turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Pirimkul Kadirov'un romanları üzerine bir inceleme

Roman, hikaye, kıssa, deneme, bilimsel ve tercüme türlerinde eserler veren Pirimkul Kadirov (1928-2010), altmış yıl boyunca Çağdaş Özbek edebiyatına hizmet eden, yazdığı eserleri ile dönemine ayna tutan ve Sovyet döneminin baskıcı tutumuna karşı Özbek halkının maddi ve manevi duygularını ayakta tutmaya çalışan bir yazardır. Çalışmamızda, Pirimkul Kadirov'un edebi hayatı boyunca yazmış olduğu altı romanı incelenmiştir. 1950 yılında yazı hayatına atılan Kadirov'un ilk üç romanı, Üç Kök, Kara Gözler ve Elmas Kemer konuları itibari ile 'Sosyal Roman' sınıfına girer. 1970'li yıllardan itibaren tarihi konulara yönelen Kadirov'un son üç romanı Yıldızlı Geceler, Hümayun ve Ekber, Şahruh ve Gevherşad ise 'Tarihsel Roman' türündedir. Çalışmamız, üç ana bölümden oluşur. Birinci bölüm içerisinde, Kadirov'un hayatı, romanları çerçevesinde edebi şahsiyetinin oluşumu ve eserleri hakkında bilgiler verilir. İkinci bölüm içerisinde Kadirov'un sosyal romanları; üçüncü bölüm içerisinde ise tarihsel romanları, metne bağlı inceleme yöntemi esas alınarak yapı özellikleri, tema, sorunsal, dil, üslup ve anlatım özelliklerine göre incelenmiştir. Giriş bölümünde, kuramsal çerçeve, çağdaş Özbek romanının gelişimi ve tarihsel roman türünün özellikleri hakkında bilgiler yer alır. Sonuç bölümünde ise romanlardan elde edilen sonuçlar maddeler halinde ifade edilir.
20. yüzyıl edebiyatında anlam olgusu: Kadın ve erkek yazarlar arasında karşılaştırmalı bir inceleme

Bu çalışma, '20. Yüzyıl Edebiyatında Anlam Olgusu: Kadın ve Erkek Yazarlar Arasında Karşılaştırmalı Bir İnceleme' başlığı altında; giriş, üç ana bölüm ve sonuç kısmından oluşmaktadır. Girişte, çatışmanın genel çerçevesi çizilmiştir. Birinci bölümde, 20. yüzyılın toplumsal yaşantıyı dolayısıyla bireyin tüm dünyasını dönüştüren gelişimlerine, anlam bağlamında bakılmıştır. Bu gelişimlerin, edebiyat metinlerindeki anlam olgusunu nasıl dönüştürebileceği düşünülmüştür. İkinci bölümde, sözü edilen anlamın dönüşümü olgusu, seçilen on Bir örnek üstünde incelenmiştir. Üçüncü bölümünde ise, kadın ve erkek yazarın sahip olduğu anlam bağlamı üzerinde durulmuş, bir karşılaştırma yapılmaya çalışılmıştır. Sonuç kısmında, 20. yüzyılda anlam olgusunun ulaştığı konumun izleri sürülürken, yazarın cinsiyetine göre bu olgunun edebiyattaki yansımaları kısaca bir araya getirilmeye çalışılmıştır. Bu tez, temel sorunsalını 20. yüzyılda politikadan tarihe, gündelik yaşamdan sanata, felsefeden bilime yaşamın her alanında kendini dayatan köklü dönüşüm anlarının, insan yaşamımn en önemli öğelerinden biri olan anlam olgusu üzerindeki belirleyiciliği üzerine - kurmuştur. Çünkü, tez, 20. yüzyılın edebiyat metinlerindeki anlam olgusunun konumunu değerlendirmek üzerine yapılandırılmıştır. Ancak, bu değerlendirmeyi soyut bir yazar tasannu etrafında değil, 20. yüzyılın her türlü eleştiri mekanizmasında kendine alan açmaya çalışan kadın bakış açısının gözüyle de yapmayı denemiştir. Tezr20_yüzyıl edebiyatında anlamın, belirsizleşen, yitip giden, olumsuzlaşan, çoğullaşan ve aşkınlaşan beş ana durağı olduğunu düşünmüştür. Bu duraklarda, kadın ve erkek yazarın toplumsal/cinsiyet kimliğinin de önemli bir dönüşüm am yarattığım görmüştür. Kadın ve erkek yazarın, insamn tarihi boyunca karşılaştığı en karmaşık sorunlarla yüklü bir yüzyılda, edebiyattaki anlam boyutunu kendi tarihsel cinsiyet bölünmesine paralel olarak yaşadıklarına tanık olunmuştur. Sözü edilen bölünme, kadınların daha çok özel 343 alanın birikimi ve kavramlarıyla yazdıkları, buna karşın erkek yazarların kamusal alanın içinde durdukları yolundadır.
Cemaleddin Uşşaki Divanı: İnceleme - metin

Bu tezin amacı, XVIII. Yüzyıl Türk Edebiyatının meçhul simalarından biri olan Cemaleddin Uşşaki'nin hayatını ve divanını incelemektir. Cemaleddin Uşşaki XVII. Yüzyılın sonlarında 1690 yılında Edirne'de doğmuştur. Burada Şeyh Hamdi Bağdadi ve Sezai'den ders almıştır. Daha sonra İstanbul'a gelerek Eğrikapı Savaklar'daki Hırami Ahmet Paşa Medresesinde şeyh olmuştur. Bir erkek çocuğu vardır. Adı Nizamettin Efendidir, ölümünden sonra yerine geçmişştir. Cemaleddin Uşşaki Divanının incelenmesinde Şeyh Hamdi Bağdadi ve Sezai'den etkilendiği görülmektedir. Sanatlı bir dil kullanmamıştır. Şiirleri eğitici, öğretici mahiyettedir. Yüzyılın diğer önemli şairleri şunlardır: Mahvı, Mehdi, Bursalı İsmail Hakkı, Erzurumlu İbrahim Hakkı, Hasan Senai, Süleyman Zati, Mehmet Salih, Kul. Şükrü, vb. Bazı şirleri Nesimi ve Hallac-ı Mansur etkisini hissetirir. Dikkati çeken diğer bir husus ehl-i beyt ve Hz. Ali sevgisidir. Vahdet-i vücud felsefesini basan ile işlemiştir. Sonuç olarak Cemaleddin Uşşakinin eseri ile XVIII. Yüzyıl Türk Edebiyatının önemli bir siması olduğunu söyleyebiliriz.
Emin Bülent Serdaroğlu'nun hayatı ve şiirleri üzerine bir araştırma

Emin Bülent Serdaroğlu ve onun sanatıyla ilgili bugüne kadar biri elli dokuz, diğeriyse kırk altı yıl önce yapılan iki çalışmada ve ondan bahseden edebiyat tarihlerinde, kaynaklarda onun Fecr-i Ati beyannamesine attığı imzadan dolayı Fecr-i Ati şairi olarak değerlendirildiği görülmektedir. Oysa onun hayatı ve şiirleri üzerine yapılan bu çalışmada, belli bir dönemden sonra, ki bu anlamda 'Kin' şiiri dönüm noktasıdır, onun Milli Edebiyata yöneldiği ortaya konulmaktadır. Hatta onun Fecr-i Ati döneminde yazdığı şiirlerde bile vatan, Türklük gibi kavramları yer yer kullandığı görülmektedir. Buradan hareketle onun, bu zamana kadar kaynaklarda geçtiği gibi bir Fecr-i Ati şairi değil, bir Milli Edebiyat şairi olarak değerlendirilmesi gerektiği rahatlıkla söylenebilir.
Konya Bölge Yazma Eserler Kütüphanesi'ndeki by7890/4 numaralı mecmuanın transkripsiyonlu metni ve incelemesi (1b-75a)

Çalışmamızın konusunu oluşturan eser Konya Bölge Yazma Eserler Kütüphanesi'ndeki BY7890/ 4 numarada kayıtlıdır. Eserin tamamı 145 varak olup çalışma alanımız 1 b-75a varakları arasıyla sınırlandırılmıştır. Tezimiz bu yazmanın tanıtımı ve incelenmesi ile transkripsiyonu metninden oluşmaktadır. Mecmuada dini-tasavvufi mesneviler ve didaktik şiirler bulunmaktadır. Kıssa ve şiirler konularına göre başlıklar yazılarak ayrılmıştır. Bu şekilde 29 başlık bulunmaktadır. Sadece bir kıssada başlık yoktur. Mecmuadaki manzumelerin çoğunun yazarı belli değildir fakat dokuzunda mahlas kayıtlıdır. Nihani, Yunus, Sadreddin, Kirdeci Ali ve Murad olmak üzere 5 şair tespit edilmiştir. Eserin mürettibi belli değildir. Yazmada yazım tarihi ile ilgili herhangi bir bilgi verilmemiştir. Dil özellikleri dikkate alındığında 14. ve 15. yüzyıllar olabileceği düşünülmektedir. Eserde çok fazla vezin hatası ve yazım yanlışı bulunmaktadır. Transkripsiyonlu metin hazırlanırken bu yanlışlar düzeltilmeye çalışılmıştır. Metinlerde dini terimler ve özel isimler çok geçtiği için çalışmamızın sonuna bunları kapsayan bir sözlük eklenmiştir.
Firdevsİ-i Rumİ'nin Süleyman-Name-i Kebİr'i (63. cilt) inceleme-metin-dizin

Bu çalışmada, Firdevsi-i Rumi'nin Süleyman-name-i Kebir adlı eseri incelenmiştir. Eserde, Hz. Süleyman'ın hayatı ve menkıbeleri anlatılmaktadır. Ayrıca pek çok dini hikaye, efsane, felsefe, geometri, astronomi, tıp, ahlak, savaş taktikleri gibi çeşitli bilgileri içeren önemli bir eserdir. Manzum ve mensur karışık olarak yazılan eser döneminin dil özelliklerini yansıtması açısından önem taşımaktadır. Hz. Süleyman'la birlikte çeşitli konularda geniş bilgi veren eserin kelime hazinesi de zengindir. Sanatçılığı zayıf olarak nitelendirilen yazarın dili ve Türkçeciliği bilim adamları tarafından hep takdir edilmiştir. Eserde geçen bütün kelimeler Dizin bölümünde gösterilmiştir. Bunlardan yararlanarak o dönemin Türkçesi hakkında önemli bilgiler elde etmek mümkündür.
İbrahim İbn-i Bali Hikmet-Name (149a-300a) (2 cilt)

oz Hikmet-name, XV. yüzyılda yaşamış Antepli İbrahim İbn-i Bali tarafından, Hicri 893 (Miladi 1488) tarihinde Memluk Sultanı Kayıtbay'a ithafen yazılmıştır. Doktora çalışmamızı, mesnevi tarzında yazılmış olan bu manzum eserin 6409 beyitlik ikinci kısmı (149a - 300a) üzerinde yaptık. Eserin bu bölümünde ağırlıklı olarak sırasıyla, meyva ve sebzeler, ağaçlar, çiçekler, böcekler, evcil ve yabani hayvanlar, günler, aylar, mevsimler, Arap, Fars, Yunan, Süryani, Türk ve genel İslam Tarihi, dünya ve ahiret hayatı, kıyametin merhaleleri, Deccal, Dabbetü'l-Arz ve Mesih konularında geniş bilgiler verilmiş, bu bilgiler, hikmetli sözler ve kıssalarla desteklenmiştir. İbrahim İbn-i Bali, kendi döneminin ve önceki dönemlerin klasik kaynaklarından alıntıların yanı sıra, gördüklerine, duyduklarına da bu hacimli eserinde yer vermiştir. Biz bu çalışmamızda, eserin transkripsiyonlu metnini iki nüshadan yararlanarak ortaya çıkardık, sözlüğünü, kişi ve yer isimleri dizinlerini yaptık. Ayrıca metinde geçen Arapça ibarelerin Türkçe karşılıklarım bir bölüm halinde verdik. İnceleme kısmında eserin dil özelliklerini yansıtmaya çalıştık.
Mustafa Efendi ve Gülşen-i Pend mesnevisi

Klasik Türk edebiyatı Mesnevi sahası, işlenen çeşitli konularıyla, meydana getirilen farklı farklı türleriyle sayısız manzum eserlerin ortaya konduğu geniş bir saha olarak dikkatleri çekmektedir. Bu sahanın önemli bir yapı taşı da, hiç şüphesiz devrin insanına iyiyi ve doğruyu anlatmaya çalışan, onları manevi yönden yetiştirmeye çalışan Nasihat-nameler, başka bir adıyla Pend-namelerdir. İşte biz bu Yüksek Lisans tez çalışmamızda, 17. asrın ikinci yarısı ile 18. asrın ilk yarısı arasında yaşamış olan Mustafa efendinin 1708'de kaleme aldığıGülşen-i Pend adlı nasihat-namesini ele alacağız. Bu çalışmamız, inceleme, metin ve sözlükkısmından oluşmaktadır.
Orhan Pamuk'un romanlarında şahıslar kadrosu

Orhan Pamuk, 1980 sonrası dönemde yayımladığı yeni kurgu ve biçim teknikleriyle donatılmış romanları ile postmodernist yazar olarak tanınmaktadır. Edebi kişiliği, sanat anlayışı, Türk romanına katkıları gibi konularda ayrıntılı bilgi edinilmesi amacıyla 2004 yılına kadar yayımladığı; Cevdet Bey ve Oğullan, Sessiz Ev, Beyaz Kale, Kara Kitap, Yeni Hayat, Benim Adım Kırmızı ve Kar isimli yedi roman incelenerek 'Orhan Pamuk'un Romanlarında Şahıslar Kadrosu' isimli araştırma yapılmıştır. Giriş bölümünde 'Türk Edebiyatında Orhan Pamuk'a Kadar Modern ve Postmodern Roman' başlığı altında Türk romanının geleneksel-gerçekçi yapıdan deneysel-biçimci yapıya uzanan süreci ve Türk edebiyatında ilk modernist ve postmodernist özellikler gösteren romanlar ele alınarak tanıtılmıştır. I. Bölüm 'Orhan Pamuk'un Hayatı' ve 'Orhan Pamuk'un Edebi Kişiliği' başlığı altında iki kısma ayrılmış ve bu konuda çeşitli bilgiler verilmiştir. II. Bölümde, 'Romanın Kimliği ve Konusu', 'Romanın özeti' ve 'Romanın Şahıslan' başlıkları altında yedi roman değerlendirmeye tabi tutulmuştur. İncelemede yazarın ailesinden, yakın ve uzak çevresinden ve kendi geçmişşinden izler taşıyan şahıslar yarattığı, roman kişilerinin gerçek yaşamda da var olduğu, yazı edimini odağa aldıkları, ontolojik arayışları ve toplumu sorgulama tutumları olduğu, genellikle iyi eğitimli ve Batılı düşünce yapısına sahip olduğu, yaşam alışkanlıkları ve cinsel hazları güçlü, renkli ve canlı onlarca roman kişisinin yanı sıra bazı roman kişilerinin ise romanların atmosferi içinde belirsiz, silik kişiler olarak yansıtıldığı belirlenmiştir. 'Değerlendirme ve Sonuç' bölümünde Orhan Pamuk'un soyağacı çıkarılarak ailesinden ve geçmişşinden izler taşıyan roman kişileri belirtilmiş, romanlardaki şahısların ortak ve belirgin özellikleri değerlendirilmiştir. 'Kaynakça' bölümde incelenen romanlar ile araştırmada alıntı yapılarak yararlanılan kitap ve yazılar belirtilmiştir.
Altay Türkçesi ağızları

Bu çalışmanın konusu, Kuzeydoğu Türk lehçeleri grubunda yer alan Altay Türkçesi ağızlarının ses bilgisi yönünden tasviri ve karşılaştırmalı olarak incelenmesidir. Çalışmada, Altay Türkçesinin Altay Kişi, Telengit, Çalkandı, Kumandı ve Tuba ağızlan; Altay Türkçesi yazı diliyle ve birbirleriyle, gerektiğinde Eski Türkçe dönemindeki şekliyle karşüaştınlmış; ağızlar arasındaki farklılıklar ve benzerlikler vurgulanmıştır. Çalışma; incelemenin yapıldığı metnin elde edilmesinde kullamlamlan yöntemler, metnin düzenlenme şekli, kaynak kişiler ve içeriği oluşturan konular hakkında bilgilerin verildiği ve çeviriyazıda kullanılan işaretlerin sıralandığı 'Giriş' bölümünden başka 6 bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, Altay Türkleri ve Altay Türkçesi, Dağlık Altay Özerk Cumhuriyeti hakkında bilgiler verilmiş, Genel Türk dili içinde Altay Türkçesinin yeri, bugünkü konumu, Altay Türkçesi yazı dilinin kuruluşu ve daha önce Altay Türkçesi ağızlan konusunda yapılan çalışmalar anlatılmıştır. İkinci bölümde; Altay Türkçesi ağızlarındaki ünlülerin ve ünsüzlerin genel bir tasviri yapılmıştır. Üçüncü bölümde, Altay Türkçesi ağızlarındaki sesbirimleri ve değişken sesleri kendi aralarında ve Eski Türkçeyle karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Dördüncü bölümde, Altay Türkçesi ağızlarındaki ses olaylan yazı diliyle karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Beşinci bölümde yer alan ve incelememize temel teşkil eden 'Metinler' ise, soru-cevap tarzında düzenlenmiştir. Metinler içinde geçen bütün kelimelerin geçtiği yerlerin ve anlamlarının belirtildiği 'Dizin' de sonuncu ve altıncı bölümü oluşturmaktadır.
Güneh-Kar'ın şiirleri

2005 -SAYFA: XI+144 Jüri: Doç. Dr. Kazım KÖKTEKİN Doç. Dr. Avni GÖZÜTOK Yard. Doç. Dr. Nurullah YILMAZ XVI. yüzyıl şairlerinden olduğu tahmin edilen Günah-kar m, bir mecmuada bulunan 66 manzumesinin ele alındığı bu çalışma, bir giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, daha çok elimizdeki manzumelerden hareketle, şairin hayatı, edebi kişiliği ve eseri üzerine bazı değerlendirmelere yer verilmiştir. Manzumelerin incelenmesine tahsis edilen birinci bölümde eserin dili, şekil bilgisi bakımından değerlendirilmiştir. Üçüncü bölüm ise manzumelerin çevriyazılı metinlerine ayrılmıştır. Metnin tek nüshaya dayanması ve bazı hareke yanlışlarını ihtiva etmesinden kaynaklanan bir takım aksaklıklar da bu bölümde mümkün mertebe giderilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın sonunda, metinde bulunan bütün kelimelerin manzumelerdeki anlamlarının verildiği bir sözlüğe yer verilmiştir. Buradaki kelimeler metinde ilk geçtikleri yerdeki manzume ve beyit numarasıyla verilmiştir. Kullanılan çeşitli kaynakların yer aldığı bibliyografya çalışmamızın son bölümünü oluşturmaktadır.
Azerbaycan'da meyhanacılık geleneği

Aşıkların en önemli özelliklerinden biri irticalen şiir söyleyebilmeleridir. Rastgele kişiler tarafından verilen bir ayak üzerine, belli ölçüt ve kaideler dahilinde şiir söyleyebilmek oldukça zor bir iştir. Aşıkların bu istidadlarını gösterdikleri yerlerden biri de aşık atışmalarıdır. Meyhanacılık irticali olarak icra edilen bir atışma türüdür. Azerbaycan'da 'Abşeron Yarımadası' ismi verilen bölgede oldukça yaygın olan meyhanacılığın tanınırlığı her geçen gün artmaktadır. İcra edildiği yerlere bizzat giderek şahit olduğumuz bu gelenek günümüzde canlılığını koruyarak varlığını devam ettirmektedir. Bu tezimizde meyhanacılık geleneğinin tarihi gelişim sürecini, onun aşıklık geleneği ile benzer ve farklı yönlerini ve geleneğin günümüzdeki durumunun ne olduğunu incelemeye çalışacağız.
Ortaöğretim Türk edebiyatı ders kitaplarında geçen halk şiiri metinlerinde kültür aktarımı

Bu çalışmanın amacı, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından 2014- 2015 eğitim-öğretim yılında ortaöğretimde okutulan Türk Edebiyatı ders kitaplarında geçen halk şiirlerini kültür aktarımı açısından incelemektir. Bunun için Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları 9, 10, 11 ve 12. sınıf Türk Edebiyatı ders kitapları incelenmiştir. Ortaöğretim 9 ve 10. sınıfları Türk Edebiyatı ders kitaplarındaki halk edebiyatı ürünlerinden halk şiiri metinlerinde kültür aktarımını belirlemeye yönelik olarak gerçekleştirilen bu araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi ile gerçekleştirilmiştir. Bu betimsel çalışmada, Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları'na ait ortaöğretim 9, 10, 11 ve 12. sınıf Türk Edebiyatı ders kitapları taranmıştır. Sadece 9. ve 10. sınıf Türk Edebiyatı ders kitaplarında halk şiiri metinleri tespit edilmiştir. Araştırmada öncelikle halk şiiri kavramı ile ilgili araştırmalar yapılarak, halk şiiri ile ilgili kaynaklar taranmıştır. Çeşitli araştırmacılar tarafından yapılan halk şiiri türlerinin tanımlama ve tasnifleri incelenmiştir. Ortaöğretim 9 ve 10. sınıf Türk Edebiyatı ders kitaplarında tespit edilen halk şiiri metinlerinde bulunan maddi, manevi kültür unsurları, deyimler ve atasözleri tespit edilmiştir. Araştırmanın sonucuna göre, maddi ve manevi kültür unsurların, deyimlerin, atasözlerin öğretiminde; şiir metinleri aracığıyla kültür aktarımı, milli değerleri özümseyebilmenin amaçlandığı görülmektedir. Bu bağlamda maddi, manevi kültür unsurlar, deyimler ve atasözleri için kültür aktarımı eğitim-öğretim boyutu itibariyle, bu işlevleri yerine getiren vasıta olarak değerlendirmek mümkündür.
XVIII. yüzyıla ait bir mecmua (Makedonya Milli Kütüphanesi MST II/25)

Tez konumuz olan mecmua Makedonya Milli Kütüphanesinden alınmıştır. Mecmuanın yaprak sayısı 106'dır. Kesin olmamakla birlikte Li-Muharririhi ve L-i-Müsvedde başlıklı şiirlerde bulunan Hakiki mahlasından yola çıkarak, mecmuayı tertip edenin Hakiki olduğu düşünülmektedir. Fakat Hakiki mahlaslı şairin kim olduğu hakkında elimizde kesin bir bilgi yoktur. Yazmanın 95b varağında bir gazelde şairin Buharalı olduğunu bildiren bir beyit bulunmaktadır. Mecmuanın 18. yy'ın başında tertip edilmesinden dolayı mürettibin 17. yy'ın sonlarında doğduğu, 18. yy'ın ortalarında vefat ettiği düşünülmektedir. Mecmuanın yazılış tarihinin Hicri 1125 Miladi 1713 olarak belirtilmesi mecmuanın 18. yy'ın başlarında yazıldığını göstermektedir. Mecmuanın çoğunluğunu şiirler oluşturmaktadır. Veysi'nin Hab-namesi, Arapça hadisler ve hikmetli sözler mecmuada yer alan nesir kısımlardır. Tezimizde mecmuanın tamamının transkripsiyon metni verilmiştir. Mecmuada yer alan şiirler üzerinde çalışma yapılan şairlere ait şiirler ile karşılaştırılmış, şairi bilinmeyen veya kaynağına ulaşılmayan şiirlerde bir karşılaştırma yapılamamıştır. Çalışmamız bir Giriş ile iki bölümden meydana gelmiştir. Girişte mecmualara dair genel bilgi verilerek mecmuaların önemini ifade eden bilgiler aktarılmıştır. Birinci bölümde mecmua içerisinde yer alan; şairler, şiirleri, konular vs. üzerinde durularak inceleme yapılmıştır. Ayrıca mecmuada yer alan şair ve şiirlerin ilmi neşirlerle mukayesesi sonuçları üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde ise Mecmuanın Latin harflerine aktarımı transkripsiyonlu olarak yapılmıştır. Mecmuanın bütünü Kurnaz ve Aydemir'in Mecmualara Sorulması Gereken Sorular makalesi temel alınarak incelenmiştir.
Osmanlı Türkçesi metinlerinde dil ve imla

olup 'Giriş', 'İnceleme' ve 'Sonuç' bölümleri olmak üzere üçe ayrılmıştır. 'Giriş' bölümünde, 'XVI., XVII. ve XVIH. Yüzyıllarda Osmanlı Sahasında Türk Edebiyatının Dil ve Üslup Bakımından Genel Durumu', 'Çalışmamıza Esas Olan Kaynaklar', 'Çalışmamızda Kullanılan Yöntem' hakkında bilgi verilmiştir. 'İnceleme' bölümünde, söz konusu metinlerde görülen 'imla' ve 'ses bilgisi' özellikleri değerlendirilmiştir. Yine 'İnceleme' başlığı altında, metinlerden hareketle XVI-XVIII. yüzyıllar arasında Osmanlı Türkçesinin genel özellikleri ortaya konulmaya çalışılmıştır. 'Sonuç' bölümünde, metinlerden hareketle elde ettiğimiz bulgular örnekleriyle ayrıntılı olarak değerlendirilmiştir.
1990 sonrası Türk şiirinde gerçeklik algıları

Varlığı görme biçimi, ya gerçeklik ya hakikat düzleminde kalınarak mümkün olur. İlki, bir algısal bakış açısına, ikincisi doğrudan kabule denk düşer. Sanat da bu iki yoldan biriyle biçimlenir. Birincisinde sanatın bir araştırma ve kavrama çabasına karşılık geleceği; ikincisinde ise zaten mutlak olanın bilgisine sahip olunduğu düşüncesiyle bir aktarıma, ideal bir yansıtma çabasına girileceği açıktır. Bu çalışmada gerçeklik kavramı merkeze alınmış ve sahici sanatın gerçeklikle ilişkili olması gerektiği savunulmuştur. Bu bağlamda, sanattaki gerçeklik, 'estetik dolayımlama', 'şahsi tecrübe', 'realiteye uygunluk ', 'niyet ve bilinç', 'tutarlılık' ilkelerine bağlı olarak açıklanmıştır. 'Kuşak' meselesi de ele alınan konulardan biridir ve kuşak kavramı yerine 'temsil değeri' öne çıkarılmıştır. Ardından, 1990'dan bugüne uzanan süreçteki Türk şiirinin genel seyri araştırılmıştır. Türk şiirinin bu süreci için, 'varoluşu sorgulayan, lirik-imgeci', 'entelektüel / düşünceyi merkez alan, lirizm karşıtı, metafiziği dışlayan' ve 'deneysel / deneysel nitelikli' şiir çizgileri tespit edilmiştir. Ayrıca poetik yönelimler bağlamında 'Yeni Hece Şiiri / Yeni Hececi Şiir', 'Neo-Epik Şiir', 'Deneysel / Somut / Görsel Şiir' değerlendirilmiştir. Tezin ana bölümünde ise 'temsil değeri' taşıdığı savunulan on (10) şairin sanatı, Mehmet Kaplan'ın Eklektik Tahlil Yöntemi ile çözümlenmiştir. Çalışmanın temel amacı, şairlerin eserlerindeki gerçeklik algılarını saptamaktır.
Metin Tombul'un hayatı, eserleri ve şiirlerinin tematik yönden incelenmesi

Hazırlamış olduğumuz bu tez çalışması Yukarı Fırat Havzası'nda yer alan Er-zincan'ın derin kültür birikiminden ve geleneğinden beslenerek bir dizi eser vermiş olan öğretmen Metin TOMBUL hakkındadır. Yaşadığı coğrafyada zamanının önemli bir değeri olmayı başaran Tombul, parlak bir spor geçmişşi olması yönüyle ve başarılı eğitimciliği yanında, bir şair ve derlemeci olarak da sanata uzanan önemli bir basamak olmuştur. Atasözü, deyim ve dil sözlüğü çalışmalarıyla yerelde Erzincan'a, genelde ise Türk kültürüne önemli katkılar sağlayan Tombul'un, şiir kitapları da küçümsenme-yecek bir hacim ve öneme sahiptir. Türk halk şiiri geleneğinin önemli bir temsilcisi olan Tombul, modern şiirin bütün imkanlarını kullanarak çağdaş Türk şiirinin pekiş-mesine de katkı sunan bir şairdir. Bu bağlamda 'Metin Tombul'un Hayatı, Eserleri ve Şiirlerinin Tematik Yönden İncelenmesi' tezin konusunu oluşturmaktadır. Aşık tarzı şiir geleneği Erzincan'da varlığını devam ettirmektedir. Bu doğrul-tuda gelenek içerisinde yerini almış kalem şairlerinin şiirlerini ve sanatlarını incelemek ve bunlar üzerine çalışmalar yapmak geleneğin sürdürülmesine katkı sağlayacaktır. Türk edebiyatına ve Türk kültürüne hizmet etmek amacıyla hazırlanan bu tezde kalem şairi Metin Tombul'u ve onun şiirlerini bilimsel yöntemlerle ele alıp akademik dünya-ya duyurmak amaçlanmıştır. Bu amaçla ortaya konan akademik çalışmada; birinci bölümde şairin hayatı, şahsiyeti ve edebi kişiliği ele alınmış, kaynak kişilerden elde edilen bilgilerle doğu-mundan çocukluğuna, öğreniminden evliliğine, öğretmenliğinden sporcu kişiliğine kadar bütün hayat serüveni bir bütün olarak ele alınıp incelenmeye çalışılmıştır. Şairi harekete geçiren amiller irdelendikten sonra tüm eserleri tahlil yöntemiyle incelemeye tabi tutularak şiirlerin edebi seviyesi hakkında tespitte bulunulmuştur. İkinci bölümde Metin Tombul'un yayımlanmış dört şiir kitabında bulunan top-lam 347 şiiri tema/konu bakımından incelenmiş, yapılan okumalar sonucu elde edilen 42 başlık ile sınıflandırmaya gidilmiştir. Şiirler incelenirken bütün konular dikkate alınmaya çalışılmıştır. Üçüncü bölümde şiirler yapı bakımından incelenmiş, iç uyumu sağlayan ahenk unsurları üzerinde durulurken dış yapıdaki ölçü ve kafiye çeşitleri yönüyle geleneksel Türk şiiri arasındaki ilgiye dikkat çekilerek şairin bu gelenek zincirinin bir halkası olduğuna vurgu yapılmıştır. Çalışma 'sonuç' ve 'kaynakça' ile tamamlanmıştır. Ekler kısmında Tombul'a ait olup kitaplarında yer almayan şiirlere, yazılara ve fotoğraflara yer verilmiştir. Bu çalışma bir yüksek lisans tezi olup, şair Metin Tombul'u tanıtmak ve Türk edebiyatına katkı sunmak amacıyla hazırlanmıştır.