turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
A Levinasian journey: Desiring to be the other; repression and broken revivals in The Ambassadors and The Talented Mr. Ripley

Bu tez, Amerikan edebiyatının iki farklı dönemini ve yazarını inceler. Bunlardan biri Modern Amerikan edebiyatının temsilcisi Henry James, diğeri ise II. Dünya Savaşı sonrası Amerikan edebiyatı yazarı Particia Highsmith'tir. İki dönem ve iki yazar ilk bakışta birbiriyle çok ilgili görünmese de onların bu çalışmada birlikte incelenmelerini sağlayan nokta, yarattıkları karakterlerin motivasyonları ve geleneksel olmayan cinsel kimliklerdir. Hem Henry James'in The Ambassadors (1903), hem de Patricia Highsmith'in The Talented Mr. Ripley (1955) romanlarında, 'dik başlı evlatları' keşfetmek için gittikleri Avrupa'dan 'hakiki yuvalarına' geri götürmek arzusu vardır. Bu görev, Avrupa'ya elçi olarak gönderilen iki ana kahraman olan Lewis Lambert Strether ve Tom Ripley tarafından gerçekleştirilecektir. Emmanuel Levinas'ın etiksel perspektifi; başkasına yönelme ve başkasının yüzü ile olan karşılaşma gibi Levinasçı kavramlar bu çalışmanın temel argümanlarına kuramsal çerçeve oluşturacaktır. Öte yandan Queer Teori bu eserleri yorumlamada anahtar görevi görecektir çünkü aynı cinsten bireylere duyulan üstü kapalı ve baskılanmış arzu, burada tartışılan karakterlerin etik ya da etik olmayan davranışlarında harekete geçirici bir görev üstlenecektir. Bu tezde seçilen iki roman, içerikleri itibariyle queer yorumlamaya müsaittir ve etik kavramının davranışa nasıl yansıdığı açısından birbirleri arasındaki kontrast rahatça görülebilecektir.
Muhammed Abdulhalim Abdullah'ın romancılığı

Modern romanın Mısır'da ortaya çıkması Batı eksenli hareketlerin etkisiyle olmuştur. Tarihi köklere sahip; ancak konu ve teknik olarak yeni olan bu tür, Hüseyin Heykel'in 'Zeynep' adlı eseriyle yeni bir başlangıcı müjdelemiştir. Aynı zamanda uyarlama ve eskiye dönüşlerle format kazandırılmaya çalışılan romanın orijinallik elde etmesinde, ilk iki kuşak Mısırlı yazarların etkisi çoktur. İkinci kuşak yazarları arasında değerlendirilen Muhammed Abdulhalim Abdullah son derece etkilidir. Abdullah; ait olduğu Mısır toplumunun sosyal, kültürel ve siyasal sorunlarını işleyerek romanlarında farklı portrelere sahne vermeye çalışır. Yazarlığında ailesinden edindiği İslami tasavvur ve yaşam tecrübeleri önemlidir. Romanlarına aldığı Mısır insanını, tabiatını ve yaşam anlayışını öze bağlı kalarak modern dünya ile kopuk olmayan bir yeni yorumla işler. Onun temalarında kimliğinin nüveleri asla terk edilmez. Abdullah'ın inancını öne çıkardığı yazarlık anlayışı dil ve üslubunda belirleyicidir. Yazarlık mahareti, romanın temel unsurlarının sergilenmesinde güçlü bir kurgu şeklinde kendini gösterir. Tez; giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, kapsam ve yöntem gibi çalışmamızla ilgili bilgiler, çalışmamızda kullanılan temel kaynaklar, Araplarda anlatmaya dayalı türlerin gelişimi işlenmektedir. Akabinde de modern Arap romanının gelişimde etkili olan bir takım edebi akıma dair bilgiler verilmektedir. Birinci bölümde; Muhammed Abdulhalim Abdullah'ın doğumu, yetiştiği çevre ve ailesi, öğrenim hayatı, vefatı ve ödülleri işlenmektedir. Daha sonra edebi kişiliği ve edebi kişilik evreleri, yazarın Arap romanındaki yeri ve ona yöneltilen eleştiriler ve eserleri irdelenmektedir. İkinci bölümde ise yazarın romancılığı tema, kadro, anlatıcı ve bakış açısı; anlatım teknikleri, dil ve üslup açısından değerlendirilmektedir.
The ostracising of the unlike in H. G. Wells's The Time Machine, The Island of Dr. Moreau and the Invisible Man Based on a pessimistic interpretation of T. H. Huxley's evolution and ethics

Bu tez H. G. Wells'in Zaman Makinesi, Dr. Moreau'nun Adası ve Görünmez Adam romanlarında farklı olanın toplum dışına itilmesini T. H. Huxley'nin yapıtı Evrim ve Ahlak temelinde irdelemektedir. Tez Wells'in insanoğlunun geleceğini gittikçe kararan yönde bir evrim çizgisine ya da başka bir deyişle bir gerievrim çizgisine oturttuğunu iddia etmektedir. Wells her ne kadar Huxley'nin bir hayranı olsa da insan soyunun yeterliliklerinin ve tabiatının değerlendirilmesinde ondan daha şüpheci ve güvenmezci bir yaklaşım gösterir. Bu çalışmanın konusunu teşkil eden üç roman bu şüpheciliğin damgasını karamsarlığı gittikçe artan ölçülerde taşımaktadır.
Ortaöğretim öğrencilerinin okuduğu romanlarda dini ve ahlaki değerler

Bu araştırmamızın temel amacı ortaöğretim düzeyinde öğrenim gören gençler tarafından en çok okunan romanları tespit ederek, bu romanlar içerisinden on tanesinin dini ve ahlaki değerler bakımından incelenmesidir. İncelenen bu on eser, Samsun ili içerisinde yer alan rastgele seçilmiş altı ortaöğretim kurumunda okuyan toplam 459 öğrenciye uygulanan anket sonucuna göre belirlenmiştir. Dini ve ahlaki değerler açısından incelenen eserlerde, dini değerler olarak din olgusu, Tanrı, peygamber, ahiret ve melek inancı, dua, yemin, ölüm, şükür, batıl inançlar, dini terim ve semboller gibi dini değerler tespit edilirken, ahlaki değerler olarak da hem olumlu hem de olumsuz bazı ahlaki nitelikler; örneğin adalet, doğruluk, sabır, çalışkanlık, dostluk, vefa, vs. ile yalan söylemek, aldatmak, çalmak, zina ve kötü alışkanlıklar gibi konular tespit edilmiştir. Romanlar incelendiğinde Batı Edebiyatı ile Türk Edebiyatı arasında farklılık olduğu gibi Türk edebiyatının farklı dönemlerine ait eserler arasında da farklılık olduğu görülmüştür.
Analysis of clinical detachment and philosophical advice found in W. Somerset Maugham's works

Bu çalışmanın amacı 20. yüzyılın seçkin İngiliz yazarlarından Somerset MAUGHAM'ın kısa öykü ve romanlarındaki toplumsal ilişkiler konu alınarak; yazarın olaylara ve karakterlere yaklaşımı; sorunları analiz edip ortaya koyması ve çözüm yolları aramasını irdelemektir. Ele alman öykü ve romanlar, yazarın yayınlanmış eserlerinden seçilmiştir. 1. Bölümde: Yazarın, sorunları bir hekim yaklaşımı ile masaya yatırış tarzı yanında, olaylara tam olarak katılmayıp gözlemci düzeyinde kalmasıdır. 2. Bölümde: Olaylara iyimser bakışı ile okuyucunun yaşam sorunları ile nasıl baş edebileceği konusunda yol göstermesi ele alınmaktadır. Bu çalışmada görüldüğü gibi MAUGHAM'ın eserlerinde, yaşam içerisinde ortaya çıkan sorunları, sadece masaya yatırıp iyimser bir tavırla öğütler vererek yazarlık görevini yerine getirmiş, fakat sorunun çözüm yollarını okuyucuya bırakmıştır.
Die probleme in der übersetzung des romans Wie Kommt Das Salz Ins Meer von Brigitte Schwaiger und deren widerspiegelung in der fremdsprachendidaktik

Çeviri ülkeler arası iletişimi sağlayan, bir ülkenin edebiyatını, kültürünü ve dilsel yapısını tanıtan çok önemli bir unsurdur. Bu bağlamda yazınsal çeviriler okuyucuya farklı bir dünyanın kapısını açmaktadır. Kültür, dil yapısı, çevirmen gibi etkenlerden kaynaklanan farklılıklar çeviride yanlış uygulamalara ve sorunlara neden olabilmektedir. Bu saptamadan hareketle başlığı Türkçe'ye''Denizin tuzu nereden geliyor?''şeklindeçevrilmiş olan romanı ele alan çalışmamızın amacı çeviride çeşitli etkenlerden kaynaklanan farklılıkları vurgulamak, doğru çeviri uygulamaları ve çözüm yollarını ortaya koymak ve dil öğretimine katkı sağlamaktır. Bu amaca ulaşmak için söz konusu çeviriler belli analiz ölçütlerine göre incelenmiştir. Bu analizler kuramsal olarak da desteklenmiştir. Sonuç olarak; sözkonusuaraştırmada mataryeller karşılaştırılarak değerlendirilmektedir.
Negotiating the feminine ideal in postmodern women's writing: Kate Atkinson's Emotionally Weird and Sarah Waters' Fingersmith

Bu tezde Kate Atkinson'ın Emotionally Weird ve Sarah Waters'ın Fingersmith romanları üzerinden günümüz İngiliz kadın romancılarının eserlerinde ortaya çıkan ideal dişi figür incelenmiştir. Postmodern roman realist romana karşı çıkarak, realist romanın birey anlatılarını yeniden yazarak ortaya çıkmış ve yeniden yazımlar özellikle kadın karakterler ve dişilik üzerinden yapılmıştır. Bu tez ideal dişiliğin roman türü içinde temel, tanımlayıcı bir sorunsal olduğu varsayımından yola çıkarak, günümüz İngiliz kadın romancılarının realist romanın ideal kadın karakterini nasıl yeniden yazdığını tartışmaktadır. Emotionally Weird ve Fingersmith incelemesi göstermektedir ki yeni dişi ideal aile ilişkilerini ve biyolojik kimlik tanımlarını reddeden ve kendisini söylem ve edebiyat alanında yeniden yaratan kadın yazardır. Realist romanda gördüğümüz toplumsal yapıya uygun evlilik çerçevesinde kaderi çizilen birey artık evlilik kurumunu kısıtlayıcı, baskıcı ve şiddet dolu olarak görmekte ve ataerkil aile modeli yerine yazın alanında kendini tanımlamaktadır. Pek çok postmodern kadın yazınında görülen bu kadın yazarlar özellikle realist roman olmak üzere, kendilerini tanımlayan, kısıtlayan birey anlatıları ve edebiyat tarihi ile bir çatışmaya girmekte ve bu metinlerarası yazında kendisini üretmektedir.
Psychoanalysis of repetition: Return of the symbolic and the real in Edgar Allan Poe's tales

Psikanaliz, klinik ortamda yerini nöro-biyoloji ve hipno-psikoterapi gibi dallara bırakmış olsa da 20. yüzyılın sonlarından itibaren akademide önde gelen eleştiri ve tahlil yöntemlerinden biri olmuştur ve bu yeni gelenek popülerliğini hala korumaktadır. Bunun yanında toplumu, medyayı ve siyaseti de psikanalitik bağlamda eleştirmek günümüzde yaygınlaşmıştır. Freud'un teorilerini Jacques Lacan'ın yapısallcılık sonrası akımla birleştirerek yeni birtakım yaratması ile feminist sonrası akım ve cinsiyet çalışmaları gibi diğer okullarda da bu yaklaşım kullanılmıştır. Edebi eleştiri teorisi olarak psikanaliz, roman ve hikayelerdeki karakterlerin iç yapısını ortaya çıkarmasının yanı sıra biçim ve anlatım bakımından da bilinçaltından kaynaklanan nedenleri açıklamaya çalışır. Bu eleştiri modelinin yaptığı tam olarak yazarın tahlili ya da metin içindeki psikolojik vakaları iyileştirmek değildir; yaptığı etik olarak suçlu olanı rehabilite etmek değil, tüm gerçekleri söylenen ve söylenmeyenden çekip çıkararak okuyucunun önüne sunmaktır. Bu sayede onların bu bilinmeyenle yüzleşmesini sağlayıp o noktada bırakarak okuyucu için açık uçlu bir çözüm yaratır. Edgar Allan Poe'nun karakterlerinin nevrotik, isterik, psikotik belirtilerinin çok belirgin oluşu onların psikanalizini mümkün kılar. Lacan'ın Sembolik düzenindeki birey kavramından uzaklaşmaları bilinçaltının belli anlarda dışavurumuna ve bunun sonucunda pişmanlık, yabancılaşma, şiddet ve melankolinin yaşanmasına sebep olur. Baskılanan ister 'büyük öteki' ya da daha içsel, hayali bir duygu ve düşünce olsun, eninde sonunda karaktere dönüp yaşanan krizi daha çıkmaz hale getirebilir. Sembolik olan çoğu zaman bilinç ve bilinçaltına hükmedebilir. Bu tezde yapılan çalışma, Sembolik ve 'Gerçek' düzenin travmatik tekrarlar arasından karakterlerin bilicine geri dönüşlerinin analizidir.
Lorraine Hansberry'nin A Raisin İn The Sun adlı eserine olgucu bir yaklaşım

Bugün ayrımcılık olarak ifade edilen ırkçılık olgusu, kölelik dönemin bir uzantısı olarak varlığını günümüzde de devam ettirmektedir. Bilindiği üzere uzunca bir süre devam eden mücadelelerin sonucunda kölelilik 1865 yılında kaldırılır. Ancak köleliğin kaldırılması bu mücadelelerin bitmesini sağlayamadığı gibi daha yoğun mücadelelerin başlamasına neden olur. Zira siyahların elde ettikleri kanuni hakları uygulama alanına taşımak; beyazların ise kölelik dönemine benzer durumu korumak için verdikleri mücadeleler, çatışma ve şiddete varacak kadar yoğunlaşır. Her değişimin bir başka değişime yol açtığı bilinen bir gerçektir. Bu bağlamda köleliğin kaldırılması, kölelerini kaybetmek istemeyen beyazlarla kölelikten kurtulan siyahların mücadelesini başlatır. Üstelik beyazların uyguladığı fiziki kölelik şekil değiştirerek ırkçılık adı altında farklı uygulamalarla tekrar ortaya çıkar. Köleliğin bu dönüşümüne karşılık siyahlar da mücadelelerini sosyal, kültürel ve sanat alanındaki başkaldırılarla sürdürme yolunu seçerler. Önce müzik, sanat ve edebiyatla başlayan bu başkaldırılar sonraki dönemlerde yerini şiddet, yıkım ve acıların yaşandığı isyanlara bırakır. İşte bu dönem, dünya üzerinde pek çok gelişmenin olduğu renk, dil, din, kültür ve cinsiyet ayrımlarının mücadelesinin çeşitli şekillerde verildiği bir dönemdir. Bu dönemde yaşanan acılara tanıklık eden ve bu dönemde yaşanan gelişmelerden büyük oranda beslenen Lorraine Hansberry, zenci ve kadın bir yazar olarak 1950'lerin Afro-Amerikan edebiyatının önemli isimlerindendir. Hansberry'nin bu yıllarda kaleme aldığı ve birçok ödül almasını sağlayan A Raisin gerek Broadway'de tümüyle zenciler tarafından sahnelenen ilk zenci oyunu olması gerekse de 1950'lerin ırkçılığının yansımalarının büyük bir başarı ile tasvir edilmesi açısından tarihi bir değer taşımaktadır. Bu çalışmada asıl amaç, ırkçılık denildiğinde akla ilk gelen siyah beyaz meselesinin olgucu bir yaklaşımla incelenmesidir. Bu bağlamda öncelikle ırkçılık olgusunun ortaya çıkışı ve sebepleri üzerinde durulacak daha sonra da ırkçılığın kaldırılmasına yönelik mücadelelere edebiyat alanında yaşananlardan hareketle ışık tutulacaktır. Bu yaklaşımın objesi olarak da 1950'li yıllarda Afro-Amerikan tiyatrosunda Lorraine Hansberry tarafından yazılan A Raisin isimli eser incelenecektir. Hem siyahlar hem de beyazlar arasında ses getirmiş olan, tümü ile siyahlara ait üç perdelik bu tiyatro eseri sistematik bir şekilde incelenerek bulunan veriler tematik bir sıra ile düzenlenecektir. Bu bağlamda 20. yy Amerikan tiyatrosu başta olmak üzere kölelik, köleliğin kaldırılması, ırkçılık ve aile kavramının tarihsel gelişimi gibi dış faktörler; yazarı etkileyen akımlar iç faktörler olgucu bir yaklaşım benimsenerek irdelenecektir. Tüm bu incelemelerin sonunda ise yazarın ve eserin Afro-Amerikan tiyatrosu ve zenci toplumu üzerindeki birleştirici yönü üzerinde durulacaktır.
Consumerism and reflections of violence in Chuck Palahniuk's Fight Club and James Graham Ballard's millennium people and kingdom come

Tüketimcilik anlayışı yeni bir hayat tarzı olarak günümüzde toplumların alışılagelmiş sosyal ahlak değerlerini bozmak pahasına insanları tüketime özendirmekte ve bilinçsiz tüketimin neden olduğu kültürel ve doğal tahribatla insanlığın sonunu hazırlamaktadır. Postmodern tüketim, yarattığı sahte mutluluk ve özgürlük algıları sayesinde tüketimi uygarlığın ve sosyal yaşamın merkezine koymakta; bununla birlikte, tüketim için yeterli boş zaman ve finansal kaynaktan yoksun olan bireyleri toplumun dışına itmektedir. Tüketememenin yarattığı hayal kırıklığı ve ötekileştirmenin yol açtığı stres durumunu ortadan kaldırmak için yeterli kaynaklara sahip olamayan bireyler, tüketime alternatif olarak şiddet, pornografi, suç ve bağımlılık gibi sapkınlıklara yönelmektedirler. Tüketim değerlerine göre sınıflaşan topluluklar arasında çatışmaya sebep olan bu durum toplumsal çöküşü hızlandırmakta ve medeniyetin temelini oluşturan ortak yaşam bilincinin yerini kaosa bırakarak uygarlığın tükenişine yol açmaktadır. Bu çalışmanın amacı, tüketimcilik anlayışının iç dinamiklerini irdeleyerek, yarattığı şiddet kültürünün yansımalarını Amerikalı yazar Chuck Palahniuk'in Dövüş Kulübü adlı romanı ile son dönem İngiliz yazarlarından James Graham Ballardın'ın Milenyum İnsanları ve Öteki Dünya adlı romanlarında ele almaktır. İçerik, kurgu ve roman kişileri arasındaki dikkat çekici benzerliklerden ötürü Dövüş Kulübü ve Milenyum İnsanları adlı romanlar karşılaştırmalı olarak incelenmişlerdir.
Post colonial literature of migration-hybridity, racial conflict and generation gap in Hanif Kureishi's the beddha of suburbia

YUSUF İNCETAŞ MAYIS 2003 HANIF KUREISH'İN VAROŞLARIN BU D ASI' ADLI ESERİNDE SÖMÜRGECİLİK SONRASI GÖÇ EDEBİYATI- HİBRİDLİK, IRK ÇATIŞMALARI VE NESİLLER ARASI UÇURUM Bu tez çalışmasında daha önce kendilerini sömürmüş olan bir ülkeye yaşamaya gelen insanların hibridlik, nesil uçurumu ve ırkçılık gibi konularda yaşadıkları problemleri inceledim. Bunu yapmak için Hanif Kureishi'nin 'Varoşların Budası' isimli eserini kullandım çünkü bütün bunlar kitapta bolca yer alıyordu. Romanın kahramanı Karim Amir sürekli olarak bir kişilik arayışı ile karşı karşıya kalır ve maalesef iyi bir çözüm bulma konusunda çaresizdir. Sahip olduğu çifte kimlik kendisini ne doğduğu Britanya'ya ait kılar ne de ten rengini paylaştığı Pakistanlılara. Dahası, topluma istese de bir türlü adapte olamaz çünkü içinde yaşadığı toplum kendisini özümsememektedir. O İngiltere denilen evdeki 'öteki'dir. Bunu, İngiliz kız arkadaşını ziyarete gittiyinde kızın babası tarafından sırf Pakistanlı diye köpeğin üzerine salınmasıyla bir kez daha hatırlar. Aynı zamanda aktörlük kariyeride iş arkadaşları ve patronunun ırkçı yaklaşımları sebebiyle gölgelenir. Akrabalarından oluşan bir dünyada hayatta kalmayı başarır, bunu ötesinde onu için bir yaşama imkanı yoktur. Evdeyse babasıyla aralarındaki nesil uçurumu babasının Hindistan'da doğup büyümüş olması ve olaylara muhafazakar bir pencereden bakmasından dolayı biraz daha genişler çünkü Karim batının normlarını benimsemiş liberal bir insandır. Sorularının hiçbiri yanıtlanmaz sadece şekil değiştirir. Sonunda, her şeyi olduğu gibi kabul etmeye karar verir ve umutlarını daha iyi yarınlara saklar.
Fransız polisiye romanının tarihsel gelişiminin örneklerle incelenmesi

Fransız polisiye romanının öyküleme yöntemlerini, sınıflandırmasını ve tarihsel gelişimini konu alan tezimin amacı, daha sonra bu konuda veya çalışmamda adı geçen yazarlar ve eserler hakkında yapılacak araştırmalar için bir referans oluşturmaktır. Polisiye romanın genel bir tanıtımını yaparak başladığım tezim, polisiye romanın tarihsel gelişiminin ve bu süreç boyunca üretilen teorilerin daha iyi anlaşılması için öyküleme tekniklerinin incelemesi ile devam eder. Polisiye romanın egemen güçleri yorum yasası, suçun ve soruşturmanın öyküsüne yer veren çift yönlü yapı ve okuyucu ile yazar arasındaki ilişkileri düzenleyen diğer farklı öyküleme yöntemleridir. Bir sonraki bölüm, sorun-roman, kara roman, gerilim romanı gibi başlıkları içeren genel bir sınıflandırmayı ve diğer türlerle polisiye romanın karşılaştırmasını içerir. Dördüncü bölümde, polisiye romanın doğuşu ve yayılması ile birebir ilişkili olan sosyolojik olguların incelenmesi yer alır. Beşinci bölümde, örneklerle beraber polisiye romanın tarihsel gelişimi dönem dönem incelenmiştir. Bu bölümde ele alman tarihsel dönemler XIX. yüzyılda polisiye romanın doğumu, XX. yüzyıl başında yazılan romanları, iki savaş arası sorun-roman, Fransız kara romanı (1945-1968) ve günümüz polisiye türündeki güncel eğilimlerdir. Tezim polisiye romanın öyküleme teknikleri, sınıflandırması ve tarihsel gelişiminin incelenmesiyle elde edilen görüşlerin yer aldığı sonuç bölümüyle sona erer. S. S. Van Dine'in Polisiye romanın yirmi kuralı makalesinin tam metni, polisiye roman ile ilgili küçük bir sözlük ve polisiye roman yazarlarının kısa bir tanıtımı ekte verilmiştir. 86
Filistinli edebiyatçı Cihad er-Recebi'nin 'Len Emute Suden' adlı romanının incelenmesi

Bu çalışmada Filistinli yazar Cihad er-Recebi ve onun 'Len Emute Suden' adlı romanı incelenmiştir. Cihad er-Recebi Filistinli modern roman yazarları arasında önemli yer tutan bir kadın edebiyatçı olup 'Len Emute Suden' adlı romanıyla İslami Arap Edebiyatı Birliği tarafından birincilikle ödüllendirilmiştir. Roman, sosyal içerikli türde kaleme alınmış, İslami edebiyat literatürünün güzel bir örneğidir. Çalışmamız bir giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde yazarın da dahil olduğu İslami edebiyat kavramı hakkında genel bir bilgi verilirken ilk bölümde Filistin edebiyatı merhaleler halinde incelenmiştir. Dönemin kültürel ve siyasi olaylarına dikkat çekilmiştir. İkinci bölümde ise yazarın hayatı ve edebi kişiliği, romanları, kısa hikayeleri, çocuk hikayeleri, senaryoları ve basında çıkan yazıları başlıklar altında ele alınmıştır. Önemli bazı eserlerine kısaca yer verilmiştir. Çalışmamızın üçüncü bölümü ise tezimizin de konusu olan 'Len Emute Suden'in tahlili, şekil ve içerik açısından incelenmesi üzerine ayrılmıştır.
Cumhuriyet Dönemi Türk romanında gazeteci kimlikleri

Gazeteciler, gazetecilik süreçlerinin değişiminde anahtar rolü oynayan kişilerdir. Ancak Türk basın tarihi literatüründe doğrudan gazeteciler üzerine yapılan çalışmalar daha azdır. Oysa, tarihsel dönemler içinde gazeteci kimliklerinin değişiminin izlenmesi, basın tarihindeki tüm değişimi ve dönüşümü kavrama bakımından önem taşımaktadır. Bu tez çalışmasında, Türk romanında gazetecilerin sunumundan hareketle, gazeteci ve gazeteciliğin değişimi izlenmiştir. Basın tarihi çalışmalarında, tarihi belgeler ve anılar dışında, romanlarda sunulan gazetecilerin kim oldukları da büyük önem taşımaktadır. Roman ve gazetenin benzer alanlara ait iki entelektüel etkinlik olması ve Türkiye'de gazetecilik mesleğinin başlangıcından itibaren edebiyat çevreleriyle yakın işbirliğinde bulunması nedeniyle, romanlarda gazetecilerin kim olduğu sorusunun yanıtı önem kazanmaktadır. Bu çalışmada, genel olarak edebiyat alanının, özel olarak da romanların tarihsel ve toplumsal gerçekliği yansıttığından yola çıkılarak, Cumhuriyetten günümüze beş tarihsel dönemde, ana kahramanı gazeteci olan 22 roman değerlendirilmiştir. Bu değerlendirmede gazetecilerin, sosyo-ekonomik ve demografik özellikleri, eğitim durumları, haber anlayışları, siyasal ve ideolojik konumları, gazetecilik mesleğinin toplumsal anlamı, gazetecilerin mesleki doyumları ve etik konulan ele alınmıştır. Yapılan değerlendirmeler sonucunda, ele aldığımız dönemleri anlatan romanlarda gazetecilerin, tarihsel ve toplumsal gerçekliğe ters düşmeyecek şekilde yansıtıldığı görülmektedir. Romanlarda gazeteciliğin, başlangıç yıllarında henüz tam bir gelişmemiş, uzmanlaşmanın az, teknoloji kullanımının düşük ve erkeklerin egemen olduğu bir meslek düzeyinden, ekonomik gücü, uzmanlaşma düzeyi, teknoloji kullanımı gelişmiş ve rekabetin kadın ve mesleki eğitim almış gazetecilerin de katılabilmesine arttığı bir mesleğe dönüştüğü görülmektedir. Bu dönüşüm, 'Babıali' ve 'İkitelli' kıyaslamasında belirginleşmekte ve somutlaşmaktadır. Bu da, tez çalışmamızın 'Türk romanındaki gazetecilerin sunumu, tarihsel dönemler itibarıyla, Türkiye'de gazetecilerin gerçek durumunu yansıtır niteliktedir' şeklindeki varsayımını desteklemektedir. İncelediğimiz romanlar, Cumhuriyetten günümüze gazeteciliğe ilişkin siyasal, ekonomik ve teknolojik dönüşüm ve değişimleri ayrıntılarıyla izlememize olanak sağlamaktadırlar.
History and identity in the Balkan novel

Edebiyat ve tarih disiplinleri arasındaki ayrım çağdaş kuramda sorgulanmaktadır. Bu durum tarihin, postmodernist ve yeni tarihçi perspektifler aracılığıyla sorunsallaştırılmasının bir sonucudur. Bu bağlamda, metinsel ve aynı zamanda benzer anlatım tekniklerine sahip oldukları için tarihin edebiyatla aynı noktada buluşuyor olduğu düşünülmektedir Buna bağlı olarak söz konusu çalışmanın kapsamı çerçevesinde, eserde tarihsel gerçekliklerin kullanılmasının ya da geçmişşe göndermelerde bulunulmasının, yazarın motivasyonuna bağlı olan bir durum olduğu; üstü kapalı anlatım tarzının benimsenmiş olmasından, geçmişş ile şimdi arasında bir bağ kurmaya kadar çeşitlilik gösterebildiği görülecektir. Bütün bunlar göz önüne alındığında, bu çalışmada Ivo Andric'in The Bridge on the Drina ve The Damned Yard isimli eserleri ile birlikte İsmail Kadare'nin The Siege ve The Three-Arched Bridge adlı eserleri belirli açılardan tartışılacaktır; yazıldıkları dönemin politik atmosferi, sahip oldukları tarihsel yönler ve bu tarihsel gerçekliklerin kullanım sebepleri. Ayrıca köprü ve kale ya da duvar metaforları bakımından da inceleneceklerdir. Metinler ağırlıklı olarak 'tarihe' dayanmaktadır. Bu sebeple, 'geleneksel anlamda birer tarihsel roman' olarak değerlendirilmedikleri için, söz konusu eserlerin bu açıdan değil de ağırlıklı olarak postmodern perspektiften ve bilhassa da tarihsel üstkurmaca yaklaşımıyla incelenmeleri gerekmektedir.