Şahabettin Süleyman ve Mehmet Fuat Köprülü'nün Malumat-ı Edebiye'si üzerine bir araştırma

Araştırma konumuz olan Malumat-ı Edebiye iki ciltlik bir eserdir Eserde edebiyat teorisi ve estetiğin çeşitli konulan üzerinde durulmakta ayrıca genel çizgileriyle de olsa edebiyat bilgileri verilmektedir Kitabın yazarları Köprülüzade Mehmed Fuad ve Şahabeddin Süleyman'dır Her iki yazar da Fecr-i Ati'nin kurucuları arasında yer alır Yazarlarımız II Meşrutiyet öncesi ve sonrasının önemli edebi simalandır Kitabın I cildi 1912, II cildi ise 1913 tarihinde basılmıştır Kitabın I cildi 360 sayfa, II cildi 260 sayfadır Malumat-ı Edebiye'nin I Cildi 3 bölümden meydana gelir: 1 Nazım, 2 Eşkal-i Nazım, 3 Kavaid-i Tahrir II Cilt 12 bölümdür: 1 Tariften evvel, 2 Sanat Nedir, 3 Zevk Nedir, 4 Hüsün Nedir, 5 Taklit Meselesi, 6 Sanat ve Tarih, 7 Sanatın Vezaif-i İçtimaiyesi, 8 Ahlak ve Sanat, 9 Sanatta Tenkit, 10 Deha, 1 1 Şiir, 12 Enva-i Edebiye Kitap XX yüzyıl başlarında Avrupai anlayışla kurulan eğitim ve öğretim kurumlarından 'Sultani' adı verilen lise seviyesindeki okullarda ders kitabı olarak okutulmak üzere hazırlanmıştır Bu yüzden de eserin konularının belirlenmesinde Sultanilerin ders programı esas alınmıştır Programa uyma mecburiyeti yazarların konuları belirlemesinde tasarruflarım sınırlamış olmalıdır. Malumat-ı Edebiye'nin muhtevası, devrin fikri ve edebi durumunu göstermesi bakımından da bize önemli bilgiler verir Edebiyat bilgileri dışında edebiyat teorisi, eleştirisi ve estetik konularında geniş açıklamaları ihtiva eder Malumat- Edebiye, bizde edebiyat bilgi ve teorileri açısından batı tarzının ilk örneği olan Talim-i Edebiyat'ın bir devamıdır Malumat-ı Edebiye yazarları Talim-i Edebiyat'tan yararlanmışlar, onu kaynak olarak almışlar, Recaizade'den ve eserinden sık sık bahsetmişlerdir Malumat-ı Edebiye edebiyat teorisi, eleştirisi ve estetik konulan açışından Talim-i Edebiyat'tan farklıdır, kitabın batılı kaynaklan da ondan zengindir Kitapta batılı yazar ve VII düşünürlerin görüşlerine ayrıntılı bir şekilde yer verilmiş ve bu görüşlerin değerlendirmesi yapılmıştır Kitabın 'Kaynaklar' kısmında, Fransızca kaynakların orijinal adlan verilmiş, kitabın önsözünde batıdaki son ilmi gelişmelerin takip edildiği belirtilmiştir Yazarlarımız iyi bildikleri Fransızcaları sayesinde batılı kayanaklara ilk elden ulaşmışlardır Eserin bizim araştırmamız açısından önemi, edebi bilgilerin yanında batıdaki edebiyat teorileri, eleştirisi ve estetik hakkında çeşitli görüşleri ihtiva etmesidir Eser, edebiyat teorisi, eleştirisi ve estetik açısından kendisinden önce yazılan Talim-i Edebiyat, Edebiyat, Sanat-ı Tahrir ve Edebiyat gibi kitaplardan daha zengindir Kitapta bu sahalarda tanınmış belli başlı hemen bütün kaynaklardan yararlanılmıştır Eserin batılı yazar kadrosunda yer alan bazı isimler şunlardır: Eflatun, Boileau, Rousseau, Kant, Hegel, Spencer, Schopenhour, Brunetiere, Guyau, Gourmont, Veron, E Faguet, PBourget, Lamaitre, Taine, E Zola ve Tolstoy Kitapta edebiyat teorileri ve estetikle ilgili konular işlenirken ve eleştiri yapılırken yalnız batılı eserlerden örnekler verilmemiş kendi yazarlarımızdan ve eserlerinden de misaller getirilmiştir Mesela Goethe'nin eserinin etkileri anlatılırken, Namık Kemal'in eserlerinin etkilerinden de bahsedilmiştir Malumat-ı Edebiye XX yüzyıl başlarında, Fecr-i Ari'nin Ve II Meşrutiyet döneminin, batıya yönelen edebiyat araştırmacılarının ve tenkitçilerinin edebiyatın teorik meseleleriyle ilgili birikimlerini ve görüşlerini gösterir, Türkiye'de asrın başındaki teori, eleştiri ve estetik çalışmaları hakkında önemli bilgiler verir Kitapta Eflatun' dan XX yüzyıl başlarına gelinceye kadarki edebiyat teorilerinin, sanat anlayışlarının geniş bir aktarımı ve tenkidi vardır Bu konulardaki bilgi ve eleştiriler günümüzde bu sahada yayınlanmış sınırlı sayıdaki eserle birçok noktada örtüşmektedir