turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Tunceli'de tabiat kültleri

Eski Türk toplulukları, tabiatta mevcut olan varlıkların gizli bir mahiyet taşıdığına inanmaktaydı. Bu varlıkların insanları işitebildiği, onlara iyilik ya da kötülük yapabildiği inanışları mevcuttu. Bu inanışlar, İslamiyet sonrasında çoğunlukla yok olmuştur fakat hayatımızdan tamamen çıkmış değildir. Özellikle Anadolu'da tabiat kültlerine olan inanışlar hala devam etmektedir; insanlar hala ağaçlara çaput bağlayıp, şifalı olduğuna inanılan sulardan içip çeşitli dileklerde bulunmaya devam etmektedirler. Bu çalışmada; tabiat kültlerinin Tunceli ilinde geçmişşte ve bugün nasıl yaşamakta, ne gibi ritüellerle varlıklarını sürdürmekte olduğu sorularına yanıt aranacaktır. Tunceli ili, içinde bulunduğu coğrafya itibarıyla tabiatla iç içe olduğu için tabiat kültleri hala bu topraklarda yaşamaktadır. Tıpkı eskiden olduğu gibi bölgede yaşayan insanlar dağlara, sulara, ağaçlara saygı duymakta, onlardan çeşitli konularda medet ummaktadırlar. Dileklerinin yerine gelebilmesi ya da bu doğa kavramlarından zarar gelmemesi için çeşitli ritüeller yapılmakta, adaklar adanmakta, ziyaret yeri olarak kabul edilen mevkilere gidilmektedir. Tabiat kültlerine ait materyalin daha fazla bulunacağı düşüncesiyle alan çalışması için Tunceli ili seçilmiştir.
Ara nesil periyodiklerinden berk üzerine bir inceleme

Berk, Mehmed Remzi tarafından 1886- 1887 yıllarında, İstanbul'da 12 sayı yayımlanmış edebiyat ve ilim mecmuasıdır. Şiir, hikaye, mektup, edebi tenkit ve hal tercümesi türlerinde eserleri ihtiva eden mecmuada; fen, din, müzik ve tarih konularında ilmi yazılar da bulunmaktadır. Bunun yanında Alman, Fransız, İngiliz, Yunan yazar ve şairlerin eserlerinden yapılmış tercümeler vasıtası ile Batı edebiyatından örnekler okuyucuya sunulmuştur. Türk dergiciliğinin gelişmesinde önemli bir yere sahip olan Berk'te Alaybeyizade Naci, Halit Ziya Uşaklıgil, Muallim Naci, Nabizade Nazım, Tevfik Fikret gibi edebiyat tarihimizde önem arz eden yazar ve şairlerin eserleri bulunmaktadır. . Bunun yanında Berk'in yayımlandığı tarihlerin içinde bulunduğu dönem edebiyat tarihimizde Ara Nesil olarak adlandırılmakta ve bu dönemin sanatçılarından İbn'ur-reşad Ali Ferruh, Harputlu Hayri, Muallim Feyzi, Mehmet Ziver, Şeyh Vasfi, Recep Vahyi, Nabizade Nazım, Abdülhekim Sabit, Alaybeyizade Naci, Ali Kemal, Ali Ulvi, Besim, Halil Edib, Hayret Efendi, Mehmed Reşid ve Menemenlizade Mehmed Tahir gibi sanatçıların eserleri de mecmuada yer almaktadır. Yüksek lisans tezi olarak hazırlanan bu çalışmayı Berk'in tanıtılması, yeni yazıya aktarılması, biçim ve içerik yönünden incelenmesi, yazar kadrosu hakkına bilgi verilmesi ve detaylı fihristlerinin çıkarılması hususları doğrultusunda hazırlayarak Berk'in, Türk dergiciliği ve edebiyatı içerisindeki konumunu tespit etmeyi amaçladık.
Şeyhİ divanı'nda sosyal hayat

Bu çalışmada XIV. yüzyıl sonu XV. yüzyılın başında yaşamış şair Şeyhi'ninDivanı'ndan yansıyan sosyal hayata dair unsurlar tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmada Halit Biltekin'in hazırlamış olduğu Şeyhi Divanı esas alınmıştır. Çalışmanın Giriş kısmında Şeyhi'nin hayatı, eserleri, edebi kişiliği ve sanatı hakkında kısa, tanıtıcı bilgi verilmiştir. Giriş kısmından sonra çalışma sekiz bölümden oluşmaktadır. Çalışma; Toplum Yapısı, Eğlence Hayatı, Mimari, Yiyecek-İçecek, Giyim- Kuşam, Hastalıklar ve Tedavi, Eşyalar ve son olarak Adet, İnanış, Gelenek ve Çeşitli Uygulamalar şeklinde sınıflandırılarak ana bölümlere ayrılmıştır. Divandasosyal hayata dair tespit edilen unsurların şiir geleneğinde nasıl ele alındığı, hangi açılardan şiire konu olduğu tespit edilip açıklanmıştır. Çalışmanın Sonuç kısmından sonra yararlanılan kaynaklar çalışmanın sonuna eklenmiştir. Bu çalışma ile Osmanlı şiirinin henüz teşekkül evresinde yaşayan şair Şeyhi nin eserinde sosyal hayatın birçok alanına ait unsurları ele aldığı görülmüştür. Bir şair olarak günlük hayatta kullanılan küçük objeyi hayal ve gözlem gücüyle şiirinin içine dahil ettiği ve estetik bir sanat eseri ortaya koyduğu görülmüştür. Şeyhi Divanı aracılığıyla Osmanlı şiirinintoplumdan kopuk ve hayali olmasının aksine nasıl canlı bir toplum hayatı yansıttığı bir kez daha görülmüştür.
Ali Şir Nevayİ'nin Bedayi'u'l-Vasat'ı ile Mahmud Paşa'nın Adnİ Divanı arasında ses bilgisi ve ekler bakımından bir karşılaştırma

Bu çalışma, Türk dilinin XV. yüzyıldaki biri doğu diğeri güneybatı koluna ait iki eserin ses bilgisi ve ekler açısından tahlil edilerek karşılaştırılmasını konu edinmektedir. Çağatay Türkçesini temsilen Ali Şir Nevayi'nin üçüncü divanı olarak bilinen Bedayi'u l-Vasa 'ı, Eski Anadolu Türkçesini temsilen ise Mahmud Paşa'nın Adni Divanı adlı eseri kullanılmıştır. Çalışma; Ön Söz, Giriş ve Sonuç bölümleri hariç 1. Ses Bilgisi, 2. Ekler ve 3. Ekler Tablosu olmak üzere üç ana bölümden oluşmaktadır. Ses bilgisi ve ekler bakımından incelenen her iki eserin de XV. yüzyılda kendi kolunun karakteristik ses ve şekil özelliklerini taşıdığı görülmektedir. Bedayi'u l-Vasa ; Çağatay Türkçesinin belirleyici özelliklerinden iki heceli kelimelerin ilk hecesinde gerileyici; iki heceli kelimelerin ikinci hecesinde ilerleyici ünlü benzeşmesiyle meydana gelen yuvarlaklaşmaya, Arapça ve Farsça asıllı kelimelerde görülen ek uyumsuzluğuna, ön seste tonsuz ünsüzlerin hakim olmasına, Türk dilinin tarihinde önemli bir ses olayı olarak kabul edilen 'bar, bar-, bir-' kelimelerinde görülen ön seste b- ünsüzünün kullanılmasına, yardımcı fiil olan bol- ve ol- biçimlerinin birlikte kullanılmasına, ek başında ünsüz uyumuna bağlı olarak G- sesinin bulunmasına ve kimi kelimelerde son seste -G sesinin kullanılmasına, p f değişmesine, zamir n'sinin genellikle kullanılmayışına, kendine has fiil çekimleri ve karmaşık fiillerin kullanımına tanıklık etmektedir. Diğer taraftan Eski Anadolu Türkçesiyle oluşturulan Adni Divanı da yüzyıl döneminin özelliklerini bünyesinde barındırmaktadır. Eser, Eski Anadolu Türkçesinin belirleyici özelliklerinden olan kelime tabanları ve eklerdeki yuvarlaklaşmaya, bünyesinde ince sıradan ünlü barındıran kelimelerde k- ve t- ünsüzlerinin ön seste tonlulaşarak g- ve d- seslerine dönüşmesine, Çağatay Türkçesinin aksine 'var, var-, vir-' kelimelerinde ön seste vnin kullanılmasına, yine bol- yardımcı fiilinin ol- biçiminde kullanılmasına, zamir n'sinin kullanılmasına, Çağatay Türkçesinin aksine kimi eklerde görülen ek başı G- ünsüzünün olmayışına ve çok heceli kelime tabanlarında Çağatay Türkçesinin aksine son seste -G sesinin kullanılmayışına tanıklık etmektedir.
Anadolu efsanelerinde yasaklar ve cezalar

Anlatım esasına dayalı türlerin ortak özelliği, insan merkezli olmalarıdır. İnsanoğlu dünyada kendine bir düzen kurar ve bu düzeni korumak için de yasakları devreye sokar. Kutsal yasaklar olan tabular, insanlığın dünya üzerindeki düzeni koruması için mitik dönemden bugüne anlatı türleri ile aktarılır. Efsanelerin amacı diğer anlatı türlerinde olduğu gibi kaos karşısında kozmosun ahenginin devamını sağlamaktır. Bu doğrultuda yasakların işlevi önemlidir. Yasakların değeri dikey ve yatay boyutlu bir incelemeye tabi tutulduğunda daha iyi anlaşılır. Adem ve Havva'nın yasak meyveyi yemesi sonucu cennetten kovulmaları, insanoğlunun dünya yaşamını başlatır. Yasak, dünyadaki yaşamın nedensellik bağını oluşturur. Yasaklar dikey boyutta incelendiğinde Adem ve Havva'nın trajedisine, mitlere ve arketiplere kadar uzanır. Yatay boyutta ise yasaklar sayesinde doğanın, canlıların ve doğal sağaltım merkezlerinin korunduğu görülür. Efsanelerdeki yasakların çiğnenmesi sonucu karşıt değerlerin cezalandırılması, efsanelerdeki ülkü değer ve karşıt değer çatışmasında ülkü değerlerin korunduğunu gösterir. Çalışmamızın birinci bölümünde efsanelerin tanımı, diğer türlerle ilişkisi ve efsane üzerine yapılan çalışmalar hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde ise yasak kavramı üzerinde durulmuştur. Tabu kelimesinin kökensel bağları hakkında bilgi verilmiş ve tabular sınıflandırılmıştır. Çalışmamızın üçüncü bölümü olan Anadolu Efsanelerindeki yasaklar kısmında Ardahan, Erzurum, Mardin Yozgat, Diyarbakır, İzmir, Şanlıurfa, Manisa, Aydın, Ankara ve Giresun efsanelerinden örnek metinler verilmiştir. Verilen efsane metinlerindeki tabular, yatay ve dikey boyutlu bir incelemeye tabi tutulmuştur. Dikey boyutta efsanelerdeki yasakların tarihsel derinliğine inilirken, yatay boyutta ise görünür düzlemde bir inceleme yapılmıştır. Çalışmamızın son bölümünde ise efsanelerdeki yasakların çiğnenmesi sonucu ortaya çıkan durum ontolojik ve arketipsel çözümleme ile birlikte, kaos - kozmos çatışması bakımından ele alınmıştır.
Ülkü Tamer'in şiirleri üzerine bir araştırma

Yeni şairleri şiir anlayışı ve arayışında ortak noktalarda buluşmuş ancak kendi şiirlerini kendi anlayışları ile örmüştür. İkinci Yeni'nin diğer şairlerinde olduğu gibi Ülkü Tamer de ilk şiirlerinden başlayarak hareketin imkanlarını kendi şiirini var etmek için kullanmış, önceliği hep şiire vererek sanat hayatını sürdürmüştür. Dünya görüşünü oluşturan yapıcı tavır, kavgadan ve kaba gürültüden uzak durma çabası şiirlerine de yansıtmıştır. Sloganlar atan şiir değil, bilgi, zeka ve incelikle örülmüş, sevginin sezildiği şiirlerle edebiyat dünyasında var olmuştur. Modern hayatın insana dayattıklarından, kentin ve kalabalığın verdiği bunalımdan kaçışı da ölüm temi ile şiirlerine almıştır. Toplumsal ve siyasal olayları insan onurunu her şeyin üstünde tutan yaklaşımı da içine alarak şair duyarlılığı ile gözler önüne sermiştir. Hem serbest şiirin hem Halk şiiri tarzının başarılı örneklerini veren şair bunu dilin olanaklarını bilmek, kullandığı aracı tanımak olarak düşünür. Bilgi ve kendini geliştirme çabası olmadan başarılı bir şiirin olamayacağını ortaya koyar. Onun şiirlerinde dilin yapısını bozma amacından ziyade var olan dilin imkanlarını genişletmek, dile derinlik, sözcüklere çağrışım gücü katarak şiiri zenginleştirmek gayreti görülür. Kullandığı imgeler; zor anlaşılmak, anlamı belirsizleştirmek amacını taşımaz. İmgelerinde anlamı bulmak, şiire anlam yüklemek ve her okumada yeni tatlar keşfederek şiiri yeniden üretmek imkanını okuyucuya sunmak amacı görülür. Şairliğin yanı sıra çevirmenlik, yayıncılık, tiyatro oyunculuğu, gazete yazarlığı gibi yaptığı bütün işler şiirlerini beslemiştir. Aynı zamanda çocukluğu, memleketi ve eğitimi de onun şairliğini besleyen, kuvvetlendiren derin bir kaynak olmuştur. Şiirimize İkinci Yeni çizgisinde başlayıp hareketin sona ermesinden sonra da devam eden Ülkü Tamer; yazıları, çevirileri ve şiirleriyle Türk edebiyatına ve şiirine değerli katkılar sağlamış, saygın duruşuyla kendisine özel bir yer edinmiş önemli bir şairdir.
Mevlana ve Yunus Emre'nin aşk felsefelerinin mukayesesi

Yunus Emre ve Hz. Mevlana tasavvuf geleneği içerisinde, varlık, yaratılış, alem, hakikat gibi kavramlara getirdikleri orijinal bakış açılarıyla bugün dahi birçok fikri mecranın şekillenmesinde rol oynamaktadırlar. Her ikisinin de saymış olduğumuz tüm bu alanlar içerisinde aşk kavramını ele alışları da çok önemlidir. Zira gerek Yunus Emre'nin gerekse de Hz. Mevlana'nın aşk kavramını ele alışı ve aşka bakışı, tüm tasavvuf müktesebatını da şekillendiren bir gerçekliktir. Dolayısıyla her iki mutasavvıfın da aşk kavramının ele alınması ve karşılaştırılarak ortaya çıkan sonuçların değerlendirilmesi önemlidir. Bu çalışma bu gayelerle hareket ederek her iki ismin de eserlerindeki aşka bakışı ele almakta ve bu bakış açılarındaki ilişkiyi, kavramsal bağları ortaya koyarak; tüm tasavvuf geleneğinin en önemli kavramına dönüşen aşkı iki isim üzerinden mukayese etmeyi amaçlamaktadır.
Türk halk kültüründe mizah ekolojisi

Yazılı kaynaklar itibariyle Eski Yunan'dan günümüze değin çeşitli yönleriyle hem insan merkezli hem de toplumsal anlamda ele alınmaya çalışılan mizahın, özellikle de yakın dönem araştırmalarında, toplumsal bağlamının ihmal edilip yazılı kaynaklar üzerinden araştırıldığı ve anlaşılmaya çalışıldığı görülmektedir. Bu çalışmada mizaha, şimdiye kadarki yazılı mizah kültürü ürünleri üzerinden yaklaşan mizah çalışmalarının aksine, dil, üretim, tüketim, sözlü, yazılı ve elektronik kültür ortamı, ekonomi, oyun, yemek ilişkileri bağlamında bütüncül bir bakış açısıyla yaklaşılmıştır. Bu anlamda, toplumsal grupların oyunlarında, yemek kültürlerinde, dillerinde, kültürel ortamlarında anlamlanan bir yapıda olan mizah, kültürel üretimler ve tüketimler bileşkesi olmasından hareketle ve işlev sahibi olan yapısıyla, belirli bir ekolojiye sahiptir. Bir giriş ve üç bölümden oluşan bu çalışmanın 'Mizah' adlı ilk bölümünde, gülme ve mizah ana başlıkları altında mizahın, Batıdaki ve bizdeki ilişki içerisinde olduğu alanlar üzerinden günümüze kadarki tarihi seyri; 'Mizah Ekolojisi' adlı ikinci bölümde, Türkiye'deki güncel mizahın ilişkili olduğu hemen tüm alanlar ve sözlü, yazılı, elektronik kültür ortamı üzerinden, ulusal ve yerel ekolojik durumu; 'Yeni Bir Tür Denemesi:Uydurma Halk Hikayeleri' adlı son bölümde ise, yeni bir tür denemesi, ayrıca daha önce ulusal veriler ışığında tarihsel seyri ve güncel durumu verilen Türk mizah ekolojisinin geleceğe yönelik yeni biçimlerinin yerel boyutu, köy odaları ve mizah ustaları üzerinden, araştırması yapılmıştır. Bu anlamda, 'araştırma alanı' şeklinde kodlanan son bölüm, mizahi geleneklerle ilgili özel kodlar taşıyan, içerisinde çeşitli halk gruplarının olduğu yerel bir mizah ekolojisinin araştırması olmuştur. Türk mizahın, geçmişşinin, bugününün ve geleceğinin incelemesinin yapıldığı bu çalışmada, mizahın, sosyokültürel hayatın ve kültür ortamlarının hemen her alanına sızdığı tespit edilmiş, 'üstünlük çağı' olan yaşadığımız yüzyıla uygun olarak yeni mizah yapma biçiminde üstünlüğün ve grup kimliğinin önemli olduğu saptanmıştır.
Arap ve Türk toplumlarında siyasi edebi ve kültürel bir figür olarak Nasreddin Hoca

Bu çalışmamız Türk ve Arap mizahının önemli iki karakteri olan Nasreddin Hoca ve Cuha'yı Karşılaştırmalı Halk Edebiyatı perspektifinden figüratif olarak incelemektedir. Çalışmada öncelikle Halk Edebiyatını, ilgili kavramları ve kısımlarını ele alacağız. Ardından Arap Edebiyatındaki Cuha'nın gerçek bir karakter mi hayali bir kişilik mi olduğu sorusuna cevap arayacağız. Cuha ile ilgili tarihi gerçekleri kaynakları ile beraber aktararak yaşadığı iddia edilen dönemi aktaracağız. Bundan sonra Türk Edebiyatındaki Nasreddin Hoca ile ilgili iddiaları ele alacak, bu iddiaların dayandığı kaynakları belirterek onun da hayali bir karakter mi gerçek bir kişilik mi olduğu konusunu değerlendireceğiz. Nasreddin Hoca'nın tarihi kişiliği, yaşadığı siyasi ve sosyal çevreyi, etki ettiği insanları ve çağdaşlarını zikredeceğiz. Son olarak da Nasreddin Hoca ve Cuha'nın birer mizah karakteri olarak halk muhayyilesinde, Türk ve Arap Edebiyatında ve dünyada nasıl bir figüratif yöne sahip olduğunu izah etmeye çalışacağız. Onların fıkralarının günlük hayatımıza yansıması, siyasi, içtimai, fikirsel ve psikolojik olarak bu fıkraların bize ne kazandırdığına değineceğiz. Bu fıkraların edebiyatımızda kendimizi ifade etme kolaylığı açısından deyimsel anlamlar kazanmış sözlerini de aktaracağız. Elinizdeki bu çalışma folklorik bir araştırma olduğu için tarih ve siyasetle ilgili kısımları daha dar bir çerçevede ele alarak asıl konumuz olan karakterlerin figüratif yönüne odaklanmaya gayret edeceğiz.
Peyami Safa'nın romanlarında spiritüalizm

Madde karşısında ruhu önceleyen felsefi spiritüalizmden farklı olarak, neo-spiritüalizm ve yeni ruhçuluk da denen spiritüalizm akımı, 19. yüzyılda ortaya çıkan ve ölülerin ruhlarıylailetişim kurarak onlardan bilgi almanın mümkün olduğunu savunan çağdaş bir inanç biçimidir. Amerika'da ortaya çıkarak oradan hızla Kıta Avrupa'sına ve 1850'li yıllarda Fransa üzerinden Osmanlı topraklarına aktarılan bu akım, burada Batılılaşma sürecindeki bir toplumdamateryalizm ve pozitivizm gibi din karşısında bilimi yücelten fikir akımlarının hazırladığı bir ortamda, deneysel ve merak uyandıran niteliğiyle bir cazibe kaynağı ve moda olmuştur. Ancak yine de bu akım, Türkiye'de daha ziyade toplumun eğitimli tabakasına ait bir salon eğlencesi olarak varlığını sürdürmüş, bir yandan da gazete yazıları ve dergilerle fikir hayatına; hikaye, roman ve şiirlerle de edebi hayata sınırlı örneklerle de olsa yansımıştır. Türk edebiyatının en velut kalemlerinden Peyami Safa (1899-1961), kendi kendini yetiştiren bir aydın olarak farklı alanlarda edindiği zengin kültürel birikimi 'entelektüel roman'larınayansıtmıştır. Son dönem Osmanlı ve erken Cumhuriyet dönemindeki büyük toplumsal dönüşümlere tanık olan yazar, Türk modernleşmesinin aydınlarda yarattığı bocalamayıderinden yaşamış ve Doğu-Batı ve madde-mana gibi ikilemleri merkeze alarak toplumun yaşadığı bu sancıları eserlerine yansıtmıştır. Safa, özellikle II. Dünya Savaşı yıllarında yoğun bir şekilde metafizik, paranormal tecrübeler ve ispritizma ile ilgilenmiş ve bu alanda elde ettiği bilgi birikimini, özellikle son dönem romanlarına yansıtmıştır. Bu çalışma, spiritüalizmin Peyami Safa'nın romanlarındaki etki ve görünümlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Yazarın incelenen romanları arasında Şimşek (1923), Canan (1925), Matmazel Noraliya'nın Koltuğu (1949) ve Yalnızız (1951) adlı romanlarında spiritüalistolgular tespit edilmiştir. Bu olguların ve bunlara ilişkin tartışmaların Safa'nın romanlarındakronolojik olarak yoğunluğunu arttırdığı ve ilk romanlarda spiritüalizme inkarcı ve pozitivist bir açıdan bakan yazarın son romanlarında bazı ihtiraz kayıtları ile olsa da spiritüalizmibenimsemeye çok daha yakın olduğu görülmektedir. Ayrıca yazarın romanlarındaspiritüalizmi işlemesinin ideolojik yönelimleriyle ve komünizm karşıtlığıyla yakından ilgisi olduğu düşünülmektedir.
Ankara Millİ Kütüphane Yazmalar Koleksiyonu'nda 06 mil yz a 10103 yer numaralı Mecmu'a-i Eş'ar

Bu çalışmanın temel amacı, Klasik Türk edebiyatının en önemli kaynaklarından biri olan şiir mecmu'alarından, edebiyat tarihine katkısı olabileceğini düşündüğümüz birinin incelenmesidir. Şiir mecmu'alarını önemli kılan, şairlerin şiirlerinin genellikle divanları çerçevesinde kalmış olmasıdır. Divanlar üzerine çalışma yapıldığı kadar mecmu'alar üzerinde durulmamıştır. Fakat divanlara kimi zaman farklı şairlere ait şiirler girebilmiştir. İşte, şiir mecmu'alarının ve cönklerin gerekliliği bu noktada ortaya çıkıyor. Bu hataların düzeltilmesi imkanını sunuyor. Bunun yanı sıra mecmu'alarda divanlara çeşitli sebeplerle girmemiş -şairin divan tertip ettikten sonra yazdığı veya kasıtlı olarak yer vermediği- şiirlere rastlamak şansımız da vardır. Bu sebeple tespit edilenler divanlara girebilmektedir. Mecmu'anın tertip edildiği dönemin ve müstensihin şiir zevkini, dönemin en çok okunan şiirlerini ve divanı olmayan şairlerin şiirlerini tespit etmek de mümkündür. Biz ise bu denli önemli meselelere ışık tutan mecmu'alardan, Ankara Milli Kütüphane Yazmalar Koleksiyonunda bulunan 06 Mil Yz A 10103 yer numarası ile kayıtlı şiir mecmu'ası üzerine inceleme yapmayı amaçladık. Elimizde bulunan şiir mecmu'ası genellikle; Sırri Rahile Hanım, Ahmed Rasih, Hayret, Ali Rıza Paşa, Sünbül-zade Vehbi, Şadi Bey, Fazl, Suzi, Nevres-i Kadim, Osman Nevres, Şem'i, Antepli Ayni, Yavuz Sultan Selim, Enderunlu Vasıf, Bağdatlı Ruhi, Emri, Niyazi-i Mısri, Daniş, Fuzuli, Leyla Hanım, Nazif, Nef'i, Raşid, Mısri, Seyfi, Sururi, Haşmet, Mehmed Akif Paşa, Şeyhülislam Yahya, Na'ili, Şeyh Galib, Fıtnat Hanım, Hasan Sezayi, Keçecizade İzzet Molla, Ahmed Dede, Nazmi, Nedim, Hoca Neş'et, Zeynep Hanım, Lem'i Atlı, Fatin, Nazım, Müştak, Kazım, Abdülhamid Ziyaeddin Paşa, v. b. divanı üzerine çalışma yapılmış şairlere aittir. Tanınmış şairlerin yoğunlukta olmasından dolayı var olanı ortaya koymak, şiir mecmu'asını tanıtmak amacında olduk. Şiir mecmu'amızın bir özelliği müstensihin gazel, kıt'a, divan ve şarkı başlığı altında verdiği şiirlerin bir kısmının bestelenmiş olmasıdır. Bu nedenle bestelenmiş olan şiirlerin, 'Mecmu'ada Bulunan Güfteler' bölümünde sırasıyla; 'Repertuar numarası, makam, güfte, beste, usul, form ve solist' bilgilerine yer verdik. Mecmu'a-i Eş'arda, 45 şaire ait gazel, murabba', şarkı, tesmin, kıt'a, tahmis, müseddes-i mütekerrir, müstezad, murabba'-ı mütekerrir ve beyt olmak üzere toplam 131 şiir bulunmaktadır. Nazım türü olarak ise medhiyye, mersiye, münacat, nasihat-name, nazire ve tevhid örnekleri yer almaktadır. Biz bu şiirleri Mecmu'aların Sistematik Tasnifi Projesi'ne uygun olarak, yaprak numarası, mahlas, matla' beyti/bendi, makta' beyti/bendi, nazım şekli/birimi, nazım türü, vezin ve açıklamalar şeklinde tablolaştırdık.
Nogay Türklerinin Mamay Destanı

Mamay Destanı, Nogay Türklerine ait bir kahramanlık destanı olup, Nogaylarının tarihinin bir bölümünü anlatan bir destandır. Destanda genel olarak, destan kahramanı Mamay'ın babası Musa Beyin ölmeden önce, oğullarını dostu Asan Hafız'a imtihan ettirmesi, çocuklarına vasiyetini söylemesi, Mamay'ın babasının ölümünden sonra Nogay Ordası'nın başına geçmesi ve Kırım Hanı ile olan mücadeleleri, Mamay'ın hastalanması ve vasiyetini kardeşlerine söylemesi, Mamay'ın ölümü, kardeşi Orak'ın onun yerine han olması, daha sonra Orak'ın kardeşlerinden Alşi Sımayıl'ın Orak'ın yerine geçmek için onu öldürtmesi anlatılmaktadır. Mamay Destanı'nda, Nogay halkının yaşayışı, örf, adet, gelenek görenek, inanış ve yaşadıkları bölgelere ait bilgiler vardır. Bu bilgiler destan metninin bütünlüğü içerisinde zaman zaman şiirselliğin de olduğu mısralarda ve cümlelerde geçmektedir. 'Nogay Türklerinin Mamay Destanı' adlı tez çalışmamızın giriş bölümünde Nogay Türklerinin etnik yapısı, tarihi, yaşadıkları coğrafya, sosyal ve ekonomik hayatı, dili, edebiyatı, folkloru ile Nogay adı, Nogay Han ve Ediğe Bey dönemi ele alınmıştır. I. Bölümde, Mamay Destanı'nın tahlili incelemesi yapılmış olup, sırasıyla destanın, konu ve vak'a örgüsü, tarihi ve coğrafi çevresi, dili, üslubu, şekil özellikleri incelenmeye çalışılmıştır. II. Bölümde, destanda yer alan motifler incelenmiş ve bu motifler ile Türk mitolojisinde ve bazı Türk destanlarında yer alan motifler arasında ilgi kurulmaya çalışılmıştır. III. Bölümde, destanın traskripsiyonlu metni verilmiştir. IV. Bölümde, destan metni Türkiye Türkçesine aktarılmıştır. Tezimizin sonunda ise değerlendirme, sözlük ve bibliyografya bölümleri yer almaktadır.
Kazakistan'da aşık tarzı şiir geleneği ve bu gelenek içerisinde Köroğlu Destanı

Jıravlar ve akınlar Kazakistan'daki aşıklık geleneğinin bugünkü temsilcileridir. Türkiye'deki 'aşıklık' geleneği ile Kazakistan'daki 'aşıklık' geleneği birçok yönüyle benzeşmektedir. Her ikisinin de prototipi 'ozan' olarak adlandırılan sanatçı tipidir. Rüyada aşık olunması, atışma yapılması, usta-çırak ilişkisi gibi unsurlar bu benzerliklerden yalnızca birkaçıdır. Halkın kahramanı ve adaletin timsali olarak kabul edilen 'Köroğlu' ve ona ait anlatmalar tüm Türk dünyasında oldukça yaygındır. Kazakistan'da 'Köroğlu Destanı'nın yirmi dokuz adet el yazması tespit edilmiştir. Bu araştırma Türk ve Kazak varyantları arasında birçok açıdan benzerliklerin olduğunu ortaya koymuştur. Varyantlar arasındaki farklılıklar ise icra edildikleri farklı devir, kültür ve coğrafyadan kaynaklanmaktadır.
Süleyman Kazmaz'ın 'Köyün Saati' adlı radyo programına gönderilen mektuplar (1950-1955)

SÜLEYMAN KAZMAZ'IN 'KÖYÜN SAATİ' ADLI RADYO PROGRAMINA GÖNDERİLEN MEKTUPLAR (1950-1955) İnsan, varlığıyla sürekli dönüşen, gelişen ve ilerleyen kültürün hem ilkel hem de en modern sembolüdür. Var olduğu yerde yazıyı ve edebiyatı beslemiş, dünyayı ve yaşamı daha anlamlı kılmayı bilerek ya da bilmeyerek kendisine misyon edinmiştir. Bu kültürel zincirin izlerini süren halkbilimi geçmişş, şimdi ve geleceğin hesabını tutan bir araştırma birimidir. İnsana ve yazıya, sese ve söze dair ne varsa halk biliminin inceleme alanına dahildir. Bu çalışmada, eğitimci ve hukukçu kimliğiyle tanıdığımız Süleyman Kazmaz'ın, 1950- 55 yılları arasında TRT Ankara Radyosu'nda Köyün Saati adıyla hazırlayıp sunmuş olduğu radyo programına köylü vatandaşların göndermiş olduğu mektupların derlenip, halk bilimiyle bağdaştırılarak değerlendirmesi yapılmıştır. Bu hizmetiyle Süleyman Kazmaz'ın halkbilimci kişiliği, ilgililerce daha iyi anlaşılmış olacaktır. Mektup metinleri tarihlerine göre tasnif edilmiş ve buna uygun bir tabloda künyeli şekilde sunulmuştur. İçerikleri genel başlıklar halinde örneklerle değerlendirilmiştir. Mektupların ilk kez bir arada yayınlanacak olması, çalışmamızın tarih, sosyoloji vb. alanlarda bundan sonraki araştırmacılara yardımcı olacak bir kaynak mahiyetinde olduğunu göstermektedir.