turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Hüdayİ Efendi 1313 numaralı Mecmu'a-i Eş'ar

Bu çalışmada, Hacı Selim Ağa Yazma Eser Kütüphanesi'nde 1313 numara ile kayıtlı 'Mecmu'a-i Eş'ar' adlı eser incelenmiştir. Mecmuada, edebiyat tarihine geçmeyen belgeler, türler, şairler ve şiirlerin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Çalışma, müstensihin, kendi devri içinde şair ve şiir bakımından toplumun beğeni profilini yansıtan eserleri ortaya koyduğunu göstermiştir. Mecmuada nazım şekilleri ve nazım türleri dikkate alınarak sıralama yapılmadığı gibi şairlerin yazdıkları manzumelerin de belli bir alfabetik sırada olmadıkları tespit edilmiştir. Mecmuada fevaid bilgiler olarak bilinen günlük ve dini bilgiler vb. öğretici düşüncelerin olduğu belirlenmiştir.
Mustafa Kutlu'nun hikayelerindeki halk edebiyatı ve halk bilimi unsurlarının incelenmesi

Halk kültürü bir milletin asli karakterini teşkil eder. Mustafa Kutlu da içinden çıktığı toplumun değerlerini en iyi şekilde yansıtan bir yazarımızdır. Biz bu çalışmamızda, halk hayatını ve kültürünü eserlerinde ustalıkla kullanan Cumhuriyet döneminin Türk yazarlarından Mustafa Kutlu'nun halkbilimi unsurlarını hikayelerinde ne ölçüde kullandığını inceledik. Bu çalışmada Kutlu'nun eserlerini halk edebiyatı ve halk bilimi açısından inceledik. Birinci Bölüm'de, yazarın hayatı ve incelediğimiz hikayeleri hakkında bilgi verdik. İkinci Bölüm'de, hikayelerdeki halk edebiyatı unsurlarını ve yazarınhikayelerdeki kullanım şekillerini inceledik. Üçüncü Bölüm'de de hikayelerdeki halk bilimi unsurlarını ve kullanımlarını ele aldık. İncelediğimiz hikayelerde tespit ettiğimiz bütün unsurları toplayarak bilimsel usullere göre tasnif ettik. İncelediğimiz hikayelerde, halk kültürü ile ilgili olarak alınan pasajlar, hikayelerdeki sayfa numaraları ile verilmiştir. Sonuçta gördük ki, bir yazar olan Mustafa Kutlu, yaşadığı dönemi, coğrafyayı ve halkın kültürünü hikayelerinde ustalıkla işlemiştir.
Türkiye Türkçesinde ses etkileşimleri

Türkiye Türkçesinde Ses Etkileşimleri adlı çalışmayla Türkçedeki ses olayları Türkiye Türkçesi dönemi esas alınarak belli bir sınıflamaya tabi tutulmuştur. Araştırmada ses ve ses olayları üzerine yapılan çalışmalardan yararlanılmıştır. Bu çalışmalarda yer alan birçok tanımdan tek bir tanıma, birçok terimden tek bir terime ulaşılmıştır. Ses olaylarının tanımı ve adlandırması yapıldıktan sonra bu ses olaylarıyla ilgili örnekler verilmiştir. Örnekler için çalışmalarda verilen örnekler gözden geçirilmiş, konuşma dilinden de yararlanılmıştır. Ses olayları sınıflandırılırken seslerin birbirleri üzerindeki etkileri göz önünde bulundurulmuş ve şöyle sınıflandırılmıştır: 1. Yalnızca ünlülerietkileyen değişimler, 2. Yalnızca ünsüzleri etkileyen değişimler, 3. Hem ünlülerihem ünsüzleri etkileyen değişimler. İkinci bir sınıflama da Türkçenin yapısına göre yapılmıştır: 1. Sözcükkökünde ses değişimleri, 2. Eklemede ses değişimleri, 3. Birleştirmede ses değişimleri, 4. Vurgunun etkisiyle oluşan ses değişimleri.
Kitabu Aşuraʼ fī-Aḥvali Hasan ve Hüseyin

XIII. yüzyılda büyük gruplar halinde Anadolu'ya göç ederek Anadolu'yu bir Oğuz yurdu haline getiren Türk grupları bu topraklarda gelişen yeni bir yazı dili oluşturmuştur. Oğuzca temelli bu yazı dili Eski Anadolu Türkçesi olarak adlandırılmaktadır. Türklerin Anadolu'da İslamiyeti kabul etmeleriyle birlikte bu coğrafyada verilen ilk eserler dini konularda yazılmış tercüme ve uyarlama metinleri olmuştur. Bu eserler dönemin düşünce yapısını ve söz varlığını kavrayabilmek için oldukça önemlidir XV. yüzyıldan sonra ise; Eski Anadolu Türkçesi etkili bir yazı diline dönüşerek Osmanlı Türkçesi'nin temelini oluşturmuştur. Bu yüksek lisans tez çalışmasında incelenecek olan ''Kitabu Aşura fi -A vali asan ve üseyin''adlı metin Eski Anadolu Türkçesi'nden Osmanlı Türkçesi'ne geçiş döneminin bir ürünüdür. Koç Üniversitesi Suna Kıraç Kütüphanesi'nde ''MS 146; No, 86'' demirbaş numarası ile kayıtlıdır. Müellifi, müstensihi ve telif - istinsah tarihi belli değildir. Harekeli nesih ile yazılan bu metnin öncelikle çeviri yazı alfabesine aktarımı gerçekleştirilmiştir. Yazım özellikleri, dil özellikleri ve dizin çalışması yapılmıştır.''Maktel türü'' ve edebiyatımızdaki yeri hakkında bilgi verilmiştir.''Sonuç'' ve ''Kaynakça'' bölümü hazırlanmıştır. Tezin en sonunda ise orijinal metnin kopyaları yer alır. Daha önce dil özellikleri, imlası ve söz varlığı incelenmemiş olan bu metnin Eski Anadolu Türkçesi ve Osmanlı Türkçesi çalışmalarına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
kıpçakçanın söz varlığı

Kıpçak Türkleri, Memlukler Döneminde Mısır'da Araplarla bir arada yaşadıkları için Türkçe-Arapça sözlükler ve eserler meydana getirmişlerdir. Bu eserlerin söz varlığı, dil tarihi ve etimolojisi incelemeye değerdir. Çalışmamızda Codex Cumanikus, kitab Gülistan Bi't-Türki, Münyetü'l- Guzat, Baytaratu'l-Vazıh, Kitab fi Riyazatı'l- Hayal, Kitab fi İlmi'n-Nüşşab, Kitab-ı Mukaddime-i Ebu'l Leysi's-Semerkandi, İrşadü'l-Müluk ve's-Selatin, Et-Tuhfetü'z-Zekiyye fi'l-Lügati't Türkiye, El-Kavaninü'l-Külliye Li-Zabtı'l-Lügati't-Türkiyye, Kitabü Bülgatü'l-Müştak fi Lügati't-Türk ve'l-Kıfçak, Ed-Dürretü'l-Mudia fi'l-Lügati't-Türkiyye' adlı Kıpçakça eserleri tarayarak Kıpçakçanın zengin söz varlığnı ortaya koymaya çalıştık.
İkinci yeni şiirinde tarihi muhteva

İkinci Yeni Şiiri, Modern Türk Şiiri için önemli bir duraktır. 1950'li yıllarda ilk ürünleri ortaya çıkan bu şiir hareketi, içinde bulunduğu dönemde pek çok eleştirinin de odağında olmuş, uzun süre kendisinden söz ettirmiştir. Bununla birlikte İkinci Yeni Hareketi bugün hala sevgi ve dikkatle okunan şiirleriyle hem geniş okur kitlelerine hem de yeni ekollere ilham verecek güçte bir etkiye sahip olduğunu da göstermiştir. İkinci Yeni şairleri şiirlerindeki konuları farklı teknik, dil ve duyarlılıkla ele almaları nedeniyle Modernist bir çizgide değerlendirilmişleridir. Modern Türk Şiiri'nin mihenk taşı kabul edilebilecek bu şiir hareketinin tarihe bakışı da elbette edebiyat ve tarih ilişkisini ortaya koymak açısından önemlidir. Çok eskiden beri bazı ortaklıklar kuran edebiyat ve tarihin, şiir düzleminde ele alındığı örneklerde geçmişşi algılama, tarihi yorumlama biçimi çoğu kez bu formun çerçevesindeki darlık nedeniyle daha kısa, öz, ve vurucu olmuştur. Bu özellik İkinci Yeni'nin de şiire getirdiği yeniliklerle yer yer örtüşür. Bununla beraber İkinci Yeni'de tarihin ele alınışı önceki gelenek ve örneklerden farklıdır. Durdukları andan geçmişşe bakan İkinci Yeni şairlerinde geçmişş ve an ilişkisi girift ve sorgulanması gereken bir zemindir. Bu sorgulayıcı tutum şairleri tarih felsefesinin kıyısına bırakırken sanat üretimlerine sorunsallaştırılan bu tarih algısı yansır. Elimizde içinde yaşadıkları günün siyasi, sosyal, iktisadi etkilerine açıklama bunu kendi birikimi içinde anlayıp yorumlayan sanatçılar ve eserleri durmaktadır. Tarihsel olanın algılanışı, tanımlanması ve sanat üretimine dönüşmesin de pek çok faktörün etkisi açıktır. Ortaya çıkan tarihi içeriğe sahip metinlerdeki çeşitlilik geçmişşin ya da geçmişşe ait olanın yorumlanmasındaki önemi ve farklılıkları gösterdiği gibi bu hareket içindeki her bir şairin tarih odağında özgün tavrını da sergiler. Tarih onlar için nostaljik bir atmosfer yaratımı değildir. Tarih; bağlamı, olgusu, nedenselliği içinde sorgulanan bir disiplindir ve kaydettikleri kadar kaydetmedikleri nedeniyle de eleştirilerin odağıdır. İkinci Yeni şiirinde tarih bugünü anlamlandırmakta ve yarını kurmakta bir araç olduğu kadar her yönüyle anlaşılması ve anlatılması gereken bir amaçtır da.
Aytül Akal'ın masallarının değerler eğitimi açısından incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, çocuk edebiyatında önemli bir yere sahip olan Aytül Akal'ın masallarında iletmek istediği değerleri tespit etmek; incelenen masalların değerler eğitiminde ne denli öneme sahip olduğunu belirlemek; bu masalların, çocukların yaşamına yön verme açısından kaynaklık teşkil edip etmeyeceğini ortaya koymaktır. Araştırmada Aytül Akal tarafından kaleme alınan ve 2012 yılında yayımlanan 'Masal Masal' adlı kitapta yer alan 58 masal incelendi. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden yararlanıldı, literatür taraması ve içerik analizi yapıldı. 58 masalda yer alan değerleri saptarken çalışmayı kolaylaştırmak için bu 58 masal tek tek kodlandı. Çalışma beş bölümden oluşmaktadır. İlk olarak çalışmanın bilimsel araştırma basamakları belirlendi. Daha sonra ikinci bölümde çalışmayla ilgili kavramların tanımlarına ve açıklamalara yer verildi. Üçüncü bölümde ise Aytül Akal'ın hayatı, edebi kişiliği ve eserleri hakkında bilgiler ele alındı. Dördüncü bölümde çalışmanın yöntemi ele alındı. Beşinci bölümde ilk olarak masallarla ilgili kısa bilgiler verildi. Daha sonra masallardan elde edilen bulgular örneklerle sunuldu. Ayrıca elde edilen veriler ve değerlerin frekansları tabloya ve grafiğe dökülerek somutlaştırıldı. Altıncı bölümde ise araştırmadan elde edilen sonuçlara ve bu çalışmanın nelere kaynaklık edeceğini belirten önerilere yer verildi. Araştırma sonucunda Aytül Akal tarafından kaleme alınan 58 masalda 20 değer tespit edildi. Bu değerler şunlardır: Adaletli olma, arkadaşlık, barış, cesaret, çalışkanlık, dayanışma, doğruluk, duygudaşlık, fedakarlık, kanaatkarlık, özgürlük, sabırlı olma, sağlıklı olmaya önem verme, saygı, sevgi, sorumluluk, şükür, tasarruf etme, temizlik, yardımlaşma. Elde edilen bulgular sonucunda, incelenen masalların değerler eğitimine kaynaklık edip etmeyeceği saptandı.
Kemal Tahir'in hikaye ve romanlarında Anadolu

Kemal Tahir (1910-1973), edebiyatın ve düşünce hayatının özgünlükten çok taklitle yürüdüğü bir ülkede, sanatı ve düşünceleriyle genel eğilimlerin dışında kalabilmiş birkaç yazardan biridir. Yazarın 1941 yılında Tan gazetesinde tefrika edilen Göl İnsanları hikayeleri ve 13 yıl kaldığı Anadolu hapishanelerinde Türk köylüsü hakkında yaptığı gözlemlere dayanarak yazdığı romanları, yaşamını Türk insanının gerçeğini aramaya adamış bir romancının Anadolu'ya eğildiği dönemi temsil eder. Çağdaşı olan yazarlardan, farklı bakış açısıyla ayrılan yazarın, köyü ve köy insanını yorumlayış biçimini, eserlerinin detaylı tetkiki ve analizi sonucu elde etmeye çalıştık. Bu çalışmanın amacı, kendini Türk toplumunu anlamaya ve sorunlarını çözmeye adamış olan Kemal Tahir'in, Anadolu meselelerine nasıl yaklaştığını ve çözüm getirip getirmediğini saptamaktır.
Realist halk hikayelerinden Cevri Çelebi hikayesi, Hikaye-i Temimdar ve Ferdane Hanım hikayesi

'Realist Halk Hikayelerinden 'Hikaye-i Ferdane Hanım - Hikaye-i Cevri Çelebi - Hikaye-i Temimdar' Üzerine Bir Tahlil Denemesi' adlı çalışmamız beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde hikayelerle ilgili problemler üzerinde durduk. Bu bölüm altında hikayelerin konu kaynağı ve teşekkülü meselesi ile hikayelerin teşekkül tarihi ve yeri hakkında bilgi verdik. İkinci bölümde 'Hikayelerin Tahlili' başlığı adı altında hikayelerimizi olay örgüsü, tema, zaman, mekan, şahıs kadrosu ve bakış açısı yönünden inceledik. Üçüncü bölümde hikayelerin dil ve anlatım özellikleri üzerinde durduk. Bu başlık altında genel olarak hikayelerimizin dil ve üslup özelliklerini verdikten sonra hikayelerimizde bulunan deyimler, benzetmeler, formel unsurlar, ünlemler ve halk deyişlerini ayrı ayrı tasnif ettik. Dördüncü bölümünde hikayelerimizde bulunan motifleri çıkararak motifleri kendi aralarında bir sınıflandırmaya tabi tuttuk. Çalışmamızın son bölümünde hikayelerimizin eski harfli metinlerden yaptığımız çeviri metinlerini verdikten sonra metinlerin sonuna bir de küçük sözlük ekledik. Geleneksel hikayeden romana açılışın merhalelerini tespit etmek açısından Realist halk hikayeleri ayrı bir önem taşımaktadır.
Fazıl Hüsnü Dağlarca hayatı ve şiiri

1999 - SAYFA: XIII+ 647 Jüri : Yrd. Doç. Dr. Yakup ÇELİK Fazıl Hüsnü Dağlarca, Cumhuriyet Dönemi Türk şiirinin en dikkate değer isimlerindendir. Dağlarca'nın hayatı ve şiiri konulu bu tezin amacı, Cumhuriyet Dönemi Türk Şiiri içinde Fazıl Hüsnü'nün yerini ve önemini tespit etmektir. Dağlarca, ilk kitabı Havaya Çizilen Dünya'yı yayınladığı 1935 yılından itibaren bireysel, toplumsal, siyasal ve evrensel çizgide bir şiir tarzını benimseyen ve geliştiren, 70 yılı aşkın bir zamandır sürekli yazan, yüzden fazla kitabı ve on binden fazla şiiriyle Türk edebiyatının en çok eser veren şairidir. Türkçe ile ilgili çalışmaları, şiirde biçim ve anlam uyumu konusundaki denemeleri, imaj zenginliği ve işlediği bireysel/toplumsal temaların çeşitliliğiyle dikkati çeker. Çalışmanın Giriş bölümünde ana hatlarıyla Cumhuriyet Dönemi Türk Şiiri üzerinde durulmuş ve döneme ait bilgiler özet halinde sunulmuştur. Birinci bölüm, Dağlarca'nın hayatı ile ilgili bilgilerden oluşur. İkinci bölümde Dağlarca'nın şiir anlayışı, şiirin çeşitli problemleriyle ilgili düşünceleri tasnif edilmiş ve değerlendirilmiştir. Üçüncü bölüm Dağlarca şiirinin beslendiği kaynaklara ayrılmış, söz konusu kaynaklar 'Hayattan Gelen Unsurlar' ve 'Kitaptan Gelen Unsurlar' olmak üzere iki alt başlık halinde verilmiştir. Dördüncü Bölüm'de şairin eserleri kısaca tanıtılmıştır. Beşinci ve son bölümde Dağlarca'nın şiiri, dil, imaj, ritim unsurlarıyla- mısra yapısı ve işlenen temalar açısından incelenmiştir. Sonuç bölümünde Dağlarca'nın Cumhuriyet Dönemi Türk Şiiri içindeki yeri ve önemi tespit edilmeye çalışılmış; şairin kitapları ve hakkında yazılanlarla ilgili bibliyografya, çalışmanın sonuna ilave edilmiştir.
Seyyid Mehmed Tevfİk'in Neş'e adlı eseri ve incelemesi

Bu çalışma 19. asır şarih, mesnevihan ve mutasavvıflarından Seyyid Mehmed Tevfik Efendi'nin (ö.1274/1858) Abdurrahman Cami'nin (ö.898/1492) 'elif' kafiyeli 11 gazeli ve seçtiği 9 kasidesine yapmış olduğu şerhi içeren Neş'e adlı eserin incelemesi ve tenkitli metninden oluşmaktadır. Birinci bölümde şarih Seyyid Mehmed Tevfik Efendi'nin hayatı, eğitimi, vazifeleri, eserleri, şarihliği ve şerh yöntemi anlatılmıştır. İkinci bölümde şarihin şerh esnasında alıntı yaptığı kaynaklar tespit edildiği kadarıyla tanıtılmış, bu kaynakları eserin neresinde ve hangi amaçla kullandığı yazılmıştır. Üçüncü bölümde kısa bir şekil incelemesinden sonra eserin muhteva incelemesi yapılmıştır. Dördüncü bölümde ise eldeki iki nüshaya dayanarak çalışma konumuz olan eserin tenkitli metni hazırlanmıştır. Beşinci bölümde şarihin işaret ettiği edebi sanatlar incelenmiş, şerh edilen beyitlerdeki kelimelere getirdiği açıklamalardan oluşan eserdeki söz varlığı ve tasavvufi açıklamalardan oluşan tasavvufi kavramlar sözlüğü hazırlanmıştır. Sonuç kısmından sonra da yer, şahıs ve eser isimlerini içeren bir indeks hazırlanmıştır.
Mustafa Kutlu'nun hikayeleri ve hikayeciliği

Mustafa Kutlu, yazdıklanyla hikayeciliğimize yeni bir soluk getirmiştir. Onun hikayelerinde insanı ve toplumu bütün yönleri ile bulabiliriz. Kutlu'nun eserlerinin çıkış noktalarını toplum, insan ve insanların idealleri oluşturur. Bunları odak noktası olarak alan yazar; olay, şahıs, mekan, zaman gibi unsurlarla bir sistem oluşturmuş ve bazen klasik, bazen de modern çizgide ilerlemiştir. Yazarın, hikayelerine mana kazandıran konular ise; toplumda meydana gelen değişmeler, bu değişmelerin insana olan etkileri, gurbet, gurbete uyum sağlayamayan insanın sorunları, insanların idealizm derecesine varan fikirleri olarak ele alınabilir. Kutlu'nun hikayelerine can veren özelliklerden biri de onun kullandığı anlatım teknikleridir. Anlatma tekniklerinin hemen hepsini kullanan yazar, böylece bir estetik vücuda getirmiştir. 'Kıssadan hisse' anlayışıyla hikayeler yazan yazar, gözlemlerini okuyucu ile paylaşırken, onlara bir mesaj vermeyi de hedeflemiştir. Zaten bir mesajı olmayan anlatı eksik bir anlatıdır. Topluma ayna tutan yazar, gördüğü eksiklikleri açık bir şekilde dile getirmiş, bazen de okuyuculara öğüt verme yoluna gitmiştir. Kutlu, sanat hayatının başlangıcında Sabahattin Ali'den etkilenmiştir. Olay, kişi zaman, mekan dörtlüsüne bağlı olan bu kurguyu üçüncü hikayesi olan 'Yokuşa Akan Sular' ile değiştirmiş ve kendine has, orijinal bir modern kurgu geliştirmiştir. Sonuç olarak Mustafa Kutlu, hikayeciliğimizde kendine has üslubu ve konulan ile yeni bir çığır açan bir hikaye üstadıdır.
Hidayet romanlarında din algısı

Romanlarında Din Algısı (1999-2000) adlı tez çalışması bir dönemde iz bırakmış hidayet romanlarındaki din algısını inceler. Bu noktada din algısı yalnızca 1990 ve 2000 yılları arasında yayımlanmış popüler İslami romanlar incelenerek ele alınmıştır. Bu araştırma, edebiyatımızda 1960'ların sonunda yer edinmeye başlayan popüler İslami romanlar olarak da bilinen 'Hidayet Romanları'ndaki din algısını araştırmaktadır. Çalışmada, seçilen romanlar niteliksel metin analizi yöntemiyle incelenmiştir. Çalışmanın amacı, araştırma için seçilen hidayet romanlarındaki din algısını belirleyerek hidayet yazarlarının din konusundaki düşüncelerini eserlerinde okuyucuya tebliğ ettiğini belirlemektir. Bu tez çalışması dört bölümden oluşmaktadır. 'İman İle İlgili Meseleler' adlı birinci bölümde hidayet romanlarındaki iman meselesi incelenmiş, iman konusu Allah inancı, kader ve ahiret kavramları çerçevesinde tartışılmıştır.'İbadet Konuları' adlı ikinci bölümde hidayet romanlarındaki ibadete yaklaşım ele alınmıştır. Bu bölümde ibadetlerin din algısını etkilediği noktalar incelenmiştir. 'Günlük Hayat' başlıklı üçüncü bölümde ise din algısının günlük hayatı nasıl etkilediği belirlenmiş, bu noktada dünya hayatı, sabır anlayışı, kazanç algısı, Müslüman'ın günlük yaşantısı, başörtüsü ve Müslüman kimliği alt başlıkları ele alınarak dinin günlük hayata etkisi araştırılmıştır. Tezin son bölümü olan 'Dini Emir ve Tavsiyeler' bölümünde hidayet romanlarında yer alan ayet, hadis ve din büyüklerinin sözleri incelenmiştir. Sonuç kısmında incelenen bu bölümler bağlamında hidayet romanlarındaki din algısı ortaya konmaya çalışılmıştır.
Keskin monografisi

Bu çalışmada Kırıkkale ili Keskin ilçesindeki doğum, evlenme, ölüm adetleri ve bunlarla alakalı inanışlar, uygulamalar ve kaçınmalar; dini veya kültürel temelli bayram törenleri, kutlamalar, halk arasındaki yaygın inanışlar, halk mutfağı ürünleri, halk hekimliği, halk takvimi ve halk edebiyatı ürünleri konu edinilmiştir. Temelde Keskin yöresi halk bilimi ve halk edebiyatı ürünlerinin tespit ve değerlendirmesine odaklanan bu çalışmada verileri toplanması sürecinde; alan araştırması ve yazılı kaynaklardan yararlanma yöntemleri kullanılmıştır. Verileri bahsi geçen yöntem ve tekniklerle toplanan bu çalışmayla birlikte Keskin yöresinin halk bilimi ve halk edebiyatı ürünlerinin yaratım, üretim ve aktarımı açısından önemli bir zenginliği olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Türk romanında modernleşme sürecinin yaşam alanı olarak Nişantaşı

Türk romanında öne çıkan mekan tercihlerinde romana sirayet eden toplumsal şartlar, toplumsal değişimler ve dönüşümler, dönemlerin gözde muhit ve kent tercihleriyle yaşam tarzları oldukça etkilidir. Yazarlar, eserlerinde geliştirecekleri roman kişileri için bir takım mekanlar belirlemişler ve o mekanlarda kişilerin, dönemlerin ve toplumsal durumların izdüşümlerini görünür kılmışlardır. Mekana dair tasarruflar, roman kişilerinin yaşam alışkanlıklarını, gelecek tasarılarını, çalışma hayatlarını ve evlilik ilişkilerini belirlemiştir. Bunun için de yazarlar konut tipinden, ev içi ve eşya düzenlemelerine; ait olunan toplumsal sınıftan günlük yaşam alışkanlıklarına birçok içeriği roman sanatında kurguya taşımışlardır. Kuruluşundan günümüze değin geçen sürede hem geleneksel üst sınıfların hem modernlerin, başka bir deyişle lüks yaşamın bir yüzü olarak kendisine has bir yapı sergileyen Nişantaşı da Türk romanında bu işlevle betimlenen bir mekan olmuştur. On dokuzuncu yüzyıl sonlarında daha çok geleneksel siyasal ve ekonomik gücün temsilcilerini barındıran Nişantaşı, zamanla ekonomiye dayalı yaşamın mekanı olmuştur. İlk dönemlerinde konaklarla özdeşleşen ve yüksek bürokrasinin geleneksel yaşamının sürdüğü Nişantaşı, zamanla bu kimliğinden uzaklaşarak yerini ticaret burjuvazisine ve apartman kültürüne bırakmıştır. Tezimiz; 'eski/gelenek yeni/modern' olguları bağlamında 'insan, zaman ve mekan' betimlemelerinin tespitlerini ve yorumlarını içermektedir. Söz konusu tespit ve yorumlar örnekleme metoduyla Nişantaşı'nı kurgusuna taşıyan romanlara dayanmaktadır.
Kazak Türklerinin kültüründe halı ve düz dоkuma yaygıları ile ilgili söz varlığı

Ulpetay. Kazak Türklerinin Kültüründe Halı ve Düz D kuma Yaygıları ile İlgili Söz Varlığı, D kt ra Tezi, Ardahan, 2019. Kazak halkı için el sanatı ürünleri arasında halı ve düz dokuma yaygıları önemli bir yere sahiptir. Arkeolojik verilere göre bu el sanatı türünün bronz devrine kadar uzandığı bilinmektedir. Çalışmamızda, Kazak Türklerinin kültüründe halı ve düz dokuma yaygıların söz varlığını derleyip onları Anadolu Türklerinin söz varlığıyla karşılaştırarak benzer ve farklı yönlerini incelemeyi amaçladık. Tezimiz, altı ana bölümden meydana gelmektedir. Bunun yanı sıra araştırmamızda, sözlük tarama, söz varlığını anlam bakımından sınıflandırma, Kazak Türkçesinden Türkiye Türkçesine aktarma, karşılaştırma, saha çalışması şeklinde yöntemleri kullandık. Bu bağlamda, Kazak Türkçesinin çok kapsamlı izahlı sözlüğü, 'Qazaq Adebi Tilinin Sözdigi'nden (Kazak Edebi Dili Sözlüğü, 15 Cilt) halı ve düz dokuma yaygılarla ilgili söz varlığını tespit ettik. Bu kelime ve kelime gruplarını malzeme, teknik, renk, motif açısından sınıflandırarak 'Qazaq Tilinin Aymaqtıq Sözdigi' ve Türkiye'de Halk Ağzından Derleme Sözlüğü (6 Cilt) ile karşılaştırdık. Ayrıca, halı ve düz dokumaların çok dokunduğu Güney Kazakistan'daki veri toplamada anket yöntemini ve bulunduğumuz coğrafya, Doğu Anadolu'nun kuzeyinde karşılıklı görüşme yöntemini kullanarak saha çalışmasını gerçekleştirdik. Neticesinde yazılı kaynaklarla beraber sözlü kaynaklardan da yararlandık.
Murat Gülsoy'un eserlerinde postmodernist ögeler

Bu çalışmada Murat Gülsoy'un hikaye ve romanlarındaki postmodernist ögeler incelenmiştir. Gülsoy 1970 sonrası Türk edebiyatında postmodernist eserler veren yazarlardan birisidir. Çalışma 'Giriş' ve 'Sonuç' bölümleriyle birlikte yedi temel bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde tezin genel yapısı detaylandırılmış ve yazar Murat Gülsoy tanıtılmıştır. Birinci bölüm 'Postmodernizme Genel Bir Bakış' adını taşımaktadır. Bu bölümde postmodernizmin genel anlamları ve tarihçesi üzerinde durulmuştur. İkinci bölüm 'Postmodernist Sanatın Altyapısını Oluşturmak' adını taşımaktadır. Bu bölümde postmodernist eserlerin anlaşılması için gerekli olan temel bilgiler ele alınmıştır. Bu genel bilgiler 'Postmodern Dönem' ve 'Postmodern Felsefe' olarak iki alt başlığa bölünmüştür. Üçüncü ana bölüm 'Postmodern Kurmaca' adını taşımaktadır. Bu bölümde postmodernist edebi eserlerin özellikleri üzerinde durulmuştur. Dördüncü bölümün ismi 'Türk Edebiyatında Postmodernizm'dir. Bu bölümde Türk edebiyatında postmodernizm akımının nasıl geliştiğine ve postmodernizm içinde değerlendirilen belli başlı isimlerle eserlerine yer verilmiştir. Beşinci bölüm olan 'Murat Gülsoy'un Eserlerinde Postmodernist Ögeler'de postmodernizm akımı hakkında elde edilen tüm veriler ışığında Murat Gülsoy'un eserleri incelenmiş, postmodernizm akımının temel özellikleri eserler üzerinde gösterilmeye çalışılmıştır. 'Sonuç' kısmında ise yapılan tahliller neticesinde Murat Gülsoy'un postmodern edebiyat içinde nerede durduğu, akımın özelliklerinden hangilerini kullanıp hangilerini kullanmadığı gösterilmiş, elde edilen yargılara yer verilerek genel bir değerlendirme yapılmıştır.
Şeyh Necmeddin-i Kübra hakkında kıssa

Türk dünyasının bütününü ilgilendiren eserlerin Türk lehçeleri arasında aktarılma çalışmaları günümüzde birçok proje ve destekle sürdürülmektedir. Sadece aktarmakla kalmayıp farklı dil bilgisi özelliklerinin de eklendiği geniş kapsamlı çalışmalar gittikçe artmaktadır. Türk dünyası tarihinde önemli iz bırakan Necmeddin-i Kübra üzerine yapılan çalışmalar neticesinde bu büyük şahsiyetin ve düşüncelerinin önemi bir kez daha gözler önüne serilmektedir. Bu çalışmamızda Necmeddin-i Kübra'nın yaşadığı dönem, hayatı, eserleri, edebi şahsiyeti, görüşleri, tarikatı, halk arasında varlığı hala canlı bir şekilde korunan kerametleri ve Necmeddin-i Kübra hakkındaki kıssa üzerinde durduk. Çalışmamızın topluma faydalı olmasını ümit ediyoruz.