Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Heykel Bölümü'nün kuruluşu, gelişimi ve heykel sanatına katkıları

Geçmişten günümüze Anadolu topraklarındaki ilk heykel eğitimine baktığımızda, MÖ 9. yüzyıllarda bu topraklarda var olmuş medeniyetlerin yapılan kazılar sonucu ortaya çıkan eserlerinde, heykel sanatının gelişimini ve heykel eğitiminin evrelerini görmekteyiz. Bu yüzyıllarda Anadolu topraklarında var olan Hititlerin, yapılan kazılar sonucu Gaziantep ilinin Yesemek köyündeki Yesemek Heykel Atelyesi' nde ortaya çıkan genel şekilleri verilmiş taş yontular, daha o yüzyıllarda heykel sanatının ve heykel eğitiminin önemli ipuçlarını vermektedir. Ardından Aydın ilinin Geyre köyünde uzun yıllardır süren kazılar sonucu ortaya çıkarılmış MÖ 1. yüzyıl ve MS 5. yüzyıllar arası Anadolu topraklarında izlerine rastladığımız eski Yunan medeniyetinin üzerine kurulmuş olan Roma imparatorluğu'nun Aphrodisias kentindeki heykeller ve heykel eğitimi hakkında bilgi sahibi olmaktayız. Arkeolojik veriler ışığında farklı dönemlere ait bu iki antik kentte Anadolu topraklarındaki heykel sanatının gelişimini inceleyebildiğimiz gibi ilk heykel eğitiminin de bu kentlerde başladığının ipuçlarını bulmaktayız.12-14. yüzyıllarda Anadolu topraklarının Türkmenleşmesi, İslamiyetin yayılması sonucu heykel sanatı ve buna bağlı olarak heykel eğitiminin gelişimi birçok sanat dalında olduğu gibi gerilemiş, yerlerini dönemin bakış açılarına göre mimariyle gelişen farklı sanat dallarına bırakmıştır. Antik dönemlerden gelen usta-çırak ilişkisi içerisindeki heykel eğitimi varlığını yitirmiş, onun yerini bu dönemde yine usta-çırak ilişkisindeki eğitimle gelişen mimariye bağlı süsleme sanatları almıştır. Heykel sanatı ve beraberinde gelişen heykel eğitimi en büyük gelişimini Osmanlılarda Tanzimat döneminden sonra yaşamış, 1883'de Sanayi-i Nefise Mektebi'nin Osman Hamdi Bey tarafından kurulması sonucu ilk heykel eğitiminebaşlanmıştır. Daha sonraları Sanayi-i Nefise Mektebi, Cumhuriyet dönemiyle birlikte isim değiştirerek Devlet Güzel Sanatlar Akademisi olmuş ve ilk heykeltıraşlarını yetiştirerek kuşaktan kuşağa aktarılan bir eğitim anlayışıyla heykel eğitimine devam etmiştir. 1957 yılında Türkiye'de önemli endüstriyel gelişmeler gözlemlenirken, endüstri sanat alanında eğitim görmüş elemanlara ihtiyaç duymaya başlamış, bu ihtiyacın sonucu olarak sanata ve eğitime yenilikçi bir bakış açısıyla Devlet Tatbiki Güzel Sanatlar Yüksek Okulu kurulmuştur. Kuruluş aşamasında Almanya'daki Tatbiki Güzel Sanatlar Okulu ve Bauhaus ekolü örnek alınmış, Alman Prof. Schneck kurumun kurulmasında görevlendirilmiştir. Tatbiki'nin Türkiye'de ilk kurulduğu yıllarda kurum içerisinde heykel bölümü yer almamıştır. Devlet Güzel Sanatlar Akademisi'nin YÖK yasasıyla Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi olmasından sonra, Sanayi-i Nefise Mektebi'nden beri sürdürdüğü heykel eğitimine alternatif ve yenilikçi bir eğitim anlayışıyla heykel eğitimi veren Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Heykel Bölümü, Devlet Tatbiki Güzel Sanatlar Yüksek Okulu'nun 1982'deki 41 sayılı YÖK yasasının 14. maddesi gereğince Güzel Sanatlar Fakültesi ismi alarak Marmara Üniversitesi'ne bağlanmasından sonra tatbiki geleneğindeki yenilikçi anlayışın fakülte içerisinde devam ettirilmesi sonucu kurulmuştur.1983'de Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi bünyesinde kurulan Heykel Bölümü, Tatbiki geleneğinden gelen yenilikçi misyonla heykel eğitiminde üstlendiği önemli görevini 26 senedir sürdürmekte ve birçok alanda çalışan başarılı heykeltıraşlar yetiştirmeye devam etmektedir.