turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
İslam öncesi Türk sanatında bazı hayvansal ve bitkisel kültür ögeleri

slam öncesi Türk sanatında bazı hayvansal ve bitkisel kültür ögeleri adlı çalısma yaptık. slam öncesi Türk sanatında hayvansal figürler ön plana çıkmaktadır. Çünkü toplumda hayvanlar önemli bir yer arz ediyordu. Mitolojilerinde, inançlarındahayvanlar kurtarıcı, yol gösterici olarak görülüyordu. Tezimiz iki bölümden olusmaktadır. Birinci bölümde slam öncesi Türklerin siyasi tarihleri ve dinsel inançları hakkında bilgi verilmistir. kinci bölümde yani tezin esas kısmında 10 adet hayvansal figür ve 2 adet bitkisel motifle birlikte Rumi figürü ele alınmıstır. Bu motif ve figürler tek tek ele alınıp, Hun, Göktürk ve Uygur mitolojilerinde, dinsel inançlarında ve günlük hayatlarında ne anlama geldigi ve neyi ifade ettikleri belirtilmistir. Ayrıca kültürler arası etkilesim de göz önünde bulundurularak Orta Asya cografyasında Türkler'e komsu olan Çinlilerinkültürü ve sanatları hakkında da bilgiler verilmistir. Tezin son bölümünde ise çalısmamızı görsel malzeme ile desteklemek için fotograf ve çizimlerden yararlanılmıstır.
Çinili köşk müzesi ve teşhirdeki eserlerin kataloğu

Kültür ve Turizm Bakanlığı, İstanbul Arkeoloji Müzeleri'ne bağlı bir birim olarak hizmet vermekte olan Çinili Köşk'ün koleksiyonunda bulunan ve teşhir edilen eserler çini ve seramik objeleri ihtiva etmektedir. Çinili Köşk binası çini, bezeme unsurları ile bir müze objesi maiyetindir. Fetih zamanında köşk olarak kullanılan Çinili Köşk sonraki zamanlarda yabancı ülkelerden gelen elçilerin ağırlanması ve tefrişatçılık için kullanıldığı anlaşılmaktadır. Türk Müzeciliği bakımından da değerlendirildiğinde Çinili Köşk Türk Müzeciliği Tarihinde önemli bir konumdadır. Osmanlı coğrafyasından payitahta gelen eserler Çinili Köşk'te ve çevresinde muhafaza ve teşhir edilmiştir. İstanbul Arkeoloji Müzesi Binaları yapılıncaya kadar şark eserleri Çinili Köşk'te muhafaza edilmiştir. 1697 yılından itibaren şimdiki amacına uygun olarak hizmet vermeye başlamıştır. Sayın Hayal MERİÇ UĞRAŞ'ın mimarlık alanında hazırladığı 'Topkapı Sarayı Çinili/ Sırça Köşk: İşlevi, Anlamı Ve Tarihsel Gelişimi' adlı tezi ve İstanbul Arkeoloji Müzeleri, Çinili Köşk Sorumlusu Arkeolog Sayın Nilüfer AYDIN'ın hazırlamış olduğu 'Çinili Köşk Müzesi' adlı kitabı bu tezin hazırlanmasında birinci derece kaynaklar olmuştur. Ayrıca İstanbul Arkeoloji Müzesi Kütüphanesi ve Çinili Köşk arşivinde de faydalanılmıştır. Mimarisi ile Osmanlı Mimarisinde devamı olmayan bir özelliğe sahip olan Çinili Köşk, bu tezde mimarisi, tarihçesi, işleyişi ve teşhirdeki eserleri ile incelenmiştir. Genelden özele, önce 'Erken Dönem Osmanlı Saraylarının Kısa Tarihçesi', 'Çinili Köşk'ün Tarihçesi', 'Mimari Özellikleri ve Geçirdiği Restorasyonlar', 'Türk Çini Sanatının Gelişimimin Kısaca Tarihi', ve sonuçta da 'Çinili Köşk'te Sergilenen Eserler' kronolojik olarak beş kısımda ele alınmış, eserler resimleri ile kataloglanmıştır.
Çerkeş ilçesinde dört ev

Çankırı ilinin büyük ilçelerinden biri olan Çerkeş, Batı Karadeniz Bölgesinin güneyinde bulunur. Tarihi M. Ö. 5. yüzyıldan öncelere dayanan kent, Osmanlıların Anadolu'daki kesin hakimiyetine kadar Hitit, Roma ve Bizans egemenliğinde kalmıştır. 11. yüzyıldan itibaren Türkmen aşiretlerinin yerleştiği Çerkeş, özellikle IV. Murad (1623-40) döneminde son derece bayındır hale gelmiştir. Ancak kentin çehresi 1939'da çıkan büyük yangın ve 1944 depremi ile değişmiş, çok sayıda yapı tamamiyle yıkılmıştır. Kent merkezinde hala ayakta kalabilmeyi başarmış, mimari biçimleniş açısından olduğu kadar bezemeleri açısından da önemli olan ve bölgenin sosyal, kültürel ve ekonomik yapısından kesitler veren dört evin incelendiği bu çalışma, evlerin tanıtımını, belgelenmesini, sorunlarım ve korunmaları için bazı çözüm önerilerini içermektedir. Evler üzerinde yapılan incelemeler, kütüphane araştırmaları, kentin Belediye Başkanı ve halk ile bizzat yapılan görüşmeler sonucunda aşağıdaki sonuçlara ulaşılmıştır. 19. yüzyıla tarihleyebileceğimiz evlerden Turgut Üçok, Sabiha Yarkaya ve Recep Alıcı evleri plan özellikleri, cephe düzenlemesi ve geniş saçaklı çatıları ile geleneksel Anadolu konut mimarisinin unsurlarım bünyesinde taşımaktadır. Ahmet Sopacıoğlu evi ise plan özellikleri, malzeme, teknik ve cephe düzenlemeleri ile kentteki diğer evlerden farklıdır. Batı, Güneybatı Anadolu ve bazı Yunan Adaları ile kıyı kentlerinin bazı mimari özelliklere sahip evin bir Rum Usta tarafından yapıldığı bilinmektedir. Henüz yasal olarak koruma altına alınmamış ve geleneksel konutları ile tarihi dokusu bozulmuş olan kentte, yeni imar uygulamalarının başlatılacağı bilinmektedir. Yapılan planlar sırasında bazı tarihi yapıların yıkılacağı öngörülmüştür. Diğerlerininde bakımsızlıktan veya kasıtlı tahripler ile yok olmaları olasıdır. Çerkeş Geleneksel konutlarının bir an önce korumaya alınması ve restore ettirilmesi kültür varlıklarının korunması ve gelecek nesillere aktarılabilmesi açısından büyük önem taşımaktadır.
Kilim koruma ve onarım ilkeleri, meslek analizi ve uygulanabilirliği

Araştırma konusu olarak, kilim bakım, koruma ve onarım ilkeleri, meslek analizlerinin hazırlanması ve uygulama çalışmaları ele alınmıştır. İlke ve meslek analizlerinin hazırlanması için yapılan incelemeler sonucunda bilimsel araştırma projesi desteği ile Sanat ve Tasarım Fakültesi bünyesinde bir laboratuvar kurulmuştur. Kurulan laboratuvarda hassas ve öngörülebilir müdahalelerin yapılacağı bir yıkama düzeneği tasarlanarak prototipi üretilmiştir. Çalışma kapsamında koruyucu müdahalelerin yapılacağı özel bir koleksiyona ait 7 adet kilim seçilmiştir. Temin edilen kilim örnekleri üzerinde koruma, bakım, saklama ve sergileme yöntemleri uygulanmıştır. Özellikle Türk kültür sanatımızın en önemli unsurlarından olan kilimlerin yapıları gereği zamana ve ortam şartlarına karşı yenik düşmesi, bu kültürün devamlılığı bakımından sorun teşkil etmektedir. Bu nedenle, kilim bakım ve koruma işlemleri bilimsel bir yaklaşımla ele alınmış inceleme formları hazırlanarak belgeleme çalışmaları yapılmıştır. Çalışma kapsamına alınan kilimlerde yoğun doku, lif ve renk kayıpları görülmüştür. Her eser için kimlik ve inceleme formları hazırlanarak, dokumaya mümkün olan en az müdahale ile uygun bakım, koruma, temizlik, saklama ve sergileme işlemleri yapılmıştır. İşlemlerin her aşamasında işlem öncesi ve sonrası renk ölçümleri yapılmıştır. Her kilimden işlem öncesi ve sonrası mikroskobik görüntüler alınarak tüm aşamalar kayıt altına alınmış, her esere ait envanter dosyası oluşturulmuştur. Yapılan çalışmaların her aşaması işlem basamakları halinde hazırlanarak bu konuda bilimsel eksikliği hissedilen meslek analizi dokümanları oluşturulmuştur. Yapılan uygulama, meslek analizi, genel olarak kabul gören koruma ve onarım tüzük, kanun ve yönergeleri incelenerek dokumaları kapsayıcı koruma ve onarım ilkeleri hazırlanmıştır
Diyarbakır surlarında hayvan figürleri

İDiyarbakır Surları'nda Hayvan Figürleri, bugüne kadar ele alınmayan, kitaplaşmayan bir konudur. Bu Yüksek Lisans Tezi'nde figürleri fotoğraflayıp, yorumlamaya çalışırken, konu kaynaklarındaki görüşlere yer verilmiştir. Tezin ilk bölümünde Diyarbakır Kent Tarihi'ni Milada Kadar Diyarbakır, Roma Dönemi'nden İslam Tarihine Kadar Diyarbakır ve İslam Fethinden Osmanlı'ya Diyarbakır adları altında ele alınmıştır. İkinci Bölümde Diyarbakır Sur izlenimleri ele alınarak, burçlarla surların günümüzdeki konumları ele alınmıştır. Dileğimiz ileride yapılacak onarımlarla 2007/ 2008 dönemindeki izlenimlerimizin gerektiğinde kaynak olarak kullanılmasıdır. Üçüncü Bölüm olarak figürler ele alınırken anlamlandırılmaya çalışılmıştır. Konumuz her ne kadar hayvan figürü ise insan figürü olarak Akrep Burcu'ndaki oturan insan ile Selçuklu Burcu'ndaki Çıplak Kadın Figürleri dolaylı olarak ele alınmıştır. Çünkü Akrep Burcu'ndaki insan figürü ile akrep arasında, Çıplak Kadın Figürleri ile yırtıcı kuşlar arasında bir ilgi vardır. Bu arada El ile Gamalı Haç figürü, teze zenginlik katmak için işlenmiştir. Sonuç Bölümü'nü oluşturan dördüncü kısımda figür açısından oldukça zengin olan Yedi Kardeş ve Evli Beden Burcu arasında karşılaştırmalar yapılmış olup, alanında uzman olan araştırmacıların görüşleri, bir araya getirilmiştir. Biliyoruz ki Arkeoloji ve Sanat Tarihi açısından oldukça büyük öneme sahip olan Diyarbakır Surları, ileride onarımlarla gündeme gelecek ve bu figürler etrafında değişik görüşler ortaya konulacaktır. Umarım ki bu tez çalışmamız, alan araştırmaları yapanlara bir nebze rehberlik edecektir.
Hattat Hüseyin Kutlu'nun hayatı ve eserleri

Hattat Hüseyin Kutlu, hat sanatının günümüzde yaşayan önemli temsilcilerinden biridir. İlmi bir muhitte yetişmiştir. Yükseköğrenimini, İstanbul Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü'nde tamamlamıştır. Ne var ki, felsefe alanında ilerleme hayalini geride bırakarak, İmam Hatip olarak görev yapmış ve sanatla meşgul olmuştur. Bunun en önemli sebebi, sanat ile iştigal eden birisi olarak camide yapacağı hizmetlerin daha yararlı olacağı düşüncesidir. Onun hayatında en önemli yer, 1976 senesinde göreve geldiği Hekimoğlu Ali Paşa Cami'dir. Burada 2002 senesine kadar görevde bulunur. Bu süre zarfında cami ile sanat kavramlarını buluşturur. Sanatını vesile kılarak, camiyi yapabileceği ölçüde ihya etme gayreti içerisine girer. Çünkü ona göre, bir zamanlar hayatın ve kalbin merkezi olan camiye yüklenen fonksiyonlar günümüzde bertaraf edilmiştir. Bu fark edişten sonra 'cami' düşüncelerinin ana merkezini oluşturur. Ona göre, 'İslam medeniyeti mazide kalmış bir nostaljiden ibaret değildir ve bu medeniyetin merkezi de camidir'. Bu idealle Hekimoğlu Ali Paşa'da görevini yerine getirir. Camiyi mamur etmeye çalışır. Kütüphaneyi, Uygulamalı Türk-İslam Sanatları Merkezi olarak hayata geçirir. Mimari ile hüsn-i hat sanatı arasındaki ilişki üzerinde çokça durur. Eserlerinde manaya, leke etkisine, kalem hakkına, diğer sanatlarla uyumuna ve fonksiyonlu olmasına dikkat eder. Onun sanat telakkisi, sadece söz ile sınırlı değildir; o, tahayyül ettiklerini icraata geçiren bir sanat adamıdır. İcra ettiklerini ilmi çalışmalara da aktarma gayretinde bulunan bir hattattır. Bu tez, günümüz hat sanatının bir temsilcisi olarak Hüseyin Kutlu'nun hayatı ve eserlerini konu edinmektedir. Bu yapılırken konunun daha iyi anlaşılması için günümüz hat sanatının durumuna ilişkin bazı tespitler de yapılmıştır.
Kappadokya bölgesinde 13. yüzyıl duvar resimleri ve Karşı Kilise

Kappadokya bölgesinde Gülşehir' de yer alan Karşı Kilise duvar resimlerinin monografik bir incelemesi olan bu çalışmada amaç, konservasyonu yapılan resimlerin tanıtılmasıdır. Çalışma giriş, yayın tanıtımı, mimari tanıtan, katalog, değerlendirme, sonuç ve ekler bölümlerinden oluşur. Giriş bölümünde çalışmanın amacı, yöntemi ve bölge tarihçesi üzerinde durulmuştur. Tarihçe bölümünde 13. yüzyılda Bizans Devletinin ve Kappadokya'nın tarihsel durumu, Selçuklu devleti ile olan sınır ilişkisi ve bölgenin coğrafyası anlatılmıştır. Bunun yanı sıra çalışmanın önemli bir noktası olan Karşı Kilise'nin yer aldığı Gülşehir hakkında da bilgi verilmiştir. Yayın tanıtımında kilise ile ilgili bugüne kadar yapılmış olan araştırmalar tanıtılmıştır. Mimari tamumda, alt ve üst kilisenin mimari tasviri yapılmıştır. Kiliseye ait ölçüler bölüm notlarında sunulmuştur. Çalışmanın katalog bölümü iki ana başlıktan oluşur. İlk bölümde alt kilise duvar resimleri anlatılmıştır, ikinci bölümde ise üst kilisenin duvar resimleri, konulu sahneler ve tek figürler olmak üzere ayrı ayrı tanıtılmıştır. Konulu tasvirlerin tanıtıldığı bölüm, yeri, durumu, yazıt ve tanım başlıklarından oluşur. Değerlendirme bölümü iki ana başlıkta toplanmıştır. Birinci bölümde, bölgede 13. yüzyıla tarihlenen bani tasvirli ve kitabeli kiliseler tanıtılmıştır. Karşı Kilise banisi ve kitabesi olması bakımından Kappadokya'da önemli bir yer tutar. Değerlendirmenin ikinci bölümü ise sahnelerin üslup, ikonografi ve mekan içinde dağılımına ayrılmıştır. Kilisede bugün mevcut olan toplam on konulu sahne vardır. Bunlardan 'Meryem'e Müjde', 'Vaftiz', 'Son Akşam Yemeği', 'Yahuda'nın İhaneti', 'Çarmıhtan İndiriliş','Anastasis', 'Kadınlar Mezar Başında', 'Koimesis', 'Son Mahkeme' İncil kaynaklıdır. 'Fırında Üç İbrani Genç' sahnesine ise Tevrat kaynaklık eder. Kilisede yer alan tek figürler apsiste, tonoz da yer alan madalyonlarda, duvardaki nişler içinde yer alır. Tek figürler, peygamberler, martirler, azizler, azizeler, keşişler ve meleklerden oluşur. Değerlendirmenin üslup ve ikonografi bölümünde bölgede 13. yüzyıla tarihlenen örneklerle karşılaştırma yapılmıştır. Mekan içindeki dağılımın anlatıldığı bölümde Karşı Kilisenin planı göz önünde tutularak Kappadokya'da yer alan tek nefli kiliselerdeki sahne dağılımlarıyla karşılaştırma yapılmıştır. Sonuç bölümünde duvar resimlerinin ünik bir üslup yansıttığı bazı sahnelerdeki ikonografık ayrıntıların ise, Bizans resminde paralellerinin bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bunun yanı sıra varılan bir diğer sonuç da, 13. yüzyılda bölgedeki Selçuklu Bizans sınırının belirsizliğine rağmen Karşı Kilisenin varlığı ile, Kappadokya'da Hıristiyanların hala sanat etkinliklerini sürdürdükleri olmuştur. Çalışmanın sonunda kaynakça verilmiştir. Ekler bölümünde ise, Karşı Kilisede yapılan konservasyon çalışması anlatılmış, kilisede yer alan sahnelere ait kaynak tablosu verilmiştir. Çalışmaya ait harita, plan ve resimler sonda sunulmuştur.
Ottoman Kırklareli and its Hinterland in the 19th century

Bu çalışma Kırkkilise ve hinterlandının 1801- 1902 yıllan arasında ekonomik yapılanmasını ele almaktadır. Buna bağıntılı olarak bölgenin İstanbul için önemi üzerinde durulur. Çalışma ağırlıklı olarak Arşiv Belgelerine dayanmaktadır. Çalışma dört bölüme ayrılmıştır. Birinci bölümde, İstanbul'a odun- kömür sağlayan bölgenin analizi yapılır. İkinci bölümde, Osmanlı madencilik sistemine bağlı olarak bölgenin demir üretim merkezi olan Samakocuk anlatılır. Üçüncü bölümde bağcılığa ayrılır. Bölgedeki bağcılığın Kırkkilise ve hinterlandı için önemi üzerinde durulur. Son kısım 19. yüzyılda bölgenin ticaretini geliştirme çabalan anlatılır.
Zamana direnmek: Kişisel hafıza mekanları

Tüm canlıların yaşamları boyunca öğrenmek ve yüzleşmek zorunda kaldığı en ürkütücü gerçeklik yok olmaktır. İnsanoğlu tarih boyunca önce varlığının anlamını sorgulamış, sonlu bir varlık olduğunu kavradıktan sonra bazen bilinçli bazen de içgüdüsel varlığını sonsuzlaştırmak ve belki de yok olmaya karşı bir tepki olarak var olduğu mekana ve zamana kendinden izler bırakmıştır. Müzeler, arşivler, anıtlar, meydanlar, özel günler, anma toplantıları, örf ve adetler, fotoğraf albümleri gibi nesne, yapı ve eylemler temsil ettikleri değerlerle zamana, unutmaya ve yok olmaya karşı verilen mücadele ve bırakılan izler sonucunda ortaya çıkan hafıza mekanlarıdır. Zamana Direnmek: Kişisel Hafıza Mekanları adlı bu çalışma, hafızalarda saklanan kişisel deneyimlerin, her türlü anının, kültürün, tarihin ve hatta edebiyatın yaşayan hafıza mekanlarına dönüştürülebileceğini, kişisel hafızanın aktarımını ve bu aktarımın gelecek kuşaklarca nasıl algılandığını tartışmayı amaçlamaktadır. Günümüzde hızla yaşanan küreselleşme ile gelişen tüketim kültürü ve yeni dünya politikaları artık insanın kendisinin bir hafıza müzesi haline gelmesini zorunlu kılmıştır. Çalışmada, Ankaralı bir ailenin kızı olan Naime Bademli'nin deneyimleri üzerinden yola çıkılarak hafıza müzelerinin somutlaştırılması ve aktarılan hafızanın sonraki nesillerin hafızalarına yansıma süreci nitel araştırma modelinde keşfedici araştırma yöntemine göre yapılandırılmıştır. Çalışma; mülakat, uzman görüşü ile hazırlanan açık uçlu sorular, belgeleme ve literatür taraması teknikleri kullanılarak hazırlanmıştır.
Osmanlıda hamam kültürü ve saray hamamları

Türk kültürünün önemli bir parçası olan hamamların değişikliğe uğradığı bilinse de günümüzde de varlığını koruyabilmiştir. Tez de Türk hamamlarının ve Sarayhamamlarının tarihsel süreç içerisinde ne gibi değişikliklere uğradığı ve gelenekleri konu edilmiştir. Antik Çağdan bu zamana kadar insanların deniz ve nehir kenarlarında yıkandığıbilinmektedir. Daha sonraki dönemlerde bu durumun nasıl geliştiği ve mekan haline geldiği tarihsel süreçle ortaya çıkmıştır. Romalılardan başlayıp, Bizans ve Selçuklulardanda Osmanlı devletine geçen bu kültürün, gündelik yaşamdaki önemi ise Tarihçilertarafından belirtilmektedir. Osmanlı Devletine başkentlik yapan İstanbul şehrinin1453'den başlayıp 1922'ye kadarki en büyük gözde hamamlarının mimari özellikleriyle beraber nasıl değişikliğe uğradığına değinilmiştir. Özellikle Osmanlı Devletinin yapmış olduğu çarşı hamamları, gelir kaynağı olmuştur. Hamamların renkli hayatı özellikle kadınlar açısından önem arz etmektedir. Loğusa hamamı, nişan hamamı, asker hamamı, kızbakma hamamı gibi sosyal olayların gerçekleştiği yerdir. Saray hamamlarında da aynı durum söz konusudur. Saray hamamlarında ki fark şudur, cariyelerin, ağaların, validesultanların, padişahların hamamları ayrıdır. Hepsi aynı düzen içerisinde farklı malzemelerle inşa edilmiştir. Zamanla Saray hamamları da tahribata uğrayıp, çıkan yangınlar sonucu ortadan kaybolmuştur ama tadilatlar neticesinde tekrar kullanıma açılmıştır.
Süreli yayınlarda 'geleneksel Türk el sanatları' konulu makaleler

Bu çalışmanın amacı yayımlanmış ve yayımlanmakta olan Antik Dekor, Art Dekor, Kültür ve Sanat Dergisi, P Dünya Sanatı Dergisi, Sanat Dünyamız, Tombak Dergisi, Yeşilay adlı dergilerde yer alan geleneksel sanatlarımızla ilgili makale ve yazıları özetleyerek kronolojik bir sıra takip edilerek ile başvuru kaynağı haline getirmektir. Bu amaçla adı geçen süreli sanat dergilerinin yayınevlerine ulaşarak ilk sayısından son sayısına kadar temin edilmeye çalışılmıştır. Bulunamayan bazı dergi sayılarına da yayınevi arşivlerine girerek kopyalama sureti ile incelenmiştir. Kitabevleri, sahaflar ve kütüphaneler aracılığı ile kaynak taraması tamamlanmıştır. Yazı ve makalenin hangi dergiye ait olduğu, konusu, yazarı, sayfa sayısı ve fotoğraf sayısını düzenleyerek katalog halinde sıralanmıştır. Tez çalışması, öğrenci ve bu alanda çalışan araştırmacılara başvuru kaynağı haline getirilmiştir. Sonuç bölümünde çalışmanın genel bir değerlendirmesi ve varılan sonuçlar yer almaktadır
Symbol space and meaning in Hittite architecture

Hititlerin önemi, var olan çeşitli toplulukların kendi dil, kültür ve geleneklerini korudukları geniş bir yüzölçümüne yayılmış organize bir merkezi güç oluşturmalarından kaynaklanmaktadır. Hititlerin merkezi Hattuşa'da elde edilen arkeolojik buluntular, şehrin en geniş haline Büyük Krallık döneminde eriştiğini ve en görkemli ve anıtsal yapıların da bu döneme tarihlendiğini göstermektedir. Büyük Krallık döneminde son haline getirilmiş olan Yazılıkaya açık hava tapınağı, değişik dönemlerde Hattuşa'da inşa edilen ve boyutları birbirinden oldukça farklı pek çok tapınak arasında öne çıkan bir örnektir. Hattuşanın arkeolojik buluntuları arasında yer alan diğer belgelerden kraliyet arşivleri, Hititlerin evreni algılama biçimlerini aktarmaları bakımından önemlidirler. Ancak, tarihsel ve kavramsal olarak 'uzak' olan antik dünyayı anlamak kolay bir iş değildir. Bu bağlamda, Yazı I ikaya açık hava tapınağına atfedilen anlamı yeniden düşünmenin ve yeniden yorumlamanın üstesinden siyasi, mimari ve dini yönleri göz önüne alarak gelinebilir. Bu çalışma, bilginin sınırlarının belirlenmesi işini tarihi bağlamla birlikte ele alarak, bilgiyi yeniden yorumlama girişimidir.
Adana Bizans dönemi dini mimarisi

Çukurova olarak bilinen 'bereketli toprakları' barındıran Adana'nın günümüzdeki sınırları, antik çağda büyük oranda Kilikya, kısmen Kappadokya bölgesinde yer alır. Elverişli iklim şartları nedeniyle Prehistorik dönemden itibaren insanların uğrak yeri olan Adana sınırlarında önemli antik kentleri ve hatırı sayılır sayıda kırsal yerleşimler bulunur. Hıristiyanlığın ortaya çıktığı topraklara olan coğrafi yakınlığı ve Yakındoğu ile Anadolu'yu birbirine bağlayan karayolu güzergahı üzerinde yer alması nedeniyle Adana'da 1. yüzyıldan itibaren Hıristiyanlık taraftar bulmuş ve hızlıca yayılmıştır. Adana ile ilişkili azizler ve martirler hakkında bildiklerimiz, hıristiyanlığın serbestiyet kazanmasından çok önce bölgede önemli bir hıristiyan nüfusun varlığına işaret eder. Erken Bizans döneminde yoğun yerleşime konu olduğu anlaşılan Adana'nın Arap skınları ile birlikte 7. yüzyıldan itibaren bu özelliklerini yitirdiği görülür. Bu nedenle çalışmamızda incelediğimiz kilise kalıntıların hemen hepsi Erken Bizans Dönemine aittir. Yürüttüğümüz çalışmada yaptığımız tespitler, bölgenin Erken Bizans Dönemindeki genel mimari anlayış ile uyum içerisinde olduğunu göstermiştir. Bunun yanı sıra, özellikle Suriye ile mimari özellikleri ile benzerlikler taşıdığı ve ilişki içerisinde olduğuna dair ipuçları tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular, Adana'daki yapıların Erken Bizans Dönemi mimarlık ve sanatı açısından önemli bir yere sahip olduğunu göstermektedir. Adana il sınırlarında Bizans Dönemine ait dini mimari kalıntıların tespit ve değerlendirmesine dayanan bu çalışma ile yapıların mimari özellikleri detaylı olarak ele alınmıştır. Özellikle kuzeydeki dağlık bölgede bulunan ve yok olmaya yüz tutmuş yapıların bu çalışmayla kayıt altına alınmış olması büyük önem taşımaktadır.
Mersin-Mut'taki mimari eserler

Mersinin ilçesi olan Mut, Mersin'e 160 km uzaklığında İç Anadolu'yu Akdeniz'e bağlayan Mersin Karaman devlet karayolu ile taş eli platosu üzerinde yer almaktadır. Orta Anadolu ile Akdeniz bölgesi arasındaki bağlantının Sertavul Geçidi yoluyla Mut üzerinden sağlanması nedeniyle, tarih öncesi çağlardan itibaren birçok medeniyet bu alanda yerleşmiştir. Birden çok uygarlığa ev sahipliğini yapan bu bölge önemli bir konumdadır. Yüksek Lisans Tezi konusu olan 'Mut'taki Mimari Yapılar' kapsamında Mut merkezde ve çevresinde bulunan kaleler, camiler, türbeler, köprüler, çeşme ve han çalışılmıştır. Bu araştırma sonunda Mut merkez ve çevresinde toplam 17 adet mimari yapı tespit edilmiştir. Bunlar; 1 kale, 4 cami, 3 türbe, 7 köprü, 1 han ve 1 çeşme'dir. Çalışmanın ilk aşamasına doküman ve kaynak toplamakla başlanmıştır. Bu çerçevede bölgeyle ilgili kaynaklara ulaşılmaya çalışılmıştır. Ardından tez kapsamında 2015 Haziran ayında Mersin Mut ilçesine gidilmiş ve orada kaynak taraması yapılmış, yakın çevredeki illerin üniversite ve merkez kütüphanelerinde kaynak taraması yapılmıştır. Kaynak taramasından sonra arazi çalışmasına başlanmıştır. Mut ve çevresindeki tespit edilen mimari yapıların fotoğrafları çekilmiş ve ölçüleri alınmıştır. Elde edilen bilgiler ışığında ilk olarak Mut'un coğrafi konumu ve tarihçesi hakkında kısaca bilgi verilmiştir. Tez, katalog bölümünde yapılar türlerine göre ayrılarak çeşitli başlıklar altında tanıtılmıştır. Değerlendirme bölümünde yapılar eldeki veriler ışığında kendi aralarında benzerleriyle ve bölgedeki diğer benzer yapılarla karşılaştırılmıştır. Sonuç bölümünde yapıların genel bir anlatımı ve özeliklerinden bahsedildikten sonra varılan sonuç kısaca belirtilmiştir. Mut'taki mimari eserlerde en çok taş malzeme kullanılmıştır. Süslemeler taş süsleme olup bitkisel ve yazı karakterlidir. Bölgede bulunan mimari yapılarda daha çok Karamanoğlu döneminin etkisi görülmekte olup, bunun yanında yöresel özeliklerde görülmektedir. Mut'ta incelediğimiz yapıların çoğu daha önce incelenmemiştir. Yapmış olduğumuz bu çalışmayla bu eserler incelenmiş olup, Sanat Tarihine kazandırılmıştır. Bu yapıların koruma altına alınması önemlidir.