Öz açıklamalı çözümlü örneklerle desteklenmiş çevrimiçi öğrenme sürecinin karar kurallarını uygulama becerilerine etkisi

Bu çalışmanın amacı, üniversite öğrencilerinin karar kurallarını uygulama becerilerinin geliştirilmesine destek olmak, karar kuralları hakkında farkındalık kazandırmak ve etkili bir karar verme süreci oluşturmalarını sağlamak üzere öz açıklama ile desteklenmiş çözümlü örneklere dayalı olarak tasarlanan bir çevrimiçi öğrenme sürecinin karar kurallarını uygulama becerilerine, kalıcılığa ve bilişsel yüke etkisini incelemektir. Bu çalışmada, öntest-sontest kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2015- 2016 öğretim yılında Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi bölümü 3. sınıfta öğrenim görmekte olan 56 (35 kadın, 21 erkek) öğrenci oluşturmuştur. Deney grubu (n=28) için öz açıklama ile desteklenmiş çözümlü örneklere dayalı bir çevrimiçi ortam ve kontrol grubu (n=28) için öz açıklamasız çözümlü örneklere dayalı bir çevrimiçi ortam geliştirilmiştir. Bu ortamlar geliştirilirken çözümlü örnek tasarım ilkelerinden ve çoklu ortam tasarım ilkelerinden yararlanılmıştır. Deney ve kontrol grupları kendileri için geliştirilen çevrimiçi öğrenme ortamında karar kuralları ile ilgili 2 haftalık öğrenme sürecine katılıp, bu ortamda yer alan etkinlikleri tamamlamışlardır. Veri toplamada hem nicel hem de nitel araçlar kullanılmıştır. Nicel veriler 'Kişisel ve Akademik Bilgi Formu', 'Yetişkinler İçin Temel Matematik Okuryazarlığı Becerileri Uygulama Testi', 'Bilişsel Yük Ölçeği' ve 'Karar Kurallarını Uygulama Becerileri Testi' ile toplanmıştır. 'Kişisel ve Akademik Bilgi Formu' ile öğrencilerin cinsiyet, yaş, genel not ortalaması bilgileri toplanmıştır. 'Yetişkinler İçin Temel Matematik Okuryazarlığı Becerileri Uygulama Testi', karar kurallarını uygulama becerisi ile yüksek ilişki gösteren temel matematik okuryazarlığı becerilerinin deney ve kontrol grupları arasında bir farkın olup olmadığının belirlenmesinde kullanılmıştır. 'Bilişsel Yük Ölçeği', öğrencilerin karar kuralı sorularının çözümünde oluşan bilişsel yüklerini belirlemede kullanılmıştır. Öğrencilerin karar kurallarını uygulama becerilerini ölçmek amacıyla asıl test (Bruine de Bruin, Parker ve Fischhoff, 2007) temel alınarak 24 soruluk yeni bir 'Karar Kurallarını Uygulama Becerileri Testi ' geliştirilmiştir. Testin KR-20 katsayısı 0,91 olarak bulunmuş ve testin oldukça yüksek bir güvenilirliğe sahip olduğu belirlenmiştir. Araştırmanın nitel verilerini toplama sürecinde ise, uygulama sonucunda tüm öğrencilerden öğrenme sürecine yönelik yansıma verileri toplanmıştır. Ayrıca, uygulama sonucunda 8 öğrenci ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Nicel verilerin analizinde, betimsel analiz teknikleri, tekrarlı ölçümler için tek faktörlü ANOVA analizi, tekrarlı ölçümler için iki faktörlü ANOVA analizi, tek faktörlü varyans analizi, gruplar arası tek faktörlü ANCOVA ve Pearson momentler çarpımı korelasyon dağılımı, nitel verilerin analizinde ise içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, öz açıklamalı çözümlü örneklere dayalı çevrimiçi öğrenme sürecinin, öğrencilerin karar kurallarını uygulama becerilerinde anlamlı bir değişim meydana getirdiği ortaya konulmuştur. Ayrıca çevrimiçi öğrenme süreci sonunda, deney ve kontrol gruplarında bulunan öğrencilerin karar kurallarını uygulama becerilerinin kalıcılığının devam ettiği tespit edilmiştir. Öz açıklamalı çözümlü örneklere dayalı çevrimiçi ortamda verilen karar kurallarını tanımanın karar kurallarını uygulama becerileri ile yüksek düzeyde pozitif bir ilişkisi olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte, öz açıklama yapan deney grubunun karar kurallarını uygulama sorularında oluşan bilişsel yük puanlarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Alanyazınla tutarlı olarak tüm öğrencilerin daha karmaşık ya da zor olarak nitelendirilen karar kurallarında daha fazla bilişsel çaba harcadıkları bulunmuştur. Sonuç olarak öz açıklamalı çözümlü örneklere dayalı çevrimiçi ortamın öğrencilerin karar kurallarını uygulama becerileri performansını ve bilişsel yükü artırdığı, kalıcılık performansını ise etkilemediği görülmüştür.