turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Anonim şirketlerde şirket ele geçirmelerine karşı savunma mekanizmalarından biri: 'Poison pills' ve Türk hukukunda uygulanabilirliği

Savunma mekanizmaları, sermaye piyasaları geniş ve derin yapılı olan Anglo-Amerikan hukukunun ürünü olan pay alım teklifleri yoluyla şirket kontrolünün ele geçirilmesini önlemek amacıyla geliştirilen yöntemlerdir. Uzlaşmasız bir ele geçirme tehditi altında olan hedef şirket kimi zaman ele geçirme amaçlı yapılan pay alım teklifini bertaraf edebilmek kimi zaman teklif şartlarının hedef şirket ve pay sahipleri lehine revize edilmesini sağlamak amacıyla çeşitli savunma mekanizmalarına başvurabilmektedir. Anılan savunma mekanizmalarından biri 'poison pills'tir. 'Poison pills' genel olarak mevcut ya da potansiyel bir ele geçirme teklifine karşı, kimi zaman kuruluşta esas sözleşmeyle kimi zaman genel kurul tarafından yetkilendirilen hedef şirket yönetim kurulu tarafından ihdas edilen ve ele geçirme girişiminin başlaması durumunda hedef şirket pay sahiplerine şarta bağlı haklar tanıyan bir yöntemdir. Karşılaştırmalı hukukta 'poison pills'in kullanımı her bir hukuk sisteminde farklılık arz etmekle birlikte 'poison pills'e yönelik eleştiriler genel olarak pay sahipleri arasındaki eşitlik ilkesine aykırılık teşkil etmesi hususunda toplanmıştır. Bundan hareketle bu çalışmada öncelikle öncelikle pay alım teklifleri yoluyla şirket kontrolünün ele geçirilmesi ve savunma mekanizmalarına genel yaklaşım, 'poison pills'in savunma mekanizmaları arasındaki yeri, çeşitleri, uygulanma şartları ve uygulama yetkisinin hangi şirket organına ait olduğu incelenerek ve Türk hukukunda 'poison pills'in uygulanabilirliği meselesi ortaya konulmuştur.
Hukuki işlemden doğan taşınmaz rehni

Teminat, alacaklıya borcun ifa edilmemesi halinde, asıl borçlunun veya bir üçüncü kişinin malvarlığı değerlerine başvurma imkanı veren hakları ifade eden müessesedir. Bu anlamda teminat, kişisel ve ayni teminat olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Çalışmanın konusu, bu ana başlıklardan ayni teminatın bir alt türü olan taşınmaz rehni ve özel olarak hukuki işlemden kaynaklanan taşınmaz rehnidir. Ayni teminat başlığı altında incelenen taşınmaz rehni ile, Türk Medeni Kanununda ipotek, ipotekli borç senedi ve irat senedi olarak düzenlenmiştir. Buna karşılık ipotekli borç senedi ve irat senedine kıyasla çok daha bilinir olması ve daha kolay ve etkili koruma sağladığı düşüncesiyle taşınmaz rehninin ülkemizdeki uygulaması ipotekten ibaret olmuştur. Çalışmada, kanundan kaynaklanan taşınmaz rehni inceleme konusu edilmeksizin hukuki sebebi bir rehin sözleşmesi olan hukuki işlemden doğan taşınmaz rehni kapsamlı olarak ele alınmıştır. Bu kapsamda çalışmada, teminatın temel prensiplerine ve taşınmaz rehninin diğer taşınmaz teminatı türleriyle karşılaştırmasına yer verildikten sonra, hukuki işlemden doğan taşınmaz rehni, taşınmaz rehninin temel ilkeleri ve taşınmaz rehni türleri ele alınmıştır. Çalışmada ayrıca, hukuki işlemden doğan taşınmaz rehninin kurulması ve kazanılması hususları ile taşınmaz rehninin sona ermesi ve özellikle taşınmaz rehninin paraya çevrilmesi konuları ayrıntılı olarak incelenmiştir.
Türk iş hukuku'nda sözleşme özgürlüğünün kapsam ve sınırları

Sözleşme özgürlüğü, temel olarak Borçlar Hukuku'nda düzenlenmiştir ancak öneminden dolayı özel hukukun birçok alanında uygulanabilmektedir. Sözleşme özgürlüğüne göre taraflar, kanundaki temel sınırlara uymak şartıyla bir sözleşmenin içeriğini istedikleri gibi belirleyebilecektir. İş Hukuku'nda da temel olarak sözleşme özgürlüğü benimsenmiştir. Fakat bu özgürlük, sosyal ve ekonomik düşüncelerle bir takım sınırlandırılmalara tabi tutulmuştur. Buna göre işveren için kimi durumlarda sözleşme yapma yasakları getirilmişken kimi durumlarda da sözleşme yapma zorunluluğu öngörülmüştür. İş Hukuku'ndaki sözleşme özgürlüğünün kapsam ve sınırlarının anlaşılabilmesi için sözleşme ve özgürlük kavramlarının ayrıntılı olarak incelenmesi ve sonrasında da sözleşme özgürlüğü kavramının özellikle Borçlar Hukuku, Anayasa Hukuku, Medeni Hukuk, Roma Hukuku ve Uluslararası Sözleşmeler açısından ne anlam ifade ettiğinin irdelenmesi gerekir. İşte bu amaç doğrultusunda konu, sistematik olarak incelenecek ve varılan sonuç da vurgulanacaktır
Türk Hukuku ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi açısından temel bir insan hakkı olarak adil yargılanma hakkı

Adil yargılanma hakkı insanlık tarihi boyunca ulusal ve uluslararası birçok hukuki ve siyasi belgede koruma altına alınan en temel insan haklarından biridir. Adil yargılama, yargılama makamları tarafından bir yükümlülük iken kişiler bakımından ise haktır. Adil yargılanma hakkı ve bu hakkın unsurları Türk hukuk sistemimizde Anayasamızda da düzenlenerek koruma altına alınmıştır. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nde düzenlenen adil yargılanma hakkının temel unsurları yasayla kurulmuş bağımsız ve tarafsız yargı yeri önünde yargılanma hakkı, makul sürede yargılanma hakkı, aleni ve hakkaniyete uygun yargılanma hakkı ile masumiyet karinesidir. Ayrıca ceza yargılamasında sanıklara tanınan asgari güvenceler de bu hakkın doğrudan bir diğer unsurudur. Bireylerin hukuk düzeni içerisinde doğuştan sahip oldukları ve sonradan kazandıkları hakların korunmasının en temel güvencesi, hukuk devleti ilkesinde yargılamaların adil bir şekilde yürütülmesidir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne yapılan başvurular incelendiğinde başvurucuların en çok 'Adil Yargılanma Hakkı'nın ihlal edildiğinden bahisle başvurduğu görülmekte olup Türkiye aleyhine verilen kararlarda da bu hakkın ihlal edildiği görülmektedir. Bireysel başvuru yolunun Anayasal bir düzenleme ile yürürlüğe girmesinin ardından ve ayrıca iç hukuk sisteminde yapılan ve yapılması planlanan iyileştirici, yargılamayı hızlandırıcı, eşitliği ve yargı bağımsızlığını amaçlayan düzenlemeler sayesinde Türkiye aleyhine verilen ihlal kararlarının azalması ve demokratik hukuk devletinin bir gereği olarak hukuk güvenliğinin bireylerce özümsenmesi beklenmektedir.
Seçilmiş bazı malların iş ürünlerinin veya faaliyetlerin tedarik fiyatının altında satışa sunulmasının reklamlarda vurgulanmasıyla oluşan haksız rekabet hali

Serbest piyasa ekonomisi içerisinde, teşebbüsler pazara girebilmek, pazardaki varlıklarını korumak ve kar amaçlarını sağlayabilmek için diğer teşebbüslerle rekabet halindedirler. Sonsuz miktarda arz kapasitesi bulunan teşebbüslerin toplam pazar payı içerisinde en fazla menfaati elde etme yarışı, iktisadi anlamdaki rekabeti oluşturmaktadır. Bu rekabet ise sınırsız bir rekabet değildir. Hukuk düzeni içerisinde serbest piyasa ekonomisine katılmak isteyen yeni katılımcıların, mevcut teşebbüslerin, müşterilerin ve dolayısıyla kamu menfaatlerinin korunması amacıyla belirli sınırlamalar getirilmiştir. Bu sınırlamalar, rekabetçi bir pazarın oluşabilmesi, işletilebilmesi ve sürdürülebilmesini sağlayarak dürüst ve bozulmamış rekabet ortamının varlığını korumayı amaçlamaktadır. Haksız rekabet hükümleri ile korunmaya çalışılan dürüst ve bozulmamış rekabet ortamının varlığı ise sadece rakipleri, yani pazarda bulunan teşebbüsleri değil, piyasanın bütün katılanlarının menfaatlerini korumayı amaçlamaktadır. Bu sebeple haksız rekabet hükümleri daha geniş bir kitleye hitap ettiğinden müşterileri, tüketicileri de etkileyen haksız rekabet halleri Türk Ticaret Kanunu kapsamına alınmıştır. Seçilmiş bazı malların, iş ürünlerinin veya faaliyetlerin tedarik fiyatının altında satışa sunmak, bu sunumları reklamlarında özellikle vurgulamak ve bu şekilde müşterilerini, kendisinin veya rakiplerinin yeteneği hakkında yanıltmak suretiyle oluşan haksız rekabet halinde de hem pazardaki rakipler hem de müşterilerin menfaatleri korunmak istenmektedir. Bu haksız rekabet haline doktrinde mostra ile avlama veya tuzak fiyat uygulaması denmektedir. Nitekim bu haksız rekabet halinde, teşebbüs dürüstlük kuralına aykırı olarak, seçtiği bazı malları tuzak olarak kullanmakta ve müşterilerini yanıltmaktadır. Bu yanıltma hali serbest piyasa ekonomisinde dürüstlük kuralına aykırı olarak rekabet ortamının bozulmasına sebebiyet verdiğinden Türk Ticaret Kanunu'nda özel olarak sayılan haksız rekabet halleri arasında düzenlenmiştir. Bu nedenle çalışmamızda öncelikle haksız rekabetin genel özellikleri, tuzak fiyat uygulamasının Türk Ticaret Kanunu kapsamındaki koşulları ve hukuki niteliği, tuzak fiyat uygulamasının reklam hukukundaki yeri, tuzak fiyat uygulaması halinde açılabilecek davalar ve geçici hukuki koruma yolları incelenecektir.
Vergi kolaylıkları

Vergi kolaylıkları, vergilendirme yetkisini vergi dışı bırakma ya da vergi yükünü azaltma yönünde kullanıldığı yöntemlerin genel adıdır. Geçmişte belirli bir toplumsal gruba imtiyaz tanımak için kullanılan bu yöntemler, günümüzde meşru kabul edilen ekonomik ve sosyal nedenlere dayanılarak anayasal ilkelere uygun şekilde kanunla düzenlenmektedir. Muaflık, istisna ya da indirim şeklinde düzenlenen bu yöntemlerin muhataplarının ekonomik ve sosyal hayatına yönelik kolaylıklar sağladığı, öğretide de bu yöntemlerin vergi kolaylıkları olarak nitelendiği görülmektedir. Tezin ilk bölümünde vergi kolaylıkları kavramı tanımlanmış, benzer kavramlardan farkı ve anayasal vergilendirme ilkeleri bakımından önemi ortaya konulmuştur. Böylece, vergi kolaylıkları kavramının vergilememe yetkisinin kullanılmasını sağlayan yöntemlerin genel adı olduğu ve hukukla sınırlandırılmasının önemi vurgulanmak istenmiştir. Vergi kolaylıklarının vergilememe yetkisinin bir yöntemi olarak hem ulusal hukukta hem de uluslararası hukukta düzenlenmesi açıklanarak, konunun ne kadar geniş bir alanı ilgilendirdiği ortaya konmak istenmiştir. Bu amaçla hem Türk hukukunda hem de modern devletlere örnek olan ülkelerin hukukunda konuyla ilgili anayasal gelişmeler ile uluslararası örgütler ve Avrupa Birliği'ndeki uygulamalara yer verilmiştir. Türk Vergi Hukuku'nda vergi kolaylıkları, sosyal ve ekonomik nedenler temelinde ele alınmıştır. Bu kapsamda, vergi kolaylıklarının kanunlarda hangi süreçlerden geçerek nasıl düzenlendiğine, idarenin düzenleyici işlemlerine konu olmalarına ve mahkeme kararlarında nasıl ele alındığı incelenmiştir. Buradaki amaç, vergi kolaylıklarının anayasal ilkeler çerçevesinde kanunla düzenlenmesinin ve idarenin düzenleyici işlem yapma yetkisinin sınırlanmasının önemini izah etmektir.
Acil tıbbi müdahalede tedaviyi ret hakkı

Acil tıbbi müdahale; beklenmedik ve ani bir şekilde ortaya çıkan ve kısa süre içinde kişinin yaşamsal fonksiyonlarını tehlikeye düşürecek durumların varlığında, sağlık alanında gerekli eğitimleri alarak yasal anlamda bu müdahaleleri yapmaya yetkili kılınmış kişiler tarafından, insanın sağlığını, yaşamını, ve vücut tamlığını tehlikeye düşüren fiziki veya ruhi bir takım problemlerin önlenmesi, teşhis ve tedavisine yönelik olarak, tıp camiasınca kabul edilmiş kurallara uygun biçimde yerine getirilen girişimlerdir. Hasta Hakları Yönetmeliği'nin 24/7 maddesinde, hastadan, kendisine yapılacak tıbbi müdahale için rıza alınamadığı hallerde, hayati tehlike bulunması ve bilincinin yerinde olmaması ile hastanın bir uzvunun kaybetmesine veya işlemez hale gelmesine sebep olacak durumlarda, hastaya yapılacak müdahalenin rızaya bağlı olmadığı belirtilmiştir. Aynı doğrultuda, Biyoloji ve Tıbbın Uygulanması Bakımından İnsan Hakları ve İnsan Haysiyetinin Korunması Sözleşmesi'nin 8. maddesinde, herhangi bir acil durumda hastadan müdahale için muvafakat alınamadığı durumlarda, hasta veya yaralının sağlığı için yapılması elzem olan müdahaleler vakit kaybetmeden yapılabilir denilerek, hastanın hayati tehlikesinin bulunduğu ve bilincin kapalı olduğu durumlarda tıbbi müdahale için rıza şartının aranmadığı belirtilmektedir. Anayasa m. 17/2' de kişinin kendi geleceğini belirleme hakkı kapsamında tedaviyi reddin yasal dayanağı şöyle ifade edilmektedir: 'Tıbbi zorunluluklar ve kanunda yazılı haller dışında, kişinin vücut bütünlüğüne dokunulamaz; rızası olmadan bilimsel ve tıbbi deneylere tabi tutulamaz.'Hayati tehlikesi bulunan ve bilinci kapalı olan hastanın rızası alınamadığı durumlarda, hastaya uygulanacak acil tıbbi müdahale nedeniyle sağlık personeline bir kusur ve sorumluluk yüklenemez. Ancak tedaviyi reddeden hastanın bilinci kapanarak hayati tehlike arz eden bir durumda, acil tıbbi müdahalede bulunmayan sağlık personeli ise cezai bir yaptırımla karşılaşacaktır. Bu çalışmamızda; hasta hakları özelinde hastanın acil tıbbi müdahaleyi ret hakkının hukuki yönden tartışılması; hastanın yaşam hakkı üstündeki tasarrufunun sınırları ve bu şartlar altında müdahalede bulunan sağlık personelinin hukuki yönden değerlendirilmesi yer alacaktır.
Kurumlar vergisinde örtülü sermaye ve transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı

VERG S NDE ÖRTÜLÜ SERMAYE VE TRANSFER F YATLANDIRMASI YOLUYLAÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMIEmrullah AslanMaliye Anabilim DalıAfyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Eylül 2006 Danışman: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Ali SARILIBu çalışmada, 5520 sayılı KVK ile örtülü sermaye ve transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı müesseselerine getirilen yenilikler incelenmiştir. Bu yeniliklerin incelenmesi sırasında bu müesseselerin hem 5422 sayılı KVK, hem de uluslararası uygulamalar açısından değerlendirilmesi yapılmıştır. Ayrıca, çalışmada söz konusu müesseselerin teorik alt yapılarının yanı sıra uygulamaya yönelik değerlendirilmesi yapılmıştır. Neticede, yeni düzenlemeler sayesinde Türk vergi mevzuatının gerek örtülü sermaye açısından, gerekse transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı açısından uluslararası mevzuata yakınlaştırıldığı görülmüştür.
Yabancı unsurlu inşaat sözleşmelerine uygulanacak hukuk ve yetki

Büyük inşaat projelerinde, finans temini, yabancı müteahhitlerin teknolojik imkanları, tecrübeleri ve diğer avantajlarından yararlanmak için inşaat sektörünün çok sık olarak milletlerarası rekabete açıldığı görülmektedir. Bu durum yabancı unsur içeren inşaat sözleşmelerinin yaygınlaşmasına sebep olmaktadır. Milletlerarası inşaat sözleşmeleri Türkiye açısından da önem arz etmektedir. Özellikle enerji ve bayındırlık alanlarında Türkiye yabancılar tarafından yapılan veya finanse edilen birçok büyükprojeye ev sahipliği yapmakta ve inşaat sözleşmelerinin iş sahibi tarafını oluşturmaktadır. Dolayısıyla, milletlerarası inşaat ilişkilerindeki bu gelişmeler, inşaat sözleşmelerinden doğan hukuki sorunlara da hazırlıklı olmayı gerektirmektedir. Yabancı unsurlu inşaat sözleşmeleri çalışmanın ana konusudur. Bu açıdan çalışmada, milletlerarası inşaat sözleşmelerinin tanımı, özellikleri, unsurları ve bunlarınmilletlerarası özel hukuk bakımından değerlendirilmesi üzerinde durulmuştur. İnşaat sözleşmelerinin karmaşık yapısı ve teknik özelliklere ilişkin birçok hüküm içermesi, uygulamada inşaat sözleşmelerinin standart kurallar üzerine temellendirilmesine sebep olmaktadır. Ayrıca çalışmada, milletlerarası inşaat sözleşmelerine uygulanacak hukuk meselesi üzerinde durulmuş, uygulanacak hukukla ilgili olarak ortaya çıkan problemlere, tarafların hukuk seçimi yaptığı ve yapmadığı durumlarda hangi hukukun uygulanacağıkonularına değinilmiştir. Son olarak da çalışmada milletlerarası inşaat sözleşmelerinde ortaya çıkabilecek bir uyuşmazlıkta milletlerarası yetki ve yetkili mahkeme konuları incelenmiştir.
Uluslararası hukukta siber savaş

Teknolojinin gelişimi ile pek çok alanda olduğu gibi savaş hukukunda da önemli değişimler kendini göstermiştir. Gündelik sosyal yaşamın vazgeçilmezleri olan uydu ve iletişim sistemleri, hastane, trafik ışıkları, doğal gaz, su, elektrik vb. altyapı sistemleri ile tren ve uçak seferleri gibi hizmet alanının ve insansız hava araçları gibi uzaktan kontrol edilen araç sistemlerinin siber ortama dahil edilmesi, siber savaş durumunda bu sistemlerin bilgisayar başından sabote edilebilmesi tehlikesini de beraberinde getirmiştir. Bu süreç özellikle de kuvvet kullanımına başvurmanın ve silahlı çatışmalar hukukunun yeniden yorumlanmasını gerektirmiştir. Çağın bir gereği olarak ulus devletlerin temel faaliyetlerini siber ortamda gerçekleştirmesi, kaçınılmaz olarak bu sistemlerin kuvvet kullanımı kapsamında kötüye kullanılmasına sebep olmuş ve yeni bir alan olarak uluslararası siber savaş hukukunu ortaya çıkarmıştır. Bu nedenle geleneksel kuvvet kullanımı, meşru savunma, devletin sorumluluğu ve silahlı çatışmalar hukuku konuları uluslararası siber savaş hukuku çerçevesinde yeniden değerlendirilmelidir. Bu tez kapsamında, uluslararası hukukun siber uzayda uygulama alanı bulan ilgili konularının yanında özellikle jus ad bellum ve jus in bello kavramlarının uluslararası siber savaş hukuku kapsamında yeniden yorumlanması amaçlamaktadır.
Varlık kiralama şirketi 'nin günümüz türk hukuku ve İslam hukuku açısından incelenmesi

Finansal kaynak olarak görülen yabancı sermaye, serbestleşen sermaye hareketleri, faiz gibi faktörlerin ülkelerde yol açtığı finansal krizler faizsiz finansal yöntemlerin yaygınlaşmasına sebebiyet vermiştir. Sukuk da bu faizsiz finans yöntemlerinin en çok rağbet gören ürünü olarak tüm dünyayı etkisi altına almıştır. Sukukla birlikte onun bir tarafı olarak ortaya çıkan Varlık Kiralama Şirketleri ise beraberinde birçok fıkhi tartışmayı beraberinde getirmiştir. VKŞ'lerin durduğu yer itibariyle niteliği bir yana kaynak kuruluş ile ihraca konu varlıkların devri, geri alma taahhüdü ve garantörlük meselesi ciddi tartışmalara neden olmuştur. Bu çalışma ile Varlık Kiralama Şirketlerinin mahiyeti ve gerçekleştirdiği işlemler bağlamında fikhi durumları anlatılmaya çalışılmıştır.
Nişancızade'nin Nuru'l-ʻAyn Adlı Eserinin Tahkik Ve Tahlili (34-39. Fasıllar)

On yedinci yüzyılda yaşayan Nişancızade, on beşinci yüzyıl fakihi Şeyh Bedreddin'in yargılama usulü ve muamelata dair telif ettiği ve uzun yıllar mahkemelerde başvuru kaynağı olarak kullanılan eseri Cami'u'l-fusuleyn'i düzenlemek ve ıslah etmek amacıyla Nuru'layn fi ıslahi Cami'u'l-fusuleyn adlı eseri kaleme almıştır. Bu çalışma, Nuru'layn'ın 34 -39. fasıllarının Cami'u'l-fusuleyn ile incelenmesini ve karşılaştırılmasını amaçlamaktadır. Nuru'layn'daki 34 -39. fasıllar birbirinden farklı altı konuyu kapsamaktadır. Bu fasılların konuları Cami'u'l-fusuleyn'le ortakken, muhtevaları farklılık arz etmektedir. Araştırmamız iki bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, iki eserdeki bu fasılların muhtevası üslup ve telif tarzı bakımından karşılaştırılmış, Nişancızade'nin yaptığı eklemeler ile fasıllardan çıkardığı meseleler ve son olarak kaynaklardan yararlanma üslubu incelenmiştir. Böylece Nişancızade'nin Cami'u'l-fusuleyn'i nasıl ve hangi yöntemlerle ıslah ettiği tespit edilmiştir. İkinci bölümde ise Nuru'layn'ın 34 -39. fasılları, iki farklı müellif nüshasına dayanarak tahkik edilmiştir.
Çevre sorumluluk hukukundan doğan kanunlar ihtilafı

Çevre sorunları günümüzde küresel bir boyut kazanarak artık çok daha önemli bir hale gelmiştir. Bunun nedeni tesislerin veya diğer kirletici faaliyetlerin yol açtığı çevre kirliliğinin sonuçlarının artık sadece kirlenmenin meydana geldiği devletin ülkesi ile sınırlı kalmamasıdır. Kirletme fiili birden fazla devletin ülkesinde meydana gelebileceği gibi, meydana gelen zarar bir veya birden fazla devletin ülkesinde de etkilerim doğurabilmektedir. Bu tür sınır ötesi çevre kirlenmelerinde, hangi ülkenin kanunun uygulanacağı sorunu karşımıza çıkmaktadır, bu da kanunlar ihtilafı kurallarına başvurulmasını gerekli kılmaktadır. Devletler, çevre kirliliğini önlemek ve zararı tazmin etmek amacıyla iki veya çok taraflı antlaşmalar yapmaktadırlar. Bu sözleşmelerin çoğunda Devlete sorumluluk yüklenmekte, bireylerin sorumluluğu çoğu zaman düzenlenmemektedir. Sözleşmelerde konuya ilişkin bir düzenleme olmadığı takdirde, o zaman uluslararası hukuk kurallarına başvurulması gerekmektedir. Bu nedenle de bir sınır ötesi çevre kirliliğine, Türk milli hukukunun uygulanmasının gerektiği hallerde, uygulanması gereken milli hukuk, sadece iç hukuk hükümlerini değil, Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşme hükümlerini de kapsayacaktır. Çevre sorumluluk hukukunun bir haksız fiil türü olması nedeniyle, çevre sorumluluk hukukundan doğan kanunlar ihtilafı alanında 'ika yeri kuralı' hukuk sistemlerinin büyük bir çoğunluğu tarafından benimsenmiştir. Türk hukukunda da MÖHUK'un 25. m/l. f na göre haksız fiiller alanında ika yeri kuralı uygulanmaktadır. Haksız fiil ilişkisinin kurucu unsurları olan fiil ve zarar unsurlarının tek bir devletin ülkesinde gerçekleşmesi halinde, 'ika yerinin saptanması' bir soruna yol açmaz. Bu durumda, fiilin işlendiği yerle zararın ortaya çıktığı yer aynı yerdir, bu nedenle de ika yeri bellidir. Buna karşın, kirletme fiilinin işlendiği yerle çevre zararının ortaya çıktığı yerin farklı olduğu hallerde ika yerinin saptanması konusunda farklı görüşler ileri sürülmüştür, ancak bunlardan en çok benimseneni ve MÖHUK'un 25. m/2, f da da benimsenmiş olam, zararın meydana geldiği yeri ika yeri olarak kabul eden görüştür. MÖHUK 25. m/3. f ya göre, ika yeri kanunlarının uygulanması en sıkı ilişki kanunun lehine sınırlandınlabilmektedir. İka yeri irtibat noktası ve dolayısıyla ika yeri kanunlarının rastlantıya bağlı olduğu; buna karşılık somut uyuşmazlığın olay ve 153 taraflar açısından bir başka devletle daha sıkı ilişki içinde olduğu hallerde ika yeri kanunlarının yerini bu sonuncu devlet kanunları uygulanabilecektir. Son olarak şunu belirtmemiz gerekir ki, 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun kapsamına giren durumlarda bu Kanunun doğrudan uygulanan bir kanun olması nedeniyle, uygulama alanına giren durumlar söz konusu olduğunda Çevre Kanunu'nun uygulanması gerekmektedir. Çevre Kanunu'nun düzenlemediği hususlarda ise, yetkili hukuk uygulanacaktır. 154
Türk ve İsviçre hukukunda karşılaştırmalı olarak yoksulluk nafakası

Hukukumuzda aile özel bir öneme sahiptir. Kanun koyucu aileye vermiş olduğu büyük önemi, Medeni Kanunda aile kurumuna ayrıntılı yer vererek açıkça göstermiştir. Aile, temelde evlilik akdinin kurulmasıyla oluşan bir yapıdır. Toplumda ve hukuk düzeninde arzu edilen evliliklerin ömür boyu sürmesidir. Ancak, her evlilik umulanın aksine ölümle sona ermeyebilir. Eşlerin artık devam ettirmek istemedikleri bir evliliğe mahkum kalmalarını engellemek için Medeni Kanun'da boşanma kurumuna yer verilmiştir. Evliliğin sona ermesiyle birlikte eşler arasındaki manevi ve maddi ilişki sona erer. Boşanmanın mali sonuçlarından biri ise, yoksulluk nafakasıdır. Yoksulluk nafakası Türk Medeni Kanunu'nun Yoksulluk Nafakası başlığı taşıyan 175'inci maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre, boşanma dolayısıyla yoksulluğa düşecek olan taraf, boşanmada daha ağır kusurlu olmamak şartıyla karşı tarafın ekonomik gücü nazarında süresiz nafaka isteme hakkına sahiptir. Yoksulluk nafakası düzenlemesi, sürekli olarak uygulama ve öğretide eleştirilerin odağında olmuştur ve halen de varlığı, amacı ve süresi tartışılmaktadır. Yoksulluk nafakası temellerini İsviçre Medeni Kanunu'nun 125'inci maddesinden almaktadır. Yoksulluk nafakasının Türk ve İsviçre hukukundaki düzenleniş şekilleri karşılaştırmalı olarak incelenerek, nafaka bakımından ortaya çıkan benzerlik ve farklılıklar irdelenecektir.