turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Türk romanında entelektüel suç

Entelektüel, Türk romanında ilk kez, alafrangalaşmış Avrupa hayranı züppe tip olarak görünür. Tanzimat Döneminde 'münevver' olarak anılan bu tip, Cumhuriyet Dönemi ile entelektüele dönüşür. Münevverin entelektüele dönüşmesi ve entelektüelin sorumluluk sahibi bir figür olarak Türk romanında görünmesi, uzun yıllar alır. İlk örneği Felatun Bey olan entelektüel, zamanla Ahmet Cemil'e, Ahmet Celal'e, Kamil Bey'e, Doktor Şerif'e, Mümtaz'a, Selim'e dönüşürken birçok kaygıyı ve ideali temsil eden bir figür haline gelir. Bu figürlerin oluşmasında yazarların kendi entelektüel kimliklerinin ve sorumluluk bilinçlerinin etkisi büyüktür. Her yazar, kendi idealini, entelektüel roman karakterine yansıtır. Dolayısıyla Tanzimat Dönemi romanlarının kişileri Batılılaşmaya çalışan tipler iken Servet-i Fünun Dönemi romanlarının kişileri ise Batıyı özümsemiş ve yenilikçi tiplerdir. Felatun Bey, Bihruz Bey, Ali Bey kültürel gelişimlerini tamamlayarak Ahmet Cemil'e dönüşürler. Aynı şekilde Milli Edebiyat Dönemi yazarların da ise milli bir ideal bilinci dikkat çeker. Halide Edip Adıvar, güçlü, idealist, entelektüel kadınlar çizer. Kadrocu Yakup Kadri Karaosmanoğlu ise idealist kişilerle örülü bir dünya kurar. Ankara ile ütopikleşen bu dünya, Yaban ve Panorama ile yerle bir olur. Cumhuriyeti kuran idealist entelektüelin ise halkını kendi ideallerinden çok uzak bulması, onu karamsarlaştırır. Cumhuriyet entelektüeli ise halk ile arasındaki mesafeyi ölçebilen ve sorumluluğu karşısında kaygılanan bir figür olarak belirir. Kemal Tahir'in, Peyami Safa'nın, Sabahattin Ali'nin, Ahmet Hamdi Tanpınar'ın, Oğuz Atay'ın, Adalet Ağaoğlu'nun, Ferit Edgü'nün, Orhan Pamuk'un çizdikleri entelektüel karakterler, gerek sorumlulukları gerek dönemlerindeki entelektüel algısını yansıtması açısından dikkate değerdirler. Bu çalışma, Tanzimat münevverinin Cumhuriyet entelektüeline uzanan öyküsünü, entelektüel sorumluluk, kaygı ve varoluşsal suçluluk açısından incelemeyi amaçlamaktadır.
Klasik Türk edebiyatı şairlerinin gerçek meslekleri ve bu mesleklerin şiirlerine yansıması (15. ve 16. yüzyıl)

Bu tezin amacı, Klasik Türk Şiiri'nde, eser-müessir ilişkisi bağlamında, 15. ve 16. yüzyıllarda yaşamış şairlerin gerçek mesleklerinin şiirlerinde yansımalarını ortaya koymaktır. Çalışma için ilk olarak 16. yüzyılda yazılmış tezkireler taranmış, meslekleri hakkında bilgi verilen şairler belirlenmiştir. Daha sonra meslekler ve dolayısıyla meslek sahibi şairler, Osmanlı'da bürokrasi ve esnaf-zanaatkar sınıfına göre gruplandırılmıştır. Son olarak da şairlerin şiirlerinde meslekleriyle bağlantılı olduğu tespit edilen şiirler açıklanmıştır. Sonuç itibariyle şairlerin şiirlerinde gerçek mesleklerine ait birçok mesleki unsura yer verdiği tespit edilmiştir.
Sarıgöl ve yöresi ağızları

Manisa iline bağlı Sarıgöl ilçesi, Güneybatı Anadolu bölgesinin ortasında yer almaktadır. Bu çalışmada, Sarıgöl ağızlarının derlenmesi, metne geçirilmesi, söz varlığının tespiti ve Anadolu ağızları içindeki yerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Dört bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümünde Sarıgöl ve yöresiyle ilgili tanıtıcı bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde Sarıgöl ağızlarından derlenen metinlerin dil bilgisi incelemesi yer almaktadır. Bu bölümde Sarıgöl ağızlarının ses ve şekil bilgisi üzerinde durulmuştur. Ses bilgisi bölümünde Sarıgöl ağızlarında tespit edilen sesler ve ses değişmeleri ayrıntılarıyla incelenmiştir. Şekil bilgisi bölümünde ana hatlarıyla kelime yapımı ve kelime türleri üzerinde durularak, isim ve fiil çekimleriyle ilgili tespitlere yer verilirken gerektiğinde ayrıntıya inilmiştir. Sonuç bölümünde Sarıgöl ağızlarının ortak karakteristik özellikleri ve ağız bölgeciklerini belirleyen başlıca etmenlerle ilgili açıklamalarda bulunulmuştur. İkinci bölümün sonuna Sarıgöl ve Sarıgöl ağızlarıyla ilgili haritalar konulmuştur. Çalışmanın üçüncü bölümünü derlenen metinler oluşturur. Dördüncü bölümde anlamı bilinmeyen veya yazı dilindeki anlamından farklı olan kelimelerden oluşan sözlük yer almaktadır.
Yaşar Kemal'in romanlarında sosyal ilişkiler açısından şahıs kadrosu

YÜKSEK LİSANS TEZİYAŞAR KEMAL'İN ROMANLARINDA SOSYAL İLİŞKİLER AÇISINDANŞAHIS KADROSUHatice BOLATFIRAT ÜNİVERSİTESİ SOYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI2006, Sayfa: VI+153Yaşar Kemal, küçük yaşlardan itibaren edebiyatla ilgilenmiştir. Edebiyat hayatına şiirle başlamıştır. Hikaye, roman, röportaj türlerinde de eserler vermiştir. Asılününü romanlarıyla kazanmıştır. Yaşar Kemal, Çukurova yöresinde yetişmiş; eserlerinde de daha çok Çukurovabölgesini ve bu bölgenin insanını anlatmıştır. Yaşar Kemal, eserlerinde ideolojik konuları işlemiştir. Romanlarında, daha çok, sömürenlerle sömürülenlerin ilişkilerini ele almıştır. Ayrıca değişim konusu üzerine de romanlar yazmıştır. Betimlemeleri çokça kullanmıştır. Genellikle sözü çok uzatmış, bu nedenleeleştirilmiştir. Yaşar Kemal'in eserleri birçok dile çevrilmiştir. Dünya çapında üne kavuşmuş bir yazardır.
Cengiz Dağcı'nın romanlarında kırım algısı

Bu çalışmada Cengiz Dağcı'nın romanlarındaki Kırım algısı ele alınmıştır. Kırım algısı ile ilgili inceleme yapılırken yazarın yaşadığı dönemin siyasi-tarihi ve sosyal durumu ele alınmıştır. Romanları ilk elden tanık olarak kabul edilmiş ve Kırım'ın uzun yıllardır yaşamak zorunda bırakıldığı durumlar tespit edilmiştir. Bu çalışma sonrasında ulaşılan en kapsamlı ifade Cengiz Dağcı'nın vatanına olan bağlılığıdır. Şartlar onu istenmeyen şeyleri tecrübe etmeye zorlasa da toprağından, kültüründen, insanından vazgeçmemiştir. Bu çalışma altı bölümden oluşmaktadır. Kaynakçada bu çalışmada faydalanılan eserler listesine yer verilmiştir. Yazarın sıklıkla üzerinde durduğu vatan/toprak, milli kimlik, din ve kültür algıları tasniflenmede ön planda tutulmuştur. Bu çalışmada ulaşılan en genel sonuç Dağcı'nın hayatını derinden etkileyen Kırım Dramını hafızasında yaşattığı gerçeklikle destekleyip bir gün vatanına döneceğini umut ettiği halkına ışık olabilmektir.
16. yüzyıl divanlarında dünyevileşme-sosyal hayat

XVI. yüzyıl Osmanlı Devleti'nin hemen her alanda gücünün zirvesinde olduğu yüzyıldır. Edebiyatı da buna paralel olarak büyük bir ilerleme göstermiş, Zati, Baki, Fuzuli, Hayali Bey gibi birçok değerli şair yetişmiştir. Şair divanlarının bir bölümü tasavvufun mecazlarla örtülü dili üzerine kurulmuş olmakla birlikte, dünyevi hayata dair de birçok unsur barındırır. Bu çalışmada II. Bayezid devrinden III. Murat devrine kadar Osmanlı Devleti'nin siyasi görünümü, padişahlar ve sanatla olan ilişkileri öncelikli olarak ele alınıp, Osmanlı toplumunun ve saray mensuplarının düzenlediği eğlenceler verildi. Belirlenmiş 67 anahtar sözcükle XVI. yüzyıla ait toplam 32 divan tarandı ve beyitlerden örnekler dikkatlere sunuldu.
Tanzimat edebiyatı'nda millİ kimlik inşası -Kurgu kahramanları örneği-

Bu çalışma; Tanzimat aydınlarının kurmaca eserler vasıtasıyla topluma rol-model olarak sundukları hayali kahramanların milli kimliğe sahip olup olmadıklarını ve bu idealize edilmiş şahsiyetlerin Osmanlı kimliğinden Türk kimliğine geçiş sürecinde nasıl bir görev üstlendiklerini tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Zira modernleşme yolundaki birçok girişimin resmileştiği Tanzimat yılları, gerçekleştirilen yeniliklerin yanı sıra yol açtığı medeniyet çatışmalarıyla, toplumun bir kimlik bunalımına düşmesine sebep olmuştur. Ayrıca dünyanın yeniden şekillenmesinde etkin rol oynayan milliyetçilik hareketleri, çok uluslu bir yapıya sahip Osmanlı Devleti'nin millet sistemini ciddi anlamda sarsmıştır. Böyle hassas ve riskli bir ortamda, devletin varlık ve birliğini muhafaza edebilmek gayesiyle her fırsatı değerlendirmeye çalışan Tanzimat aydınlarının, kurguladıkları kahramanlar üzerinden halka teklif ettikleri kimlikler incelenmiş ve II. Meşrutiyet'in ilanı sonrasında yoğunlaşan millileşme hareketinin Tanzimat yıllarındaki emareleri belirlenmeye çalışılmıştır.
Muğla ili ziyaret yerleri

Çalışmalarımızın esasını Muğla İli Ziyaret Yerleri oluşturmaktadır. Ancak ziyaret yerlerini vermeden önce ilin coğrafi konumu, adının menşei ve tarih içindeki yerini belirttik. Edebiyatın bu bölgedeki ürünlerini verirken de edebiyatı ve Türk Halk Edebiyatının genel çizgisini de inceledik. Araştırmamızın sahadaki bölümünü sağlıklı sürdürebilmek için saha alt çalışmalarında harita çıkararak öncelikli ve otantik bölgeleri saptadık. Daha sonra Kültür Müdürlüğü, müftülük ve kütüphanelerden de topladığımız kaynaklarla sahaya çıktık. Özellikle manevi ziyaret yerlerinde kaynak kişilere başvurduk. Buradan muhterem zatların menkıbelerini ve onlara ithafen anlatılan hikayeleri derledik. Bu bilgileri kaynak taramasından elde ettiklerimizle karşılaştırarak tespitlerde bulunduk. Anadolu Türk Birliğinin sağlanmasında bu muhterem şahısların rollerini belirttik. İçlerinde edebi yönü olanları ve eserlerinden örnekleri de çalışmamızın içine aldık. Çalışmamızın sonucunda Muğla İli'nin tarihimizde ve edebiyatımızdaki yeri ile ziyaret yerlerini saptadık.
II. Meşrutiyet dönemi romanlarında yabancı tipler

Türk romanı II. Meşrutiyet'in ilanından sonra, Doğu-Batı tartışmalarını, yanlış Batılılaşmanın getirdiği sorunları, topluma duyarlı, yönetimi eleştiren, geçmişşine ve yaşadığı topraklara sahip çıkan ferdin durumunu irdeleyen bir anlatı türüne dönüşür. II. Meşrutiyet'ten sonra iyice kuvvetlenen ve bu dönüşümde büyük pay sahibi olan Türkçülük akımı, konuların bu yönde değişmesiyle, romanların şahıs kadrolarında hayli yer tutmaya başlayan yabancılara da yeni bir bakış açısı getirir. Amacımız, II. Meşrutiyet Dönemi olarak alman 1908- 1918 yıllan arasında yazılmış romanlarda yer alan yabancı tipleri tespit ve tahlil etmek suretiyle romancıların, yabancıları ele alış biçimlerini belirlemektir. Güçlü sanatçıların, edebi devreleri oluşturduklarını göz önüne alarak, dönemin fikir ve sanat anlayışına yön veren isimlerin tez kapsamına alınmasını, inceleme sonuçlarını dönemin genel tutumu olarak yansıtmak açısından doğru bulduk. Bu nedenle, Halide Edip Adıvar, Hüseyin Rahmi Gürpınar Müfide Ferit Tek ve Reşat Nuri Güntekin bu çalışmada dikkate alınan isimler oldu. İnceleme yaparken, ele alınan romanların özetleri, yabancı tiplerin olay kurgusu içindeki yerlerini belirlemekte faydalı olacağını düşündüğümüz için, teze dahil edildi. Tipler, sosyo-ekonomik durumları, mensubu oldukları kavim, romanın diğer karakterleriyle ilişkileri, taşıdıkları misyon ve yazarın onlara bakış açısı bakımlarından, objektif bir biçimde tahlil edildi. İsimlerin sıralanmasında, tiplerin uyrukları dikkate alınırken, aynı uyruğa ait birden çok yabancının dizilişinde ise, yer aldıkları romanların kronolojik sıralamadaki yeri önem kazanmıştır. Yine, yabancılara bakış açısını toplu değerlendirmede kolaylık sağlaması açısından, önce kadın tipler, sonra da erkek tipler ayrı ayrı incelendi. Tahlillerimizin sonucunda, bu dönem romanlarında yabancıların önemli bir bölümünü, yerli azınlıklar ile Avrupalıların oluşturduğu ve bunların, genellikle İstanbul'da yaşadıkları tespit edildi. Bu yabancılar, ahlaki bakımdan düşkün kadınlar, evlilik kurumunu önemsemeyen erkekler, aileyi çökerten eğlence kadınları, müspet vasıflı mürebbiyeler, İstanbul'un zengin konaklarında değişik işlerde çalışan azınlıklar, politik bir kimlikle karşımıza çıkan Orta Asyalılar olarak genel anlamda birkaç grupta toplanırlar.
Kemal Özer'in şiirlerinde insan

Yapılan çalışmada İkinci Yeni Dönemi ve Toplumcu Gerçekçi Dönem'de eserler veren Kemal Özer'in şiirlerinde 'insan' kavramının ele alınış biçimi incelenmiştir. İkinci Yeni Dönemi'nde Özer'in 'insan'ı bireysel özellikleriyle sunduğu, şiirdeki estetik kaygısının bu özelliklerin ikinci planda kalmasına yol açtığını gösterir. Bu dönemde birey, şiirin daha güzel anlatılabilmesi için konumlandırılmış aracı pozisyonundadır. Kişilerin sevinçleri, ayrılıkları, ümitleri, özlemleri şiirin biçimsel kurgusundan daha önemli değildir. Toplumcu Gerçekçi Dönem'de ise Özer 'insan' kavramını, onun toplumla olan ilişkisiyle birlikte değerlendirmiştir. Bireyin sıkıntıları ve çatışmaları toplumla eşleştirilerek sunulmuştur. Sınıflar arasındaki ayrıma dikkat çeken şair, bu ayrımla mücadelede en çok işçi sınıfını önemsemiştir. Şair tarafından toplumun merkezinde görülen işçilerin başkaldırı ve direnişlerinin tüm topluma önderlik edeceği görüşü hakimdir.
Francisci a mesgnien meninski'nin thesaurus'una göre 17. yüzyıl osmanlı türkçesi deyimleri

Gerçek anlamının dışında kullanılıp anlama akıcılık katan toplumun benimsemiş olduğu söz öbeklerine deyim denir. Çekici bir anlatım özelliği bulunan deyimler en az iki sözcükten oluşmakta ve kalıp olarak kullanılmaktadırlar. Günlük hayatta özellikle konuşma dilinde çok sık kullandığımız deyimler, dilimizin zenginliğini gösteren en önemli kelime gruplarının başında gelmektedir. Deyimler birden fazla yapısall özellik göstermektedirler. Bazı deyimler, söz öbekleri ve cümle yapılarında kalıplaşmaktadırlar. Çalışmada Francisci a Mesgnien Meninski'nin Thesaurus'undan yola çıkılarak 17. yy Osmanlı Türkçesi deyimleri derlenerek incelenmiştir. İnceleme kısmında deyimler, söz öbekleriyle kurulan deyimler ve cümle biçiminde kurulan deyimler olarak iki kısımda incelenmiştir. Metindeki deyimler Meninski'nin çeviri yazıda kullandığı işaretler ve bizim bunların yerine kullandığımız işaretlerle birlikte yazılmıştır. Transkripsiyonu yapılan deyimlerin anlamları da açıklanarak Türkiye Türkçesi'ne aktarılmıştır. Son olarak dizin kısmında deyimleri oluşturan kurucu sözcükler ve sözcük öbeklerinin dizini yapılmıştır.
Ercüment Ekrem Talu'nun romanlarında mizah

Bu çalışmada, Meşrutiyet ve Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı'nın önde gelen yazarlarından Ercüment Ekrem Talu'nun mizahi romanlarında, mizahın nasıl yer aldığı ve hangi mizah teknikleri ile üretildiği incelenmiştir. Aktif olarak Meşrutiyet Dönemi'nde başladığı yazı hayatına ömrünün sonuna (1956) kadar devam eden Ercümend Ekrem Talu, yazdığı mizahi eserler ve yazılarıyla Türk Mizah Edebiyatı'na büyük katkı sağlamıştır. Romanlarında Kurtuluş Savaşı, yanlış batılılaşma gibi toplumsal konulara da eğilen yazar, asıl şöhretini yazdığı mizahi roman ve hikayeleriyle yakalamıştır. Evliya Çelebi'nin üslubunu taklit ederek fıkralarında yer verdiği Evliya-yı Cedid tiplemesinin yanı sıra, Meşhedi serilerinin yayımlanmasıyla ortaya çıkan Meşhedi Cafer ve Torik Necmi tipi, Türk Mizah Edebiyatı içerisinde kendilerine yer bulmuş özgün tiplemelerdir. Ercümend Ekrem Talu, mizahi romanlarında, başta nükte olmak üzere ironi, hiciv, alay, latife gibi çok çeşitli mizah yöntemini bir arada kullanmıştır. Bununla birlikte yazarın özellikle ağız-lehçe-kesimsel dil kullanımına ve teşbih, mecaz-ı mürsel, cinas, argo gibi söz sanatlarına da yer vererek komiği ortaya çıkarma noktasında dilsel-dilbilgisel mizahtan da yararlandığı görülür. İncelemede Talu'nun mizahi romanları, bahsedilen mizah çeşitleri ve dilsel-dilbilgisel mizah öğeleri açısından değerlendirilmiştir.
Oğuz Atay'ın roman ve öykülerinde psikolojik tipler

Analitik psikolojinin kurucusu Carl Gustav Jung'un psikoloji araştırmaları klasik psikoloji ekollerinden farklı olarak bilinç ve bilinçdışının etkisiyle farklı tutumların görüldüğü kişilik tiplerini içerir. Jung çalışmasında sekiz farklı kişilik tipi belirler. Analitik psikoloji çalışmaları kapsamında edebiyat ve sanat eserlerinin incelemesini yapar. Edebi eserler kurguları açısından olay ve kişi eksenli oluşları ve toplumun bilinç düzeylerini yansıtmaları sebebiyle bireysel ve toplumsal ölçekte sanatçının psişik deneyimlerini içeren kültürel göstergelerdir. Türk edebiyatında Oğuz Atay, gerek kendine has üslubu gerek dili kullanmadaki ustalığı ile bireysel ve toplumsal deneyimlerini sanatçı duyarlılığı ile ortaya koyar. İki bölümden oluşan bu çalışma roman ve öykü yazımında yeni bir yöne eğilimin sembol ifadesi olan Oğuz Atay'ın roman ve öykülerinde yer alan kişiler dünyasının analitik psikoloji kuramından hareketle psikolojik tipler açısından incelenmesini içerir. Çalışmanın içeriğine göre giriş bölümünde edebiyat ve psikoloji arasındaki bağlamsal içerik değerlendirilmiş, birinci bölümde incelemeye esas teşkil edecek olan analitik psikoloji için kavramsal bir çerçeve oluşturularak öncelikle çalışmaları psikanalizin oluşumunda önemli yer tutan James G. Frazer'ın görüşlerine ve daha sonra derinlik psikolojisi alanında çalışma yapmış olan araştırmacıların kuramlarına yer verilmiş, ikinci bölümde ise roman ve öykü kişilerinin psikolojik tiplere göre incelemesi yapılmıştır. Çalışmadan elde edilen veriler sonuç bölümünde detaylı bir şekilde sunulmuştur.
Dakik Kelamlar Müfredatı

İzmir Milli Kütüphanesinde, 2003 numara ile kayıtlı bulunan 'Dakik Kelamlar Müfredatı', ansiklopedik mahiyetle bir bilgi defteridir. Yazan belli olmayan bu eserde, Arapça, Türkçe ve Farsça hikmetli sözler, kelam-ı kibarlar, şiirler ve deyimler bulunmaktadır. Bunun yanında eser, yazarın faydalandığı kaynakları, bu kaynaklar hakkında gözlem ve fikirleri içermektedir. 24 varaklık bu yazma eser, nesih hattıyla yazılmıştır.
Arap alfabesinden Latin alfabesine geçiş sürecinde Azerbaycan basını

Bu çalışmada henüz her yönüyle incelenmemiş olan 'Arap Alfabesinden Latin Alfabesine Geçiş Sürecinde Azerbaycan Basım' konusu ele alınmıştır. Müslüman Türkler arasında ilk defa Arap alfabesinden Latin alfabesine geçişi yapan Azerbaycan Türkleri, Türk dünyasında Latin alfabesinin benimsenmesinin öncüsü olmuştur. Bu zamana kadar ancak genel çerçevede değerlendirilmiş olan Azerbaycan basınının bu süreçte oynadığı role ışık tutacak şekilde 1922- 1929 döneminin yakından bir değerlendirmesini yapmak çalışmamızın hedefini oluşturdu. Çalışmanın yapılmasında esas amaç 1922 yılına kadar Azerbaycan'daki alfabe sorununu tespit etmek, 1922- 1929 yıllan arası Azerbaycan basın kaynaklarından yola çıkılarak Arap alfabesinden Latin Alfabesine geçiş sürecini değerlendirmek ve bu geçiş sürecinde Azerbaycan basınının faaliyetini araştırmaktan ibarettir. Bunlara paralel olarak Kafkasya'da ve Türk dünyasında Arap alfabesinden Latin alfabesine geçiş ve ortak alfabe sorunu incelenmiştir. Çalışmada genellikle, 1922- 1929 yılları arası Azerbaycan'da basılan dergi ve gazetelerden başlıca Yeni Yol, Işık Yol ve Yeni Fikir gazeteleri kaynak alınıp taranmıştır. Bu gazeteler amaçlan, dil özellikleri, faaliyetleri açısından değerlendirilmiştir. Çalışmamızın vardığı bir sonuç olarak diyebiliriz ki, 19. yüzyıl sonlarında başlayıp 20. yüzyılda ivme kazanan siyasal, toplumsal ve kültürel gelişmelerin çalkantılı bir yer ve döneminde yer alan alfabe değişikliği içinde Azerbaycan basım, bu değişimden etkilenen ve aynı zamanda bu değişim sürecini etkileyip hızlandıran bir boyutu oluşturmuştur.
1950-1980 Arası Türk Romanında Eşkıya

1940'lardan itibaren yazarların eserlerinde sosyal meselelere ağırlık vermesi, Türk edebiyatında yeni temaların işlenmesini müjdeleyen bir gelişme olarak dikkat çekerken bu temalardan birisi de 'eşkıyalık olgusu' olmuştur. Özellikle 1950 sonrası, eşkıyalık temasını konu edinen romanların sayısında ciddi bir artış olduğu gözlemlenmektedir. Mevcut tez; 1950- 1980 yılları arasındaki romanlarda eşkıyalık olgusuna nasıl yaklaşıldığını, eserlerin hangi anlayış çerçevesinde kaleme alındığı ve yazar-eser bağlamında olguyu ele alan yazarların aralarında ne gibi anlaşmazlıklar yaşadıklarını belirlemeyi amaçlamaktadır. Bu amaç kapsamında, önce 1950- 1980 yılları arasında yayımlanan romanlar tespit edilmiştir. Daha sonra bu tarihler arasında eşkıyalığı konu edinen romanlar belirlenmiştir. Eşkıyalık temasını işleyen yazarların bir bölümünün sözlü kültürden, mitlerden, destanlardan ve halk söylencelerinden yararlandığı görülürken bir başka yazar kümesinin de eşkıyalığı suç, şiddet, soygun ve yağma bağlamında ele aldıkları görülmektedir. İlk kümede yer alan yazarların eşkıyalığa romantik bir bakış açısıyla yaklaştıkları; karşı kümedeki yazarların ise eşkıyalığı tamamen olumsuz özellikleriyle ele aldıkları anlaşılır. Çalışmaya esas olan romanlar, eşkıyalığı; 'ilkel bir isyan' modeli olarak yorumlayan Eric Hobsbawm ve 'devletin merkezileşme sürecindeki taşkınlar' olarak değerlendiren Karen Barkey gibi olgunun kuramsallaşmasını sağlayan yazarların görüşleri etrafında değerlendirilmiştir. Bu iki isim ekseninde Türk edebiyatında romanların 1950- 1980 yılları arasındaki eşkıyalık olgusuna yaklaşımları belirlenmeye çalışılmıştır.
Divan şiirinde kalem

Bu çalışma divan şiirinde kalem şiirlerinin biçim ve içerik bakımından incelenmesi ve bu şiirlerde kaleme dair hayallerin, inanışların, söyleyişlerin, kalem etrafındaki teşbih ve mecazların tespitine yöneliktir. Çalışmanın amacı İslam medeniyetinde ve Türk kültüründe önemli bir yere sahip olan kalemin Türk şiirindeki hikayesine ışık tutmak ve kalemiyyenin bir nazım türü olup olmadığını tespit etmektir. Kalem şiirlerinin tespiti için 14 .-20. yüzyıllarda yaşamış 376 divan şairinin, yaklaşık 400 divanı taranmış ve bu tarama sonucunda 106 şiir tespit edilmiştir. Tespit edilen bu şiirler biçim bakımından incelenip şiirlerin hangi nazım biçimleriyle yazıldığı, bu nazım biçimlerinin hangi bölümlerinde kalemin konu edildiği, bu şiirlerde kalem/hame/kilk sözcüklerinin redif olarak yer alıp almadığı ortaya konmuştur. Kalem konulu 106 şiir içerik bakımından da incelenmiş ve kalemi, kalemin teşbih dünyasını yansıtan beyitler tek tek tespit edilip konularına göre tasnif edilerek, açıklamalarıyla birlikte teze dahil edilmiştir. Tespit edilen kalem şiirlerinden seçilen beyitlerde kalemin teşbih dünyasının din, toplum, tabiat, insan, deyimler, kalemin şekil hususiyetleri, kaleme atfedilen karakteristik özellikler gibi unsurlarla münasebet içerisinde olduğu örnekler ve açıklamalarla birlikte ortaya konmuştur. Kalem şiirlerinin incelenmesi sonucunda bu şiirlerin özel bir nazım biçiminin ve aruz kalıbının olmadığı, daha çok kaside nazım biçimiyle yazılmış olmakla birlikte, divan şiirinin birçok nazım biçimiyle yazıldığı görülmüş ve kalemiyyenin bir tür olduğu sonucuna varılmıştır.
Orhan Pamuk romanlarında Jung tipolojisi

Kişilik kavramı bireyin yaşam biçimini ifade etmekle birlikte bireyin, toplumsal yaşamında karşılaştığı ve edindiği izlenimler ile oluşturduğu davranış özelliğidir. Geçmişe bakıldığında bireylerin kişiliklerini analiz etmek için yapılan birçok araştırma görülür. Fakat bireylerin birbirlerinden farklı kişilik özellikleri taşıması yapılan bu araştırmaların doğruluğunun asgariye indirgenmesine neden olmuştur. O azlığın içerisinde olan ve güncelliğini koruyan araştırmalardan biri de Jung'un tipolojik çalışmasıdır. Son zamanlarda adından sıklıkla söz edilen Orhan Pamuk, takdir gördüğü kadar olumsuz eleştirilerle de karşılaşan bir yazardır. Onun hakkında yazılan makaleler ve yapılan araştırmalara eklenebilecek bu çalışmada Pamuk'un romanlarındaki tipoloji ve arketipsel ögeler irdelenmiştir. Romanlardaki kahramanlar tespit edilerek Jung'un kişilik tipolojisine göre sınıflandırılmıştır. Ardından romanlardaki arketipsel unsurlar belirlenip açıklanmıştır.
Danişİ Dİvanı

On yedinci yüzyılda yaşamış olan Danişi hakkında kaynaklarda pek fazla bilgi yoktur. Kaynaklarda sadece İstanbullu ve asıl adının Ahmed olduğundan, döneminin meşhur şairleri arasında bulunduğundan, önceleri kadılık görevinde bulunup sonraları bu görevini terk ederek remmalhğa başladığından ve H.1060 (M. 1650) tarihinde vefat etmiş olduğundan bahsedilir. Danişi hakkında bu bilgiler haricinde verdiğimiz bilgiler divanındaki şiirlerinden yola çıkılarak yazılmıştır. Bu çalışmada önce XVII. yüzyılın siyasi, sosyal ve edebi durumu özetlendikten sonra, tezkirelerden ve eserden elde edilen bilgiler ışığında Danişi'nin hayatı, edebi kişiliği, sanatı ve şiirinin özellikleri incelenmiş; daha sonra eserin kendisinin ve eserde kullanılan belirgin edebi sanatların, ayet ve hadislerin incelemesi yapıldıktan sonra eserdeki şiirlerin transkripsiyon alfabesi ile çevirisi ve ardından bugünkü Türkçe ile nesre çevirisi yapılmıştır. Bu çeviride, eseri inceleyenlere kolaylık sağlaması bakımından, eserin transkribe edilmiş metni ile bugünkü Türkçe ile nesre çevirisi birbiri ardınca aynı sayfa numarası ile numaralandırılmış, arkasından yine eseri inceleyenlere kolaylık sağlaması bakımından, genel indeks ve vezin indeksi yapılmış, çalışmanın sonuna ise eserin el yazması orijinal metninin kopyası eklenmiştir. VI