The Christian mission and the African counter - discourse in the fiction of Achebe and Beti

Bu çalışma Chinua Achebe ve Mongo Beti'nin seçilen romanlarında farklı misyoner gruplarının nasıl temsil edildiğini incelemiştir. Edward Said'in çığır açan eseri Şarkiyatçılık kitabındaki şarkiyatçılık teorisini kullanarak misyoner imajları ve temsilleri ve misyonerlerin sömürgecilerle ilişkileri ortaya konmuştur. İncelenen temsiller Achebe ve Beti'nin yansıttığı Hristiyan misyonerlerin bir paradoks içinde olduklarını göstermiştir. Bir taraftan misyonerler yerli Nijeryalı ve Kamerunlu insanları Hristiyanlaştırmaya ve 'uygarlaştırmaya' çalışıyorlardı. Achebe ve Beti'nin romanlarında, misyonerlerin, yerli çocukları eğitmek amacıyla okullar açan ve böylece bulundukları bölgelerde okuryazarlığın ve medeniyetin gelişmesine katkıda bulundukları görülmüştür. Öte yandan, sömürge güçlerine Afrika'nın iç kesimlerine doğru ilerlemelerinde öncülük eden destekçiler olarak sunulmuştur. Ayrıca, Hristiyan misyonerler aile üyeleri ve kabileler arasında anlaşmazlıklara ve bölünmelere yol açan fitneciler olarak karşımıza çıkmışlardır. İlk bölüm, edebi kariyerlerine ve üsluplarına, özellikle de benzer ve farklı yönlerine dikkat çekerek Achebe ve Beti hakkında bilgi vermektedir. İkinci bölümde, misyonerlerin Afrikaya gelişi ve Achebe ve Beti'nin eserleri üzerindeki etkileri ele alınmaktadır. Hristiyanlığın bu yazarlar tarafından kendilerine mal edilmesini ve hem kendilerinde hem de karakterlerinde melezlik konusunu ele alıyoruz. Homi K. Bhabha'nın Location of Culture adlı eserinde ortaya attığı teorisi melez karakterleri anlamada yardımcı olmaktadır. Hem Achebe hem de Beti'nin misyoner okullarına gitmiş olmaları ve misyoner eğitim sisteminden geçmişş olmaları melez kimlikleri olduğunu göstermekte ve ayrıca bu durum, onların misyonerlerin kendi halkları üzerindeki etkilerini ve sömürgeciler ile misyonerler arasındaki ilişkiyi yansıtmalarını sağlamıştır. Achebe ve Beti hem Hristiyanlığı kabul etmiş hem de daha Hristiyan olmamış karakterleri yan yana koymakta ve bu da Afrikalıların bir kısmının yeni dini ve Avrupa kültürel değerlerini benimsediğini ve bir kısmının da benimsemediğini göstermektedir. Üçüncü bölüm, bu tez çalışmasının teorik altyapısını sunmakta ve sömürgecilik sonrası kuramcıların görüşlerinin, özellikle de E. Said'in Doğulular, Şarkiyatçılık ve Batılı Şarkiyatçılar hakkındaki varsayımları ve gözlemlerinin on dokuzuncu yüzyıl sonları, yirminci yüzyıl başlarında Batılılar ve Afrikalılar arasındaki karşılıklı etkileşimler açısından ne anlama geldiği üzerinde durmaktadır. Dördüncü bölüm sömürgeci-misyoner illişkilerini analiz ederek başlamakta ve Achebe'nin Ayrı Düşen Şeyler ve Tanrı'nın Oku ve Beti'nin Zavallı İsa ile Kral Lazarus adlı eserlerindeki Hristiyan misyoner imajlarını ve temsillerini incelemektedir. Sonuç bölümünde, seçilen eserlerdeki misyoner imajları karşılaştırmalı olarak ele alınmakta ve daha sonra bu yazarların, sömürgecilik karşıtı mücadelelerinin bir parçası olarak ortaya koydukları karşıt-söylem değerlendirilmektedir. Şurası önemlidir ki, bu iki yazar, Afrika hakkında mevcut Avrupa, sömürgeci ve misyoner söylemlerine karşı yazan ilk Afrikalı yazarlardandır. Ülkelerindeki misyonerleri ve faaliyetlerini ve sömürgecileri ele alış şekilleri göstermektedir ki bu yazarlar aslında sömürgeci ve misyoner söylemlerine karşı karşıt-bir söylem oluşturmaya çalışmışlardır. Batılı söylemin etkisini azaltacak söylem arayışında yazdıkları eserlerle öne çıkmışlardır, bu da, onların çalışmasını Spivak'ın ikinci sınıf insanlar hakkındaki teorisinden farklı kılmaktadır.