turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Güdül Çağa kasabası halk edebiyatı

Folklor, toplumu ayakta tutan noktalan belirleyerek, yeniden ve çağdaş yaratımı sağlamaktadır. Folklor malzemeleri, bu yeniden yaratımla, çağdaş kültüre uyum sağlayıp, ona kendi milliliğini vermektedir. Bunların sonucunda da bir yandan folklor ürünleri meydana gelmekte, diğer yandan da bu ürünler kültürel aktarımla, mahallilikten, milliliğe, oradan da evrenselliğe giden bir yol izlemektedir. Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Halk Edebiyatı Bilim Dalı'nda, yüksek lisans tezi olarak hazırlanan bu çalışmada, folklor ürünlerinin yukarıdaki özellikleri göz önüne alınmıştır. Yapılan çalışmayla, kaybolup giden, unutulan değerlerimizin canlandırılması çalışmalarına katkıda bulunmak istenilmiştir. Bu çalışmayla hiç araştırılmamış bir kasabamız olan Çağa Kasabası'nda mevcut olan kültürel değerler, sözlü kültür ürünleri ve gelenekler ortaya çıkarılmıştır. Bu alandaki kaynaklarda rastlayamadığımız türkü, ağıt, mani, halk hikayesi gibi halk edebiyatı ürünleri de bulunmuştur. Böylece bu alandaki zengin hazinemize bir halka daha katılmıştır. Bu yöreye de inanışlar, gelenekler, eğlenceler, törenler, sözler, etnografik özellikler üzerinde yapılan çalışmalarla da yöre folklorunun sahip olduğu malzemelerin, ortadan tamamen kaybolmadan, tespit edilmesi sağlanmıştır. Böylece araştırmacılara, Ankara Folkloru konusunda bir kaynak daha sağlanmış oldu. Arazinin bolluğu, sulama imkanı, karayoluna yakınlık gibi nedenlerle hızla gelişmekte olan Çağa Kasabası'ndaki mevcut olan sözlü kültür ürünleri, bu çalışmayla, tamamen yok olmadan tespit edilmiştir. Zengin bir folklor hazinesi olan Anadolu'inuzun, bu ürünlerini inceleyen kaynakların azlığı ve bu ürünlerin gederek kaybolması nedeniyle, bu alanda yapılan her çalışma önemli bir yoldur. Bu çalışmanın da bu yolda bir adım olacağını düşünüyorum. Bu incelemeyle folklor dağarcığımıza bir kaynak daha eklenmiş olacak ve araştırmacılara yol gösteren bir meşale daha yakılacaktır.
Esrar-ı Belagat Mukaddimesi'nde sıfatlar

Belagat, hiçbir yanlış ve eksik anlayışa yer bırakmadan, yorum gerektirmeden mananın açık ve etkili olarak anlatılması sanatıdır. Arap edebiyatında çok eskilere dayanan belagat çalışmaları, XI. yüzyıl ile bağımsız bir ilim haline gelmiştir. Türk edebiyatında ise XVII. yüzyılda belagat konulu ilk eserlerin verildiği görülmektedir. XIX. yüzyılın son çeyreği ile XX. yüzyılın ilk çeyreği arasında Türk edebiyatında belagat çalışmalarında ciddi bir artış gözlemlenmektedir. Esrar-ı Belagat Mukaddimesi adlı eser, bu çalışmaya kaynaklık etmektedir. Çalışma, üç bölümden oluşmaktadır. I. bölümde, Esrar-ı Belagat Mukaddimesi adlı eserin transkripsiyonu yapılmıştır. II. bölümde, yani inceleme bölümünde sıfatlar konu edilmiştir. Eserde yer alan sıfatlar gruplandırılarak değerlendirmede bulunulmuştur. III. bölümde ise eserde geçen Arapça ve Farsça sözcüklerin Türkçe karşılıklarının verildiği bir sözlük hazırlanmıştır. Bu çalışma ile Türk Dili ve Edebiyatı açısından belagat çalışmalarının önemini ortaya koymak ve bu alanda çalışma yapacak araştırmacılara kaynaklık etmek amaçlanmaktadır.
Nev'İ'nin şiirinde ilim: 'Netayicü'l-Fünun' merkezli bir inceleme

İslam Medeniyeti'ne ait taşıyıcı unsurların başında gelen ilim, Osmanlı şiir anlayışını şekillendiren temel bileşenlerden de biridir. Hatta bu anlayış açısından şiir ile ilim arasındaki girift bağıntı, sadece birbirini bütünlemek seviyesinde kalmaz; bazı noktalarda ayniyet derecesine vardığı dahi görülebilir. Osmanlıda hemen hemen her alim bir tarafıyla şair, her şair de bir ölçüde alimdir. Bunun mahiyetini keşfetmek ve tezahürlerini tespit edebilmek için en uygun örneklerden biri de 16. Yüzyıl şairi ve alimi Nev'i Efendi'dir. Kimliğinin bu iki yönü arasında ciddi biçimde tedahüller bulunan Nev'i'nin şiirleri, ilmi içerikli eserleriyle birlikte değerlendirildiğinde zengin bir malzeme yekunu sunar. Özellikle Netayicü'l-Fünun adlı eseri onun ilmi birikimini özetlemesi bakımından tam bir hareket noktası olabilecek niteliktedir. Bu tezde denenmeye çalışılan da bir ölçüde bundan ibarettir. Nev'i'nin Divan'ında bulunan şiirleri, metinlerarası bir yaklaşımla, Netayicü'l-Fünun'da ortaya koyduğu ilmi veriler ve ölçütler üzerinden ele alınmıştır. Çalışmanın eksenini, onun bir alim olarak söyledikleriyle bir şair olarak terennüm ettikleri arasındaki ilişkiler bütünü oluşturmaktadır. Bu ekseni gerçek bir sabiteler zeminine oturtabilmek içinde, her şeyden önce ilim ve şiir kelimelerinin anlam/kavram dünyaları hakkında bir şablon geliştirme yoluna gidilmiştir. Bu çerçeve oluşturma denemesinin sonuçlarına mümkün olduğunca bağlı kalınarak, tezin ilk bölümünde Nev'i'nin kısaca hayatı-eserleriyle birlikte ilim ve şiir telakkisi üzerinde de durulmuştur. Asıl inceleme örneklerinin yer aldığı ikinci bölümde ise, Yazar'ın Netayicü'l-Fünun eserindeki kendi bölümlendirmeleri esas alınarak, şiirinden süzülen ilim özlerine yaklaşmaya çalışılmıştır. Son bölüm başlı başına Nev'i'nin henüz hakkı verilememiş kitabı, Netayicü'l-Fünun'a ait değerlendirme ve özeti içermektedir.
Azerbaycan Türkçesinde isim cümleleri

Azerbaycan Türkçesinde isim cümlelerinin incelendiği bu çalışmada isim cümlelerinin yapısının ve kullanım sıklığının tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla Azerbaycan edebiyatı yazarlarından olan Elçin Efendiyev'in Ağ Dava adlı romanındaki isim cümleleri taranarak yüklemin zamanına, türüne, anlamına ve yerine göre cümleler tasnif edilmiştir. Ayrıca romandaki bazı isim cümlelerinin, cümledeki zamanından, tür ve anlamından farklı olarak Türkiye Türkçesine aktarılması gerektiği tespit edilmiş ve tasnifte belirtilmiştir. Çalışmada Azerbaycan Türkçesi ve Türkiye Türkçesinde isim cümlesi, ek-fiil konularıyla ilgili literatür taraması yapılarak araştırmacıların görüşlerine yer verilmiştir. Eserdeki isim cümleleri önce transkribe edilip sonrasında Türkiye Türkçesine aktarılmıştır. Belirlenen tasnife göre cümleler yerleştirilip çalışmanın sonunda cümlelerin metin içindeki kullanım sıklığı tablolar halinde verilmiştir. Böylece isim cümlelerinin Ağ Dava romanı esasında Azerbaycan Türkçesindeki kullanım özellikleri ve sıklığı belirlenmiştir. Bu çalışma 'Birinci Bölüm', 'İkinci Bölüm' ve 'Sonuç' tan oluşmaktadır. Çalışmanın sonunda da 'Kaynakça' yer almaktadır.
Gazavatnamelerde edebİ savaş tasvirleri (15-16. yüzyıl)

Belli bir döneme ait olayları ayrıntılı şekilde anlattıklarından tarih araştırmacıları için de önemli bir kaynak teşkil eden gazavatnameler; insanların dini, kahramanlık duygularını artırma ve onlara tarih şuuru vermeyi amaçlayan hamasi karakterli eserlerdir. Bundan dolayı gazavatnameler sıradan bir tarih belgesi olmayıp edebi vasfı ağır basan bir görüntü arz eder. Manzum, mensur veya karışık olarak kaleme alınan bu eserler Türk edebiyatında 15. yüzyıldan sonra gittikçe artan bir gelişme göstermiştir. Zafername, fetihname, Selimname ve Süleymanname gibi farklı isimler altında yazılan bu türe ait araştırılması gereken pek çok eser vardır. Gazavatnamelerde Edebi Savaş Tasvirleri (15-16. yüzyıl) adlı çalışma, Osmanlı Devleti'nde 15 ve 16. yüzyılda yapılan savaşları konu edinen edebiyatımızdaki Türkçe yazılmış gazavatnameleri incelemeyi esas alır. Çalışmanın amacı Gazavatname türünün genel çerçevesini çizmek, eserlerde yer alan teşbih, mecaz ve hayal unsurlarını tespit etmek, incelemek ve elde edilen malzemeden hareketle genellemelere ulaşmaktır. Türk dili, edebiyatı ve tarihi açısından ayrıntılı bilgiler barındıran bu eserlerin edebi yönleri gözler önüne serilmeye çalışılmıştır.
Tuhfetü'l-Erİbi'n-Nafi'a Li'r-Ruhanİ Ve't-Tabİb

Tuhfetü'l-Eribi'n-Nafi'a li'r-Ruhani ve't-Tabib adlı bu çalışma 17. yüzyıl Osmanlı Türkçesinin söz dizimi özellikleri ve kelime hazinesini ortaya çıkarmak amacıyla yapılmıştır. Bu amaç doğrultusunda, 17. yüzyılın önemli bilginlerinden Hezarfen Hüseyin Efendi'nin, döneminin dil özelliklerini oldukça iyi yansıtan Tuhfetü'l-Eribi'n-Nafi'a li'r-Ruhani ve't-Tabib adlı eseri malzeme olarak seçilmiştir. Ayrıca eserin, yazıldığı dönemin tıp dilini yansıtması, pek çok bitki, hayvan, cevher ve ilaç ismini bünyesinde barındırması da bu seçimde etkili olmuştur. Öncelikle eserin nüshaları üzerinde genel bir çalışma yapılmış, Konya nüshası esas alınarak metin bölümü oluşturulmuştur. Sağlam bir metin oluşturmak amacıyla, eserin Şehit Ali Paşa ve Reşid Efendi nüshalarından da faydalanılmıştır. İkinci aşamada eser cümle türleri açısından incelmiş, elde edilen Türkçe ve Farsça yapılı cümleler pek çok kıstasa göre sınıflandırılmıştır. Son aşamada metnin dizini hazırlanmış ve dizindeki bütün madde başı kelimelerin anlamı verilmiştir.
Klasik Türk Edebiyatında Bektaşİlik

Bu çalışma, Türk kültüründe önemli bir yere sahip olan Bektaşiliğin klasik Türk edebiyatındaki yerini konu edinmektedir. Çalışmada öncelikli olarak Anadolu'ya yapılan göçler vasıtasıyla Anadolu topraklarında zuhur eden tasavvufi zümreler ve bu zümrelerin Anadolu'daki takipçileri ele alınmıştır. Yapılan literatür çalışması neticesinde Bektaşilik tarikatının kökeninin eski Türk inanışlarıyla birlikte ilk oluşum aşamasında Yesevilik, Kalenderilik, Haydarilik, Vefailik gibi çeşitli tarikatların kültürel değerlerinden beslendiği tespit edilmiş, özellikle 16. yüzyıldan itibaren ise içerisine Alevi ve Hurufi değerlerini de aldığı görülmüştür. Siyasi anlamda Hz. Ali yanlısı gibi görünen ve Şii inancının aşırılığa kaçan kollarından olan Sebeiyye ve Galiyye inancının temelinde Hz. Ali'nin tanrısallaştırılması ve kutsi hadislerin ona mal edilmesi anlayışı yatmaktadır. Alevi ve Bektaşi şairlere ait divanlarda şeriate bağlı inançlar görüldüğü gibi bu iki inancın izlerine de rastlanılmıştır. Tezde, Alevilik ve Bektaşiliğin şeriatten uzak bir yapılanma olarak görülmesinin temel sebeplerinden birinin bu iki inancın etkisinden dolayı olduğu ileri sürülmüştür. Tezde vurgulanan bir diğer önemli mesele ise 'Bektaşi' adı ve 'Bektaşilik' isminde bir tarikatın varlığı hakkındadır. 'Bektaşi' adına yer veren eserlerden hareketle Bektaşiliğin 15. yüzyılda bir tarikat yapılanması içerisinde olduğu belirtilmiş, Bektaşilerin ise dünya nimetlerinden vazgeçip fakr ile nefsini terbiye eden, mürşid-mürid ilişkisi bağlamında kendisini yetiştiren, inanç esaslarını yaratıcıya ulaşmak fikriyle destekleyen kişiler olduğuna değinilmiştir. Ayrıca çalışmada, hem klasik Türk edebiyatı sahasına hem de Alevi ve Bektaşi çevreye ait olan metinler incelenmiş taranan metinlerden hareketle bir kavram listesi oluşturulmuştur. Tespit edilen bu kavramlar Alevi ve Bektaşi çevreye ait yazınlar doğrultusunda açıklanmıştır. Şairlerin/yazarların bazı kavramları her iki sahaya da hitap edecek biçimde ele aldığı bazılarını ise sadece Alevi ve Bektaşi şiirinde yer edindiği şekliyle kullandığı görülmüştür.
Over-interpretation in the translation of cryptic poetry

Şiir çevirisi, özellikle de kapalı/zor şiirlerin çevirisi, çevirmenler tarafından - hatta şair-çevirmenler tarafından dahi - hafife alınmayacak bir girişim olarak nitelendirilir. Bu tezin amacı, kapalı/zor şiirlerin çevirisindeki bu güçlüğün nasıl aşırı-yorumlamaya, hatta bir sonraki aşamada, açımlamaya neden olabileceğini göstermektir. Bu çalışmada, aşırı-yorumlamaya temellenen bir süreç sergilenmiş ve ortaya çıkan çevirinin hedef dilde yazılmış bir üst-şiire dönüşebileceği öne sürülmüştür. Kapalı/zor bazı şiir örneklerinin ayrıntılı biçimde incelendiği bu çalışmada, aşırı-yorumun şiir çevirisinde neden iyi sonuç veremeyeceği kanıtlanmaya çalışılmıştır.
Keçecizade İzzet Molla dİvanlarında kozmik alem ve zaman

İnsanoğlu var olduğundan beri kainatı 'yaşadığı dönemin imkanlarıyla' merak edip incelemeye çalışmış, incelemeleri sırasında bazen somut verilere ulaşıp tatmin olurken bazen de somut olmayan şeylerle karşılaşmış ve bunu da aklı ve mantığıyla çözümlemeye çalışmıştır. İnsanoğlunun bu merakı en fazla gökyüzüne olmuştur. Gökyüzünün gizemli hali, garip cisimleri, intizam içindeki hareketleri, günden güne devirden devire yeni şeylerin keşfi, insanoğlunu hayrete düşürmüştür. Gökyüzü bu cazibesiyle sadece bu alanla ilgilenen bilim insanlarını değil, her kesimden insanın ilgisini çekmeyi başarmıştır. Gökyüzünün bu gizemli hali, edebiyat dünyasında da yerini bulmuş, şair ve yazarlara ilham kaynağı olmuştur. Türk kültürünün derin bir geçmişşi vardır. Her alanda olduğu gibi edebiyat alanında da bu durum değişmemiştir. Altı yüzyıldan daha fazla olan ve bu kültürün geçmişşine ışık tutacak olan malzemelerden biri ise, Klasik Türk edebiyatı ürünleridir. Bu ürünleri anlayabilmek ve geçmişşteki kültürümüz hakkında yeterince bilgi sahibi olabilmek için bu eserleri ve bu eserlerin müelliflerini iyice bilip incelemek gerekmektedir. Bu çalışma, Klasik edebiyatımızın önemli şairlerinden olan Keçecizade İzzet Molla ve divanları 'Divan-ı Bahar-ı efkar, Divan-ı Hazan-ı Asar' üzerine yapılmıştır. Keçecizade İzzet Molla, edebiyatımızın önemli şairlerindendir. Birçok araştırmacı onu 'Klasik Türk edebiyatının son büyük şairi, en büyüklere en yakın' olarak kabul etmişlerdir. Molla'nın daha yakından tanınması ve edebiyatımızdaki yerinin tam olarak anlaşılabilmesi için divanlarının tahlil edilmesi önemlidir. Bu çalışmanın yüksek lisans tezi olması ve zamanın kısıtlı olması nedeniyle Molla'nın her iki divanında 'Kozmik Alem ve Zaman' kavramları tahlil edilmeye çalışılmıştır. Bu çalışma yapılırken daha önce yapılmış önemli tahlil çalışmaları incelendi. Bize rehber olan, çalışmamıza ışık tutan bu çalışmalar rehperliğinde çalışmamıza başladık. Çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, Keçecizade İzzet Molla'nın yaşadığı dönem, hayatı, sanatı ve eserleri çok detaya girilmeden incelendi. İkinci bölümde, Keçecizade İzzet Molla'nın divanlarında 'Kozmik Alem'i nasıl ele aldığı, hangi teşbih unsuru olarak kullandığı, detaylı bir şekilde tahlil edildi. Üçüncü bölümde ise Keçecizade İzzet Molla'nın divanlarında 'Zaman' kavramını nasıl ele aldığı, neye benzettiği ve Molla'nın zamana olan bakış açısını detaylı olarak incelendi.
İlyas Esenberlin'in Köşpendiler (3. kitap) adlı eserinin Kazak Türkçesi'nden Türkiye Türkçesi'ne çevirisi ve dil incelemesi

İlyas Esenberlin'in Köşpendiler adlı üçlemesinin 3. Kitabı olan ''Kahar'' yazarın gerek tarihi belgeleri gerekse derleme metodu ile oluşturmuş olduğu olay çevresinde gelişen bir edebi metindir. Bu üçlemenin son kitabında Sultan Kenesarı'nın Ruslara ve Kazak Türklerinin içerisinde bağımsızlığa karşı çıkan gruplara karşı verdiği mücadele anlatılmaktadır. Orta Cüz adıyla anılan yani Kazak boy teşkilatına göre üç farklı soy birliğinden birini temsil eden orta ordanın lideri olan Sultan Kenesarı Abılay Han'ın ölümünden sonra bayrağı devralmış ve onun gerçekleştirmiş olduğu milli mücadelenin devam etmesini sağlamıştır. Bu mücadele sırasında birçok yerde Ruslara karşı ayaklanmalar gerçekleşirken birçok bölge de Rusların gönderdiği askeri birlikler yenilgiye uğratılmıştır. Tabi her devlette olduğu gibi Kazak hanlığının bu döneminde de içte bağımsızlığa karşı çıkanlar olmuş Sultan Kenesarı'da zaman zaman bunlarla mücadele etmek zorunda kalmıştır. Bu mücadele yer yer aşk ve ihtiraslara sahne olmuş yer yer de mücadelenin kanlı sayfalarına ışık tutmuştur. Ayrıca Roman türünün oluşumu gereği olayın akışı çerçevesinde sunula bazı kurgular okuyucuyu etkilemek adına Kazak Türklerinin milli gelenekleri hakkında önemli bilgiler ihtiva etmektedir. Bu bilgiler de İlyas Esenberlin'in yazmış olduğu Köşpendiler adlı üçlemenin aynı zamanda folklorik unsurlar hakkında bize bilgi veren bir kaynak olduğu unutulmamalıdır. Kahar adlı bu romanın bizlere daha iyi tanıtmış olduğu Sultan Kenesarı'nın atasından devralarak başlattığı Ruslara karşı mücadelesinin sonunda Kırgız Türkleri tarafından öldürülmesi ise Kazak tarihi ve daha geniş pencerede Türk tarihinin bizlere ders çıkarmamız için miras bıraktığı önemli bir husus olarak okuyucuya sunulmaktadır. Bu tez çalışmasında Kazak Türklerinin dili, tarihi, kültürü ortaya konularak İlyasEsenberlin tarafından kaleme alınan ''Kahar'' romanı incelenmeye çalışılmıştır.
Şükrİ: Hz. Ali ile Kahkaha Sultan Cengi

Bu çalışmada Süleymaniye Kütüphanesi Denizli Bölümü'nde 377 numarayla kayıtlı Şükri ve cenkname türündeki eseri konu edinilmiştir. Eserde Hz. Ali'nin cenklerini anlatan şiirlere yer verilmiştir. Şiirler alfabetik sıraya göre düzenlenmiş olup ağırlıklı olarak Türkçe kelimeler kullanılmıştır. Şükri mahlasına sahip pek çok şair olması ve tezkirelerde de Şükri hakkında bilgi bulunmaması şairin tespitini zorlaştırmıştır. Şiirlerinden hareketle edebi kişiliği değerlendirilmiştir. Eser üç bölümde incelenmiştir. Birinci bölümde Şükri'nin hayatı ve edebi kişiliğine değinilmiş; ikinci bölümde eser, şekil ve içerik açısından incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise eserin transkripsiyonlu metni verilmiştir. Bu çalışmayla Şükri ve şiirleri tanıtılarak, Türk edebiyatına katkı sağlanması amaçlanmıştır.
Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun İkdam gazetesinde 1919-1922 yılları arasında yazmış olduğu makalelerin çevirimi-incelenmesi

Bu çalışmada Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun İkdam gazetesinde 1919- 1922 yılları arasında yazmış olduğu makalelerinden, daha önce Osmanlıcadan bugünkü yazıya aktarılmamış olanlarının çevirisini yaptık. Yakup Kadri'nin dünyasının daha iyi anlaşılabilmesi için onun düşünce yapısının, edebi yaklaşımlarının ve dünya görüşünün öne çıktığı makalelerin değerlendirmesini yaptık.
Süleymaniye Kütüphanesi 34 Sü - Tarlan / 182 No'lu Şiir Mecmuası: İnceleme - çevriyazı - sözlük

Edebiyat tarihinin yardımcı kaynakları olarak değerlendirilen mecmualar, Klasik Türk edebiyatı açısından büyük öneme sahiptir. Mecmualar vasıtasıyla dönemin sanat ve edebiyat zevkini tespit etmek, somut bilgilere ulaşmak daha kolay olmaktadır. Bu çalışmada Süleymaniye Kütüphanesi'nde 34 SÜ TARLAN /182 arşiv numarası ile kayıtlı bulunan, 18. yy'da yazılmış bir şiir mecmuası incelenmiştir. Çalışmada 16 -18. yy. lar arasında yaşamış şairlere ait 286 şiire yer verilmiştir. Söz konusu mecmua; özellikle Baki, Daniş Efendi, Nazim, Adem, Vecdi gibi şairler tarafından kaleme alınmış ve bazıları şairlerin yayımlanmış divanlarında yer almayan veya bir takım farklılıklar gösteren gazeller ile çeşitli makamlarda bestelenmiş şarkı, nazm, muhammes vb. nazım şekillerini içermektedir. Bu tez çalışmasında amaç, bir mecmuayı tanıtmak ve onun içeriğini ortaya koymaktır. İki bölümden oluşan çalışmada ilk olarak mecmuanın fiziksel özellikleri ve muhtevası üzerinde durulmuş, vezinler ve nazım şekilleri tablolarla gösterilmiştir. İkinci bölümde mecmuanın çevriyazısı yapılmış, mecmuada geçen şairlerden divanlarına ulaşılabilenlerin şiirleriyle mecmuadakiler karşılaştırılmış, nüsha farklarına dipnotta yer verilmiştir. Çalışmanın sonunda metinde kullanılan musiki makamlarının da açıklandığı küçük hacimli bir sözlüğe yer verilmiştir.
Cumhuriyet sonrası (1960-1980) çocuk romanlarında tema, dil ve eğitim öğeleri

Duygusal, bedensel ve zihinsel bakımdan sürekli gelişen, değişen ve kendini bütünlemeye çalışan bir varlık olan çocuk; bu süreçte kendisini ve çevresini de giderek daha iyi tanır. Öğrenme ihtiyacını soru sorarak, araştırarak ve en önemlisi de okuyarak gidermeye çalışır. Bizim bu çalışmamıza konu olan on ila on beş yaş arası çocukların bedensel ve zihinsel gelişimlerinde etkisi bulunan çocuk romanlarıdır. Araştırmamızda; Talip APAYDIN, Fakir BAYKURT, Kemal BİLBAŞAR, Abbas CILGA, Gülten DAYIOĞLU, Sulhi DÖLEK, Rıfat ILGAZ, Muzaffer İZGÜ, Tarık Dursun K., Hidayet KARAKUŞ, Mehmet SEYDA ve Cahit UÇUK olmak üzere, toplam on iki yazarın yirmi dört çocuk romanı tema, dil ve eğitim öğeleri açısından incelenmektedir.1960- 1980 arası dönemdeki romanlarda; dostluk, anne sevgisi, arkadaşlık, dayanışma, hoşgörü, yaşam sevgisi, çalışkanlık vb. temalar işlenmiştir. Bütün bunların içinde sevgi teması ağırlık kazanmış ve alt kolları olarak da anne sevgisi, hayvan sevgisi, arkadaş sevgisi ve Atatürk sevgisine değinilmiştir. Bu temaların yanında 1960'lı ve 1970'li yılların sosyal yaşamı, kültürel, ekonomik ve eğitim unsurlarıyla ilgili öğelere de yer verilmiştir. On -on beş yaş grubu çocuklarının sosyal yaşama ilişkin bilmeleri gerekenlere yönelik konulara ağırlık verilerek özellikle çevre kirliliği, bilgili olmanın önemi, barışçıl düşünce gelişimi, sağlıklı olmanın önemi vb. eğitsel konular işlenmiştir. Yazarlar, eserlerinde kullandıkları sözcüklerin çocukların anlayabilecekleri düzeyde olmasına dikkat ederek yabancı ve argo sözcüklerden uzak durmaya çabalamışlardır. Cümle seçimlerinde olumlu, kurallı, basit ve fiil köklü yükleme sahip olmasına özen göstermişler; çocukların konuşmaktan hoşlanacakları ikilemeler yanında yalın cümleler ile kısa ve anlaşılır paragraflardan oluşan metinler oluşturmuşlardır.
Eski Uygur Türkçesinde çokluk ve topluluk anlamı veren sözcükler ve bu sözcüklerin kullanım özellikleri

Bu çalışmada Eski Uygur Türkçesinde çokluk ve topluluk anlamı veren sözcükler ve bu sözcüklerin kullanım özellikleri incelenmeye çalışılmıştır. İncelemede, Altun Yaruk, Hsüen-Tsang Biyografisi, ve Huastuanift, Manihaist Metinler'den yararlanılmıştır. Bu eserlerde yer alan anlamca çokluk ve topluluk bildiren sözcükler üzerinde durulmuştur. Çalışmada genel olarak çokluk ve topluluk kavramlarına değinilmiş, bu kavramlarla ilgili çeşitli kaynaklardan faydalanılarak konuya aydınlık getirilmiştir. Ardından bahsi geçen eserler örnekleminde çokluk ve topluluk ifade eden sözcükler alfabetik sıraya göre verilmiş ve bu sözcükler tek tek ele alınıp incelenmiştir. Burada sözcükler metinde geçtikleri satırlar yazı çevirimi ve tercümeleri ile verilmiştir, sonra bu sözcüklerin etimolojilerine değinilmiş, sözcükler üzerinde anlambilimsel bir yaklaşımla durulmuş, açıklamalar yapılmıştır. Çalışmanın amacı, Eski Uygur Türkçesine ait eserlerde sıklıkla karşımıza çıkan anlamca çokluk ve topluluk ifade eden sözcüklerin ne sıklıkla kullanıldığını, ne şekilde karşımıza çıktığını, hangi görevlerde kullanıldığını ve hangi özelliklere sahip olduğunu, kullanım özelliklerini saptamak olmuştur. Çalışmanın Giriş bölümünde ilk olarak problem, araştırmanın amacı, önemi ve sınırlılıklar belirlenmiştir. İkinci bölümde çokluk ve topluluk kavramları hakkında kuramsal bilgi ve değerlendirmelere yer verilmiş, bu kavramlarla ilgili Türkoloji alanında var olan yaklaşımlar ve tespitler aktarılmıştır. Üçüncü bölümde ise araştırmanın yöntemi ifade edilmiştir. Tezin ana bölümünü oluşturan inceleme kısmında çokluk ve topluluk anlamı veren sözcükler ve bu sözcüklerin kullanım özellikleri, metinde geçtikleri satırlar yazı çevirimi ve tercümeleri ile verilmiş sonra bu sözcüklerin etimolojilerine değinilmiş, sözcükler üzerinde anlambilimsel bir yaklaşımla durulmuş, açıklamalar yapılarak incelenmiştir. Çalışmanın Sonuç bölümünde ise çokluk ve topluluk ifade eden sözcüklerin saptanan tüm özellikleri gösterilmiş aynı zamanda bu sözcüklerle ilgili bir takım bulgular belirtilmiş sayısal verilere ulaşılmıştır.