İlköğretim öğretmenlerinin yeterlikleri

SONUÇ VE ÖNERİLER Bu bölümde sırasıyla, araştırmanın kısa bir özetine, araştırmanın bulgularına dayalı olarak ulaşılan sonuçlara ve geliştirilen önerilere yer verilmiştir. Özet Bireyin yaşamında çok önemli ve kritik bir evreyi oluşturan ilköğretimin, nitelikli kuşaklar yetiştirebilmesi, öğretmenin sahip olduğu yeterlikler ile doğrudan ilişkilidir. İlköğretim öğretmeninin göstereceği tutum ve davranışlar, yalnızca öğrencileri etkilemekle kalmayacak, aynı zamanda onların gelecekteki yaşamında belirleyici bir rol oynayacaktır. Bu nedenle, ilköğretim öğretmenlerinin sahip olduğu yeterliklerin ve bu yeterliklere sahip olma düzeylerinin belirlenmesi, ilköğretime öğretmen yetiştirme sisteminin geliştirilmesi ve öğretmenlerin hizmet içi eğitim programlarının hazırlanması açısından önem taşımaktadır. Bu araştırmada, ilköğretim öğretmenlerinin, sahip olmaları gereken yeterliklere ne düzeyde sahip oldukları ve bu yeterliklerin görev, cinsiyet, görev yapılan okul türü, öğretmenlik sertifikasına sahip olma durumu ve mezun olunan bölüm değişkenlerine göre değişip değişmediği araştırılmıştır. Bu nedenle araştırma, karşılaştırmalı türden ilişkisel tarama modeline uygun yapılmıştır. İlköğretim öğretmenlerinin sahip olması gereken yeterliklerin belirlenmesinde eğitim fakültelerinin sınıf öğretmenliği bölümlerinde görev yapan öğretim elemanlarının görüşlerinden, uzmanlardan, ilköğretim öğretmenlerinden ve ilgili literatürden yararlanılmıştır. Araştırmanın hedef ya da çalışma evrenini, Ankara ilinin beş merkez ilçesinde görev yapan ilköğretim öğretmenleri oluşturmuştur. Örneklemin belirlenmesinde ise 'oranlı küme örnekleme' yaklaşımı kullanılmıştır. Buna göre, 20 ilköğretim okulundan toplam 440 öğretmene ulaşılmıştır. Veriler, araştırmacı tarafından delfi tekniği ile geliştirilen, sonra da ilave olarak geçerlik 176 ve güvenirlik çalışmaları yapılan 'ilköğretim öğretmenlerinin yeterlikleri ölçeği' ile toplanmıştır. İlköğretim öğretmenlerinin sahip olması gereken temel yeterlikler 11 yeterlik alanında toplam 129 yeterlikten oluşmuştur. Araştırma verilerinin çözümlenmesinde varyans analizi, aritmetik ortalama, t testi ve Scheffe çoklu karşılaştırma testi kullanılmıştır. Sonuçlar Araştırmanın bulgularına dayalı olarak ulaşılan sonuçlar aşağıda verilmiştir: 1. öğretmenler, çocuk gelişimi alanı ve bu alanda öngörülen yeterliklere yeterince sahiptirler. Bu alanda en düşük düzeyde sahip olunan ya da yeterince sahip olunmayan yeterlik, 'çocuğun gelişimi ile ilgili rehberlik merkezleri tarafından düzenlenen toplantı seminer vb. etkinlikleri yakından izleme', en yüksek düzeyde sahip olunan yeterlik ise, 'öğretim süreci sırasında bireysel farklılıkları dikkate alma'dır. Öğretmenlerin sözü edilen yeterliklere sahip olma düzeyleri arasında, görev ve cinsiyet bakımından farklılık yoktur; buna karşılık görev yapılan okul türü, öğretmenlik sertifikasına sahip olup olmama ve mezun olunan bölüm bakımlarından farklılık vardır. Bu alanda özel okullarda görev yapan ilköğretim öğretmenleri, resmi okullarda görev yapan öğretmenlerden; sertifikası olanlar olmayanlardan; bir öğretmenlik alanından mezun olanlar ise, olmayanlardan daha yeterlidir. 2. Öğretmenler, sınıf içinde etkili bir iletişim kurabilme yeterliklerine yeterince sahiptirler. Bu konuda en düşük düzeyde sahip olunan ya da yeterince sahip olunmayan yeterlik, 'sınıf içi etkileşimde zaman zaman empati kurma', en yüksek düzeyde sahip olunan yeterlik ise, 'dili anlaşılır ve etkili bir biçimde kullanma'dır. öğretmenlerin sözü edilen yeterliklere sahip olma düzeyleri arasında, görev ve cinsiyet bakımından farklılık yoktur; buna karşılık görev yapılan okul