turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Soyut dergisinin 37. - 107. sayılarının sistematik indeksi

Çalışmamızın temelini şair-doktor Halil İbrahim Bahar tarafından Mayıs 1965 -Eylül 1977 yılları arasında birinci dizide 36 sayı, ikinci / yeni dizide 108 sayı olmak üzere, toplam 144 sayı yayımlanmış şiir ağırlıklı bir edebiyat dergisi olan Soyut dergisinin sistematik indeksi teşkil etmektedir. Çalışmada Soyut dergisinin sistematik indeksi yapılarak tür edebiyatındaki yeri ve önemi tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu çalışmamızda, Soyut Dergisi'nin günümüz okuyucusuna tanıtılması, edebiyatımıza etkilerinin tespit edilmesi ve 37-107 arası sayıların sistematik indeksinin hazırlanmasıyla, Türk Edebiyat tarihi, sosyolojisi ve dergi incelemeleri çalışmalarına katkıda bulunmak amaçlanmıştır.
Türkistan'da dil tartışmaları Özbekçe'nin icat edilişi (1917-1940)

Bu çalışma yirminci yüzyılın başlarında Özbekistan'da meydana gelen dil tartışmalarını incelemektedir. Konu, 1917 Ekim devrimi ile Rus alfabesine geçildiği 1940 arasındaki dönemle sınırlandırılmıştır. Çalışmada ele alman dil sorunlarının bazıları şüphesiz 1917 öncesinde de tartışma konusu olmuştur. Fakat bu dönem, genel olarak Rusya Türkleri için önemli dönüşümlerin yaşandığı bir zaman diline işaret etmektedir. Öyle ki, 1924'e kadar Türkistan olarak bilinen bölgede mezkur zaman zarfında beş ayrı ülke doğmuştur. Konu matbaa, modernleşme, millileşme ve dil-siyaset ilişkisi çerçevesinde ele alınmıştır. Bu, hem çalışmanın kuramsal çerçevesini oluşturmakta, hem de dil reformlarının küresel boyutuna işaret etmektedir. Dil reformları da zaten genel olarak modernleşme ve millileşmenin belirgin bir unsuru, hatta taşıyıcısı olarak görülmüştür. Özbekistan'daki dil tartışmaları, imla, harf ıslahı ve alfabe devrimi, terim meselesi, sadeleşme, standartlaşma ve ses uyumu gibi reform dönemlerinde sorunlu hale gelen dil alanları etrafında ele alınmıştır. Her bölümde konuyla ilgili kısa bir kuramsal giriş yapılmıştır.
Dİvan-ı Selamİ

Türk Tasavvuf Edebiyatı, içerdiği konular bakımından çok zengin bir alandır. Bu alanda birçok eser gün ışığına çıkarılmış, araştırmacılara kaynaklık etmiştir; fakat bir o kadar eser de tozlu rafların arasında kendilerine uzanacak bir el beklemektedir. Alfabe değişikliği sebebiyle üzerinde sınırlı sayıdaki araştırmacının çalışabileceği bu eserlerin meydana çıkarılması, kültürümüzün gelişimine ve yeni nesillere aktarılmasına katkı sağlayacaktır. Bu tez, Divan-ı Selami üzerine hazırlanmıştır. Divanın elimizde tek nüshası bulunmaktadır. Yaptığımız araştırmalarda başka nüshalara rastlanmamıştır. Şair hakkında kesin bilgi bulunamaması da çalışmalarımızın odak noktasının elimizdeki metin olmasına neden olmuştur. Şairin edebi şahsiyeti metinden yola çıkılarak izah edilmiştir. Eser, şekil ve muhteva bakımından incelenmiş, bazı konuların aydınlatılmasında eserden o konularla ilgili karakteristik özellikler taşıyan beyitler seçilmiş ve örnek olarak verilmiştir. Bütün bunlar yapılırken Tasavvuf şiiri zevkini en iyi şekilde yansıtacak ayrıntıların aktarılması için de gayret gösterilmiştir. Metnin muhtevasına baktığımızda şairin zengin bir Tasavvuf kültürüne sahip olduğunu görmekteyiz. Ayrıca şairin bu zengin bilgi birikimini metne aksettirmesi açısından bu eser Türk Tasavvuf Edebiyatı içerisinde müstesna sayılabilecek özelliklere sahiptir. Türk Tasavvuf Edebiyatı'nın hemen hemen bütün yönleriyle özet olarak tanınmasında, bu eser, birçok kolaylıklar sağlayacak ve Türk kültürünün sürekliliği içerisinde gelişime katkıda bulunacaktır. VII
Gulamhüseyin Saedi, edebi kişiliği ve tiyatro eserleri

Gulam Hüseyin Saidi (1935-1985), İran tiyatrosunu öncülerinden biridir. Yazar, 21. yüzyılın ortalarından itibaren edebi faaliyete başlamış ve ilk eseri olan Pygmalion piyesini 1955 yılında kaleme almıştır. Edebi faaliyete öykü yazarı olarak başlayan Saidi, Areş, Kitap-e Mah, Kitap-e Hafta gibi dergiler ile çalışıp 1960lı yıllarda Elifba dergisini çıkarmıştır. 1965'te yazdığı Çub be Dest-haye Verezil piyesi ve Ezadaran-ı Beyel öykü toplusuyla ismini duyurmuştur. Yazar, edebi hayatı boyunca defalarca tutuklanıp işkencelere maruz kalmıştır. Pehlevi rejiminin yıkılışından sonra aynı sivri dille eleştirilere devam ettiği için ölümle tehdit olup nihayetinde ülkeyi terk etmek zorunda kalmıştır. Fransa'ya mülteci olan Saidi, edebi faaliyetlerine ve mücadelesine yurt dışından devam edip, Elifba dergisini tekrar çıkarmaya başlamıştır. Yeni hükümetin yanlış yolda olduğunu savunan Saidi, Othello der Serzemin-e Acayip ve Perde Daran-e ayine Efruz gibi eserlerinde bu konuya mizahi bir şekilde değinmiştir. Gulam Hüseyin Saidi büyülü gerçekçilik akımına göre ilk kez denemeler yapan yazarlardan biri olmuştur. Ancak kısa ömrü ve birçok dalda eser vermesi bu alanda kendini geliştirmesine engel olmuştur. Bu tez çalışmasında, Gulam Hüseyin Saidi'nin hayatı ve edebi faaliyetleri araştırılmış ve ayrıca yazarın tiyatro eserleri incelenmiştir.
Derdiyok ile Zülfisiyah hikayesi üzerine mukayeseli bir araştırma

Türk Halk Edebiyatı içerisinde önemli bir yeri olan halk hikayeleri üzerinde birçok çalışmalar yapışmıştır. Köroğlu, Şah İsmail, Aşık Garip, Emrah ile Selvihan, Kerem ile Aslı, Tahir ile Zühre, Arzu ile Kamber, Ferhat ile Şirin, Leyla ile Mecnun, Yusuf ile Züleyha Hikayeleri üzerinde akademik seviyede çeşitli araştırmalar yapılan hikayelerin bazılarıdır. Biz de bu çalışmamızda daha önce üzerine sadece lisans seviyesinde çalışmış olan 'Derdiyok ile Zülfisiyah Hikayesi'ni seçtik. Bu çalışmamızda Derdiyok ile Zülfisiyah Hikayesi'nin dört varyantındaki epizotlar ve motifleri ile şiirlerinin mukayeseli incelemesi yapılmıştır. İncelediğimiz dört varyanttan birincisi ve esas aldığımız eser İstanbul Belediye Kütüphanesi'nde bulunan el yazması olan nüshadır. İkinci varyant da bir el yazması olan ve Milli Kütüphane'de bulunan nüshadır. Hikayemizin diğer iki varyantı ise matbu nüshalardır. Bunlardan biri Ankara Üniversitesi Dil Tarih Coğrafya Fakültesi Kütüphanesi'nde diğeri de Türk Dil Kurumu Kütüphanesi'nde bulunan nüshalarıdır.
Sabahattin Ali'nin hikaye ve romanlarında tabiat

Toplumcu gerçekçi bir yazar olan Sabahattin Ali eserlerinde toplumun o dönemdeki sosyal ve kültürel yapısını yansıtmıştır. Sabahattin Ali dönemin insanını ve yaşam tarzını anlatmak için eserlerinde sıklıkla tabiat unsurlarını kullanmıştır. Sabahattin Ali'nin eserlerinde tabiat unsurlarının farklılık gösterdiği, hikaye ve romanlarında karakterlerin yapısı da birbirinden farklı olmuştur. Sabahattin Ali eserlerinde edebi dil kullanıma çok önem vermiştir. Edebi dili kullanımdaki başarısından dolayı günümüzde de eserleri toplumun tüm kesimine hitap etmektedir. Sabahattin Ali'nin edebi dilini en fazla geliştiren temel sebep tabiat unsurları olmuştur. Yazarın olay ve karakterleri tasvir etme gücünü arttırmıştır. Bu çalışmanın ilk bölümünde Sabahattin Ali'nin hayatı, edebi kişiliği ve eserleri hakkında bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde ise Sabahattin Ali'nin roman ve hikayelerinin olay örgüsü ve karakterleri hakkında açıklamalar yapılmıştır. Son bölümde ise hikaye ve romanlarda geçen tabiat unsurları belirtilmiş, hikaye ve romanlarda geçen tabiat unsurları başlıklar altında toplanarak eserlerden örnekler verilmiştir.
Ahmet Hamdi Tanpınar ve Marcel Proust'ta zaman

Çalışmada A. H. Tanpınar'ın Huzur, M. Proust'un Kayıp Zamanın İzinde roman serisinden Swann'ların Tarafı zaman açısından ele alınmıştır. Çalışma kendi içinde dört bölümden oluşmakta ve iç bölümler de yine alt bölümlere ayrılmaktadır. Giriş bölümünde M. Proust'ta ve A. H. Tanpınar'da zaman kavramına değinilmiştir. Önce M. Proust'un Swann'ların Tarafı adlı romanından aldığımız üç bölüm işlenmiştir. Daha sonra da kendi içinde dört bölümden oluşan Huzur zaman çerçevesi bakımından incelenmiştir. Birincil kaynak olarak kullanılan romanlardan alıntılarla zamanın işleyişi, verilmeye çalışılmıştır. Sonuç bölümünde de yine M. Proust ve A. H. Tanpınar'ın zaman algısındaki bazı ortaklıklara ve farklılıklara değinilmiştir.
Silifke'de eski Türk inançlarının izleri

Silifke'de eski Türk inançlarının izleri adlı çalışmada, Türk inançlarının yörede ne şekilde yaşadığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Yörede kısmen yaşatılan önemini kaybetmiş olsun veya olmasın tespit edilen inanışlar, ayrıntılara girilmeden toplu olarak alınmaya çalışılmıştır. Yörede tespit edilen inançlarla Türk dünyasında tespit edilen inançlar arasındaki benzerlikler karşılaştırılmıştır. Giriş bölümünde Silifke'nin coğrafi konumu, iklimi ve tarihi yapısı hakkında bilgi bulunmaktadır. I. Bölümde Türklerin inançları ve iye kavramının Silifke'deki yansımaları vardır. Silifke ve yöresinde yaptığımız çalışmada yöre halkının hayatında inançların aynı özellikler içinde sürdüğünü gördük. II. Bölümde insan hayatında töreler ve inançlar başlığı altında dört ana madde bulunmaktadır. Bunlar: Doğum, Evlenme, Ölüm-Yas törenleri, Kurban ve halk hekimliği konularıdır. Buradaki konularla ilgili inançlar tespit edilmiş ve Türk dünyasındaki benzerleriyle karşılaştırılmıştır. Sonuç bölümünde yapılan çalışmanın kısa bir değerlendirilmesi bulunmaktadır. Kaynak şahısların verildiği bölümden sonra kaynaklar verilerek çalışmaya son verilmiştir.
Muğla-Menteşe beldesi halkbilimi ürünlerinde eski Türk inançlarının izleri

İnançlar, başlangıçtan bu yana insanların, dolayısıyla toplumların yaşayış biçimlerine hükmedip, onları yönlendirmişlerdir. Toplumların, günümüze kadar gelen süreç içerisinde yaşadıkları tarihi, coğrafi, siyasi, dini, değişim ve etkileşimlere rağmen bu inançlar, girdikleri toplumların hayatlarında varlıklarını hep korumuşlardır. Bunlar, karşımıza bazen fonksiyonları değişmiş, bazen çeşitlenmiş, bazen de hala asıllarını koruyor olarak çıkarlar. Bu çalışmada, Muğla'nın Kavaklıdere İlçesi'ne bağlı Menteşe Beldesi'nde, eski Türk inançlarının izleri araştırılmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde, Menteşe'nin tarihi, coğrafi ve sosyo-kültürel yapısı hakkında bilgi verildi. İkinci bölümde, Türklerin geleneksel dininin ne olabileceği üzerinde duruldu; üçüncü bölümde de eski Türk dini olarak benimsenen Gök Tanrı Dini'yle, bu dinin unsurları ve bu unsurların yöredeki izleri tahlil edildi. Dördüncü bölümde, evlenme, doğum, ad verme; nişan, düğün, ölüm gibi geçiş törenleri üzerinde durularak, yöre kültürünün eski Türk kültürüyle olan ilişkileri tespit edildi. Bu araştırmanın sonucunda, Menteşe yöresi halk kültüründe, Orta Asya'ya ve Anadolu'ya ait inanç ve kültür izleri görülmüştür. Bütün bu izler, İslami bir kimlikle bugünkü Menteşe halk kültürünü oluşturmuştur. Bu çalışma sırasında, benden manevi desteklerini esirgemeyen ablalarım Menzil ve Firdevs ÖZKAN'a, araştırmanın oluşmasına yardımcı olan kaynak kişilere, yönlendirmeleri ile yol gösteren teşvik ve yardımlarını esirgemeyen değerli hocam Prof. Dr. Ali TORUN'a teşekkür etmeyi bir borç bilirim.
Taşlıcalı Yahya Bey'in Kanuni Sultan Süleyman'a sunduğu kasideler üzerine bir yorum denemesi

oz Bu çalışma, tarihin edebi kaynaklarından birini daha gün yüzüne çıkarmayı amaçladı. Kasidelerin yazılış nedenleri, tarihi olaylardır. Tarihi vesikalarda bilgi belli bir formatta verilirken, edebi metinlerde aynı olay, sosyolojik, psikolojik boyutları ile aktarılır. Ayrıca Osmanlı şiirinde kültür tarihini ilgilendiren bol miktarda kelime bulunmaktadır. Kısaca bu şiirlerde olaylar, yer isimleri, şahıslar, şahısların kıyafetleri, sanat terimleri, meslek gruplarından o dönemin havai fişek isimlerine kadar daha nice konu ele alınmıştır. Bu amaçla 16. yüzyıl şairlerinden Yahya Bey'in Sultan Süleyman'a sunduğu kasidelerin dördü incelendi. Bir Osmanlı şiirini daha şerh etmek, geniş bir metin arkeolojisinin bir ucundan tutmak demektir. Elinizdeki çalışma, bu amaç gözetilerek oluştu.
Topkapı Sarayı Kütüphesi Revan No: 1972'de kayıtlı Mecmu'a-i Eş'ar (Vr. 160b-240a): İnceleme-metin

Bu çalışma, 'Topkapı Sarayı Kütüphanesi Revan 1972' numarada kayıtlı olan antoloji niteliğindeki şiir mecmuasının 160 b-240a varaklarının transkripsiyonlu metninden ve bu metnin incelemesinden oluşmaktadır. Tamamı 405 varak olan mecmuanın hazırlanan bu kısmında toplam 862 şiir bulunmaktadır. İstinsah tarihi hakkında kesin bir bilgi bulunmamakla birlikte ağırlıklı olarak 16. yüzyıla ait şiirler yer almaktadır. En fazla şiiri olan iki şair ise Baki ve Necati Bey'dir. Çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır: Birinci bölümde mecmua hakkında genel bilgi, ikinci kısımda mecmuadaki şairler, şiirlerin vezinleri ve mecmuadaki problemler üzerinde durulmuştur. Son bölümde ise eserin transkripsiyonlu metni ortaya konulmuştur.
Muhtar Avezov'un 'Abay Yolu' romanı incelemesi: Tarih-gerçeklik-metin merkezli bir çalışma.

Muhtar Avezov'un Abay Yolu adlı ünlü eserini, kitabın gerçek dönemini de göz önünde bulundurarak inceledik. Avezov, adı geçen eseri önce Abay adı ile iki cilt olarak yayımlamıştır. Birinci kitap 1942 yılında, ikinci kitap ise 1947 yılında matbaadan çıkmıştır. Abay adlı kitap, 1947 yılında Kazak Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Devlet Ödülü'ne layık görülmüştür. Eser Abay Jolı adıyla iki ayrı kitaptan oluşur. Birinci kitap 1952, ikinci kitap 1956 yılında basılmış, 1959'da ise Lenin Ödülü'nün sahibi olmuştur. Abay Yolu, biyografik bir eser olmakla birlikte Kazak halkını, Sovyet öncesi devri ile birlikte tüm canlılığını koruyarak anlattığı için bir Kazak ansiklopedisi niteliği taşır. Kazakların konargöçer dönemdeki yaşamını, aile ilişkilerini, siyasi meselelerini, adalet kavramını algılayışlarını, örf ve adetlerini, eğitim eksikliğini ve Kazak kadınının sorunlarını ele alır. Avezov aslında Abay etrafında şekillenen hayatı merkeze alarak o yıllardaki Kazak halkını her yönüyle dünyaya tanıtmıştır. Çalışmamızı hazırlarken öncelikle Kazak tarihi ve edebiyatından kısa bilgiler verdik. Kazak ismi hakkındaki farklı görüşleri dile getirdik. Ardından Kazak edebiyatını sözlü dönemden başlayarak belli dönemlere ayırıp kısaca bilgiler verdik. Çalışmamızın ana ekseninde yer alan Muhtar Avezov ve Abay Kunanbayev'in hayatı, sanatçı kişiliği ve eserlerini ana hatlarıyla inceledik. Ardından romanın geniş özetinden bir bölümü romanın içeriğinin anlaşılması için verdik. Ayrıca eserin belkemiğini oluşturan karakterleri tanıtarak romanın mekanı ve zamanını inceledik. Sonuç olarak romanda anlatılanlarla tarihi gerçekliğin büyük ölçüde örtüştüğünü gördük. Bununla birlikte dönemin siyasi dayatmaları sebebi ile bazı konuların Muhtar Avezov tarafından yumuşatıldığını ya da ılımlı bir yaklaşımla anlatıldığı kanısına vardık. Bu konuyu roman ve gerçeklik başlığı ile çalışmamıza ekledik. Ayrıca tarihi kişilik olan Abay Kunanbayev ile romanda anlatılan Abay'ı da karşılaştırarak yorumladık.
Osmanlı camisinde mihrab önü mekanı

Tarihi vesikalarda 'mihrab sofası' ismi ile anılan, Osmanlı cami mimarisine özgü bir uygulama olan, mihrabı da içine alarak kıble cephesinden çıkıntı yapan bir hacim olarak tarif edebileceğimiz mimari mekan türü, çeşitli açılardan ele alınmıştır. Balkanlardan Mısır'a kadar geniş bir coğrafyada, elliden fazla yapıda görülen mihrab sofası, tam fonksiyonları ve boyutlarıyla XV. asirda ortaya çıkmış ve imparatorluğun sonona kadar uygulamada kalmıştır. Kataloga dahil edilen yapılarının tek tek incelenmesi neticesinde bazı sonuçlara ulaşılabilmiştir. İslam tarihi boyunca mihrab etrafında gelişen vurgulayıcı uygulamalardan biri kabul edilebilecek sofa tatbikatını, Orta Asya Türk evindeki dört eyvanlı şemaya bağlamak da mümkün gözükmektedir. Kilise apsislerine şekli benzerliği yanında fonksiyon ve ana bina ile nisbetlerindeki farklar da aşikardır. Plan şemaları açısından değerlendirilen mihrab sofasının hemen her tipte kullanıldığı görülmüştür. Genişleme, yön vurgusu ve hareketliliğe katkıları yanında, ilgili hacim de başlı başına üzerinde durulan bir mekan olarak değerlendirilmiştir. Mihrab sofası, bütünün en aydınlık, göz alıcı, hareketli ve yoğun bezenmiş parçasıdır. Mihrab sofası, kütle kompozisyonu konusu çerçevesinde ele alındığında, dikdörtgen ve poligonal planlı olmak üzere iki ana tipe ayrılır. Sofanın çoğunlukla ayrı bir örtüye sahip olması da hususi bir mekan olarak düşünüldüğünün işaretidir. En fazla tercih edilen yarım kubbe ile de esas mekanla bütünlük farkettirilmiştir. Kıble cephesine alçak seviyede bitişen sofaların, klasik devirde yükseldiği görülmekte, son dönemde erken devir özelliklerine dönüş fark edilmektedir. Kütlenin enXIV hareketli yüzeylerine sahip mihrab sofası, problemli kıble cephesini de hareketlendirmiş ve payandalanma işlevi üstlenerek, kıble duvarını ağır görünüşünden kurtarmıştır. Kütle kompozisyonu ve iç mekan teşekkülüne önemli katkıları sebebiyle Osmanlı mimarları tarafından tercih edilen birim, dikkatle ele alınmış ve adeta caminin vitrini olmuştur.
Lami Çelebi'nin münşeatı

LAMH ÇELEBI'NIN MÜNŞEATI Hüseyin KARAMAN Orta Öğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Anabilim Dalı Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenliği Afyon Kocatepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü 2001 Danışman: Yard. Doç. Dr. H. İbrahim HAKSEVER Tezde Lamii Çelebi'nin Münşeatı'nm çeviri yazısı verilip, muhteva, dil ve üslup yönünden incelenmesi yapılmıştır. Giriş bölümünde tezin problemi ortaya konmuş, çalışmanın amacı, yöntemi ve sınırlılıkları belirtilmiştir. Birinci bölümü, Lamii'nin hayatı, eserleri ve Münşeat' m muhtevası, mektupların dil ve üslup açısından incelenmesi oluşturmaktadır.'Muhteva' başlığı altında Lamii'nin değişik kişilere farklı amaçlarla yazdığı mektupların tasnifi yapılmıştır. Bu mektuplarda dile getirdiği değişik duygu ve düşünceler belirtilmiştir. 'Dil ve Üslup' bölümü içerisinde ise metinden tesbit edilebilen malzemenin dökümü, 'Genel Olarak Dil ve İfade Tarzı' alt başlıkları altında incelenmiştir. 'Değerlendirme' başlığı altında, mektupların anlatım, içerik ve didaktik yönüne değinilmiştir. Ill İkinci bölüm, tezin metin kısmını oluşturmaktadır. Lamii Çelebi'nin yazdığı mektupların çeviri yazısı yapılmıştır. Münşeatın başlangıcında 'mukaddime', sonunda ise 'hatime' bolümü yer almaktadır. Çalışmamızın sonunda orijinal metnin fotokopisi de verilmiştir.
Salahİ Abdullah-ı Uşşakİ'nin Manzume-i Mevlid ve Mirac-ı Nebİ adlı eserlerinin tenkitli metinleri

Mevlidler, sevgili Peygamber'imiz Hz. Muhammed'in doğumunu, hayatının bazı kesitlerini, mucizelerini, vefatını anlatan edebi metinlerdir. Miraciyeler ise Peygamber'in miraç hadisesini anlatan metinlerdir. Miraciyeleri divanlarda ya da mevlidlerde bölüm olarak ya da müstakil eserler halinde görmek mümkündür. Yazılan mevlidlerin Peygamber'in doğumunda ve bazı özel günlerde makam ve usul ile okunması önemli geleneklerimizden biridir. Miraciyelerin dili ağır olup daha çok yüksek sınıf ve tekke meraklıları tarafından anlaşıldığından mevlid merasimleri kadar yaygınlaşmamıştır. Bu çalışmayla Salahi'nin (1705-1782) kaleme aldığı Mevlid ve Miraciye'nin tenkitli metni ortaya konulmuş, incelemeleri yapılarak ayrıntılı olarak tanıtılmaya çalışılmış, temel kaynaklar taranarak Salahi'nin hayatı ve eserleri, mevlid ve miraciye türleri hakkında bilgi verilmiştir.
Cumhuriyet Dönemi popüler Türk romanında adabımuaşeret kılık-kıyafet ve moda

Sanayi devriminin etkisiyle ortaya çıkan popüler kültür, bir tüketim aracı olarak toplumun hemen her alanında etkisini sürdürmektedir. Sanat ve edebiyat da bu etki alanındadır. Popüler romanlar, yazıldıkları dönemin ideolojisini ve kültürel arayışlarını da yansıtırlar. Cumhuriyet dönemi popüler romanları da erken Cumhuriyet döneminde oluşturulmaya çalışılan 'yeni insan'ın, ulaşılmaya çalışılan medeniyet projesi için gerekli davranış kodlarını içerir. Popüler romanlar, kamusal mekanlarda gerekli medeni tutum ve davranışlara modellik edecek kişiler üzerinden, toplumun medenileşme sürecini ve kendini kılık kıyafetle ifade etme, ortaya koyma biçimlerini hem etkilemiş hem de yönlendirmiştir. Popüler romanların, Cumhuriyetin ilk yıllarından 1980'li yıllara kadarki süreç içinde birkaç kuşağın ruh haritasını şekillendirdiği söylenebilir. Bu araştırmanın odak noktası, bu olgunun anılan tarzdaki romanlarda nasıl gerçekleştiğini ortaya koymaktır. Cumhuriyet dönemi popüler aşk romanlarını ele alan bu araştırmada, üç yazarın ulaşılabilen tüm romanları temel alınmıştır. Güzide Sabri, Kerime Nadir ve Muazzez Tahsin Berkand tarafından yazılan 86 roman, adabımuaşeret, kılık-kıyafet ve moda açısından incelenmiştir.
Cevat Şakir Kabaağaçlı'nın 'Aganta Burina Burinata' romanının kelime kadrosunun tespiti ve Türkçe öğretimi bakımından değerlendirilmesi

çalışma Cevat Şakir KABAAĞAÇLI'nın 'Aganta Burina Burinata' adlı romanının da geçen kelime gruplarının tahlilini içermektedir. Bu incelemede cümlenin herhangi bir ögesi konumundaki kelime grupları ve bu gruplar içindeki varsa alt gruplar ortaya konmuştur. Tez beş bölümden oluşmaktadır. İlk bölüm giriş bölümüdür. Bu bölümde araştırmanın problem durumu, amacı, önemi, alt problemleri, sınırlılıklar ve kısaltmalar sunulmuştur. İkinci bölüm ilgili yayın ve araştırmalardır. Bu bölümde çalışmayla ilgili yayın ve araştırmalara yer verilmiştir. Üçüncü bölüm araştırmanın yöntem kısmıdır. Burada araştırmanın modeli, evren ve örneklem, veri toplama araçları, veri çözümleme teknikleri gibi açıklamalara yer verilmiştir. Dördüncü bölüm bulgular ve yorumlardır. Burada isim tamlamaları, sıfat tamlamaları, tekrar grupları, ikilemeler, ünvan grupları ve fiilimsi grupları tespit edilerek gerekli alt başlıklar verilmiştir. Beşinci bölüm sonuç ve önerilerdir, kaynakçadır. Bu bölümde çalışmayla ilgili yayın ve araştırmalara yer verilmiştir. Romanda şu kelime grupları incelenmiştir:İsim tamlamaları, sıfat tamlamaları, tekrar grupları, ikilemeler, ünvan grupları, fiilimsiler, edat grupları. İsim tamlamaları belirtili, belirtisiz ve zincirleme isim tamlamaları şeklinde incelenmiştir. Sıfat tamlamaları incelenirken niteleme ve belirtme sıfatları ile kurulanlar şeklinde incelenmiştir. Fiilimsiler; isim fill grupları, sıfat fiil grupları, ve zarf-fiil grupları şeklinde ele alınmıştır. Sıfat-fiil grupları 'iyelik ekleriyle kullanılanlar' ve 'adlaşmış sıfat fiil grupları' olarak iki kısma ayrılmıştır. Sınıflandırma ve tespit eserdeki sayfa numaraları ve satırlar dikkate alınarak yapılmıştır. Öbek incelemelerinde cümle bütünlüğüne mümkün olduğunca dikkat edilmiş olup incelenen öbeklerin kaçıncı sayfada ve satırda geçtiği cümle sonlarında gösterilmiştir. Her kelime grubu geçtiği cümlede koyu şekilde gösterilmiştir. İncelememizin sonuç bölümünde en çok hangi kelime grubunun kullanıldığı belirlenmiş, bunların Türkçe öğretimine olan katkısı değerlendirilmiş ve Cevat Şakir'in dili ve üslubu hakkında tespitler yapılmıştır. Tez Aganta Burina Burinata adlı eserin Akba Kitabevinin 1946 yılında yayınlanmış baskısından hazırlanmıştır. İncelenen baskıda imla ve yazımla ilgili farklılıklar vardır. Esere sadık kalınması açısından bunlar değiştirilmemiş, tespit edilen farklılıklar imla başlığı altında gösterilmiştir.
Dede Korkut Destanı hikayelerindeki manzumelerin biçim ve içerik yönünden incelenmesi

Dede Kokut Hikayeleri, giriş ve on iki hikayeden oluşan destansı anlatıma sahip bir eserdir. Kitabın 16. yy.'da yazıya geçirildiği düşünülmektedir. Nazımnesir karışık olan bu kitapta, daha çok kahramanların birbirleriyle konuşmaları, haberleşmeleri, duygulanmaları, nazım bölümlerde ifadesinin bulur. Bunun yanında Dede Korkut'un öğüt veren sözleriyle anlatıcının dua ettiği bölümler de nazımdır. Çalışmamızda Semih Tezcan'ın 'Dede Korkut Oğuznameleri' adlı kitabı esas alındı. Bu kitapta toplam 213 manzume mevcuttu. Bu manzumeler biçim ve içerik açısından teker teker ele alınıp incelendi. Manzumelerin 'açıklama' bölümünde ayrıntıya girmekten kaçınıldı. Her manzumenin hikayenin bütünüyle olan ilgisi, 'metinle ilişkisi' bölümünde gösterildi. Böylece manzumenin hikaye içindeki söyleniş amacı da belirtilmiş oldu. Çalışmamızın sonunda, bu hikayelerdeki manzumelerde halk şiirinden farklı biçimsel bir tarzın kullanıldığı, daha çok redif veya iç uyaklarla ahengin sağlandığı, düzenli bir ölçünün bulunmadığı görüldü. İçerik yönünden manzumelerini metnin bütününü anlamsal açıdan tamamladığı, kahramanlar arasındaki iletişimin özellikle manzumeler sayesinde sağlandığı tespit edildi. Kısaca Dede Korkut manzumeleri, bu hikayelerin mensur bölümlerini tamamlamış, hikayelere farklı bir hava ve renk getirmiş; hikayenin okunup tarih süzgecinden geçerek günümüze kadar gelmesinde de etkili olmuştur.