turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Türk edebiyatında roman ve hikayeden yapılmış on örnek piyes

Çalışmamızın I. bölümü 'Tahkiyeden Tiyatroya' başlığını taşır. Bu kısımda önce; roman, hikaye ve tiyatro hakkında kısa bilgiler verilmiştir. Daha sonra, konusunu roman ve hikaye dışındaki diğer kaynaklardan alan piyesler değerlendirilmiştir. 'Tiyatrolaştırılmış Metinler' adını alan II. bölümde; bizden önce makale bazında yapılmış çalışmalar kısa bir değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Tezimizin asıl kısmı olan 'On Roman ve Hikayeden Yapılmış Piyesler'i; Prof. Dr. Mehmet Kaplan'ın, metin tahlili metoduna göre inceledik. Tahkiyeli metinler ile bu metinlerden yapılan piyesler tek tek tahlil edilmiştir. Tezimiz, 'Sonuç' bölümünde; bu çalışmanın, varılan hedefleri ve sonuçları şeklinde değerlendirilmiştir. Çalışmamız, uyarlama değerlendirmeleri dışında, bir yönüyle mukayeseli edebiyata açılırken; diğer yanıyla da, metinlerarası ilişkilere yüzünü dönmüştür. Roman ve hikayeler, neşir tarihlerinden sonra piyes haline getirildiği için biz de incelemeyi piyeslerin basım yılına göre sıraladık. Bu sıralamada, romanın adı değişmiş ise piyese verilen adı roman adının yanına '/' işareti ile ekledik. Bu durumda; Sultan Hamid Düşerken/ Sultan Hamid Düşerken, Var Olmak/Biga 1920, Huzur/Huzur, Sinekli Bakkal/Sinekli Bakkal, Yeşil Gece/Yeşil Gece, Şıpsevdi/Şıpsevdi, Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç/Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç, Gulyabani/Gulyabani, Eczanenin Akşam Müşterileri/Fazilet Eczanesi, Sahib-i Seyf ü Kalem/ Dışarıdakiler eserlerinin incelemesi, tezin ana konusunu ve kısmını oluşturmaktadır.
Türk edebiyatında Makamat-ı Harİrİ ve Manastırlı Daniş Ahmed Efendi'nin Makamat-ı Edebiyye-i Harİriyye Şerhi

Arap edebiyatının meşhurlarından Hariri nin 12. yüzyılda kaleme aldığı Makamat, birçok dünya edebiyatını etkilediği gibi Türk edebiyatını da etkilemiştir. Türk edebiyatında 14. yüzyıldan itibaren yazılan eserlerde Hariri ve Makamat ından bahsedilmiştir. Makamat, birçok şahsiyet tarafından Türkçeye tercüme ve şerh edilmiştir. Bu şerhlerden biri de Manastırlı Daniş Ahmed Efendi nin 19. yüzyılda kaleme aldığı Makamat-ı Edebiyye-i Haririyye Şerhi dir. Bu tez çalışması, Türk edebiyatında Hariri ve Makamat ının yeri ve algısını, Makamat-ı Hariri nin Türkçe tercüme ve şerhlerini, Manastırlı Daniş Ahmed Efendi nin Makamat-ı Edebiyye-i Haririyye Şerhi nin metnini ve incelemesini ortaya koymayı amaçlamıştır. Klasik Türk edebiyatı çerçevesinde yapılan bu çalışma, Osmanlı dönemi ile sınırlandırılmış olup Osmanlı dönemi dışında yer alan Makamat-ı Hariri algısı ile yazılan tercüme ve şerhler çalışmanın kapsamı dışında tutulmuştur. Çalışmada; veri tabanları, arşivler, basılı ve elektronik yazma ve basma eser katalogları, bibliyografik kaynaklar, alanın akademik literatürü taranarak doküman incelemesi ve veri analizi yöntemiyle ele alınmıştır. Manastırlı Daniş Ahmed Efendi nin Makamat-ı Edebiyye-i Haririyye Şerhi nin tek nüshası Makedonya Milli Kütüphanesi OMCT III 21 numarada kayıtlı bulunan müellif hattı temin edilmiş ve alanın akademik transkripsiyon yöntemleri kullanılarak Latin harflerine aktarılmıştır. Eser, içerik analizi yöntemiyle incelenmiş ve şarihin şerh yöntemi ortaya konulmuştur. İçerik analizi sonucunda metnin sözlüğü ve şahıs, yer ve eser adlarından oluşan özel adlar dizini elde edilmiştir. Metnin sözlüğü, hem 12. yüzyılda kaleme alınan Makamat ın sözlüğü hem de 19. yüzyılda bu esere yazılan şerhin sözlüğü olmak bakımından çalışmada ortaya konan en önemli bulgulardandır. Çalışmanın neticesinde Türk edebiyatında Hariri ve Makamat ının olumlu bir etki ve algısı olduğu sonucuna varılmıştır. Makamat üzerine yazılan Türkçe tercüme ve şerhlerden hareketle eserin beğenilip takdir edildiği, Arapça bilmeyenler tarafından da anlaşılması için Türkçeye tercüme ve şerh edildiği sonucu çıkarılmıştır. Manastırlı Daniş Ahmed Efendi nin Makamat-ı Edebiyye-i Haririyye Şerhi nin klasik Türk edebiyatı ile bağların kopmaya başladığı 19. yüzyılda kaleme alınmış olmasına rağmen klasik şerh yöntemiyle yazıldığı sonucu elde edilmiştir.
Kutadgu Bilig'de kültür unsurları

Bu çalışmada Yusuf Has Hacip tarafından yazılan Kutadgu Bilig adlı eserin içerisinde yer alan kültür unsurları tespit edilmeye çalışılmıştır. Eserde yer ana ve yan karakterler, kişi adları, hayatın geçiş dönemleri olan doğum evlilik ve ölüm, giyim kuşam unsurları, yeme içme unsurları, dini unsurlar, gök bilimini oluşturan unsurlar, etnik unsur ve dil adları, savaş unsurları, renk kavramı ve renk adları, hayvan adları, bitki adları, hitap şekilleri, cebirsel ifadeler, sayılar, ticaret terimleri, organ adları, hastalıklar ve tedavi yöntemleri, coğrafik terimler, yön ve yer adları, meslek adları, akrabalık, aile ve arkadaşlık tanımlamaları, eğitim ve öğretime dair unsurlar, hakaret niteliği taşıyan kelimeler olarak sınıflandırmalar yapılmış ve tespitler ile ilgili örnek beyitler sunulmuştır. Dönemin kültürel unsurlarının tespiti açısından elde edilen bulgular sonuçlar bölümünde tablo yöntemiyle verilmiştir.
Millİ Kütüphane 06 MİL YZ A 149 numaralı şiir mecmuası

Bu tezin konusu, Milli Kütüphane Yazmalar Koleksiyonuna kayıtlı, 06 MİL YZ A 149 numaralı şiir mecmuasıdır. Çalışmamızda mecmua tanıtıldıktan sonra muhteva ve şekil özellikleri açısından incelenmiş, daha sonra da şiirlerin transkripsiyonu yapılmıştır. Mecmuada yer alan şiirlerin şairleri tespit edildikten sonra yayımlanmış kaynaklardan şiirlerin karşılaştırmaları yapılmış ve varsa aralarındaki farklar dipnotlarda gösterilmiştir. Çalışmamızda şairlerin yaşadığı yüzyıllar, şiirlerinde kullandıkları ölçüler ve tercih ettikleri nazım şekilleri tablolar halinde gösterilmiştir. 19. yüzyılda tertip edildiğini düşündüğümüz mecmuada 48 farklı şairin şiiri yer almaktadır. Şairi tespit edilemeyen 29 şiir mevcuttur. Mahlası tespit edilip kaynaklarda şiirlerine rastlanılmayan 31 şair yer almaktadır. Aynı mahlası taşıyan birden fazla şair olması bu şairlerin kimliklerini belirlememize engel olmuştur. Mecmua toplam 141 şiiri ihtiva etmektedir. En çok gazel nazım şekli görülmektedir. Mecmuada en çok şiiri bulunan şair 19. yüzyılda yaşamış olan Bektaşi şairi Resmi'dir. Mecmuada genellikle Alevi-Bektaşi şairlerin şiirlerini bulunmaktadır. Bu sebeple Alevi-Bektaşi alanında yapılan çalışmalara katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Ayrıca, diğer mecmualar gibi Osmanlı'nın edebi hayatı, kültür dünyası, okuyucunun şiir zevki hakkında bazı izlere rastlanabileceğinden bu konularda çalışacak araştırmacılara yardımcı olabileceği de düşünülmektedir.
Ahmet Haldun Terzioğlu'nun romancılığı

Ahmet Haldun Terzioğlu'nun Romancılığı isimli, yüksek lisans tezinde Ahmet Haldun Terzioğlu'nun yayınlamış olduğu on romanı roman çözümleme tekniğine göre incelenmiştir. Yazarın incelediğimiz romanlarını iki grupta toplamak mümkündür. Birincisi eski Türk tarihi ve mitoloji konulu romanları, diğeri ise 1980 öncesi Türkiye'nin siyasi, ekonomi ve toplumsal durumunu gerçek ve o dönemde yaşamış, medyaya yansımış kişiler üzerinden o dönemi işleyen romanlarıdır. Eserlerinde anlatmaya çalıştığı, Türk birliğini kurmak, Türk milliyetçiliğine sahip çıkmak ve onu yaşatmaktır. Romanlarında kullandığı merkezi kişiler hep erkektir. Erkekler onun eserlerinde, lider tipli kişilerdir. Düşündüklerinden, inandıklarından asla taviz vermeyen, fedakar, iyi kalpli kişilerdir. Yazarın eserlerinde kötü kalpli Türk milliyetçisine pek rastlanmaz. Kötü tipleri, yabancı ülkeye mensup ve sol eğilimli kişiler üzerinden vermeye çalışmıştır. Eski Türk tarihi ve mitolojisini anlattığı romanlarında mekan, yazar için kutsaldır ve simgesel bir değer taşır. Dönemin özelliklerini yansıtan, o çağda yaşamış olan insanlar için kutsal sayılan mekanları kullanmıştır. Açık mekan tasviri, kapalı mekan tasvirine göre daha sık görülmektedir. Orta Asya coğrafyasının tasviri roman kurgusunda geniş bir yer tutar. Siyasi konulu romanlarında da açık mekan tasviri kapalı mekan tasvirlerine göre daha çoktur. İstanbul, Ankara açık ve kapalı mekan tasvirlerinde sıkça kendisini göstermektedir. Gerilim öğelerinin incelediğimiz romanlarının kimisinde çok kimisinde de çok az kullanmıştır. Romanlarının birçoğu trajik sondur. Metinlerarasılığın siyasi romanlarında daha fazla olduğu söylenebilir. Yaşamöyküsel ve tarihi romanlar incelediğimiz eserler arasında büyük bir yer tutar. Romanda konuyu oluşturan terimler pek kullanılmamıştır. Argo ve deyimlere de oldukça yer verdiği belirtilebilir.
Mecmu'atü'l-Eş'ar Süleymaniye Kütüphanesi Galata Mevlevİhanesi koleksiyonu 170 numaralı mecmua (143-217) inceleme-karşılaştırmalı metin

Bu tez çalışması Süleymaniye Kütüphanesi Galata Mevlevihanesi Koleksiyonu 170 numara ile kayıtlı mecmuanın (s.143-217) incelenmesi ve transkripsiyonlu metninin hazırlanmasından oluşmaktadır. Metin hazırlanırken Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesi'nin kurallarına dikkat edilmiş ve tablolar buna göre oluşturulmuştur. Çalışmamızda ilk olarak mecmua tanıtılıp burada yer alan şairlerin biyografilerine yer verilmiş; daha sonra ise şiirlerin transkripsiyonlu metni oluşturulmuştur. Bu şiirler akademik çalışmalarla karşılaştırılmış ve varsa bulunan farklar ortaya konulmuştur. Mecmuaya bakıldığında müstensihin şair seçimi 2 olup 15. yüzyıl ve 17 -18. yüzyıllara ait 179 şiir bulunmaktadır. Çalışmamızın son kısmını ise sonuç bölümü, kaynakça, tıpkıbasım ve özgeçmişş oluşturmaktadır.
Divan edebiyatında hat redifli gazeller

Yazılı edebiyat geleneğimizin büyük ve önemli bir kısmını oluşturan klasik Türk edebiyatımız şairlerin yüzyıllardır ince hayaller, gelişmiş bir edebi zevk ve estetikle ördükleri şiirlerden oluşmaktadır. Bu edebiyatın klasik hale gelmesi sadece ortak biçimleri kullanmaları ile değil, özellikle sevgiliyle ilgili zamanla oluşan ortak mazmunlara her şairin kendince yepyeni anlamlar, çağrışım ve hayaller kazandırmasıyla mümkün olmuştur. Yüzyıllarca devam eden bu süreçte şairler üsluplarını geliştirmek, diğer şairlerden söyleyişte bir adım öne geçmek için önce usta şairleri taklit etmişler sonra kendi özgün şiir anlayışlarını bulmaya yönelmişlerdir. Usta şairleri taklit etmek, söyleyişte ustalaşmak için nazirecilik geleneği genç şairlere bir okul işlevi görmüştür. Sadece genç şairler değil usta şairler de beğendikleri, takdir ettikleri şairlerin şiirlerine nazireler yazarak hem nazirecilik geleneğinin yüzyıllarca sürmesini sağlamışlar hem de yazılmış bir şiire aynı vezin, kafiye, redif ve temayla yazdıkları nazirelerle kimi zaman model şiirden bile sanatsal olarak üstün sayılan eserleri edebiyatımıza kazandırmışlardır. Bu çalışmamızda nazirecilik geleneği içinde var olmuş 'Hat Redifli Gazeller' bir araya getirilmiş, şiirler biçim ve içerik olarak incelenmiştir. Çalışmamıza konu olan gazellerde dizin çalışması yapılarak ortak sözcükler tespit edilmiş, bundan hareketle şairlerin birbirlerinden ne ölçüde etkilendikleri tespit edilmeye çalışılmıştır.
17. ve 18. yüzyıl tasavvuf edebiyatında na'tlar

Na'tlar, tevhid ve münacaatlardan sonra şairlerin şiirlerinde en çok kullandıkları türler arasında yer almıştır. Gerek tasavvufi edebiyatta gerekse divan edebiyatında kullanılan bu türde şairlerin amacı, Hz. Muhammed'i övmek ve O'na olan sevgilerini dile getirmektir. Özellikle 17. ve 18. yüzyıl tasavvuf edebiyatında şairlerin artışıyla sıkça kullanılan bu tür, divanlarda sayıca farklılıklar göstermektedir. Çalışmamızda 17. ve 18. yüzyıl tasavvuf edebiyatı birlikte ele alınmıştır. Bu iki yüzyıl hakkında genel bilgiler verildikten sonra şekil ve muhteva bakımından incelenmiştir.
Yenişehirli Avni Bey Divanı'nın tahlili, Encümen-i Şu'ara ve batı tesirinde gelişen Türk edebiyatına geçiş (2 cilt)

Bu çalışma, 19. yüzyılda yaşayan ve divan şiirinin son temsilcilerinden olan Yenişehirli Avni Beyin Divanı'nın tenkitli metni, tahlili ile Encümen-i Şu'ara ve Batı Tesirinde Gelişen Türk Edebiyatı'na Geçiş konulan üzerine tahsis edildi. I. Çalışmanın ilk bölümünde, batı tesirinde gelişen Türk Edebiyatı'na geçiş sürecinde Encümen-i şu'ara'nın oynadığı rol üzerinde duruldu. Özellikle encümenin hem bu yüzyılda hem sonraki yüzyılda daha çok ön plana çıkan iki ismi, Leskofçah Galib ve Hersekli Arif Hikmet ile, encümenin fiili bir katılımcısı olmayan Yenişehirli Avni Bey arasındaki müşterek noktalar, farklı bir biçimde değerlendirilmeye çalışıldı. H. ikinci bölümde, Avni Beyin hayatı, tahsili, edebi şahsiyeti, dil özellikleri ve divanda geçen deyimler tespit edildi. IH. Üçüncü bölümde, Edebi sanatlar tespit edilerek bu konu üzerinde bilgiler verildi. IV. Dördüncü bölümde, Avni Bey Divan'ında tespit edilen; Din-tasavvuf, Cemiyet, İnsan ve Tabiat gibi unsurlar hakkında tahlili bir çalışma bulunmaktadır. V. Beşinci bölüm, Avni Bey Divanı'nın transkripsiyonlu metnini ihtiva etmektedir. Türkiye'nin muhtelif kütüphanelerinde yapılan araştırma neticesinde, Avni Bey Divanı'nın altı nüshası tespit edildi. Bunlardan şairin kendi el yazısıyla olan nüsha ile hacimce büyük olan iki ayrı nüsha arasında tenkitli metin çalışması yapıldı. Avni Beyin şiir hususiyetleri ve 19. yüzyılda eski şiirden yeni şiire geçiş sürecinde tespit edilen bazı konular, 'Sonuç'ta toplu bir değerlendirmeye tabi tutuldu. III
Aşık Rüstem Alyansoğlu Hayatı, sanatı ve şiirleri

Aşık Rüstem Alyansoğlu, 7 Ocak 1939 tarihinde Kars ilinin Selim ilçesine bağlı Baykara köyünde dünyaya gelmiştir. 13 yaşındayken babası Hüseyin Alyansoğlu'ndan saz çalmayı ve türkü söylemeyi öğrenmiştir. Alyansoğlu, usta malı ve irticalen söylediği şiirlerle ve anlattığı hikayelerle 20. yüzyılda aşıklık geleneğini devam ettirmiş halk şiirimizin temsilcilerinin başında gelmektedir. Ölümünden tampon yıl önce aşığın rüyasında Azrail'i görmesi, onun hayatında önemli bir yer tutmaktadır. Bu rüya ile ilgili söylediği/yazdığı şiirler, aşığın tanınmasında önemli rol oynamıştır. Rüyasında kendisine söylendiği gibi 21 Ekim 1981 tarihinde 42 yaşında vefat etmiştir.'Aşık Rüstem Alyansoğlu Hayatı, Sanatı ve Şiirleri' adlı bu çalışma 'Ön söz', 'İçindekiler', 'Kısaltmalar', 'Giriş', 'Sonuç', 'Kaynakça' 'Kaynak Kişiler', 'Şiirlerin Dizini' ve 'Ekler - Aşık Rüstem Alyansoğlu İle İlgili Görsel Materyal ' bölümleri dışında dört bölümden oluşmaktadır: Giriş bölümünde, Türk halk edebiyatında aşıklık geleneği ile ilgili bilgi verilmiştir. Birinci bölümde, Alyansoğlu'nun hayatı hakkında bilgi verilip kazandığı ödüller kronolojik olarak sıralanmıştır. İkinci bölümde, Alyansoğlu'nun sanatı hakkında bilgi verilip şiirleri çeşitli ölçütlere göre sınıflandırılarak incelenmiştir. Üçüncü bölümde, Alyansoğlu'nun şiirleri yer almaktadır. Alyansoğlu'nun çeşitli kaynaklardan toplam 226 şiirine ulaşılmıştır. Bu şiirlerin 134'ü müstakil şiirlerinden oluşurken 92'si Alyansoğlu'nun Aşık Murat Çobanoğlu, Aşık Şeref Taşlıova, Aşık Hikmet Arifi, Aşık Karahanlı Murat Yıldız, Aşık Sefil Selimi, Aşık İlyas Kaya, Aşık İlhami, Aşık Nuri Çırağı, Aşık Ali Elvani, Aşık Hasreti, Aşık Mevlüt İhsani, Aşık Firkati, Aşık İhsani, Aşık Gül Ahmet, Aşık Selahettin Dündar ile yeğeni ve çırağı olan Aşık Mansur Alyansoğlu ile ikili, üçlü, dörtlü, beşli ve altılı atışmalarından oluşmaktadır. Dördüncü bölümde, Alyansoğlu için söylenen şiirler bulunmaktadır. Alyansoğlu hayatta iken söylenen bir şiire ve Alyansoğlu'nun ölümünün ardından söylenen sekiz şiire ulaşılmıştır.
Eski Türkçede yardımcı fiiller

Bu tez, VIII. yy. - XII. yy. arası Göktürk, Uygur ve Karahanlı sahalarındaki yardımcı fiilleri belirlemek amacıyla hazırlanmıştır. Ele alınan yardımcı fiiller, yapı ve fonksiyon açısından değerlendirilmiştir. Buna göre, yardımcı fiiller 'I. Esas Anlamını Korumuş veya İşlev İncelikleri Kazanmış Olan Yardımcı Fiiller' ve 'II. Esas Anlamını Kaybederek Kalıplaşmış Olan Yardımcı Fiiller' olmak üzere iki grupta incelenmiştir. Birinci gruptaki yardımcı fiiller de kendi içerisinde 'İsimlere Gelen Yardımcı Fiiller' ve 'Fiillere Gelen Yardımcı Fiiller' olmak üzere ikiye ayrılmıştır. İsimlere gelen yardımcı fiiller 'Oluş ve Kılış Fonksiyonu İle İsme Gelen Yardımcı Fiiller' ve 'Bildirme Fonksiyonu İle İsme Gelen Yardımcı Fiiller' olarak incelenmiştir. Fiillere gelen yardımcı fiiller ise kendi içerisinde beş grupta incelenmiştir. Bunlar; 1. Karmaşık Fiiller, 2. Birleşik Kipli Yardımcı Fiiller, 3. Kuvvetlendirme ve İhtimal Fiilleri, 4. Bir Yanı Zarf-Fiil Bir Yanı Yardımcı Fiil Olan Birleşik Fiiller veya Tasvir Fiilleri, 5. Belirleyici Yardımcı Fiiller, şeklindedir. İkinci ana grup olan 'Esas Anlamını Kaybederek Kalıplaşmış Olan Yardımcı Fiiller' de ise tamamıyla anlam kaymasına uğrayarak kalıplaşma temayülü gösteren yardımcı fiiller ele alınmıştır. Burada birleşik fiilleri oluşturan yardımcı fiiller somut anlamdan sıyrılarak soyut anlama geçmişş ya da geçme temayülü göstermiştir.
Hikayet-i Aşık Garib

Aşık Garib Hikayesi, 16. Asırda yaşadığı rivayet olunan 'Aşık Garib' mahlaslı bir Türk şairinin hayatı ve şiirleri etrafında teşekkül etmiş bir aşk hikayesidir. Konusu, yapısı ve geleneği itibarıyla Türk kaynaklı bir halk hikayesi olup, tamamıyla milli unsurları ihtiva etmektedir. Başta Doğu Anadolu, Azerbaycan, İran ve Orta Asya bölgeleri olmak üzere, hem Türkler arasında, hem de diğer milletler tarafından tanınmış ve sevilmiştir. Yard. Doç. Dr. Mehmet Emin Ertan'in hususi kütüphanesinde bulunan ve üzerinde çalıştığımız 'Hikayet-i Aşık Garib' isimli Cönk, H. 1241 tarihinde kaleme alınmış bir Aşık Garib versiyonudur. Eski deyimle 'Sığır Dili' tarzında düzenlenmiş, Osmanlı Türkçesi ve Alfabesiyle yazılmış, 58 varak halinde bir el yazma eserdir. Uzun ve türkülü halk hikayeleri grubunda yer almaktadır. Nazımnesir karışımı bir yapıya sahiptir. Tespit edebildiğimiz kadarıyla üzerinde hiç çalışılmamış ve günümüze kadar hiç neşredilmemiştir. Gerek Türkiye'deki kütüphanelerde ve gerekse özel şahısların kütüphanelerinde tespit olunabilen 6 adet el yazma Aşık Garib nüshaları içinde tarihi sıralama itibarıyla, Mehmet Çavuşoğju'nda bulunan H. 1220 tarihli, 15 varak halindeki 'Mısır Şehrinde Zuhur İden Aşık Karib' adlı yazmadan sonra, ikinci en eski yazma eser olma özelliğini taşımaktadır. Çalışmamız, eski ve orijinal bir el yazma cönkten halk hikayeleri araştırma sahasına yeni bir Aşık Garib metni kazandırmayı amaçlamaktadır. Bunun için, hikayemiz Osmanlı Alfabesinden günümüz Latin Alfabesine çevrilmiş ve transkripsiyonlu bir metin haline getirilmiştir. Elde edilen bu hikaye metni, ana motifleri ele alınarak yapı bakımından tahlil edilmiş ve epizotlarına göre incelenmiştir. Daha sonra, metinde geçen kelimeleri muhtevi bir sözlük hazırlanmış ve tezin sonuna eklenerek çalışma tamamlanmıştır. VI
Müştehir Karakaya'nın romanlarında yapı ve tema

Bu tez çalışmasında Karakaya'nın romanlarındaki yapı ve tema incelenmiştir. Karakaya Türk edebi sahasında hikaye, roman, deneme, günce ve şiir türlerinde yirmiden fazla eser yayımlamıştır. Yazar ayrıca dergi ve yerel gazetelerde de çeşitli yazılar kaleme almıştır. Çalışmanın giriş bölümünde, romanda yapıyı oluşturan unsurlar ve roman incelemesiyle ilgili bakış açılarına kısaca değinilmiştir. İkinci bölümde, Karakaya ile yapılan röportajlar ve incelenen süreli yayınlar çerçevesinde hayatı ve edebi kişiliği incelenmiştir. Üçüncü bölümünde yazarın romanları, yapı bakımından incelenmiştir. Bu bölümde yazarın sekiz romanı; yapısall özellikleri, eserlerin kimliği ve konusu, olay örgüsü, özet, kişiler, zaman, mekan, anlatım teknikleri, anlatıcı ve bakış açıları açısından ele alınmıştır. Çalışmanın dördüncü bölümünde romanlarda yer alan temalar bireysel ve toplumsal iki alt başlıkta değerlendirilmiştir. İncelenen romanlardan hareketle Müştehir Karakaya'nın ele aldığı kişi ve temaların kendi hayatından izler taşıması bakımından ele alınarak, incelenen metinlerden hareketle elde edilen otobiyografik bulgulara da değinilmiştir. Çalışmanın sonuç bölümünde yazarın sanat hayatı ve eserlerine dair yapısall değerlendirmelere yer verilmiştir.
Kırgız Türkçesi ile Altay Türkçesinin tarihsel-karşılaştırmalı şekil bilgisi

Bu çalışmanın konusunu, Türk tasniflerinin çoğunda en yakın lehçeler olarak nitelendirilen ve Genel Türk Dili alanının kuzeydoğusunda yer alan Altay Türkçesi ile kuzeybatısında yer alan Kırgız Türkçesi isimlerinin art zamanlı, eş zamanlı karşılaştırmalı incelenmesi, sözü edilen iki lehçe arasındaki sınıfsal benzerlik ve farklılıkların tespiti oluşturmaktadır. Üç esas bölümden, 'Giriş', 'Sonuç' ve 'Metinler' gibi kısımlardan oluşan bu çalışmanın, 'Giriş' kısmında çalışmanın amacı, aktüelliği, kullanılan edebiyatların kısaca değerlendirilmesi, malzemeler ve metotları üzerinde durulmuştur. I. Bölümde Kırgız ve Altay Türklerinin genel tarihi, etnik oluşumu ve ortak yönleri, tarihte yaşanan temas noktaları ve bunun izleri anlatılmıştır. 2. Bölümde Kırgız ve Altay Türkçesinin Genel Türk Dili içindeki yeri belirlenmeye çalışılmış, bugüne kadar Altay ve Kırgız Türkçesi ve ağızları üzerine yapılan çalışmalardan, Altaycanın ve Kırgızcanın ağız özelliklerinden genişçe söz edilmiştir. 3. Bölüm 'İsim' kavramı üzerine durulmuş ve Kırgız Türkçesi ile Altay Türkçesi isimlerinin şekil bilgisi özellikleri, konuyla ilgili ses bilgisi, kelime yapım sistemi, sözdizimsel yapısı ve söz varlığı çerçevesi kapsamında karşılaştırılmalı değerlendirilmiştir. 'Sonuç' kısmında inceleme sonucunda ortaya çıkarılan veriler sıralanmıştır. 'Metinler' kısmında ise iki lehçeden de örnekler sunulmuş ve bunların Türkiye Türkçesine çevirisi verilmiştir. 'Kaynaklar' kısmında çalışmamızda kullanılan bütün kaynakların listesi yer almaktadır.
Oktay Rifat'ın tiyatroları

Türk edebiyatında genellikle şairliği ile bilinen Oktay Rifat'ın tek yönlü bir sanatkar olmadığı bu zamana kadar çok dillendirilen bir konu değildir. Ne var ki Rifat resim ile birlikte edebiyatta yine roman ve tiyatro alanında da birçok örnek vermiştir. Bu çalışmada onun tiyatroculuğu üstünde durulmuş ve tiyatro eserleri üzerine gerek sosyolojik gerek psikolojik incelemeler yapılmıştır. Bu incelemelerin hemen hemen hepsi bireyin, içinde bulunduğu toplumun yozlaşması ile birlikte değişen değerlerden nasıl etkilendiği hakkındadır. Böylece yapılan bu çalışma onun şiirlerinde görülen 'toplumsallık' çizgisinin bir tezahürü olarak, oyunlarını ele almış ve onun sanatçı kişiliğinin başka bir yönünü vurgulayarak bu kişiliği tamamlamaya çalışmıştır.