turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Bienal etkinlikleri ve Türk sanat ortamındaki etkileri

Türkiye'de 1986 yılından itibaren düzenlenmeye başlanan bienal etkinlikleri, 1980- 2000 yıllan arasında yoğun bir biçimde görülen çağdaş sanat hareketleri içinde, getirdiği yeni sergi anlayışı ve uluslararası düzeyde bir etkinlik olma niteliği ile öne çıkmaktadır. Türk sanat ortamında bienal etkinlikleri, yurtdışı bienallerine katılım ve Türkiye'de gerçekleştirilen bienaller olmak üzere iki aşamada değerlendirilebilir. Türk sanatçıları, 19. yüzyıldan bu yana ülke içinde çeşitli sergiler düzenledikleri gibi, yurtdışında düzenlenen sergi, fuar vb. sanatsal etkinliklere de katılmışlardır. Türk sanat ortamı, 1980'li yıllarda ülkemizde düzenlenmeye başlanan bienal etkinlikleri ile birlikte önemli bir değişim sürecine girmiştir. Uluslararası sanat platformunda varlık gösterme amacıyla başlatılan bienal etkinlikleri, iki ayn şehirde iki ayn bienal modeliyle, ortaya çıkmıştır. Bienal etkinlikleri, tarihi mekanlann çağdaş yorumlarla yeniden sunumu, önerilen kavramlar, öne çıkan sanatçılar, seçici kurullar ve küratörlerden oluşan yapısı ile Türk sanat ortamında alışılmışın dışında bir sergi anlayışını gündeme getirmiştir. Her bienal etkinliği sonrasında oluşan tartışma ortamında, bienalin modeli, organizasyonun, danışma kurulunun ya da küratörün niteliği ele alınmış, 1992'de düzenlenen 3. İstanbul Bienali'nden itibaren, küratörler tarafından ana başlıklar halinde önerilen kavramlar tartışılmaya başlanmıştır. Türk sanatında sergileme geleneğine farklı bir boyut getiren bienal etkinlikleri, 1980 sonrasında değişim gösteren, sanatsal, kültürel ve eleştirel ortam hakkında önemli bir veri oluşturmuştur Tezde bu ortamın, hazırlayıcı koşullan, dönemin siyasi, ekonomik ve toplumsal yapısı ile olan ilişkisi, bienal etkinliklerinin Türk çağdaş sanat ortamına etki ve katkıları, araştırılarak irdelenmiştir. Ill Beş bölümden oluşan araştırmada, bienal etkinliklerinin sergileme geleneği içindeki yeri, yurtdışında düzenlenen bienallerden alınan ölçütler, bienallerde önerilen mekanlar, seçilen sanatçıların kimliği ve belirlenen kavramlar, Türk sanatçılann kavramlara yaklaşımı, teknik, malzeme kullanımı ve değişen sanat anlayışları gibi soru ve sorunlara yanıt aranmıştır.
Aksaray çevresinde Selçuklu Dönemi Kervansarayları

'Aksaray Çevresinde Selçuklu Dönemi Kervansarayları' adı altında hazırlanan bu çalışmada Selçuklu dönemine ait kervansaray mimarisi ayrıntılı şekilde incelenmiştir. Dört bölümde ele alınan çalışmada konu hakkındaki araştırma ve yayınlara değinilmiş, Anadolu Selçuklu dönemindeki kervan yolları ve Aksaray'ın bu yollar üzerindeki önemi incelenmiştir. Çalışmaya dahil edilen yapılar, dönemin diğer yapılarıyla karşılaştırılarak sonuca ulaşılmaya çalışılmıştır. Yapılan araştırmada Selçuklu dönemine ait 6 tane kervansaray yer almaktadır. Sultan Hanı ve Ağzıkara Han 'Sultan Hanı' tipindeki hanlar grubuna girmektedir. Avlu düzenleri olarak da birbirlerine benzer olup, ortalarında 'Köşk Mescit' denilen yapılar mevcuttur. Ancak Ağzıkara Han'ın giriş portali orta eksen üzerinde değildir. Alay Han, Sultan Hanı ve Ağzıkara Han kapalı bölüm planı olarak benzer olup, şahın sayıları farklılık göstermektedir. Portalinde bulunan çift gövdeli aslan figürüyle dikkat çeken Alay Han'ın, örtü sisteminin yıkılmış olmasına rağmen, Sultan Hanı ve Ağzıkara Han'daki gibi aydınlık açıklığı olduğu bilinmektedir. Öresin Han bu yapılarda farklı olup, sadece kapalı bölümden oluşmaktadır. Enine sahmların, boyuna sahınlarla kesilmesinden oluşan plan özelliği ile Afyon yolundaki Çay Han ile benzerlik göstermektedir. Ak Han şu an mevcut olmadığı için mimari ve tezyini özellikleri açısından bilgi sahibi olunamamaktadır. Aynı özellik Kılıçarslan Hanı içinde geçerlidir. Güney cephesinde tuğla kullanıldığı bilinen bu yapının planından anlaşıldığı kadarıyla, dikdörtgen avu etrafına sıralanmış odalardan oluşmaktadır. Sultan Hanı ve Ağzıkara Han'hariç diğer yapıların tarihlendirilmesi konusunda çeşitli görüşler vardır. Plan ve süsleme özellileri ile sonuçlara ulaşılmaya çalışılmıştır. Bu yapılardan Sultan Hanı ve Ağzıkara Han tam olarak ayakta kalabilmiştir. Öresin Han ve Alay Han'ın örtü sistemleri tamamen yıkılmış, sadece cephe duvarlarından ibarettirler. Ak Han'dan birkaç metrelik bir duvar parçası kalmıştır. Kılıçarslan Hanı şu anda mevcut olmayıp yerinde başka bir yapı mevcuttur.
Laleli Külliyesi'nin inşaat süreci

Sultan III. Mustafa devrinde yapılan büyük imar faaliyetleri programında ele alman Laleli Külliyesi H. 1173- 1177 (1760-1764) yılları arsında Sultan III. Mustafa tarafından inşa ettirilmiştir. Eldeki kaynaklara göre semt Laleli adı ile tanınmakta olup burada vaktiyle yer alan bir çeşmenin, Laleli çeşme, adı ile anılmaktaydı. Bundan dolayı da külliye 'Laleli' adı ile tanınmıştır. Cami, çarşı, imaret, türbe, sebil, medrese ve muvakkithaneden oluşan külliyede medrese hariç diğer birimler günümüze kadar gelmiştir. Külliyenin mimarı Kara Ahmet Ağadır. Yapım sürecinde mimar Mehmet Tahir Ağa ile dönüşümlü olarak çalışmıştır. Eldeki kaynaklarda semt, burada vaktiyle yer alan bir çeşmenin, Laleli Çeşme, adından ötürü Laleli adı ile anılmaktaydı. Başbakanlık Osmanlı Arşivleri, Topkapı Sarayı Arşivi ve Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi'nde külliye ile ilgili pek çok belge mevcuttur. Bu belgelerin bazılarında, külliyenin inşaatına başlanmadan önce padişahın isteklerine göre külliyenin oluşumu ve caminin özellikleri belirtilmiştir. Öncelikle arsa ve ev istimlakları ile külliye için gerekli olan arsa hazırlanmıştır. Hafriyatla elde edilen molozlar ile Langa 'da deniz doldurulmuş, oluşan arsalar satılarak burada bir de mahalle kurulmuştur. Satın alınan tüm inşaat ve süsleme malzemeleri ayrıntılarıyla kaydedilmiştir. İnşaat da çalışan usta ve alımı yapılan esnafın isimleri ile çalıştıkları gün ve aldıkları para da bu belgelere kaydedilmiştir. Laleli Camii ve külliyesi Batılılaşma dönemi mimarisinin özgün örneklerinin başında gelmektedir. Bu dönemde uygulanan detaylar, geçişler ve süslemeler genel görünüş ve kütle kompozisyonuna yeni boyutlar kazandırmıştır. Bir yandan yeni üslup bu dönemde tüm yapılar için devam ederken, inşaat defterlerinde ve belgelerde geleneksel inşaat işletmesi yöntemi değişmemiştir.
Adana ili Kozan ilçe merkezindeki mimari yapılar

Çalışmamızın en önemli amacı, Adana ili, Kozan ilçe merkezinde yer alan Hoşkadem Camisi ve caminin yakınında bulunan arastanın daha önceden kapsamlı bir şekilde araştırılmamış olması sebebiyle yeterli bilgi bulunmamasıdır. Günümüzde yok olmak üzere olan yapıların, özellikle arastanın belgelenmesi de en önemli amaçlarımızdan biridir. Hoşkadem Camisi'nde de araştırma sürecimiz içerisinde, özgünlüğü korunarak çeşitli değişiklikler yapılmıştır. Bu değişiklikler de tezimiz içerisinde aşamaları ile verilmiştir. Yapıların her türlü aşaması, yapılan değişiklikler, fotoğraflarla belgelenmiştir. Konumuz kapsamında, cami ve arasta, planları ile verilmiş; kitabeleri okunmuş ve bu bağlamda araştırmamızın kapsamına yeni bir boyut kazandırılmıştır. Cami ve arasta araştırılırken, ilk olarak yapılar yerinde incelenmiş; kayıtlar Vakıflar Genel Müdürlüğü kayıtları ile karşılaştırılmıştır. Yine Vakıflar Genel Müdürlüğü'nden alınan planlar incelenerek; yapının ölçüleri belirlenmiştir. Literatür çalışması da göz önünde bulundurularak tezin yazım aşamasına geçilmiştir. Çeşitli medeniyetlerin bu bölgede hüküm sürmüş olması ile etkileşimin kaçınılmaz olduğu söylenilebilmektedir. Özellikle yapıların plan, süsleme ve devşirme taş kullanımları gibi özelliklerinin yansıttığı biçimler de bunu göstermektedir. Tezimizin sonucunda belgelemeye dayalı birçok yenilik getirilmiştir. Örneğin; camiye sonradan eklenen bölümün kaldırılmasıyla, caminin mezar yapısı belgelenmiş; yapının giriş kitabesinde de mimar adı okunmuştur. Ayrıca araştırmamız sırasında ibadete açık olmayan caminin, bu değişiklikler sonrası ibadete açılması ile cami içerisindeki değişiklikler de fotoğraflarla belgelenmiştir. Sonuç olarak; araştırmamız kapsamında elde ettiğimiz veriler ışığında, yapıların tarihine ışık tutarak, yapıların tarihsel süreç içerisinde Kozan'da yaşayan medeniyetlere göre nasıl değiştiği ve etkileşimlerle nasıl şekillendiği aktarılmaya çalışılmış ve yapıların sanat tarihi açısından önemi vurgulanmıştır.
Rize'de Osmanlı dönemi camileri

Doğu Karadeniz Bölgesi'nin önemli sahil kentlerinden birisi olan Rize hem coğrafi yapısıyla hem tarihiyle hem de mimari yapılarıyla ön plana çıkmaktadır. Artvin, Trabzon, Erzurum ve Bayburt ile sınırı bulunan bölge, Alt Paleolitik dönemden itibaren yerleşim yeri olmuştur. Rize, 1461'de Fatih Sultan Mehmet tarafından Trabzon'un fethine kadar çeşitli devletlerin hakimiyeti altında kalmış, Trabzon'dan kısa süre sonra Osmanlı topraklarına katılmıştır. Osmanlı'nın fethiyle birlikte bölgede yoğunlukta olan gayrimüslim toplum zamanla çoğunluğu Müslüman halka bırakmıştır. Bu husus beraberinde İslamiyet'in sembolü olan cami mimarisinin inşa sürecini de başlatmıştır. Ağaç çeşitliliğin bol olduğu Rize'de, camilerin inşası ve süslemesi de ahşap ile şekillenmiştir. Bu sebeple çalışmanın giriş bölümünde bölge camilerini de kapsayacak olan ahşap destek, ahşap tavan, çantı, bağdadi kubbe ve kırlangıç örtü gibi doğrudan ahşapla ilgili genel bir gelişim verilmiştir. İkinci ve üçüncü bölümde, bölgede tespit edilen örnekler ışığında XVI. yüzyıldan XX. yüzyıla kadar (1923) merkez ilçe başta olmak üzere Ardeşen, Çamlıhemşin, Çayeli, Derepazarı, Fındıklı, Güneysu, Hemşin, İkizdere, İyidere, Kalkandere ve Pazar'da bulunan 368 camiden 116'sı katalog bölümünde, 87'si günümüze ulaşamayan, 165'i de tamamen yenilenen camiler başlığı altında değerlendirilmiştir. Burada Rize ile ilgili yapılan arşiv çalışmaları, camilerin tarihlendirilmesinde etken bir rol oynamıştır. Cami üzerinde yer alan kitabeler ve arşiv çalışmalarının beraber değerlendirilmesi yapıların dip tarihinin belirlenmesini, inşa ve onarım süreçlerinin ortaya çıkmasını sağlamıştır. Çalışmanın dördüncü bölümünü karşılaştırma ve değerlendirme başlığı meydana getirmiştir. Bölge camilerin planları, cepheleri, pencereleri, kapıları, üst örtüleri, minareleri, son cemaat yerleri, kapı kanatları, mihrapları, minberleri, mahfilleri, vaaz kürsüleri ve süsleme programları ele alınmıştır. Öncelikle bölge daha sonra da Anadolu örnekleriyle karşılaştırılan başlıklarda Rize'yle olan benzerlikler ve farklılıklar ortaya konulmuştur. Buna göre Rize'nin, Doğu Karadeniz Bölgesi'nin karakteristik özelliklerini taşıdığı ve yerel ustaların ellerinde biçimlendiği sonucu çıkartılmıştır.
TBMM Milli Saraylar obje sayım, denetim ve güvenlik sistemi

Milli Saraylara bağlı Saray ve Müzelerin envanter kayıt defterleri 1952 yılında oluşturulmuştur. Bu kayıt sisteminde; mevcut defter sistemi objelerin sayımı, denetimi ve güvenliği için yetersiz kalmaktadır. Bu tez çalışmasında uygulamalı araştırma yöntemi olan aksiyon araştırma modeli kullanılmıştır. TBMM Milli Saraylar Uzmanlarının katılımı ile, var olan bir uygulamanın eleştirisel bir değerlendirilmesi yapılarak, eksiklikler ortaya konulmuştur. Mevcut durumu iyileştirmek adına bir yazılım geliştirilmesi için, nitel veri toplama yöntemi kullanılmıştır. 1952 yılında yapılan Milli Saraylar Envanter Defterlerinin bilgisayar ortamında veri tabanına aktarılması için veri tabanı analizi ve tasarımı ortaya çıkartılmıştır. Objelerin envanter, sayım, denetim ve güvenlik işlemlerini yapabilecek yazılımın arayüz ekranları tasarlanmıştır.
Edirne Muradiye Camisi Haziresi mezartaşları

Edirne Muradiye Camisi Haziresi'nde 33 adet mezar ve 206 adet mezar taşı tespit edilmiştir. Bu mezar taşlarının 161 tanesi baş taşı, 45 tanesi ise ayak taşıdır. Bu taşlardan 123'ü erkek ve 51'i ise kadına ait mezar taşlarıdır. Geriye kalan 32 mezar taşının ise kimlik tespiti yapılamamıştır. İncelediğimiz eserlerin 36 tanesinde tarihe yer verilmemiştir. Haziredeki mezar taşları 16. yüzyıl ile 20. yüzyıl arasındaki tarihlere aittir. Mezar taşlarından 2 tanesi 16. yüzyıla, 16 tanesi 17. yüzyıla, 24 tanesi 18. yüzyıla, 100 tanesi 19. yüzyıla, 28 tanesi 20. yüzyıla aittir. Haziredeki mezar taşlarının 2 tanesinde taş malzeme kullanılır iken, 204 tanesinde mermer malzeme kullanılmıştır. Tüm mezar taşları oyma tekniği ile yapılmıştır. İncelediğimiz mezarlarda sandık mezar, çerçeveli ve kapak taşlı olmak üzere 3 mezar çeşidi belirlenmiştir. Çeşitlilik gösteren mezar taşı tipleri gövde yatay kesitleri ve ön görünüşleri dikkate alınarak 12 ana grupta incelenmiştir. Başlığı bulunan 80 mezar taşı kavuk, sarık, tarikat başlıkları ve fes olarak ana gruplara ayrılmıştır. Mezar taşı kitabeleri eğik ve yatay kitabe düzeninde yazılmıştır. Yazı tipi olarak da celi sülüs ve celi talik kullanılmıştır. Kadın mezar taşları ve ayak taşlarında yoğunlaşan süsleme kompozisyonu bitkisel, geometrik ve nesneli motifler kullanılarak zenginleştirilmiştir. Edirne Muradiye Camisi Haziresi'ndeki mezar taşları kullanılan malzeme, mezar taşı tipleri, süsleme kompozisyonu bakımından çağdaşları ile karşılaştırıldığında büyük benzerlikler taşımalarının yanında yöresel özelliklere sahip örneklerin de bulunduğu görülmektedir.
Kalkandelen Bektaşi Tekkesi haziresi

Bu çalışmada Makedonya/Kalkandelen'de Sersem Ali Baba/Harabati Baba adlarıyla bilinen Bektaşi Tekkesi'nin haziresinde yer alan Osmanlı Dönemine ait Bektaşi mezar ve mezar taşları belgelenerek sanat tarihi yönüyle değerlendirilmiştir. Mezarların bugünkü yerleşim düzenini gösteren vaziyet planları çizilmiş, fotoğraflanarak yazıları günümüz Türkçesine aktarılmış, mezar, mezar taşı, başlık tipleri, bezeme özellikleri ele alınmış, Osmanlı dönemi Bektaşi mezar taşları içerisindeki yerleri belirlenmeye çalışılmıştır. Hazirede toplam 71 mezar bulunmaktadır. 65'i erkek, 6'sı kadın mezarıdır. Mezar taşları 18, 19 ve 20. yüzyıllara aittir. Mezar taşlarının tamamına yakını Bektaşi dergahında görev ve hizmetlerde bulunmuş kişilere aittir. Bektaşiliğe gönül vermiş, dönemin şehir idarecisi Recep Paşa ve yakınlarının mezarları da bulunmaktadır. Bu çalışmada mezar taşlarının biçim, bezeme ve özellikleriyle Osmanlı dönemi içerisindeki yerinin belirlenmesi yanı sıra, özgün belge olma nitelikleri bakımından mezar taşlarındaki kitabelerin yayınlanması yoluyla Bektaşilik konusunda çalışacaklara katkıda bulunulması amaçlanmıştır.
Çağdaş Türk seramik sanatı içinde İzmirli ilk seramik sanatçılarının yeri

1970'li yılların başına kadar, Ege Havzası'nda, geleneksel anlamda yapılan çömlekçilik, antik dönemlere kadar inmektedir. Memenen ve Kınık'taki atölyeler Osmanlı'dan beri bölgenin ihtiyaçlarına cevap vermiştir. İzmir'de seramik eğitimi, 1970'li yıllarda İzmir Resim Heykel Müzesi'nde Turgut Pura'nın açtığı kurslarla başlamıştır. Akademik anlamda okullulaşma, 1980'li yıllarda Dokuz Eylül Üniversitesi'nde Geleneksel Türk El Sanatları ve Seramik Bölümleri'nin açılması ile olmuştur. Ayrıca Resim Heykel Müzesi, Adnan Franko Sanat Galerisi, Rotary Altın Testi Yarışması İzmir'deki seramik sanatına destek vermiştir. 1960Tı yıllarda, İstanbul'da yetişen isimlerden dört sanatçı, 1970'li yıllarda İzmir'e gelmişler, İzmir'de çağdaş seramik sanatının temellerim atmışlardır. Bu sanatçılar; Mustafa Tunçalp, Mehmet Tüzüm Kızılcan, Bingül Başarır ve Sevim Çizer'dir. Mustafa Tunçalp'in eserlerinde, yumuşak hatlar, yuvarlak çizgiler mevcuttur. En karakteristik teması kuşlardır. Tüzüm Kızılcan'da, keskin köşeli hatlar yer alır. Anlatmaya çalıştıklarını sembollerle aktarır. Bingül Başarır' da, dokuyu araştıran bir kimlik göze çarpar. Geri dönüşüm malzemenin sanat eserine dönüştürülmesini, seramik sanatında yeni bir sav olarak ortaya atmıştır. Seramik ve cam malzemeyi bir arada kullanmıştır. Sevim Çizer, Dokuz Eylül Üniversitesi'nde Seramik Ana Sanat Dalı Bölümü'nü kurmuştur. Eserlerinde daima Anadolu Uygarlıkları'nın etkisi sezilebilir. İstanbul'da Füreya Koral ve Sadi Diren'in özel atölye kavramım Türkiye'ye getirmeleri ve çağdaş anlamda sanat eğitimi vermeye başlamaları gibi, bu dört sanatçı da, benzer mücadeleleri vermişler, İzmir'de çağdaş seramik sanatının öncüleri olmuşlardır. Genç kuşaklara bu sanatı daha rahat uygulayabilecekleri alanlar yaratmışlardır. Bu atölyelerden yetişen öğrenciler, kendi özel atölyelerini kurmuş, bazıları yurt genelinde açılan fabrikalarda görev almış, bazıları da güzel sanatlar eğitimi veren kurumlarda eğitimci rolünü üstlenmişlerdir. Bu dört sanatçı, Çağdaş Türk seramik sanatı içindeki yerlerine imzalarım atmışlardır.
Karay Türklerinin dini yapıları 'Kenesa'lar

Ortodoks Yahudiliği reddeden topluluğun önüne gelen Anan ben David ve yandaşları, 8. yüzyılda Kudüs'te kendileri için ilk ibadethaneyi inşa etmiştir. Böylece bir Musevi mezhebi olarak kabul edilen Karayizm'ın mensupları, ilerleyen yıllarda dünyaya inançlarını yayılmaya başlamıştır ve Kırım, Türk Hazar kökenli Karaylarının merkezi olmuştur. Karay Türklerinin Dini Yapıları 'Kenesa'lar isimli bu yüksek lisans çalışmasında, ortak köken, dil, kültür ve tarih birliği olan Karay toplulukları ve onların ibadet yerleri ele alınmıştır. Litvanya, Türkiye, Ukrayna ve Kırım'da yaşayan Karayların Kenesa dedikleri ibadet yerleri, çeşitli sebeplerden dolayı farklılık göstermektedir. Toplumun yaşam biçimi ve dini özelliklerini yansıtan Kenesalar, mimari ve süsleme açısından incelenmiştir. Öncellikle Litvanya'daki 4 adet Kenesa ile Türkiye'de Osmanlı döneminin başkenti İstanbul'daki tek kalan yapı ele alınmıştır. Ortak özelliklerin ortaya konulması amacıyla, Ukrayna, Kırım ve Anan ben David'in inşa ettiği kenesalar da çalışmaya katmıştır. Kenesaların genel tanıtımı ve tarihçesi, yapıların mimari ve süsleme özellikleri ele alınmıştır. Çalışma kapsamındaki kenesalar, tarihçesi, plan şeması, ibadet mekanının iç düzeni, malzeme ve bezemeleri yanı sıra süsleme unsurlarındaki sembolik anlamlar; inşa edildiği dönemin, toplumsal koşulların ve çevrenin etkileri de dikkate alınmıştır. Kenesaların farklı mimari üslup, süsleme programları, kullanılan malzeme ve yapım tekniklerine sahip olmakla birlikte yapıların iç düzenlemesi ve liturjik ögelerin ortak bir ifade dilini oluşturduğu görülmüştür. Çoğunlukla kaide üzerinde yükselen ve üstte korniş ile sınırlandırılmış kenesaların dış cephelerinde yer alan uzun dikey pencereler ve arasında yerleştirilmiş düşey etkili plastrların kullanımı görülmüştür. Yapılarda, ahşap işçiliği, kalem işi, boyama bezeme, taş ve mermer, geometrik ve bitkisel motiflerin ve özgün sembollerin kullanımı, yoğun bir şekilde karşımıza çıkmıştır.
Çağdaş sanatta kurumsal eleştiri ve Türkiye'deki tartışmaları

Kurumsal eleştiri, sanatı tanımlayan, değerleyen, yaşama geçiren kurumların araçlarını ve yöntemlerini sorgulayan bir sanat pratiği olarak 1960'ların eleştirel bakışıyla beraber ortaya çıkar. Sanatsal çalışmalar, yaratıcı politik aktivizm ve makaleler aracılığıyla getirilen eleştiri; bireysel koleksiyonerlerden, büyük müze ve müzayede salonlarına kadar eğitim ve yayın organlarını da kapsamı altına alarak gelişir. Sanatın sermaye, sınıf, piyasa ile olan yakın bağları ve bu ortamda muhalif sanatın olanakları kurumsal eleştirinin temel sorunsallarını oluşturur. Bu bağlamda gerçekleştirilen tez çalışmasında, ilk bölümde eleştirel bir yaklaşımla sanat kurumlarının dışsal tarihi ele alınmış, sonraki bölümde kurumsal eleştirinin öne çıkardığı konular incelenmiş ve araştırma bölümünde ise, bu tartışmaların Türkiye sanat ortamındaki yansımalarını sanatçılar, küratörler ve sanat yöneticileri ile yapılan görüşmelerle ortaya koymak amaçlanmıştır. Sonuç olarak, sanat kurumlarına karşı Avrupa ve ABD'de getirilen eleştiriler Türkiye'de de geçerli olmakla beraber, sanat ortamının tarihsel gelişimi bakımından daha yakın bir zamana dayanması, bu eleştirilerin yoğunluğunu da göreli olarak azaltmaktadır. Ancak Türkiye'deki sanat eğitimin ve eleştirisinin kısıtlı ve olgunlaşmamış olduğu sonucu göz önünde bulundurulursa, hızla gelişen sanat piyasasının kurumsal eleştirinin sorunsallarına daha açık hale gelmesi beklenebilir.
Arşiv belgeleri ışığında Beylerbeyi ve Emirgan camileri

Kaybedilmiş gücün tekrar kazanılabilmesi düşüncesiyle batıya açılan Osmanlı'nın Avrupa ile siyasal, sosyal, kültürel ve sanatsal alanda yakınlaşmaları Osmanlıya her alanda yeni bir boyut kazandırmıştır. Özellikle mimaride Batı'dan alınan yeni teknik ve üsluplar kullanılmaya başlanmış, bu üsluplar Osmanlı mimarlarının elinde yoğrularak Türk rokoko ve baroğu diyebileceğimiz kendine özgü bir hal almıştır. Çalışmada öncelikle I. Abdülhamid'in yaşamı, ıslahatları ile devletin ekonomik ve sosyal durumunun yanında dönemin sanat anlayışı üzerinde durulmuştur. Osmanlı devletinin ekonomik anlamda sıkıntılı bir süreç içinde bulunduğu bu dönemde I. Abdülhamid'in almış olduğu tedbirler ile bu sıkıntılara rağmen yaptırdığı eserlere vakfiyesi ışığında değinilmiştir. Osmanlı'nın zengin arşivi, bazen ustası bilinmeyen bir müze eşyasının, bazen bir saray mensubu tarafından yaptırılan bir binanın, bazen kaybolmuş bir sarayın, bir kasrın veya herhangi bir yapının, bazen padişah ve hanedan üyelerinin yaptırdığı vakıfların, bazen de şehzadelere, padişahlara çeşitli sebeplerle verilen hediyelerin bilgilerini orijinal belgeler ışığında ortaya koymaktadır. Tezin ana konusu olan ikinci ve üçüncü bölümlerinde ise I. Abdülhamid'in vakıf eserlerinden Beylerbeyi ve Emirgan camileri arşiv belgelerine dayanarak incelenmiştir. Onarım belgelerine bağlı olarak günümüze kadar gelen zaman diliminde Camilerin geçirdikleri değişimler ele alınmaya çalışılmıştır. Hatta onarımların yanında kaynaklardan edindiğimiz bilgilere göre II. Mahmud döneminde Emirgan Camii'nin neredeyse yeniden inşa edildiği bilgisine ulaşılmaktadır. Beylerbeyi Camisine ise II. Mahmud döneminde minare ve hünkar mahfili gibi yeni unsurlar eklenmiştir. Onarım ve eklemelerde ilgili dönemin sanatsal üsluplarını taşıyan büyük değişimler yapıldığı arşiv kayıtlarından çıkarılmaktadır. Tezde arşiv belgeleri ışığında I. Abdülhamid tarafından vakfedilen camilerin onarım ve değişim biçimleri ele alınacaktır. Ayrıca camilerde kullanılan sanatsal üsluplar da analiz edilecektir.
Ankara Etnografya Müzesi el yazmalarında filigran

'Ankara Etnografya Müzesi El Yazmalarında Filigran' adlı tez çalışmasında, müze koleksiyonunda yer alan yazmaların incelenmesi ve karşılaşılan filigranların bir katalog içerisine kaydedilmesi, kaydedilen filigranların daha önce yayınlanmış kataloglarla karşılaştırılarak tarihsiz yazmaların tarihlenebilmesi amaçlanmıştır. Tez çalışması kapsamında, Ankara Etnografya Müzesi'ndeki muhtelif dönemlere ait 94 el yazmasının filigranları incelenmiştir. Katalog numarası verilen 41 örnekte toplam 81 filigran tespit edilmiş, ele alınan örnekler bütünlük oluşturması açısından tarihli-tarihsiz olarak sıralanmıştır. Bu ayrımdan sonra filigranlar daha önce yayınlanmış kataloglarla karşılaştırılarak tarihleri hakkında bazı değerlendirmeler yapılmıştır. Yapılan değerlendirmeler sonucunda yazmaların tarihleri hakkında yaklaşık verilere ulaşılmasının yanı sıra menşei hakkında da bilgiler elde edilmiştir. Çalışmalar sırasında el yazmalarında görülen çeşitli bozulmalar doğrultusunda mevcut depo alanlarının düzenlenmesi konusunda bazı önlemlere başvurulması gerekliliği üzerinde durulmuş, uygun depolama şartlarının sağlanmasının, koleksiyonun ömrünün uzatılması için en doğru ve etkili çalışma olacağı vurgulanmıştır. Objelerin muhafazası için uygun ortam ve şartların sağlanması, depolama mobilyalarının seçimi ve bu alanlarda sağlıklı muhafaza koşullarının sürekliliğin sağlanması için de önemli noktalara dikkat çekilmiştir.
Türk tezhip sanatında hilye tasarımında farklı yorumlar

Süs, ziynet, cevher, güzel sıfatlar, güzel yüz, anlamına gelen '' hilye '' kelimesi, daha çok Hz. Muhammed'in Kutsal vasıflarını, gözünün ve saçının rengini, vücudunun biçimini, boyunu, tavır ve hareketlerini özellikleriyle anlatmak için kullanılır. Hilye-i Nebevi şeklinde de kullanılır. Hilyeler, Geleneksel sanatlarımızdan olan hat sanatı ile, tezhip sanatının birlikte olduğu levhalardır. Hilyeler taşıdığı manevi değerlerin yanı sıra tasarım olarak da çok farklı fikirler üretebileceğiniz bir kalıba sahiptir. O yüzdendir ki ister hat ister tezhip sanatçıları için bir hilyeyi süslemek ya da yazıyla oluşturmak her zaman keyif ve mutluluk kaynağı olmuştur.