9-12 yaş korunmaya muhtaç çocukların benlik saygıları ile zihinsel gelişmeleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

SONUÇ VE ÖNERİLER Özet Bu araştırma, 9-12 yaşları arasındaki korunmaya muhtaç çocuklarla, yine aynı yaş diliminde ve ailesiyle yaşayan çocukların benlik saygısı düzeylerini karşılaştırmak amacıyla düzenlenmiştir. Söz konusu olgunun aynı zamanda zihinsel gelişim düzeyi ile ilişkisi olup olmadığına bakılmıştır. Bununla birlikte benlik saygısı, toplam zeka, performans ve sözel zeka düzeylerinin, sözel ve performans yetileri ölçen alt-testlerden alına puan düzeylerinin; yaş, cinsiyet, kalınan yer, anne-babayla görüşme sıklığı, kurumda kardeşi olma, kurumda kendinden küçük olan hemcinsleriyle ve karşı cinsle olan ilişkilerinin tanımı, kendinden büyük olan hemcinsleri ve karşı cinsle olan ilişkilerinin tanımı, bakıcı anne ile olan ilişkisinin tanımı, kurumdaki öğretmen, sosyal hizmet uzmanı ve yönetici ile olan ilişkisinin tanımı değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir. Karşılaştırma türünde tarama modeline uygun olarak hazırlanan araştırmanın evrenini, 'Göztepe Semiha Şakir Çocuk Yuvası' ve 'Küçükyalı Çocuk Yuvası'nda yaşayan 79 çocuk ve Turgay Ciner İlköğretim Okulu'na devam eden 50 çocuk ile özel Marmara ilköğretim Okulu'na devam eden 20 çocuk oluşturmaktadır. Araştırmada iki ölçekten yararlanılmıştır. Çocukların benlik saygısı düzeyini ölçmek için 'Piers-Harris Çocuklar İçin Öz Kavram ölçeği', zihinsel gelişim düzeylerini saptayabilmek amacıyla da 'Wechsler Çocuklar İçin Zeka Testi-R ' uygulanmıştır. Buna ek olarak araştırma kapsamındaki yuva çocuklarının benlik saygısı düzeyini etkileyebileceği düşünülen bazı değişkenlere ait bilgilerin toplanması amacıyla da 'Kişisel Bilgi Formu' kullanılmıştır. Elde edilen ham verilerin istatistiksel çözümlemeler, SPSS programıyla yapılmıştır. Benlik saygısı düzeyi ve zeka alt boyutlarının kişisel özelliklere göre farklılaşma durumunu belirlemek amacıyla t-testi ve varyans analizi 137 hesaplanmıştır. Benlik saygısı düzeyi ile zeka alt boyutları arasındaki ilişkileri belirlemek amacıyla Pearson Çarpım Momentler Korelasyon Katsayısı hesaplanmıştır. Araştırmada elde edilen bulgular özetle aşağıda sunulmuştur : Benlik saygısı düzeyinin; yaş, cinsiyet, anne-babayla görüşme sıklığı, kurumda kardeşi olma, kurumda kendinden küçük olan hemcinsleri ve karşı cinsle olan ilişkilerinin tanımı, kendinden büyük olan hemcinsleri ve karşı cinsle olan ilişkilerinin tanımı, kurumdaki öğretmen, sosyal hizmet uzmanı ve yönetici ile olan ilişkisinin tanımı değişkenlerine göre farklılaşmadığı bulunmuştur. Buna karşılık benlik saygısı düzeyinin kalınan yer ve bakıcı anne ile olan ilişkisinin tanımına göre farklılaştığı bulunmuştur. Buna göre aile yanında kalan çocuklar ile yuvada kalıp bakıcı anne ile olan ilişkisini yakın olarak tanımlayanların benlik saygısı düzeyi daha yüksek çıkmıştır. Araştırma kapsamına giren tüm çocukların Piers-Harris Çocuklar İçin öz Kavramı ölçeği ile Toplam Zeka Sözel Ve Performans Zeka düzeyi arasında ilişki olup olmadığına bakıldığında artan bir ilişki hali bulunmuştur. Yani, benlik saygısı arttığında zihinsel gelişim düzeyleri de artmaktadır. Sonuç Araştırmanın başlangıç noktasını oluşturan; yuva çocuklarının benlik saygısı düzeyinin aile yanında kalanlara oranla daha düşük düzeyde olduğu iddiası, araştırma sonunda doğrulanmıştır. Korunmaya muhtaç 9-12 yaş çocuklarının benlik saygıları, aile yanında kalanlardan daha düşük düzeydedir. Bu doğrultuda aile yanında değil de yuvada yaşamanın, çocuğun benlik saygısını olumsuz yönde etkilediği düşünülmektedir. Buna karşılık araştırma kapsamına aldığımız ve korunmaya muhtaç çocukların benlik saygısı düzeylerini etkileyebileceğini düşündüğümüz yaş, cinsiyet, anne-babayla görüşme sıklığı, kurumda kardeşi olma; kurumda kendinden küçük olan hemcinsleriyle ve karşı cinsiyle olan ilişkilerinin tanımı faktörü ile kendinden büyük olan hemcinsleriyle ve karşı cinsiyle olan ilişkilerinin tanımı; kurumdaki öğretmen, sosyal hizmet uzmanı ve yönetici ile olan ilişkisinin tanımı değişkenlerin, çocukların benlik saygısı düzeyini etkilemediği ortaya çıkmıştır.