Enfeksiyon sonrası gelişen bronşiyolitis obliteranslı çocukların uzun süreli izlemi; klinik, radyolojik özellikler ve prognozla ilişkili faktörlerin belirlenmesi

Bronşiyolitis obliterans, çocuklarda sıklıkla ağır bir akciğer enfeksiyonunu ya da kemik iliği/akciğer transplantasyonunu takiben ortaya çıkan küçük havayollarının fibrozisle kısmen veya tamamen tıkanmasıyla oluşan bir tür kronik obstrüktif akciğer hastalığıdır. Enfeksiyona ikincil gelişen bronşiyolitis obliterans hastalarının prognozunu gösterecek bulguların neler olduğuna dair yeterli veri yoktur. Kerbs von de Lungren 6 (KL-6) pnömosit tip 2 hücreleri ve bronşiyol epiteli yüzeyinde bulunan bir glikoproteindir. Serum KL-6 düzeyinin birçok interstisiyel akciğer hastalığında arttığı ve düzey yüksekliğinin hastalığın şiddetiyle ilişkili olduğu gösterilmiştir. Çalışmada, enfeksiyona ikincil bronşiyolitis obliteranslı çocukların uzun süreli izleminin retrospektif olarak değerlendirilmesi, hastalığın prognozunu etkileyen faktörlerin belirlenmesi, hastalığın ağırlığı ile serum KL-6 düzeyi arasındaki ilişkinin araştırılması ve diğer hastalık gruplarıyla serum KL-6 düzeyinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Hacettepe Üniversitesi İhsan Doğramacı Çocuk Hastanesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Ünitesi'nde takip edilen, Eylül 2010 ? Şubat 2012 tarihleri arasında son kontrollerine gelmiş 38 EİBO hastası çalışmaya dahil edildi. Hastaların geçirdikleri ilk ağır akciğer enfeksiyonu sırasındaki, EİBO tanısı aldıkları dönemdeki ve son kontrollerindeki klinik özellikleri ve bulguları sorgulandı. Hastaların 21'inin EİBO tanısı aldıkları dönemde çekilen, 8'inin de tedavi başlanmasından sonra çekilen akciğer tomografilerine ulaşıldı ve tomografiler modifiye Bhalla skorlamasına göre puanlandı. Hastaların 36'sından son kontrollerinde serum KL-6 düzeyi için kan örneği alındı. Kontrol grubu olarak Çocuk Acil Polikliniği'nde akut bronşiyolit, pnömoni veya astım atağı tanısı almış ve başka kronik hastalığı olmayan 32 hasta kabul edildi ve bu hastalardan serum KL-6 düzeyi için kan örneği alındı. İlk ağır akciğer enfeksiyonu sırasında mekanik solunum desteği gereken hastaların son klinik ağırlık skorları diğer hastalara göre daha yüksek bulundu (p; 0 .033). Hastaların EİBO tanısı aldıkları dönemde klinik ağırlık skorları yüksekse son kontrollerinde de istatistiksel olarak anlamlı şekilde klinik ağırlık skorlarının yüksek olduğu görüldü (r; 0 .355, p; 0 .029). Son klinik durumları daha kötü olan hastaların solunum fonksiyon testlerinden FEV1 değerlerinin daha düşük olduğu saptandı (r; ? 0 .524, p; 0 .012). EİBO hastalarının serum KL-6 düzeyi 2 ? 321, 73 U/ml arasında değişmekte olup, ortalama: 20,84 U/ml (SD 53,38) ve ortanca: 4,87 U/ml bulundu. EİBO hastalarının serum KL-6 düzeyi kontrol grubu hastalarına göre anlamlı şekilde düşük olduğu görüldü (p < 0 .05). İlk ağır akciğer enfeksiyonu döneminde hastanede yatış süresi daha uzun olan hastaların son kontrollerinde serum KL-6 düzeyinin istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha düşük olduğu bulundu (r; -0.498, p; 0 .004). Bu sonuçlar EİBO'ya neden olan ilk geçirilen akciğer enfeksiyonunun ağırlığı ile EİBO'nun klinik ağırlığı arasında anlamlı ilişki bulunduğunu göstermiş, ayrıca EİBO'nun akciğer transplantasyonu sonrası gelişen bronşiyolitis obliteranstan farklı olarak; süregelen ağır bir enflamasyondan ziyade KL-6 oluşumunu sağlayan pnömosit tip 2 ve bronşiyol epitelinin kalıcı hasarı ile giden bir hastalık olabileceğini de düşündürmüştür.