turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Fethü'd-dİn Ahmed Dİvanı

Bu çalışma; Fethü'd-din Ahmed'in daha çok gazellerden oluşmuş Divan'ının tenkidli metnini, şairin hayatını, edebi şahsiyetini; eserde yer alan şiirlerin şekil, muhteva ve üslup özellikleri bakımından incelenmesini esas almaktadır. Fethü'd-din Ahmed divanından yola çıkılarak XVIII. yüzyılda yaşadığı düşünülen mutasavvıf bir şairdir. Tezkirelerde ve dönemin diğer kaynaklarında ismine rastlanmayan şairin Divan'da, doğduğu tarih olarak verilen 1179/1765- 66 tarihinin gerçek doğuşu mu yoksa manevi doğuşu mu kastettiği anlaşılamamaktadır. Yine Divan'dan yola çıkarak şairin Halveti ve/veya Nakşbendi olduğu söylenebilir. Eser üç bölümden meydana gelmektedir. Birinci bölümde Fethü'd-din Ahmed'in hayatı, sanatı, edebi kişiliği ve eseri incelenmiştir. İkinci bölümde ise nazım şekilleri, dil, üslup, imla özellikleri ve muhteva özellikleri incelenmiştir. Son bölümde de nüsha özellikleri, metnin kuruluşunda izlenen yol ve metnin çeviri yazısı vardır. Tasavvufi şiirler yazan şairin şekilden çok anlama önem verdiği, bu yüzden de vezin ve kafiye gibi şekil unsurlarında hatalar olduğu görülmektedir. Divandaki şiirlerde muhteva olarak vahdet-i vücud anlayışına bağlı kalınmış; peygamberler, tasavvufi kavramlar, tabiat, devir teorisi vb. konuları işlenmiştir.
Annaguli Nurmemmet ve eserlerinin incelenmesi

Sovyetler Birliği'nin dağılması, aynı dili ve kültürü paylaşan çok sayıda Türk soylu bağımsız devletin veya özerk topluluğun ortaya çıkmasına neden olmuştur. Özellikle de S. S. C. B. dağıldıktan sonra sıklaşan münasebetler, tarihi, coğrafi, siyasi ve ideolojik şartların birbirinden ayırdığı topluluklar arasında kültür açısından, duygu açısından, müşterek özleyişler ve hedefler açısından sanıldığı kadar büyük farklar olmadığını, mevcut farkların da zaman içinde kolayca aşılabileceğini göstermiştir. Bununla birlikte, bu toplulukların kültürel ve edebi birikimlerine yönelik çalışmaların yapılması da gündeme gelmiştir. Bu çalışmalar istenilen seviyeye gelmemiş olmakla birlikte artarak devam etmektedir Bu çabalar, bizimle aynı kökten gelen insanların, ellerine geçen tarihi fırsatı azami ölçüde değerlendirebilecekleri taktirde 21. Yüzyılda hem bulundukları bölgede hem de dünyada söz sahibi olacak bu kardeş toplulukların edebiyatlarının tanıtılması ve arada kurulacak kültür birliği köprüsü için de büyük önem taşımaktadır. Bu düşüncelerden hareketle doktora tez konusu olarak seçilen Annaguli Nurmemmet ve Romanlarının İncelenmesi başlıklı bu çalışmada, Türkmen edebiyatının gelişim sürecinde Annaguli Nurmemmet'in yeri ve yazarın Türkmen edebiyatındaki önemi ortaya konmaya çalışılmıştır. Çalışma, giriş dışında iki ana bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın giriş bölümünde Türkmen edebiyatının günümüze kadarki gelişimi üzerinde kısaca durulmuştur. Birinci bölümde yazarın hayatı, edebi şahsiyeti, edebiyat, sanat ve kültür hakkındaki görüşleri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümü ise romanların incelenmesine ayrılmıştır. Romanların incelenmesinde, klasik roman inceleme metotlarının yanı sıra, eserlerin meydana geldiği ortam ve yansıttığı gerçeklik arasındaki ilişkilerin ortaya konması için tarihi ve sosyolojik tenkit metotlarından da yararlanılmıştır. Araştırmanın amacına uygun olarak varılan sonuçlar şunlardır: Türkmenlerin sosyal, siyasi ve kültürel yapısı, yazarın eserlerine net bir şekilde yansımıştır. Yazar, hem Rus hem de batı roman geleneğini özümsemiş ve bu iki geleneğin unsurlarını eserlerinde başarıyla kullanmıştır. Yazarın eserlerindeIV rejimin Türkmenler üzerindeki baskısı gerçekçi bir üslupla dile getirilmiştir. Buna bağlı olarak eserlerde yalnızlık, isyan, kaçış, geçmişşe duyulan özlem, birlik ve beraberlik gibi temaların ön plana çıktığı görülmektedir. Annaguli Nurmemmet, 1985 sonrası Türkmen edebiyatını etkileyen yeni nesle mensup bir yazar olarak Türkmenlerin edebi mirası, gelenekten yararlanma gibi unsurları eserlerinde başarıyla işlemiştir. Yapılan bu çalışma göstermektedir ki, Annaguli Nurmemmet 1980 sonrası Türkmen edebiyatının önemli edebi şahsiyetlerinden birisidir. Yazdığı roman, hikaye, makale ve şiirleriyle hem Türkiye'de hem de Türkmenistan'da tanınmıştır. Bu yönüyle Türk Dünyası edebiyat tarihlerine ve antolojilerine girmesi gereken edebi bir şahsiyettir.
Ta'ib Kazakzade İbrahİm Malatyavİ Divanı: İnceleme - Metin

Türklerin İslamiyet'i kabulünden itibaren şairler, esma-i hüsna, tevhid, münacat, na't, mevlid, kırk hadis gibi dini ve bunlarla birlikte din dışı konularda sayısız manzu-meler kaleme almışlardır. Bu manzumelerin, şair ya da müellif tarafından müstakil bir eserde bir araya getirilmesiyle oluşan hacimli kitaplara da 'Divan' adı verilmektedir. Dini-tasavvufi yönü, kaleme aldığı manzumelerinde açıkça görülebilen Ta'ib Kazakzade İbrahim Malatyavi, manzumelerini Divan-ı Ta'ib adı altında toplamıştır. İncelediğimiz eserde manzumeler şekil yönünden, 'Nazım şekilleri, Vezin, Kafiye ve Redif'; muhteva yönünden de 'Din-Tasavvuf, Rint-Zahit, Toplum ve Kültür' ana başlık-ları halinde tespit edilip, bu ana başlıklar ve alt başlıklarla ilgili özet niteliğinde bilgiler, divanda geçen örnek beyitlerle birlikte izah edilmiştir. Eser ayrıca, Tanzimat döneminin etkisinin görülmeye başlandığı, manzum eser-lerin yerine mensur eserlerin, dini-tasavvufi konuların yerine ise Batı kaynaklı muhteva-ların ön plana çıkmaya başladığı bir dönemde, Türk-İslam geleneğini sürdüren bir eser olması yönüyle de önem arz etmektedir. Ayrıca eser, Müslüman Türklerin edebi zevk ve üslubunun ortaya konulması ve gelecek nesillere aktarılması açısından da önemli bir örnek niteliğindedir.
Abdullah Ziya Kozanoğlu'nun tarihİ romanlarındaki değerlerin Türkçe eğitimi açısından incelenmesi

Çalışmamızda, Cumhuriyet dönemi Türk çocuk edebiyatının önemli isimlerinden olan Abdullah Ziya Kozanoğlu'nun on sekiz tarihi romanı, İlköğretim Türkçe Dersi Öğretim Programı'nda (6, 7, 8. Sınıflar) genel olarak değinilen evrensel, milli ve ahlaki/manevi değerler açısından incelenmiştir. Araştırmamızın amacı, Abdullah Ziya Kozanoğlu'nun tarihi romanlarında hangi evrensel, milli ve ahlaki/manevi değerlerin yer aldığının tespit edilmesi; bu değerlerin Türkçe eğitimi açısından değerlendirilmesi ve Türkçe eğitiminde değer kazandırmada roman türünün yerinin saptanmasıdır. Araştırmanın yöntemi betimsel alan araştırmasıdır. Araştırmada, literatür tarama yaklaşımı kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini ve örneklemini Abdullah Ziya Kozanoğlu'nun on sekiz tarihi romanı oluşturmaktadır. Eserlerin tamamına ulaşıldığı ve tümü incelendiği için evren ve örneklem uyuşmaktadır. İçerdikleri değerler bakımından ele alınan romanlarda evrensel değerlerden bağımsızlık, bağışlama, barış, bilim adamlarına önem verme, çalışkanlık, estetik, eşitlik, hoşgörülü olma, saygılı olma/saygı gösterme, sevgi değerlerine; milli değerlerden bayrağa saygı ve vatan sevgisi değerlerine; ahlaki/manevi değerlerden alçak gönüllülük, arkadaşlık/dostluk, azimli olma, cesaret, dayanışma, dürüstlük, fedakarlık, gurur, güvenilir olma, itaatkarlık, iyiliğe karşı iyilik yapma, kanaatkarlık, merhametli olma, misafirperverlik, özgüven sahibi olma, öz eleştiri yapma, sabırlı olma, sadakatli olma, sorumluluk sahibi olma, sözünde durma, takdir etme/övme, yardımseverlik değerlerine yer verildiği tespit edilmiş ve bu değerlere ilişkin örnekler sunulmuştur. Tespit edilen değerler sadece ana başlıklar halinde bırakılmamış, örneklerin içerdikleri anlamlar dikkate alınarak alt gruplandırmaya da gidilmiştir. Kozanoğlu'nun romanlarında yer verilen değerler Türkçe Öğretim Programı'yla karşılaştırılmış, romanlardaki değerlerle programda yer alan değerlerin uyuştukları görülmüş; Türkçe eğitiminde evrensel, milli ve ahlaki/manevi değerlerin aktarılmasında tarihi romanlardan yararlanılabileceği sonucuna varılmıştır.
Hüseyin Su hakkında monografik bir çalışma

Monografiler, ünlü bir kişinin hayatını, sanatını, eserlerini bilimsel bir bakış açısıyla derinlemesine ele alan edebi türlerdir. Monografiler, bir kişi hakkında olabileceği gibi herhangi bir özel sorun ya da konu hakkında da olabilir. Hazırlanan bu çalışma, son dönem Türk öykücülerinden olan Hüseyin Su'nun monografisidir. Hüseyin Su, 1980 sonrası Türk edebiyatında öykü türünde eser veren sanatçılardan biridir. Gelenekten kopuşun beraberinde getirdiği yıkımı, yoksulluğu, aşkı, çocukluk özlemlerini, aile kurumunu, kuşak çatışması gibi temaları daha çok bireyi merkeze alarak öykülerinde işler. Hüseyin Su, kaybolan değerleri hatırlatarak insanların içinde bulunduğu huzursuzluğa dikkat çeker ve sırtını geleneğe dayayarak 1960 sonrasında ortaya çıkan Rasim Özdenören, Şevket Bulut, Mustafa Kutlu gibi sanatçıların ele aldığı konuları gündeme getirir. Geleneksel hikaye tarzı ile modern öykü tekniklerini başarılı bir şekilde harmanlayan Hüseyin Su, aynı zamanda sanat, edebiyat, dil, kültür gibi daha birçok konuyla ilgili görüşlerini yazdığı denemelerinde ortaya koyar. Edebiyat ilkeleriyle yetişen ve daha sonra Hece'nin kuruculuğunu yaparak bu dergiyi on sekiz yıl boyunca yöneten Hüseyin Su, çok yönlü yazar kimliği ile ön plana çıkar. Bu çalışma, Hüseyin Su'nun hayatı, sanatı ve eserlerini ele alır. Çalışma, 'Hüseyin Su'nun Hayatı', 'Hüseyin Su'nun Sanat Anlayışı', 'Türk Hikayesinin Tarihsel Gelişimi ve Hüseyin Su'nun Öykücülüğü', olmak üzere toplam üç bölümden meydana gelir.
Türkiye Türkçe'sinde ve Azerbaycan Türkçe'sindeki zaman eklerinin karşılaştırılması

Eylemlerde zaman konuşma anı ile belirtilmektedir. Yapılan iş konuşma anma kadar yapılmışsa geçmişş, konuşma anında yapılmışsa şimdiki, konuşma anından sonra yapılacağı takdirde ise gelecek zaman adlandırılmaktadır. Zaman biçimleri, geçmişş ve gelecek zamanın şimdiki zamanla olan oranından ortaya çıkmaktadır. Bu oranı da ifade etmek için eklerden yararlanılmaktadır. Bu çalışmada Türkiye Türkçe'sinde ve Azerbaycan Türkçe' sindeki zaman ekleri karşılaştırma yöntemiyle incelenmiştir. Türkiye Türkçe'sinde dört ana zaman biçimi bulunmaktadır: geçmişş zaman, şimdiki zaman, gelecek zaman, geniş zaman. '-DI'lı' geçmişş ve '-miş'li' iki alt geçmişş zaman biçimleri bulunmaktadır. Dilbilimsel yaklaşım açısından baktığımızda Türkiye Türkçe'sinde '-DF ekinin zaman gösteren tek ek olduğu, '-EcEk', '-ir' ve '- yor' eklerinin aslında kip ve görünüş ulamlarını belirttikleri görülmektedir. Çağdaş Azerbaycan Türkçe'sinde üç ana zaman biçimi bulunmaktadır: geçmişş zaman, şimdiki zaman, gelecek zaman. Dört alt zaman biçimi de bulunmaktadır: şühudi, nakli geçmişş, belirli ve belirsiz gelecek zaman. Çağdaş Azerbaycan Türkçe'sinde geniş zaman terimi yoktur ve belirsiz gelecek zaman ve şimdiki zaman diye adlandırılan zamanlar geniş zamanı yansıtmaktadır. '-Ib' eki Türkiye Türkçe'sinde ulaç eki olarak kullanılmaktadır. Azerbaycan Türkçe'sinde ise bu ek geçmişş zamanda kullanılmaktadır. Türkiye Türkçe'sinde görünüş ve kip ekleri olarak belirtilen ekler Azerbaycan Türkçe'sinde zaman ekleri olarak belirtilmektedir. vı
Azerbaycan Türklerinin Novruz ve Emrah destanları

Türk Halk Edebiyatı Yüksek Lisans programı çerçevesinde hazırladığımız 'Azerbaycan Türklerinin Novruz ve Emrah Dastanları' isimli tezimizin giriş bölümünde 'destan, hikaye, halk hikayesi, dastan' kavramları çeşitli kaynaklarda yer alan tanımlardan yola çıkarak açıklanmıştır. Azerbaycan edebiyatındaki 'dastan' kavramı ile Türk edebiyatındaki 'destan' kavramının farklı iki anlatım türü olduğu, Azerbaycan edebiyatındaki 'dastan' kavramının karşıladığı türün Türk edebiyatındaki 'halk hikayesi' olduğu açıklanmaya çalışılmıştır. Tezimizin birinci bölümünde Azerbaycan Türklerinin dastancılık geleneği ve bu dastanların teşekkülü, teşekkül tarihi, kaynakları, konusu, sınıflandırılmasıyla ilgili bilgi verilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünden itibaren Novruz ve Emrah dastanları, çeşitli yönleriyle incelenmiştir, ikinci bölümde Novruz ve Emrah dastanlarının oluştuğu coğrafya, teşekkül tarihi, varyantları, nerelerde, kimler tarafından yayımlandığı hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde dastanların vak'a örgüsü ile dil, üslup ve şekil özellikleri; dördüncü bölümde ise dastanların ihtiva ettiği motifler Türk kültürü ve mitolojisindeki motiflerle karşılaştırılmak suretiyle incelenerek değerlendirilmiştir. Ayrıca bu bölümde, tespit edilen motiflerin, Stith Thompson'un Motif Index of Folk Literature adlı motif kataloğundaki numaraları da yer almaktadır.. ı Beşinci bölümde dastanların Latin harflerine çevrilmiş şekli ile Türkiye Türkçesine aktarılmış şekli yer almaktadır. Transkripsiyonda Türkiye Türkçesinden farklı olan sesler, özel işaretlerle gösterilmiştir. Dastanlardaki anlamı bilinmeyen kelimeler sözlük bölümünde; tezi hazırlarken faydalandığımız kaynakların adları da kaynakça kısmında yer almaktadır. Novruz ve Emrah dastanları incelenirken kullanılan orijinal metinler de ekler bölümünde verilmiştir. 273
Adalet Ağaoğlu'nun romanlarının psikanalitik yöntemle incelenmesi

Çalışmada, çağdaş yazarlardan olan Adalet Ağaoğlu'nun Ölmeye Yatmak, Fikrimin İnce Gülü, Bir Düğün Gecesi, Yazsonu, Üç Beş Kişi, Hayır..., Ruh Üşümesi, Romantik Bir Viyana Yazı ve Dert Dinleme Uzmanı romanları incelenmiştir. Tezin amacı, yirminci yüzyıl Türk romanının önde gelen temsilcilerinden biri olan Adalet Ağaoğlu'nun romanlarındaki psikanalitik bulguları ortaya çıkarmaktır. Zira Adalet Ağaoğlu, eserlerinde darbe travmaları, sosyalist/feminist kimlikler, kadın, halihazırdaki aydın sorunu, içsel/toplumsal ötekileşme/ötekileştirme, yabancılaşma, topluma uyum sağlayamama, ailevi problemler, bireye yapılan dayatmalar gibi bireyin ve toplumun gerçeklerine sağlam bir üslupla dokunduğu temalarıyla edebiyatımızda önemli bir yere sahip olmasına rağmen romanlarının psikanalitik yöntemle incelenmemesi edebiyatımız adına bir eksiklik teşkil eder. Bu sebeple ele alınan çalışmada, romanlar psikanaliz ve psikanalitik edebiyat kuramı doğrultusunda okunup başlıklandırılmış ve kaleme alınmıştır. Çalışma, yalnızca eserlerin psikanalitik yöntemle ele alınmasıyla sınırlandırılmıştır. Giriş bölümünde psikanalitik kuramın genel çerçevesine ve temsilcilerinin görüşlerine yer verilmiştir. Birinci bölümde yine çeşitli psikanalistlerin görüşleri doğrultusunda psikanalizin edebiyatla olan kesişimi incelenerek psikanaliz ve edebiyat arasındaki ilişki irdelenmiştir. İkinci bölümde ise Adalet Ağaoğlu'nun tüm romanlarında, nevroz ve nevroza sebep olan oidipus kompleksi, erişilemeyen arzular, ailesel/çevresel/toplumsal faktörler, aşağılık/üstünlük kompleksleri, anksiyete, narsisizm, yaşam ve ölüm içgüdülerinin çatışma halleri, mazoşist/sadist tepkilerin yanında çeşitli savunma mekanizmaları, yaratıcı yazarlık ve katharsis gibi baskın şekilde görülen psikanalitik unsurlar ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Sonuç bölümünde ise ele alınan bulgular değerlendirilmiş ve romanların psikanalitik incelemeye uygun olduğu tespit edilmiştir.
Divançe-i Kesbi: transkripsiyonlu metin sözlük - indeks

18. asırda yaşamış olan Mustafa Kesbi'nin bugüne kadar gün ışığına çıkarılmamış 'Divançe-i Kesbi ' adlı eserini günümüz edebiyat dünyasına kazandırmak amacıyla hazırladığımız bu tez, Divançe-i Kesbi'nin transkripsiyonlu metnidir. Tarihçi olarak bilinen Kesbi, şiirleri gayet güzel olmasına rağmen şairliği ön plana çıkarılmamış şahsiyetlerdendir. Hakkında ulaşılan bilgi mahdud kaynaklar sebebiyle kapsamlı değildir. En geniş bilgi Franz Babinger'in 'Osmanlı Tarih Yazmaları ve Eserleri' adlı eserinde bulunmaktadır. Yapılan araştırmalar sonucunda, Mustafa Kesbi'nin Tırnovi'li olduğu kanısına varılmıştır. Önceki asırlarda yaşamış olan Mehmet Kesbi, şair Şahidi neslinden olup Edirnelidir. Ancak Mustafa Kesbi ile karıştırılmamalıdır. Kaynaklarda Kesbi'nin doğum ve ölüm tarihlerine dair bir bilgi yoktur. Kesbi'nin yaşadığı dönem, eserlerinde belirtilen tarihlerden yola çıkılarak bilinmektedir. 1768 Rus seferinde bulunduğu 'İbretnüma-yı Devlet' adlı mecmua tarzındaki tarihçesinde belirten Kesbi'nin aynı yıllarda yazmış olduğu tahmin edilen bir 'divançesi' bulunmaktadır. Bu eser İstanbul Kütüphanesi'nde 'Kesbi Divanı' adı ile no: 838'de kayıtlıdır. Araştırmalar sonucunda eserin başka bir nüshasına rastlanılmamıştır. 'Kesbi Divanı' adıyla belirtilen eser divanda olması gereken tüm özellikleri taşımadığı için divan olarak değil divançe olarak değerlendirilmelidir. 53 varaktan oluşan divan 124 gazel, 1 tahmis ve 2 kıt'a'dan oluşmaktadır. Varak 4 a'da bulunan der-kenar silinmiş olduğu için okunamamıştır. Divan üzerinde yapılan bir başka çalışmaya rastlanılmamıştır. VI Şair, kendinden önceki mümtaz şairlerin etkisinde kalmıştır. Şiirlerinden anlaşddığı üzere, şair Mahallileşme Akımı'ndan etkilenmiş, Türkçe kelime kullanımına özen göstermiştir. Şiirlerinde yabancı kelime ve tamlamalar çok kullanılmamıştır. Kesbi hakkında yapılan araştırmalarda geniş biyografik bilgiler olmadığı gibi, eserlerini tanıtan ve edebi kişiliğini yansıtan bilgilere rastlamak da mümkün değildir. Edebi kişiliği ile ilgili tüm bilgiler şiirlerinden yola çıkılarak ortaya koyulmuştur. Eserin transkripe edilmesinde çeşitli lügatlerden faydalanılmıştır. Divaçe'nin aslında, bazı kelimeler ve derkenarlardan biri silindiği için okunamamıştır. Halk söyleyişine yakın bir dille yazılmış olan şiirler, klasik edebiyatın önemli saydabilecek naif ve güzel şiirlerindendir.
Türkiyat Mecmuası'ndaki eski Türk edebiyatı ile ilgili eleştiri, inceleme ve tanıtım yazıları

1998- Sayfa: Jüri: Yrd. Doç. Dr. Turgut KARABEY Bu yüksek lisans çalışması Türkiyat Mecmuası'nda yayımlanan Eski Türk Edebiyatı ile ilgili eleştiri, inceleme ve tanıtım yazılarından oluşmaktadır. Dergide 23 ayrı yazara ait toplam 30 yazı bulunmaktadır. Derginin ilk iki sayısı Osmanlıca yayımlandığı için bu iki sayıdaki dört makale Latin harflerine çevrildi. Dil ve üslup özelliklerine dokunmadık. Çalışmamız, şahıs ve eser tanıtımı eleştiri ve inceleme olmak üzere iki ana başlık ve önsöz, özet, içindekiler ve indeks bölümlerinden oluşmaktadır.
Şifa'İ Şa'ban Efendi'nin Şifa'İyye'si

Nazmiye, 'Şifa'i Şa'ban Efendi'nin Şifa'iyye'si ', Yüksek Lisans Tezi, Kırıkkale, 2019Bu çalışmada bir tıp eseri olan Şifa'i Şa'ban Efendi'nin Şifa'iyye adlı eseri ele alınmış ve konusu olan kıymetli taşların Klasik edebiyatımızda kullanım şekli incelenmeye çalışılmıştır. Giriş bölümünde çalışmamızın konusu ve amacı ortaya konmuştur. Sağlığın önemi ve insanın sağlık arayışı üzerine açıklamalar yapılmıştır. Tıp yazmalarının edebiyat incelemelerine de kaynaklık edebileceği üzerinde durulmuştur. Birinci bölümde kültürümüzde tıp ilminin gelişimi ve yine kültürümüzde kıymetli taşların yeri ve önemi hakkında bilgi verilmiştir. Türklerde tıp ilminin gelişim süreci geçirdiği dönemler ve bu dönemler içerisinde kıymetli taşlara atfedilen anlam üzerinde durulmuş, bu alanda ön plana çıkan cevahirname adlı tıbbi eserlerden bahsedilmiştir. İkinci bölümde ise Şifa'iyye adlı eserin konusu olan taşların Klasik edebiyata yansıması incelenmiştir. Yapılan incelemede, taşların Klasik edebiyatımızın öncü türü olan şiirde başta benzetme, tasvir unsuru olmak üzere, sağlık, coğrafi mekan ve takı unsuru olarak yer aldığı görülmüştür. Üçüncü bölümde Şifa'i Şa'ban Efendi'nin hayatı ve eserleri hakkında genel bilgi verilmiştir. Bir saray hekimi olan Şifa'i Şa'ban Efendi'nin aynı zamanda şair yönü de belirtilmiştir. Dördüncü bölümde çalışmamızın asıl konusu olan Şifa'i Şa'ban Efendi'nin Şifa'iyye adlı eseri tanıtılmıştır. Eser dil, şekil ve üslup özellikleri, kaynakları ve muhtevası açısından incelenmiş, konusu olan kıymetli taşların tasnif ve tanıtımı yapılmıştır. Sonuç bölümünde ise çalışmanın sonuçlarına yer verilmiştir. Kültürümüzde yüzyıllar boyunca kutsallıklarının yanında şifa özellikleri ile de tanınan kıymetli taşlar, bu kültürün içinde halktan birisi olan Klasik dönem şairinin de bilgisi dahilindedir ve bunu şiirine yansıtmıştır. Bu sayede Klasik edebiyatın toplumsal ve kültürel ögelere uzak olmadığı çeşitli izahlarla dile getirilmiştir. Ayrıca bir tıp eserinin söz varlığı, dönemini yansıtan dil ve üslubu ile o döneme ait kültürel motifler içermesi açısından edebiyat incelemelerine de katkı sağlayabileceği belirtilmiştir.
XIV. yy. Divan şiirinde sevgiliye dair benzetmeler

Selçuklu egemenliğinin sona erip beylikler ve Osmanlı Devleti'nin kuruluş dönemine rastlayan XIV. Yüzyıl, edebi anlamda bir dönüm noktası olmuştur. Resmi dil olarak Farsçanın terk edilişinin ardından bu yüzyılda, Türk dili Anadolu'da tamamıyla yerleşmiş ve edebiyat dili haline gelmiştir. Bu bakımdan Divan Edebiyatı'nın temelleri daha çok bu yüzyılda aranmalıdır. Çalışmamızda, Divan şiirinin merkezinde geniş bir yer işgal eden sevgili tipi derinlemesine incelenerek Divan edebiyatının oluşum sürecine ışık tutulmaya çalışılmıştır. 14. yüzyıldaki sevgili anlayışının tam anlamıyla ortaya konulması ve geleneğin oluşum sürecindeki rolünün belirlenmesi gelenek-sanatkar-toplum ilişkisinin ortaya konularak edebi açıdan pek çok problemin çözümünü sağlayacak, sonraki yüzyılların anlaşılması ve değerlendirilmesinde yol gösterici olacaktır. Çalışmamızda, şairler tarafından ortak bir muhatap olarak benimsenen sevgili, benzetmeler çerçevesinde değerlendirilerek, sevgili tipi ile tabiat, devlet, teşkilatı, toplum yapısı, sosyal hayat, gelenek, kozmografya ilişkisi belirlenmeye, aşığın sevgili karşısındaki konumu ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Murathan Mungan'ın eserlerinde tarihin işlevi

Bu tez çalışması, Murathan Mungan'ın tarihsel kurmaca eserlerinin birer alternatif tarih anlatısı olarak okunabileceğini göstermeyi amaçlıyor. Murathan Mungan, şiir ve öykülerinde tarihsel malzemeden çokça faydalanır. Bunun sebebi, onun kurmaca dışı metinlerine bakılarak anlaşılabilir. Mungan, özellikle deneme yazılarında tarih karşıtı bir söylem oluşturur. Tarihin, geçmişşe dair hakikatleri yansıtmada yetersiz olduğunu sıklıkla dile getirir. Çünkü geçmişş, bir daha geri dönülmemek üzere yaşanmış ve bitmiştir. Geçmişte yaşananlarla ilgili söylenen her söz, söyleyenin bir yorumu olabilir ancak. Bunun yanında, Murathan Mungan tarih kavramını nesnellikle ilişkisi bakımından da sorgular. Ona göre, geçmişşi aktarmada en büyük güce sahip olan iktidarın ve bir birey olarak tarihçinin kimliği, geçmişşin eksiksiz bir şekilde, yaşandığı gibi aktarılmamasında doğrudan etkilidir. Mungan, tarihteki tüm bu eksiklikleri gidermede edebiyatı bir alternatif tarih aracı olarak kullanır. Tarihi edebiyatla günceller. Onun tarih konulu eserlerine, güncelleme kavramı çerçevesi içinden bakılırsa olası ve nitelikli bir okumanın kapısı aralanabilir.
Türk edebiyatında tarihi romanlar (Türk tarihi ile ilgili, 1951-1960)

Çalışmamızda 1951- 1960 yılları arasında neşredilen tarihi romanları inceledik. Bu on yıllık dönemde neşredilen kırk bir tarihi romanı zaman, mekan, şahıslar ve bakış açısı kriterlerini göz önünde bulundurarak tahlil ettik. Zaman bölümünde; kozmik zaman, kronolojik zaman, sosyal zaman unsurlarını ortaya koyduk. Mekan bölümünde, mekanları özelliklerine göre sınıflandırdık. Şahıslar bölümünde, romanlardaki kahramanları gerçekliklerine göre, cinsiyetlerine göre, eğitim durumlarına göre, mesleklerine göre, sosyal durumlarına göre ve milliyetlerine göre sınıflandırdık. Bakış açısı bölümünde de romanlarda kullanılan anlatım yöntemlerini ve yazarların görüşlerini kısaca anlattık.
Sabah gazetesi (1899-1909)'ndeki dil ve edebiyat yazılarının incelenmesi ve şiir metinleri (2. CİLT)

öz Gazete ilk ortaya çıktığı tarihten bu yana en önemli iletişim araçlarından biri olarak görev yapmıştır insanlar gazete sayesinde haber alma haklarını kullanmışlardır. Gazeteler ayrıca ; çok değişik edebi materyallerin de yer aldığı bir özellik göstermektedirler. İçlerinde barındırdıkları edebi yazılar, şiirler, tiyatrolar, fıkralar vb. türlerle hem edebiyat tarihine hem de kültür tarihine kaynaklık etmektedirler. Bu noktada gazeteler dolaysız bir biçimde edebiyat biliminin de inceleme sahası içine girmektedirler. Bu tezde, gazetelerin edebiyat bilimi için ne kadar önemli bir saha kaynağı olduğu gösterilmeye çalışılmıştır. Bu yapılırken de gazete içinde yer alan edebi metin dediğimiz türlerin açıklamalarına gidilmiş ve gazetedeki yazıların dökümü yapılmıştır. Bu yapılırken de görülmüştür ki gazeteler hem edebi tartışma platformu oluşturulabilen yerlerdir hem de edebiyat dışı tartışmalar da gazeteler vasıtasıyla yapılabilmektedir.