Besin alerjisi tanılı hastaların klinik ve demografik özellikleri ile annelerin karşılaştığı zorluklar, annelerin anksiyete ve depresyon durumları

Amaç: Bu çalışmada hastanemiz pediatrik alerji ve immünoloji ile pediatrik gastroenteroloji polikliniğine başvuran besin alerjisi tanısı almış çocukların klinik ve demografik özellikleri ile ailelerinin besin alerjisi ile ilgili farkındalığı, acil durumlarda ne yapmaları gerektiği konusundaki bilgileri, gündelik hayatta yaşadıkları zorluklar ile annelere verilen anketlerle annelerin depresyon ve anksiyete durumlarının araştırılması amaçlanmıştır. Materyal ve Metod: Bu çalışma 2014- 2016 yılları arasında Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı alerji ve immünoloji ile gastroenteroloji polikliniğinde besin alerjisi tanısı alan, halen alerjisi olduğu besine karşı diyet yapan hastaların, dosyaları incelenerek yapıldı. 114 hastanın annelerine anket ile ilgili bilgi verildi; gönüllü olan 51 annenin çocuklarının besin alerjisiyle ilgili yaşadıkları zorluklar, Stai 1 -Stai 2 anksiyete ölçeği ve Beck depresyon ölçeği uygulandı. Besin alerjisi olmayan 51 tane kontrol grubu hastasının annesine de anksiyete ve depresyon ölçeklerini içeren anketler uygulandı. Bulgular: Çalışmaya alınan 114 olgunun 45 (%39,5)'i kız, 69 (%60,5)'u erkekti. 114 olgunun 51'nin annesi ankete katıldı. Olgular 0-1 yaş, 1-2 yaş, 2-4 yaş, 4-6 yaş, 6-8 yaş, 8 yaş üstü olmak üzere altı gruba ayrıldı. Olguların % 7'si (n=8) 0- 1 yaş arasında, % 20 ,2'si (n=23) 1-2 yaş arasında, %39,5'i (n=45) 2-4 arasında, %24,6'ı (n=28) 4-6 yaş arasında, %2,6'sı (n=3) 6-8 yaş arasında, %6,1'i (n=7) 8 yaşından büyüktü. Olguların çoğu 2-4 yaş arasındaydı. Annelerine anket yapılanların, vaka grubu 21'i (%41,2) kız, 30'u (%58,2) erkek, kontrol grubunun da 21'i (%41,2) kız, 30'u (%58,2) erkek'ti. Olgularda tespit edilen en sık besin alerjisi süt % 60,5, ikinci sıklıkta yumurta % 47,4, üçüncü sıklıkta fıstık (%21,9) olup, çocukların %51, 8 'inde çoklu besin alerjisi tespit edildi. İnek sütü alerjisine eşlik eden en sık alerjen %24 oranla yumurtaydı. En sık başvuru nedeni %57 cilt bulguları, ikinci sıklıkta %23, 7 oranında gastrointestinal sistem bulgularıydı. Olguların semptomlarının olduğu dönemde 54'üne (%47,7) antihistaminik tedavi uygulanmıştı. Aile öyküsünde olguların %37,7'sinin birinci derece akrabalarında alerjik bir hastalık vardı. Besin alerjili olgulardan 51 çocuğun annesinin durumluluk ve süreklilik (stai1-2) anksiyete puanları, besin alerjisi olmayan 51 çocuğun annesinden yüksekti. Besin alerjili olgulardan 51 çocuğun annesinin depresyon ölçeği puanları kontrol grubundan yüksekti. Anksiyetesi olan annelerin %30'unun mesleki kariyeri, %39'unun sosyal hayatı, %45,1'inin ekonomisi olumsuz etkilenmişti. Depresyonu olan annelerin %37,2'sinin ailecek yapılan etkinliklere katılması olumsuz etkilenip, %23,5'unun eşiyle aralarında soruna neden olmuştu. Anksiyetesi ve depresyonu olan annelerin %45,1'i çocuğunu anaokuluna veya kreşe gönderememişti. Sonuç: En sık görülen besin alerjisi inek sütü olup, bunu yumurta alerjisi izlemektedir. Fıstık alerjisi sıklığı artmaktadır. 2-4 yaş aralığında cilt bulgularıyla gelen çocuklarda besin alerjisi akılda tutulmalıdır. Besin alerjili çocukların annelerinin gündelik hayatı zor geçmektedir, çocuklarını dışarda yemeğe, pikniğe ve okula gönderirken endişelenmektedirler. Besin alerjili çocukların anneleri sağlıklı çocuklarının annelerine göre daha anksiyetik ve depresiftir. Sosyal hayatları ve mesleki kariyerleri olumsuz etkilenmektedir.