turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Demiryollarının gelişimi ve kentleşme olgusuna etkisi

Kentlerin oluşumu ve şekillenmesine neden olan birçok öğe vardır. Bu tezin amacı bu öğelerden biri olan demiryollarının Osmanlı İmparatorluğunun ve Türkiye Cumhuriyetinin sosyal ve ekonomik hayatına etkilerini, özellikle de kentlerinin ekonomik, sosyal, fizik gelişmelerini ağırlıklı olarak da batılılaşma hareketlerine verdiği ivmeyi kanıtlamaktır. Bir kentin limanının olması veya limana yakın olması, karayolu veya demiryolu üzerinde bulunması gelişmesinin önemli nedenidir. Akdeniz ve ön Asya'da kentsel gelişimler incelendiğinde yolların ve ulaşım olanaklarının kentsel gelişimde ne derece etkili olduğunu gözler önüne sermektedir. 19. yüzyılda demiryollarının büyük kentlerde kentsel alanların morfolojinin gelişmesinde büyük rolleri olmuştur. Kentler arasında etkili bağlantılar sağlayarak kentlerin büyümesini etkilemişlerdir. Demir yollan genellikle var olan yerleşmeleri merkezi bir kentte bağlamaya çalışmıştır. Fakat bazen açık arazide de istasyonlar kurulmuştur. Ulaşım akslarına dahil olan bu alanlarda kısa zamanda yeni yerleşmelerin ortaya çıkmıştır. Avrupa'da sanayi devriminin bir ürünü olan demiryolları geçtiği güzergahlarda bulunan kentlerin gelişmesine önemli katkılarda bulunmuştur. Osmanlıda da Demiryolları aşağıda belirtilen katkıları sağlamıştır: Osmanlı güvenlik kuvvetleri uzak vilayetlerine daha kolay ulaşır olmuş iç ve dış güvenlik artmıştır. b-Demiryollarının geçtiği yelerde üretim ve vergi gelirleri artmıştır. c-İstasyon çevresinde kurulan tamir atölyeleri sanayiinin gelişmesine katkıda bulunmuştur. d-İstasyon çevresinde hastane, okul, kafe, lokanta, sinema gibi tesisler kurulmuş bunlar sosyal gelişmeyi hızlandırmıştır. e-Kurulan mahalleler batılılaşmanın öncüsü olmuştur. g-Ulaşım biçimleri globalleşme açısından son derece önemlidir. Osmanlı İmparatorluğunda demiryollarının gördükleri işlevler genelde çevre ülkeler için öngörülen işlevlere uygundur. Batı ekonomisine her gün daha çok katılmak ve daha çok standardize olmak anlamına gelmektedir. Ulaşım ağında demiryolları ile başlayan gelişmeler kentlerde klasik yapılaşmanın değişimi olarak yansımıştır. Bundan böyle dış dünyadaki mimari akımlar, kentsel planlama yöntemleri ve kentsel gelişim şekilleri Batı ile geliştirilen bu ilişkilerden çok boyutlu olarak etkilenecektir Cumhuriyet döneminde demiryollarına daha büyük bir önem verilmiştir. Yeni hatlar üzerinde bulunan kentler demiryollarının sağladığı olanaklardan yararlanmışlardır. Bu dönemde batıdan getirtilen yabancı şehirci ve mimarlara birçok önemli kentlerin imar planlan yaptırılarak batılı kent görüntüleri ile batı anlayışı ve yaşam şekilleri desteklenmiştir. Vurguladığımız öğeler nedeni ile söz konusu olan kentlere insan ve mal akımı hızlanmıştır. Bu gelişmeler daha yoğun ve daha çeşitli üretim öğelerini tekrar harekete geçirmektedir. Yoğun insan ilişkileri yeni düşünce ve yaklaşımların doğuşuna neden olmakta bu da kültür, uygarlık ve refah düzeyini şekillendirmektedir.
Kentsel turizm: İstanbul Tarihi Yarımada'da turizm kümelenmesi

Turizm, boş zamana sahip olan kişilerin bir yerden başka bir yere zamanı değerlendirmek, eğlenmek ve değişik deneyimler elde etmek için giriştiği çabalar toplamı olarak tanımlanabilmektedir. 1950'li yıllara kadar ekonomik büyüme ve kalkınma ile ilgili yapılan araştırmalarda önemi göz ardı edilen turizm sektörünün, 1960'lı ve 70'li yıllarda batı ekonomilerinin gelişimi ile ekonomik önemi anlaşılmaya başlanmış, telekomünikasyon ve enformasyondan sonra 21. yüzyıla damgasını vuran ve her gün gelişen üç temel sektörden biri olmuştur. 1980'lerin başında ücretli iznin ortaya çıkışı ile her ne kadar kıyılara, kırsal ve dağ kesimlerine bir kayma oldu ise de kentsel turizm, turizmin en eski hallerinden biridir. Son yıllarda kentsel turizme olan yoğun ilgi ve kentlerin öne çıkmak adına girdikleri kıyasıya rekabet dikkat çekmektedir. Rekabet avantajı sağlamak açısından geliştirilen kümelenme yaklaşımı, bu amaçla geliştirilen modellerden sadece bir tanesidir. Sektördeki en büyük payı alma adına girilen bu büyük rekabet ortamında bir kültür şehri olan İstanbul da yerini aramaktadır. Bu çalışmada İstanbul'un merkezi konumundaki Tarihi Yarımada profili, gelişim planları incelenecek ve turizm kümelenmesi analiz çalışması yapılacaktır.
Korunan alanlarda imar hakkı aktarımının imar planları üzerinden incelenmesi: Balıkesir örneği

Bu çalışmada, '2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu' kapsamında korunan alanlarda imar hakkı aktarımının uygulanabilirliğini araştırmak amaçlanmıştır. Mevzuat, yargı kararları ve akademik çalışmalar ışığında imar hakkı ve bu hak üzerindeki kısıtlık durumlarını tanımlamaya yönelik örnek uygulamalar incelenmiştir. Mevzuattan kaynaklanan ya da mekansal planlar ile belirlenen yapılaşma veya geliştirme hakkı olan imar hakkı, kazanılmış hak ve meşru beklenti durumları üzerinden değerlendirilmiştir. Kısıtlılık kanuni kısıtlılık, yargı kısıtlılığı ve idari kısıtlılık kaynaklı oluşmaktadır. İdareler tarafından mevzuatın öngördüğü ölçüde takdir yetkisi kullanılarak imar-yapılaşma hakları tanımlanmaktadır. Kültür varlıklarına yönelik koruma alanlarının belirlenmesi imar hakkı kısıtlılığı doğuracak önemli bir husustur. Koruma Bölge Kurulları tarafından sit alanlarında koruma amaçlı imar planları ile tescilli taşınmaz kültür varlıklarının koruma alanlarında yeni yapılanma projeleri ile imar hakkı kısıtlılığı doğuracak kararlar alındığı tespit edilmiştir. Kısıtlanmış imar haklarının İHA programı ile yapılaşmaya açık aktarım alanlarına aktarılması kültürel mirası koruyacak ve mülkiyet hakkı ihlallerini ortadan kaldıracak yenilikçi ve ekonomik bir çözüm olacaktır. Ayrıca imar planlarının hayata geçirilmesi için kullanılan mevcut uygulama araçlarıyla birlikte alternatif olarak İHA uygulama aracının kullanılabileceği değerlendirilmektedir.
İl bazında afet lojistiği: Kocaeli ili örneği

Afet olgusu tarihten günümüze kadar her daim insanoğlu ve çevresi üzerinde etkili olmuştur. İnsanlar doğa olaylarına karşı direnç göstermiş ve zaman zaman engellemeye de çalışmıştır. Bunun sonucunda da büyük bedeller ödenmiştir. Şehirler yok olmuş, insanlar ölmüş, yer alanmış, psikolojik, sosyolojik ve ekonomik yönden hep zarar görülmüştür. Gelişmiş ülkelerin bu anlamda ülkemizden çok fazla yol kat ettiklerini görmekteyiz. 1999 yılında Marmara Bölgesinde yaşadığımız acı kayıplardan sonra, afet yönetimi alanındaki mevcut stratejimiz yetersiz kalmış ve değiştirilmesi zorunlu hal almıştır. Bu kayıplar bize afetlere karşı anlık müdahale yerine, planlı, disiplinli, çok paydaşlı ve geliştirilebilen bir uygulama anlayışını benimsemek gerektiğini göstermiştir. Doğa kaynaklı afetler ülkemizde en çok etkili olan afet türüdür. Bu afet türü içinde bizi en fazla etkileyen depremler olmuştur. Depremlerden sonra afetzedelere çok kısa bir sürede ulaşmak, kurtarma faaliyetlerini yürütmek ve normal hayati koşullar sağlanıncaya kadar lojistik destek sağlamak çok önem arz ettiğini en son yaşadığımız Van ili ve çevresinde meydana gelen depremden görmekteyiz. Bu çalışmada, afet lojistik uygulamaları konusunda, depremlerde çok sayıda kayıplar veren bir il olan Kocaeli'de merkezi ve yerel yönetimin çalışmaları incelenmiş ve bu alanda sorumlu olan kurum ve birimlerle görüşmeler yapılarak oluşturulan afet lojistik sisteminin gelişmiş ülkelerin uygulamaları dikkate alınarak yeniden gözden geçirilmesi sağlanmıştır.
Kentsel tasarımda fiziksel gelişimin doğal süreçlerle entegrasyonu sorunu -İzmir Liman Bölgesi Proje Yarışması örneğinde-

Kentsel yerleşimlerde sağlıklı fiziksel gelişme ve dönüşümün sağlanması için kentsel tasarım ortamında doğal faktör ve süreçlerin fiziksel gelişimi yönlendirici unsur olarak ele alınması gerekir. Bu çalışmada, fiziksel gelişimin doğal süreçlerle entegrasyon sorunu teorik ve İzmir Liman Bölgesi kapsamında ele alınmıştır. Çalışmanın materyalini İzmir Kenti'nin stratejik yönden önemli bir alanı olan İzmir Liman Bölgesi ve burada 2001 yılında yapılan Uluslararası Kentsel Tasarım Fikir Yarışması oluşturmuştur. Yarışma süreci, ödül kazanan projeler ve jüri raporları, İzmir Büyükşehir Belediyesi'ningerçekleştirdiği Yeni Kent Nazım İmar Planı çalışması çalışma konusu bağlamında değerlendirilmiş, kentsel tasarım aracının teorik ve proje yarışması kapsamında işleyişi hususu tartışmaya açılmış, öneriler getirilmiştir.
İmar planlarının uygulanmasında ve kentsel rantın kamuya aktarılmasında kullanılan araçlar - 18. madde uygulaması

rantın kamuya aktarılmasında ülkemizde ve diğer ülkelerde kullanılan uygulama araçlarının incelenmesi, ülkemizde kullanılan önemli uygulama araçlarından biri olan, arazi ve arsa düzenlemesinin her yönüyle incelenerek, uygulamadan ve içerikten kaynaklanan sorunların belirlenmesi, imar planlarının daha iyi uygulanabilmesi ve kentsel rantın kamuyakazandırılabilmesi için mevcut uygulama araçlarının işlevselliğinarttırılmasında kullanılabilecek yöntemlerin, stratejilerin ve içerikteki değişimönerilerinin ortaya konulması bu çalışmanın esas amacıdır. Çalışma sonucunda; kentsel rantın kamuya kazandırılması için ülkemizde kullanılan uygulama araçlarının yetersiz olduğu, uygulama araçlarınıngeliştirilmeleri gerektiği ve yeni uygulama araçlarına ihtiyaç olduğu sonucuna varılmıştır.
İzmir Karşıyaka Çarşısı'nda fiziksel dönüşümün değişen tüketim alışkanlıkları bağlamında incelenmesi

Tüm dünyada son 10-15 yıldır toplumun ve kültürün ağırlık merkezinin belirgin bir şeklide yeni bir yöne kaymasına neden olan niteliksel bir değişim yaşanmaktadır. Söz konusu süreçte modernleşme ve ona paralel olarak kapitalist ekonomi, toplumsal yaşamın ve bireylerin yaşantısını kaçınılmaz olarak hızlı bir biçimde değiştirmiştir. Sürekli olarak artış gösteren değişimlerin nedeni, üretim ve tüketimin niteliğindekideğişimlere dayanmaktadır. Bu aşamanın en temel özelliği üretimden daha çok tüketim olgusunun ön planda çıkmasıdır. 20. yüzyılda kapitalist ekonominin değişim gücü mekansal bir hareketlilik ve değişimi de beraberinde getirmiş, söz konusu güçbenzeri birçok alanda olduğu gibi tüketim örüntülerinde de radikal değişimgerçekleştirmiştir.80'li yıllardan bu yana değişim içerisinde olan ekonomik yapı ve üretim şekilleri kentlerde sosyo-ekonomik, fiziksel ve mekansal değişimler yaratmıştır. Türkiye'de ve İzmir'de 80 sonrası hayata geçen ekonomi politikaları ve planlamanın etkisiyle kentsel mekanlarda önemli değişimler gerçekleşmiştir. Bu değişim bir taraftankentlerin formu ve yoğunluk deseni ile belirginlik kazanırken, diğer yandan da kentsel fonksiyonların kurgusal içeriği bağlamında kendisini ortaya koymuştur. Söz konusu oluşum kentlerin merkez bölgelerinin var olan yapılanmasını da önemli ölçüde değiştirmiştir. Bu bağlamda İzmir'de geçmişşinden günümüze kadar geleneksel bir alt merkez ve önemli bir kentsel mekan olan Karşıyaka Çarşı'sı da yaşanan bu değişim ve dönüşüm sürecinden kaçınılmaz olarak etkilenmiştir. Bu çalışmada söz konusu değişime etki eden faktörler, toplumsal yapı üzerinde meydana gelen değişimler, tüketimin artmasıyla oluşan değişimler ve bu değişimlerin mekana yansımaları araştırılmıştır. Söz konusu değişimler bağlamında Karşıyaka Çarşısı bir örnek alan olarak incelenmeye çalışılmıştır.
Spatial transformations of the waterfront-as an urban frointer case study: Durres a porty city

Öz KIYI BÖLGESİNİN MEKANSAL DÖNÜŞÜMÜ- BİR KENTSEL UÇ-BÖLGE ÖRNEK ALAN ÇALIŞMASI: DURRES LİMAN KENTİ Koçi, Valbona Yüksek Lisans, Şehir Planlama Bölümü, Kentsel Tasarım Tez Yöneticisi: Assoc. Prof. Dr. Güven A. Sargın Ortak Tez Yöneticisi: Assoc. Prof. Dr. Baykan Günay Aralık 2005, 137 sayfa Bu tezde, Arnavutluk'taki Durres liman kentinin kıyı bölgesinin -kent ön-bölgesi- mekansal dönüşümü önceden tanımlanmış zaman dilimi içerisinde araştırılmaktadır: sosyalizm öncesi, dönemi ve sonrası. Bu çerçevede, tezin temel ilgi alanı, kentsel mekan ve çevrenin dönüşümünde morfolojik ve coğrafik koşullar kadar yer alan politik, sosyal ve ekonomik aktörlerin incelenmesidir. Böylece çalışma, belirli bir dönem içerisinde neden - sonuç ilişkisi üzerine kurgulanmaktadır. Çalışmanın amacı, mekanın farklı ve ardıl üç sistem -sosyalizm öncesi, sosyalizm içerisinde ve sosyalizm sonrası) süresince nasıl üretildiğinin, sürece dahil olan aktörler arası kurulan ilşkilerin; betimsel ve karşılaştırmalı bir mekansal çözümleme ile, kıyının fiziksel-programatik unsurlarının gereken sorgulama araçları olarak kullanılması ile anlaşılmasıdır. Üç politik sistemin mekan üretim süreci üzerine olan bilgi ve ilgiyi kentsel yapının önemli bir öğesi olan kıyı alanına yoğunlaştırılması ile bu çalışma, kentte ve sosyal mekanda olan gerçek mekansal dönüşümler üzerine bir kavrayış ortaya koymaktadır. viSonunda, kentsel su kenarı alanlarının bir kıyı durumu olarak sunulması ile 'kıyı' fikri ve onun sosyalist / sosyalizm sonrası kentteki anlamının üzerinde durulmaktadır.
Urban regeneration policy impacts on the future of city-A comparative study in European and the Turkish context

tezin amacı, kentsel dönüşüm kavramının ne olduğunun anlatılması, karakteristik özelliklerinin belirlenmesi, Avrupa'daki kentsel dönüşüm örneklerininbelirlenen çerçevede incelenip, Türkiye'deki kentsel dönüşüm çalışmaları ile kar ıla tırmayı ve kentsel dönüşümün kentlerin gelece i üstündeki etkisini ve gereklili ini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Kentler kültürel, sosyal, ekonomik ve fiziksel güçlerinetkileşiminin bir sonucudur. Bu etkileşim sonucunda kentler de i ime, dönüşüme u ramakta; bunların sonucunda ise kentsel problemler ortaya çıkmaktadır. Ülkeler bu sosyal, ekonomik, fiziksel ve kültürel de i imlere ayak uydurmak, ortaya çıkan kentsel sorunları gidermek ve yeni ihtiyaçları karşılamak amacıyla kentsel politikalargeli tirmektedirler. Kentsel dönüşüm, ekonomik etkinliğini, sosyal fonksiyonlarını ve fiziksel kalitesini kaybetmi kentsel mekanların yeniden geliştirilmesini, iyile tirilmesiniamaçlamaktadır. Bu çerçeve içersinde, öncelikli olarak kentsel dönüşüm kavramının ne olduğu, çalışmanın içeri i ve amaçları ortaya konmu tur. Daha sonra, kentlerinde i imine ve gelişimine sebep olan etkenler belirlenmiştir. Kentsel dönüşüm kavramanınne ifade ettiği, geçmiş ten bugüne kadar olan gelişimi ve de i imi incelenmiştir. Tarihialanlar, kent merkezi, konut alanları, çöküntü alanları gibi kentlerin de i ik bölümlerindekentsel dönüşüm yaklaşımlarının nasıl olduğu, kentsel dönüşümün sosyal, fiziksel, ekonomik ve kültürel amaçları belirlenmi, yönetim ve strateji konuları üzerinde durulmu tur. Belirlenen be farklı Avrupa ülkesinde kentsel dönüşüm süreciningelişimine, politika ve stratejilerine ve bu ülkelerden seçilen kentsel dönüşüm örneklerininbelirlenen çerçevede incelenmesine yer verilmiştir. Bu incelemenin amacı etkili kentsel dönüşümün ana karakteristiğini belirlemektir. Türkiye'deki kentsel dönüşümün gelişimi, ortaya çıkışındaki sebepler ve politikaları üzerinde durulmu ve kentsel dönüşüm çalışmaları Avrupa örneklerindekine benzer bir çerçevede incelenmiştir. Avrupa ve Türkiye kentsel dönüşüm çalışmaları arasında kar ıla tırma yapılmı, başarılı kentsel dönüşümün olması gereken özellikleri ve kentlerin gelece i açısından, önemi ve gerekli ortaya konmuştur..
The role of venture capital in urban and regional development: The case of Ostim

öz KENTSEL VE BÖLGESEL KALKINMADA GİRİŞİM SERMAYESİNİN ROLÜ: OSTİM ÖRNEĞİ Pala, Gökçen Yüksek Lisans, Şehir Planlama Bölümü Tez Yöneticisi: Doç. Dr. M. Melih Pınarcıoğlu Aralık 2005, 116 sayfa Girişim sermayesi, büyüme potansiyeli olan küçük ve orta ölçekli işletmelere finansal destek sağlamanın yanı sıra, ülkelerde girişimciliğin desteklenmesi, teknolojik ilerlemenin sağlanması ve kentsel ve bölgesel kalkınmanın sağlanmasına da önemli katkıda bulunmaktadır. Bu çalışma, ülkemizde girişim sermayesi yatırımlarının sınırlı olmasının nedenlerini araştırmakta ve hem KOBİ'lerin finansal sorunlarının çözülmesinde hem de ülkede kentsel ve bölgesel kalkınmanın sağlanmasında girişim sermayesinin etkinliğinin artırılması için alınması gereken önlemleri belirlemeye çalışmaktadır. Diğer yandan girişim sermayesinin, yüksek büyüme potansiyeline sahip KOBİ'lerin karşılaştıkları yönetim ve teknik sorunların çözümünde etkin bir model olduğu vurgulanmaktadır. Bu amaçla yapılan saha çalışması iki kısımdan oluşmaktadır. İlk kısımda, Ankara'da OSTM Sanayi Bölgesi'nde faaliyet gösteren 100 KOBİ ile anket çalışması yapılmıştır. KOBİ'lerin genel yapısı, kuruluş ve büyüme dönemlerinde finansal sorunlarını çözmek için hangi finansman kaynaklarını kullandıkları, devlet yardımları, girişim sermayesi ve kredi garanti fonu hakkında bilgi seviyeleri vıirdelenmiştir. KOBİ'ler çoğunlukla kısıtlı sermayeli, işletme sahibinin ayın zamanda işletmede yönetici olduğu aile işletmesi özelliğindedirler. İşletmelerin kuruluş ve büyüme dönemlerinde kullandıkları en önemli kaynak öz kaynaktır. Bu işletmelerin yatırım ve ihracat teşvikleri ve teknoloji geliştirme destekleri gibi devlet yardımlarım, kredi garanti fonunu ve girişim sermayesini kullanma oranı düşüktür. Bunun en önemli sebepleri arasında bilgi yetersizliği, nitelikli eleman yetersizliği, bürokratik engeller sayılabilir. İkinci kısımda, Türkiye'de faaliyet gösteren üç önemli girişim sermayesi şirketinin yatırım uzmanı ya da yöneticisiyle ikili görüşmeler yer almıştır. Girişim sermayesi firmalarının amacı, proje değerlendirme süreci ve KÖBİ'lerden beklentileri belirlenmiştir. Girişim sermayesi firmaları, kendilerine önerilen projelerin büyüme potansiyelinin olmamasından sıkıntı duymaktadır. Ayrıca, işletmelerin girişim sermayesine başvuru esnasında sunması gereken finansal bilgileri hazırlayacak yeterli teknik donanıma sahip olmamaları önemli bir sorun olarak tespit edilmiştir. Bu çalışma sonucu elde edilen verilere dayanılarak, Türkiye'deki KOBİ'lerin girişim sermayesi sistemini daha etkin kullanmaları için alınması gereken öneriler ortaya konulmuştur. Bu kapsamda öncelikle devlet yardımlarının -özellikle araştırma ve geliştirme destekleri sağlayan kuruluşların- etkinliğinin artırılması gerekmektedir. İkinci olarak. Kredi Garanti Fonu'nun daha fazla yatırımcıya teminat desteği vermesi için güçlendirilmesi gereklidir. Son olarak da, girişim sermayesine başvurmak isteyen işletmelerin proje geliştirme ve girişim sermayesine başvurma dönemlerinde danışmanlık sağlayacak bir merkezin kurulması önerilmiştir.
Public art in urban space: The case of Yeldeğirmeni, İstanbul

Sanat ve mekan, büyük sosyokültürel değişimlerin etkisinde dönüşen sosyal pratiklerin yansıma alanlarındandır. Büyük sosyopolitik evrilmelere sahne olmuş 1960'ları takip eden dönemde sanat, galeri ve müzelerin dışına taşmaya başlayarak kamusallığını artırmış ve mekan ile arasındaki ilişkiyi daha da kuvvetlendirmiştir. Günlük hayata dahil oluşuyla kamusal sanat, kısa süre içerisinde yayılmış ve mekan tasarımının araçlarından biri olmuştur. Kamusallık ve sanat olgularının sosyal dinamiklere bağlı olarak degişen anlam ve imgelemi sebebiyle, kamusal sanat pratikleri de yeni deneyimlenme şekilleri ile dönüşüm geçirmektedir. Kamusal sanat formlarından biri olan muraller de kent mekanlarında sıklıkla görünmektedir. Fakat murallerin algılanışı, bulundukları mekanın fiziksel niteliği ile oldukça koşullanır durumdadır. Bu bağlamda, araştırmanın başlıca amacı kent mekanı ve kamusal sanatın algılanma kapasitesi arasındaki koşullu ilişkileri ortaya çıkarmaktır. Bu amaca bağlı olarak üretilen tez çalışması, kamusal sanat algısını incelemek adına, yıllık gercekleştirilen İstanbul Mural Festivali kapsamında üretilmiş pek çok murale ev sahipliği yapan Yeldeğirmeni Mahallesi'nin mekansal, görünürlük ve kent manzarası analizlerine odaklanmaktadır.
Türkiye'de prefabrikasyon sanayii'nin yer seçim kararlarının incelenmesi

Ülkemizde yaşanan hızlı kentleşme aynı zamanda plansız kentleşme olgusunu da gündeme getirmiştir. Özellikle büyük kentlerimizde ve Metropoliten alanlarda yaşanan göç olayı, konut, hastane, okul, sosyal ve kültürel binalar gibi barınma eğitim, sağlık ve sosyal hizmetleri karşılayacak yapıların yetersiz kalmasına yol açmaktadır. Bu konularda sunulan arz, talebi karşılayamamaktadır. Bu nedenle geleneksel yapı üretiminden daha hızlı ve ekonomik çözüm arayışları devam etmektedir. Prefabrikasyon teknolojisi yapının tümünde ya da belirli bölümlerinde kullanılarak hız ve ekonomi sağlanabilir. Bu tezde varılmak istenen amaç bu fabrikaların ülkemizdeki sosyoekonomik şartlar, hammadde kaynakları ve diğer fiziksel, ekonomik etkenler göz önüne alındığında hangi yörelerde ve hangi şartların etkisiyle yer seçimi kararı aldıklarının belirlenebilmesidir. Dört bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümünde Yer seçimi kararlarının genel olarak işlendiği 'Yerleşme Kuramı' incelenmiştir. Bu inceleme çevresinde yer seçimine karar verirken etken olan faktörler, sanayinin türleri gibi alt konularda kapsamlı olarak incelemeye dahil edilmiştir. İkinci bölümde ülkemizde sanayinin gelişimi ve yer seçim kararlarının geçirdiği evrim çeşitli başlıklar altında irdelenerek bugün ulaşılan durumu açıklayıcı bazı sonuçlara varılmıştır. Üçüncü bölümde ise tezin amacını oluşturan sanayi türünün dünyadaki gelişiminden başlayarak ülkemizdeki durum ortaya konulmuştur. Prefabrikasyon sanayinin yer seçimi kararlarını nasıl verdiğini saptayabilmek için bu sanayinin özellikleri, dünyadaki gelişimi ve ülkemizdeki durum açıklanmıştır. Dördüncü bölümde ise geçen üç bölümde gerçekleştirilen araştırmalar sonucu bu sanayinin yer seçimi kararı verirken ne gibi faktorle- ren etkili olduğu tahmin edilmiş bu tahmin çerçevesinde bulundukları kentlerin sosyo, ekonomik verileri belirlenmiştir. Daha sonra ise Prefabrike Birliğine bağlı kuruluşlarda gerçekleştirilen anketler sonucunda fabrikaların etken faktörleri belirlemeleri istenmiştir. Anket sonuçlarının ve belirlenen sosyo-ekonomik faktörlerin incelenmesi sonunda 13 tane etken faktör ortaya çıkmıştır. Bu etken faktörler arası korelasyon hesabı yapılarak ağırlıklı etkenlerin saptanması kolaylaşmıştır. Korelasyon çalışması sonunda yapılan anlamlılık sınaması ile prefabrikasyon üretiminin kentleşme oranı, sanayileşme oranı, inşaat sanayiinde çalışan nüfus, kentin GSYİH'den aldığı pay, sanayinin GYİH'den aldığı pay ve inşaat sanayinin GSYİH'den aldığı pay ile arasında anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Beşinci bölümde, yapılan çalışmalar sonucu elde edilen sonuçlar yorumlanarak bu sanayinin yer seçimi kararındaki etkenler ortaya konmuştur. vi-
Arkeolojik sit alanlarındaki kalelerin koruma ve kullanımına ilişkin ortak değerlerin belirlenmesi. Sivas Kalesi örneği

Arkeolojik sit alanlarındaki kalelerin koruma ve kullanımına ilişkin ortak değerlerin belirlenmesi araştırmanın konusunu oluşturmaktadır. Uygulamaya yönelik sorunların aşılmasına katkıda bulunulması amaçlanmıştır. Sit alanları ile ilgili genel tanımlar ve kavramlar açıklanmış, arkeolojik sit alanlarının fiziksel ve niteliksel gruplaması yapılmıştır. Arkeolojik sit alanlarının koruma ve kullanma sorunları yedi ana başlık altında ortaya konmuştur. Bayburt, Anamur, Niğde kaleleri örnekleri irdelenerek bir yöntem oluşturulmuştur. Bu yöntem Sivas Kalesi örneğine uygulanarak koruma ve kullanıma ilişkin öneriler getirilmiştir.
Rethinking roots of socialist city

Kapitalist kentleşme çözümsüz bir çıkmaz içerisindedir. Bu tez kapitalist kentleşmenin içinde bulunduğu çıkmazı bir kez daha vurgulayarak onun karşısına ütopyacı bir bakış açısıyla devrimci bir alternatif olarak sosyalist kenti koymayı amaçlar. Sosyalist kentin ilkelerini geçmişş sosyalist kent deneyimlerinden aldığı referansların ışığında günümüz kapitalist kentinin karşısına yerleştirir. Sosyalist ideolojinin eşitlik, örgütlülük, üretkenlik gibi ilkelerinin nasıl mekansallaştırılabileceği, mekanın kamusallığa ve toplumun sosyalistleştirilmesine nasıl hizmet edeceği, kentsel mekanın nasıl eşit olacağı ve sosyalist kentte kapitalizmin tüketiciliğine karşı üretici güçlerin etkin kılınmasına nasıl hizmet edeceği konularında tartışma yürütür.