Effect of treatment on ımplicit questions and its implications on different cognitive styles

YÜKSEK LİSANS TEZ OZU ÖRTÜK SORULAR ÜZERİNE VERİLEN EĞİTİMİN ETKİSİ VE BU ETKİNİN FARKLI BİLİŞSEL TİPLERE SEZDİRİMİ Ebru Tuba YÜRÜR İngiliz Dili Eğitimi Anabilim Dalı Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, March 2001 Danışman: Yrd. Doç. Dr. Hülya ÖZCAN Okuma-anlama yetisinde, öğrencilerin aynı zamanda bilişsel yapılanma yetileriyle de ilgili olduğu ortaya çıkarılan örtük sorulan cevaplamak, eleştirel düşünme, çıkarım yapma ve analiz etme yetilerini gerektirdiğinden öğrenciler örtük sorulan cevaplamakta zorluk çekmektedir. Bu yüzden, bu çalışma, okuma-anlama yetisinde, çıkanm yapma ve analiz etme yetileri üzerine verilen eğitimin, öğrencilerin örtük sorulan cevaplamadaki performanslannda bir farklılık yaratıp yaratmadığını ve bilişsel tiplerin okuyuculann örtük sorulardaki performanslannı etkileyip etkilemediğini araştırmaktadır. Bu çalışma Anadolu Üniversitesi Hazırlık Okulunda gerçekleşmiştir. Veriler 88 öğrenciden elde edilmiştir. Öğrencilerin alan bağımlılık ve alan bağımsızlık düzeyleri Saklı Şekiller Grup Testindeki puanlanna dayanarak belirlenmiştir. Ayrıca, okuma-anlama yetisinde aynı yeterlilik düzeyine sahip olup olmadıklannı belirlemek için öğrencilere TOEFL sınavının okuma-anlama bölümü de verilmiştir. Öğrencilerin örtük sorulardaki performanslannı belirlemek için aynı zamanda Son-test olarak kullanılan Ön-test verilmiştir. Ön-testi izleyen, 5 hafta (10 saat) boyunca, deney grubundaki öğrencilere çıkanm yapma, yeniden ifadelendirme ve yorum sorulannın üzerinde çalışıldığı örtük sorulan cevaplamaya yönelik bir eğitim verilmiştir. Diğer yandan, kontrol grubundaki öğrenciler bu çeşit sorular üzerine herhangi bir eğitim almamıştır. A. Kocaman, 'Dilbilim Terimleri Sözlüğü'. Dilbilim Araştırmaları. (Ankara:Hitit Yayınevi, 1990)HI Bu çalışmada bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi, eş örneklemli t-testi ve varyans analizi istatistiksel yöntemleri kullanılmıştır. TOEFL okuma-anlama sınavının sonuçlan deney ve kontrol gruplarındaki öğrencilerin okuma-anlama yeterlilik düzeylerinin aynı olduğunu göstermiştir. Bu çalışmanın öğrencilerin Ön-test ve Son-testteki performanslarım karşılaştıran sonuçlarına göre, örtük sorulan cevaplamaya yönelik eğitim alan deney grubundaki öğrencilerin performanslannda kontrol grubundaki öğrencilere kıyasla bir ilerleme olduğu görülmüştür. Deney ve kontrol gruplanndaki alan bağımlı ve alan bağımsız öğrenciler Ön-test ve Son-testteki performanslan açısından karşılaştmldığında, Ön-testte istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamasına rağmen, hem deney hem de kontrol grubundaki alan bağımsız öğrencilerin alan bağımlı öğrencilerden daha iyi olduğu gözlenmiştir. Bununla beraber, Son-testte deney grubunda bu sonuç değişmiştir. Deney grubunda, Son-testte alan bağımlı öğrencilerin performansının alan bağımsız öğrencilerin performansından anlamlı bir şekilde farklılaştığı görülürken, kontrol grubunda alan bağımsız öğrencilerin üstünlüğünün devam ettiği gözlenmiştir. Sonuç olarak, bu çalışmanın bulgulanna dayanarak denilebilir ki, örtük sorular üzerine verilen eğitim öğrencilerin bu sorulan cevaplamadaki performanslannda bir farklılık yaratmıştır. Aynca, alan bağımlı öğrencilerin bu tür sorulan cevaplamaya yönelik olarak verilen eğitimden alan bağımsız öğrencilere kıyasla daha çok faydalandıktan söylenebilir.