır.
Yusuf Atılgan kurmacasında kötülük

Yusuf Atılgan kurmacasında kötülük bağımsız, kendi yasasıyla işleyen ve yalnızca kendini amaçlayan bir kategori olarak çıkar karşımıza. Kötülüğü kendine konu edinerek ahlaktan, görgü kurallarından, toplumsal sözleşmenin yasalarından ayrılan Atılgan kurmacası, kendi içinde oldukça tutarlı bir kötücül edebiyat kurar. Anlatı düzeyinde kurulan değer bütünlüğüyle kötülük hem öykü ve roman kişilerinin hem de yaşadıkları dünyanın bir iç gerçeği olarak çıkar karşımıza. Bu iddiamı desteklemek amacıyla bu tezde ilk olarak Atılgan edebiyatında nasıl bir 'beden' fikrinin olduğunu ve bu beden fikriyle beraber öykü ve roman kişilerinin ahlakın alanından nasıl çıkarıldığını tartışacağım. Ahlaktan 'arındırılan' anlatı evrenlerinin hakim duygusu olan duygusuzluk ve bu duygusuzlukla bağlantılı olarak kösnül cinsellik tartışmanın devamını getirecektir. Son olarak, Atılgan kurmacasında yalnızca kendini amaçlayan kötülüğün kendini var ettiği sürekliliği ele alacağım.
Türkçe şiirde lirik ve ideoloji okumaları ve Marksist Bir Ara Konum: Niyazi Akıncıoğlu

Bu tezde, Adorno'nun, kuramsal olarak ortaya koyduğu lirik şiir ve toplum ilişkisi, Eagleton'ın katmanlı ideolojisiyle birlikte ele alınarak, özellikle modern Türkçe şiir üzerinden bir örnekleme çalışması yapılmaya çalışılmıştır. Lirik şiirin bugüne kadarki alımlamalarının tersine, sadece öznel ve bireysel bir şiiri imlemediği, öznel bir ifadeyle topluma ve dolayısıyla farklı ideolojik katmanlara göndermeler yaptığı vurgusundan hareketle yapılan örneklemeler, ele alınan her şair için farklı sonuçlar ortaya çıkarmıştır. Özellikle toplumsal ve siyasal değişimlerin ve / veya baskıların arttığısüreçlerde, şiirin, başlangıçta yüksek sesle retorikleşmek veya lirik bir sessizleşme yaşamak arasında gidip geldiği, bunun da Türkçe şiirde çeşitli ara konumlanmalara yol açtığı görülmüştür. Modern öncesi süreçte Cenab Şahabettin ve Tevfik Fikret'in, hayal ve hakikat ekseninde geliştirdikleri çevre ve yaşam algısı, modern dönemde değişerek kullanılmıştır. Ahmet Haşim'in lirik şiirlerinde muhayyel bir aleme ve zamana, Yahya Kemal'de ise eski kültür ve estetiğe duyulan özlemle ilişkili olarak, tarihi mekanlara gönderme yapan imler görülmüştür. Asaf Halet'in şiirlerinde, dini ve mistik metaforların kullanımı, amaç değil araç olarak görülse de, tercihlerin bu tarz metaforlardan oluşmasının anlamlı olduğu ortaya konmuştur. Behçet Necatigil'de, baskının, modernleşmenin ve kentleşmenin, arada kalmış bir şairin şiirine ve yaşamına bir mikro-evren çizmesi ve sığınmasıyla okunmuştur. Nazım Hikmet ve Niyazi Akıncıoğlu'nun şiirlerinde ise, toplumcu gerçekçi ve Marksist iki şairin, içinde bulundukları düşünce yapısından ve şiirsel anlayıştan uzağa kurulmuş yapılar olduğu gözlenmiştir. İlkinin, kadın söylemi açısından, ataerkil bir bilinçdışı söylemi bazı şiirlerinde kullandığı vurgulanmış; ikincisinin ise, gerçekçi anlayıştan uzaklaşan, masalsı ve soyut bir evreni ve şiiri oluşturma çabasışiirleri üzerinden izlenmiştir. Yapılan tüm bu örnekleme çalışmaları, lirik şiire, bugüne kadarki bakış açılarından farklı bir ele alış biçimini ortaya koyma denemesi olmuştur.
Tutmacı'nın Gül ü Hüsrev Mesnevisi

'Gül ü Hüsrev', İranlı şair Attar'ın aynı adlı yahut 'Hüsrev-name' diye bilinen 7708 beyitlik mesnevisinin tercümesidir. 5499 beyit olan 'Gül ü Hüsrev', hicri 808 (1406) yılında Tutmacı tarafından yazılmıştır. Rum Kayseri'nin oğlu Hüsrev ile Huzistan şahının kızı Gülruh arasındaki aşk macerasının anlatıldığı eserde zaman zaman ahlaki mesajlara da yer verilmiştir. Çalışmanın giriş kısmında mesnevinin yazarı Tutmacı ve eserleri ile ilgili bilgi verildikten sonra, eserin kapsamlı bir incelemesi yapılmış ve üç nüshanın karşılaştırılmasıyla tenkitli metin oluşturulmuştur. Eserin bağlamlı dizin ve işlevsel sözlüğü de hazırlanarak eserin söz varlığı ortaya çıkarılmıştır. Bu çalışmada, Gül ü Hüsrev mesnevisinde yer alan sözcük, deyim, atasözü, kalıp ifade ve tamlamaların bağlamına göre anlamlandırılması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda eserdeki tüm söz varlığı dikkatle gözden geçirilip kelimelerin anlamları, mecaz anlamlarına ve mazmunlara varana dek, bütün yönleriyle ele alınmıştır. Böylece söz varlığı bağlamına göre sınıflandırılmış ve kelimelerin muhtelif anlam katmanları tespit edilmiştir.
Hibri Ali Efendi'nin Zuhrü'l-Masir adlı eseri

Tezimizin konusu XVII. asırda yaşamış Hibri Ali Efendi'nin Zuhrü'l-masir isimli manzum akaidname türündeki eseridir. Kütüphanelerde bulunan yazara ait yazma eserlerden ve kaynaklardan hareketle kendisinin medrese tahsili görmüş ve din adamı vasfını taşıdığı sonucuna varıyoruz. Müellifin Zuhrü'l-masir isimli eseri İslam dininin temelini oluşturan iman ve amel konularını ele alır. Buradan hareketle elimizdeki eser edebi bir metin olmaktan ziyade didaktik bir amaçla kaleme alınmıştır. Yalnızca bir yazma nüshasına ulaşabildiğimiz Zuhrü'l-masir Süleymaniye Kütüphanesi Şehid Ali Paşa bölümü 1077 numaralı mecmuanın içindedir. Çalışmamızın giriş kısmında yazarın hayatı ve eserleri hakkında özet mahiyetinde bilgi verdik. Tezimizin I. bölümünde Zuhrü'l-masir'in şekil ve muhteva özelliklerini inceledik. II. bölümde ise eserin transkripsiyonlu halini verdik.
İbn Fadlan ve El-Gırnati Seyahatnamelerinde Türklük ile ilgili kavramlar

Türkçe kelimler ve Türklük ile ilgili kelimeler yıllar boyu araştırma konusu olmuştur. Kelimelerin anlamları, karşıladıkları kavramlar ve ifadeler ayrıntılı şekilde incelemelere tabi tutulmuştur. Bu anlamda incelenmesi gereken önemli eserlerden biri de Seyyah İbn Fadlan'a ait 'İbn Fadlan Seyahatnamesi' dir. Ayrıca tarihi seyir içerisinde hemen hemen aynı dönemlerde yaşamış bir başka seyyah El-Gırnati'ye ait seyahatname de bu alanda incelenmesi ve araştırılması gerekmektedir. İbn Fadlan'a göre bilinirlik bakımından henüz daha az popüler olan El-Gırnati de bahsettiği Türklük ile ilgili kavramlar ve kelimeler açısından oldukça önemlidir. Bahsedilen seyyahların, eserlerinde kullandıkları terimler ve kelimeler tek tek incelemeye tabi tutularak incelenen eserlerden özellikle Türk tarihi açısından çok bilinenler ve pek fazla ortaya çıkmamış fakat Türkçe olduğu kanıtlanmış terimler ve kavramlar ayrıntılı tanıtılmaya çalışıldı. Ayrıca yapılan incelemeler ışığında Türklük ile ilgili kelime ve kavramların önemi ortaya konmaya çalışılmıştır.
Reşat Nuri Güntekin'in Çalıkusu, acımak, yeşil gece, Kan davası romanlarında öğretmen tipleri ve toplumun öğretmen algılaması

L SANS TEZREŞAT NUR GÜNTEK N' N ÇALIKUŞU, ACIMAK, YEŞ L GECE, KAN DAVASI ROMANLARINDA ÖĞRETMEN T PLER VE TOPLUMUNÖĞRETMEN ALGILAMASIYahya AYDINDanışman: Yard. Doç. Dr. Latife KIRBAŞOĞLU KILIÇ2007- Sayfa :XI + 99 Jüri: Yard. Doç. Dr. Latife KIRBAŞOĞLU KILIÇ Doç. Dr. Osman GÜNDÜZYard. Doç. Dr. Şükrü ADAReşat Nuri Güntekin'in Çalıkuşu, Acımak, Yeşil Gece, Kan Davası romanlarındaülkenin içinde bulunduğu eğitim sorunlarına ve bunlardan kaynaklanan meselelere değindiği ve bu sorunlara çözüm bulmaya çalıştığı görülebilir. Bu çalışmayla Reşat Nuri Güntekin'inromanlarında, sorunların çözümü için kullandığı öğretmenlerin nitelikleri, çevresindekişahıslarla ilişkileri ve toplumun onları nasıl algıladığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Birinci bölümde ilgili araştırmada problem cümlesi, alt problemler, sınırlılık, sayıltılar, tanımlar ve ilgili araştırmalara yer verilmiştir. kinci bölümde sınıfta öğretmen davranışlarını belirlemek amacıyla farklı eğitimtanımları, öğretme ve öğrenmenin ne olduğu, öğretme ve öğrenmede öğretmenin rolü, öğretmenlerin öğretim sürecinde benimsedikleri tutumların öğrenmeye etkileri, sınıf yönetimi ve sınıf yönetimi yaklaşımları, sınıf yönetimiyle ilgili bazı öğretmen davranışları üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde araştırmanın modeli, araştırmanın evren ve örneklemi, veri toplama teknikleri ve verilerin analizine ilişkin bilgilere yer verilmiştir. Dördüncü bölümde Reşat Nuri Güntekin'in yaşamı, yazarlığı, verdiği eserler ve romancılığı üzerinde durulmuştur. Beşinci bölümde, Çalıkuşu, Acımak, Yeşil Gece, Kan Davası romanlarının özeti ile başlanmış ve giriş bölümünde edebiyat ile hayat arasındaki ilişkiye değinilmiştir. Sözü edilenromanlarda öğretmen tipleri incelenirken yetiştikleri okullar, öğretmenliği kabul edişamaçları, öğretmen ve öğrenciler arası ilişkiler, öğretmenler arası ilişkiler, eğitimdekullandıkları yöntemler, inandıkları değerler göz önünde bulundurulmuştur. Son bölümde ise romanlarda toplumun öğretmen algılaması ilk önce kadın ve erkeklerşeklinde ikiye ayrılmış ve daha sonra kadın ve erkeklerin sahip oldukları meslek ve niteliklere göre inceleme yoluna gidilmiştir. Çalışma sonunda; romanlardaki öğretmenler içinde ideal öğretmene en yakındavranışları Feride'nin sergilediği, Ali Şahin'in militan, milliyetçi ve inkılapçı özelliklerinin ön plana çıktığı, Zehra'nın katı ahlakçı bir tutumu benimsediği, Ömer'in öğretmenkimliğinden çok askerlik vasıflarının ön plana çıktığı görülmüştür. Toplumun, öğretmenicinsel bir obje, arkadaş, kurtarıcı, tehdit, fikirlerinin temsilcisi vb. olarak gördüğü belirlenmiştir.
Erdal Öz'ün öykü ve romanlarında yapı ve tema

Türk edebiyatında 1950 kuşağı içinde değerlendirilen Erdal Öz, öykü alanında öne çıkmakla birlikte roman, gezi yazısı ve anı-anlatı-roman şeklinde kaleme aldığı eserler ile yaşadığı dönemde adından söz ettiren bir yazardır. İlk eserlerini 1950'lerden itibaren vermeye başlayan yazarın bu dönem verdiği eserlerinde ağırlıklı olarak 'varoluşçuluk'un izleri görülür. 12 Mart 1971 Muhtırasından sonraki dönemlerde yazdığı eserlerde ise bu dönemde yaşanan dramatik olayları kendi yaşadıklarından hareketle öykü ve romanlarına konu edinmiştir. Bu dönem, yazarın toplumsal duyarlılığının ön planda olduğu bir dönemdir. Yaşadığı acıları gerek öykülerinde gerekse de romanlarında, bir döneme yahut bir yere ait değil de onları insanlık bağlamında evrenselleştirerek verir. İnsana ait gerçekliği kurgu dünyasının olanaklarıyla sunması bakımından dikkat çeken bir yazar olan Erdal Öz, 1975 yılında Orhan Kemal Roman Ödülü ve 1998 Sait Faik Hikaye Armağanı ve 2001 Sedat Simavi Edebiyat Ödülü'nü kazanır. Bu tezde; yazarın yaşamı, sanatı ve yazdığı eserlerin çeşitli yönlerden incelenmesi ve özellikleri açıklanmıştır.
Makedonyalı Sabri Cemil'in Yeni Mektep dergisindeki yazılarının İncelenmesi

II. Meşrutiyet dönemi Türk basın hayatında önemli bir dönüm noktasıdır. Bu yıllarda süreli yayınlarda sayı ve tür bakımdan bir artış görülür. Bu artış en fazla mizah basınında görülmekle beraber eğitim dergilerinin de o dönemdeki ehemmiyeti büyüktür. II. Meşrutiyet'in ilan edilmesinden sonra süreli yayınlarda hem yapı hem de tematik bakımdan önemli gelişmeler görülür. O dönemdeki değişimleri süreli yayınlarda görmek mümkünüdür. Bu dergilerden bir tanesi, Nisan 1911- Haziran 1912 yıllarında Üsküp'te yayım yapan Yeni Mekteb dergisidir. Dergi, o dönemin eğitim ihtiyacını karşılamaya çalışır. Çalışmamızda Yeni Mekteb dergisini ve bu derginin başyazarı olan Sabri Cemil'in hayatını, eserlerini, edebiyatla olan ilişkisini ve Yeni Mekteb dergisindeki yazılarını inceledik. Bununla birlikte Sabri Cemil'in dergide yer alan yazı ve şiirlerini Latin harflerine aktararak çalışmamızın son bölümüne ilave ettik.
Abdülhak Hamid Tarhan'ın Kanbur adlı eserini bir tragedya denemesi olarak okumak

Abdülhak Hamid Tarhan, Tanzimat ve Meşrutiyet dönemi Türk edebiyatı içerisinde tiyatro türünde yirminin üzerinde eser vermiştir. Bu süreçte Avrupa edebiyatının tesiri altında kendi kültürü içinde tiyatro sanatının dönüşümü konusunda denemeler yapmıştır. Dil, teknik ve tema konusunda farklı yöntemler arayan Hamid'in, oyunları içerisinde en sıra dışı eseri İlhan, Turhan, Tayflar Geçidi ve Ruhlar'dan oluşan Kanbur adıyla bir araya getirilen dörtlemesidir. Bugüne kadar yapılan Hamid araştırmalarında, yazarın oyunları tiyatro sanatının yapısall özellikleri dikkate alınmadan incelendiği için eksik ve yanlış çıkarımlar yapılmıştır. Bu çalışmada Kanbur dörtlemesinden hareketle, Hamid'in geleneksel tiyatrodan modern tiyatroya geçişteki arayışları ve bir tragedya denemesi olan bu eser için 'tiyatro' türü esas alınarak yeni bir okuma yöntemi belirlenmeye çalışılmıştır. Bu yeni yöntemle birlikte, Kanbur oyunu tragedyanın zorunlu öğeleri esas alınarak incelenmiş, oyundaki trajik sorunu oluşturan mesele Grek felsefesi esas alınarak yeniden yorumlanmıştır.
Dİvançe-yi Seyyid Mustafa Dede: Transkripsiyonlu metin ve inceleme

Dini-Tasavvufi Halk Edebiyatı Tarikatlar çevresinde gelişen bir edebiyattır. Bu alanda birçok eser gün ışığına çıkarılmayı beklemektedir. Kültürümüzün ve edebiyatımızın daha iyi tanınması için Eski Türk Alfabeleriyle yazılmış eserlerin gün yüzüne çıkarılıp incelenmesi gerekmektedir. Biz de bu çalışmamızda Osmanlı Türkçesi ile yazılmış olan bir eseri transkripsiyonlu günümüz Türkçesine aktararak, şekil ve konu yönünden inceledik. Şairi hakkında fazla bilgi bulamadığımız eseri inceledikçe, içinde geçen bazı isimler bizi Halvetiye Tarikatına götürdü. Şiirlerdeki dini ve tasavvufi unsurları ayrı ayrı ele aldık, sözlük çalışmasıyla destekledik. Seyyid Mustafa Dede Divançesi, Dini-Tasavvufi Türk Edebiyatının içinde halk dilinin, mahalli ağız özellikleriyle ustaca kullanıldığı tasavvufi bir eserdir.
Irak Cumhuriyet Dönemi Türkmen romanı

Roman, Irak Türkmenlerinin çağdaş edebiyatının temel unsurlarından biri olmaktadır. Irak Türkmenleri ilk romanlarını Osmanlı döneminin son yıllarında 1915'te Hayrettin Faruki tarafından 'Kadın Kalbi' adında yazmıştır. Türkmen edebiyatı yüzyıl boyunca sürekli siyasetin kurbanı olmuştur. Türkmen romanı 20. yüzyıl başlarında yazılmış olsa da ardı gelen yıllarda birçok nedenlerden dolayı kesintiye uğramıştırIrak Cumhuriyeti 1958 yılında kurulduktan sonra Türkmenlerinin kısıtlı bir şekilde kültürel haklarını tanımıştır ve edebiyat bakımından büyük gelişmeler elde etmişlerdir. Roman bakımından küçük adımlarla ilerlemişlerdir. Yazarlar romanlarında Türkmen milletinin durumlarını, başlarına gelen ve geçen olayları ellerinden geldikçe eserlerinde yansıtmışlardır. Bu tezde Irak Cumhuriyet dönemi Türkmen romanına ışık tutmaktadır ve tez çalışmasının konusu olarak belirlenmiştir. Türkmen romanlarının içerik bakımından tahlilini ve romanların özelliklerinin değerlendirilmesini içerir.
Attila İlhan'ın romanlarında İttihat ve Terakki

İttihat ve Terakki Cemiyeti, yakm tarihimiz içinde önemli bir yere sahiptir. Gerek dönemleri, gerekse faaliyetleri bakımından üzerinde oldukça konuşulan ve tartışılan bir cemiyettir. Bunun sebebi ise, oldukça kritik bir dönemde ortaya çıkmış olmasıdır. Bu nedenle edebiyatımızda da çok sık işlenen bir konu olarak pek çok sanatçıya malzeme olmuştur. Attila ilhan da bu sanatçılar arasında yer alır. Attila ilhan, Aynanın İçindekiler adını verdiği roman dizisinde, Osmanlı İmparatorluğu'nun çöküş döneminden başlayarak, 1960'lara kadar toplum yapısında ve siyasi yaşamda meydana gelen değişiklikleri ve olayları ele almıştır. İttihat ve Terakki Cemiyeti de özellikle Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemlerinde etkin bir rol oynamasına rağmen, sonraki yıllarda da etkisini sürdürmüştür. Dolayısıyla Attila ilhan'ın anlattığı süreç içerisinde, İttihat ve TerakkFye değinmeden geçmesi kaçınılmazdır. Attila İlhan'ın Aynanın İçindekiler dizisini oluşturan; Bıçağın Ucu, Sırtlan Payı, Yaraya Tuz Basmak, Dersaadet'te Sabah Ezanları ve O Karanlıkta Biz romanlarının yanı sıra, Kurtlar Sofrası ve Haco Hanım Vay romanlarında da İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin işlendiği görülmektedir. Bu eserlerde, Attila İlhan İttihat ve Terakki Cemiyeti içinde yer alan tiplere, cemiyetin faaliyetlerine, ideolojilerine ve etkilerine yer vermiştir. Bunların yam sıra yeri geldiğinde kendi yorumlarım da aktarmıştır. Kendi yorumlarını aktarırken olumlu ve kendine yakın tipleri aracı olarak kullanır. Sadece İttihat ve Terakki ile doğrudan ilgili olaylara değil, dolaylı olarak İttihatçılarla ve cemiyetle ilgili olay ve kişilere de yer verilmiş, cemiyet ve mensupları yaşadıkları dönemin koşullan içerisinde aktanlmaya çalışılmıştır. II Romanlarda yer alan düşüncelerin, yazarın diğer fikir kitapları olan Anılar ve Acılar ile Attiia İlhan'ın Defteri dizilerindeki yazılan ile paralellik gösterdiği ve aynı kaynaklara dayandığı görülür. Bu nedenle, eserlerinde anlattıkları, gerçek olaylardan yola çıkarak aktarılmıştır diyebiliriz.
Hayat mecmuası etrafında edebi faaliyetler (C-3)

Bu tez çalışmasında, Hayat Mecmuası'nda yayımlanan edebi metinlerden hareketle mecmuanın ortaya çıkış gayesi tespit edilmiş; kendi devrinde ve sonraki dönemlerde Türk düşünce ve sanat hayatındaki yeri, önemi gözler önüne serilmiştir. 'Giriş Bölümümde; Hayat Mecmuası'nın yayımlandığı dönemde, Türkiye'deki siyasi, sosyal ve kültürel panorama çarpıcı özellikleriyle nakledilmeye çalışılmıştır. Bunu yaparken; Hayat Mecmuası'nın öneminin ve özelliklerinin daha iyi anlaşılmasına yardımcı olacağını düşündüğümüz hususları değişik araştırmacıların görüşleriyle aydınlatmaya çalıştık. Siyasi, sosyal, ekonomik... pek çok hassasiyetin bütün şiddetiyle hissedildiği bir dönemde neşriyata başlayan Hayat Mecmuası'nın böyle bir yaklaşımla daha iyi anlaşılacağı kanaatindeyiz. 'Birinci Bölümde 1923- 1938 yılları arasında yayımlanmış edebiyat ve sanat dergileri tanıtılarak Hayat Mecmuası'yla mukayese imkanı sağlanmıştır. 'İkinci Bölüm'de derginin çıkış gayesi, ilkeleri, yakın olduğu düşünce sistemi ile genel ve fiziki özellikleri üzerinde durulmuştur. Bu bölümde ayrıca mecmuanın edebi muhiti tanıtılmış ve yayım dönemlerini gösterir bir liste sunulmuştur. 'Üçüncü Bölümde edebi yazıların tamamı tespit edilmiş ve türlerine göre sınıflandırılmıştır. Buradan hareketle en çok rağbet gören türün şiir ve roman olduğu tespit edilmiştir. Yerli şiirler ve nesirler dönemin lisan ve muhteva özelliklerini örneklendirecek niteliktedir. Bu bölümde tercüme edebi 637 eserler de sınıflandırılıp incelenmiştir. Tercümelerin nicelik bakımından yeterli olduğu ama nitelik bakımından daha fazla mesaiye ihtiyaç duyduğu görülmektedir. Yine aynı bölümde edebiyatla ilgili yazılar da 'Türk Edebiyatı', 'Batı Edebiyatı', 'Bediiyat', 'Tiyatro' başlıkları altında sınıflandırılıp değerlendirilmiştir. Türk edebiyatı ile ilgili yazıların çoğu divan ve halk edebiyatı sahasındaki araştırmalardan oluşmaktadır. Batı edebiyatı ile ilgili yazılarsa daha çok tanıtma yazılarıdır. Tiyatro ile ilgili yazılarda tiyatromuzun sorunları dikkate sunulmuş ve yeni teklifler getirilmiştir. Üçüncü bölümde edebi türlere ait ve edebiyata dair bütün yazıların üzerinde tek tek durulmuştur. Ayrıca bu metinlerin tamamı 'Ekler' bölümünde mecmuadaki neşir sırasına ve düzenine en yakın biçimde günümüz alfabesine aktarılmıştır. Böylelikle araştırmacılara mukayese imkanı ve inceleme kolaylığı sağlanmaya çalışılmıştır. Bu çalışmanın sonunda; yeni nesilde sanata, edebiyata karşı merak uyandırmak ve gençlerin kalem tecrübelerine fırsat tanımak gayesi ile neşriyata başlayan bir mecmuanın edebi faaliyetlerini dikkatlere sunmaya çalıştık. Neticede bu gaye ile 'modern devletin asli unsurlarına hayat veren fikirlerin aynı membadan beslendikleri tespit etmiş olduk. 'Hayat Mecmuası Etrafında Edebi Faaliyetler (Cilt-r3)' adlı bu çalışmada edebi faaliyetler bu bakış açısıyla dikkatlere sunulmuştur.
Gelibolulu sun'İ divanındaki gazellerin tematik tahlili

Klasik Türk şiirinde estetik kaygı şairlerin bir nakkaş dikkatiyle ve titizliğiyle eserlerini oluşturmalarını sağlar. Fakat bu estetik şiir kaygısı anlamın geri plana atılmasına sebep olmaz. Kendi başına olgun bir birikim olan bu şiir ortamında yer alarak şairliğini ve diğer şairlerden üstünlüğünü kanıtlama düşüncesi, estetik kaygıyla birlikte anlamda orijinalliği yakalama hassasiyetini getirir. Aynı konular işlense bile şairler, farklı hayal oyunları kurarak şiirlerinde orijinalliği yakalamaya çalışırlar. Çalışmamıza konu olan Gelibolulu Sun'i, 16. yüzyıl şairlerimizdendir. Kaynaklar şiirlerinin orijinalliğinden, taklit olmadığından bahseder. Sun'i, her divan şairimiz gibi gazellerini esas konu olan aşk duygusu ekseninde biçimlendirmiştir. Yapmış olduğumuz bu çalışma onun gazellerindeki konuların hangi temalar etrafında şekillendiğini ve bu temaların hangi oranlarda şiirlerine yansıdığını göstermek üzere hazırlanmıştır.
Şevket Bulut ve hikayeciliği

tarihli İbrahim Erşahin'e yazdığı otobiyografiden, eşi ve kızı ile yaptığımız röportajlardan ve kendisi ile çeşitli zamanlarda yapılan röportajlardan edinilmiştir. Şevket Bulut'un hikayelerini ; konu, vaka, zaman, mekan, şahıs kadrosu, bakış açısı ve üslup açılarından incelediğimiz ikinci bölüme; hikayenin Türk ve dünya edebiyatındaki tarihi gelişimi ile başladık. Hikayelerinde geçen yöresel üç yüz otuz iki kelimeden oluşan sözlük çalışması, mektup ve fotoğraflardan oluşan ekler de bu bölümde yer almaktadır. Toplum için edebiyat anlayışına bağlı kalarak ideoloji katmadan yazdığı klasik tarz hikayeleri İle bir memleket Mkayecisi olan Şevker Bulut'un hayatını ve eseflerini incelediğimiz bu çalışmamızla onun Türk hikayeciliğindeki yerini belirlemeye çalıştık.