turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Mehmet Eroğlu'nun fay kırığı üçlemesi ve 9,75 santimetrekare romanlarında varoluşçuluk

Teknolojideki ilerlemeler dolayısıyla sanayinin gelişmesi sonucu ortaya çıkan modernizm, biz insanoğlunu makineleşme karşısında sürekli olarak güç kaybına uğratır. İnsanoğlu ile makineleşme arasındaki bu savaş günümüze kadar devam eder. Bahsi edilen savaş neticesinde insanoğlu, kalabalıklar içerisinde kendine yer edinmede yani kendini tanımlamada sıkıntılar yaşar. Öyle ki birey, yokluğa sürüklenir, yalnızlık ve yabancılık çekerek toplumdan soyutlanmaya başlar. 19. yüzyıl'ın ortalarında savaş ve ölüm gibi olumsuzluklarla meydana gelen toplumsal yıkımlar da bu bireyselliğe geçişi destekler. Özellikle II. Dünya Savaşı'ndan sonra Avrupa'da birçok akım ortaya çıkar. Bu akımlardan bir tanesi de araştırma konumuz olan varoluşçuluk akımıdır. Varoluşçuluğun yayılma alanının genişliği göz önüne alındığında yalnızca felsefe sahasında değil, edebiyatta da etkili olan birtakım olduğu söylenebilir. Bu akım, Avrupa edebiyatında önemli temsilcilere sahiptir. Türk edebiyatında da varoluşçu akımdan etkilenen yazarlar da yok değildir. Bu yazarlar arasında incelenmesi gerektiğini düşündüğümüz isimlerden birisi Mehmet Eroğlu'dur. Bu çalışmada Eroğlu'nun dört romanı -'Fay Kırığı I: Mehmet', 'Fay Kırığı II: Emine', 'Fay Kırığı III: Rojin', '9,75 Santimetrekare'- varoluşçu felsefe kapsamında analiz edilmiştir. Ayrıca yapılan çalışmada romanların yazıldığı dönemde Türkiye'de yaşanan kutuplaşmalar sonucu çıkan çatışmaların ortasında mücadele eden başkahramanların kimlik ve aidiyet sorunundan doğan yalnızlık ve yabancılığa sürüklenişini gözlemlemek amaçlanmıştır.
15. yy. şairi Çakerİ'nin Yusuf u Züleyha'sı: Metin-inceleme

Bu yüksek lisans tezinin konusu, 15. yy. şairlerinden Çakeri'nin Yusuf u Züleyha'sının çevriyazıya aktarılması ve muhteva yönünden incelenmesidir. Tezin giriş bölümünde, Yusuf u Züleyha'nın çevriyazısı hazırlandıktan sonra yapılan incelemeye göre, eserin yazıldığı dönem ve Türk edebiyatı tarihindeki yeri tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmamız giriş ve dört bölümünden oluşmaktadır. Giriş bölümünde Çakeri'nin hayatı, sanatı ve eserleri hakkında bilgi verilerek Yusuf u Züleyha hikayesinin kaynakları ve ortaya çıkışı üzerinde durulmuştur. 1. bölümde Yusuf u Züleyha mesnevisi muhteva yönünden incelenerek tanıtılmıştır. Bu bölümde, hikayenin konusu, kahramanları, hikayedeki mekan, zaman unsurları ve motifler üzerinde durulmuştur. 2. bölümde Yusuf u Züleyha şekil yönünden incelenmiştir. Bu inceleme nazım şekli, kafiye, imla hususiyetleri, dil ve üslup başlıkları altında yapılmıştır. bölümde Çakeri'nin Yusuf u Züleyha'sı ile Molla Cami'nin Yusuf u Züleyha'sı şekil, vezin ve vak'a yönünden mukayese edilmiş, ayrıca Çakeri'nin tercümesinin tespit edilen dikkat çekici özellikleri ortaya konulmuştur. Yapılan mukayeseye göre Çakeri'nin eserinin Cami'nin Yusuf u Züleyha'sından tercüme edildiği tespit edilmiştir. 4. bölümde ise Yusuf u Züleyha'nın çevriyazıya aktarılan metnine yer verilmiştir. Sonuç kısmında Çakeri'nin Yusuf u Züleyha'sının tercüme edilen eser ile benzer ve farklı olan yönleri, Çakeri'nin bu eserinin Türk edebiyatında yazılan aynı konulu eserler arasındaki yeri belirtilmiştir.
Satire in den Werken von Şinasi Dikmen und Osman Engin

Bu çalışmada Almanya'da yaşayan Türk asıllı yazarlardan olan Şinasi Dikmen ve Osman Enginin eserlerinde görülen hiciv sanatı konu edilmiştir. Her iki yazar da Almanya'da yaşamakta ve eserlerini Alman dilinde yazmaktalar. Hiciv gibi çok önemli ve zor sayılabilecek bir sanatı, kendilerine yabancı olan bir dilde nasıl uyguladıkları ön planda tutulmakla birlikte, ele aldıkları konular üzerine bir çalışma yapılmıştır. Genel hatlarıyla Almanların hangi koşullardan ötürü yabancı işçi alımını başlattıklarını ve Türklerin Almanya'ya neden sebep göç ettikleri hususunda bilgilendirmeler yapılmıştır. Ayrıca bu göç sürecinin ortaya çıkardığı sosyo - kültürel manzarada, bu çalışmanın içerisinde konu edilmiştir. Göçmenlerin içinde bulundukları bu yeni yaşam alanı, yaşadıkları sorunların ve de yeni yaşam koşulları irdelenmiş ve bu oluşumun edebiyata nasıl yansıdığından bahsedilmiştir. Yazarların çeşitli alanlarda ortaya koydukları eserlerde nelerden esinlendikleri ve bu konuları eserlerine nasıl yansıttıkları da irdelenmiştir. Öncellikli olarak Şinasi Dikmen ve Osman Engin'inin eserlerinde özellikle hiciv sanatını dikkate alarak inceleme yapılmıştır. Bu önemli yazın türünü farklı bir toplumun üyeleri haline gelmiş yabancı uyruklu insanların, kendilerine yabancı bir dilde ne denli ustaca yansıttıkları gözler önüne serilmiştir. Yazarların belli başlı eserleri tek tek incelenerek, konu edilen temalar irdelenmiştir ve yapılan alıntılarla desteklenerek çalışmaya yansıtılmıştır.
Aḥval-i Ḳıyamet

Kıyamet günü ve kıyamet alametleri her zaman için insanoğlunu meraklandıran bir konu olmuştur. A val-i ıyamet metinlerinin asırlardır insan zihnini meşgul eden kıyamet konusuna Kur an ı tanık göstererek cevap vermesi de bu merakı bir nebze de olsa yatıştırmıştır. Minyatürlü A val-i ıyamet yazmasının Berlin nüshasını Türkiye Türkçesine çevirerek modern insanın kıyamet konusunda aydınlanmasına yardımcı olmayı amaçladık. Bu çalışmanın bu bakımdan önemli olduğunu düşünüyoruz.
Cemil Kavukçu öykücülüğünde kent, taşra ve modernlik

Sözlü kültürden yazılı kültüre geçiş sürecinde yaşanan değişimler edebiyatta da kendini göstermiş, yeni söylem biçimleri ortaya çıkmıştır. Kısa öykü türü de yazılı kültürün üst basamaklarından birini oluşturur. Kısa öykünün doğuşunda modernleşmenin oynadığı rol, toplumsal yapıyla edebiyat arasındaki yakın ilişkinin güçlü kanıtlarından biridir. Nitekim, Türk edebiyatında öykü alanındaki ilk ürünler, toplumun bir modernleşme sürecine girdiği Tanzimat döneminde verilmiştir. Tanzimat'tan günümüze öykü türünde birçok yapıt üretilmiş, 1990'lar ise öykü dergilerinin de yayımlanmaya başlamasıyla türe gösterilen ilginin büyük ölçüde arttığı yıllar olmuştur. Cemil Kavukçu 1980'lerden bu yana öyküleri yayımlanan bir yazar olmasına karşın, özellikle 1990'lann ikinci yansında edebiyat ortamında önemli bir yer edinmiştir. Yazarın Bilinen Bir Sokakta Kaybolmak (1997), Dört Duvar Beş Pencere (1999), Gemiler deAğlarmış (2001), Pazar Güneşi (1983), Temmuz Suçlu (1990), Uzak Noktalara Doğru (1995) ve Yalnız Uyuyanlar İçin (1996) başlıklı öykü kitaplarının yanı sıra Dönüş (1998) adlı bir romanı yayımlanmıştır. Kentlinin ve taşralının modernlik karşısındaki konumu Kavukçu'nun öykülerinin merkezi sorunsalıdır. Modernleşmeye çalışan bir toplumun yazan olarak Kavukçu, modernliğin her yerde aynı biçimde yaşanamayacağını gösterir. Öykülerdeki mekanlar, kişiler arasındaki iletişim ya da duygu ve düşünce aktanmlan aracılığıyla sergilenen sosyolojik ve psikolojik veriler, Kavukçu'nun yazınsal tavnyla da desteklenir. Kavukçu'nun kendi metinleri arasında kurduğu ilişkiler, fantastik unsurlan ve dili, özellikle argoyu kullanma biçimi, yazann öykü dünyasıyla yazınsal tavn arasındaki tutarlılığının temel göstergeleridir. Bir yandan yeniliklere açık olan, diğer yandan geleneğin izlerini taşıyan öykücülüğüyle Cemil Kavukçu, koşullan dışlayıcı bakışlara karşı çıkışını sürdürür ve bu karşı çıkış, edebiyat eleştirisine ilişkin bir sonuç da doğurur: Bir yapıt, onu doğuran koşullardan soyutlanmadan değerlendirilmelidir. Bu nedenle, Türk edebiyatına Batı edebiyatlanndan geçen kısa öykü, eleştiri ölçütlerini yalnızca Batı edebiyatlanndan değil, Türk edebiyatındaki öykü geleneğinden de almalıdır.
İslamiyet sonrası destanlarda İslami karakter ve tipler

Bir milletin yaşantısını, inançlarını ve kültürel unsurlarını yansıtan destanlar milletlerin kültürel kodlarını taşır. Tarihte kahramanlıkları ile anılan Türkler için de destanlar önemli bir türdür. Türklerin İslamiyet'i kabul etmesiyle destanlarda dini unsurlar büyük bir yer tutmuş, aynı destan dairesini oluşturan ve birbirinin devamı olan Battal-name, Danişmend-name ve Saltuk-name'de Anadolu'nun Türkleşmesi ve İslamlaştırılması amacı güdülmüştür. Dinin temsilcisi ve yayıcısı olan tip ve kişiler İslamiyet'in destanlardaki etkisini göstermektedir. Çalışmada Battal-name, Danişmend-name ve Saltuk-name'de bu tip ve kişiler tespit edilmiş, bunların destanlardaki rolleri üzerine durulmuştur. Girişte, İslamiyet'ten sonraki destanlar içerisinde Battal-name, Danişmend-name ve Saltuk-name'nin yerinden bahsedilmiş, tip ve karakter hakkında bilgi verilmiştir. Çalışmanın inceleme bölümü kişilik ve tiplerden oluşmaktadır. Tip ve karakterlerin önce tarihi ve menkıbevi hayatları hakkında bilgi verilmiştir. Son olarak tip ve karakter sırasıyla üç destanda görünümleriyle ele alınmıştır.
Türk Folklor Araştırmaları Dergisi'ndeki masalların incelemesi

Türk halk bilimi alanında bir kültür belleği ve kaynağı haline gelmiş olan Türk Folklor Araştırmaları Dergisi, İhsan Hınçer tarafından 1949 yılında yayım hayatına başlamıştır. Dergi 1949- 1980 yılları arasında toplam 366 sayı olarak yayımlanmıştır. Türk Folklor Araştırmaları Dergisi, isminden anlaşıldığı üzere folklor yani halkbiliminin, her alanıyla yakından ilgilenmiştir. Dergi ülkede ve dünyadaki folklor hadiselerini yakından takip edip ülkemizde çeşitli yörelerden derlenmiş halk edebiyatı ürünleri, yöresel kutlamalar, aşık ve şairlerimizin tanıtımları, folklor sahasında tetkik yazıları gibi çeşitli konulara yer veren önemli ve kaynak niteliğindedir. Bu çalışma, giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde ülkemizde dergicilik, folklor terimi, Türk folklor dergileri gibi konulardan sonra Türk Folklor Araştırmaları Dergisi hakkında bilgiler, derginin amacı, içeriği ve İhsan Hınçer'in hayatı hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde masal kavramı, masal hakkında genel bilgiler, masal sınıflandırmaları, masalların değişimi ve varyantlaşma konularına yer verilmiştir. İkinci bölümde dergide yer alan masalların EB ve AaTh kataloglarındaki tip numaraları, motif sıraları ve diğer çalışmalarda tespit edilen varyantları yer almaktadır. Üçüncü bölümde dergideki masalların formel unsurlarına yer verilmiştir. Sonuç bölümünde dergideki masallar incelenerek elde edilen bulgulara yer verilmiştir.
Türk ve batı romanında veba hastalığı ve metaforlarının karşılaştırmalı olarak incelenmesi

Bu çalışmada, Antik Çağ'dan, Yakın Çağ'a kadar süreçteki, veba hastalığına yüklenen metaforlar ve bu metaforların romanlarda yer alış biçimi incelenmiştir. Çalışmaya bir hazırlık oluşturabilmek için 'Giriş' kısmında, eski medeniyetler olan; Mezopotamya, Sümer, Akkad, Babil, Mısır, Çin, Hitit, Hint, Yunan, Roma ve İskenderiye uygarlıklarında karşılaşılan veba salgınları hakkında bilgi verilmiştir ve veba hastalığına özgü gelişen 'Tanrıların gazabı' ve 'günah keçisi' kavramları incelenmiştir. Araştırmanın ilk bölümünde sırasıyla, veba hastalığının; doğal, siyasi, dini tarihi anlatılmış, özellikle Orta Çağ Avrupa'sındaki ve Osmanlı İmparatorluğu'ndaki veba salgınlarının sosyal, ekonomik, dini, kültürel, demografik sonuçları etkisi bakımından ele alınmıştır. Karşılaştırmalı bir bakış açısı sunabilmek için veba salgınlarının farklı dinler açısından değerlendirilmesine yer verilmiştir. Birinci kısmın ikinci bölümünde, metafor kavramı temel alınarak hastalıklar ve metafor çağrışımları irdelenmiştir. İkinci bölümde, tarihi romanlarda ve post-apokaliptik kurgularda veba metaforları analiz edilmiştir. Üçüncü bölümde, felsefi ve siyasi romanlarda veba metaforları incelenmiştir. Çalışmanın 'Sonuç' bölümünde ise, incelenen eserlerdeki veba metaforları arasında benzerlik ve farklılık açısından mukayeseli bir değerlendirme yapılmıştır.
Halit Ziya Uşakligil'in romanlarinda yapı tema

Ağca, Halit Ziya Uşaklıgil'in Romanlarında Yapı Tema, Ankara, 2008 Çalışmada, Halit Ziya Uşaklıgil'in sekiz romanı yapı tema dil ve anlatım bakımından tek tek incelenmiş, bugüne kadar üzerinde pek çok çalışma yapılmış olan Halit Ziya'nın romanları hakkında yeni sonuçlara ulaşılmıştır. Çalışmanın evreni Halit Ziya Uşaklıgil'in sekiz romanı ile romanların yapı, tema dil ve anlatım bakımından incelenmesine kaynaklık edecek yazılı kaynaklardan oluşmaktadır. Sözü edilen kaynakların tamamına ulaşılmış, yazarın romanlarında kullanılan kaynaklar ve kendi romanları bütünüyle incelenmiştir. İnceleme sonucuna göre:Halit Ziya'nın romanlarının yapı ve tema bakımından incelenmesi sonucunda çalışmadan önce, yazarın aşk, evlilik, şiir, kötümserlik, yüksek zümrenin yaşantısı olarak ifade edilen temaların yazarın romanlarında yapısall unsurlar olarak bulundukları tespit edilmiştir. Çalışmadan çıkan sonuca göre, Halit Ziya'nın romanlarında temanın yapıyı belirleyen bir unsur olduğu, yazarın temalarının materyalizm-idealizm, romantizm-realizm, kader-irade, kirlenme, büyüme, masumiyet, maddi imkan imkansızlık, sahip olma kompleksi, ölüm saplantısı, intihar eğilimi, cinsellik ve yıkıcılık temlerinden oluştuğu tespit edilmiştir. Yazarın dil ve anlatımda romanların yapı ve temasıyla bağlantılı olarak yeni bir anlatma tekniği ve dili yarattığı belirlenmiştir.
Ömer oOsman Erendoruk'un eserlerinde kimlik arayışı

Ömer Osman Erendoruk, Bulgaristan Türk Edebiyatının önemli yazarlarındandır. İlk şiirlerini öğretmen okulunda iken kaleme alan yazar, daha sonra Bulgaristan Türk Edebiyatı'na hikaye, roman, masal, mektup, hatıra ve inceleme türünde pek çok eser kazandırmıştır. Bu çalışmada Bulgaristan Türklerinin yaşadığı kimlik sorunlarının, Ömer Osman Erendoruk'un eserlerinde nasıl ele alındığı incelenmiştir. Birinci bölümde kimliğin tanımı yapıldıktan sonra Bulgaristan Türklerinin tarihinden ve yaşadıkları kimlik sorunlarından bahsedilmiştir. İkinci bölümde Ömer Osman Erendoruk'un hayatı, sanatı ve eserleri üzerinde durulmuştur. Daha sonraki bölümlerde sırasıyla romanları, hikayeleri, şiirleri, masalları, hatıraları, mektupları ve incelemelerinin genel özellikleri verilerek, yazarın kaleme aldığı bu eserlerde Bulgaristan Türklerinin kimlik sorunlarını ne şekilde işlediği incelenmiştir. Bu çalışma, yazarın eserlerini farklı bir bakış açısıyla değerlendirmek amacıyla yapılmıştır.
Tılsımlı Ekiyetler metni üzerinde Tatar Türkçesi'nin şekil bilgisi açısından değerlendirilmesi

Tatar Türkçesi Türk lehçeleri içinde Kuzey-Batı grubuna dahil edilmektedir. Amacımız Tatar Türklerine ait Tılsımlı Ekiyetler 'Sihirli Masallar' dan hareketle Tatar Türkçesi'nin şekil bilgisi özelliklerini tespit etmektir. Tezimiz giriş, inceleme, metin ve aktarma olmak üzere dört bölümden meydana gelmektedir. Giriş bölümünde genel olarak Tatar Türkleri ve Tatar Türkçesi, Tatar Türkleri'nin tarihçeleri ve edebiyatları üzerinde durulduktan sonra Türk edebiyatmda masal türü hakkında bilgiler verilmiştir. Tezimizin ana bölümlerinden birisi olan inceleme bölümünde Tılsımlı Ekiyetlerin şekil bilgisi özellikleri örneklerle açıklanmıştır. Bu bölümde örnek olarak verilen kelimelerin anlamlan tırnak içinde gösterilmiştir. Tezimizdeki her masala bir numara verilmiş ve her masalın da satır numaraları gösterilmiştir. Dolayısıyla inceleme bölümünde örnek verilen kelimelerdeki ilk rakam masal numarasını, ikinci rakam ise o masalın satır numarasını göstermektedir. Metin bölümünde tezimize kaynak olan Tılsımlı Ekiyetler transkribe edilmiş; aktarma bölümünde Türkiye Türkçesi'ne aktarılmıştır.
Osmanlı toplum hayatında serpuşlar ve Osmanlı şiirine yansıması

Serpuş, en genel anlamıyla bir baş giyim unsurudur. Hazırlanan çalışma, Osmanlı toplum hayatında kullanılan bu unsurun Osmanlı şiirine nasıl yansıdığını tespit etmeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla öncelikle 'serpuş' ve 'serpuş aksesuarları' muhtelif kaynaklardan tespit edilmiştir. Daha sonra ise bu serpuşların Osmanlı şiirinde nasıl ve hangi özellikleriyle ele alındığı belirlenmek için, ilgili döneme ait şiir kitapları taranmıştır.
Şakir'in Aşkıyyesi'nin edisyon kritiği ve incelemesi

Gönül bir gece yokluk çölünde gülü hatırlayarak düşüncelere dalar. O an aklına ilkmacerası gelir. Onun yaşadığı bu maceraya en sonunda 'aşk' ismi verilmiştir. Aşk ezelde Cemal'e tutulmuştur. Dünyaya gelmesiyle bütün akrabaları sevinir. Fakat oCemal'i hatırladıkça ıztırap duyar. Her yerde onu arar. Önce annesinin memesini sonra sokağıdaha sonra da okulda gördüğü güzelleri Cemal zannederek arada bir mutlu olur. Akıl sahibi bir hocanın sayesinde bunların Cemal olmadığını anlayarak onu bulmak üzere çöle düşer. Gittiği o sonsuz genişlikte eşi benzeri olmayan bir bağ görür. Oradaki eğlence meclisinigüzelliğine dayanamayarak oraya varmak için yola koyulur. Onu uzaktan fark eden güzellergelmesi için ona bir haberci yollarlar. Haberci meclisin güzelliğini anlatırken 'Cemal'kelimesini kullanır. Aşk Cemal ismini duyunca heyecanla yola koyulur fakat, bağınkapısındaki kuyuya düşer. Aklı başından gider. Aşk meclise gitmeyince Güzeller onunkuyuya düştüğünü anlarlar. Munis onu kurtarmaya gider. Aşk kendini kurtaranın kim olduğunu sorunca Munis, kendisine yardım için geldiğini söyler. Munis ile dost olup bağagiderler. Munis güzellerin onları ayırmak isteyeceği konusunda Aşk'ı uyarır. Gerçekten ikisiniayırmak için Güzeller etmediklerini bırakmazlar. Sonunda Aşk ben bütün bunları bir 'ah' ileyakar kül ederim diyerek bütün köşkü ahı ile kül eder. Munis buna çok sevinir. Munis ile Aşkbirlikte mutlu olurlar fakat Aşk'a bu yetmez yeniden gama düşer. Munis bu duruma üzülür ve sebebini sorar. Aşk buna çok üzülür ve elinde olmadan bir ah çeker. Munis ile birlikte her şeykül olur. Aşk gözlerini açtığında gördüğü bu duruma üzülerek aklını yitirir. Birden bir ışıkgörür. Oraya vardığında o ışığın dostu Cemal'i olduğunu anlar. Aşk Cemal'e kavuşarak bütün sıkıntılardan kurtulur.
W. Radloff'un ?Opıt Slovarya Tyurkskih Nareçiy? adlı eseri ve eserde geçen Çağatay Türkçesine ait kelimelerin incelenmesi

'Opıt Slovarya Tyurkskih Nareçiy', Türklük bilimiyle ilgilenen hemen herkesin yakından tanıdığı Wilhelm Radloff'un 'Türk Lehçeleri Sözlüğü Denemesi'dir. Bu sözlüğü diğer lehçe sözlüklerinden önemli kılan birçok özellik bulunmaktadır. Radloff, Çağatay Türkçesine ait kelimeleri hazırlarken çok sayıda eser ve sözlükten yararlanmıştır. Bu yüzden onun sözlüğünde yer alan Çağatayca kelimeler, bu konu ile ilgilenen araştırmacılar için önem taşımaktadır. Bu çalışmada, Wilhelm Radloff'un 'Opıt Slovarya Tyurkskih Nareçiy' adlı eserinde yer alan Çağatay Türkçesine ait kelimeler üzerinde durulacaktır.
Nazmi Efendi'nin Miyar-ı Tarikat-i İlahi adlı eseri ve tasavvufİ açıdan incelenmesi

Bu çalışmamız, Şeyh Muhammed Nazmi Efendi'nin tarikat adabı ve tasavvuf yolunu konu aldığı Mi'yar-ı Tarikat-ı İlahi adlı eserini günümüz harflerine çevrilmesini ve bu eserin tasavvufi açıdan incelemesini ihtiva etmektedir. Çalışmamız giriş kısmından sonra Şeyh Nazmi Efendi'nin ve eserinin tanıtıldığı iki bölümden, eserin tasavvufi açıdan incelenmesinden oluşan üçüncü bölüm ve de inceleme konumuz olan eserin günümüz harflerine çevrildiği metin kısmını ihtiva eden dördüncü bölüm ve son olarak da genel bir değerlendirmenin yapıldığı sonuç bölümünden oluşmaktadır. Birinci bölüm, üç kısımdan oluşmaktadır: Birinci kısımda, Nazmi Efendi'nin doğumundan vefatına kadar hayatı, günlük yaşantısı, ikinci kısımda ise eserleri, üçüncü kısımda ise, edebi şahsiyeti ortaya konulmaya çalışılmış, ilmi ve edebi şahsiyeti incelenmiştir. İkinci bölümde ise Nazmi Efendi'nin Miyar-ı Tarikat-ı İlahi adlı eserinin incelemesi yapılmış ve eserin künyesi, içeriği, dil ve üslup özellikleri, nüshaları ve özellikleri başlıklar altında kategorize edilerek sunulmaya çalışılmıştır. Üçüncü bölüm ise, iki kısımdan oluşmaktadır: Üçüncü bölümün birinci kısımında, Nazmi Efendi'nin tasavvufi şahsiyeti değerlendirilmiştir. İkinci kısmında ise, eserde yer alan bazı tasavvufi kavramlar ele alınarak, eserin tasavvufi açıdan incelenmesi yapılmaya çalışılmıştır. Dördüncü ve son bölümde ise, eserin günümüz harflerine aktarımı yapılmış ve sonuç bölümündeki nihai değerlendirme ile birlikte çalışma tamamlanmıştır.
Türk müziği enstrüman adları etimolojisi

Müzik toplumlar arasında din, dil, ırk ayrımı yapmadan insanları kaynaştıran bir dildir. Müziğin ve müzik aletlerinin ortaya çıkışı, gelişimi, etkileşimi, yaygınlaşması gibi hususların aydınlığa kavuşması elbette etimolojiden bağımsız düşünülemez. Etimolojinin amacı bir kelimenin geçirdiği evreleri belirli ilke ve yöntemlerle araştırıp ortaya koymaktır. Dildeki sözlerin tarihi gelişimini izlemek; onların fonetik, morfolojik ve semantik teşekkülünü araştırmak için etimolojiden geniş şekilde faydalanılır. Bu çalışmamızda Türklerin kullandıkları müzik aletleri adlarının etimolojisi incelenmiştir. Giriş bölümünde etimoloji hakkında genel bilgi verilmiştir. Çalışmamızın sınırını teşkil eden Türk müzik kültürü ve tarihi hakkında genel bilgi verilmiş ve Türk müzik aletlerinin isimleri sıralanmıştır. TDK'nin 2011 baskılı Türkçe Sözlük'ünde yer alan Türk müzik aletleri tespit edilmiştir. Sözlük kısmında bu alet adlarının etimolojisi yapılmış, etimolojik bilgiye ilave olarak her alet hakkında genel bilgi sunulmuş, açıklamaların sonunda da aletlerin resimlerine yer verilmiştir. Sonuç kısmında da müzik alet adlarının kökenleri üzerine bazı istatistik bilgilere ulaşılmış, bu istatistik bilgilerden bazı tespitlerde bulunulmuştur.
Abdülkadirzade Hüseyin Haşim Bey hayatı, sanatı, eserleri, üzerine monografik bir çalışma

kısım, bizim için yol gösterici oldu. Bu yazıdaki bilgileri değerlendirdik, şairin adının geçtiği her cümleyi dikkate almaya çalıştık. Çünkü, Hüseyin Haşim hakkındaki en kapsamlı kaynak söz konusu yazı idi. İbnülemin'in, Haşim Bey bahsinde zikrettiği dergileri ve sanatkarın yazabileceğini tahmin ettiğimiz önemli mecmua ve dergi koleksiyonlarını tarayarak yazılarını ve kitaplarına almadığı şiirleri tespit ettik. Yine Hüseyin Haşim Be/ hakkında küçük de olsa bir bilgi bulabiliriz düşüncesiyle çok sayıda hatıra, antoloji, biyografi ve edebiyat tarihi türünden kitapların indekslerini, bibliyografyalarını inceledik, dahası bir kısmını okuduk. Edebiyatın yanı sıra sanatın diğer dallarında da uğraş veren Haşim Beyin, bu alanlardaki ürünlerini bulmak için döneminin sanatı ve sanatçıları hakkında yazılmış kitapları, söz konusu sanatlarla ilgili katalogları, koleksiyonları taradık. Elde ettiğimiz bilgiler, tezimizin malzemesini oluşturdu. Çalışmamız Hüseyin Haşim'in hayatı ve sanatı olmak üzere iki ana başlıktan oluşmaktadır. IV Şairin sanatı ve eserleri hakkında söylediklerimizi delillendirmek amacıyla ek bölümde Haşim Beyin nesirlerinden ve şiirlerinden seçtiğimiz metinlere yer verdik. Çalışmamızın sonuna bir kaynakça ile şairin yayımlanan şiir ve nesirlerinin kronolojik listesini ekledik. Kaynakların tam kimlikleri kaynakçada verildiği için, dipnotlarda kaynaklan kısaca zikrettik.
Harezm Türkçesi metinlerinde dinİ terimler

Bu çalışmada Harezm Türkçesi eserlerinden olan Kısasü l-Enbiya, Nehcü l-Feradis, Harezm Türkçesi Satır Arası Kur an Tercümesi, Mu'inü l-Mürid, Mukaddimetü l-Edeb, Hüsrev ü Şirin, İbni Mühenna Lugati, Muhabbet-name ve Altın Ordu, Kırım ve Kazan Sahasına Ait Yarlık ve Bitikler kaynak olarak kullanılmıştır. Çalışmanın giriş kısmında dönemin dili ve tarihi ile ilgili bilgi verildikten sonra tezde kullanılan kaynak eserler tanıtılmıştır. Asıl çalışma kısmı ise inceleme bölümünde yer almıştır. Dini terminoloji, konularına göre sınıflandırılarak alt başlıklar halinde tematik bir şekilde verilmiştir. Başta Türkçe olmak üzere Arapça, Farsça ve çeşitli dillere ait dini terimler hakkında açıklama yapıldıktan sonra köken ve ekleri parantez içinde gösterilmiştir. Ayrıca terimlerin metinlerde geçen örneklerine de yer verilerek alfabetik olarak sıralanmıştır. Sonuç bölümünde ise Harezm dönemi eserlerinde geçen dini terimler hakkında genel bir değerlendirme yapılmıştır.