Yenilebilir endemik bitkilerin zeytinyağlı yemeklerde kullanımı: Seferihisar örneği

Sürekli olarak gelişen ve değişen dünya düzeninde, insanların yeni yerler görme isteği bunun yanı sıra gittikleri destinasyonların yiyecek-içecek kültürünü tanımak istemeleri son yıllarda önem kazanan bir olgu olmuştur. Bu anlayış da gastronomi turizmi dediğimiz kavramı ortaya çıkarmıştır. İnsanlar ziyaret ettikleri bölgelerin salt turistik ve tarihi ya da görsel zevklerini tatmalarının yanı sıra o bölgenin yerel mutfağını ve yöresel lezzetlerini de tanımak ve deneyimlemek istemektedirler. Türk mutfağının dünyanın en önemli mutfaklarından olmasının sebeplerinden biri de yöreye ait otlarla üretilen yemeklerin bulunmasıdır. Dolayısıyla Ege mutfağı da Türkiye'nin önde gelen mutfaklarından biridir. Bu açıdan bakıldığında Seferihisar yöresine ait yöreye özgü birçok yenilebilir bitkinin olduğunu ve Seferihisar'ın yiyecek içecek kültürünü şekillendiren önemli bir faktör olduğu düşünülmektedir. Seferihisar'ın endemik birçok bitki barındırması ve yenilebilir olanların zeytinyağlı yemeklerde kullanılması bu çalışmanın ana konusunu oluşturmaktadır. Seferihisarın bir yavaş şehir olması, slow food felsefisini benimsemesi, insanları daha sağlıklı ve iyi gıdaları tüketmeye yönelten bir anlayışa sahip olması, ayrıca ekolojik açıdan organik tarımı desteklemesi ve çok çeşitli yöreye özgü otları barındırması çalışma alanı olarak tercih edilmesinde önemli faktörlerdir. Çalışmanın ana amacı katılımcıların Seferihisar bölgesine ve yöreye özgü yenilebilir otlara yönelik algılarının zeytinyağlılardaki kullanım etkilerine yönelik algılarını şekillendirmede etkili olup olmadığını tespit etmektir. Ayrıca böyle bir çalışmayla Seferihisar'ın gastronomik çekiciliğini ortaya çıkarmak ve yerel halkta bu konuyla ilgili farkındalık yaratmak ve onları bilinçlendirmek de yine çalışmanın amaçları arasındadır. Bu faktörleri belirlemek için Seferihisar yöresindeki yerel halk ve turiste anket çalışması uygulanmıştır. Araştırma sonucunda katılımcıların cinsiyet, yaş, meslek gibi demografik özelliklerinin Seferihisar yöresi ve yöreye özgü yenilebilir otlara ilişkin 40 ifadeye göre verdikleri cevaplar farklılık göstermektedir. Yine yapılan korelasyon analizinde katılımcıların Seferihisar bölgesine ve yenilebilir otların etkinliğine yönelik algılarının, zeytinyağlılarda kullanım etkisine yönelik algılarıyla pozitif yönde bir ilişki olduğu saptanmıştır. Yani Seferihisar bölgesiyle ilgili ve yenilebilir otlarla ilgili pozitif düşünün katılımcılar, yenilebilir otların zeytinyağlılarla bir bütün olduğunu ve zeytinyağlı yemeklerde kullanılmasının bölgenin gastronomik açıdan gelişimi için önemli olduğunu düşünmektedirler. Çalışmanın birinci bölümünde literatür kısmında Gastronomi turizmi ve Gastronomik kimlik ve destinasyonlara etkilerinden bahsedilmiştir. İkinci bölümünde Seferihisar bölgesi her yönüyle incelenmiş ve gerekli bilgiler verilmiştir. Üçüncü bölümde Seferihisar yöresine özgü yenilebilir otlar ayrıntılı olarak incelenmiş ve kullanıldığı zeytinyağlı yemeklerden bahsedilmiştir. Ayrıca yenilebilir otların özellikleri, faydaları ve kullanım alanlarına da değinilmiştir. Çalışma beş ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde araştırmanın problemi, araştırmanın amacı, araştırmanın önemi, varsaymlar, sınırlılıklar belirtilmiştir. İkinci bölümde gastronomi ve gastronomi turizmi, Seferihisar yöresiyle ilgili ayrıntılı bir literatür, son kısımda ise yöreye özgü yenilebilir otların neler olduğu ve kullanıldığı zeytinyağlı yemekler ayrıntılı bir şekilde verilmiştir. Üçüncü bölümde araştırmanın yöntemi üzerinde durulmuştur. Dördünce bölümde araştırmanın sonuçlarına ilişkin bulgular, çizelgelerle açıklanmış ve yorumlanmıştır. Son bölümde ise araştırmanın sonuçlarından bahsedilmiş ve bu bağlamda bir takım iyileştirici öneriler geliştirilmiştir.