Okul öncesi eğitime devam eden çocukların öz düzenleme becerileri ile baba çocuk ilişkisinin incelenmesi

Bu araştırma okul öncesi eğitim alan çocukların öz düzenleme becerileri ile baba-çocuk ilişkisinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Kırıkkale il merkezinde, Bahşılı ve Karakeçili ilçelerinde Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı anaokulu ve anasınıflarına devam eden çocuklar arasından tesadüfü olarak seçilen 208 (104 anaokulu, 104 anasınıfı) çocuk ve babaları oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak çocuklara ve ebeveynlere yönelik sorular içeren Çocuk-Aile Bilgi Formu ile Fındık Tanrıbuyurdu ve Güler Yıldız (2014) tarafından geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılan Okul öncesi Öz Düzenleme Ölçeği ile Tezel Şahin ve Tutkun (2017) tarafından babalar için geçerlik güvenirlik çalışması yapılan Çocuk Ebeveyn İlişki Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde, çalışmaya katılan çocukların Okul öncesi Öz Düzenleme Ölçeği alt boyut ve ölçek toplam puanları ve Çocuk Ebeveyn İlişki Ölçeğinden aldıkları alt boyut puanlar için betimsel istatistikler hesaplanmıştır. Çocukların OÖDÖ alt boyuları ve toplam puanları ile ÇEİÖ olumlu ilişki alt boyut puanının çeşitli değişkenlere göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğini incelemek için non-parametrik testlerden yararlanılmıştır. Buna göre iki grubun karşılaştırılmasında Mann Whitney U testi kullanılırken, ikiden fazla grubun karşılaştırılmasında ise Kruskal Wallis H-testi kullanılmıştır. Kruskal Wallis H testinin anlamlı olduğu durumlarda, hangi gruplar arasında anlamlı farklılığın olduğunu belirlemek için Mann Whitney U testinden yararlanılmıştır. Çocukların ÇEİÖ Bağlanma ve ÇEİÖ Çatışma puanlarının demografik özelliklerine göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğini incelemek için parametrik testler kullanılmıştır. Buna göre, iki grubun karşılaştırılmasında Bağımsız Örneklemler T-testi kullanılırken, ikiden fazla grubun karşılaştırılmasında Tek Yönlü Varyans Analizi kullanılmıştır. Varyans analizinin anlamlı olduğu durumlarda hangi gruplar arasında anlamlı farklılığın olduğunu belirlemek için Tukey Çoklu Karşılaştırma testinden yararlanılmıştır. Çocukların okul öncesi öz düzenleme becerileri ile baba-çocuk ilişkisi arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığını incelemek için OÖDÖ alt boyut ve toplam puanları ile ÇEİÖ alt boyut puanları arasında Pearson Korelasyon testi uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen sonuçlara göre çocukların OÖDÖ Olumlu Duygu alt boyutunun yüksek, OÖDÖ Dikkat/Dürtü Kontrolü alt boyut ve toplam öz düzenleme puanlarının orta olduğu bulunmuştur. ÇEİÖ Olumlu İlişki alt boyutunun yüksek, ÇEİÖ Bağlanma ve Çatışma alt boyutlarının orta olduğu saptanmıştır. Çocukların OÖDÖ alt boyut ve toplam öz düzenleme puanlarının çocuğun cinsiyet, kardeş sayısı, okula devam etme süresi, baba eğitim, baba meslek ve evde yaşayan kişi değişkenlerine göre istatistiksel açıdan anlamlı bir fark gösterdiği, çocuğun devam ettiği kurum türü, doğum sırası, anne-baba yaş ve anne eğitim değişkenlerinde ise farklılık göstermediği belirlenmiştir. ÇEİÖ Olumlu İlişki, Bağlanma ve Çatışma alt boyutlarının çocuğun devam ettiği kurum türü, okula devam etme süresi, anne-baba yaş, anne-baba eğitim ve evde yaşayan kişi değişkenlerine göre istatistiksel açıdan anlamlı bir fark yarattığı, çocuğun cinsiyet, kardeş sayısı, doğum sırası ve baba meslek değişkenlerinin ise anlamlı bir fark yaratmadığı saptanmıştır. Araştırmada ayrıca babanın çocuğuyla olan olumlu ve çatışmalı ilişkisi ile çocukların öz düzenleme becerileri arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Çocukların babaları ile olan bağlanma ilişkisinin ise çocukların öz düzenleme becerilerinde etkili olmadığı saptanmıştır.