Fehleranalytische beschreibung der schrıftlıchen sprachkompetenz Türkischen studenten im bereich des Deutschen

Bu çalışmanın amacı Türkiye'de yapılan Almanca öğretimine katkıda bulunabilmektir. Bu amaçla lise mezunu öğrencilerin Almanca kullanımında yaptıkları yanlışlar incelenmiş, bu yanlışların hangi nedenlerdenkaynaklandıkları araştırılmaya çalışılmıştır. Denek grubu olarak 424 öğrenci seçilmiştir. Bu öğrenciler 1990- 1991 yı11anndaüniversite sınavını başararak İstanbul üniversitesi'nin çeşitli fakültelerindeokuma hakkını kazanmışlardır. Istanbul üniversitesi'ne yeni başlayan her öğrenci aynı üniversitenin Yabancı Diller Okulu'nda yabancı dil bilgisinigösteren bir seviye saptarna sınavına girer. Bu sınavda başarılı olamayanöğrenciler yabancı dil derslerine devam eder. Denek grubu olarak seçtiğimizöğrenciler, orta eğitimleri sırasında yabancı dil olarak Almanca öğrenmişlerdirve 1990- 1991 yıllarında Yabancı Diller Okulu'nun hazırladığ 1 seviye saptarnasınavına girmişlerdir. Bunlar arasından 34 öğrenci yeterli puan alarak. kurslardanmuaf tutulmuşlardır. Sınavı başaramayan 390 öğrenci ise Almanca kurslarına devam etmişlerdir. Bu çalışmada inceleme malzemesi olarak Almanca seviye saptama sınavına katılan öğrencilerin tümünün sınavları kullanılmıştır. Bir başka deyişle yalnızbaşarısız olanların değil, başarılı olanların sınavları da inceleme kapsamınaahnmıştır. Orta öğretirnde ele alınan Almanca dilbilgisi konularını kapsayansınav beş bölümden oluşmaktadır. Bunlar çoktan seçmeli türünde sorular, Türkçe'den Almanca'ya çeviriler, uygun yantüm. ce bağlaçları. nın yerleştirilmesi, çoktan seçmeli türünde Almanca tümce kurulmasında sözcükleri sıralama, tümce tamamlama ve okuma anlamadır. Sınavlarda yapılan yanlışları inceleyip bunların nedenlerini araştırabilmek için tezin giriş bölümünü izleyen ikinci bölümde 'yanlış çözümlemesi' konusunda kuramsal bilgilere yer verilmiştir. U çüncü bölümdeyse anadili Türkçe olan öğrencilerin Almanca öğrenimlerinde yaptıkları yanlışları ele alan çalışmalar incelenmiştir. Bu çalışmalarda varılan sonuçlar sergilenmektedir. Dördüncü bölümde ise yapılan sınav aynntılı olarak anlatılmakta ve öğrencilerin nitelikleri hakkında bilgi verilmektedir. Beşinci bölümde sınavda edilgen yapı, sıfat çekimleri, zamanlar, eylemlerinyönetimi v. b. konularda yapılan yanlışlar betimlenmekte, bunların neden yanlışoldukları gösterilmeye çalışılmaktadır. Yanlışların nedenlerinin ele alındığı altıncı bölümde ve yedinci bölümdeyanlışlar tek bir nedene bağlanmam. aktadır. Bunlar arasında anadilin etkisinden kaynaklanan ve yabancı dilin kendi sisteminden kaynaklanan çeşitli nedenler sayılabilir. çözümlemelerde yanlışlar Alman dil konularına göre gruplanmakta ve böylece Türk öğrencilerin daha çok hangi yanlışlan yaptıklangösterilmektedir. Aynca bağlamsal dilbilgisi örneğinden de yararlanılançözümlemede yanlışların yoğunlaştığı Almanca dilbilgisi konulanbelirlenmiştir. Bunun yanı sıra bu yanlışlar ya1ruzca sınav çerçevesinde değil, bildirişim açısından da değerlendirilmiştir. Yapılan bu yanlış çözümlemesinin bir başka amacı da daha iyi bir Almanca öğretimine katkıda bulunabilmektir. Belirli alanlarda toplanan ve belli nedenlerin yol açtığı yanlışlardan hareket ederek daha verimli bir dil öğretimine nasıl varılabileceği konusu son bölümde ele alınmaktadır. Bu bağlamda hemAlmanca öğretimi açısından hem de seviye saptama sınavı açısından yeni öneriler getirilmeye çalışılmıştır. Yapılan bu araştırmanın Türklerin Almanca öğrenimlerine katkısı olacağınıumuyorwn.