turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Anlatıma dayalı türlerde anne arketipi

İlk biçim anlamına gelen arketipler, kolektif bilinçaltını yansıtan, tüm insanlığın ortak değeri olan ve nesilden nesile aktarılarak varlığını sürdüren imgelerdir. Mit kaynaklı arketipler, bireyin farkındalık algısına bakılmaksızın hayatın her alanında varlığını sürdürmektedir. Platon'un idea kavramıyla benzerlik gösteren arketip kavramı, 20. yüzyılda Analitik Psikolojinin kurucusu olan İsviçreli psikolog Carl Gustav Jung tarafından modern bir çerçevede sunulmuştur. Bu çalışmada arketip kavramı, kolektif bilinçaltında oluşan ilk anne tipi, Türk aile yapısı ve annenin aile içindeki konumu dikkate alınarak açıklanmış, anne arketipinin anlatıma dayalı türlerde olumlu-olumsuz yansımalarını ortaya koyan sembolik ifadeler arketipsel sembolizm bağlamında incelenmiştir. Anlatıma dayalı türlerden seçilen örnekler üzerinden yapılan karşılaştırmalar, kadının konumunun, dönem koşullarının etkisiyle değişimler yaşadığını fakat annelik kavramının her dönemde etkili olduğunu ortaya koymaktadır. Söz konusu anlatılar çerçevesinde anne tipinin adında ve görünümünde değişikler görülmekle birlikte anne arketipinin geçmişşten günümüze evrensel niteliğini koruduğu ve yaşamın önemli bir unsuru olarak varlığını devam ettireceği tespit edilmiştir.
'Atayİ'nin Leyla ve Mecnun'u

Dede Korkut, Türk kültür tarihinin en önemli figürleri arasındadır. Ana kahramanı olduğu Dede Korkut Kitabı dışında, çeşitli Oğuznamelerde, tarihi anlatılarda veya musiki eserlerinde görülebilir. Dede Korkut'un görüldüğü bilinen tek mesnevi ise 'Atayi'nin Leyla vü Mecnun adlı eseridir. Bu eserde anlatıcı, kendi fikirlerini desteklemek için Hz. Muhammed, Hz. Lokman ve Eflatun gibi sözü darb-ı mesel olarak aktarılan kişiler arasında Dede Korkut'a da yer vermektedir. Dede Korkut'un sözleri olarak aktarılan ifadelerde gamlıların mezar ziyareti yapması tavsiye edilmekte, düşmanın bile ölüsüne sevinmemek gerektiği, tahammül etmenin önemi, yalan ve iftiranın kötülüğü, akıllı kişilerin sır saklayacağı belirtilmektedir. Mesnevide Dede Korkut'un ağzından söylenen ifadeler, doğrudan Dede Korkut Kitabı'nda yer almamakla birlikte özellikle Günbed Nüshası ile bazı benzerlikleri vardır. Mesnevi, Dede Korkut'tan bahsetmesine ek olarak, Türkmen kültürü unsurlarına yer vermesi ile Leyla ve Mecnun geleneğinde hususi bir önem taşımaktadır. 'Atayi'nin mesnevisinde, Leyla ve Mecnun anlatı geleneğindeki genel tutumun aksine, Mecnun'un çöle gitmemekte bunun yerine yaylaya çıkmaktadır. Leyla'yı aradığı süreçte halk anlatılarındaki kahramanlar gibi cansız nesneler ve hayvanlarla konuşmaktadır. Leyla ve Mecnun'un 'ulusu' anlatılırken göçebe bir kavmin içtimai hayatı hakkında bazı detaylar verilmektedir. Ayrıca mesnevide yer alan İslam öncesi bazı inançları hatırlatan unsurlar, diğer Leyla ve Mecnun eserlerinde bulunmayan Orta Asya'ya özgü bazı hayvanlar, 'Atayi'nin mesnevisini Türk kültür araştırmaları açısından önemli hale getirmektedir. Ayrıca 'Atayi'nin mesnevisindeki kadın algısının pozitifliği ve ölen kişilere oldukça önem verilmesi Türk kültürü ile bağlantılı düşünülebilir. Yaşadığı yer ve zaman aralığı hakkında kesin olarak bir bilgi bulunmayan 'Atayi'nin eserdeki bazı göstergelere bakılarak 15 -16. yüzyıllarda Gürcistan-Azerbaycan bölgesinde yaşadığı tahmin edilebilir. Eseri büyük ölçüde halk tipi mesnevi tipi özellikleri göstermektedir ve sözlü bir şekilde icra edilmek için yazıldığını düşündüren ibareler içerir. Bu sebeple, 'Atayi'nin de meddah/şeyyad tarzı bir sanatçı olduğu ve halk edebiyatı ile divan edebiyatının kesişim noktasında yer aldığı söylenebilir. Leyla ve Mecnun gibi klasik bir konuya yaptığı eklemelerle divan şiirindeki yerelleşme sürecinde özgün bir konumda bulunur.
Necati Güngör hayatı, eserleri, sanatı

Bu çalışmada, öykücü kimliğinin yanı sıra derlemeleri, çocuk kitapları, röportaj ve anı kitaplarıyla son dönem Türk edebiyatımızın güçlü isimlerinden Necati Güngör'ün eserleri ağırlıklı olmak üzere hayatı, ve sanat anlayışı incelenmiştir. 'Necati Güngör, Hayatı, Sanatı, Eserleri' isimli bu çalışma; giriş, dört bölüm, sonuç, kaynakça ve eklerden oluşmaktadır. İlk bölümde gerek kendisiyle yaptığımız söyleşilerden, gerek yakın çevresinin aktardıklarından, gerekse anı mahiyetindeki kitabından yola çıkarak hayat hikayesine değinilmiştir. İlk bölümü, yine sanat çevrelerinden ve bizzat kendisinden edinilen bilgiler ışığında sanat anlayışının masaya yatırıldığı ikinci bölüm izler. Çalışmanın üçüncü bölümünde yazarların eserleri, klasik metin tahlili yöntemiyle ele alınmıştır. Dördüncü bölümde ise bütün hikaye kitaplarının incelenmesiyle hikayeciliği üzerinde durulmuştur. Güngör'ün özellikle hikayeci kimliğiyle tanınmış olması, bu başlığın derinlemesine incelenmesine sebep olmuştur. 'Sonuç' bölümünde ise yazarın genel olarak sanatının başlıca özellikleri ve kendisiyle ilgili ulaşılan sonuçlar ana hatlarıyla aktarılmaya çalışılmış, Türk edebiyatı içindeki konumu belirlenmeye çalışılmıştır. 'Kaynakça' kısmında çalışmanın hazırlanma aşamasında faydalanılan kaynakların künyeleri verilmiştir. Ayrıca tez içerisinde adı geçen eser ve yazarların dizini de en sona eklenmiştir.
Artvin ve çevresindeki Rus mezalimini anlatan destanlarda başlıca temalar

Destanlar, aşıklarımızın toplumda gözlemledikleri olay veya durumları dinleyiciye aktardığı, kendine has ezgileri olan manzum ürünlerdir. Nazım ürünlerinde karşımıza çıkan tema kavramı; imgesel kavramlarla insanın iç dünyasından dış dünyasına yansıyan, şiire hakim olan fikir veya histir. Destanlarda aşığın dünyayı algılama, yorumlama ve yansıtma durumuna göre farklı temalar kullanılmıştır. Artvin ve çevresindeki aşıklarımızın Osmanlı-Rus savaşlarını, özellikle 93 Harbi'ni anlatan destanları, halkımızın savaş öncesinde, savaş esnasında ve savaş sonrasında yaşadıklarını ele alışları bakımından çeşitli temalarda yazılmıştır. Bu yaşananlar savaş ortamının gerektirdiği şartlar ölçüsünde aşıklarımızın destanlarını tema bakımından sınırlandırmış ve daha çok savaşın olumsuz yüzünü yansıtan destanlar yazılmasına neden olmuştur. Artvin ve çevresinde yaşayan aşıklarımız Rus zulmünü yansıtan destanlarında ölüm, zulüm, çaresizlik, hamaset, başkaldırı, göç ve sıla hasreti gibi temalara ağırlık vermiş; bu destanlar aracılığı ile halkımızın o kara günlerde yaşadığı sıkıntılara tercüman olmuştur. Yeri geldiğinde devlet büyüklerine sitem edilmiş, yeri geldiğinde düşman komutanlarına beddualar edilmiş, yeri geldiğinde ise öz eleştiriler yapılmıştır. Vatan toprağının insanı insan yapan en önemli unsur olduğu vurgulanmaya çalışılmıştır. Bağımsızlığın Türk milleti için vazgeçilmez bir değer olduğu, aşıklarımız aracılığı ile Anadolu toprağında yankılanmıştır. Kuzeydoğu Anadolu halkının Rus savaşlarında çektiği sıkıntıları yansıtması bakımından tarihe kaynak oluşturacak nitelikte olan bu destanlar unutulmamalı, unutturulmamalı ve gelecek nesillere aktarılmalıdır. Bu destanlar ve destanlarda yer alan yöresel kahramanlarımız yeni neslin ilgisini çekecek hale getirilmelidir. Milli bilincin ve hassasiyetin artırılması bakımından bu mevzunun önemli olduğu açıktır.
Musahipzade Celal'in tiyatrolarında gölge oyunlarının etkisi

Musahipzade Celal, Türk tiyatrosunda geleneksel olanla modern olanı buluşturmayı başarmış oyun yazarlardandır. Genç yaşlarından itibaren Türk Gölge Oyunu ve Orta Oyunlarına ilgi duyan ve her iki Türk seyirliğindeki çeşitli argümanları oyunlarında kullanmıştır. Musahipzade Celal, tiyatro oyunlarında, başta karakterler olmak üzere gölge oyunlarının hemen tüm araçlarını kullanmıştır. O, oyunlarında Türk halk edebiyatından, halk tiyatrosundan, gelenek ve göreneklerinden bilinçli bir şekilde yararlanmıştır. Onun tiyatro eserlerinde dikkati çeken bir nokta da gölge oyunu geleneğini, operet ve batı tiyatrosuyla birleştirmesidir. Doğu ile Batı'nın buluştuğu bir coğrafi ortamda gelişen Türk tiyatrosunu; mekan kullanımı, dekor, oyunculuk, sahneleme ve oyun yazarlığı açısından, dünyaya batılı bir gözle bakan, ama doğulu özelliklerle işlenmiş bir tiyatro üslubuna yöneltmiştir. Özellikle komedi oyunlarında biçim olarak Batı'nın 'çerçeve sahne' tekniği ile yazmış fakat geleneksel tiyatrodaki tiplerden yararlanmıştır. Yazar, hem geleneksel Türk tiyatrosundakilere yaklaşan tipler yaratmış hem de teknik bazı özellikleri ile geleneksel Türk tiyatrosunu meydan sahneden klasik Batı tiyatrosunun 'çerçeve sahne'sine taşımıştır. Bu anlamda çalışmada, Musahipzade Celal'in oyunlarında özellikle Gölge Oyunları'nın etkisini incelenmiştir. Bu incelemede yazarın tiyatro eserlerinden kısıtlı şekilde ulaşılabilen içerikler üzerinden değerlendirmeler yapılmış ve bulgular sonuç bölümünde paylaşılmıştır.
(1951-1970) yılları arası konusunu Türk tarihinden alan tiyatrolar

İnsanların farklı duyularına hitap eden tiyatro, ilk insanın var olduğu günden beri gelişmesini sürdürmektedir. Yazıldığı dönemin toplumsal, sosyal ve siyasi olaylarını konu alan tarihi eserler, o dönem hakkında en geçerli bilgileri içerir. Milli tarih ve kimlik bilincini geliştirmeyi amaçlayan eserler, toplumun birer yansımasıdır. Türk tarihinin her dönemine eserlerinde yer veren sanatçılar için bu tarihi olaylar, siyasi düşüncelerini anlatmalarında bir araç rolü oynar. Tiyatro, toplumların gelişimi sırasında tarihsel, toplumsal ve ekonomik koşulların etkisi altında yavaş yavaş gelişerek ortaya çıkmıştır. Tiyatro eserleri, ulusların yaşayan zenginlikleridir. Bize yazıldığı dönem hakkında güvenli bilgiyi veren tiyatro toplumumuzda hak ettiği değeri bulamamıştır. Türk Tiyatrosu, Geleneksel Türk Tiyatrosu ve Batı Etkisindeki Türk Tiyatrosu olarak iki ana bölümde incelenmektedir. Biz Batı Etkisindeki Türk Tiyatrosunun bir kolu olan Cumhuriyet Tiyatrosunu incelemeye çalıştık. Bu çalışmamızda 1951- 1970 arasında konusunu Türk tarihinden alarak yazılmış tiyatro eserlerini incelemeye gayret ettik. Bu eserler yazıldığı devrin özelliklerini yansıtması açısından önem taşır. Bu çalışmayla bu dönemde yazılan eserlerin Türk Tiyatrosuna nasıl bir katkısı olduğunun gösterilmesi amaçlanmıştır.
Amasya ili Göynücek ilçesi Türk halk inanış ve uygulamaları

Bu çalışmada Amasya ilinin Göynücek İlçesi Türk Halk İnanış ve Uygulamaları incelenmiştir. Çalışmamız Göynücek ilçe merkezi ile köylerinde yapılan derlemelerden ve bu derlemeler sonucunda tespit edilen Türk halk ve inanış ve uygulamalarının değerlendirilmesinden oluşmaktadır. Çalışmaya on altı köyle başlanmış fakat ilçede konuyla ilgili yazılı çalışma tespit edilemediğinden bu eksikliği gidermek amacıyla hemen hemen tüm köylerde alan çalışması yapılmıştır. Köylerde yapılan çalışma ile doğum, evlenme, ölüm gibi geçiş dönemi adetlerinde görülen halk halk inanış ve uygulamaları tespit edilmiştir. Her bölümün sonunda tespit edilen inanış ve uygulamaların kültürel değişimden ne derece etkilendiği, bilinip bilinmediği, yaşayıp yaşamadığı değerlendirilmiştir. Ayrıca geçiş dönemleri dışında kalan halk inanış ve uygulamalarına da yer verilmiştir. Araştırma yapılan köylerin büyük kısmını Alevi köyleri oluşturduğundan, Alevilikle ilgili ayrıca bir başlık açılarak bu konu hakkında açıklamalarda bulunulmuştur. Çalışmanın son bölümünde de tespit edilen halk inanışlarıyla ilgili yapılan anket sonuçlarına ve bu sonuçlarla ilgili değerlendirmelere yer verilmiştir. Araştırmalar neticesinde inanışların büyük bir bölümü eğitim ve sağlık olanaklarının, iş sahasının, yaşam alanının değişmesi; teknolojik gelişmelerin etkisi sonucu yaşanan kültürel değişim ile yalnızca belleklerde kaldığı anlaşılmıştır. Özellikle uygulamaya dönük halk inanışları bu durumdan daha çok etkilenmiştir. Köyden kente göçle birlikte köylerdeki nüfusun azaldığı gözlemlenmiştir. Nüfusun kalan kısmı ise çoğunlukla orta yaş ya da yaşlılardan oluşmaktadır. Bu sebeple eskiden birçok inanış ve uygulama yaşatılırken günümüzde bu durum söz konusu değildir. Gençler, düğünlerini ve doğuymlarını şehirlerde yapmaktadır. Birçok adeti de ya unutmuş ya da uygulamamaktadırlar.
Hasan Ali Toptaş'ın romanlarındaki 'arayış'ın postmodern yüzü

Hasan Ali Toptaş'ın Romanlarındaki 'Arayış'ın Postmodern Yüzü Pelin Aslan Modernizmi sorgulayan ve ona ait değerleri eleştiren postmodernizm edebiyata yeni yaklaşımlar getirir. Her şeyin karşıtıyla eş zamanlı olarak beraber yer aldığı bu çoksesli yeni edebiyat anlayışında yazar ne dış gerçekliği yansıtır ne de iç dünyasını anlatır. İçeriğin değil, kurgunun başat öğe olduğu postmodern edebiyatta gerçeğin ne olduğu sorunsallaştırılır, kurmacayla gerçek arasındaki sınırlar silinir, mümkün dünyalar üretilir, yazar-anlatıcı-kahraman metinlerarası düzlemde sürekli birbirine dönüşür, kimlik yitimine uğrar, metinler hareketli bir oyunun içinde okura kendi yaratılış sürecini anlatır ve okurdan bu sürece ortak olmasını bekler. Bu çalışmada, böyle bir edebiyat yaklaşımı Hasan Ali Toptaş'ın romanlarındaki 'arayış' serüveninden yola çıkarak incelenmektedir. Romanlarda görülen 'arayış'ların her biri postmodern anlatının özelliklerini ortaya koymaktadır ve yazarın giderek her türlü varoluşa olanak sağlayan daha postmodern bir anlatıya ulaştığı sonucuna varılmaktadır.
Oğuz Atay'ın roman ve öykülerinin psikanalitik açıdan incelenmesi

Edebi metinler sanatçısından ayrılmaz bütündür. Çünkü sanatçı tarafından oluşturulmuştur; onun düşünce ve hayal dünyasının izlerini taşır. Edebiyat ve psikoloji insanı konu almaları yönüyle birbirinden beslenen iki ayrı bilim dalıdır. 20. yüzyılda Freud tarafından oluşturulan ve ayrıca bir psikoterapi yöntemi olan psikanaliz, edebi metinler aracılığıyla sanatçının ruh dünyasının izlerini araştırır. Psikanaliz, insan davranışlarının arkasında, bazen de kendisinin farkında olmadığı bilinçdışı süreçlerinde olduğunu savunur. Psikanalistler daha çok bireyin bilinçaltıyla ilgilenmişler, bireyin davranışlarını çoğunlukla bilinçaltının yönlendirdiğini savunmuşlardır. Psikanalistler, sanatçının kahramanları ile psikoloji yapısı arasında bağlantı kurarlar. 1970'li yıllardan itibaren eserlerini kaleme alan Oğuz Atay bireyin iç dünyasına geniş yer verir. Bilinçaltı tekniklerini çokça kullanır. Bu nedenle Oğuz Atay'ın eserleri psikanalitik açıdan incelenmeye oldukça müsaittir. Bu çalışmada Oğuz Atay'ın roman ve öyküleri psikanalitik açıdan incelendi. Başta Freud olmak üzere birçok psikanalistin çalışmalarından yararlanıldı. Oğuz Atay'ın romanları ve öyküleri bilinçaltı, bilinçdışı, iç monolog, arketipler, çatışma unsurları, kişilik bozuklukları, aşk, erotizm, Oedipus kompleksi, Elektra kompleksi ve varoluşçu psikanaliz gibi yönlerden incelendi.
Millet Kütüphanesi Ali Emiri Kitaplığı Manzum 719'daki Lugaz mecmuası: Vr. 1b-39a inceleme-metin

İMillet Kütüphanesi Ali Emiri Manzum 719' daki Lugaz Mecmuasının (01b- 39a) Çeviri Yazısı ve İncelemesi? adını taşıyan bu çalışmada, XVII, XVIII. yy. şairlerinin lugazlarından oluşan şiirlerin çevriyazısı yapılmış ve bu metin esas alınarak eser üzerinde şekil ve muhteva incelemesi gerçekleşmiştir. Çalışma iki bölümden oluşmaktadır: Birinci bölümde eser şekil, muhteva bakımından tetkik edilmeye çalışılmış; ikinci bölümde ise eserin çevriyazısı yapılarak eser ortaya konulmuştur.
Behçet Necatigil'in şiirlerinde aile

'Behçet Necatigil'in Şiirlerinde Aile' konulu araştırmamızın amacı, Necatigil'in şiirlerinde bu kurumun toplum ve birey açısından nasıl değerlendirildiğini belirlemektir. Doğduğu andan itibaren toplumsal kurallar bütünlüğü içinde bireyi saran aile, yaşamın en doğal gerçeğidir. Necatigil aileyi, kimi zaman dış dünya karşısında bir sığmak, kimi zaman da kendi içine kapalı yapısıyla bir hapishane olarak yorumlamaktadır. Aile gerçeği onun şiirlerinde bir YAŞAM FELSEFESİ'nin düşünsel-estetik ifade aracına dönüşmektedir. Günlük hayat sahnelerinden ve aileden yola çıkan Necatigil, toplumu, uygarlığı, bireyi ve kendini sorgulamakta; 'çağma tanıklık' etmektedir. Şair dış dünyadan eve, odaya ve iç dünyasına kapanırken, dar alanda çok zengin bir hayat görüşüne ulaşmaktadır. Onun aileye bakış açısı toplumdan bireye, genelden özele doğru yoğunlaşmaktadır. Bu doğrultuda, tezimizde ailenin ekonomik, sosyal boyutları, ev kavramı, bireyin aile içi yaşantıdaki arayışları, mutluluk ve bunaltıları, sorumlulukları Necatigil'in gözlemci-eleştirel yaklaşımı yönünde işlenmiştir.
Kazak ve Türkiye Türkçesinde fiil yapım ekleri

Türkçe'nin kuzey - batı yani Kıpçak ve Oğuz kollarına dahil edilen Kazak ve Türkiye Türkçelerindeki fiil yapını eklerini karşılaştırma metodu ile incelemeye aldık. Bu incelemeyi yürütebilmemiz için bu iki lehçeye de ortak olan Eski Türkçedeki fiil yapım eklerini esas alarak Türkçe'nin farklı iki koluna ait olan Kazak ve Türkiye Türkçesinde yapım ekleri bakımından özellikle fiil yapım ekleri bakımından ne tür benzerlik ya da farklılıklar bulunduğunu tespit etmeye çalıştık. Çalışmamız üç ana bölümden oluşuyor: a. Giriş b. İnceleme c. Sonuç a. Giriş: Bu bölümde ilk olarak Kazaklar ve Kazak Türkçesi ile ilgili tarihi bilgiler verildi. Daha sonra Kazak ve Türkiye Türkçesinin fonetik yapışma kısaca değinildi. b. İnceleme: Bu bölümde ise karşılaştırmalı metotla ele aldığımız Kazak ve Türkiye Türkçesindeki fiil yapım ekleri incelenmiştir. Bu tür çalışmamızı yürütebilmemiz için Eski Türkçedeki fiil yapım ekleri esas alındı. Fiil yapım ekleri iki gruba sınıflandınldı:- 1. isimden fiil yapım ekleri2. fiilden fiil yapım ekleri. Her ekin üstlendiği fonksiyonu örnekleri ile verilmiştir. c. Sonuç: Çalışmamızın son bölümünde incelemiş olduğumuz Kazak ve Türkiye Türkçesindeki fiil tapım eklerini yapı bakımından, nesne ilgisi bakımından ve şekil yönünden sınıflandıran tablo verildi. 180
Devşirmelikten evliyalığa: Osmanlı vezir-i azamı Mahmud Paşa

Tarihin her döneminde insanlığı etkileyen devletlerin ve toplumların kaderini değiştiren bir takım olaylar ve kişiler her zaman mevcut olmuştur. Bu kişilerden bazıları adına menakıbnameler yazılırken, meydan gelen olaylarda tarihin bir dönüm noktası olarak kabul edilmiştir. Bu dönüm noktalarından birisi de İstanbul'un fethidir. İstanbul'un fethedilmesiyle birlikte, Fatih merkeziyetçi politikasını uygulayabilmek amacına yönelik hiçbir grubun kendisini denetim altına sokacak kadar güçlenmemesi için bir kuvvetler dengesi yaratmıştır. Bu amaçla devlet içinde Osmanlı Padişahı kadar güçlü konumda olan Çandarlı Halil Paşa'yı idam ettirdikten sonra, diğer güçlü Türkmen ailelerini de ikinci plana atmıştır. Bu dönemde, devletin her kademesinde Fatih'in emir ve arzularına mutlak surette bağlı kul asıllı kişilere görev verilmiştir. Bu kişilerden birisi de tezin konusunu oluşturan vezir-i azam Mahmud Paşa'dır. Mahmud Paşa yaklaşık 600 yıllık Osmanlı tarihi boyunca evliya mertebesine çıkarılan tek vezir-i azam olup hakkında bir menakıbname yazılmıştır. Buna göre tezin birinci bölümünde Mahmud Paşa'nın kim olduğu ve ne gibi faaliyetlerde bulunduğu belirtildikten sonra onun dini ve edebi kişiliği üzerinde durulmuş, ve Osmanlı Devletine yaptığı hizmetler göz önünde tutularak niçin öldürülmüş olabileceği de açıklanmaya çalışılmıştır. II. Bölümde ise Mahmud Paşa hakkında yazılan mekakıbnamenin anlaşılabilmesi maksadıyla menakıbnamelerin ne zaman, nasıl ortaya çıktığı kısaca belirtildikten sonra, Mahmud Paşa menakıbnamesi konu bütünlüğüne göre 14 bölüme ayrılarak incelenmeye çalışılmıştır. Daha sonra menakıbnamenin içinde geçen bölümlerin, tarihi gerçekliklere ne ölçüde uyup uymadığım tespit etmek amacıyla menakıbnamenin analizi yapılmaya çalışılmış ve bu bölümde kendi arasında menakıbnamede geçen olayların, şahısların ve yerlerin değerlendirilmesi alt başlıkları altında 3 kısma ayrılmıştır. Bir sonraki bölümümüzde ise Mahmud Paşa Menakıbnamesi ile Eşrefoğlu Rumi ve Orman Baba Menakıbnamesi bir takım kıstaslar esas alınarak karşılaştırılmaya çalışılmış ve her üç menakıbnamede de Mahmud Paşa'nın yer aldığı görülmüştür. Bu karşılaştırma yapıldıktan sonra da Mahmud Paşa adına niçin menakıbname yazılmış olabileceğinin sebepleri üzerindeki durulmuş, bu sebeplerden en önemlisi olarak da Fatih'in izlediği merkeziyetçi politikanın bazı çevreler üzerindeki olumsuz etkisi ve Mahmud Paşa'nın buradaki konumu olarak gösterilmiştir. Son olarak da Mahmud Paşa'nın kült haline getirilmesi ve yaşadığımız yüzyılda onun insanlar tarafından nasıl algılandığı anlatılmaya çalışılmıştır.
Sürurİ'nin Şerh-i Divan-ı Hafız'ı

Yüksek Lisans tezimizde Süruri'nin Şerh-i Divan-ı Hafız adlı eserinin baştan 'elif ve be' redifli ilk on sekiz gazelini hazırladık. Çalışmamızda transkripsiyon harfleri ile edisyon kritik yöntemini kullanarak tenkitli metin ortaya çıkardık ve Süruri'nin şerh metodunu belirlemeye çalıştık. Hafiz Divam'na ilk Türkçe şerhi yazan Süruri, XVI. Yüzyılın ünlü bilgin ve şairlerindendir. Tefsir, hadis, fıkıh, mantık, tıp ve edebiyat gibi çeşitli konulardaki eserlerinin bir kısmını Arapça ve Farsça olarak yazmıştır. Bu dillere olan hakimiyeti ile şarkın ilmi ve edebi klasik eserlerine hazırladığı şerh ve haşiyelerle onları daha kolay anlaşılır hale getirmeye çalışmıştır. Özellikle Mesnevi'nin altı cildi üzerindeki büyük şerhi 'Şarih-i Mesnevi' unvanı ile meşhur olmasını sağlamıştır. Eski Türk Edebiyatı alanında çeşitli yazarlarca şerh metotları ortaya koyulmuştur. Süruri, klasik şerh metodunda olduğu gibi kelimelerin gramer açıklamaları üzerinde fazla durmamıştır. Şerh anlayışı bakımından birim olarak mısraı almış ve önce mısraın gerçek anlamım vermiş daha sonra da tasavvuf izahını yapma yolunu seçmiştir. Açıklamalarını, çeşitli şairlerden beyit ve kıtalarla pekiştirmiştir. Tasavvufi görüşlerine paralel olarak ayet ve hadisleri şahit göstermiştir.
Luṭfu'llah b. Fazlu'llah'ın Kamilü't-Tabİr tercümesi (2a-100b varakları arası)

Bu çalışmada, Klasik Osmanlı Türkçesi döneminde yazıldığı tespit edilen Lu fu'llah b. Fazlu'llah'a ait olan tabirnamenin 2 a-100b sayfaları arasının latin alfabesine aktarımı ve sözlüğü yapılmıştır. Çalışmaya tabi olan eser; ses ve şekil özellikleri bakımından Klasik Osmanlı Türkçesinin karakteristik özelliklerini yansıtmaktadır. Söz konusu metin yazıldığı dönemde, yabancı dillerin Türkçe üzerindeki etkisini göstermekle birlikte, Türkçenin anlatım gücünün zenginliğini ispatlama ve yabancı dillerden -Arapça ve Farsçadan- Türkçeye girmiş kelime ve terkiplere Türkçenin karşılıklar türetebilme zenginliğini gösterme yönünden farklı bir öneme sahiptir. Bu eser; TDK Türk Dil Kurumu El Yazması ve Nadir Eserler Veri Tabanı Kitaplığı B34 Arşiv numarasıyla kayıtlıdır.
İkdam üzerinde bir çalışma, inceleme ve seçilmiş metinler, 1915-1920

Tezimizin konusu 5 Temmuz 1894 tarihinde Ahmet Cevdet tarafından çıkarılan ve yayın hayatı 31 Mart 1961 tarihine kadar devam eden İkdam gazetesinde, 1915- 1920 yılları arasında yayınlanan edebi yazılar ve bibliyografik incelemedir. Çalışmamız girişle beraber üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde 1915- 1920 yılları arasında Türk siyasi ve kültür hayatının kısa bir değerlendirilmesi yapılmış, İkdam' in dönemi içindeki yeri ve işlevi belirtilmiştir. Birinci bölümde İkdam gazetesi' nin kültür hayatımızdaki yeri verilmiştir. 'Tahlili Fihrist' kısmında 1918 yılında İkdam'da çıkan yazılar kronolojik, yazar adına göre ve konularına göre sınıflandırılmıştır. Yine gazetede çıkan ilanlar bu bölümde 'Kitap - Gazete - Mecmua İlanları', 'Cemiyet İlanları' ve 'Reklamlar' olarak tasnif edilmiştir. İkinci bölümde 1915- 1920 yılları arasında ve 1922'de İkdam'da yayınlanmış ve tarafımızdan seçilmiş olan yazılar yer almaktadır. Bu yazılar da kendi içlerinde konularına göre sınıflandırılmıştır. 1922 yılı, incelediğimiz dönemde yeterli sayıda edebi yazının neşredilmemesi sebebiyle çalışmamıza sonradan dahil edilmiştir. Çalışmamızın sonuç bölümünde tezin genel bir değerlendirmesine yer verilmiştir. Yine şahıs adına göre düzenlenmiş olan 'Dizin', seçilmiş metinlerin künyeleri ve İkdam gazetesinin yayın süresini gösterir çizelge tezimizin sonun da yer almaktadır.