Kıpçak köyün monografisi

'Kıpçak Köyü Monografisi' adını taşıyan bu yüksek lisans tezi, bahsedilen köydeki Kıpçak halkının Dobruca'dan Bucak topraklarına göç ettikleri XDCyüzyılın ilk yansından, günümüze kadar sosyo-kültürel hayatlarını ve bu süreç zarfında yaşamlarının her safhasında meydana gelen değişiklikleri ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çadır-Lunga bölgesinin en büyük nüfuslu yerleşimi olan Kıpçak köyüne ait verilen malzemeler, yapılan alan araştırmaların ve yazılı kaynakların ürünüdür. Araştırmamızın konusu olan Kıpçak köyü, Gagauzların göçle yerleştiği bir köydür. Göç, bir coğrafi değişimden kaynaklanmakla birlikte, aynı zamanda sosyo-kültürel değişmelere de yol açan bir olgudur. Çünkü, içinde yaşanılan tabii ve sosyo-kültürel çevrenin değişimi söz konusu olmaktadır. Bucak' a göç eden Gagauzlar, Dobruca'da oluşturdukları ve içinde yetiştikleri kültürlerinin tabii çevresini ve bunun üzerine şekillenen sosyo-kültürel çevrelerini, tamamıyla olmasa da, geride bırakmışlardır ve Bucak'ta yeni bir tabii ve sosyo-kültürel çevre içine girmişlerdir. Basarabya'ya gelirken beraberlerinde manevi kültürlerini de getirmişlerdir. Kıpçak halkı yaşadıkları süreç içerisinde Rusya İmparatorluğu, Romen Krallığı, Sovyetler Birliği ve Sovyetler sonrası oluşan Moldova ve 'Gagauz Eri' olmak üzere, dört farklı yönetim altında bulunmuşlardır. Bu yönetimlerin altındayken, Gagauz Türklerinin kültürleri, Rusların, Romenlerin ve Sovyetler Birliğine giren halkların kültürleriyle ilişkide bulunmuştur ve dolaysıyla, bunlardan etkilenmiştir. Ayrıca, Gagauz Türklerinin Hıristiyan olmaları da, bu etkilemeyi daha da arttırmıştır. Yaptığımız çalışmada bu etkilenme sonucunda, Gagauz Türklerinin, Bulgar, Moldovan ve Ruslarla az sayıda da olsa, beraber, birlikte yaşadıkları Kıpçak köyünde ne gibi maddi ve manevi değişmeler olgeçirdiği ortaya koymaya çalışılmıştır. Tez, giriş, on beş bölüm, sonuç, kaynakça, ekler ve sözlükten oluşmaktadır. Çalışmanın on beş bölümünde, Kıpçak köyünün kültürü, kültürdeki değişmeleri aşağıdaki sıra ile ele alınıp incelenmiştirmıştır: I. Bölümde - Kıpçak köyün fiziki çevresi anlatılmış; yer adları bitki örtüsü, hayvan türleri ve iklim hakkında bilgi verilmiş; köyün tarihi incelenmiştir. m II. Bölümde - Kıpçak köyünün beşeri durumu ve ekonomik yapısı üzerinde durulmuştur. III. Bölümde - köyün sosyal yapısı anlatılmaktadır; Gagauzların aile yapısı, dini hakkında bilgiler verilmektedir. IV. ve V. Bölümlerde Kıpçaklıların törelerine ve inanç yapışma yer verilmiştir. Kıpçak sakinlerinin ev-bark yapımı, evlerin iç ve dış düzeni VI. Bölümde; dokumacılık, marangozluk, kürkçülük, demircilik, örme vs. gibi el sanatları VII. Bölümde; beslenme ve temizlenme işleri VIII. Bölümde verilmektedir. IX. Bölümde, erkek, kadın, çocuk, gelin ile güvey giyim ve süslemeleri gruplar halinde incelenmiştir. İnsan hayatında çok önemli olan törenler, X. Bölümde anlatılmaktadır: Doğum, ad verme, vaftiz olma, evlenme/düğün, askere gönderme/karşılama, hacıya gönderme/karşılama, ölü gömme ve yas tutma, kutlama törenleri gibi. XI. Bölümde, Kıpçak halkının hekimliği hakkında bilgi verilmektedir. Gagauzların halk dansları ve halk müziği, XII. ve XIII. Bölümlerde ele alınmıştır. Kıpçaklıların eğlenceleri, yetişkinlerin ve çocukların oyunları, XTV. Bölümde anlatılmaktadır. XV. Bölümde ise, Kıpçaklıların sözlü edebiyatına ait bilgilere yer verilmektedir. Sonuç Bölümünde, yaptığımız çalışmanın genel olarak bir değerlendirilmesi yapılmaktadır. Ekler kısmında ise, oyunların tasviri, sözlü edebiyatın metinleri ve fotoğraflar yer almaktadır. Ayrıca, tezin sonunda, kısa bir Gagauzca - Türkçe sözlüğe yer verilmiştir.