turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Azerbaycan edebiyat muhitinde Tevfik Fikret

Tevfik Fikret (1867-1915) ismi, modern Türk edebiyatının öncü isimlerinden biri olmakla birlikte, edebiyat tarihimizin de son yüzyılını en çok meşgul eden isim olarak da karşımıza çıkmaktadır. Tevfik Fikret hakkında hazırlanan onlarca bilimsel çalışmanın yanı sıra, hakkında yazılan yüzlerce yazı, Tevfik Fikret'in farklı yönlerini ortaya koyma gayesi taşımaktadır. Hazırlanan bu çalışmada da Tevfik Fikret'in bugüne dek ele alınmayan bir yönü olan; başta Azerbaycan olmak üzere, farklı ülkelerdeki izleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmada özellikle Tevfik Fikret'in Azerbaycan basınında, edebiyatında ve toplumundaki yeri, tespit edilen yeni kaynaklar ışığında, örnekleriyle gösterilmiştir. Bu çalışma, kullanılan kaynakların birincil olması esas alınmış ve dört bölümden meydana getirilmiştir. Bu dört bölümü temsil eden 'Tevfik Fikret'in Türk Edebiyatındaki Yeri, Önemi ve Ölümünden Sonraki Yüz Yıllık Süreç', 'Sınırların Ötesinde Bir Şair: Tevfik Fikret', 'Tevfik Fikret ve Azerbaycan Edebiyatı' ve 'Azerbaycan Şairleri Arasında Tevfik Fikret' dört ana başlığın yanında, on dokuz alt başlıkla desteklenmiştir. Çalışmada kullanılan kaynaklar ışığında Tevfik Fikret'in başta Azerbaycan ve tespit edilen diğer toplumlardaki izlerinden oluşan çıkarımlar, 'Sonuç' bölümünde belirtilirken, çalışmayı yönlendiren geniş kaynak listesi 'Kaynakça', büyük bir kısmı böyle bir çalışmada ilk defa yayınlanan belge ve fotoğraflara da 'Ekler' bölümünde yer verilmiştir. Ayrıca çalışmanın sonuna da bir 'Dizin' eklenmiştir.
Modern Hece ve Süleyman Çobanoğlu

Çağdaş Türk şiirinin önemli isimlerinden olan Süleyman Çobanoğlu, Dergah dergisinde yayınladığı ilk şiiriyle dikkatleri üstüne çekmeyi başaran nadir şairlerden biridir. 90'lı yıllarda modern şiirle uğraşan hemen herkesin ölçü ve kafiyeden uzak durmaya çalışmasına rağmen Süleyman Çobanoğlu ilk şiirinden itibaren hece veznini kullanmış ve bu ölçüyle çağdaş şiirler yazmıştır. Aynı zamanda bu tavrıyla da bir çığır açmıştır: Bu sayede hece vezninin tekrar modern Türk şiirinde kullanılmasının yolu açılmıştır.'Modern Hece/Yeni Hece' diye isimlendirilen edebi hareketin mimarı olan şair, bu anlayışa uygun olarak ortaya koyduğu şiirlerinde içerik bakımından da hem gayet nitelikli hem de çağdaşlarından farklı şiirler yazmıştır. Bu çalışma, yeni Türk şiirinde hece vezninin serüvenini ve Süleyman Çobanoğlu'nu hayatı, sanatı, eserleri çerçevesinde incelemektedir.
Ahmet Mithat'ın polisiye romanları

Bu çalışmada, Ahmet Mithat'ın dört polisiye romanı toplumsal boyutlarıyla incelenmiştir. Bu romanların klasik polisiye kurallarına ne kadar bağlı kaldığısorunsalı ile birlikte polisiyeye yeni bir şey katıp katmadığı, Ahmet Mithat'ın bu romanlarının arka planındaki toplumsal boyutlarıyla beraber irdelenmiştir. SonuçtaAhmet Mithat'ın kendi romancılık anlayışından ödün vermeden, ama polisiyenin de belli başlı karakteristiklerini kullanarak, temelinde düzen eleştirisi olan ve modern dönem polisiyelerine daha çok benzeyen romanlar yazdığı görülmüştür. Sahip olduğu İslami görüş çerçevesinde, Ahmet Mithat'ın bu romanların sonunda ortaya koyduğu ceza anlayışının da toplumu yansıtması açısından polisiye roman için önemli olduğu sonucuna varılmıştır.
Nedim Divanı: İnceleme - tenkidli metin

Nedim Divanı adlı bu çalışma, sırasıyla Giriş, Nedim'in Şiirlerinin İncelenmesi, Üslup, Nedim'in Etkisi Üzerine Notlar, Divan'ın Matbu ve Yazma Nüshaları ve Nedim Divanı başlıklı bölümlerden oluşmaktadır. Osmanlı şiir geleneği içinde eser veren Nedim, hakkında en çok çalışma yapılan şairlerden biridir. Divanı, son ikisi yeni harflerle olmak üzere beş kez basılmıştır. Şiirleri üzerinde Ali Canip Yöntem, Hasibe Mazıoğlu ve Tunca Kortantamer gibi otoritelerin çalışmaları vardır. Bu araştırmacıların yeterince değerlendirmedikleri hususları, mesela üslup konusunu, ön plana çıkarmaya çabaladık. Türk şiirinde etkisi birkaç nesil sonrasına intikal eden nadir şairlerden biridir. Çağdaşlarından başlayarak günümüze kadar etkisi kesintisiz olarak devam etmiştir. Bu yönüyle diğer divan şairlerinden bize daha yakındır. Nedim pek velut bir şair değildir. Çevirilerinin olmasına rağmen, ona asıl şöhretini kazandıran Divanı'dır. Divanı hacimli değildir: 44 kaside, 88 kıta, 13 nazm, 3 mesnevi, 46 musammat, 166 gazel, 2 müstezad, 11 rubai, 23 müfredveya matla, 5 Arapça şiir, 39 Farsça şiir ihtiva etmektedir. Nedim Divanı çok okunmuştur. Tespitlerimize göre yurt içindeki kütüphanelerde 40, yurtdışında ise 6 yazma nüshası mevcuttur. Bu sayı daha da artabilir. Bu çalışmamızda Nedim Divanı'nın yurt içindeki 40 yazma nüshasını, 3 şiir mecmuasım ve Baku Yazmalar Arşivinde bulunan 1 yazma nüshayı şiir ve beyit sayılan açısından taradık. Elde ettiğimiz sonuçları tablolar halinde gösterdik. Son olarak tenkitli metin kurma yöntemlerine uygun olarak belirlediğimiz 11 nüshayı karşılaştırdık. Böylece daha önceki neşirlerde görülen tertipsizlik ve tutarsızlıklar giderilmiş oldu. Ayrıca Nedim'in daha önce hiç yayınlanmamış 17 şiiri ilk kez bilim dünyasına sunuldu. 513
Barış müstecaplıoğlu'nun eserlerinde fantastik unsurlar

'Barış Müstecaplıoğlu'nun Eserlerinde Fantastik Unsurlar ' başlıklı çalışma, Giriş bölümünün dışında üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde fantastik edebiyat ile ilgili kuramsal bir çerçeve çizilmiş, fantastik edebiyata dair tanımlar verilerek ana bölümlere hazırlık yapılmıştır. Birinci bölümünde fantastik edebiyata ilişkin kuramsal bir çerçeve çizilmiş; fantastik edebiyat ile bilimkurgu, ütopya, distopya, masal, efsane ve destan arasındaki ilişki ele alınmış; dünya ve Türk edebiyatında fantastiğin gelişimi tarihsel olarak verilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde, Barış Müstecaplıoğlu'nun, içerisinde üçüncü bölümde fantastik açıdan tahlilinin yapıldığı üç roman da dahil olmak üzere yayımlanmış on romanı özetlenmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümü, yazarın üç romanındaki fantastik unsurların tahlilini içerir. Şamanlar Diyarı, Özgürlük Uğruna ve Keşifler Zamanı isimli üçlemedeki fantastik kişiler, canlılar, mekanlar, nesne ve eşyalar, zaman, tema ele alınıp fantastik edebiyatın kuramsal çerçevesine uygun olarak tahlil edilmiştir. 'Sonuç' kısmında da tez çalışmasında yapılan kuramsal çalışmalar, özetler ve tahliller çerçevesinde ulaşılan sonuçlar ortaya konmuştur.
Aşık tarzı şiir geleneğinde 'dedim-dedi'

Dedim-dedi, bir sözlü kültür örneği olarak aşık tarzı şiir geleneği içerisinde meydana getirilen bir şiir şeklidir. Bu çalışmada bu şiir şekli üzerine genel bir inceleme yapılmıştır. Öncelikli olarak dedim-dedi şeklinde yazılmış şiirleri tanıtmak amaçlanmış, daha sonra değerlendirmeler yapılmıştır. Çalışma dedim-dedi şeklindeki şiirlerin biçim ve konu açısından incelenmesi ile diğer halk edebiyatı ürünleri ve diğer Türk şiir gelenekleri içerisinde verilen örneklerle karşılaştırılmasını içermektedir.
Şehdi Divanı

Divan Edebiyatı'nın 18. yy. temsilcilerinden olan Şehdi Efendi'nin asıl adı Osman'dır. Akovalı 'dır. Doğum tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Çavuşlar kAtibliği, başmuhasebecilik, Bender Ordusu defterdarlığı gibi görevlerde bulunmuştur. III. Mustafa'nın cülysu üzerine Rusya'ya gitmiştir. Bütün kaynaklar Osman Şehdi Efendi'nin memuriyetinin önemini belirtmişlerdir. Bender Ordusu dönüşünde vefat etmiştir. Özel yaşamı hakkında fazla bilgi bulamadığımız Osman Şehdi'nin oğlu da kendisi gibi önemli devlet görevlerinde bulunmuş münşi bir zAt olan Akovalı HAtem'dir. Kendisinden ziyade devrinin eserlerinde oğlu HAtem hakkında daha fazla bilgi bulunmaktadır. Şehdi'nin iki eseri tespit edilmiştir. İkisi de edebiyatımız ve tarihimiz açısından büyük önem taşımaktadır. III. Mustafa'nın cülysu üzerine kaleme aldığı Rusya Sefaretnamesi ve Divan'ı. 1757 -1758'de kaleme aldığı Rusya Sefaretnamesi'nde yolculuk ve güzergAhların anlatımından sonra şair Petersburg şehrini etraflıca anlatmakta, çektiği sıkıntıları dile getirmektedir. Divan'ın sadece 1 yazma nüshası vardır ve Süleymaniye Kütüphanesindedir. Şairin Divanı'nın yarısından fazlasını tarih manzumeleri oluşturmaktadır. Şehdi'ye tarih düşürmekte usta bir şair gözüyle bakmak isabetli olur Böylece Şehdi'nin yaşadığı devri bütün olaylarıyla gözler önüne sermeye çalışan padişahları ve vezirleri yakından takip eden iyi bir gözlemci olduğu anlaşılmaktadır. Divan'ında 159 şiir bulunmaktadır. Bu şiirlerin dağılımı şöyledir: 39 Kaside(%24), 28 Gazel(%18), 68 Kıt'a(%42), 20 Mesnevi (12) ,1 Terkib-i bend(%0.6), 2 Terci-i bend(%1), 1 MüstezAd Gazel(%0.6), 2 Musarrae beyit.
Refik Erduran'ın romanlarında yapı ve izlek

Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatının önemli temsilcilerinden birisi olan Refik Erduran, çok yönlü kişiliğiyle dikkati çeken bir sanatkardır. Tiyatro, fıkra, roman, deneme ve anı gibi türlerde eserler veren Erduran, romancı yönüyle ön plana çıkarılarak romanları ekseninde değerlendirilmeye tabi tutulmuştur. Aydınlatıcılıktan ve ilkesellikten yana olan yazar romanlarında bireyden yola çıkarak toplumsala ulaşmayı hedefler. Çalışmamızı üç ana bölüm halinde düzenledik. Eserin ilk bölümünde yazarın hayatı, edebi kişiliği ve eserleri hakkında bilgiler verildi. Çalışmanın temelini oluşturan ikinci bölümde Refik Erduran'ın altı romanı yapı ve izlek bakımından ayrı ayrı inceledik. Romanların yapısall ve izleksel kurgusunu incelerken roman teorisinin yanı sıra tarih, sosyoloji, felsefe ve psikoloji gibi bilim dallarından yararlandık. Refik Erduran'ın romanlarında yabancılaşma, kendini gerçekleştirme, başkaldırı, aşk gibi bireysel sorunlar ve sömürü, yozlaşma, sosyal adaletsizlik gibi toplumsal sorunları izleksel açıdan değerlendirmeye çalıştık. Üçüncü bölümde, Refik Erduran'ın romancılığını sonuç kısmında aktardıktan sonra, hem yazarla hem de alanla ilgili kaynakça kısmına yer verdik.
Türk şiirinde Sarıkamış Harekatı

Sarıkamış Harekatı, tarihe damgasını vurmuş mühim olaylardan biridir. Tarihi seyri itibariyle eserlere konu olmuş bu olay, edebi açıdan da önem arz etmektedir. Bu yüksek lisans tezinde, çalışmanın esasını teşkil eden Sarıkamış Harekatı'nın Türk şiirinde ifade buluşu, harekatın tarihi süreci ve Türk edebiyatı ile bağlantısı gözetilerek yansıtılmaya çalışılmıştır. Ele alınan şiirler, kaynaklar doğrultusunda analiz edilmiş olup Türk ozan ve şairlerini, söz konusu şiirleri yazmaya iten sebeplere, tarihi kaynaklar çerçevesinde işaret edilmiştir. Bu bağlamda Osmanlı Devleti'ni harekata götüren sebepler, harekat esnasında-bilhassa Enver Paşa- komutanların savaş stratejileri, harekatın oluş ve sonlanış biçimi aydınlatılmaya çalışılmıştır. Bunların yanı sıra harekatın meydana geldiği Sarıkamış yöresinin coğrafi dokusuna da değinilmiş olup çalışma, Türk edebiyatının tanınmış simalarının görüşlerinden hareketle bir bütün olarak ele alınmıştır. Bu çalışma, konu kapsamındaki çalışmaların azlığı fark edilerek hem bundan sonraki süreçte incelemek yapmak isteyenlere yol göstermek hem de Türk edebiyatına hizmet amacıyla oluşturulmuştur..
Konya Büyükşehir Belediyesi Koyunoğlu Müze ve Kütüphanesi'ndeki ilahi ve güfte mecmualarının mecmuaların sistematik tasnifi projesi'ne göre tasnifi

Mecmualar, genel olarak şekil ve hacimce değişiklik gösteren, konu, kapsam ve içerik yönünden çeşitlilik arz eden, bir ya da birden fazla kişiye ait manzum veya mensur eserlerin toplandığı kişisel kitaplardır. Öznel beğeni ve kişiye özel sanatsal zevk merkezinde derlenen malzemeleri bir araya getirmesi yönüyle mecmualar, devrinin edebi zevk ve anlayışına ışık tutan eserlerdir. Bu açıdan bakıldığında mecmuaları tasnif etmek ve mecmuaların içinde bulundurduğu bilgileri işlemek klasik Türk edebiyatı alanına ve araştırmacılara yeni bilgiler sunmak adına büyük önem taşımaktadır. Mecmualar Osmanlı sahasında sanata ve şiire ilgi duyan okur-yazar kesim tarafından oluşturulan bir edebi tür olduğundan tertip ediliş şekillerinde ve yöntemlerinde bir birlik bulunmamaktadır. Öyle ki kimileri taşıdıkları edebi kimlikler dışında farklı bilimsel disiplinlerle de ilgilidir. Mecmualar bu açıdan bakıldığında içerdikleri bilgilerle başta halk bilimi, tarih, sosyoloji, antropoloji, astroloji, tıp, eczacılık, musiki, astroloji başta olmak üzere başka pek çok alana katkı sağlar ve disiplinler arası çalışmalar için önemli birer kaynak niteliği taşırlar. Birbirinden farklı bilgileri ihtiva eden ve farklı disiplinleri ilgilendiren bu edebi türün adlandırılması, sınıflandırılması ve incelenmesi için belirlenmiş tek bir yöntem bulmak mümkün olmamaktadır. Bu durum beraberinde birçok sorunu getirmektedir. Prof. Dr. Mehmet Fatih Köksal'ın ürettiği fikirler çevresinde gelişen MESTAP bu yöntem arayışına bir çözüm olmuştur. Yapacağımız çalışma kapsamında Konya Büyükşehir Belediyesi Koyunoğlu Müzesi Yazma Eserler Kütüphanesi'nde bulunan 12 adet ilahi ve güfte mecmuasının, Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesi'ndeki önerileri dikkate alınarak, sistematik tasnifi yapılacaktır. Ele alınacak mecmualar, içlerinde barındırdıkları şiirlerin ilk ve son beyitleri, nazım biçimleri, nazım türleri, vezinleri vb. yönlerden değerlendirilecektir. Çalışmanın amacı sadece metin neşri yapmak değildir. Aynı zamanda eserlerin içinde bulunan malzemeyi ilgililerinin erişimine sunmaktır. Tamamlandığında başta alanın araştırmacıları olmak üzere yakın sahalarda çalışan araştırmacılara da ilk elden kaynak sağlayacak olan proje, aynı zamanda söz konusu mecmuaların içerikleriyle ilgili merak edilen sorulara da çözüm önerileri getirebilecek aynı zamanda metinlere kolay ulaşma imkanı sağlayacaktır.
Ahi'nin 'Hüsnü Dil''i

XVI. yüzyılda Eski Türk Edebiyaü'na dahil olan birçok şair yetişmiştir. Bu şairlerden birisi Ahi Hasan'dır. Ani Hasan, Rumeli'de doğmuş ve tahsilini İstanbul'da yapmıştır. Tahsili sırasında şiir yazarak adım duyurmuştur. Onun en önemli eseri Hüsn ü Dil'dir. Hüsn ü Dil, düzyazı ve şiir olarak kaleme alınmış bir mesnevidir. Konusu İran şiirinden alınmıştır. Türk Edebiyatı'nda birçok şair Hüsn ü Dil yazmıştır. Ama en öemlisi Ahi'nin Hüsn ü Dil'idir. Bu eser diğer şairlerinkini geçmişştir. Tezkire yazarları onun önemim anlatırlar. Hüsn ü Dil'in Türkiye kütüphanelerinde kırk adet yazma nüshası vardır. Bu, onun çok okunduğunu gösterir. Biz çalışmamızda önce bu nüshaları inceledik. Daha sonra nüsha ailesi çıkarmak için gruplandırdık. Nüsha ailesini ortaya çıkardık. Birisini esas alarak üç nüshayı karşılaştırdık ve edisyon kritik yaptık. Bu sağlam bir metin oluşturmak için gerekliydi. Daha sonra konusu, kahramanları, dil ve üslubunu inceledik. Bu yaptığımız çalışmanın amacı şudur: Türk Edebiyatı'nda önemli bir yeri olan Hüsn ü Dil' i ilim alemine tanıtmaktır. Böylece kültür eserlerinin bugün de yaşaması gerçekleşir.
Türkiye'de yeraltı edebiyatının izleri: Kanat Güner, Ayça Seren Ural, Sibel Torunoğlu, Mehmet Kartal

Bu çalışmanın amacı, Yeraltı edebiyatının dünyadaki ve Türkiye'deki izini sürmek ve dünyada Beat kuşağı yazarları, Jean Genet, Charles Bukowski gibi yazarlarla tanınan; Türkiye'de 1980'lerden itibaren gelişen bu türü örnek yazar ve romanlar üzerinden incelemektir. Bu çalışmada, yaşam tarzlarıyla yeraltına yakın olan yazarlar seçilerek, Türkiye'de Yeraltı edebiyatının durumuna bakılmaya çalışılmıştır. Seçilen yazarlardan ilki 1998 yılında yaşamına son veren ve bir eroinman olan Kanat Güner, ikincisi 90'lı yılları bir punk olarak yaşayan Ayça Seren Ural, üçüncüsü şizofreni tedavisi gören ve defalarca akıl hastanesinde yatan Sibel Torunoğlu ve sonuncusu küçük yaşlarda hırsızlığa başlayan ve 2001 yılında bir hastalık sonucu genç yaşta ölen Mehmet Kartal'dır. Yazarların sırasıyla Eroin Güncesi, Pogo, Tımarhane Günlüğüm ve Hayatım Harbiden Roman adlı eserleri ele alınmıştır. Çalışmada, birer alt kültür üyesi olan ve yaşamın dışında kalan bu yazarların hayatı nasıl gördükleri, toplumun dışında kendilerine nasıl bir dünya yarattıkları, toplumu hangi noktalarda eleştirdikleri incelenmiş, Batıda kitlesel bir başkaldırı ve muhalefet yaratan Yeraltı edebiyatı yazarlarından hangi noktalarda ayrıldıkları ortaya konmuştur.
Osman Kemalİ'nin şiirlerinde basİret anlayışı

Yirminci yüzyılın mutasavvıf şairlerinden olan Erzurumlu Osman Kemali (1862-1954) bir buçuk yaşında çiçek hastalığından gözlerini kaybetmiştir. Görmemesi ona engel olmamış, içindeki öğrenme aşkı ile hafız olmuş, zahiri ilimleri hatmetmiş, sonrasında diyar diyar gezmiş, öğrenmeye devam etmiş, şiirler söylemiştir. Nakşi, Şettari ve Mevlevi yollarına mensup zatların huzurunda bulunmuş, sonrasında Hamzavi Melami şeyhi Abdülkadir-i Belhi (öl. 1923) tarafından yetiştirilmiştir. Ayrıca Melami piri Muhammed Nuru'l-Arabi Hazretlerinin (öl.1888) silsilesinden de icazet almıştır. Allah aşkı, Peygamber ve ehl-i beyt sevgisi, dünyanın geçiciliği, tevhid, vahdet-i vücud, seyr ü süluk gibi konuları içeren Aşk Sızıntıları adlı tasavvufi bir divanı ve dinin şeriatinin iç manalarını açıkladığı sohbetlerinin bir kısmının toplanması ile oluşan, İrfan Sızıntıları başlıklı mensur eseri vardır. Kemali, aleme içerden bakan, basiret sahibi, İlahi aşk ile için için yanan bir marifet ehlidir. Bu çalışmada, Osman Kemali hazretlerinin Divan'ındaki şiirleri üzerinde çalışılarak muhtevada öne çıkan konulardan biri olan basiret kavramı incelenmiştir. Basiret ile yakından ilgili olduğu görülen kalp, marifet ve aşk kavramları ile basiret arasındaki ilişki ortaya konmuştur. Divan'dan seçilen metinler, Kemali'nin İrfan Sızıntıları adlı eserinde kendi düşünceleri ışığında değerlendirilmiştir.
Latife Tekin'in romanlarında isim cümleleri

1980 sonrası ının önemli kalemlerinden Latife Tekin, klasik gerçekçi Türk romanı geleneğinden bütünüyle kopmadan, ona özgün bir biçim ve üslup kazandırmıştır. Romanlarında imgeye, atasözleri ve deyimlere sıkça yer vermesi Tekin'in üslubunun gelenekçi yönünü oluşturur. ının sözlü ve yazılı kaynaklarından yararlanmış olması Tekin'in gelenekten de beslenen bir yazar olduğuna işarettir. O, 'büyülü gerçekçilik'' kavramını Türk romanına getiren yazardır. 1983 yılında yayımladığı Sevgili Arsız Ölüm romanıyla Türk edebiyatına giriş yapan Tekin' in, farklı anlatım teknikleriyle zenginleştirdiği romanları günümüzde birçok okuyucu kitlesinin ilgisini çekmektedir. 1980 sonrası değişen Türkiye şartları, yirminci yüzyıl insanının hayata bakışı ve beklentileri, onun romanlarının genel temasını oluşturur. Bugüne kadar sekiz roman, bir deneme ve bir senaryo bir de anı-öykü yayımlamıştır.'Latife Tekin'in Romanlarında İsim Cümleleri '' adlı yüksek lisans tezimiz, Yeni Türk Dili alanında yapılan çalışmalara bir katkı sağlamak amacıyla hazırlanmıştır.
Türk halk anlatılarında dev motifi

Kolektif bilinçdışının içerikleri olan halk anlatıları, gerçek ve hayal düzleminde sentezlenen bir dünyanın kapılarını sınırsızca aralar. Bu kapının ardındakiler bilinen/bilinmeyen bir alemin sembollerle kurulu dünyasından ibarettir. Halk anlatılarında bilinçli ya da bilinçsiz olarak metnin içerisine şifrelenen semboller, kadim zamanlardan modern dönemlere kadar bir milletin zengin kültürünün yansıması olarak çözümlenmeyi beklemektedir. Millet hafızasında şifrelenen bu kültürel kodların çözümlenmesi ile kolektif ruh da evrensel bütünlükte yerini almaktadır. Milli bir sembolden evrensel bir sembole uzanan kültürel kodlardan biri de gerçek ve hayal düzleminde birleşen/bütünleşen devlerdir. Geçmişten günümüze halk muhayyilesinde yaşatılan ve üzerine derin anlamlar yüklenen devler; fiziki, tasavvufi ve felsefi boyutuyla çok geniş perspektifte ele alınabilecek bir semboldür. Makrokozmosta mikrokozmos olan insanoğlu, sembolik yolculuğunda, mitik olan devlerle birlikte yol almaktadır. Halk anlatılarında dev görüntüsünde karşımıza çıkan bu evrensel sembol; oldukça güçlü ve çeşitli anlamlarıyla bilince ulaşmaktadır. Olumlu ve olumsuz yönleriyle farklı varoluş biçimlerine gönderme yapan devler, görünenin dışında görünmeyeni de ruha yansıtan bir semboldür. Bu bağlamda devler, yaşama çok yönlü değer katan, insan hafızasında ve hayatında yol gösterici boyutta sembolik bir göstergedir.
Osman Çeviksoy'un hikayelerinde tema ve yapı

Osman Çeviksoy'un Hikayelerinde Tema ve Yapı' adlı bu çalışmada Osman Çeviksoy'un hikayeleri 'tema' ve 'yapı' ana başlıkları altında incelenip yorumlanmıştır. 1980 sonrasında eserleri yayımlanmaya başlanan ve yayımlanmış on iki hikaye kitabı bulunan Osman Çeviksoy, hikayelerinin yanı sıra roman, radyo oyunu, gezi yazısı kaleme almış üretken bir yazardır. 1980 sonrasında eser vermeye başlayan yazarlar hakkında lisansüstü çalışmalar çok fazla yapılmamıştır. Osman Çeviksoy hakkında da yapılmış çok fazla akademik, lisansüstü çalışma yoktur. Bu çalışma ile on iki hikaye kitabı ile Türk hikayesine emek veren bir yazarın eserleri kapsamlı olarak incelenip yorumlanmıştır. Yazarın hikayeleri 'tema' ve 'yapı' olmak üzere iki ana başlık altında incelendi. İlk bölümde hikayelerdeki temalar, 'Göç', 'Yozlaşma', 'Yoksulluk', 'Yalnızlık Hissi', 'Sevgi', 'Memleket Özlemi', 'Aile Özlemi', 'Evlat Sevgisi', 'Anne-Baba Sevgisi', 'Rüşvet-Yolsuzluk', 'Ahlak', 'Köy Yaşamı', 'Öğretmenlik' başlıkları altında ele alındı. 'Yapı' başlıklı ikinci bölümde 'Anlatım', 'Bakış Açısı/Anlatıcı', 'Zaman', 'Mekan', 'Dil ve Üslup' alt başlıklarıyla yazarın nasıl bir anlatımı olduğu gösterilmeye çalışıldı. Sonuç bölümünde ise 'Osman Çeviksoy'un Hikayelerinde Tema ve Yapı' adlı bu çalışmada ortaya konan tespitler özetlendi.
Ahmet Hamdi Tanpınar'ın Huzur adlı eserinde sıradışı benzetmeler

Bu çalışma Huzur romanı esas alınarak metaforların idrak semantiği açısından bir incelemesi denemesidir. Metaforun önemine karşılık, ülkemizde bu konu yeterince ele alınmamıştır. Bu çalışmada, metaforların idrak anlambilimi açısından teorisini kuran George Lakoff'a dayalı bir yaklaşımla Ahmet Hamdi Tanpınar'ın Huzur adlı romanı üzerinde metne dayalı semantik bir çalışma yapılması amaçlanmıştır. Tezimizde metin incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Huzur adlı roman üzerinde metin incelemesi yapılarak yazarın kullandığı sıra dışı benzetmeler tespit edilmiş, bu kullanımlar yorumlanmış ve sınıflandırılmıştır. Tezimizin giriş kısmında Ahmet Hamdi Tanpınar hakkında kısa bilgi verilmiş, sanatçının biyografisi üzerinde ayrıntıya girilmemiştir. Tezimizin birinci bölümünde metafor ve anlambilimi çalışmalarıyla ilgili bilgi verilmiştir. İkinci bölümde ise kavram türleri bakımında metaforlar ve Huzurda kullanılan tasnif modeli hakkında bilgiler yer almaktadır. Tezimizin üçüncü bölümünü, inceleme ve tasnif çalışması oluşturmaktadır. Huzur'daki özgün metaforlar tespit edilerek, Lakoff ve Johnson'un tasnif modeline uygun sistematik bir sınıflandırma yapılmıştır. Sonuç bölümünde ise tespit ve tasnif edilen örneklerden hareketle bu kullanımların Tanpınar'ın üslubuna ve Türk diline katkıları, metaforların günlük kullanımdaki yeri ve önemi üzerinde durulmuştur. Günlük hayatta farkında olmadan kullandığımız metaforlar, aslında bir söz sanatı olmaktan öte kavram sistemimizi düzenleyen önemli kavramlardır. Metaforlar insanın dünyayı nasıl algıladığının, nesneler, olaylar, hareketler vb hakkında ne düşündüklerinin açık ifadesidir. Örneğin ZAMAN PARADIR metaforunu kabul eden bir kültürde zaman değerli bir metadır, amaçları gerçekleştirmek için kullanılan sınırlı bir kaynaktır. Tezimizin kaynakçası, çalışmamızın muhtelif safhalarında faydalandığımız eserlerle, dilbilimi alanında yapılan önemli çalışmalardan meydana gelmektedir. Çalışmamızda Huzurda tespit edilen metaforların fihristi de yer almaktadır.