turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Türk romanında Ruslar

Türk Romanında Ruslar ismini taşıyan bu incelemede, içeriğinde Rus kahraman bulunan ya da Ruslarla ilgili değinmeler olan romanlar ele alınmıştır. Başlangıcından günümüze kadar, Türk romancılarının Rusları işleme sebepleri ve onlarla ilgili ürettikleri imajların tespiti araştırmamızın temelini oluşturmaktadır. Tanzimat romanından itibaren Rusya ve Ruslar, Türk romanında öteki olarak yerini alır. Özellikle on sekizinci ve on dokuzuncu yüzyıllarda iki ülke arasında yoğunlaşan savaşlar ve bu savaşlarda ortaya çıkan düşmanlıklar, Cumhuriyet dönemi Türk romanına kadar Rusları işleyen romanlara hakim olan hemen hemen tek konudur. Tanzimat yıllarında Ahmet Midhat Efendi, Rus yayılmacılığını dile getiren ve düşman Rus imajını ilk defa işleyen romancı olarak öne çıkar. Meşrutiyet romanında ise Türkçülük anlayışının etkisiyle Ruslar karşı taraf olarak ele alınmaya devam edilmiş ve Türk milletinin en büyük düşmanı olarak gösterilmiştir. Cumhuriyet dönemine kadar Rusları anlamaya çalışan tek yazar yine Ahmet Midhat Efendi'dir. Cumhuriyet dönemi Türk romanında, Türk-Rus ilişkilerinin tek boyutlu olmaktan çıkması romanlarda da gözlemlenir. Bu dönemde karşımıza çıkan ilk Rus imajı yakın dönemde yapılan savaşların etkisiyle Rusların düşman olarak ele alınmasıdır. Rusya'da Bolşevik Devrimi'nin gerçekleşmesi ise Ruslarla ilgili yeni algılamalar yaratmıştır. Milli Mücadele yıllarındaki Türk-Rus yakınlaşması, bu duruma olumlu ve olumsuz bakan yazarlar tarafından konu edilmiştir. Rusya'daki gelişmelerin bir sonucu olarak Türkiye'ye gelen Beyaz Rusların, özellikle İstanbul'un sosyal hayatı üzerindeki etkileri tüm yönleriyle Türk romanında görülür. Yine Türk romanında Soğuk Savaş yıllarındaki çatışmaların işlenmesi Ruslarla ilgili bir konu olarak belirir. Yazarlar ideolojik bağlılıkları doğrultusunda, Rusya'yı ya şer odağı ya da insanlığın kurtarıcısı bir toplum olarak değerlendirmişlerdir. 1990'dan sonra ise ideolojilerin önemini kaybetmesi ve kültürlerarası yakınlaşmaların artması sonucunda Ruslar daha olumlu özelliklerle karşımıza çıkar. Bu dönemde Soğuk Savaş yıllarındaki anlayışlarla hesaplaşmalar ve 1990 sonrası yeni değerlerle ortaya çıkan Rusya'yla ilgili değerlendirmeler, Türk romanında Ruslarla ilgili daha önce ele alınmayan konulardır. Birbirinin kaderinde yüzyıllardır etkili olan iki ülke ilişkilerinin bütün aşamaları ve kabaca dostluk ya da düşmanlık içeren Türk-Rus karşılaşmaları, bütün yönleriyle Türk romanına yansımıştır. Bu ilişkiler, çeşitli olumlu ya da olumsuz imajlarla beliren pek çok Rus kahraman aracılığıyla iletilmiştir. Türk romanında Rusların izini sürmek Türk yazarlarının ve dolayısıyla Türk toplumunun yabancıya bakış açılarını gösterir. Tarihi ve sosyal olayların etkisinde ortaya çıkan Rus imajları, aynı zamanda Türk yazarlarının zihniyet dünyalarına da ışık tutmaktadır.
Aşık Deryamİ'nin şiirlerinin eleştiri açısından incelenmesi

Aşık Deryami son dönem aşıklarımızdan biridir. Halkın içinden çıkmış ve bu halkın kültürüyle yoğrulmuştur. Hayatının büyük bir kısmını şiire adamış, pek çok maddi ve manevi sıkıntılar çekmiştir. Çok büyük bir aşık olmasına rağmen maalesef hayatında hak ettiği ilgiyi görememiştir. Bu çalışmanın içerisinde eleştirinin tanımı, tarihi gelişimi, edebiyatımızdaki gelişimi, sanatçının hayatı ve şiirlerinin eleştiri açısından incelenmesi şeklinde başlıklar yer almaktadır. Deryami şiirlerinde, toplumun ve devlet kurumlarının aksayan taraflarını, insanların kötü alışkanlıklarını, ekonomik sıkıntıları, sevgilinin vefasızlığı vb. durumları eleştirmiştir. Şair bazı şiirlerinde ağır eleştiriler yapmıştır. Şiirlerinde hakarete, hatta küfre varan eleştirileri görmekteyiz. Aşık, şiirlerinde ironiyi de sıkça kullanmıştır. Çalışmamızın aynı zamanda halk kültürümüzün yapı taşlarından biri olan aşıklık geleneğinin gelecek kuşaklara aktarılması konusunda da araştırmacılara yardımcı olacağı kanaatindeyiz. Prof. Dr. Halil Açıkgöz'ün eseri, kapsamlı bir çalışma olduğundan tezde en fazla faydalanılan kaynaktır. Bunun yanında, tezlerden, halk edebiyatıyla ilgili eserlerden, makalelerden, süreli yayınlardan yararlanılmıştır.
Ayten Demirağ'ın hayatı, sanatı ve edebİ kişiliği üzerine bir inceleme

Ayten Demirağ Kilis'te doğan, İstanbul'da yaşamaya devam eden önemli bir şairdir. Sanatçı Allah, ölüm, rüya gibi metafizik konulara; aşk, İstanbul ve mitolojik ögeler gibi bireysel konulara temas ederek şiirlerini zenginleştirir. Genel itibarıyla İkinci Yeni anlayışına benzer şiirler terennüm ettiği görülse de kendi sanat anlayışını yakalamış bir sanatçıdır. Şiirlerinde kadın duyarlılığı hissedilen Demirağ, poetikasını saf şiir anlayışıyla oluşturur. Bu çalışmada şairin sanatının kaynakları, şiirindeki temalar, dil ve üslup özelliklerinin yanında ahenk ve şekil unsurları ele alınmış, bu doğrultuda çeşitli tespitlerde bulunulmuştur.
Halimi Mustafa'nın Hilye-i Muhammed adlı eseri

Eserde; Hz. Peygamber'in fiziki özellikleri, vasıfları, sözleri, tavır ve davranışları özet olarak aktarılmaktadır. Hem bir insan hem de bir peygamber olarak onun yaşamından kesitler sunulmaktadır. Ana konudan bağımsız olarak verilen kenar yazılarında ise, islami literatüre ait açıklamalar bulunmaktadır.
Zümrüd-i Anka (201-224. sayı) ve Guguk(1-19. sayı) Gazeteleri -inceleme, tahlilİ fihrist, seçme metinler-

Bu çalışmada, 11 Kanun-u Evvel 1340 ve 23 Nisan 1341 tarihleri arasında çıkan mizahi ve edebi üslupla yazılmış metinlerden oluşan Zümrüd-i Anka Gazetesi'nin 201 -224. sayıları ile 2 Ağustos 1340 ve 4 Teşrin-i Evvel 1340 arasında çıkmış olan Guguk Gazetesi'nin 1 -19. sayılarının incelemesi yapılmıştır. Tez dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Tanzimat'tan Cumhuriyet'e mizah gazeteciliği hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde, Zümrüd-i Anka gazetesi hakkında bilgi verilmiş ve gazetenin incelemesi yapılarak yazarların biyografilerine yer verilmiştir. Bölümün sonunda ise yazar adlarına ve konularına göre fihrist yer almaktadır. Üçüncü bölümde Guguk gazetesi hakkında bilgi verilmiş ve gazetenin incelemesi yapılarak yazarların biyografilerine yer verilmiştir. Bölümün sonunda ise yazar adlarına ve konularına göre fihrist yer almaktadır. Çalışmamızın dördüncü bölümde ise seçme metinler bulunmaktadır. Gazeteden örnek sayfalara ise ek kısmında yer verilmiştir.
Uygur Kağanlığı dönemi yazıtlarında söz yapımı

Dil, tıpkı insan gibi canlı bir varlıktır ve devamlılık arz eden bir sistemdir. Bu devamlılık içindeki dil, bir takım yollardan yararlanarak yeni türevler, yeni kelimeler meydana getirmektedir. Söz yapımı, bir dilin kelime üretimini sağlayan en önemli yapıdır. Dilin yapısına uygun olarak meydana gelen türetmeler, dile bir sistem halinde sürekli ve sonsuz sayıda kelime türetme imkanı verir. Eklemeli bir dil olan Türkçenin de söz varlığı büyük ölçüde türetme ve birleştirme esasına dayanır. Orta Asya'nın iç kesimlerinde egemen olan Uygur Kağanlığı, tıpkı Köktürk Kağanlığı gibi kendilerinden sonra gelecek kuşaklara hitap edecek eserler bırakmışlardır. Bu çalışmaya konu edilen Uygur Yazıtları, Türk dili ve tarihi için oldukça önemli kaynaklardır. Çalışmamız, Uygurlardan kalan 11 runik harfli yazıtın söz yapımı bakımından incelemesi amacıyla hazırlanmıştır. Tartışmalı olan bazı ekler ve bu eklerle ile ilgili öne sürülen görüşler derlenmiş, çalışmada farklı düşüncelere yer verilmesi amaçlanmıştır. İncelenen yapım ekleri hakkında pek çok farklı kaynaktan yararlanılmıştır. Metinlerdeki söz yapım ekleri ile Tarihi Türk lehçelerindeki ekler karşılaştırılmıştır. Çalışmanın sonuç bölümünde ulaşılan hedefler belirtilmiş, genel bir değerlendirme yapılmıştır.
Ahmet Midhat Efendi'nin Kainat adlı eserinde Fransa

Ahmet Midhat Efendi, çalışmamıza konu olan Kainat adlı eserin Fransa cildinde Fransa Devleti'ni teşkil eden Frankların sosyal, siyasi ve tarihi yaşamını gözler önüne serer. Ahmet Midhat Tarih'ini kaynaklara ulaşabildiği dönemden başlatarak esere hitam verdiği 1875 yılına kadar getirir. Ahmet Midhat ülkenin siyasi tarihi anlatılmadan önce Fransa Devleti'ni daha net bir şekilde ortaya koymak için öncelikle coğrafyası hakkında ansiklopedik bilgiler verir. Ahmet Midhat'ın Tarih'i dört ana bölüm ve Ahval-i Ahire adı verilen sonuç bölümünden oluşmaktadır. Kainat'ın incelemesi olan tezimiz ise Giriş, Fransa Tarihi'nin İncelemesi, Dizin, Sonuç ve Metin kısımlarından oluşmaktadır.
Kazakistan'da Çimkent bölgesinde sürgünde yaşayan Ahıska Türklerinin kültür çatısı: Doğum, düğün, ölüm adetleri

Gürcistan sınırları içinde yer alan Ahıska bölgesi Türkiye'nin kuzeydoğusunda, Ardahan sınırında çok eski bir Türk yurdudur. Abastuban, Adigön, Aspinza, Ahılkelek, Azgur ve Hırtız gibi önemli yerleşim birimleri ile iki yüzden fazla köyün merkezi olan Ahıska şehri, Türkiye sınırına 15 km mesafede bulunmaktadır. Bölgenin Türk ahalisi Ahıska Türkleri, 1944 büyük sürgün sonrası, bugün dünyanın on farklı ülkesinde yaşamlarını sürdürmektedirler. Farklı coğrafyalarda yaşamak zorunda olmalarına rağmen kendi benliklerine, yani gelenek ve göreneklerine sahip çıkmaları sayesinde soy ve kültür kimliklerini koruyarak gelmişlerdir. 73 yıldır anavatanlarından binlerce kilometre uzakta sürgünde yaşayan Ahıska Türkleri, geleneklerini unutmayıp bunları hala yaşatmaktadırlar. Çalışmamızın konusu, anayurtları olan Ahıska'dan sürgünle giden ve günümüzde Güney Kazakistan'ın Çimkent bölgesinde sürgünde yaşayan Ahıska Türklerinin kısa tarihi, kültürü, düğün ve ölüm adetleri, milli mutfağı ve halk edebiyatı ürünleri oluşturmaktadır. Çalışmamızın asıl konusu olan 'Ahıska kültürünün geçiş dönemleri'ne geçmeden Ahıska Türkleri hakkında genel bilgi verildikten sonra, Ahıska Türklerinin halk kültürünü oluşturan geçiş dönemleri, bayramlar ve kutlamalar, halk inanışları, Ahıska mutfağı, halk edebiyatı ürünleri incelenerek aktarılmıştır. Ahıska Türklerinin kültürüne ait bu detaylarının gelecek nesillere aktarılması açısından son derece önemlidir. Bu nedenle çalışmamızda kaynak kişilerin anlattıkları doğrultusunda Ahıska Türklerinin örf ve adetleri hakkında bilgi verilmeye çalışıldı.
Bilge Karasu'nun öykülerinde yapı ve tema

Yaptığımız çalışmada son dönem yazarlarımızdan Bilge Karasu'nun öyküleri derinlemesine incelenmiştir. Çalışmamızı önemli kılan nokta, yazarın daha önce incelenmeyen eserlerinin tahlilinin yapılması ve okurların eserleri her boyutuyla anlamasına yardımcı olmasıdır. Çalışmamız farklı başlıklara ayrılarak sistematik bir şekilde hazırlanmıştır. Bu başlıkların belirlenmesinde Karasu'nun öykülerindeki yapı ve temalar dikkate alınmıştır. Bu kavramlar açıklanırken geleneksel öykücülüğümüzün ve çağdaş öykücülüğün unsurları göz önünde tutulmuştur.
Dede Korkut Oğuznamelerinde doğa, insan ve mekan ilişkileri

Türk edebiyatında üzerine çok fazla çalışma yapılan ve önemini günümüzde de koruyan sözel edebi metni Dede Korkut Oğuznameleri, bu çalışmaya konu edilmiştir. Türk halkının dünya görüşü, kültürel hafızası üzerine önemli bir kaynak olan Oğuznameler, bu tezde doğa, insan ve mekan ilişkileri açısından incelenmiştir. Yeryüzünün sadece insan ve onun ihtiyaçları için var olmadığı, insan dışındaki canlı varlıkların da yeryüzü üzerinde hakları olduğu düşüncesiyle bir çevre bilincinin oluşturulması gerekliliği günümüz dünyasının tartışılan konuları arasındadır. Yeryüzü kaynaklarının aşırı ve bilinçsizce kullanımı sonucunda ortaya çıkan pek çok sorun, sürdürülebilir bir dünya için çözüme kavuşturulmayı beklemektedir. Ekoeleştiri, söz konusu sorunlara edebiyat ile çözüm getirilebileceğini savunmaktadır. Türk mitolojisiyle birlikte ekoeleştiri kuramının yaklaşımlarından Oğuznamelerdeki doğa unsurlarını incelemede yararlanılmıştır. Oğuznamelerdeki doğa, insan ile ilişkisi ve mekan boyutu ile ilişkisi açısından incelenmiştir. Yapılan inceleme sonucunda, Dede Korkut Oğuznamelerinde doğanın canlı bir varlık olarak yer aldığı, insanın ise doğaya karşı sorumlu, saygılı ve korumacı bir tutum sergilediği görülmüştür. Oğuznamelerde doğa, benzetme unsuru olarak kullanılmasının yanı sıra, fiziki boyutu ile de var olmuş ve kimi zaman olaylara etki eden aktif unsurlar olarak karşımıza çıkmıştır. Böylece, çevre bilinci oluşturmada edebiyatın önemli bir rolü olduğu ve yapılacak yeni çalışmalarla sürdürülebilir bir dünyanın oluşturulmasına edebiyatın da katkı sağlayabileceği sonucuna varılmıştır.
Türkçe polisiye edebiyatta queer bir sapma: Mehmet Murat Somer'in Hop-Çiki-Yaya Serisi

Eleştirmenler tarafından 'edebiyatın üvey çocuğu', 'ucuz edebiyat' gibi tanımlarla yaftalanmış ve 'kaçış yazını' olarak görülerek küçümsenmiş olan polisiye, ne tuhaftır ki, kurallarla en çok kısıtlanan türlerden biridir. Modern kitle toplumunun eğlence araçlarından biri olan polisiyenin, okurların konformizmin bir parçası olmasını sağladığı, bu konformizmin dayanağının da beyaz ve orta-sınıf erkeğin değerleri olduğu öne sürülmüştür. Bu çalışmada, fazlasıyla maskülen uzlaşılar etrafında şekillenmiş olan polisiye türü, kurumsallaşmış bir sınıflandırmayı ve sınırları imleyen 'tür' ve 'cinsiyet' kavramları ekseninde incelenmiştir. Bu kavramları incelemek için Mehmet Murat Somer'in başkahramanı bir travesti olan Hop-Çiki-Yaya serisi birincil edebi metinler olarak seçilmiştir. Tür ve cinsiyet olgularına dair algımızın belli başlı tekrarlar yoluyla inşa edildiği savunulmuş; dolayısıyla türün de cinsiyetin de aslında Judith Butler'ın kavramsallaştırmasından hareketle, performatif ve akışkan oluşlar olduğu iddia edilmiştir. Öte yandan serinin ve baş karakterinin de en nihayetinde belli sınırlara dahil olduğu gösterilmeye çalışılmıştır. Tartışmaya odak olarak da queer kavramlar ile polisiye türünün kesişimleri ve bunların Somer'in serisindeki izdüşümleri seçilmiştir.
Türk edebiyatındaki seyahat yazılarında doğu ve batı medeniyeti gözlemleri (1886-1922)

Medeniyet araştırmaları bünyesinde yapılan çalışmalarda seyahat yazıları, birincil kaynaklar olarak literatürde yer alır. Seyahat yazılarındaki gözlem ve tespitlerden hareketle toplumlardaki medeniyet değişimleri, daha yakından takip edilebilir. Türk edebiyatının 1886- 1922 yılları arasından seçilen seyahat yazıları üzerine gerçekleştirilmiş bu çalışmada, Doğu ve Batı coğrafyalarıyla alakalı seyahat metinlerindeki gözlemler, kronolojik bir şekilde analiz edilmiştir. Yapılan analizde seyyahların gözlem ve tespitleri belli başlıklar etrafında tasnif edildikten sonra karşılaştırmalı bir bakış açısıyla incelenmiştir. Batı perspektifinde gelişen modernleşme süreciyle paralel olarak seyahatlerin arttığı bu dönemdeki seyahat metinlerinden hareketle, seyahat yazılarının medeniyet değişimindeki rolü değerlendirilmiştir.
Latife Tekin'in yapıtlarında büyülü gerçekçilik

Latife Tekin (d. 1957), Türk edebiyatına önemli yenilikler getirmiş yazarlardan biridir. 1980 sonrası Türk edebiyatına damgasını vuran Tekin'in ilk dönem yapıtları, köylerden büyük kentlere göç edenleri, yoksulları konu edinir. Türk romanında daha çok, gerçekçi ve toplumcu gerçekçi bir bakış açısıyla yansıtılan bu toplum kesimi, Tekin'in romanlarında 'büyülü gerçekçi' bir bakış açısıyla anlatılmıştır. Bu tezin amacı, Latife Tekin'in yapıtlarını büyülü gerçekçilik yönünden değerlendirerek, onun bu tarzın anlatım tekniklerini nasıl kullandığını incelemektir. Yazarın yapıtları, günümüze dek birkaç değerli inceleme dışında kapsamlı olarak değerlendirilmemiştir. İlk romanı Sevgili Arsız Ölüm (1983), yayımlanışının ardından birçok tartışmaya konu olmuştur. Bu tartışmaların bir kısmı, yapıtın 'gerçekçi' veya 'toplumcu gerçekçi' olup olmadığı üzerinedir. Latife Tekin'in, Gabriel Garcia Marquez'in Yüz yıllık Yalnızlık' im (1967) taklit ettiği iddiaları ise, bu roman hakkında yapılan tartışmaların diğer bir kısmını oluşturur. 1984 yılında yayımlanan Berci Kristin Çöp Masalları da yine gerçekçilik yönünden değerlendirilmiştir. Tekin, ilk romanında olduğu gibi, bu romanında da köy gerçekliğini ve varoşlardaki yaşamı, sözlü edebiyattan ve Latin Amerika kökenli büyülü gerçekçilikten yararlanarak yansıtmıştır. Tekin, her iki yapıtında da, sözlü edebiyat türlerinin içeriğini ve biçimlerini kullanır; fakat, ikinci yapıtında daha çok bu türlerin melezleştirilmesi söz konusudur. 1989'da yayımlanan Buzdan Kılıçlar 'da ise, büyülü gerçekçiliği eleştirel bir değerlendirmeye tabi tutarak, ona özgün bir yorum getirir. Büyülü gerçekçi bir bakış açısıyla yazılan bu yapıtlar, gerçekçiliğin veya toplumcu gerçekçiliğin ölçütleriyle değerlendirildiğinde, onların biçimsel özgünlükleri ve içerikleri yeterince incelenmemiş olacaktır. 'Taklit' nitelemesi ise, yazarın Latin Amerika kökenli büyülü gerçekçilikten nasıl yararlandığının gözden kaçmasına neden olacaktır. Bu tezde, Tekin'in yukarıda adı geçen üç romanı değerlendirilmiştir. Bu değerlendirmenin sonucunda, yazarın yapıtlarında gerçekçiliğe veya toplumcu gerçekçiliğe göre kusur olarak gösterilen özelliklerin, onun büyülü gerçekçi anlatım tekniklerini ustaca kullandığının göstergeleri olduğu görülmüştür. Yazarın yapıtlarındaki büyülü gerçekçiliğin ise, 'taklit' değil, özgün ve yerli olduğu sonucuna varılmıştır. Tekin, dışardan aldığı tekniği yerli malzeme ile sentezleyerek, özgün ürünler vermiştir; yapıtlarında yerli bir büyülü gerçekçilik söz konusudur.
Diken mizah gazetesinin incelenmesi

Edebiyat alanında karikatürü de içeren mizah çalışmalarının sayısı oldukça sınırlıdır. Toplumsal eleştirinin en uç noktası olan karikatür ve mizah, savaş, siyasal baskılar ve kargaşa dönemlerinde toplumlara yol göstermiş ve zayıf halkın sesi olmuştur. 1918- 1922 yılları arasında 72 sayı çıkan ve Sedat Simavi tarafından yayımlanan Diken mizah gazetesi, Mütareke ve işgal yıllarında, hatta Milli Mücadele'nin başlangıcında, gerek yazı gerekse karikatürle İstanbul ve Türk halkının sıkıntılarım, acılarım dile getirmiş olan önemli bir yayındır. Diken mizah gazetesi içerdiği karikatür, şiir ve düzyazılarla Türk toplumunun zihinsel haritasında da önemli bir kilometre taşıdır.
Eski Türkiye Türkçesinde kiplik

Anlam bilimin yoruma açık ve çoğunlukla bağlama dayalı bir parçası olan kiplik; konuşurun duygularını, düşüncelerini, isteğini anlatmasını sağlayan; sunulan bilginin gerçekleşme ihtimalini ortaya koyan, konuşurun dinleyiciyi çeşitli yönlerden yükümlü tutabildiği vb. ifade biçimlerinden oluşmaktadır. Genel olarak kiplik bilgi ve yükümlülük kipliği olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Ayrı bir kavram olarak değerlendirilse de kip ile kiplik kavramı arasında yakın bir ilişki vardır. Çünkü kip, sunulan düşüncenin kiplik değerini belirleyen gramatik bir biçimdir. Kiplik işaretleyicilerinin belirlenmesinin yanı sıra kiplik geçişlerinin de ortaya çıkarılması önemlidir. Bu nedenle tezimizde art zamanlı bir çalışma yapılmıştır. Giriş bölümünde kiplik kavramı ve sınıflandırmaları hakkında bilgi verilmiştir. Çalışmamızın ana kısmını İsteme Kipliği, Olasılık Kipliği ve Gereklilik Kipliği Bölümleri oluşturmaktadır. Son olarak değerlendirmemizin yer aldığı Sonuç ve yararlandığımız kaynakları belirttiğimiz Kaynakça bölümleri bulunmaktadır.
Tarım ve hayvancılık etrafında gelişen folkor pratikleri Osmaniye örneği

Tarımın ve Hayvancılığın, toplum yapımızdaki yeri ve önemi, tartışılmaz bir gerçektir. Bu yüzdendir ki; toplumu var eden değerlerin teşekkülünde; hayatı anlama ve yorumlamada, bu yapının etkisinin, boyutlarını ve dünyayı algılamadaki geçerliliği göstermesi bakımından, işlediğimiz konunun önemi tartışma götürmez bir realitedir. Lakin her konuda olduğu gibi; toplumdaki değişimlerin önüne geçmenin imkanı yoktur. Ama bu değişimler ve dönüşümlerde neleri kaybettik? Neleri dönüştürdük ve dönüştürdüklerimize; hayatımızda uygulama alanı verdik mi? İşte bunların peşinden giderken; eskiyle yeniyi, birleştikleri noktalardan, ayrıştıkları noktalara kadar, sebep ve sonuçlarıyla kitabımıza aktarmayı görev bildik. Doğrudan sahaya inerek, birebir yapılan çalışmalarla ve bu alanda yazılmış eserlerden yararlanmak suretiyle; kültürel sürekliliğin izlerini sürerek, kültürde ölmezliğin, kültür değişimindeki varoluşunu ortaya koyduk.
12 Mart romanları tematik inceleme (1970 - 1980)

Bu tezin konusu 1970- 1980 yılları arasında yayınlanan '12 Mart' dönemini anlatan romanların tematik yönden incelemesidir. '12 Mart askeri darbesi' 1971 yılında gerçekleşmiştir; ancak Melih Cevdet Arıday'ın 1970 yılında yayınlanan Gizli Emir adlı romanı, '12 Marf'ın ilk habercisi olarak kabul edildiği için biz çalışmamızı 1971 yılından değil, 1970 yılından itibaren başlattık ve 1980 yılıyla sınırlandırdık. Çalışmamızı on yıllık bir zaman dilimiyle sınırlandırmamızın nedeni ise 12 Eylül 1980 yılında Türkiye'de yeni bir 'askeri darbe' yaşanmış ve Türk Edebiyatı'nm, bu dönemle birlikte yeni bir döneme girmiş olmasıdır. Bu çalışmada ilk önce, '12 Mart'ın sosyal-siyasi ve ekonomik nedenleri değerlendirilmiş, Melih Cevdet Anday'in Gizli Emir (1970), Çetin Altan'ın Bir Avuç Gökyüzü (1974), Pınar Kür'ün Yarın... Yarın (1976), Demirtaş Ceyhun'un Yağmur Sıcağı (1976), Adalet Ağaoğlu'nun Bir Düğün Gecesi (1979), Selim İleri'nin Cehennem Kraliçesi (1980) adlı romanlarının '12 Mart'ı nasıl anlattıkları incelenmiştir. Ardından Çetin Altan'ın Büyük Gözaltı (1972), Tarık Dursun K.'nın Gün Döndü (1974), Erdal Öz'ün, Yaralısın (1974), Früzan'ın 47'liler (1974), Emine Işmsu'nun Sancı (1974), Sevgi Sosyal'ın Şafak (1975), Yılmaz Güney'in Sanık (1975), Samim Kocagöz'ün Tartışma (1976) adlı romanlarının özetleri verilerek, bu yapıtlar tematik açıdan incelenmiştir. Bu dönem romanlarında belli başlı dört ana temanın ele alındığı tespit edilmiştir. Bunlar, 1. Burjuvalaşma ve feodal yapıdaki çözülmeler, 2. Öğrenci olayları, grev, baskın, sorgulama, işkence ve hapishane, 3. Aşk, kadın, cinsellik, 4. Kişisel çatışmalar, şeklinde sıralanabilir.
Annagılç Meteci'nin bütün şiirleri (giriş -inceleme-metin ve sözlük

Meteci (1824-1884) klasik Türkmen edebiyatının önemli şahsiyetlerinden biridir. Meteci'nin şiMerinin bugün elimize geçmesinde en önemli pay Halli Bahşi'ye aittir. Meteci'nin şiMerinin yer aldığı el yazmaları bugün Türkmenistan Bilimler Akademisi Kol Yazmalar Bölümü'nde 41, 60 -61, 76, 80 -81-82, 127, 160, 276, 311, 439, 660, 696, 847, 887, 958, 1027, 1111, 1164, 1179 numaralı defterlerde saklanmaktadır Toplam 46 şiiri tespit edilen Meteci, şiirlerinde değişik nazım birimlerini kullanmıştır. Mısra sayısı bakımından en fazla dört mısradan meydana gelen bentler kullanmakla beraber, şair beş mısralık bentlerden de faydalanmıştır. Bütün şiirlerini hece vezni ile söyleyen şair, şiirlerinde en çok yarım kafiyeyi kullanmış ve 'kafiye kulak için' anlayışını benimsemiştir. Şair, şiirlerinde hem kelime hem de eklerden oluşan rediflere yer vermiştir. Şairin şiirlerinde muhteva yoğunluğu bakımından aşk ve sevgili ile ilgili şiirler birinci sırada yer almış, 46 şiirin 21 tanesi bu konuya ayrılmıştır. Şairin geriye kalan 25 şiirinde kahramanlık, yiğitlik, at, fakirlik, çiftçilik, vb. gibi konular işlenmiştir. Şiirlerin dil özelliklerine bakıldığında, şiirlerdeki ses ve şekil bilgisi özelliklerinin büyük ölçüde bugünkü Türkmen Türkçesi ile aynı olduğu söylenebilir. Bununla birlikte şiirlerde az da olsa Çağatay Türkçesi özelliklerinin olduğu görülmektedir. Meteci şiirlerinde toplam 6.107 kelime kullanmıştır. Ancak 6.107 kelime madde başı olarak sıralandığında 1840 şeklinde değişmektedir. 1840 kelimede kökeni Türkmen Türkçesi olan kelimeler birinci sırada yer alırken, sırayı Farsça ve Arapça kelimeler takip etmektedir. Meteci'nin şiirlerinde kullanılan ve üsluba doğrudan tesir eden kelimelerin türleri oranlarına göre şu şekildedir: İsimler, fiiller, edatlar ve zamirler. Meteci, isimleri diğer kelime türlerinden fazla kullanmıştır. Şair şiirlerinde ahengi sağlamak ve anlamı pekiştirmek amacıyla ek, kelime ve mısra tekrarlarım da kullanmıştır. XTX. yüzyılın önemli şahsiyetlerinden biri olan Meteci şiirleri ile hem dönemin klasik Türkmen edebiyatında hem de kendisinden sonra gelen Türkmen şairler üzerinde etkili olmuştur.