Sivas ilinde yaşayan 7-14 yaş aralığındaki çocuklarda dental erozyon prevalansının ve etiyolojik faktörlerin belirlenmesi

Son yıllarda, gelişen yeme içme endüstrisi ile birlikte asidik yiyecek ve içeceklerin üretiminde artış dikkati çekmektedir. Çeşitliliği oldukça fazla olan bu ürünlerin, özellikle çocuklar tarafından daha fazla tüketilmesi, dental erozyonun görülme yaygınlığını ve şiddetini arttırmaktadır. Çalışmamızda, Sivas ilinde yaşayan 7-14 yaş aralığındaki öğrencilerinde dental erozyon yaygınlığının, şiddetinin ve etiyolojik faktörlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmamız; Sivas il merkezinde bulunan 11 farklı ilkokul ve ortaokulda eğitim-öğretim gören, 7-14 yaş aralığındaki 473 çocuktan oluşmaktadır. Sadece yasal vasilerinden yazılı onam alınan çocukların çalışmaya katılmasına izin verilmiştir. Velilerden onam formu ile birlikte çocuklarının genel sağlık durumu ve sosyodemografik bilgileri içeren anketleri, öğrencilerden ise erozyonun etiyolojik faktörlerinin belirlenebilmesi için içecek ve meyve tüketimi, spor alışkanlıkları ve oral hijyen alışkanlıklarını sorgulayan soruları içeren anket formunu doldurmaları istenmiştir. Öğrencilerin çürük değerleri Dünya Sağlık Örgütü kriterlerine göre DMFT, DMFS, dft, dfs indeksi, dental plak ve gingival sağlık durumu Sillnes-Löe indeksi, dental erozyon varlığı ise O'Sullivan'ın erozyon indeksi kullanılarak değerlendirilmiştir. Çalışmamızın bulgularına göre dental erozyon prevalansının %21, 8 olduğu ve erozyonun süt ve daimi dentisyonda en sık üst çene dişlerinin labial/bukkal yüzeylerinde görüldüğü tespit edilmiştir. Saptanan erozyon skorlarının çoğunluğunun A1 olduğu, en sık etkilenen diş dokusunun mine olduğu bulunmuştur. Erozyon ile yaş ilişkisi incelendiğinde, büyük yaş grubunda istatistiksel olarak daha fazla erozyon tespit edilmiştir (p<0,05). Fazla kilolu çocuklarda istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha fazla erozyon gözlenmiştir (p<0,05). Öğrencilerin çürük değerleri ile erozyon ilişkisi incelendiğinde, DMFT ve DMFS değerleri yüksek, dft ve dfs değerleri düşük olan öğrencilerde, daha yüksek seviyede erozyon tespit edilmiştir (p<0,05). Dental erozyon gözlenen çocuklarda, erozyon gözlenmeyen çocuklara göre plak indeksi ve gingival indeks daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Tüketilen içecekler ile erozyon ilişkisi değerlendirildiğinde; erozyon tespit edilen öğrencilerin taze sıkılmış portakal suyu, su ile karıştırılan toz içecek, meyve suyu, kolalı içecek, portakallı gazlı içecek, gazoz, sütlü kakaolu içecek, buzlu çay, soda, meyveli soda, spor içeceği ve enerji içeceği tüketimleri istatistiksel olarak anlamlı oranda yüksek bulunmuştur (p<0,05). Tüketim alışkanlıkları incelendiğinde ise, içecekleri bardakla yavaş içen, ağızda bekleten ve çalkalayan ve yatmadan önce tüketenlerde istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek oranda erozyon belirlenmiştir (p<0,05). Meyve tüketimi ile erozyon ilişkisi değerlendirildiğinde; meyvelerin emerek tüketilmesi ve portakal, limon, kivi, greyfurt, elma ve şeftali tüketiminin artması dental erozyonu istatistiksel olarak anlamlı düzeyde arttırdığı saptanmıştır (p<0,05). Ayrıca meyveli yoğurt tüketimi fazla olan öğrencilerde dental erozyon daha fazla belirlenmiştir (p<0,05). Öğrencilerin cinsiyeti, sistemik hastalık varlığı, erken doğum ve düşük doğum ağırlığı, ailelerin sosyoekonomik düzeyi, anne ve babanın eğitim düzeyi, öğrencilerin havuzda yüzme alışkanlığı, düzenli spor yapma alışkanlığı, diş hekimi ziyareti ve oral hijyen alışkanlıkları ile dental erozyon arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olmadığı tespit edilmiştir (p>0,05). Diş sert dokularının kronik, ilerleyici ve geri dönüşümsüz kaybı olan dental erozyonun gittikçe artan yaygınlığı nedeniyle; diş hekimleri etiyolojik faktörler hakkında yeterli bilgi sahibi olarak aileler ve çocukları bilgilendirmeli ve riski minimum seviyeye indirmek için bireye yönelik koruyucu önlemler alınması sağlanmalıdır.