turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Irak-Erbil yöresi mezar kültürü

Irak, tarihi süreçte Türk kültürü ve edebiyatında önemli bir yere sahiptir. Özellikle Selçuklular ve Osmanlılar döneminde önemli kültür ve sanat merkezlerinden biri olan Erbil, günümüzde de Türkmen nüfusunun yoğun olarak yaşadığı bir coğrafyadır. İnsan hayatının üç önemli evresinden birini oluşturan ölüm ve bu çerçevedeki inanış ve uygulamalar ise Erbil yöresinde hala varlığını sürdürmektedir.'Irak- Erbil Yöresi Mezar Kültürü' isimli çalışmamızda, Erbil ve çevresinde halkın 'ölüm' olayına bakışı, ölümden kaçınmaya dönük pratikleri, ölüm sırası ve sonrasına ait inanış ve uygulamaları; Erbil yöresindeki mezarlıklar, mezar şekilleri, mezar taşları, türbeler ve bunların etrafında oluşan pratikler hakkında bilgi verilmiştir. Erbil yöresi ölüm adetleri ve mezar kültürüne ilişkin unsurlar değerlendirilirken, bunların eski Türk inanç ve düşünce sistemiyle ilişkisi ve Anadolu sahası ile benzerlikleri üzerinde de durulmuştur. Sonuçta, Türk kültürünün temel yapı taşlarından birini oluşturan kutsal mekanların Erbil yöresinde büyük önem taşıdığı; bunların eski Türk inançlarının izlerini taşıyan 'atalar kültü' ve atalar kültünün İslamiyetle yoğrulması sonucu oluşmuş 'veli veya evliya' inancına bağlı olarak çeşitli işlevlere sahip olduğu; bu mekanların insanları bir araya getirerek milli ve dini kimliği koruma ve sürdürmede önemli bir rol üstlendiği tespit edilmiştir. Çalışmanın sonunda ise yararlanılan sözlü ve yazılı kaynaklara; mezarlık, türbe ve bunlar etrafında oluşan inanış ve ritüellere ilişkin fotoğraflara yer verilmiştir.
Zaik divanı (metin, 1b-65a)

Zaik, 19. yy. da yaşamış bir divan şairidir. 1793 yılında Bursa'da doğdu. Babasından ve dönemindeki diğer büyük alimlerden dersler aldı. Arapça, Farsça öğretmiş ve tefsir istinsah etmiştir. 1835 yılında İstanbul'a gelmiştir. İstanbul'da hastalanınca Bursa'ya dönmüştür. 1852 tarihinde ölmüştür. Hem alim hem de şairdir. Daha çok hiciv ve hezelde kudret göstermiştir. Zaik'in yalnız bir eseri vardır. O da metin incelmesini yaptığımız bu divanıdır. Divan 135 varaktan oluşmaktadır. Eser, Millet Genel Kütüphanesi, Ali Emiri Manzum kısmında 136 numarada kayıtlıdır. Ancak divan şu anda Beyazıt Devlet Kütüphanesine getirilmiştir. Biz eserin ilk 65 varağı üzerinde metin-incelemesi yaptık. Şair, bu eserinde genellikle manzum tarihlere yer vermiştir. Eserin başında 18 tane kaside bulunmaktadır. 19. yy. ın ilk yarısında yaşayan ve Zaik mahlasıyla şiirler yazan şair tasavvufi bir gelenekten gelmektedir. Şairin bu eseri mürettep bir divandır. Divandaki şiirler; Kasideler, tarihler, gazeller, beyitler ve müfretler şeklinde tanzim edilmiştir. Şair hakkındaki bilgilere Mahmud Kemal İbnül Emin'in Son Asır Osmanlı Şairleri kitabı ile Tuhfe-i Naili ve Osmanlı Müellifleri adlı eserlerde rastlıyoruz. Eserde Farsça yazılmış bir beyit dışında bütün şiirler Türkçe kaleme alınmıştır. Tarihlerinde farklı tarih düşme yöntemlerini kullanmıştır.
II. Meşrutiyet Dönemi Türk Romanında kimlik inşası

Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemi olan İkinci Meşrutiyet dönemi, savaşlara, değişimlere, dönüşümlere, kırılmalara, yıkılmalara ve yeniden doğuşa sahne olmuş bir dönemdir. Canlanmak, yenilenmek doku uyuşmazlığının yaşandığı zihniyeti bir kenara bırakıp yeni bir kimliği benimsemekle mümkündür. Dönemin aydınları ve yöneticileri imparatorluğu kurtarmak adına çeşitli kimlik önerilerinde bulunmuştur. İkinci Meşrutiyet döneminde kimlik inşasına yön veren fikir Türkçülüktür. Hayatın her alanında milli kaynaklara yönelme ve yerlileşme amaçlanmıştır. Böylesi önemli siyasi ve sosyal olayların yaşandığı İkinci Meşrutiyet döneminde yazılan romanlar da tüm bu gelişmelerin izlerini taşır. Kendini, değerlerini keşfetmeden, anlamadan, kendin olmadan hiçbir şey olunamayacağının bilincine varan sanatçılar Doğu-Batı, Osmanlıcılık, İslamcılık, Türkçülük gibi ana konular üzerinden kimlik inşası sürecine katkıda bulunmuşlardır. Yazarların dile, tarihe, soya, dine, yaşam biçimine, ötekine, taşraya, merkeze, eğitim ve kadın konusuna yaklaşımları benimsenen, arzulanan kimi zamanda eleştirilen kimlik modelleri hakkında fikir vermektedir. Romanlarda milli, çağa ayak uyduran, modern, düşünen, sorgulayan, bir 'yeni insan' modeli üzerinde durulmuştur. Giriş ve üç bölümden oluşan bu çalışmada, İkinci Meşrutiyet döneminde yazılan romanların 81 tanesi üzerinden kimlik inşasının dönemin romanlarına yansıması incelemeye tabi tutulmuş ve elde edilen bulgular interdisipliner çalışmalarla değerlendirilmiştir.
Sivas, Sivas-Yıldızeli, Sivas-Suşehri, Kayseri, Adana kaynaklı cönkler üzerine tetkik

Cönkler, halk edebiyatı mahsullerinin özellikle aşık edebiyatının önemli kaynaklandır. Cönklerin okunması ve üzerlerinde inceleme yapılması onların önemini daha da iyi göstermektedir. Çalışmamızı, Sivas-Şarkışla, Sivas- Yıldızeli, Sivas-Suşehri, Kayseri, Adana kaynaklı cönkler üzerine yaptık. Söz konusu cönklerde toplam 162 şiir, 58 mani, 34 müfred vardır. Cönklerde Arapça dua ve hutbeler de var, fakat biz bunları metinler kısmına almadık. Şiirler öncelikle latin alfabesine çevrilmiş; şair isimlerine ve şiirlerin ayaklarına göre tasnif edilmiştir. Cönklerde aşk, sevgi, nasihat, kahramanlık, Hz. AH ve ehl-i beyte övgü konulu şiirler bulunmaktadır. Üzerinde çalıştığımız cönklerde yayınlanmış şiirlerin yanında bugüne kadar yayınlanmadığını düşündüğümüz şiirler de vardır. Böylelikle halk edebiyatı alanına bir katkı sağlanmıştır.
Azerbaycan'da yayınlanan Molla Nasreddin Mecmuası (1906-1907/1-49. sayılar)

VII Azarbeycan'da Yayınlanan 'Molla Nesreddin' Mecmuası (1906- 1907 / 1-49 Savdan) Tezin konusu 1906- 1931 yıllan arasında yayınlanan 'Molla Nesreddin' mecmuasıdır. 'Molla Nesreddin' mecmuası gazetecilik dünyasına dil, kompozisyon, şiir, karikatürler bakımından yeni bir yol açmıştır. Bu tezde 'Molla Nesreddin' mecmuasının tanıtılması esas alınmıştır. Mecmuanın tanıtılması için önce onu hazırlayan şartlar açıklanmış ve daha sonra mecmua hakkında bilgi verilmiştir. Mecmuanın daha iyi tanınmasını sağlamak için yapılan çalışmalarda 'Molla Nesreddin'i hazırlayan şartlar dönemler halinde verilmiştir. Siyasi ve tarihi aşamalar sıralandıktan soma edebiyat tarihinin aşamalarından ve dergiyi hazırlayan şartlar sıralanmıştır. Edebiyat tarihine bir göz atıldıktan sonra matbaa konusu da ele alınmış ve ilk gazeteler hakkında kısa bilgiler aktarılır. 'Molla Nesreddin'e kadarki yayın hayatı hakkında bilgi verildikten soma 'Molla Nesreddin'e paralel edebiyat anlatılmaya çalışılmaktadır. Tezde dil konusu da kendi yerini bulmuştur. 'Molla Nesreddin'i hazırlayan tarihi ve edebi şartlar açıklandıktan sonra derginin ve yazar kadrosu açıklanır. Yazar kadrosundaki yazar ve şairler hakkında kısa bilgiler vererek yazarların dergi içindeki yerleri ve önemleri hakkında bilgi verilir. Tahlili fihrist bölümü de daha önceki dergi çalışmaları gibi yazar adına göre ve konularına göre incelenmiştir. Derginin daha iyi anlaşılması için dergi içerisindeki metinlerden ve karikatürlerden örnekler verilerek ekler bölümüne konulmuştur.
Yaşar Kemal'in Bir Ada Hikayesi dörtlemesinde toplumsal ve siyasal dönüşüm

Yaşar Kemal, Bir Ada Hikayesi Dörtlemesini 14 yılda tamamlar. Seri dört romandan oluşur. Fırat Suyu Kan Akıyor Baksana, Karıncanın Su İçtiği, Tanyeri Horozları, Çıplak Deniz Çıplak Ada isimlerini taşıyan seri 2012 yılında tamamlanır. Dört romanda da işlenen ana tema Türk-Yunan mübadelesi ve mübadele ile birlikte Yeni Türk Devletinin ulus anlayışıyla birlikte dışarıda kalan etnik unsurlar için yazarın hayali olarak inşa ettiği Karınca Adasında her türlü milletten ve ırktan insanları bir araya getirip yeni bir toplum yaratma çabasıdır.
Senirkent ağzı

yıllarında Senirkent ilçesi ve ilçeye bağlı yerleşim yerlerinde yapılan araştırmalar, derlemeler sonunda, Senirkent ilçesi ve ilçeye bağlı derleme sahalarında yaşayan kaynak kişilerin ağız özellikleri incelenerek verilmeye çalışılmıştır. Derlediğimiz dil malzemelerini transkribe ederken, Türk Dil Kurumu tarafından tavsiye edilen 'Ağız Araştırmalarında Kullanılacak Fonetik Transkripsiyon İşaretleri'ndeki transkrip sistemini esas aldık, bazı durumlarda farklı işaretler de kullandık. Ses bilgisi, şekil bilgisi, cümle bilgisi ve sözlük çalışmalarımızın sonunda Senirkent ağzının özelliklerini ortaya koymaya çalıştık. Çalışmamızda Isparta Merkez Ağzı, Uluborlu Ağzı, Eğirdir Ağzı, Atabey Ağzı, Gölhisar Ağzı, Afyon Merkez Ağzı, Uşak İli Ağızları, Kütahya ve Yöresi Ağızları, Antalya İli Ağızları, Güneybatı Anadolu Ağızları gibi yöre ağızlarıyla ve tarihi lehçelerle karşılaştırmalar yapılarak Senirkent Ağzının özellikleri belirlenmeye çalışılmıştır. Senirkent Ağzı adlı çalışmamız, 'Giriş, İnceleme, Metinler ve Sözlük' bölümlerinden oluşmaktadır.
Hümanist psikanaliz açısından Pınar Kür'ün romanları

Edebi bir tür olarak romanın gelişimi;klasik, modern ve postmodern olmak üzere üç temel safhada gerçekleşerek günümüze gelmektedir. Modern romanın postmodern anlayışa evrilişinde bir ara dönem olan modernist roman dönemi, hem Batı hem de Türk edebiyatında önemli bir kırılma noktasıdır. Bu kırılmaya neden olan gelişmelerde; bir bilim olarak psikanalizin doğuşu ve gelişimi ile varoluşçu felsefenin öne sürdüğü görüşler önemli bir yere sahiptir. Türk edebiyatının modernist anlayışa uygun eser veren yazarlarından biri olan Pınar Kür; kaleme aldığı romanlarda, psikanaliz ve varoluşçuluğun etkisiyle, roman karakterlerinin çevreleriyle yaşadığı sorunları ve bu sorunların onların iç dünyalarında yarattığı değişimi derinlikli olarak işlemiştir. Ancak bu roman karakterlerinin yaşadığı varoluşsal sorunların derinliğini çözümleyen kapsamlı bir çalışma henüz yapılmamıştır. Bu bağlamda, yapılan tez çalışmasının temel amacı, Erich Fromm'un görüşlerine dayanan Hümanist Psikanaliz çerçevesinde, Pınar Kür'ün romanlarında yaşanan varoluşsal sorunları çözümlemektir. Yapılan çözümleme sonucu, Kür'ün romanlarında, toplumun normlarına göre şekillenen sosyal karakter özelliklerine uygun eğilim gösterme sonucu bireysel taleplerin aksatılmasından veya özgün ve özgür bir bireysel karakter oluşturmak adına toplumun dayattığı sosyal rollere direnç göstermekten kaynaklanan sorunlar tespit edildi. Bununla birlikte toplumdan soyutlanma sonucu yaşanan patolojik sorunların nedenlerine değinildi. Bu tez çalışmasının, kurmaca metinlere yönelik çalışma yapacaklar için yeni bir çözümleme tekniği sunacağı ve uygulanan tekniğin psikanalitik eleştiri yöntemine zenginlik kazandıracağı umulmaktadır.
Moldo Kılıç'ın Kazaldar'ı

YÜKSEK LİSANS TEZİ MOLDO KILIÇ'IN KAZALDAR'I Araş. Gör. Ali TAN Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı Danışman: Prof. Dr. Ş. Haluk AKALIN Yıl: 1998, Sayfa: 236+ 10 Kırgız edebiyatının tanınmış kişilerinden biri Moldo Kılıç'tır. Kırgız yazılı edebiyatı Moldo Kılıç'ın Zilzala adlı şiiriyle başlar. Biz bu çalışmada içerisinde Zilzala adlı şiirinin de bulunduğu Moldo Kılıç'ın eserleri üzerinde ses bilgisi ve şekil bilgisi bakımından inceleme yaptık. Çalışmamız; Ses Bilgisi, Şekil Bilgisi, Anlam veya Görev Bakımından Kelimeler ve Metin olmak üzere dört bölümden oluşmaktadır. İlk üç bölümde fişlediğimiz kelimeleri Eski Türkçedeki özelliklerle karşılaştırdık. Farklılık veya benzerlik varsa gösterdik. Dördüncü bölümde ise üzerinde çalışma yaptığımız Kiril harfli Kazaldar adlı eseri Latin harflerine çevirdik. Ardından Türkiye Türkçesiyle anlamlandırdık. Metnin sonuna da anlamları uzun olan kelimelerin yer aldığı Sözlük kısmım ekledik.
Şekerim Kudayberdiulı'nın Sanatı ve Şiiri Üzerinde İnceleme

Hümanizm, insanlık, eğitimcilik fikirlerini nasihat eden Şekerim Kudayberdiulı Kazak edebiyatının klasik yazarıdır. Şair XIX. yüzyılın zor şartları altında toplumsal, ruhani, edebi hayata müdahale etti, yaşadığı dönemin toplumsal görüntüsünü sundu. Düşünce arayışları ile edebi hayata katkıda bulunan şair, düşünür Abay Kunanbayulı'nın yolu devam ettirdi. Sovyetler Birliği döneminde haksız suçlamalarla 'halk düşmanı' ilan edilen, Şekerim eserlerini basılması ve okunması uzun yıllar boyunca yasaklandı. Ancak yıllar sonra 'halk düşmanı' sıfatı kaldırılır ve eserlerin basılmasına izin verilmiştir. Bu çalışmada Şekerim'in hayatı ve yaratıcılık yeteneği, eserleri üzerinde incelenmiştir. Çalışmamızda nitel araştırma yöntemi kullanılmış olup, özellikle kaynak ve literatür tarama tekniğine başvurulmuştur. Şekerim'in eserleri araştırma aşamasında Kazakistan Milli Kütüphanesi, Kazakistan Milli Akademik Kütüphanesi ve Almatı şehrinde bulunan Devlet Arşivinden elde edilen çeşitli bilgiler, kitap ve gazeteler, tezler taranarak, tespit edilmiş ve incelenmiştir. Şekerim eserlerini inceleyen S. İztileuova, T. Şanbay, A. İsmahova gibi bilim adamları ile mülakat yapılmıştır.
Manisalı Birrİ'nin 50 gazelinin şerhi

Çalışmamızın asıl konusunu; XVII. yüzyılın ikinci yarısı ile XVIII. yüzyılın ilk yarısında yaşamış, Nabi ve Seyyid Vehbi gibi dönemin önemli şairlerin şiir meclisinde bulunmuş, Mevlevi Şeyhi Manisalı Birri Mehmed Dede'nin Divanı'ndan seçtiğimiz elli gazelin şerhi oluşturmaktadır. Birri, kendisini tasavvuf alanında geliştirmiş bir şairdir. Dolayısıyla gazellerindeki tasavvuf izlerini de çalışmamızda belirtmeye çalıştık. Amacımız, çok yönlü bir şair olan Birri'nin hayal aleminin kapılarını aralamak, o dünyaya girebilmek ve eski edebiyat tutkunlarının da o atmosferde gezmesini sağlayabilmektir. Bu yüzden şairin engin sanatkarlığının ürünleri olan gazellerini şerh etmeye azmettik. Çalışmamız, üç ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde Birri'nin yaşadığı dönem; sosyal, siyasi, kültürel ve edebi yönlerden değerlendirilmiştir. İkinci bölümde; şairin hayatı, eserleri ve edebi şahsiyeti hakkında bilgiler verilmiştir. Üçüncü bölümde ise 'şerh' kavramı üzerine genel ve muhtasar bir açıklama yapıldıktan sonra şairin divanından seçilen elli gazelin şerhine geçilmiştir. Şerh çalışması için şairin hayal ve imge dünyasını yansıtan gazeller seçtik. Ayrıca şairin dönemine dair ipuçları taşıyan gazeller olmasına özen gösterdik. Şerhlerde gazelleri, öncelikle orijinal harflerle bütün olarak yazdık. Akabinde gazelleri, transkripsiyon alfabesi ile yazılmış olarak verdik. Sonrasında gazelleri, beyit beyit şerh etmeye çalıştık. Beyitte geçen kelimelerle ilgili lugatçe hazırladık ve bu doğrultuda beyiti, günümüz Türkçesi ile nesre aktardık. Daha sonra şerh etmeye başladık. Şerh çalışması esnasında; mazmunlara, kelimelerin tasavvufi anlamlarına, klasik şiirdeki diğer kullanım alanlarına ve beyit içerisinde anlamsal bağ kurdukları öğelere dikkat etmeye çalıştık. Şairin şiir dünyasından hareketle yaptığımız açıklamaların sonunda ise elimizden geldiğince beyitlerdeki edebi sanatları izah etmeye çalıştık.
Türkiye Türkçesinde cümle ögelerine yeni bir bakış ve onların ifade vasıtaları

Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk şöyle diyor: 'Öyle istiyorum ki, Türk Dili bilim yöntemleriyle kurallarını ortaya koysun ve her dalda yazı yazanlar bütün terimleriyle çoğunluğun anlayabileceği güzel, ahenkli dilimizi kullansınlar.' Dilbilimi ilmi esaslar çerçevesinde dilin gramerini belirler. ilmi esaslara dayanmadan yapılan dil bilimi çalışmaları yapay kavramlardan ibaret olur. Dolayısıyla da herkes kendi mantığına göre kuralları belirler ve kavramlara isim verir. Biz bu çalışmamızda Türkiye Türkçesinde cümle meselesi hakkındaki dilbilimcilerin görüşlerini belirtip bu konuyla ilgili eleştirilerimizi ve görüşlerimizi sunduk. Aynı zamanda Türkiye Türkçesinde cümle öğelerini bilimin son kaynaklarına dayanarak yeni bir bakış açısıyla sınıflandırdık. Cümle öğelerinin ifade vasıtalarını bu alanda karşımıza çıkan zorluklar ve onların aradan kaldırılması yollarını inceledik. Türkiye Türkçesinde cümle öğelerinin ifade edilişi ve öğelerin sınıflandırılıp adlandırılması tartışmalı hususlardandır. Öyle ki, cümle öğelerinin yapısı hakkında da çeşitli görüşler mevcuttur. Bize göre Türkiye Türkçesinde cümle öğeleri sınırlarının belirlenmesinin hem pratik, hem de teorik önemi vardır. Bizim amacımız ilmi araştırmalara dayanarak cümle öğelerinin sınırım belirlemek ve cümle öğelerinin adlandırılmasındaki terim karmaşasını ortadan kaldırmaktır. Kısacası bizim bu çalışmamızın muhtevası;Türkiye Türkçesinde cümle öğelerini yeni bir bakışla sınıflandırmak ve cümle öğelerinin ifade vasıtaları, basit ve birleşik cümle öğesi meselesinin ortaya konulması ve çözümü, aynca fiilimsi de denilen söz gruplarının basit mi, birleşik mi cümle oluşturduğu bu mesele hakkındaki dilbilimcilerin görüşlerijbütün bunların üzerine bizim görüşlerimizi ilmi araştırmalar çerçevesinde açıklamaktır.
İnci Aral ve Elif Şafak'ın romanlarında baba figürü

Roman hayatı ve insanı yansıtır. Her bir roman farklı gözlerle görülen hayatın tekrardan yorumlanışıdır. Konusu insan olduğundan bu eserler insana dair pek çok şey barındırır. Dolayısıyla bu çalışmada kadın duyarlılığına sahip ve farklı baba figürünü temsil eden iki kadın yazarın romanları, baba figürüne nasıl yaklaştıkları açısından tahlil edilmiştir. Konunun daha iyi anlaşılması için giriş bölümünde, kadın yazarların durumu, edebi eserleri, ilgileri ve sıkıntıları Türk edebiyatı çerçevesinde genel hatlarıyla ele alınmıştır. Birinci bölümde İnci Aral ve Elif Şafak'ın biyografilerine yer verilmiştir. Yazarlar ile kahramanlar arasındaki ilişki araştırılmıştır. Her iki yazar da son dönem Türk edebiyatının önde gelen romancıları arasında yer almaktadır. Romanlarında, genellikle kadın kahramanları tercih etmeleri dikkat çekicidir. Bununla birlikte bu kahramanlar yardımıyla birçok sorunu vurgulamışlardır. İkinci bölümde bu çalışmada incelediğimiz romanların özetlerine yer verilmiştir. Üçüncü bölümde ise baba figürü, romanlara yansıyan yönleriyle ve çeşitli alt başlıklarla anlatılmıştır. Sonuç bölümünde, İnci Aral ve Elif Şafak'ın 'baba figürü' konusundaki bakış açılarıyla ilgili olarak tespit ettiğimiz belli başlı benzerlikler ve farklılıklar kısaca ortaya konmuştur. Bu çalışmada İnci Aral'ın Ölü Erkek Kuşlar, Yeni Yalan Zamanlar-Yeşil, Hiçbir Aşk Hiçbir Ölüm, İçimden Kuşlar Göçüyor, Mor, Taş ve Ten, Safran Sarı, Sadakat, Şarkını Söylediğin Zaman adlı romanları ve Elif Şafak'ın Pinhan, Şehrin Aynaları, Mahrem, Bit Palas, Araf, Beşpeşe, Baba ve Piç, Siyah Süt, Aşk, İskender, Ustam ve Ben adlı romanları inceleme kaynaklarımızı oluşturmuştur. Elde edilen verilerin Türk edebiyatı alanına katkı sağlaması umut edilmektedir.
Anglo-American and Anatolian attitudes towards nature in the twentieth century: Ecocritical analyses of 'The Grapes of Wrath' by John Steinbeck, 'Coming up For Air' by George Orwell, 'The Pomegranate on The Knoll' by Yaşar Kemal and 'The Tortoises' by Fakir Baykurt

Bu çalışma, ekoeleştiri olarak adlandırılan ekolojik edebiyat eleştiri yöntemi kullanılarak karşılaştırmalı bir yaklaşımla Amerika, İngiltere ve Türkiye'nin 20. yüzyılda doğaya ve çevreye karşı tutumlarını incelemektedir. Bu çalışmada, John Steinbeck'in Gazap Üzümleri, George Orwell'ın Soluksuz Zaman, Yaşar Kemal'in Hüyükteki Nar Ağacı ve Fakir Baykurt'un Kaplumbağalar romanları çözümlenmektedir. Bu çalışma, yazarların Anglo-Amerika ve Anadolu'da doğayı nasıl betimlediklerini ve kültürel değişikliklere bağlı olarak insan ile doğa arasındaki etkileşimin romanlarda nasıl yansıtıldığını araştırmaktadır. Bu amaçla, söz konusu romanların çeşitli yerlerinden seçilmiş pasajlara ekoeleştirel çözümleme uygulanmıştır. Ayrıca, Naess'in derin ekolojisini, Bookchin'in sosyal ekolojisini, Marksist ekolojiyi, Leopold'un toprak etiğini de içeren çevre ve toprak etikleri de söz konusu romanların ekoeleştirel çözümlemelerinde kullanılmaktadır. Anglo-Amerika ve Anadolu'nun siyasi, ekonomik ve toplumsal zeminleri, bilimsel ve teknolojik değişimleri ile felsefi ve dini görüşleri de göz önünde bulundurulmaktadır. Bu tez çalışması, insan ile çevre ve kültür ile doğa arasında yakın bir ilişki olduğunu, doğa korunmadığı müddetçe de insanın yaşayamayacağını ve kültürün oluşturulamayacağını iddia etmektedir. Bu çalışma, bilimsel ve teknolojik kolaylıklar arasında sosyo-ekonomik değişikliklere rağmen insanoğlunun ekolojik bir bilinç oluşturması gerektiğini ortaya çıkarmaktadır.
Hoca-zade Muhammed Rasim Hikmet'in Hab-name'si (1b-168a) inceleme-metin-dizin

Çalışmamızın konusu; on dokuzuncu yüzyılda yaşamış, döneminde kadılık ve hakimlik yapmış; şair, müellif ve müstensih kimliğiyle ön plana çıkmış Hoca-zade Muhammed Rasim Hikmet'in 'Hab-name' adlı eseridir. Hab-namelerin klasik edebiyat içerisindeki varlığı, Türk kültür ve edebiyatının zengin birikimini ortaya koyması bakımından önemli bir yere sahip olduğunu gösterir. Türk edebiyatında rüyayı işleyen eserlerin ortak adı olarak kullanılanılan 'Hab-name'lerin divan şiirinde hem manzum hem de mensur örnekleri mevcuttur. Bu çalışmanın 'Giriş' bölümünde Hab-name'nin tanımı, tarihsel süreçteki yeri ve Divan edebiyatında yazılmış Hab-name örnekleri üzerinde durulmuştur. Birinci bölümde müellifin hayatı ve edebi şahsiyeti incelenmiş; akabinde eser, üslup, muhteva ve şekil bakımından tetkik edilmiştir. Eserin sebeb-i telifi, nüsha ve fiziksel özellikleri, dil hususiyetleri, muhteva tahlili, müellifin eseri telif ederken yararlandığı ve atıf yaptığı kaynaklar, eserde kullanılan diğer ilimler bu bölümün konularını oluşturmuştur. İkinci bölümde metnin transkripsiyon alfabesinden yararlanarak latinize çevirisi yapılmıştır. 'Metnin Traskripsiyonu Gerçekleştirilirken Takip Edilen Esaslar' başığı altında izlediğimiz yöntem ve açıklamalar bu bölümde belirtilmiştir. Metnin latinize edilmesi sonrası 'Sonuç', 'Kaynakça' ve 'Dizin'e yer verilmiştir.
Milli Mücadele romanında iç cephe

Türk milleti 1918- 1922 yıllan arasında tarihinin en çetin dönemlerinden birini yaşamıştır. Birinci Dünya Savaşı'ndan mağlup çıkan Osmanlı İmparatorluğu, savaş sonrasında üzerine aç kurt iştahıyla gelen emperyalist devletlerin azgın tecavüz ve saldırılarına uğrar. Nihai amacı Türk varlığını ortadan kaldırmak olan bu saldırılar, toplum hayatında derinden hissedilen büyük elem ve acıların yaşanmasına sebep olur. Fakat meselenin bir namus, izzetinefis ve varlık davası haline geldiğim fark eden Türk milleti, üzerindeki harp yorgunluğuna rağmen, silkinip yemden ayağa kalkar ve Mustafa Kemal'in liderliğinde Milli Mücadele'yi başlatır. İçine düşürüldüğü badireden, cam pahasına sürdürdüğü bu direniş sayesinde mucizevi bir zaferle çıkar. Bu tezde söz konusu Mütareke ve Milli Mücadele dönemlerini bütünüyle veya kısmen konu alan otuz dokuz roman incelenmiştir. Konu üzerinde önceden yapılmış çalışma sayısı azdır. 1922 - 1993 yıllan arasında yazılmış bu romanları incelerken sıcak savaşm arka planım teşkil eden 'iç cephe,, merkez olarak alınmıştır. Zira o yıllardaki tarihi olayların seyri itibariyle Türk milli mukadderatı açısından 'iç cephe,,, 'dış cephe'den daha önemli hale gelmiştir. Bu hakikati zaman zaman kurtuluş hareketinin lider kadrosu da dile getirmiştir. Problemimiz bunun roman gerçeğine ne derecede dönüştürülebildiğidir. Bunun yam sıra eserler, ilk defa olarak, edebiyat estetiğinde varlık kategorileri adı verilen teoriye göre ve analyse descriptif metoduna uygun olarak incelenmiştir.
Tarık Dursun Kakınç'ın romanlarında sosyal unsurlar

1950 dönemi, Türk edebiyatında önemli bir isim olan Tarık Dursun Kakınç, edebiyat dünyasına şiirle adım atmış daha sonra başta hikaye ve roman olmak üzere eleştiri, anı, deneme gibi çeşitli türlerde eserler kaleme almıştır. Bunun yanı sıra gazetecilik, dergicilik ve sinemacılık gibi farklı alanlarda da kendini ispatlayarak pek çok ödül almıştır. Çalışmamızda, toplumcu gerçekçi bir yazar olan Tarık Dursun Kakınç'ın romanları 'sosyal unsurlar' bağlamında incelendi. Roman inceleme sanatına göre tahlil edilerek sosyal unsurlar dışında muhteva, kişiler, zaman, mekan ve dil ve üslup özellikleri açısından da ayrı başlıklar halinde genel değerlendirmeler yapıldı. Bu çalışmamızda toplumcu gerçekçilik ve özellikleri ele alınarak yazarın romanlarında kullandığı sosyal tema, toplumsal dil ve sosyal gerçekçilik ortaya konulmuştur. Çalışmamız yazarın toplumsal yönünü ortaya koymakla birlikte romanlarının da toplumsal bir eser olduğunu ortaya çıkarmıştır.