İdrar yolu enfeksiyonu geçiren çocukların işeme bozukluğu semptom skorlaması ile değerlendirilmesi

İşeme bozukluğu 4 yaş ve üzerindeki çocuklarda, altta yatan organik bir bozukluk olmadan görülen idrar kaçırma olarak tanımlanır. Çocukluk çağında işeme bozukluğunun en sık başvuru şekli idrar yolu enfeksiyonu ve idrar kaçırmadır. İşeme bozukluğu tekrarlayan İYE ve vezikoüreteral reflü gelişimine neden olmaktadır. Günümüzde işeme bozukluğunun objektif değerlendirilmesinde; tanı ve tedavi kararında invaziv olmayan kantitatif ölçeklere ihtiyaç duyulmaktadır. Bu nedenle işeme bozukluğuna yönelik semptom skorlamaları geliştirilmiştir. Bildiğimiz kadarıyla literatürde idrar yolu enfeksiyonu geçiren hastalarda işeme bozukluğu sıklığını semptom skorlaması kullanarak değerlendiren çalışma bulunmamamaktadır. Bu çalışmanın amacı idrar yolu enfeksiyonu geçiren hastalarda İBSS ile işeme bozukluğu sıklığının saptanması ve işeme bozukluğu saptanan hastalarda standart tedavi yöntemlerine yanıtın yine İBSS ile kantitatif olarak değerlendirilmesidir. Çalışma grubunu 4 yaş ve üzerinde; en az bir kez İYE geçirmiş 200 çocuk hasta oluşturdu. Hastaların tamamından detaylı anamnez alındı, ayrıntılı fizik muayene yapılarak demografik bilgileri ve yapılan görüntüleme tetkiklerini içeren form dolduruldu. İşeme bozukluğunu değerlendirmek amacıyla tüm çocuklara aileleri eşliğinde İBSS anketi uygulandı. Hayat kalitesi skoru dışlandığında 9 ve yukarısında puan alanlar işeme bozukluğu olarak kabul edildi. İşeme bozukluğu saptananlara standart üroterapi önerilerinde bulunuldu. Tedaviye yanıtı değerlendirmek amacıyla bir sonraki kontrolde İBSS anketi tekrarlandı. Seksenaltı (%43) hastada işeme bozukluğu saptandı ve İBSS skoru ortanca değeri 16,5 (9 - 29) olarak bulundu. İşeme bozukluğu saptanan hastalarda en sık semptomların sırasıyla, acil işeme isteği, gündüz idrar kaçırma, sıkışma idrar kaçırması, gece idrar kaçırma ve işemeyi önlemeye yönelik manevralar olduğu görüldü. İşeme bozukluğu olan grupta hayat kalitesinde hafif ya da ciddi etkilenme oranı %81. 4 olarak bulundu. İşeme bozukluğu saptanan ve tekrar değerlendirilen 63 hastanın tedavi öncesi İBSS skoru ortanca değeri 17 (9 ? 29) iken tedavi sonrası İBSS skoru ortanca değeri 5 ,5(0- 22) olarak bulundu. Başlangıç ve tedavi sonrası İBSS skorları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0.05). Altmış üç hastanın 49'unda (% 78) tedavi sonrası skorun normale döndüğü, 11 hastanın skorlarında gerileme olduğu görüldü. İşeme bozukluğu olan grupta hayat kalitesinde hafif ya da ciddi etkilenme oranı %81. 4 olarak bulundu. İşeme önerileri ile çocukların hayat kalite skorlarında belirgin düzelme saptandı. Tedavi öncesi 63 hastanın %81'inde hayat kalitesinde hafif ya da ciddi etkilenme varken tedavi sonrası sadece %22 hastanın hafif etkilenmesi olduğu, ciddi etkilenen hasta olmadığı görüldü. İdrar yolu enfeksiyonu ile başvuran 4 yaşın üzerindeki tüm hastalarda ilk İYE bile olsa, işeme bozukluğu semptomlarının sorgulanması gerekmektedir. Bu sorgulamanın İBSS anketi gibi standardizasyon sağlayan, tedavi yanıtını da değerlendiren objektif bir ölçekle yapılması tanı ve tedavide başarı şansını arttırmaktadır. İşeme önerileri ile hastaların semptom skorlarında belirgin gerileme olmuştur. İşeme bozukluğunun düzeltilmesi ile hastaların hayat kalitelerinde de belirgin düzelme olmaktadır. Standart üroterapi olarak adlandırılan işeme önerileri bütün genel pediatristler tarafından uygulanabilecek, zaman ayırma dışında maliyeti olmayan, basit ancak önemli bir tedavi yöntemidir ve sonuçları yüz güldürücüdür.