turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Determination of user awareness and appreciation on the issues of urban design in the specifics of housing environments

öz KONUT ÇEVRELERİNİN TASARIMINDA KULLANILAN KENTSEL TASARIM İLKELERİNE İLİŞKİN KULLANICI TAKDİR VE FARKINDALIĞININ BELİRLENMESİ MERTYÜREK, Serkan Yüksek Lisans, Kentsel Tasarım, Şehir ve Bölge Planlama Bölümü Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Ali Türel Aralık, 2000, 149 sayfa Bu çalışma tasarımcıların ve kullanıcıların mekan anlayışlarını oluşturan faktörlerle ilgilenmektedir. Buna ek olarak, söz konusu kapsamda tezin hedeflerine ve temel mantığına uygun olarak kullanıcılar ve tasarlayıcılar arasında somut bağlar kurabilmek amacıyla arazi planlama prosedürleri tamamlayıcı bir anlayışla ele alınmıştır. Dahası, Odtükent konut alanında çalışmanın hipotezini test etmeye yarayacak deneysel ipuçları bulabilmek için bir ampirik çalışma gerçekleştirilmiştir. Tezin amacı bir konut çevresi özelinde Kentsel Tasanm ilkelerine yönelik olarak kullanıcıların farkındalıklarını ve takdirlerini belirlemektir. Bu çalışma sonucundaki çıktılar ve bulgular herhangi bir konut geliştirme projesinde hedefler ve objektiflerin belirlenmesinde yardımcı olabilir. Ek olarak, bu tezkonjunktürde giderek önem kazanmaya başlayan ve yaşanabilir çvreler yaratılmasında kilit rolde olduğuna inanılan kullanıcı hakimiyetinin güçlendirilmesine hizmet etmektedir. Tez içerisinde, tasarlayıcıların mekan anlayışlarının kendi formal eğitimleri ve deneyimleri, kendi kimlikleri ve varlıkları özgün bir tasarım çerçevesinin özel koşullarına endekslenmiş bir takım durumsal faktörlerle şekillendiği düşünülmektedir. Bunun karşısında, kullanıcıların mekan anlayışlarının temel olarak iki kategori etkisinde şekillendiği düşünülmektedir. Bunlardan birincisi algılama, tanımlama ve zihinsel imajlar gibi psikolojik faktörler ve ikincisi de; mahremiyet, kişisel mekan, sınırsal davranış gibi mekansal davranış kalıplarının gelişmesinde önemli rolü olan temel insani ihtiyaçlardır. Tezin içeriğinde tasarlayıcının deneyim ve formal eğitiminin tezin belkemiğini oluşturması düşünülmüştür. Bu konuyu oluşturan alt başlıklar kullanıcıların farkındalıklarının test edildiği temel alanları oluşturmak için seçilmişlerdir. Bununla paralel bir çizgide, ampirik çalışmanın yapısı da tezin 'deneyim ve formal eğitim' bölümünün içeriğine gore yapılandırılmıştır. Sonuçlar, tasarlayıcıların işlevsel konulara yönelik düşüncelerinin kullanıcılar tarafından öncelikle algılandığını ve takdir edildiğini göstermiştir. Finalde, tasarlayıcıların, zamanlarının ve enerjilerinin daha büyük bir bölümünü hemen hemen bütün tasarım müdahalerinin temel amacını oluşturan 'kullanıcıların faydasının artırılmasına' yönelik olarak kullanmaları gerektiği belirtilmiştir.
Yeşil alan kullanıcılarının memnuniyetlerinin değerlendirilmesi: Beşiktaş İlçesi örneği

Bu çalışma, açık mekan kullanıcıların memnuniyet derecelerinin değerlendirilmesi amacıyla hazırlanan soru formu ışığında derlenecek bir çalışma olacaktır. Çalışma altı bölümden oluşmaktadır. Konuya giriş ve amaç birinci bölümde yer almaktadır. İkinci bölümde, açık alan ve yeşil alan kavramı, yeşil alanların sınıflandırılması ve yeşil alanların kent içindeki işlevlerinin açıklanmasına çalışılmıştır. Bununla birlikte kentleşmenin yeşil alanlar açısından ortaya çıkarttığı olumsuz sonuçların üstünde durulmuştur. Üçüncü bölümünde, açık mekan kullanımına ilişkin araştırmaların değerlendirilmesine, kullanılan yöntemler ve hedeflenen amaçların incelenmesine çalışılmıştır. Dördüncü bölümde İstanbul'da yeşil alan durumu değerlendirilmiştir. Beşinci bölümde ise İstanbul'da örneklem alanı olarak seçilen Beşiktaş'ta yeşil alan kullanımının değerlendirilmesi konusu üzerinde durulmuştur. Bu bölümde Beşiktaş ilçesi bünyesinde seçilen Kuruçeşme, Serencebey ve Ulus Parklarının fiziksel durumlarıyla ilgili açıklamalara yer verilmiştir. Altıncı bölümde seçilen parklarda yapılan uygulamalar değerlendirilmiştir. Çalışmanın son bölümünü sonuçlar ve öneriler oluşturmaktadır.
Körfez kıyı kent strüktürü'ne yöntemsel bir yaklaşım: Kocaeli Körfezi örneği

Kentler, birçok değişkene bağlı olarak gelişim göstermekle birlikte genel karakterleri 3 ana bileşen üzerinden tanımlanabilir. Bunlar, jeomorfoloji, konstrüksiyon ve programıdır. Bu 3 ana bileşenin ilişkileri kent strüktürünü oluşturur. Kıyı kentlerin en önemli özelliklerinden biri, 'su? öğesinin ve kıyının, kentin makro formunu doğrudan etkiliyor olmasıdır. Su-kara arasında oluşan kıyı, bir çizgiselliğin ötesinde, mekansal olarak bir düzlem oluşturmakta, körfez kıyı-kentlerinde ise karşılıklı siluet ve fiziksel olarak da bir hacmi tanımlamaktadır. Bu strüktür; geçirgenlik, süreklilik ve etkileşim bağlamında değerlendirilebilir. Kocaeli Körfezi çalışma alanı ile yapılan çalışmanın temel amacı, kıyı-kent strüktürünü tanımlamak ve Kocaeli kentinin mekansal özelliklerini ve niteliklerini körfez bağlamda tartışmaktır. Çalışmada; kentin jeomorfolojik yapısı, konstrüktif yapısı ve kentsel programları matrislerle karşılaştırılmış, ilişkileriyle ilgili sonuçlar doğal çevre ve insan referanslı kentsel mekan kurgusunu ortaya konmuştur. Tezin; kentlerin diğer değişkenlerinin bu kurgu üzerine inşa edilmesine katkı sunması beklenmektedir.
Socio-psychological dimensions of the participatory processes: In the case of the local government and ngo cooperation in participatory democracy project

Akılcı kapsamlı planlamadan katılımcı planlama yönündeki paradigma değişikliği yaygın olarak bilimsel bilgiyi ele alışta araçsal rasyonaliteden iletişimsel rasyonaliteye geçiş ile açıklanmaktadır. İletişimsel rasyonalite temelinde ele alınan katılımcı planlama yaklaşımı bazı temel varsayımlar üzerine oturmaktadır. Bu varsayımlardan bir tanesi olan uzlaşma sağlama, aynı zamanda katılımcı planlamanın gerçekleşmesinin ön koşullarından bir tanesidir. Ancak her biri özgün bağlamlarda gerçekleşen katılımcı planlama süreçlerinde aynı düzeyde uzlaşma sağlamak mümkün olmamaktadır. Bu nedenle, katılımcı planlama süreçlerini literatürde yaygın olarak yapıldığı gibi standart başarı kriterleri ile değerlendirmek ve karşılaştırmak uygun değildir. Ayrıca bu çalışma için, katılımcı süreçleri etkileyen faktörleri eleştirel bir yaklaşımla keşfetmek ve bu yolla katılımcı süreçlerin gerçekleşme şansını arttırmak, başarılarını değerlendirmekten çok daha önemlidir. Katılımcı süreçleri etkileyen faktörlerden, bireyler arası etkileşim ve sosyo-kültürel düzeylerdeki etkenlere odaklanan bu çalışmanın amacı, katılımcı planlama süreçlerinin gerçekleşmesini sağlayan ve/veya engelleyen sosyo-psikolojik boyutları keşfetmektir. Bu çerçevede araştırmanın cevap vermeye çalıştığı üç temel soru; 'Gazi, Kaymaklı, Odunpazarı ve Seyrek deneyimlerinde katılımcı planlama süreçlerinin sosyo-psikolojik boyutları nelerdir?' 'sosyo-psikolojik boyutları katılımcı süreçlerin başarılarını ne ölçüde açıklamaktadır?' ve 'sosyo-psikolojik boyutları bağlamsal olarak farklı katılımcı süreçleri nasıl açıklarlar?' Alan çalışması olarak tasarlanan bu araştırma temel sorularına cevap vermek üzere keşfetmeye dayalı ve yarı deneysel araştırma yaklaşımlarla yürütülmüştür. Bu çalışmanın sonucunda, araştırma soruları 'katılımcı demokraside yerel yönetim-STK işbirliği' projesi kapsamında Türkiye bağlamında cevaplanmıştır.
Kentsel yenileme ve iki şehir hikayesi: Tarlabaşı - Süleymaniye

Kentler fiziksel, sosyal ve ekonomik nedenlerin yanı sıra, doğal afetler ya da savaşlar gibi nedenlerle köhnemekte ve çeşitli boyutlarda bozulmalar yaşamaktadırlar. Ülkemizde özellikle hızlı göçe bağlı kentleşme sebebiyle bu köhneme yaşanmıştır. Kentsel yenileme, köhneyen ve eskiyen kent dokularının kapsamlı plan ve programlar doğrultusunda yeniden kent bütününe katılması çalışmalarını içermektedir. Kentsel yenileme deneyimleri ile ülkemiz henüz yeni tanışmaktadır. Hazırlanan yasal düzenleme, içerik olarak pek çok eksiği bünyesinde bulundurmakta ve bu nedenle pek çok eleştiri almaktadır. Gelinen süreçte kentsel yenilemenin sadece fiziksel boyutu ile ele alındığı, sosyal boyutun ise çoğunlukla göz ardı edildiği görülmektedir. Bu doğrultuda iki yenileme alanı olan Tarlabaşı ve Süleymaniye bölgeleri çalışma alanları olarak belirlenmiştir. Son iki yüzyıllık süreçte Tarlabaşı bölgesinin geçirdiği pek çok plan operasyonları dikkat çekmektedir. 5366 sayılı yasa ile Yenileme Alanı ilan edilen bölgenin, hazırlanan projelere yönelik pek çok eleştiri aldığını söylenebilir. Özellikle proje sonrasında alandaki korunması gerekli yapıların büyük oranda yok olacağı açık bir şekilde görülebilmektedir. Bunun yanı sıra bölgenin önemli bir sosyo-ekonomik sınıf değişimi yaşayacağı kesindir. Süleymaniye bölgesinin de Tarihi Yarımada'daki konumu sebebiyle, önemli plan kararlarının ortasında kalan bir yerleşim olduğunu söylemek mümkündür. 5366 sayılı yasa ile hazırlanan projeler, Tarlabaşı'na kıyasla daha korumacı bir yaklaşım sergilese de, projede alanın sosyo-ekonomik gelişimine yönelik bir konudan bahsedilmemektedir. Proje sonrası diğer bölgelerde olduğu gibi, Süleymaniye'de de bir zorunlu göç yaşanacağını tahmin etmek hiç de zor değildir. Mevcut yasal düzenlemeler, kentsel yenilemenin sosyal ve ekonomik yönlerini eşit ve adaletli bir şekilde oluşturmadığı sürece, kente dair sorunlar bir bölgeden diğerine artarak ve yayılarak devam edecektir.
Soud waste managements as a pubuc service: an evaluation of soud waste management service supplied in Ankara

oz KAMU SERVİSİ OLARAK KATI ATIK YÖNETİMİ: ANKARA'DA SUNULAN KATI ATIK YÖNETİMİ SERVİSİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME Öztepe, Deniz Yüksek Lisans Tezi, Bölge Planlama Programı Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Tansı Şenyapılı Nisan 1997, 150 Sayfa Gelişmekte olan ülkelerde şehirleşmenin hızlı adımlarla ilerlemesi kentel servislere olan talebi artırmıştır. Fakat pek çok ülkede, su, kanalizasyon sistemleri, halk sağlığı v. s. ile ilgili temel kentsel servislerin arzı, talebi karşılayamamaktadır. Katı atık yönetimi de bu durumdan payını almıştır. Gelişmekte olan ülkelerin pek çoğu, katı atık konusunda arz ve talep arasındaki dengesizliğin sebep olduğu problemlere etkili çözümler getirecek kaynaklardan yoksun kalmıştır. Kamu servisleri, herkesin eşit oranda yararlanabileceği şekilde sunulması gereken bir servis olarak değerlendirilse de, pek çok örnekte bu servislerin yetersizliğini ya da eksikliğini yaşayan kesim düşük gelir grubu olmuştur. Bu tez çalışmasının özünü, konuyla ilgili olarak Ankara'daki mevcut durumun incelenmesi ve katı atık yönetimi hizmet yapısının açıklanması oluşturmaktadır. İncelemede, ağırlıklı konu katı atık toplama servisi olarak belirginleştirilmiştir. Servisin gelir gruplarına bakılmaksızın adil olarak sunulup sunulmadığı sorusuna yanıt aranmaktadır. Servisin arzında göz önüne alman kriterler, elde edilebilen sınırlı veriler çerçevesinde irdelenmektedir. Ankara nüfusuna sunulan hizmetteki farklılıkları ve eşitsizliklerin varlığını inceleyebilmek için uygulanan katı atık toplama sistemleri, konu ile ilgili mevcut yönetmelikler, yürürlükteki çevre temizlik vergisine referansla gerçekleştirilen uygulamalar ve hizmetin sunulduğu yüzeye ait veriler mahalle bazında beraberce analiz edilmiştir. Çalışmada, ayrıca, sunulan hizmetteki eksiklikleri giderebilmek için dikkate alınması gereken faktörler üzerinde durulmuştur.
Towards urban equity: Using GIS for investigating the connectivity and location characteristics of urban public parks in Ankara

Kutuplaşanın ve ayrışmanın olduğu kentlerde, kamusal kaynaklar herkes için eşit erişilebilir olmayabilir. Bu durum, özellikle kimi azınlık grupları ve düşük gelirli bölge sakinlerini etkiler. Kent parkları, önemli kamusal kaynaklardandır. Toplumun her bireyine spor yapma ve hoşça vakit geçirme imkanı sağlamaktadır. Ancak, düşük gelirli mahalle sakinleri, hareket imkanlarının kısıtlı oluşu ve yaşadıkları yerlerdeki kentsel tesislerin eksikliği sebebiyle bu düşük maliyetli kamu kaynağından çoğunlukla mahrum kalmaktadır. Bazı ülkelerden farklı olarak, ülkemizdeki kent parkları ve rekreasyon alanları yerel yönetimler tarafından sağlanmaktadır. Ancak hem büyükşehir hem de ilçe belediyelerinde olan bu yetki, politik ve ekonomik nedenlerden dolayı, kaynağın halka ulaştırılma noktasında kentsel eşitsizliği doğurabilmektedir. Bu tezin eğildiği sorun budur. Tezin odak noktası, Ankara Büyükşehir Belediyesi tarafından prestij parkları olarak adlandırılan kent parklarıdır. Kentteki her bir kent parkı için Coğrafi Bilgi Sistemleri aracılığıyla bağlantısallık analizi uygulanmıştır. Buna ek olarak, Ankara'daki kiralık ve satılık konut değerinden ikincil veri elde edilmiş ve belirli bölge sakinlerinin durumları tartışılmıştır. Bu tez, kent parklarının konumu ile yakın çevresinde yaşayan insanların ekonomik ilişkisini irdelemektedir. Bu ilişki, tematik haritalar yardımıyla gösterilmiştir ve çalışmanın çıktıları kentsel eşitlik çerçevesinde tartışılmıştır. Çalışmanın sonuçlarına dayanarak, kentin güneybatı gelişim koridorunda herhangi bir kent parkı bulunmadığı görülmüştür. Yüksek bağlantısallık indeksine sahip kent parkları kentin merkezine yakın konumlanırken, düşük bağlantısallık indeksine sahip parklar kentin çeperlerinde bulunmaktadır. Yüksek bağlantısallık indeksi, ızgara biçimli sokak formlarını nitelememekle birlikte; düzensiz sokak formları da yüksek bağlantısallık indeksine sahip olabilmektedir. Çoğunlukla düşük gelirli mahalleler düşük bağlantısallık indeksli parklar etrafında konumlanmıştır.
Use of public lands for mass housing projects in the privatization process-İzmir case

oz Kentlerimizdeki bugünkü fiziksel yapı, sosyal sınıfların kent mekanındaki yer seçimleri mülkiyet olgusunun da etkisiyle olmuştur. Bu nedenle, kent toprağının mülk sahipliliği biçimi ve bu toprakların kentsel arsaya dönüşümüne ilişkin politikalar, kurumsal yapılar ve uygulamaların sorgulanması önem taşır. Kentsel gelişmenin yönlendirilmesinde, eksik kentsel donatıların karşılanmasında ve yeni ihtiyaç duyulacak donatıların giderilmesinde kamu arazileri stoku çok önemli bir potansiyel oluşturur. Ülkemizde kamu arazilerinin stoku ve kullanımına yönelik bütüncül politikalar geliştirilmemiş, uygun konum ve büyüklükte olup olmadığına bakılmaksızın sadece kamu arazisi niteliği nedeniyle büyük alan ihtiyacını gerektiren kentsel kullanımlar rastgele yer seçmiş ve kent makroformunu etkilemişlerdir. Ayrıca birçok kamu arazisi üzerinde yapılaşma olduktan sonra imar afları çıkarılmış ve planlanması daha sonra yapılmıştır. Bu süreç sonunda da kamu mülkiyeti özel mülkiyete dönüştürülmüştür. İzmir kentinde de yapılaşmamış alanlardaki belediye ya da hazine mülkiyetinde olan kamu arazileri 1985'lere kadar yoğun olarak gecekondularla, 1985 sonrası gecekondularla birlikte büyükşebir ve ilçe belediyeleri, kooperatifler ve Emlak Bankası gözetiminde yapılan toplu konut alanları ile dolmaya başlamıştır. İzmir Büyük Kent bütününde kamu arazilerinin toplu konut alam olarak yerleşmeye açılmasında mülkiyet sunum ve kullanım biçiminde ne tür politikalar oluşturulmuş ve uygulamalarda nelerle karşılaşılmış olduğu bu çalışmanın temel sorgulamasıdır. Bu soruların yanıtlarının aranmasındaki amaç ise kamu arazilerinin kullanımına yönelik daha tutarlı politikaların oluşturulmasına katkı sağlamaktır. Bu çalışmada İzmir Büyükşehir bütünü içerisinde bulunan özellikle kamu arazileri üzerinde yapılmış olan toplu konut alanlarının mülkiyet sunum ve kullanım biçimi temelinde incelenmesi hedeflenmiş, öncelikle bu toplu konutların genel özelliklerine ve yer seçimlerine ilişkin bilgiler sunulmuştur. El değiştirme ve kullanım sahipliliğinin sürecine ilişkin olarak da örnek alanlar olarak seçilen Evka-1, İzkent-1, İzkonut- 1 konutlarının ilk sahipleri dışında kiraya verilerek kullanılma ve el değiştirme yüzdeleri sunulmuştur.
Su elemanlarının kentsel mekanlarda ve yeşil alanlarda kullanımı

Bu çalışmada, suyun önemi üzerinde durulmuş, tarihten günümüze su elemanlarının kullanım stilleri araştırılmış, gelişmeler gözlenmiş, yurt dışında ve İstanbul'da bulunan kentsel mekanlardaki ve yeşil alanlarındaki örnekler incelenmiştir. İlk bölümde araştırmanın konusu olan suyun tanımı, genel olarak kullanımı ve hangi yönlerden incelendiği anlatılmış, araştırmanın amacı belirtilmiştir. İkinci bölümde, su elemanının genel özelliklerinden bahsedilmiş, tasarımdaki önemi vurgulanmıştır. Gerek peyzaj planlamada gerekse kentsel tasarımda yarattığı etkiler ve çevreye kattığı değerler belirtilmiş, mimariyle olan ilişkisi kurulmuştur. Üçüncü bölümde, su elemanlarının tarihten günümüze kadar gelişimi, birbirlerinden etkileniş biçimleri Asya, Avrupa, Uzakdoğu, Amerika'da ve ülkemizde kullanım şekilleri, benzerlikler ve farklılıklar örnekleriyle incelenmiştir. Dördüncü bölümde, su elemanının günümüzdeki kullanım amaçları ele alınmıştır. Estetik amaçlar altında görsel, işitsel, psikolojik, temassal ve serinletici etkiler; fonksiyonel amaçlar altında ise rekreasyon, sirkülasyon kontrolü ve faydacılık yönleri yer almıştır. Suyun kullanım şekilleri durgun ve hareketli sular olarak ikiye ayrılmıştır. Durgun sular; süs havuzları, göl ve göletler, hareketli sular ise; su perdeleri, kanallar-dereler, fıskiyeler, kaskadlar-çağlıyanlar, kaynaklar-çeşmeler başlıkları altında incelenmiştir. Beşinci bölümde, suyun çekiciliğini arttıran diğer unsurlarla birlikte kullanımı araştırılarak, su elemanlarının ışık ve ses gösterileri, suyun bitkiler, heykeller ve mağaralarla yaptığı kombinasyonlar incelenmiştir. Altıncı bölümde, kentsel dış mekanın tanımı, mekansal algı ile mekansal uyarım kavramları üzerinde durulmuştur. Kentsel mekanın algılanmasında biçim, renk, doku, ölçek ve oran gibi biçimsel öğelerin görsel etkileri anlatılmıştır. Bu doğrultuda bir çeşit kent mobilyası olan su elemanının kentsel mekandaki yeri, meydan ile park ölçeğinde kullanımı üzerinde durulmuş ve örnekleriyle anlatılmıştır. Çeşitli örnekleri içeren yedinci bölümde, yurt dışında ve İstanbul'da bulunan bazı seçilmiş meydanlarda ve parklardaki su unsurları ayrıntılı olarak incelenmiştir. Çalışmanın uygulama kısmını içeren sekizinci bölümde, İstanbul içinde seçilmiş iki alanda anket ve algı ölçme tekniklerini kullanmak suretiyle, kullanıcıların su elemanları ile ilgili yargılan ölçülmüş; değerlendirmeler ve yorumlar yapılmıştır. Dokuzuncu bölümde ise sonuçlar, eleştiriler ve çözüm önerileri ile tez neticelendirilmiştir.
Şehirsel mekanda biçim ve işlev ilişkileri : İzmir liman bölgesi kentsel tasarım yarışması önerilerinin mekan sentaksı yöntemi ile incelenmesi

Bu çalışma, şehirsel mekan yapısının sosyal bütünle olan ilişkilerini araştırmak, bu ilişkileri ortaya koyup, bu hissedilen ancak açıklanamayan ilişkiler bütününü net bir şekilde tanımlamak amacı ile yapılmıştır. Bu süreçte açıklayıcı şehirsel modellerden biri olan 'Mekan sentaksı' yöntemi ile, şehirlerin yapısall organizasyonlarına farklı bir boyut getirilmiştir. Bireyin şehirsel mekanda hangi rotaları tercih ettiği, hangi bölgelerin daha güvenli olduğu, işlevsel yoğunlukların nedeni ortaya konacaktır. Buna bağlı olarak, 'Şehirsel mekanda biçim ve işlev ilişkileri; izmir Liman bölgesi için kentsel tasarım yarışması önerilerinin mekan sentaks yöntemi ile incelenmesi' isimli çalışma ortaya çıkmıştır. Çalışma altı bölümden oluşmaktadır; Birinci bölümde çalışmanın amacı ve ilerlediği yöntem irdelenmiştir. ikinci bölümde şehirsel mekanın yapısı, onu oluşturan ana unsurlar, içerdiği öğelerle birlikte, şehrin kullanıcı tarafından nasıl algılandığı, bu durumun 'kimlik' olgusuna etkisi ve şehirsel mekan ile işlev ilişkileri anlatılmıştır. Üçüncü bölümde yöntemin belkemiğini oluşturan 'mekan sentaks' yöntemi tanıtılmış, ne amaçla, ne gibi alanlarda kullanıldığı anlatılmış, analitik yapısı irdelenmiş ve uygulama öncesi birikim sağlanmıştır. Dördüncü bölümde, pilot bölge olan izmir liman bölgesi, tarihi, kültürel, fiziksel özellikleri ile aktarılmış, kent kimliği adına çıkarımlar yapılmıştır. Beşinci bölümde izmir liman bölgesinde yapılmış olan kentsel tasarım proje ve fikir yarışmasında sunulmuş projeler, fiziki özellikleri ve mekan sentaks yöntemi ile incelenmiştir. Altıncı bölümde de bu öneriler mevcutla ve kendi aralarında karşılaştırılıp projelerin işleyen ve işlemeyen yönleri ile ilgili genel sonuçlar ortaya konmuştur.
Analysis and evaluation of the improvement plans and the relevant model developed within the context of the Çukurova urban development project. Determination of its replicability in other similar problem areas

Ülke nüfusunun yaklaşık yarısının kentlerde yaşadığı ve kırdan kente akının halen sürmekte olduğu günümüzde, barınak sorununun devlet eliyle çözülememesi ya da planlı ve düzenli gelişme için etkin ve kararlı bir politika izlenememesi kentlerde altyapısız, sağlıksız şehirleşmenin büyük bir hızla sürmesine neden olmaktadır. Gün. geçtikçe artan gecekondulaşma ve imarsız konut alanlarında yapılaşma her türlü destek ve denetimden yoksun olarak kentleri sarmaya devam ederken soruna artık 'temelden çözüm bulmak' yerine daha gerçekçi olan ''var vıolanı iyileştirme' ve bundan böyle devam edeceği, önlenemiyecegi kabul edilen bu olguyu 'daha sağlıklı, planlı ve kontrollü geliştirme'yi amaçlayan projeler ve yasal düzenlemeler gündeme gelmektedir. Anılan kontrol dişi kentsel büyümeler özellikle altyapı yatırımlarının azlığı ve imarsız konut alanlarında büyük çaptaki mevcut hizmet eksikliklerinden dolayı sağlıksız ve yetersiz kent parçalarını oluştururken, merkezi hükümet Beşinci Beş Yıllık Kalkınma Planıyla da onayladığı desantralizasyon politikasıyla kent sorunlarıyla ilgili sorumlulukları tamamen yerel yönetimlere bırakmakta ancak bunların kentsel işlevlerini yerine getirebilme yeteneklerini etkileyen olguları ortadan kaldıramadığından bu politikalar gerekli başarıyı birlikte getirememektedir. Bu tezin amacı, Türkiye'de ilk kez denenen ve Dünya Bankasınca uygulanacak bir teknik yardım ile yatırım programı çerçevesinde güçlü bir mali destek ve ülkenin bu konuda oldukça kalifiye bir teknik eleman kadrosuyla yola. çıkan Çukurova Kentsel Gelişme Projesinin gecekondu iyileştirme ve imarsız konut alanlarında yaptığı çalışmaların irdelenmesi, bu konuda soruna yapıcı ve kalıcı bir çözüm önerileri getirip; getiremediğinin incelenmesi, projenin güçlü ve zayıf yönlerinin ortaya konarak tekrarlanabilir projeler için olumsuzlukların görünür olmasını sağlamaktır.
Pedestrian zones as communication environments; case study; Yüksel pedestrian zone-Ankara

oz İLETİŞİM MEKANLARI OLARAK YAYA BÖLGELERİ ÖRNEK ÇALIŞMA: YÜKSEL YAYA BÖLGESİ - ANKARA Levent, Tolga Yüksek Lisans, Şehir ve Bölge Planlama Bölümü Kentsel Tasarım Programı Tez Yöneticisi: Doç. Dr. Baykan Günay Ortak Tez Yöneticisi: Yrd. Doç. Dr. M. Adnan Barlas Aralık 1999, 96 Sayfa 20. yüzyılın ikinci yarısında, yaya dolaşım problemi, hem kent merkezleri hem de konut alanları için önemli bir konu olmuştur. Artan araç sayılarına paralel olarak, kentsel açık mekanın biçimlenmesinde taşıt belirleyici olmaya başlamıştır. Akan ve durağan taşıtların ihtiyaçlarına yönelik olarak yapılan fiziksel düzenlemeler, yaya hareketlerinin giderek daralan kaldırımlarda sınırlanmasına neden olmuş ve sosyal aktivite, etkileşim ve iletişim olanaklarını azaltmıştır. Bu dönemde, planlama ve kentsel tasarımın temel ilgilerinden olan yaya kavramı farklı bir önem kazanmış ve yayalara sağladığı sosyal faydalar dolayısı ile yaya bölgeleri yaygın olarak uygulanmıştır. Yaya bölgeleri, basit bir biçimde, binalar arasında kalan alanlar olarak tanımlanamaz. Yaya bölgeleri insanlarınsosyalleşmelerinin gerçekleştiği sosyal çevrelerdir. Sosyalleşme süreçleri insan aktiviteleri, etkileşim ve iletişime dayanmaktadır. Bu çalışma, sosyal süreçler ile kentsel çevrenin mekansal konfigürasyonu arasındaki nedensel ilişkiyi incelemekte, sosyal süreçlerin oluşumu ve devam etmesini etkileyen fiziksel düzenlemeleri tanımlamayı amaçlamaktadır. Analizin üç temel bileşeni, etkileşim bileşeni, mekansal bileşen ve aktivite bileşenidir. Çalışma ayrıca insan etkileşiminin mekansal örüntüleri, adapte mekanların fiziksel formu ve insan aktivitelerine yönelik mekansal konfigürasyonu içermektedir. Yüksel Yaya Bölgesi bu değişkenlerin ışığında değerlendirilmiş, insan iletişiminin örüntülerini ve bu örüntülerin çalışma alanındaki fiziksel öğelerle ilişkileri anlaşılmaya çalışılmıştır.