turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Devhatü'l-Meşayıh ve zeyilleri

Osmanlı döneminde Taşköprizade'nin Şakayıku'n-Nu'inaniyye'sinden sonra biyografik eserler te'lifi bir gelenek haline gelmiştir. Bunlar için tabakat, vefeyat, teracim vb. yanında 'ulu ağaç' anlamına gelen devha kelimesi de kullanılmıştır. Şakayık'ta, tarih kitaplarında ve tezkirelerde de Osmanlı döneminde vazifelendirilmiş şeyhülislamların teracim-i ahvallerine yer verilmiştir. Ancak bu konuda yazılan ilk müstakil eser, Müstakimzade Süleyman Sadeddin Efendi (ö. 1788) tarafından yazılmış olan Devha-yı Meşayıh-ı Kibar'dır. Daha sonra müellif, eserine iki zeyl yazmıştır. Fakat zeyiller, bununla sınırlı kalmamıştır. Çok beğenildiği anlaşılan esere yine geleneğe uygun olarak peş peşe zeyiller yazılmıştır. Mehmed Münib Efendi'nin (ö. 1822 /1823) bu esere iki zeyli vardır. Süleyman Faik Efendi (ö. 1837), Münib Efendi'nin zeylini devam ettirmiştir. Esere başka bir zeyl yazan Mektubizade Abdülaziz Efendi (ö. 1862) ise Süleyman Faik Efendi'nin zeylini yetersiz ve yanlış bulduğu için yeniden zeyl yazmıştır. Osmanlı tarihinde çok önemli bir yere sahip olan şeyhülislamlar hakkında bilgi veren bu eser ve zeyilleri üzerinde ayrıntılı bir çalışma yapılmamıştır. Eserlerin içerisinde ayrıca devirlere dair siyasi, tarihi ve içtimai bilgiler de yer almaktadır.
Şinasi Divanı

Şinasi Mehmet Çelebi Divanı'nın inceleme, transkripsiyonlu metin, bugünkü Türkçe ile nesre çevirisi ve tıpkıbasımı. Bu çalışmada, 17. yüzyılın ikinci yarısında yaşamış, hikemi şiir tarzının en güzel örneklerinin sergilendiği bir dönemde şiirle uğraşan Şinasi Mehmet Çelebi Divanı'in araştırıcıların hizmetine sunmayı hedefledik. Şairin hayatı ve eserleri hakkında, bugüne kadar hiçbir araştırma yapılmamış olması, böyle bir çalışmayla, sahip olduğumuz kültür mirasına katkıda bulunabileceğimiz düşüncesiyle bizi bu çalışmaya sevk etmiştir. Divan'in incelemesinde fazla ayrıntıya girmeden; çalışma, devir-şahsiyet-eser ekseninde ele alınmıştır. Divan metni transkripsiyon harfleriyle yeniden yazılmış ve bugünkü Türkçe'yle nesre çevrilmiştir. Araştırıcıların yararlanmak isteyecekleri düşüncesiyle, Divan'in tıpkıbasımı Ekler bölümünde verilmiştir. Tezi Hazırlayan Tez Danışmanı Tez Kabul Tarihi Jüri Üyeleri M. Esat HARMANCI Yrd. Doc. Dr. İ. Güven KAYA 09.07.1999/99. 12 Prof. Dr. A. Naci TOKMAK Yrd. Doç. Dr. Gencay ZAVOTÇU III
Aşık Çelebi'nin Zeylü'ş-Şakaiki'n-nu'maniyye adlı eseri

Taşköprizade'nin eş-Şakaiku'n-nu'inaniyye'sine Aşık Çelebi tarafından yazılan Zeylü'ş-Şakaiki'n-nu'inaniyye adlı eseri üzerinde yapılan bu çalışma bir giriş ve üç bö-lümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde tabakat yazma geleneği hakkında kısaca bilgi verilmiş ve Taşköprizade'nin eş-Şakaiku'n-nu'inaniyye adlı eseri tanıtılmıştır. Birinci bölümde çalışma konumuz olan Zeylü'ş-Şakaiki'n-nu'inaniyye'nin müellifi Aşık Çele-bi'nin hayatı, edebi kişiliği ve eserleri hakkında bilgi verilmiş, ikinci bölümde Zeylü'ş-Şakaiki'n-nu'inaniyye ele alınarak incelenmiş ve yazma nüshaları tanıtılmıştır. Üçüncü bölümde ise eserin yazma nüshaları karşılaştırılarak tenkitli metni sunulmuştur.
Kutadgu bilig'in sıklık sözlüğü

Kutadgu Bilig İslam'ı kabul eden Türk milletinin ilk edebi eseridir. Bu çalışma Kutadgu Bilig üzerinde yapılan bir dil incelemesidir. Yusuf Has Hacip'in Karahanlı Türkçesi ile yazdığı bu eserin kelime hazinesi kullanım sıklığı açısından incelenmiştir. Bu çalışmada, eser üzerinde öncü ve değerli çalışmalar yapan Reşit Rahmeti ARAT'ın yayımladığı Metin I, Çeviri II, İndeks III, yayınları esas alınarak harf, hece ve sözcük sıklıkları çeşitli yönlerden analiz edilmiştir. Çalışma üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde eser tanıtılmıştır. Bu bölümde şiir, şair ve devir hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde çalışmanın metodu ile ilgili bilgi verilmekte ve sözlük kullanım kılavuzu bulunmaktadır. Üçüncü bölümde ise sıkıştırılmış gramatikal indeksi yapılan eserin sözlüğü bulunmaktadır. Yine bu bölümde sözcüklerin sıralı ve tersten sıralı sıklıkları, harf ve hece sıklıkları, hece ve sözcük tipi sıklıkları, isim ve fiil sıklıkları listelenmiştir. Son olarak bulgular başlığı altında yapılan analizlerden elde edilen veriler değerlendirilmiş, sonuç kısmında ise çalışmanın bütünü hakkında bilgi verilmiştir. Bu çalışmanın Kutadgu Bilig ile ilgili çalışmalara katkı sunacağını, Türk dili ve edebiyatı alanında yapılacak çalışmalara kaynaklık edeceğini düşünmekteyiz.
Reşat Nuri Güntekin'in Dudaktan Kalbe romanındaki niteleme sıfatlarının işlevleri

Bu tezde Reşat Nuri Güntekin'in Dudaktan Kalbe adlı romanındaki niteleme sıfatları incelenmiş, bu sıfatların işlevleri, romanın kurgu ve üslubuyla olan ilişkisi açıklanmaya çalışılmıştır. Çalışma Giriş, İnceleme, Değerlendirme ve Sonuç bölümlerinden oluşmaktadır. Giriş bölümünde çalışmanın konusu, amacı, önemi, kuramsal çerçevesi, yöntemi ve sınırlılıkları ele alınmıştır. Çalışmanın temelini oluşturan inceleme bölümünde niteleme sıfatlarının oluşturduğu tamlamalar, 'Sıfat ve İsim Unsurunun Niteliğine Göre Sıfat Tamlamaları ' ana başlığı altında incelenmiştir. Bu başlık altındaki tamlamalar 'Sıfat + İsim, Sıfat + İsimlik, Sıfatımsı + İsim, Sıfatımsı + İsimlik, Sıfatlık + İsim, Sıfatlık + İsimlik' alt başlıkları halinde sınıflandırılmıştır. Değerlendirme ve Sonuç bölümünde niteleme sıfatları, geçiş sayıları ve yüzdeleri ile beraber tablo ve grafikler yardımıyla sunulmuş, elde edilen verilerden hareketle niteleme sıfatlarının işlevleri ve romanın üslubuyla olan ilişkisi ortaya konulmuştur.
Kazak ve Nogay Türkçesi yazı dillerinde tasvir fiilleri

Bu tezde Kazak ve Nogay Türkçesi yazı dillerindeki tasvir fiilleri tespit edilerek; bu fiiller kullanılış ve işlev bakımından karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Tasvir fiilleri; şekilde zarf-fiil kuruluşundaki bir asıl fiilin, bir yardımcı fiile bağlanması sonucu meydana gelmektedir. Yardımcı fiil, kendisinden önceki asıl fiilin gösterdiği durum veya hareketi tasvir eder, çeşitli bakımlardan onun yapılma şeklini gösterir. Her iki lehçede toplam 27 tasvir fiili tespit edilmiş ve incelenmiştir. Kazak ve Nogay Türkçesinde tasvir fiilleri; -A/-y ve - p olmak üzere başlıca iki zarf-fiil ekiyle oluşturulmaktadır. Buna göre -A/-y zarf-fiil ekiyle yapılan tasvir fiillerinde kullanılan yardımcı fiiller şunlardır: Kazak Türkçesi: Al-, bar-, basta-, ber-, bil-, jat-, jazda-, jönel-, jür-, kel-, ket-, kör-, otır-, qoy-, sal-, şıq-, tasta-, tur-, tüs-. Nogay Türkçesi: Al-, bar-, ber-, bil-, bol-, kel-, ket-, qoy-, tur-, yat-, yaz-, yür-. - p zarf-fiil ekiyle yapılan tasvir fiillerinde kullanılan yardımcı fiiller şunlardır: Kazak Türkçesi: Al-, baq-, bar-, ber-, bit-, bol-, jat-, jiber-, jür-, kel-, ket-, kör-, otır-, öt-, qoy-, sal-, şıq-, tasta-, tur-, tüs-. Nogay Türkçesi: Al-, bar-, basla-, bil-, bol-, kel-, ket-, kör-, oltır-, qara-, qoy-, sal-, şalıs-, şıq-, tasla-, tur-, yat-, yiber-, yöne-, yür-. Tasvir fiillerinin kullanıldığı asıl fiiller listeler halinde verilmiştir. Kazak Türkçesinde tasvir fillerinin kullanılışı Nogay Türkçesine göre daha fazladır. Genellikle iki fiille kurulan tasvir fiilleri; Kazak Türkçesinde üç, dört, beş hatta altı fiille kurulabilmektedir. 403
Dede Korkut Hikayeleri'nde semboller

Semboller sadece basit işaretler değil yüzyıllara dayanan kültürel belleğin kültürel süreklilik bağlamında aktaran ve yaşatan kültürel kodlardır. Oluşturulduğu ve aktarıldığı dönemin değerlerini ve kültürel belleğini yansıtan yapılar olarak semboller, pek çok çalışmanın konusu olmuştur. Bu bağlamda her bir araştırmanın sembolleri bağlamlarına uygun olarak anlamlandırma, bireysel ve toplumsal yaşamdaki işlevini ortaya koymadaki yaklaşımı farklılık göstermiştir. Semboller, kültürel ve toplumsal bir sürecin ürünü olduğu, geçmişşin değerlerinin kodlandığı yapılar olarak tarih, coğrafya, inanç ve benzeri alanlardaki pek çok bilgiyi geleceğe taşıdığı toplumsal göstergebilim alanında çalışanların ortak görüşüdür. Bu özelliği ile semboller, kültürel belleği dışavurum yollarından biridir. Bütün kültürler için ortak olduğu bilinen sembollerin Dede Korkut Hikayeleri'nde taşıdığı anlamsal kodları ve işlevleri ortaya koymak amacıyla hazırlanan bu çalışma giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde araştırmanın amacı, konusu, yöntemi ve konuyla ilgili çalışmalara yer verilmiştir. Birinci bölümde sembol tanımları, sembolün özellikleri, belirti ve imgeden farkı ele alınmış, Türk kültüründeki sembollere kısaca yer verilmiştir. İkinci bölümde Dede Korkut Hikayeleri'nde yer alan semboller otuz başlık altında incelenmiş ve hikayelerden örneklerle sembollerin anlamsal alt yapısı ortaya konmaya çalışılmıştır. Üçüncü bölümde ise kültürel belleğin dışavurum yollarından biri olan sembollerin hikayelerde hem anlam hem de biçim açısından işlevi ortaya konmaya çalışılmıştır. Kelimelerin referans sıklıklarının da aslında hikaye kurgusunu özetleyen bir yapıya sahip olduğu ortaya konmuştur. Bu doğrultuda Dede Korkut Hikayeleri'nde sembollerin basit bir işaret, imge olmadığı anlam yaratıcı ve aktarıcı kültürel kod olduğu belirtilmiştir.
Giritli Aşkİ ve divanı

XVIII. sonları ile XIX. Yüzyılın başları arasında yaşamış mutasavvıf bir şair olan Giritli Aşki, divanında; Aşki, Derviş Aşki mahlaslarını kullanmıştır. Biyografik kaynaklarda şair hakkında bilgi bulunmamaktadır. Sadece, Bursalı Tahir'in Osmanlı Müellifleri adlı eserinde şaire ait olabilecek bilgilere rastlamaktayız. Şair; Niyazi Mısri, İsmail Hakkı Bursevi... vd. gibi bir tasavvufi ekolün şeyhidir. Aşki'nin Bu sebepten tasavvuf? his ve düşüncelerini manzum-mensur muhtelif şekillerde dile getirmiştir. Çalışmamız üç bölümden meydana gelmektedir : Birinci bölüm; Giritli Aşki'nin hayatı, eserleri ve edebi kişiliğini içeren üç alt başlıktan oluşmaktadır. Birinci bölümün ilk kısmında şairin hayatı, eserinden ve kaynaklardan elde edilebilen bilgiler ışığında işlenmiştir. İkinci kısımda, şairin manzum ve mensur biçimlerde verdiği eserler kısaca tanıtılmıştır. Üçüncü kısmında ise Giritli Aşki'nin edebi kişiliği, etkilendiği kişiler, tasavvufi görüşleriyle birlikte nutuk ve düvazdehleri gösterilmiştir. ikinci bölümde, tespit ettiğimiz iki nüshanın karşılaştırılmasıyla ortaya koyduğumuz tenkitli metin esas alınarak Giritli Aşki divanı değişik açılardan değerlendirilmiştir. Nazım şekilleri, vezin, kafiye alt başlıkları ile şekil ve tür özellikleri sıralanmış, devamında dil, üslup ve bazı gramer özellikleri de ortaya konmuştur. Bu bölümün son kısmında ise tasavvufi kavramlar ayrıntılı bir biçimde değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde metin tespiti ile ilgili özellikler dile getirilmiştir. Tespit edilebilen iki nüshanın karşılaştırması yapılmış neredeyse birbirinin aynı olan bu nüshalardaki çok küçük farklılıklar dipnotlarda gösterilmiştir. Bu bölümün son kısmında ise divanın karşılaştırmalı metni ortaya konmuştur. KADİR ALPER ANKARA 2005
Künhü'l-ahbar'ın tezkire kısmında istitrad

Bu çalışmada Künhü'l-ahbar'ın tezkire kısmındaki istitradlar belirlenerek konularına göre sınıflandırılmıştır. Çalışmanın amacı istitradların dil ve anlatım özelliklerini ortaya çıkarmak ve esere olan katkısını göstermektir. Bu yolla XVI. yüzyıl tezkire geleneğinde üslubu tamamlayıcı ögelerden biri olarak istitradın yeri gösterilmek istenmektedir. Giriş bölümünde tezkirenin oluşum süreci üzerinde durularak XVI. yüzyıl tezkirelerinden bahsedilmektedir. İstitrad kavramının açıklanmasına, Künhü'l-ahbar'ın tanıtımına, Künhü'l-ahbar'da istitrad kullanımıyla ilgili bilgiye yer verilmektedir. İnceleme bölümünde tespit edilen istitradlar, konularına göre sınıflandırılmıştır. Günümüz Türkçesine çevirisi yapılan metinlerde ayrıca dönemin toplumsal özelliklerini yansıtan bazı ifadeler dipnotlarda gösterilmiştir. İstitradların dil ve anlatım özellikleri belirlenmeye çalışılmış, XVI. yüzyılın diğer tezkirelerinden olan Sehi Beg ve Latifi tezkirelerindeki aynı bilgileri içeren istitradlarla karşılaştırma yoluna gidilmiştir. Sonuç bölümünde çalışmadan elde edilen bulgular ortaya konulmuş, eserde üslup özelliği olarak istitrad kullanımından faydalanıldığı vurgulanmıştır.
Kuzey Azerbaycan masalları üzerine bir inceleme

Bu çalışmada, Azerbaycan Halk Edebiyatındaki masal türü ve bu tür hakkında yapılan çalışmalarla ilgili genel bir bilgi verildikten sonra, Azerbaycan halk edebiyatçılarından Nureddin Seyidov tarafından derlenerek Arap alfabesi ve Azerbaycan Türkçesi ile basılı bir kitapta toplanan kırk bir adet masalın günümüz Türkiye Türkçesi'ne aktarımı yapılmış ve masalların epizotlarına göre özetleri çıkarılmıştır. Epizotlarına göre özetlenen masallarda geçen olağanüstü varlıkların, geçtikleri masaldaki işlevleri ve masala katkıları hakkında değerlendirme yapılmıştır.
Moralızade Rıfat Ahmet'in hayatı ve edebi eserleri üzerinde bir araştırma

Türk Edebiyatıyla ilgili edebi araştırmalar, genellikle İstanbul'da yaşamışsanatçılarla sınırlı kalmıştır. Halbuki İzmir'de de edebi faaliyetler her dönem - İstanbul kadar olmasa da - yoğundur. İşte biz bu çalışmamızda İzmir'in önemli şairlerinden R ı fat Ahmet Morah'nın biyografisini, edebi çalışmalarını ilk kaynaklara başvurarak hazırladık Sanatçının biyografisinin yanında çalışmamızda onun şiirlerini edebi yönden de inceledik. Çalışmamız; giriş, iki bölüm, sonuç ve bibliyografyadan oluşmaktadır. Giriş kısmında Türk Edebiyatını Tanzimat'tan başlayarak Cumhuriyet dönemine kadar ana hatlarıyla özetledik. Ayrıca Türk şiirinde yenilik yapan Türk şiirini geliştiren şairlerin edebi çalışmalarını, şiire getirdikleri yenilikleri de vermeye çalıştık. Birinci bölümde sanatçının doğumundan ölümüne kadar biyografisini, edebi faaliyetlerini ortaya koyduk. Bu bölümün yazarın yayın ve sanat hayatı kısmında ise sanatçının şiirlerine, kitap, dergi ve tercüme çalışmalarına yer verdik Bu bölümün son kısmında da yazarın edebi anlayışını ve bu anlayışını etkileyen kişileri belirlemeye çalıştık. Çalışmamızın ikinci bölümünde sanatçının şiirlerini muhteva yönünden ; aşk ve tabiat şiirleri, hamasi şiirleri, hikemi şiirler ve şahıslar için yazılmış şiirler olmak üzere gruplandırdık. Şairin en çok aşk ve tabiat gibi şahsi duygulanmalarını terennüm ettiği şiirlerinin çoğunlukta olduğunu gördük. Bu bölümün ikinci kısmında ise şiirleri üslup yönünden inceledik Şiirlerdeki ses ve kelime tekrarlarını, kelime kadrosunu, kelimelerin ve cümlelerin gramatikal yapısını, edebi sanatları ve şiirlerin şekil özelliklerini tespit etmeye çalıştık. Şiirleri muhteva ve şekil yönünden inceledikten sonra yazarın çevirilerini - özellikle rubai çevirilerini-, hikaye çalışmalarını ve tenkit yazılarını değerlendirdik. Sonuç bölümünde ise çalışmayı özetleyerek yazar hakkında bir hükme varmaya çalıştık. Bibliyografya kısmında sanatçının bütün esrelerini kronolojik olarak sıraladık. Bibliyografyanın sonunda ise yer alandığımız kaynaklan vererek çalışmamızı bitirdik. 77
İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi T445 Numarada kayıtlı Mecmuatü'l-Eş'ar(1a-40b)

Bu çalışma, İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi T445 numarada kayıtlı olan Mecmyeatü'l-Eş'ar adlı şiir mecmuasının 1 a-40b varakları arasının incelenmesi ve transkripsiyonu yapılmış karşılaştırmalı metin çalışmasından teşekkül etmektedir. Çalışmada ilk olarak mecmuanın tanıtımı yapılmış, mecmuada yer alan şairlerden hayatlarına dair bilgi toplayabildiklerimizin biyografilerine yer verilip bu şairlerin yazdıkları şiirlerin nazım şekilleri, sayıları ve kalıpları da tablolar halinde belirtilmiştir. Ardından da metnin transkripsiyonu yapılmış ve divanlar veya ilgili akademik çalışmalarla karşılaştırılarak 'Karşılaştırmalı Metin' oluşturulmuştur. Bu karşılaştırmalar ve farklar ise dipnot kısımlarında gösterilmiştir. İstinsah tarihi ve yeri belli olmayan mecmuanın mürettibi ' Kevser' adlı bir şairdir. Eserde 14. ile 18. yüzyıllarda yaşamış 93 şair ve bu şairlerin 6 farklı nazım şekli, 13 farklı bahir ve kalıpla kaleme aldığı 122 şiir yer almaktadır. Mecmuada bulunan muhteva tablosu Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesi'ne göre hazırlanmış olup çalışmanın son kısmını sonuç bölümü, kaynakça, tıpkıbasım ve özgeçmişş oluşturmaktadır.
Türk edebiyatında nasihat

Türk Edebiyatında Nasihat adını taşıyan bu tezin asıl konusu, 14. ve 15. yüzyıllar arasında yaşamış olan ve divan edebiyatı sahasında en çok bilinen şairlerden Necati, Fuzuli, Baki, Hayali, Nef'i, Nedim ve Leyla Hanım'ın divanlarındaki nasihat anlamı taşıyan beyitlerdir. Tezin ana konusu adı geçen şairlerin divanlarından nasihat örnekleridir. Asıl konuya geçmeden önce Türk edebiyatında nasihatin ne şekilde geliştiği örneklerle kısaca izah edilmiştir. Nasihat, insanları iyiye, doğruya yönlendiren öğütlerdir. Türk edebiyatının başlangıcından bu yana erdemli bir toplum oluşturmak ve ahlaki açıdan yetkin insanlar yetiştirmek için nasihate büyük önem verilmiş ve bu yönde eserler vücuda getirilmiştir. Türk edebiyatının ilk yazılı kaynaklarından olan Orhun Yazıtları'ndan günümüze kadar nasihat var olagelmiştir. İlk Türk İslam eserlerinde nasihatin her çeşidini görmek mümkündür. Türk halk edebiyatının şubelerinde de nasihate gereken önem verilmiştir. Tekke şairlerinin yanı sıra saz şairlerinin şiirlerinde de sosyal ve ahlaki nasihat örnekleri mevcuttur. Türk edebiyatında da özellikle İranlı şair Feridüddin Attar'ın Pendname adlı eserinin etkisiyle nasihatname veya pendname adı ile müstakil eserler neşredilmiştir. Bütün bunların yanında klasik şairlerimiz de divanlarında nasihat eden beyitler yazmışlardır. Bu tezde yukarıda isimlerini verdiğimiz yedi divan şairinin divanlarında yer alan ve sosyal, siyasi, iktisadi ve ahlaki konulardaki nasihat beyitleri, konularına göre tasnif edilmiş ve günümüz Türkçe'siyle verilmiştir. Tespit ettiğimiz örnekler içinde din ve tasavvuf, sabır, iyilik etmek, dünyaya fazla önem vermemek, güzel sözün önemi, dua etmenin fazileti gibi ahlaki ve sosyal konular yanında sultanlara devlet yönetimi ile ilgili nasihat beyitleri de bulunmaktadır. Özellikle Fuzuli, Baki ve Leyla Hanım'a ait olan bazı gazel, kaside ve mukattalar da tamamen nasihate hasredilmiştir. Bu tezden çıkan sonuç şudur: Yedi yüzyıl boyunca Türk edebiyatını yüksek mevkilere çıkaran divan şairleri sadece aşk ve şarap gibi konularda şiirler yazmamışlar, sosyal konulara değinerek ahlaklı bireylerden oluşan huzurlu bir toplum için gerekli olan yetkinliği öğütleyen şiirler de kaleme almışlardır.
1884-1918 yılları arasında Türk edebiyatında polisiye roman

'1884- 1918 Yılları Arasında Türk Edebiyatında Polisiye Roman' başlıklı yüksek lisans tezinin yapılış amacı, Türk Edebiyatında polisiye tür var mıdır, yok mudur ? tartışılmasına cevap vermek değildir. Türk Edebiyatında polisiye tür konusunda yapılmış çalışmaların sayısı azken, böyle bir tartışmaya katılmak tuhaf olacaktır. Bu çalışma, Batı edebiyatı özellikleri doğrultusunda oluşan yeni Türk Edebiyatı içerisinde, 'polisiye roman' sayılabilecek eserleri ortaya çıkararak, bu eserleri 'polisiye' özellikleri açısından incelemektir. '1884- 1918 Yılları Arasında Türk Edebiyatında Polisiye Roman' çalışmasının 'Giriş' bölümünde, polisiye türün özellikleri ve polisiye sayılabilecek eserlerin isimlendirilmelerinde dikkat edilmesi gereken noktalar üzerinde duruldu. 'Polisiye' türün özelliklerinin ayrıntılı ele alınmasının nedeni, romanların incelendiği konularla ilgili soru işaretleri kalmasına engel olmaktır. İçinde cinayet ve esrar unsurları barındıran her romana 'polisiye roman' denilmesi de bir hatadır. O yüzden, 'polisiye roman başlığının kendi içinde ayrıldığı bölümler birer birer anlatılarak, isimlendirilme konusuna açıklık getirildi. Giriş bölümünde son olarak, kısaca, Batı'da ve bizde polisiye türün başlangıcı ve gelişimi anlatıldı. Batı'da polisiye türü anlatılırken, tarihte meydana gelen ve toplum yapısında değişimlere yol açan olaylarla birlikte ele alındı. Birinci bölüm,, Türk toplumunda ve Türk edebiyatında büyük değişimlere neden olan Tanzimat Fermanı'nın ilanıyla başlıyor. Türk toplum yaşantısının ve Türk edebiyatının Batı çizgisinde ilerlemeye başlamasıdır Tanzimat dönemi. Türk edebiyatında ilk polisiye roman sayılan, Ahmed Midhat Efendi'nin 'Esrlr-ı Cinayat' isimli eseri anlatılarak, polisiye roman yazan dönemin yazarlarının etkilendikleri noktalar belirtildi. Etkilenilen noktalar içinde, hem kendi sözlü edebiyat ürünleri hem de Batı'dan tercüme edilmiş eserler vardır. 33. Osmanlı padişahı 2. Abdülhamid, polisiye ve macera romanlarına olan düşüknlüğü ve yabancı dillerden tercüme ettirdiği altı binden fazla polisiye-macera türü romanlarla yer aldı bu çalışmada. Bundan sonra gelen Uç bölümde, Tanzimat, Servfet-i Fü- nun ve Milli Edebiyat, bulunan romanlar, giriş bölümünde belirtilen 'polisiyetür' özelliklerine göre incelendi. Dönemlerin tarihi ve topluma ait ayrıntıları ele alındı. Tanzimat ile başlayıp Milli Edebiyat dönemine dek getirilen polisiye romanlarda, zaman içerisinde eserlerin kurgusunda meydana gelen değişim üzerinde de duruldu.
Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun Kiralık Konak romanında kelime grupları

Bu çalışmada Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun 'Kiralık Konak' romanında yer alan kelime gruplarının çeşitleri ve özellikleriyle belirlenmesi amaçlandı. Bu amaç doğrultusunda öncelikle kaynak taraması yapılarak kelime grubu kavramı tanımlanmaya ve çeşitleri belirlenmeye çalışıldı. Bu aşamada Leyla Karahan'ın 'Türkçede Söz Dizimi' adlı eseri birincil kaynak olarak değerlendirildi. Bu çalışma; giriş, dört bölümden oluşan ana metin ve değerlendirme ve sonuç bölümlerinden oluşmaktadır. Giriş bölümünde çalışmanın kuramsal çerçevesi ortaya konuldu. Birinci bölümde Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun hayatı, edebi kişiliği ve eserleri hakkında bilgi verildi ve 'Kiralık Konak' romanının tahlili yapıldı. İkinci bölümde dilbilimcilerin kelime grubu tanımlarına ve sınıflandırmalarına yer verildi ve kelime grupları üzerine yapılan yüksek lisans çalışmaları tanıtıldı. Üçüncü bölümde kelime grubu ve çeşitleri özellikleriyle beraber açıklandı. Kelime grupları tanıtılırken örnekler 'Kiralık Konak' romanından alındı. Dördüncü bölümde 'Kiralık Konak' romanında yer alan kelime gruplarının tespitine geçildi. Bu amaçla her cümlenin ögeleri belirlenerek cümle içerisindeki kelime grupları gösterildi. Devamında kelime grubu içerisinde yer alan diğer kelime grupları da belirlenerek incelendi. Değerlendirme ve sonuç bölümünde 'Kiralık Konak' romanında yer alan kelime gruplarının kullanım sayısını ve yüzdeliğini gösteren istatistiki tabloya yer verildi ve tablo değerlendirildi. Yapılan inceleme sonucu 'Kiralık Konak' romanında toplam 22.761 kelime grubu tespit edildi. Bu sonuç da gösteriyor ki Türkçe kelime grubu çeşidi ve kullanımı yönünden zengin bir dildir. Kelime grupları cümlenin oluşumunda önemli bir rol üstlenir. Kelime gruplarını tanımadan cümleyi kurmak veya çözümlemek imkansızdır. Kelime grupları üzerine yapılacak bu tür çalışmalar kelime gruplarının daha iyi tanınmasını sağlayacaktır. Böylece Türkçenin anlatım gücü artacaktır.