turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Abdilla Islamow'un 'Oglanlar' adlı eseri üzerine bir dil incelemesi

Diğer Türk boyları gibi göçebe bir hayat süren Türkmenler Oğuz kökenlidir. Oğuzların büyük çoğunluğu X. yüzyılda İslamiyeti kabul edince Müslüman olmayan Oğuzlara Türkmen adını vermişlerdir. Türkmen Türkçesi başlı başına Oğuz grubu Türk lehçelerinin doğu kolunu oluşturur ve Türkmenistan Cumhuriyeti'nin resmi yazı dilidir. Türkmenistan dışında Özbekistan, Karakalpakkistan, Kazakistan ve Tacikistan Cumhuriyetleri ile Rusya Federasyonu'nun Stavropol bölgesinde de Türkmen Türkçesi konuşan topluluklar vardır. Oğuz Türkçesine ait özellikleri en iyi koruyan lehçe olan Türkmen Türkçesi, Doğu Türkçesinden de etkilenmiş olması sebebiyle, Kıpçak ve Çağatay Türkçelerinin özelliklerini de taşımaktadır. Asli uzunlukları sistemli bir şekilde koruyor olması Türkmen Türkçesinin en belirgin özelliğidir. Çalışmanın esasını oluşturan metin, Türkmen yazar Abdılla Islamow'un 1985 yılında Magarif yayınevi tarafından basılan 'Oglanlar' adlı hikaye kitabıdır. Türkmen kiril alfabesiyle yazılan 72 sayfalık eserde on iki Türkmence hikaye yer almaktadır. Materyal olarak temel alınan eserin yazı çevrimi, Türkiye Türkçesine aktarımı yapılıp dil özellikleri, ses ve yapı bakımından incelenip gramatikal dizini hazırlanarak söz varlığı ortaya konulmuştur. Bu çalışmanın Türklük bilimi ve özellikle Türkmen Türkçesi araştırmalarına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Roman tekniği açısından Cemşİd ü Hurşİd

Ahmedi, Divan edebiyatının 14. yüzyıldaki önemli şairlerinden biridir. Kaleme aldığı Cemşid ü Hurşid adlı mesnevisinin konusunu Salman-ı Saveci'den almış olmasına rağmen eserini telif hale getirmiştir. Divan edebiyatında en çok kullanılan nazım şekillerinden biri olan ve edebiyatımıza Fars edebiyatından geçen mesneviler, yazıldığı dönemlerde toplumun hikaye ve roman ihtiyacına cevap veren anlatmaya dayalı türlerden biridir. Bu çalışmada Ahmedi'nin yazmış olduğu Cemşid ü Hursid'in roman türüyle olan ilişkisi, benzer ve farklı yönleri ele alınarak mesnevilerin romanın sahip olduğu unsurlann ve anlatım tekniklerinin ne kadarına ve ne ölçüde sahip olduğu irdelendi. Sonuçta mesnevilerin romanın bünyesinde bulundurduğu pek çok unsura sahip olduğu; buna rağmen gerek romana ait unsurlann kullanılışındaki titizlik ve aynntılara yer verme gerekse anlatım tekniklerinin bilinçli kullanımı bakımlanndan romandan aynldığı; ancak romans diyebileceğimiz türe özgü niteliklere sahip olduğu görüldü.
Cihan Aktaş'ın hikayeciliği

Bu çalışmada İslamcı kadın yazarlardan Cihan Aktaş'ın ele alınan on üç hikaye kitabından yola çıkılarak yazarın hikayeciliği, sanat anlayışı ve hayatına bütüncül bir bakış getirilmiştir. Hikayelerin konuları bakımından; İslamın kadına bakışını feminizm öğretisiyle beraber ele alarak konuya kadının bireysel özgürlüğü çerçevesinde yaklaşan ilk yazarlardan olmuştur. Meseleye aktüel siyasetten uzak bir biçimde yaklaşırken kadının toplumdaki rollerini irdelemiş ve kadının hayata katıldığı her alandaki konulara değinmiştir. Toplumun her kesiminden kadınları hikayesine alan yazar, başörtülü kadınlara ve yaşadıklarına hidayet romanlarının didaktik üslubunun dışında bir yaklaşım sergilemesinin yanı sıra modern hikayecilik tekniklerini kullanıp dili ustaca kullanmıştır.
Bakİ ve Fuzulİ divanlarında mekan tasavvuru

Klasik Türk şiiri, zengin bir kültürel mirastan beslenmiş, belirli dönemlerde muhteva ve üslup konularında bazı küçük farklılıklara uğrayarak tekamül sürecini tamamlamıştır. Düz yazıdan ziyade, şiir alanında varlığını hissettiren klasik Türk edebiyatının en önemli özelliği, ele alınan konunun estetize edilerek anlatılmasıdır. Bu çalışmada maddi kültürün önemli unsurlarından biri olan mekanın, Baki ve Fuzuli divanlarında tasavvur edilme biçimi ele alınmıştır. Önce mekan hakkında genel bilgiler verilip mekanın edebi eserlerdeki işlevi üzerinde durulmuş, daha sonra Baki ve Fuzuli divanlarında geçen mekan adları taranmış, bunların kullanıldığı beyit ve bentlerden konuyu yansıtacak olanlar seçilmiştir. İncelemeye tabi tutulan şiirlerin yeni yazıya aktarımı birebir yapılmamıştır. Şiirin anlam bütünlüğü esas alınarak klasik şiir geleneğinin belirlediği sınırlar çerçevesinde söz konusu mekanlar şerh edilmeye çalışılmıştır. Böylece insan/şair için büyük bir öneme sahip olan mekanın tasavvur edilme biçimi ortaya konularak, Baki ve Fuzuli'nin yanı sıra klasik Türk şiiriyle ilgili yapılacak tematik çalışmalara az da olsa katkı sağlanacağı umulmaktadır.
Mesİhİ Dİvanı sözlüğü

14. yüzyıldan başlamak üzere 19. yüzyıla kadar varlığını sürdürmüş olan divan şiiri Türk Kültürü Tarihi açısından önemlidir. Yapmış olduğumuz bu sözlük çalışmasının amacı şairlerin kelimelere yüklemiş olduğu farklı anlamları bağlam aracılığı ile tespit etmektir. Bunu tespit ederken de bağlamlı sözlük yardımı ile kelimerin edebi dil içindeki seyrinin takibi de yapılmış olacaktır. Anlamlandırma çalışmalarına katkıda bulunmak için elektronik ortamda TEBDİZ sistemi oluşturulmuştur. 15. yüzyılın sonu ve 16. Yüzyılın başında yaşamış olan Rumeli şairlerinin önde gelenlerinden Mesihi'nin Prof. Dr. Mine Mengi tarafından 2014 yılında 2. baskısı yapılan divanı da bu sistemden yararlanarak bağlamlı dizin haline getirilmiştir. Kelimelerin tamamının bulunduğu bu çalışmada her kelimenin anlamı metnin bağlamı üzerinden anlamlandırılmıştır.
Süleyman Sudi'nin polisiye romanları

Bu çalışmada, Süleyman Sudi'nin Çilingirin Esrarı, Gece Kuşları ve Milli Cinayat Koleksiyonu adlı polisiye romanları, Osmanlı-Türk polisiye romanının özellikleri göz önünde bulundurularak yapısall açıdan incelenmiştir. Çilingirin Esrarı romanının, 1914 yılında Cemiyet Kütüphanesi tarafından yayımlanmış Osmanlıca baskısı, Latin harflerine çevrilerek kullanılmıştır. Gece Kuşları romanının Seval Şahin tarafından yayına hazırlanan, Milli Cinayat Koleksiyonu romanının ise Didem Ardalı Büyükarman tarafından yayına hazırlanan baskısı kullanılmıştır. Ayrıca Süleyman Sudi'nin hayatı ve eserleri hakkında bilgi verilmiş ve Osmanlı-Türk polisiye edebiyatına da değinilmiştir. Sonuç olarak Süleyman Sudi' ye ait bu üç eser karşılaştırılmış ve Batı polisiyesi ile arasındaki farklar ortaya konulmuştur.
1960'lı yıllar Türk öykücülüğünde sinema dili ve anlatım teknikleri

Sergei Mikhailovich Eisenstein (1898-1948), sessiz sinema döneminin en önemli kuramcılarından biri olarak bilinmektedir. Onun film kuramıyla biçimci sinema, izleyiciyle buluşturulur. Sinema, görüntülerin belli tekniklerle art arda getirilmesiyle oluşan bu biçimci dil aracılığıyla imgeye, metaforik anlatıma kavuşturulur. Bu teknikler dışında sinemada sıkça kullanılan 'genel kurgu teknikleri' ile 'kamera çekim teknikleri' sinemanın özgün yapısını oluşturmaktadır. Bu tezde, Eisenstein'ın 'kurgu teknikleri'yle birlikte, sinemanın 'genel kurgu teknikleri' ve 'kamera çekim yasaları' göz önünde bulundurularak 1960'lı yıllarda yayımlanan öyküler, sinema diline dönüştürülmüştür. Tutkulu Perçem, Yanık Saraylar, Gecede, Özgürlük Masalı, Bodur Minareden Öte, Av, Cumartesi Yalnızlığı, Ay Büyürken Uyuyamam adlı öykü kitaplarından seçilen eserler, kurgu teknikleri ile kamera çekim yasaları dikkate alınarak incelenmiştir. Tezde, örnekleme yöntemiyle seçilen öykülerde sinema kurgu ve çekim teknikleri gösterilmiştir. Eisenstein'ın sanatsal bir form içerisinde ele aldığı kurgu, görüntülerin çarpışmasıyla elde edilir. Genel kurgu tekniklerinde ise çekim parçalarının birleşmesi esas alınır. Araştırmada, incelenen öyküler ilkin film senaryosuna dönüştürülmüş sonra da öykülerde bu kurgu tekniklerinin izleri sürülmüştür. Ayrıca, tezde edebiyatın sinema diliyle yorumlanabileceği ve sinemaya özgü biçimsel tekniklerin öykülerde gösterilebileceği kanıtlanmıştır.
İsfendiyaroğlu Rüstem Bey dİvanı : inceleme ve metin

Bu çalışma kapsamında çevriyazısını sunmayı ve incelemeyi amaçladığımız Kasımi Divanı'nın bugün için bilinen tek nüshası, Berlin Devlet Kütüphanesi'nde Ms. Or. Oct. 3122 numarayla kayıtlıdır. XV. yüzyılda yaşadığı tahmin ettiğimiz Kasımi'nin asıl adı Rüstem Bey/Çelebi olup İsfendiyaroğulları Beyliği'nden Kasım Bey'in oğludur. Klasik Türk edebiyatı çalışmaları açısından önemli bulduğumuz bu Divan'ın şimdiye kadar herhangi bir çalışmaya konu olmaması; XV. yüzyıl gibi erken bir dönemde tertip edilmesi; gündelik hayat, gelenek, görenek, adet, inanış ve yemek kültürü gibi muhteva yönünden zengin bir içeriğe sahip olması; atasözü ve deyim bakımından pek çok misal içermesi; beylikler dönemiyle ilgili tarihi bilgiler sunması ve klasik edebiyatımızdaki ilk ramazaniyelerden birine sahip olması gibi yönlerden dikkat çekmektedir. 'Kasımi'nin Hayatı ve Ailesi', 'Divan'ın İncelenmesi', 'Divan'dan Hareketle Kasımi'nin Edebi Kişiliği ve Üslubu' ve 'Metin' olmak üzere dört ana bölümden oluşan bu tez, Kasımi Divanı'nı tüm yönleriyle ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Bu anlamda ilk olarak Kasımi'nin ailesiyle ilişkisi bakımından İsfendiyaroğulları Beyliği kısaca tanıtılmakta, şairin ailesi ve hayatıyla ilgili kısıtlı sayıdaki bilgiler sunulmaktadır. Bunun ardından şekil ve muhteva yönünden Divan'ın detaylı bir incelemesi verilmektedir. Bu doğrultuda şekil özellikleri olarak nazım şekilleri, vezin, kafiye ve redif tablolar yardımıyla incelenmektedir. Bunun yanında şairin ramazaniye özelliği gösteren kasidesi değerlendirilmektedir. Ayrıca bütün şiirleri gelenek, görenek, adet, telakki, inanış, gündelik hayat, giyim, kuşam, süslenme, alışveriş ve yemek kültürü gibi sosyal hayat yönünden ve kitap kültürü, yazıyla ilgili hususlar, dini ve tasavvufi unsurlar, şahsiyetler ve yer adları gibi farklı açılardan tahlil edilmektedir. Bunun ardından Divan'dan hareketle şairin edebi kişiliği ve üslubu tanıtılmakta, dil kullanımına dair tasarrufları gündelik dil ve edebi dil kullanımı olarak incelenmektedir. Son olarak nüsha tavsifi ve metin öncesi hazırlıklardan sonra Divan'ın çevriyazısı ve şiirlerin nesre çevirisi sunulmaktadır. Böylece bu tez kapsamında tüm yönleriyle tahlil etmeye çalıştığımız ve çevriyazısını sunduğumuz Kasımi Divanı'nın klasik Türk edebiyatı çalışmalarına katkı sunması beklenmektedir.
Ubeydi: Hayatı - edebi kişiliği ve Divanının tenkitli metni

XVI. yüzyıl şairi Ubeydi'nin Divan'ı mevcut iki el yazması karşılaştırılarak incelenmiş, elden geldiği ölçüde doğru metin oluşturulmuştur. Ayrıca şaiin hayatı, kişiliği ve eserleri hakkında bilgi veren temel kaynaklar taranmış, özellikle divandaki şiirlerinden yola çıkılarak şairin dünyaya bakış açısı, değer ölçüleri, çeşitli konulardaki duygu ve düşünceleri sentez halinde özetlenmiştir. Öte yandan şairin yaşadığı yüzyıldaki genel bilgilerden yola çıkılarak şairin çağındaki yeri ve önemi daha iyi kavranıp belirlenmeye çalışılmıştır. Şiirlerinin morfolojik ve semantik açıdan ayrıca incelenerek, tahlil edilmesinin hem şairin kendisine özgü, hem de çağına özgü düşünce yapısının daha iyi kavranacağı kanaati anlaşılmıştır. Böyle bir çabanın, sözcükleri, kavramları içinde geçtikleri cümlelerden soyutlamadan yerinde ve daha gerçekçi kavrama amacıyla yardımcı olacak yeni bir deyimler sözlüğünü oluşturmada katkıda bulunacağı açıktır. Tabii bu çaba, her yüzyıl, için o yüzyılda yaşamış tüm şairler için söz konusudur. Dileğim, bir çabayı daha değerli kılmak, yarım bırakmamak için, konuya ilgi duyan her kesin. hem eleştiri görevini yapması, hem de sorumluluğun, bir şeyi en önce ve daha iyi fark ettiği andan itibaren kendisine yüklenen bir öğe olduğunu bilmesidir.
Kirkor Ceyhan'ın eserlerinin oluşumsal yapısalcı yöntem ışığında incelenmesi

Bu çalışma, Kirkor Ceyhan'ın öykülerinin Lucienn Goldmann'ın oluşumsal yapısallcı yöntemine göre incelenmesini içermektedir. Oluşumsal yapısallcı yöntem, sanat eserinin öznesinin birey değil, toplum olduğu fikrinden hareketle oluşturulmuştur. Yazar, içinde yaşadığı toplumun bir parçası olduğu için eserlerinde toplumsal, ekonomik ve sosyal yapıyı yansıtır. Anlamlı bir bütün olan sanat eserinin anlaşılmasında yapıya ait unsurlarının yanında metni çevreleyen, metin dışı unsurların da incelenmesi gereklidir. Bu bağlamda, oluşumsal yapısallcı yöntem içkin yani metnin yapısall unsurlarının incelendiği ve aşkın yani metni çevreleyen unsurların araştırıldığı iki aşamadan oluşur. Goldmann'ın anlama ve açıklama aşaması dediği bu iki süreç birbirinden ayrı düşünülemez. Bu çalışmada oluşumsal yapısallcı yöntemin seçilmesinde Kirkor Ceyhan'ın eserlerinin toplumsal yönünün güçlü olması belirleyici olmuştur. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Araştırmada elde edilen sonuçlar sonuç bölümünde yer almaktadır. Çalışmanın ek kısmında ise Kirkor Ceyhan'ın oğlu Arsen Ceyhan ile yapılmış bir röportaj bulunmaktadır.
Türk hikaye ve romanında marjinal söylem, karşı kültür ve yeraltı edebiyatı (2001-2020)

Bu çalışma, marjinal söylemle 1980'li yılların sosyo-kültürel panoramasında ortaya çıkma alanı bulan ve 1990'lı yıllardan itibaren Türk edebiyatının kendi dinamikleri doğrultusunda ilk örnekleri verilmeye başlanan yeraltı edebiyatının 2001 yılından bu yana oluşan görünümünü incelemektedir. Kavram üzerinde yapılan tartışmalara rağmen bir tür olarak çerçevesi çizilemeyen yeraltı edebiyatının ilk dönem eserlerinin ardından bu çalışmanın yapıldığı döneme kadarki zaman dilimi içerisinde yayımlanan eserlerin tespiti ve incelenmesi ile kavramın türleştirilmesi amaçlanır. Bu amaç doğrultusunda yakın okumaya tabii tutulan kimi eserler, yeraltı edebiyatı ile bazı yönlerden benzerlikler taşıyan türlerin sınırlarına dahil edilir. Bunun yanı sıra kimi eserlerin yeni edebiyat kavramları ile anılması gerekliliği tespit edilir. Bizarro Kurgu, Loser Edebiyat/Edebiyatı ve Bipolar Kurgu adlandırmalarının ilk kez bu çalışma ile tanımlamaları verilir. Yeraltı edebiyatı, ana akım edebiyatın noksan bıraktığı kısımları doldurduğu kadar değişmeye/dönüşmeye devam eden toplumsal yapıların geleceğe yönelik olası durumlarının bir habercisi konumundadır. Bunun dışında yeraltı edebiyatı, toplumların dönem içinde değişen estetik ve edebi zevklerinin takibini de yapmaktadır. Bu çalışmada roman ve hikaye türlerinde verilen eserlerde yeraltı edebiyatının başat unsurları incelenirken bu türün gelişim süreci de takip edilir. Çalışmada öncelikle marjinal söylem ve yeraltı edebiyatı kavramlarına değinilir. Yeraltı edebiyatının genel özellikleri sıralandıktan sonra Batı'da ve Türkiye'de yeraltı edebiyatını ortaya çıkaran sosyo-kültürel, ekonomik ve düşünsel şartlar incelenir. Yeraltı edebiyatı roman ve hikayelerindeki anlatı unsurlarının ele alınmasıyla eserler üzerinde inceleme konusu yapılacak unsurların genel bir görünümü çizilir. Marjinal söyleme sahip olan fakat yeraltı edebiyatına dahil edilemeyecek eserlerin birbirinden ayrı bölümlerde incelenmesiyle marjinal söylem ve yeraltı edebiyatı arasındaki ilişki ve ayrımlar vurgulanır.
19. yüzyılda Osmanlı toplumu ve basılı Türkçe edebiyat: Etkileşimler, değişimler, çeşitlilik

Bu tez, 19. yüzyıl Türkçe Osmanlı edebiyatı hakkında bugüne kadar yazılmış edebiyat tarihlerinin çoğunluğunun, inceleme nesnesinin genellikle edebiyat dışı ölçütlere göre seçilmiş çok sınırlı bir bölümünü yansıttığı varsayımına dayanmaktadır. Dolayısıyla, bunlara dayanarak yapılan çoğu araştırma ve incelemenin Osmanlı edebiyat evrenini tam olarak kavramaktan uzak olduğu öne sürülmüştür. Çalışmada, inceleme nesnesi hakkında dar görüşlülük sorununu aşabilmek amacıyla, basılı Türkçe metinlerin mümkün olduğunca eksiksiz bir haritasını çıkarmak ve edebiyatın oluştuğu ortama odaklanmak gerekli görülmüştür. Bunu başarabilmek için, 1800- 1900 yılları arası Arap, Ermeni ve Yunan harfleriyle basılmış Türkçe metinlerin bibliyografik bir veri tabanı hazırlanmıştır. Elde edilen malzemenin özgül niteliklerine göre yeni bir sınıflama ve sayma yöntemi geliştirilmiştir. Veri tabanından yola çıkılarak edebi türlerin zamandizinsel hareketleri ve üretim yüzdeleri ortaya konmuştur. Bu yolla, alan hakkındaki dönemselleştirmeler ve kalıplaşmış yargıların sorgulanabileceği çeşitli araçlar elde edilmiştir. Bu araçların, 19. yüzyılın tarihsel, siyasal ve sosyokültürel gelişmeleriyle koşut biçimde ve el yazması edebiyat metinleriyle karşılaştırmalı olarak yorumlanmasıyla yapılan gözlemler ve varılan sonuçların başlıcaları şunlardır:Öncelikle, Osmanlı İmparatorluğu'nun modernleşme serüvenini kavrayabilmek için edebiyatın anahtar bir alan olduğu gösterilmiştir. İkinci olarak, Osmanlı'nın Müslüman ve gayrimüslim cemaatleri arasında bugün sandığımızdan daha güçlü bir etkileşim ve alışveriş olduğu gözlemlenmiştir. Üçüncü olarak, basım ve yayıncılık alanındaki ilerlemenin sözlü ve yazılı kültürden basılı kültüre çarpıcı bir geçişe ivme kazandırdığı ve bunun da toplumsal ve edebi dönüşümlere yol açtığı anlaşılmıştır. Son olarak, bu dönüşümlerin geleneksel, klasik ve yeni gelişmekte olan edebi türlere etkisi tartışılmış ve yeni araştırma alanları sunulmuştur.
Kitab-ı Köroğlu (vr.33b-75a)

Çağatay Türkçesi, 15. yüzyılın başlarından 20. yüzyılın başlarına kadar, yaklaşık olarak, Osmanlı Devleti dışında kalan Asya'daki doğu Türklüğünün edebi dilidir. Kitab-ı Köroğlu, Çağatay Türkçesinin Klasik Sonrası Dönemi'ne ait bir eserdir. Bu çalışmada Çağataycanın son devirlerine ait Kitab-ı Köroğlu adlı destan metni incelenmiştir. Eser, Mirza Halil Yüzbaşıyev Karabaği tarafından 20. yüzyıl başlarında istinsah edilmiştir. Elinizdeki çalışma Kitab-ı Köroğlu'nun 32 b-68b varakları arasındaki bölümü üzerinde yapılmıştır. Eserin varyantları, içeriği hakkında bilgi ve kısa bir özet verildikten sonra metnin imla ve dil özellikleri üzerinde durulmuştur. Metnin transkripsiyonu yapılmış, en sonda da dizine yer verilmiştir.
Modern Türk şiirinde Kudüs

Şehirlerin de bir özü, bir ruhu vardır. Her şehir, içinde yaşayan toplumu etkiler, toplum da şehri etkiler. Şehir ve insan arasında kaçınılmaz bir etkileşim söz konusudur. Bazı şehirler ise Allah tarafından mukaddes kılınmıştır. Sahip olduğu bu mukaddeslik dolayısıyla daha saygıdeğerdir, Mekke gibi, Medine gibi, Kudüs gibi. Kudüs'ü Mekke ve Medine'den ayıran özellik, onun her üç semavi din ve pek çok peygambere ev sahipliği yapmış olması ve üç dinin de kutsal mabetlerini, hatıralarını içinde bulundurmasıdır. Bu nedenle gerek dini gerek coğrafi konumu dolayısıyla Kudüs, farklı çağlarda farklı devlet ve kişiler tarafından ele geçirilmiş, yönetilmiştir. En huzurlu ve adaletli günlerini ise İslam hakimiyeti altındayken yaşamıştır. Bu mukaddes şehrin tarih boyunca tanıklık ettiği, yaşadığı zorluklar, güzellikler, acılar, sevinçler şiirlere de konu olmuştur. Hem Arap şiirinde hem de Türk şiirinde bu şehrin acılarını, sevinçlerini, hüznünü görmek mümkündür. Bu tezin amacı da Modern Türk şiirinde kaleme alınmış Kudüs şiirlerini tespit etmek, Tarih, Coğrafya ve Medeniyet ekseninde, hangi tema veya kavram dahilinde yazıldıklarını açıklayabilmektir. Üç bölümden oluşan bu çalışmada önce Kudüs'ün 'Tarihi ve Coğrafi Kimliği' hakkında bilgi verilmiş, sonra 'Tarih, Coğrafya ve Medeniyet Bilinci' kapsamında bir değerlendirme yapılmış, en son da 'Modern Türk Şiirinde Kudüs Duyarlılığı' başlığı altında Kudüs şiirleri tarih, medeniyet ve coğrafya ekseninde, şiirlerde yer aldıkları konu veya kavram çevresinde tasnif edilerek tespit edilmiştir.
Samiha Ayverdi'nin romancılığı

'Samiha Ayverdi'nin Romancılığı' adlı bu tezde, Türk Edebiyatı'nın önemli kalemlerinden olan yazarın, Aşk Budur, Batmayan Gün, Ateş Ağacı, Yaşayan Ölü, İnsan ve Şeytan, Son Menzil, Yolcu Nereye Gidiyorsun, Mesih Paşa İmamı adlı romanları, Roman Çözümleme Yöntemi adlı eserin öngördüğü terimler dizgesi ve tasnif sistemine uygun olarak incelenmiştir. Eserler, 'Anlatıcı tipi', 'Bireysel ve toplumsal konular', 'Zaman', 'Mekan', 'Kişiler kadrosu', 'Romanların adlandırılması', 'Olay kurgusu', 'Metinlerarasılık', 'Dil ve üslup' başlıkları altında ele alınmış; edebi, tarihi, kültürel, felsefi art planları ile kurgusal yapıları göz önüne konulmuştur. Böylece, Tasavvufi temellere dayanan manevi bir arayış içerisine giren bireyin yaşantısını; manevi arayışının öncesi ve sonrasını içine alan bir çerçevede öyküleyen Ayverdi'nin romanlarına derinlik ve sanatsal boyut kazandıran niteliklerin anlaşılması amaçlanmıştır. Yazarın kültürel, tarihi, dini, felsefi birikimlerden yararlanma biçimi üzerinde özellikle durularak; bu birikimlerin konu düzleminden kurgu düzlemine geçen etkinliği irdelenmiştir.
Türkiye Türkçesinde kalıplaşmış eksiltili yapılar

Eksilti, basta en az çaba harcama kanunu gelmek üzere çesitli sebeplerden kaynaklanancümlede, cümlenin ögelerinde kelimede, kelime gruplarında, eklerde ve seslerde meydana gelen bir dil olayıdır. Kalıplasmıs eksilti ise özellikle konusma dilinde sıkçakullandıgımız bazı kalıp ifadelerde meydana gelen eksilti biçimidir. Kalıplasma veeksiltinin bir araya geldiklerinde gerek yapı gerekse anlam bakımından birbirlerini tamamlayıcı ve destekleyici bir görev üstlendikleri görülmektedir. Elde ettigimizmalzeme kalıplasmıs eksiltili ifadelerin Türkçede çok büyük oranda yer aldıgını ortaya koymakta ve Türkçenin farklı bir boyutunu ortaya çıkarmaktadır. Kisilerin dili iyi bilmesi, kalıplasma, kullanım sıklıgı ve eksiltili ifadenin tamamlanabilir nitelikte olmasikisiler arasında eksiltiye ragmen iletisimi sağlam aktadır.
Mecmu'a-yı Eş'ar(06 hk 3961) inceleme-metin-tıpkıbasım

Çalıştığımız Mecmu'a-yı Eş'ar sahibi belli olan bir mecmu'adır. Bu itibarla edebiyat tarihine katkı sunacak bir mahiyet gösterir. Bu mecmu'a 17. yy divan şairlerinden Arif'e aittir. Mecmuadaki şiirlerin genel görüntüsüne bakıldığında 'Piri' mahlasıyla şiirler yazan Sadrazam Pir Mustafa Paşa etrafında kümelenen şairlerin, şiirlerinin ağırlık teşkil ettiği bir mecmu'adır. Mustafa Paşa şairleri diyebileceğimiz bu şairler, mecmu'anın sahibi Arif onun dostları ve sadrazamla iltisaklı olan Bari' , Arif ve Şehib gibi şairlerdir. Bu şairlerin dışında Arif'in kendisine üstad olarak gördüğü Lam Çeleb 'nin şiirleri de mecmu'ada dikkat çekici sayıdadır. Yine aynı dönemin üstad şairlerinden Balıkesirli Rasih Bey'in şiirlerine de yer verilmiştir. Bizim için bu mecmu'anın en kaydeder tarafı sahibinin belli oluşu ve bir şair topuluğunu temsil eden ve adeta onların ortak bir eseri gibi görülen yönüdür.
Kerküklü şair Hicrİ Dede hayatı, sanatı ve eserleri

'Kerküklü Şair Hicri Dede'nin Hayatı, Sanatı ve Eserleri' adlı araştırmamızın amacı (1877-1952) yılları arasında Kerkük'te yaşamış Hicri Dede'nin hayatı, sanatı ve eserlerini tanıtmak ve bütün olarak incelemektir. Şiir yazma hayatına henüz 17 yaşındayken başlayan Hicri Dede sosyal gerçekçi çizgide yazdığı şiirleriyle tanınır. Şairimiz divan edebiyatı tarz ve Aruz vezniyle şiir yazmıştır. Hicri Dede, klasik divan şiirinin sadece şekil tekniğini ve sanat oyunlarını uygulaması bakımından belirli bir etki altında kalmış. Konu ve anlatım bakımındansa az çok yenilik yapmaya özen göstermiştir. Şiirin canlı ve insanda duygu yaratan bir hali bulunduktan sonra herhangi bir tarz ve üslupla yazılmasına itiraz etmemiş. Hicri Dede'nin şiirlerini tanıtmayı ve şairliğini belirlemeyi amaç edinen bu çalışma, Giriş ve Sonuç dışında dört bölümden meydana gelmektedir. İlk bölümde şairin hayatı ve sosyal dünyası ele alınmıştır. Tezin ikinci bölümünde şairin sanat hayatı, sanat çevresi ve çalışma biçimikonuları işlenmiştir. Üçüncü bölümde Hicri Dede'nin şiirleri incelenmiştir. Şiirler içerik, nazım şekli, nazım türü, dil ve üslubu ayrı ayrı ele alınmıştır. Tezin dördüncü bölümü ise şairin basılmış şiirleri ve gazetelerdeki tefrika şiirleri toplanarak Osmanlı Türkçesinden yeni harflere aktarılmıştır.
Zübdetü'l-Beyan

Bu çalışmada, Muhammed İbn-i Abdulhamid el-Ladiki'nin Zübdetü'l-Beyan adlı eserinin dil incelemesi yapılmıştır. Çalışmamızda Ön Söz, Giriş ve Sonuç dışında İnceleme, Metin, Dizin olmak üzere üç bölüm bulunmaktadır. İnceleme bölümünde eserin istinsah edildiği yıllardaki dil özellikleri ve dilin bağlı olduğu kurallar tespit edilirken, bu bölümde ayrıca, 15. yüzyılda Arapça ve Farsçanın Türkçeye etkisinin ne kadar olduğu da belirlenmeye çalışılmıştır. Metin bölümünde, Arap harfli metnin yazı çevirimi yapılmıştır. Dizin bölümünde, metinde geçen sözcükler alfabetik olarak sıralanmış ve sözcüklerin anlamları verilmiş, sözcüklerin ve sözcüklere getirilen eklerin varak ve satır numaraları eklenmiştir.