turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Azerbaycan ve Türkiye Türkçesi arasında aktarma sorunları'Beş katlı evin altıncı katı' romanı

Türkiye Türkçesi ile Azerbaycan Türkçesi arasında yapılan aktarmalardaki dil sorunlarının ortaya konulması, bu iki lehçe arasındaki edebi aktarmaların daha anlaşılır olmasını sağlayacaktır. Azerbaycan ve Türkiye Türkçesi arasında çeşitli edebi metinler karşılıklı olarak aktarılmıştır. Bu iki lehçenin birbirine benzer olması sebebiyle aktarmalarda başarılı olanlar yanında başarısız olanlar da vardır. Başarısız aktarmaların temel sebebi, lehçelerin birbirine çok yakın ses, yapı ve sözcük hazinesine sahip olmalarıdır. Bunun yanı sıra Azerbaycan Türkçesinin vurgu, tonlama, ses ve söyleyiş özelliklerine tam hakim olmadan yapılan aktarmalarda metinleri tam anlamadan hatalar yapılmaktadır. Çalışmada Beş Katlı Evin Altıncı Katı adlı romanındaki aktarma hataları incelenmiştir. Çalışmamız, 'Giriş' ve 'İnceleme' olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır. 'Giriş' bölümünde XX. Yüzyıl Azerbaycan Edebiyatı Anar Rızayev'in Hayatı ve Eserleri, Aktarma ve Çeviri, Azerbaycan ve Türkiye Türkçesi Arasında İlişkiler incelenmiştir. 'İnceleme' Bölümü ise 'Ek Düzeyinde Hatalar','Kelime Düzeyinde Hatalar' ve 'Deyim Düzeyindeki Hatalar' alt bölümlerinden oluşmaktadır. Çalışmamızın sonunda elde edilen sonuçları 'Sonuç' kısmı yer almaktadır.
Tuvacada söz öbekleri

Söz dizimi, dil biliminin tümce ve tümcenin içindeki ögelerin yapısını inceleyen alt dalıdır. Söz diziminin araştırma alanı içerisinde tümce ve tümceyi oluşturan öbeklerin iç yapısı yer almaktadır. Tümcenin bileşenleri, tümcenin kurucu ögeleri yani sözcük ve söz öbeği gibi tümcenin ayrılabileceği dil birimleridir. Sözcükler ve söz öbekleri tümcenin en belirgin bileşenleridir. Tümcenin aktardığı anlam, onun öbek yapısının belirlenmesiyle açıklık kazanmaktadır. Bu çalışmada Güney Sibirya Türk dillerinden Tuvacada söz öbekleri Evrensel Dilbilgisi bakış açısıyla ele alınmıştır. Çalışmanın iki temel odak noktası bulunmaktadır. İlk olarak Geleneksel Dilbilgisine göre kaynaklarda söz öbeklerinin farklı ve özgün yönleri incelenmiştir. Çalışmanın ikinci odak noktası, modern dil bilimi kuramlarının esas alındığı Evrensel Dilbilgisi yaklaşımına göre söz öbekleri sınıflandırmasını belirlemektir. Çalışmanın inceleme ve analiz bölümü ise belirlenen söz öbekleri sınıflandırmasından hareketle Tuvaca söz öbeklerinin incelenmesidir. Evrensel Dilbilgisine göre belirlenen söz öbeği türleri şunlardır: ad öbeği, sıfat öbeği, zarf öbeği, ilgeç öbeği ve eylem öbeği. Çalışmada söz konusu öbek türleri sözdizimsel yapı, biçim bilgisi, biçimsel ses bilgisi ve sözdizimsel işlevler açısından değerlendirilmiştir.
Klasik Türk edebiyatında realist aşk mesnevileri

Klasik Türk edebiyatında mesnevilerin tasnifi çoğunlukla konularına göre yapılmıştır. Aşk mesnevileri tasniflerde müstakil bir başlık olarak yer alırken sergüzeşt-name ve hasbihal türleri şairlerin 'gördükleri, yaşadıkları olayları anlatan, toplum hayatından kesitler veren' mesneviler başlığı altında değerlendirilmiştir. Ancak hem klasik aşk mesnevileriyle hem de sergüzeşt ve hasbihal türleriyle ortak özellikler gösteren mesneviler de vardır. Bu çalışmada her iki türden de özellikler gösteren mesnevilerin 'realist aşk mesnevileri' olarak tanımlanması önerilmiştir, kriterleri 'gerçekçilik' temelinde olay örgüsü, kişiler, zaman ve mekan olarak belirlenmiştir. Bu mesnevilerde olaylar gerçekçi kurgulanmıştır, kahramanlar olağanüstü özellikler göstermezler, olaylar belirli bir tarihte ve gerçeğe uygun zaman dilimlerinde, gerçek şehirlerde ve gerçek mekanlarda geçer. Bu çalışmada, yukarıdaki kriterler doğrultusunda edebiyat tarihlerinde 'gerçekçi, realist, yerli veya şairin başından geçen bir aşk macerası' olarak tanımlanan eserlerden örneklem olarak sekiz eser seçilmiştir. Fürkat-name ve Heves-name 15. yüzyıldan bu türün özelliklerini gösteren 'ilk' eserlerdir. Nalan u Handan, Şah u Geda, Ebkar-ı Efkar ve Macera-yı Mah da 16. yüzyılda yazılmış eserlere örnektir. Heft-han, 17. yüzyıldan şairin anlatıcıyla özdeşleştiği ve kendisine Şah u Geda'nın şairi Yahya'yı örnek olarak aldığını belirttiği bir eserdir. Son olarak Üç Arus ve Üç Damat, 18. yüzyıldan, diğer mesnevilerdeki gibi şairin orijinallik iddiası taşımadığı ya da kendisini aşıkla özdeşleştirmediği ancak olay örgüsü, kişiler, zaman ve mekan unsurları değerlendirildiğinde 'realist' özellikler gösteren bir eser örneğidir. Bu tezde, önce mesnevilerin 'sebeb-i telif' bölümleri incelenmiş, şairlerin eserlerini yazma nedenleri sorgulanmıştır. Bölüm sonunda şairlerin kendi başlarından geçen bir aşk macerasını anlatma iddialarının 'gerçekçi' olmak adına bir kurgu olduğu görülmüştür. Bu sonuç, mesnevilerin aşk mesnevilerinin bir alt başlığı olarak ele alınmaları tezini desteklemiştir. Ardından, mesneviler realist özellikleri de ön plana çıkarılarak her yönüyle, önce tahkiye yapısı ardından da sosyal hayat açısından incelenmiştir. Şairlerin kendi dünyalarına dönüp kendi hikayelerini anlattıkları bu eserlerde kahramanların sosyal hayatları da canlı ve gerçekçi bir şekilde eserlere yansımıştır.
Ahmet Cevat Emre'nin 'Yıldızın Sonu' adlı tiyatro eserinin incelenmesi ve transkripsiyonu

Bu çalışma Ahmet Cevat Emre'nin 'Yıldızın Sonu' adlı tiyatro eserinin incelenmesi ve transkripsiyonundan oluşmaktadır. Yazarımız Ahmet Cevat, Osmanlı'nın son dönemlerini görmüş, yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti'nde özellikle dil alanında yapılan birçok yeniliğin içinde bizzat yer almış, fikirleri ve icraatları ile önemli işlere imza atmış ve milletvekilliği görevi de yapmış önemli bir şahsiyettir. İlmi eserleri, ders kitapları ve dil üzerine çalışmaları ile tanınan Ahmet Cevat Emre'nin bilinen ilk ve tek tiyatro eseri 'Yıldızın Sonu'dur. Eser bir edebiyat ürünü olmasına rağmen Osmanlı Devleti'nin son dönemini derinden etkileyen tarihi bir olayı, bunu bizzat yaşayan bir yazarın kaleminden aktarması açısından önemlidir. Burada hem eserin incelenmesi hem de tarihi bir olaya bir yazarın gözünden bakmak amaçlanmıştır. İncelememize konu olan eser Toronto Üniversitesi Kütüphanesinde PL 248 E46Y 5 demirbaş numarası ile kayıt altına alınmış, 1909 yılında meydana gelen ve 31 Mart Vakası olarak bilinen olaydan hemen sonra kaleme alınmış bir tiyatro eseridir ve Osmanlıca yazılmıştır. Yazıldığı dönem itibarıyla tiyatro türünün tüm özelliklerini taşıyan eser oynanmaktan ziyade okunmak için yazılmıştır. Bu çalışmada eserin incelemesi ve transkripsiyonu gerçekleştirilmiştir. Çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Ahmet Cevat Emre'nin hayatı, edebi kişiliği, eserleri ve üzerinde çalışma yaptığımız 'Yıldızın Sonu' adlı eseri hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde eserin tertibi ele alınmış, yapı bakımından incelemesi yapılmış, en sonunda da değerlendirmeye yer verilmiştir. Üçüncü bölümde ise eserin orijinalinin görüntüleri ve transkripsiyon alfabesi ile gösterilmiş metin kısmı bulunmaktadır.
Elabbas Bagirov'un 'Göz Muncuğu', 'Gece Yarısı Hadisesi', 'Doğma Ocak', 'Gelin Ayakkabısı', 'Köhne Kişi' hikayelerinin tematik yönden incelenmesi

Bu tez çalışmasının amacı, Elabbas Bagırov'un 'Göz Muncuğu', 'Gece Yarısı Hadisesi', 'Doğma Ocak', 'Gelin Ayakkabısı', 'Köhne Kişi' hikayelerinin tematik yönden incelenmesidir. Elabbas Bagırov, Çağdaş Azerbaycan edebiyatı yazarlarındandır. Elabbas Bagırov, Azerbaycan edebiyatında, hikaye ve roman yazarı olarak birçok eser vermiş biridir. Kendisinin eserlerini incelemeden önce ilk olarak yakın dönem Azerbaycan edebiyatını anlamak adına 'XIX. yy. Azerbaycan Edebiyatı', 'XX. yy. Azerbaycan Edebiyatı' ve 'Azerbaycan Edebiyatında Roman ve Hikaye' hakkında bilgiler verilmiştir. Ardından Elabbas Bagırov'un hayatı ve edebi kişiliği ele alınmıştır. Son olarak; 'Aile İçi İlişkiler', 'Eğitim', 'Ferdi Temalar', 'Din', 'Gelenek ve Görenekler' başlıkları altında, bahsettiğimiz eserlerin tema incelemesi yapılmıştır. Bu çalışmamızı önemli kılan nokta, daha önce Elabbas Bagırov'un hikayeleri üzerinde böyle bir çalışma yapılmamış olmasıdır. Bu nedenle çalışmamız, Elabbas Bagırov'un ele aldığımız eserlerinin, okuyucuları tarafından daha iyi anlaşılmasına yardımcı olacaktır.
Türk edebiyatında alımlama estetiği ve Akşit Göktürk'ün inceleme ve deneme yazıları

Sanatı çözümlemek için ortaya çıkmış çeşitli kuram ve yöntemler vardır. Sanat bir iletişim dizgesi olarak düşünüldüğünde bir göndericisi, iletisi ve alıcısı olmak durumundadır. Söz konusu yazın sanatı olduğunda alıcı okurdur. Yazın eleştirisi yöntemleri yazara, metne ve okura dönük olmak üzere üç temel odaklasınıflandırılabilir. Rus biçimciliği, Roman Ingarden, Prag yapısallcılık, Hans-Georg Gadamer, söz-eylem kuramı, J. L. Austin ve John R. Searle gibi etkiler ve öncüleryoluyla eleştiride metnin alıcısına verilen yer önem kazandı. Okura verilen bu önem1960'ların sonlarına doğru Almanya'da Konstanz Üniversitesi'nde Wolfgang Iser, Stanley Fish ve Hans Robert Jauss tarafından sistematize edilmiştir. Bu çalışmalarlayazarın yerine okur ön plana alınmıştır, okurun anlamlandırma ve alımlama süreci incelenmiştir. Akşit Göktürk de bu üniversitede aynı dönemde araştırmacı olarak görevalmıştır, söz konusu kuramın gelişimine tanıklık etmiştir ve kaynağından aldığı bilgileriTürk edebiyat eleştirisine kazandırmıştır. Bu çalışmada genel bir kuramsal altyapı, Akşit Göktürk'ün monografisi ve tasarladığı okuma modeli verilmiştir. Böylelikle AkşitGöktürk'ün yazın yaşamımıza kuramsal olarak kattığı öncü nitelikli çalışmalarının incelenmesi amaçlanmıştır.
Tanzimat'tan sonra Türkçe'de roman tercümeleri (1860-1928)

Üzerinde çalıştığımız konu 1860- 1928 yılları arasında Batı edebiyatından yapılan roman tercümelerini ihtiva etmektedir. Fakat biz araştırmamıza yalnız 1860- 1901 tarihleri arasını aldık. Çünkü elimizde çok fazla metin ama yetersiz zamanvardı. Bu yüzden 1901 tarihinden sonraki tercüme romanları yalnız liste halinde vermek zorunda kaldık.1860- 1901 yılları arasında başta Fransız olmak üzere İngiliz, Alman, Rus, İtalyan, İspanyol? edebiyatından 457 roman, tercüme vasıtasıyla dilimize aktarılmıştır. Fransız edebiyatından daha çok sırasıyla Xavier de Montepin, Jules Verne, Eugene Sue? gibi yazarlardan tercümeler yapılmıştır. Fransız edebiyatı dışında diğer edebiyatlardan yapılan roman tercümeleri de genellikle Fransız dilindenyapılmıştır. Batı edebiyatından yapılan roman tercümeleri çeşitli açılardan Türk romanınatesir etmiştir. Türk romanının kendi kimliğini bulmasında, mecrasına yerleşmesindetercüme romanların büyük tesiri olmuştur. Roman tercümelerinin büyük bir kısmında aşk, polisiye, macera, seyahat?. gibi konular işlenmektedir.1860- 1901 yılları arasında en fazla tercümeye imzasını atan mütercim Ahmedİhsan Tokgöz'dür. Abdullah Zühdü, Ahmed Midhat, Ali Muzaffer, Ahmed Rasim, Ali Nihad gibi mütercimler de en çok tercüme yapan mütercimler arasındadır. Romanların bir kısmı tekrar tekrar tercüme edilmiştir. Tercüme-i Telemak, Robenson bunlara örnektir.1860'da başlayan roman tercümeleri özellikle 1880- 1928 tarihleri arasındayoğunlaşarak devam etmiştir.
Klasik Türk edebiyatında Hatem-i Ta'İ ve 'Hikaye-i Hatemü't-Tayyİ' adlı eser

Klasik Türk edebiyatı çalışmalarının önemli bir kısmını Osmanlı Türkçesi ile kaleme alınan manzum metinlerin çeviri yazısının yapılması ve incelenmesi oluşturur. Elbette bunun sebebi, manzum eserlerdeki üslubun niteliği, malzemenin çeşitliliği ve şiirin sanatsal gücüdür. Ancak mensur eserler de günümüz Türkçesine kazandırıldıkça, üzerlerinde daha çok çalışılıp daha çok konuşuldukça muhakkak ki nesrin edebiyat tarihimizdeki yeri yeniden şekillenecektir. Biz de Hikaye-i Hatem-i Tay adlı eser üzerinde hazırladığımız bu çalışma ile klasik Türk edebiyatı araştırmaları sahasına yeni bir mensur eser kazandırarak, hikaye ve hikayecilik tarihçemize katkı sunmak istedik. Zira çalışmamıza konu olan Hikaye-i Hatem-i Tay adlı eser, mensur bir hikaye örneğidir. Eser, Hatem'in macerasını anlatmakla birlikte, hikaye ve nesir tekniği açısından da dikkate değer bir hikayedir. Çalışmanın I. Bölüm'ünde, Hatem-i Tay'in klasik Türk edebiyatı içerisindeki yeri; divan, mesnevi ve tezkire örnekleri incelenerek belirlenmeye çalışılmıştır. II. Bölüm'de, Hikaye-i Hatem-i Tay adlı eserin türü ve konusu hakkında bilgi verilmiştir. Eserin müellifine ve müstensihine dair malumattansonra hikaye, muhteva özellikleri ile incelenmiş ve hikayelerin özetleri sunulmuştur. Eserde bulunan olay, zaman, kişi kadrosu ve mekan üzerinde de ayrıca durulmuştur. Hikayede mevcut olan bazı motifler ve edebi unsurlar açıklanmıştır. Ardından metnin dil, imla ve üslup özelliklerine değinilmiştir. Çalışmanın III. Bölüm'ünde, eserin nüsha tavsifi yapılmış ve müteakıben metnin çeviri yazısına yer verilmiştir. Bir mensur hikaye olan Hatem-i Tay hikayesi, içerisinde bolca deyim ve halk ağzından sözcükler bulunduran, halkın anlayabileceği bir üslupla sade bir şekilde yazılmış bir eserdir. Eserin yazarı Eyyubi bu hikayeyi halktan dinleyerek kaleme almıştır. Buna rağmen eserde Arapça ve Farsça tamlamalar ile kelimeler sık sık yer almaktadır. Eser çerçeve hikaye tekniği ile ele alınmış olduğundan içerisinde farklı öyküler bulundurmaktadır. Hikayenin yazılış amacı, Hatem'in kişiliği ve macerası aracılığı ile cömertliği tavsiye etmektir.
Eski Uygurca Tantrik bir metin: Avalokitesvara-Sadhana

Bu çalışmada, Tantrik Budizm ürünü olan sadhana türünde yazılmış Eski Uygurca Avalokitesvara-sadhana ele alınmıştır. Avalokitesvara-sadhana, Budizmde 'Merhamet Tanrıçası' olarak bilinen Avalokitesvara Bodisattva'nın zihinde canlandırılması için yazılmış meditatif bir ritüel metnidir. Eserin Uygurca versiyonu, 13. yüzyılda Yüan hanedanlığı döneminde Pu yasri tarafından tercüme edilmiş, 1333 ve 1336 yıllarında fragmanları blok baskı yöntemi ile çoğaltılmıştır. Eser, Berlin Turfan Koleksiyonu'nda kayıtlı U kodlu fragmanlardan oluşur. Eserin fragmanlarının ilk yayını, Kara ve Zieme tarafından 1976'da BT VII'de 'B', 'C' ve 'E' başlıkları altında farklı metinler olarak değerlendirilmiştir. Bu çalışmada fragmanların yazı çevrimi ve Almanca çevirisi verilmekle birlikte gerek duyulduğunda dipnotlarla açıklamalarda bulunulmuştur. Kara ve Zieme'den sonra eserin bütünlüklü bir yayını yapılmamıştır. Bu çalışmada eserin en güncel fragman bilgileriyle bütünlüklü bir yayını yapılmaya çalışılmıştır. Bu amaçla, çalışma; eserin bulunduğu tarihsel arka plan ve Budizm anlayışının açıklandığı Giriş; eserin Budizmdeki yeri, tercümanı, kolofonları, eser hakkında yapılan yayınlar, eserin belirgin imla özellikleri, belirgin dil özellikleri ve eser çalışılırken izlenen yolların açıklandığı Eser; fragmanların fiziksel özelliklerinin verildiği ve okunduğu Harf Çevrimi ve Yazı Çevrimi; metnin kurgusunun yapıldığı ve önceki yayınlardaki okumalarla karşılaştırıldığı Metnin Sıralanması ve Karşılaştırılması; eserin çevirisinin yapıldığı Türkiye Türkçesine Aktarım; eserde geçen dini terminolojinin açıklandığı Budizm Terimleri ve İfadelerinin Açıklanması; eserde geçen bütün sözcüklerin gramatikal dizinin yapıldığı Dizin ve fragmanların verildiği Tıpkıbasım bölümlerinden oluşturulmuştur.
Mecmu'a-i eş'ar (Yapı Kredi Sermet Çifter Kütüphanesinde bulunan '242' arşiv nolu mecmua)

Şiir mecmuaları edebiyat tarihimizde, yazıldıkları dönemin edebi zevkini yansıtması, kayıp olan eserleri gün yüzüne çıkarması, şairlerin herhangi bir sebeple divanlarına almadıkları şiir veya yazıları ihtiva etmesi ve divanı olmayan şairlerin şiirlerine yer vermesi açısından oldukça önemli eserlerdir. Mecmuea-i Eş'ar ve Mecmuea-i DevAvin ismiyle derlenen mecmualar genellikle bir türsel kitabı mahiyetinde olduğu için fazla rağbet görmüş ve Osmanlı dünyasında oldukça yaygınlaşmış bir türdür. Çalışmanın konusu olan, 242 arşiv numaralı 'Mecmuea-i Eş'ar' isimli eser XV, XVI ve XVII. yüzyılda yazıldığı tahmin edilen ve müellifi bilinmeyen bir şiir mecmuasıdır. Çalışmada söz konusu eserin transkripsiyonlu metni hazırlanarak, şiirlerin vezinleri bulundu ve ulaşabildiğimiz kadarıyla divanları yayınlanmış olan şairlerin divanlarında yer alan şiirleriyle mukayese edildi. Ayrıca mecmuada yer alan şiirler nazım şekilleri açısından tasnif edildi.
Aşık Hüseyin Tekerek/hayatı, sanatı ve şiirlerinden örekler

Aşıklık geleneği günümüzde canlı bir şekilde devam etmektedir. Bu gelenek, İslamiyet öncesinde ozanlık geleneği ile başlamış, binlerce yıl küçük değişikliklere uğrayarak Türk kültüründeki varlığını devam ettirmiştir. 15. yüzyılın ortalarından itibaren ozan kelimesinin yerini aşık kelimesi almış ve günümüze kadar varlığını korumuştur. Bugün aşıklarımızın çoğu mahlas olarak aşık kelimesini kullanıyor olsalar da ozan kelimesini kullanan aşıklarımız da az değildir. Halk kültürünün yaşatılmasına katkısı olan, aşıklarımızdan bazıları yeterli ilgigörmedikleri için tarihin karanlık sayfalarında unutulup gitmişlerdir. Bu çalışmayı yapmaktaki amacımız kültür varlıklarımızdan biri olan aşıklık geleneğine bir halk edebiyatı araştırıcısı olarak küçük de olsa bir katkıda bulunmaktır. Araştırmamız İçindekiler, Ön Söz ve Giriş'in dışında Dört Bölüm, Sözlük ve Şiir İndeksi'nden ibarettir. Girişte aşığımızın memleketi olan Bahçe ilçesinin tarihi ve coğrafi konumu üzerinde durduk. Daha sonra aşıklık geleneğinin tarihi gelişimi hakkında bilgi verdik. Birinci Bölüm'de aşığın hayatı, aşıklığı ve mahlası üzerine incelemelerde bulunduk. İkinci Bölüm'de ise aşığın şiirlerinin şekil ve muhteva yapısı üzerinde durulmuştur. Üçüncü Bölüm'de Hüseyin Tekerek'in şiirlerinde edebi sanatlar ele alınıp incelenmiştir. Dördüncü Bölüm'de Aşık Hüseyin Tekerek'in 163 şiiri bulunmaktadır. 8 ve11'li şiirler kendi arasında birinci dörtlüğün son mısraındaki ayak seslerine göre alfabetik olarak sıralanmıştır. Çalışmamızın sonuna küçük bir Sözlük ile Şiir İndeksi eklemeyi de ihmal etmedik.
Makedonya Türk çocuk edebiyatında Sevinç dergisi ve bu dergideki şiirler üzerine tematik bir inceleme

Makedonya Türk edebiyatının, Osmanlı devletinin bölgeden ayrılmasına kadar Osmanlı edebiyatıyla iç içe olduğu bilinmektedir. Sonraki dönemde bu edebiyat, genel olarak Balkanlarda görülen Türk ve Müslümanların aleyhindeki olay ve durumlardan etkilenmiştir. II. Dünya Savaşı ve sonrasında Tito Yugoslavyası'nda uygulanan politikalar sayesinde görülen göreceli bir rahatlama ile Makedonya Türk edebiyatı, bir çıkış noktası bulmuştur. 1944 yılından itibaren Türkiye'de olduğu gibi Latin alfabesiyle anadilde eğitim ve yayın hakkına sahip olan Makedonya Türkleri, ilk olarak Birlik gazetesine ve ardından 1950 yılında çocuk dergisine kavuşmuştur. Dolayısıyla 1965 yılında 'Sesler' dergisinin edebi bir ortam hazırlamasına kadar Makedonya Türk edebiyatı genel itibarıyla çocuk edebiyatı görünümündedir. Çağdaş Türk edebiyatlarının bir parçası olan Makedonya Türk edebiyatında çocuk edebiyatı üzerine yapılan bu çalışma ile Makedonya Türk çocuk edebiyatının en önemli kaynaklarını ve bu edebiyatın 53 yıllık gelişim seyrini içeren 'Sevinç' dergisi çeşitli yönleriyle incelenmiştir. Ayrıca bu çalışmayla dergide yer alan şiirler sınıflandırılarak tematik bir çalışma ortaya koyulmuştur. Çocuk edebiyatı incelemelerinde, çocuk dergileri zengin içeriği sayesinde önemli bir yer tutmaktadır. Şiir, hikaye, roman, masal, fabl, karikatür, çizgi roman, müzik, tiyatro, biyografi, gezi yazıları, hatıra, günlük, mektup, duyuru, haber, reklam, bilim, teknoloji, dil yazıları, sözlük, edebiyat kuramları, eleştiri, röportaj, fıkra, bilmece, bulmaca vb. çok yönlü yaygın içeriğiyle 'Sevinç' dergisi, özellikle ilköğretimin ikinci kademesindeki çocuklara hitap etmeyi hedeflemiştir. Dergi bünyesinde yapılan edebiyat yarışmaları ve çeşitli teşviklerle çocukların kendi yazdıkları veya derledikleri edebi ürünlerini dergiyle paylaşmaları sağlanmıştır. Toplam 528 sayıdan oluşan 'Sevinç' dergisinde Makedonya Türk yazar ve şairlerinin ürünlerinin yanında Türk edebiyatının ve dünya edebiyatlarının tanınmış edebiyatçılarının ürünlerine yer verilmiştir. Ayrıca bu ürünler ile ilgili çeşitli değerlendirme ve tanıtım yazılarıyla çocuklar bilgilendirilmiştir. Çalışmamızın Giriş bölümünde Makedonya ve Makedonya Türkleri hakkında genel bilgi verilmiştir. Birinci Bölüm'de Makedonya Türk çocuk edebiyatının tarihi gelişim süreci ele alınmıştır. 'Makedonya Türk Çocuk Edebiyatı'nda Sevinç Dergisi' adını taşıyan İkinci Bölüm'de derginin şekil ve muhteva özellikleri belirtilerek 'Sevinç' dergisinin Makedonya Türk çocuk edebiyatındaki yeri tespit edilmiştir. 'Sevinç Dergisindeki Şiirlerin Tematik İncelemesi' başlıklı Üçüncü Bölüm'de dergideki 8000 kadar şiir incelenerek genel itibariyle şiirlerin tematik özellikleri üzerinde durulmuştur. Tezin Dördüncü Bölüm'ünde ise dergideki şiirlerin tematik tasnifine uygun örnek metinlere yer verilmiştir.
İsmet Özel'in şiirlerinde modernlik eleştirisi

'İsmet Özel'in Şiirlerinde Modernlik Eleştirisi' başlığını taşıyan bu çalışmada, şairin, 'Erbain', 'Of Not Being A Jew', 'Bir Yusuf Masalı' adlı eserlerindeki şiirler, modernlik eleştirisi bağlamında incelenmiştir. Şiirler modernlik bağlamında ele alınırken yayımlanma tarihlerine göre sıralanarak incelenmiştir. Bir Yusuf Masalı adlı eserdeki şiirler ise birçoğu şair tarafından sonraları Erbain' de toplanmış olduğu için geri kalan şiirler, her temanın sonuna eklenmiş ve incelenmesi yapılmıştır. Modern Türk şiirinin son dönemdeki en önemli temsilcilerinden biri olan Özel'in, şiirleri, üzerinde yoğunlaştığı konular olması sebebiyle toplumsal eleştiri bağlamında yozlaşma, kapitalizm, tüketim toplumu, devlet, aydınlanma çağı ve akıl, Türk modernleşmesi gibi başlıkları altında tasnif edilerek incelenmiştir. Özel'in şiirlerindeki modernlik eleştirisine eğilirken, bir yandan da Türkiye'nin geçirmiş ve geçirmekte olduğu siyasi ve toplumsal süreçler, şairin şiirine yansıyanlar olarak karşımıza çıkmış ve şairin yazılarıyla, röportajlarıyla desteklenerek incelenmiştir. Türk modernleşmesinde yaşanan aksaklıklar şairin şiirlerinde öne çıkan eleştiri konularından olmuştur.
Melih Cevdet Anday şiirinde zaman

Melih Cevdet Anday'ın (1915-2002) şiirinde Zaman' in önemi eleştirmenler tarafından sıklıkla dile getirilse de, bu konuda yapılmış kapsamlı bir çalışma yoktur. Bu tez Anday şiirindeki farklı Zaman tasarımlarını çözümlemek için hazırlanmıştır. Anday'ın 'Garip'ten sonra yazdığı toplumcu şiirlerindeki Zaman tasannu belirgin olarak 'Olsun da Gör'' şiirinde görülebilir. Bu şiirdeki Zaman tasarımını belirleyen var olan dünyanın olumsuzluklarının giderildiği bir 'altın çağ ütopyası' dır. Şiirdeki özne, kendini 'altın çağ'a doğru ilerleyen tarihin içinde görür. Kolları Bağlı Odysseus kitabında insanın doğayla uyum içinde yaşadığı dönemler model olarak alınır ve o dönemlerin 'sürekli zaman' anlayışına özlem dile getirilir. 'Sürekli zaman' anlayışında tarih düşüncesi dışarıda bırakılmıştır ama özne. kendini tarihin mantığından kurtaramaz ve bu yüzden kitaptaki Zaman tasannu süreksizdir. 'Göçebe Denizin Üstünde' şiirindeki özne, geçmişş ve gelecek düşüncesinden sıynlıp 'sürekli bir şimdiki zaman' içinde yaşamak isteğini ifade eder. Yine bu anlayışın süreği olan 'Troya Önünde Atlar' şiirinde de özne kendini 'gelecek'ten kurtarmak ister. Ancak bu şiirlerdeki özne, kendi dışında geçip giden Zaman' ıh aynrnındadır ve bu durumdan rahatsızlık duyar. Bu şiirlerdeki Zaman tasannu geçmişşin saklandığı 'bellek'i dışarıda bıraktığı ve insanın varlığı 'gelecek'i zorunlu kıldığı için olanaksızdır. Anday, Raziye romanında belleksiz ve gelecek kaygısına sahip olmayan Raziye tipini yaratarak bu olanaksız Zaman tasanınım kurmaca evrende olanaklı kılar. 'Öğle Uykusundan Uyanırken' metnindeki özne ise Zaman'ı yok edip bengilikte yaşadığına inanır. 'Güneşte' şirindeki özne kendi dışında akıp giden bir Zaman'ın varlığını kabul eder ve bu durum diğer şiirlerdeki öznenin aksine bir rahatsızlık olarak alınmaz