turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Ali Haydar Efendi'nin Dürerü'l-Hükkam Şerhu Mecelleti'l-Ahkam adlı eserinin Kitabu'l-Gasp Ve'l-İtlaf'ın incelenmesi

Ali Haydar Efendi'nin Dürerü'l-Hükkam Şerhu Mecelleti'l-Ahkam adlı eserinin gasp ve itlaf adındaki bölümü incelenmiştir. Bu çalışma iki bölümden oluşmaktadır. Giriş'te, eserimizin müellifi olan Ali Haydar Efendi'nin hayatından, ilmi kişiliğinden ve eserlerinden detaylı olarak bahsedilmiştir. Ali Haydar Efendi'nin ilimle ilgili yaptığı faaliyetler tanıtılmaya çalışılmıştır. Yazdığı eserlerle ilgili kısaca bilgi verilmiştir. Birinci bölümde, çalışmamızın konusu olan gasp ve itlaf bölümü hakkında genel bilgiler verilmiştir. Bu bölüm incelenirken Dürerü'l-Hükkam'ın tasnifinden yararlanılmıştır. Konu anlatılırken Mecelle maddeleri verilerek açıklamalar yapılmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde, gasp ve itlaf bölümünün kaynak tespiti yapılmış ve bu bölümde işlenen konu Hanefi mezhebinin muteber kaynaklarıyla karşılaştırılmaya çalışılmıştır. Bölümün kaynakları tespit edilip yazılırken en çok başvurulan kaynaktan başlanarak yazılmıştır.
Avrupa Güvenlik ve İşbirliği teşkilatı sürecinin insani boyutu

'İnsan haklan', son zamanlarda dünyanın her bölgesinde çok konuşulan ve çağdaş medeniyetin bir parçası olarak kabul edilen bir sosyal normlar dizisi olup devamlı ve çok hızlı bir gelişim göstermektedir. Bu çalışmada on dokuzuncu yüzyıldan itibaren dünyamızda gittikçe önem kazanan insan haklan ve temel hak ve özgürlüklerle ilgili uluslararası hukukta oluşan norm ve standartların AGİK/AGİT süreci içerisinde gelişimi AGİK/AGİT belgelerinde yer alan hükümlerin diğer uluslararası belgelerle karşılaştırmaları yapılarak incelenmiştir. Çalışma giriş bölümü hariç dört bölümden oluşmaktadır. 'AGİKTEN AGİK'E' başlığı altında düzenlenen giriş bölümde Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatının 1975 yılında konferans olarak düzenlendiği zamandan günümüze kadar geçen dönemdeki gelişimi tarihsel bir yaklaşımla ele alınmıştır. Bu bölümde ayrıca AGİT'in uygulama alanı ve konusu ele alınarak, bugün oluşmuş örgüt yapısı içerisindeki operasyonel yapısı ve kurumlan incelenmiştir. Birinci bölümde Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatının en kapsamlı çalışma konusunu oluşturan 'İnsani Boyut' sürecinin genel hükümleri ele alınmıştır. Bu bölümde 'insani Boyut' ile ilgili AGİT belgelerinde yer alan genel hükümler, 'insan Haklan, Demokrasi ve Hukukun Üstünlüğü ', İnsan Haklarının Evrenselliği, Doğumdan Gelen İnsan Haklan, insan Haklarının Hükümetlerce Korunması ve Geliştirilmesi, Uluslararası Bir İlgi Konusu olarak İnsani Boyut, Uygulama Yükümlülüğü alt başlıkları altında incelenmiştir. İkinci bölümde önemli insani boyut kararlan, insan haklan ile ilgili diğer uluslararası normlarla karşılaştırılarak incelenmiştir. Üçüncü bölümde insani boyut kararlarının uygulamalarını izleme mekanizmaları, dördüncü bölümde ise insani boyutla ilgili AGİT kurumlan anlatılmıştır.
Çeviride anlaşmazlıkların kaynağı ve uygulamalar ışığında çözüm yolları

ÖZ 'Çeviride Anlaşmazlıklar - Anlaşmazlıkların Kaynağı ve Uygulamalar Işığında Çözüm Yolları' başlıklı bu çalışmayla, çeviri dizgesinin ağırlıklı olarak hukuk dizgesi ile olan bağlantıları, çeviri piyasasından alınan bazı örnekler üzerinden kurulmaya çalışılmıştır. Buradan amaçlanan çeviri piyasasında yaşanan bazı sorunların arka planındaki bağlantılarla nedenleri görebilmek ve bunlar üzerinden olası çözümler üzerinde düşünmeye başlamaktır. Bu amaçla yazılı çeviri sektöründen, yani çeviri büroları ve yayınevlerinin katılımcısı olduğu yazılı çeviri piyasasından sözleşme örnekleri ve bazı mahkeme örnekleri kullanılmış. Türkiye koşullan dayanılarak sektör içinde yaşanan bazı anlaşmazlıklarla ilgili inceleme yapılmış, buradan elde edilen sonuçlar çeviribilim kuramlarıyla. Telif Hakları Yasası ve Noterlik Kanunu'ndaki ilgili hukuki düzenlemelerle ve pratikle ilişkilendirilmiştir. Altyapısı ve teknik işleyişi açısından farklılık göstermesi nedeniyle sözlü çeviri üretimiyle ilgili inceleme bu tezin kapsamı dışında bırakılmıştır.
Eşlerin çocuk üzerindeki velayet hakkı

Toplumun temelini olusturan aile, önceleri tamamen babanın egemen olduğu ve çocukların çocuklarını da kapsayan oldukça genis bir yapıyı karsılarken, günümüzde çekirdek aile de dedigimiz ana, baba ve çocuktan meydana gelen birligi ifade eder olmustur. Çocuklar ile ana ve babaları arasındaki ilişkileri ifade eden velayet, haklar ve yükümlülükleri kapsayançift yönlü bir kavramdır. Zaman içerisinde kavramsal olarak oldukça degisen velayet hakkı, Roma Hukukudöneminde sadece çocuklar üzerinde degil, ailenin tüm bireyleri üzerinde mutlak olarakbabaya verilmis bir hak olarak karsımıza çıkarken; daha sonraları anaya da tanınan bir hakolmustur. Çocukların toplumdaki yerinin önemsenmesiyle birlikte söz konusu hakkınmutlaklık özelligi zayıflamıs, bir takım ödevler de eklenerek velayet kurumu olusmustur. Artıkvelayet, genellikle kabul gördügü üzere, önce çocuk için vardır. Bununla birlikte ana ve babanın kaynagını Anayasa'dan alan hakkıdır. Söz konusu hak, çocugun din egitimindenmallarının sarf edilmesine kadar pek çok alanda karsımıza çıkar. Ana ve babanın, çocukları üzerinde sahip oldukları tüm bu hakların sınırları da kanunlarla çizilmistir. Ana ve babanın, çocugun kendisi ve malları üzerinde sahip olduğu bir takım haklar ve yükümlülükler toplamı olan velayetin, yalnızca hakları kapsayan kısmı tezimizin de konusunu olusturmaktadır. Eslerin çocuk üzerindeki velayet hakkı konusu, asıl olarak Aile Hukukubaglamında ele alınmaktadır.
Özel kişiler tarafından yürütülen kamu hizmetlerinde idarenin denetim ve gözetim yükümlülüğü

Özelleştirme uygulamalarının tüm Dünyada ve Türkiye'de yaygınlaşmasından sonra kamu hizmeti kavramı ve idarenin kamu hizmetleri karşısındaki rolü değişmiştir. Çok sayıda kamu hizmeti artık özel kişiler tarafından yürütülmektedir. Bu gelişmenin etkisiyle idarenin denetim ve gözetim yetkisi önem kazanmıştır. Kamu hizmetlerinin denetimi özel kontrol mekanizmalarına ihtiyaç duyar. Bu türden bir denetimde en önemli rol kamu hizmeti ilkelerine aittir. Özellikle sağlık ve eğitim kamu hizmetlerinde etkin bir denetim süreci söz konusu olmaktadır. Ayrıca bu idari denetimdeki kontrol alanı idare ile özel kişiler arasındaki hukuki ilişkiye de bağlı olmaktadır. Ruhsat, idari sözleşme, ve özel hukuk sözleşmeleri için yapılan denetimler farklı düzenlemelere ve denetim süreçlerine dayanmaktadır
Türk hukukunda önleyici arama

Arama tedbiri de her türlü koruma ve tehlike tedbiri gibi temel hak ve özgürlükleri kısıtlayıcı bir yapıya sahiptir. Konut dokunulmazlığı, aile hayatının gizliliği, vücut dokunulmazlığı gibi hakları kısıtlayabilen bir özelliğe sahip arama tedbiri, kural olarak hakim kararı ile gecikmesinde sakınca bulunan hallerde ise yetkili merciin emri ile gerçekleştirilebilecek bir özelliğe sahiptir. Türk hukukunda dinamik bir yapı arz eden önleyici arama hususu, başta Anayasa'da olmak üzere ilgili mevzuatta sık sık değişiklik yapılan kurumlardan biridir. Tez konusu olarak da bu konunun seçilmesindeki ana sebep herkesin maruz kalabileceği önleyici arama uygulamasının ne olduğu, nasıl icra edilebileceği ve ne olmadığı sorularına cevap verilmek istenmesidir. Bu bağlamda, literatür araştırmasının yanında konuyla ilgili son içtihatlar ve düzenlemeler göz önünde bulundurulmaya çalışılmıştır. Önleyici arama hususunda, uygulayıcılar ve denetleyiciler açısından ilk yapılması gereken değişikliklerin ve içtihatların takip edilerek olası hukuka aykırılıkların mümkünse daha gerçekleşmeden önüne geçilmesi, gerçekleştiyse en erken merhalede bu hukuka aykırılığın giderilmesidir.
Hak arama hürriyeti

LİSANS TEZİHAK ARAMA HÜRRİYETİOnur ÇETİNDokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler EnstitüsüKamu Hukuku Anabilim Dalı İnsan doğadaki varlıkların en akıllısıdır ve bu nedenle tabiattaki herkural insan merkezli olarak ortaya çıkmıştır. Bu zamana değin ortaya atılanbütün insan hakları teorilerinin ortak çabası insanı siyasal sistemin amacı haline getirmek, onun onurlu bir hayat sürmesine imkan tanımaktır. Bunun sağlanabilmesi içinde bireylerin sahip oldukları temel hak ve hürriyetlerin korunması, bu hak ve hürriyetlerin ihlali durumunda da belli yollarınkullanılarak söz konusu haksızlıkların ortadan kaldırılması gerekmektedir. Bu bakımdan hak arama hürriyeti adalet, eşitlik, insan hakları kavramlarınıaçıklamakta ve bu kavramları bünyesinde bulundurmaktadır. Hak arama hürriyeti genel olarak kişilerin bir hukuk devletinde yargı organları önünde davacı veya davalı olarak hak ve özgürlüğünü arayabilmekiçin başvurabilmesi ve iddia, savunma ile adil, hakkaniyete uygun, uyuşmazlıktan önce kurulmuş mahkemeler önünde yargılanma hakkının bulunması olarak tanımlanabilir. Ancak hak arama hürriyeti yargı yolunun dışında farklı bir takım yöntemlerin kullanılmasını da gerektirebilir. Ombdusman, direnme hakkı, sivil itaatsizlik gibi hukuki olmayan bir takım yollar kullanılmak suretiyle de hak arama özgürlüğü kullanılabilir. Hak arama faaliyetinin tam olarak gerçekleştirilebilmesi ve hak arama yollarının herkese hiçbir engel olmadan tamamen açılabilmesi belli ilkelerin varlığını gerektirmektedir. Hukuk devleti ilkesinin geçerli olmadığı devletin kendini hukukla bağlı görmediği, rejimin demokratik usullere dayanmadığıtemel hak ve hürriyetlerin yeterince korunmadığı bir yerde hak aramadan ve böyle bir özgürlükten bahsetmek de mümkün değildir. Bu nedenle çalışmamızda öncelikle bu konulara yer verilmiş, hak arama bu kavramlar üzerine inşa edilmiştir. Hak arama hürriyeti idari, siyasi ve yargısal tüm başvuru yollarını ifade etmektedir. Bu bakımdan idari makamlara ve TBMM'ye dilekçe ile yapılan her türlü başvurular, mahkemelerde davalı veya davacı olarak bulunmak bu hürriyetin ayrı görünümleridir. Bu yüzden hak arama hürriyeti açıklanırkenidareye yapılan başvurular, TBMM'ye dilekçe ile yapılan istek ve dilekler, yargı organlarındaki her türlü işlemler ayrı ayrı ele alınmalıdır.
Türk Hukukunda taksitle satış sözleşmesi

Taksitle satış sözleşmesi, tüketim ekonomisinin, en ödemli araçlarından biridir. Söz konusu sözleşmede, satıcılar karşısında, genellikle ekonomik yönden zayıf olan ve satılan malların nitelikleri yönünden çok az bilgiye sahip olan taksitle mal alıcıları/tüketiciler bulunmaktadır. Bu nedenle, modern hukuk düzenlerinin temel politikalarından biri olan 'tüketicinin korunması 'na, özellikle, çok yaygın bir uygulama alanı olan taksitle satış sözleşmesinde ihtiyaç duyulmaktadır. Nitekim birçok ülkede, taksitle satış sözleşmesinde, alıcıları/tüketicileri korumaya yönelik özel düzenlemeler yapılmıştır. Türk hukukunda da, taksitle mal alıcılarını/tüketicileri korumak amacıyla, Borçlar Kanunumuzun 222. ve devamı maddeleri ile 1995 yılında yürürlüğe giren 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 6. maddesi düzenlenmiştir. Borçlar Kanunumuzun söz konusu maddelerinin hala yürürlükte olması, taksitle satış sözleşmesini, her iki kanun yönünden ayrı ayrı, incelemeyi zorunlu kılmaktadır. Taksitle satış sözleşmesinde, alıcının/tüketicinin korunması, özellikle, taksitleri ödemekte temerrüde düşülmesi, ayıplı mal teslimi ve sözleşmenin koşulları hakkında bilgi verilmesi konularında önem taşımaktadır. Bu konularda, satıcıların, alıcıları/tüketicileri sömürmesini engellemek için, emredici düzenlemeler yapılmıştır.
İslam devlet teorisinde yönetimin / yöneticiliğin maksatları

Tezde, genel olarak İslam hukuku, özel olarak siyaset-i şeriyye eksenin olup müslümanların hayatındaki idare etme ve edilme hususlarında onlara güzel yolu göstermeyi hedeflemektedir. Tez, giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında tezin konusunun önemi ve amacından, konu ile ilgili kaynakların değerlendirilmesinden, bir de konunun kapsamı ve yönteminden bahsettik. Birinci bölümde şeriatı maksatlarına ayırdık. Bu kapsamda ilk önce maksatların kavramlarını, ilk dönem kaynaklarda kullanılmasını, gelişmesini ve maksatların değişik açılardan taksimatını daha iyi anlaşılabimesi için gerekli temel tanıtılmıştır. İkinci bölümü üç kısma ayırdık. İlk önce; devletin unsurları, ikinci kısm İslam devlet teorisi ve devlet başkanının kavramsal mahiyetini, İslam'ın ilk dönemlerinde itikadi ve siyasi akımlar, fukaha ve filozoflar tarafından ne anlamda kullanıldığını, yöneticilikle ilgili hükümleri ve dinamikleri inceledik. Bu bölümün son kısmında ise, yöneticiliğin maksatlarını ele aldık. Bu kapsamda, dini koruma maksadı, dine dayalı yönetim sergileme maksadı, eşitliğin ve özgürlüğün gerçekleşmesi maksadı ve milletin siyasi birliği, bütünlüğü maksadını açıkladık.
Yeni Türk medeni kanununun önalım hakkı konusunda getirdiği değişiklik ve yenilikler

Şuf'a hakkı, hukuk ile tanıştığım günden itibaren gerek öğrencilik hayatımda ve gerekse uygulamanın içerisinde birisi olarak hakimlik mesleğini yürüttüğüm yıllarda üzerinde epeyce kafa yormayı gerektiren hayli teferruatlı ve son derece karışık ve karmaşık bir konu olarak karşıma çıkmıştır. Türk hukuku ile birlikte diğer yabancı hukuk düzenlerinde de sınırlı düzenlemelere karşılık yaygın bir uygulama alanına sahip olmuş, konu üzerinde sayısız eser, makale, bilimsel araştırma ve inceleme yazıları hazırlanmıştır. Bununla birlikte, son dönemde Türk hukuku açısından milat sayılabilecek ve medeni hukukun bütün alanlarında köklü değişiklik ve yenilikler getiren 4721 sayılı yeni Türk Medeni Kanunu ile bu konu yeniden ele alınmış, şuf'a hakkı daha sistematik şekilde düzenlenerek yasal çerçeveye kavuşturulmuştur. Bu çalışmanın konusu, şuf'a hakkı konusunda yeni Türk Medeni Kanununun getirmiş olduğu temel değişiklik ve yenilikleri genel olarak değerlendirmekten ibarettir. Master çalışması seviyesindeki bu akademik çalışmanın yanında asıl amaç ise, öğrencilerin ve ilgisi olan diğer hukukçuların faydalanabileceği bilimsel bir veri tabanı ve toplu bir kaynak oluşturmaktır.
Konsoloslukların kuruluşu, görev ve yetkileri

Konsolosluk kurumu, uluslararası hukuk süjelerinin birbirleriyle ilişki kurmalarında, çıkarlarını korumalarında önemli bir araç olmaktadır. Konsolosluğun yanında diplomasi kurumu da bu araçlardan biridir. Bu iki kurum birbirinden ayrı olarak yorumlanamaz. Zira konsolosluğun tarihi diplomasinin tarihinden öncesine dayanmaktadır. Bu kurumlar aynı zamanda da birbirini tamamlayan kurumlardır. Konsolosluk hukukunun konu olarak iyi anlaşılabilmesi için tarihi gelişiminin bilinmesi gerekmektedir. Konsolosluk ilişkileri günümüzde Konsolos aracılığıyla yürütülür. Konsolos ise kendi ülkesinin haricinde bağlı olduğu devletin ekonomik menfaatlerinin yanında kendi ülkesinin vatandaşlarının haklarını korumakla görevlendirilen resmi bir görevlidir. Konsolosluk ise bir devletin yabancı devlet ülkesindeki ticari çıkarlarını koruyan ve diplomatik nitelikte olmayan çeşitli resmi iş ve işlemleri yerine getiren daireler olarak tanımlanabilir. Devletler arasındaki konsolosluk ilişkileri hakkında imzalanan temel uluslararası metin 1963 tarihli Konsolosluk İlişkileri Hakkında Viyana Sözleşmesi'dir. Bu sözleşme konsolosluk kurumu hakkında yapılan en kapsamlı sözleşme özelliğine sahiptir. Sözleşmede konsolosluk ilişkilerinin kurulması, konsolosluk mensuplarının göreve başlaması ve görevlerinin sona ermesi, konsolosluk mensuplarının bağışıklık ve ayrıcalıkları ile konsoloslukların görevleri gibi çeşitli konular ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Çalışmamızda esas alınacak konu konsolosluk kurumu olacaktır. Diplomasi konusuna ise çalışmamızın amacı doğrultusunda yeri geldiğinde atıf yapılacaktır.
Türk Hukukunda kamu külfetleri karşısında eşitlik ilkesi

Kişiler bir devletin çatısı altında yaşayabilmek için bazı külfetlere katlanmak zorundadırlar. Bu külfetler vatandaş olmanın sağladığı nimetlerin karşılığını oluşturur. Bir düzen dahilinde güven içinde yaşama ve hizmetlerden faydalanma bu nimetlerin en temel olanlarıdır. Hayatın neredeyse her alanında geçerli bir kural haline geldiği gibi her menfaatin karşılığında bir külfet bulunmaktadır. Mecellenin 88. maddesinde ifade edildiği üzere 'Külfet nimete ve nimet külfete göredir'. Hukuk devletinde, vatandaşlar arasında nimetler yönünden herhangi bir ayrım yapılamayacağı gibi katlanılan külfetleraçısından da ayrım yapılamaz. Öğreti ve içtihatlarda kamu külfetleri karşısında eşitlik olarak formülleştirilen ilkenin uygulandığı alanlar incelendiğinde, ilkeye en fazlabayındırlık hizmetleri nedeniyle meydana gelen zararların tazmini konusundabaşvurulduğu görülmektedir. Bununla birlikte bayındırlık hizmetleri haricinde sunulan diğer kamu hizmetlerinin doğal bir sonucu olarak meydana gelen zararlar ile hukuka uygun olarak tesis edilen idari işlemlerden dolayı meydana gelen özel ve olağan dışı zararların da, idari yargı mercileri tarafından ilke kapsamında tazmin edilmesine karar verildiği görülmektedir. İlke kapsamında tazmin edilecek zararların bir el işlemden ya da düzenleyici işlemden kaynaklanmasının ise bir önemi bulunmamaktadır. Diğer bir ifadeyle hukuka uygun düzenleyici işlemlerden kaynaklanan özel ve olağan dışı zararlar da ilke kapsamında tazmin edilecektir. Bir adım daha ileri gidildiğinde ise günümüzde, kanunların uygulanmasından ve akdedilen milletlerarası andlaşmalardan dolayı devletin sorumluluğunun öğretide kabul edildiği ve bu alanda devletin sorumluluğu konusunun kamu külfetleri karşısında eşitlik ilkesiyle izah edildiği görülmektedir.
Türk ve Arnavutluk hukukunda milletlerarası hakem kararlarının tanınması ve tenfizi

Tezimizin konusu, yabancı hakem kararlarının incelemesi olduğundan esas olarak yabancı hakem kararlarının tanınması ve tenfizi ele alınacaktır. Çalışmamızın amacı, öncelikle tahkim ile yabancı hakem kararı kavramlarını açıklamak ve milletlerarası tahkim sonucunda verilen yabancı hakem kararlarını tanıma ve tenfiz aşamasına değinilecektir. Arnavutluk'ta tahkim uygulaması çok yaygın ve gelişmiş olmadığı için Türk ve Arnavutluk hukukunda tahkim kurumu incelenecek ve özellikle yabancı hakem kararlarının tanınması ve tenfizi üzerinde durularak Arnavutluk hukuku bağlamında çözüm önerileri ortaya konmaya çalışılacaktır. Bu açıdan iki farklı devletin mevzuatı ve uygulamasının ele alınması önem taşımaktadır. Türk Hukuku'nda yabancı hakem kararlarının tanınması ve tenfizine ilişkin iki düzenleme mevcuttur: 5718 Sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun ve 1958 Tarihli New York Sözleşmesi. Türkiye'de yabancı hakem kararları, temel olarak MÖHUK'un 60 -63. maddelerindeki hükümlere göre tenfiz olunur. Günümüzde New York Sözleşmesi uluslararası hakem kararlarının tanınması ve tenfizi konusunda en önemli düzenleme olduğu için New York Sözleşmesi uygulama alanı dışında kalan milli sayılmayan hakem kararlarının Türkiye'de tanınması ve tenfizi MÖHUK hükümlerinin uygulanması söz konusu olur. Bu sebeple tezimizde, özellikle hakem kararlarının tenfiz reddi sebeplerini düzenleyen New York Sözleşmesi'nin V. maddesinin hükümleri bilgi verilmiştir.
Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi hükümleri

Hukukumuzda sözleşme serbestisi ilkesi benimsenmiştir. Bu sebepten ötürü kanunlarda düzenlenmeyen ve kendine has nitelikler taşıyan sözleşmeler meydana gelmiş ancak bu sözleşmelere hangi hukuk kurallarının uygulanacağı sorunu oluşmuştur. Özellikle son zamanlarda hızla gelişen inşaat sektörü, değişen ekonomik ihtiyaçlar ve teknoloji sebebiyle inşaat alanında da kanunda düzenlenmeyen sözleşme tiplerine ihtiyaç duyulmaktadır. Örneğin, inşaat sektörünün pahalı bir sektör olması sebebiyle daire satın alamayan arsa sahipleri farklı yollarla daire sahibi olma arayışına girmektedirler. Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi sayesinde, maddi durumu iyi olmayan ve arsasının üzerine inşaat yapamayan arsa sahiplerinin bu ihtiyacı karşılanabilmektedir. Ayrıca, arsa fiyatlarından şikayetçi olan yükleniciler de bu sözleşme türü sayesinde arsa için herhangi bir bedel ödemeden sadece inşaat masraflarını karşılayarak yapımını sağladıkları daireleri satabilmektedir. Özetle; iki tarafın da kazançlı göründüğü arsa payı karşılığı inşaat sözleşmeleri, ihtiyaçtan kaynaklı ve sözleşme serbestisi ilkesi sonucu ortaya çıkan sözleşmelerdir. Ancak bu sözleşmeye hangi hukuk kurallarının uygulanacağı uygulamada sorun yaratan tartışmalı konulardan biridir. Bu sebeple arsa payı karşılığı inşaat sözleşmeleri çeşitli yönleri ile ele alınarak konuya ilişkin karşılaşılan sorunlar bu çalışma ile incelenecek, doktrindeki ve Yargıtay'daki görüşlere yer verilecektir.
Diş hekimliğinde tıbbi uygulama hatalarından doğan cezai sorumluluk

Diş hekimi, dişlerin, diş etlerinin ve bunlarla doğrudan bağlantılı olan ağız ve çene dokularının sağlığının korunması, hastalıklarının ve düzensizliklerinin teşhisi, tedavisi ve rehabilite edilmesi ile ilgili her türlü mesleki faaliyeti icra etmeye yetkili olan kişidir. Diş hekimliği çerçevesinde yapılan tıbbi müdahalelerin tamamı tıp biliminin diğer dallarında olduğu gibi, hasta yararı gözetilerek ve tedavi amacıyla kişilerin vücut bütünlüğünü mecburi olarak bozmaktadır. Söz konusu tıbbi müdahaleler kişinin bedenine doğrudan müdahale niteliğinde olduğundan esasen hukuk düzenimiz bakımından birer haksız fiil ve suç oluşturmaktadır. Öte yandan, diş hekimlerinin yaptığı tıbbi müdahaleler ile oluşan vücut bütünlüğünün bozulmasına yönelik hareketler, hukuk tarafından bir takım temel koşullara uymak kaidesi ile korunmakta ve cezalandırılmamaktadır. Tıbbi müdahalelerin hukuk tarafından korunabilmesi için hukuka uygunluk kuralları kapsamında yapılmış olmaları gerekmektedir. Diş hekimlerinin yaptığı hukuka uygunluğu sağlanamayan müdahaleler ise, Türk Ceza Kanunu kapsamında, vücut bütünlüğünün bozulmasına yönelik diğer suçlarla aynı şekilde cezalandırılacaktır. Önemle belirtilmesi gerekir ki, Türk Ceza Kanuna göre hekimlerin tıbbi hatalarında kast değil, taksirden bahsedilmektedir. Diğer bir anlatımla, diş hekiminin, hekim olmaktan kaynaklanan özen yükümlülüğünü ihlal etmiş ve bu suretle istemese bile bir neticeye sebebiyet vermişse taksirle yaralama ya da taksirle öldürme suçları gündeme gelecektir. Diş hekimlerinin müdahalelerinin, dikkat ve özen yükümlülüğüne ve ülkenin bilimsel standardına uygun olması gerekmektedir. Hukuka uygunluk nedenlerinin sağlanmasının yanı sıra dikkat ve özen yükümlülüğüne uyulmasına rağmen karşılaşılması hastanın ya da doktorun elinde olmadan gelişen, istenmeyen muhtemel sonuçlar komplikasyon olarak değerlendirilmektedir. Ancak dikkat ve özen yükümlülüğüne uyulmadığı ve zararlı sonucun öngörülebilir olduğu durumlar tıbbi uygulama hatası olarak değerlendirilecek ve diş hekiminin cezai sorumluluğu doğacaktır. Çalışmamızda, diş hekiminin hastanın ölümüne ve yahut yer alanmasına neden olan tıbbi uygulama hatalarından doğan cezai sorumluluğu incelenmiştir.
İmar Hukukunda kazanılmış hak

Kazanılmış hak kavramının, idare hukuku alanında, gündelik konuşmalardaki aleladeliği ile kullanılmaya başlandığı gözlenmektedir. Ancak, sıklıkla kullanılmakla birlikte, gerçekte kavramın neyi ifade ettiği, nasıl ortaya çıktığı üzerinde durulmamaktadır. Yargı yerleri tarafından da kavramın ne olduğunun tanımlanmadığı görülmektedir. Hatta yargının, kazanılmış hak olarak değerlendirdiği durumun, gerçekten kazanılmış hak olup olmadığını dahi tartışmadan, kavramı kullanma eğiliminde olduğu dikkati çekmektedir. Kavramın özel hukuk menşeli olması, özel hukuktaki fonksiyonu ile kavramın idare hukukunda kullanılması, sorunları da beraberinde getirmektedir. Bu durumlar dikkate alınarak çalışmada kavramın somutlaşması için evvela 'hak' kavramı üzerinde durulmuş; doktrinde bu kavramın ne şekilde ele alındığı incelenmiştir. Daha sonra, önce medeni hukuk sahasında hakların iktisabı, ardından idare hukuku alanında hakların iktisabı mukayeseli olarak incelenmiştir. Her iki hukuk alanı arasındaki hakların iktisabına dair farklar ortaya konulduktan sonra, idare hukukunda 'kazanılmış hak' kavramı yargının ve doktrinin görüşleri çerçevesinde değerlendirilmiş; bilahare kavram ile aynı anlamda kullanılan ve fakat 'kazanılmış hak'tan farklı birer kavram olan 'terimler' tek tek incelenmiştir. Böylelikle kavramın biraz daha somutlaşması amaçlanmıştır. En nihayetinde ise, imar hukuku alanında kazanılmış hakkın ne olduğu üzerinde mevzuat, Danıştay kararları, İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi kararları ve örnek olaylar bağlamında durulmuştur. Çalışmada, uygulamada kazanılmış hak kapsamında yer almamasına karşın bu kapsamda değerlendirilen hususlara dikkat çekilerek, 'Kazanılmış hak nedir?, 'İdare hukukunda ve imar hukukunda kazanılmış hak nedir?, 'İmar hukukunda kazanılmış hak ne tür fonksiyonlar ifa eder? sorularını cevaplamak amaçlamıştır.