Selçuk üniversitesi öğrencilerinde uykusuzluk ve depresyon semptomlarının sıklığı ve ilişkili faktörler

Günümüzde ruhsal sorunlar hızla artmıştır ve hem bireysel hem de toplumsal açıdan önemli bir halk sağlığı problemi haline gelmiştir. Ruhsal sorunlar içerisinde ise en sık görüleni depresyondur. Üniversite öğrenimi boyunca bu döneme özgü duygusal ya da toplumsal özellikler nedeniyle uyum bozukluğu veya diğer psikiyatrik bozukluklar oldukça yaygındır. Bu tez çalışması ile Selçuk Üniversitesi öğrencilerinde uykusuzluk ve depresyon semptomlarının sıklığı ve ilişkili faktörleri belirlemeyi amaçladık. Bu çalışma 1 Mayıs 2015- 1 Kasım 2015 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Selçuk Üniversitesi'nde 2014- 2015 eğitim öğretim yılında Tıp Fakültesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi ve İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesinde normal öğreniminde öğrenim gören ve çalışmaya katılmayı kabul eden üniversite öğrencilerine ait veriler sosyo-demografik etkenleri sorgulayan anket formu, Beck Depresyon Ölçeği ve Uykusuzluk Şiddeti İndeksi ölçekleri ile toplanmıştır. Beck Depresyon ölçeğinde 17 ve üzeri puan alanlar depresif olarak kabul edilmiştir. Öğrencilerin %15,1' inde depresyon puanı 17'sinin üzerinde idi. Öğrencilerin okudukları okul ile BDÖ arasındaki ilişkiye bakıldığında en yüksek depresyon oranı İİBF'de idi. Kronik hastalığı olanlarda, sürekli ilaç kullananlarda, uyku problemi yaşayanlarda, hayatını kötü, kendini mutsuz tarif eden ve gelecekten umutlu olmayan öğrencilerde daha fazla depresyon tespit edilmiştir. Sigara ve alkol kullanmayanlarda kullananlara göre daha az depresyon tespit edilmiştir. Yapılan regresyon analizinde kronik hastalığı olanlarda depresyon riski 2,13 kat, tanı konulmuş herhangi bir psikiyatrik hastalığı olanlarda 1,87 kat, uyku problemi yaşayanlarda 2,56 kat daha fazla olarak tespit edilmiştir. Uyku problemi arttıkça depresyon artmış olup lojistik regresyon analizinde de en anlamlı bulunan faktördür. Uykusuzluk Şiddeti İndeksinde 7 ve üzeri puan alanlar uykusuzluk problemi yaşadığı kabul edilmiştir. Öğrencilerin %46,2' sinde uykusuzluk problemi tespit edilmiştir. İstediği bölümde okuduğunu ifade eden öğrencilerde ve okuduğu bölümde mutlu olduğunu ifade edenlerde, kronik hastalığı olmayan, sigara veya alkol kullanmayan öğrencilerde daha az uykusuzluk tespit edilmiştir. İİBF öğrencilerinde, hayatını kötü, kendini mutsuz tarif eden ve gelecekten umutlu olmayan öğrencilerde uykusuzluk daha sık görülmüştür. Yapılan regresyon analizinde kronik hastalığı olanlarda uykusuzluk riski 1,79 kat, depresyon belirtileri olanlarda 8,36 kat daha fazla olarak tespit edilmiştir. Depresyon belirtileri arttıkça uykusuzluk artmış olup lojistik regresyon analizinde de en anlamlı bulunan faktördür. Depresif belirtiler gösteren 135 öğrencinin %88,1' inde uykusuzluk tespit edilmiştir. Depresyon puanı ile uykusuzluk şiddeti indeksi puanı arasında pozitif yönde bir korelasyon vardır. Üniversite öğrencileri belirlenemeyen büyük yaşam kararlarıyla yüzleşmesi gereken ergenlik döneminden yetişkinliğe kritik bir geçiş dönemine kaldıkları için depresyon açısından daha da büyük risk altındadır. Uyku değişiklikleri depresif belirtilerin bir bileşeni olmasına rağmen uyku bozukluklarının kendiliğinden depresyon gelişimine neden olabileceğini gösteren kanıtlar vardır. Üniversite öğrencileri arasında uyku bozuklukları ve depresif belirtiler gösterenlerin tespit edilmesi ve ulaşılması koruyucu ruh sağlığı açısından da önemlidir.