Çocuk sağlığı izlemi yapılan 6 ay-6 yaş grubu çocuklarda ev kazası görülme sıklığı ve nedenleri annelerin ev kazaları ile ilgili uygulamalarının belirlenmesi

Çocuk Sağlığı İzlemi Yapılan 6 Ay-6 Yaş Grubu Çocuklarda Ev Kazası Görülme Sıklığı Ve Nedenleri, Annelerin Ev Kazaları İle İlgili Uygulamalarının BelirlenmesiEv kazaları evin içerisinde, bahçesinde veya çevresinde meydana gelen kazalardır. Kasıtsız ev kazaları düşmeler, yanıklar, katılarla boğulma ve tıkanma, suda boğulma, zehirlenme gibi nedenlerle oluşmaktadır. Ev kazaları özellikle 0-6 yaş arası çocuklarda gelişimsel özelliklerinden dolayı daha sık görülmektedir. Korunulabilir olmaları, sık rastlanmaları, ölüm veya sakatlığa yol açabilmeleri ve yol açtıkları yüksek hastalık yükü nedeniyle ev kazaları önemli bir halk sağlığı sorunudur. Yapılan araştırmalara göre anneler ev kazaları sırasında genelde çocuğun yakınında bulunan bireylerdir. Annenin ev kazası sırasında yapacağı ilk yardım uygulamaları, doğru yapıldığında çocuğun hayatını kurtarabileceği gibi yapılan yanlış uygulamalar çocukta kalıcı sakatlıklar ve ölümlere sebebiyet verebilmektedir. Araştırma Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Sosyal Pediatri Polikliniği'ne başvuran, 6 ay-6 yaş grubu çocukların ev kazaları sıklığını ve nedenlerini, annelerin ev kazaları ile ilgili uygulamalarını belirlemek amacı ile tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırmaya 400 çocuk dahil edilmiş; katılan çocukların özellikleri ve ev kazası geçirme sıklığını belirmek amacıyla hazırlanan 23 sorudan oluşan soru formu kullanılmıştır. Soru formu araştırmacı tarafından konu ile ilgili kaynaklar taranarak geliştirilmiştir. Veriler çocukların anneleri ile yüz yüze görüşülerek toplanmıştır. Veri toplama anketleri 1 Haziran 2015- 1 Ağustos 2015 tarihleri arasında araştırmacı tarafından uygulanmıştır. Çalışmaya Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulundan onay alındıktan sonra başlanmıştırVerilerin, istatistiksel analizleri 'Statistical Package for Social Sciences for Windows 18,0' paket programı kullanılarak yapılmıştır. Nominal değişkenler Pearson Ki-Kare veya Fisher exact testi ile değerlendirilmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre; 6 ay-6 yaş arasındaki çocukların %47,2'ü en az bir kez ev kazası geçirmiştir. Erkek çocuklarının (%54,5) kız çocuklarından (%45,5) daha fazla ev kazası geçirdiği belirlenmiş ancak bu farklılık istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0,05). Evdeki çocuk sayısının fazlalığı, çocuğa ait sağlık sorunu veya sorunlarının varlığının ev kazası geçirme sıklığını artırdığı ve farklılığın anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0,05). Anne ve babaların eğitim düzeyi arttıkça kaza sıklığının azaldığı tespit edilmiştir (p>0,05). Çocuğun ev kazası geçirme sıklığı ile anne babanın yaşı, ailenin gelir durumu, geniş ailede yaşaması arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmamıştır (p>0,05). Çalışmamızda çocukların geçirmiş olduğu en sık ev kazası tipi sırasıyla düşmeler (%38,6), darbeler (%20,6) ve yanıklar (%14,8) olarak belirlenmiştir. Çocukların geçirdiği tüm kaza tiplerinde çocuğun yanında olan (%60,8) ve ilk yardım uygulamasını yapan (%56,4) kişiler anneler olmuştur. Araştırmaya katılan ailelerin kaza sırasında yaptığı uygulamaların %57.2'sinin doğru uygulamalar olduğu, araştırmada annelerin ilk yardım eğitimi almaya istekli oldukları (%65,4) ve bu eğitimleri sağlık personelinden (%86,2) almak istedikleri saptanmıştır. Çocuklarda ev kazası sıklığının yüksek olması nedeniyle, çocuklarda ev kazalarını azaltacak müdahale çalışmalarının yapılması ve özellikle annelere ilk yardım konusunda planlı eğitimlerin verilmesi önerilmektedir.