turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
M. Gaznevi'nin El-Kavi'l-Kudsi adlı eserinin fıkıh usulü bölümünün tahkik ve değerlendirmesi

Klasik eserler diye adlandırdığımız çalısmaların önemli bir bölümü yazmalar halinde bulunmaktadır. Geçmiste bir ilmi gelenek çerçevesinde kaleme alınan bu eserlerinbugün islenerek güncellemesinin yapılması -yeni bilgi- üretmenin temel sartlarındandır. Bundan dolayı yazma eser çalısmak, geçmişse ait bir sorumluluğu yerine getirmenin yanı sıra gelecekteki ilmi çalısmaların sıhhati ve sürekliliği için önemlidir. Çalısmamız Fıkıh usulünde oldukça önemli bir yere sahip olan Debusi'nin Takvimü'lEdille'sinin muhatasarı niteliğinde olan Havi'l Kudsi adlı eserin usulü'l fıkıh bölümünü konu edinmektedir. Bu mütevazı çalısma, fıkıh usulü çalısmalarına ve yazma eserlerin gün ısığına çıkarmaya küçükte olsa bir katkı sağlama amacı gütmektedir. Çalısmanın konusu, amacı, çalısmada uygulanan yöntem ve arastırmalar giris kısmındaverilmistir. Eserin müellifine nispetinin sıhhatinin çesitli açılardan sorgulanması, mevcut nüshalarda ve biyografik kaynaklardaki bilgilerin karsılastırılması ve Havi'l Kudsi'nin mevcut nüshaları hakkında bilgi eserin birinci bölümünü olusturmaktadır. Tezimizin ikinci bölümünü el- Havi'l Kudsi'nin genel olarak içeriğinin, sistematiğinin ortaya konulması ve fıkıh usulü bölümünün muhtevasının akli ve seri delillerçerçevesinde değerlendirilmesinden olusmaktadır. Bu çerçevede müellifin basta Debusiolmak üzere Serahsi ve Pezdevi gibi usul alimlerinin eserleriyle karsılastırılarakfarklılıkları tesbit edilmeye çalısılmıstır. Havi'l Kudsi'nin fıkıh usulü bölümünün tahkikli metni ise çalısmamızın üçüncü bölümünü olusturmaktadır. Üçüncü bölüm ise, fıkıh usulü konuları, ser'i deliller esas alınarak, müellifin konuları ele alısı, eserin sistematiği, kavramların açıklanması, Debusiile karsılastırılması yer yerde genel Hanefi söylemdeki yerinin tespit edilmesi seklindekaleme alınmıstır. Tahkikli metni hazırlanırken diğer tahkik çalısmaları dikkate alınarak bir usul tayin edilmistir. Nüshalar, Arapça harflerle bulundukları kütüphanelere göre rumuz verilmis, nüshalar arası farklılıklar dipnotlarda gösterilmistir. Metin içinde yer alan ayet ve hadislerin bulundukları yerler tespit edilerek, ayetler metin içinde, hadis kaynakları dipnotlarda gösterilmislerdir. Tez içerisinde tahkikli metin değerlendirme bölümünün devamı olarak gösterilmis ancak Arapça metinler sağdan basladığı için tezin son kısmına koyularak sayfa numaraları yeniden verilmistir.
AİHM içtihatları bağlamında Türk ve Anglosakson hukukunda kolluğun silah kullanma yetkisi

Kolluğun silah kullanma yetkisi hem Türk hem de Anglo-Sakson Hukuku bakımından ele alınmıştır. Ayrıca konuya ilişkin olarak AİHM tarafından getirilen ilkelere de ayrıntılı olarak yer verilmiştir. Kolluğun silah kullanma yetkisi kanun hükmünü icra hukuka uygunluk nedeni bağlamında ele alınmalıdır. Ayrıca konu ile ilgili en önemli sorunu yetkinin koşullarına ilişkin tespit oluşturmaktadır. Bu nedenle çalışmamızda silah kullanma yetkisinin hangi durumlarda ve hangi koşullar ile meşru olacağına ilişkin tartışmalara özellikle geniş biçimde yer verilmiştir.
Ceza Muhakemesinde delillerin tartışılması

Ceza muhakemesinde maddi gerçeğin ortaya çıkarılması amacıyla bir takım faaliyetler yürütülmektedir. Bu faaliyetlerin çoğunluğu ise delillerle alakalıdır. Şüphenin yenilmesi için deliller toplanır, muhafaza altına alınır, duruşmada ortaya konularak tartışılır ve hakim tarafından takdir edilir. Bu çalışmada delillerle ilgili yürütülen bu faaliyetlerden delillerin tartışılması incelenmiştir. Delillerin tartışılması, delil olarak ileri sürülen olguların kabul edilip edilmemesine ilişkin yürütülen bir faaliyettir. Bu faaliyet, delille ilgisi olan herkesin katılımı ile delillerin sorgulanmasını sağlamaktadır. Türk Hukukunda delillerin tartışılması; delillerin elde edilmesi, ortaya konulması ve değerlendirilmesi kavramları ile birlikte ele alınmaktadır. Bu çalışmada delillerin tartışılması faaliyetinin diğer faaliyetlerden farkı ortaya konulmaktadır. Bu yapılırken ceza muhakemesinin demokratik ve diyalektik niteliği ön plana çıkartılmaktadır. Böylelikle maddi gerçeğin ortaya çıkarılmasında insan haklarına uygun bir ceza muhakemesinin bazı ince detaylarına da değinilmiş bulunulmaktadır. Çalışmamızın birinci bölümünde delil ve ispata ilişkin genel bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde delillerin tartışılmasına ilişkin ilkeleri üzerinde durulmuş ve tartışmanın süjeleri belirlenmiştir. Son bölümde ise delillerin tartışılması usulü incelenmiştir.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yargı sistemi

Kıbrıs Türklerinin milli hukukuna kavuşma süreci 1983 yılında Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla tamamlanmıştır. Yargılamada rol alan kişilerin vatandaş olma olgusu, kanunların dili ve hukuki müesseseler de bu milliliğin devamı niteliğinde olup, ayrıca uluslararası hukuka entegrasyon anlamında mahkeme dışı çözüm yöntemi olan tahkim de mevzuatta yerini almıştır. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti mahkemeleri iki dereceli sisteme sahip olup, ilk derece mahkemelerinin verdiği kararlara karşı yalnızca istinaf kanun yolu düzenlenmiştir. Ayrıca söz konusu yargı sisteminde adli yargı ve idari yargı ayrımı bulunmamakta ancak Yüksek İdare Mahkemesi sıfatıyla Yüksek Mahkeme görev yapmaktadır. Çalışmada, Kıbrıs Adası'nın tarihinden hareketle; geçmişşten günümüze kadar mevzuat incelemesi yapılmış ve Anglo-Sakson yargı sistemi ile Kıta Avrupası yargı sistemine de konu ile ilgisi oranında yer verilmiştir. Çalışmanın son bölümünde yargı sistemlerinin işleyişine ilişkin ilkelere ve endekslere yer verilmiş, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yargı sistemi, bu kapsamda değerlendirilmiştir. Ayrıca bu bölümde, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yargı sistemine ilişkin doktrinde ileri sürülen; mevzuata, bazı yargı kurullarına ve kurumlarına, İngiliz dönemi yasalarına ilişkin görüşlere ve tespit edilen sorunların çözümüne dair bazı önerilere değinilmiştir.
Erginler arasında rızaya dayalı fücur ilişkisinin cezalandırılma problemi

Evlenmesi yasak derecede akrabalar arasında gerçekleşen cinsel ilişkiler olarak tanımlanabilen fücur fiilleri insanoğlunun toplu halde yaşama geçişiyle birlikte yasaklanmış ve bu yasaklama çeşitli istisnalanyla birlikte günümüze kadar devam etmiştir. Fücur tabusu evrensel bir nitelik taşımaktadır. Bütün kültürlerde ve zaman dilimlerinde varlığım korumuştur. Hukukumuzda da doğrudan olmasa bile dolaylı yollardan, getirilen çeşitli hükümlerle yasaklanmıştır. Ancak hukukumuzda bu akrabalar arasında rızaya dayalı 127 koruma gerekçesiyle kabul edilebilecek nitelikte değildir. Bu nitelikteki çocukların taşıyacakları ağır yük kendilerinin iradeleleri dışında yüklenmiştir. Her insanın en temel hakkı olan sağlıklı, onurlu bir hayat sürme hakkı ellerinden alınmış olacaktır. Bu suçun faillerini belirlerken Medeni Kanunumuzun sisteminden ayrılmak gerekmektedir. Zira medeni kanunumuz aralarında kan bağı olmayan sihri hısımlığı da yasak kapsamında değerlendirmektedir. Ancak korunan yararın 'Genel Ahlak' ve 'Kişilik Hakkı' olması ve bu ilişkilerin gerek toplumda ve gerekse o aile üyeleri arasındaki olumsuz etkileri suçu cezalandırmaya esas olan noktalardır. Bu olumsuz etkiler akrabalık derecesi azaldıkça etkisini kaybetmektedir. Bu nedenle fücur altsoy-üstsoy, kardeşler ve evlatlık ile sınırlandırılmalıdır. Fücur kapsamında değerlendirilmesi gereken cinsel ilişkileri sadece ayrı cinsler arasında, normal yoldan gerçekleşen cinsel birleşmelere yani kadımn cinsel organına erkeğin cinsel organının girmesi olarak kabul etmek yetersizdir. Toplumsal düzenin, genel adabın ve o aile üyelerinin alacağı yara sadece bu eylemlerle sınırlı değildir. Oral ya da anal yoldan gerçekleşen anormal cinsel birleşmeler, cinsel tatmin amacıyla iki tarafın birbirinin cinsel bölgelerini okşaması, oral seks vs. gibi ırza tasaddi suçu kapsamında değerlendirilen fiillerde bu kapsama dahil olmalıdır. Bu suçun mağduru toplum ve doğacak çocuklardır ve bu yüzden adli makamlar bu suçu resen kovuşturmalıdırlar. Skandal, suçun oluşumu için şart olmamalıdır. Zira toplum sadece bu fiilleri öğrenerek zedelenmemektedir. Bunun yanı sıra bu ilişkiler ait oldukları aile bireylerini derinden etkilemekte ve yarattığı sorunlu kişiliklerle topluma zarar vermeyi sürdürmektedirler. 9. ÖZET Evlenmesi yasak derecede akrabalar arasında gerçekleşen cinsel ilişkiler olarak tanımlanabilen fücur fiilleri insanoğlunun toplu halde yaşama geçişiyle birlikte yasaklanmış ve bu yasaklama çeşitli istisnalanyla birlikte günümüze kadar devam etmiştir. Fücur tabusu evrensel bir nitelik taşımaktadır. Bütün kültürlerde ve zaman dilimlerinde varlığım korumuştur. Hukukumuzda da doğrudan olmasa bile dolaylı yollardan, getirilen çeşitli hükümlerle yasaklanmıştır. Ancak hukukumuzda bu akrabalar arasında rızaya dayalı 127
Çalışanların eserleri ve buluşları üzerindeki fikri mülkiyet hakları

Fikri mülkiyete konu eserler ve buluşlar ilk olarak eser ya da buluş sahibinin şahsında ve malvarlığında doğar. Ancak eser sahibinin ya da buluşçunun hukuki statüsü ve fikri çalışmasını gerçekleştirdiği sürece bağlı olarak, eser ya da buluş üzerindeki haklar ve bu hakların sağladığı yetkiler eser ya da buluş sahibinden başka bir kişi tarafından kullanılabilmektedir. Bu durum, eser ya da buluş sahibinin çalışan olduğu ve eserin ya da buluşun iş ilişkisi sırasındaki çalışmasının sonucu olarak elde edildiği hallerde söz konusu olmaktadır. Bu tez çalışmasında, çalışanların ürettikleri eserler ve buluşlar üzerindeki haklar ve bu hakların kullanımına ilişkin hususlar, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve 551 sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümleri çerçevesinde incelendi. Üç bölümden oluşan tezin birinci bölümünde; genel olarak fikri mülkiyet kavramı, fikri ve sınai haklar ele alındı. İkinci bölümde; fikri haklara konu eser kavramı, eser türleri, eser sahipliği ve FSEK m. 18 uyarınca çalışanların eserleri ve bu eserler üzerindeki hak ve yetkilerin kullanımı konuları anlatıldı. Tezin son bölümünde ise buluş, çalışanların buluşları, işçi buluşu ve türleri ile bunların buluş sahibine ve işverene sağladığı haklar ve getirdiği yükümlülükler açıklandı. Sonuç bölümünde yürürlükteki hükümlerin yerindeliğine ilişkin değerlendirmeler yapıldı.
2007 Anayasa değişiklikleri sonrası Türkiye'de Cumhurbaşkanının anayasal konumu

Ülkemizde Devlet başkanının konumuna ilişkin ilk tartışmaların, Osmanlı Devleti'nin son dönemine denk düştüğü görülmektedir. 1808 yılında imzalanan Sened-i İttifak ile başlayan bu tartışmaların, günümüze kadar siyasi hayatımızdan hiç eksilmediğini söyleyebiliriz. Bu tartışmaların takip ettiği genel seyir ise, başlangıçta Devlet başkanının konumunun zayıflatılması ve giderek daha fazla sembolik bir görünüme kavuşturulması şeklinde olmuştur. Gerek Osmanlı'nın son Anayasal düzeni olan 1909 rejimini, gerekse Milli Mücadele döneminin yol açtığı zorunlu kesintiden sonra karar bulan 1961 Anayasası rejimini, saf bir parlamenter sistem öngörmeleri bakımından böylesine bir eğilimin sonucu olarak gösterebilmek mümkündür. Onlarca yıldır hüküm sürmüş olan bu anlayış, son noktasına vardığında, bir şekilde yön değiştirmeye başlamıştır. Gerçekten 1982 Anayasasıyla ortaya çıkan düzen, bu defa, Cumhurbaşkanının konumuna, belirgin bir güç takviyesi yapma isteğinin açığa vurulmasından başkası değildir. Dönüm noktasını 1982 Anayasasının teşkil ettiği bu yeni anlayışın, hala varlığını sürdürdüğü ortadadır. Bunun cisimleşen en son örneği ise, 2007 Referandumu ile Anayasamıza yerleştirilen, Cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesi usulü olmuştur. Cumhurbaşkanının anayasal konumuna doğrudan etki edecek bu değişiklikten sonra, ülkemizde hükumet sisteminin niteliğine ilişkin belirsizlikler artmıştır. Doktrinde pek çok yazarın, yürürlükteki rejimi analiz ettiği ve farklı nitelemelerde bulunduğu görülmektedir. Bu belirsizlik ortamında, söz konusu nitelemelerin gözden geçirilmesi ve hükumet sistemlerine ilişkin muhtelif ayrımların incelenerek, ülkemizdeki rejime en uygun düşeninin tespit edilmesi önem kazanmaktadır. Çalışmamızda, mevcut hükumet sistemimiz, her bir ayrım bakımından değerlendirilmiş ve 2007 Anayasa değişiklikleri ile Türkiye'de beliren rejimin, yarı başkanlık sistemi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Türkiye'de kamu alacaklarının korunması

Vergi İcra Hukuku, devlet ve diğer kamu tüzel kişilerinin elde ettikleri gelirlerinin tahsilim düzenleyen kurallardan oluşmaktadır. Kamu gücüne ve cebir unsuruna dayalı olarak elde edilen bütün kamu gelirlerinin tahsili vergi icra hukukunun kapsamını oluşturmaktadır. Türkiye'de vergi icra hukukunun kaynağını 6103 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun teşkil etmektedir. Bu kanunda kamu alacaklarının tahsiline ilişkin esaslar yer almaktadır. 6183 sayılı kanunda kamu alacaklarının tahsilini güvence altına alan çeşitli tedbirler bulunmaktadır. Teminat, ihtiyatı hacız, ihtiyati tahakkuk, rüçhan hakkı, kamu alacaklarının vergi sorumlularınca kesilip alacaklı amme idaresine ödenmesi zorunluluğu, tahsil edilen kamu alacaklarından yapılacak reddiyat sebebiyle mahsup, hükümsüz sayılan işlemler, tasfiye halinde mesuliyet, ortaklığın feshini isteme gibi müesseseler kamu alacaklarının korunması için getirilmiştir. Bu tez çalışmasında yukarıda belirtilen tedbirlerden sadece teminat, ihtiyati haciz ve ihtiyati tahakkuk inceleme konusu yapılmıştır. Yüksek lisans tezi olarak sunduğum 'Türkiye'de Kamu Alacaklarının Korunması' adlı çalışmanın tarafımdan, bilimsel ahlak ve geleneklere aykırı düşecek bir yardıma başvurulmaksızın yazıldığım ve yararlandığım eserlerin Bibliyografyada gösterilenlerden oluştuğunu, bunlara atıf yapılarak yararlanılmış olduğunu belirtir ve bunu onurumla doğrularım
Canlı vericili organ nakli ve aydınlatma yükümlülüğü

İnsanlar arası organ naklinde cerrahi gelişme ve başarılara rağmen organ nakledilmesi önündeki en önemli sorun olan organ reddi bağışıklığı önleyen yeni ilaçların keşfi ile beraber başarılı nakillerin yapılmasına olanak sağlamıştır. Ancak son dönem organ yetmezliğinde hasta sayısındaki artış nedeni ile kadavra organ yetersizliği ve kültürel nedenlerle dünyada canlı vericili organ nakli sayısı giderek artmıştır. Sağlıklı bir kişiye kendi isteği ile bile olsa tıbbi müdahalenin hukuka aykırı olması sebebi ile uluslararası biyotıp sözleşmeleri ışığında canlı kişiler arası organ nakline izin veren kanunlar yürürlüğe girmiştir. Canlı organ nakli sayılarının tüm dünyada artması ile birlikte özellikle batı ülkelerinde canlı vericilerin nakil süreci ve sonrasında maruz kaldıkları baskı, risk ve tıbbi sorunların kayıt altına alınması ve takibi sonucunda vericinin yaşamını ciddi şekilde etkileyen olumsuzlukların olduğu ortaya çıkmıştır. Uluslararası forumlarda, organ vericisini bilgilendirme, aydınlatma ve rızasının alınması sürecinin daha sağlıklı yürütülmesi ve oluşabilecek risklerin canlı vericiye doğru bir şekilde aktarılmasının önemi vurgulanarak, sağlıklı canlı vericilerin aydınlatma döneminde organ nakil ekiplerinde bağımsız bir canlı verici savunma ekibi tarafından desteklenmesinin gerekliliği vurgulanmaktadır. Tıbbi, psikolojik sorunların ve aktarım sonrası olumsuzlukların ülkemizde de nakil merkezleri tarafından, Sağlık Organ Nakli Hizmetleri Dairesi Başkanlığı merkezi kayıt sistemine kaydedilerek, canlı vericiler ile ilgili yaşanan tüm olumsuzlukların kayıt altına alınması sağlanmalıdır. Canlı organ vericileri, ülkemizde de nakil ekibinden farklı olarak onu savunan sağlık çalışanlarınca aydınlatma ile beraber tüm süreçlerde desteklenmelidir. Bu yeni uygulamalar ile canlı vericinin aydınlatılmış rızasının hukuka uygunluğunun daha güçlü olacağı düşüncesindeyiz.
İşçinin iş sözleşmesini haklı nedenle feshi

İş sözleşmesi niteliği gereği sürekli edim ilişkisi doğuran bir sözleşmedir. Ancak buradaki süreklilikten kasıt bu sözleşmenin sonsuza kadar sürdürülmesi değildir. Anayasa ile güvence altına alınan sözleşme özgürlüğü ilkesinin doğal bir sonucudur ki taraflar iş sözleşmesini kanunda düzenlenmiş olan fesih hakkına dayanarak sona erdirme yetkisine sahiptir. İş Kanununda süreli fesih ve haklı nedenle fesih olmak üzere iki ayrı fesih türü düzenlenmiştir. İş sözleşmesinin taraflar arasında kişisel ilişki kuran niteliği işçi ve işveren arasında güven ilişkisinin varlığını zorunlu kılmaktadır. Taraflar arasında bu güven ilişkisinin çökmesi sonucu eğer sözleşmenin devamı taraflardan biri için katlanılmaz hal alır ise güveni ciddi şekilde sarsılan taraf sözleşmeye bağlı kalmaya zorlanamaz. İşte böyle bir haklı nedenin varlığı halinde taraflar iş akdini haklı nedenle derhal feshedebilir. Haklı nedenle fesih hakkı, süresi belirli veya belirsiz tüm iş sözleşmelerinde taraflardan birinE kanunda öngörülen haklı sebeplere dayanarak tek taraflı irade beyanı ile sözleşmeyi derhal sona erdirebilme yetkisi veren bir haktır. İşçi açısından haklı fesih nedenleri İş Kanunun 24. maddesinde düzenlenmiştir. İşçi bu nedenlerin varlığı halinde iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir. İş sözleşmesinin işçi tarafından haklı nedenle feshedilmesi ile birlikte iş sözleşmesi sona erer, işçi diğer koşullar oluşmuş ise kıdem tazminatı ve ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan hallerden birine dayanarak iş akdini feshetmiş ise işverenden genel hükümlere göre tazminat talep edebilir.
Osmanlıda noterlik işlemleri

İnsanlar yazının icadından bu yana hukuki ilişkilerinde yazılı belgeleri kullanmışlardır. Yazılı belge hem insanlar arasında uyuşmazlıkların çıkmasını önler, hem de uyuşmazlık çıktıktan sonra haklı olan tarafın tespitinde yardımcı olur. Yazının taklit edilebilmesi ve değiştirilebilmesi nedeniyle yazılı belge konusunda ek tedbirler alınmıştır. Bu noktada bugün noter olarak isimlendirdiğimiz özel görevliler ortaya çıkmıştır. İslam hukukunun ilk dönemlerinden itibaren yazı hukuki muamelelerde aktif olarak kullanılmıştır. Kuran'da belirli süreli sözleşmelerin yazıya geçirilmesi kuvvetle tavsiye edilmiş, Hz. Peygamber'de birçok muamelesinde yazıyı kullanmıştır. Abbasiler döneminde hukuki işlemlerde belge düzenleme ilmi olan 'şurut ilmi' ortaya çıkmıştır. Selçuklularda da uygulama alanı bulan noterlik kurumları, onlardan Osmanlılara geçmişştir. Osmanlılarda klasik dönemde kadılar noterlik görevini yerine getirmişleridir. Osmanlı yargı teşkilatı küçük idari birimlere kadar uzanan bir yapıya sahiptir. Böylece halk kolayca kadıya ulaşarak noterlik işlemlerini yaptırabiliyordu. Kadı bu işlemleri şer'iye sicillerine kaydediyordu. Bu defterlerden 15. yy. dan sonra tutulanlar günümüze kadar ulaşmıştır. Defterler incelediğinde kayıtların çoğunun noterlik işlemi olduğu görülmektedir. Tanzimat döneminde birçok noterlik yetkisini yeni kurulan müesseseler lehine kaybeden kadı, tamamen kaldırılıncaya kadar kişiler hukukuna ilişkin bazı işlemlerde noterlik görevi yapmaya devam etmiştir. Tanzimat döneminde hukuk alanında yapılan yeniliklerden biri de noterlik kurumunda yapılmıştır. Öncelikle kaymakam ve yerel idarecilere bazı muameleleri tescil etme görevi verilmiş, daha sonra başta ticari alanda uzmanlık gerektiren tescil işlemleri olmak üzere noterlik işlemleri yapmak üzere ticaret deavi kalemleri kurulmuştur. Bazı vilayetlerde kurulan bu bürolar zamanla ihtiyaca cevap veremez hale gelmiştir. 1879 yılında yayımlanan Mukavelat Muharrirleri Nizamnamesi ile tüm ülke genelinde her bidayet mahkemesi dahilinde en az bir görevli mukavelat muharriri olarak tayin edilmiştir. Bu kurumunda bazı eksiklik ve aksaklıklarının görülmesi üzerine 1913 yılında Katib-i Adl Kanun-ı Muvakkati ile Osmanlı noterlik sisteminde köklü değişiklikler yapılmıştır. Daha önce devlet memuru olan noter yeni düzenleme ile kamu görevi ifadeden bağımsız görevlilerdir. Sınavla belirlenecek olan Katib-i adller kendi tuttukları bürolarda noterlik görevi ifa etmişlerdir. Noterlik kamu düzenini ilgilendiren bir meslek olduğu için yasal düzenlemelerle, bu alanda yaşanan ihlallerle ilgili hukuki ve cezai sorumluluk düzenlenmiştir. Bu çalışmada bugüne kadar pek eser verilmeyen Osmanlı noterlik tarihine ilişkin değerli verilere ulaşılmış, önemli bir hukuk kurumunun milli tarihimizdeki yeri tespit edilmiştir. Ayrıca günümüzde batıdan geldiği iddia edilen noterlik kurumunun İslam ve Osmanlı hukukunda kendine özgü isimlerle var olduğu tespit edilmiştir.
Medeni usul Hukukunda hüküm

yargılama sürecinde çeşitli kararlar verir. Bu kararlar arakararlar, geçici önlem niteliğinde taşıyan kararlar ve nihai kararlardır. Hükmün verilebilmesi için tahkikatın tamamlanmış olması ve davanın hüküm verilebilecek kadar aydınlanmış olması gerekmektedir. Terditli olarak hüküm verilemeyeceği gibi, Türk doktrininde şarta bağlı olarak da hükümverilemez. Hükümde; mahkemenin, hakimin ve zabıt katibinin adları, soyadları, sicilnumaraları ve imzaları, tarafların kimlik ve adresleri, hükmün gerekçesi, hükmün sonucu ve kararın verildiği tarih bulunmalıdır. Hükümde gerekçenin bulunması anayasal bir zorunluluktur. Tarafların iddia ve savunmalarının özeti, anlaştıkları ve anlaşamadıklarıhususlar, ihtilaflı konular hakkında toplanan deliller, delillerin tartışması, ret ve üstün tutma sebepleri, sabit görülen vakıalar, bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebep, hükmün gerekçesini oluşturan unsurlardır. Hükmün sonucu ise tarafların taleplerine, mahkemenin vermiş olduğu cevaptır. Hüküm sonucunda taraflara yüklenen borçlar ve tanınan haklar, açık şekilde belirtilecektir. Hükmün hukuki varlık kazanmasında, asgari olarak hüküm sonucun duruşma tutanağına geçirilerek okunması suretiyleolur. Buna kısa karar denmektedir.
İdari yargıda davadan feragat ve davayı kabul

İdari Yargılama Usulü Kanunu, 'davaya son veren taraf işlemlerinde' özel bir düzenleme yapmamış ve konuyu 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununa atıfla ve gelişmiş idari yargı içtihatları ile çözüme kavuşturmayı uygun bulmuştur. Daha sonra kanun kuyucu HUMK'A yapılan atıfları 01 Ekim 2011 tarihinde yürürlüğe giren 12 Ocak 2011 tarih ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununa yönlendirmiştir. Bu çalışmamızda 'davaya son veren taraf işlemlerinden' davadan feragat ve davayı kabul işlemleri üzerinde duracağız. Ayrıca feragat ve kabul işlemleri ile benzer kavramlar olan davadan vazgeçme, davayı geri alma, ikrar, sulh ve davı atiye bırakma/terk gibi kavramlarla karşılaştırmalarını ele alacağız. HMK m.307-312'de davadan feragat, davayı kabul, feragat ve kabulün şekli, feragat ve kabulün zamanı, feragat ve kabulün sonuçları, feragat ve kabul halinde yargılama giderleri üzerinde durulan bir çalışmadır. İdari yargıda davalı idare olacağından kesin hüküm belirten feragatin kabul edilmediği kamu yararı ilkesinin işletildiği içtihatlara da yer verilmiştir.