Çocuk nefroloji polikliniğinde hematüri nedeni ile tetkik edilen olguların uzun dönem izlem sonuçlarının retrospektif olarak değerlendirilmesi

Amaç:Hematüri, en az iki kez tekrarlanan santrifüje idrar analizinde ışık mikroskobu ile 40'lık büyütmede en az beş adet eritrosit görülmesidir. Birçok renal veya üriner sistem hastalığının ilk bulgusu hematüri şeklinde olabilir. Çocuklarda hematüri görülme sıklığı %1-3 arasında değişmektedir. Hematüri makroskobik ya da mikroskobik, semptomatik ya da asemptomatik şekilde olabilir. Çalışmamızda amacımız önceden sağlıklı olan, ilk kez başka bir yakınması olmaksızın makroskopik ya da rutin incelemeler sırasında saptanan mikroskobik hematüri nedeniyle başvuran 0-18 yaş grubundaki hastaların tanıları, hastalık seyri ve kısa-orta dönem izlemleri sonucunda prognozlarını değerlendirmektir. Gereç-yöntem: Çalışmamızda Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hastalıkları ve Sağlığı AD Nefroloji polikliniğine asemptomatik hematüri şikayeti ile başvuran ve yaşları 0-18 arasında değişen 111 olgunun retrospektif olarak incelenerek etiyolojinin, izlem, tedavi sürecinin belirlenmesi ve prognozun değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Tüm dosyalar olguların başvuru şikayetleri, yaşları, cinsiyetleri, ailede böbrek hastalığı öyküsü, fizik muayene bulguları, hematüriye eşlik eden idrar ve kan bulguları, görüntüleme tetkikleri, böbrek biyopsi sonuçları, saptanan hematüri nedenleri ve uygulanan tedaviler yönünden tarandı. Bulgular: Çalışmamıza dahil 111 olgunun 48'i kız (%43,2), 63'ü erkek (%56,8), başvuru yaşı ortalaması 7,8 ( 3,5) yıl olarak saptanmıştır. Hematüri şekline göre sınıflanmasında 59 olgu (%53,2) mikroskobik hematüri, 52 olgu (%46,8) makroskobik hematüri tanısı almıştır. Mikroskobik hematürisi olan olguların 28'inde (%47,4) glomeruler kaynaklı; 26'sında (%44) glomerül dışı kaynaklı nedenler bulunmuştur. Glomerül dışı kaynaklı nedenlerden en sık saptanan neden taş hastalığıdır(%28,8). Glomeruler kaynaklı nedenler arasında en sık saptanan benign ailesel hematüri olmuştur (%18,6). Makroskobik hematüri nedeni ile basvuran olgulardan 33'ünde (%63,5) glomerüler kaynaklı; 19'unda (%36,5) glomerul dışı kaynaklı nedenler bulunmuştur. Glomerül dışı nedenlenler en sık saptanan taş hastalığıdır(%19,2). Glomeruler nedenler içinde en sık tanı alan APSGN (%28,8) olmuştur. Çalışmamızda mikroskobik hematürisi olan 20 olguya, makroskobik hematürisi olan 18 olguya (toplam 38 olgu) böbrek biyopsisi uygulanmıştır. Makroskobik hematürisi olan olguların böbrek biyopsi sonuçlarında Mezangioproliferatif Glomerulonefrit ve mezenjiyal proliferasyon daha fazla saptanmıştır. Mikroskobik hematürisi olan olguların böbrek histopatolojik inceleme sonuçlarında IgA Nefropatisi, İGBMH ve Alport Sendromu daha fazla saptanmıştır. Sonuç: Sistemik bulguları olmayan makroskopik hematüri ilk bulgusu olan ya da rastlantısal olarak mikroskobik hematüri saptanan olguların kısa-orta süreli izleminde böbrek fonksiyon testleri normal sınırlarda seyrederken izlemde önemli bulgu mikroskobik hematürili olgularda makroskopik hematüri ile başvuranlara göre daha çok görülen mikroskobik hematürinin devam etmesidir. Elde olunan bulgular izlemde mikroskopik hematüri dışında bulgu ortaya çıkmasa da bu hastaların mikroskobik hematüri devam ettiği sürece ortaya çıkabilecek ek bulgular yönünden izlenmesinin uygun olacağını düşündürmektedir.