Toplumcu belediyecilik çerçevesinde yerel kalkınma girişimlerinin sosyo - ekonomik değerlendirmesi: Ovacık örneği

Dünyada ülkelerin ekonomik, sosyal ve kültürel yönden birbirine bağımlı hale geldiği, liberal akımın güçlendiği, teknolojik açıdan büyük gelişmelerin başladığı dönemde, Türkiye'de dış dinamiklere paralel iç dinamiklerin etkisiyle, devlet neo-liberal politikalar neticesinde elini doğrudan kamu yatırımlarından çekmeye başlamıştır. Buna göre sağlık, konut, sosyal güvenlik gibi alanlarda piyasacı yaklaşım benimsenmiş sosyal hak ve hizmetlerin sunumunda kamusal değişimler yaşanmıştır. Buna bağlı olarak, tüm dünyada yerel yönetimlerin üstlendiği roller bir değişim sürecine girerken; merkezi yönetimler, yürüttükleri sosyal hizmetlerin sunulması işini yerel yönetimlere devretmiştir. Türkiye'de iç ve dış siyasi ve ekonomik olaylara paralel olarak değişim ve gelişim gösteren yerel yönetimler, 2000'li yıllarda kamu yönetiminde yapılan bir takım düzenlemelerle son halini almıştır. Yerel yönetim literatürüne bilgi edinme, açıklık, şeffaflık ve katılımcılık gibi kavramlar girmiştir. Klasik belediyecilik uygulamaları yerini zamanla sosyal politikaların ön plana çıkarıldığı belediyecilik uygulamalarına bırakmıştır. 2014 yılı sonrasında, Ovacık Belediyesi mevcut belediyecilik uygulamalarının dışına çıkarak, toplumcu belediyecilik anlayışını benimsemiştir. Belediye, doğrudan yerel ve hazineye ait kaynakları ve gönüllü insan gücünü kullanarak elde ettiği gelir ile dezavantajlı gruplar için alternatif ekonomi yaratmaya çalışması açısından ve temel kentsel ihtiyaçlardan içme suyu temininin düşük ücretli olması, ulaşımın ücretsiz olması gibi ekonomi politikaları ile yaptığı uygulamalar ile dikkat çekmeyi başarmıştır. Ovacık ilçesi, gerek nüfus yoğunluğunun ve büyüklüğünün az olması gerekse coğrafi ve iklim şartlarının zor olması sebebiyle, küresel ve ulusal ölçekte rekabet edebilme gücü düşük bir ilçe konumundadır. Küçük ölçekli çoğu belediye gibi, bu belediye de klasik belediyecilik faaliyetlerini sürdürebilmek için bile kısıtlı bütçe, personel ve ekipmana sahipken, sosyal politikalar üretmek için kaynak oluşturma gücü konusunda büyük beklentiler yaratmamaktayken, ilçede tarımsal gelişme dinamiklerinin devreye sokulması, gönüllü ve örgütlü üretim politikalarının benimsenmesi, katılımcı ve şeffaf belediyecilik anlayışı ile Ovacık belediyesi ilçenin yerel kalkınması konusunda 2014 yılı sonrasında bir atılım gerçekleştirmiştir. Ovacık ilçesinin dinamikleri ve dışarıda yarattığı algılar, Ovacık Belediyesi'nin başlattığı tarımsal üretim çalışmaları ve alternatif belediyecilik anlayışı ile değişmeye başlamıştır. Ovacık belediyesince başlatılan girişimleri değerlendirebilmek için, tez çalışması 'yerel yönetim', 'yerel yönetim yaklaşımları', 'yönetişim', 'yerel kalkınma', 'kooperatif' kavramları ekseninde temellendirilmiştir. Ayrıca, ulusal ve kentsel düzeyde sürdürülebilir kalkınmanın sağlanabilmesi için Birleşmiş Milletler tarafından kabul edilen eylem planlarına ve bu eylem planları ile kent ilkelerine dahil edilen beslenme ve gıda güvenliği konularına değinilmiştir. Buna kapsamda, belediyenin, ilçe dışında dikkat çeken girişimlerinin ilçe halkı üzerinde oluşturduğu intiba ile ilçe ölçeğinde yerel kalkınma dinamiklerini harekete geçirip geçirmediği ve sosyo-ekonomik katkı sunup sunmadığı nicel ve nitel araştırma metotları kullanılarak incelenmiştir. Araştırma dahilinde, Ovacık ilçesinde, yerel kalkınma girişimlerini uygulayıcılardan ilki olan Ovacık Belediyesinin son beş yıla ait detaylı faaliyet raporu incelenmiş, yapılan girişimler sınıflandırılmış, bu girişimlerin ilçede bir değişim yaratıp yaratmadığı yerel halk ile yapılan anketler ve ilgili kurumlardan alınan veriler karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. Buna göre, bahse konu girişimlerin ilçeye katkı sunup sunmadığı, yerel düzeyde, ekonomik, sosyal, kültürel, çevresel ve siyasi olarak katkı sağlaması beklenilen yerel kalkınma anlayışı çerçevesinde ele alınmıştır. Ovacık Belediyesinin söz konusu girişimlerinin sürdürülebilirliği tartışılarak çalışma tamamlanmıştır.