turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
1940-1960 toplumcu gerçekçi şairlerin hapishane temalı şiirleri

Bu çalışmada, 1940'dan 1960'a toplumcu çizgide eser veren şairler konu edilmiştir. Bu şairlerin, kapalı bir mekan olan hapishaneyi konu edindiği şiirlerin tahlilleri yapılırken amaçlanan; hapishanenin şairin gözünden nasıl görüldüğü ifade etmek ve ona yüklediği anlamın ne olduğunu yansıtmaktır. Çalışmadaki şair kadrosu, bu dönemde yaşayan ve araştırma yapan herkesin ortak olarak ismini belirttiği, müstakil şiir kitapları bulunan ve toplumcu çizgide eserlerini veren isimlerden oluşmaktadır. 1940- 1960 toplumcu gerçekçi şairler de hapishanenin değerlendirildiği tez dört bölümdür:Birinci bölümde toplumcu gerçekçiliğin Rusya'daki gelişimi, bu anlayıştaki sanat-sanatçı kavramı ve toplumcu gerçekçiliğin Türkiye'deki gelişim seyri üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde Türkiye'de kırk kuşağı kadrosuna yer verilmiştir. Üçüncü bölümde mekan kavramına ve tezin ana mekanı olan hapishaneye değinilerek ayrıntılı bilgi verilmiştir. Dördüncü bölümde ise kırk kuşağı içinde yer alan ve incelenmesine karar verilen şairlerin, hapishane mekanlı şiirleri tahlil edilmiştir.
Akif Paşa (1787-1845) ve Tabsıra

Biz bu çalışmamızda, 19. yüzyılda yaşamış, Dahiliye ve Hariciye Nazırlığı yapmış bir Osmanlı Paşasının; Akif Paşa'nın, siyasi çalkantılarla dolu hayatını vermeye ve edebi kişiliğini ortaya koymaya çalıştık. Yine tezimizin önemli bir bölümünü teşkil eden ve Akif Paşa'nın en önemli eserlerinden olan Tabsıra'nıın siyasi ve edebi değerini dikkatlere sunduk. Siyasi bir jurnal hatta bir şikayetname özelliği arz eden Tabsıra adlı eseri öncelikle günümüz Türkçesine aktardık. Bu eserden hareketle o dönem Osmanlı bürokrasisinin batıya karşı nasıl yenik düştüğünü göstermeye çalıştık. Zira basit bir zabıta vakası dış baskılar sonucunda iki Bakanı koltuğundan etmekle kalmamış, birinin idamına, diğerinin de sürgünlerde hayatını devam ettirmesine sebebiyet vermiştir. Kelime anlamı itibariyle 'İnsanın gözünü açacak bilgi' anlamına gelen Tabsıra'da resmi dil, edebi dil ve konuşma dili bir arada kullanılmıştır. Eserin üslubu büyük bir yenilik arz etmez. Yer yer ağırlaştırılmasına, kelime oyunlarıyla, çeşitli söz sanatlarıyla doldurulmasına rağmen kitap Akif Paşa'nın ikinci tarzı diyebileceğimiz tarza, yani sanat göstermekten ziyade kendisini olduğu gibi vermeyi tercih ettiği eserlerine yakındır.
17. yüzyılda yapılmış Mensur Şehname tercümesi (I. vr. 553a-573b)

Eser, İstanbul Üniversitesi Merkez kütüphanesi 6131 demirbaş numarasıyla kayıtlıdır. Üç cilt halinde ve tamamı 1778 varaktır. Ayrıca eserde minyatürlere yer verilmiş, her sayfası 25 satır olarak düzenlenmiştir. Üzerinde çalışılan 1. cildin boyu 39, eni 24.5, kalınlığı 7.5 cm'dir. Eser Hicri 1187, Miladi 1773 yılında tamamlanmıştır. Kelime kelime bir tercüme değildir. Tez yazmanın 553 a-573b varaklarını kapsamaktadır. Bu tezi hazırlamaktaki amaç Şehname'nin bu mensur tercümesini tanıtmaktır. Bu çalışma giriş, metin ve sözlük olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında Firdevsi, Şehname, Şehname çevirileri ve üzerinde çalışılan yazmayla ilgili bilgiler verilmektedir. Metin kısmında sayfa ve satır numaraları belirtilmiş, günümüz noktalama işaretlerine göre düzenlenmiş ve gerekli kısımlarda paragraflar yapılmıştır. Böylece eserden faydalanılması daha kolay hale getirilmek istenmiştir. Sözlük bölümünde eserin söz varlığını gösteren bir indeks hazırlanmış; eserdeki kelime ve birleşik şekillerin metindeki anlamları verilmeye çalışılmıştır.
Mevlana'nın Mesnevİ'sinde yer alan bitki ve meyvelerin tasavvuf dünyasındaki sembolik anlamları

Bu çalışma Mevlana'nın Mesnevi adlı eserinin altı cildinde yer alan meyve ve bitkilerin tasavvuf dünyasındaki sembolik anlamlarının türlerine ve konularına göre sınıflandırılmasını içermektedir. Üç ana bölümden meydana gelen bu çalışmanın birinci bölümünde Mesnevi'de yer alan meyve ve bitki türleri, alfabetik sırayla her türe ait beyitler kendi türünün altında sınıflandırılmıştır. İkinci bölüm, Mesnevi'de yer alan meyve ve bitki türleri ile ilgili beyitler tek tek incelenerek meyve ve bitkilerin tasavvuf dünyasındaki sembolleri tespit edilmiştir. Üçüncü bölümde ise meyve ve bitki sembolleri, her meyve ve bitki beyitleri kendi alt başlıklarında konularına göre tasnif edilmiştir. Mesnevi de yer alan meyve ve bitki sembolleriyle ilgili 855 beyitte 58 adet sembol tespit edilmiştir. Bu 58 sembolün yer aldığı beyitlerin sayısı her sembole göre değişiklik göstermektedir. Tespit edilen tüm bu verilerden elde ettiğimiz sonuca göre sembollerin konularına göre tasnifinde, farklı sembollerin beş ve beşin üzerindeki beyit sayılarına baktığımızda 48 beyit olmak üzere en çok' insan-ı kamil' anlamında kullanıldığı görülmektedir. Genel olarak 855 beyitin 107'sinde ilahi bilgi ve ilahi bilginin mekanını sembolize etmek üzere meyve ve bitkiler kullanılmış olup, 96 beyitte insan-ı kamil, 90 beyitte nefs ve nefsle ilgili durumlar, 9 beyitte vahdeti sembolize etmek üzere meyve ve bitkiler kullanılmıştır.
Orta Türkçede isim çekim eklerinin kullanılış şekilleri ve fonksiyonları

ismi cümle içinde diğer isimlere veya fiillere bağlayan ya da onlarınçokluk, soru veya iyelikli hallerini yapan eklere isim çekim ekleri diyoruz. Türkiye Türkçesinde kullanılan isim çekim eklerinin kökenlerini öğrenmek, onların kullanılış şekilleri ve fonksiyonlarının daha iyi anlaşılabilmesini sağlayacaktır. Orta Türkçe metinleri bu bakımdan önemlidir. Orta Türkçede isim çekim eklerini dört grupta incelemek mümkündür. Bunlarçokluk eki, soru eki, iyelik ekleri ve isim durum ekleridir. Çokluk eki, isimlerin sayısının birden fazla olduğunu göstermek için kullanılan isim çekim ekidir. Diğer isim çekim eklerinden önce gelir. Orta Türkçede işlek olarak kullanılan çokluk eki, +lAr'dır. Eski Türkçede kullanım alanı biraz daha geniş olan+An, +z ise bazı örneklerde görülür. Soru eki, isimlere gelerek onların soru şeklini yapan isim çekim ekidir. Orta Türkçede soru eki çoğunlukla yuvarlak bazı örneklerde de düz ünlülüdür. sim çekim eklerinin hepsinden sonra gelir. Soru anlamının dışında tenzih etme, uyarma, şaşkınlık gibi anlamlar da üstlenmiştir. Bu durum soru ekinin eskiden beri farklı anlamfonksiyonlarıyla kullanıldığını gösterir. yelik ekleri isimlere gelerek onların kime, neye ait olduklarını bildireneklerdir. Çokluk ekinden sonra, isim durum ekleri ve soru ekinden önce kullanılır. Türkçenin tarihu gelişimi boyunca pek az değişiklik göstermiş eklerdir. I. tekil kişi + m, II. tekil kişi + ng, III. tekil kişi, + I, I. çoğul kişi + mIz, II. çoğul kişi,+ ngIz III. çoğul kişi ise +lArı şeklindedir. simlerin, cümlede birbirleriyle veya fiillerle ilişki kurmasını sağlayan eklereisim durum ekleri denir. Çokluk ve iyelik eklerinden sonra, soru ekinden önce gelir. Orta Türkçede isimler şu dokuz durumda bulunur:1. Yalın Durum eksiz; 2. lgi Durumu + Ing, eksiz; 3. Yükleme Durumunı, ni, ı, i, eksiz; 4. Yönelme Durumu +GA, + A, eksiz; 5. Bulunma Durumu+DA, eksiz; 6. Ayrılma Durumu +Dın, +Din +DAn; 7. Araç-Birliktelik Durumu+ n, +lA; 8. Eşitlik Durumu +çA; 9. Yer-Yön Durumu +GArI, +ArI, +rA, +rU.
İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi 'TY 1724' numarada kayıtlı şiir mecmuasının transkripsiyonlu metni ve Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesine göre tasnifi

Mecmualar sahip oldukları zengin muhtevalarıyla klasik Türk edebiyatının önemli kaynakları arasında yer alan eserlerdir. Kütüphanelerimizde çok farklı örneklerine rastlanan bu tür eserler üzerine yapılan çalışmalar her geçen gün artmaktadır. Bu çalışmanın konusunu da İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi'nde TY 1724 arşiv numarasıyla kayıtlı olan Mecmu'a-i Eş'ar'ın çeviri yazılı metni ve Şiir Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesi'ne göre tasnifi oluşturmaktadır. Mecmuada mürettip ve derlenme tarihi ile ilgili herhangi bir kayıt bulunmamaktadır. Şiirleri yer alan şairlerin yaşadıkları yüzyıllar, şairlerle ilgili biyografik kayıtlar ve düşürülen tarih beyitleri göz önünde bulundurularak mecmuanın 18. yüzyılda tertip edildiği söylenebilir. Mecmuada çoğunluğu 16. yüzyıla ait olmak üzere 196 şaire ait toplam 946 adet manzum ve mensur metin bulunmaktadır. Çalışmamızın birinci bölümünde mecmuaların genel özellikleri ve önemi hakkında bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde çalışmamıza konu olan mecmua tanıtılarak şair ve şiir sayıları, nazım şekilleri ve vezin gibi şekil özellikleri ortaya konulmuş ve mecmuanın muhtevasına değinilmiştir. Mecmuada şiirleri bulunan şairler, nazım şekilleri ve kullanılan vezinler tablolar halinde gösterilmiştir. Üçüncü bölümde metnin kuruluşunda izlenen yöntem belirtildikten sonra mecmuada yer alan şiirlerin çeviri yazılı metni verilmiştir. Divanı olan şairlerin şiirleri bu divan nüshalarıyla karşılaştırılarak farklılıklar tespit edilmiştir. Bazı şairlerin divanlarında olmayan şiirleri veya eksik beyitleri tespit edilerek hem dipnotta hem de inceleme kısmında belirtilmiştir. Dördüncü bölümde mecmuadaki şiirlerin Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesi'ne göre tasnifi yapılmıştır. Beşinci bölümde ise sonuçların ortaya konulması, kaynakça ve şairler dizini ile çalışma tamamlanmıştır.
Tatar Türkçesinde cümle

Türkçenin kuzey-batı koluna dahil edilen Tatar Türkçesi, bugün Kazan merkez olmak üzere İdil-Ural bölgesinde ve Kırım'da konuşulmaktadır. Biz İdil-Ural bölgesinde konuşulan Kazan Tatar Türkçesini cümle unsurları ve cümle çeşitleri bakımından inceledik. Çalışmamızda Türkiye Türkçesiyle Tatar Türkçesini sentaks bakımından karşılaştırmayı amaçladık. Kökleri aynı olan bu iki yazı dili arasında cümle bilgisi bakımından ne tür benzerlikler ya da farklılıklar bulunduğunu tespit etmeye çalıştık. Çalışmamız üç ana bölümden oluşuyor : a. Giriş b. İnceleme c. Sonuç. a. Giriş. Bu bölümde ilk olarak Tatar kelimesi ve Tatar Türkleri ile ilgili tarihi bilgi verildi. Daha sonra, Tatar edebiyatı ve dilinin gelişimine değinildi. Son olarak Tatar Türkçesi üzerinde yapılan sentaks araştırmaları ile ilgili bibliyografik bilgi verildi. b. İnceleme. Bu bölümde Tatar Türkçesinde cümle konusu ele alındı. Cümle iki ana başlık altında incelendi : 1. Cümle unsurları 2. Cümle türleri. Cümle unsurları bölümünde ilk olarak, araştırmacılar m yaptığı cümle tanımları değerlendirildi. Bunun ardından, cümle unsurları Tatar Türkçesiyle yazılmış eserlerden alınan cümle örnekleri yardımıyla açıklandı. Cümle türleri bölümünde Tatar Türkçesindeki cümleler dört farklı kritere göre sınıflandırıldı. Cümleler yapılarına, yüklemlerinin kelime çeşidine, yüklemlerinin cümledeki yerine ve son olarak da anlamlarına göre incelendi. c. Sonuç. Çalışmamızın üçüncü bölümü olan sonuçta Türkiye Türkçesi ve Tatar Türkçesi sentaks özellikleri bakımından karşılaştırıldı. Bu karşılaştırmada Tatar ve Türkiye gramerciliği arasındaki farklı yaklaşımlar da değerlendirildi.
Türk Lügati'nde 'Dal' maddesi

Hüseyin Kazım Kadri, Türk dili de başta olmak üzere çeşitli alanlarda eserler vermiştir. Türk Dili alanında verdiği en önemli eseri ise; Türk Lügati, Türk Dillerinin İştikakı ve Edebi Lügatleri isimli dört ciltlik eseridir. Türk dillerinin birliği amacıyla yazılan eser mukayeseli bir sözlük olma niteliğindedir. Sözlükte; Garb olarak verdiği Batı Türkçesinin yanında Azeri, Kazan, Uygur, Koybal, Yakut, Çuvaş, Kırgız gibi Türk lehçe ve şiveleri ayrıca Arapça, Farsça, Fransızca, İtalyanca, gibi Batı dilleri de işlenmiştir. Eserle ilgili çeşitli çalışmalar yapılmış ama tam anlamıyla bir incelenmesi henüz yapılmamıştır. Sözlükle ilgili yapılmış yüksek lisans tezleri de mevcuttur. Ancak bu tezler bir Türk dili incelemesi değil, Azeri Türkçesi edebi metinlerini içermektedir. Biz bu sözlüğün dal harfinin 'dal' ana madde başından 'dürr' ana madde başına kadar olan kısmı çeviri yazı sistemine aktardık. Bizim bu tez konusunu seçme amacımız ise eserin önemini ortaya koymaktır. Türk Lügati'nin ne kadar büyük ve önemli bir eser olduğu açıktır. Eserin; mukayeseli bir çalışma olması, kelimelerin kökeni, türü ve şekline kadar açıklama yapması, madde başlarını bulunduğu dilin edebi metinlerinden örnekleriyle ortaya koyması, kullanılan atasözleri ve deyimlerle kanıtlaması gibi özellikleri de önemini artırmaktadır. Yalnız içerdiği hatalar yönüyle çok eleştiri almıştır. Çalışma; giriş, Hüseyin Kazım Kadri, Türk Lügati hakkında genel bilgi, yöntem, Türk Lügati'nin tenkitli metni, ana metin ve sonuç bölümlerinden oluşmaktadır. Giriş bölümünde; çalışma hakkında kısa bilgiler verilecek, birinci bölümde Hüseyin Kazım Kadri'nin hayatı ve eserlerinden kısaca bahsedilecektir. İkinci bölüm, çalışmanın konusunu oluşturan Türk Lügati ile ilgili genel bilgiler verildiği bölümdür. Yöntem bölümünde; hem Hüseyin Kazım Kadri'nin sözlüğü hazırlarken kullandığı yöntem hem de bizim incelediğimiz yöntem birlikte verilecektir. Metin kısmında 'dal' ana madde başı ile 'dürr' ana madde başı arası çeviri yazı sistemiyle çevrilmiş, ana metin kısmında ise metnin kendisi verilmiştir. Sonuç kısmında ise, tespitler yapılmış yöntem sorunlarına değinilmiştir.
Muhyiddin Rumİ Ve Divançesi

Yaklaşık altı asır boyunca işlenerek ince bir zevk mahsulü hüviyetini kazanan Divan Edebiyatı, son ezgilerini söylediği XIX. yüzyılın özellikle ikinci yarısı içinde tarih sahnesinden çekilmeye başlamıştır. Bu dönemde yetişen şairler geleneğin zevk ve anlayışı içinde şairlik iddiasında bulunmakla birlikte pek çoğu geçmişşi taklitten öteye geçememiş ve bir nev-eda meydana getirememiştir. Divan Edebiyatının son belgelerinden biri olan ve çalışmamızın esasını teşkil eden XIX. yüzyıl şairi Muhyiddin Rumi'nin bilinen tek eseri Divançesi'dir. Eserin, Millet Kütüphanesi Ali Emiri yazma eserler bölümünde AEmnz 187 no. lu ve tarafımızdan tespit edilen, Konya Koyunoğlu Müzesi 12320 no. lu iki nüshası bulunmaktadır. Çalışmamız, Rumi'nin edebi kişiliği hakkında bilgiyi ve divançesini edebiyat tarihine malzeme teşkil edecek şekilde hazırlanmıştır.
Nef'i ve Naili divanlarında şikayet unsurları

TEZ OZU insanoğlu, her devirde bir şeylerden şikayet etmiştir. Bu konuyu seçmekteki amacımız; 17. yüzyıl insanlarının nelerden şikayet ettiklerini belirlemektir. Böylece; hem 17. yüzyılın sosyal ve psikolojik yapısı hakkında bilgi sahibi olmamız, hem de yaşadığımız yüzyılın şikayet unsurları ile 17. yüzyılın şikayet unsurları arasındaki benzerlik ve farklılıkları görebilmemiz mümkün olacaktır. Bunun içinde, divanlardaki şikayet unsurları başlıklar altında toplanmış ve bu unsurların yer aldığı beyitler bu başlıklar altına konulmuştur. İkinci derecedeki şikayet unsurları alt başlıklar halinde, küçük harflerle ve altı çizili şekilde yazılmıştır. Her beytin yanında o beytin geçtiği sayfa, nazım şekli ve beyit numarası belirtilmiştir. Beytin içerisinde yer alan asıl şikayet unsurunu teşkil eden kelime koyulaştırılarak belirgin hale getirilmiştir. Böylece 17. yüzyılın şikayet unsurları gözler önüne serilmiştir.
Gelibolu Yarımadası'nda folklor araştırması

UZET ' Gelibolu Yarımadasında Folklor Araştırması ' adlı çalışmamızda Yarımadanın etnik yapısını, tarihi gelişimini, folklorik özelliklerini ortaya koymaya çalıştık. Bu çalışmamızın giriş bölümünde konu, kapsam, kaynaklar ve Yarımadanın köylerindeki etnik dağılımı belirttik. Birinci bölümde bölgenin sosyo-ekonomik yapısı hakkında bilgi verdik. İkinci bölümde halk dili ve halk edebiyatı ürünlerini derledik. Üçüncü bölümde halk kültürünün folklorik özelliklerini derledik. Ekler bölümünde ise haritalar ve fotoğraflar ile çalışmamızı destekledik.
Tuvaca Alday-Buuçu Destanının dil yönünden incelenmesi: Metin-çeviri-açıklamalı sözlük

Tuvaca 'Alday-Buuçu' destanının dil yönünden incelenmesini içeren ve Hayat Araş Toktaş tarafından hazırlanan bu tez, Güney Sibirya Türk dili kabul edilen Tuvaca hakkında yapılmış bir çalışmadır. Türkiye'de henüz çalışılmamış olan Ad konusu, Tuvaca Alday-Buuçu metni etrafında dil yönünden incelenmiş, açıklamalı sözlük çalışması yapılmış ve Türkiye Türkçesine çevrilmiştir. Çalışma Türkiye Türkçesi ve Tuvaca arasındaki benzerlikleri ve farklılıkları ortaya koymakla birlikte; yer yer özellikle Moğolca'nın etkisinden ve Eski Türkçe'nin devamından kaynaklanan öğeleri de gözler önüne serecektir. Moğolca'dan Tuvaca'ya geçen sözcükler olduğu gibi Eski Türkçe'den de Moğolca'ya geçişler olmuştur. Önsöz'de çalışmanın ayrıntıları geniş bir biçimde anlatılmıştır.
Muhibbİ Dİvanı (1500 - 2000. Gazeller)

Kelime ve onların art arda dizilişiyle oluşan cümleler, metinlere çok katmanlı anlamkazandırmaları açısından önemlidir. Metinleri anlaşılır kılan öğelerin başında dil birimlerinin varlığı kadar, kelimelerin anlamlarına yüklenen tarihsel dönüşümler, dönemsel kullanılış biçimleri, kalıp ifadeleri ve metinlere ait dönemsel sosyolojik olgu ve olayların etkileri de azımsanamaz. Divan edebiyatının derin ve dönemsel anlamlar yüklü dünyasına girebilmek, sözcük dağarcığını dönemin şairlerinin ruhlarına ve şevklerine yaraşır bir şekilde ortaya çıkarmak adına yapılan çalışmalardan birisi de TEBDİZ projesidir. Elektronik ortamda veri girişi, sözlük ve bilgi havuzu oluşturarak metinleri bağlamsal olarak değerlendirip kullanıcıların hizmetine sunmayı amaç edinen TEBDİZ Projesi kapsamındaki bu çalışmada sultan şairlerden en 'muhteşemi' olarak anılan Muhibbi'nin 500 gazeli (1500-2000. gazeller) gerekli düzenlemeler yapılarak sisteme yüklenmiş ve gazellerin bağlamlı dizini oluşturulmuştur. Çalışmaya esas alınan neşriyat Kemal Yavuz ve Orhan Yavuz'un 'Muhibbi Divanı-Bütün Şiirleri' adlı çalışması olmuştur. Yapılan bu çalışma ile elde edilen bağlamlı dizin ve işlevsel sözlük ile şairin gazellerinde kullandığı dil, sözcük zenginliği, dünya ve ahiret hayatına bakış açısı, dönemsel sosyal ve psikolojik etkileşimler, toplumsal yaşam kural ve kaidelerine yönelik zengin bir içerik de sunulmuştur.
Sözcükbilim açısından Ordu ağzı ile ilgili popüler yayınlar

Bu araştırmada Ordu ve yöresi ağızlarıyla ilgili popüler yayınlar, sözcükbilim açısından incelenmiştir. Popüler yayınların ağız bilimi çalışmalarına katkılarını değerlendirmek amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında, Ordu ve yöresi ağızlarına ait veriler sunan yirmi dört popüler yayın değerlendirilmiştir. Bu yayınlardaki söz varlığı ögeleri şu plana göre incelenmiştir: 1. Madde Başı Sayısı2. Derleme Sözlüğü'nde Bulunmayanlar3. Derleme Sözlüğü'nde Olup Yanlış veya Farklı Anlamlandırılanlar3.1. Yanlış Anlamlandırılanlar3.2. Farklı Anlamlandırılanlar4. Bölge Ağızlarında Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü'nde Bulunmayanlar4.1. Atasözleri4.2. DeyimlerToplam olarak 14.479 madde başı sözcük, 407 atasözü, 330 deyim, 56 dua, 199 beddua incelenmiştir. 'dualar ve beddualar' atasözü veya deyimlerin içerisinde ele alınmıştır. Farklı yayınlarda tekrarlanan her sözcük, deyim veya atasözü bir kez sayılmak şartıyla 'Derleme Sözlüğü'nde Bulunmayanlar' alt başlığında 1226 sözcük, 'Bölge Ağızlarında Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü'nde Bulunmayanlar' alt başlığında 123 atasözü ve 363 deyim bulunmuştur.
Gregoryan Muhiti Kıpçak Türkçesi mahkeme tutanakları (1630-1635)

Tarihi Kıpçak Türkçesi'nin bir kolu olan Gregoryan Muhiti Kıpçak Türkçesinin mahkeme tutanakları çalışmamıza konu olmuştur. Çalışma, giriş, metin, dizin ve tercüme bölümlerinden oluşmaktadır. Giriş bölümü Kıpçaklar ve Kıpçak Türkçesinin tarihi seyrini anlatmaktadır. İnceleme bölümünde metnin yazım ve dil özellikleri metinden örneklerle aktarılmıştır. Metin bölümünde metnin Hay harflerinden çevriyazısı yapılmıştır. Dizin bölümünde metinde yer alan tüm sözcük ve sözcük grupları gösterilmektedir. Tercüme bölümünde ise metin Türkiye Türkçesi'ne aktarılmıştır. Bu çalışma ile Gregoryan Muhiti Kıpçak Türkçesine ve Gregoryan Muhiti Kıpçak Türklerinin sosyal ve siyasi hayatına da ışık tutulması hedeflenmiştir.
The diaries of Virginia Woolf and Ahmet Hamdi Tanpınar: Culture and disillusionment

Bu tez, Virginia Woolf ve Ahmet Hamdi Tanpınar'ın yaşadığı bunalımın gerçek sebeplerini incelemektedir. Woolf ve Tanpınar, kültürel değişim ve bu değişimin toplum ve bireyler üzerindeki etkisine eserlerinde yer vermişlerdir. Bu çalışma, Woolf ve Tanpınar'ın yaşadığı bunalımın asıl sebebinin, toplumsal dönüşüm karşısında ikilemde kalmaları olduğunu iddia etmektedir. Woolf ve Tanpınar'ın günlükleri, bu tepkilerin en iyi analiz edildiği eserlerdir; bu günlüklerde yazarların iç çatışmaları, çevreleri hakkında fikir ve düşünceleri, bunalım hallerinin yanı sıra sanatçı ve yazar olarak entelektüel camia içerisindeki konumları hakkında bilgi verebilecek birçok değerlendirme bulunmaktadır. Bu çalışma, günlükleri edebi ve sosyal açıdan değerlendirerek, bu eserlerin tutarlılığını, bir edebi tür olarak diğer nevilerden farkını, ve sosyal çevre ve durumla bağını incelemektedir. Bu günlükler, aynı zamanda Türkiye ve Avrupa'daki, özellikle de İngiltere'deki, toplumsal dönüşümü göstermesi açısından değerlendirilmiştir. Tanpınar'ın eserleri, Türk modernleşmesini ve bu modernleşmenin bireyler üzerindeki etkisini tahlil eden en önemli çalışmalar arasında yer almaktadır. Tanpınar'ın günlüğü, bu medeniyet değiştirme buhranını farklı şekilde anlamaya yardımcı olmaktadır; bu eser Tanpınar'ın en temel endişelerini analiz etmeye ve böylelikle toplumun genelinin yaşadığı bir trajediyi anlamaya ışık tutabilir. Woolf benzer bir buhranı farklı bir kültür çevresinde yaşamıştır. İnsan karakterindeki değişimin, inkıraz halinin bir sembolü olduğunu iddia ederek, yirminci yüzyılda Avrupa'nın boğuştuğu krizi tahlil etmiştir. Türk modernleşmesinin ne geleneksel ne de batılı, fakat farklı bir tarzda gerçekleştiğini göstermek için bu çalışmada, Türkiye'nin batılılaşma süreci ile Avrupa tarzı modernleşme, Aydınlanma ve modernite bağlamında karşılaştırılmıştır. Bu tez, Woolf, Tanpınar ve eserlerinin, özellikle de günlüklerinin, önemini toplumsal ve zihniyet değişimi ekseninde anlamaya katkı sağlamaktadır.
İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Kütüphanesi'ndeki ŞR 60 ve 89 numaralı şiir mecmuaları

Mecmualar, Türk kültürüne dair pek çok unsuru ihtiva etmektedir. Mecmu'a-i eş'arlar ise divan şairlerinin şiirlerinin kayıt altına alındığı önemli kaynaklardandır. Bu çalışmanın konusunu, İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Kütüphanesinin Şevket Rado Yazmaları bölümünde ŞR 89 ve ŞR 60 numaralarında kayıtlı iki mecmua oluşturmaktadır. Çalışmada öncelikle mecmua metinleri yeni harflere aktırılmıştır ve sonrasında da metinlerin şekil ve muhteva açısından değerlendirilmesi yapılmıştır. İAEK'de kayıtlı ŞR 89 numaralı mecmuada 403 şiir yer almaktadır ve 119 mahlas tespit edilmiştir. Mecmuada yer alan 403 şiirden 96 şiirin mahlası bilinmemektedir. Mecmuayı meydana getiren şiirler, XVI. ve XVII. yüzyıl şairlerinin şiiridir. ŞR 89 numaralı mecmua içerdiği şiirlerin sayısı ve nazım biçimleri bakımından zenginlik arz etmektedir. İAEK'de kayıtlı ŞR 60 mecmuada ise yekunde 250 şiir bulunmaktadır ve bu 250 şiirden bir tanesi mükerrer olarak yer almaktadır. Bu mecmua, Baki, Emri, Necati, Rahmi, Ubeydi, Ümidi ve Zati olmak üzere XVI. yüzyıl şairlerinin şiirlerinden müteşekkil bir eserdir. ŞR 60 numaralı mecmua sadece kaside ve gazel nazım biçimlerinin örneklerinden meydana gelmiştir. Tertiplenişi bakımından sistematik bir özellik arz eden mecmuada, her bir şairin şiirleri için ayrı bir bölümün ayrılmış olduğu izlenimine varılmaktadır.
Asaf Halet Çelebi'nin şiirlerinde insan

Asaf Halet Çelebi, şiirlerinde, İslam tasavvufu, Doğu mistisizmi, eski medeniyetlerin tarihi gibi Doğulu değerlerle Batı kültür dünyasını bir araya getirir. Bunu, sanat hayatında kendine has kişiliğiyle ve hiçbir ekole bağlanmadan yapar. Geleneksel şekil anlayışının dışına çıkarak, şiirlerinde kullandığı kelimelerle bir ahenk oluşturma gayreti güder. Sanatı bireysel bir etkinlik olarak gören şair, kültürün şiirini yazar. Esrarlı kelimelerin tekrarı ile kuvvetli bir şiir dünyası yaratır. Şiirlerinde, varlığın göründüğü gibi olmadığı fikrini telkin eder.