İlköğretim okullarındaki öğretmenlerin deprem öncesi ve deprem sonrası öğrenme-öğretme başarıları ile deprem sonrası oluşabilecek değişiklikler

Doğal afetler insan yaşamının zaman zaman ayrılmaz bir parçası haline gelmekte ve insanın doğal yaşamım alt üst etmektedirler. Beklenmedik zamanlarda gelen bu afetler, binlerce insanın ölümüne ve yer alanmasına, evsiz, okulsuz, yersiz ve yurtsuz kalmasına neden olmakta, anne-babalar yavrularını, çocuklar anne-baba ve kardeşlerim kaybetmededirler. Öğretmenlerin bir kısmı hayatım, bir kısmı aile fertlerini, yakınlarım ve tüm mal varlıklarını kaybetmektedirler. Okullar yıkılmakta veya hasar görmekte, eğitim zaman zaman çadırlarda, prefabriklerde devam etmek zorunda kalmaktadır. Böyle bir afet sonrası öğretmenler, öğrenciler, veliler, bulunulan toplumsal çevre; ekonomik yönden sıkıntılarla karşı karşıya kalmakta, bireysel ve toplumsal yönden psikolojik buhranlar yaşamakta, fizyolojik rahatsızlıklara uğramaktadırlar. Tabi ki tüm bu olumsuz şartlar bir yandan eğitimin başarısını, öte yandan da öğretmenlerin öğrenme ve öğretme başarılarını etkilemektedir. Öğretmenlerin öğrenme ve öğretme başarılarım etkileyen bu etkenlerin nedenleri tesbit edilir ve alınacak önlemler belirlenebilirse okuldaki basan artacak, öğretmenlerin daha etkin bir eğitim ve öğretim yapması sağlanacaktır. Bu araştırmada; İlköğretim okullarındaki I. ve II. kademe öğretmenlerinin görüşlerine göre, öğretmenlerin deprem öncesi ve deprem sonrası öğrenme - öğretme başarılan değerlendirilerek deprem sonrası oluşabilecek değişikler belirlenecektir. Bu nedenle araştırmanın yürütülmesinde tarama modeli kullanılmıştır. Bu çalışma yedi bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm 'Giriş' tir. İkinci bölüm 'İlgili Yayınlaf'dır. Bu bölüm iki ana bölümde incelenmiştir: Bu ana bölümler; 'Öğretmenlerin Öğrenme ve Öğretme Başanlan ' ve 'Doğal Afetler, İnsan ve Eğitim'dır. Üçüncü bölümde araştırmanın yöntemi ile ilgili bilgiler verilmiştir. Dördüncü bölümde; 'Öğretmen denekler ile ilgili bulgular' incelenmiştir. Bu bulgulardan elde edilen bilgiler beşinci bölümde 'Tartışma' bölümü adı altında yorumlanmıştır. Altıncı bölümde 'Sonuçlar' altıncı bölümü, 'Öneriler' de yedinci bölümü oluşturmaktadır. Araştırmanın bazı önemli sonuçlan şunlardır: Bölgede depremi yaşayan öğretmenler büyük çoğunluğu oluşturmaktadır. Öğretmenlerin evsizlik, prefabrikte yaşama ve ulaşım zorluklan öğrenim etkinliklerini olumsuz yönde etkilemiştir. Depremle ilgili güncel haberler ve bunlann olumsuzluklan öğretmenlerin öğrenim etkinliklerim olumsuz yönde etkilemiştir. Deprem sonrası; objektif değerlendirmeler yapabilmede, konuyla ilgili yeterince açıklama yapabilme ve öğrencileri soru sormaya teşvik edebilmede erkek öğretmenler bayan öğretmenlere göre daha yeterlidirler. 20 Yıl ve daha üzeri kıdeme sahip öğretmenler diğer öğretmenlere göre deprem sonrası; konuya öğrencinin ilgisini çekebilmede, soru sorma yeterliliği ve başansmda, öğrencilerin korku ve heyecanlanm giderici çalışmalar yapabilmede, öğrencilerin bireysel sorunlanna eğilmede daha başanlı olmuşlardır. II. Kademede görev yapan öğretmenler diğer öğretmenlere göre deprem sonrası; konuya öğrencinin ilgisini çekebilmede, objektif değerlendirmeler yapabilmede, istenmeyen davranışlan kontrol altına alabilmede daha başanlı olmuşlardır. Depremde kaybettikleri kişileri olan öğretmenler olmayan öğretmenlere göre deprem sonrası; yaşamlannı daha anlamsız bulmuşlardır. Depremde kaybettikleri kişileri olmayan öğretmenler olan öğretmenlere göre deprem sonrası; daha istekli ve dinamik olmuşlardır. Evsizlik, prefabrikte yaşama, ulaşım zorluklan öğrenim etkinliklerimizi olumsuz yönde etkilemiyor diyen öğretmenler diğer öğretmenlere göre deprem sonrası;öğrencilere öğrendiklerini gösterme fırsatı vermede, öğrencilerin yaratıcılıklarını geliştirmelerine yardımcı olmada kendilerini daha yeterli bulmuşlardır. Evsizlik, prefabrikte yaşama, ulaşım zorluklan öğrenim etkinliklerimizi olumsuz yönde çok fazla etkiliyor diyen öğretmenlerin diğer öğretmenlere göre; depremle ilgili güncel haberler ve bunların olumsuzluklarından, öğretim etkinlikleri bakımından olumsuz yönde etkilendiği görülmüştür. Evsizlik, prefabrikte yaşama, ulaşım zorluklan öğrenim etkinliklerimizi olumsuz yönde çok fazla etkiliyor diyen öğretmenler diğer öğretmenlere göre kendisini işlerine verememe, kapalı yerde bulunmamayı isteme, sinirlilik, gürültüden tedirgin olma, çabuk öfkelenme, her şeyin anlamsız olduğunu düşünme, sürekli endişe duyma, halsizlik, kalp çarpıntısı ve rahatsızlıklar, korkunç şeyler düşünme, uyku bozukluklan, yaşamını anlamsız bulma, eskiye göre daha az konuşma, derste iken her an deprem olacak korkusu yaşama, öğrencilerin kendisim sıkması dalgınlık ve ilgiyi toplayamama gibi psikolojik stres durumlannı daha fazla yaşamaktadırlar. VI