İlköğretim 5. sınıf sosyal bilgiler dersinde öykü tabanlı öğrenme yaklaşımına ilişkin bir durum çalışması

- 9 Mayıs 2003 tarihleri arasında gerçekleşmiştir. Uygulama, Ankara'da bulunan özel bir üniversiteye bağlı hazırlık okulunda yapılmıştır. Öğrenciler, sosyoekonomik düzeyi yüksek ailelerden gelmekte ve yabancı dil seviyesi üst düzeyde olan öğrencilerden oluşmaktadır. Uygulama yapılan sınıftaki öğrenci sayısı 18'dir. Uygulamanın yapıldığı okulda, Sosyal Bilgiler dersi için ayrılan haftalık ders saati sayısı yedi ders saatidir. Öğrenciler, ihtiyaç duydukları birçok araç ve gereci okuldan sağlamış ve ayrıca gerek duydukları malzemeleri kendileri getirmişlerdir. Uygulaması yapılan ÖTÖY süreci, 1904 - 1972 yıllan arasında yaşamış ve Türkiye'nin ilk bitki sosyolojisti olan Prof. Dr. Hikmet Birand'in, 'Anadolu Manzaralan' adlı eserinden yola çıkılarak oluşturulmuştur. Sürece, ÖTÖY'nm tipik başlangıç şekli olan bir hikaye ile başlanmış, karakter ve mekan bağıntılannın kurulmasıyla yapısı tamamlanmıştır. Oluşturulan yapı içerisinde, Türkiye'nin çeşitli coğrafi ve insani özellikleri incelenmiştir. Öğrenciler, gruplan içerisinde tartışarak ortaya çıkardıkları düşünsel ürünlerini, araştırmaları ile destekleyip, yaptıkları maketler üzerinde somutlaştırmışlardır. Ortaya çıkarılan çalışmalar, sınıf duvarlarında, okul koridorlarında ve geleneksel olarak her yıl düzenlenen 'Art Show'da sergilenmiştir. Uygulamada varılan sonuçlan şu şekilde sıralayabiliriz. Gruplama: Öğrenciler kendilerini daha rahat hissetmektedirler. Öğrenciler, yanlışlarını görme imkanı bulmaktadır. Grup çalışması, öğrencilere farklı bakış açılan 11 kazandırmaktadır. Değişik fikirlerin ortaya çıkmasına ve daha yaratıcı çalışmaların yapılmasına yardımcı olmaktadır. Grup bilinci kazanan öğrenciler, birbirlerinin eksiklerini gidermek için çeşitli desteklerde bulunmaktadırlar. Ancak görülmüştür ki, grup çalışmasına alışan öğrenciler, bireysel çalışmaya geçtiklerinde zorlanmaktadırlar. Araştırma: Yapılan uygulamada görülmüştür ki, araştırma yapmak Öğrencilerin derse olan motivasyonunu artırmaktadır. Öğrenciler araştırma yaparak, derslerin daha zevkli geçtiğini belirtmişlerdir. Hatta bazı öğrenciler, araştırma yaparak çok daha fazla bilgi edindiklerine değinmişlerdir. Ancak, öğrencilerin bazıları, araştırma yaparken bilgiye ulaşma yollarının fazla uğraş gerektirmesinin, sıkılmalarına neden olduğu yönünde görübelirtmişlerdir. Maket ve Kuklalar: Öğrencilerden alman görüşler göstermiştir ki, öğrenilen bilgilerin çeşitli maketler vasıtasıyla somutlaştırılması ve bunlar üzerinde çalışılması, onlara son derece eğlenceli gelmektedir. Bazı öğrenciler, yaptıkları maketlerin bilişsel öğrenmelerine katkısı olduğunu belirtmişlerdir. Maket yapmanın bir diğer olumlu yönü ise ders sürecine olan motivasyonu artırması olarak göze çarpmıştır. Sergi: Yapılan çalışmaların sergilenmesinin, öğrencilerin heyecanlanmalarına yol açtığı ve isteklerini artırdığı gözlenmiştir. Özellikle ailelere sergilenecek çalışmaları bitirebilmek, öğrenciler açısından çok önemlidir. Diğer: Süreç içerisinde yapılan çalışmalar, öğrencilerin birbirleriyle olumlu tutumlar geliştirmelerine katkıda bulunmuş ve sınıf içerisindeki yardımlaşma artmıştır. Araştırılacak soruların belli olması, grupların çalışmalarını tamamladıklarında bir sonraki soruya geçebilmelerine olanak sağlamakta ve bu şekilde bireysel hızlan ile öğrenmelerine katkıda bulunulmaktadır. Sınıfa getirilen teknolojik araç ve gereçlerin, öğrencilerin derse olan motivasyonunu artırdığı görülmüştür. Öğrencilerden alman görüşlere göre, süreç sonunda sınav yapılmayıp yerine portfolyo dosya değerlendirme tekniğinin kullanılması, onları oldukça rahatlamaktadır.