turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Genel sözlükler için sözlük birim seçimi ölçütleri

Genel sözlükler dil kullanıcılarının farklı amaçlarla bilgi edinmek için kullandıkları temel başvuru kaynaklarından biridir. Genel sözlüklerin sözcük listesinde dilin genel söz varlığına ait sözlükbirimler bulunmalıdır ancak bir dilin genel söz varlığını tespit etmek karmaşık ve zor bir süreçtir. Sözlükselleşme, farklı yapım süreçleri sonucunda oluşturulmuş ya da dilde zaten mevcut olan sözcüklerin veya sözcük öbeklerinin var olan anlamları ile ya da bunlara yeni anlamlar yüklenmesi ile veya başka bir dilden ödünçleme olarak alınıp birer sözlük birim haline gelmiş yapıların bir sözlüğe dahil edilme sürecidir. Dolayısıyla dilde sözlükselleşmiş sözlükbirimlerinin tespit edileceği yer genel dil sözlükleridir. Bunun için genel sözlükler için sözlük birim seçiminin, dili gerçekten temsil edici bir nitelikte yapılması gerekmektedir. Genel sözlükler için sözcük seçiminde bilimselliğin özellikleri olan, ulaştığı sonuçların çelişkiden uzak kendi içinde tutarlı, uzmanlar tarafından test edilebilir, hatalarını görerek daha doğru olana doğru gelişen, birbiriyle bağlantılı, uygun ve mantıkla örgütlenmiş uyumlar seti olması gibi hususlara dikkat edilmelidir. Genel sözlükler için sözlük birim seçiminin bilimsel ölçütlere dayanmaması sözlüğün, dilin söz varlığını tam olarak temsil etmesini engellemektedir. Bu çalışmanın amacı, sözlükselleşme sürecini ele alarak sözlüğü oluşturan temel ögelerden biri olan sözlük birim seçiminin, Türkiye'de ve Avrupa'da farklı sözlük hazırlayıcıları tarafından Türkçenin ve Avrupa'da konuşulan dillerin genel dil sözlüklerinde hangi ölçütlerle yapıldığını saptamak, nitel araştırma ile elde edilen bulgulardan yola çıkarak genel dil sözlükleri için bilimsel sözlük birim seçimi ölçütleri oluşturmaktır.
HÜSEYİN B. AHMED-İ SİROZ&Icirc;'NİN CAMİ'U'N-NESAYİH'İ

16. yüzyıl şairlerinden olan Hüseyin b. Ahmed-i Sirozi, bugünkü Yunanistan sınırları içerisinde yer alan ve bir dönem Osmanlı Devleti'nin Rumeli'deki darphane merkezlerinden olan Serez şehrinde doğmuştur. Şiirlerinde 'Hüseyni' mahlasını kullanan Hüseyin b. Ahmed-i Sirozi, yaşadığı dönem itibariyle Balkanlar'da çok etkin olan Halveti tarikatına müntesip arif bir zattır. Bu hususiyeti eserlerine de yansımıştır. Mesnevi formunda nazm ettiği Cami¤u'n-Nesayih ile Cami¤u'l-Envar Ala Tefsiri'l-İhlas adlı iki eseri, daha ziyade dini-tasavvufi ve ahlaki nitelikteki konularda didaktik mesajlar içeren nasihat-name örneklerindendir. Çalışmamızın esasını teşkil eden Cami¤u'n-Nesayih ise aynı zamanda Yasin Suresi'nin manzum tefsiri mahiyetindedir. Eser, aynı zamanda Hz. Muhammed'in hayatından ve öğretilerinden tafsilatlı olarak bahsettiği için Muhammediyye türünden izler de taşımaktadır. Cami¤u'n-Nesayih'te mesnevinin yanı sıra kaside ve kıt'a gibi nazım şekilleri de tercih edilmiştir. Eserde ağırlıklı olarak aruzun hezec bahrinin Mefailün / Mefailün / Mefailün ve temel bahrinin Failatün / Failatün / Failün vezinleri kullanılmıştır. Tez çalışmamız, dört bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde Hüseyni'nin hayatı, edebi kişiliği ve eserleri yer alırken; ikinci bölümde şekil itibariyle Cami¤u'n-Nesayih'in tanıtımı yapılmıştır. Üçüncü bölümde eser, muhteva yönüyle ele alınırken son bölümde ise beş farklı nüsha üzerinden Cami¤u'n-Nesayih'in tenkitli metni hazırlanmıştır.
Antalya Sanat ve Edebiyat Dergiciliği (1920-2020)

Sanat ve edebiyat dergileri, edebi düşünceleri okuyucuya aktarmada köprü işlevi görmektedir. Dolayısıyla sanat ve edebiyatın gelişmesine, belli bir kitle sağlayıp edebi düşüncelerin oluşmasına katkı sağlamaktadırlar. Dergiler belirli edebi görüşe sahip şair ve yazarların eserlerini aktarmasına yardımcı olurlar. Bu bağlamda dergilerin belli bir sanat algısı oluşur ve yayınlarına bu yönde devam ederler. Edebiyatımızda dergicilik faaliyetleri Tanzimat döneminde başlamıştır. O dönem yeni bir iletişim aracı olan dergi roman ve hikayeciliğin gelişmesine büyük katkı sağlamıştır. Cumhuriyetin kurulmasıyla birlikte dergiler yeni bir devletin oluşumunu insanlara benimsetmek için bir araç olarak kullanılmıştır. Döneminin edebi, siyasi ve ekonomik durumunu yansıtan dergiler önemli bir değere sahiptir. Bu bağlamda tezimizde, Antalya'nın sanat ve edebiyatını yansıtmak için ulaşılan Yeni Hayat, Doğu, Çağlayan, Kırkgöz, Türk Akdeniz, Kırkgöz, Kırkmerdiven, İnsan Yazın Düşün, Morca, Mavi Portakal, İnsan Şiir, Bahçe, Nevzuhur ve Adalya dergileri kronolojik olarak incelenmiş, bibliografik tasnifi oluşturulmuştur. İncelenen her dergi edebi türlere ayrılarak içerikleri hakkında bilgiler sunulmuştur. Dergilerin konuları, sanatçıları, edebi tavırları belirlenerek ortak ve bireysel yönleri tezin 'Sonuç' kısmında ortaya konulmuştur. Yerel sanatçıları gün yüzüne çıkaran tezimiz Antalya'nın edebi, siyasi, ekonomik yapısının dergiler üzerinden takip edilmesine katkı sunmayı hedeflemektedir.
Kitabu'l idrak li- lisani'l etrak'te isimler- Divanu Lügati't Türk ve Kıpçak sözlükleriyle karşılaştırma-

İsimler, insanların yaşamış oldukları evreni anlamlandırmada vazgeçilmez dilsel unsurların başında gelmektedir. İletişim esnasında varlıkları işaret etmek amacıyla onlara verilen isimler kullanılmaktadır. Varlıkların zihinde oluşan tasarılarının dile dökülmesi isimler aracılığıyla gerçekleşmektedir. Bu nedenle isimler, gerek ana dili konuşucuları gerekse yabancı bir dil öğrenmeye çalışanlar için önem arz etmektedir. Bu çalışmada Araplara Türkçeyi öğretmek için yazılmış olan Kitabu'l İdrak li- Lisani'l Etrak isimli eserdeki isim ve isim soylu sözcükler incelenmiştir. Eserdeki bu unsurlar, kendinden önce ve kendi devrinde yazılmış olan sözlüklerle karşılaştırılmış ve böylelikle tarihi karşılaştırmalı söz varlığı listesi ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışmanın giriş bölümünde isimler, yabancılara Türkçe öğretimi, eserin yazılmış olduğu Kıpçak sahası, eser ve müellifi ile karşılaştırmaya esas olan eserler hakkında bilgi verilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünü oluşturan 'İnceleme' kısmı ise üç bölümden oluşmaktadır. Bu bölümde metnin çevirisi ve diğer sözlüklerle karşılaştırılması yer almaktadır. Akabinde eserin isim söz varlığı tablo halinde diğer sözlüklerde yer alıp almamasına göre incelenmiş son bölümde ise isimler, yapı bilgisi bakımından incelenmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümü ise, sonuç bölümünden oluşmakta burada da elde edilen veriler değerlendirilmektedir.
Aşçı İbrahim Dede: Ruhuʼl-Beyan'daki Farsça tanıklar ve çevirisi (II/1-352)

Çalışmamız Aşçı İbrahim Dede'nin, Tercemetü'l Farisiyye fi Tefsiri'l-Ha iyye adlı dört ciltlik eserinin ikinci cildinin bir kısmının (II/1-352) Latin harflerine aktarılmasıdır. Söz konusu eser, İsmail Hakkı Bursevi'nin Ruhu'l-Beyan adlı tefsirinde geçen Farsça mensur ve manzum tanıklar ile bunların Türkçeye tercüme ve açıklamasından ibarettir. Aşçı İbrahim Dede'nin hayatı ve eserleri, müellifin mensubu olduğu Mevlevilik tarikatı ve de de kavramı tanıtıldıktan sonra Fars dili ve edebiyatının en mühim klasik şairlerinin, sayısı binlerle ifade edilecek işbu Farsça beyit ve mısralarının tercümesine yer veren eserin transkripsiyonlu metni verilmiştir. Metin neşrinde genel kabul gören bilimsel metoda titizlikle uyulmaya özen gösterilen bu çalışmada: Aşçı İbrahim Dede'nin hayatı ve eserleri ayrımında eserin dil ve imla hususiyetleri öne çıkarılmış; gerekli yerlerde metnin tadil ve tamiri yapılmaya çalışılmış; Aşçı Dede'nin tercümesiz bıraktığı bütün ayet, hadis ve Arapça söz ve ibareler tarafımızca referans gösterilerek tercüme edilmiştir.
Ziya Gökalp ve Bahtiyar Vahapzade'nin şiirlerinde vatan mefhumu

Vatan kelimesinin sözlük anlamı: 'Bir adamın doğup büyüdüğü veya yaşadığı memlekettir'. Türkiye'de aydınlar vatan kavramı üzerinde durmaya Tanzimat döneminde başlar. Azerbaycan'da ise bu kavram Azerbaycan topraklarının 1813'de bölünmesiyle tam anlamıyla ele alınmaya başlar. Vatanına yaptığı hizmetlerden dolayı halk tarafından sevilen aydınlardan biri olan Türk Milliyetçisi Ziya Gökalp, Türkiye'yi sosyoloji ile tanıştırır. Halkı yaşadığı sürece bilinçlendirmek ve Büyük Türk Dünyasını kurmak hayalinden asla vazgeçmemiştir. Azerbaycan'ın son dönemlerde yetiştirdiği milli ruhu, vatan sevgisini kimliğinde taşıyan Bahtiyar Vahapzade, şiirlerinde halkın anlayacağı üslubu ve dili tercih ettiği için 'Halk şairi' ünvanını almıştır. Sovyetler Birliği döneminde milli iradenin güçlenmesine ve vatanın bölünmezliğine karşı yürüttüğü fikirlerinden dolayı 'milli şair' lakabıyla da anılmaktadır. Her iki sanatkarı birleştiren ortak nokta Türk dili ve özenle şiirlerinde kullandıkları vatan mefhumudur.
Batılılaşma sürecinde çok yönlü bir Osmanlı aydını: Münif Paşa

oz Yeni Türk Edebiyatı Tanzimat'tan sonra ortaya çıkmıştır. Ama, sanıldığından daha derin bir geçmişşin uzantısıdır. Denilebilir ki; kökleri XVIII. yüzyıl başlarına kadar inen batılılaşma sürecinin değer ve yargıları üzerine kurulmuştur. Bu yüzden, Osmanlı tarihinin en keskin dönemeçlerinden biri olan batılılaşma süreci bilinmeden Yeni Türk Edebiyatı'nı layıkıyla anlamak zordur. Münif Paşa, XIX. yüzyılın ikinci yarısında öne çıkmış birkaç aydından biridir. Batıya açılan iletişim kanallarının hemen hepsinde varlık göstermiş, yalnızca kendi döneminin değil sonrasının düşünce hayatını da etkilemiştir. Ancak, yenileşme denilince, genellikle, Mustafa Reşid Paşa, Şinasi ve Namık Kemal merkezli bir hareket anlaşılageldiği için, devrin birçok ismiyle birlikte Münif Paşa adı da gölgede kalmıştır. Araştırmanın çıkış noktası bu tespite dayanmaktadır. Münif Paşa, şair ve yazarlığından mütercimliğine, gazeteciliğinden bilim önderliğine kadar, çeşitli yönleri ve cepheleriyle, devrinin şartlan içinde değerlendirilmiştir. Araştırma, beş ana bölümden oluşmuştur. Girişte, bir zemin oluşturması için batılılaşma süreci ana çizgileriyle özetlenmiştir. Daha sonra Münif Paşa'nın hayatı ve sosyal faaliyetleri; Birinci ve İkinci Bölümde anlatılmıştır. Üçüncü Bölüm eserlerine, Dördüncü Bölüm şiirlerinin incelenmesine, Beşinci Bölüm fikirlerine ayrılmıştır. Bibliyografya da iki kısım olarak düzenlenmiştir. Birinci kısımda Münif Paşa'nın eserleri, makaleleri, resmi evrakı; ikinci kısımda yararlanılan diğer kaynaklar sıralanmıştır. Şiirleri ile bazı önemli arşiv belgelerinin fotokopileri de tezin sonuna Latin harflerine çevrilmiş şekilleriyle birlikte eklenmiştir. ut
Mehmet Murat Uraz'ın hayatı, eserleri ve halk bilimi üzerine çalışmaları

Halk biliminin ciddi bir araştırma konusu olmadığı dönemlerde, edebiyatın hemen her kolunda çalışmalar yapan ve yaptığı çalışmalarla referans kaynak niteliği kazanan Mehmet Murat Uraz, edebiyat dışında tarih ve sanat tarihi alanlarında da araştırmalarını sürdürmüş bir şahsiyettir. Bu tez, Trabzon'da başlayıp Erzurum'da devam eden ve İstanbul'da sonlanan öğretmenlik ve yöneticilik hayatı süresince birçok görevi yerine getiren, bu görevlerinin yanı sıra halk bilimi üzerine yaptığı çalışmalarıyla dikkatleri üzerine çeken Mehmet Murat Uraz'ın halk bilimi üzerine çalışmaları ile ilgilidir. Bu çalışma üç bölüm halinde tertip edilmiş olup ilk bölümde Mehmet Murat Uraz'ın hayatı, kişiliği, yayın faaliyetleri ve Uraz'dan bahseden kaynaklar sıralanmıştır. İkinci bölümde yazarın halk bilimi ile ilgili çalışmaları ve görüşlerine yer verilmiştir. Üçüncü bölümde ise yazarın eserlerinin ve makalelerinin tanıtımı yapılarak bunlar halk bilimi bağlamında incelenmiştir.
Milli edebiyat dönemi hikayelerinde sosyal meseleler

Devrin tarihi, siyasal ve sosyal şartlarının zorlaması, aydınların uyanıp şuurlanmasıyla ortaya çıkan Milli Edebiyat akımı, Türk edebiyatında sosyal konulara ağırlık verildiği, milli kaynaklara ve kendi dilimize dönmenin gaye edildiği bir dönemdir. n. Meşrutiyet birçok bakımlardan tarihimizin önemli dönüm noktalarından biridir. Siyasal, sosyal ve kültürel değişmenin çöküşle birlikte hızla geliştiği bir dönem olarak değerlendirilebilir. Edebi çalışmaların hız ve yoğunluk kazandığı bu dönemde, hikaye türü dönemin en canlı ve ilgi gören türleri arasında yer almaktadır. n. Meşrutiyet yıllarını konu edinen hikayelere o dönemin sosyal, kültürel ve hatta ekonomik aynasıdır diyebiliriz. Bu dönem hikayelerinin en önemli özelliği ülke ve toplum meselelerini ön plana çıkarmalarının yanı sıra gelişmiş bir teknik ve sade bir dille kaleme alınmış olmalarıdır. Ayrıca, yazarlar İstanbul sınırları dışına çıkarak, yurdun her yanma açılmış ve her türlü insanın hayatım eserlerine konu edinmişlerdir. Bu dönemde yazılan hikayeler, toplumun ortak konularını işlemesi, çevreye yönelmesi, ayrıca hikaye yazarlarının, küçük hikaye türünü tek basma bir uğraşı alam haline getirmeleri bakımından önemlidir. 1908- 1923 yıllan arasındaki gelişmeler, halkı derinden etkilemiş ve birçok sosyal meselelerin yaşanmasına zemin hazırlamıştır. Savaşların bir neticesi olarak ortaya çıkan meseleler, Batili yaşayışın getirdiği meseleler ve toplumda din ve gelenek adına hüküm süren meseleler bu dönem yazarları tarafından ele alınarak değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Bu tezde, ilgili dönem hikayelerinde konu edilen meseleler sistematik bir şekilde tespit edilerek, bunların nasıl ele alındıkları edebi ölçüler içerisinde değerlendirilmiştir.
Bican Veysel Yıldız'ın çocuk edebiyatımızdaki yeri ve eserlerindeki değerler üzerine bir inceleme

GÖL, Ersin. Bican Veysel Yıldız'ın Çocuk Edebiyatımızdaki Yeri ve Eserlerindeki Değerler Üzerine Bir İnceleme, Yüksek Lisans Tezi, Van, 2017. Bu araştırmada günümüz çocuk edebiyatının yaşayan önemli şahsiyetlerinden Bican Veysel Yıldız'ın hayatı, eserleri, çocuk edebiyatına dair görüş ve düşünceleri, eserlerindeki eğitsel iletiler incelenmiştir. Çalışmanın kapsamını Yıldız'ın tüm eserleri oluşturmaktadır. Bican Veysel Yıldız'a ait tüm eserler taranmıştır. Ulaşılamayan eserler Yıldız'dan istenmiştir. Çalışmanın amacına yönelik olarak da Bican Veysel Yıldız ile görüşme yapılmış, çocuk edebiyatına dair görüş ve düşüncelerini ifade eden bilgiler elde edilmiştir. Elde edilen veriler içerik analizi ve betimsel analiz yöntemleri ile incelenmiştir. İncelenen eserler tasnif edilerek eğitsel iletiler konularına göre 8 başlık altında boyutlandırılmıştır. Araştırma sonucunda Bican Veysel Yıldız'ın çocuklara yönelik yürüttüğü çalışma ve projeleri, yaptığı etkinlikleri 'hayatının birincil işi olarak gördüğü' ve buna göre hareket ettiği, çocuk edebiyatının sorunlarını ortaya koyduğu ve çözüm önerileri sunduğu, çocuk edebiyatı alanında yazdırma etkinliklerine önem verdiği, yazdığı eserlerde pek çok eğitsel değere yer verdiği tespit edilmiştir.
Hasan Kenzi Divanı: Metin inceleme ve bestelenmiş şiirlerinde vezin-usul ilişkisi

Bu çalışmanın amacı on sekizinci yüzyılda yaşamış mutasavvıf, şair ve aynı zamanda bestekar olan Hasan Kenzi'nin Divanı'nı ortaya çıkarmaktır. Tezde metnin incelenmesinin yanı sıra şairin hayatı, eserleri ve sanat anlayışı hakkında bilgi verilmiştir. Ardından bir Halveti şeyhi olan Hasan Kenzi'nin divanı içerdiği dini-tasavvufi öğeler bağlamında değerlendirilmiştir. Tezde değinilen bir diğer konu da musikişinas kimliğiyle tanınan Hasan Kenzi Efendi'nin pek çoğu divanında da bulunan bestelenmiş şiirlerinin aruz-usul ilişkisi bakımından incelenmesi olmuştur. Çalışmada ilk olarak divanın mevcut tek nüshası üzerinden metin tespiti yapılmış, ardından divanında bulunmayan ancak çeşitli kaynaklardan ve mecmualardan derlenen şiirleri transkripsiyonlu metne eklenmiştir. Şairin Manisa'da bulunan vakfiye kayıtlarına ve tezkirelere dayanarak hayatı, eserleri ve musikişinas kimliği hakkında bilgiler verilmiştir. Divanın biçim ve içerik bakımından incelenmesinde evvela vezin ve kafiye özelliklerine yer verilmiş ardından şiirlerde görülen dini-tasavvufi öğeler ortaya konulmuştur. Çalışmanın ikinci bölümünde Dini Türk Musikisi ve bu sahada on sekizinci yüzyılda yaşanan gelişmeler hakkında genel bilgiler verilmiştir. Ardından çalışmanın asıl konusunu teşkil eden aruz-usul ilişkisi farklı araştırmacıların çalışmaları ve bu konudaki görüşleri değerlendirilerek incelenmiştir. Aruz vezniyle yazılmış şiirlerin bestelenmesinde kullanılan usullerin tercih sebepleri üzerinde durulmuştur.
Anadolu sahası Türk halk hikayelerinde mitolojik unsurlar

insanlığın ilk zamanlarında oluşan mitler, kendi içinde birtakım değişikliklere uğrayarak günümüze kadar gelebilmişlerdir. Mitlerin günümüze taşınmasında önemli bir yeri olan ve hala da yaşamasını sağlayan halk anlatılarıdır. Mitler, halk anlatıları içinde genellikle simgeler şeklindebulunmakta, bu şekilde varlığını sürdürmektedir. Hemen hemen her anlatı türünün içinde mitik unsurlara rastlamak mümkündür. Bu anlatılardan biri de halk hikayeleridir. Bu tezde, Anadolu sahası halk hikayelerinde mitolojik unsurların yeri ve önemi üzerine bir çalışma yapılmıştır. Bunun için mitoloji üzerine yapılan çalışmalar göz önüne alınarak halk hikayeleri incelenmiş; halk hikayelerinde tespit edilen birçok unsurun mitolojideki karşılığı örnekler verilerek tespit edilmiştir. Tez dört bölüm altında incelenmiştir. lk bölümde, hikayelerdeolağanüstü özellikleri bulunan kahramanlara yer verilmiş; bu kahramanlarınmitolojide karşılıkları tespit edilmeye çalışılmıştır. kinci bölümde, hikayelerde geçen tabiat unsurlarından ağaç, su, dağ ve mağara üzerinde durulmuştur. Bu unsurların mitolojideki görünümleri değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde ise ilk iki bölüm haricinde, hikayelerde geçen diğer olağanüstü unsurlara yer verilmiştir. Burada ölüp dirilme, ruh-can ve kut anlayışı, kıyafet değiştirme, ve gelecekten haber verme; mitolojideki görünümüyle ilişkilendirilmeye çalışılmıştır. Son bölümde ise, mitolojide geçen sayılar ve renklerinhikayelere yansımaları üzerine bir inceleme yapılmıştır. Yapılan bu çalışma sonucunda, halk hikayelerinde zengin bir mitolojivarlığı tespit edilmiştir.
Mesİhİ'nin gazellerinde teşbİh ve istiare

Aralarında bir ya da birden fazla nitelikte benzerlik bulunan iki şeyden birinin diğerine benzetilmesine teşbih denir. İçinde kıyaslamayı da barındıran teşbih, mecaz içinde yer alan bir sanattır. Teşbih, beraberinde istiareyi getirmektedir. Sözlük anlamı ödünçleme olan istiare, teşbih unsurlarından sadece müşebbeh ve müşebbehünbihten birinin söylenmesiyle yapılır. Bu çalışmada, Mesihi Divanı'ndaki gazellerin incelenerek, teşbih ve istiarelerin tespit ve tahlil edilmesi amaçlanmıştır. İnceleme sonucunda, teşbih unsurlarından birinin veya birkaçının bulunup, bulunmamasına göre teşbihler içerisinden 178 mufassal teşbih, 81 müekked teşbih, 40 mücmel teşbih, 461 beliğ teşbih; vech-i şebeh itibariyle müşebbeh ve müşebbehünbihin üstünlük derecesine göre teşbihler içerisinden 16 maklub teşbih; vech-i şebehin özelliklerine göre teşbihler içerisinden 59 temsili teşbih; müşebbeh ve müşebbehünbihin tek veya çok olmasına göre teşbihler içerisinden 16 melfuf teşbih, 11 mefruk teşbih, 11 teşbih-i cem, 24 teşbih-i tesviye tespit edilmiştir. Lafzın tek veya çok oluşuna göre istiareler içerisinden 49 mutlak açık istiare, 51 mücerred açık istiare, 34 müreşşah açık istiare, 211 kapalı istiare ve 7 çift katmanlı istiare tespit edilmiştir.
Şeyhzade Babiç'in şiirleri -giriş-metinler-dizin

Bu çalışma, 1895- 1919 yıllan arasında kısa bir hayat yaşamış olan ve bugün hem Tatar hem de Başkurt Türkleri için milli şair olarak kabul edilen Şeyhzade Babiç'in şiirleri üzerinde yapılmış bir dil incelemesidir. Çalışmada şairin şiirlerinin Kiril alfabesiyle yapılmış yayınlarından çok, Arap harfli orijinalleri esas alınmıştır. Böylelikle, 1930'lardan itibaren Tatarca ve Başkurtça yapılmış yayınlar dışarıda tutularak, Babiç şiirlerinin orijinal dil özellikleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Giriş, Transkripsiyon, Türkiye Türkçesi ve Dizin bölümlerinden oluşan çalışmanın son bölümünde yapım ve çekim eklerinin yer aldığı bütün sözler için Ekler Dizini başlığıyla bir alt dizin de hazırlanmıştır.
Halit Ziya Uşaklıgil'in romanlarındaki şahısların antagonist davranışları

'Disharmoni' ve 'dissonanz' sözcükleriyle de ifade edilen antagonizm kavramı, düşünce tarihinde insanı diğer canlılardan ayıran en büyük güçlerden biri olarak ele alınmıştır. Var olduğu ilk günden bu yana bilim, sanat, teknoloji, tıp, felsefe, edebiyat gibi birçok alanda sayısız başarıya imza atan insan tüm kazanımlarını, çekirdeğinde saklı olan 'antagonizm' e borçludur. Antagonist davranışları sayesinde olanaklar varlığına dönüşen insan, bir yandan akıl varlığı; diğer yandan doğa varlığı olması nedeniyle kendisinden ve kendi durumundan hiçbir zaman hoşnut olmamış, uyumsuz olma durumunu daima muhafaza etmiştir. Sevgi, nefret, bilgi, doğruluk, yalancılık, masumluk, saflık, dürüstlük, dostluk, hak, adalet, güven, güvensizlik, inanma söz verme, saygı, şeref, iyi - kötü gibi yüksek değerler; yarar, kuşku, çekememezlik, kıskançlık, haksızlık gibi ilgi ve çıkarın ortaya koyduğu araç değerler ile gelenekler, görgü kuralları, moda, zevk gibi kaynağında alışkanlıkların yer aldığı sosyal değerlerle kuşatılmış olan insan, kendisiyle ve toplumla her an çatışma halinde olmuştur. Bu çatışma, kendine özgü kuralları ve gerçekliği olan roman şahıslarının davranışlarına da yansımıştır. Bu tezde önce yapılan Felsefi araştırmalar ışığında antagonizm kavramı hakkında bilgi verilmiş; sonra da Türk romanının en önemli isimlerinden Halit Ziya Uşaklıgil'in mevcut sekiz romanındaki şahısların davranışları bu bağlamda incelenmeye çalışılmıştır.
Ak Möör Destanı transkripsiyon, aktarma, gramatikal dizin

Ak Möör Destanı Transkripsiyon, Aktarma, Gramatikal Dizin adlı tezin Giriş bölümünde Kırgızlar, Kırgız destanları hakkında genel bilgiler verilerek, destanın kendisi de olayların geçtiği zaman ve kişiler bakımından tanıtılmıştır. Metin bölümünde, ele alınan destan metni Latin harfleriyle transkribe edilmiş; transkripsiyon işlemi tamamlandıktan sonra aktarılan metin Kırgız Türkçesi karşılığıyla birlikte ve satır numaralarıyla birlikte gösterilmiştir. Dizin bölümünde, metinde geçen bütün kelimeler için bir madde başı listesi hazırlanmış ve bu listenin hazırlanmasında Besim Atalay'ın Divanü Lügat-it Türk adlı çalışmasında uyguladığı metot esas alınmıştır. Sonuç bölümünde, orijinal metinde en çok geçen isimler, fiiller, zamirler ve edatlarla ilgili istatistiki bilgiler verilmiştir. Tezin sonunda ise çeşitli şekillerde faydalanılan bir eserler bibliyografyasına yer verilmiştir.
Fuzuli'nin Beng ü Bade'si Kaynak, konu üslup ve şekil yönünden inceleme)

Bu çalışmamızda, Fuzuli'nin Beng ü Bade adlı eserini kaynaklarıyla beraber vermeye çalıştık. Bu çalışmamız, Beng ü Bade'den önce yazılmış eserlerin incelenmesi ve Beng ü Bade ile ortak yanlarının ortaya konulmasıyla sona ermiştir. Bunu yaparken öncelikle Beng ü Bade'yi değişik yönlerden incelemeye aldık. İçinde geçen hikayeleri, konulan, dil ve üslup özelliklerini, şekil incelemesini ayrıntılı olarak ele aldıktan sonra, kendisi gibi benzer özellikler gösteren başka şairlerin eserlerini de incelemeye başladık. Diğer eserlerin, Beng ü Bade'ye kaynaklık teşkil edecek yanlarını teker tekrer tesbit ettikten sonra bunların ortak yönlerim işlemeye başladık. Gerek Beng ü Bade içindeki, gerekse diğer eserlerde benzeyen yönleri, karşılaştırmalı olarak işledikten sonra da Beng ü Bade'yi kendi içinde ele aldık. Böylece çalışmamız, hem kaynaklarını kapsadı hem de Beng ü Bade'yi işleyen bir çalışma haline geldi. ' Bu konuda elimizden geldiğince geniş kaynak taraması yapmaya çalıştık. Bu tarama yer yer Fuzuli'nin diğer eserlerinin yanında tarihi kaynaklara kadar uzandı. Çünkü çalışmamız devam ederken Beng ü Bade' nin tarihi, bir takım olaylarla da ilişkisi olabileceği aklımıza geldi. Sonuçta Beng ü Bade'yi ve kendisinden önce sembolik karakterde yazılmış başka eserleri konu, hikaye, zaman, dil ve şekil bakımından bir noktada toplamaya ve hepsinin ortak özelliklerini çıkarmaya gayret ettik.