turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Samet Ağaoğlu'nun hayatı, sanatı ve eserleri

'Samet Ağaoğlu'nun Hayatı, Sanatı ve Eserleri' konulu araştırmamızın amacı, Cumhuriyet dönemi hikaye ve yazarlarından olan Samet Ağaoğlu'nu bütün yönleriyle inceleyerek, siyasi hayatı ön plana alındığı için gölgede kalmış olan edebi kişiliğini ve eserlerini gün ışığına çıkarmaktır. 1909 yılında Karabağ'da doğan Samet Ağaoğlu, 198 ,3'te İstanbul'da ölmüştür. Meşrutiyet devri Türkçülerinden olan Ahmet Ağaoğlu'nun oğludur. Ankara Lisesi'ni ve Ankara Hukuk Fakültesi'ni bitirdikten sonra, Strazburg'ta ihtisasını yapmış, yurda dönünce de çeşitli bakanlıklarda çalışmıştır. 1946'da avukatlığa ve siyasi hayata geçerek 1950, 1954, 1957 seçimlerinde Manisa milletvekili seçildikten sonra başbakan yardımcılığı ve birkaç kere de bakanlık görevlerinde bulunmuştur. 27 Mayıs 1960'ta ordu, yönetime el koyunca Yassıada'da diğer Demokrat Partililer ile birlikte yargılanarak ömür boyu hapse mahkum edilmiş, ancak 1964 affında kamu haklarından yoksun olarak serbest bırakılınca kalan ömrünü hatıralarını ve siyasi yazılarını kitap haline getirmekle geçirmiştir. Samet Ağaoğlu'nun eserleri incelendiğinde onun küçük hikaye, hatıra, portre gibi çeşitli edebi türlerde başarılı örnekler verdiği ancak bunlar arasında 'hikaye'nin ön planda yer aldığı görülür. ii Bu hikayelerde toplumsal sorunlardan çok kişilerin iç dünyaları ile ilgilenerek buhranlı ve hasta ruhların tahlilleri ile derinleşen hikaye tarzını geliştirmiştir. Hikayelerinin bir diğer önemli özelliği, bunların hatıra türü ile de yakınlık göstermesidir. Birçoğu otobiyografik hikaye olup gerçek hayatta tanıdığı insanlar ele alınmıştır. Yazarın bundan başka sadece hatıra türünde kaleme aldığı eserleri ve devrin tanınmış edebi, siyasi şahsiyetlerini anlattığı portreleri bulunmaktadır. Samet Ağaoğlu'nun özellikle hatıra ve portre gibi edebiyatımızda az örnekleri bulunan türlerde derinleşmesi ve seviyeli eserler vermesi, Türk Edebiyat Tarihi bakımından önemlidir. Yaşadığı dönemin sosyal, politik ve edebi ortamını da belirtmek suretiyle Samet Ağaoğlu ve eserlerini incelemeye çalıştığımız bu araştırmanın, onun bilinmeyen yönlerini ortaya çıkararak bundan sonraki edebiyat araştırmalarında yol gösterici bir nitelik taşıyabileceğini düşünmekteyiz.
Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın 'Billur Kalp' adlı romanının Türk dili ve edebiyatı eğitimi açısından söz varlığının incelenmesi

Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın 'Billur Kalp' Adlı Romanının Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Açısından Söz Varlığının İncelenmesiBu çalışma, Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın Billur Kalp adlı romanının 1926 yılında Osmanlı alfabesiyle yapılan ilk baskısının Latin harfli çeviri yazımını, dizin-sözlüğünü ve söz varlığı incelemesini içermektedir. Çalışmada, problem durumunun ortaya konulduğu giriş bölümüyle birlikte yedi bölüm yer almaktadır. Çalışmanın alanyazın bölümünde söz ve söz varlığının tanım, kapsam ve benzerlikleri üzerinde durulmuş; söz varlığı öğeleri ayrı başlıklar halinde ayrıntılı bir şekilde açıklanmıştır. Ek olarak Türk dili ve edebiyatı eğitimi açısından önemi üzerinde durulmuştur. Bu bölümde eser ve yazar hakkında ayrıntılı bilgiler de verildikten sonra yöntem bölümüne geçilmiştir. Bulgular bölümünde ise Billur Kalp romanının orijinal baskısı ve sonraki baskıları hakkında bilgiler ile özeti verilmiş, ardından söz varlığı unsurları olan deyimler, atasözleri, kalıp ifadeler, yabancı sözcükler vd. başlıklar halinde incelenmiştir. Söz konusu incelemede tanımı yapılan söz varlığı öğelerinin altına ilgili metinden alıntılama yapılarak sayfa satır numarasıyla birlikte gösterilmiştir. Beşinci bölümde orijinal metnin çeviri yazımına yer verilmiştir. Yazı çevrimi yapılırken kelimelerin orijinal yazımları aynen aktarılmış ve noktalama işaretlerinin de ilk baskıya uygun kalmasına özen gösterilmiştir. Dizin-sözlük bölümünde her bir kelime anlamları ve türleriyle birlikte tek tek işlenmiş ve kelimelerin geçtiği deyimler, atasözleri, tekrar öbekleri, tamlamalar ilgili maddelerin altında sıralanmıştır. Böylece eser üzerinde çalışma yapacak araştırmacılara kolaylık sağlanması amaçlanmıştır. Çalışmanın sonuç bölümünde elde edilen veriler ve öneriler sıralanmıştır. Eser incelemesinde literatür tarama ve içerik analizi yöntemlerinden yararlanılmış ve ortaya çıkarılan verilerin yeni çalışmalara katkı sağlayacak nitelikte olduğu, dil ve edebiyat eğitiminde kullanılabilecek bulgular verdiği ve Türkçenin söz varlığına katkı sağlayabilecek yeni unsurların, örnek cümlelerin ve anlamlandırmaların yer aldığı tespit edilmiştir.
Divan şiirinde sosyal hayat (14 ve 15. yüzyıl)

Bu çalışma 14 ve 15. yüzyıllarda kaleme alınmış divan metinleri üzerinde yürütülmüştür. Bu dönemdeki toplam 18 divan metni incelenmiş ve bunlar da yer alan sosyal hayatla ilgili malzemeler tespit edilmiştir. Tespit edilen unsurlar da konularına göre tasnif edilerek değerlendirilmiştir. 14 ve 15. yüzyıllardaki şiir metinlerinde Osmanlı toplumuna ait birçok değer yargısı ve inanış biçiminin yer aldığı örneklerle ortaya serilmiştir. O dönem Osmanlı toplumunun, hükümdar merkezli olan devlet yapısının bir uzantısı olarak zihniyet olarak da her şeyin merkezine hükümdarı aldığı ve sosyal hayatın hükümdara göre şekillendiği ve uzayıp giden bir hiyerarşik düzenin bulunduğu ve bunun sanata dahi yansıdığı görülmüştür. Nitekim toplam 6741 şiirden elde edilen, sosyal hayatla ilgili yaklaşık 10.000 civarındaki beytin çoğu padişah ve onunla ilgili unsurlara gönderme yapan ifadelerle doludur. Bu husustaki bütün kullanımlar tarihi kaynaklar ve o dönemdeki kimi seyyahların gözlemleriyle de desteklenerek tasvir edilmiştir. Her divan şairi, az ya da çok, mutlaka sosyal hayatla ilgili unsurlara şiirlerinde gönderme yapmış; kültürel değerleri bünyesinde taşıyan dili, kendi imkanları nispetinde kullanmıştır. Şiirlerde, sosyal hayatla ilgili veriler çoğunlukla birebir yer almamış, fakat stilize edilerek; şairlerin dilinde estetik ifadelerle yer almıştır. Daima sevgili ve aşığa ait unsurlarla benzerlik içerisinde düşünülmüştür. Şiirlerde; görsel ve maddi kültür unsurlarının yer almasının yanında devrin zihniyet dünyasına ışık tutacak inanış şekilleri ve değer yargılan da zaman zaman dile getirilmiştir. Her divanda mutlaka en çok, hükümdar ve onunla ilgili unsurlar teşbih ve mecazlara konu olmuştur. En az ise yeme-içme ile ilgili unsurlara yer verilmiştir.
Osmanzâde Ahmed Tâib'in Ahlâk-ı Ahmedî isimli eseri

Klasik Türk Edebiyatı'nda ahla kla ilgili gerek mensur, gerek manzum birçok eser telif veya tercüme edilmiştir. Hüseyin Va iz Ka şifı 'nin Farsça kaleme aldığı Ahla k-ı Muhsinı isimli eseri bu alandaki en önemli eserlerdendir. Bu çalışmamız Osmanza de Ahmed Ta ib'in Ahla k-ı Muhsinı 'yi muhtasar olarak tercüme ettiği Ahla k-ı Ahmedı isimli eserini içermektedir. Bir ahla k ve siyasetna me özelliği taşıyan bu eser, kırk ba b üzerine tertı b edilmiş, her ba bda bir ahla kı konu ele alınmıştır. Konular, a yet ve hadislerle; beyt, nazm, kıta, mısra gibi nazım türleriyle birlikte ele alınmış; aynı zamanda her ba bda konu ile alakalı bir veya birden fazla hika ye de aktarılmıştır. Osmanza de, Ahla k-ı Muhsinı 'yi birebir tercüme etmeyip bazı tasarruflarda bulunarak özet olarak tercüme etmiş, eserinde kendisine ait bazı şiirlere de yer vermiştir. Çalışmamızda metin kısmana geçmeden önce ahla k, Hüseyin Va iz Ka şifı ve eserleri, Osmanza de, eserleri ve edebı kişiliği hakkında bilgi verilmiş, Ahla k-ı Ahmedı 'nin incelemesi ve değerlendirmesi yapıldıktan sonra eserin transkripsiyonlu metni verilmiştir.
Varlık Dergisi'nden Garip hareketine şiir (1933-1941)

Bu çalışmada Varlık Dergisi'nin yayın hayatına başladığı tarih olan 1933'ten Orhan Veli, Oktay Rifat ve Melih Cevdet tarafından yazılan Garip kitabının yayımlandığı 1941'e kadar geçen süredeki Türk şiiri tematik yaklaşımlar, şairler ve şair toplulukları ekseninde incelenmiştir. Öncelikli olarak bu yıllarda basılan şiir kitapları ile süreli yayınlar gözden geçirilmiş, şiirlerin kitaplardaki ve süreli yayınlardaki farklı versiyonları arasında karşılaştırma yapılmıştır. Bunun dışında 1933- 1941 yılları arasında yazılan şiirler; dönemin şartları göz önüne alınarak yorumlanmış, bir şairin kendi döneminde nasıl algılandığına yönelik bilgiler verilmiş ve böylece dönemin poetikasına geniş bir çerçeveden bakılmıştır. Üç bölümden oluşan bu çalışmanın ilk bölümünde dönemin siyasi, sosyal ve kültürel olaylarının kısa bir panoraması sunulmuş; ikinci bölümde bu yıllarda şiir yazan şairler belli tematik yaklaşımlar etrafında ele alınmış, üçüncü bölümdeyse dönemin bağımsız şairleriyle şiir topluluklarından bahsedilmiştir. Çalışmamızda 50'ye yakın şair üzerinde durulmuş, süreli yayınlarda karşımıza çıkan; ancak ilerleyen yıllarda unutulan bazı şairlere de kısaca değinilmiştir. 'Sonuç' kısmında elde edilen verilerden hareketle ulaşılan sonuçlar değerlendirilirken 'Ekler' kısmında ise çalışmamızı kapsayan yıllarda çıkan şiir kitapları ile yayınını sürdüren edebiyat ve sanat dergileri tablolar halinde verilmiş, süreli yayınlardan bazı resim ve karikatürler paylaşılmıştır. 1930'lar, hem şiir kitapları hem de süreli yayınlardaki şiirler açısından oldukça verimli bir dönemdir. Bu yıllarda yeni şiir anlayışları ortaya çıkar, birbirinden farklı eğilimler yan yana varlığını sürdürür, şiir konusunda çeşitli tartışmalar ve polemikler yaşanır. 1930'lar şiirinin genel hatlarıyla değerlendirilmesi amacıyla yapılan bu çalışma, kapsayıcı ve eleştirel bir dönem incelemesi sunmayı hedeflemiştir.
Leyla Erbil'in romanlarında kadın ve kadın sorunları

Anahtar Sözcükler : kadın, feminizm, ataerkil düzen, kadın yazar, cinsellik, kadın-erkek ilişkileri, aile. Yapıtlarında ele aldığı konuları, toplumsal duyarlılıkla oluşturan Leyla Erbil, 1950 yılından itibaren Türk edebiyatında, kadın yazar kimliğiyle yerini alır. Roman ve öykülerinde dönemin sosyal dokusuna ilişkin izlekler, yarattığı kişilerin güncel olaylarla bağları ve konularını işleyiş biçimindeki özgünlük Erbil'e döneminin önde gelen yazarlarından olmasında katkı sağlar. Leyla Erbil, bir yazar olarak her ne kadar yaşadığı döneme tanıklık edebildiyse de bu tanıklığı tarihle de bütünleştirmeyi ustalıkla başarır. Özellikle toplumsal normlar çerçevesinde oluşan kadınlık bilincinin, içinde bulunduğu çağa göre yorumlamasını yapmakla kalmaz, bu ortak bilincin, gelenekler aracılığıyla, kuşaklar arasındaki aktarımına da değinir. Bu tezde, Leyla Erbil'in Tuhaf Bir Kadın (1971), Karanlığın Günü (1985), Mektup Aşkları (1988) ve Cüce (2001) adlı romanlarında kadın ve kadın sorunları, toplum ve aile çevresinde irdelenmektedir. Üç Başlı Ejderha (2005) adlı novellası ise araştırmamıza yeterli materyal sağlamadığından incelenmemiştir. Kadın figürlerin yaratılmasında feminist düşüncelerin hangi ölçüde kullanıldığı, kadın psikolojisini inceleyen kuramsal bilgilerden de yararlanılarak açıklanmaya çalışılır.
Afak, Güneş, Haver mecmuaları inceleme, tahlili fihrist, seçilmiş metinler

Afak, Haver, Güneş mecmuaları, Il. Abdülhamid döneminin yoğun sansür baskıları altında yayın hayatına başlamış, ancak yazı faaliyetlerini uzun süre devam ettirememiş mecmualardır. Afak, 20 Zilhicce 1299 - 25 Cemaziyelevvel 1300 (1882 - 1883) tarihleri arasında 7; Haver, 15 Cemaziyelahir 1301 - 1 Şaban 1301 (1885) tarihleri arasında 4; Güneş, 1301 (1886) - ? tarihleri arasında 12 sayı çıkabilmiş mecmualardır. Il. Abdülhamid döneminin basm-yayın hayatına ışık tutmak ve edebiyat tarihi yazıcılarına yardımcı olmak maksadıyle mecmua tedkikine dayalı bir çalışma yapmağa karar verdiğimiz zaman, gördük ki, adı geçen mecmualardan hiçbiri tek başına akademik bir çalışma için yeterli değildir. Bu takdirde, yayın tarihleri birbirine yakın, yazı kadroları hemen hemen aynı kalemlerden oluşan birkaç dergi üzerinde çalışmak, bize faydalı olacak gibi göründü. Esasen, Haver ve Güneş arasında birbirlerinin devamı olmak gibi organik bir bağın mevcudiyeti de ayrıca bu mecmuaları birlikte ele almayı gerektiriyordu. Çalışmamızın esasını, Afak, Haver ve Güneş mecmualarının tanıtılması; muhtevalarının, yayın sürelerinin, dönemlerinin ve gayelerinin belirtilmesi, söz konusu mecmualarda yazı yazanların belirlenip tanıtılması. Afak mecmuasındaki fenni yazılardan bir kısmı, Afak, Haver ve Güneş mecmualarındaki edebi yazıların ise tamamı yeni yazıya çevrilerek Osmanlıcayı bilmeyenlerin de istifade edebilecekleri bir duruma getirilmesi. Adı geçen mecmuaların kronolojik ve yazar adına göre tahlili fihristlerinin yapılması gibi konular oluşturmaktadır. VII
Başkurt şairi Ravil Bikbayev'in şiirleri üzerine dil incelemesi

Bu çalışma XX. yüzyıl Başkurt edebiyatının en önemli isimleri arasında yer alan Başkurdistan Halk Şairi Ravil Bikbayev'in 1991 yılında basılmış olan 'Hıvhanım Hıvzar Biregez' adlı şiir kitabındaki Başkurtça şiirler üzerine yapılmış bir dil incelemesidir. Bu çalışmayla Bikbayev'i tanıtmak ve Kıpçak grubu Türk yazı dillerinden biri olan Başkurtçanın dil özelliklerini belirlemek amaçlanmıştır. Çalışmamız Giriş, İnceleme, Metin, Dizin ve Sonuç olmak üzere beş bölüm altında gerçekleştirilmiştir. Giriş bölümünde şairin hayat hikayesi ve edebi yönü hakkında bilgi verilmiştir. İnceleme bölümünde Ses Bilgisi ve Şekil Bilgisi ana başlıkları altında metinlerden örnekler alınarak dil incelemesi yapılmıştır. Metin bölümünde, Başkurtça metin önce transkribe edilmiş ardından Türkiye Türkçesine aktarılmıştır. Dizin bölümünde 14297 kelimeyi içeren metnin gramatikal bir dizini oluşturulmuştur. Sonuç bölümünde ise çalışmamızda elde ettiğimiz bulgular açıklanmıştır.
Mecmu'a-i Eş'ar ve Münşeat

Bu çalışmanın konusu TBMM Kütüphanesi'nin Yazma Eserler Bölümü'nde '06 TBMM (LD 1450) Yz. 3' numarada kayıtlı olan Mecmu'a-i Eş'ar ve Münşeat'tır. 19. yüzyıla ait olduğu bilinen eserin derleyeni belli değildir. 69 varaktan oluşan eser nazım ve nesir parçalar içermektedir. Nazım kısmında, nazım şekli olarak yoğun şekilde beyitler karşımıza çıkarken nesir kısmında fetva, ilaç tarifi, dua gibi parçalar nazım kısmına nazaran daha hacimli bir şekilde yer almaktadır. Belli bir tertip düzeni bulunmayan eserde genellikle kime ait olduğu belli olmayan nesir ve nazım kısımlar mevcuttur. Çalışmanın ilk kısmında mecmualar hakkında genel bilgiler verildikten sonra eser tanıtılmış ardından mecmuanın muhteva ve şekil incelemesi ele alınarak çalışmanın amacı ortaya koyulmuştur. Eserin içerik ve şekil özellikleri belli başlıklar altında bu bölümde verildikten sonra ikinci kısımda ise, eserin transkripsiyonlu metni verilmiştir ve eserin nazım kısımlarında vezin bozukluğu mevcut kısımların dışında vezinler gösterilmiştir. Sonuç kısmında eserle ilgili değerlendirmeler yer almıştır.
Yeni Türk şiirinde Şeyh Galib esintisi

Divan şiirinin son büyük şairi olarak nitelendirilen Şeyh Galib'in söz konusu şiire getirdiği yenilikler, Tanzimattan sonra oluşmaya başlayan yeni Türk şiiri üzerinde de etkili olmuştur. Bu etki, Servet-i Fünun, II. Meşrutiyet, Cumhuriyet Dönemi ve hatta günümüz edebiyatı dahil olmak üzere bütün Türk şiirine sirayet etmiştir. Tezin amacı ise, bu etkinin ortaya çıkarılması ve geleneğin imgesel bağlamda seyrini tespit etmektir. Böylece Şeyh Galib etkisinin tam bir dökümü çıkarılmış olacak ve dolayısıyla Türk şiirinin geçmişşle olan bağı ve bu kaynaklardan biri olan Şeyh Galib ile ilişkisi öngörüldüğü şekli ile somutlaştırılmış olacaktır. Gelenek ekseninde süregelen tartışmaların bir sonuca vardığı söylenemese de ister gelenek karşıtı olsun ister olmasın şairlerin büyük çoğunluğunun bilinçli veya bilinçsiz bir şekilde bu kaynaktan faydalandığı görülmektedir. Temelde iki bölümde oluşan çalışmanın ilk bölümünde Şeyh Galib'in eserleri, poetikası ve Tanzimat sonrası edebiyatçıları tarafından alımlanışı üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde ise Şeyh Galib'in imgelerinin şairler üzerindeki etkisi değerlendirilmiştir. Bu iki bölümde elde edilen veriler sonuç bölümünde tartışılmıştır.
Rasim Özdenören'in hikayelerinde moral değerlerin çözülüşü ve kimlik bunalımı

Bu çalışma Rasim Özdenören'in hikayelerinde moral değerlerin çözülüşü ve bu çözülüş sonrasında bireylerin yaşadıkları kimlik bunalımları üzerine yapılmıştır. Amacımız, modernleşme sonrası değişen toplum yapımız ile Özdenören'in hikaye kahramanları arasındaki ilişkiyi yansıtmaktır. Giriş hariç üç bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümünde moral-etik-ahlak kavramları arasındaki fark, moral değerlerin tanımlanması ve sınıflandırılması, modernleşme süreci ile değerler sistemimizdeki dönüşüm, Rasim Özdenören'in hayatı ve denemelerinden hareketle moral değerlerimize bakış açısı konuları işlenmiştir. İkinci bölümde hikayelerde moral değerlerin çözülüşünün nasıl ele alındığı, üçüncü bölümde ise bu çözülüşle beraber kişilerde oluşan kimlik bunalımı ve sonuçları incelenmiştir. Çalışmamızda sadece Özdenören'in hikayelerinden değil, denemelerinden, hakkında yazılmış kitaplardan ve konunun anlaşılabilirliğini sağlamak, söylenenleri desteklemek için farklı alanlara ait kitaplardan da yararlanılmıştır. Araştırmamızın sonucunda, Rasim Özdenören'in, hikayelerinde ana tema olarak, Batılılaşma yüzünden toplumsal yaşamımızda görülen dönüşümleri ve bu dönüşümlerin bireyler üzerindeki etkilerini işlediği görülmüştür.
Adalet Ağaoğlu'nun roman ve tiyatrolarında kadın ve kadın eğitimi

Edebiyat sanatı, bireyi toplumda, toplumu bireyde anlatan ve bu unsurları evrensel bakış açısıyla yansıtmayı amaçlayan bir disiplindir. Bu disiplin içinde yazarlar, yarattıkları kişilerle bir yansıtmayı, bir aktarımı gerçekleştirmektedirler. Adalet Ağaoğlu, edebiyat dünyasına tiyatro türüyle girmiş bir yazardır. Aile, kadın ve toplum sorunlarını bu eserlerinde işlemiştir. Yazar, oyunlarında gösterdiği başarıyı daha sonra denediği tür olan romanda da göstermiştir. Yazarın gözlem yeteneği, farklı teknikleri kullanmadaki başarısı, dil ve üslup özelliklerinde deneysel çalışmalar yapması gibi nedenler, onun roman alanında adı sayılır kişilerden biri olmasını sağlamıştır. Adalet Ağaoğlu, eserlerinde birbirinden çok farklı ve çok sayıda kadın karaktere yer vermiştir. Ağaoğlu, bu karakterlerin her biri üzerinde kadın sorununu ayrı ayrı irdeliyor. Edebiyatımızda yıllardır önemli bir tema olarak işlenen kadın sorunu, çağdaş bir yazarın gözlemleri ve tespitleri ile bu kadın karakterler üzerinden ele alınmıştır. Yazar, zengin bir karakter tablosu ortaya koyan eserlerinde, evde ya da sosyal hayatta ezilen kadınları; aydın kadınları; kadın-erkek ilişkilerindeki iktidar çatışmalarını; kadının sosyal, siyasal, tarihsel, dönüşümlerini incelemiştir. Ağaoğlu, kadının toplumdaki yerine ilişkin ipuçlarını edebi metinler yoluyla vermektedir. Kadın sorununu bu ipuçlarından yola çıkarak sorgulamakta ve sorgulatmaktadır. Yazarın, kadınının eğitimine verdiği özel önem, Ağaoğlu'nun incelenmesini gerektiren nedenlerden biridir. Eğitimin, kadının özgür ve sorgulayıcı bir birey olmasındaki en önemli yollardan biri olduğunu karakterler üzerinde somutlaştırır. Eserlerde üzerinde durulan kadın sorunun çözümünün sorgulayıcı ve özgür kadınlarla mümkün olabileceğini söyleyerek bunun da ancak ve ancak eğitimle başarılabileceğini belirtir. Yazar, eserlerinde kadın sorunu, aile ve evlilik ilişkilerini, cinsellikle ilgili düşünceleri ve yaşayışları, siyasal ve tarihsel dönüşümleri, mekanın ve eğitimin etkisini ele alarak ayrıntılı bir şekilde incelemiştir. Kadın karakterlerin farklılıklarından yararlanarak, kurgusal düzlemde çeşitli çatışmalar ortaya koymuş ve yeni sorgulamalara kapı açmıştır. Bu çalışmada Adalet Ağaoğlu'nun kadın karakterleri hangi değişkenlerle oluşturduğunu ve kadın karakterlerin eğilimini; eğitim- kadın- toplum ilişkisini, Ağaoğlu'nun kadın sorununa bakışını gözlemlemek mümkün olacaktır. Duygu GÖRENMayıs, 2008
20. yüzyıl Tokatlı aşıkların şiirlerinde eski Türk inançlarının yansımaları

Türk Edebiyatı'nda Orta Asya'da başlayan Türk şiiri, Batıya göç ile başta Anadolu olmak üzere geniş bir coğrafyaya sözlü ve yazılı olarak yayılmıştır. Orta Asya Türklüğünde yazı dili ve konuşma dili gibi bir ayrım olmadığı için, edebiyat bir bütünlük arz etmekteydi. Türkler İslam uygarlığına geçtikten sonra konuşma ve yazı dilleri ayrılmış, geleneksel şiir de klasik edebiyat karşısında, halk şiiri adı altında varlığını devam ettirmiştir. Türk halk şiirinin ata şairleri çeşitli Türk topluluklarında değişik adlarla anılan ozanlardır. Onların başlattıkları bu edebiyat yüzlerce yıl gelişerek sürmüş ve edebiyat tarihimizde adlarından bahsettiren Pir Sultan, Kul Himmet, Karacaoğlan, Dadaloğlu gibi temsilciler yetiştirmiştir. Halk şiiri, bu geleneği bütün kurallarıyla devam ettiren ozanlar, aşıklar ve kalem şuaralarının çalışmalarıyla beslenmektedir. 20. yüzyıl içinde Halk Edebiyatı alanında icracıların çoğalması itibariyle, birçok şairin özellikle bu sahada var olma arzusu doğmuştur. Halk şiiri hayatın tüm alanlarıyla ilgili olması nedeniyle, halka ait farklı konuları da bünyesinde barındırmıştır. Bu itibarla halk şairleri insanlık tarihinde her zaman var olan konulardan halka ait inançları da kullanmak istemişler ve eserlerinde de halk inançlarına yer vermişlerdir. Bu çalışmada, halk inançları incelenmiş ve 20. yüzyıl içinde eser vermiş Tokatlı aşıkların şiirlerinde, Türk halk inançlarını nasıl ele aldıkları, hangi inançlara yer verdikleri değerlendirilmeye çalışılmıştır. Yapılan araştırma neticesinde Türklerin Orta Asya'dan Anadolu'ya kadar getirdikleri inançlar, 20. yüzyıl içindeki Tokatlı aşıkların şiirlerinde tespit edilmiştir.
Ara nesil dönemi yazarlarının edebi yazılarının yeni harflere aktarılması ve tahlili

Bu çalışmamızda, 1880 ile 1896 yılları arasında faaliyette bulunan edip ve şairlerimizden, eskiler ile batıcılar arasında köprü görevi görüp Ara Nesil edebiyatı olarak adlandırılan dönemin edebi yazıları tespit edilmiştir. Bu dönem şahıslarının edebi yazılarından yola çıkarak dönemin siyasi, sosyal ve kültürel alandaki olaylara bakış açılarını vermeye çalıştık. Toplam altmış dokuz edebi makale üzerinde yaptığımız bu çalışma, 'Ön söz' ve 'Giriş' hariç iki bölümden oluşur. 'Giriş' bölümünde Ara Nesil döneminin ana çizgilerini ve bu dönemin genel özelliklerini vermeye çalıştık. Birinci bölümde 'Seçilmiş Metinler' başlığı altında Osmanlı Türkçesinden Latin harflerine çevirdiğimiz edebi makaleleri konularına göre tasniflemeyi hedefledik. Elde ettiğimiz malzemeler ışığında o dönemin yazarları arasındaki ilişkiyi yansıtmaya çalıştık. İkinci bölümde ise dönemin yazar kadrosunun yazılarının bulunduğu on bir dergiyi inceleyerek bu dönemin edebi makalelerini tasniflemeye çalıştık. Bu bölümde yazarların hangi dergilerde kaç tane edebi yazılarının yer aldığını ve hangi konular ile ilgili olduğunu tablolar oluşturarak ortaya koymayı amaçladık. Sonuç bölümünde ise edebi makalelerden elde ettiğimiz bilgiler ışığında Ara Nesil edebiyatı şahıslarının, Tanzimat ile Servet-i Funun dönemleri arasında nasıl bir köprü görevi üstlendiklerini ve bu görevi sosyal hayatlarına nasıl yansıttıklarını genel olarak vermeye çalıştık.
Ahmet Mithat Efendi'nin hikayeciliği -Letaif-i Rivayat-

- Bu çalışmada Ahmet Mithat Efendi'nin hikayeciliği, Letaif-i Rivayat (1870-1895) adlı hikaye serisi göz önünde bulundurularak incelenmiştir. Amaç, Ahmet Mithat Efendi'nin hikayeciliğini devir, eser ve şahsiyet unsurlarından yola çıkarak tematik, materyal, teknik unsurlar ve üslup bakımından incelemektir. Tezin bölüm başlıkları şöyledir: 1. Ahmet Mithat Efendi'nin Hayatı Eserleri ve Letaif-i Rivayat'tan Önce Kıssadan Hisse, 2. Ahmet Mithat Efendi'nin Hikayelerinde Tematik Unsurlar, 3. Ahmet Mithat Efendi'nin Hikayelerinde Materyal Unsurlar, 4. Ahmet Mithat Efendi'nin Hikayelerinde Teknik Unsurlar, 5. Ahmet Mithat Efendi'nin Hikayelerinde Dil ve Üslup. Tanzimat devrinin en üretken yazarı olarak kabul edilen Ahmet Mithat Efendi'nin hikayeleri incelenirken yazarın hikayeciliğinin yanı sıra devrin hikaye geleneği de tespit edilmiştir. Türk hikaye geleneğinde geleneksel hikayeden modern hikayeye geçişi tam anlamıyla sağlayan Ahmet Mithat Efendi'nin gelenekle moderne bağlı unsurları bir arada işlediği de görülmüştür. Onun hikayeciliği Türk hikayeciliği için büyük bir adım kabul edilmektedir.