Çocuk suçluluğu profili 2007-2008 yılları Üsküdar bölgesi

Son yıllarda Türkiye'deki çocuk suçlu oranındaki artış dikkate alındığında Çocuk suçluluğu ve çocuk suçluların tüm toplumu çok yakından ilgilendiren önemli bir sorun olduğu, bu sorunu görmezden gelmenin gelecekte telafisi imkansız zararlar doğuracağı düşünülmektedir. Bölgesel olarak yaptığımız bu çalışmada, soruşturma ve kovuşturma dosyalarından yola çıkılarak somut olaylarla çocuk suçluluğu kavramı incelenmiştir. Bu araştırmada ayrıca çocukları suça iten nedenlerin belirlenebilmesi, bu nedenler tamamen yok edilemese de en aza indirgenebilmesi, sağlıklı çözüm yolları üretilebilmesi, genel ceza hukuku prensiplerinin çocuk suçluluğu alanında nasıl bir görünüm ve sonuç sergilediğinin tespit edilebilmesi amaçlanmıştır. Çalışmamızda, suça sürüklenen çocukların özellikleri, çocukları suç işlemeye iten nedenler, çocukların yaş gruplarına göre yoğunlukla hangi suçları işledikleri, çocukların dahil oldukları yargılama sürecinde soruşturma ve kovuşturma evrelerinde geçen ve geçirilen aşamaların araştırılması, bu aşamalarda yaşanan aksaklıkların tespiti ve çözüm yolları üretilmesi amaçlanmıştır. Bu konuların tespitinde belli bir dönem aralığında Üsküdar Cumhuriyet Başsavcılığı Çocuk Bürosu, Üsküdar Çocuk Ağır Ceza Mahkemesi ve Çocuk Mahkemelerindeki 2007- 2008 yılları arasında karara bağlanmış, Üsküdar Çocuk Ağır Ceza ve Çocuk Mahkemelerinde toplam 292 dosya ve Cumhuriyet Başsavcılığı Çocuk Bürosunda toplam 221 dosya incelenmiştir. Çocuk, çocuk suçluluğu ve suça sürüklenen çocuk kavramları ile ilgili tanımlamalar, çocukları suça iten nedenler, 15.07. 2005 tarihinde yürürlüğe giren 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu ve suça sürüklenen çocuklarla ilgili Türk Ceza Kanunu ve Ceza Muhakemeleri Kanununda yer alan düzenlemeler, çocuk mahkemeleri, çocukların yargılaması, uluslararası hukukta çocuk, uluslararası sözleşmeler, başka ülkelerin hukuk sistemlerinde çocuk gibi genel bilgilere de yer verilmiştir. Suça sürüklenen çocuklardan 16-18 yaş gurubunda yer alan çocukların suç işleme oranının % 64,8 ile 12-15 yaş grubundaki çocuklara oranla daha fazla olduğu ve suça sürüklenen çocukların cinsiyetlerinin % 92 oranında ağırlıklı olarak erkek olduğu tespit edilmiştir. Çalışmamızda suça sürüklenen çocukların kardeş sayısının fazla, ailelerinin sosyoekonomik durumlarının kötü olduğu belirlenmiştir. Suça sürüklenen çocukların en yoğun olarak hırsızlık ve kasten yaralama suçlarını işledikleri görülmüştür. Suç sırasında suça sürüklenen çocukların % 35 ,2'sinin suç aleti kullandığı, suç aletinin ağırlıklı olarak bıçak olduğu görülmüştür. Suça sürüklenen çocukların yargılanmaları sonrasında verilen mahkeme kararlarında ağırlığın toplamda % 43,5 ile mahkumiyet hükmünde olduğu, akabinde % 26,9 ile beraat hükümlerinin geldiği tespit edilmiştir. Kovuşturmama kararı verilen toplam 221 savcılık dosyası incelendiğinde, toplam 283 suça sürüklenen çocuk tespit edilmiştir. Bunların 35 tanesinin 12 yaş altı, 98 tanesinin 12-15 yaş grubu, 150 tanesinin de 16-18 yaş grubu oldukları belirlenmiştir. Savcılık dosyalarında elde edilen bulgularla mahkeme dosyalarında elde edilen bulgular arasında paralellik bulunduğu, en fazla delil yetersizliği gerekçesine dayanılarak kovuşturmama kararı verildiği saptanmıştır. Ceza Hukuku sistemine 2005 yılındaki değişiklikler sırasında giren uzlaşma kurumunun soruşturma aşamasında hemen hemen hiç uygulanmadığı, mahkeme aşamasında ise soruşturmaya nispeten uzlaşma kurumunun uygulama alanı bulduğu görülmüştür.