İlkokul, ortaokul ve lise yöneticilerinin liderlik davranışları ile karar verme stratejileri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Etkileri doğrudan topluma yansıdığından dolayı eğitim ile ilgili çalışanların nitelikleri önemlidir. Nitelikleri doğrudan yönettikleri eğitim kurumana yansıyacağı dikkate alınarak eğitim yöneticileri üzerinde araştırma yapılması tercih edilmiştir. Buradan hareketle eğitim yöneticilerinin liderlik özellikleri gösterme düzeyleri ve eğitim kurumlarını yönetirken kullandıkları karar verme stratejilerinin incelenmesinin eğitim yöneticilerinin niteliklerinin saptanması ve geliştirilmesi yönünde faydalı çalışma olacağı öngörülmüştür. Bu araştırmada yöneticilerin cinsiyetine, yaşına, medeni durumuna, branşına, öğrenim düzeyine, mezun olduğu fakülteye, ünvanına, yöneticilik süresine, okuldaki çalışma süresine, okul türüne, okuldaki idareci sayısına, okuldaki öğretmen sayısına, okuldaki öğrenci sayısına, Liderlikle ilgili eğitim alma durumuna, Karar Verme Stratejileri ile ilgili eğitim alma durumuna ve gelir durumuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde bir farklılık gösterip göstermediği, yöneticilerin Liderlik Davranışları ile Karar Verme Stratejileri arasında anlamlı bir ilişki bulunup bulunmadığı incelenmiştir. Araştırmada betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini İstanbul ili, Sancaktepe İlçesindeki ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan 173 yönetici oluşturmaktadır. Bu doğrultuda ölçekler, bu evrendeki tüm yöneticilere dağıtılmıştır. Ulaşılan yöneticilerden anketi hatalı dolduranlar araştırmaya dahil edilmemiş, 161 yöneticinin anketi değerlendirmeye alınmıştır. Yöneticilerin liderlik davranışlarını değerlendirmek üzere Hemphill ve Coones tarafından 1950 yılında geliştirilen Liderlik Davranışları Betimleme Ölçeği kullanılmıştır. Ölçek 30 soru ve Anlayış Gösterme ve Yapıyı Kurma olarak 2 alt boyuttan oluşmaktadır. Yöneticilerin kullandıkları karar verme stratejilerini belirlemek üzere Kuzgun (1993) tarafından geliştirilen ve içtepisel, mantıklı, bağımlı ve kararsız olmak üzere 4 alt boyut ve 40 maddeden oluşan Karar Verme Stratejileri ölçeği kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde SPSS 15.0 paket programı kullanılarak demografik özelliklerin frekans ve yüzde değerleri incelenmiş, ölçeklerden alınan puanların yöneticinin cinsiyetine ve medeni durumuna göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek için Mann Whitney-U testi, Liderlikle ilgili bir eğitime katılma durumu ve Karar Verme Startejileri ile ilgili bir eğitime katılma durumuna göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek için Bağımsız Gruplar T Testi, yaşına, çocuk sayısına, branşına, öğrenim durumuna, mezun olduğu fakülteye, ünvanına, yöneticilik süresine, okulda çalışma süresine, okuldaki idareci sayısına, okuldaki öğretmen sayısına, okuldaki öğrenci sayısına ve gelir düzeyine göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek üzere Kruskal Wallis H testi ve bu test sonucunda anlamlı farklılık bulunduğunda farklılığın hangi gruplar arasında olduğunu belirlemek üzere Mann Whitney-U testi, okul türüne göre puanların farklılaşıp farklılaşmadığını tespit etmek için ANOVA yapılmıştır. Yöneticilerin Liderlik davranışları ile Karar Verme Stratejileri arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığını tespit etmek için ise Pearson Momentler Çarpımı analizi uygulanmıştır. Verilerin çözümlenmesinde anlamlılık minimum p<,05 düzeyinde sınanmış, diğer anlamlılık düzeyleri ayrıca belirtilmiş ve bulgular araştırmanın amaçlarına uygun olarak tablolar halinde sunulmuştur. Araştırma sonunda medeni durum, ünvan ve yöneticilik kıdeminin yöneticilerin liderlik davranışları üzerinde, çocuk sayısı, okul türü, branş, öğrenci sayısı, karar verme eğitimine katılma durumu ve cinsiyetin yöneticilerin karar verme stratejileri üzerinde etkili değişkenler olduğu, yaş, öğrenim durumu, mezuniyet, okulda çalışma süresi, idareci sayısı, öğretmen sayısı, gelir düzeyi ve liderlikle ilgili bir eğitime katılma durumunun yöneticilerin liderlik davranışları ve karar verme stratejileri üzerinde etkili değişkenler olmadığı, Liderlik Davranışları toplam puanları, yapıyı kurma alt boyutu puanları ve anlayış gösterme alt boyutu puanları ile Mantıklı / Sistematik Karar Verme alt boyutu puanları arasında pozitif yönde anlamlı ilişki bulunduğu, Liderlik Davranışları toplam puanları, yapıyı kurma alt boyutu puanları ve anlayış gösterme alt boyutu puanları ile Karar Verme Stratejileri toplam puanları, İçtepisel Karar Verme alt boyutu puanları, Kararsızlık alt boyutu puanları arasında negatif yönde anlamlı ilişki bulunduğu, Liderlik Davranışları toplam puanları, yapıyı kurma alt boyutu puanları ve anlayış gösterme alt boyutu puanları ile Bağımsız Karar Verme alt boyutu puanları arasında anlamlı bir ilişki bulunmadığı tespit edilmiştir.