turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
'Gagavuz Destanları'nın fonetik özellikleri

Bu çalışmada 'Türk Dünyası Destanlarının Tespiti, Türkiye Türkçesine Aktarılması ve Yayımlanması' projesi kapsamında Nevzat Özkan tarafından hazırlanan Gagavuz Destanları adlı eser ses bilgisi özellikleri bakımından incelenmiştir. Gagavuz Türkçesinin yazı dili serüveninin henüz bir asırlık geçmişşinin olması, Gagavuz Türkçesiyle verilen eserlerin az oluşu, verilen eserlerin günümüzde de imla ve gramer açısından belli kurallar dahilinde kullanılmaması ve bu alanda çalışmaların daha çok ağız derlemelerinden oluşması Gagavuz Türkçesi grameri üzerine çalıştırmayızorlaştırmaktadır. Dört ana bölümden oluşan bu çalışmada Giriş bölümünde Gagavuzlar Türkleri ve Gagavuz Türkçesi hakkında kısaca bilgiler verildikten sonra İnceleme kısmında yalnızakök ve gövde halindeki kelimeler ele alınmış ve Türkçe kelimeler Eski Türkçe dönemindeki biçimleri, alıntı sözcükler ise asıl biçimleri temelinde değerlendirilmiştir. İnceleme neticesinde Gagavuz Türkçesinin ses bilgisiyle ilgili elde edilen sonuçlar, çalışmamızın Sonuç kısmında özetlenmiştir. Tıpkıbasım bölümünde Gagavuz Destanları(Özkan, 2007) adlı eserin 99-178 sayfaları arasındaki metinlere yer verilmiştir.
İlhan Engin romanlarının roman tekniği açısından çözümlenmesi

Çalışmaya konu olacak olan isim bulunmadan önce; çeşitli roman çözümleme kitapları, yazarlar hakkında hazırlanmış tezler ve ansiklopedik maddeler üzerinde araştırmalar yapılmış ve bu araştırmalar sonucunda çalışmaya konu olan isim İlhan Engin olarak belirlenmiştir. Bu ismin en önemli özelliği, daha önce hakkında çalışma yapılmamış olmasıdır. Bu çalışma İlhan Engin'in romanlarının roman tekniği açısından çözümlenmesi yoluyla hazırlanmıştır. Çalışma iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm, yazarın hayatına ve eserlerine ayrılmıştır. İkinci bölümde ise roman çözümlemeleri mevcuttur. Çalışmaya konu olan sekiz roman bulunmaktadır. Bu romanlar çözümlenirken roman çözümleme teknikleri, kavramları ve ayrıntılarını içeren bir merkez kaynak kullanılmış ve her roman merkez kaynakta yer alan ölçütlere göre çözümlenmiştir. Bu çalışma, edebiyat sahasına ait olmasına rağmen, roman çözümleme aşamalarında gerektiği yerlerde tarih, psikoloji, sosyoloji ve dil bilimi gibi bilim dallarına da yönelim sağlanmış ve çalışmaya çok yönlü bir kimlik kazandırılmıştır. Çalışmanın amacı, İlhan Engin'i yazmış olduğu romanları ve romanlarının çözümlenmesi noktasında değerlendirmek ve bu yolla da yazarı Türk edebiyatına tanıtmaktır. Çözümlenen romanlarda her kavramın ve başlığın aynı oranda etki göstermediği görülmekle birlikte, yazarın romanlarını daha çok aşk, ayrılık, savaş ve göç gibi konular çerçevesinde kurguladığı saptanmıştır.
Nasır Mensuri'nin Avava romanı üzerine bir inceleme

Bu tez Nasır Mensuri'nin Avava adlı eserini incelemek için yapılmıştır. Nasır Mensuri, 1952 yılında Azerbaycan'ın Miyana şehrinde doğmuştur. Dil çalışmalarına ağırlık veren yazarın Qaraçuxa ve Avava olmak üzere iki adet romanı vardır. Tezin konusu olan yazar Nasır MENSURİ'yi seçmemizin nedeni, onun Güney Azerbaycan'daki modern edebiyatın en önemli temsilcilerinden birisi olmasıdır. Nasır Mensuri'nin Arap alfabesi ile yazılmış olan 342 sayfalık Avava adlı eseri, önce Latin alfabesine aktarılmış daha sonra incelenmiştir. Romanın birçok açıdan tahlili yapılmıştır. Böylece Güney Azerbaycan Edebiyatı Türk okuyucusuna bir nebze de olsa tanıtılmak istenmiş, Azerbaycan Edebiyatı hakkında başvurulabilecek kaynaklara bir tane daha eklenmesi hedeflenmiştir. Tezde öncelikle Güney Azerbaycan Edebiyatı hakkında genel bilgi verilmiştir. Daha sonra Nasır Mensuri'nin hayatı, edebi yaşamı ve eserleri konusuna kısaca değinilmiştir. Nasır Mensuri ile ilgili bilgilerden sonra ise önce Postmodernizm açıklanmış ardından Avava romanının özeti verilmiştir. Son olarak roman; şahıs kadrosu, zaman, mekan ve olay örgüsü başlıkları altında ele alınmıştır. Romanın kahramanı adı söylenmeyen Kadındır. Onun dışında Esirlik Tanrısı ve Humay da eserin 2. derece kahramanlarındandır. Roman geri dönüşlerle Kadının özellikle üniversite ve sonrasındaki hayatını anlatmaktadır. Esirlik Tanrısı ve Humay da Kadının hayatına en büyük etkiyi yapan iki insan olduğu için önem kazanır. Sonuçta, Postmodernist bir eser olan bu roman Güney Azerbaycanın modern edebiyat alanında verilmiş en güzel örneklerinden birisini oluşturmaktadır.
Mitik tefekkür açısından Orhun Abideleri'nde mekanlar

Türklerin bilinen ilk yazılı kaynağı olarak kabul edilen eser Orhun Abideleri'dir. Orhun Abideleri adı ile bilinen Kül Tigin, Bilge Kağan ve Tonyukuk abideleri bu tez altında incelenmiştir. Çalışmada mitik tefekkür açısından incelenen Orhun Abideleri'nde mekanlar ele alınmıştır. Bu çalışma için Muharrem Ergin'in 'Orhun Abideleri' adlı eserinin 45. baskısı esas alınmıştır. Çalışmanın ilk bölümünde II. Köktürk dönemi ve Orhun Abideleri hakkında bilgiler verildikten sonra ikinci bölümünde Türklerde var olan mitik tefekkür düşüncesinden bahsedilmiştir. Üçüncü bölümde abidelerde tespit edilmiş olan deniz, nehir, göl, dağ, orman, ova, vadi, ülke adları, şehir adları ve diğer mekanlar olarak tasnif edilen mekanlar mitik tefekkür düşüncesi açısından analiz edilmiş ve bölümsel sonuçlara yer verilmiştir. Dördüncü bölümde ise analiz edilen mekanların genel olarak mitik tefekkür bağlamında karşılaştırmalı olarak değerlendirmesi yapılmıştır. Bu çalışma neticesinde abidelerde yer alan mekan unsurlarının tespiti, günümüzdeki konumu ve mitik tefekkür açısından atalarımızın bize bıraktığı anlam boyutu irdelenmiş ve ortaya konmaya çalışılmıştır. Bu çalışma ile Türk kültür hazinesine bir katkıda bulunulmak istenmiş ve Türk düşünce sisteminin kültür ve medeniyet dairemizde hala devam ettiği gerçeğine dikkat çekilmek istenmiştir.
Ahmet Yesevi'nin hikmetlerinde tasavvuf mertebeleri

Hoca Ahmet Yesevi XII. yy'da Orta Asya'da yaşayan sufi şairdir. Türk dünyasının en büyük isimlerinden biridir. Türk halkları arasında Yesevi, tasavvufun ana temsilcilerinden biri olarak kabul edilir. Göçebe Türklere İslam'ı anlatmak için anadili Türkçeyi kullanıp hikmetler söyledi. Bu hikmetlerden oluşan Divan-ı Hikmet adlı eseri günümüzde değerini yitirmedi. Orta Asya'nın çeşitli uluslarının kültürüne giren hikmetler ve tarikatı miras bıraktı. Öğretileri ve tarikatı Türk toplumunun dini oluşumunda büyük bir rol oynadı. Yetiştirdiği müritleri 'Yeseviyye' tarikatının büyük coğrafyaya yayılmasına sebep oldu. Bu çalışmada Hoca Ahmet Yesevi'nin Divan-ı Hikmet adlı eserinden tasavvufi mertebeler incelenip tespit edilmeye çalışılmıştır. Tez iki bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde Ahmet Yesevi'nin hayatı ve eserleri, tarikatı ve yolunu takip eden halifeleri hakkında kısaca bilgi verilmiştir. İkinci bölümünde Ahmet Yesevi'nin tasavvufi görüşleri ele alınıp hikmetlerinden Allah'a ulaşmak yolunda salikin geçmesi gereken mertebeleri incelenmeye çalışılmıştır.
Ege bölgesi halkevi dergilerindeki edebi ve kültürel muhteva üzerine bir inceleme

Resmen 19 Şubat 1932'de açılan halkevleri, yan resmi bir yaygın eğitim kurumudur. Halkevleri çalışmaları 1932- 1951 tarihleri arasında dönemin tek partisi olan Cumhuriyet Halk Partisinin parti programındaki ilkeleri doğrultusunda yürütülmüştür. İlk kurulduğu zaman 14 vilayette çalışmalarına başlayan halkevlerinin sayısı 1951'de 478'e yükselmiştir. Halkevleri kurulurken yurt içinde ve yurt dışında benzer çalışmalar yürüten pek çok teşkilat incelenmiş fakat hiçbiri taklit edilmemiştir. Bu kurumlar teşkilat yapısı ve çalışma programı bakımından tamamen millidir ve orijinaldir. Ege bölgesinde 79 halkevi kurulmuştur. Bu rakam, halkevlerinin Ege'de diğer bölgelere göre daha yaygın bir şekilde teşkilatlandığını gösterir. Ege bölgesindeki halkevleri 9 ayrı adla dergi yayımlamıştın Fikirler, Güzel Günler, Yeni Doğuş, Yeni Milas, Muğla, İnanç, Gediz, Ocak ve Küçük Menderes bölgede çıkan halkevi dergileridir. Bilhassa Fikirler, İnanç ve Gediz Türkiye genelinde tanınmış önemli süreli yayınlardır. Bölgede yayımlanan halkevi dergileri zengin bir edebi muhtevaya sahiptir. Dergilerde şiir, hikaye, roman, tiyatro, deneme, hatıra, gezi yazısı ve röportaj türünde pek çok yazı yayımlanmıştır. Şiirler temalarına göre, inkılap şiirleri, memleket şiirleri, gurbet şiirleri, tabiat şiirleri, dini, felsefi, mistik şiirler ve diğer temalarda yazılmış şiirler olmak üzere 7 grupta toplanabilir. Hikayelerde aşk, aile, töre, milli savaş, Türk inkılabı, gurbet, yalnızlık ve gündelik hayata dair konular ele alınmıştır. Ayrıca dergilerde mensur şiir, deneme, mektup, hatıra, gezi yazısı ve röportaj türlerinde dikkate değer edebi eser vardır. Bu yazılar Türk kültür tarihine belirli açılardan ışık tutan değerli çalışmalardır. Kısaca Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatına yön veren isimlerden bir kısmı bu dergiler etrafında oluşan kültür muhitlerinde yetişmişler ve eserlerinden bazılarım Ege bölgesi halkevi dergilerinde yayımlamışlardır. Fikirler dergisi edebi ve felsefi yazılar, Gediz yerel tarih incelemeleri, inanç ise folklor derlemeleri bakımından diğer dergilere göre daha zengindir. Halkevleri ve bu kurumların yayımladığı dergiler Cumhuriyet döneminde kültürel kalkınmaya yönelik kapsamlı bir hareketin başlatıldığını göstermektedir. Günümüz Türk kültür hayatından etkili olan pek çok bilim, kültür ve sanat adamı alanlarındaki ilk eğitimi halkevlerinden almışlar ve halkevi dergileri etrafından oluşan kültür çevrelerinden etkilenmişlerdir. Bu durum halkevlerinin önemli bir kültür kurumu olduğunu gösterir.
Türk romanında eğitim-öğrenim görmüş kahramanlar (1870-1908)

Bu çalışmada, 1870- 1908 arası dönemde neşredilmiş romanlar okunarak eğitim-öğrenim görmüş roman kahramanları tespit edilmiş; bu roman kahramanları, görmüş oldukları eğitim-öğrenime göre sınıflandırılarak incelenmiştir. Ayrıca bu kahramanların romanlarda çizilen kişilik, karakter ve davranışları ile ilişkilendirilerek romancıların canlandırdığı kişilerle eğitimleri arasında kurdukları ilgi tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmaya bir zemin oluşturmak gayesiyle 'Giriş' kısmında söz konusu dönemde eğitim-öğrenimin durumu ve bu alanda yapılan ıslahat ve modernleşme çabaları hakkında bilgi verilmiştir. İlk bölümde örgün öğretim kurumlarında eğitim-öğrenim görmüş kahramanlar, ikinci bölümde özel dersler vasıtasıyla eğitim-öğrenim görmüş kahramanlar, Üçüncü bölümde ise zanaat eğitimi almış olan kahramanlar değerlendirilmiştir. Dördüncü bölüm ise eğitimli olduğu belirtilen veya anlaşılan, fakat tahsil durumu hakkında bilgi verilmeyen roman kahramanlarına ayrılmıştır.
Rehayİ Divanı

Tezkirelerde doğum tarihi kesin olarak bilinmeyen RehAyA 'nin İstanbul'dayaşadığını belirtmektedirler. Divanındaki bir beyitte, Rumelili olduğunu dile getirenşairin yazdığı tarihlerden yola çıktığımızda da 17. yüzyılda yaşadığı tespit etmekteyiz. Farsça'yı şiir yazacak seviyede iyi bilen RehAyA 'nin eğitimi hakkında daelimizde bir bilgi bulunmamaktadır. Kaynaklarda RehAyA 'nin şiirlerinin güzel olduğu ve sözlerinin rağbet gördüğü dile getirilmiştir. Döneminde ortaya çıkan ve gelişen Sebk-i Hindi akımındanetkilenmemiş, şiirlerini daha yalın bir dille yazmıştır. FehA m-i KadA m'e nazire yazmış, Nabi'den etkilenmiş, onun gibi şiirlerinde atasözlerini, deyimlerini ve halk söyleyişlerini şiirlerinde ustalıkla kullanmıştır. RehAyA kendisine son derece güvenen bir şair olarak karşımıza çıkamaktadır. O, kendisini nazım ülkesinin Haydar-ı Kerrar'ı olarak görmektedir. Onun şiiri, gönül açan bir güzelliğe sahiptir. Türkçe'nin sade söyleyişlerini ve günlük dilde kullanılan ifadelerişiirlerinde ustalıkla kullanmıştır. RehAyA 'nin yazdığı tarihlerden 17. yüzyıldaki bir takım zevat hakkında da bilgi sahibi oluruz. Halveti şeyhi Zakir Ahmed Çelebi'nin posta geçmesine, SiyavuşPaşanın Sadrazam oluşuna, Bekru Mustafa Paşa'nın paşa olmasına ve kişilerindışında Çehrin Kalesinin fethine tarih düşürmüştür. Dolayısıyle divanda o dönemin tarihine ve sosyolojisine yönelik tespitlerde bulunulabilir. RehAyA Divanında CevherA Ahmed Çelebi'ye, RAA¡ıb Mehemmed Efendi'ye ve biri de kime yazıldığı belli olmayan üç tane de mektup vardır. Bu mektuplar içten ve samimi duygularla kaleme alınmıştır Bu çalışmada adı KalaycızAde Mustafa Çelebi, mahlası RehAyA olan kişinin, şairlik yönünü ve divanının metnini ortaya çıkardık.
Derleme sözlüğü'nde kuş adları

'Derleme Sözlüğü'nde Kuş Adları' isimli çalışmada Derleme Sözlüğü'nde geçen kuş adlarının oluşturulma yolları konu edilmiştir. Sözlükte geçen kuş adlarının şekil ve anlam yapılarıyla ilgili hazırlanılan tezde 'Giriş, İnceleme, Derleme Sözlüğü'ndeki Kuş Adlarında Geçen Yapım Ekleri, Sözlük ve Sonuç' bölümleri yer almaktadır. İnceleme bölümünde Derleme Sözlüğü'nde geçen 'basit, türemiş ve birleşik' yapılı kuş adları incelenmiştir. Basit yapılı kuş adlarını 'Türkçe kökenli olanlar ve alıntılar' oluşturmaktadır. Derleme Sözlüğü'nde geçen alıntı kuş adları az sayıdadır. Bu kuş adları 'Arapça, Arnavutça, Bulgarca, Farsça, Fransızca, İtalyanca, Moğolca, Rumca, Slav dilleri, Soğdca ve Yunanca' kökenlidir. İnceleme bölümünün ikinci alt başlığında türemiş kuş isimleri ele alınmıştır. Derleme Sözlüğü'nde geçen birleşik kuş adları 'yapı ve kavram' bakımından incelenmiştir. Yapı bakımından birleşik kuş adları 'ad tamlaması, sıfat tamlaması, sıfat-fiil grubu, isnat grubu ve tekrar grubu biçiminde olanlar' şeklindedir. Kavram bakımından birleşik kuş adları ise 'insana özgü özelliklerle; kişi, meslek, renk, hayvan, organ, eşya ve nesne adları ile kurulan kuş adları' tasnifi ile incelenmiştir. İnceleme bölümünün son kısmına ise kuş adlarında görülen yapım ekleri oluşturmaktadır. Bu bölümde Derleme Sözlüğü'nde geçen kuş adları, aldıkları yapım eklerine göre listelenerek tahlil edilmiştir. Sözlük kısmında kuş adları madde başı şeklinde ele alınarak tanımlarına ve kuş adları ile ilgili çeşitli etimolojik bilgilere yer verilmiştir.
Refik Halit Karay'ın memleket ve gurbet hikayeleri'nin tema incelemesi

'Memleket ve Gurbet Hikayeleri'nin Tema İncelemesi' başlığıyla hazırlamış olduğumuz bu yüksek lisans tezi giriş, iki bölüm ve sonuç kısımlarından oluşmaktadır. Giriş kısmında Sanat ve Edebiyatta Tema başlığı altında tema kavramına sanat ve edebiyatta yüklenen anlamları, tema ile konu arasındaki terimsel farklılıkları, ayrıca tema teriminin sözlükler açısından anlamlarını çeşitli kaynaklar aracılığıyla ortaya koymaya çalıştık. Birinci bölümde Refik Halit Karay ana başlığından hareketle, yazarın öğrenimini ve öğreniminin edebiyat anlayışına etkisini, gazetecilik hayatına etkisini, sürgün yıllarının sanatına etkisini, hikayelerini ve hikayeciliğini ele aldık. İkinci bölümde ise Refik Halit Karay'ın Memleket ve Gurbet Hikayeleri'nin Tema İncelemesi başlığıyla tezimizin en önemli kısmını oluşturan hikayelerin tema analizlerini çıkartarak, konu ile alakalı yazılmış diğer uzman görüşlerine de yer vere- IV rek nihayetinde kendi düşüncelerimizle harmanlayıp özgün bir tema tahlilini ortaya koymaya çalıştık. Sonuç bölümünde hikayeler ve tema açısından ulaştığımız sonuçları olumlu ve olumsuz yönleriyle yazarak, çalışmamızın ortaya koyduğu sonuçları sunduk, bu konu ile alakalı daha sonradan yapılacak çalışmalara yön verebileceği kısımlara değindik. Kaynakça kısmıyla beraber çalışmamızdan faydalanmak isteyenlere kolaylık oluşturması için Dizin bölümüyle beraber çalışmamızı sonlandırdık.
Kemal Bilbaşar'ın hikayelerindeki halk edebiyatı ve halk kültürü unsurları üzerine bir inceleme

İnsanlar yaşadığı toplumun değerleriyle şekillenir ve geleceğini bu dinamikler üzerine inşa eder. Dönemin şartları gereği Çanakkale, Selanik, Eskişehir, Ankara, Kayseri, Edirne, Kırklareli, Aydın, İzmir, İstanbul gibi birçok şehirde yaşamını sürdüren Kemal Bilbaşar bu yörelerin kültürleriyle yoğrulmuştur. Farklı yöre halklarının dilini, gelenek göreneklerini, inançlarını, eğlencelerini, sevinçlerini, acılarını, mücadelelerini, mitlerini öğrenerek tüm halkbilimi unsurlarına vakıf olmuştur. Bu çalışmada, Son Dönem Türk Edebiyatının önemli yazarlarından Kemal Bilbaşar'ın hikayeleri, halk kültürü ve halk edebiyatı bakımından incelenmiş, folklorun bu eserlerdeki yansımaları tespit edilip değerlendirme yapılmıştır. Üç ana bölüm halinde şekillenen bu çalışmanın birinci bölümünde yazarın hayatı, sanatı ve eserleri hakkında bilgilere yer verilmiştir. İkinci bölümde, hikayelerde karşılaşılan halkbilimi unsurları, üçüncü bölümde ise halk edebiyatı unsurları ele alınarak değerlendirilmiştir.
2018 Türk dili ve edebiyatı öğretim programına göre hazırlanan ders kitaplarındaki Türk halk edebiyatı metinlerinin incelenmesi

Türk milli eğitiminin temel ilkelerinden 'eşitlik ve genellik' ilkesine göre eğitim kurumları dil, ırk, cinsiyet, engellilik ve din ayrımı gözetilmeksizin herkese açıktır. Eğitimin eşitlik ve genellik ilkesi gereği ders kitapları, ülkedeki eğitim kurumları aracılığıyla bütün öğrencilere ulaştırılmaktadır. Teknolojik imkanların eğitime katkısı her ne kadar yadsınamaz olsa da ders kitaplarının eğitimdeki temel kaynaklar arasındaki yerini korumakta olduğu gerçeği göz önünde bulundurulduğunda, kültürün yeni nesillere aktarılmasında bu kitapların içeriğinin önemi ortaya çıkmaktadır. 2018 Türk Dili ve Edebiyatı Öğretim Programı kapsamında Türk Dili ve Edebiyatı dersinin öğretimi edebiyat tarihi merkezli olmaktan çıkmış, metin türleri merkeze alınacak şekilde yapılmaya başlanmıştır. Bu çalışmada 2018 Türk Dili ve Edebiyatı Öğretim Programına göre hazırlanmış olan ders kitaplarında Türk halk edebiyatı metinlerine ne şekilde yer verildiği, bu metinlerin türünün özelliklerini yansıtıp yansıtmadığı, metni anlama ve çözümleme bölümündeki soruların konunun öğrenilmesine katkısı olup olmadığı değerlendirilmiştir.
Muhtar Mağavin'in Sarı Kazak romanında Sovyet dönemi Kazak milli kimliği

Milli kimlik ve millet, birbiriyle alakalı etnik, kültürel, ulus devlet, ekonomik ve siyasi pek çok unsurdan oluşan karmaşık yapılardır. Tarihi bir toprak/ülke ya da ortak mitler ve tarihi bellek, ortak kitlesel millet kültürü, topluluğun tüm bireyleri için geçerli ortak yasal hak ve görevler, topluluk bireylerinin ülke üzerinde özgür hareket olanağına sahip oldukları ortak bir ekonomi gibi unsurlar bir araya gelerek milli kimliği ve kültürü oluşturmaktadır. Kazak edebiyatının usta yazarlarından Muhtar Mağavin'in 1991 yılında kısmen de olsa tarihi vesikalardan faydalanarak yazdığı 'Sarı Kazak' isimli romanı Sarı Kazak olan Stambek'in gözünden sömürgeci, totaliter sistemin Kazak Türklerine karşı şiddetini ve Kazak Türklerinin başından geçen trajedileri anlatmaktadır. Bu çalışmada, anılan eserde bir milli kimlik biçimi olarak Kazak kimliğinin nasıl ele alındığı, Sovyet dönemi Rus kimliğinin Kazak milli kimliğini nasıl etkilediğini ve Kazak milli kimliğinin şekillendiren diğer unsurlar eser üzerinden açıklanmaya çalışılmıştır.
XVIII. yüzyıl Türk edebiyatında mahallileşme akımı üzerine bir inceleme

Klasik Edebiyat'ımıza genel olarak baktığımızda, şairlerin divanlarında ağır ve külfetli bir dil kullandıklarını görmekteyiz. Bu anlayış, kuvvetle XVIII. yüzyılda Nedim'le birlikte kırılmıştır. Edebiyatımızda etkilerini uzun süre devam ettirecek bir mahallileşme akımı kendini göstermiştir. Ancak bu akımın şairlerin divanları üzerinde etkileri konusunda çalışma yapılmamıştır. Çalışmamızın konusunu, XVIII. Yüzyıl Türk Edebiyatı'nda mahallileşme akımı incelemesi oluşturmaktadır. Bu çalışmada, XVIII. Yüzyıl Türk Edebiyatı'na damgasını vurmuş Nedim, Şeyh Galib ve Esrar Dede'nin divanları esas alınmıştır. Mahallileşme akımının bu üç şairin divanları üzerindeki etkileri ayrı ayrı başlıklar altında incelenmiş, şairlerin divanlarında yer verdikleri yerel unsurlar ve bu usurları nerelerde, hangi sıklıkla kullandıkları tespit edilmeye çalışılmıştır. Sonuç bölümünde ise çalışmamızın genel bir değerlendirilmesi yapılmıştır.
Almanya'da ve Türkiye'de ortaöğretimde okutulan ders kitaplarına edebiyat didaktiği açısından bir yaklaşım

Edebiyat öğretiminde de tıpkı diğer alanlarda olduğu gibi öğrenim sürecini etkileyen çok sayıda faktör vardır. Bunlar önem derecelerine göre değişik şekillerde sıralanabilir. Ders kitapları edebiyat eğitim-öğretimi sürecinin en önemli etkeni olamasalar bile, bu sürecin en merkezi unsuru olarak gözükmektedirler. Çünkü edebiyat öğretimi edebi metinler aracılığıyla yapılmakta ve tüm çalışmalar bu metinler üzerinde uygulanmaktadır. Bu nedenle ders kitabındaki metinlerin seçiminde son derece hassas davranılması gerekir. Bu düşünceden hareketle araştırmamızda, 'edebiyat dersi kitaplarında kullanılan metinlerin hangi ölçütlere göre seçilmelidir? sorusunun cevabı aranmıştır. Alan uzmanlarının görüşlerinden faydalanılarak araştırmanın kuramsal alt yapısı oluşturulmuş ve bu görüşlerin ışığında bir ölçütler şablonu meydana getirilmiştir. Araştırmanın analiz bölümünde ise Türki'ye ve Almanya'da Lise 10, 11 ve 12. sınıflarda okutulan edebiyat dersi kitapları incelmeye tabi tutulmuştur. Almanya'nın siyasi sistemi nedeniyle tek bir eyaleti ele almanın yeterli olmayacağı düşüncesiyle, üç farklı eyalette okutulan Almanca kitapları ele alınmıştır. Dört bölümden oluşan dördüncü aşamanın ilk bölümünde Almanca ve Türk Edebiyatı ders kitaplarındaki edebi metinler nicelik yönünden incelenmiştir. İkinci bölümde edebi metinler ait oldukları dönem esas alınarak tarih temelli bir değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Üçüncü bölümde her iki ülke ders kitaplarında da en çok yer alan edebi tür olan şiirler içerdikleri tema üzerinden analiz edilmiştir. Dördüncü ve son bölümde de ilgili ders kitapları kullandıkları yöntem bakımından analiz edilmiştir.
Kırgızca Canıl Mırza Destanı'nın transkripsiyonu ve Türkiye Türkçesine aktarılması

Bu çalışma, Kırgızca Cami Muza Destanının transkripsiyonu ve Türkiye Türkçesi'ne aktarılmasını içermektedir. Çalışmamızda, Kırgızlar hakkında genel bilgi veren bir giriş bölümünün ardından, Kırgız Edebiyatını ve Cami Mirza Destanını tanıtan bölümler yer almaktadır. Son bölümde ise, Cami Mirza Destanı'nın transkripsiyonu ile Türkiye Türkçesi'ne çevirisi bulunmaktadır. Çalışmamızda, Cami Muza Destanında geçen bazı Kırgızca sözcüklerin Türkçe karşılıklarının yer aldığı 'Sözlük' bölümü bulunmaktadır. Sözlük bölümünün, çalışmamızdan yararlanacak olanlara kolaylık sağlayacağı kanısındayız.
Charles Dickens'ın Hard Times, David Copperfield, Great Expectations, Oliver Twist adlı romanlarında yoksulluk

yapıtlarındaki ortak özellik 19. yüzyılın ikinci yarısında, o dönem İngiltere'sinin sosyal kötülüklerini, Sanayi Devrimi sırasında geniş kitlelerin çektiği acıları ve özellikle yoksullukları gerçekçi bir bakış açısıyla ele almasıdır. Dickens'ineserlerinin bu denli gerçekçi bir anlatıma sahip olması, gerçek yaşamında edindiğiacı tecrübelerin yazar üzerinde bıraktığı güçlü etkilerin sonucudur. Eserlerini biçimlendiren başlıca iki etken vardır; birincisi, çocukluk yıllarınınutanç verici bir deneyimle geçmesidir. Borçları yüzünden tutuklanmış bir babanın oğlu olan Dickens, ancak aşağı tabakadan yoksul kimselerin çalıştığı bir yerdeçalışmak zorunda kalır. Bu acı günlerin anısı, Dickens'in içinde hiç iyileşmeyen bir yara olarak kalır ve bu yaşam tecrübelerini eserlerine oldukça güçlü bir biçimde yansıtır. İkincisi ise, o dönem İngiltere'de meydana gelen Sanayi Devrimi'nin İngiliz toplumunda yol açtığı büyük değişikliklerin yazar üzerindeki etkileridir. Bu dönemdeeşit olmayan ekonomik ilerlemelerin sermaye sahipleri ile emekçi işçi sınıfı arasında oluşturduğu dengesizlikler oldukça güçlü bireysel ve sosyal tepkilere yol açar. Charles Dickens da bu dönemde acımasız bir sefalet ve açlığa hızla sürükleneninsanların yaşam öykülerini gerçekçi ve eleştirel bir yaklaşımla gözler önüne serer. Yoksulluğu sebep, sonuç, çözüm ve benzeri açılardan ele alan Dickens, bu olguyu romanlarındaki şahıslar yoluyla toplumsal hale getirir. Bu bakımdan yazarın ele aldığı yoksulluk olgusunun çeşitli açılardan sınıflandırılması ve bunların ayrı başlıklar halinde sunulmasının faydalı olacağı düşünüldü.