turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Vesayet organlarının görev ve sorumlulukları

Bu çalışmanın amacı, geçici işçi kavramını tanımlamak; unsurları ile birlikte hukuki niteliğini tespit etmek; böylece geçici işçiyi diğer işçi tiplerinden ayırt etmektir. Zira Türk iş hukuku bakımından doktrinin üzerinde anlaştığı bir tanım henüz mevcut değildir. Bu durum dolayısıyla geçici işçi kavramı uygulamada pek çok farklı işçi tipini karşılayacak şekilde kullanılmaktadır. Geçici işçi kavramı amacı ile karakterize edilmektedir. Bu amaç ise işverenin işyerinde ortaya geçici bir işgücü ihtiyacının giderilmesidir. Dolayısıyla kavramın açıklanmasında işin niteliğinden yani geçici iş kavramından hareket edilmelidir. Zira geçici işçiliğin mevcut olması için geçici bir işin varlığı gereklidir. Geçici iş ise işyerinde ortaya çıkan arızi ve eğreti nitelikteki süreli bir işgücü ihtiyacından kaynaklanmaktadır. Geçici iş kavramı, işyerinin normal ve düzenli faaliyetlerine dahil olan işlerde geçici çalışma ve işyerinin normal ve düzenli faaliyetlerine yabancı - mahiyeti itibariyle geçici olan - işlerde çalışma şeklinde sınıflandırılabilir. Bu itibarla geçici işçi, en basit anlamıyla geçici işlerde çalıştırılan işçi olarak tanımlanabilir. Tanımı biraz daha açacak olursak geçici işçiyi, işyerinde ortaya çıkan geçici bir işgücü ihtiyacının giderilmesi için bu ihtiyacın süresiyle sınırlı belirli süreli hizmet sözleşmesi ile çalıştırılan, çalışması arızi ve eğreti nitelik taşıyan işçi olarak tanımlamak mümkündür. Geçici iş kavramının süreli niteliği dolayısıyla, geçici işçi çalıştırmayı konu edinen hizmet sözleşmeleri belirli süreli olarak yapılmalıdır. Bu nedenle belirli süreli hizmet sözleşmelerine dair hükümlerin iş ilişkisinin niteliğine uygun düştüğü ölçüde geçici işçi çalıştırmayı konu edinen hizmet sözleşmeleri bakımından da geçerli olması gereklidir. Dolayısıyla sözleşmenin yapılması işleyişi ve sona ermesi bakımından belirli süreli 174 hizmet sözleşmelerine ilişkin kuralların geçici iş ilişkisine de uygulanması söz konusu olacaktır, Kollektif iş hukuku kapsamında hem Sendikalar Kanunu'nda hem Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunu'nda işçi, hizmet sözleşmesine dayanarak çalışan kişi olarak tanımlanmıştır. Yani bu kanunların uygulanması bakımından hizmet sözleşmelerinin niteliği ve işçi tipleri konusunda bir ayrım yapılmamıştır. Bu nedenle genel olarak geçici işçilerin de bu kanunlarda öngörülen işçilik haklarında yararlandırılması gereklidir.
Ebedi fakat tamire muhtaç: Osmanlı hukukunda vakıf malın tamiri

Müteahhirin Hanefi fukahasının ilgilendiği meselelerden biri olan vakıf malın tamiri, Osmanlı dönemi vakıflarının işleyişinde önemli bir yere sahiptir. Ebedi olmak üzere kurulan vakıf yapılar ancak tamir işinin görülmesiyle ayakta kalabilmektedir. Bu çalışmada şer'i hükümlerin yer aldığı fıkıh literatürü ile on sekizinci yüzyıl Osmanlı bürokrasine ait kaynaklardan hareketle vakıf malın tamiri konusu şu üç soru eşliğinde ele alınmıştır: Harap olan vakıf mal kim tarafından tamir edilmelidir? Vakıf geliri tamire yetmi-yorken mütevelli hangi seçeneklere sahiptir? Tamir edilemeyen vakıf malın akıbeti nedir? Çalışmada teori-pratik ve hukuk-uygulama gibi karşıtlıklardan sarfınazar edilmiş, fukahanın zikrettiği usuller ile Osmanlı döneminde gerçekleşen tamir vakalarının öngör-düğü usuller birlikte değerlendirilmiştir.
Kefalet sözleşmesinin kendisine özgü sona erme halleri

Çalışmamız, kefalet sözleşmesinin kendisine özgü sona erme hallerini konu edinmektedir. Kefalet sözleşmesinin sona erme düzeni 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ile esaslı değişikliklere uğramıştır. Kanun ile, kefalet sözleşmesinin sona ermesine ilişkin yeni sona erme halleri de düzenlenmiştir. Çalışmamızın kapsamı yalnızca kefalet sözleşmesinin kendisine özgü sona erme hallerine ilişkindir. Çalışmada, Türk Borçlar Kanunu ile getirilen yenilik ve değişiklikler de göz önüne alınarak kefalet sözleşmesinin sona erme sistemi incelenecek ve değerlendirilecektir.
Hakim şirketin azınlığın paylarını satın alma hakkı

Anonim ortaklıklar hukuku prensipleri çerçevesinde sermaye koyma taahhüdünü yerine getiren pay sahiplerinin ortaklıktan çıkarılmalarını sağlamak kural olarak mümkün değildir. 6102 sayılı TTK ile söz konusu prensibe iki önemli istisna getirilmiştir. Bunlardan ilki birleşme yoluyla ortaklıktan çıkarma (TTK md.141/2), diğeri ise hakim şirketin azınlığın paylarını satın alma hakkıdır (TTK md.208). Satın alma hakkına ilişkin TTK md.208 hükmünün kaleme alınmasında, mukayeseli hukuktaki düzenlemelerden etkilendiği görülen yasa koyucu tarafından, Türk şirketler hukuku doktrini ve uygulamasının özellik arz eden yönlerini de dikkate alınmış ve neticede kendine özgü bir satın alma hakkı düzenlemesi ortaya çıkarılmıştır.
Asliye ticaret mahkemelerinin görev alanı

Asliye ticaret mahkemelerinde ticari davalar ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleri görülmektedir. Ticari davalar ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerinde ticaret hukukuna özgü kurallar uygulandığından, bu dava ve çekişmesiz yargı işlerinin görülmesi detaylı bilgi ve uzmanlık gerektirmektedir. Bu nedenle asliye ticaret mahkemeleri özel bir mahkeme niteliği taşımaktadır. Tez 2 bölümden oluşmaktadır. Tezin ilk bölümünde asliye ticaret mahkemelerinin yapısı ve yargı teşkilatı içindeki yeri, asliye ticaret mahkemelerinin ortaya çıkışı, asliye ticaret mahkemelerinin diğer mahkemelerle olan ilişkisi ile ilgili açıklamalar yapılmıştır. İkinci bölümde genel olarak dava ve çekişmesiz yargı işi kavramlarıyla ve asliye ticaret mahkemelerinin görevli olduğu dava ve çekişmesiz yargı işleriyle ilgili açıklamalar yapılmıştır.
Spor müsabakalarının yayın hakları

Spor müsabakalarının yayın hakları, 20. Yüzyılın sonlarında, kamu yayıncılığından özel yayıncılığa geçişle birlikte, yeni tüketim kalıpları ve anlayışları neticesinde sporun medyayla karşılıklı etkileşimiyle birlikte büyük ekonomik boyutlara ulaşmıştır. Spor müsabakalarının yayın hakkına kimin sahip olduğu onun hukuki niteliğinin ortaya konmasına bağlıdır. Spor müsabakaları, onu meydana getirenlerin hususiyetini taşıyan fikir ve sanat eserleri arasında sınıflandırılabilir. Böyle bir durumda, karşılaşma şeklinde tezahür eden, müsabakanın ayrılmaz bir bütün teşkil ettiği hallerde veya müsabakayı meydana getirenlerin bir hizmet sözleşmesi çerçevesinde bir spor kulübüne bağlı çalışmaları durumunda yayın hakkı sahibi, onları bir araya getiren veya çalıştıran spor kulüpleridir. Fikir ve sanat eserleri hukukunun koruma sağlamadığı durumlarda, yedek olarak, eşya hukukunda spor müsabakasının yapıldığı alana malik veya dolaysız zilyet olmaktan veya haksız rekabetten doğan savunma yetkileri, spor müsabakasını düzenleyenlere hukuki koruma sağlayabilir. Spor müsabakalarının yayın haklarının merkezi olarak ve münhasırlık esasına göre pazarlanması, gerek medya ve haber alma özgürlüğü, gerekse rekabet hukuku bağlamında önemli sorunları da beraberinde getirmektedir. Yayın haklarının münhasır olarak tek bir alıcıya satılması, kamuoyunun haber alma özgürlüğünü ve medyanın haber verme özgürlüğünü ciddi anlamda tehdit etmektedir. Bu çerçevede, Avrupa ve Türk hukukunda kısa gösterim hakkı ve önemli spor olaylarına erişim düzenlenmiştir. Keza yayın haklarının merkezi olarak ve münhasırlık esasına göre pazarlanması, rekabeti yatay ve dikey kısıtlayıcı etkilere sahiptir. Spor örgütlerinin kendi spor dalında yayın hakları hususunda fiili veya kanuni tekel oluşturması da, hakim durumun kötüye kullanılması yasağı bağlamında önemli sorunlar oluşturmaktadır.
Gemi kaptanının işveren vekilliği

Türk Ticaret Kanunun 1088- 1118 maddelerinde belirtildiği üzere kanun tarafından donatanı temsil yetkisi verilmiş olan gemi kaptanın buna binaen sahip olduğu geminin bağlama limanında veya seferde olmasına göre değişkenlik gösteren yetkileri ve bununla bağlantılı olarak görev ve sorumlulukları vardır. Başta TTK ve diğer kanunlarda önemli bir statüye sahip olan kaptanın İş Hukuku açısından hukuki statüsünün belirlenmesi gerekmektedir. Genel olarak Donatanı/deniz işverenini gemide temsil eden kişi olması sebebiyle kaptanın işveren vekili olarak değerlendirilmesi uygun olacaktır. Bu durum kaptanın gemi adamı olduğu gerçeğini değiştirmez. Kaptan iş hukukunun gemi adamlarına/işçilere tanıdığı haklardan yararlanacak ve yükümlülüklere tabi olacaktır.
İslam Hukukunda özel hayatın gizliliğinin korunması

Özel hayatın gizliliğinin korunması, kişinin özgürlüklerine ve ilişkilerine saygı gösterilmesini, özel eşyaları ile ilgüeniimemesini, konutuna girilmemesini, özel haberleşmesinin gizliliğine dokunulmamasım ve birey açısından mahrem olan durumları ifade eder. İslam Hukuku, özel hayatin gizliliğinin korunmasını bir hak olarak kabul eder. Medeni Hukukta, özel hayatin gizliliği ve korunması 'Kişinin Hak ve Ödevleri' adı aranda temel bir başlık olarak düzenlenmiştir. Özel hayatin gizliliğinin korunması hakkı, kanun koyucu tarafından verilmiş bir haktir. Temel bir insan hakkı olarak kabul edilen bu hak, kişiye bağlı, dokunulmaz, devredilmez ve vazgeçilmez bir haktir. Bu hakkın ciddiye alınmadığı durumlarda görev, boyutu karşımıza çıkar. Yargı, bu görevi yerine getirmek için taraflara müeyyideler uygulayabilir. Özel hayatin gizliliğinin korunması hakkı, ömür boyu süren bir haktır. Hatta kişinin ölümünden sonra da devam eder.
Türk vergi sisteminde emlak vergisi

Emlak vergisi oldukça eski bir geçmişşe sahip olan, servet vergileri içinde yer alan zamanla hasılatı ve yönetimi yerel idarelere bırakılmış bir vergidir. Zaman içinde getirisi yönünden diğer vergilere nazaran azalma gösteren ve günümüzde rutin olarak toplanan emlak vergisi dolaylı dolaysız ayrımında dolaysız vergiler içinde ülkeler genelinde oldukça hatırı sayılır bir mükellef sayısına sahip olmasına rağmen gelişmiş ülkeler dışındaki birçok ülke açısından önemli yere sahip değildir. Türkiye'de emlak vergisi uygulaması Tanzimat Sonrası Osmanlı dönemine denk gelmesi nedeniyle yeni bir vergidir. Günümüz itibariyle emlak vergisi 23 milyon gibi önemli sayıda vergi mükellefine sahip olmasına rağmen emlak vergisinin vergi gelirleri içindeki payı oldukça düşük ve günün gereklerine karşı yetersizliği söz konusudur. Bazı önemli değişiklikler yapılmasına rağmen bu değişikliklerin az sayıda olması ve yürürlüğe girdiği tarihten bugüne uygulamada gerekli revizyonların ve düzenlemelerin yetersizliği önemli bir sorun teşkil etmektedir. 'Türk Vergi Sisteminde Emlak Vergisi Uygulaması' adlı çalışmada servet vergileri içinde yer alan emlak vergisine tarihi gelişimi süreci ile değinilmekte, Türkiye'de; Osmanlı ve Cumhuriyet dönemleri baz alınarak incelenmekte ve son olarak 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu'nu diğer kanunlar ile seçili dünya ülkeleri açısından değerlendirilip, sonuç bölümünde, uygulamada ortaya çıkan sorunlardan ve çözüm önerilerinden bahsedilmektedir.
Kamu ihale sözleşmelerinde banka teminat mektupları ve uygulaması

Devlet, kamu hizmetlerini karşılayabilmek için yaptığı kamu alımlarında özel hukuk kişileriyle sözleşme akdetme yoluna gider. İdare ile özel hukuk kişileri arasında kurulan bu sözleşmeler, kamu ihale sözleşmeleri olarak adlandırılır. Kamu ihale sözleşmeleri, özel hukuk hükümlerine tabi sözleşmelerdir. Kamu ihale süreci, İdarenin ihaleye çıkmasıyla başlayıp kamu ihale sözleşmesinin ifasıyla sona eren hukuki işlemler silsilesidir. Bu süreçte İdare, bazı risklere karşı kendini koruma altına almak zorundadır. Mevzuat, İdarenin bu risklere karşı nasıl koruma altına alınacağını düzenlemiştir. Bu koruma, teminatlarla sağlanır. Bunlar tedavüldeki Türk parası, devlet iç borçlanma senetleri ve banka teminat mektuplarıdır. Uygulamada özel hukuk kişileri, belli durumları garanti altına alması için İdareye hitaben banka teminat mektubu sunarlar. Bu sayede de mevzuatta belirlenen bazı riskler garanti altına alınmış olur. Garanti altına alınan riskin gerçekleşmesiyle beraber İdare, bankadan teminat mektubu tutarının kendine ödenmesini ister. Hukuka uygun bir ödeme talebiyle karşılaşan banka, garanti altına aldığı tutarı İdareye ödemek zorundadır. Ancak banka, hukuka aykırı olan bir ödeme talebine karşı bazı savunma imkanlarına sahiptir. Bu savunma imkanları, İdareye hitaben verilen teminat mektuplarında ise kısıtlıdır. Çünkü İdareye verilen teminat mektupları 'ilk talepte' ödeme kaydını içerir. 'İlk talepte' ödeme kaydını içeren banka teminat mektuplarında banka derhal ödeme yapmakla yükümlüdür. Bankanın ödeme yapmaktan kaçınabilmesi ancak İdarenin ödeme talebinin likit delillerle hukuka aykırılığının ispatıyla mümkündür. Ayrıca ihtiyati tedbir kararı alınarak geçici bir süreliğine bankanın ödeme yapmasının önüne geçilebilir. Ancak İdareye hitaben düzenlenen teminat mektuplarının ödenmesi, mevzuat hükmü gereği ihtiyati tedbir kararına konu olamaz. Bu da uygulamada bazı hak kayıplarına yol açmaktadır. Çalışmamız, kamu ihale sürecine binaen hazırlanan ve banka ile İdare arasında akdedilen teminat mektupları sözleşmeleri ve bunların uygulamasının incelenmesinden ibarettir.
Destekten yoksun kalma tazminatında işletenin kusurunun karayolları motorlu araçlar zorunlu mali mesuliyet sigortasında sigortacının sorumluluğuna etkisi

Ölümle sonuçlanan trafik kazalarında işletenin destek olduğu veya ileride destek olacağı kişilerin ölüm nedeniyle uğradıkları zararın tazmin edilmesi gerekir. Bu zarara destek yoksunluğundan doğan zarar denir. Söz konusu zararın tazmininde işletenin kusurunun sigortacı tarafından ödenecek tazminata ne şekilde etki edeceği hususu önem arz etmektedir. Zira işletenin sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber kusuruna denk gelen destek tazminatı talepleri sigorta teminatı kapsamı dışında bırakılmıştır. Diğer bir deyişle işletenin tam kusurlu olduğu yani kastının ya da ağır ihmalinin bulunduğu trafik kazalarında destek görenler destekten yoksun kalma tazminatı talep edemez. Buna karşılık kusurun kazazedeler arasında paylaşıldığı durumlarda destekten yoksun kalma tazminatı açısından ölenin kusuru tazminattan indirim sebebi olarak karşımıza çıkar.
Yolculuk çarteri sözleşmesinde tarafların yükümlülükleri

Yolculuk çarteri sözleşmesi, taşıyanın, navlun adı verilen ücret karşılığında, kısmen veya tamamen taşıtana tahsis ettiği gemiyle, denizde eşya taşımayı üstlendiği sözleşmedir. Uzun yıllardır uygulanan ve günümüzde yaygın bir kullanım ağına sahip bir sözleşme olan yolculuk çarteriyle güdülen amaç, eşyanın teslim alındığı şekliyle ve zamanında hak sahibine teslimini gerçekleştirebilmektir. Bu amacın gerçekleşebilmesi, ancak tarafların üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirebilmesiyle mümkün olabilecektir. Tarafların üzerine düşen yükümlülüklerin neler olduğu, bu yükümlülüklerin kapsamı, hukuki niteliği, yükümlülüklerin ihlal edilmesi durumundaki sorumluluk ve tarafların sahip olacağı imkanlar, çalışmamızın temel odak noktalarıdır. Bu çalışmada, yolculuk çarteri sözleşmesiyle ilgili olarak 6102 sayılı TTK ile yapılan değişiklik ve yenilikler göz önüne alınarak, konu, Anglo-Amerikan ve Alman Hukuku'yla mukayeseli şekilde incelenmiştir. Ayrıca, erişilebildiği ölçüde, İskandinav ve Çin Deniz Hukuku'na ilişkin bilgilere yer verilmeye çalışılmıştır. Bu çerçevede, öncelikle, yolculuk çarteri sözleşmesinin unsurları ve özellikleri ortaya konulmuş, benzer deniz ticareti sözleşmeleriyle mukayesesi yapılmış ve sözleşmenin tarafları, ilgilileri ve aracıları açıklanmıştır. Daha sonra, taraflarının yükümlülükleri, teker teker ele alınmış ve bu yükümlülüklere aykırılık durumunda ortaya çıkabilecek olası sorunlara çözüm bulunmaya çalışılmıştır. Yolculuk çarteri sözleşmesinden doğan yükümlülükler, kuşkusuz çalışmamızda ele aldığımız hususlardan ibaret değildir. Sözleşme serbestisi ilkesi çerçevesinde, tarafların aralarında anlaşarak çeşitli yükümlülükleri üstlenmeleri mümkündür. Fakat, uluslararası düzenlemeler, yerli ve yabancı hukuk kuralları ve günümüz uygulaması dikkate alındığında, işlenilen konuların, uyuşmazlıkların büyük bir kısmına hitap ettiği görülecektir.
Asimetrik tahkim anlaşmaları

Çağımızda, uyuşmazlıkların çözümü için tahkim prosedürüne yönelimin artması ile taraflar hem tahkim yoluna başvurabilmek hem de tahkim prosedürünü diledikleri gibi düzenleyebilmek adına çeşitli tahkim anlaşmaları imzalamaktadırlar. Sözleşme serbestisi prensibi altında tam anlamıyla kendi diledikleri kurallarla yargılanmak isteyen ve bu prosedür ile kuralları yazılı hale getirmeye çalışan taraflar ise gün geçtikçe daha detaylı, daha karmaşık ve bazen de patolojik veya hukuka aykırı nitelikte tahkim anlaşmaları düzenlemeye ve imzalamaya başlamaktadırlar. Tahkim anlaşmasının diğer anlaşmalar gibi müzakere edilebilir olması tahkim anlaşmasının hatalı kaleme alınması, zayıf tarafa dayatılması ve başkaca sebepler nedeniyle asimetrik nitelikte veya asimetrik düzenlemeler içerir şekilde kaleme alınmasına neden olabilmektedir. Bu asimetriklik ise bazen sadece taraflardan birinin tahkim yoluna başvurabilmesine veya taraflardan birinin başvurulacak uyuşmazlık çözüm yöntemini seçebilmesine neden olmaktadır. Çalışmamızın konusu tarafların başvuru hakları açısından asimetriklik barındıran asimetrik, hibrit ve tek taraflı tahkim anlaşmalarının incelenmesi olup, tarafların farklı tahkim heyetlerine başvuru yapabileceğini düzenleyen veya tarafların farklı koşullar altında tahkim yargılamasında yer almasına neden olan asimetrik düzenlemeler barındıran tahkim anlaşmaları çalışmamızda hukuki değerlendirmeye konu olmamaktadır. Çalışmamız kapsamında asimetrik tahkim anlaşmaları detaylıca irdelenmekte, farklı ülke hukuk düzenlerinde asimetrik tahkim anlaşmalarına yaklaşımlar incelenmekte ve daha sonra bu yaklaşımlar dikkate alınarak asimetrik tahkim anlaşmalarının Türk hukuk kural ve prensipleri uyarınca değerlendirilmesi yapılmaktadır.
Kamu hastanelerindeki ameliyathane hemşirelerinin yasal sorumluluklarına ilişkin bilgi düzeylerinin araştırılması

Yaşam hakkının uzantısı olan sağlık hakkı; insanların, hiçbir ayrımgözetmeksizin, en yüksek düzeyde ulaşılabilir olan sağlık standardındanyer alanmasını ifade eden temel bir haktır. Bu amaçla sunulan sağlık hizmetleri her geçen gün gelişmektedir. Yaşanan teknolojik gelişmelerin sağlık hizmetlerine hızlı yansımaları, sağlık meslek mensuplarının aynı hızla çağıyakalamalarını gerektirmektedir ve ameliyathaneler teknolojik gelişmelerden en çok etkilenen sağlık alanlarıdır. Sağlık hizmet sunumunun her aşamasında yer alan hemşireler, ameliyathanelerde cerrahi ekibin üyesi olarak hızlı teknolojik gelişmelere uyum sağlamak ve çağdaş hemşirelik rollerini yerine getirmek için her geçen gün daha fazla sorumluluk almaktadırlar. Hastaların en savunmasız olduğu sağlık hizmet alanlarının başında gelen ameliyathanelerde, hemşirenin savunucu rolünün ön planda olması, kurum politikalarının bunu destekler nitelikte olması; hastaların sağlık hakkından insan onuruna yakışır şekilde yararlanmalarını sağlar. Hastanın ameliyathaneye girmesiyle başlayan görev ve sorumluluksüreci hastanın ameliyathaneden çıkışına kadar her basamakta hemşireninyasal sorumluluğunu doğurabilecek niteliktedir. Düşmeler, vücutta yabancı cisim unutulması, cerrahi doku materyallerinin kaybolması gibi tıbbi hatalı uygulamalar ameliyathane hemşirelerinin yasal sorumluluklarını doğurabilecekolaylardan bazılarıdır. Kamu hastanelerinde çalışan ameliyathane hemşirelerivgörev, yetki ve sorumluluklarını bilmekle birlikte, kusurlu eylemlerinin yasalsonuçlarını da bilmelidirler. Ameliyathane hemşirelerinin rolleri gereği, kusurlu eylemlerinin hem hastalar hem kendileri için ağır sonuçları olabileceği düşüncesiyle çalışmamızda kamu hastanelerindeki ameliyathane hemşirelerinin yasal sorumluluklarına ilişkin bilgi düzeylerini araştırdık. Veri toplama aracımızda dört ayrı bilgi düzeyi alanı belirledik. Bu alanları; malpraktis-komplikasyon ayrımı, görev, yetki ve sorumluluk, İdare Hukuku sorumluluğu ve Ceza Hukuku sorumluluğualanları olarak düzenledik. İlk bölümde belirlediğimiz dört bilgi düzeyine ilişkin temel kavramlara yer verirken, ikinci bölümde bulgularımızı paylaştık. Bulgularımız doğrultusunda sonuç ve önerilerimizi sunduk.
Çoklu taşıma sözleşmelerine uygulanacak hukuk

Konteyner taşımacılığındaki gelişim, çağdaş taşıma pratiğini ve modellerini önemli ölçüde etkilemiştir. Milletlerarası eşya taşıması, gitgide, birden fazla taşıma ortamında eşyanın taşınması biçiminde kapıdan kapıya yapılmaktadır. Bunun neticesinde çoklu taşıma sözleşmesi milletlerarası taşıma hukukunda önem kazanmıştır. Milletlerarası nitelikteki eşyanın çoklu taşınması sözleşmesine uygulanacak hukuk meselesi, milletlerarası taşıma hukukunun sorunlu alanlarından birisini oluşturmaktadır. Türk hukuku bakımından, CMR, Lahey Kuralları, Montreal/Varşova Kuralları ve COTIF-CIM çoklu taşıma sözleşmesinin ilgili kısımlarına uygulanabilir. Konvansiyonların uygulanma şartlarının bulunmadığı veya konvansiyonun uygulanma şartı bulunsa dahi somut ihtilafa uygulanacak bir hüküm bulunmadığı durumlarda, Türk kanunlar ihtilafı kuralları uygulanacak hukuku tespit edecektir. Bu parçalı ve karmaşık uygulamanın önüne geçilmesi için, çoklu taşımaya özgü milletlerarası konvansiyona ihtiyaç vardır. Rotterdam Kuralları bu anlamda önemli bir düzenlemedir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na göre tahkim

Bu çalışma tahkim alanındaki güncel gelişmeler ve özellikle mahkemelerin tahkim üzerindeki müdahale ve kontrol gücünü en aza indiren, taraf iradesine üstünlük tanıyan ve hakemlerin yetkilerini genişleten akımlar dikkate alınarak düzenlemeyi amaçlayan Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun tahkime ilişkin 11. Bölümünü incelemeyi amaçlamaktadır. Taraflar arasında doğmuş veya doğabilecek anlaşmazlıkları hakem veya hakem kurulu aracılığıyla çözümleme yöntemi olarak tanımlanan tahkim, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 407 - 444. maddeleri arasında düzenlenmiştir. 1927 tarihli Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'ndan oldukça farklı olan Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun tahkime ilişkin hükümleri UNCITRAL Model kanun esas alınarak hazırlanmıştır. Tahkim yargısının temelini, tarafların aralarında ortaya çıkan anlaşmazlığı, seçecekleri tarafsız özel kişilere götürmek üzere yaptıkları sözleşme veya asıl sözleşmelerine bu hususta koyacakları şart oluşturmaktadır. Tarafların tahkim yargılamasına ilişkin usul ve esasları tahkim sözleşmesinde açıkça belirlemeleri veya kararlaştırmaları halinde hakem veya hakem kurulu bu usul ve esaslarla bağlıdır. Party Autonomy ilkesi olarak bilinen bu ilke HMK tarafından da benimsenmiştir. Yargılama süresinin kanun veya sözleşme ile sınırlandırılmış olması ise tahkim yöntemini hızlı ve etkin bir uyuşmazlık çözüm yöntemi sağlamaya yöneliktir. Genel yargıda olduğu gibi tahkim yargılamasının amacı da uyuşmazlığın bir hükümle sonuçlanmasıdır. Ancak taraflar hakem kararına karşı usul kanununda yazılı sebeplere dayanarak genel yargıda iptal davası açabilirler. Taraflar iptal davasının sonucuna göre temyiz yolunu tercih edebildikleri gibi kararının kesinleşmesinden sonra ortaya çıkan ve de kanunda sayılan sebeplerle yargılamanın iadesi yoluna da gidebilirler. Bu çalışmada, ayrıntılı eleştirel mevzuat incelemesi yanı sıra; yerel mahkemelerde görülen iptal davası, yargılamanın iadesi, tanıma ve tenfiz başvuruları suretiyle Türk mahkemelerin tahkime bakış açısını değerlendirilmeye çalışılmaktadır.