Limited şirket ortaklarının sadakat yükümlülüğü

Bu çalışmamızda, mevcut yasalarımızda somut bir yasal düzenlemesi olmayan Türk öğretisi ve Yargıtayı tarafından tanınan, nihayet Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ile de düzenlenmiş bulunan limited şirket ortaklarının sadakat yükümlülüğü incelenmiştirBir ilişkinin taraflarının birbirlerinin menfaatlerini gözetmesi, desteklemesi, bir araya gelme amacının gerçekleşmesi için gerektiğinde çaba sarf etmesi, amacı engelleyici hareketlerden kaçınması olarak tanımladığımız sadakat yükümlülüğü, hukuki bir borç ve ahlaki bir yükümlülük olarak çeşitli sözleşme ilişkilerinde taraflardan uymaları beklenen bir davranış kuralıdır. Hukukumuzda mevcut düzenlemeler çerçevesinde sadakat yükümlülüğünün somut, pozitif bir hukuk kuralı olarak düzenlendiği kanun maddesine rastlamamaktayız. Anacak doktrinde, mahkeme kararlarında ve hukuk sistemimize kaynaklık etmiş çevrelerde, limited şirket ortağının, hem şirkete hem de diğer ortaklara karşı sadakat yükümlüğü genel olarak kabul edilmektedir. Türk Ticaret Kanunu Tasarısı'nın 613. maddesi ile de düzenlenmiş bulunan bu yükümlülüğün, genel bir tanımı yapılmadığı gibi hangi hallerin sadakat yükümlülüğünün ihlali sonucunu doğuracağı da belirtilmemiştir. Limited şirketlerde, şirket akdi çerçevesinde sürekli edimli borçlar içerdiğinden, şirket ilişkisinin hukuki niteliği gereği, karşılıklı ve belirli bir amaca yönelmiş, birden fazla iradenin bütünleşmesi söz konusudur. Bunun neticesinde de şirket akdinde diğer ilişkilerden farklı olarak bir ortaklıksal sadakat borcu vardır. Ortaklar, faaliyet göstermek üzere kurulan şirkete ve şirketin kuruluş amacına ulaşması için fiilen iştirak ederek veya etmeyerek yardımcı olmalı, borçlarını yerine getirmeli, bu çerçevede şirket amacına muhalif veya zararlı işleri yapmaktan sakınmalıdırlar. Ortaklıksal sadakat borcundan iki eksenli bir borç doğmaktadır. İlkini ortağın şirkete karşı olan sadakat borcu oluşturmakta iken, ikincisini ortağın diğer ortaklara karşı olan sadakat borcu oluşturmaktadır. Borçlar kanunumuzda ve ticaret kanunumuzda, limited şirket ortaklarının sadakat yükümlülüğünü düzenleyen bir hüküm mevcut olmasa da ortakların şirkete karşı sadakat yükümlülüğü, Borçlar Kanunu madde 520 /I'e dayandırılabilir. Zira bir amaca ulaşma ve bu amaca bağlılık, limited şirketlerde de söz konusudur. Ortaklar, şirket gayesinin temini için gayret sarf etmek ve amaca ulaşmayı engelleyen eylemlerden kaçınmak zorundadırlar. Ortakların kendi aralarındaki sadakat yükümlülüğü Türk Medeni Kanunu madde 2'ye yani dürüstlük kuralına dayanır. Bu kural, bir kimsenin diğer kişilerle olan hukuki ilişkilerinde, bu ilişkilerin anlam ve amacına uygun, dürüst, doğru ve onların güvenini sarsmayacak biçimde davranmasını emreder. Her ne kadar ortaklar arasında bir borç ilişkisi bulunmasa da, aynı şirkete ortak olmalarından dolayı aralarında TMK. m. 2 anlamında özel bir hukuki ilişki olduğunu kabul etmek gerekir. Özellikle ortakların haklarını kullanmak suretiyle diğer ortakların menfaatlerini etkileme imkanı, bu özel hukuki ilişkinin varlığını doğrulamaktadır. Ortakların başkalarının hak ve menfaatlerine etki imkanı, bunların haklarını gözetme yükümünü ortaya çıkarmaktadır. Bu bağlamda, TMK. m. 2 yeni koruma ve dayanışma yükümlülüklerinin doğmasına yol açmaktadır. Bunlardan bir tanesi de sadakat yükümlülüğü olarak karşımıza çıkmaktadır.