Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesine başvuran çocuk hastalarda tanısal amaçlı troponin kullanımının geriye yönelik değerlendirilmesi

Troponin tetkiki yakın geçmişşte tanımlanmış bir test olup özellikle akut koroner sendromda olmak üzere miyokardiyal iskemiyi erken aşamada tanımamızda çok önemli bir yere sahiptir. Çocukluk çağında erişkinlerin aksine akut miyokardiyal iskemi çok nadir görüldüğü için hangi durumlarda tetkikin kullanılacağı ile ilgili belirsizlikler vardı. Bu çalışmanın amacı çocuk popülasyonda troponinin tanı ve prognoz değerini troponin tetkiki istenen hastaların dosyalarını geriye yönelik olarak inceleyerek belirlemektir. Bu çalışmaya Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hastanesinde 01.01.2016-30.11. 2017 tarihleri arasında troponin tetkiki istenilen 1663 hasta dahil edildi. Hastaların %6'sının (99 hasta) troponin değeri eşik değeri olarak belirlenen 0,06 ng/ml üzerinde saptandı. Bu sonuç bize troponin tetkikinin birçok hastada gereksiz istenmiş olabileceğini düşündürmüştür. Yaş ortalaması 11,4 4, 65 yıl ve yaş median değeri 12 yıl idi. Tetkik en sık %46 oranı ile 13-18 yıl aralığında istendi ikinci en sık %28 oranı ile 9-12 yıl aralığında istendi. Troponin değeri negatif olan hastaların (Ortalama= 11,7 yıl) yaş ortalaması, pozitif olan hastalara (Ortalama=7, 6 yıl) göre istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde daha yüksekti. Çalışmamıza dahil edilen tüm hastaların başvuru sebepleri incelendiğinde %71, 1 oranında göğüs ağrısı, %10, 7 oranında çarpıntı, %10, 6 oranında nefes darlığı, %7,6 oranında üst solunum yolu enfeksiyonu semptomu gözlendi. Troponin değeri pozitif olan hastaların aldıkları tanılara göre incelendiğinde en sık rastlanan tanılar dilate kardiyomiyopati, perinatal asfiksi, miyokardit, miyoperikardit, zehirlenme, pnömoni, sepsis, perikardit idi. Troponin değeri yüksek saptanıp herhangi bir sebep bulunamayan hastalar izole troponin yüksekliği olarak sınıflanmış olup çalışmamızda 14 hastada izole troponin yüksekliği saptanmıştır. Toplam 14 hastaya ECMO desteği yapılmış ve bu hastaların 11'i troponin pozitif hastalardan oluşmaktadır. Çalışmamızda incelen troponin pozitif 21 hasta kaybedilmiştir. Çalışmamızda troponin pozitif olan hastaların %47,9'unde (N=48) daha önce bilinen bir hastalık vardı. Daha önce bilinen kardiyak hastalığı olanlarda kardiyak hastalığı olmayanlara göre troponin değeri pozitifliği daha sık görülmektedir ve bu ilişki istatistiksel olarak anlamlıdır. Çalışmamızda troponin ölçümleri ile CKMB ölçümleri arasındaki ilişkiyi troponin ölçümlerinde birinci ölçüm ile CKMB ölçümü arasından anlamlı derecede pozitif korelasyon gözlenmiştir. Çalışmamızda troponin tetkikinin büyük bir kısmının (%76) acil servislerden istendiği gözlenmiş olup bu durumun ülkemizde uygulanan sağlık sistemi nedeniyle acil servislerdeki yoğun hasta trafiği içinde hekimin kısa sürede doğru karar verip kardiyak patolojileri dışlamak troponin için bir tarama testi gibi kullandığını düşündürmüştür. Troponin tetkiki bir tarama testi değildir ve anamnez-fizik muayene ve sonrasında yapılabilecek ilk basamak tetkikleri olan EKG-akciğer grafisi ile öncelikle miyokardiyal iskemi ya da hasarlanma düşünülen hastalarda erken aşamada miyokardiyal hasarı saptamamızı sağlayan hassas bir belirteçtir. Çalışmamızda artmış troponin değerlerinin çocuk hastalarda çeşitli klinik senaryolarda tanısal ve prognostik bir rol oynadığını, hastaneye yatış oranlarının, yoğun bakım kabul oranlarının, ECMO oranlarının ve ölüm oranlarının bu hastalarda daha sık olduğu gösterilmiştir. Çalışmamızda troponin değeri yüksekliği saptanan 14 hastada herhangi bir sebep bulunamamış olup troponin yüksekliğinin bazı durumlarda akıl karıştırıcı sonuçlara yol açabileceği ve gereksiz birçok ek tetkiklere yapılmasına neden olabileceği sonucu çıkartılmıştır. Sonuç olarak troponin tetkiki doğru hastada doğru klinik durumlarda istendiğinde tanı ve prognoz açısından bizim için önemli bilgiler verebilirken gereksiz durumlarda bu tetkikin istenmesinin hem zaman-kaynak israfına neden olabileceği hem de hekimin-hastanın-ailenin yersiz endişeye kapılmasına yol açabileceği unutulmamalıdır.