turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Van-Bitlis yöresi XII-XV. yüzyıl mezar taşlarının İslam öncesi Orta Asya Türk mezar taşları ile bağlantıları

Bugünkü anlam ve biçimiyle Orta Asya'daki ilk Türk mezar taşı örneklerini, Türklerin Orta Asya'da İslamiyet'i yaygın olarak kabul ettiği IX. yüzyıla bağlamak mümkündür. Ancak IX. yüzyıl ve sonrasındaki Türk mezar taşlarının öncüsü olan dikitleri de göz ardı etmemek gerekir. Proto-Türk ve Hunlar dönemi itibarıyla kurgan / mezar başlarına taş dikme geleneğinin olduğu bilinmektedir. Bu gelenek Göktürk ve Uygurlar döneminde de devam ettirilmiştir. Bu dikitler mezar / kurgan başlarına dikilmiş olmalarından dolayı da mezar taşı zümresinden sayılmaktadırlar. Çok geniş bir coğrafi alana yayılan ve M. Ö 1000'li yıllara kadar dayanan Türk mezar taşlarının oluşumu, çeşitlenmesi ve gelişmesine bakıldığında bir takım tabii veya farklı kültür ve inançların dış etkisinde kalması sonucunda form, simgesel anlam ve içerik bakımından farklı şekillere bürünmüş oldukları görülmektedir. Farklı şekillere bürünme, orijinalliğinin korunduğu anlamını taşımaktadır ve bu da her bir dönem mezar taşları üzerindeki bozkır kültürüne dayanan hayvan üslubunun yoğun örneklerinden anlaşılmaktadır. Erken devir Orta Asya örneklerinin Van-Bitlis yöresi mezar taşlarına yansımasına bakıldığında, biçim, tezyin ve anlam açısından İslam'la uyumlu hale getirilmeye çalışıldığı görülmektedir. Eski özellikleri doğrudan vermek yerine İslamiyet'in etkisiyle de dolaylı anlatım tercih edilmiştir. Bütün bu sözü edilen hususlar göstermektedir ki, erken dönem Orta Asya ile Van-Bitlis yöresi mezar taşları ve mezar taşı fonksiyonundaki dikitlerin devir ve türleri ile bunların üzerindeki tezyin unsurlarının anlamlarına ve işleniş biçimine bakıldığında, bunların zaman içersinde bazı farklılıklara bürünmüş olmalarına rağmen hep birbiriyle bağlantılı oldukları görülmektedir.
Nahçivan Karabağlar külliyesinin Türk sanatındaki yeri

Bu çalışma, Orta Asya Türk kültüründen günümüze anıt mezarların; din, coğrafya, sosyal yapıya bağlı olarak değişimleri göstermekle beraber Türklerde var olan anıt mezar anlayışının mimari değişimini göstermektedir. Çalışmamın içeriğinde değişimin itici unsurları üzerinde durulmakta ve Nahcivan'da bulunan Karabağlar Külliyesinden önceki ve sonraki yıllarda anıt mezar anlayışını ve mimari değişimini ortaya koymaktadır. Nahcivan'ın Coğrafi Durumu, Türk sanatında Kümbet Mimarisinin Gelişimi ve Karabağlar Külliyesinin olmak üzere üç ana başlık altında incelenen bu çalışma Hun Türklerinden Osmanlı Devletine kadar olan oldukça geniş bir zaman dilimi içerisinde değerlendirilmiştir. Birinci bölümde Karabağlar Külliyesinin bulunduğu Nahcivan'ın tarihi ve coğrafyası hakkında bilgi verilmiş ikinci bölümde ise Türklerde var olan anıt mezar anlayışının mimari özellikleri ve Türklerin tarihte kurmuş oldukları devletlerdeki anıt mezat anlayışları, mimari açıdan değerlendirilmiştir. Çalışmamın son bölümünde ise Karabağlar külliyesi ile ilgili; tarihi mimari ve süsleme özellikleriyle ilgili geniş bilgiler ile birlikte; bölgeye giderek çekmiş olduğum fotoğraflarla da desteklediğim çalışmam yer almaktadır.
Bayburt'ta Türk dönemi su mimarisi

Bayburt ve çevresi, Doğu Anadolu ile Karadeniz'i birbirine bağlayan önemli bir kavşak noktasıdır. Ayrıca Bayburt, Çin'den başlayıp, Anadolu, Akdeniz ve Avrupa'ya kadar uzanan tarihi İpek Yolu üzerinde önemli bir şehir konumundadır. 'Bayburt'ta Türk Dönemi Su Mimarisi' adlı bu çalışmada, 16 çeşme, 5 hamam, 5 köprü örneği incelenmiştir. 16 çeşmeden 8 örnek Bayburt kent merkezinde, 8 örnek ise Bayburt köylerinde konumlandırılmıştır. Çeşmelerin tamamı sokak çeşmesi niteliğindedir. Kitabesi bulunan ve kitabesi olmayıp tarihlendirmesi yapılan eserlerden 9 örnek XIX. yüzyılda, 5 örnek XX. yüzyılda inşa edilmiştir. 2 örnek ise günümüze erişememiştir. Bayburt şehrinde 5 hamam inşa edilmiştir. Hamamlardan 4 örnek şehir merkezinde bulunurken, 1 örnek Pulur Köyünde bulunmaktadır. Hamamlardan 1 örnek XVI. yüzyıl. öncesi, 2 örnek XVI. Yüzyılda, 1 örnek XVII. yüzyılın ilk yarısında, 1 örnek ise XVIII. yüzyılın sonu veya XIX. yüzyılın başlarında inşa edilmiştir. Eserlerden 3 örnek günümüze ulaşmıştır. Tek hamam şeklinde inşa edilen eserlerden 4 örnek haçvari dört eyvanlı ve köşe halvetli tipte inşa edilmiştir. 1 örnek ise yıldızvari plan tipine sahiptir. Bayburt şehrinde 5 köprü örneği inşa edilmiştir. Günümüzde mevcut olan yapıların tamamı köylerde yer almaktadır. 4 köprü örneği günümüze ulaşmıştır. 4 köprüden en erken tarihlisi XIII. yüzyılda, en geç tarihli ise XIX. yüzyıl da inşa edilmiştir. 3 örnek düz ve 1 örnek ise eğimli tabliyeye sahiptir. 2 örnek iki kemer gözlü, 2 örnek tek kemer gözlü inşa edilmiştir. Bayburt bölgesinde mimari yapılarda düzgün kesme taş malzeme kullanılmıştır. Süsleme programına sahip eserlerde bitkisel, geometrik ve nesneli süsleme görülmektedir.
İznik çini fırınları kazısı'nda bulunan figürlü seramiklerin değerlendirilmesi

İznik Çini Fırınları Kazısı'nda Bulunan Figürlü Seramiklerin Değerlendirilmesiİznik, Marmara Bölgesi'nde, Bursa iline bağlı, surlarla çevrili bir kent olup Roma, Bizans ve Osmanlı çağı anıtları ile önemli bir çini-seramik üretim merkezi olarak tanınmaktadır. Özellikle 16. yüzyılda çini ve seramikleriyle dönemin dünyasında tanınmış olan İznik, 17. yüzyıl sonlarından itibaren eski önemini kaybetmeye başlamıştır. İznik Kazıları'nda ele geçen ve o zamana kadar Milet İşi, Haliç İşi, Rodos İşi gibi isim-lerle tasnif ve tarif edilmeye çalışılan Osmanlı seramik ve çinilerinin asıl ve önemli üretim merkezinin İznik olduğu, bozuk-yanık parçalar, yarı mamul fragmanlar yanında, içi doluyken çökmüş durumda bulunan fırın kalıntılarıyla bilim çevrelerine kanıtlanmıştır. İznik çiniciliğinde bitkisel bezeme ağırlıklı olmakla birlikte figür açısından da oldukça zengin örnekle karşılaşılır. Bu çalışmada İznik Çini Fırınları Kazısı'nda 1981- 1995 yılları arasında ele geçen figürlü malzeme değerlendirilmiştir. Söz konusu süre içinde bulunan tüm figürlü malzeme, dönem, malzeme ve form ayrımı yapılmaksızın çalışmaya dahil edilmiştir. Değerlendirme sonuçları grafiklerle desteklenmiştir. Kamulaştırmalarla genişleyerek devam eden İznik Çini Fırınları Kazısı'nın yeni bulguları İznik Çiniciliği hakkındaki bilgileri zaman içinde daha da zenginleştirecektir.
Antik Çağ'dan günümüze Türkiye'de sinagog mimarisi

Antik Çağdan Günümüze Türkiye'de Sinagog Mimarisi başlıklı Yüksek Lisans tez çalışmamız dahilinde 13 değişik ilde toplam 49 yapı incelenmiş, plan-kroki ve fotoğraflarla belgeleme çalışması yapılmıştır. Bu yapıların bir kısmı halen ibadete açıktır. Bir grup metruk ve harabe halindedir. Diğerleri ise işlev değiştirmiş ve işyeri olarak kullanılmaktadır. İncelediğimiz yapıların dördü Geç Antik/Erken Bizans Dönemine, büyük çoğunluğu Geç Osmanlı Dönemine tarihlenmektedir. Cumhuriyet Dönemine örnek teşkil etmesi amacıyla dört yapı kataloga dahil edilmiştir. Yapılan çalışma sonucu, erişilebilen örnekler dahilinde Türkiye sinagogları için bir plan tipolojisi önerilmiştir. Tipolojimize göre Türkiye'deki yapıları basit dörtgen mekanlar, bazilikalar ve merkezi planlılar olarak üç ana gruba ayırdık. Ayrıca bu grupları da üst Örtüleri ve ehalin konumuna göre alt gruplara ayırdık. Örneklerimiz arasında Bursa sinagogları hem teva biçimleri hem de iki tevali şemalarıyla üniktir; bazilika plan şeması Antik Çağdan 20. yüzyıla kadar sevilerek kullanılmıştır; merkezi plan şeması ise çeşitli varyasyonlarla varlığını sürdürmüştür.
İtalya basınında Sultan II. Abdülhamid Dönemi Osmanlı imgesi

Yüzyıllardır iletişim ve etkileşim halinde olan Türkler ve İtalyanlar, Osmanlı İmparatorluğu döneminde de bu ilişkilerini sürdürmüş; imparatorluğun modernleşme sürecinde olduğu 19. yüzyıl, iki ülke arasındaki iletişim anlamında oldukça hareketli geçmişştir. Türklerin Batı, İtalyanların ise Doğu ilgisi ve merakı devletlerin karşılıklı olarak yaşadıkları coğrafyalara ve halklara sosyal, kültürel, siyasi, ekonomik ve dini nedenlerden dolayı yakından ilgi göstermelerine sebep olmuş, bu ilginin bir sonucu olarak iki ülkenin birbirlerine ait farklı nitelikte kültürel üretimleri hayata geçmişştir. Bu tezin amacı söz konusu kültürel üretimlerden biri olan İtalya basınındaki haber görselleri üzerinden, Sultan II. Abdülhamid dönemi Osmanlı İmparatorluğu imgesinin nasıl kullanıldığı ve Osmanlı/Türk imajının bu imgeler üzerinden nasıl oluşturulduğunu ortaya koymaktır. Araştırma, İtalya'nın siyasi birliğini sağladığı dönemle Sultan II. Abdülhamid'in tahtta kaldığı süre olan 1876- 1909 tarihlerini kapsayacak şekilde sınırlandırılmış ve İtalya basını tarafından üretilen tüm yayınları içerecek şekilde İtalya'nın Roma şehrinde gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri olarak elde edilen görseller konularına göre sınıflandırılmış, konu başlıkları çerçevesinde retorik analizi yöntemi ile ele alınmış, içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Verilerden elde edilen bulgular görsellerin biçimsel özellikleri üzerinden değerlendirilmiş; enformatif, dezenformatif ya da manipülatif nitelikleri sorgulanmıştır. İçerik çözümlemesi sonucunda ise Batı toplumlarının sahip olduğu oryantalist bakış açısı ile benzerlikler ve farklılıklar ortaya konmuştur. Söz konusu görseller üzerinden yaratılan imaj oryantalist bakış açısını besleyen ancak aynı zamanda dönemin Osmanlı toplumu ve kültürü hakkında da detaylı bilgi verip tanıtan bir nitelik taşımaktadır.
İstanbul Beyoğlu'nda bir Latin Katolik müessesesi: Santa Maria draperis

Fransisken rahiplerin İstanbul'daki izleri 1220 yılına dek uzanmaktadır. Fransiskenlerin ilk kiliseleri İstanbul'un surları içerisinde Sant'Antonio dei Cipressi ismini taşıyordu ve Bizans imparatorların himayesi altındaydı. 1453'te İstanbul'un fethi sırasında rahipler şehrin savunmasında yer aldıkları için fetihten öldürüldüler ya da esir edildiler ve kilise ortadan kaldırıldı. Bir asırdan fazla izbe yerlerde ayin yapmak zorunda kalan rahiplere 1585 yılında Madam Clara Bertola adında Cenevizli dul bir kadın bir kilise ve bitişiğinde bir ev bağışladı. Bu kilisenin içinde Bizans devrinden kalma bir Meryem ikonası bulunmaktaydı. Bağışı yapan Madam Clara Bertola, kilisenin ailesinin soyadı, 'Draperis' adınıtaşımasını istemişti. Ancak bu kilise 1660 yangınında ortadan kalkmış daha sonra 1662 yılında tekrar inşa edilmiştir. Fakat 1662'de inşa edilen kilise izin alınmadan yapıldığı için tekrar yıkılmış ve arazisi satılmıştır. Yıkılan bu kilise Galata'da günümüzde Mumhane olarak anılan bölgede denize yakın bir noktada yer almaktaydı. Yersiz kalan rahipler hayırseverlerin yardımları sayesinde 1678 yılında Pera'da Dörtyol olarak adlandırılan yerde bir arazi satınalmışlar ve kilise şu an bulunduğu yere taşınmıştır. Kilise toplamda 5 yangın geçirmiş ve kilisenin en eski eseri olan Meryem ikonası tüm bu yangınlardan kurtarılmıştır. Şu anki mevcut Santa Maria Kilisesi 1769 yılına tarihlenmektedir; ancak en son 1874 yılında Ludovico Seefelder isiminde Avusturyalı bir mimar tarafından baştan aşağı yenilenmiştir. Uzun sene Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun himayesinde kalmış, en son 1919 yılında tüm müesseseleriyle beraber İtalya Devleti'ne devrolmuştur. Yapı hem mimarisi hem de iç mekanda barındırdığı sanat eserleriyle dönemler üstü bir karakter göstermektedir. Ancak ağırlıklı olarak 19. yüzyılın Osmanlı ortamına aktarılmış olan özellikleri ön plandadır.
Baltık mimarisi etkisinde Kars

Kars ve Batum şehirleri kuruluşlarından itibaren birçok kültüre ev sahipliği yapan derin bir geçmişşe sahiptir. Süreç içerisinde görülen gelişim şehirlerin kuruluşunda, dokusunda ve mimarisinde çeşitliliğe sebep olmuştur. Özellikle 1877- 1878 Osmanlı-Rus savaşı sonrasında her iki şehrinde Rus işgalinde kalmasıyla yeni bir oluşum süreci başlamıştır. Askeri ihtiyaçlar doğrultusunda idari, askeri ve dini alanda gerçekleştirilen imar planında eski yerleşim yerleri olduğu gibi bırakılmış, ızgara plan sistemi kullanılarak yeni yerleşim birimleri oluşturulmuştur. Tezin konusunu oluşturan Kars ve Batum şehirlerinde Rus işgali süresince uygulanan Baltık mimari üslubunun şehirde yarattığı yeni düzen ve mimari planlama incelenmiştir. Uygulanan bu mimari planlamada cephe tasarımları, girişler, pencereler, konsollar ve alınlıklar gibi mimari elemanların benzerlikleri, farklılıkları 19. ve 20. yüzyıl Batılılaşma dönemi içerisinde değerlendirilip üslup özellikleri analiz edilmeye çalışılmıştır. Batılılaşma döneminde yabancı mimarlar tarafından İstanbul'a getirilen, oradan da Anadolu'ya yayılan Neoklasik, Neobarok, Neorönesans, Art Nouveau gibi batılı Eklektik üsluplardan oluşan cephe tasarımlarının yansımaları Kars ve Batum şehirlerinde yer alan yapıların cephelerinde izlenmiştir.
Divriği ve çevresindeki kültür varlıkları

Günümüzde Sivas'a bağlı bir ilçe olan Divriği, Türk hakimiyetinden önce bile sınır boyunda stratejik bir öneme sahip olmuştur. İlçe, Bizans ve Memluklular arasındaki mücadelelerde uç bölge olarak karşımıza çıkmaktadır. Divriği'de Paulikian mezhebi, Müslümanlar tarafından desteklenmek suretiyle, bir dönemin hakim gücü haline gelmiştir. Sultan Alp Arslan'ın Malazgirt Zaferi sonrası Anadolu'yu Türklere yeni bir yurtluk olarak tahsis etmesiyle, Divriği ve civarı da Mengücekliler tarafından fethedilmiştir. Sanat tarihimiz açısından Divriği'nin önemi de, bu noktada başlamaktadır. Mengücekli emiri Ahmed Şah tarafından yaptırılan Ulu Camii ve Darüşşifası sayesinde bu küçük kent, günümüzde dünya çapında haklı bir üne ulaşmıştır. Yapı, yerli ve yabancı birçok araştırmacı tarafından değerlendirilmiştir. Planıyla, mimarisiyle ve özellikle de taç kapılarındaki süslemesiyle sayısız bilimsel makale ve kitaba konu olmuştur. Divriği, bir taraftan Ulu Camii sayesinde dünyaca tanınır hale gelirken, diğer taraftan da ilçedeki diğer kültür varlıklarının incelenmesi konusunda bir hayli ihmal edilmiştir. Öyle ki son yıllardaki birkaç çalışma dışında hiçbir bilimsel çalışma maalesef yapılmamıştır. Bu araştırmalarda monografik incelemeler söz konusu ise de derli toplu bir çalışma yapılmamıştır. Yukarıda izah etmeye çalıştığımız eksikliği ortadan kaldırmak ve Divriği'deki ecdat yadigarı tarihi eserleri bilimsel bir yaklaşımla değerlendirmek için, bu tez çalışması meydana getirilmiştir. Çoğunlukla orijinalliklerini kaybetmiş olan cami ve mescitler, büyük bir kısmı Mengücekli dönemi eseri olan türbeler, hanlar, hamamlar, köprüler ve geç dönem örnekleri olarak çeşmeler de bu tezde değerlendirmeye aldığımız başlıklardır.
Trabzon'un Hayrat, Of ve Sürmene ilçelerindeki köy camileri

Bu çalışmamızda, Trabzon ili Hayrat, Of ve Sürmene ilçelerindeki köy camileri konu edilmiştir. Bölgedeki tüm yapılarda olduğu gibi çalışmamızı oluşturan yapılar da kareye yakın dikdörtgen bir alan üzerine oturmuştur. Arazi koşullarından dolayı yapıların giriş kısmı farklılık göstermektedir. İncelemiş olduğumuz yapılarda bir ya da iki katlı son cemaat yeri ile mahfil kısımları da mevcuttur. Ancak araştırmamızdaki yapılardan biri olan Kaban mescidi, mescit yapısı olduğunda dolayı farklılık gösterir. Camilerde yapı malzemesi olarak sade ahşap ya da ahşap ve taş karma malzeme, teknik olarak ise çantı tekniği kullanılmıştır. İncelemiş olduğumuz yapılardaki süsleme unsurlarını ise genelde ahşap oyma tekniğiyle yapılmış bitkisel ve geometrik süslemeler oluştururken, bunun yanında yağlı boya ve kök boya ile yapılmış yine bitkisel ve geometrik süslemeler de bulunmaktadır. Doğu Karadeniz bölgesinde yer alan bu yapılar gerek plan-tasvir, gerekse malzeme-teknik ve süsleme özellikleri ile ahşap cami geleneğinin önemli temsilcileri durumundadır.
1990 sonrası Türkiye'deki küratöryal pratiklerin gelişimi

1980'lerde Türkiye'de uygulanan neo-liberal politikalar süreç içerisinde sanat piyasasının uluslararası piyasaya eklemlenmesine yol açmış, aynı zamanda ilk bienallerle birlikte sanatta kurumsallaşmanın temellerinin atılmasına vesile olmuştur. 1990'lara gelindiğinde ise Postmodernizm tartışmaları sanatın bilgisinde ve malzemesindeki dönüşümlere kapı aralamıştır. Bu durum, küratöryal pratiklerin ortaya çıkmasıyla eş zamanlı gerçekleşmiştir ve sanat ortamına hareket kazandırmıştır. Küratöryal pratiklerin görünür olmasıyla birlikte hareketlenen sanat ortamına, 2000'lerde ortaya çıkan özel müze, banka/şirket galerileri ve sanat platformları gibi kurumlar birer cevap olmuş, Türkiye'de sanat gerçek anlamıyla bu dönemde kurumsallaşmıştır. Bu durum aynı zamanda küratörlerin serbest küratörlük faaliyetlerinin yanı sıra kurumsal alanda da çalışmalar yürütmesine yol açmış ya da diğer bir değişle, sanat ortamının belirleyicisinin kurumsal küratörlere geçtiği yeni bir döneme kapı aralamıştır.
İstanbul'da batılılaşma etkisindeki Osmanlı kagir sarayların bahçe kapıları

Bu tezin amacı Türk Mimarisi'nde taç kapı gelişimini Saray Mimarisi çerçevesinde ele almak ve taç kapıların geçirdiği değişimlerin Batılılaşma Dönemi Osmanlı Mimarisi'ndeki durumuna vurgu yapmaktır. Bu amaç çerçevesinde Osmanlı Devleti'nin Batılılaşma sürecinde geçirdiği sosyal, kültürel ve sanatsal değişim dönemler halinde ele alınarak anlatılmıştır. Orta Asya'da kurulan ilk Türk Devletleri'nden başlanarak, İlk Türk İslam Devletleri'nin saray mimarileri üzerinde durulmuş, bu devletler tarafından ortaya konulan kapılar tanıtılmıştır. Türklerin Anadolu'ya göçleri ile Anadolu'da kurulan Türk Devletleri'nin saray yapıları ile Orta Asya Saray Mimarisi karşılaştırılmıştır. Osmanlı Mimarisi'nin ilk dönemlerinde ortaya konulan saray yapıları tanıtılmış bu yapıların Anadolu'da yapılan İlk Türk Sarayları ile bağlantısı ortaya konulmuştur. Saray mimarisi açısından incelenen bu yapıların taç kapıları, yapılardaki konumları, işlevleri ve mimari özellikleri açısından incelenmiştir. Osmanlı Devleti'nin Klasik Dönem Saraylarının bünyelerinde bulunan taç kapılar araştırılmış ve konumuz ile ilgili taç kapılara değinilmiştir. Batı Mimari'sinde ortaya konulan zafer takları üzerinde durulmuştur. Zafer taklarının özellikle Dolmabahçe Sarayı Hazine Kapısı ile benzerlikleri belirtilmiştir. Kapıların Avrupa'da özellikle Fransa, Almanya ve Avusturya gibi ülkelerdeki çağdaşları tespit edilmeye çalışılmış benzer ve farklı yönleri sunulmaya çalışılmıştır. Kapıların üzerinde bulunan bezeme programı, plan özellikleri ve boyutları incelenmiştir. Çalışmamız sonucunda Osmanlı Devleti'nde görülen Batılılaşma sürecinin Saray Mimarisi'ni yoğun bir şekilde etkilediği görülmüştür. Saray yapılarında yer verilen taç kapıların bu değişimi ve etkileşimi yansıtan önemli yapısall birimler olduğu ve Batılılaşma Dönemi Osmanlı Mimarisi'nde görülen Batlı üslupların taç kapılar üzerinde yapıldıkları dönemin üslup özellikleri ile uygulandığı görülmüştür.
Samsun ve çevresi işlemelerinin geleneksel Türk-İslam işleme sanatındaki yeri

Türk isleme sanatının Türklerin yasamında geçmişsten günümüze kadar uzanan köklü ve önemli bir geçmişsi vardır. Yüzyıllar boyu ihtiyaçlar, kültürel etkilesimler, sosyal yasamlar ve bireysel faktörler gibi birçok etmenden etkilenerek isleme bugünkü seklini almıstır. Hiçbir seyduragan olmadıgı gibi isleme sanatı da duragan degildir. Günümüze kadar zenginleserekgelen el islemeleri her ne kadar hala önem arz etse de teknolojinin gelismesi, sürekli ilerlemesi ve bir takım sosyo-ekonomik nedenlerle hızlı bir tüketim potansiyeline sahip insanlar tarafından özgünlük, teknik, estetik gibi yönlerde olumsuz etkilenmistir. Bu arastırmadaki amacımız Samsun ve çevresi islemelerinin genel özelliklerini belirlemek ve inanç da dahil olmak üzere islemelere etki eden etmenleri ve etki derecelerini ortaya koymaktır. Arastırmada ele alınan 34 adet isleme örnegiyle Samsun islemeleri hakkında genel bir fikir edinilmeye çalısılmıstır. Yaptıgımız bu arastırmada Samsun islemeleri ele alınmıs ve bunlarıntarih, boyut, onarım durumu, kullanılan gereçler, teknikler, renkler, konular ve kompozisyon özellikleri incelenmistir. Ortaya çıkan sonuçlar tablolar halinde degerlendirilmistir. nceleme giris, iki bölüm, sonuç, kaynakça ve eklerden olusmaktadır. Giriste Samsun tarihi, isleme tarihi, Türk isleme tarihi, slam sanatı ve isleme ile islemeyi etkileyen etmenler yer almaktadır. Birinci bölümde ise Samsun ve çevresinden toplanan isleme örneklerinin her biri, bir genel, bir detay olmak üzere iki fotografla ortaya konulmustur. Bunların tarihi, boyutu, onarım durumu, kullanılan gereçler, teknikler, renkler, konular, kompozisyon özellikleri belirtilmistir. Son bölümde ise arastırma ile varılan sonuç kaleme alınmıs ve gerekli öneriler sunulmustur. Bu bölümün sonunda kaynakçayı takiben ikinci bölümde yer alan detay fotograflarınınçizimleri de ekler kısmında bulunmaktadır. Çalısmamızın sonunda Samsun'daki islemeler, kullanılan gereç, teknik, renk, konu ve kompozisyon özellikleriyle tespit ve tescil edilmistir. nancın diger birçok alanda olduğu gibiislemelerde de etkili olduğu sonucuna ulasılmıstır. El islemelerinden gelecekte de istifade edilebilmesi için bu ürünlerin belgelendirilip, motiflerinin kayda geçirilip saklanması önem arz etmektedir. El islemeleri olagan akısına bırakılmamalı, bu konuda bilimsel çalısmalaryapılıp düzenli bir tespit ve takip saglanmalıdır. Bu çalısma ile Samsun ve çevresi islemeleri hakkında genel bir fikir ortaya konulmus olup bundan sonra yapılacak diger arastırmalara kaynaklık edebilecek bir altyapı olusturulmustur.
Çağdaş Dönem İran görsel sanatı ve sanatçıları (İran İslam Devriminden günümüze 1978-2016)

'Çağdaş Dönem İran Görsel Sanatı ve Sanatçıları (İran İslam Devrimi'nden Günümüze 1978 -2016)' isimli bu tezde; siyasi ve içtimai alanlardaki büyük olaylar da dikkate alınarak tarihsel sınırlarının çizildiği bazı evrelerde, İran görsel sanatında ne gibi değişikliklerin yaşandığı ele alınıp neticede bu sanat sahasının günümüzde nasıl bir yola girdiği incelenmiştir. İncelemeler sonucunda anlaşılmıştır ki, son 38 yıl öncesinde Orta Doğu ve bu coğrafyadaki ülkeler arasında özellikle İran, sanat sahasında kuvvetli bir Batı tesiri altında kalmıştır. İran İslam Devrimi (1978) ile başlattığımız son 38 yılda ise, sanat çevrelerinde söz konusu bu Batı tesirine karşı bir takım tepkiler ortaya çıkmıştır. Bu tepkileri; Batı sanatının göz ardı edilerek milli veya yerel bir sanatın kabul edilmesi gerektiğinin savunulduğu Direniş, hem Batı sanatındaki üslupların hem de milli sanat geleneklerinin benimsenip bunların dengeli bir şekilde eserlerde yansıtılmasının gerektiğinin savunulduğu Karışım ve neticede postmodern sanat dediğimiz Batı sanatının tamamen kabul edildiği Kabullenme olarak sıralayabiliriz. Postmodern sanat veya diğer bir ifadeyle küresel sanat aslında Batı sanatının ön plana çıkarılıp dünyadaki diğer bölgelerde hakim kılınmaya çalışıldığı sanattır. Her ne kadar bu sanat çerçevesinde, diğer bütün kıt'a ve bu kıt'alardaki ülkelerin sanatının da yer aldığı ve bu anlamda ortaya çıkan sanatın Dünya ülkelerinin ortak sanatı olduğu sloganı yapılsa da yine de incelemeler sonucunda söz konusu sanatın esasen Batı'ya ait olduğu ortaya konulmuştur.