turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Geleneksel kağıt üretim ve baskı teknikleri ile Türk kültleri temalı baskı serisi

Geleneksel kağıt ve baskıyı kültüründe de etkilerini yaşadığı mitoloji ile birleştiren sanatçı; duygularını, inançlarını ve görüşlerini çalışmasına yansıtmıştır. Dünya'da birçok coğrafyada, kendi kültürlerine ait kağıt üretimi son derece kıymetli bir yerdeyken Anadolu'da üretilen kağıdın unutulması bununla beraber diğer dünya mitolojik hikayelerinin ve kahramanların dünyaca bilinmesini buna rağmen kendi kültürünün mirası olan hikaye ve karakterlerin bilinmemesini göz önünde bulundurarak bu çalışmayı yapmayı kendine vazife bilmiştir. Medeniyet hamuru olan kağıdın, iki bin yıllık geçmişşi vardır ve kağıt günümüze kadar hayatımızın vazgeçilmez bir parçası olarak gelmiştir. Farklı coğrafyalarda farklı tekniklerle üretilen kağıt, ülkelerin gelişmişliklerini göstermektedir. Bu süreçte medeniyet toplumda tüketilen kağıt miktarı ile ölçülür olmuştur. Günümüzde ise geleneksel kağıt üretimi yerini makineleşen evrende bırakmış yine de biricik olan geleneksel üretimin yeri asla doldurulamamıştır. Gravür baskının yeri sanat tarihinde oldukça önemlidir. Sanatçı kullandığı materyalleri seçerken, bireysel hakkını özgün baskı yöntemlerinden gravürden yana kullanmıştır. Baskı yöntemi çalışmanın özüne bağlı kalarak geleneksel yöntem ile uygulanmıştır. Ön-Türk mitolojisinde konu edilen unsurların hemen hemen tamamı, özellikle Sümer ve Yunan mitolojilerinde birebir karşılıkları vardır. Mısır mitolojik unsurları bölgesel etmenlerden kaynaklı biraz değişkenlik gösterse de bu unsurların da özellikle Sümerlerden ve Göktürklerden etkilendiği aşikardır. Ayrıca Yaratılış Efsanesi semavi dinlere de mutlak ilham kaynağı olmuştur. Pratik yaşantımızda alışkanlık haline gelmiş olan bir takım inanışların aslında geçmişşe dayalı ritüeller olduğunu gösteren bu çalışma, üç geleneksel ögenin bir zeminde harmanlanması ile oluşmuştur. Her alanda ve sanatta günümüz yapı taşlarının geçmişşinin bir aynası görevi taşıması amaçlanmıştır. Sanatçı bu tez çalışmasında, her gün, her alanda kullandığımız kağıdı, geleneksel üretimi ve özgün baskı tekniklerini, bununla beraber kültürümüzün yapı taşı Orta Asya Türk mitolojisini harmanlamıştır.
İslam mimarisinde mukarnasın yeri ve bazı çinili mukarnas örneklerinin incelenerek çini-seramik sanatında ifade aracı olarak kullanılması

Günümüz sanatında sonsuzluk, evren, birlik, tanrısallık ve kozmik bağ üzerine anlatım için çeşitli yollar seçilmiştir. Bilinmeyene duyulan ilgi sanatçıyı her daim dinamik tutmuş, anlatım aracı olarak da çoğunlukla kavramsal boyutu ile geometriyi tercih etmiştir. Bu anlatımları destekleyen en iyi malzemelerden biri de geçmişşten günümüze geometrik unsurlar olmuştur. Geometrinin sembolik ifade yönü, barındırdığı anlam vasıtasıyla; sonsuzluk, evren, birlik bilinci gibi tanımı zor olan kavramları bir nebze de olsa ifade edebilmek adına, sanatçının işini kolaylaştırmıştır. Bu çalışmanın amacı da İslam sanatında geometrinin mimaride ve bezemede kullanımının mukarnas üzerinden bir değerlendirilmesinin yapılarak, barındırdığı anlamları çini-seramik sanatı aracılığı ile ifade edebilmektir. Üç bölümden oluşan tez çalışmasının ilk bölümünde mukarnas öğesi gerek etimolojik olarak gerekse teknik olarak tanımlanmış olup, hem bezeme öğesi olması hem mimari bir öğe olması dolayısıyla ayrı ayrı analiz edilmiştir. Bu bölümde mukarnasın tarihçesine de değinilerek, zaman içerisindeki değişimi ve gelişimi ele alınmış, coğrafyaya bağlı olarak kazandığı kimlik araştırılmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde ise çinili mukarnasa sahip bazı yapı örnekleri incelenmiştir. Bu yapı örnekleri seçilirken mukarnasın gelişim göstermiş olduğu önemli merkezler, mukarnas bezemelerde kullanılan teknik çeşitliliği dikkate alınmıştır. Ayrıca çininin mukarnas örüntüsünde kullanıldığı dönemler göz önünde bulundurularak bir zaman sınırlandırılmasına gidilmiştir. Üçüncü bölümde ise tüm bu araştırmaların ışığında mukarnas öğesinin günümüz çağdaş sanatında yorumlanması ve örnek uygulamalarına yer verilmiştir.
Gaziantep yöresel el sanatları

2001 - Sayfa: VIII+ 275 ( Çizim: 35+ Resim: 191) Jüri : Yrd. Doc. Dr. Hüseyin YURTTAŞ : Prof. Dr. Hamza GÜNDOĞDU Günümüzde Gaziantep'te görülen el sanatları arasında; Kutnu Kumaş dokumacılığı, Aba dokumacılığı, Şal Kumaşı dokumacılığı, kilim dokumacılığı, Antep işi işlemeciliği, bakır işlemeciliği yemenicilik ve sedefçilik bulunmaktadır. Bakır işlemeciliği, yemenicilik ve sedefçilik dışında kalan el sanatları bu çalışmamızın konusunu oluşturmuştur. Günümüz Kutnu Kumaş dokumacılığı ve Antep işi işlemeciliği Türkiye'de, başka bir bölge de görülmemektedir. Aba dokumacılığı ve Şal Kumaşı dokumacılığı ise yakın çevrede; Kahramanmaraş, Hatay, Şanlıurfa gibi bazı illerimizde devam ettirilmektedir. Gaziantep dokumalarında kullanılan ipliklerin boyaları önceden tabiattan elde edilirken, bugün kimyasal yollarla elde edilmektedir. Buna rağmen, motif özellikleri bakımından diğer yörelerde olduğu gibi geleneksel çizgileri yansıtır durumdadır. Devam eden bu el sanatları Türk dokuma ve işleme sanatı içerisinde renk zenginliği, motif özellikleri ve teknik bakımdan özel ve farklı bir yere sahiptir. Gaziantep el sanatlarının; yeterince tanıtılmaması, yeni kullanım alanlarının oluşturulmaması, maddi yetersizlikler ve mesleği devam ettiren ustaların imkansızlıkları en önemli sorunlardandır. Bu sorunların giderilmesine çalışmak ve ulusal kültürümüzün önemli unsurlarından olan el sanatlarımızı yeni kuşaklara aktarmak hepimizin görevi olmalıdır.
Kütahya çeşmeleri

Kütahya şehir merkezinde, Türk-İslam döneminde inşa edilmiş çeşmelerin tanıtıldığı bu çalışmanın amacı, çeşmelerin tarihlendirme sorunlarına değinmek, mimari ve süsleme özellikleri belgelemektir. Kütahya şehir merkezi, bu çalışmanın coğrafi sınırlarını oluşturmaktadır. Bu çalışma kapsamında, kentte Beylikler ve Osmanlı döneminde inşa edilmiş çeşmeler, arazi çalışmaları ile tespit edilecek ve sanat tarihi açısından incelenecektir. Kütahya'da, Germiyanoğlu Beyliği ve Osmanlı İmparatorluğu dönemlerinde çok sayıda çeşme inşa edilmiş, ancak bunlardan sadece 28 tanesi günümüze ulaşmıştır. Bu çeşmelerin de bazıları orijinal özelliklerini kaybetmiş ve bazıları da kısmen harap olmuştur. Günümüzde, Hürriyet Çeşmesi, Çinili Çeşme ve Kütahya Ulu Camii Sakahane Çeşmesi gibi çok az sayıdaki örnek orijinalliklerini korumaktadır. Kütahya çeşmelerinden sadece bir tanesi Germiyanoğlu Beyliği döneminde inşa edilmiştir, geriye kalan tüm çeşmeler Osmanlı İmparatorluğu dönemine tarihlendirilmektedir. Kütahya çeşmeleri içinde kitabeli olanlar olduğu gibi kitabesiz olan çeşmeler de vardır. Ayrıca, kentteki çeşme kitabelerinin tahrip edildiği ve bazı çeşme kitabelerinin ise yapım tarihi içermediği tespit edilmiştir. İnşa tarihi bilinmeyen çeşmeler, yakın ve uzak coğrafyalardaki benzer mimari ve süsleme özelliklere sahip çeşmeler temel alınarak tarihlendirilmiştir. Kütahya çeşmeleri, kendine has mimari ve süsleme özellikleri ile Osmanlı mimarlığı ve çeşme mimarisi içinde önemli bir yere sahiptir. Detaylı bir kaynak araştırması ve arazi çalışması yapıldıktan sonra, çeşmelerin ölçüleri alınarak çizimleri yapılmış ve fotoğrafları çekilerek belgelenmiştir. Daha sonra çevredeki iller ve Osmanlı sınırlarındaki diğer bölgelerde bulunan benzer çeşmelerle karşılaştırılarak değerlendirilmiştir.
Gelibolu'da bulunan Türk dönemi mimari eserler

Gelibolu fethedildiği 1354 yılından günümüze kadar önemim koruyarak gelmiştir. Bu uzun dönem içinde Türk hakimiyetinin simgelerinden biri olan mimari yapılaşma, imparatorluğun diğer kentlerine paralel olarak devam etmiştir. Bu yapılaşma sürecinde camii, mescid, medrese ve hamamların yanı sıra türbe, kervansaray, bedesten, mevlevihane, tekke, namazgah, cilehane, çeşme ve mezar yapısı gibi değişik mimari unsurlar da inşa edilmiştir. Bugün bu yapıların birçoğu ya yok olmuş, ya tahrip edilmiş, ya da yenilenmiş olarak ayakta kalmaya devam etmektedir. Araştırmamıza konu olan eserlerde, hemen her dönemde görülen üslup özellikleri uygulanmıştır. Gelibolu Ulu Camii, dışında diğer yapılar Osmanlı mimarisine plan bakımından bir yenilik getirmemektedir. Gelibolu yapılarında genelde çevrede bulunan malzemeler kullanılmıştır. Ağırlıklı olarak kullanılan taş ve tuğlanın yanında, mermer, ahşap ve alçıya da yer verilmiştir. Azaplar Namazgahı ve kalenin bu devşirme taş ve mermer blokların yoğun olarak kullanıldıkları yerlerdir. Strüktürel elemanlarda yalın, fazla iddialı olmayan, oldukça dengeli bir yol izlenmiştir. Bezeme bakımından yapılarda genelde sadelik hakimdir. Fakat sayılı bir iki eserde kalem işi bezeme dikkati çekmektedir. Gelibolu, bulunduğu çevre içerisinde, Osmanlı Mimarisi'nin hemen her dönemini yansıtan mimari dokusu ile, Osmanlı İmparatorluğu'nun önemli bir yerleşim yeri olduğunu bize göstermektedir.
İkdam Gazetesi'ndeki sanat yazıları (1894-1903)

Günlük hadiselerin yanında sanattan, edebiyata, tarihten güzel sanatlara kadar birçok konuda bilgi edindiğimiz İkdam Gazetesinin 1894- 1903 yıllan arasında toplam 62 makalesini inceledik. Tezimizi 4 bölümden oluşturduk. Giriş bölümünde araştırmalar sırasında yaşadıklarımıza ve İkdam Gazetesi'ne değindik. İkinci bölümde makaleleri tarih, numara ve yazarları ile belirttik. 3. Bölümde makalelerini incelediğimiz yazarlar hakkında bilgi verdik. 4. bölümde ise sonuç bölümü yer aldı. İncelediğimiz makalelerin asılları en sonra ekler bölümünde sunuldu. Sıkça karşılaştığımız Osmanlıca kelimelere sözlük bölümünde yer verdik. 1894- 1903 yıllan arasında incelediğimiz bu makaleler dönemin sanata bakışım ortaya koymakta yurtiçi ve yurtdışında sanat ile ilgili önemli haberler vermekte ve konu ile ilgili araştırma yapacaklar için önemli bir kaynak oluşturmaktadır.
Xıx. yüzyıl Osmanlı batı etkisinde resim sanatı eserlerinin korumanın tarihi belge değeri açısından incelenmesi

XIX. yy'da Tanzimat'ın ilanıyla temel paradigması belirginleşmeye başlayan Osmanlı modernleşmesi en verimli sonuçlarını eğitim alanında gerçekleştirilen yatırımlar üzerinden almıştır. Osmanlı'da Tanzimat'la birlikte ivmelenen eğitim reformlarının tali bir sonucu Batı etkisinde resim sanatı öğrenim ve ilgisinin çoğulcu bir yapıya kavuşması olmuştur. Bu çalışmada Osmanlı'da XIX. yy eğitim reformlarının bir uzantısı olarak gelişen yağlıboya resim sanatının 1880- 1915 yılları arasında şekillenmiş örnekleri tarihi ve fiziki nitelikleri açısından incelenmiştir. Yapılan incelemelerde XIX. yy Osmanlı resim sanatının fiziki unsurları genel ışık gözlemlerinin yanı sıra, kızılötesi reflektografi, polarize ışık ve floresan mikroskoplarının kullanımıyla; boya kesitleri, tuval lifleri ve boya altı çizim özellikleri bakımından analiz edilmiştir. Elde edilen analiz verileri sanat tarihi araştırmalarıyla birlikte karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Yaygınlaşan teknolojiyle birlikte analiz imkanlarındaki çeşitlenme özellikle son dönem Osmanlı resim sanatı gibi birinci el veri kısıtı yaşanan sanat tarihi konularının çözümlenmesinde danışılacak kaynakları zenginleştirmesi bakımından önemlidir. Eserlerde tarihi belge niteliğinin bir koruma kriteri olarak benimsenmesi, koruma ve sanat tarihi disiplinlerinin ortak bir zeminde çalışmasına imkan sunmaktadır. Sanat tarihi ve koruma disiplinlerinin bir arada çalışmasıyla genişleyecek görüş alanı, koruma düşüncesine ve sanat tarihi perspektifine katkı sağlayacaktır.
Komnenos'lar dönemi Konstantinopolis kiliselerindeki cephe tasarımının sosyo-kültürel bağlamda değerlendirilmesi

Bu doktora tezi, Bizans İmparatorluğu kronolojisinde 1081 ile 12. yy sonu arasına tarihlendirilen ve Konstantinopolis'te inşa edilmiş olan Komnenos kiliselerinin cephe tasarımıyla ilgilenmektedir. Emperyal tahtı yaklaşık bir asır kontrol eden Komnenos hanedanı, öncülleri gibi Konstantinopolis'in yapılı çevresine çeşitli işlevlerde anıtlar ekleyerek kentsel mekanı etkilemiştir. Konstantinopolis'teki kilise mimarisi 9. yy'dan sonra fark edilir bir değişim geçirmiştir. Kütle ve resim programının yanı sıra cephe tasarımı da bu değişiminin izlenebildiği temel boyutlardan birisi olarak dikkat çekmektedir. Bu olgu, anılan kentsel mekandaki Komnenoslarla ilişkili kilise yapılarında daha bütüncül bir çerçevede gözlemlenmektedir. Özellikle bahsi geçen yapıların kentsel mekanla ve kent halkıyla ilk temas ettikleri bileşeni olan cephe tasarımları bu değişimi doğrudan yansıtan yüzeyler olarak belirmektedir. Kentin erken kiliselerinde tanımlanmayan, bu dönemle belirli bir düzende görülen cephe hareketliliğinin yönelttiği 'Komnenos kiliselerinde cephe neden hareketlidir?' sorusu bu çalışmanın temel motivasyonunu oluşturmaktadır. Çalışma kapsamında Komnenoslarla ilintili olduğu tespit edilen, cephe tasarımları büyük oranda günümüze ulaştığı bilinen beş kilise incelenmiştir. Mimari ve dekoratif karakteristiklerin yanı sıra çağdaş sosyo-ekonomik koşullar, Komnenosların kökeni ve sanat ve mimari patronaj öyküsü ile yapıların parçası olduğu topografik özelliklerin de bulunduğu geniş bir perspektiften cephe çağdaş bağlamında anlamlandırılmaya çalışılmıştır.
Geleneksel Kemah evlerinde tandır kültürü ve pişirme-saklama kapları

İnsanların, varoluşundan itibaren beslenme ihtiyacının olması, ilk çağlardan bu yana yemek içmekle ilgili bir takım zorunluluklara neden olmuştur. En temel ihtiyaçlardan biri olan yeme-içme beraberinde pişirme kabı ihtiyacını da getirmiştir. Günlük kullanım ihtiyaçlarını karşılamak için yapılan seramikler tarihsel süreç içerisinde toplumların kullandığı kap-kaçak türünü anlamamıza yardımcı olan en önemli bulgulardır. Toplumların kendi yapılarına ait gelenek, görenek, dinsel inanışları ve değer yargılarıyla oluşturduğu mutfak kültürü ve bu kültüre ait eşyalar çalışma konusu içerisine dahil edilmiştir. Anadolu'nun üç kıtanın kesiştiği noktada olması farklı toplumların kültürlerinden etkilenmesi bakımından kaçınılmazdır. Bu kültür etkileşimi mutfak ve yemek kültürüne de yansımış, Anadolu'nun çok zengin bir mutfak kültürüne sahip olmasını sağlamıştır. Erzincan'a bağlı bir ilçe olan Kemah, Türk hakimiyetinden önce bile sınır boyunda stratejik bir öneme sahip olmuştur. İlçe, Müslüman Araplar, Bizans, İran ve Türkler arasındaki mücadelelerde her zaman bir uç bölge olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu özelliğiyle Kemah, tarihin hemen her döneminde sancak şehir sıfatıyla ön plana çıkmıştır. Yapılan bu çalışmada 2011- 2015 yılları arasında Kemah Kalesi Kazısı Çalışmaları sonucu ortaya çıkarılan mimari buluntular ve bu alanlarda ele geçen pişirme ve saklama kapları irdelenmiştir. Bu bağlamda kazı çalışmalarından çıkarılan seramik buluntular kalenin geçirdiği kültürel aşamaları hakkında bilgi vermekte ve tarihe ışık tutmamız açısından oldukça kıymetlidir. Geleneksel Kemah Evlerinin, Kalede çıkarılan konut örnekleri ile plan, malzeme ve teknik açıdan benzer nitelikler göstermesi yapılan kazı çalışmalarının önemini ortaya koymaktadır. Ortaya koyulan çalışmada Kemah'ın coğrafyası, tarihsel süreç içerisindeki yeri, Kemah Kalesi'nde yapılan kazı çalışmaları, Tandır Kültürü ve Geleneksel Kemah Evleri ele alınmış yanı sıra tarih boyunca Mutfak Kültürü ve bu kültüre ait mutfak eşyası olan pişirme ve saklama kapları tanıtılmaya çalışılmıştır.
Kuşadası, Kadıkalesi / Anaia Kazısı zeuksippus tipi seramikleri

Bu çalışma, bir ortaçağ kalesi olan Anaia-Kadıkalesi buluntuları içindeki Zeuksippus Tipi seramik buluntularını ve kalede ya da yakın çevresinde yerel bir seramik üretimi yapıldığını işaret eden bulguların değerlendirilmesi amacıyla hazırlanmıştır. Kadıkalesi, Aydın ilinde, Ephesos'un güneyinde Kuşadası ilçesi, Davutlar yerleşimi sınırları içinde, sahil şeridinin yaklaşık 100 m gerisinde, arkeolojik verileri M. Ö. 2. bine kadar uzanan bir höyük üzerinde yer alır. Çok erken tarihli yapılanmaların üzerine, 13. yüzyıl başlarında inşa edildiği düşünülen kalenin, güney ve batı sur duvarları ile kale kapısı gerisinde 2001 yılından beri arkeolojik kazılar sürdürülmektedir. Kazılar çerçevesinde çok sayıda seramik grubuna ait parça ele geçmişştir ve bu seramiklerin çoğunluğu Zeuksippus Seramikleri olarak tanınan gruba aittir. Anaia-Kadıkalesi kazısında seramiklerin yanı sıra bu tip seramiklerle doğrudan ilişkili çok sayıda üçayak, konik ve çubuk gibi fırın malzemeleri de Anaia-Kadıkalesi'nin seramik üretim merkezi olabileceğini düşündüren çok önemli verilerdir. Anaia-Zeuksippus Tipi seramikler olarak isimlendirdiğimiz seramikler, Zeuksippus seramik ailesine ait kapların form tiplerine ve bezeme repertuarlarına yeni tipler ve farklı örnekler eklemektedir. Yaklaşık 4200 adet Zeuksippus tipi seramik buluntusunun ön değerlendirmesinin ardından 408 tanesi katalogumuza alınmıştır. Bu parçalar içinde farklı 11 ana tip belirlenmiştir. Bu tiplerin bazılarının Anaia yerleşimine özgü olmaları muhtemeldir. Bunların yanı sıra üretime ilişkin buluntulardan yarı mamul seramik parçaları ve hatalı üretim parçaları da katalogumuzda değerlendirilmiştir. Kadıkalesi-Anaia kazıları hem dokuz yıllık buluntusu hem de ileriki sezonlarda sunacağı buluntularla Bizans dönemine ait farklı seramik gruplarına ve üretim tekniklerine dair mevcut bilgimizi genişletebilecek bir potansiyele sahiptir.
Demre Aziz Nikolaos Kilisesi kazılarına ele geçen Geç Roma-Erken Bizans Dönemine ait sırsız seramikler (Kırmızı astarlı ve terra sigillata seramikleri, 1989-1997)

Demre, Aziz Nikolaos Kilisesi'nde 1989- 1997 yıllan arasında yapılan kazılarda ele geçen kırmızı astarlı seramikler buluntular form, malzeme, yapım ve bezeme teknikleri, motif ve kompozisyonları bakımından incelenmiştir. Kap türlerini belirlemek amacıyla ağız ve dip parçalarının tipolojisi yapılmıştır, Tipoloji çalışması sonucunda tabak, kase, mortaria, leğen, krater, bardak, testi, şişe, pişirme ve saklama kap türlerinin bulunduğu görülmüştür. Bu seramiklerin benzer örnekleri, daha erken örnekler de bulunmakla birlikte M. S. 6 .-7. yy.'lar arasında Anadolu'nun güney kıyılan ve Kıbrıs'ta yoğun olarak tesbit edilmiştir. Aynca Akdeniz ve Ege civarındaki çeşitli yerleşim merkezlerinde de görülmektedir. Aynı özelliklere sahip seramik gruplarının bu kadar geniş bir coğrafi alana yayılmış olması, yüzyıllar boyu süren ortak bir seramik geleneği ve ticaretinin var olduğunu ortaya koymaktadır. Demre, Aziz Nikolaos Kilisesi kırmızı astarlı seramiklerinin büyük bir kısmının form, malzeme, yapım ve bezeme tekniği, motif ve kompozisyon bakımından, Geç Roma-Erken Bizans dönemi seramik gruplarından Geç Roma D/Kıbrıs kırmızı astarlı seramiği ile benzerlik gösterdiği ortaya çıkmıştır. Aynca Geç Roma C/Foça kırmızı astarlı seramiği ile benzerlik gösteren örnekler de vardır. Erken döneme ait olan kırmızı astarlı seramik buluntulan, Demre, Aziz Nikolaos kilisesinin 1. yapı dönemi ve öncesine ait tarihlendirmeleri desteklemesi açısından da önem taşımaktadır. Bu merkezde ele geçen buluntuların form zenginliği ve sayısal yoğunluğu, büyük bir ihtimalle yerel bir üretimin bulunduğunu düşündürmektedir.
Göktürk devri Kazakistan kaya resimleri

Kaya resimleri, boyların düşünce yapısı, hayat tarzı ve göç yönleri hakkında çok yönlü fikir edinmede önemli tarihi kaynakları oluştururlar. Bu tezde, erken devir Türk sanatı ürünlerinden olan kaya resimleri arkeolojik açıdan değerlendirilmiş, halkların geleneksel dünya görüşleri ve etno-kültürel ilişkileri bağlamında incelenmiştir. Çalışmamızın özelliği, konunun kültür tarihi açısından incelenmesinden ziyade, sanat tarihi açısından araştırmak olmuştur. Bu yaklaşım neticesinde Türk boylarının tarihi gelişimleri ve hayat tarzları arasında bir ilişkinin olup olmadığı açığa kavuşturulacaktır. Bu çalışmada, özellikle kaya üstü resimler üzerinde durulmuştur. Bilim adamları, çağların başlangıcını, yazının bulunmasından itibaren başlatmışlardır. Halbuki kaya üstüne nakşedilen resim ve figürlerin M. Ö. XIV. binlerde başladığı bilinmektedir. Kaya üstü resimlere, tıpkı yazı gibi okunup anlam verilebilmekte; yaklaşık on beş bin yıllık insanlık tarihi anlamlandırılabilmektedir. Kaya üstü resimler ve figürler Asya ile Avrupa kıtasının büyük bir bölümünde ve Afrika kıtasının kuzeyinde, düzenli olarak karşımıza çıkmaktadır. Yer isimleri, mimari ve diğer kültür unsurları, kaya üstü resim ve figürleri ile paralellik göstermektedir. Bütün kültür unsurları bir arada düşünüldüğünde, Türklerin yaklaşık XV. bin yıldır dünya üzerinde olduğu ve muhteşem bir medeniyet ortaya koyduğu anlaşılmaktadır. Özetle bu çalışmada, Göktürk dönemi kaya üstü resim ve figürlerin tarihi derinliği ve benzeri yönleri ele alınarak üslup açısından değerlendirilmesi yapılmıştır.
Aiolia, İonia, Karia, Lykia, Pisidia, Pamphylia, Kilikia bölgesi çeşme yapıları

Gerçek kentleşmenin olduğu dönemlerde, alt yapı sorunları çözümlendikten sonra, her evde akarsu olmadığı için, kent zenginliğine bağlı olarak, kentin belirli yerlerine çeşme yapıları inşa edilmiştir. Roma döneminde kent yaşamında önemli ilerlemeler olmuş, uzun mesafelerden kente su getirmek için yapılmış olan kemerli su yolu, vadileri aşmada Roma'hya büyük kolaylık sağlamıştır. Özellikle, suyun bol olduğu güney ve güneybatı Anadolu şehirleri, görkemli çeşme yapılarıyla donatılmıştır. Eğer bir kentte kaynak ya da aquadukt yapısı varsa, orada mutlaka bir çeşme yapısı vardır. Görkemli çeşme yapıları, Roma şehirlerinin temel özelliklerinden biri olmuştur. Anadolu Roma dönemi çeşme mimarisinde başlıca iki plan görülür. Biri apsidal planlı çeşmeler, diğeri ise U planlı çeşmelerdir. Bu planlar esas alınarak, değişik tiplemeler ortaya çıkarılmıştır. Havuz bölümünün arka tarafında yükselen zengin bezemeli iki veya üç katlı fasad duvarına sahip olan yapılarda, nişlerle, aediculalarla oluşturulan, girintili ve çıkıntılı bir mimari sergilenir. Roma buluşu olarak yorumlanan nişli, aediculalı cephe mimarisinde üç tip düzenleme görülür: 1- Düz cephe özelliğinin ön plana çıktığı, bir sürü sütunun meydana getirdiği aediculalarla oluşturulan cephe düzenlemesi, örneğin; Miletos Trayanus çeşmesi 2 -Cephe duvarının merkezine egemen olan genişçe yarım yuvarlak bir niş ve bu nişin etrafında yer alan aediculalarla oluşturulan cephe düzenlemesi, örneğin; Aspendos çeşmesi, 3-Üç büyük yarım yuvarlak nişin cephe duvarına hakim olduğu cephe düzenlemesi, örneğin; Side anıtsal çeşmesi gibi. Yapıların genelde, sütunlu cadde üzerinde veya sonunda; meydanlarda; caddelerin meydanlarla karşılaştığı yerlerde; iki caddenin kesişiminde; ara sokaklarda; aquaduktlerin sonunda, konumlandırıldıkları gözlenir. M. S. 2. yüzyıl sonunda, çeşmesiz bir ana cadde hemen hemen hiç yoktur. Zengin heykeltraşlık eserleriyle dekore edilen bu çeşmelerde, bank türü mimari elemanların ele geçmesi, buraların aynı zamanda oturularak dinlenilecek ve akan suyun etkisiyle serinlenecek yerler olduğunu gösterir.