turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Modern Türk şiirinde felsefi bir kavram olarak endişe (1860-1896)

Bu çalışmada Tanzimat Dönemi birinci ve ikinci nesil şairlerinin şiirleri endişe kavramı açısından değerlendirilmektedir. Endişe, onu ilk defa ele alan varoluşçular tarafından basit bir kavram olarak görülmemiştir. Onlara göre varoluşun merkezinde bulunan endişe, insan olmanın bir sonucudur ve onun yokluk, ölüm, zaman, an, günah, sonsuzluk, özgürlük, olanaklılık, ruh, hiçlik, belirsizlik gibi birçok kavramla ve başka insanlık durumlarıyla bağlantısı vardır. Bu açıdan çalışmanın birinci bölümünde kavramsal araştırmalar yapılmış, endişenin karıştırıldığı ve bağlantılı olduğu kavramlar üzerinde de durulmuştur. Burada ayrıca edebiyat ve felsefe arasındaki ilişki, iki alanın sınırları, benzer ve farklı yönler, edebiyat ve varoluşçuluk ve nihayetinde şiir ve endişe konuları başlıklar halinde detaylı bir şekilde ele alınmıştır. Bu bölümden sonra şiir değerlendirmelerine geçilmiştir. Birinci bölümde Şinasi, Namık Kemal ve Ziya Paşa'nın şiirleri endişe ve bağlantılı olduğu kavramlar açısından incelenmiştir. Buraya yokluk endişesi üzerinden varlığa ulaşmanın yolunu gösteren Akif Paşa'nın 'Adem Kasidesi' de dahil edilmiştir. Üçüncü bölümde ise Recaizade Mahmut Ekrem ve Abdülhak Hamid Tarhan'ın şiirleri üzerinde durulmuştur. Her iki şairin de şiirleri öncekilerine göre daha çoktur. Özellikle Hamid'inkiler konu itibariyle daha çeşitlidir. Bu açıdan üçüncü bölüm daha kapsamlı olmuş ve şiirler burada alt başlıklara ayrılarak değerlendirilmiştir.
Serayİ Dİvanı

Doktora tezi olarak hazırlanan 'Serayi Divanı ' başlıklı bu çalışma, giriş ve üç bölümden meydana gelmiştir. Giriş bölümünde şairin yaşadığı dönem olan 15. yüzyılın Anadolu sahası Türk dili ve edebiyatı hakkında genel bir çerçeve çizilmiştir. Birinci bölümde şairin hayatına dair eserinden elde edilen bilgiler aktarılmış ve eseri tanıtılıp nazım şekilleri, türleri ve imla özellikleri açısından incelenmiştir. İkinci bölümde, şairin edebi kişiliği genel başlığı altında dil, üslup özellikleri ve 15. yüzyıl şairleriyle olan benzerlikler tespit edilmiştir. Üçüncü bölümde, Viyana Milli Kütüphanesi Mixt. 1446 numarada kayıtlı müellif hattı divanın metni açıklayıcı notlar eşliğinde Latin harflerine aktarılmıştır. Tezden elde edilen sonuçlar belirtildikten sonra notlar için liste oluşturulmuş ve çalışma tamamlanmıştır.
Asaf Halet Çelebi'nin şiirlerinde varlık, yokluk ve benlik

Asaf Halet Çelebi'nin şiirleri genellikle mistisizm bağlamında ele alınmıştır. Bu bakış açısı kabul edilebilir olmakla birlikte, onun şiirlerini farklı bir açıdan değerlendirmek de mümkündür. Bu amaç doğrultusunda, tasavvufi ve mistik unsurların öne çıktığı bu şiirleri anlamlandırmak için şu iki soru sorulabilir: Bu şiirlerde nasıl bir mistisizm vardır? Tasavvuf ve mistisizm ile ilişkili şiirlerde başka hangi mevzular öne çıkar? Bu soruları tartışmaya açmak İslam tasavvufu ve Budizm'e ait belirli konuları incelemeyi gerekli kılmaktadır. Bu çalışmada, zikredilen iki gelenek bağlamında incelenen mistik unsurlarla dünyevi imajlar arasındaki ilişki metin merkezli bir yaklaşımla değerlendirilmiştir. Çelebi'nin mistisizm temalı şiirlerindeki dünyevilik ele alınmış; bu şiirler her ne kadar mistik bir bağlamda yazılmış olsalar da, onların dünyevi bir bakış açısını da kendiliğinden ihtiva ettiği vurgulanmıştır.
Necip Fazıl Kısakürek'in şiirlerindeki değişimlerin incelenmesi

Birçok tenkitçi şiiri, en hassas bir sanat olarak görmektedir. Şair bir yönüyle de kelimelere ses ve mana değeri kazandıran kimsedir. İşte, şiirde hissi ve fikri asıl unsur olarak gören Necip Fazıl da şiirine ses, kelime, mısra, beyit, kıt'a ve bölüm seviyesinde yeni ahenk ve mana kazandırmak için, sürekli bir arayışın peşinde olmuştur. Gençlik yıllarından başlamak üzere, yaşının her devresinde şiiri daima ön planda tutan şairimiz, zaman zaman geriye dönmüş, ilk yazdıklarını yeniden ele almıştır. Her seferinde şiire yeni ilavelerde bulunmuş veya eksiltmiştir. Bir kısmını ise müteakip baskıya almamıştır. Metin kısmında gösterdiğimiz bu tasarrufları bir bütün olarak sıralarsak, çok sayıda yapılan bu değişmelerin şiirin muhtelif yönlerine ait olduğunu görürüz.
Musa Sayrami, Tarih-i Hamidi, inceleme-metin-dizin

Musa Sayrami (1836-1917), Doğu Türkistan'daki Uygur Türklerinin XIX. Yüzyılda yaşadığı hayatın gerçeklerini aynen yansıtan Tarih-i Hamidi gibi onlarca değerli eserleri meydana getiren ünlü bilgindir. Musa Sayrami'nin eserleri, hem x. Yüzyıl Uygur Türklerinin dili ve edebiyatı bakımından hem de tüm Türk dünyası tarihçiliği balonundan çok kıymetli olan tarihi mirasımız arasındadır. Onun çeşitli konularda yazdığı eserleri, Uygur Türklerinin XIX. Yüzyıla ait dili, dini, coğrafyası, tarihi, örfü, adeti ve yaşam tarza gibi birçok konuların yorumlanmasında en önemli ve güvenli kaynaklardan biri olma özelliğini taşımaktadır. Ancak, Musa Sayrami'nin kimliği, eserleri ve onların incelenme durumu gibi ayrıntılar, Türk dünyasına henüz tam olarak tanıtılmış değildir. İşte 'Musa Sayrami, Tarih-i Hamidi 111 İnceleme, Metin, Dizin' adlı doktora tezi, bu alandaki boşluğu doldurmaya yönelik olarak yapılmış bir çalışmadır. Tarih-i Hamidi, 1908 yılında Türk-Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönem padişahlarından ikinci Abdülhamıd Han adına bağışlayarak yazılmış olan tarihi bir eserdir. Tez, Tarih-i Hamidi adlı eserin IH. cildinin gramer incelemesi, transkripsiyonlu metni, dizini ve eserde adı geçen özel adların açıklaması ile eserin el yazmasının tıpkıbasımı olmak üzere toplam beş bölümden oluşmuştur. Eserin inceleme kısmında, ses, şekil ve cümle bilgisi olarak dil bilgisi ile ilgili olan konuların hepsine değinilmiştir. Dolayısıyla, inceleme sonucunda ortaya çıkmış olan gramer, gerçek anlamda Tarih-i Hamidi'nin aracılığıyla meydana getirilen XDX. yüzyıl Uygur lehçesinin grameri sayılabilir. Çünkü, Musa Sayrami, XDC yüzyıl Uygur Türklerinin ister dil ve isterse edebiyat bakımından çok yetenekli ve saygın bilginlerinden biridir. işte onun en önemli eseri Tarih-i Hamidi ise, dil bakımından XDC. yüzyıl Uygur lehçesini temsil edilebilecek değere sahip olan çok kıymetli bir eserdir.
Vilayetname-i Hacı Bektaş Velİ (1a-102b)

Vilayetname, menakıpname olarak da bilinen dilden dile söylenegelen hikayelerin yazıya geçirilmesiyle oluşan eserlere denir. Türk edebiyatında pek çok vilayetname örneği mevcuttur. Çalışmamızda incelediğimiz eser de Hacı Bektaş Veli Vilayetnamesi nüshalarından biridir. Tezimiz giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde edebiyatımızda menakıpnameler, Hacı Bektaş Veli'nin Hayatı, eserleri, felsefesi hakkında bilgiler verilmiştir. Birinci Bölüm'de Vilayetname ses ve şekil bilgisi açısından incelenmiştir. İkinci Bölüm'de metin tüm dikkatlerimiz nazarında okunup transkribe edilmiştir. Ek Dizin ise çalışmamızın Üçüncü Bölüm'ünü oluşturmaktadır. Sonuç bölümünde ise çalışmamızın değerlendirmesi yapılmış devamında kaynaklar verilmiştir.
Divan şiirinde ay

Gökyüzü ve gökyüzüne ait unsurlar Divan şairlerinin her zaman ilgisini çekmiş ve şairler şiirlerinde sıklıkla bu unsurlara yer vermişlerdir. Geceyi aydınlatan bir gök cismi olarak ay da şairler tarafından pek çok kez türlü benzetme ve hayallere konu edilmiştir. 'Divan Şiirinde Ay' başlığını taşıyan bu tezde, XV. ve XVI. yüzyıllardan seçilmiş divanlardan hareketle ayın Divan şiirindeki yeri, özellikleri, hangi unsurlarla ilişkilendirildiği gibi konular incelenmiştir. Tezde, ayın Türk kültür ve mitolojisindeki yeri, İslamiyet'te ve tasavvufta nasıl algılandığı ortaya konulduktan sonra kozmik bir unsur olarak Divan şiirinde hangi ilgilerle söz konusu edildiği sorusuna cevap aranmıştır. Bu bağlamda öncelikle taranan divanlarda aya karşılık gelen kelimeler ve ay ile kurulan tamlamalar belirlenmiştir. Ayın diğer gök cisimleriyle olan ilgisi, aşık ve sevgiliyle münasebeti, inanışlardaki yeri ve bunun Divan şiirine yansıması, benzetildiği canlı veya cansız unsurlar da tezde incelenen konular arasındadır. Böylece bu tezde, Divan şiirinin klasik çağında ay motifinin nasıl yer aldığı metin merkezli bir incelemeyle ortaya konmaya çalışılmıştır.
Dimitri Karaçoban'ın şiirlerindeki söz varlığı

Gagavuz edebi dilinin kurucularından olan ve günümüzde de en büyük temsilcisi sayabileceğimiz Dimitri Karaçoban'ın şiirlerinin söz varlığı tez konumuzu oluşturdu. Dimitri Karaçoban'ın şiirleri kapsamında Gagavuz Türkçesinin söz varlığı hakkında tespitlerde bulunduk. Yazı dili tarihi çok eskilere dayanmayan Gagavuz Türkçesinin gelişmiş bir edebi mirası da bulunmamaktadır. Bunu, dilin yeterli derecede işlenmediğine bağlıyoruz. Oğuz grubunda yer alan Gagavuz Türkçesi, Türkiye Türkçesinin Rumeli ağzıyla hemen hemen aynıdır. Türkiye Türkçesine en yakın lehçedir, bu yakınlık Dimitri Karaçoban'ın şiirlerinin kelime kadrosunda da görülmektedir. Söz varlığı unsurları büyük oranda Türkiye Türkçesiyle benzerlik göstermektedir. İki lehçe arasında yalancı eşdeğerlikler göze çarpmaktadır. Dini inançları, komşuluk ilişkileri yaşadıkları sosyal ve siyasi şartlar neticesinde alıntı kelimelerle karşılaşmaktayız. Tüm bu ortaklıklara rağmen Gagavuz ve Türkiye Türklerinin yeterli düzeyde birbirlerini tanımadıkları anlaşılmaktadır. Her iki lehçenin bilim, sanat, edebiyat ve kültür alanlarındaki eserlerinin karşılıklı olarak aktarılıp okunmasıyla gerekli ilişkilerin sağlanacağına inanmaktayız.
Hayali Bey'in gazellerinin (361-390) şerhi

'Hayali Bey'in Gazellerinin (361-390) Şerhi' adlı bu çalışmamız XVI. yüzyıl şairlerinden Hayali Bey Divanı'ndan seçilen otuz adet gazelin şerhinden oluşmaktadır. Çalışmamız, Hayali Bey'in gazellerinin anlaşılabilmesi ve hak ettiği değeri kazanması yönünden önem arz etmektedir. Çalışmamız ilk bölümünde Hayali Bey'in hayatı, edebi kişiliği ve eseri hakkında kaynaklardan ve incelediğimiz gazellerden yola çıkarak bilgi verilmiştir. İkinci bölüm Hayali Bey'in otuz adet gazelinin şerhinden oluşmaktadır. Gazelleri şerh ederken klasik şerh yöntemini kullandık. Her beyitten sonra kelimelerin anlamlarını belirterek, beyitleri öncelikle orijinal haliyle, sonra da günümüz Türkçesi ile nesre çevirdik. Daha sonra da beytin açıklamasına geçilmiştir. Açıklamalarda, kelimelerin divan şiirinde kullanım alanları, mecazi ve tasavvufi anlamları çeşitli kaynaklardan aktarılmıştır. Bu anlamlardan yola çıkarak şairin vurguladığı ve anlatmak istediği açıklanmaya çalışılmıştır. Her beyit sonunda mümkün mertebe edebi sanatlar izah edilmiştir. Sonuç kısmında, incelediğimiz gazellerden yola çıkarak Hayali Bey'in edebi kişiliği, tasavvufi eğilimi, orijinal hayalleri, kullandığı söz sanatları ve sevgili ile ilgili benzetme unsurları hakkında bilgi verilmiştir.
Trakya Türk şairlerinin duygu ve düşünce dünyası

Bu çalışmada, Batı Trakya Türklerinin bulunduğu coğrafya ile içinde yaşadıkları toplumun sosyo-kültürel yapısı incelenerek, Yunanistan'da azınlık olarak yaşayan Türklerin karşılaştıkları sorunlara da değinilerek, Batı Trakya Türk şiirinin nasıl bir ortamda var olduğu saptanmaya çalışılmıştır. Araştırmada, Batı Trakya Türk Edebiyatı ürünleri türleri bakımından incelenmiş, özel olarak ise bu türlerden şiir alanında verilen eserler tahlil edilmiştir. Batı Trakya Türk edebiyatı incelendiğinde, en çok şiir türünde eser kaleme alındığı dikkatimizi çekmiştir. Çalışmamızda önce Batı Trakya Türk Şiiri dönemlere göre dörde ayrılarak değerlendirilmiş, daha sonra bu farklı dönemlerdeki Batı Trakyalı Türk şairlerinin şiirleri, konularına göre sınıflandırılmıştır. Ayrıca çalışmamızda, incelediğimiz şiirlerin şekil ve biçim özelliklerine de kısaca değinilmiştir. Çalışmamızda Batı Trakya Türk Azınlığının önde gelen şairlerinden Alirıza Saraçoğlu, Asım Haliloğlu, Hüseyin Alibabaoğlu, Rahmi Ali, Mustafa Tahsinoğlu, Hüseyin Mazlum, Reşit Salim, Dr. İbram Onsunoğlu, Salih Halil, Mehmet Çolak, İmam Kasım, Ferruh Mehmet Pazvantoğlu, Cihan Abbasoğlu, Ercan Caneri, Nalan Saraçoğlu, İbrahim Baltalı, Şükran Raif, Abdürrahim Dede, Mustafa Çolak, Şefaat Ahmet, Sibel Gülistan, Füsun Süka gibi şairlerin şiirleri incelenmiştir. Şairlerin duygu ve düşünce dünyalarını ortaya çıkarmak amacıyla, şiirleri bireysel, sosyal ve siyasi temalara ayırarak; tabiat, aile, kadın, eğitim, sanat gibi alt başlıklara ayırarak, yorumlamaya gayret ettik. Çalışmamız neticesinde görülmüştür ki; Batı Trakya'da Türk şairler şiirlerinde, özellikle Batı Trakya Türk toplumunu yakından ilgilendiren eğitim, azınlık o, kadın olmak, Türk kimliğinin tanınmaması, göç gibi konularda duygularını ve düşüncelerini yoğun bir şekilde aktarmıştır. Kullandıkları sade ve anlaşılır dil ile Batı Trakya Türk toplumunun her kesimden ferdine ulaşmayı ve anlaşılabilir olmayı amaçlamış, bunu büyük ölçüde de başarmışlardır. Bu bakımdan Batı Trakya Türk şiiri, içinde doğduğu Batı Trakya Türk toplumunun sıkıntılarını, özlemlerini, mutluluklarını yansıtan bir ayna niteliğindedir.
Fasİh Ahmed Dede Dİvanı bağlamlı dizin ve işlevsel sözlüğü

Bu tezde klasik Türk edebiyatı 17. yüzyıl şairlerinden Fasih Ahmed Dede'nin Divanı, bağlamlı dizin ve işlevsel sözlük olarak hazırlanmıştır. TEBDİZ klasik Türk şiirine ait eserlerin anlam dünyasını ortaya koymak üzere, sözlük formatında hazırlanmış bir elektronik veri sistemidir. Divandaki manzumelerin sistemli ve düzenli olarak bağlamlı dizinlerinin hazırlanmasında bu sistem kullanılmıştır. Söz konusu sistem sayesinde elde edilen veriler ile Fasih Divanı'nın değerlendirmesi yapılmıştır. Divanda yer alan manzumeler şekil ve türlerine göre, her manzumeye numara verilerek TEBDİZ sistemine yüklenmiştir. Kelime ve kelime gurupları ek ve kök ayrımına gidilerek dönemin kültürel, siyasi ve sosyal yaşantısına uygun olarak TEBDİZ veri girişi yöntemiyle anlamlandırılmıştır. Anlamlandırılan kelime ve kelime gurupları TEBDİZ sisteminde alfabetik olarak bağlamsal dizin haline getirilmiştir. Kelimenin temel anlamının yanı sıra bağlamsal anlamı da verilerek hazırlanan bu sözlük, metin tahlili çalışmalarından farklı olarak edebi metinlerin zenginliğini gözler önüne sermesi bakımından önem arz etmektedir. Bu tez çalışmasında bağlamlı dizin ve işlevsel sözlüğün yanı sıra Fasih Ahmed Dede'nin klasik Türk edebiyatındaki önemi, hayatı ve eserleri ile ilgili bilgilere yer verilmiştir. Bu çalışma ile şairin dil ve üslubunun yanı sıra, mana zenginliğindeki özgünlüğünün ortaya konması hedeflenmiştir.
Nure'd-dİn İle Enİsü'l - Celİs hikayesi

XIX. yüzyılda yaşamış olan Ramazan Efendi hakkında hiçbir kaynakta herhangi bir bilgiye rastlanamamıştır. Elimizde bulunan yazma eserinin dışında başka bir eserinin var olup olmadığı bilinmemektedir. İncelemiş olduğumuz eser, Kültür ve Turizm Bakanlığı'na bağlı Türkiye El Yazmaları sitesinden temin edilmiş olup, Manisa İl Halk Kütüphanesi, Manisa Akhisar Zeynelzade Koleksiyonu 45 Ak Ze 1581 arşiv numarasıyla kayıtlıdır. Eserin istansah tarihi H. 1266, M. 1848 olarak belirtilmiştir. Dolayısıyla eser, XIX. yüzyıl eserleri arasında yer almaktadır. Eser, tek hikayeden oluşmakta ve eserin sonunda sakal-ı sünnet-i şerif duası, yağmur duası ve hezel dua ve ahdname yer almaktadır. Fakat bunlar çalışmaya dahil edilmemiştir. Eser, transkribe edilerek şekil özellikleri bakımından modern hikaye inceleme teknikleriyle incelenmiştir.
Hamzaname (5. cilt II. kısım)

14. yüzyıl şairlerinden olan Ahmedi'nin kardeşi Hamzavi tarafından kaleme alınan Hamzaname, Anadolu sahasında gerek gramer gerek halk edebiyatı açısından içinde zenginlikler barındıran nadide eserler arasındadır. Edebiyatımızda sade nesre güzel bir örnektir. Üzerinde çok fazla araştırma yapılmamış olan bu eserin günümüzde bilinen yetmiş iki cildi vardır. Biz de bu çalışmamızda Hamzaname'nin 85 varak olan beşinci cildin II. kısmını ele aldık. Öncelikle metnin transkripsiyonlu çevirisini yaptık. Ardından metnin özetini hazırladık. Daha sonra metnin tüm söz varlığını yansıtan kapsamlı bir sözlük oluşturduk.
Cemil Süleyman Alyanakoğlu'nun hayatı, sanatı, eserleri

'Cemil Süleyman Alyanakoğlu'nun Hayatı, Sanatı, Eserleri' konulu araştırmanın amacı Fecr-i Ati dönemi hikaye ve roman yazarlarından olan Cemil Süleyman'ı hayatı, sanatı ve eserleriyle bir bütün olarak incelemek ve tanıtmaktır. Yazı hayatına öğrencilik yıllarında hikayeler yazarak başlayan Cemil Süleyman (1886-1940), dönemin ferdiyetçi özelliğine uygun olarak kaleme aldığı hikaye ve romanlarıyla tanınır. Cemil Süleyman'ı bütün yönleriyle ele almayı hedefleyen bu çalışma, giriş ve sonuç dışında dört bölümden meydana gelmektedir. Birinci bölümde yazarın hayatı, sanatı, eserleri tanıtılmış; ikinci bölümde romanları, üçüncü bölümde hikayeleri değerlendirilmiş; dördüncü bölümde de roman ve hikayeleri dil ve üslup bakımından incelenmiştir. Sonuçta ise çalışma sonunda varılan hükümler, Kaynakça'da da çalışma sırasında yararlanılan kaynaklar yer almıştır. Cemil Süleyman' m bütün yönleriyle incelenmeye çalışıldığı bu araştırmanın, edebiyat araştırmalarında yol gösterici olacağını düşünmekteyiz.
Mehmet Nail Tuman ve Tuhfe-i Nailİ'si (inceleme-metin-indeks sayfa 101-200)

Tuhfe-i Naili, Türk Edebiyatı tezkirecilik geleneği içinde birçok tezkireyi bünyesinde barındırması bakımından önemlidir. İçindeki şairlerin biyografilerini verdikten sonra bütün kaynakları sayfa numaraları ile birlikte kaydetmesi, eseri mevcut tezkirelerden ayıran en dikkat çekici özelliktir. Tuhfe-i Naili'deki bazı şairlerin adları hiçbir kaynak eserde geçmemektedir. Mehmet Nail TUMAN bu şairleri, kütüphanelerdeki divanlarını inceleyerek bulmuş ve eserine eklemiştir. Bu araştırmada Tuhfe-i Naili ve müellifi Mehmet Nail TUMAN'ın hayatı şahsiyeti ve eserleri hakkında bilgi verilmiştir. Tuhfe-i Naili'nin kaynakları hakkında yapılmış çalışmalar belirlenmiştir. Meslek gruplarına, yüzyıllara, memleketlerine göre şairler sınıflandırılmıştır. Divanı olan şairlerin listesi çıkarılmıştır. Tuhfe-i Naili'nin 101 .-200. sayfaları arasında 437 şairin biyografisi bulunmaktadır. Transkribe edilen metne eklenen bilgiler, köşeli parantez içinde veya dipnot şeklinde gösterilmiştir.
Sözlü tarih kuramına göre Girit harbi

Çalışmamızda, sözlü tarih ekseninde, resmi tarih ile bağlantı kurularak Girit Harbi'nin sözlü şiir geleneğine yansımasının nasıl gerçekleştiği, toplumsal bellekte nasıl yorumlandığı, ortaya konularak bilimsel bakış açısıyla değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Öncelikle tezin genel hatları ortaya konmuş, sözlü tarih bağlamında, toplumsal bellek, folklor ve bellek, folklor ve sözlü tarih arasında disiplinler arası ve sözlü tarihe kaynaklık eden halk edebiyatı ürünleri ele alınmıştır. Girit Adası'nın coğrafi ve tarihi özellikleri anlatılmış, Girit Harbi, Osmanlı hakimiyeti sürecinde Girit tarihi ve adanın Yunanistan'a ilhakı değerlendirilmiştir. Kültürel bellek taşıyıcıları olarak aşıklar, Girit ve sözlü tarih ekseninde ele alınmıştır. Ayrıca Girit'te Osmanlı hakimiyeti ile birlikte tasavvufi düşüncenin yayılması; bu bağlamda divan şiiri, nesir ile birlikte oluşan kültürel yapı ve bu yapının sözlü şiir geleneğine yansıması üzerinde durulmuştur. Girit Harbi'ni anlatan gazavat-namelere de yer verilmiştir. Sözlü şiir geleneğinin öznesi olan Aşıklar, Girit Harbi ve Girit'te oluşturulan Osmanlı medeniyeti ve günümüz arasında bir köprü vazifesi görmüş, nesiller ve zümreler arasında bağlantıyı sağlamıştır.
Orta Cüz Hanı Abılay Han hakkında yazılmış tarihi jırlar

Bu tezde Orta Asya'daki önemli Türk devletlerinden biri olan Kazakların, tarihte yaşadığı olaylar ve istiklal mücadeleleri ele alınmıştır. Bu mücadele içinde Kazakları toplayıp bir araya getiren Abılay Han'la ilgili yazılmış olan tarihi jırlar incelenmiştir. Böylelikle bu alanla ilgili çalışma yapmak isteyen araştırmacılara da ön ayak olunmuştur. Türk dünyasının kültür varlığı için en önemli unsurlardan birisi Anadolu sahasında aşıklık geleneği, Kazak sahasında ise 'Jırcılık' olarak adlandırılan 'Jırcılık Geleneği'dir. Bu gelenek Türk cumhuriyetleri ve topluluklarında ortak bir mirastır. Bu çalışmada Kazakistan sahasında önemli olan 'Jırcılık Geleneği ve Tarihi Jırlar'ın yanı sıra Kazak Türklerinin tarihi, Kazakların bağımsızlık mücadeleleri, Kazak Türkçesi ve Kazak kelimesinin kökeni ele alınmıştır. Bunun yanı sıra Kazak edebiyatını ve bunun içerisinde sözlü edebiyatın en önemli ürünleri olan destanlar üzerinde durulmuştur. Öncelikle çalışmanın ana konusunu oluşturan Abılay Han hakkındaki tarihi jırların manzum kısımları muhteva açısından incelenmiştir. Daha sonra bu manzum kısımlar Türkiye Türkçesine aktarılmış, onların Latin alfabesine transkripsiyonu yapılmış ve son olarak da eserin orijinali teze eklenmiştir.
1968-1969 yılları arasında yayımlanan Türk romanlarında toplumcu gerçekçilik

Bu çalışmada, 1968- 1969 yıllarında yayımlanan Türk romanları, toplumcu gerçekçilik akımı açısından değerlendirildi. Romanlar, roman inceleme sanatına göre tahlil edilerek teknik, muhteva, dil ve üslup özellikleri açısından aynı başlıklar altında ortak noktalar bulunarak ve genel değerlendirmeler yapılarak incelendi. Çalışmada toplumcu gerçekçiliğin Batı ve Türk edebiyatındaki gelişim evreleri incelenerek, 1968- 1969 yılları arasında yayımlanan Türk romanlarına nasıl yansıdığı tespit edilmeye çalışıldı. Aynı zamanda 1968- 1969 yılları arasında Türk toplumunun siyasi, sosyal ve edebi açıdan yaşadığı gelişmeler verilmeye çalışıldı. Bu çalışmada, 1960 sonrası yıllarda yayımlanan toplumcu gerçekçiliğin Türk romanlarındaki şekilleniş biçimi ortaya konacaktır.
Hümayun-Name

Klasik Türk edebiyatı uzun asırlar boyunca Türk toplumunun edebi zevkine hitap edebilmeyi basarmıstır. Klasik Türk edebiyatı denince pek çoklarının aklına ilk gelen sey siirdir. Halbuki klasik Türk edebiyatının mensuryapıtları da azımsanmayacak sayıdadır. Özellikle bazı mensur eserler vardır ki ortaya koydukları sanatlı üsluplarıyla siirlerden asağı kalmayacak bir değerihaizdirler. Bu tarz eserlerin belki de en üst sıralarında yer alan Hümayunname, dört asır boyunca gündemde kalmayı basararak Türk insanının Kelile ve Dimne Hikayeleri ihtiyacını karsılamıstır. Kurgu, olay örgüsü ve vak'alarıanlatıs tarzı itibariyle Hümayun-name estetik bir yapı olarak karsımıza çıkmaktadır. Filibeli Alaaddin Ali Çelebi, özellikle, secileri eserindeuygularken kelime-seci-anlam üçleminin dısına çıkmamıstır. Eser bu yönüyle de basarılı bir mensur eser olma özelliği kazanmaktadır. Hümayun-name'yi benzeri eserlerden farklı kılan sey üslubudur. Filibeli Alaaddin Ali Çelebi, Hümayun-name'yi, Hüseyin Vaiz-i Kasifi'ninFarsça olarak kaleme aldığı, Envar-ı Süheyli adlı eserinden terceme etmistir. Ali Çelebi'nin tercemeyi yaparken aslına pek sadık kalmadığı, yaptığı ekleme ve çıkarmalarla Farsça orijinalini astığı konusunda pek çok kaynakbirlesmektedir. Ancak bu çalısma esnasında, ana hatlarıyla yapılan Envar-ıSüheyli-Hümayun-name mukayesesi, Filibeli Alaaddin Ali Çelebi'nin Envar-ıSüheyli'yi birebir aktardığını göstermistir. İki eserin ihtiva ettiği çerçeve veya hikaye sayısı aynıdır. İki eser arasında yapılacak daha kapsamlı bir mukayese çalısması bu gerçeği daha açık bir sekilde ortaya koyacaktır. Filibeli Alaaddin Ali Çelebi'nin, eserini ortaya koyarken Farsçaorijinaline sadık kalma yolunu tercih etmesi, Hümayun-name'nin asırla boyu süren söhretini ve gördüğü islevi gölgelemez. Sonuçta Ali Çelebi'nin tercih ettiği bu yol, baska bir dilden yapılan bir terceme çalısması sırasında kullanılabilecek yöntemlerden biridir. Bu tez çalısmasının asıl amacı, Hümayun-name'nin tenkitli metniniolusturmak olmustur. Bunun yanı sıra Giris bölümünde Filibeli Alaaddin Ali Çelebi'nin biyografisi ile Kelile ve Dimne Hikayeleri'nin terceme macerasınayer verilmistir. Çalısmanın birinci bölümünde Hümayun-name'nin sekil ve içerik özelliklerine değinilmistir. İkinci bölümde Hümayun-name'nin, KulMesud'un 14. yüzyılda yaptığı bir Kelile ve Dimne tercemesiyle ve FarsçaEnvar-ı Süheyli ile mukayesesine yer verilmistir. Üçüncü bölüm, Hümayunnamenüshalarına ayrılmıs olup eserin nüshalarının tavsifi yapıldıktan sonra tenkitli metnin hazırlanmasında kullanılan nüshaların seçiminde izlenen yöntem anlatılmaya çalısılmıs ve görülen tüm nüshaların seceresi verilmistir. Dördüncü ve son bölümde ise Hümayun-name'nin tenkitli metni yer almaktadır. Çalısmanın sonuna bir de özel isimler dizini eklenmistir.