turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Manisalı Cami'i Muhabbet-Name inceleme-metin-nesre çeviri (2. cilt)

Bu çalışmada, 16. yüzyılın ilk yarısında yaşamış Manisalı bir şair olan Cami'i'nin Muhabbet-name adlı eseri üzerinde araştırma yapmak hedeflenmiştir. Muhabbet-name, Türk ve doğu edebiyatlarında Vamık ile Azra olarak bilinen aşk hikayelerinden biridir. Çalışma beş bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde, Muhabbet-name'nin yazarı Manisalı Cami T nin hayatı, edebi kişiliği ve düşünce yapısı üzerinde durulmuştur. İkinci bölüm, Vamık ile Azra Hikayelerinin Kaynağı başlığını taşımaktadır. Bu bölümde, Muhabbet-name Arap, Fars ve Türk edebiyatlarında yazılan Vamık ile Azra hikayelerinden biri olduğu için Vamık ile Azra hikayesinin kaynağı ve çeşitli dillerde yazılan Vamık ile Azra'lar ortaya konmuştur. Türk edebiyatındaki Vamık ile Azra hikayeleri de belirlendikten sonra Muhabbet- name'nin diğer hikayelerle karşılaştırılması yapılmıştır. Üçüncü bölümde, Muhabbet-name' 'nin bilinen tek yazma nüshası tavsif edilmiş, Muhabbet- name'den yola çıkılarak eserin adı, yazılış sebebi ve nüshanın yazım özellikleri tespit edilmiştir. Dördüncü bölüm, Muhabbet-name'nin İncelenmesi' dır. Bu bölüm, iç ve dış yapı incelemesi olarak iki gurupta ele alınmıştır. Çalışmanın beşinci bölümünde, Metnin kuruluşu ile ilgili açıklamalar sıralandıktan sonra elimizdeki bilinen tek nüshadan yola çıkılarak Muhabbet-name'nin çevriyazı ile metni ortaya konmuştur. Metin tespit edilirken yapılan tenkitler dipnotta belirtilmiş, metnin Türkiye Türkçesi ile nesre çevirisi de yapılarak çevriyazılı metnin karşısına konmuştur. Cami T nin bilinen tek eseri olan Muhabbet-name, onun edebi kişiliği, dünya görüşü ve kültür birikimini de aksettirmektedir. Dolayısı ile de Türk edebiyatında, kaynaklarda adından bahsedilen ve çeşitli mecmualarda gazellerine de rastlanan bir klasik dönem şairinin hayatı ve edebi şahsiyeti ortaya konmuş, Türk edebiyatındaki yeri tespit edilmeye çalışılmıştır. Cami'Vnin kütüphanelerde şu ana kadar bildiğimiz tek eseri olan Muhabbet-name'nin metni ve nesre çevirisi hazırlanmakla eser gün yüzüne çıkarılmış, araştırıcıların hizmetine hazır hale getirilmiştir.
Halepli Edip Divanı: İnceleme-tenkitli metin-cinaslar sözlüğü

Halepli Edib, XVIII. yüzyılın ilk yarısında yaşamış önemli bir şairdir. Şairin hacimli bir Divanı vardır. Dönemin biyografi kaynaklarında şairin adı geçmediği için bugüne kadar araştırmacıların dikkatini hiç çekmemiştir. Bu çalışma, Halepli Edib ve Divanı üzerine yapılan ilk çalışma özelliğini taşımaktadır. Halepli Edib Divanı'nm üç nüshası vardır. Bu nüshaların karşılaştırılması sonucu kurduğumuz 'Tenkitli Metin'de sırasıyla 1 dibace, 16 kaside, 10 tarih, 2197 gazel, 47 tahmis, 12 müseddes, 627 rubai, 55 nazm, 235 kıt'a, 15 lügaz, 37 muamma ve 121 müfret bulunmaktadır. Divan üzerine yapılan incelemede, Halepli Edib'in şiirlerinde daha çok hikemi konulara ve sosyal eleştiriye yer verdiği, bunun yanı sıra aşk ve rintlik gibi klasik temaları da işlediği tespit edilmiştir. Şairin en önemli üslup özellikleri, cinas sanatını daha önce başka şairler de görülmemiş bir yoğunlukta kullanmak, şiirinde Sebk-i Hindi'nin her iki kanadına ait özelliklere çokça yer vermek, bu bağlamda 'duyu karışıklığı' ve 'paradoksal tasvir' özelliği gösteren ifadeler kullanmak, yüzlerce 'berceste mısra' söylemek ve daha önce Divan şiirinde pek kullanılmamış yabancı yeni sözcüklerle yüklü ağır ve külfetli bir dil kullanmaktır. Çalışmanın sonunda ise, Halepli Edib Divanı'ndaki cinasların yer aldığı 'Cinaslar Sözlüğü' bulunmaktadır.
Gazavat-ı Sultan Murad b. Mehemmed Han'da cümle

'Gazavat-ı Sultan Murad b. Mehemmed Han'da Cümle' Yeter TORUN Yüksek Lisans Tezi, Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı Danışman : Doç. Dr. Mehmet ÖZMEN Yıl : 2000, XII + 241 Bu çalışmada Eski Anadolu Türkçesi ve Osmanlı Türkçesi özelliklerini taşıyan anonim bir gazavatnameyi cümle bilgisi bakımından incelemeye çalıştık. Cümle bilgisi ile ilgili kaynakları taradıktan sonra Gazavatnamenin cümlelerini yapı, anlam, yükleminin türü ve öğelerinin dizilişine göre tasnif ettik. Yapılarına göre cümleleri basit ve birleşik cümle olarak ikiye ayırdık. Gazavatnamede 156 basit, 470 birleşik cümle belirledik. Basit cümleleri incelediğimizde bu cümlelerin kısa cümlelerden oluştuğunu gördük, ancak az sayıda uzun zarf-fiil gruplarının kullanıldığı uzun basit cümlelere de rastladık. 470 birleşik cümleden 9'u şartlı, 29'u sıralı, 84'ü bağlı, 38'i ki'li, 25'i iç içe, l'i saplamalı, 284'ü karmaşık birleşik cümledir. Birleşik cümlelerde gördüğümüz özellikler şunlardır: Şartlı birleşik cümlelerin beşinde şart anlamı yoktur, iki şart cümlesi ise bir zarf-fiile bağlıdır. Sıralı birleşik cümleler en az iki, en fazla dört basit cümlenin sıralanmasıyla oluşmuştur. Bağlı birleşik cümleler ise en az iki, en fazla beş basit cümleden meydana gelmiştir, bu cümlelerde en çok kullanılan bağlaç 've' bağlacıdır. Ki'li birleşik cümlelerin 20'sinde yardımcı cümle, mantıken ana cümlenin bir öğesi, 13'ünde ise ana cümle öğelerinden birinin sıfatı görünümündedir. İç içe birleşik cümlelerden 21'inin iç cümlesi tek cümleden, 4 ünün iç cümlesi ise birden fazla cümleden oluşmuştur. 284 karmaşık birleşik cümleden % 80'i ki'li birleşiklik özelliği taşıyan karmaşık birleşik cümlelerdir. Gazavatnamede gerek isim gerekse fiil cümlelerinin olumlusu çoğunluktadır. Gazavatnamedeki fiil cümleleri, -mA- olumsuzluk ekiyle, 'değil' edatıyla ve 'ne... ne' bağlacıyla olumsuz anlam kazanırken, isim cümleleri 'değil' edatıyla olumsuz anlam kazanmıştır. Gazavatnamede fiil cümleleri, isim cümlelerine göre daha çoktur. Fiil cümleleri, metindeki hikaye etme üslubu nedeniyle çoğunlukla belirli geçmişş zaman kipindedir. İsim cümleleri ise daha çok ek fiilin geniş zaman ve belirli geçmişş zaman kipindedir. Öğelerinin dizilişine göre düz cümleler çoğunluktadır. Az sayıdaki devrik cümlelere ise manzum parçalarda ve konuşma cümlelerinde rastlanmıştır.
Babürname'de sosyo-kültürel ve edebi hayat

Türk dünyasında önemli bir yeri olan Babür Şah'ın kalemealdığıBabürname, dönemin sosyo-kültürel ve edebi muhitini yansıtan bir boyaynası gibidir. Söz konusu eser, Babür Şah'ın Fethettiği topraklar ve bu topraklarda hayat süren Türklerin siyasal düşüncesinin yanı sıra dini, kültürel, sosyal ve edebi hayatlarını da geniş bir şekilde ele almaktadır. Babür-name, Babür Şah'ın tahta çıkmasından (1494-1529) ölümüne kadar olan senelerikapsamaktadır. Edebiyat alanında Emir Ali Şiir Nevai'nin sıkı bir takipçisi olan Babür Şah, Babürname adlı eserini Çağatay Türkçesiyle kaleme almıştır. Türk İslam edebiyatı ve tarihi açısından oldukça önemli olan Babür-nameüzerine yaptığımız yüksek lisans tez çalışmamızın konusu, 'Babürname'deSosyal, Kültürel ve Edebi Hayat' olarak belirlenmiştir. Tezimizin giriş kısmında, Babür Şah'ın hayatı, nesebi, yazdığı eserleri hakkında özet bilgilere yer verilmiştir. Bu kısımda özellikle Babür Şah'ın Fergana, Kabil ve Hindistanbölgelerinde yaptığı faaliyetleri üzerinde durulmuştur. Tezimizin birinci bölümünde, sosyo-kültürel hayata dair bilgilerBabürname'de söz edildiği şekliyle aktarılmıştır. Bu kısımda, Babür Şah'ınbüyüdüğü topraklardan başlayarak, fethettiği topraklar ve hayatını kaybettiğiHindistan'a kadar yaşayan topluluklar ve onların kültürel hayatı hakkında bilgiler aktarılmıştır. Çalışmamızın ana konusunu oluşturan ikinci bölümde iseBabürname'de yansıtılan edebi hayat ve bu muhitte boy gösteren edebiyatçiler ele alınmıştır. Bu kısımda Babür Şah'ın kendi döneminde yetişen edebiyatçilerın yanı sıra kendisinden önce bu bölgelerde yaşayan ve Türk İslam Edebiyatına katkı sağlayan şahsiyetler, Babür-name ışığında tespit edilmiştir. Tezimizin son bölümünde sonuç ve kaynakçanın ardından eklere yer verilmiştir.
Abdülhak Hamid Tarhan'ın eserlerinde mitolojik unsurlar

Hem sözlü hem de yazılı geleneğin önemli bir parçası olan mitler, Türk edebiyatında da sık sık başvurulan önemli edebi kaynaklardır. Türk edebiyatında önemli bir isim olan Abdülhak Hamid de eserlerinde bu mitolojik unsurlara yer vermiştir. Görevi gereği birçok ülkeyi gören ve bu sebeple birçok kültürü yerinde tanıyan Hamid, bulunduğu ortam ve hayal gücünün de etkisiyle mitolojik unsurların da bulunduğu eserler kaleme almıştır. Bu çalışmada Hamid'in hayatından ve bulunduğu ülkelerden yola çıkılarak onun eserlerinde olması muhtemel millet mitolojileri incelendi ve bu mitolojilerin Hamid'deki tezahürleri üzerinde duruldu. Hamid'in mitolojik öğeler bakımından incelenen eserlerinde en çok Yunan mitolojisine ait unsurlar elde edildi. Tanzimat döneminde Türk edebiyatının yönünü Batı'ya çevirmesi ve Avrupa medeniyetinin temellerinde Yunan mitolojisinin olduğunun kabul edilmesi Hamid'in eserlerinde Yunan mitolojisine sık rastlanılmasını sağlayan sebeplerdendir. Eserlerde Yunan mitolojisinden sonra sırasıyla Fars, Türk, Hint ve Mezopotamya uygarlıkları mitolojisiyle ilgili öğeler tespit edilmiştir. Hamid, bu milletlere ait mitolojik unsurları bazı yerlerde metnin içerisine yedirerek hikayenin bir parçası gibi anlatırken çoğunlukla bu unsurları gelişigüzel bir şekilde art arda sıralamakta, böylelikle onlar hakkındaki bilgisinin ne kadar yüzeysel olduğunu göstermektedir. Hamid'in eserlerinde mitolojik unsurların araştırılmasının amacı, onun mitoloji ile olan ilişkisini ve mitolojik öğelerin Hamid'in eserleri içerisindeki önemini ortaya koymaktır. Türk edebiyatında önemli bir isim olan Abdülhak Hamid, yaşam tarzı ve işi gereği birçok ülkeyi gezmiş, bu sayede hem Batı hem de Doğu kültürünü bizzat yerinde görmüştür. Böylesi zengin bir kültüre sahip Hamid'i ve onun eserlerini tam olarak anlayabilmek için hem Doğu hem de Batı mitolojisini bilmek gerekmektedir.
Türkiye'de deneme ve eleştirinin gelişiminde Orhan Burian'ın yeri

Orhan Burian (1914-1953), deneme, eleştiri, inceleme yazıları ve çevirileriyle Cumhuriyet dönemi Türk edebiyat ve kültürüne damgasını vurmuş üretken bir yazardır. Burian, günümüz okurlarınca pek tanınmasa da özellikle yazılarındaki nesnel üslubuyla Türk deneme ve eleştiri tarihinde önemli bir konuma sahiptir. 'Türkiye'de Deneme ve Eleştirinin Gelişiminde Orhan Burian'ın Yeri' başlıklı bu tezde, Orhan Burian'ın Denemeler Eleştiriler (1964) adıyla derlenen kitabının yanı sıra, 1936- 1953 yılları arasında Belleten, Devlet Tiyatrosu, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, Söz, Tercüme, Ufuklar, Ülküye Yücel gibi dönemin önemli dergilerinde yayımlanan yazılarından yola çıkılarak Türkiye'de deneme ve eleştirinin gelişimindeki yerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Orhan Burian'ın eleştirel yazıları, 'edebi' ve 'kültürel' olarak iki temel grupta toplanabilir. Bu sınıflama aynı zamanda onun eleştirmen kimliği için de geçerlidir. Burian'ın kültürel eleştiri yazıları incelendiğinde, onun somut sorunlara somut çözüm önerileri getiren, hiçbir yargıyı sorgusuz kabul etmeyen, akılcı ve gerektiği zaman muhalif bir aydın tavrına sahip olduğu görülmektedir. Üslup özellikleri bakımından incelendiğinde, deneme türünün temelde iki ana kolda filizlendiği söylenebilir: 'Bacon tarzı nesnel deneme' ve 'Montaigne tarzı öznel deneme'. Orhan Burian'ın eleştiri yazılarında olduğu gibi, denemelerinde de nesnel bir üslup ve eleştirel bir düşünüş egemendir. Bu nedenle yazarın denemeleri, Francis Bacon tarzı denemeye yaklaşmaktadır. Tezde, Orhan Burian'ın gerek denemelerinde gerekse eleştirilerinde sergilediği nesnel üslup özelliklerinin, çağdaşı olan yazarların birçoğununkiyle ortak özellikler göstermediği için ayrıksı kaldığı, bu nedenle de edebiyat tarihimizde hak ettiği konuma yerleştirilemediği, ancak kendisinden sonra gelişen bilimselnesnel eleştiri alanında öncü bir yazar olduğu ortaya konmuştur.
Geleneğin güncellenmesi bağlamında Hüsrev ü Şİrİnler

Arapça 's, n y' üçlü kökünden türeyen ve kendi arasında kafiyeli mısralardan oluşmuş bir nazım şekli olan mesneviler, üslup, biçim, düşünce ve işleyiş bakımından yüksek bir değer taşıması sebebiyle, insanlığın her devirde faydalanabileceği eserlerdir. Modern sanatkarlar da, bu eserleri yeniden üretip farklı türlere dönüştürerek günümüze taşımışlardır. Hüsrev ü Şirin mesnevisi de gelenekten yararlanan edebiyatçıların en yararlandığı eserlerden biri olmuştur. Hüsrev ü Şirin mesnevisi, halk hikayesi, roman, öykü, tiyatro vb. gibi her türden çağdaş metinlerde, farklı işlevlerle güncellenmiştir. Bu bağlamda mesnevi yeniden canlanarak gün yüzüne çıkmış ve günümüz insanı bu güncellemeler sayesinde gelenekten daha fazla haberdar olmuştur. Bu çalışmada geleneğin güncellenmesi bağlamında Hüsrev ü Şirin mesnevilerine modern okuma yöntemleriyle bakmak amaçlanmıştır. Çalışmanın adı, sınırı ve kapsamına uygun olacak şekilde seçilen sekiz eser şunlardır: Nizami'nin XI. yy.'da kaleme aldığı Hüsrev ü Şirin mesnevisi; Şeyhi'nin XV. yy.'da Anadolu sahasında yazdığı Hüsrev ü Şirin mesnevisi; aynı yüzyılda Çağatay sahasında Ali Şir Nevayi tarafından ilk defa Ferhad ü Şirin adıyla yazılan mesnevi; halk hikayesi olarak Behçet Mahir anlatılarında yer alan Ferhat ile Şirin hikayesi; Nazım Hikmet'in Ferhad ile Şirin adlı tiyatrosu; XVI. yy. şairi Lami'i Çelebi'nin aynı adlı eserinden hareketle Mehmet Kanar tarafından öyküleştirilen Ferhat ile Şirin hikayesi; Cihan Aktaş'ın Şirin'in Düğünü adlı romanı ve güncellemenin en son eseri olan Ahmet Yiğittop'un Aşkın Sultanları: Ferhat ile Şirin adlı romanı. Çalışmanın evrenini, Klasik Türk edebiyatı şiir geleneği içinde mesnevi nazım şeklinin güncellenmesi, örneklemini ise gelenekten geleceğe Hüsrev ü Şirin mesnevilerinin mukayeseli olarak incelenmesi oluşturacaktır.
Samet Ağaoğlu'nun hayatı ve edebi eserleri üzerinde bir araştırma

Cumhuriyet devrinin tanınmış hikayeci ve devlet adamı Samet Ağaoğlu, 1909 yılında Bakü'de doğmuştur. Babası ünlü fikir ve siyaset adamı Ahmet Ağaoğlu'nun II. Meşrutiyet sonrası İstanbul'a gelmesinden bir yıl sonra ailesi ile birlikte Türkiye'ye gelmiş, İlkokulu Fevziye Mektebinde, liseyi de Ankara Lisesinde okumuştur. Ankara Hukuk Fakültesini bitirdikten sonra ihtisas için gittiği Strazburg'da bir buçuk sene kalmış, derslerini verdiği halde, izne geldiği Türkiye'den siyasi sebeplerden dolayı tekrar gidememiş ve tahsili yarım kalmıştır. Ankara'da İktisat ve Ticaret Bakanlığında memur olarak 1946 yılma kadar çalışmış, bu kurumda genç yaşta genel müdürlüğe kadar yükselmesine rağmen Türkiye'de çok partili hayata geçilince istifa edip Demokrat Partinin kurucuları arasına girmiştir. Ankara'dan aday olduğu 1946 genel seçimini kaybedince 1950 yılına kadar serbest avukatlık ve parti müfettişliği yapmış, bu arada Türkiye'nin dört bir yanını gezip görmek firsatını bulmuştur. Bu görev onun Anadolu'yu ve Anadolu insanını daha yalandan tanımasını sağlamıştır. 1950 genel seçimlerinde aday olduğu Manisa'dan milletvekili seçilmiş, bu başarısını 1954 ve 1957 seçimlerinde de tekrarlayarak 1960 yılına kadar on yıl milletvekilliğinin yanı sıra Başbakan Yardımcılığı, Sanayi ve Ticaret ve İşletmeler Bakanlıklarında bulunmuştur. 27 Mayıs İhtilalinden sonra diğer Demokrat Partililer gibi Yassıada'da idamla yargılanmış, müebbet hapis cezası almış, cezasını çekerken 1965'de çıkan şartlı afla serbest kalmıştır. Daha sonra tekrar siyasete girme teşebbüsünde bulunmuşsa da umduğunu bulamayınca tamamen çekilmiştir. Son yıllarını babasının ve kendisinin hikaye, hatıra ve diğer eserlerini yayınlayarak geçiren Samet Ağaoğlu, 6 Ağustos 1982 tarihinde Cerrahpaşa Hastanesinde vefat etmiştir. Edebiyatla ilgilenmeğe Hukuk Fakültesi son sınıfta okurken arkadaşlarıyla birlikte çıkardıkları Hep Gençlik dergisindeki yazılarıyla başlayan Ağaoğlu, Strazburg hayatım anlattığı Strazburg Hatıraları ile tanınmaya başlar. Hikayeleriylehatıra yazılarını Varlık, Yücel, Şadırvan ve Çığır dergilerinde yayımlamış, daha sonra çeşitli kitaplarda toplamıştır. Samet Ağaoğlu, hikayelerinde çok sevdiği Dostoyevski'yi örnek almış, hikayelerindeki tiplerin bazılarını onun romanlarından esinlenerek seçmiştir. Onun Rus toplum yapısından çıkardığı tipler gibi, Ağaoğlu da Türk toplumundan bir takım küçük insanların ruh maceralarını işlemiştir. Bu insanların çoğu kuruntulu, dengesiz, evhamlı, ihtiraslı ve dramatik tiplerdir. Babasına ve kendisine ait yaşanmış olayları ve gerçek kişileri anlatan hatıra kitaplarında da hikayelerindeki gibi kurgu ve üslup peşindedir. Onun hikayelerinde gözlem ve hatıraları, hatıralarında da hikayeciliği iç içe geçmişştir. 1950'den sonra birçok edebiyatçının özendiği dilde aşın yenilik akımına kendini kaptırmamış, Türkçe'nin tabi gelişimini takip etmiştir.
Buket Uzuner'in romanlarında teknik yapı

Buket Uzuner, Modern Türk Edebiyatı'nda çağdaş kadın yazarlar arasında kendisine haklı bir yer edinen yazarlarımızdan biridir. Hazırlamış olduğumuz bu tezimizde, Buket Uzuner'in dört romanını roman teknikleri açısından tahlil ederek, incelemeye çalıştık. Çağdaş yazarlarımız ve onların eserleri hakkında araştırma ve inceleme yapmanın gerekliliğini düşünerek, incelemeye çalıştığımız romanlar doğrultusunda Buket Uzuner'in romanlarındaki vak'a zenginliğini, roman sanatına özgü teknikleri kullanış tarzım ve Türkçe'nin zenginliğini, güzelliğini gösterme çabasını ortaya koymaya gayret gösterdik. Post-modernizmin temsilcilerinden biri olarak kabul edilen Buket Uzuner'in romanlarına da yansıttığı bilgi birikimi ve hayal dünyasının genişliği dikkat çekmektedir. Tüm yazarların olduğu gibi Buket Uzuner'in romanları da yazarın hayatım, gezginliği ile oluşturduğu bilgi birikimini, hayata bakışını ve yaşadığı toplumun ve dönemin özelliklerini bir araya getirmesiyle oluşmuştur. Tüm bunları başarılı bir şekilde harmanlayan Buket Uzuner, romancılığı ile adından söz ettiren bir yazar olarak Modern Türk Edebiyatı'nda önemli bir yer edinmektedir.
Kamus Tercümesi: Transkripsiyonlu metin (I. cilt /s. 66-130)

Bu çalışma, Firuzabadi'ye ait El-Kamusu'l-Muhit adlı eserin Mütercim Asım Efendi tarafından 1805- 1810 yılları arasında tamamlanan çevirisinin I. cildindeki bir bölümün (ss. 65 -130) transkripsiyonlu metnidir. Klasik eser özelliği taşıması dolayısıyla Türk dili sahasında çalışan araştırmacıların bu eserden istifadesini artırmak, çalışmanın amaçları arasındadır. Bunun için ele alınan bölüm, sayfa ve satır numaraları gösterilerek transkripsiyon alfabesi ile yazılmıştır. Çalışmanın son bölümüne abece sırasına göre olmak üzere madde başı kelimelerin dizini eklenmiştir.
Tatar yazarı Gabdrahman Epselemov'un ḫikeyeler adlı eseri üzerine dil incelemesi

Bu çalışmada 20. yy. Kazan-Tatar edebiyatının ünlü yazarı Gabdrahman Epselemov tanıtılmış ve onun ' ikeyeler ' adlı hikaye kitabı üzerinden dil incelemesi yapılmıştır. Çalışmamız Giriş, Dil İncelemesi, Metin, Dizin ve Sonuç olmak üzere beş ana bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümü iki kısımdan oluşmaktadır. Birinci kısımda yazarın hayatı ve edebi kişiliği verilmiş, ikinci kısımda çalışmamıza konu olan eserdeki hikayeler kısaca tanıtılmıştır. Dil İncelemesi bölümünde ses ve şekil bilgisi açısından dil incelemesi yapılmıştır. Metin bölümü iki kısımdan oluşmaktadır. Birinci kısımda Kiril harfli metnin Latin harfli transkripsiyonu verilmiş, ikinci kısımda metnin Tatar Türkçesinden Türkiye Türkçesine aktarımı yapılmıştır. Dizin bölümünde metinde geçen kelimeler, çekim ekleri ve olumsuzluk ekleri çıkarılarak, şahıs ve yer adları hariç, madde başı olarak kullanılıp Türkiye Türkçesindeki anlamları, kullanım sıklıkları ve metinde geçtiği satır numaraları verilmiştir. Sonuç bölümünde çalışmamıza ait sonuçlar değerlendirilmiştir. Sonuç bölümünün ardından çalışmada kullandığımız kaynaklar belirtilmiş ve son olarak da Ekler bölümünde yazarın hayatına dair fotoğraflar verilmiştir.
Hesen Tufan'ın şiirleri: Giriş - metin - sözlük

Bu çalışmayla Hesen Tufan ve onun şiirlerini tanıtmaya çalıştırk. Hesen Tufan (1900-1981), Sovyet-Tatar edebiyatının en büyük şairlerinden birisidir ve daha çok ülkesi Tataristan'la ilgili lirik şiirler yazmıştır. Şair, 1990'lara kadar 'Rusya' ve 'SSCB' olarak bilinen ülke içerisinde yer alan Tataristan Muhtar Cumhuriyeti'nde doğmuş ve Hesen Tufan' in çocukluğunda, Rusya, Çarlık tarafından yönetilmekteydi. Şair, Komünist İhtilal' den sonra, şiirlerinden birisi yüzünden Sovyet Gizli Örgütü tarafından tutuklanmış ve idam cezasına çarptırılmıştır. İnfazını beklerken, hakkındaki karar sürgün cezasıyla değiştirilmiştir. Bu yeni karar sonucunda, şair Sibirya'da bir toplama kampına, ömür boyu sürgün edilmiştir. Hesen Tufan, memleketine 1956 yılında dönmüş ve yeni edebiyat çalışmalarına devam etmiştir. Hesen Tufan hakkındaki bu çalışma, üç temel bölüm halinde hazırlanmıştır. İlk bölümde, Hesen Tufan' in hayatı, XX. asır başı Tatar edebiyatının genel özellikleri, şairi hazırlayan sosyal ve edebi çevre ve şiirlerin genel dil özellikleri verilmiştir. Ayrıca, incelenen metnin diyalektolojik özellikleri de değerlendirilmiş ve bibliyografya verilmiştir. İkinci bölümde, şiirlerin orijinal Tatar Türkçesi metinlerini ve Türkiye Türkçesi aktarmalarını verdik. (Orijinal metinler: Hesen Tufan, Saylanma eserler, I-H, Kazan, Tataristan Kitap Neşriyatı, 1974 -1975). Son bölüm, metin sözlüğü ve sonucu ihtiva etmektedir.
Orhan Pamuk'un 'Cevdet Bey ve Oğulları' ile Thomas Mann'ın 'Buddenbrooks' adlı romanlarında aile ve toplum eleştirisi

Karşılaştırmalı olarak yapılan bu çalışmada Orhan Pamuk'un 'Cevdet Bey ve Oğulları' adlı eseriyle, Thomas Mann'ın 'Buddenbrooklar' adlı eseri, toplumsal eleştiri ve aile kroniği açısından irdelenmiştir. Giriş bölümünde eserlerin ana dokularının yanı sıra, hangi metotlarla çalışıldığı, kavram açılımları ve edebi tartışmalar ortaya konulmuştur. Ana bölümde ise her iki eserde de tarihsel ve çağ eleştirel öğeler; insan ilişkileri, farklı toplumlarda aile panoramaları özellikle toplumsal eleştiri ve aile kroniği açısından irdelenmiştir. Yazarların tutumları, kahramanın çevresi ile olan ilişkileri çözümlenmiştir. Sonuç bölümünde ise tüm bölümlerin genel bir değerlendirilmesi yapılmakla beraber, aile ve toplum ilişkileri açısından bir sentez yapılmış, çeşitli sonuçlara varılmıştır.
Nuri Pakdil'de protest tavır

Nuri Pakdil son dönem Türk edebiyatında İslami kesimi temsil eden şairlerdendir ve bugüne kadar; şairliği, yayıncılığı ve dergiciliğiyle edebiyat dünyasında önemli bir yeri olmuştur. Buna rağmen eser verdiği dönemin siyasi ve sosyal şartları nedeniyle adını yalnızca hitap ettiği sınırlı bir kesime duyurmuştur. Bunda Pakdil'in şahsi tercihleri ve yönelimleri ile, ilkesel tavrı önemli rol oynamıştır. İslami hassasiyetli Türk edebiyatının yapı taşlarından biri olan Pakdil'in eserleri; protest ve muhalif tavır bağlamında tezimizin konusunu oluşturmaktadır. Nuri Pakdil üzerine yazılan sınırlı sayıdaki incelemeye eklediğimiz tezimiz, güncel edebiyatta ve sanatta çokça tartışılan fakat yine az işlenen protest tavır konusunda da geniş bir çalışmayı ihtiva etmektedir.
Ahmet Mithat Efendi'nin Tercüman-ı Hakikat Gazetesi'nden seçmeler

Ahmet Mithat Efendi romancı, gazeteci, hikayeci, eleştirmen ve tiyatrocu olarak hizmet ve faaliyetlerde bulunmuş çok yönlü bir yazardır. 1878 yılında Tercüman-ı Hakikat Gazetesi'ni çıkarmıştır. Tercüman-ı Hakikat Gazetesi'nde bölümler halinde neşrettiği bu yazılarında Mithat Efendi eğitim, muallimlik, gazetecilik, musiki, kitapçılık gibi belli başlı konulardan bahsetmiştir. Eğitim konusu Mithat Efendi'nin üzerinde önemle durduğu konulardan biridir. Eğitim başlıklı yazılarında vurguladığı konu hususi mekteplerin artırılması ve çocukların bu okullara teşvik edilmesidir. 'Muallimlik' mesleğinden de bahseden Mithat Efendi muallimin iyi öğrenciler yetiştirmesinin işinin ehli olmasıyla ilgili olduğunu anlatmıştır. Musiki başlıklı yazılarında öne çıkan isim Notacı Emin Efendi'dir. Emin Efendi musiki alanında kitap yazmış ve bu kitap büyük takdir toplamıştır. Mithat Efendi gazetecilik konulu yazılarında halkın gazeteler vasıtasıyla aydınlatılabileceğini belirtmiştir. Mithat Efendi'nin bahsettiği bir diğer konu 'kitapçılık'tır. Kitapçılık konulu makalelerinde o dönemde yazılmış kıra'at kitaplarının çocukları eğitecek derecede olduğunu anlatmıştır. Rus Edebiyatı ve Avrupa yahud Edip Tolstoy'dan Bir Selam isimli makalesinde Mithat Efendi, Tolstoy hakkında düşüncelerini anlatmış ve Esma-i Fünun isimli tiyatrosunda geçen kişileri tanıtmıştır. Ayrıca Mithat Efendi Müsteşrikin Kongreleri'ne katılmış ve izlenimlerini Tercüman-ı Hakikat Gazetesi'nde makaleler halinde neşretmiştir.