turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Fakir Baykurt'un roman ve hikayelerinde dış göç

İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra sanayisini güçlendiren, ancak bu sanayide çalışacak işgücüne sahip olamayan Almanya, Fransa, İngiltere gibi ülkeler dış ülkelerden göç almaya başlamışlardır. Gelişmekte olan ülkelerden de dış göçe katılan çok olmuştur. Özellikle 1960'lardan sonra Türkiye de göçe katılmıştır. Türkiye'den gidenler daha çok Almanya'yı tercih etmiş ve Türkler belli bölgelerde yoğunlaşmışlardır. Birkaç sene kalacağım, diye giden Türkler tamamen yerleşmeye başlayınca göç bir takım sorunlara da neden olmuştur. Yurt dışındaki işçiler barınma, kültür çatışması, nesil çatışması, dil, din, emek sömürüsü, çalışma koşullarının zorluğu gibi problemlerle karşılaşırken işçi çocukları ve gençler de eğitim sorunuyla baş başa kalmışlardır. Göç edenlerin yaşadığı sorunlar basında sıkça yer almıştır. Zamanla sinema, tiyatro, müzik ve edebiyatta işlenen temlerden biri de dış göç sorunu olmuştur. Edebi hayatına ilk olarak şiirle başlayan; ancak asıl başarısını roman ve hikayelerinde gösteren Fakir Baykurt Almanya'ya yerleşene kadar daha çok köy insanın sorunlarını, köy hayatım eserlerine konu etmiştir. Almanya'ya yerleştiği dönemde oradaki Türklerin çektiği sıkıntılara tanık olmuş; roman, hikaye, şiir ve denemelerinde bu sorunu ele almıştır. Fakir Baykurt, Koca Ren, Yüksek Fırınlar, Yarım Ekmek adlı romanlarında; Barış Çöreği, Duisburg Treni, Telli Yol, Gece Vardiyası adlı hikaye ve Bir Uzun Yol, Ateşdikenleri adlı şiir kitaplarında; Dünyanın Öte Ucu adlı gezi kitabında göçmen işçilerin yaşadıkları sorunları eleştirel bir bakışla ve akıcı bir dille ele almış, sorunun nedenlerini ve çözüm yollarını sık sık dile getirmiştir. Dış göç sorunu günümüzde de devam eden bir sorundur; çünkü 1960'larda gitmeye başlayan Türklerin çocukları ve torunları hala yurt dışında yaşamaktadır. Ancak günümüzdeki sorunlar göçün başlangıcındaki gibi büyük boyutlarda değildir; çünkü Türkler zamanla hem gittikleri yerin kültürüne uyum sağlamış hem de yeni düzenlemelere sebep olmuşlardır.
Hacı Nureddin Efendi'nin Vakıa-yı Deşt-i Kerbela/ Hüseyin'in Makteli Mesnevisi

Hacı Nureddin XVI. yüzyılda yaşamış bir Klasik Türk Edebiyatı şairidir. Bu çalışmada Hacı Nureddin'e ait Hz. Hüseyin'in katledilişini anlatan Vakıa- yı Deşt-i Kerbela/ Hüseyin'in Makteli adlı mesnevi ele alınmıştır. Anadolu Edebiyatında yazılan ilk maktellerden biri olan Vakıa- yı Deşt-i Kerbela/ Hüseyin'in Makteli adlı eser hem İslam hem de Türk coğrafyasında derin bir etki bırakan Kerbela hadisesini anlatmaktadır. Hacı Nureddin bu eserinde oldukça etkili bir anlatım kullanmıştır. Öyle ki; yaşanan acı, hüzün ve vahşet eserde yeniden dile getirilmiştir. Bu açıdan bakıldığında eser, Kerbela vak'asının edebiyata yansıyan önemli metinlerinden biri olarak görülebilir. Vakıa-yı Deşt-i Kerbela/ Hüseyin'in Makteli bu alandaki çalışmalara da katkı sağlar niteliktedir.
Tarihi gelişimiyle Kazak Türkçesinde yapı ve görev bakımından isimler

Çalışmamın esasını Kazak Türkçesi'ndeki isimler oluşturmaktadır. Fakat, sadece Kazak Türkçesi'ndeki isimler değil tarihi gelişimiyle Eski Türkçe ve Kıpçak Türkçesi'ndeki isimleri de inceledim. İsimleri yapı, fonksiyon ve anlam olarak üç alanda inceledim. İlk olarak isimleri anlamlarına göre iki guruba ayırdım: Varlıkların Oluşlarına Göre İsimler, Varlıklara Verilişlerine Göre İsimler. Yapılarına göre isimleri; kök isimler, yalın isimler, isimden türemiş isimler, fiilden türemiş isimler, ikilemeler, birleşik isimler ve isim çekimi şeklinde inceledim. Yabancı dillerden geçen isimleri de kendi aralarında guruplandırdım. Fonksiyonlarına göre isimleri; zamirler, sıfatlar, zarflar ve edatlar olarak inceledim. Son olarak, bu başlıkların hiçbirisinin altoda incelenemeyen isimleri de Diğer İsimler başlığı altoda guruplandırarak inceledim. Çalışmamın sonunda, Eski Türkçe, Kıpçak Türkçesi ve Kazak Türkçesi'ndeki isimleri Ses ve Şekil Bilgisi yönlerinden karşılaştırdım.
Mecmu'a-i Hikaye adlı eserde dinİ-ahlaki unsurlar

Kültürü oluşturan ögelerin geleceğe aktarımında hikaye etme geleneğinin rolü oldukça büyüktür. Özellikle hikaye türünden ürünler ihtiva eden mecmu'alar, kültür hazinemize katkı sağlayan nitelikli eserlerdir. Bu sayede birçok kültür malzemesi nesilden nesile aktarılmış, unutulmaması sağlanmıştır ve canlılığını korumuştur. Bir olayın etkili ve akıcı anlatımındahikayeler-kıssalar her zaman okuyucunun dikkatini çekmiş, okuyucuyu heyecanlandırmış, anlatılmak istenilen konunun akılda kalıcı olmasını sağlamıştır. Dini-tasavvufi ögelerinöğretilmesinde, aktarılmasında, yayılmasında da hiç şüphesiz hikaye etme geleneğindenyararlanılmıştır. Çalışmamızda İslam tarihinde büyük öneme sahip kişilerin ibretlik hikayelerinin, mucizelerin anlatıldığı ve okuyucuya ders vermek amacıyla yazılan ' Mecmu'a-i Hikaye ' adlı eser, latinize edildikten sonra dini-ahlaki-tasavvufi unsurlar çerçevesinde incelenmiş ve eserin tıpkıbasımı ile birlikte dikkatlere sunulmuştur.
Rusçuklu Ali Fethi Efendi hayatı eserleri ve Hilyesi

Osmanlı imparatorluğu için 19. Asır büyük bir değişimin yaşandığı dönemdir. Bunda devlet adamlığı sıfatlarının yanında entelektüel birikimleriyle rol alan birçok mühim şahsın rolü vardır. İlmiye sınıfından olup dönemin değişen dinamikleriyle birlikte ortaya çıkan oluşumlarında yer alan Rusçuklu Ali Fethi Efendi şairliğinin yanı sıra kütüphaneciliğiyle de ön plana çıkmıştır. Kuşadalı İbrahim Halveti'nin manevi terbiyesiyle olgunlaşan Rusçuklu bu durumu eserlerine aksettirmiştir. Tasavvufi bir neşve ile kaleme aldığı şiirleri de vardır. Mürettep bir divanı olmayan Ali Fethi Efendi'nin manzum ve mensur bir tarzda yazdığı Milad-ı Muhammediyye-i Hakaniyye-i Fethiyye-i Sultaniyye isimli eserinde Peygamber Efendimiz için yazmış olduğu lirik manzumeleri yer alır. Bu çalışmada Rusçuklu Ali fethi Efendi, hayatı, eserleri ve hilyesi incelenmiştir. Ayrıca hilyenin transkripsiyonlu metniyle birlikte tıpkıbasımı verilmiştir.
Özdemir Asaf

Cumhuriyet Dönemi Türk Şiirinin 1923- 1981 yıllan arasında yaşamış şairlerinden olan Özdemir Asafj şiirlerinin yanı sıra öykü, eleştiri ve özdeyiş türlerinde de eser vermiştir. Yaşadığı dönemin en üretken şairlerinden biridir. Yayınladığı yedi şiir kitabının dışında, kitaplarına almadığı yüzlerce yayınlanmamış şiiri de vardır. İlk şiirini 1939 yılında Servet-i Fünun'da yayınlamıştır. İçinde bulunduğu toplumsal ve sanatsal değişimler şairin eserlerini doğrudan etkilememiştir, önce Garip sonra da HYeni şiirinden esinlenmiş ancak bunların dışında kendine özgü bir şiir anlayışı belirlemiştir. İçinde yaşadığı yoğun düşün ve duyarlıkları, çarpıcı sözcükler seçtiğini sezdirmeden, küçük dizeler içinde işlediği kısa şiirlerle vermiştir. Kendisi, çağı ve toplumu arasında bir köprü kurarak, yaşamı sorgulamış; çoğu kez öfkeli bir dille yeni taşlama biçimleri geliştirmiştir. II. kişi ile arasındaki bağıntıları derinleştirerek; yaşayışım etkileyen davranışları soyutlaşürarak bir düşünce planına yükseltir. Yaşadığı dönemin sosyo-ekonomik, kültürel ve siyasal değişimlerini şiirine yansıtmamış ve hiçbir ideolojiyi benimsememiştir. Ancak, evrensel değerleri ile inşam şiirine konu almıştır. Böylece aşktan ölüme, yalnızlıktan akla kadar pek çok temayı işlemiştir. Akılda kalıcılığı kolaylaştıran ses ve sözcük yapısıyla özdemir Asaf in şiiri çok okunanlar arasında yer almıştır. Ancak onun düşünce ile bağlantısı ve çelişmeli, oyunlu bir mantıkla kurduğu şiiri yeterince anlaşılamamıştır.
Cumhuriyet Dönemi Türk romanında Anadolu'nun sosyal ve siyasi hayatı: 1923-1940

Yenileşme dönemi Türk edebiyatında Anadolu konusunun, metinler içinde ağırlıkla yer bulması ve sistemli bir bakışla ele alınması Cumhuriyet sonrası gerçekleşmiştir. Bu çalışmada, 1923- 1940 yılları arasında yayımlanan romanlar arasında Anadolu'yu mevzuu yapanlar konu edilmiştir. Romanlardaki Anadolu'ya dair malzemelerin tespitinden sonra bu malzemeler üç bölümde değerlendirilmiştir. Bölümlere geçmeden evvel Giriş kısmında, Anadolu konusunun Cumhuriyet'e kadarki dönem edebiyatına nasıl yansıdığının kısa tarihçesi ve ülkede Cumhuriyet sonrası yaşanan değişimler üzerinde durulmuştur. Birinci bölümde, romanlara mekan seçilen Anadolu coğrafyasının sınırları belirlenmiş ve kahramanların Anadolu coğrafyasıyla nasıl tanıştıklarının cevabı aranmıştır. İkinci bölümde, romanların Anadolu'yu nasıl bir sosyal çevrede gördükleri değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde ise siyasi açıdan Anadolu konusunun romanlara nasıl yansıdığına bakılmıştır. Son kısım olan Sonuç bahsinde ise çalışma kapsamındaki yıllar içinde Anadolu'nun, romanlardaki ele alınış seyrine dair genel bir değerlendirmeye gidilmiştir.
Hasan Latif Sarıyüce'nin hikayelerinin 'Çocuğa görelik' açısından değerlendirilmesi

Çocukların yetişkinlerden farklı bir düşünce dünyaları vardır. Onlar olaylara, insanlara, durumlara başka yönlerden bakabilirler. Bu nedenle çocuklar için yazılan eserlerin onların bu özel dünyasına hitap etmesi yani çocuğa göre olması gerekir. Çocuğa görelik, bir eserin çocukların ilgi ve ihtiyaçlarını gözeten konuları işleme, onların yaş dönemlerine göre değişen özelliklerini dikkate alma, belirli biçimsel niteliklerde olma, çocukların kolaylıkla anlayabilecekleri dil ve anlatım tarzını barındırma, böylelikle onlara duygu ve düşünce yönünden katkı sağlama özelliklerini taşıması olarak tanımlanabilir. Hasan Latif Sarıyüce, çeşitli türlerde yüzden fazla eserle çocuk edebiyatına büyük hizmetler vermiştir. Bu çalışmada, Hasan Latif Sarıyüce'nin hikayelerinin 'çocuğa görelik' açısından değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma, Hasan Latif Sarıyüce'nin hikaye kitapları ile sınırlandırılmıştır. Bu amaçla ele alınan eserler, yapılan literatür taraması ve alınan uzman görüşleri aracılığıyla oluşturulmuş değerlendirme formu ile iç yapı ve dış yapı özellikleri bakımından iki ana başlık altında incelenmiştir. İç yapı özellikleri açısından konu, tema, karakterler, dil ve anlatım, ileti, çevre; dış yapı özellikleri açısından ise boyutlar, kağıt, kapak-cilt, sayfa düzeni, harfler ve resimler başlıkları üzerinde durulmuştur. Sarıyüce'nin on hikaye kitabı bu bağlamda ele alınarak incelenmiştir. On kitapta elli altı hikaye teze konu olmuştur. Hasan Latif Sarıyüce'nin tüm hikaye kitapları çalışmanın evreni olarak kabul edilmiştir. Yazarın hikaye kitaplarının tamamı çalışmada ele alındığından; örneklem belirleme yoluna gidilmemiştir. Nitel araştırma deseninde gerçekleştirilen çalışmada doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen veriler üzerinde betimsel analiz yapılmıştır.
Tasvir-i Efkar gazetesi üzerine bir inceleme (1-451. sayılar)

Ebüzziya Tevfik Türk basın hayatının bilinen ilk önemli isimlerindendir. Sahibi olduğu gazete ve dergilerde uyguladığı yeni baskı teknikleriyle hem Türk matbaatının gelişmesine hem de yazdığı yazı ve eserlerle Türk kültür hayatına önemli katkılarda bulunmuş bir şahsiyettir. Bu çalışmamızın konusu Şinasi'den kendisine intikal eden Tasvir-i Efkar gazetesi hakkındadır. Tasvir-i Efkar gazetesi Ebüzziya Tevfik tarafından Yeni Tasvir-i Efkar adıyla 31 Mayıs 1909 tarihinde çıkarılmaya başlanmıştır. Bu çalışmada gazetenin ilk 451 sayısını sistematik ve bilimsel bir yöntemle inceledik. Çalışmamız üç ana bölümden meydana gelmektedir. Birinci bölüm gazetedeki bütün yazı, fotoğraf, karikatür, ilan ve reklamların yer aldığı tablodan oluşmaktadır. Oluşturduğumuz tabloda gördük ki özellikle makale, fıkra, gezi yazısı, tefrika roman ve hatıra gibi edebi türler oldukça geniş yer kaplamaktadır. Tahlili Fihrist adını alan ikinci bölümde gazetede yer alan metinler yazar adı ve konularına göre sınıflandırılmıştır. Üçüncü ve son bölümde ise bizce bilim dünyası için faydalı olacağına inandığımız seçilmiş metinler Latin Alfabesine aktarılmıştır. Bu çalışmanın sonucunda gördük ki Tasvir-i Efkar gazetesi dönemini en iyi şekilde yansıtan bir yayın organıdır. Çünkü gazetede 2. Meşrutiyet'in ilanı sonrasında Türkiye'nin siyasi, ekonomik, sosyal, edebi ve kültürel hayatına dair birçok malzeme bulunmaktadır. Bu malzemenin bir dökümü verilerek ilim aleminin istifadesine sunulmuştur.
Süleyman-Name-i Kebir (47. cilt) metin tenkidi ve inceleme

Sileymanname-i Kebir, 15. yüzyılda FirdevsH Rumi tarafından yazılmıştır. 82 ciltten oluşan bu ansiklopedik eserin içinde dini, desteni, felsefi, tasavvufi, halk hekimliği ve astroloji ile ilgili konu ve bilgiler yer almaktadır. Bu tezde, eserin 47. cildinde bulunan ilk 44 varak üzerinde yapılan incelemeye ve metin tenkidine yer verilmiştir. Tez, İM bolümden meydana gelmiştir. Birinci bolümde, yazarın hayatı ve eserleri, eserin nüshaları ile ilgili bilgiler; metnin şekil, dil, üslup, muhteva özellikleri ve içinde bulunan halk hikayeleri motifleri yer almıştır. İkinci holümde metnin edisyon kritiği yapılmıştır. Ayrıca tezde omsöz, sonuç, sözlük ve bibliyografyaya da yer verilmiştir.
Halide Nusret Zorlutuna-hayatı-eserleri-fikirleri-

Türk toplumunun gerek sosyal gerek siyasi alanda büyük değişimler yaşadığı 1901- 1984 yılları arasında yaşayan Halide Nusret Zorlutuna, kaleme aldığı şiir, roman, hikaye ve makale türündeki yazılarıyla son dönem Türk edebiyatının önemli isimlerinden biri olmayı başarmıştır. Halide Nusret'in hayatını, eserlerini ve fikirlerini konu alan bu tezde şairin söz konusu çok yönlü kişiliğini ortaya koymaya çalıştık. Üç ana bölümden oluşan çalışmamızın birinci bölümünde Halide Nusret'in hayatını, ulaşabildiğimiz birinci el kaynaklarla ortaya koyduk. Ayrıca onun biyografisinin önemli bir cephesini teşkil ettiğini düşündüğümüz edebi çevresini de bu bölümde ele aldık. Çeşitli edebi türlerde kaleme aldığı eserlerini incelediğimiz ikinci bölümde öncelikle şair kimliğini, ardından romancı kimliğini ortaya koymaya çalıştık. Hem şairliği, hem romancılığı, Türk edebiyatının son yüzyıllık önemli birçok cereyanının etkisini taşıdığından bu eserleri de ayrıntılı olarak ele aldık. Üçüncü bölümde ise şairin toplumsal ve siyasal konularla ilgili düşüncelerini tahlil etmeye çalıştık. Söz konusu incelemelerin yanı sıra şairin bütün bibliyografyasını tespit ettik. Bunu da kaynaklar bölümünde verdik.
Garib-name hikayelerinin tasnifi ve hikaye konularının birbirleriyle olan ilişkisi

Bu çalışmada 14. yüzyıl eserlerinden olan ve 10.613 beyitten oluşan Aşık Paşa'nın Garib-name isimli eseri incelenmiştir. Bu incelemede eseri oluşturan 10 bölüm ve kıssaları Propp metoduna göre orijinalliği bozulmadan ele alınmıştır. Neticede ortaya çıkan 99 hikayenin her birinin konu şeması çıkarılmıştır. Ortaya çıkan bütün şemalar arasında bağ kurularak Garib-name hikayelerinin tasnifi, hikayeler arasında ortak olan konular ve işlenen anlatım yöntemleri bütün eser çerçevesinde belirlenmiştir. Birinci bölümde Aşık Paşa'nın hayatı, eserleri ve özellikle Garib-name üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde eseri oluşturan kıssalar Propp metoduna göre hikayeleştirilmiş ve her hikaye sonuna o hikayenin konu şeması eklenmiştir. Üçüncü bölümde ise ortaya çıkan şemalar incelenerek hikaye tasnifleri ve konuların birbirleriyle olan bağları ortaya konmuştur. Bu tez ile edebiyatımızda çok büyük bir yeri olan Garib-name'nin kıssalar arasında saklı olan ve her bölümde genişleyen sistematiğinin ortaya çıkarılması ve kıssaların ortak yönleriyle biraz daha somutlaştırılarak Türk Dili ve Edebiyatı alanında çalışma yapan dil ve edebiyat okuyucuları için yardımcı bir kaynak olması amaçlanmıştır.
Metin Savaş ve romancılığı

1980 sonrası Türk romanının önemli isimlerinden olan Metin Savaş, ilk romanlarını 2000'li yılların başında yayınlamıştır. Yazar; hikaye, makale, köşe yazısı gibi birçok türde eser yazmasına rağmen en önemli ürünlerini roman alanında verir. Bu çalışma yazarın hayatını ve yayınlanmış sekiz romanını kapsamaktadır. Çalışmamız, Giriş, Metin Savaş'ın Hayatı, Metin Savaş'ın Romancılığı, Metin Savaş'ın Romanlarının Muhteva ve Yapı Bakımından Genel Özellikleri, Romanlarının Dil ve Üslup Özellikleri, Kaynakça, EK1 ve EK2, EK3 bölümlerinden oluşmaktadır. Giriş bölümünde romanın tarihsel gelişimi ve 1980 sonrası Türk romanı hakkında bilgi verilmiş, Metin Savaş'a kadar Türk romanının panoraması çizilmiştir. Hayatı bölümünde, Metin Savaş'la yaptığımız söyleşiden ve diğer kişiler tarafından yapılan röportajlardan yola çıkarak yazarın doğumu, çocukluğu, gençlik yılları, eğitim hayatı, askerliği ve meslek hayatı irdelenmiştir. Röportaj, söyleşi ve yazıları; Metin Savaş'ın ruh dünyasını, hayata bakışını ve bunların eserlerine yansımasını anlamamıza katkı sağlamıştır. Romancılığı adını taşıyan ve tezin esas gövdesini oluşturan ikinci bölüm, Sanat Hayatı ve Beslendiği Kaynaklar, Yazış Tarzı, Roman Anlayışı ve Romanları olarak dört başlık altında değerlendirilmiştir. Romancılığını anlamamızı sağlayacak en önemli gösterge olan romanları bölümünde romanlarının tamamı; eserin kimliği, eserin özeti, eserin muhtevası, eserin yapısı, olay örgüsü, zaman, mekan, şahıs kadrosu, anlatıcı ve bakış açısı başlıkları altında incelenmiştir. Tekrara düşmemek amacıyla dil ve üslup ayrı olarak dördüncü bölümde ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise Metin Savaş'ın romanlarının muhteva ve yapı bakımından genel özellikleri belirlenmeye çalışılmıştır. Sonuç bölümünde, yaptığımız incelemelerden elde ettiğimiz verilere değinilmiştir. Çalışmamız boyunca faydalandığımız eserlerin tamamı kaynakça bölümünde verilmiştir. EK 1 bölümünde yazarın bibliyografyası, EK 2 bölümünde ise yazarla yapılan söyleşi, Ek 3 bölümünde yazara ait belge, fotoğraf ve dokümanlar yer almaktadır.
İrtika gazetesi inceleme, tahlili fihrist, seçilmiş metinler

İrtika gazetesi, 1899- 1904 yıları arasında yayınlanmış bir gazetedir. II. Abdülhamid dönemi basın yayın hayatının genel özelliklerini taşıyan bu gazete, eski edebiyat yanlısı olmakla birlikte, Servet-i Fünun edebiyatı sanatçılarının da yazılarına yer vermiştir. İrtika'da sadece edebi yazılara değil; ticari, ahlaki, zirai, fenni... vb. gibi yazılara da yer verilmiştir. Bu çalışmada İrtika gazetesinin, II. Abdülhamid dönemi basın yayın hayatındaki yerinin tespiti, gazetede yer alan edebi şahsiyetlerin ve edebi türlerinin belirlenmesi, dönemin düşünce dünyasının kavranılması amaçlanmıştır. Çalışmanın giriş bölümünde Türkiye'deki basın faaliyetleri ve II. Abdülhamid dönemi Türk basını kısaca tanıtılmıştır. Gazetenin tanıtıldığı bölümde; yayınlamşı, yayın politikası belirlenmiş, yayın hayatı boyunca sergilediği teknik hususiyetler ve yayın periyodu anlatılmıştır. Gazetenin yazar kadrosu belirlendikten sonra gazetede yer alan ve ağırlık kazanan muhtevalar hakkında bilgi verilmiştir. Gazetenin II. Abdülhamid döneminin basın hayatındaki yeri belirlendikten sonra gazetede yer alan şiir ve hikayeler üzerinde bir inceleme denemesi yapılmıştır. Tahlili fihrist bölümünde, gazetede yer alan metinler, konu ayrımı yapılmaksızın tanıtılmıştır. Bu bölüm araştırmacılara kolaylık oluşturması açısından yazarlara göre tasnif edilmiş, daha sonra resimler sayılardaki sırasına göre yazılmış, ardından makaleler, şiirler, hikayeler hem yazar, hem de metin adına göre sıralanmıştır. Metinler bölümünde gazeteden alınmış şiirler ve edebi makalelerden seçme metinler yer almıştır. Ekler bölümüne gazeteden alınmış ve yapısının anlaşılmasına yardımcı olacak sayfalar konulmuştur. İrtika gazetesi, ismine uygun olarak, toplumun çeşitli alanlarda bilinçlenmesine yardımcı olacak konulan ele almış; 251 sayılık yayın hayatı boyunca bu özelliğini sürdürmüştür. Fakat, ortaya konulan düşüncelerin sıradan olması, büyük bir değişiklik içermemesi, İrtika'nın diğer yayın organları arasında kaybolup gitmesine neden olmuştur. VII
Cazib Divanı inceleme, metin

Bu tez, 19. yüzyıl şairlerinden Cazib'i ve divanını konu edinmektedir. Tezkirelerde adı geçmeyen Cazib hakkındaki temel kaynak, divanıdır. Hakkındaki sınırlı bilgiler de divanı temel alınarak yazılmıştır. Divanın tek nüshası bulunmaktadır. Müstensihin imla hataları ve bazı kelimelerin okunamayacak kadar karışık yazılması sebebiyle bazı kısımlar okunamamıştır. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Cazib'in hayatı, şahsiyeti ve divanı; ikinci bölümde divanın şekil ve muhteva incelemesi; üçüncü bölümde ise divanın metni yer almaktadır. Cazib, vasat bir şairdir. Orijinal buluşları ve kendine has bir söyleyişi yoktur. Şiirleri, divan edebiyatı şiir geleneğinin tekrarı gibidir. Şiirlerinde kendi hayatına ait bilgilerin yanında yaşadığı döneme ait bilgilere de rastlanmaktadır. Cazib Divanı'nda kaside, gazel ve tarih düşürdüğü şiirler ön plandadır.
Varlık dergisinin 400-500 sayılarının edebi yönden incelenmesi

11 YÜKSEK LİSANS TEZ ÖZÜ VARLIK DERGİSİNİN 400- 500 SAYILARININ EDEBİ YÖNDEN İNCELENMESİ Hilmi DEMİRAL Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Ağustos, 2003 Danışman Yrd. Doç. Dr. Muharrem DAYANÇ Bir ülkenin sanat ve kültür hayatında dergiler, en önemli malzemelerdendir. Dergilerde ele alman konular, ülkedeki edebi ve sosyal durumun yansımalarıdır. Bu çalışma, derginin 400. sayısından 500. sayısına kadarki yazılan kapsamaktadır. Bu da 1 Kasım 1953 ile 15 Nisan 1959 yıllarını içerir. Derginin 400- 500 sayılan, öncelikle okunarak ilgili bölümler belirlenmiş; yazılar fişleme metodu kullanılarak konularına göre aynlmıştır. Sınıflandırmalardan yola çıkarak derginin edebi anlayışı hakkında kanaate vanlmıştır. Bu incelemeye göre dergideki edebi konular, 1 1 ana bölümde incelenmiştir. Öncelikle, bu dönem yerli ve yabancı yazarlarının edebiyat ve sanat hakkındaki görüşlerine yer verilmiştir. Türk edebiyatına şekil veren edebiyat tartışmalan; bu dönem edebiyatçı- lannın şiir, roman, hikaye, tiyatro ve eleştiri ve dil hakkındaki düşünceleri; bize dünya edebiyatım tanıtan çeviri çalışmalan ve dergide tahlil edilen yerli ve yabancı edebiyatçı larla eserleri daha sonraki ana bölümlerdir. Çalışmada, Kasım 1953 ile Nisan 1959 yıllan arasındaki sürede Türk edebiyatının içinde bulunduğu durumun Varlık dergisindeki yansımalan saptanmıştır.