Aday öğretmenlerin geçmişte aldıkları fen deneyimlerinin, fen bilgisi dersinde kendilerine olan güvenlerini belirlemesi

III OZ Çocuklar günlük hayatlarında teknoloji ile kuşatılmışlardır. İçinde yaşadıkları kültür ne olursa olsun çocukların yaşamlarının niteliği teknoloji ya da onun yokluğu tarafından derinden etkilenmektedir. Teknoloji hem sorunların hem de çözümlerin kaynağıdır. Bu sorunların gelecekteki çözümü, şimdiki ilköğretim çocukları tarafından yapılacaktır. Bu sorunları çözmeleri için çocukların gelecekteki yaşamlarında uygulamaya sokacakları öğrenme deneyimlerine ihtiyaçları vardır. Çocuklar ilköğretim yıllarında erken yaşta, problemlere çözüm bulmayı öğrenmelidirler. Bilim ve teknolojideki hızlı gelişmeler, çocukların geleceğe uyarlanmış bir fen programı ile eğitilmelerini zorunlu kılmaktadır. Bu araştırma, doğal ve yapay dünyayla doğrudan deneyimler yoluyla öğretimi ve öğrenimi desteklemektedir. Çocukların bilişsel ve fiziksel gelişim düzeyleri, onların basitten karmaşığa uzanan deneyimler içeren fen eğitimine bağlıdır. Bu durum, çocukların kendi deneyimlerini yaratmalarına yardımcı olur. Onların amacı, soruları cevaplamak ya da kendi ürettikleri problemlerin cevaplarını bulmaktır. Bu soruların ve problemlerin çoğu onların gerçek hayattaki deneyimlerinden. Bütün bu deneyimler, fen öğretmenleri tarafından kazandırılmaktadır. Bu noktada Fen Bilgisi öğretmenlerinin eğitim çok önemlidir. Gelecek yeni nesilleri etkili bir biçimde eğitmek için, iyi bir fen temeline ihtiyaç vardır. Bu çalışmanın amacı, Uludağ Üniversitesi'ndeki öğretmen adaylarının ilkokul, ortaokul, lise ve okul dışı fen deneyimlerinin nasıl olduğunu belirleyerek, bu deneyimlerin fen öğretmede kendilerine güvenlerini nasıl etkilediğini tespit etmektir. Çalışmanın, geleceğin fen eğitimcilerinin daha verimli fen öğretimi adına kendilerine ne denli güvendiklerini, eğer güvenmiyor iseler bunun nedenlerinin neler olduğunu tespit etmesi ve güveni arttırıcı alternatifleri ortaya çıkarması ümit edilmektedir. IV Araştırma, 1999- 2000 ve 2000- 2001 eğitim yılı bahar yarıyılın Uludağ Üniversitesi İlköğretim Bölümü 3. ve 4. sınıf öğrencileri ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma tarama modelindedir. Kullanılan anket iki kısımdan oluşmaktadır. Öğretmen adaylarından anketin birinci bölümünde ilköğretim, lise, okul dışı fen deneyimlerinin nasıl ve neler olduğunu, hiç unutamadıkları fen deneyimleri var ise yazmaları, ikinci bölümünde ise fen öğretmede kendilerine ne kadar güvendiklerinin ölçüldüğü sorulara beşli derecelendirme sistemi ile cevap vermeleri istenmiştir. Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde SPSS paket programı kullanılmıştır. Değişkenlerle ilgili verilerin analizinde frekans, aritmetik ortalama, standart sapma, regresyon, bağımsız çiftler t-testi analizleri kullanılmıştır. Verilerin analizi sonucunda, genel olarak öğretmen adaylarının ilköğretim, lise ve okul dışı fen deneyimlerinin kötü olduğu, fen öğretmede kendilerine güvendikleri, sadece lise ve okul dışı fen deneyimlerinin fen öğretmede güvene etkisinin olduğu belirlenmiştir. Bu araştırma ile öğretmen adayların büyük çoğunluğunun geçmişşte, ezbere dayalı, deney ve aktivite içermeyen, öğretmen merkezli fen eğitimi aldığı ve bu yüzden o yıllara ait deneyimlerinin bu kadar kötü olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışmada, ilköğretimde fen derslerinin klasik sistemden uzak, öğrenci merkezli, deney ve aktivitelerle zenginleştirilmiş bir şekilde işlenmesi, ailelerin okul dışında çocuklarına fen konusunda daha fazla imkan ve destek vermesi, eğitim fakültelerindeki fen öğretimi müfredat programlarında yer alan derslerin, bu amaca uygun ve adayların güvenlerini arttırıcı aktiviteler içeren bir biçimde değiştirilmesi gerektiği önerilmektedir. Araştırma süresince beni yönlendiren tez danışmanım Sayın Yrd. Doç. Dr. Remziye ERGÜL'e, araştırmanın 'Absract' bölümündeki akademik ve dil katkısından dolayı Yrd. Doç. Dr. Çiğdem KARATEPE'ye, Yrd. Doç. Dr. Aynur Oksal'a, Yrd. Doç. Dr. Rüçhan Özkılıç'a, istatistiksel analizlerde yardımcı olan Yrd. Doç. Dr. Aysan Şentürk'e, araştırma görevlisi arkadaşım Yeliz Yazgan'a, diğer tüm arkadaşlarıma verilerin toplanmasında yardımlarını esirgemeyen İlköğretim Bölümü öğretmen adaylarına ve tezin başından sonuna dek, her konuda bana destek olan eşime teşekkürlerimi sunarım.