turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Bir 'Tefrika roman' olarak Safahat

19. yüzyılda ilk örnekleri görülmeye başlanan roman türü, başta Mikhail Bakhtin olmak üzere diğer edebiyat kuramcılarının da belirttiği üzere, diğer türler arasında hakim tür haline gelmiş ve onları kendisine benzetmiştir. Bu türün ilk örneklerinin yayın mecrası günlük ve haftalık yayın organları olan dergi/gazeteler olmuştur. Mehmet Akif Ersoy'un şiirlerini topladığı Safahat kitabı da bir tefrika yayınıdır. Haftalık olarak yayınlanan Sırat-ı Müstakim ve Sebilürreşad dergilerinde tefrika edilen manzum hikayelerin toplanması ile oluşan kitapta romanesk unsurlar bulunur. Bu noktada bu çalışmanın ilk amacı bir tefrika yayın olan Safahat'ın dergideki yayın sürecini incelemek olacaktır. II. Meşrutiyet'ten cumhuriyetin ilk senelerine kadar geçen uzun bir süreçte yayınlanan dergide Mehmet Akif başyazarlık vazifesinde bulunmuş ve derginin politikalarıyla paralel şekilde toplumsal içerikli şiirlerini yayımlamıştır. Bu doğrultuda bu tezde derginin yayın süreci ve bu süreçte tefrika edilen şiirler birlikte ele alınacaktır. Tezin temel tartışma konusu romanesk özellikler içeren toplumsal şiirlerin ideolojik bir yayın organı içerisinde nasıl monolojik bir örüntüye dönüştüğünü incelemek olacaktır. Bunun için de yazarların okurla ve dünya ile olan ilişkilerinin belirlenmesinde temel rolü oynayan tefrika olgusu içerisinde Safahat'taki tezli roman yapısı tartışmaya açılacaktır.
Hatırat ve mektuplar üzerinden Avrupa medeniyetini anlamak (1830-1923)

Bu çalışmada, Erken Cumhuriyet ve Geç Osmanlı döneminde yaşamış Osmanlı entelektu ellerinin kendi yaşamlarından tanıklıklarla yaklaşık yu zyıl su ren bu evrenin medeniyet haritası ortaya çıkarılmıştır. Tanzimat dönemi, Osmanlı entelektu ellerinin bu yu k zihniyet değişikliği yaşadığı bir dönemdir. Bu zihniyet değişikliğinin kökeninde Avrupa ile farklılaşan ilişkilerin etkisi bu yu ktu r. Bu nedenle çalışma, Tanzimat döneminde 1837 yılında Avrupa'ya gönderilen Sadık Rifat Paşa'nın Batı ile ilgili ilk gözlemleriyle başlamıştır. Osmanlı entelektu ellerinin Avrupa'yı nasıl anladıkları genellikle göz ardı edilen ve ikincil bir önem atfedilen hatırat ve mektuplar u zerinden yani birinci elden bilgilerle meydana çıkarılmaya çalışılmıştır. Yazarların bu tanıklıkları tarihi gerçeklikleri ve kırılma noktalarını anlamak açısından önemlidir. Avrupa medeniyeti yazarların hatırat ve mektuplarında kronolojik sırayla, Tanzimat devrinde sivilizasyon ve medeniyet, II. Abdu lhamid döneminde terakki ve II. Meşrutiyet döneminde ise inkılap sözcu ğu yle karşılanmıştır. Sözcu klerin dildeki değişimi belli bir sistemi takip etmektedir. Bu sistem, devrin siyasi ve toplumsal olaylarıyla yakından ilintilidir. Çalışmada bu sözcu klerin arkasında yatan zihniyet değişmelerinin, önemli kırılma noktalarının, Tu rk edebiyatını besleyen Batılı fikir akımlarının u zerinde durulacaktır.
Hocazade Abdülaziz Efendi'nin Ahlak-ı Muhsinİ Tercümesi (Süleymaniye Ktp. Fatih Bl. nr.3467, vr.166a-277b)

Çalışmamızda, Hocazade Abdülaziz Efendi tarafından 1612 senesinde Türkçeye tercüme edilen Ahlak-ı Muhsini adlı eserin 166 a-277b varakları arası yeni harflere aktarılarak incelemesi yapılmıştır. Giriş bölümünde; sanat, edebiyat ve ahlak ilişkisi eserimizin yazıldığı dönemin ahlaki değerleri de göz önünde bulundurularak incelenmeye çalışıldı. Farklı görüş ve kuramlarla edebiyat ahlak tartışmalarının nedeni belirlenmeye çalışıldı. Birinci bölümde, eserin yazarı Hüseyin Vaiz Kaşifi ve eserleri tanıtılıp edebiyatımızda yapılan Ahlak-ı Muhsini tercümeleri hakkında bilgi verildi. Bu bölümün ardından yazarımız Abdülaziz Efendi'nin hayatı ve eserleri hakkında bilgi verildi. Daha sonraki bölümde tercüme sebebi, tercüme metodu, eserin dili, üslubu ve muhtevası hakkında değerlendirmeler yapılıp eserin incelenen bölümlerinin kısa özetleri yapıldı. Son bölümde, eserin nüshaları, metin tespitinde tutulan yol ve eserin 166a- 277b sayfaları arasındaki bölümünün transkripsiyonlu metni verildi. Çalışma incelememizle ilgili bir sonuç bölümüyle tamamlandı.
Çaylak Dergisi: Yazıçevrimi, dizin, inceleme

'Çaylak Gazetesi: Yazıçevrimi, Dizin, İnceleme' adını taşıyan bu tez 1876- 1877 yılları arasında toplam 162 sayı olarak yayınlanmış bir mizah gazetesi olan Çaylak'ı Latin harflerine çevirmeyi ve dönemin mizah anlayışı çerçevesinde işlenen konuları belirlemeyi amaçlamaktadır. Önsözde tezin amacı, sınırları ve yöntemi açıklanmıştır. Giriş bölümünde Osmanlı Devleti'ne matbaanın gelişi, gazeteciliğin gelişimi, mizah gazeteciliği ve basın sansürü anlatılmıştır. Tezin birinci bölümünde Mehmet Tevfik'in yaşamı ve gazeteciliği hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde ise Çaylak gazetesinin yapısall özelliklerinden ve Mehmet Tevfik'in yayın politikasından bahsedilmiştir. Üçüncü bölümde 'Çaylak'ta Siyasal ve Sosyal Hayat' başlığı altında dönemin siyasi hayatı, Avrupa ve alafranga yaşam, Ramazan'ın topluma etkisi, İstanbul'un sorunları ve gazetede geçen meseller hakkında bilgi verilmiştir. Dördüncü bölümde Çaylak'ın yayımlandığı yıllardaki ekonomik hayat aktarılmıştır. Çaylak gazetesinde yayınlanmış yazıların Latin harflerine çevrilmiş hali beşinci bölümü oluşturmaktadır ve tezde en geniş yeri tutmaktadır. Buradaki yazıların içeriği tezin önceki bölümlerinde değerlendirilmiştir. Tez çalışmasının en önemli yanı ve alana en büyük katkısı, Çaylak gazetesinin tam dökümünü içermesidir. Tezin ek bölümünde Çaylak gazetesinin Excel dosyası halinde kronolojik olarak yazar, yayın tarihi, tür, yazı başlığı, sayı ve sayfa aralığı başlıkları altında sistematik dökümü yer almaktadır. Bu bölümün dönemin diğer gazetelerini çalışacak araştırmacılara kaynak niteliği taşıması amaçlanmıştır. Sonuç bölümünde ise gazetenin 19. yüzyıl içindeki yeri ve önemi tespit edilerek kapsamlı bir değerlendirmesi yapılmıştır.
Şeyh Galip Divanı'nın dini ve tasavvufi tahlili

Edebiyatımızda yapılan tahlil çalışmaları, şairlerimizi daha iyi anlayabilmek, onların his ve hayal dünyalarındaki zenginlikleri bir nebze de olsa görerek kendimizi muhteşem eserlerin karşısında şahikalardaymışız gibi hissetmek açısından önemlidir. Divan edebiyatı Türk edebiyatının devirleri içerisinde müstesna bir yere sahiptir. Altı yüzyılı aşan dönem boyunca nice şairi misafir etmiş, zamanın çetin sınavlarından geçmişş nice eserler bırakmıştır. Galib de bu şairlerden birisidir. O, Divan edebiyatının eski nüfuzunu kaybettiği bir dönemde güneş gibi parlamış ve edebiyata son bir şahlanış daha yaşatmıştır. Biz de onun divanım dini ve tasavvufi açıdan tahlil etmeye çalıştık. Çalışmamız dini tahlilin yapıldığı birinci bölüm, tasavvufi tahlilin yapıldığı ikinci bölüm olmak üzere iki ana bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında ise şair hakkında bilgi verilmiştir. Galib'in kullandığı terimler tesbit edilmiş ve bölümlere ait muhtelif başlıklar altında tahlilleri yapılmıştır. Şairin şiirinin güzelliğini göstermek açısından verilen misaller fazla tutulmuştur. Çalışmanın sonunda da Galib'in şiiri, dini ve tasavvufi alanda şiiri kullanış, ortaya çıkan tesbitler doğrultusunda değerlendirilmiştir Tasavvuf Din Şeyh Galib Divan Edebiyatı Tahlil
Mehmed Nebil ve Divanı

18. yy'ın sonu ve 19. yy'ın başında yaşamış olan Mehmed Nebil Bey'in hayatı, edebi kişiliği ve Divan'ı tezimizin konusunu oluşturmaktadır. Mehmed Nebil Bey'in doğum tarihi belli değildir. Mehmed Nebil, oldukça tanınmış, kültürlü bir aileye mensuptur. Babası şair Halil Nuri Bey'dir. Kızı ise 19. yy'da yaşamış olan meşhur kadın şairlerimizden Şeref Hanım'dır. Mehmed Nebil farklı kaynaklardaki bilgilere göre 1818 ya da 1820 tarihinde vefat etmiştir ve kabri de Mısır'dadır. Tezimizin giriş kısmı üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde şairin hayatı yer almıştır. Daha sonra aile fertleri şairin yetişmesinde önemli görüldüğünden onlardan da ayrı bir başlık halinde bahsedildikten sonra edebi şahsiyetine geçilmiştir. Şair hakkındaki kaynaklar sınırlı olduğundan, ağırlıklı olarak Divan'ındaki kendi şiirlerinden yola çıkılarak saptamalar yapılmıştır. Dil ve üslup özelliklerinden bahsedildikten sonra Divan'daki deyim ve atasözlerine yer verilmiştir. Bu bölümümüzün temel amacı şairi edebiyat dünyasına tanıtmaktır. İkinci bölümde Mehmed Nebil Divanı şekil ve muhteva yönünden incelenmiştir. Gerektiği yerlerde tablolarla konu açıklanmıştır. Nazım şekilleri işlendikten sonra, Divan'daki kafiye ve rediflere yer verilmiştir. Muhteva bölümünde Divan'da yer alan konular ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise Mehmed Nebil Divanı metin kısmı yer almıştır. Mehmed Nebil Divanı'nda 16 kaside, 151 gazel, 103 kıta, 9 murabba, 3 muhammes, 2 tahmis, 1 müseddes, 3 terkib-bend ve 1 adet de mesnevi bulunmaktadır. Mehmed Nebil dini, tasavvufu, gündelik yaşamı ve beşeri aşkı ustalıkla birleştirebilmiş çok yönlü bir şairdir. Dili oldukça sade ve anlaşılır bir dildir.
Servet-i Fünun dergisinde arka planda kalan küçük hikaye ve mensur şiirler: 1896-1901

Servet-i Fünun dergisi, Tevfik Fikret'in yazı işleri müdürü olarak bulunduğu 1896- 1901 yılları arasında edebi bir nitelik kazanmıştır. Servet-i Fünun dergisi, Türk edebiyatının yenileşme sürecinde Türk edebiyatında batılı anlamda modern hikaye ve roman türünün doğuşu ve gelişmesi bakımından önemli bir yere sahiptir. Türlerarası ayrımın belirgin olmadığı bu dönemde, Servet-i Fünun edebiyatçıları nazmı nesre yaklaştırarak duygu ve düşüncelerini anlatmak için yeni anlatı türleri arayışı içerisindedirler. Modern anlamda Türk hikaye ve romanının temellerini oluşturan küçük hikaye ve mensur şiir, Servet-i Fünun edebiyatçılarının bu arayışı sonucu ortaya çıkmıştır. Bu tez çalışmasında amacımız bu dönemde yayımlanan ve üzerinde çalışma yapılmamış, geri planda kalmış hikaye ve mensur şiir metinlerini ortaya koyarak Servet-i Fünun hikayeciliğinin eksik kalmış bir tarafını tamamlamaktır. Çalışmamız dört ana bölümden oluşmaktadır: Türk Edebiyatında Küçük Hikaye ve Mensur Şiir, Küçük Hikayeler, Mensur Şiirler, Diğer Yazarların Küçük Hikaye ve Mensur Şiirleri. İlk bölümde Türk edebiyatında hikaye, küçük hikaye ve mensur şiirin kısa tarihçesi hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde küçük hikayeler; üçüncü bölümde mensur şiirler tematik bir tasnif gözetilerek verilmiştir. Son bölümde ise yazarları hakkında yeterli biyografik bilgimiz bulunmayan küçük hikaye ve mensur şiirler müstakil olarak temlere ayrılarak değerlendirilmiştir. Sonuç bölümünde ise yapılan değerlendirmeler neticesinde varılan yargılara yer verilmiştir.
Gönül Hanım romanında kelime grupları

Belirli kurallarla yan yana gelerek dizilen yargısız dil birliklerine kelime grubu denir. İnsanların etkili ve canlı bir iletişim kurabilmeleri dilin kelimeleri aracılığıyla gerçekleşir. Tek kelimeyle anlatamadığımız durum ve olaylarda ise kelime gruplarını sıklıkla kullanırız. Kelime grupları, anlatımı güçlendiren anlamsal yoğunluğu bünyesinde barındıran zengin dil birimlerdir. Söz dizimi ve kelime grupları üzerine yapılan çalışmalar Türkçenin ifade gücünü göstermesi, yazarının dili ve üslubu hakkında bir takım çıkarımlara ulaştırması yönünden önemlidir. Bu dikkatle yazar, eser ve üslup bağlamında Ahmet Hikmet Müftüoğlu'nun Gönül Hanım romanı incelenerek kelime grupları bakımından dil hususiyetleri belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmamız üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Ahmet Hikmet Müftüoğlu'nun hayatı, edebi kişiliği ve eserleri hakkında bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde kelime gruplarına, kelime grupları hakkında genel görüş ve düşüncelere, Türkiye Türkçesinde kelime gruplarının tasnifine yer verilmiştir. Üçüncü bölümde ise Gönül Hanım romanındaki kelime grupları tespit edilmiştir. Gönül Hanım romanında geçen kelime grupları sayfa ve satır numaraları ile birlikte belirtilmiştir. Bu çalışmanın amacı, kelime grupları ile Ahmet Hikmet Müftüoğlu'nun dili, üslubu üzerine yapılacak araştırma ve incelemelere katkıda bulunmaktır.
1990 sonrası Alman çocuk ve gençlik edebiyatında 'Türk Çocukları' motifi

Almanya'da en büyük yabancı çoğunluğu oluşturan Türkler ve onların çocukları edebiyat alanında bazı roman ve hikayelerde yer almaktadır. Bu çalışmada, Almanya'da yaşayan, çocuk ve gençlik yazını bağlamında eserlerini kaleme alan Türk kökenli ve Alman yazarların eserleri tarihsel olarak karşılaştırmalı bir biçimde incelenecektir. Günümüzde daha çok göçmen edebiyatı olarak adlandırılan Türk Alman edebiyatı kendi içerisinde taşıdıkları özellikler doğrultusunda dönemlere ayrıştırılarak, her bir döneme denk gelecek üç tane eser seçilecek ve yazdıkları eserler özelliklerine göre değerlendirilecektir. İncelenecekeserler 1990- 2020 yılları arasında kronolojik olarak sıralanarak çocuk ve gençlik edebiyatında nasıl bir değişim oluştuğu somutlaştırılmaya çalışılacaktır.
Koyunoğlu Müzesi Kütüphanesi'ndeki 13450 numaralı mecmuanın transkripsiyonlu metni

Çalışmamız, Koyunoğlu Müzesi Kütüphanesindeki 13450 numaralı mecmuanın tanıtımı ile transkripsiyonlu metninden oluşmaktadır. Metni hazırladıktan sonra mecmuadaki şiirleri divanlardaki şiirlerle karşılaştırdık ve aradaki farkları gösterdik. Divanlarda bulunmayan şiirleri de ayrıca belirttik. Bir şiir mecmuası olan eser, 184 varaktır. Mecmuada 150 şaire ait 686 şiir vardır. Şairini tespit edemediğimiz 29 şiiri, Farsça 19 şiiri ve muamma türünde yazılan 16 şiiri de eklediğimizde bu sayı 750'ye ulaşır. Mecmuada en çok gazel nazım şekli yer almakta olup murabba, rüba'i, kıt'a gibi diğer nazım şekilleriyle yazılmış şiirlere ve nazirelere de yer verilmiştir. En fazla şiir Halili'den alınmış olup daha sonra Ahmed Paşa, Sünbülzade Vehbi, Nabi, Karamanlı Nizami, Şeyhi, Zati, Fethi, Sami, Safi, Hufi, Atayi, Necati ve Adni gelmektedir. Çalışmamız, Klasik edebiyatımızın metin kaynakları arasında olan şiir mecmualarının önemine dikkat çeker niteliktedir.
Zakirzade Abdullah 'ın Dİvanının transkripsiyonu

Çalışmamızda Zakirzade Abdullah Efendi'nin hayatı, edebi kişiliği, dünya görüşü ve yazmış olduğu divanının transkripsiyon çevirisi ortaya konulmuştur. Zakirzade Abdullah Efendi Osmanlı İmparatorluğunun en ihtişamlı döneminin nihayetine erdiği 17. yy da yaşamış bir mutasavvıf şairdir. Şairin hayatı ve eseri hakkında bugüne kadar hiçbir araştırma yapılmamıştır. Kendisi Halveti tarikatınınCelvetiyye koluna mensup bir şeyhtir. Tarikat mensubu diğer bütün şairler de olduğu gibi şiirlerinin yazılış amacı bir sanat göstermekten ziyade insanları eğitmek ve kalplerine Allah sevgisini yerleştirmek olduğundan şekil ve vezin açısından bir takım kusurlar görülmektedir. Bursa İnebey Kütüphanesi'nden temin ettiğimiz el yazması divanın yaptığımız araştırmalar neticesinde bir başka nüshasına daha rastlayamadık. Bu çalışmamda, tezimizin konusunu teşkil eden eseri ve müellifini Edebiyat camiasına tanıtmak ve Tasavvuf edebiyatı alanında yapılan çalışmalara katkıda bulunmayı amaçladık.
Travmatik poetika: Leyla Erbil'in son metinlerinde tanıklık ve ufukları

Leyla Erbil'in Üç Başlı Ejderha (2005), Kalan (2011) ve Tuhaf Bir Erkek (2013) metinlerindeki travmatik söyleme ve bu travmatik söylemin etik, politik ve kültürel inşasına odaklanan bu tez, Erbil'in bu metinlerde özgün bir travma anlayışını edebiyatın kök meselesi olan temsil sorununa geri dönerek inşa ettiğini göstermektedir. Bu tezde 'travmatik poetika' olarak isimlendirilen Erbil'in özgün kuramsal çabasının Mesihçi bir toplumsal kurtuluşun metinsel tahayyülünde işlevselleştirildiği ortaya konmaktadır. Erbil'in temsil dizgelerinden mimesis ve diegesis'i travma bağlamında yeniden işlevselleştirme biçimi 'travmatik mimesis' ve 'travmatik diegesis' olarak isimlendirmiştir. Bununla birlikte, bu tezde, Erbil'in zamandaki ve mekandaki gösterilenleri sonsuza dek çoğaltılmış ve Mesihçi kurtuluşun önünü yok edilmeleriyle açacak gösterenlerin icat edilmesinde 'travmatik semiosis' olarak adlandırılan yeni bir temsil dizgesini icat ettiği iddia edilmektedir. Erbil'in travma bağlamındaki bu etik-politik müdahalesi, ele alınan metinlerin çözümlenmesiyle serimlenirken, dünyadaki ve Türkiye'deki biçimleriyle post-Vietnam travma kuramı, edebi travma kuramı, Kıta Felsefesi ve psikanalitik kuramla ilişkileri ile içinde anlamlandırılmaktadır.
Halit Ziya'nın Yunan edebiyatıyla ilgili ders notu üzerine inceleme

Bu tez çalışması Halit Ziya'nın II. Meşrutiyet sonrası Darülfünun'da Batı Edebiyatı Tarihi derslerine bir giriş olarak verdiği Yunan Edebiyatı Tarihi dersi sonucunda öğrenci notlarının basılmasıyla oluşan metin üzerine yapılan bir incelemeden oluşmaktadır. Bu çalışmanın amacı incelenen ders notunun Tanzimat'la başlayan Türk edebiyatında Yunan antikitesi mirasını tanıma ve benimseme sürecindeki yerini belirtmek ve bu sürecin bir parçası olarak Halit Ziya'nın eğitimci ve edebiyat tarihçisi kimliğini göstermeye çalışmaktır.
Tanzimat romanında sosyal değişim göstergesi olarak genç erkek tipleri

Tanzimat romanında görülen genç erkek tipleri, toplumun geçirdiği sosyal değişimin ürünüdürler ve bu tipler, yaşanılan sosyal değişimi farklı oranlarda yansıtırlar. Bu çalışmada, Tanzimat romanında görülen belli başlı genç erkek tiplerinin sosyal değişmeyi yansıtıp yansıtmadığı tespit edilmeye çalışıldı. Bu amaçla ilk dönem romanlarındaki genç erkek tipleri incelendi. Bu yapılırken, doğrudan eserlerden hareket edildi. Çalışma; Önsöz, Giriş, İki Bölüm, Sonuç ile Kaynaklar' dan meydana geldi.
Tezkiretü'l Evliya gramatikal dizini

Bu çalışma, Feridüddin Attar'ın Tezkiretü'l-Evliya adlı eserinin Türkçe çevirilerinden Budabeşte Nüshası üzerine yapılmıştır. İncelenen nüsha Eski Anadolu Türkçesi Dönemi'ne ait en eski çeviridir. Metin Eski Anadolu Türkçesinin bütün özelliklerini taşımaktadır. Üzerinde çalışılan metin dini konular hakkında yazılmış, öğretici bir eserdir. Çalışmada yazarın hayatı ve eserleri hakkında bilgiler verilmiştir. Bu nüsha, Macar Türkolog G. Hazai tarafından daha önce okunmuştur. Bu çalışmada metin tekrar okunarak hatalı bölümleri düzeltilmiştir. Metinde geçen sözcükler eklerine ayrılmış, dizin bölümünde sözcüklerin anlamları verilerek çalışma tamamlanmıştır.
Osmanlı Devleti'nin kuruluş dönemini esas alan tarihi romanlar

Bu çalışma, Osmanlı Devleti'nin kuruluş sürecini dolayısıyla Osman Gazi'nin hayat süresi olarak adlandırılan dönemi konu alan tarihi romanları kapsamaktadır. Tezin amacı, Osmanlı Devleti'nin kuruluş dönemini esas alan romanların tarihi veriler ile ilgisini tespit etmektir. Bu tespit için her romanda yer alan, tarihi gerçekliğine ulaşılabilinen, kaynaklar ve romanlar arasında çelişki barındıran, tartışmalı olay, kişi ve zamanlar seçilmiştir. Tezin kapsamı içerisinde yer alan romanlar, roman yapı unsurları ile ele alınmış ve tarihi gerçeklik temelinde, gerçeklik ve kurmaca ilişkisi içinde tahlil edilmiştir. İncelenen romanlarda önemli görülen, çelişki taşıdığı düşünülen olay, kişi ve zamanlar tarihi araştırmalar ve roman verileri birlikteliğiyle anlamlandırılmıştır. Romanlarda önemli görülen, çelişki taşıdığı düşünülen olay, kişi ve zamanlar ile alakalı tarihi kaynaklardaki verilerin kendi arasındaki ortaklık ve farklılıkları incelenmiştir. Bu ortaklık ve farklılıkların romanlar üzerindeki etkisi tahlil edilmiştir. Tarihi romanların gerçekliğe bağlı kalmak kaydı ile kurmaca bir dünya yarattığı ve bu kurmaca dünyanın tarih-edebiyat ilişkisine etkileri incelenmiştir. Çalışmamıza konu alan romanların genel amacının öğreticilik olduğu tespit edilmiştir. Romanların tamamının tarihi gerçeklikleri pragmatist amaçlarla seçme işleminden geçirdikten sonra kurguladıkları görülmüştür. Bu romanların tarihi verilerden uzaklaşan kurguları sebebiyle amaçlarına hizmet etmedikleri önerilmiştir. İncelenen tarihi kaynaklar arasındaki çelişki ve uyumsuzlukların romanları etkilediği, tarihi romanlar arasındaki uyuşmazlıkların romanlara paralel şekilde yansıdığı tespit edilmiştir. Bu çalışma esnasında Edebiyat, Tarih ve Felsefe bilim veri ve yöntemlerinden yer yer yardım alınmıştır.
Hikmet Erhan Bener'in öykülerine göstergebilimsel bir yaklaşım

Göstergebilim; göstergelerin yorumlanmasını, üretilmesini veya işaretleri anlama süreçlerini içeren bütün faktörlerin sistematik bir şekilde incelenmesine dayanan bir bilim dalıdır. Göstergebilimden yararlanan bu yüksek lisans tezinde Hikmet Erhan Bener'in sekiz öykü kitabında yer alan öyküler bu yönteme göre incelenmiştir. Tezin giriş bölümünde göstergebilim kuramının tarihçesinden bahsedilmiştir. Ayrıca bu bölümde, yöntem ve yazarın seçilme nedenleri üzerinde durulmuştur. Tezin ilk bölümünde Hikmet Erhan Bener'in öykücü kimliği üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde öyküler çözümlenirken söylemsel düzey, anlatısal düzey ve temel yapı olmak üzere üç farklı başlıkta ele alınmıştır. İnceleme sırasında anlatı izlencesi tespit edilmiş, eyleyenler modeli tablosu hazırlanmış, eyleyenler tespit edildikten sonra genel dönüşümleri verilmiştir. Eyleyenlerin eyletim, edinç, edim, tanıma ve yaptırım aşamaları gösterildikten sonra, metnin temel yapısı göstergebilimsel dörtgen üzerinde gösterilmiştir.
Bige Karasu'nun hikayelerinde empati

Bu tez, Bilge Karasu'nun hikayelerinde empati konusunu incelemektedir. Bir kişinin kendisini, karşısındaki kişinin yerine koyarak olaylara onun bakış açısıyla bakması, o kişinin duygularını ve düşüncelerini doğru olarak anlaması, hissetmesi ve bu durumu ona iletmesi sürecine 'empati' adı verilir. Empati, günümüzde pek çok disiplinin çalışma alanı içerisinde bulunmaktadır. Empatinin, bilişsel ve duygusal yönleri bulunmaktadır. İnsanın zihinsel bir yetisi olan empati, insan yaratımı olan edebiyat eserlerinde de önemli bir rol oynamaktadır. Edebiyat eserlerinde empati, eserin gücünü ve estetik derinliğini artırmaktadır. Empatik yönü yüksek olan eserlerin yapısı da güçlenmektedir. Edebiyat eserlerinde empatiye yönelik çalışmalar Einfühlung ve Alımlama Estetiği üzerine yoğunlaşmıştır. Bu tezde Bilge Karasu'nun eserleri, empati kavramı üzerinden incelenecektir. Bu bağlamda Einfühlung ve Alımlama estetiği kuramlarının karma bir şekilde uygulandığı yöntemle, empatinin; Bilge Karasu'nun eserlerine kattığı derinliğin, eserin muhtevasına katkısı ve eserlerde duygu ve düşüncelerin yansıtılmasına katkısı ele alınacaktır. Empatinin, post-modern anlatı teknik ve biçimlerinde, karakterler arası etkileşimde ve okur ile eser arasındaki özdeşimde nasıl ortaya çıktığı incelenecektir.
Taybi Mehmed Çelebi hayatı eserleri-edebi kişiliği divan'ın tenkidli metni

Divanı'nın tenkidli metnini hazırladığımız Taybi Mehmed Çelebi, 17. yüzyıl şairlerindendir. Adının geçtiği kaynaklarda doğum tarihi belirtilmemesine rağmen ölüm tarihi- ittifakla- H. 1090, M. 1679 olarak verilmiştir. Doğum yeri bütün şuara tezkirelerinde İstanbul olarak verilen Taybi dini ve dünyevi ilimleri tahsil ettikten sonra Divah-ı Hümayun katibi olmuştur. Mis ir, Kahire, Bagdad Şam valilerine divan katipliği yapmıştır. Nerede öldüğü ve nereye defnedildiği hiçbir kaynakta belirtilmemiştir. Taybi' nin, güzel inşa yazdığı bildirilmesine rağmen elimizde sadece bir Divanı vardır. Dıvanı'nd an başka bir eseri bulunamamıştır. Bir gazel ve rubai şairi olan Taybi, orta büyüklükte bir Divana sahip;ikinci derecedeki şairlerdendir. Şiirlerinde, Melami-meşrep bir hayat tarzının ve Sebk-i Hindi cereyanının tesiri açıkça bellidir. Kalbi ızdıraplar, tasavvufi düşünceler, sevgiliye ulaşma hayali, ayrılığın acıları gibi temel ruhi duygular şiirlerinin genel temasıdır. Taybi, dış dünyadan ziyade kendi iç dünyasını anlatmıştır. Şirlerinde kullandığı dil, Sebk-i Hindi Dili olmasına rağmen rubailerinin dili daha açıktır. Taybi ince hayallerle örülmüş, akıcı bir üslup ve Arapça, Farsça ve Türkçe'den oluşan; özellikle Farsça kelime ve tamlamalarla örülmüş, divan dili kullanmıştır. Divanı'nda, gazel rubai, tahmis, terkib- i behd, kıt'a ve kaside nazım şekillerini kullanan Taybi Farsça'ya vukufiyetini de Farsça bir gazel, bir rubai ve bir saki-name yazarak göstermiştir.