Çocuk ürolojisi polikliniğine başvuran, temiz aralıklı kateterizasyon yapan hastaların kendinden kontrollü olarak yaşam kalitelerinin değerlendirilmesi

Bu çalışmada temiz aralıklı kateterizasyon uygulayan çocukların özelliklerini belirleme ve yaşam kalitelerini uygulama öncesinde ve sonrasındakarşılaştırma amaçlanmıştır. Araştırma, İstanbul ili Avrupa yakasında bulunan İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi çocuk ürolojisi polikliniğinde Eylül 2012 - Ağustos 2013 tarihleri arasında gerçekleştirildi. Çalışmanın örneklemini bu polikliniğe muayene için gelen ve araştırmanın yapıldığı tarihlerde TAK yapmasına karar verilen 30 hasta oluşturdu. Araştırma verileri araştırmacı tarafından literatür incelenerek hazırlanmış sosyodemografik özellikleri, TAK kullanımına ve mevcut hastalığa ilişkin bilgileri içeren 48 sorudan oluşan anket formu ve çocukların yaşam kalitesini ölçmek için kullanılan Çocuklarda İdrar İnkontinansına Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeği ve çocuklar için Genel Amaçlı Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılarak oluşturuldu. Çalışmada elde edilen bulguların istatistiksel değerlendirilmesi, bilgisayar ortamında SPSS for Windows 15.0 programı kullanılarak yapıldı. Araştırmaya katılan çocukların %66,7'si (n=20) kız, %33,3' ü (n=10) erkek idi. Çocukların yaş ortalamaları 11,1, boy ortalamaları 129, 5 cm, kilo ortalamaları ise 36,9 kg idi. Ailelerin %70,0' ı (n=21) şehir merkezinde yaşamakta olup, %43,3'ünün (n=13) gelir durumları orta gelirdeydi. Annelerin ve babaların eğitim durumları eşit olup %33, 3 (n=10) oranla ilkokul idi. Araştırmaya katılan annelerin yaş ortalaması 38,3 yıl, babaların yaş ortalaması ise 41,5 yıl idi. Araştırmaya katılan ailelerin %76,7'si (n=23) anne, baba ve çocuklardan oluşan aileydi ve ailedeki kişi sayıları %46, 7 (n=14) beş ve üzeriydi. Araştırmaya katılan çocuklara en çok konan birincil tanı %44, 8 (n=13) oranla nörojen mesane/MMC olup ikincil tanı ise %39, 0 (n=16) oranla tekrarlayan üriner sistem enfeksiyonu oldu. Hastaların %46,1' sına (n=30) hastalıkları hakkında bilgiler poliklinikte ağırlıklı olarak doktorlar tarafından verilmişti ve %86,7'si (n=26) bu bilgileri yeterli bulmaktaydı. Araştırmaya katılan çocukların uygulamadan önce %90,0' 2 ında (n=27), uygulamadan sonra ise %36,7' sinde (n=11) idrar kaçırma mevcuttu. Çocukların uygulamadan önce %63,3' ünün (n=19), uygulamadan sonra ise %56,7'sinin (n=17) kabızlık sorunu vardı. Çocukların uygulamadan önce %73,3'ünün (n=22), uygulamadan sonra ise %33,3'ünün (n=10) idrar yolu enfeksiyonu vardı. TAK uygulamasından önce ve sonra idrar kaçırmada, idrar yolu enfeksiyonu geçirme durumunda anlamlı derecede azalma vardı (p < 0 ,001) ancak kabızlık durumundaki değişiklik anlamlı değildi. TAK kullanımına ilişkin özelliklerine bakıldığında ise çocukların uygulamayı %90, 0 (n=27) oranla üretral yoldan yapmakta olup, %100' ü TAK eğitimini hemşireden almıştır. TAK uygulamasını %60, 0 (n=18) oranla anneler uygulamaktadır. Çocukların günde TAK uygulama sayısı ortalama 6,40 idi. Çocukların tuvalet eğitimi alma yaşları ortalama 2,5 yıl idi. Araştırmaya katılan çocukların yaşam kalitelerini ölçmek amacıyla uygulanan çocuklarda idrar inkontinansına özgü yaşam kalitesi ölçeğinin toplam puanı uygulamadan önce ortalama 48 ,20, uygulamadan sonra ise ortalama 32 ,87' dir. Bu oranın 3 ay sonra azalması hastaların yaşam kalitesinin arttığını göstermektedir. Araştırmaya katılan çocukların genel yaşam kalitelerini ölçmek amacıyla uygulanan çocuklar için genel amaçlı yaşam kalitesi ölçeği puanları incelendiğinde ise uygulama öncesi ortalama 58,77 iken uygulama sonrası ortalama 67,43 idi. Bu toplam puan ortalamasının artmış olması TAK uygulamasından sonra yaşam kalitesinin arttığını göstermektedir.