turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Türk kültüründe demir

Bu çalışmanın konusunu, 'Türk kültüründe demir' oluşturmaktadır. Demir, insan hayatı için vazgeçilmezdir. Demir, insanın koruma, savunma, barınma gibi doğal ihtiyaçlarını karşılamak için varlığına ihtiyaç duyulan bir unsurdur. Ondan birçok toplum faydalanmıştır. Onun ihtiyaç giderme özelliği yanı sıra silah olma yönüyle yok ediciliği, günlük hayattaki kullanımıyla yaşama bağlayıcılığı, hastalara şifa verme yönüyle iyileştiriciliği, doğa olaylarını müdahale ediciliği, kötü ruhlara ve nazara karşı koruyuculuğu gibi sembolik özellikleri de vardır. Demirin bütün bu özellikleri ve ateşle olan birlikteliği, ona korkuyla karışık saygı duymayı da gerektirmiştir. Demir, dünyadaki bu gerekliliklerinden dolayı hem Türklerde hem de birçok toplumda kutsal sayılmıştır. Türklerin zihinsel algıdaki tasarımında da 'Gök Tanrı' anlayışının merkezi konumunda olan demir, Tanrı'nın özüdür. Demirci de evrendeki ideal düzeni sağlamak için gökten yeryüzüne ve yeraltına Tanrı'nın temsilcisi olarak gönderilmiştir. Demirle ilgili her şey toplumların hafızalarda canlıdır ve demirciler de toplumların ortak kültürel belleğe ilişkin algı ve tasarımlarını taşıyıcı şahsiyetlerdir. Günümüz toplumlarında da demir ve demircinin kutsala ilişkin algısı devam etmektedir. Tez, üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, 'Element' olarak demir, Türkler dışındaki toplumlarda demirin maddi unsur, inanç ve kült olarak yeri ve öneminden oluşmaktadır. İkinci bölüm 'Demir/ temir' kavramı, Türklerde maddi unsur olarak demirin yeri ve kullanıldığı yerlerden oluşmaktadır. Üçüncü bölümde ise Türklerde inanç ve kült olarak, dile dayalı halk bilgisi ürünlerinde, toplumsal uygulamalarda ve törenlerde, tabiata ilişkin inanç ve uygulamalarda, mesleki inanç ve uygulamalarda demirin yeri ve önemi anlatılmıştır. Sonuç bölümünde de demirin diğer toplumlarla birlikte Türk toplumundaki anlamlandırılışı ve ona kutsiyet kazandırılışı üzerinde durulmuştur.
Türkçe dersi öğretim araçlarında yazım kurallarının öğretimi ve konuyla ilgili öğretmenlerin görüşü

Bu çalışmada, Türkçe dersi öğretim araçlarında yazım kurallarının öğretimi ve sıklığı ile Türkçe öğretmenlerinin bu konudaki görüşleri belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmanın temel amacı Türkçe dersinin temel dil becerilerinden olan yazmanın Türkçe dersi öğretim araçlarındaki sıklığını tarama ve Türkçe öğretmenleri görüşleri aracılığıyla bu sıklığı tespit etmektir. Bu amaçla çalışmada İlköğretim Türkçe MEB ve Pasifik Yayınları incelenmiş olup ayrıca Türkçe öğretmenlerinin görüşlerini belirlemeye yönelik, görüş formu hazırlanmıştır. Görüş formu, öğretmenlerle birebir görüşülerek yerinde uygulanmıştır. Veriler, Mardin merkez ilköğretimdeki 11 Türkçe öğretmeninden elde edilmiştir. Sonuç olarak MEB ve Pasifik Yayınlarında yazım ile ilgili etkinliklerin eşit olarak dağılmadığını, öğrencilerin çeşitli nedenlerden ötürü yazımla ilgili hata yaptıkları ve öğretmenlerin bu hataların farkında olduğu, Türkçe dersi öğretim araçlarında yazımla ilgili etkinliklerin yetersiz olduğu ortaya çıkmıştır.
Aşık Veysel'in şiirlerinin söz dizimi ve sözlük çalışması

İnsanlar arasında doğal bir vasıta görevi teşkil eden dilin bir milletin tarihi, birliği ve devamlılığı noktasındaki yeri yadsınamaz. Bir toplumun Edebiyatının gelişmişliği de yine o toplumun dilinin gelişmişliğiyle doğru orantılıdır. 2500 yıllık tarihi olan Türk milleti tarih boyunca farklı coğrafyalarda hüküm sürmüş ve dili de bu nisbetle zenginlikler kazanarak gelişmiş ve önemli bir edebi dil olarak hak ettiği yeri almıştır. Türk dili ilk edebi eserlerini sözlü geleneği vasıtasıyla vermiş ve takip eden yüzyıllarda farklı coğrafyalarda, farklı kollardan gelişimini sürdürmüştür. Sözlü geleneğin ürünü olan koşuk, sagu gibi türler kopuz adı verilen çalgı aletiyle ozanlar tarafından icra edilmiştir. Cumhuriyet Türkiye'sinde Halk Edebiyatı yeniden bir canlanma ve hak ettiği değeri görme süreci yaşarken Aşık Veysel kendini bu sürecin göbeğinde bulmuştur. Yüksek Lisans tezi olarak hazırlanan bu çalışmamızda Aşık Veysel'in ölümünden yıllar sonra toplanan ve bütün şiirlerini içinde barındıran İnkılap Yayınevi'nden çıkmış Dostlar Beni Hatırlasın adlı şiir kitabında şairin kendisine ait 157 adet şiiri incelenmiştir. Çalışmada bir Aşık Veysel sözlüğü vücuda getirilmiş olup kelimelerin sıklık dizini de sözlük içinde belirtilmiş bulunmaktadır. Bununla birlikte şairin kullandığı kelime grupları belirlenerek söz varlığı bağlamında incelenmiştir. Şairin söz varlığı incelenirken ana başlıklar ve alt başlıklar şeklinde sınıflandırma yöntemi tercih edilmiştir. Zengin bir kelime hazinesine sahip olan Aşık Veysel'in şiirlerinden hareketle edebi kimliği tahlil ve izah edilmeye çalışılmıştır.
Klasik Türk şiirine ait bir Mecmu'a-i Eş'ar

Klasik Türk edebiyatının altı yüzyılı aşan tarihi içinde, şairlerin estetik zevklerini yansıtan birçok eser verilmiştir. Bu eserlerden biri de şiir mecmu'a'larıdır. Üzerinde çalışılan mecmu'a, 06 Mil Yz A 7301 arşiv numaralı, Ankara Milli Kütüphane Yazmalar Koleksiyonu'nda 470 numaralı dvd'de kayıtlıdır. Mecmu'a-i Eş'ar adlı bu eser 64 şaire ait, muhammes, musammat, tahmis, nazire, kaside ve gazellerden oluşan, toplam 647 şiirden oluşmaktadır. Bu şiirlerin büyük kısmı, divanlarda yer alan şiirlerdir. Bunun yanında divanlara girmeyen bazı şiirler de bulunmaktadır.
Dana Ata Oğuznamesi ve oğuznamecilik geleneği

Dana, Dana-yan kelimesi, 'bilen, bilici, bilgiç' anlamına gelmektedir. Dana Ata, Dede Korkut gibi, Türkmenler arasında, son devrin bilicisidir. Türkistan'daki yaygın şekliyle, Ata kimliğine bürünmüş bir derviştir. Dana Ata, Oğuznamesi'nde kendisinin Pir soyundan geldiğini söylemiştir. Dana Ata Oğuznamesi, Hanlıklar devri Çağatay Türkçesi'yle tespit edilmiştir, hece vezninin 4 +4=8'li kalıbıyla yazılmıştır. Nazım birimi dörtlüktür. Oğuzname'nin tıpkıbasım metni St. Petersburg İlimler Akademisi Doğu Bilimleri El Yazmaları Bölümü, 1927-no 643'tedir. Küçük hacimli bir eser olmasına rağmen Oğuznamecilik geleneği açısından bir şecere ile orun ve ülüş paylaşımı mevcuttur.
İshak Ata'nın Hadİkatü'l-Arifİn isimli eseri ve tahlili

Hace İshak, XIV. yüzyılda yaşamış bir Yesevi şeyhidir. Kazıgurtlu olan şeyh, İspicab'da uzun bir süre kalmış ve halkı irşad ile meşgul olmuştur. Babası, Zengi Ata silsilesinden gelen ve müellifin eseri olan Hadikatü'l-Arifinde meşayıh-ı Türkistan olarak nitelendirilen ve kerametleriyle tanınan Yesevi şeyhi İsmail Ata'dır. Hadikatü'l-Arifin, İsmail Ata'nın menkıbelerini ve kerametlerini anlatan, muhtelif konulardaki sözlerine yer veren, birçok peygamber kıssası ve sufi menkıbesi içeren mensur bir tasavvufi eserdir. Sekiz nüshası tesbit edilen eserin bu çalışmada esas alınan nüshası, Özbekistan Fenler Akademisi Biruni Şarkiyat Enstitüsü Kütüphanesinin 11838 numaralı kaydında bulunmaktadır. 131 varaktan oluşan nüshanın müstensihi bilinmemektedir. İstinsah tarihi, 1259 olarak gösterilen nüsha, nestalik ile yazılmıştır. Eser on beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde ruhlar, ikinci bölümde ameller, üçüncü bölümde şeyh, dördüncü bölümde mürid, beşinci bölümde zikir, altıncı bölümde sema, yedinci bölümde hizmet, sekizinci bölümde irade, dokuzuncu bölümde tasavvuf, onuncu bölümde muhabbet, on birinci bölümde marifet, on ikinci bölümde ibadet, on üçüncü bölümde gereksiz şeyleri terk etme, on dördüncü bölümde makamlar, on beşinci bölümde bayram gecelerini idrak etme anlatılmıştır. Müellif, muhtelif konulardaki görüşlerini açıklarken ayet ve hadislere başvurmuştur. Bunların yanında Hanefi mezhebine ait çok sayıda eserin de ismini zikrederek beslendiği kaynakları bizlere göstermiştir. Eserin dili, Çağataycadır. Eser, hem Yesevilik geleneğinin eski eserlerinden olması ve Yesevi meşayihine dair ayrıntılı bilgiler vermesi bakımından hem de Çağataycanın ilk dönemine ışık tutması bakımından önemli bir eserdir.
Orhan Pamuk'un romanlarında aile ilişkileri

Toplumun temelini oluşturan aile kavramı birçok alanda olduğu gibi edebiyatın da konusu olmuştur. Aile kavramı roman, tiyatro ve hikaye olmak üzere birçok edebi türde işlenmiştir. İşlenen eserlerde aile kavramı aileler çeşitli yönleriyle ele alınmıştır. Bu tezde Orhan Pamuk'un tüm romanları incelenmiştir. Romanlar, geleneksel aile ve modern aile bağlamında değerlendirilmiştir. Ailenin değişimi ve dönüşümü ile aile bireyleri arasındaki ilişkilerle ilgili bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde 'geleneksel aile' hayatına ilişkin incelemeler yer alırken üçüncü bölümde ise 'modern aile' kavramı açıklanarak ailenin değişimine dair örnekler incelenmiştir. Modern ve geleneksel ailenin alt başlıklarında ise roman kişileri arasındaki ilişkiler, parçalanan aile örnekleri, geleneksel aile yapısının modern dönemde nasıl değişime uğradığı, aile modelleri, aile bireylerinin sosyal ve ekonomik durumları ile eğitim düzeyleri detaylı bir şekilde ele alınarak incelenmiştir. Bu bağlamda tezde; romanlardaki aile türleri, aile bireylerini oluşturan roman kişileri arasındaki ilişkiler, ailenin toplumla olan etkileşimi belirlenmeye çalışılmıştır. Romanlarında; evlilik öncesi ve sonrasına, eşler ve çocuklar arasındaki ilişkilere de değinen Orhan Pamuk, bu ilişkileri işlerken tanışma aşaması, birliktelik, boşanma, ihanet, mutsuzluk, kıskançlık gibi durumlara, aile içi kavga ve tartışmalara yer verdiği için bu konular da incelemenin kapsamına alınmıştır. Tezin amacı, Orhan Pamuk'un romanlarındaki aile ilişkilerini ve aile kavramını sosyolojiden yararlanarak inceleyip romanlarda yer alan aile modellerini belirlemek, yazarın geleneksel aile ile modern aile hayatını nasıl yansıttığını değerlendirmektir.
Türkçe yazan Ermeni yazarlarda Türk ve Ermeni imajı

Tezimize konu olan Türkçe yazan Ermeni yazarların hepsi Cumhuriyet sonrası dönem içindedir. Yazarlar Tehcir'e bizzat şahit olmasalar da eserlerin büyük çoğunluğu bu döneme ait anıları veya bundan sonraki süreci konu alır. Bunun dışında, ülke şartlarından dolayı yeni kuşağın İstanbul'a yönelişi eserlerin konusunda genişlemeye sebep olmuştur. Osmanlı'nın çöküş süreci onu oluşturan halklar açısından da sıkıntılar doğurmuştur. Bu dönemi işleyen eserler Türk ve Ermeni imajları açısından yoğundur ve çeşitlilik arz eder. Tehcir döneminden ve Cumhuriyetin ilanından uzak, daha çok İstanbul Ermenileri'ni ya da doğrudan yaşamı konu alan eserler arasında imajlar açısından yüklü olanlar bulunduğu gibi, insan tabiatını öncelleyerek imajlardan soyutlayan örnekler de vardır. Tez konusu gereği, Ermeni ve Türk tanımlamaları açısından zayıf olan eserler ve yazarları yüzeysel olarak işlenmiştir.
Giritli Sırrı Paşa'nın 'Sırr-ı İnsan' adlı eseri

XIX. yüzyılda yaşamış bir Osmanlı devlet adamı olan Sırrı Paşa resmi görevinin yanı sıra entelektüel bir kişiliğe sahiptir. Arapça, Farsça ve Rumca'yı iyi bilen, devlet işlerinden arta kalan zamanını eser telifi ile geçiren Sırrı Paşa eserleriyle kültür tarihimizde iz bırakmıştır. Sırrı Paşa'nın eserlerinin büyük çoğunluğu yakından ilgilendiği tefsir alanıyla ilgilidir. Bu tez çalışmasında Sırrı Paşa'nın hayatı, müfessirliği ve eserleri hakkında bilgi verilmiş, Paşa'nın İnsan Suresi'nin tefsiri olan Sırr-ı İnsan adlı eseri günümüz harflerine aktarılmış, metinde geçen Arapça ve Farsça kökenli sözcük ve tamlamaların sözlüğü oluşturulmuş yine metinde geçen eser isimleri, muhaddisler, müfessirler hakkında sözlük kısmında kısa bilgiler verilmiştir. Yapılan bu tez çalışmasıyla entelektüel bir devlet adamı olan Sırrı Paşa'nın Sırr-ı İnsan adlı eserinin gün ışığına çıkarılması, eserdeki zengin dil, üslup ve söz varlığına dikkat çekilmesi amaçlanmıştır.
Türk romanında hastalık ve doktor tipolojisi (1900-1950)

Bu tezde, 'Türk Romanında Hastalık ve Doktor Tipolojisi (1900-1950)' konusu, Türkiye'de yirminci yüzyılın ilk yarısında yayımlanmış romanlarda, bedensel hastalık olgusu, hasta ve hekim tipolojisi açısından değerlendirilmiştir. 1900- 1950 arası dönem, salgınların ve bulaşıcı hastalıkların sık görüldüğü bir periyottur. O nedenle romanlarda bahsi geçen başlıca hastalıklar verem, zatürre ve frengidir. Hastalık, romancının hem ası hem jokeridir. Romanlarda yapısall ve dramatik öğe olarak bulunan hastalık, bireysel ve sosyal etkileriyle, 'hasta odası', 'ölüm döşeği', 'savaşta hastalık', 'norm dışı beden' gibi birçok farklı yan temayı da türetme potansiyelindedir. Hekimlik, biyolojik, sanatsal ve etik yönü olan bir meslektir. Romanlarda da gerçek hayatta olduğu gibi, usta, acemi, sert, müşfik, paragöz ve fukara babası doktorlar bulunmaktadır. Çalışmamızda, hasta, hastalık ve hekim kavramlarının, çağrıştırdıkları yan anlamlarla birlikte romanlardaki işlevsel yönü incelenmiştir.
Hatmİ Dİvanı

Bu çalışmada 16. yüzyıl divan şairlerinden Hatmi Mustafa Beg ve kaynaklarda adı geçmeyen divanı incelenmiştir. Eser, Almanya Milli Kütüphanesi Türkçe Yazmalar Koleksiyonu'nda Diez. A. Oct. 159 numarada kayıtlıdır. Anthologie adıyla kaydedilen yazma içerisinde birbirinden farklı dört ayrı eser bulunmaktadır. Bu eserler karma bir şekilde ve yanlış sırayla tertip edildiğinden, içlerinden Hatmi Divanı'na ait olanlar ayrılmış ve kafiye harfine göre yeniden sıralanmıştır. Söz konusu eser transkribe edilip nesre çevirisi yapıldıktan sonra şairin dili ve üslubu belirlenmeye, şairin yaşadığı dönemin edebi yaşantısı içerisindeki yeri ve önemi tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışma metin, transkripsiyon, çeviri ve incelemeyi kapsamaktadır.
Orhan Kemal'in Ekmek Kavgası adlı öykü kitabında kelime grupları

Evrendeki iletişimi sağlayan en etkin canlı araç olan dil, aynı zamanda milli ve kültürel bir kimlik taşıyıcısıdır. Dilin bu özelliğine bağlı olarak milletler küresel dünya yarışıiçerisinde, milli benlik olgusunu en çok dil üzerinden korumaya çalışmışlardır. XX. yüzyılın ilk yarısında, İsviçreli bilim insanı Ferdinand De Saussure, dilin bağımsız bir bilim araştırma alanı olmasını sağlamış ve bu süreçten sonra dil ile ilgili bağımsız çalışmalar tüm dünyada hız kazanmıştır. Günümüz bilim dünyasında ise dille ilgili çalışmalar hem yukarıda bahsedilen sosyo-kültürel açıdan hem de dilbiliminbelirlediği kuramlar açısından yapılmaktadır. Türkçe, Ural-Altay dil ailesinin Altay koluna bağlı eklemeli bir dildir. Türkçede anlamı oluşturan unsurlardan birisözcüklerin eklerle bir araya gelerek kurdukları cümle birlikleridir. Türkçeninsözdizimini kuran bu cümle birlikleri içerisinde kelime grupları önemli bir yer tutar. Kelime grupları, belirli kurallara bağlı olarak cümle içerisinde yan yana gelerekoluşturulan kelime topluluklarıdır. Yazarın söylem evreninde hangi sözcükleri seçtiği ve kaleme aldığı söz konusu kelime gruplarının çözümlenmesi ile elde edilebilir. Bu çalışmada Türk edebiyatının güçlü kalemlerinden Orhan Kemal'in Ekmek Kavgasıadlı öykü kitabındaki 'Ekmek Kavgası, Revir Meydancısı Yusuf, Mahalle Bekçisi Ali, Köpek Yavrusu, Ekmek, Sabun ve Aşk, Bir Öksüz Kız Etrafında, Bir Ölüye Dair, Birİnsan, Teber Çelik'in Karısı ve Afaracı Hacı Ali' adlı öykülerde yer alan kelime grupları incelenecektir. Bu sayede, yazarın sık kullandığı kelime gruplarından hareketle onun söylem dünyasına ait kimi özellikler elde edilmeye çalışılacaktır.
Sevim Ak'ın hikaye ve romanlarında yer alan eğitsel iletiler

Ülkemizde 21. yüzyılın başından itibaren edebiyatın yeni bir kolu olarak ön plana çıkmaya başlayan çocuk edebiyatı, çocuğun eğitiminde önemli bir görev üstlenmiştir. Çocuk edebiyatı ürünlerinin çocuğun eğitimi üzerinde etkili olabilmesi için yazarın bir ileti sunması gerekir. Bu iletiler çocuğun hayata dair bilgi edinmesini ve duygusal, ahlaki, sosyal yönden gelişmesini sağlayacaktır. Günümüzde çocuğa yönelik, eğitsel değeri yüksek eserler veren yazarlarımızın sayısı artmıştır. Bu yazarlarımızdan biri de Sevim Ak'tır. Sevim Ak, çocuk kitabı yazarlığını ayrı bir yazarlık biçimi olarak görmekte ve bu yazarlık biçiminin özel hassasiyetler gerektirdiğini savunmaktadır. Bu nedenle çocuk dünyasına duyarlılıkla yaklaşmış, çocukların aile, toplum, okul sorunlarına eğilirken onların gerçeklerini, hayal dünyalarını göz ardı etmemiş, onları ciddiye almıştır. Eserlerinde yaşamın gerçeğinden kopmadan çocuğa özgü sorunları, korkuları, kaygıları, beklentileri, çocuk-yetişkin çatışmalarını konu edinerek aile yaşantılarına, sosyal çevre yaşantılarına, okul yaşantılarına yönelik eğitsel iletiler sunmaktadır. Bu çalışma Sevim Ak'ın hikaye ve romanlarındaki eğitsel iletileri, araştırmak amacı ile yapılmıştır. Yapılan çalışmada Sevim Ak'ın hikaye ve romanlarındaki eğitsel iletiler, belirlenmiş, bu iletilerin aktarılmasına araçlık eden kişi, olay ve durumlar betimlenmiştir. İletiler, yönelik oldukları yaşantı alanlarına göre sınıflandırılmıştır.
Hamzavİ'nin Hamza-namesi (19. cilt)

Hamza-name, Hz. Hamza'nın serüven hayatı ve yapmış olduğu savaşları anlatan destani halk hikayelerinin adıdır. Hz. Hamza, İslam dini uğruna yapmış olduğu savaşlarla Müslümanların arasında simgesel bir kahraman haline gelmiştir. Hamza-nameler, İslam coğrafyasının farklı mekanlarında halk hikayecileri tarafından anlatılarak günümüze kadar gelmiştir. Söz varlığı ve gramer açısından oldukça verimli bir metin olan Hamza-name'nin tespit edilmiş yetmiş iki cildi vardır. Biz, çalışmamızda Hamza-name'nin 19. cildini inceledik. Öncelikle metnin transkripsiyonlu çevirisini yaptık. Ardından metnin özetini hazırladık. Daha sonra metnin tüm söz varlığını yansıtan kapsamlı bir sözlük oluşturduk.
Türkçe ve Yeni Gerçek Dergilerinin incelenmesi

Dergiler, dönemin kültürel, siyasal ve sosyal meselelerinin tartışıldığı, yazar-okur-edebiyat üçlüsünü bir araya getiren kitle iletişim araçlarındandır. Türk edebiyatının tarihsel gelişiminde, yeni fikir ve sanat hareketlerinin oluşmasında, genç sanatçıların tanınmasında dergilerin yeri önemlidir. Tanzimat ile beraber daha çok Batı'ya ayak uydurma, oradaki gelişmeleri yakından takip etme adına çıkarılan dergiler, Cumhuriyet'in ilanından sonra yapılan devrimlerin halka anlatılması ve benimsetilmesi noktasında önemli işlevlere sahip olmuştur. Türkçe ve Yeni Gerçek dergileri de bu dergilerdendir. Bu çalışmada Ocak 1960 ile Temmuz 1964 tarihlerini kapsayan ve 43 sayı çıkan Türkçe dergisi ile Eylül 1967 ve Ekim 1968 tarihlerini ele alan ve 11 sayı çıkan Yeni Gerçek dergisi değerlendirilmiştir. Bahsi geçen dergilerin incelemeleri yapılarak Türk edebiyatındaki önemi ortaya koyulmuştur. Çalışma dört bölüm, sonuç ve kaynakçadan oluşmaktadır. Giriş kısmını oluşturan birinci bölümde 1960- 1970 arası siyasal-sosyal koşullar ve edebiyat-sanat ortamları ele alınmış ve dönemin diğer dergileri incelenmiştir. İkinci bölüm Türkçe dergisinde yer alan metinlerin incelenmesine, üçüncü bölüm ise Yeni Gerçek dergisindeki metinlerin incelenmesine ayrılmıştır. Dördüncü bölümde dergilerin sistematik dizini verilmiştir. Her iki derginin mizanpaj özellikleri incelenmiş, sistematik tahlilleri yapılarak dergideki yazılar değerlendirilmiştir. Ayrıca dönemin tanınmış yazarlarına ve genç sanatçılarına sayfalarını açan Türkçe ve Yeni Gerçek'ten hareketle 1960- 1970 arası Türk edebiyatının nabzı tutularak, dergilerin edebiyatımızdaki rolü ortaya konulmuştur.
Hamzaname (55. cilt) inceleme-metin-sözlük

14. yüzyılda ilk defa Hamzavi tarafından yazıya geçirilen Türkçe Hamzaname metinleri, Hz. Hamza'nın şahsiyeti etrafında oluşmuş İslami kahramanlık hikayelerinin ilklerindendir. Hamzavi, Emir Süleyman'ın musahiplerden divan şairi Ahmedi'nin kardeşidir. Eserinin adı dolayısıyla Hamzavi mahlasını almış olup asıl adı bilinmemektedir. Anadolu sahasında ortaya çıkan bu eser, söz varlığı ve gramer açısından yazıldığı dönemin özelliklerini yansıtması bakımından oldukça değerlidir. Hamzaname adlı eser yetmiş iki ciltten oluşmaktadır. Bu çalışmada, elli beşinci cildi ele alınmıştır. Öncelikle metin incelemesi yapılmış olup metnin hikayesi sunulmuş devamında metnin transkripsiyonlu çevirisi yapılmıştır. Son olarak metnin tüm söz varlığını yansıtan kapsamlı bir sözlük ortaya konmuştur.
Teehhül Aleminde: İnceleme-metin

Bu tez çalışmasında, eserlerini Servet-i Fünun edebiyatının etkisinde oluşturan, 1871 yılında İstanbul'da doğan, 3 Aralık 1938 tarihinde İstanbul'da vefat eden Safvet Nezihi'nin Teehhül Aleminde isimli eserini, Latinize ederek günümüze kazandırmak amaçlanmıştır. Safvet Nezihi'nin 1901 yılında İkdam gazetesinde tefrika edilen, 1902 yılında ise kitap olarak basılan Teehhül Aleminde isimli romanı ile ilgili araştırmalar yapılmış ve söz konusu eserin bugüne kadar Latinize edilerek metin incelemesinin yapılmadığı tespit edilmiştir. Bunun üzerine ilk önce eser Latinize edilmiş ardından Safvet Nezihi'nin hayatı, eserleri ve edebi kişiliğiyle ilgili kaynak kitaplar taranmış ve Safvet Nezihi'nin edebi anlayışıyla ilgili bulgulara ulaşılmıştır. Son olarak da ulaşılan bu bulguların ışığında, Latinize edilmiş olan Teehhül Aleminde isimli romanın incelemesi yapılmıştır. Çalışmamızın 'Giriş' bölümünde Servet-i Fünun Edebiyatı, Safvet Nezihi'nin hayatı, eserleri ve edebi kişiliği ile ilgili bilgiler verilmiştir. 'Birinci Bölüm'de eser; biçim, olay örgüsü, şahıs kadrosu, zaman, mekan ve tema başlıkları altında incelenmiştir. 'İkinci Bölüm'de Teehhül Aleminde isimli romanın Latinize edilmiş metni yer almaktadır. Tüm bu çalışmaların neticesinde tespit edilen bulgular 'Sonuç' bölümünde değerlendirilmiştir.
Yaşar Kemal'in romanlarında ağalık kurumu

Bu tezde, toplumcu gerçekçi Türk romanının Anadolu'dan yükselen sesi olan Yaşar Kemal'in (Göğceli, 1923 -İstanbul, 28 Şubat 2015) İnce Memed, Dağın Öte Yüzü, Akçasazın Ağaları, Kimsecik serileri ile Binboğalar Efsanesi ve Teneke romanlarında ağalık kurumunun nasıl ele alındığı incelenmiştir. Yaşar Kemal, söz konusu yapıtlarında inşa ettiği kurgusal evrende ağaları/beyleri, halkı ezen, sömüren karakterler olarak tasarlamış ve metinlerin temel çatışmasını onların inşa ettiği sömürü düzenine karşı çıkan 'soylu eşkıya'larla 'ağalar/beyler' üzerinden yapılandırmıştır. Bu çerçevede, çalışmada öncelikle Osmanlı'nın son dönemlerinde başlayan çözülme ve Cumhuriyetin ilanı sonrası toprak sisteminde ortaya çıkan aksaklıklar ve bu aksaklıkların ağaların/beylerin güçlenmesinde oynadığı rol saptanmıştır. Ardından, yapıtlardaki 'soylu eşkıya'ların nasıl yapılandırıldığı incelenmiştir. Bu karakterler ezilen halkın içinden gelen, zulüm görmüş, başkaldırmaya mecbur olan insanlardır. Maruz kaldıkları sömürü ve zulüm nedeniyle kendileri ve ezilen halk adına ağlara/beylere karşı çıkan, direnen, gerektiğinde ellerini kana bulayan bu karakterler 'soylu eşkıya'lara dönüşüp halkın ihtiyaç duyduğu kahramanlar olurlar. Çalışmanın ana sorunsalını oluşturan ağaların/beylerin temsili ise romanlarda din ve ahlak sömürüsü, emek sömürüsü, rüşvet ve devlet memurları ile kurulan çıkar ilişkileri çerçevesinde tartışılmıştır. Yaşar Kemal, özellikle 'ağalar'ı tek boyutlu kötücül karakterler olarak yapılandırır ve 'soylu eşkıyalar'ı aracılığıyla onları cezalandırır. Diğer taraftan ezilenin yanında olmakla birlikte köylünün cehaletini eleştirmiş ve bozuk düzenin değişmemesinin bir sebebi olarak da bu cehaleti gösterir. Bütün bunlar onun, değişen dünya düzeni içerisinde Çukurova özelinden evrensel olana yaptığı göndermeler aracılığıyla daha yaşanılası bir dünyaya duyduğu özlemin ifadesidir.
Ahmet Midhat Efendi'nin romanlarında edebiyat coğrafyası: Karadeniz ve çevresi

Çalışmamızda edebiyat-coğrafya/coğrafya-insan bağlamından hareket edilerek coğrafya merkezli bir okumayla Ahmet Midhat Efendi'nin 'fikirlerini uygulama/yerleştirme alanı' olarak coğrafyayı nasıl kullandığının ve 'hayal edilen, tasarlanan', 'yaşanılan' ve 'algılanan' coğrafyalarla fikirleri arasındaki ilişkinin tespiti ve değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma, yazarın fikirlerinin coğrafya ve mekan ile nasıl beslendiğinin ve kendisine esin kaynağı olan edebiyat-coğrafya ilişkisinin ortaya konması bakımından önem arz etmektedir.