Kırıkkale ilinde çocuk yaş grubunda (11-19 yaş), adli vakalar içinde öz kıyım olaylarının yerinin saptanması ve etkileyen faktörlerin mevcut bilgilerle irdelenmesi

Amaç:Özkıyım, dünyada ölüm nedenleri arasında önemli bir orana sahip, evrensel bir sorundur. Özkıyım, toplumsal, sosyal, ruhsal, biyolojik, ekonomik ve kültürel etkileşimin olduğu karmaşık ve çok yönlü bir eylem biçimidir. Özkıyım girişimlerinde hem dünya genelinde hem de ülkemizde son dönemde gözle görülür bir artış yaşanmaktadır. Her yaş grubunda karşımıza çıkabilen özkıyım eylemi, ergenlik döneminde dıramatik bir artış göstermektedir. Bu çalışmanın amacı, 2010- 2015 yılları arasında Kırıkkale ili evreninde çocuk yaş grubunda meydana gelen özkıyım girişimlerinin nasıl bir seyir izlediği, bu olguların sosyodemografik ve kültürel özelliklerinin, özkıyıma teşebbüste öne çıkan faktörlerin neler olduğunu belirlemektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmada, Kırıkkale İli Emniyet Müdürlüğü Çocuk Şubesi'nden temin edilen 2010- 2015 yılları arasında meydana gelen, 11-19 yaş aralığındaki özkıyım olguları retrospektif olarak incelenmiştir. Bu olgulara ait demografik, sosyokültürel, özkıyım şekli ve nedeni ile ilgili bilgiler alınarak değerlendirme yapılmıştır. Özkıyıma neden olan faktörleri ortaya kayabilmek amacıyla detaylı bilgi alabileceğimizi düşünerek Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesine 2010- 2015 yılları arasında başvuran 11-19 yaş aralığındaki tüm adli olgular içerisindeki özkıyım olguları da çalışmaya dahil edilmiştir. Bu olguların özellikleri araştırmacılar tarafından hazırlanmış olan 'Olgu Veri Formu' kullanılarak irdelenmiştir. Bulgular:Kırıkkale İlinde, 2010- 2015 yılları arasında 11-19 yaş aralığında 529 olgu özkıyım girişiminde bulunmuştur. Bunlardan 3 tanesi özkıyım nedeniyle hayatını kaybetmiştir. Aynı tarihler içinde hastanemize 95 özkıyım olgusunun başvurduğu saptanmıştır. İl geneli olguların 406'sı (%76) kız, 123'ü (%23.3) erkektir. Hem il geneli hem de hastane başvurularında en fazla olgunun 14-16 yaş aralığında olduğu belirlendi. Özkıyım olgularının büyük çoğunluğunun 14-16 yaş aralığındaki kız olgular (%58,2) olması, istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. İl geneli özkıyım girişimlerinin en fazla mart ayında; en az ise şubat ayında meydana geldiği, mevsimsel olarak en fazla ilkbahar aylarında, en az ise yaz aylarında meydana geldiği saptanmıştır. Günü saat dilimlerine ayırdığımızda hem il geneli hem de hastaneye başvuran özkıyım girişimlerinin en fazla 19-24 saatleri arasında gerçekleştiği tespit edildi. Özkıyım yerinin cinsiyete göre dağılımında hem il geneli hem de hastane olgularında her iki cinsiyette de özkıyımın daha çok evde meydana geldiği görülmektedir. Olgulardan 472'si ilaç alımı ile özkıyım girişiminde bulunmuştur. Özkıyım yönteminin cinsiyete göre dağılımında her iki cinsiyette de ilaç alımının en çok tercih edilen yöntem olduğu saptanmıştır. En sık tercih edilen ilaç grubu ise analjezik-antiinflamatuvar ilaçlardır. Özkıyım nedenlerinin cinsiyete göre dağılımında kızlarda birinci sırada psikolojik sorunlar, ikinci sırada aile ile ilgili sorunlar yer almaktadır. Erkeklerde ise birinci sırada psikolojik sorunlar, ikinci sırada sevgili ile yaşanan sorunlar yer almaktadır. İstatistiksel olarak değerlendirme yapıldığında her iki cinsiyet arasında anlamlı bir fark olduğu görülmüştür. Olguların eğitim durumuna göre özkıyım nedenlerinin dağılımında okul ile ilgili problemlerin öğrenci olanlarda özkıyım nedeni olarak ikinci sırada yer aldığı görülmektedir. Bu dağılıma göre öğrenci olanlar ile okulu bırakmış olanlar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu saptanmıştır. Okulu bırakmış olanlarda ise psikolojik nedenler ilk sırada yer almaktadır. KÜTF özkıyım olgularının 43'ünde kronik bir hastalık öyküsü olduğu, bu olgulardan 41'inin psikiyatrik hastalığı olduğu belirlenmiştir. Özkıyım olgularının 17'sinin daha önceden de özkıyım girişiminde bulunduğu saptanmıştır. Birden fazla özkıyım girişim öyküsünün olmasının, psikiyatrik hastalık varlığı ile istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkisi olduğu saptanmıştır. Antidepresan ya da antipsikotik ilaç kullanan olguların özkıyım eylemi esnasında da çoğunlukla bu ilaçları tercih ettikleri görülmektedir. Evde meydana gelen özkıyım olaylarında ise evde sık bulunan ilaçların daha çok içildiği belirlenmiştir. Sonuç:Kırıkkale İlinde ergen özkıyımları, adli olaylar içerisinde önemli bir yere sahiptir. Orta ergenlik dönemindeki kız çocuklar, özkıyım girişimi için en riskli grubu oluşturmaktadır. Okulun kapanma dönemine yakın ilkbahar ayları, Kırıkkale İlinde ergenlerde özkıyımın en fazla görüldüğü dönemdir. Psikolojik nedenler ve aile içi problemler, ergenleri özkıyıma sürükleyen en önemli faktörlerdir. Psikiyatrik hastalık varlığının KÜTF özkıyım olgularında yüksek olması ve birden fazla özkıyım girişiminin olması bu olguların psikiyatri bölümünde daha yakın takibe alınması gereklilğini ortaya koymuştur.