Yeni bölgecilik anlayışı çerçevesinde iletişimsel planlama pratiğinin irdelenmesi: Hatay örneği

Son yıllarda, özellikle 1980'li yıllardan itibaren küreselleşme ve yerelleşme dinamiklerinin etkisiyle, ekonomik, toplumsal ve siyasal yapılanmalar büyük bir değişim içine girmiştir. Bu değişim, kuramsal ve pratik olarak bölge biliminde, bölgeye yönelik yeni bakış açıları gelişmesine neden olmuştur. Bu kapsamda Yeni Bölgecilik akımı bölgesel gelişmede dinamikleri tanımlamaya yönelik yeni bir gündem oluşturmuştur. Geleneksel bölge politikalarının yerine, rekabetçi, yenilikçi ve esnek, yerelin kalkındırılması ve geliştirilmesine ağırlık veren bölge politikalarını esas alan Yeni Bölgecilik yaklaşımı bölgeye yeni anlamlar yüklemektedir. Küresel ekonomik sistemde ağ ilişkisi içinde yer alan kentlerin ve bölgelerin varlığını sürdürmek ve bu hiyerarşide daha iyi bir yer bulabilmek için çabalamak bu yaklaşımın temel stratejisini oluşturmaktadır. Yeni yaklaşımla birlikte devlete değil, girişimciye özellikle de küçük ve orta ölçekli firmalara ve sivil toplum kuruluşlarına özel bir önem veren, yönetimi değil 'yönetişim'i hedefleyen bir yapı geliştirilmektedir. Yerelin küresel süreçte rekabet gücünü artırmak için adem-i merkeziyetçiliğin gerekli olduğu üzerine bir uzlaşma söz konusudur. Ancak bu müdahale tarzının her bölgenin kendine özgü koşullarına göre ne ölçüde başarı sağlayacağı tartışma konusudur. Öte yandan, düşünce dünyasında aklı araçsallaştıran modernist düşünce biçiminin yerini iletişimsel aklı öne çıkaran post-modernist düşünce biçimi almıştır. Bu değişim planlama disiplini içerisinde yeni planlama türlerinin ortaya çıkmasına yol açmıştır. Bunlardan biri olan İletişimsel Planlama, planlama süreçlerini, aktörleri, aktörlerin rollerini ve bilginin kullanımını yeniden yorumlamıştır. Uygulama alanında iletişimsel eylem konseptini önermiştir. Habermas'ın iletişimsel eylem kuramından esinlenen iletişimsel planlama, günümüzde demokratik bir planlama sürecinin nasıl olması gerektiğine dair normatif idealler sağlamaktadır. Ağ oluşturma ve örgütleme, ortaklıklar kurma, işbirliği mekanizmaları geliştirme ve konsensüs sağlama iletişimsel planlamanın öne çıkardığı ana unsurlardır. Son tahlilde, değişen ve dönüşen mekan ve mekana yönelik yaklaşımlar bakımından yeni bölgecilik, iletişimsel planlamanın bölge ölçeğinde bir tezahürüdür diyebiliriz. Bu tezde, iletişimsel planlama konseptinin yeni bölgeci anlayış çerçevesinde Türkiye'deki mevcut bölge planlama pratiğini geliştirmede katkı sağlayabilirliği TR63 bölgesinin bir alt bölgesi olarak Hatay ili örneğinde incelenmektedir. Başlıca beş bölümden oluşan tezin, giriş bölümünde, amaç, kapsam ve yöntemi belirtilmektedir. İkinci bölümde; bölge kavramının geleneksel ve yeni bölgecilik yaklaşımında ele alınan anlamı ifade edilmektedir. Yeni bölgeci yaklaşımın nasıl ve hangi ihtiyaçlar doğrultusunda ortaya çıktığı bu bölümde aktarılmaktadır. Üçüncü bölümde; iletişimsel planlamanın ortaya çıkışı, temeli ve uygulamaya yönelik önermeleri vurgulanmaktadır. Dördüncü bölümde; örnek çalışma alanı olarak seçilen Hatay'ın bölgesel dinamikleri, bölge planındaki öngörüler ve aktörler anlatıldıktan sonra, iletişimsel planlama konsepti bağlamında yapılan ilgili kurum görüşmeleri üzerinden değerlendirilmektedir. Son olarak; çalışmanın genel değerlendirmesi yapılarak, önerilerde bulunulmaktadır.