turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Manevi tazminat davasının hukuki niteliği ve özellikle tazminat miktarının belirlenmesi

Tez, manevi tazminat davasının hukuki niteliğinin tazminat miktarınınbelirlenmesindeki etkisini temel almaktadır. Tezde, öncelikle genel zarar kavramıyla ilgili olarak öne sürülen tabii zarar, menfaat ve normatif zarar görüşleri ele alınmıştır. Bu kısmın ardından, manevi zarar kavramı üzerinde durulmuş, manevi zarar hakkında ileri sürülmüş olan görüşler ve ihlali manevi zarara yol açan kişilik değerleri incelenmiştir. Bu inceleme, objektif manevi zarar görüşü doğrultusunda yapılmıştır. Tüzel kişilerin manevi zarar uğrayıp uğrayamayacağı sorunu da, yine ilk bölümde ele alınmıştır. Manevi tazminat başlıklı ikinci bölümde, öncelikle kişilik haklarını koruyan davalar genel olarak incelenmiş, burada özellikle kişilik haklarını korumaya yönelik diğer davaların manevi tazminat davasından ayrılan yönleri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bölümün devamında, manevi tazminatın hukuki niteliğine ilişkin olarak öğretide ileri sürülen görüşler ele alınmıştır. Görüşlerin değerlendirilmesi ise, bu bölümde yapılmayarak, üçüncü bölüme bırakılmıştır. Üçüncü bölümde ise, manevi tazminatın hukuki niteliği ile ilgili görüşler değerlendirilmiş, bu görüşlerden önleme ve caydırma görüşünün manevi tazminatınamacına ve adaleti sağlama amacına daha uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Bölümde, daha sonra, manevi tazminat miktarının belirlenmesine etki eden genelunsurlar, uğranılan manevi zararın objektif ağırlığı, zarar göre ne ilişkin unsurlar ve sorumluya ilişkin unsurlar genel başlıkları altında incelenmiştir. Tezin son bölümünde ise, manevi tazminat talebinin intikali ve manevi tazminat talebinin zamanaşımı incelenmiştir. Bu bölümde, pozitif hukuktaki durum ve manevi tazminat talebinin mirasçılara intikaliyle ilgili olarak öğretide öne sürülen görüşler ele alınmış; bunlardan manevi tazminat talebinin mirasçılara kayıtsız şartsızgeçeceğini kabul eden görüş benimsenmiştir. Zamanaşımı konusu ise, hem genel olarak hem de Karayolları Trafik Kanunundaki düzenlemesi ele alınarak incelenmiştir.
Avrupa birliğinde vatandaşlık kavramı

Avrupa Birliğinde vatandaslık kavramının anlatıldıgı bu çalısmanın ilk bölümünde genel olarak vatandaslık kavramı incelenmistir. Vatandaslıgıngünümüzdeki hukuki çerçevesi, anlamı, kazanılma yolları anlatıldıktan sonra, günümüze gelene kadar tarih boyunca bu kavramın geçirdigi değişimler ve kavrama zaman içinde yüklenen farklı anlamlara deginilmistir. Özellikle Avrupa'da vatandaslık kavramının ne sekilde anlasıldıgı, AB'nin bu kavramayaklasımı ve bununla baglantılı olarak çok kültürlü ve çok kimlikli AB'de kimlik konusu da incelenmistir. Konunun daha iyi anlasılabilmesi için bu noktada AB'nin tarihsel gelisiminden de bahsedilmistir. Bu bölümde vatandaslık kavramının çok eski çaglardan beri mevcut olduğu ancak degisen zamanla birlikte kavrama yüklenen anlamın da degistigi anlasılmıstır. 6 üyeyle kurulup 2007 yılı itibarıyla 27 üyeye ulasan AB oldukça genis bir cografi alanayayılmıs, birbirinden farklı kültürlere mensup insan topluluklarından meydana gelmektedir. Bu insanları bir arada tutabilmek, Birlige daha sıkıbaglayabilmek ve zamanla da siyasi entegrasyona uzanmak amacıyla AB vatandaslıgı fikri ortaya çıkmıstır. Çalısmanın ikinci bölümünde AB vatandaslıgı konusu derinlemesineincelenmistir. Öncelikle kavramın hukuki çerçevesi çizilmeye çalısılmıstır. ABvatandaslıgına dayanak teskil eden hukuk kaynaklarına deginilmistir. Ardından, AB vatandaslıgının ne anlama geldigi yani, tanıdıgı haklar tek tek ele alınmıstır. Bazı yerlerde bu haklar ATAD kararlarının ısıgında degerlendirilmistir. Son olarak AB vatandaslıgı kavramına yöneltilenelestirilerden de bahsedilmistir. AB'de yapılan çesitli arastırmalar ve halkın seçimlere ve referandumlarakatılımı göstermektedir ki AB vatandaslıgı kavramından umulan faydasaglanamamıstır. Bunun sebepleri hem kavramın çok cazip haklarsağlam aması ve içeriginin biraz kafa karıstırıcı olması, hem de siyasibütünlesmeye dogru ilerlemenin insanlar üzerinde yarattıgı korkudur.
İşçinin ahlak ve iyiniyet kurallarına uygun davranma yükümlülüğü

Bu tez çalışmamızda; iş ilişkisinde işçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına uygun davranma yükümlülüğü ve bu yükümlülüğün yasal dayanakları, işçinin hangi davranışlarının İş Hukukunda ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranış olarak kabul edildiği, işçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına uygun davranma yükümlülüğünün sınırları, işçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına uygun davranma yükümlülüğüne aykırı davranması neticesinde işverenin sahip olacağı haklar araştırılmıştır. Çalışmamızda işçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına uygun davranma yükümlülüğünün kapsamı, muhtevası ve sonuçlarına ilişkin uygulamalı araştırma yapılmamış; konuya ilişkin yazılı ve bilimsel eserler, makaleler, doktrinel çalışmalar ve yargı kararları incelenmiştir. İşçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına uygun davranma yükümlülüğü, ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranış halleri, işçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranmasının hukuki ve cezai sonuçları ayrı başlıklar halinde incelenmiş; ancak çalışmamızın konusu, işçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına uygun davranma yükümlülüğü olduğundan, işe iade konusuna ve işçinin, ahlak ve iyi niyet kurallarına uygun davranma yükümlülüğü dışında, iş sözleşmesinden doğan diğer yükümlülüklerine bu çalışmamızda detaylı şekilde değinilmemiştir.
Türk hukukunda uzlaştırma kurumu

Mağdur-fail arabuluculuğu ceza ve ceza muhakemesi hukukumuzda uzlaştırma kurumu olarak yer almaktadır. Uzlaştırma kurumunun hukukumuza girişi 5237 sayılı TCK, 5271 sayılı CMK ve 5395 sayılı ÇKK ile olmuştur. Ayrıca Ceza Muhakemesi Kanununa Göre Uzlaştırmanı Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik ile de uzlaştırmanın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar belirtilmiştir. 'Türk Hukukunda Uzlaştırma Kurumu' başlıklı tezim iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; uzlaşmanın temeli olan onarıcı adalet anlayışı ve uzlaştırmaya ilişkin açıklamalarda bulunulup uzlaştırmanın önemi anlatılmaya çalışılmış, tarihçesine değinilerek hangi düzenlemeler ile geliştirildiği açıklanmış, genel olarak alternatif uyuşmazlık çözüm yolları, uzlaştırmanın benzer kurumlarla ilişkisi, uzlaştırmanın ilkeleri ve faydaları, karşılaştırmalı hukukta uzlaştırmanın ne şekilde uygulandığı, hukukumuzda uzlaştırma sürecinde karşılaşılan temel kavramlar ve uzlaştırmanın hukuki niteliği konusunda açıklamalarda bulunulmuştur. İkinci bölümde; uzlaştırmanın şartları ve uygulanması ile ilgili müşterek hükümlere değinilerek, uzlaştırma kapsamına giren ve girmeyen suçlar, kimlerin ne şekilde uzlaştırma yoluna başvurabilecekleri, uzlaştırmaya ilişkin yapılan yeni düzenlemelerin ne şekilde uygulanacağı, çok taraflı olaylarda uzlaştırma süreci, soruşturma ve kovuşturma aşamasında uzlaştırmanın ne şekilde uygulanacağı ayrıntılı olarak açıklanmış, uzlaştırmanın sonuçları belirtilmiştir.
Vergiye karşı direnme biçimlerinden agresif vergi planlaması

Vergiye karşı direnme biçimlerinden olan agresif vergi planlaması, vergi hukuku literatürüne giren yeni bir kavramdır. Bu kavram, mükelleflerin vergi kanunlarının lafzına uygun; ancak ekonomik özden yoksun, karmaşık ve vergi avantajı elde etme odaklı işlemlerini ifade etmek için kullanılmaktadır. Agresif vergi planlamasında mükellefler, bir vergi sisteminde ya da vergi sistemleri arasında var olan mevzuat uyumsuzluklarını veya yasal boşlukları ustalıkla kullanarak görünüşte yasaların lafzına uygun işlemler meydana getirmektedirler. Bu tür işlemler, vergi planlaması hakkının kötüye kullanılması niteliğinde olduğundan, mükelleflerin bu tür işlemlere bağlı olarak elde etmeye çalıştıkları vergi avantajları gelir idaresi nezdinde kabul görmemektedir. Bununla birlikte agresif vergi planlaması tasarımlarının görünüşte hukuka uygun olmaları nedeniyle bunların hukuka aykırılığının tespiti güçlük arz etmektedir. Bu tür işlemlerin hukuka aykırılığının tespitinin güçlük arz etmesi ise matrah aşınmasına ve dolayısıyla vergi kaybına sebep olmaktadır. Özellikle çok uluslu şirketler bu tür tasarımlarla büyük miktarda kazancı vergi dışında tutabilmektedir. Agresif vergi planlaması tasarımları, bir vergi sisteminde ya da vergi sistemleri arasında var olan mevzuat uyumsuzluklarına bağlı olarak çok farklı biçimde ortaya çıkabilmektedir. Dolayısıyla hangi tür yapıların agresif vergi planlaması niteliğinde olduğu yönünde sınırlayıcı bir sayı vermek mümkün değildir. Bu itibarla mükellef işlemlerinin agresif vergi planlamasının unsurları gözetilerek hukuki nitelemesinin yapılması gerekmektedir. Agresif vergi planlaması tasarımlarının örneğin vergi adaleti, verginin genelliği ve eşitliği gibi anayasal ilkeleri ihlal etmesi ve kaynak dağılımında etkinliği ve rekabeti bozucu sonuçları olması dolayısıyla mücadele edilmesi gereken bir alan olarak görülmektedir. Bu sebeple devletler gerek tek taraflı olarak yaptığı kanuni düzenlemelerle gerekse karşılıklı anlaşmalarla agresif vergi planlamasını önlemeye çalışmaktadır. Benzer şekilde OECD ve AB gibi uluslararası kuruluşlar da toplamış olduğu veriler doğrultusunda agresif vergi planlamasıyla mücadeleye yönelik ortak mücadele politikaları geliştirmektedir. Bu çalışmada agresif vergi planlamasının teorik yönü, sebepleri, sonuçları, ortaya çıkış biçimleri, agresif vergi planlamasıyla mücadelede izlenebilecek yöntemler, OECD, AB ve Türkiye'nin agresif vergi planlamasıyla mücadeleye yönelik çalışmaları incelenmiştir. Bu araştırmada agresif vergi planlamasıyla mücadelede izlenebilecek en etkin yolun devletler arasında işbirliğinin sağlanması, vergi sisteminin teknik ve insan kaynağı yönünden güçlendirilmesi ve mükellefin vergi uyumunun yükseltilmesi olduğu anlaşılmıştır.
Türk ve Azerbaycan ceza Hukukunda taksirli müessir fiil

TCK. na bakıldığında, genel taksirli müessir fiil suçu (m.459) dışında, taksirli müessir fiil suçunun özel bir türüne rastlanmamaktadır. Buna karşılık ACCK. na bakıldığında, taksirli müessir fiil suçunu düzenleyen genel taksirli müessir fiil suçunun (nı.131) yanında, taksirli müessir fiil suçunun birçok özel türüne (m. 162/1, m.222/1, m.225/1, m.262/1, m.263/1, m.265/1, nı.266/1, m.267/1, m.268/1, m.350/ 1 ve m.351/1) rastlanmaktadır. TCK. nun 459/1. maddesinde taksirli müessir fiil suçunun basit şekli düzenlenmiştir. Buna göre çok hafif olsalar bile, taksirle mağdura cismen eza verme, sağlığım ihlal etme ve akıl melekelerinde bozukluk meydana getirme cezalandırılmaktadır. Buna karşılık taksirli müessir fiil suçunun basit şeklini düzenleyen ACCK. nun 131/1. maddesinde yirmi bir günden fazla hastalığa veya genel beden gücünde %10'dan fazla bir kayba yol açan fiiller için cezai sorumluluk öngörülmüş ve bu şekilde sadece hafif zarar ve cismen eza ile sonuçlanan taksirli müessir fiilleri cezalandırmamaktadır. ACCK. nda ve TCK. nda mağdurun sıfatının suçun cezasına etkisi konusunda bir hüküm mevcut değildir. Doktrinde taksirli müessir fiil suçunda mağdurun failin ailesinden birisi veya yakın akrabası olması durumunda faile ceza vermeme konusunda hakime takdir yetkisi verilmesi gerektiği görüşü ileri sürülmektedir. TCK Tasarısında bu konuda düzenlemeye yer verilmiştir. TCK. nun 45. maddesine 8.10. 2003 tarih ve 4785 sayılı Kanun ile eklenen fıkrada bilinçli taksir tanımlanmış ve bilinçli taksir durumunda failin cezasının artırılacağım hükme bağlanmıştır. Buna karşılık 26/2. maddesinde bilinçli taksiri tanımlayan ACCK, bilinçli taksir durumunda failin cezasının artırılacağı hususunda bir hükme yer vermemiştir. TCK. nun 459. maddesinde, taksirli müessir fiil suçlan için para ve hapis cezalan öngörülmüştür. TCK Tasarısında ise taksirli müessir fiil suçu için daha etkili cezalar öngörülmüştür. ACCK, 131. maddesinde taksirli müessir fiil suçu için çeşitli cezalar öngörülmüş, taksirli müessir fiil suçunun karayolu trafik kurallarının, yangın tehlikesizliği, inşaat, maden ve benzer çalışmaların tehlikesizlik kuralları gibi özel davranış kurallarının ihlali suretiyle işlenmesi durumunda da faile daha fazla ceza öngörülmektedir (m. 162/1, m.222/1, m.225/1, m.262/1, m.263/1, m.265/1, m.266/1, m.267/1, m.268/1, m.350/ 1 ve m.351/1). 156
Sanatçı hakları

Yeditepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Güzel Sanatlar Fakültesi Grafik Tasarım Bölümü Yüksek Lisans eğitiminin, tez aşamasında, ''Sanatçı Hakları'', çalışma konusu olarak ele alınmıştır. Konunun hukuk alanında işlenmesi, özellikle görmezlikten gelinen ve gidereksanatçının emeğini yok sayan, kolaylığı seçen bir anlayışa ait gözlerin kör olduğunugöstermeği amaçlar. Amacım sanatçının haklarının farkındalığına varması ve eserini bu haklar doğrultusunda savunmasını sağlamak, sanatçıyı bildilendirmektir. Çalışmanın ''Giriş'' bölümünde, ülkemizin sanatçı haklarına dayanak olan yasal düzenlemelerin tarihsel akışına yer verilmiştir. ''Gelişme'' bölümünde; kavramsal ve uygulamalı değerlendirmeleri sıralamışbulunuyorum. Birinci bölümde; sanatçı kavramı, tarihi gelişimi, hakların başlanması, İkinci bölümde; eser kavramı, fikir ve sanat eserleri, eser sahipliği, Üçüncü bölümde; ulusal ve uluslararası fikir ve sanat eserleri hukuku, çalışmanın ''Sonuç'' bölümünde ise;kounun işlenmesinde, yasaları, sanatçı haklarının korunması için büyük bir araştırmayıgerçekleştirdim...
Anayasa Hukuku bağlamında sığınma hakkı

Uluslararası göç insanlık tarihi kadar eski olmasına rağmen, bilimsel çalışmalara konu edilmesi oldukça yakın denilebilecek bir tarihte gerçekleşmiştir. Bununla birlikte bilimsel çalışmalarda genellikle emek göçü üzerinde durulmuş ve insanları göçe yönlendiren esas itkinin bireysel ya da yapısall koşullardan kaynaklanan ekonomik sebepler olduğu varsayılmıştır. Zorunlu göçe dair bilimsel çalışmalar ise çok daha yakın bir tarihte başlamış olup, buna ilişkin evrensel bir sözleşme ise ancak 1951 yılında Mültecilerin Hukuki Statüsüne İlişkin Cenevre Sözleşmesi ile yapılabilmiştir. Esasen sığınma hakkı, İHEB'in 14. maddesinde geleneksel haklar arasında yer almaktadır. Bununla birlikte genellikle klasik devletler hukuku bakış açısı ile incelenmiş ve sübjektif bir hak olmaktan ziyade devletin bir hakkı olarak değerlendirilmiştir. Bu çalışmada ise, başta yaşam hakkı olmak üzere insan onuruna yaraşır bir hayat sürebilmek için gerekli hakların gerçekleştirilebilmesinin adeta ön koşulu durumunda olması sebebiyle sığınma hakkının bir insan hakkı olarak değerlendirilmesi gerektiği savunulmaktadır. Bugün, sığınma meselesine ilişkin olarak belki de en dezavantajlı durumdakiler kitlesel akınla gelenlerdir. Zira kitlesel akın durumunda uygulanmak üzere evrensel nitelikli bağlayıcı bir uluslararası sözleşmenin bulunmayışı sebebiyle uygulama ülkeden ülkeye farklılık göstermekte ve bu durumdaki bireyler, her halükarda 1951 tarihli Cenevre Sözleşmesi'nin sağladıklarından çok daha az haktan faydalanabilmektedir. Kitlesel akınla gelenler Türkiye'de geçici koruma kapsamında değerlendirilmektedir. Geçici koruma rejimi Türkiye'de YUKK 91. madde çerçevesinde oluşturulmuş olup, geçici korumaya ilişkin usul ve esaslar da Geçici Koruma Yönetmeliği ile düzenlenmiş bulunmaktadır. Bununla birlikte bu yönetmelik geçici korunanların temel hak ve özgürlüklerine ilişkin sınırlamalar getirmiş olması sebebiyle T. C. Anayasası'nın 16. maddesi açısından sorunlu bir düzenlemedir. Ayrıca geçici koruma rejiminde, uygulamada yaşam hakkı, işkence yasağı ve geri göndermeme ilkesi bakımından Türkiye açısından hukuki sorumluluk doğuracak hak ihlallerinin de yaşandığı görülmektedir. Bu çerçevede bu çalışmada, insan haklarının temel amacının egemenin yetkilerinin sınırlandırılması olduğu da düşünülerek, insan hakları üzerine bina edilmiş ve biricik amacı insan hak ve özgürlüklerinin tanınarak güvence altına alınması olan anayasal bir devlette, bir insan hakkı olduğunu savunduğumuz sığınma hakkının anayasal düzeyde tanınması gerekliliği bir öneri olarak tartışılmaktadır.
Türk Ceza Hukuku'nda tehlike suçları

Toplumsal yaşamda ekonomik, teknoloji, sağlık ve çevre gibi alanlarda görülen değişimler telafisi mümkün olmayan zararlara neden olabilmektedir. Bu zararların önlenebilmesi amacıyla hukuk düzeni cezalandırılabilirlik alanını zarardan tehlikeye doğru genişletmiştir. Bu bağlamda tehlikeye neden olan fiillerin hukuki değer ihlali kapsamındadır. Önemle ifade edilmelidir ki hukuki değerler zarara veya tehlikeye maruz kalmazlar. Bu yüzden zarar suçu ve tehlike suçu ayrımı suçun konusuna göre yapılmaktadır. Tehlike suçlarının teorik esaslar ve uygulamadaki sonuçları açısından ceza hukukunun en önemli konuları arasında olduğu söylenebilir. Tehlike suçlarını açıklayabilmek için öncelikle tehlike kavramı ele alınmıştır. Akabinde bu suçların ortaya çıkardığı sorunlara ve düzenlenmesine ilişkin nedenlerine değinilmiştir. Tehlike suçları somut tehlike suçları ve soyut tehlike suçları olmak üzere iki türe ayrılmaktadır. Somut tehlike suçlarında gerçekleşen tehlikenin hukuki niteliğinin bir objektif cezalandırılabilme şartı olduğu kanaatine varılmıştır. Ceza sorumluluğu soyut tehlike suçları eliyle genişlemektedir. Dolayısıyla bu suçlara kanunlarda sınırlı bir şekilde yer verilmelidir. İlaveten yeni tehlike suç tiplerinin 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun sistemine uygun olup olmadığı tartışılmıştır. Çalışmamızda, hem Alman ceza hukuku hem de Türk ceza hukukunda ileri sürülen görüşlere yer verilerek uygulamanın gözlemlenebilmesi açısından mahkeme kararlarına atıf yapılmıştır.
Limited şirkette çıkma ve çıkarma

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ile limited şirketlerde çıkma ve çıkarma hakkıgenişletilerek kabul edilmiştir. 6762 sayılı eski Türk Ticaret Kanunu döneminde limited şirketlerde çıkma hakkı sözleşmeye veya haklı sebeplere dayalı olarak; çıkarma hakkı ise yalnızca haklı sebeplere ve sermaye borcunun ödenmesinde temerrüde dayalı olarakkullanılabiliyordu. Ancak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ile birleşme halinde, şirketler topluluğunda belirli şartların gerçekleşmesi koşuluyla ve çıkmaya katılma yoluylaortakların şirketten çıkmalarına izin verilmiştir. Yine yeni Kanun ile haklı sebeplere ek olarak sözleşmeye, haklı sebeple feshe, birleşmeye, şirketler topluluğuna dayalı olarakortağın şirketten çıkarılabileceği düzenlenmiştir. Bu çalışmanın ilk bölümünde çıkmakavramı ve çıkma halleri, ikinci bölümünde çıkarma kavramı ve çıkarma halleri, nihayet üçüncü bölümünde ise çıkma ve çıkarmanın sonuçları ve ayrılma akçesi incelenecektir.
Adi ortaklıkta katılım payı getirme borcuna aykırılık

Bu çalışma kapsamında öncelikle, adi ortaklığa katılım payı olarak getirilebilecek edimler sınıflandırılarak incelenmiş ve bu kapsamda edim türleri bağlamında katılım payı getirme borcunun ifasında özellik taşıyan noktalara değinilmiştir. Borcun ifasına ilişkin kurallar ve adi ortaklığa hakim temel ilkeler saptandıktan sonra, borca aykırılığın görünümleri bakımından bir inceleme yapılmıştır. Bu kapsamda, geç ifa, kötü ifa ve hiç ifa etmeme sebebiyle ortaya çıkabilecek her bir borca aykırılık türü özelinde sorumluluğun özellikleri ve şartları ele alınmıştır. Nihayetinde, bu borca aykırılık türleri bağlamında ortaya çıkan sonuçlar ile adi ortaklık sözleşmesine özel olarak öngörülen sonuçlar incelenerek birlikte değerlendirilmiştir.
İdari yaptırımlarda ölçülülük ilkesi

Kamu hizmetinin yerine getirilmesi, kamu düzeni ve güvenliğinin sağlanması, kamu sağlığının korunması faaliyetlerini gerçekleştirmek için geniş bir görev alanı bulunan idarenin görev alanına giren bu hizmetleri, faaliyetleri gerçekleştirebilmesi için yaptırım uygulama yetkisine sahip olması zorunludur. İdarece yargı kararına gerek olmadan yasaların açıkça verdiği bir yetkiye dayanarak uygulanan idari yaptırımların uygulama alanı özellikle bağımsız idari otoritelerin oluşturulmasıyla ve bunlara idari yaptırım uygulama yetkisinin verilmesiyle genişlemiştir. Bu nedenle idari yaptırımları sınıflandırmak zorlaşmıştır. İdari yaptırımlar uygulanırken, idare karşısında güçsüz konumda olan kişilerin hukuki güvenliğinin sağlanması hukuk devleti ilkesinin gereğidir. Bu amaçla anayasada bir takım sınırlayıcı ilkeler öngörülmüştür. Genel olarak savunma hakkı, gerekçe ilkesi, tarafsızlık ilkesi, yasallık ilkesi, kusur ilkesi ve ölçülülük ilkesi olarak belirlenen sınırlayıcı ilkelerden en etkili olanı ölçülülük ilkesidir. Bir özgürlük ya da hakkı sınırlamada başvurulan aracın sınırlandırmayla ulaşılmak istenen amacı gerçekleştirmeye elverişli olması, sınırlandırma aracının, amaç için gerekli olması ve araçla amaç arasında ölçülü bir oran bulunmasını ifade eden ölçülülük ilkesi öteden beri yargı mercilerince denetim ölçütü olarak kullanılmıştır. 2001 yılında yapılan değişiklik neticesinde Anayasa'nın 13. madde metninde açıkça düzenlenmesiyle ilke hukuki dayanağa sahip olmuş böylece idari yargı hakimi tarafından da kolaylıkla ve rahatlıkla uygulanabilmiştir. İdare hukukunda özellikle idari yaptırımlar alanında uygulanan ölçülülük ilkesinin denetiminde idari yargı hakimi idari ihlal ile yaptırım arasında adil bir dengenin bulunup bulunmadığını, idari yaptırımın gerekli olup olmadığını ve idari yaptırımları uygulamada kullanılan araçların elverişli olup olmadığını denetlemektedir. İdarece denge gözetilmemişse yaptırım içeren işlemi iptal etmektedir. Buna ilişkin olarak tezimizde uygulamaya yönelik örnekler verilerek idari yaptırımlar alanında ölçülülük ilkesinin uygulanması anlatılmaya çalışılmıştır.
Kamu görevinden çıkarma işleminin hukuki niteliği

İki bölüm halinde yapılan çalışmanın ilk bölümünde disiplin yaptırımı olarak kamu görevinde çıkarma incelenmiştir. Çalışmanın bu bölümünde idari yaptırım kavramı, disiplin yaptırımına uygulanan ilkeler, disiplin yaptırımlarına sağlanan Anayasal güvenceler, disiplin yaptırımlarının idari işlem niteliği, idari işlemlerden farklı olarak değerlendirilen yönleri ve idari işlem olarak yapılmasının gerekliliği incelenmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde disiplin yaptırımı dışındaki kamu görevinden çıkarmalar değerlendirilmiştir. Sicile bağlı ayırma ile koşulları kaybetme veya koşulların taşınmadığının anlaşılması üzerine ayırma şekilleri incelenerek disiplin yaptırımlarından farklılıkları ortaya koyulmuş ve uyulması gereken ilkeler belirlenmiştir. Bunun yanında olağanüstü hal döneminde uygulanan meslekten ve kamu görevinden çıkarmaların hukuki niteliği ortaya koyulmuştur.
Fiili taşıyıcı

Modern taşıma hukukunda, taşıyıcının üstlendiği taşıma işini alt taşıyıcıya bırakması ve alt taşıyıcının da, taşımayı gerçekleştirirken eşyanın zıya, hasarı veya tesliminde gecikmeye sebebiyet vermesi sıklıkla görülür. Böyle bir durumda zarar gören asıl yükle ilgililer, akdi sorumluluk hükümlerine dayanarak alt taşıyıcıya başvuramazlar. Zira hak sahibi asıl yükle ilgililer ile alt taşıyıcı arasında akdi bir ilişki bulunmamaktadır. İşte bu ihtiyaç sebebiyle taşıma hukukunda fiili taşıyıcı müessesesi kabul olunmuştur. Filli taşıyıcı taşımayı kısmen veya tamamen gerçekleştiren alt taşıyıcı şeklinde tanımlanabilir. Taşımacılık mevzuatının genelinde fiili taşıyıcı, gerçekleştirmiş olduğu taşıma bakımından, asıl yükle ilgililere karşı, taşıyıcı gibi sorumlu kabul olunmuştur. Ayrıca fiili taşıyıcının sorumluluğu, akid taşıyıcı ile birlikte müteselsildir. Fiili taşıyıcı, Türkiye'nin tarafı olduğu Montreal Sözleşmesi ve CIM'de, ayrıca 6102 sayılı yeni Türk Ticaret Kanununda açıkça hükme bağlanmıştır. Fiili taşıyıcı kavramı ve fiili taşıyıcının sorumluluğu müessesesi, Türk taşıma hukuku açısından büyük önem arz etmekte olup, bu sebeple doktora tez konusu olarak seçilmiştir.