turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
İdari sözleşmelerde kamu gücü ayrıcalıkları

Türk hukukunda, idari sözleşme niteliğinin tespitinde ve idari sözleşmelerin hukuki rejiminde kamu gücü ayrıcalıkları kavramının özel bir önemi bulunmaktadır. Yargı organı ve doktrin bir yandan kamu gücü ayrıcalıklarını, idari sözleşme niteliğinin tespitinde ölçüt olarak kullanmakta; diğer yandan idari sözleşmelerde idarenin belli kamu gücü ayrıcalıklarını haiz olduğunu kabul etmektedir. Aynı kavramın hem ölçüt hem sonuç olmasından kaynaklanan bu karmaşa, idari sözleşme alanının çözülmesi gereken sorunlarından yalnızca biridir. Ayrıca, sözleşme kavramı ile kamu gücü ayrıcalığı kavramı ve sözleşmeci özel hukuk kişisinin bireysel yararı ile kamu yararı kavramları arasındaki bağdaşmazlık da bu alanda çözülmesi gereken diğer bir sorundur. İdari sözleşme kategorisi içinde kabul ediliyor olmalarına rağmen, kamu hizmeti imtiyaz sözleşmesi, idari hizmet sözleşmesi ve diğer idari sözleşmelerin birbirlerinden oldukça farklı nitelikleri haiz olmaları, bu alanda genel sonuçlara ulaşmayı engelleyen başka bir sorundur. Bu doğrultuda, farklı idari sözleşme türlerine ilişkin içtihatlarda farklılık bulunmaktadır. Bununla birlikte; tüm idari sözleşmelerde, sözleşmenin tarafları açısından eşitliğin bozulmuş olduğunu söylemek mümkündür. Bu eşitsizlikten kaynaklanan dengesizliğin mümkün olduğunca giderilmesi, hukuk devleti ilkesinin gerçekleşmesi için bir gerekliliktir. Böylece bireysel yarar ve kamu yararının dengelenmesi, sözleşme ilişkisinde idarenin haiz olduğu kamu gücü ayrıcalıklarının mümkün olduğunca sınırlandırılması ile söz konusu olabilecektir. Açıklanan sınırlamanın ise, en çok idari sözleşmeler alanında kanunilik ilkesine yaklaşılmasıyla mümkün olabileceği söylenebilir. İçtihatların da, açıklanan sorunların çözümüne katkı sağlayacak şekilde geliştirilmesinin idari sözleşme niteliğinin tespitinde ve hukuki rejiminin belirlenmesinde gelişme sağlayacağı kuşkusuzdur.
İş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınmaması durumunda işçinin çalışmaktan kaçınma hakkı ve hukukİ sonuçları

İşçi iş sözleşmesi gereği emeğini ortaya koyarak iş görme edimini ifa ederken işveren de işçiyi gözetmekle yükümlüdür. Gözetme borcunun kapsamına iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini alma yükümlülüğü de girmektedir. İş sağlığı ve güvenliği, yaşamını sürdürmek için emeğini ortaya koyan çalışanların sağlıklı ve güvenli bir ortamda çalışmalarının sağlanması ve işyerinde meydana gelebilecek tehlikelere karşı önlem alınarak iş kazası ve meslek hastalıklarının önlenmesi amaçlarına hizmet eder. İşyerinde meydana gelebilecek tehlikelere karşı önlem alma yükümlülüğü Borçlar Kanunu m.417 ve 6331 sayılı Kanun'la işverene yüklenmiştir. İşçilerinde işverenin bu yönde vereceği talimatlara uyma yükümlülüğü vardır. İşverene ekonomik olarak bağımlı olan işçinin iş görme edimini ifa etmemesi kural olarak sözleşmeye aykırılık oluşturur. Ancak iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınmamış olması sebebiyle işçi çalışmaktan kaçınma hakkını kullandığında, iş görme ediminin yerine getirilmemesi kanuna aykırılık teşkil etmeyecektir.
Gıda hakkı

Gıda hakkı temel bir insan hakkıdır. Diğer birçok insan hakkı ile doğrudan ve dolaylı olarak güçlü bir ilişki içerisindedir. İnsan için bir varoluş sorunu olan gıda hakkı toplumların ve devletlerin ortaya çıkışında önemli rol oynamış ve devletin öncelikli olarak korumakla görevli olduğu bir alan olmuştur. Bu koruma günümüzde de varlığını sürdürmektedir. Gerek uluslararası antlaşmalar gerekse yerel anayasalarca doğrudan veya dolaylı olarak gıda hakkının korunması sağlanmaktadır. Mevcut ulusal, bölgesel ve uluslararası hukuki metinlerde ve içtihatlarda gıda hakkının tanımı ve unsurları belirlenerek hakkın çerçevesi çizilmiş devletlerin ve devlet dışı aktörlerin görev ve sorumlulukları belirlenmiştir. Özellikle son dönemde yaşanan gıda krizleri ve diğer küresel gelişmeler gıda hakkının önemini tekrar ortaya çıkarmış ve uluslararası kamuoyunun dikkatini bu konuda toplamıştır. Küreselleşmeyle gelen ticaretin liberalizasyonu ve uluslararası yapısall problemler devlet dışı aktörlerin güç kazanmasına ve gıda hakkını ihlal edici politikaları gerçekleştirmelerine sebep olmaktadır. Buna karşılık gıda hakkını küresel çapta tesis etmenin en etkili yolu ise devletlerin gıda egemenliğini tanıma ve sağlama, ayrıca gıda hakkına yönelik etkin ve etkili yargısal koruma mekanizmaları tesis etmek olacaktır. Bu çalışmada gıda hakkına ilişkin kavramsal, hukuki ve tarihi bir çerçeve çizmek amaçlanmış; uluslararası hukukta ve Türkiye'de mevcut gıda hakkı düzenlemeleri değerlendirilerek gıda hakkına ilişkin güncel sorunlar ve olası tehditler ortaya koyulmaya çalışılmıştır.
Özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı suçlar

Tez çalışmamızın konusunu özel hayatı koruma altına alan Türk Ceza Kanunu'nun 132, 133, 134, 135, 136 ve 138. maddelerinde düzenlenen 'özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı işlenen suçlar' oluşturmaktadır. Oldukça eski bir kavram olan özel hayat, insanoğlu var olduğu sürece asla önemini yitirmeyecek bir niteliğe sahiptir. Sosyal bir varlık olan insan, bir yandan başkalarıyla iletişime geçerek yaşamının büyük bölümünde topluluk içinde kalırken, bir yandan da sadece kendisine ait olan ya da son derece sınırlı, kendisine yakın gördüğü kişilerle paylaşımda bulunabileceği yaşam alanlarına ihtiyaç duymaktadır. Özel hayat alanı olarak kabul edilen bu yaşam alanlarının hukuken koruma altına alınması önemli ve zorunludur. Özel hayat kavramı öncelikle 'mahremiyet' olarak isimlendirilmiş ve özel hayatın gizliliği hakkı ise en basit haliyle 'yalnız bırakılma hakkı' olarak tanımlanmıştır. Özel hayat kavramını tanımlamak ve özel hayatın gizliliği hakkının sınırlarını belirlemek oldukça güçtür. Bu nedenle özel hayatın gizliliği hakkı; özel hayata saygı hakkı, özel hayatın korunması, mahremiyet hakkı gibi farklı kavramlar kullanılarak isimlendirilmeye çalışılmıştır. Günümüzde özel hayatın gizliliği hakkı; kişinin özel hayatı, aile hayatı, konut ve haberleşmesinin gizliliği ile kişisel veriler alt başlıkları altında incelenmektedir. Tez çalışmasının amacı; özel hayatın gizliliği hakkının Türk Ceza Kanunu ile nasıl korunduğunun ve bu korumanın uluslararası hukuk standartları ile uyumlu olup olmadığının tespiti ile eksik ya da yanlış uygulamaların ortaya konulması ve bunlara bağlı olarak çözüm önerileri sunmaktır. Tez çalışması dört ana bölüme ayrılmıştır. Birinci bölümde, özel hayat ve haya- tın gizli alanı kavramlarının tarihi gelişimi, tanımı ve kapsamı, ulusal ve uluslararası hukukta özel hayatın gizliliği hakkının nasıl korunduğu ana hatları ile ortaya konulmuştur. İkinci bölümde, TCK'da düzenlenen ve özel hayata karşı suçlar olan haberleşmenin gizliliğini ihlal (madde 132) ve kişiler arası konuşmaların dinlenmesi ve kayda alınması (madde 133) suçları incelenmiştir. Üçüncü bölümde, gizli hayat alanına karşı işlenen suç tipleri olan, özel hayatın gizliliğini ihlal (madde 134), kişisel verilerin kaydedilmesi (madde 135), verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme (madde 136), verileri yok etmeme (madde 138) suçları incelenmiştir. Dördüncü bölümde ise, özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı işlenen suçlarda karşılaşılabilecek hukuka uygunluk nedenleri, nitelikli haller, müeyyide ve usul konuları ele alınmıştır. Sonuç bölümünde ise, yapılan çalışmada ulaşılan tespit, görüş ve öneriler yer almaktadır.
Hukuk ve disiplin: Modern toplumda hukuka uymanın dayanakları

Modern toplumda hukuk, rasyonel bir düzen tasavvuru olarak karşımıza çıkmaktadır. Modern toplum kapitalist üretim ilişkileri, endüstriyel gelişme, gözetim ve merkezileşmiş siyasi iktidar gibi temel göstergelerle teşhis edilebilir. Hukukun, toplumu yönetmenin bir aracı olmadığı ve belli bir ahlak fikrine dayanan geleneksel toplumlar bu bakımdan modern toplumlardan ayrılır. Geleneksel toplumlardan önemli ölçüde farklılaşan modern toplumda hukuk da farklı bir içerik, form ve amaç kazanmıştır. Modern devlet, toplumun hemen her alanına nüfuz eden, gözetimci bir devlet olarak karşımıza çıkar. Bireylerin kişisel hayatları ile ilgilenmeyen geleneksel toplumun aksine, toplumu düzenlemenin belli bir rasyonaliteye bağlandığı modern toplumda devlet, disiplin aracılığıyla bireylerin hem bedenleri hem de kişilikleri üstünde etkin denetim mekanizmaları kurmaktadır. Üstelik disiplin mekanizmaları bir kere kişide oluştuğunda, artık bizzat kişinin kendisi tarafından kendi benliği üstünde kullanılırlar. Dolayısıyla rasyonel düzenin etkinliği, bünyesindeki her bir bireyin bu rasyonelliğe kendiliğinden tabi olması ile en yüksek seviyeye çıkarılabilir. Disiplin, hukuk düzenine uymayı bu etkinliğe ulaştırmanın teknolojisidir. Çok yönlü bir problem olan hukuka uyma, salt hukuk düzeninin pozitif hukuktaki imgesini incelemek yoluyla anlaşılamaz. Bireyin tarih ve toplum içinde edindiği kişilik özellikleri, ahlak ve toplumla olan bağı da göz önüne alınmak zorundadır.
Ceza mahkumiyetine bağlı hak yoksunlukları

Günümüzde cezadan beklenen amaç kişinin yeniden topluma kazandırılmasıdır. Oysa ceza mahkumiyetlerine bağlı olarak ortaya çıkan hak yoksunlukları yaptırımı ile kişinin topluma kazandırılması için gerekli olan hakların kullanılmasından yoksun bırakılmaktadır. Dolayısıyla hak yoksunluğu yaptırımı ceza değildir. Ancak suç işlemekle kişi, toplum tarafından kendisine karşı duyulan güven duygusunu sarstığı için toplumun da bu kişiden güvenin yeniden oluşmasına kadar korunması gerekmektedir. Bu amacın ise güvenlik tedbirlerinin amaçları arasında yer alması nedeniyle hak yoksunluğu yaptırımı güvenlik tedbiri olmaktadır. Ancak güvenlik tedbirlerinin bir diğeri amacı olan kişinin iyileştirilmesi ve topluma kazandırılması amacının sağlanması bakımından ise hak yoksunluklarının kural olarak cezanın infazı süresince uygulanması kabul edilmiştir. İstisnai olarak belli bir hakkın kötüye kullanılarak suç işlenmesi ve mahkum olunması durumunda cezanın infazından sonra da belirli bir süre uygulanması söz konusudur. Bununla birlikte hak yoksunluğunun ömür boyu sürmesi kabul edilmemiştir. Bu kabul sonucunda hak yoksunlukları yaptırımı medeni ölüm olmaktan çıkarılmıştır.
Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un temel ilkeleri

Bilindiği üzere ülkemizde tüketici hukuku adı altında ilk özel düzenleme 1995 yılında 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ile yapılmıştı. Ancak söz konusu kanun tüketicilerin hukuken korunması ihtiyacını tam olarak karşılayamamış ve bu nedenle o günden bugüne kadar defalarca değişikliğe uğramıştır. En sonunda 07/11/ 2013 tarihinde kabul edilip 28/05/ 2014 tarihinde yürürlüğe girmiş olan 6502 sayılı TKHK ile birlikte 4077 sayılı TKHK tamamen yürürlükten kaldırılarak yepyeni bir kanun kabul edilmiştir. 6502 sayılı TKHK, 4077 sayılı TKHK'a nazaran çok daha detaylı bir kanun olarak karşımıza çıkmakta ve hukuk sistemimizde tüketicinin korunması anlamında önemli gelişmeler kaydedildiğini açıkça göstermektedir. 6502 sayılı TKHK'nun getirdiği en önemli yeniliklerden biri; 'Temel İlkeler' başlıklı tüketici sözleşmelerinde uygulanacak temel ilkeleri ortak bir hükümde toplayan 4'üncü maddedir. Bu çalışmayla söz konusu temel ilkelerin hem teorik olarak ele alınması hem de Yargıtay kararları ve doktrinde yer alan görüşler ışığında ilgili maddenin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır.
Milletlerarası tahkim hukukunda tahkim anlaşmasının esastan geçerliliğine uygulanacak hukuk

Günümüzde pek çok ülkenin taraf olduğu Yabancı Hakem Kararlarının Tanınması ve İcrası Hakkındaki New York Sözleşmesi ve UNCITRAL Model Kanunu uyarınca tahkim anlaşmasının geçersizliği bir tenfiz engeli ve iptal sebebidir. Bu derece önemli bir mesele ileride kararın icrasını garanti etmek adına dikkatli bir analiz yapılması gerekliliğini doğurmaktadır. Bu noktada, hakemlerin ve mahkemelerin tahkim anlaşmasının geçerliliğini hangi hukuka göre tespit edeceği önem arz etmektedir. Tahkim anlaşmasının geçerliliğinin üç boyutu vardır. Bunlar, tahkim anlaşmasının şekli geçerliliği, tahkim anlaşmasının taraflarının ehliyeti bakımından geçerliliği ve tahkim anlaşmasının maddi bakımdan geçerliliğidir. Fakat bu üçüne uygulanacak hukuk birbirinden farklı olabilir. Pek çok ulusal hukukta uluslararası düzenlemeler ile paralel olarak tahkim anlaşmasının şekli geçerliliği ve ehliyet meselesinin açıkça düzenlenmiş olması sebebiyle uygulanacak hukuk tartışmasına ihtiyaç kalmamıştır. Tahkim anlaşmasının şekil ve ehliyet açısından geçerliliği dışındaki bütün meseleler esastan geçerlilik olarak değerlendirilir. Fakat tahkim anlaşmasının esasına uygulanacak hukuk konusu şekil ve ehliyete ilişkin hususlar kadar açık değildir. Bu nedenle bu çalışmanın yapılması gerekliliği doğmuştur. Bu konu doktrinde ve uygulamada halen tartışılmaktadır. Uygulamada bu hukukun tespitinde farklı bağlama noktalarının tercih edildiği görülmektedir. Tahkim anlaşmasının esastan geçerliliği hakem önünde veyahut mahkeme önünde inceleme konusu yapılabilir ve buna bağlı olarak uygulanacak hukuk açısından da farklı sonuçlar ortaya çıkabilir. Mahkemeler kendi hukuklarındaki kanunlar ihtilafı kurallarına göre geçerliliği incelerken, hakemlerin uygulanacak hukuku belirleme konusunda serbest oldukları fakat çoğunlukla taraflarca seçilmiş bir hukuk yok ise tahkimin üzerindeki denetsel yetkisini dikkate alarak tahkim yeri kurallarını esas aldıkları görülür. Bu çalışma kapsamında yapılan araştırmalar tahkim yerinin tahkim anlaşmasının geçerliliği üzerindeki önemini hala koruduğunu göstermektedir.
Vergi icra hukukunda teminat

Bu çalışmada esas olarak 6183 sayılı Kanun'da kamu alacaklarının korunmasına ilişkin hükümler arasında yer alan teminat kurumu incelenmiştir. Kamu alacakları nitelikleri itibariyle büyük bir önemi haiz olduklarından gerek takibi, gerekse tahsili noktasında özel hukuk alacaklarından farklı usullere tabidirler ve bu nitelikler kamu alacağının koruma altına alınması gereğini de sonuçlamaktadır. Kamu alacaklarının korunması amacıyla 6183 sayılı Kanun'da öngörülen koruma önlemlerinden biri olan teminat, bu çalışmada tüm yönleriyle ele alınmaya çalışılmıştır.
Örgüt kavramı ve suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçu (TCK Md.220)

Dünya nüfusunun artması ve ekonomik, siyasi krizlerin çoğalması, Dünya ekonomikbirikimlerinin adil bir şekilde dağıtılmayışı, emperyalizmin giderek artması, toplumlarınteknolojik ve global gelişmelere kapalı olması sonucunda dünyada suç sayısı ve tipinininartışı ile karşımıza çıkmaktadır. Günümüzde artan suç tiplerinin özellikle; örgütler tarafından işlendiği görülmektedir. Örgüt; bu suç tiplerinin işlenmesine yardım, teşvik, kolaylık sağlamaktadır. Suç tiplerinin örgütsel faaliyet içinde işlenmesi durumunda cezalandırılabilmealanı genişletilmiştir. Bununla birlikte suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçu ise başlı başına bir suç tipini oluşturmaktadır. Suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçu, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 220'nci maddesinde düzenlenmiştir. Bir suçun örgüt içinde işlenmesi ile suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçu farklılık göstermektedir. Suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçu günümüzde terör suçları içinde de kendine yer edinmektedir. Geçmişten günümüze birçok suç tipi örgüt kapsamı içinde etkin, sürekli ve tehlike arz ederek işlenmiştir. İşte bu kapsamda suç işlemek amacıyla örgüt kurma günümüzde gittikçe artan terörizminamaçlarını gerçekleştirmek için faaliyet gösterdiğini belirtebiliriz. Bu kavramlar iç içe geçmişştir. Dünyada artan ayrılıkçı talepler, yükselen milliyetçilik akımları, eşitsizlik, otoriteboşlukları, artan silahlanma, din ve mezhep çatışmaları terör suçlarının örgüt kapsamındaoluşmasına neden olmuştur.
Ceza Muhakemesi Hukukunda belirti delilleri ve ispat gücü

Ceza muhakemesi maddi gerçeği ortaya çıkarmayı amaçlar. Deliller de bu amaca hizmet eder. Bir delil türü olan belirti delillerinin bilimsel gelişmelerle birlikte önemi giderek artmaktadır. Bu çalışmada da her geçen gün daha da önem kazanan belirti delilleri ele alınmıştır. Bu kapsamda belirti delillerinin türleri, elde edilmesi ve ispattaki etkisi incelenmiştir. Çalışmada öncelikle belirtilerin nelerden oluştuğuna yer verilmiştir. Belirti delilleri özelliklerine göre sınıflandırılmış ve tek tek incelenmiştir. Olay yerindeki bu belirtilerin elde edilmesindeki yöntemler her delil için ayrıca ele alınmıştır. Muhakemenin bir parçası haline gelene kadar belirti delilleri çeşitli aşamalardan geçer. Belirtiler olay yerinden ya da diğer delil toplama araçları vasıtasıyla elde edildikten sonra bunların değerlendirilmesi aşamasına geçilir. Bu aşamadan sonra belirtiler muhakeme makamlarınca kullanılabilecektir. Belirti delillerinin toplanması ve değerlendirilmesi yolları çalışmanın ikinci bölümünde ele alınmıştır. Çalışmanın son kısmında usulüne uygun olarak elde edilip değerlendirilen belirti delillerinin suçluluğun ispatındaki yeri incelenmiştir. Belirtilerin ispattaki yeri konusu özellikle yargı kararlarından örneklerle incelenmeye çalışılmıştır. Belirtilerin ispatta birçok rolü bulunmaktadır. Bunlardan ilki belirtilerin diğer delilleri destekleyici rolüdür. Belirtilerin ispattaki diğer bir rolü de birden fazla belirtinin ispatta yeterli olup olmadığı noktasındadır. Belirtilerin tek başına ispat gücü ise belirtilerin ispattaki yeri bakımından incelenmesi gereken diğer başlıktır. Tek delille ispat konusu ayrıca çalışmanın en önemli sorunsallarından birini oluşturmaktadır. Çalışmanın son kısmında bu soruna ilişkin çözümler üretilmiştir. Bu yapılırken de doktrindeki görüşler ve yargı kararlarından yararlanılmıştır.
İş sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda ispat yükü

Bu çalışmanın amacı, işçi ile işveren arasında iş sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda ispat sorunlarının ne şekilde çözümlendiğini tespit etmektir. İspat yükü, hakimin aleyhte kararıyla karşılaşma tehlikesinin dava taraflarından hangisi üzerinde olduğunu ifade eder. Bir davayı kazanmak veya kaybetmek açısından ispat yükünün hangi tarafta olduğu ve uyuşmazlığın hangi ispat araçlarıyla çözüleceği son derece önemlidir. Türkiye'de, iş hukukundan kaynaklanan uyuşmazlıklarda işçi kesiminin işverene kıyasla zayıf durumda olduğu bilinen bir gerçektir. Bu bakımdan taraflar arasında iş sözleşmelerinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda ispat yükünün hangi tarafa düştüğü daha da önemli hale gelmektedir. İş sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda 4857 sayılı İş Kanunu'nun bazı maddelerinde ispat yükünün hangi tarafta olduğu açıkça belirlenmiştir. Ancak mahkemelerin önüne gelen uyuşmazlıklarda genellikle ispat yükünün hangi tarafta olduğu belli değildir. Bu durumda Yargıtay'ın iş hukukunun kendine özgü yapısını dikkate alarak ispat kurallarını işlettiği görülmektedir. Bu çalışmada, usul hukukunun konusuna giren ispat ve ispat yükü kavramları, iş yargılamasına hakim olan ilkeler, iş sözleşmesinin kurulması, ifası ve sona ermesi durumunda işçi ve işveren arasında ortaya çıkan ispat sorunları incelenmiştir. Özellikle iş sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklar, içinde çok çeşitli ispat sorunları barındırması nedeniyle doktrin ve yargı kararları ile birlikte açıklanmaya çalışılmıştır.
İmar uygulamalarının mülkiyet hakkına etkisi

3194 sayılı İmar Kanunu 18. maddeye göre yapılan imar uygulamaları ile maliklerinin, rızası olmaksızın, arazi ve arsa üzerinde bir takım düzenlemeler yapılmaktadır. Bu nedenle imar uygulamaları ile mülkiyet hakkına müdahale edilmesi kaçınılmazdır. İşte bu çalışmada aşama aşama başından sonuna kadar imar uygulamaları esnasında, mülkiyet hakkına nasıl müdahale edildiği özel hukuk sınırları içerisinde incelenmiştir. İmar uygulamalarının mülkiyet hakkına müdahalesi hukuka aykırı veya hukuka uygun olabilmektedir. Bu çalışmada müdahalelerin hangi durumda hukuka aykırı olduğu, hangi durumda hukuka uygun olduğu yargı kararları, doktrindeki kabuller ve uygulama gerçekleri nazara alınarak ortaya konulmuştur. Hukuka aykırı müdahaleler bakımından, hukuka aykırılığın nasıl ortadan kaldırılacağı bu çalışmada ele alınmıştır. Ayrıca uygulamada, imar uygulaması ile yapılan müdahale mevzuata uygun olmakla birlikte ortaya çıkan kimi sonuçların mülkiyet hakkının özüne aykırı olması sorunuyla da karşılaşıldığından bu sorunu ortadan kaldıracak çözüm niteliğindeki önerilere de işbu çalışmada yer verilmiştir. Son olarak bu çalışmada, parselasyon uygulamalarının özel hukuktaki mülkiyet uyuşmazlıklarına nasıl yansıdığı değerlendirilmiştir.
Suç politikasının ana ilkeleri açısından Türkiye'de ceza hukuku değişimleri

Suç politikasının ana ilkeleri çerçevesinde Türkiye'de yaşanan maddi ceza hukuku değişimi, tezin konusunu teşkil etmektedir. Bu çerçevede öncelikle suç politikası kavramına değinilmiş, akabinde suç politikasının ana ilkeleri olan hukuk devleti ilkesi, kusur ilkesi ve hümanizm ilkesisonuçlarıyla birlikte ortaya konulmuştur. Nihai olarak bu ilkeler bazında yaşanan değişimler, bilhassa 765 sayılı mülga Türk Ceza Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun karşılaştırılması yapılmak suretiyle ortaya konulmuştur.
Türk hukukunda aşırı cezanın indirilmesi

Tez konumuz olan aşırı cezanın indirilmesi, uygulamada oldukça kullanılan ceza koşulu ile belirlenen ceza miktarının yüksek ve dolayısıyla adalet ve hakkaniyete aykırı düşmesi nedeniyle, kanun koyucunun, zayıf olan tarafın istismar edilmesini önlemek, tarafların malvarlıkları arasında adil bir denge kurmak saikiyle düzenlediği bir kurum olarak tezahür etmektedir. Ceza koşulunu kısaca borçlunun borcunu tam veya gereği gibi ifa etmemesi halinde alacaklıya ödemeyi kabul ettiği ceza hususundaki anlaşma olarak nitelendirmek mümkündür. Cezanın indirilmesinde amaç, tarafların menfaat dengesini korumak, istismarı önlemektir. Kanunda aşırılığın tespiti konusunda bir ölçüt bulunmamaktadır. Ancak doktrin ve yargı içtihatları incelendiğinde, sözleşmenin niteliği ve süresi, borçlunun kusuru, sözleşmenin ihlalinden dolayı alacaklının uğradığı zararlar, alacaklının ortak kusuru, taraflar arasındaki menfaat dengesi, kusurun derecesi, tarafların sözleşmedeki üstünlüğü, tarafların ekonomik durumları, borcun tarafların ekonomik özgürlüğü üzerindeki etkisi, tarafların ceza koşulu belirlerken içinde bulundukları durum, ceza koşulu ile elde edilmek istenen menfaat yani ceza koşulunun sözleşmedeki fonksiyonu gibi ölçütler aşırılığın tespitinde faydalanılabilecek ölçütler arasında sayılabilir. Hakim adalet ve hakkaniyet esaslarına uygun olarak cezanın aşırı olup olmadığını tespit etmelidir. İndirim yaparken ana kuralın sözleşme serbestisi olduğu unutulmamalı, indirime ilişkin olağanüstü yetki, hakim tarafından ölçülü kullanılmalıdır. Cezanın aşırılığı tespit edilirken hem öznel hem de nesnel koşullara bakılmalı; ceza miktarının nesnel olarak yüksek olması yanında bu yüksekliğin tarafların öznel durumu bakımından da adalet ve hakkaniyete aykırı olması halinde aşırı cezanın indirilmesi gerekmektedir.