turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
İlköğretim 6, 7 ve 8. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki dilbilgisi terimleri üzerine bir inceleme

Dil, genel dilbilimin kurucusu olarak sayılan Saussure'ün de ifade ettigi sekliylebildirisimi saglayan göstergeler dizgesidir. nsanların yasamını düzenleyen, onları bir arada tutan ve bireyleri milletlesme çizgisine tasıyan en önemli unsur olan dil, varlıgı ve dıs dünyayı algılamamızı saglayan en önemli araçtır. Bu yüzden alıcı dil özelligi tasıyanilkögretim çagındaki ögrencilere mükemmel bir ana dili egitimi verilmelidir. Dil/ana dili egitiminin kaliteli bir sekilde verilmesi ve o dilin bilinçli bir sekildekullanılması, o dildeki dilbilgisi kurallarına vakıf olmakla mümkündür. Bu da ancak bilinçli dil egitiminin verildiği ilkögretim yıllarında okutulacak olan ders kitaplarında ortak gramer terimlerinin kullanılmasıyla olur. Çünkü dogru bir dilbilgisi ögretimi, dilbilgisi ögretiminde kullanılan terimlerin tutarlı ve ortak olmasına bağlıdır.
Kayseri merkez ilçe ağzı

Bu çalışma dar bir bölgenin, Kayseri Merkez ilçesinin sözlü malzemesinin derinlemesine ele alındığı bir ağız çalışmasıdır. Alan araştırması yöntemi ile konuşmaların kaydedildiği teyp bantlarının okunması ve yazıya geçirilmesi Tezin ilk aşamasını oluşturmaktadır. İkinci Bölümde ses bilgisi ve şekil bilgisi incelemeleri yapılmış, bol örneklerle fikirlerimizin desteklenmesi hedeflenmiştir. Üçüncü Bölümde geniş bir sözlük çalışması oluşturulmuştur. Bu çalışmada daha önce Ömer Asım Aksoy'un yapmış olduğu Gaziantep Ağzı ile ilgili 3 ciltlik çalışma büyük ölçüde örnek alınmıştır. İsim ve fiillerden başka deyimler, atasözleri dualar ve beddualar, yemek adlan, yer adlan farklı başlıklar altında ele alınıp incelenmiştir. Sözcüklerin uygun görülenleri cümlede kullanılmış, gerektiği yerlerde bu cümleler de standart Türkiye Türkçesi ile verilmiştir.
Eğrikapılı Mehmed Rasim ve divançesi

İEğrikapılı Mehmed Rasim ve Divançesi ? adını verdiğimiz bu çalışmada, Rasim'in Divançe'sinin tenkitli metnini vererek eseri dini ve tasavvufi edebiyat açısından tahlil etmeye çalıştık. Çalışmamız, giriş bölümü dahil üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, Divançe'nin daha iyi anlaşılabilmesi için, XVIII. yüzyılın siyasi ve kültürel hayatı ile şairin hayatı, çevresi, mesleği, edebi şahsiyeti ve eserleri hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde Rasim'in Divançe'sinin muhtevası sunularak önemi vurgulanmıştır. Daha sonra Divançe'de yer alan dini ve tasavvufi kavramların tahlili yapılmıştır. İkinci bölümde ise; mevcut nüshaların tavsifi yapılmış ve Divançe metninin kuruluşunda takip ettiğimiz metod açıklanmıştır. Ayrıca bu bölüm, Divançe'nin tenkitli metnini içermektedir.
Muallime romanının santimantal kodlarla okunması

Bu tez Emine Semiye Hanım tarafından yazılan Muallime romanını santimantal romanın özelliklerine göre inceler. Giriş bölümü santimantal romanın özelliklerinin eleştirel incelemesini sunar ve Emine Semiye Hanım'ın hayatına göz atar. Bu çalışmanın esas kısmı santimantal roman türüne dayanarak Muallime'nin tartışılmasına odaklanır. Bu tez Muallime romanının santimantal romanın özelliklerinin hepsini karşılamadığını ileri sürer. Romanın yazarının Osmanlı toplumundaki kadın algısını değiştirmeye yönelik girişimde bulunarak bu eseri üretmesinden dolayı, eser santimantal romanın özelliklerine uygun olarak yaratılmamıştır.
Hadiye Hümeyra'nın Beyaz Kelebek romanı üzerine bir inceleme

Hadiye Hümeyra'nın Beyaz Kelebek romanı, Yeni Şark gazetesinde 1922- 1923 yılları arasında elli bir tefrika halinde yayınlanmıştır. Beyaz Kelebek romanı kitap halinde hiç yayınlanmamıştır. Yeni Şark gazetesinde Hadiye Hümeyra'nın Beyaz Kelebek ile Yıkık Gönüller adlı iki eseri tefrika edilmiştir. Hadiye Hümeyra'nın Beyaz Kelebek romanı Yeni Şark gazetesinin 12 Teşrin-i sani 1338 (1922) tarihli 401. sayısında başlar, 9 Kanun-ı sani 1339 (1923) tarihli 458. sayıda biter. Beyaz Kelebek romanı elli bir tefrika olarak yayınlanmıştır. Yazarın aynı gazetede yayınlanan bir diğer romanı ise Yıkık Gönüller romanıdır. Yıkık Gönüller romanı 28 Haziran 1338 (1922) tarihli 267. sayıda başlar, 28 Temmuz 1338 (1922) tarihli 297. sayıda biter. Yıkık Gönüller romanı 28 tefrika halinde yayınlanmıştır. Bu çalışmada Beyaz Kelebek romanı yapısall olarak incelenmiştir. Çalışma iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, 'Beyaz Kelebek' başlığı altında roman tefrikasının sayı ve tarihlerini gösteren çizelgeye yer verilmiştir. İkinci bölümde, 'Beyaz Kelebek Romanının Tahlili' başlığı altında Beyaz Kelebek romanı, modern romanın unsurları olan anlatıcı, şahıs kadrosu, zaman, mekan, anlatım teknikleri göz önünde bulundurularak incelenmeye çalışılmıştır. Maalesef Hadiye Hümeyra'nın hayatı hakkında bilgi bulunmadığı için eser ve yazarın hayatı arasında ilişki kuracak şekilde bir değerlendirme imkanı olmamıştır. Hadiye Hümeyra'nın Beyaz Kelebek romanı hakkında yapılmış bir çalışma bulunmamaktadır. Tespitlerimize göre bu tez bu alanda yapılan ilk çalışmadır. Bu tezin Hadiye Hümeyra hakkında yapılacak yeni çalışmalara kaynak olmasını diliyoruz.
Türkçenin etimoloji sözlükleri üzerine bir inceleme

Sözlük çalışmaları, dilbilgisi ve dilbilim alanının en önemli bölümlerinden biridir. Türkçede sözlük çalışmalarının tarihi çok eskiye gider. Ancak etimoloji sözlüklerinin geçmişşi fazla eskiye dayanmaz. XIX. yüzyılda Avrupa'da şarkiyatın bir alt dalı olarak Türkçenin etimolojisi alanında eserler verilmeye başlanmıştır. Gerek yabancı Türkologlar, gerekse Türk Türkologlar tarafından pek çok etimolojik sözlük yazılmıştır. Bu sözlüklerin yazılış ve düzenleniş yöntemleri birbirinden farklıdır. Türkçenin etimoloji sözlüğünün yazılması konusundaki çaba ve girişimler son zamanlarda artmıştır. Yalnız, Türkçenin etimolojik sözlükleri nelerdir? Hangi dönem ve ülkelerde yoğunlaşmaktadır. Hangi yöntemlerle yazılmışlardır? Madde başları belirlenirken hangi ilkelerden yola çıkılmıştır? Hangi dilbilgisi ve dilbilim alt dalı ile ilişki kurulmuş, açıklamalar bu alt dalların hangisine göre yapılmıştır? Hangi veri kaynakları kullanılmıştır? Örnek seçiminde hangi ölçülere uyulmuştur? Bu ve benzeri sorular, çalışmanın hareket noktasını oluşturmaktadır. Çalışmada Türkçenin etimolojik sözlükleri Türkiye içindekiler ve Türkiye dışındakiler olmak üzere iki grupta tasnif edilmiş ve bunlar kronolojik olarak ele alınmıştır. Doğrudan Türkçe üzerine yazılmış olmasa bile Türkçenin etimolojisine yer veren etimolojik sözlüklerin de öneminden söz edilmiştir. Bunun yanında bu alandaki bilimsel eserlerden yola çıkılarak yapılan değerlendirmelerde, etimolojik sözlüklerin hala gelişme aşamasında olduğu ortaya çıkmaktadır.
Türkü türü ve Doğu Karadeniz türkü kültürü

Bu tezde Türk sözlü kültüründe türkü konusu Doğu Karadeniz Bölgesi temel alınarak incelenmiştir. Türkü türünün tanımları, özellikleri ve inceleme yöntemleri üzerinde durulmuştur. Dünyada ve bizde türkü tanımları ve çalışmaları ışığında türkü türü analiz edilmeye çalışılmıştır. Doğu Karadeniz türkü kültürünün çalışma alanı olarak beş idari bölge, özellikle sahil şeridi takip edilerek çalışma neticelendirilmiştir. Türkülerin incelenmesi, icra bağlamı ve metinler, türkü söyleme alanının teorik çerçevesi ile türkünün sosyal kurumlar içindeki işlevleri dikkate alınarak gerçekleştirilmiştir. Türkü türünün kendisi ve ilişki içinde olduğu diğer sözlü kültür türleri ortaya çıkan bu ölçüt ve bu bakış açılarına göre değerlendirilmiştir. Türküleri ele alırken asıl amacımız Doğu Karadeniz Bölgesi türkülerinin tür ve ezgi özellikleri, söylenme ve yakılma ortamları ve işlevleri, tüm türkü türü içinde gösterdikleri benzerlikler ve farklar, türkü tipleri ve bu türkülerin sınıflandırılması gibi problemler ve karşılaşılan problemlerin çözümlerini aramak olmuştur. Bölge türküleri ve ezgilerinin arasında bulunan tarihi ve kültürel yakınlık veya farklılıklardan kaynaklanan, bölgenin ortak bir müzik kültüründen söz edilip edilemeyeceği; şimdiye kadar yapılmış olan tasvir, tanım ve kabullerin bu probleme katkıları tahlile çalışılmıştır.
Abdullah İbn Ali-yi Nasrullahİ, Zübdetüʼl-Asar

Zübdetü'l-Asar, Abdullah b. Muhammed b. Ali Nasrullahi tarafından 16. yy. ın ilk yarısında Çağatayca yazılmış olan bir vakayinamedir. Süyünç Hoca Han'ın oğlu olan Sultan Muhammed'in emri ile yazılmıştır. Çağatay Türkçesinin en kapsamlı nesir metinlerinden biri olup zengin söz varlığı ile eşine rastlanmamış zengin bir içerik sunmaktadır. Eserde yazar, kendi dönemine kadar olan birinci el kaynakları kullanmıştır. Böylece derleme bir eser olmasının yanında yazarın kendi döneminde şahit olduğu ve çağdaşlardan işittiği konuları da aktarması bakımından orijinal bir nitelik taşımaktadır. Bu çalışma Giriş, Dil İncelemesi, Metin, Açıklamalar ve Sözlük olarak beş ana bölümden oluşmaktadır: Giriş bölümünde Abdullah b. Muhammed b. Ali Nasrullahi'nin hayatı, Zübdetü'l-Asar ve nüshaları hakkında bilgi verilmiştir. Dil İncelemesi bölümünde yazım özellikleri, ses ve biçim bilgisi incelenmiştir. Üçüncü bölümde P nüshası esas alınarak T nüshası ile karşılaştırmalı olarak metnin yazı çevrimi yapılmıştır. Açıklamalar bölümünde kimi kelimeler için notlar hazırlanmıştır. Sözlük bölümünde ise alfabetik olarak sıralanmış olan kelimelerin eklerini de gösteren analitik dizin hazırlanmıştır. Türkçe kelimelerin yanına Eski Türkçedeki biçimleri eklenmiştir. Eğer söz konusu kelimelerin türemiş biçimleri metinde geçmişş ise sadece ek-kök ayrımı yapılarak kelimenin yapısı gösterilmeye çalışılmıştır. Eğer kelimenin kök hali metinde geçmemiş ise yine yanına Eski Türkçedeki biçimi eklenerek ek-kök ayrımı yapılmıştır. Alıntı kelimelerin ise kelimenin alındığı dildeki biçimi de gösterilmiştir. Sonuç bölümünde çalışmanın sonucunda ortaya çıkan bulgular ve görüşler belirtilmiştir.
Halide Edip Adıvar'ın Döner Ayna Akile Hanım Sokağı ve Handan romanlarının söylem analizi yöntemiyle incelenmesi

Halide Edip Adıvar'ın romanlarındaki kadın karakterlerin çoğu kocaları tarafından aldatılan, ilgi gösterilmeyen ve mutsuz bir hayat süren kadınlardır. Yazarın yarattığı bu kadınlar entelektüel, eğitimli ve yaşadığı toplumun sorunlarının farkında olan bireylerdir. Ayrıca yazarın yaşadığı dönem itibariyle hem Osmanlı Devleti'nin hem de sonrasında kurulan Türkiye Cumhuriyeti'nin birçok siyasi ve sosyal meselesine şahit olmasından ötürü kadın ya da erkek roman kahramanlarını belli bir ideolojiyi savunan, temsil ettiği sistemin sorumlu bireyleri olarak karşı çıktığı sistemi de eleştiren mücadeleci karakterlerden oluşturduğu görülür. Biz de bu tezimizde roman kişilerinin, diyalog ve iç monologlarında şüphe ve kıskançlık söylemlerini doğrudan ya da dolaylı olarak kurdukları cümleleri analiz ederek sebep ve sonuçlarıyla ortaya çıkardık. Aynı zamanda siyasi ve eleştirel söylemlerin kaynaklarını ve ortaya çıkardığı sonuçları birey ve sistem bağlamında ele alarak inceleyip metnin ardında yatan asıl anlatılmak istenenler açıklanmıştır.
Anadolu'daki Keloğlan masalları ile Kazakistan'daki Tazşa Bala masallarının mukayesesi

Keloğlan, Türk masallarının, Tazşa Bala ise Kazak masallarının sevilen kahramanıdır. Bu çalışmada, Türkiye Türkçesi ile yayımlanmış on Keloğlan masalı ve Kazak Türkçesi ile yayımlanmış on Tazşa Bala masalının kurguları, konuları, tipleri ve epizotları incelenip mukayese edilmiştir. Vardığımız sonuç: Keloğlan masalları ile Tazşa Bala masalları kurgu, konu, tipler ve epizotlar bakımından benzerlikler teşkil etmektedir. Summary Keloğlan and Tazsha Bala are the most beloved heroes of Turkish and Kazakh tales respectevely. In this study ten of Keloğlan tales in Turkish and ten tales in Kazakh were investigated and compared on assemblies, subjects, types and episodes aspects. The results which we got: Keloğlan tales and Tazsha Bala tales are similar on assembly, subject, type and episode aspects.
Nermin Bezmen'in hayatı ve romanları üzerine bir inceleme

Nermin Bezmen'in Romanları ve Romancılığı konulu araştırmanın amacı, Türk edebiyatının önemli şahsiyetlerinden biri olmasına karşın gerek hayatı gerekse romanları üzerine kapsamlı bir çalışma yapılmayan Nermin Bezmen'i ve eserlerini geniş bir perspektifle inceleyerek sanat anlayışını bütüncül bir bakışla ortaya koymaya çalışmaktır. Bezmen'in on bir romanı anlatıcı, içerik, anlatma yöntem ve öğelerine göre incelenerek romanlarının nasıl bir temele dayandığı belirlenmeye çalışılmıştır. İki ana bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümünde; Bezmen'in hayatı, sanatı ve eserleri hakkında bilgi verilerek romanlarının özetleri aktarılmıştır. İkinci bölümünde; eserleri tahlil edilmek suretiyle biçim ve içerik açısından roman tekniği tespit edilmeye çalışılmıştır. Nermin Bezmen'in çeşitli yönlerden birbirine benzeyen ve birbirini izleyen serilerden oluşaneserleri gerçek hayattan beslenen ve tarihi kişiliklere hayat veren nitelikleriyle insanlığın çeşitli hallerini ortaya koyar. Hem biçim hem de içerik açısından oldukça titiz davranan sanatçının çeşitli türlerde verdiği eserler içerisinde öne çıkan romanları tutarlı bir bütünlük taşır. Modernist tutumu yanında dikkat çeken romantik, realist hatta natüralist yaklaşımlar yazarın kendini herhangi bir akımın sınırlarına hapsetmediğini gösterir.
XVIII. yüzyılın başlarına ait Konya şer'iye sicillerinin söz varlığı

XVIII. Yüzyılın Başlarına Ait Konya Şer'iye Sicillerinin Söz Varlığı adlı çalışma, Osmanlı Devleti'nin temel hukuk belgeleri olan kadı sicillerinin kelime dünyasını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Kelimelerin kavram alanlarına göre sınıflandırılması çalışmanın esasını oluşturmaktadır. Çalışmanın tematik sözlük çalışmalarına katkı sağlaması ve Türk Dili alanında şer'iye sicilleri çalışmaları konusundaki eksikliği bir nebze de olsa doldurması beklenmektedir.
Ordu ili Çamaş ilçesi halk kültürü

Anadolu insanlık tarihinin en eski yerleşimlerindendir ve bir geçişgüzergahıdır. Sayısız insan topluluğuna ve kültüre ev sahipliği yapmıştır. Her ulus kendi kültürüyle Anadolu'dan geçerken, izlerini bırakmıştır. Bu kültürel alışverişbir çeşitlilik oluştururken yeni ve zengin kültürlerin de ortaya çıkmasını sağlamıştır. Binyıl önce Anadolu'ya göç eden Türk milleti Orta Asya'dantaşıdıkları kültürüyle Anadolu coğrafyasının kültürünü harmanlayarak Anadolu Türk Kültürü'nü oluşturmuştur. Çamaş yöresi Karadeniz bölgesinde Türklerin fethettiği ilk yerleşim yerlerindendir. Osmanlı Devleti tarafından Karadeniz'e yapılan akınlardagörevlendirilen uç beylerinden biri, Çamaş ilçesine de ismini verdiği düşünülenMehmet Çamaş Bey veya başka bir kullanımıyla Çemaşi Mehmed Bey'dir. Çamaş ilçesinin 23 mahallesini kapsayan bu çalışmada ilçenin halk kültürünü derlemek, bu sayede yok olmaya yüz tutan eski kültürel değerleri kayıt altına almak amaçlanmıştır. Çalışma dahilinde ilçenin farklı mahallelerinde yaşayan kaynak kişilerle iletişime geçilmiş, onlarla yapılan görüşmelerden elde edilen derleme materyalleri yazıya aktarılmıştır. Yine ilçenin fethinde önemli rol oynayan, ilçeye de isminin veren Mehmet Çamaş Bey soyundan gelen ve halenyörede yaşayan Çamaş ailesinin bölge kültürüne etkisi de incelenmiştir.
Nesrin Kazankaya'nın oyunları üzerine bir inceleme

Tiyatro Pera'nın kurucusu Nesrin Kazankaya kendi tiyatrosunda sahneleyebilmek için yazdığı ilk oyunu Seyir Defteri ile yazarlığa başlar. Ardından oyunlar yazmaya hız kesmeden devam eder. Yazarın 11 eseri bulunmaktadır. Bu çalışmada yazarın Mitos Boyut Tiyatro Yayınları tarafından basılan eserleri incelenecek. Bu çalışma 'Birinci Bölüm: Nesrin Kazankaya'nın Oyunlarının Yapı ve Muhteva Bakımından İncelenmesi', 'İkinci Bölüm: Eserlerin Genel Özellikleri' ve 'Üçüncü Bölüm: Nesrin Kazankaya'nın Eserlerinde Dil, Anlatım ve Üslup' olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Nesrin Kazankaya'nın basılı olan oyunları ele alınmış, muhteva ve yapı bakımından metinlerden hareketle incelemesi yapılmıştır. İkinci bölümde Nesrin Kazankaya'nın oyunlarının yapı ve muhteva bakımından genel özellikleri değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde Nesrin Kazankaya'nın eserleri dil, anlatım ve üslup bakımından incelenmiştir. Çalışmamızın sonuna, yazarın oyunlarının sahnedeki fotoğrafları ve yazarla yaptığımız röportaj; 'Sonuç' kısmı ve tez boyunca yararlanılan kaynaklar eklenmiştir.
İhsan Oktay Anar'ın romanındaki halk edebiyatı ve halk kültürü unsurları üzerine bir inceleme

XIX. yüzyılda romanla tanışan Türk edebiyatı ilk dönemlerde Batı romanını şekil yönünden taklit etmesine rağmen konu bağlamında sözlü kültürün yüzyıllardır süregelen kaynaklarından faydalanmasını bilmiştir. Halk anlatısının masal, halk hikayesi, destan, efsane, atasözleri ve deyimler gibi başlıca türleri romanların ana malzemesi haline gelmiş ve sonraki dönemlerde örtük veya açık bir şeklide yazarlar tarafından kullanılmıştır. Halk edebiyatı ve kültürünün en yoğun şekilde kullanıldığı dönem Milli Mücadele Dönemi ve sonrasıdır. Bu dönem, edebiyatımızda bir kırılmaya yol açmıştır. Kırılmanın başlıca öznesi halktır. Halk için yazma geleneği ilerleyen dönemde ağırlığını iyice hissettirmiş, 1940- 1970 yılları arasında Kemal Tahir, Yaşar Kemal, Mahmut Makal, Fakir Baykurt ve Talip Apaydın gibi isimlerin başını çektiği bir köy edebiyatı oluşmuştur. Toplumsal gerçekçi bu romancılar halkın yaşamını, kültürünü, edebiyatını, sanatını eserlerinde yoğunluklu kullanmakla beraber 1980'den sonra bu sanat anlayışında büyük değişiklikler meydana gelmiştir. 1980'den sonra yaşanan sosyal ve siyasi olaylar roman yazarlarını da bireyselliğe itmiştir. Ama bu dönemden sonra da yine halk edebiyatı ve kültürü unsurları fantastik edebiyatın da etkisiyle biraz örtük bir şekilde de olsa romanlarda kullanılmaya devam etmiştir. Bu çalışmanın amacı İhsan Oktay Anar'ın romanlarında kullandığı halk edebiyatı ve halk kültürü unsurlarını tespit etmektir. Bu amaç doğrultusunda yazara ait yedi roman incelenmiş ve bu inceleme sonucunda yazarın eserlerinde halk edebiyatı ve halk kültürü unsurlarını ne sıklıkta kullandığı tespit edilmeye çalışılmıştır.
17. yüzyılda yapılmış Mensur Şehname tercümesi(320a-350b)

Bir bölümü üzerinde çalışılan eser, İstanbul Üniversitesi Merkez Kütüphanesinde 6131 demirbaş numarasıyla kayıtlıdır. Üç cilt olan eserin tamamı 1778 varaktır. Her sayfasında 25 satır bulunan bu eserde minyatürlere de yer verilmiştir. Üzerinde çalışılan birinci cildin boyu 39, eni 24,5 ve kalınlığı 7,5 cm'dir. Eser Hicri 1187, miladi 1773 yılında tamamlanmış olup kelime kelime bir tercüme niteliği taşımaz. Bu tez yazmanın 320 a-350b varaklarını kapsamaktadır. Bu tezi hazırlamaktaki amaç, Şehname'nin bu mensur tercümesini tanıtmaktır. Tez giriş, metin ve sözlük olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır. Tezin giriş kısmında Firdevsi, Şehname, Şehname tercümeleri ve üzerinde çalışma yapılan yazmayla ilgili bilgiler verilmiştir. Metin kısmında sayfa ve satır numaraları verilmiştir. Metin günümüz noktalama işaretlerine göre düzenlenmiş olup metnin gerekli yerlerinde paragraflar yapılmıştır. Yapılan bu düzenlemeyle eserden faydalanılmasının daha kolay hale getirilmesi amaçlanmıştır. Sözlük ise hem alfabetik hem de kök esasına dayalı bir sözlüktür. Madde başı yapılan kelimelerin altına o kelimeyle ilgili ara madde, deyim ve birleşikler sıralanmış, madde başı veya ara maddelerin ikinci, üçüncü unsur olarak geçtiği maddelere işaretiyle göndermeler yapılmıştır.
Ayrancı yöresi ağızları

İnsanı var eden ve ona millet olma bilincini aşılayan en önemli unsurlardan biri de dildir. Dil de yazı dili ve konuşma dili olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Konuşma dilinde sosyal çevreye bağlı olarak birtakım farklılıklar görülür. Bu farklılıklar esas itibariyle kelimeleri söyleyiş ile bazı ses ve şekil ayrılıkları etrafında toplanır. Böylece bir dilin lehçeleri, şiveleri ve ağızları oluşur. Ağız çalışmaları da dilde meydana gelen bu farklılaşmayı konu almaktadır. Ağız çalışmaları, sözlü kültürümüzün kaybolmaya yüz tutmuş zengin dil değerlerini gün ışığına çıkararak yazı diline kazandırılmasını ve nesilden nesile aktarılmasını amaçlamaktadır. Yapılan ağız çalışmaları ile dil zenginleşmekte ve kelime haznesi genişlemektedir. Bir dilin bilinmeyen yönlerine ışık tutan ağız çalışmalarının bu açıdan çok büyük bir önemi vardır. Biz de bu çalışmamamızdaTürk dili açısından oldukça önemli bir yere sahip olan Karaman ilinin Ayrancıilçesi ağızlarını derleyerek, bu yörenin karakteristik dil özelliklerini tespit etmeye ve tespit edilen bu özellikleri gramatikal açıdan incelemeye çalıştık
Yeni Türk edebiyatında portre türünün gelişimi

Yeni Türk Edebiyatı 1839 Tanzimat Fermanı ile başlayan ve birçok alanda değişimin de başladığı bir dönemdir. Bu dönemde Batı edebiyatının etkisiyle yeni edebi türler Türk edebiyatına girmiş ve var olan birçok tür de değişmeye başlamıştır. Değişim gösteren türlerden biri de portredir. Bu türde özellikle toplumdaki önemli kişiler ele alınıp incelenmiştir. Geçmişten günümüze birçok önemli eserin içinde rastladığımız portrenin edebi tür adı olarak karşımıza çıkması Batı edebiyatında olmuştur. Portre, Cumhuriyet Dönemi ile müstakil bir tür ismi olarak Türk edebiyatında var olmaya başlamıştır. Edebiyat alanında yapılan incelemeler sonucunda Türk edebiyatında edebi tür olarak portre ile ilgili yapılmış alana ışık tutan çalışmalar bulunamamıştır. Edebiyat alanına katkı sağlamak amacıyla yapılan bu çalışmada, geçmişşten günümüze kadar portrenin gelişim süreci incelenmiştir. Bu araştırma için birden çok edebiyatçının fiziksel ya da ruhsal portresinin ele alındığı düşünülen seksen bir kitap incelenmiştir. Bu kitaplarda bulunan edebi portreler örneklendirilmiş ve bu kitaplar belirli sınıflara ayrılarak gruplandırılmıştır. Yapılan bu çalışmanın alana fayda sağlaması, bu alandaki araştırmacılara yol göstermesi amaçlanmıştır.
Necati Cumalı'nın şiirlerinde toplumsal eleştiri

Cumhuriyet devri şairleri arasında yer alan Necati Cumalı, kendine özgü konuları ve bu konuları işleyişiyle Türk Edebiyatı içerisinde kendine yer bulmuştur. Edebiyatın hemen her türünde eser kaleme alan Necati Cumalı, herhangi bir edebi topluluk içerisinde yer almamıştır. Şair, edebi hayatında yalın ve öznellikten yana olmuştur. İçinde yaşadığı topluma önem veren Cumalı, yazmış olduğu şiirlerinde bireylerden hareket ederek toplumsal sorunlara dikkat çeker. Necati Cumalı, şiir konularını yaşamından tanık olduğu olaylardan hareketle belirler. Bunların malzemesinin çoğu, şairin bizzat yaşadığı tecrübelerdir. Necati Cumalı'nın şiirleri geniş bir insan albümü sunar. Kendisini ve çevresini şiire kolaylıkla konu edinen şair, insani değerleri ön plana çıkarır ve şiirlerini bu doğrultuda şekillendirir. Şairliğini iki döneme ayırdığımız Necati Cumalı, özellikle ikinci dönem şiirleri olarak adlandırdığımız 1960 sonrası şiirlerinde toplumsal konulara öncelik verir. Toplumsal konulara kayıtsız kalmayan şairlerden biri olan Cumalı, şiir hayatına İkinci Dünya Savaşı yıllarında başlar. Büyük yıkımların olduğu bu dönemde, ülkede de siyasi ve ekonomik birçok sıkıntı kendini gösterir. Böyle bir atmosferde çıraklığını atlatan şair, ilk dönem şiirlerinde birey odaklı şiir yazmasına karşın ikinci dönem şiirlerinde toplumu merkeze alarak şiirlerine ideolojik bir söylem kazandırır. Necati Cumalı'nın şiirleri, küçük insanın toplum içerisindeki sıkıntılarını irdelemesi bakımından önem arz eder. Toplumsal olaylara müdahale edilebileceği ve dünyanın bir amaca göre dönüştürülebileceği inancı, Cumalı'nın sanatının alt katmanına yerleşmiş bir olgu olarak gösterilebilir. Necati Cumalı, genel olarak yurt ve insan gerçeğine eğilmeyi, kentte ve kırsal bölgelerde yaşanan toplumsal ilişkileri yansıtmayı başarır. Şair, yurdun bütün kesimlerini, bütün çevrelerini, insanlarını yansıtan bir ayna olmuştur. Ege kasabalarından Çukurova'ya, Doğu Anadolu'dan metropollerin gecekondu mahallelerine kadar yayılan çevreler, cephelerde savaşan askerler, tütün üreticileri, fabrika işçileri, gurbetçiler, kimsesiz çocuklar gibi geniş bir çevre ve insan albümü şiirlerde boy gösterir.