Ortaokuldaki sığınmacı öğrencilerin konuşma kaygılarının değerlendirilmesi

İkinci dil öğrenme kaygısı, dili öğrenme sürecinde özellikle genç öğrenciler için derin etkiler bırakabilir. Öğrencileri sınıfta hedef dilde iletişim kurmaya teşvik etmek için öğretmenlerin en fazla, düşük seviyede kaygıya sebep olacak ortam yaratmaları gerekir. Düşük seviyede kaygı birçok araştırmacı tarafından faydalı görülmektedir çünkü düşük seviyede kaygı konuşma etkinliğinin bir parçası olmak için gerekli olan motivasyonu ve enerjiyi öğrencilere sağlayarak onların performansını iyileştirir. İkinci bir dil öğrenme sürecinin yeni kelimeleri ve dil bilgisi kurallarını ezberlemekten ibaret olmadığı gerçeğinden yola çıkarak, bu araştırmanın ana amacı Sakarya'daki sığınmacı ortaokul öğrencilerinin Türkçe konuşma kaygılarına sebep olan faktörleri ve Türkçe konuşurken yaşadıkları kaygının seviyesini araştırmaktır. Bu çalışma aynı zamanda cinsiyet, yaş ve Türkiye'de bulunma süresi gibi değişkenlerin öğrencilerin konuşma kaygısını ne oranda etkilediğini ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Kullanılan anket, Young'ın çalışmasından uyarlanmıştır. Kullanmak için gerekli izin alındıktan sonra anket, sığınmacı öğrencilerin maddeleri kolayca anlaması için Türk dili uzmanlarının yardımıyla Türkçeye çevrilmiş ve basitleştirilmiştir. İkinci dilde konuşma kaygısının seviyesini ve nedenlerini tanımlamak için oluşturulan bu anket Sakarya'da 84 sığınmacı ortaokul öğrencisinin katılımıyla beş farklı ortaokulda uygulanmıştır. Anket iki bölümden oluşmaktadır: İlk bölümde Türkçe dersi hakkında birkaç genel soru bulunmaktadır, ikinci bölümde ise konuşma becerisine dair kaygının sebepleriyle ilgili öğrencilerin fikirlerini almayı amaçlayan maddeler vardır. Sığınmacı öğrencilerin Türkçe konuşma derslerindeki kaygı seviyesini ve kaygılanma sebeplerini bulmayı amaçlayan bu araştırmada, mevcut durumu tanımlamaya çalıştığı için betimsel tarama modeli kullanılmıştır. İstatistiksel testler 'SPSS 22.0 for Windows' programı kullanılarak yürütülmüştür. Anketten elde edilen veriler; betimleyici istatistikler, Kruskal-Wallis ve Man-Whitney U testleri kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma bulguları sonucunda, cinsiyet ile konuşma kaygısı arasında veya yaş ile konuşma kaygısı arasında karşılıklı bir ilişki bulunamamıştır. Aynı zamanda, sığınmacı öğrencilerin Türkiye'de geçirdikleri yıl sayısı ile ikinci dilde konuşma kaygı seviyesi arasında anlamlı bir ilişki yoktur. Ancak, farklı cinsiyet ve yaş gruplarındaki öğrenciler arasında Türkçe konuşma kaygısı sebepleri açısından ilişkiler bulunmaktadır. Konuşma kaygısının sebeplerine ilişkin araştırma sonuçları, ikinci dilde konuşmanın öğrencilerde yüksek seviyede kaygıya sebep olmadığını fakat dikkat edilmesi gereken birkaç ciddi problem olduğunu göstermektedir. Sığınmacı öğrenciler; ev ödevlerini yapmadıklarında, sınıfta yanlış bir şey söylediklerinde ve güncel olaylar hakkında konuşurken yüksek seviyede kaygı yaşadıklarını belirtmiştir. Bunlara ek olarak; değerlendirilme korkusu, sınıf önünde konuşmak, Türkçesi daha iyi olan bir öğrenciyle konuşmak, karşı cinsten biriyle konuşmak, öğretmenlerin öğrencilerin hatalarını çok sık düzeltmesi, konuşulan konular hakkında bilgi eksikliği, Türkçe dil bilgisi yetersizliğinden dolayı iletişim kurma korkusu, az zamanda çok konu öğrenmek, sözlü sınavlar ve rol yapma etkinlikleri ortaokul sığınmacı öğrencilerde orta seviyede kaygıya sebep olmaktadır. Araştırma sonuçları, sınıfta daha fazla konuşma etkinliği yapmanın ve daha etkili ödevler vermenin sığınmacı öğrencilerin kaygı seviyesini düşürebileceğini göstermektedir. Üstelik; öğretmenlerin hataları etkili biçimde düzeltme becerileri, sığınmacı öğrencilerin konuşma kaygılarını ciddi oranda düşürebilir.