Türk denizcilik tarihinin öğretiminde tarihsel romanların kullanımının tarihsel düşünme becerisine etkisinin incelenmesi: Bir eylem araştırması

2005 yılında gerçekleştirilen program değişikliği ile birlikte önem kazanan yapılandırmacı yaklaşım ekseninde öğrencilere ve eğitim ortamlarına bakış açısında köklü değişiklikler yaşanmıştır. Öğrencinin sınıf ortamına dahil olmasını sağlayan, öğretmenin öğrenciye rehber olduğu ve öğrencinin kendi bilgisini kendisinin oluşturduğu öğrenme ortamları ön plana çıkmıştır. Tarih dersleri kapsamında çağdaş tarih öğretimi yaklaşımları ile özel öğretim yöntem ve teknikleri benimsenmeye başlanmıştır. Bu araştırmada öğrencilerin tarihsel düşünme becerisini geliştirebilmek adına tarihsel romanlar ile tarih öğretimi çalışması gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın amacı Türk denizcilik tarihinin öğretiminde tarihsel romanların kullanımı ile ilgili bir ders sürecinin planlanması, uygulanması, uygulamanın verimliliğinin, tarih öğretiminde kullanılabilirliğinin ve öğrencilerin görüşlerinin tespit edilmesidir. Bu çerçeve kapsamında 10. ve 11. sınıf Tarih derslerinde Türk denizcilik tarihinin öğretimi temel alınarak tarihsel romanlarla tarih öğretimi süreci tasarlanmıştır. Uygulama sürecinde ilk derste araştırmacı tarafından hazırlanan çalışma yaprakları sınıf içerisinde etkileşimli bir ortam oluşturularak ele alınmış ve çeşitli etkinlikler gerçekleştirilmiştir. İkinci derste öğrencilerle birlikte odak grup görüşmesi yapılmış, öğrencilerin çalışma ile ilgili düşünceleri alınmış ve bu düşünceler ses kayıt cihazı ile kaydedilmiştir. Çalışmanın bitiminde çalışmaya katılan bazı öğrenciler ile mülakatlar yapılmış, mülakatların sonuçları da ses kayıt cihazı ile kaydedilmiştir. Araştırma, İstanbul ili, Tuzla ilçesinde bulunan özel bir okulda yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 23 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırma nitel bir araştırma olup eylem araştırması modeline uygundur. Bu kapsamda; çalışma yaprakları, mülakat, odak grup görüşmesi ve ses kayıt cihazı aracılığı ile veriler toplanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde betimsel analiz ve içerik analizi kullanılmıştır. Çalışma yaprakları tarih dersi kapsamında 10. ve 11. sınıf seviyelerinden öğrencilere toplam dört ders saatinde uygulanmıştır. Çalışma yapraklarında 10. sınıflar için Halikarnas Balıkçısı'nın Turgut Reis adlı tarihsel romanı kullanılmıştır. 11. sınıflar için ise Halikarnas Balıkçısı'nın Uluç Reis adlı tarihsel romanı kullanılmıştır. 23 öğrenci ile gerçekleştirilen odak grup görüşmeleri ve mülakatlardan elde edilen bulgular şöyledir: Öğrenciler çalışma sırasında yapmış oldukları etkinlikler ile tarihsel kavrama ile tarihsel analiz ve yorum becerilerini geliştirebilmişlerdir. Aynı zamanda; gazete manşeti hazırlama, tarihsel roman paragrafı yazma ve tarihsel roman kapağı tasarlama çalışmaları ile birlikte tarihsel imgelem becerilerini de geliştirebilmişlerdir. Öğrenciler tarihsel romanlar ile tarih öğretimi sürecini eğlenceli ve zevkli bulmuşlardır. Çalışmada kendilerini ifade edebildiklerini, farklı bakış açıları geliştirebildiklerini ve bu sayede Türk denizcilik tarihine dair yeni bilgiler edinebildiklerini ifade etmişlerdir. Çalışmanın amacı ile öğrencilerin görüşlerinin örtüştüğü söylenebilir.