Joaquın Rodrigo'nun piyano sonatlarının form, armonik, teknik ve müzikal analizi

Yirminci yüzyıl, müzik alanında pek çok yenilikçi fikirlerin ortaya çıktığı bir dönem olarak karşımıza çıkmakla birlikte, eski kompozisyonel stillerin de yeniden bestecilik materyali olarak kullanıldığı bir zaman dilimi olarak kendini göstermektedir. Müzikal ögelerde yaşanan büyük dönüşümlerin yanında neo-klasik akımda olduğu gibi eski formlara da yönelim yaşandığı bilinmektedir. Yirminci yüzyıl müziğinin önemli isimlerinden biri de neo-klasik eserleri bulunan İspanyol besteci ve piyanist Joaquin Rodrigo'dur. Yaşamı süresince çok sayıda eser üreten Rodrigo, tanınmış gitar eserlerinin yanında, piyano için yazmış olduğu eserlerle de dikkat çekmektedir. Gitar konçertosu ile ünlü olmasından dolayı genellikle piyanist kimliği ile anılmayan Rodrigo'nun, piyano eğitiminde önemli bir yere sahip olduğu düşünülen piyano eserlerinin yeterince tanınmadığı söylenebilir. Buradan yola çıkılarak araştırmanın amacı, Rodrigo'nun yaşadığı dönem ve coğrafyada gelişen müzik akımları doğrultusunda Album Centanario Piano kitabında yer alan Cinco Sonatas de Castilla olarak bilinen Sonata, Sonata en fa sostenido menor, Sonata en Re, Sonata como un Tiento, Sonata en La isimli piyano sonatlarının form, armonik, teknik ve müzikal analizini yaparak piyano eğitimi repertuarına çalışma rehberi niteliğinde bir bilgi kaynağı olarak katkı sağlamaktır. Bu araştırmanın, piyano eğitimcilerine ve öğrencilerine form, armonik, teknik ve müzikal bilgi kaynağı olabilmesi yönüyle önemli olduğu düşünülmektedir. Araştırma nitel araştırma tekniklerinden durum çalışmasına örnektir. Betimsel araştırma yöntem ve tekniklerinin kullanıldığı bu çalışmada alt problemler doğrultusunda öncelikle öğretim elemanlarının görüşlerini almak için nitel araştırma yöntemlerinden yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Öğretim elemanlarının görüşlerinin alınmasından ardından doküman inceleme yoluyla literatür taranmış ve Rodrigo'nun piyano sonatları analiz edilmiş, birbirleri ile benzer ve farklı yönleri tespit edilmiştir. Piyano öğretim elemanları ile yapılan görüşmeler sonucunda, öğretim elemanlarının Rodrigo'yu bir besteci olarak tanıdıkları ancak piyano eserlerine ilişkin bilgi sahibi olmadıkları tespit edilmiştir. Araştırmanın form analizi basamağında Rodrigo'nun sonatlarında sonat allegrosu, şarkı formu ve tiento biçimi ile neo-klasik yaklaşımının görüldüğü söylenebilir. Armonik analiz doğrultusunda Sonata, Sonata en Re ve Sonata en La'nın klasik dönem sonat allegrosu armonik yapısını yansıttığı; armonik çeşitliliğin görüldüğü Sonata en fa sostenido menor ve Sonata, como un Tiento'da ise bir 20. Yüzyıl bestecisi olarak Rodrigo'nun çağdaş stilini göstermiş olduğu belirtilebilir. Teknik analizde elde edilen bulgular ışığında her sonatta legato, staccato, aksan, çift ses ve oktav geçişlerinin yer aldığı görülmektedir. Bu tekniklerin sağ ve sol elde diğer tekniklerle de birlikte kullanılmasından dolayı, sonatların piyano eğitimi sürecinde teknik gelişimi destekler nitelikte olduğu söylenebilir. Müzikal analiz doğrultusunda sonatlarda çeşitli ritim kalıpları ile poliritmik yapılar ve İspanyol müziği karakterini yansıtan ritim kalıplarının kullanıldığı, bununla birlikte tekdüze ritmik yapıların da yer aldığı görülmektedir. Ritmik yapıları benzer nitelikte olan sonatlarda melodik yapının da benzer olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca sonatlarda ritmik ve melodik çeşitliliğin yoğun olduğu söylenebilir. Araştırmada elde edilen bulgular doğrultusunda ulaşılan sonuçlardan hareketle, piyano derslerinde eser seçiminde Rodrigo'nun piyano eserlerine yer verilerek, bestecilik stilinin tanıtılması ve öğrencinin farklı kültürlere ilişkin bilgi sahibi olması; Rodrigo'nun Cinco Sonatas de Castilla eserindeki sonatları çalışacak veya öğrencilerine çalıştıracak piyano eğitimcilerinin araştırma kapsamında yer alan analizler doğrultusunda eserleri tanımaları önerilir.