Kronik gastrit tanılı çocuk hastalarda serum ve doku ghrelin ve leptin düzeylerinin değerlendirilmesi

GASTRİT TANILI ÇOCUK HASTALARDA SERUM VE DOKU GHRELİN VE LEPTİN DÜZEYLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİAmaç: Helicobacter pylori ve neden olduğu kronik gastrik inflamasyon, gastrik semptomların yanı sıra iştah değişikliği ve beslenme bozukluğuna neden olabilir. HP eradikasyonunu takiben hastaların beslenme isteğinde ve kilo ve beden kitle indeksinde düzelme saptanması, HP enfeksiyonunun iştahtan sorumlu hormonlarının kan düzeylerini ya da gastrik mukozal ekspresyonlarını etkileyebileceği düşüncesini doğurmuştur. Gastrik mukozadan salgılandığı bilinen ghrelin kilo almayı desteklerken leptin doygunluk sinyali oluşturur. Bu çalışma ile büyüme çağındaki çocuklarda HP enfeksiyonunun antropometrik ölçümlere ve serum ve doku ghrelin-leptin düzeylerine etkisini değerlendirme amaçlanmıştır. Gereç ve yöntem: Çocuk Gastroenteroloji Kliniği Endoskopi Ünitesi'nde gastrit ön tanısı ile üst endoskopi yapılacak olan 5-18 yaş aralığındaki hastalar endoskopi işlemi öncesinde çalışmaya davet edildi. Demografik ve klinik verileri, antropometrik ölçümleri ve laboratuvar bulguları kaydedilen hastalardan serum örneği ve korpustan mukozal biyopsi örneği ayrıldı. Histopatolojik olarak kronik gastrit tanısı verilen 56 HP pozitif, 30 HP negatif hasta çalışma popülasyonu olarak belirlendi. Bu hastaların serum ve mide dokusunda leptin ve ghrelin hormon düzeyleri çalışıldı. Bulgular: Çalışmaya katılan 86 hastanın %70.9'u (n=61) kız cinsiyetine sahipti. Hastaların %37.2'sinde (n=32) yakınmaların başladığı dönemden başvuruya kadar geçen sürede kilo kaybı olduğu öğrenildi. Kilo kaybı olan olgu grubunda ortanca kilo kayıp oranı %9.5'tu (%2-%33). Histopatolojik değerlendirmeye göre hastaların 56 (%65.1)'sı HP pozitif gastrit tanısına sahipti. Çalışmamızda HP IgG'nin duyarlılığı %84. 3 ve seçiciliği %90'dı. Ortanca serum leptin düzeyi kızlarda daha yüksekti (p<0.001). HP negatif hastaların ortanca yakınma süresi anlamlı düzeyde uzundu (p:0.035). HP pozitif ve negatif gruplar arasında antropometrik ölçümler, kilo kayıp oranı, serum ve dokuda leptin ve ghrelin düzeyleri açısından belirgin fark yoktu. Ancak vücut ağırlığı z skoru, beden kitle indeksi z skoru ve yaşa göre vücut ağırlığı, serum ghrelin ile pozitif yönde korelasyon göstermekte (sırasıyla r:0. 299 ve p:0.005; r:0. 297 ve p:0.06; r:0. 307 ve p:0.04) ve bu durum HP pozitif gruptan kaynaklanmaktaydı (Sırasıyla r:0. 299 ve p:0.025; r:0. 297 ve p:0.026; r:0. 309 ve p:0.021). Antrumdaki ve korpustaki inflamasyon şiddeti ile serum ya da doku hormon düzeyleri korele değildi. HP pozitif grupta histopatolojik olarak antrum ve korpusta orta ve ağır şiddette inflamasyonun anlamlı derecede fazla olduğu (her ikisi için p<0.001) ve antral inflamasyon şiddetinin serum leptin düzeyi ile negatif yönde korele olduğu saptandı (r:-0.256, p:0.048). HP pozitif hastaların ortanca doku ghrelin değeri daha düşüktü ancak bu fark istatistiksel olarak sınırda anlamsızdı (p: 0 .059). Kilo kaybı olan hastaların %68.8'i (n=22) HP pozitifti. Kilo kayıp oranı ile serum ve dokudaki leptin ve ghrelin düzeyleri arasında ilişki saptanmadı. Sonuç: Bu çalışma; HP pozitif ve negatif hasta grupları arasında antropometrik ölçümler ve serum-doku ghrelin ve leptin düzeyleri açısından belirgin fark gösterememiş ancak HP pozitif hastalarda vücut ağırlığı z skoru, beden kitle indeksi z skoru ile yaşa göre vücut ağırlığının serum ghrelin ile pozitif yönde korelasyon gösterdiğini ortaya koymuştur. Ayrıca HP pozitif grupta doku ghrelin düzeyinin daha düşük olduğu ancak istatistiksel olarak bu farkın sınırda anlamsız olduğu, midede orta ve ağır şiddette inflamasyonun daha fazla olduğu ve inflamasyon şiddetinin serum leptin düzeyi ile korele olduğu saptanmıştır.