turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Destana Kela Dimdim u Xane Lepzerİn: Lekolİneke Edebİ u Dİrokİ

Dımdım Kalesi Destanı, Kürt Edebiyatının en önemli destanlarından birisidir. Konusunu tarihi bir olaydan almıştır. Bu tarihi olay Bıradosti Kürtleri ile Safevi Devleti arasında 1608 ve 1609 yılları arasında gerçekleşmiştir. Şah Abbas önderliğindeki Safevi Devleti, Bıradosti Kürtlerinin yönetimini ortadan kaldırmak istemiş, buna karşın Bıradosti Kürtleri Altın Kollu han öncülüğünde buna karşı çıkmış ve Dımdım Kalesi'nde büyük bir direniş sergilemişlerdir. Çetin ve uzun süreli bir savaştan sonra kale Safeviler tarafından alınmıştır. Kaledeki Kürtler sonuna kadar kahramanca savaşmışlardır. Hepsi tek tek öldürülünceye kadar teslim olmamış ve büyük bir kahramanlık ve yiğitlik göstermişlerdir. Bu acı olay Kürt toplumunu derinden etkilemiştir. Bundan dolayı halk ozanları tarafından bu tarihi olay üzerine onur, hamaset ve yiğitlik dolu ulusal bir destan yaratılmıştır. Bu destan edebi olarak akıcı bir uslup ile örüldüğü için halk tarafından oldukça beğenilmiş ve kabul görmüştür. Destan, dinleyicilerde güzel bir tat bırakmış ve onların ulusal duygularını canlandırmıştır. Bu destan Hakkari bölgesinde on ayrı halk ozanından derlenmiştir. Bu on ayrı halk oazanına ait varyantlar birbirlerine çok yakın olduğu için tek bir destan olarak düzenlenmiştir. Hazırlamış olduğumuz bu destan, çoğunluğu üç dizeden meydana gelen yedi yüz civarında kıtadan oluşmaktadır. Her kıtada kafiye olup her dize sekiz heceden oluşmaktadır. Fakat bazı yerlerde dizelere ait hece sayısında azalma veya artma görülmektedir.
Misali'nin Kitab-ı Manzume-i Feyzname-i İlahi Mesnevisi

2002 - SAYFA: XV + 305 + LXV Jüri : Doç. Dr. Turgut KARABEY Doç. Dr. Metin AKKUŞ Doç. Dr. Mehmet ATALAY Bu tez çalışması, özellikle XVI. ve XVI. yüzyıllar arasında görülen Hurufilik inanç sistemini anlatmakta ve XVI. yüzyıl Divan şairi Misali'nin Hurufilik etkisiyle yazdığı 'Feyzname-i İlahi' mesnevisini gün ışığına çıkarmaktadır. Çalışmamız, bir girişle iki bölümden oluşup; giriş bölümünde Hurufilik ve kurucusu Fazlullah Hurufi hakkında bilgi verilir. Bu doğrultuda çok ve değişik kaynakların araştırılmasına dikkat edilmiştir. Tezin birinci bölümünü, Misali'nin hayatı ve eserleri ile mesnevinin şekil ve muhteva unsurları oluşturmaktadır. İkinci bölümde ise yazma eserin tavsifi ve transkripsiyon harflerine çevrilmiş metni ile sözcüklerin bütün anlamlarının verildiği sözlük yer almaktadır. Metnin orijinal yazmasının fotoğraflarının varak numarası verdiğimiz fotokopisi de tezin sonuna eklenmiştir.
İskender Pala'nın Babil'de Ölüm İstanbul'da Aşk adlı romanındaki kelime grupları

Edebiyatın malzemesi dildir ve her edebi eserde dilin özellikleri o eserin üslubunu oluşturur. Yani dil ve üslup bir bütündür ve ayrı ayrı düşünülemez. Bu yüzden dil malzemesinin anlatıma katkısı büyüktür. Bu düşünceden yola çıkarak bu çalışmada, İskender Pala'nın 'Babil'de Ölüm İstanbul'da Aşk' adlı romanındaki kelime grupları incelenmiştir. Eserin değerlendirilmesi şu şekildedir:Birinci bölümde yazarın hayatından, edebi kişiliğinden ve başlıca eserlerinden bahsedilmiştir. Ayrıca giriş bölümünde söz dizimi ve kelime grupları farklı dilbilimcilerin görüşlerine yer verilerek tanımlanmıştır. İkinci bölüm, inceleme bölümü olup, sözü edilen eserdeki kelime gruplarının incelendiği bölümdür. Her bir kelime grubu ile ilgili dilbilimcilerin görüşlerine başvurularak kısaca bilgi verilmiştir. Her bir kelime grubu için eserin belli sayfaları baz alınarak örnekler verilmiştir. Ayrıca bu kelime grupları diğer kelime gruplarının içindeki yerine ve cümle içindeki görevlerine göre de incelenmiştir. Her kelime grubunun sonunda örneklerin dağılımını gösteren bir grafik ve çizelge konulmuştur. Üçüncü bölüm sonuç bölümüdür. Burada tüm kelime gruplarının genel dağılımını gösteren bir grafik ve çizelge verilmiştir. Çalışmanın sonuna 'Kaynakça' ve 'Ekler' bölümü eklenmiştir. Yapılan çalışmanın neticesinde romanda sıfat tamlaması ve isim tamlamasının en çok; sayı ve ünlem grubunun ise en az kullanılan kelime grubu olduğu gözlemlenmiştir. Ayrıca eserin dilinin anlaşılır olmasına rağmen biraz ağır bir dilinin olduğu; yazarın terimlere ve halk söyleyişlerine sıkça yer verdiği kanısına varılmıştır.
Hasan Ali Toptaş romanlarında postmodern ögeler

Son yüzyılın en çok tartışılan kavramlarından birisi olan postmodernizm hayatın her alanını etkilemiş ve modern bilincin ortaya koyduğu algılayış ve bu algıyı ifade ediş biçimlerini değiştirmiş, bozuma uğratmıştır. En fazla etkinin hissedildiği alanlardan birisi de sanat etkinliklerinden biri olan roman türü olmuştur denilebilir. Dünya edebiyatında postmodernist kırılmalar 20. Yüzyılın ilk yarısında örneklerini verirken asıl örneklerini ikinci dünya savaşından sonra vermeye başlamıştır. Türk edebiyatında ise 40'lı yıllardan sonra Ahmet Hamdi Tanpınar, Yusuf Atılgan, Oğuz Atay gibi yazarların romanlarında görülmeye başlanan postmodernist özellikler, 1980'den sonra yaygın bir şekilde kullanım alanına girer.1990'dan sonraki dönemde eserlerini vermeye başlayan Hasan Ali Toptaş, romanlarıyla postmodernist anlayışın önemli temsilcilerinden olmayı başarmıştır. Birçok ödül almış bir yazar olarak, yaptığı söyleşilerde ve yazdığı yazılarda, postmodernist özelliklerin romanlarındaki yansımalarını kabul eden ifadeler kullanır. Bin Hüzünlü Haz adlı romanı Türk edebiyatının en önemli postmodernist örneklerinden birisi olmayı başarmıştır.
Menakıb-ı Mekke

İslami menakıpların şiirsel bir dille anlatıldığı Menakıb-ı Mekke 18. yüzyıla aittir. Üç bölümden oluşan yazmanın incelendiği bu çalışma, menzil yerleri hakkında da geniş bilgiler sunmaktadır. İslami bilgiler vermesinin yanında dönemin dil özelliklerini yansıtması ve aruz vezniyle yazılan manzum bir bölüm bulundurması bakımından edebiyatımız için önemli olduğu düşünülmektedir. Bu tez üç başlık altında toplanmıştır. Birinci bölüm olan incelemede, dönemin dil özellikleri dikkate alınarak kelimelerin almış olduğu ekler tek tek incelenmiş, dil incelemesi yapılmıştır. Tezin ikinci kısmı olan metin bölümünde, Arap harfleriyle kaleme alınan bu yazmanın Latin harflerine çeviri yazısı yapılmıştır. Son bölüm olan dizinde ise, kelimelerin ait oldukları dil belirtilerek gramatikal dizin yapılmıştır. Ayrıca tezin başında bulunan giriş bölümünde ise yazmaya ait dikkat çeken hususlar üzerinde durulmuştur.
Nabizade Nazım'ın anlatılarında kurmacanın işlevi

Bu tez çalışması, Nazım'ın anlatılarında gerçeklik yanılsamasının nasıl oluşturulduğunu çözümleme çabasıdır. Bu bağlamda öncelikle Nazım'ın biyografisi, edebi hayatı sunulmuş ardından Nazım ve anlatıları üzerine yazılan yazılar ele alınmıştır. Böylece Nazım'ın hikaye ve özellikle romana sosyolojik bir amaç yüklediği anlaşılmış araştırmacıların da onun anlatılarını ağırlıklı olarak gerçek dünyayı onlarda ne kadar sunabildiği yönünde inceledikleri ortaya konulmuştur. Birkaç araştırmacının, anlatıcının konumuna, anlatıyı ve kurmaca bilinci sunum şekline Karabibik özelinde değindikleri görülmüştür. Sonraki iki bölümde bu değinmeleri de içine alacak şekilde anlatıcı ve kurmaca bilinç üzerine yoğunlaşılmıştır. Söz konusu yoğunlaşma, anlatıcının, anlatının sunuluşu esnasındaki gerçekliğe odaklandığı bir bölüm ve kurmaca varlıkların bilinçlerinin sunulması esnasınki gerçekliğe odaklandığı bir başka bölümle ele alınmaktadır. İlk bölümde Wayne C. Booth'un Kurmacanın Retoriği adlı kitabı kaynak alınarak anlatıcının konumu ve gerçeklik yanılsamasını oluşturma yöntemleri incelenmiştir. İkinci bölümde ise Dorrit Cohn'un Şeffaf Zihinler adlı kitabı rehberliğinde bilinç sunumlarının bu gerçeklik yanılsamasını nasıl destekledikleri ortaya konulmuştur. Sonuç olarak Nabizade Nazım'ın, gerçeklik yanılsamasını oluşturabilmek için anlatıcıların farklı konumlarından farklı yöntemlerle olabildiğince yararlanmaya çalıştığı ve kurmaca bilinci sunma noktasında da dönemi itibariyle çok önemli bir çaba içerisine girdiği görülmüştür.
Tefenni ağzı

Çalışmada Tefenni ilçesi ve ilçeye bağlı yerleşim yerlerinde yaşayan halkın ağız özellikleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Başlangıç aşamasında ilçeye dair etnik yapı araştırılmıştır. Daha sonra ağız özelliklerinin tespiti için ilçe merkezinde ve ilçeye bağlı yerleşim yerlerinde derlemeler yapılmıştır. Derlemeler sonucu elde edilen ses ve görüntü kayıtları Türk Dil Kurumu tarafından tavsiye edilen transkripsiyon işaretleri ile yazıya geçirilmiştir. Yazıya geçirilen bu kayıtlar üzerinde ses bilgisi, şekil bilgisi ve dizin çalışmaları yapılmış ve bu çalışmaların sonucunda Tefenni Ağzı'nın ağız özellikleri ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Melhame-i Şeyh Vefa giriş-metin-sözlük

Bu çalışma Şeyh Vefa'nın Melhame-i Şeyh Vefa u'1-Küsuf ve'z-Zelzele ve'l- Matat ve'1-Cevviyyat el-Uhra adlı eserinin çeviriyazımı ve metnin sözlüğünü içermektedir. Giriş, metin, sözlük bölümlerinden meydana gelen çalışmanın giriş bölümünde Şeyh Vefa ve Melhame'si hakkında kısaca bilgi verilmiştir. 1491 yılında vefat etmiş olan Şeyh Vefa yaşadığı dönemin önemli bilginlerindendir. Tasavvuf, astronomi ve astroloji alanlarında eserler vermiştir. Çalışmaya konu olan Melhame-i Şeyh Vefa Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi Yeniler 302/ 1 no'da kayıtlı olup müstensihi ve istinsah tarihi belli değildir. Müellif XV. yüzyılda yaşamışsa da eldeki nüsha XVIII. yüzyıl dil özelliklerini yansıtmaktadır. Konusu güneş tutulması, gök gürlemesi, deprem gibi doğal olayların işaret ettiği felaketlerdir. Müellif, eski müneccimlerin sözlerinden hareketle şemsi aylar içinde gerçekleşen doğal olaylardan sonra nerede ve ne tür felaketler görülebileceği üzerine kehanette bulunmaktadır. Çalışmanın metni eserin yazıldığı dönemin dil özelliklerine uygun olarak düzenlenmiştir. Bu arada eksik ya da silik olan bazı kısımlar, eserin diğer bölümleri dikkate alınarak tamamlanmış, bu ilaveler köşeli parantez içinde gösterilmiştir. Sözlükte metinde geçen kelimelerin geçtikleri yerlere göre kazandıkları anlamlar tespit edilmeye çalışılmış, kelimenin bu anlamlarıyla kullanıldığı yerler numaralarıyla gösterilmiş, bazı kelimeler için örnek cümleler yazılmış, ancak kelimenin geçtiği yerleri gösteren referans numaraları en çok üç taneyle sınırlandırılmıştır. Bu bölümde tam bir dizin değil, olabildiğince ayrıntılı bir metin sözlüğü oluşturulması amaçlanmıştır.
Klasik Türk şiirinde marjinal bir üslup olarak küfürlü söyleşme

Estetik kurallar içerisinde güzeli ve güzellikleri anlatma amacı güden şairlerin belirli kelime kadrosu, anlam dünyası, mazmunlar vs. gibi unsurlarla oluşturulan klasik şiir, sanat gayesi amacıyla yüzyıllardır geleneğe saygı çerçevesi içerisinde şairler tarafından şiirlerde terennüm edilmiştir. Bazı dönemlerde ise geleneğe ve sanat kaygısına karşı şairlerin içinde bulundukları tarihi dönem ve koşullar dolayısıyla marjinal bir söylemin ortaya çıktığı görülür. Klasik Türk edebiyatı içerisinde insanın sıra dışı davranışı ve tepki mekanizması olan küfürle ilgili oldukça fazla manzum metin bulunmaktadır. Bu manzum metinlerin tamamında fark edilen ilk tema ise birey olarak insanın karşılaştığı maddi ve manevi sorunlara karşı vermiş olduğu tepki olarak küfrü kullanmasıdır. Klasik edebiyatta bazen hicv, bazen hezl başlığı altında ele alınan bu küfürlü manzumeler, bazense herhangi bir türe tabi tutulmadan, şairler tarafından eğlence amaçlı veya muhatabını aşağılamak amacıyla kaleme alınmıştır. Şairlerin amacı ne olursa olsun zaman içerisinde marjinal söylem, onları kendileri ile benzer özelliklere sahip başka şairler ile bir araya getirmiş ve sonuçta ortaya mahfiller çıkmıştır. Kullandıkları ortak dil ile birlikte aynı karakter özelliklerine sahip olan bu şairler ortak düşmanlıklar da edinerek küfür içerikli şiirler oluşturmuşlardır. Çalışmada 16. yüzyıldan başlamak üzere 19. yüzyıla kadar geçen evrede kendi aralarında aykırı bir dil geliştirerek birbirlerine karşı marjinal bir dil ile küfür yönelten üç ayrı mahfil ele alınmıştır. Bu mahfillerde bulunan şairlerin hepsinin ortak konumları, ortak değerleri ve ortak düşmanları bulunmaktadır. Çalışmamızın nihai hedefi bahsedilen bu ortak noktalar ile dar bir alanda mahfil oluşturarak marjinal bir söylem geliştiren şairlerin küfür kullanarak oluşturdukları dili incelemek ve edebiyat tarihindeki yerini belirlemek olacaktır.
Servet-i Fünun dergisi: 1074 - 1118 sayılar, inceleme ve seçilmiş metinler

Dergi incelemesi, araştırmacıların üzerinde çalıştıkları konular için ilk elden malzeme ve bilgi sunması bakımından oldukça önemlidir. Yine aynı inceleme, derginin yayımlandığı dönemi daha iyi anlayıp doğru tahlil edebilmemizi sağlaması dolayısıyla da ihmal edilmemesi gereken konulardan birisidir. Ahmet İhsan Tokgöz'ün sahibi olduğu Servet-i Fünun Dergisi, 1891- 1944 yıllan arasında çoğunlukla haftalık olarak yayımlanmıştır. Türk Basın tarihinin yarım asrına damgasını vurmuş ve yayımlandığı dönemlerde ilmi, fenni ve edebi bir dergi olarak en verimli ürünlere ve yazarlara sayfalarını açmış olan Servet-i Fünun, birçok yönüyle araştırmacılar için önemli bir kaynaktır. Çalışmamızda bu önemli kaynağın 14. XI. 1912 - 6. XI. 1913 tarihleri arasında çıkan ve 44., 45. ciltlerini oluşturan 1119 -1170. sayılan incelenmiştir. İncelemede derginin sözü edilen sayılannda yer alan bütün yazı ve şiirlerin fihristi verilmiş daha sonra da bunlann muhteva analizi yapılmıştır. Yine derginin söz konusu ciltlerinde bulunan tüm fotoğraf, resim, reklam, ilan, karikatür, harita ve krokilerin de belirli bir sistem dahilinde fihristi çıkarılmıştır. 1912- 1913 yıllarının siyasal, ekonomik, sosyal ve kültürel yapışım yansıttığım düşündüğümüz dergideki bazı yazılar, Latin alfabesine aktanlmışür. Derginin incelediğimiz döneminde edebi eserlerin ve edebiyatla ilgili yazıların yayımlanmasında, önceki sayılara göre çok belirgin bir azalma vardır. Bunun yerine dergide daha çok siyasi, ekonomik, sosyal, teknoloji konulu ve haber muhtevalı yazılar neşredilmiştir. Neşredilen yazılar içerisinde de tercümeler büyük bir yekun oluşturmaktadır. Bu dönemde derginin yazar kadrosu küçülmüş, imzasız yazılann sayısı artmıştır. Dergi, yine bu dönemde bol bol fotoğraflarla ve başka periyodiklerden iktibas edilen yazı ya da şiirlerle beslenmeye çalışılmıştır. Bütün bunlar da, derginin incelediğimiz sayılannın Balkan Savaşlannın cereyan ettiği dönemde ve Osmanlı Devletinin en buhranlı yıllannda yayımlanmış olmasının büyük etkisi olsa gerektir. Derginin 1119 .-1170. sayılanndaki dili ve üslubu geçmişş yıllarına göre oldukça sade ve anlaşılır bir tarzdadır. Dergide oldukça bol miktarda bulunan fotoğrafların çoğu siyaset, savaş, teknolojik gelişmeler ve bunlarla ilişkili unsurlara aittir. Netice olarak Servet-i Fünun'un 1119- 1 170. sayılarının, dönemini çok iyi yansıtan aynalardan biri olduğu söylenebilir.
Türk romanında Ankara

Tarih boyunca pek çok uygarlığa ev sahipliği yapmış, farklı kültürlere kavşak noktası olmuş Ankara, Osmanlı döneminde kasaba görünümünde sıradan bir Anadolu şehriyken; Milli Mücadele'nin merkezi oluşuyla özgürlüğün simgesine dönüşür. Kurtuluş Savaşı'nın zaferle sonuçlanması ise hem zihinlerde hem de yüreklerde kutsallaşan bu şehri, altı yüz yıllık bir imparatorluğun küllerinden doğan Türkiye Cumhuriyeti'nin başkenti yapar. Dolayısıyla Ankara, Birinci Dünya Savaşı'nın sonrasında çökmeye başlayan Osmanlı İmparatorluğu'nun bir devamı olmaktan çok, sosyal ve mekansal bir kopuşu ifade eder. Değişimin mekanla sınırlı kalmadığı, bir yaşam tarzına dönüştüğü sürecin değişik açılardan irdelenişi ise roman türünün başlıca sorunsallarından biri haline gelir. Bir doktora tezi olarak hazırlanan bu çalışmada iki yüz yedi roman incelenmiş; 29 Ekim 1923'ten itibaren çok yönlü ve hızlı bir değişim sürecine giren Ankara, kurmaca dünyaya yansıyan tüm boyutlarıyla ele alınmaya çalışılmıştır. Beş ana bölümden oluşan çalışmanın 'Tarihte Ankara' başlığını taşıyan ilk kısmında, Roma başta olmak üzere pek çok eski uygarlığa ev sahipliği yapmış Ankara'nın tarihi önem taşıyan mimari eserleri irdelenmiş; 'Ankara'nın Doğası' başlığını taşıyan ikinci bölümde şehrin uluslararası literatüre giren doğal varlıkları ele alınmış; 'Ankara'nın Mekanları' başlığını taşıyan üçüncü bölümde şehrin başkent olmadan önceki ve olduktan sonraki mekanları tespit edilmiş; 'Kentsel Doku' başlıklı dördüncü bölümde şehrin dokusunu oluşturan heykeller, anıtlar, parklar, meydanlar ve bahçeler incelenmiş; 'Şehir-İnsan-Zaman-Mekan' başlıklı beşinci ve son bölümde ise demografik yapı, şehre yönelik nitelemeler, yaşanan konut sıkıntısı, başkentin imarı ve neredeyse tüm bölümlere sinen Ankara-İstanbul mukayesesi yer almıştır.
Türkistan'daki Cedit Hareketi yayın organlarından Ayna dergisi üzerine bir inceleme

Mahmut Hoca Behbudi Türkistan matbuat tarihinde makalenevi sıfatında özel bir mevkie sahiptir. O, Özbekistan topraklarındaki ilk sahne eserini yazan dini cemaat erbabı, Cedit Hareketi'nin önde gelen en meşhur simalarından biridir. Behbudi, Cedit Hareketi'nin doğduğu kaynakları gezen ve çok derin etkilenen, milletinin aydınlanması ve en az birkaç dil bilmesi gerektiğini düşünen bir Cedit aydınıdır. Onun bu düşünceleri, yayımladığı dergi ve gazetelerdeki yazılarında net olarak ifade edilmiştir. Behbudi 1913 yılında 'Semerkand' gazetesini çıkarmaya başlar, işbu gazete 45 sayıya yımlandıktan sonra maddi sıkıntılardan dolayı durdurulur. 20 Ağustos 1913 tarihinden itibaren ise 'Ayna' dergisini yayımlamaya başlamıştır. Çalışmada derginin (11- 20 sayıları) 10 sayı 240 sayfası Arap alfabesinden Latin alfabesine aktarıldıktan sonra, sistematik ve bilimsel olarak incelenmiştir
Halit Ziya Uşaklıgil'in romanlarında kadın ve kadın eğitimi

Batılılasma devri Türk edebiyatının usta romancılarından olan Halit Ziya Usaklıgil, romanlarındaki kadınları mekanın, irsiyetin ve terbiyenin sekillendirdigi bir varlık olarak ortaya koyar. Mekan, roman kadınları üzerinde bu unsurlardan en belirleyici olanıdır. Bu baglamda ev, kadının her anlamda varlıgını açıga çıkardıgı, her seyiyle var olduğu bir mekandır. Romanlarda ev içindeki kadınlar çogunlukta olmakla beraber, ev dısındaki kadınlarda önemli bir yer tutar. Romanlardaki ev içindeki kadınlar, evin hanımları, genç kızlar, çocuklar, hizmetçiler, bacılar ve mürebbiyeler olmak üzere bes bölümde incelenebilir. Evin hanımları, Azra hariç, genellikle orta yaslı ya da orta yasın üstündeki kadınlardır. Evin ruhuna sahip oldukları sürece mutludurlar. Evin düzeninden, hizmetçilerin denetiminden sorumludurlar. Evdeki genç kızlar, evin sorumluluklarından uzaktırlar. Çocuklar evin nesesi, ebeveynlerin birbirilerine olanbagın bir sembolüdür. Hizmetçiler ve bacılar, evin ikinci dereceden sahipleri, aileden birigibidirler. Halit Ziya'nın romanlarında olumsuz bir kisilige sahip hiçbir hizmetçi ve bacıyoktur. Romanlarda, genç kızları egitmek üzere tutulan mürebbiyelerden Hacer'in ve Nihal'inmürebbiyeleri Kerime Hanım ve Mlle de Courton, evde ve dolayısıyla roman akısı içinde önemli bir yere sahiptirler. Ev dısındaki kadınlar, kapalı eglence mekanlarında ve mesire yerlerinde karsımızaçıkarlar. Kapalı eglence mekanlarındaki kadınların çogu yabancı uyrukludur. Memleketlerinden çalısıp para kazanmak için gelirler. Olumsuz çalısma sartları, bu kadınlarıyıpratır. Adi zevk ve eglence anlayısının nesnesi olan kadınlara, bu hayat tarzından uzak olan kisiler merhametle yaklasır. Mesire yerlerindeki kadınlarsa, maddiyatın besledigi asklarıyla, bütün stanbul'un dedikodu malzemesi olurlar. Mesire yerleri, yasak askların yasandıgı, çogunlukla, herkesçe tanınan bazı kadınların giyimlerini sergiledikleri bir podyum, halk için degil, nefsi için yasamayı prensip edinenlerin eglencede doyuma ulastıkları yerlerdir. Buradaki kadınlar iyi aile erkekleri ve evli erkekler için cazibeleri ve zekice oynadıkları askoyunlarıyla tehlike olustururlar. Kadın hangi konumda ve hangi sartlarda olursa olsun egitimlidir; egitiminehemmiyetinin farkındadır. Kadının toplumdaki, aile içindeki ve erkek karsısındaki yerinialdıgı egitim ve yetisme tarzı belirler. Kadın çalısmak için egitim almaz; egitim, belli bir dönem için yasamının bir parçasıdır.
Ahmed Midhat'ın romanları üzerinden Geç Dönem Osmanlı sosyo-ekonomik yapısına dair bir değerlendirme

Edebiyat eserleri ele aldığı dönemi objektif şekilde yansıtabilmesi nedeniyle özellikle iktisat tarihi çalışmalarına daha bütüncül bir analiz şansı tanımaktadır ve son yıllarda önemli bir alternatif kaynak haline gelmiştir. Bu çalışmada edebiyat metinlerinin iktisat tarihi araştırmalarındaki önemi ışığında çeşitli Ahmed Midhat eserleri incelenerek geç dönem Osmanlı İmparatorluğu'nun sosyo ekonomik bir değerlendirilmesi yapılmıştır. Bu doğrultuda dönemde yaşanan idari dönüşümler ve Batılılaşmanın ülkede yarattığı atmosferin yanında sosyal kültürel ve ekonomik hayat incelenmiştir. Ahmed Midhat Osmanlı İmparatorluğu'nun son döneminde içinde bulunduğu problemlerin çözümünün iktisat biliminde olduğuna inanmıştır. Bu sebeple hemen her eserinde sade bir dil kullanmış ve bu bilimin önemini halkın bütün kesimlerine yaymaya çalışmıştır. Çalışmada, Ahmed Midhat'ın birçok romanında iktisadi hayatı ele aldığı, ticaretin, çalışmanın, iş bölümünün ve ekonomik büyümenin önemine dikkat çektiği ve Osmanlıların bu konulardaki gelişime kapalı tutumunu eleştirdiği görülmüştür. Ayrıca, Midhat'ın, iktisadi gelişmenin önündeki en büyük engeli ülkedeki eğitim sisteminin eksikliklerinde, memur zihniyetinde ve yanlış Batılılaşmada gördüğü sonucuna varılmıştır. Bu doğrultuda, romanlarını toplumu bu konularda doğru yansıtmak ve yönlendirmek için bir ayna gibi kullandığı gözlenmiştir.
Divriği/Aydoğan köyü kaynaklı cönkler üzerine tedkik

Orta Anadolu'da bir kültür merkezi olma özelliğini yıllarca koruyan Sivas, coğrafi konum itibariyle sosyal ve kültürel açıdan devamlı etkileşim içinde kalmıştır. Bir kültür şehri olan Sivas, tarih boyunca Anadolu'da Aşık Edebiyatının yaygın olarak yaşatıldığı il olma özelliğine de sahiptir. İlk temsilcilerine lö. yüzyılda rastladığımız yöredeki aşıkların sayısında bu yüzyıldan günümüze kadar pek çok artış olmuştur. Yetiştirdiği Pir Sultan, Kul Himmet, Veli, Ruhsati gibi aşıklarla Aşık Edebiyatına katkısı ortadadır. Türk kültürünün önemli kaynaklarından birisi olan cönkler genellikle halk edebiyatı, dini-tasavvufi edebiyat ve folklor ürünlerinin toplandığı anonim mahiyetteki mecmua türleri olarak bu zenginlikleri ortaya koyan belgelerdir. Buradan hareketle Sivas kaynaklı cönkler de 'Aşıklar Yatağı' diye nitelendirebileceğimiz Sivas'ın aşıklık geleneği içindeki yerini, yetiştirdiği güçlü simaları gözler önüne sermektedir. Sivas yetiştirdiği aşıkların çokluğu yanında bu yörede tutulan cönklerle de dikkat çekmektedir. Ne var ki cönklerin elde edilmesi çok zordur. Sivas kaynaklı cönklerin çoğunluğu da Divriği yöresinde tutulmuştur. İncelediğimiz iki cönk de bu yöreye aittir ve ihtiva ettiği şairler ve şiirler yönüyle önemli bir kaynak niteliğindedir. Bu cönklerde toplam 67 aşığa ait çoğu hece vezniyle yazılmış 264 şiir bulunmaktadır. Şiirlerin çoğunda Alevi-Bektaşi kültürüne ait unsurlar ele alınmıştır. Cönklerde az olmakla birlikte bazı dualar ve halk ilaçları gibi kimi halk kültürü unsurlarına da yer verilmiştir. Sözünü ettiğimiz Türk folklorunun yazılı kaynaklarından olan cönkler birinci derecede önemli yazma eserler olarak Türk halk edebiyatı ile ilgili birçok bilginin günümüze kadar ulaşmasını sağlamıştır. Bu eserlerin okunması, üzerinde incelemeler yapılması nice değerli eserlerin gün ışığına çıkartılması açısından faydalı olacaktır.