Matematik öğretiminde bilgi değişme tekniğinin etkililiği

YÜKSEK LİSANS TEZ OZU MATEMATİK ÖĞRETİMİNDE BİLGİ DEĞİŞME TEKNİĞİNİN ETKİLİLİĞİ Dilek TANIŞLI Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı Anadolu Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Temmuz 2002 Danışman: Prof. Dr. Mustafa SAĞLAM Günümüzde bilimsel ve teknolojik, sosyal, kültürel ve ekonomik gelişmelerin biçimlendirildiği toplumsal yaşamda bireylerin bilimsel ve toplumsal etkinlikleri sürdürebilmeleri için gerekli olan bilgi, beceri ve davranışlara sahip olmaları zorunludur. Okullarda öğrencilere bu bilgi ve becerilerin bir kesiminin kazandırılmasında Matematik dersinin önemli bir işlevi vardır. Çünkü matematik, günlük yaşamımızda karşılaştığımız çeşitli sorunların çözümünde herkes için gerekli olan mantıklı düşünme, doğru karar verebilme, doğru sonuca ulaşabilme, etkili iletişim kurabilme, genelleme yapabilme, yaratıcı düşünebilme gibi davranışları geliştiren bir bilim dalıdır. Ancak, matematiğin diğer bilim dallarında ve toplum yaşamında gittikçe artan önemine karşılık ülkemizdeki okullardaki Matematik derslerinde öğrencilerin başarıları genelde düşüktür. Bu olumsuz durumun ortadan kaldırılması için öncelikle okullarda Matematik dersinin öğretme-öğrenme sürecinde öğrencinin öğrenme başarısını artırıcı yani daha etkili ve kalıcı öğrenmenin gerçekleşmesini sağlayan yöntem ve tekniklerin kullanılması gereklidir. Bu araştırmanın amacı, işbirliğine dayalı öğrenme yönteminde kullanılan tekniklerden bilgi değişme tekniğinin matematik öğretiminde öğretmen merkezli öğretim yöntemlerine göre öğrencinin öğrenme başarısı ve öğrenmenin kalıcılığı üzerindeki etkilerinin belirlenmesidir. ivMatematik öğretiminde bilgi değişme tekniğinin kullanılmasına dönük olarak ilköğretim yedinci sınıf düzeyinde uygulanan deneysel nitelikli bu araştırma, 2000- 2001 öğretim yılında Eskişehir İl merkezindeki Mustafa Kemal İlköğretim Okulunda biri deney grubu (28), biri de kontrol grubu (26) olmak üzere toplam 54 öğrenciden oluşan iki grup üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada deney grubu olarak belirlenen gruba matematik öğretiminde bilgi değişme tekniği uygulanmıştır. Uygulama öncesinde, öğrenciler ve ders öğretmeni bu tekniğin etkin kullanımı konusunda bilgilendirilmiştir. Kontrol grubu olarak belirlenen grupta ise öğretmen merkezli öğretim yapılmış, başka bir deyişle ders öğretmenine yöntem konusunda hiçbir müdahalede bulunulmamıştır. Her iki gruba da araştırmacı tarafından ilköğretim yedinci sınıf Matematik dersinin bir ünitesinden hazırlanan başarı testi öğretimden önce ön test, öğretimden sonra da son test olarak uygulanmıştır. Araştırma verilerinin çözümlenmesinde, SPSS bilgisayar programından yararlanılmış, deney ve kontrol grubunda öğrencilerin basan düzeylerinin ve öğrenmenin kalıcılığının karşılaştırılmasında t testi uygulanmıştır. Ayrıca öğretim uygulaması sonunda deney gurubundaki öğrencilere bilgi değişme tekniği değerlendirme anketi uygulanmıştır. Ders öğretmeninin de bu teknikle ilgili görüşleri yazılı olarak alınmıştır. Araştırma sonunda, matematik öğretiminde işbirliğine dayalı öğrenme yönteminde kullanılan tekniklerden bilgi değişme tekniğinin öğretmen merkezli öğrenme yöntemine göre daha üstün olduğunu kanıtlayan bulgular sağlanmamıştır. Öte yandan, deney grubundaki öğrencilerin büyük çoğunluğunun ve ders öğretmeninin uygulanan bilgi değişme tekniği ile ilgili görüşlerinin olumlu olduğu saptanmıştır.