Sorgulamaya dayalı fen öğretim yönteminin fen öğretmen adaylarının bilimsel süreç becerilerine, akademik başarılarına ve biyoloji laboratuvar uygulamalarına yönelik tutumlarına etkisi

Bu çalışmanın amacı sorgulamaya dayalı fen öğretim yönteminin kullanıldığı biyoloji laboratuvar uygulamalarının öğretmen adaylarının akademik başarılarına, bilimsel süreç becerilerine ve laboratuvara yönelik tutumlarına etkisini araştırmaktır. Çalışmada ön-test son-test guruplu yarı deneysel araştırma yöntemi benimsenmiş ve süreç bu doğrultuda tasarlanmıştır. Çalışmanın örneklemini oluşturan Buca Eğitim Fakültesi Fen Bilgisi Eğitimi ABD dalında öğrenim gören 68 öğretmen adayı seçkisiz atamayla deney ve kontrol gurubu olarak iki guruba ayrılmıştır. Kontrol gurubunda geleneksel gurup çalışması yöntemi deney gurubunda ise SDFÖ yöntemi kullanılmıştır. Bu bağlamda deney gurubu için Fen Bilgisi Eğitimi ABD okutulan Biyoloji Laboratuvarı II dersinde 6 hafta boyunca yürütülen çalışmada ilk olarak MEB 6, 7 ve 8. sınıf Fen Bilimleri dersi kazanımları da dikkate alınarak ders programı ve çalışma yaprakları hazırlanmış uzman görüşleri alınarak ön uygulamaya tabi tutulmuş ve gerekli düzeltmeler yapılarak işe koşmaya hazır hale getirilmiştir. Akabinde veri toplama araçları hazırlanmış, bu bağlamda revize edilmiş Bloom taksonomisine uygun kazanımları ölçmek amacıyla akademik başarı testi geliştirilmiştir. Bu süreçte; ölçek geliştirme sürecine uygun olarak belirtke tablosu hazırlanmış, belirlenen kazanımlarına uygun olarak hazırlanmış 43 sorudan oluşan madde havuzu oluşturulmuştur. Gerekli uzman görüşleri alındıktan sonra test 102 öğretmen adayına uygulanmış ve elde edilen verilen üzerinden KR-20 testi yapılarak testten istenilen koşulları sağlamayan sorular atılmış ve teste son şekli verilmiştir. Geliştirilen ABT Cronbach's Alpha Katsayısı 0.663 olan 21 maddeden oluşmaktadır. Diğer ölçme araçları literatürde var olan ölçeklerden seçilmiştir. Katılımcıların BSB ölçmede Aydoğdu ve ark. 2007 çalışmasında geliştirilen BSB testi, laboratuvara yönelik tutumlarını belirlemede Nuhoğlu ve Yalçın 2004 tarafından geliştirilen laboratuvara yönelik tutum ölçeği kullanılmıştır. Çalışmanın nitel veri toplama aracı olan açık uçlu sorular ise araştırmacı tarafından geliştirilmiştir. Verilerin çözümlenmesi sürecinde SPSS 20.0 paket programı kullanılmış ve veriler anlamlı hale getirilmiştir. Yapılan analizler sonucunda gurupların ön test ABT puanları arasında anlamlı fark oluşmadığı görülmüş, buna karşın gurupların son test ABT puanları arasında anlamlı farkın ( p<0,05) olduğu ve bu farkın deney gurubu yönünde pozitif olduğu belirlenmiştir. Gurupların kendi içlerinde ABT ön ve son test puanları arasında anlamlı fark gözlenmiş ve bu farkın son testler yönünde olduğu belirlenmiştir. Öte yandan gurupların BSB ön test puanları arasında anlamlı fark gözlenmezken, son testleri arasında yüksek derecede anlamlı farkın olduğu ve bu farkın deney gurubu yönünde pozitif olduğu görülmüştür. Gurupların kendi içlerinde ön ve son test BSB puanları arasında anlı farkın olduğu, bu farkın deney gurubunda son test yönünde pozitifken, kontrol gurubunda ön test yönünde pozitif olduğu anlaşılmıştır. Katılımcı gurupların tutum ön ve son test puanları arasında anlamlı fark gözlenmezken, gurupların içlerinde tutum ön ve son test puanları arasında anlamlı farkın olduğu bu farkın son testler yönünde pozitif olduğu görülmüştür. Çalışmanın nitel verilerini oluşturan deney gurubundan 5 katılımcının açık uçlu sorulara verdiği cevaplardan, katılımcıların bilişsel ve duyuşsal alanda farklı yönlerden gelişme ve olumlu tutumlar oluşturduğu anlaşılmıştır. Sonuç olarak biyoloji laboratuvar uygulamalarında SDFÖ yöntemi geleneksel gurup çalışması yöntemine göre öğrencilerin akademik başarılarının artmasında ve bilimsel süreç becerilerinin gelişmesinde daha etkili bir yöntem olduğu ; buna karşın SDFÖ yönteminin öğrencilerin laboratuvara yönelik tutumları üzerine diğer yöntemden faklı bir etkisinin olmadığı söylenebilir.