İlk okuma-yazma öğretiminde temel problemler

Bu araştırmanın amacı, Türkiye'de ilköğretim kuramlarında yapılan ilk okuma-yazma öğretimi ile ilgili temel problemleri tespit ederek, çözüm yollan aramaktır. Çalışmamızda ilk olarak devlet dokümanlarında Türkçe'nin meseleleri ve Türkçe öğretimi ile ilgili hükümler tespit edilmiş, devletin konuya bakış açısı incelenmiştir. Daha sonra Türkçe öğretiminin amaçlan ve Türkçe öğretimi içinde ilk okuma-yazma faaliyetlerinin yeri ve önemi üzerinde durulmuştur. Dünya'da ve Türkiye'de ilk okuma-yazma öğretiminin tarihi gelişimi incelenerek bu öğretimin safahatı, geçmişşten geleceğe bir bütünlük içinde ele alınmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde ilk okuma-yazma öğretiminin temel problemleri tespit edilmiştir. Tespit ettiğimiz bu problemleri şöyle sıralayabiliriz : 1) İlk okuma-yazma öğretiminde kullanılacak metodla ilgili problemler, 2) İlköğretim kuramlarında görev yapan öğretmenlerin niteliği ile ilgili problemler, 3) İlkokul öğretmeni yetiştiren öğretim kuramlarının eğitim, öğretim faaliyetlerinin niteliği ile ilgili problemler, 4} İlköğretimde verimliliği sağlamak maksadıyla yapılması gereken genel planlama Üe ilgili problemler. IV Yine bu bölümde Ankara Belediyesi sınırlan içindeki ilköğretim okullarından bazılarından seçilen okullarda görevli öğretmenlere uygulanan anketin sonuçları da yer almaktadır. İki bölümden meydana gelen bu ankette, öğretmenlerle ilgili şahsi bilgilerin araştırıldığı bölümde on dört, ilk okuma-yazma öğretimi ile ilgili bilgilerin araştırıldığı bölümde yirmi iki soru öğretmenlere sorulmuştur. Değişik günlerde, farklı okullarda uygulanan bu anketin sonucu hemen değerlendirilmiş ve gerekli notlar çıkarılmıştır. Bu araştırmanın neticesinde öğretmenlerin şahsi problemleri ile ilk okuma-yazma öğretiminde karşılaşılan problemlerin pek çoğunun doğrudan birbiriyle alakalı olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin özlük haklarıyla ilgili sıkıntıları, öğrencilerin hazırbulunuşluk düzeyleri, çevre ve aile ile ilgili faktörler, öğretmenlerin hizmet öncesi ve hizmet içi eğitim eksiklikleri gibi meseleleri ilk okuma-yazma öğretimin seyrini etkilemiştir. İlk okuma-yazma öğretiminde karşılaşılan sorunların çözülmesi için de şu hususlarda çalışmalar yapılması ve tedbirler alınması gerekmektedir : a) İlköğretim kurumlarında görev alacak öğretmenlerin yetiştirildiği sınıf öğretmenliği bölümüne alınacak öğrencilerin yurt içi ve yurt dışı burslarla, kredilerle, özlük haklarında yapılacak iyileştirmelerle teşvik edilerek başarılı öğrencilerin buralara gelmelerinin sağlanması faydalı olacaktır. b) Bu mesleğe girecekler özel imtihanlardan geçirilerek seçilmelidir. c) İlkokul öğretmeni yetiştiren bütün okulların müfredat programlan standart hale getirilerek teorikten ziyade sınıf ortamında pratik çalışma imkanlan sağlanmalıdır. V d) Bu okullarda görevlendirilecek öğretim üyelerinin mesleki formasyona sahip, iyi yetişmiş hocalar olmasına dikkat edilmelidir. e) Milli Eğitim Bakanlığı ve üniversiteler arasında bu konuda sıkı bir işbirliğine gidilerek her iki kurumdan gelecek uzmanlardan oluşacak kurullarda konu ile ilgili program geliştirme çalışmalarının sürekli hale getirilmesi, yurt içi ve yurt dışı literatürün takip edilerek öğretmenlere ulaştırılması sağlanmalıdır. f) MEB nin ders kitapları yazımı, yardımcı ders araç üretimi ve temini gibi konularda yine üniversitelerle işbirliği yapması faydalı olacaktır. g) Milli Eğitimde teftiş sisteminin başarılı öğretmeni teşvik edici yönde yeniden gözden geçirilmesi, çalışanla çalışmayan öğretmenin ayırt edilmesinin sağlanması gereklidir. h) Tayin sisteminin yeniden ele alnarak tecrübeli ve başardı öğretmenlerin merkeze toplanmasının önlenmesi gerekir. Ayrıca yine başarılı öğretmenlerin idareci olarak atanmaları da ilk okuma-yazma öğretimi ile ilgili faaliyetleri olumsuz yönde etkilemektedir. ı) Başka branşlardan mezun öğretmenlerin ya da kısa süreli kurslardan alınmış öğretmenlik sertifikalan ile bu mesleğe giren öğretmenlerin sınıf öğretmeni olarak tayinlerine engel olunmalıdır. i) Açılacak hizmet içi kurslarla öğretmenlerin kendilerini yenilemelerine imkan sağlanmalıdır. j) Okulların fiziki yapısının yeterli hale getirilmesi için gerekli yatırımlar yapılmalıdır. k) İlköğretim kuramlarının müfredat programlan gözden geçirilerek, güncelleştirilmelidir. VI En karlı yatırım İnsana yapılan yatınındır. Güçlü ve büyük, müreffeh bir Türkiye İçin bu gerçeği göz ardı etmeden gereken bütün çalışmaları yapmak zorundayız.