turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Yönelişler dergisinin sistematik indeksi ve incelenmesi

Bu çalışmada kültür ve sanat dergilerinden birisi olan Yönelişler dergisi incelenmiştir. Nisan 1981 -Aralık 1990 arasında 53 sayı olarak çıkan Yönelişler, döneminin önemli edebiyat dergilerinden birisidir. Kadrosunda yer alan usta kalemlerin yanı sıra genç şair ve yazarların da yetişmesine imkan sağlayan Yönelişler, mektep olma özelliği gösteren bir dergidir. Derginin günümüz edebiyatına kazandırdığı birçok şair ve yazar bulunmaktadır. Yönelişler şiir merkezli bir dergidir ve derginin genel olarak yöneticisi Ebubekir Eroğlu'dur. Yönelişler'in tanıtılması ve üzerine yapılacak araştırmalara katkı sağlaması adına hazırlanan bu çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Türk edebiyatının dergicilik tarihine genel bir bakış ile giriş yapıldı. İkinci bölümde derginin çıkış sebebi ve amacı üzerinde duruldu, derginin şekil ve muhteva özellikleri belirlenmeye çalışıldı. Üçüncü bölümde ise Yönelişler'in indeksi, derginin sayılarına göre, yazarların soyadlarına göre ve dergideki türlere göre olmak üzere üç başlık altında çıkartıldı. Dördüncü bölümde ise dergideki yazarların sanata, edebiyata ve edebi türlere yaklaşımları incelenmeye çalışıldı. Son olarak da yapılan incelemeye dair bir sonuç değerlendirmesi yapıldı.
Mecmu'a-i Eş'ar (06 Mil Yz A 2516)

Bu çalışmada Milli Kütüphane'de '06 Mil Yz A 2516' numarada kayıtlı 'Mecmu a-i Eş ar' adlı şiir mecmu asının incelemesi ve metin kısmı tıpkıbasımı ile birlikte ortaya konulmuştur. İlk olarak mecmualar hakkında genel bir bilgi verildikten sonra söz konusu mecmu amızın tanıtımı yapılmıştır. Ardından inceleme kısmına geçilmiş ve mecmu ada yer alan şiirlerin nazım şekilleri, aruz kalıpları incelenmiştir. İmkanlar el verdiğince daha önce üzerine çalışma yapılmış olan divanlara bakılmış ve gerekli karşılaştırmalar yapılmıştır.
Latin harfli çeviri yazılı metinlerde Türkçe söz dizimi (16.-19. yüzyıllar)

'Latin Harfli Çeviri Yazılı Metinlerde Türkçe Söz Dizimi (16-19. Yüzyıllar)' adlı bu çalışma Osmanlı Türkçesinin söz dizimini 16 -19. yüzyıllar arasında yazılmış çeviri yazılı eserlerden hareketle ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu nedenle, 16. yüzyıldan iki, 17 ve 18. yüzyıldan üçer ve 19. yüzyıldan da iki eser olmak üzere toplam on tane çeviri yazılı metin taranmıştır. Türkçe öğretmek gayesi ile yazıldıkları için bu kitapların Osmanlı Türkçesi döneminde konuşulan dili en doğru şekilde verebildikleri düşünülebilir. Çalışma, on kitaptan alınan tüm Türkçe söz dizimi malzemesinin kullanıldığı, üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde kelime grupları, ikinci bölümde cümleler, üçüncü ve son bölümde ise kalıp sözler sınıflandırılmıştır.
İkinci yeni şiirinde gölge

İkinci Yeni şiiri, Türk şiiri içerisinde üzerinde en çok kafa yorulan şiir oluşumlarından biridir. Bunun en temel nedeni imge yüklü bir şiir diline sahip olmasıdır. İkinci Yeni şairleri, imge hassasiyeti olan ve şiirlerinde imgesel anlatıma oldukça yer veren sanatçılardır. Bu çalışmanın temel amacı, şiir ve imge'den yola çıkarak İkinci Yeni adı altında isimleri anılan şairlerin, şiirlerindeki gölge imgesi tercihlerinin incelenmesidir. Gölgeyi, İkinci Yeni şiirinde; yoğun yaşanan, hissedilen, varlığı bilindiği halde somut bir şekilde ifade edilemeyen oluşumların, yansıması ve yanılsaması olarak görürüz. Psikolojik öğelerin çokça yer aldığı ve bilinç otomatizmi ile bilinçaltının sırlarının ortaya çıktığı şiirlerde, gölge imgesinin ifade alanı da genişlemektedir. Çağdaş bilimlerin gelişmesiyle insanın anlam dünyası üzerine yapılan çalışmalar da gelişme göstermiş ve karmaşık ruhsal durumlar çözümlenmeye çalışılmıştır. Bu çalışmada da şiire yansıyan, insan ruhunun çeşitli halleri, gölge imgesinin anlam olanaklarıyla ortaya konmaya çalışılmıştır. Çalışma vücuda getirilirken, şiire ya da şiirsel söyleme dayalı kaynakların yanında çağdaş bilimlerden de yararlanılmıştır.
Beypazarlı Aşık Şefkati hayatı sanat ve şiirleri

Beypazarılı Aşık Şefkati'nin hayatını, sanatını ve eserlerini konu edinen bu çalışma toplam yedi bölümden oluşmuştur. Çalışmanın giriş bölümünde, Beypazarı'nın genel bir değerlendirmesi yapılmıştır. Bu değerlendirmede, Beypazarı'nın tarihi, coğrafi özelliklerinin yanı sıra ilçenin ekonomik, kültürel ve sanatsal özellikleri de açıklanmıştır. Çalışmanın asıl konusunu oluşturan Aşık Şefkati'nin şiirlerinde kullandığı dilin daha iyi anlaşılabilmesi için Beypazarı ağzı fonetik ve morfolojik yönden incelenmiş ve bölümün sonuna Beypazarı ağzına ait bir de sözlük eklenmiştir. 1. bölümde, Aşık Şefkati'nin hayatı ve aşıklık geleneği üzerine düşünceleri üzerinde durulmuştur. 2. bölümde, Şefkati'nin şiirleri şekil yönünden incelenmiştir. Şiirlerin hane sayıları; uyakları, uyaklanış biçimleri; kullanılan ölçü ve şiirlerde görülen duraklar örneklerle açıklanmıştır. 3. bölümde, Aşık Şefkati'nin şiirlerindeki dil ve üslup özellikleri üzerinde durulurken, şiirlerde görülen edebi sanatlar, gramer şekilleri, atasözleri ve deyimler, yeni terim ve sözcükler ve şiirlerde görülen anlatım şekilleri örnekler verilerek açıklanmıştır. 4. bölümde, şiirler konu bakımından incelemeye alınmıştır. Şefkati'nin şiirlerini dokuz ayrı konuda yazdığı yine örneklerle açıklanmıştır. 5. bölümde, şiirler türleri yönünden incelenmiş ve yine dokuz ayrı türde eser verdiği örneklerle açıklanmıştır. Türler bakımından şiirlerin büyük bir kısmının destan türünde verildiği göz önüne alınarak destanlar işledikleri konular bakımından tekrar bir incelemeye daha alınmış ve Aşık Şefkati'nin on bir değişik konuda destan türünde şiir yazdığı örneklerle tespit edilmiştir. 6. bölümde, Aşık Şefkati'nin basılmış dört eseri tanıtılmıştır. Bu çalışmada Aşık Şefkati'nin basılmış veya basılmamış 240 şiiri incelenmiştir. Bu şiirler ilk dörtlüklerinin son harflerine göre alfabetik olarak sıralanmıştır. Bu sıralamada şiirler, 8'li, 11'li ve 14' lü hece ölçüsüne göre de sınıflandırılmıştır. Basılmış 21 1 şiirinden sonra daha önce basılmamış olan 538 29 şiiri de sınıflandırılırken aynı yöntem izlenmiştir. Ayrıca her şiire ve şiirlerdeki hanelere numaralar verilerek istatistiksel bir yöntem kullanılmıştır. Bu yöntem, çalışmanın içinde verilen bilgiler de kullanılan örneklerin sağ tarafına parantez içinde şiir ve hane numaralan verilerek çalışmanın tümüne yayılmıştır. Çalışma sırasında yararlanılan kaynaklar, kaynakça kısmında alfabetik olarak verilmiştir. Çalışmanın sonuna Beypazarı'na ait bir harita, Beypazarı'nın ünlü evleri ile ilgili fotoğraflar ve Aşık Şefkati ile çekilmiş fotoğraflara yer verilmiştir.
Ahmet Mithat Efendi'nin romanlarında erkek narsisizmi

Psikanalizin çalışma konularından olan narsisizm, Antik Yunan'a ait mitolojik metinlerden Narkissos ve Echo mitine dayandırılmaktadır. Zengin bir çağrışıma sahip olan bu mit, psikanalistlerin dikkatini 19. yy. sonlarında çekmiştir. Narsisizm, erken çocukluk döneminde gelişen bir kişilik bozukluğudur. Bu kişilik bozukluğu tespit edilen bireyler, ilgilerini kendi bedenlerinde ve benliklerinde toplamışlardır. Aslında narsisizm, derinlerde hissedilen eksiklik ve yoksunluk duygularına karşı oluşturulmuş bir çeşit savunma mekanizmasıdır. Bu açıdan bakılınca narsisizmin Osmanlı'nın yıkılma dönemine özgü sosyal, siyasal eksiklikleri anlatmaya uygun imgeler taşıdığı ve bu dönem eserlerini açıklamakta kullanılabileceği fark edilmektedir. Narsistik yazarlar da ve onların yarattıkları kahramanlarda tespit edilen özelliklerin yorumlanması, bu kişilikleri oluşturan yazarlara, onların eserlerine dönemin sosyal ve toplumsal olaylarına yeni bakış açıları kazandıracaktır. Bu sayede daha önce tespit edilmemiş bazı noktaların açığa çıkması ve eserler hakkında farklı yorumlara ulaşılması da mümkün olacaktır. 19. yy. yazarı olan Ahmet Mithat Efendi, romanlarının çoğunu psikanaliz biliminin gelişiminden önceki tarihlerde yazmış olmasına rağmen, eserlerinin narsisizm üzerinden açıklanması mümkündür. Son yıllarda eserleri üzerine pek çok çalışma yapılan yazarın romanlarının psikanalitik bakış açısıyla incelenmesi devri de açıklayan sonuçlara ulaşılmasına imkan sağlayacaktır. Ahmet Mithat Efendi'nin Romanlarında Erkek Narsisizmi başlığını taşıyan bu çalışmada siyasal, sosyal ve tarihi anlamlar taşıyan bir dönemde yazılan eserleri psikanalitik bir yaklaşımla ve narsisizm açısından değerlendirmek dönemin sebepler alanına farklı bir yaklaşımla yeni açıklamalar yerleştirmek amaçlanmaktadır.
Ahmet Mithat Efendi'nin tiyatrolarında metindilbilimsel görünümler

çeşitli çalışma olanakları bulunan dilin kullanım olanaklarını ortaya çıkarmak üzere yapılan bu çalışmada Türk edebiyatının önde gelen yazarlarından Ahmet Mithat Efendi'nin tiyatroları ele alınarak metindilbilimsel görünümleri ortaya konulmak istenmiştir. Yazarın tiyatro metinlerinde genel olarak halkın anlayabileceği şekilde sade bir dil kullanması ve eserlerinde bulunan karakterlere bir takım görevleryüklemesi böyle bir çalışmanın yapılmasının en önemli etkenlerinden birisidir. Çalışmamızda tiyatro metinleri üzerinde dilbilimsel bir çalışma yapma olanağı bularak dil ve edebiyatın birbirini tamamlar nitelikte iki unsur olduğu fikrini bir kez daha vermeye çalıştık. lk olarak çalışmamızın temelini oluşturan tiyatronun doğuşu ve gelişimine değinilerek, insanlık tarihi için önemli bir yere sahip olan tiyatro unsurunun ne tür gelişme aşamalarından geçtiği üzerinde durulmuştur. Daha sonra Türk edebiyatında geleneksel tiyatro ve Batılı tarzda gelişen tiyatro hakkında bilgiler verilerek Ahmet Mithat Efendi'nin bu türe yaklaşımı gözden geçirilmiştir. Eserlerin çözümlenme aşamasından hemen önce dilbiliminin ve metindilbilimin dünyada ve Türkiye'deki gelişimi hakkında bilgiler verilerek çözümlemenin daha iyi anlaşılması için çeşitli açıklamalar yapılmıştır. nceleme metinlerimizin çözümlenme aşamasında ise, eserlerde sıkça rastlanılan metindilbilimsel unsurlar üzerinde çeşitli sınıflandırmalar yapılarak bu dil unsurlarının yazarın üslubuna ve eserlerin olay örgülerine yansımalarından bahsedilmiştir. nceleme metinlerinde yazarın derin yapıya verdiği önemi ortaya çıkaran örtük yapılara yönelik tespitler ve şahısların karakteristik özelliklerini ortaya çıkarabilecek adlandırmaların fazlalığı eserler üzerinde yapılan metindilbilimselçalışmaları daha da renkli hale getirmiştir.
1970'li yıllarda aşık şiirinde politik söylem

Toplumun birçok kesimi doğrudan ya da dolaylı olarak ülkede yaşanan siyasi atmosfere ayak uydurmaya çalışmaktadır. Aşık şiirinin temsilcileri içinden, politik olaylar karşısında tepkisiz kalan isimler olsa da, toplum için kaygıları bulunan ve bu doğrultuda ülkenin siyasetini takip ederek politik söylemler üreten aşıklar olduğu görülmektedir. Bu çalışmanın konusunu, toplumun problemlerini önceleyen ve bu amaçla siyasi bir tavır alan aşıkların şiirleri oluşturmaktadır. Çalışmada ilk olarak, aşıkların siyasi içerikli şiirleri toplanmış ve aşıkların bu şiirleri oluştururken hangi doğrultuda hareket ettikleri ve neyi amaçladıkları tespit edilmeye çalışılmıştır. Şiirler, 1970'li yıllarda Türkiye'de yaşanan siyasi olaylar göz önüne alınarak değerlendirilmiştir. Bu bağlamda, aşıkların en çok üzerinde durduğu konular saptanarak, konuların her biri ayrı başlıklar altında incelenmiştir. Şiirlerin değerlendirmesi yapılırken, aşıkların benimsemiş olduğu dünya görüşü dikkate alınmış ve buradan bir sonuca varılmaya çalışılmıştır. Şiirlerde işlenen konuların toplandığı her bir bölümün sonunda, aşıkların genel itibariyle ortaya koyduğu fikirlerden bazı çıkarımlar yapılmıştır. Sonuç bölümünde, aşıkların çağın gerisinde kalma gibi bir probleminin olmadığı kanıtlanmaya çalışılmıştır. Siyasi tavra sahip aşıkların, yaşanan gelişmelerden ve fikir hareketlerinden haberdar olarak toplumun sorunları adına bir takım öneriler sundukları görülmüştür.
Cahit Zarifoğlu şiirinde iyilik ve kötülük imgeleri

Geçmişten bugüne bakıldığında gerek kutsal kitaplarda yer almış gerekse hem felsefenin hem edebiyatın ilgi alanı içerisinde olmuş iyilik ve kötülük kavramlarınıngenelde Türk şiiri özelde ise Cahit Zarifoğlu şiirinde önemli bir yeri vardır. İyilik ve kötülük imgeleri şairlerin şiirinde gerek çeşitli ortaklıklar gerekse farklılıklarekseninde kimi zaman bir tekamül sürecinde olmuş kimi zamansa değişim göstermiştir. Bu yönüyle ilgili konu çalışılmaya değer olarak görülmüş ve bu tezin omurgasını oluşturmuştur. Şairlerin imge anlayışları, iyilik ve kötülük kavramlarına olan bakışı yer yer değişse de, onları belli çerçeveler içinde ortak kılan yönler de söz konusudur. Bu çalışmada çeşitli imge tanımları birçok edebiyat tarihçisinin ve şairingözünden ele alınmış, imgenin kaynaklarına ve imgenin sınıflandırılmasına değinilmiştir. Türk şiirinde iyilik ve kötülük imgelerine genel bir bakış sağlanmış, bu imgeler kapsamında Zarifoğlu şiiri incelenmiştir. Şairin şiirinde etkisi çokça görülenİkinci Yeni hareketindeki belli benzerlik, farklılık ve çeşitli etkileşimler de tezin konusunu oluşturmuş, Zarifoğlu şiirinin bu poetik atmosferde durduğu yerincelemeye ve dikkate değer görülmüştür. Çalışmayı hazırlamamda bana maddi manevi katkılarını eksik etmeyendeğerli hocam Prof. Dr. Hasan Akay'a teşekkürlerimi sunuyorum.
Yenişehirli İzzet hayatı, edebİ kişiliği ve dİvanı'nın tenkitli metni

İzzet Efendi XIX. yüzyılda yaşamış bir Klasik Türk edebiyatı şairidir. Yenişehr-i Fener'de yaşamıştır. İlim tahsil ettikten sonra şehrin müftüsü olan İzzet Efendi yaşı kırkı bulmadan 1237 (1821/1822) yılında vefat etmiştir. Bilinen tek eseri Divanı'dır. Divan'ın tespit edebildiğimiz dört nüshası vardır. Yenişehirli İzzet Efendi'nin Divanı'nda 13 kaside, biri Farsça 21 tarih, 7 tahmis, 1 terkib-bend, 1 terci-bend, 4 şarkı, 5'i Farsça 2'si Arapça 168 gazel, 5 kıta, 2 nazım, 7 mesnevi ve 10 adet müfred bulunmaktadır. Çalışmamızın giriş kısmında şairin yaşadığı yüzyıl ve Yenişehir üzerinde durulmuştur. Birinci bölümde İzzet Efendi'nin hayatı ve eseri hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde Yenişehirli İzzet Divanı'nın şekil ve muhteva özellikleri incelenmiştir. Üçüncü bölümde nüshalar tanıtılmış, tenkitli metin hazırlanırken takip edilen yol belirtilmiş ve çeviri yazı işaretleri verilmiştir. Dördüncü bölüm tenkitli metne ayrılmıştır. Tez; dizin ve nüshaların ilk fotoğrafları ile sonlandırılmıştır.
Hayta yörüklerinin folkloru

Folklor ya da bilinen adıyla halk bilimi; halkın günlük yaşamda yaşadığı her şeyi konusu içine alır. Bu nedenle Anadolu Halk Bilimi üzerine yapılacak her çalışma, bize milletimiz ve yaşadığımız coğrafya hakkında muhakkak yeni bilgiler verecektir. Ayrıca folklor üzerine çalışma yapanların halk coğrafyasını daha yakından tanıma fırsatı elde ettikleri gözlemlenmiştir.11. asırda Antalya'ya yerleşen Yörük Türkmenler de yöredeki halk inanışlarına kendilerine has gelenek-görenek ve inançlarını katmıştır. Biz bu inanmaların birçoğunu bugün bile benimsemekteyiz. Hatta toplum içi kurallarımız bu inançlara göre devam etmektedir. Toplumsal olguların düzenli yürütülmesinde, kuralların işlemesinde bu inançlar etkili olmaktadır. Gelenekler genişletilmiş kapsamda bir kuşaktan diğer kuşağa aktarılan bilgi, birikim, batıl inanç, yaşantı biçimi yani maddi olmayan kültür birikimidir. Dar manada ise asırlar boyu süregelmiş bir topluluğun dinsel veya siyasi işleri gibi önem taşıyan detayları ve olgularını kapsayan hayat felsefesi veya düşünceleridir. Bu gelenekler sözlü ve yazılı olmak üzere iki başlık altında irdelenebilir. Cumhuriyet'in kuruluşundan bu yana folklor araştırmacıları tarafından araştırma konusu edilen köy, kasaba folkloru konusunda toplanan bilgiler, bize tez çalışmamızda yararı olan kaynaklar olmuştur. Bu tezde bir araya getirilmeye çalışılan Antalya yöresinde yaşayan Hayta Yörükleri'ne ait gelenek-görenek ve halk edebiyatı ürünleridir. Bazı inanmaların zamanla terk edilmesi çoğu durumda şehirleşme olgusunun yaygınlaşmasından dolayıdır. Tezin amacı, Hayta Yörükleri arasında unutulmaya yüz tutan ananeleri hatırlatmak ve gelecek nesillere aktarmaktır.
Servet-i Fünun Resimli Uyanış dergisi 1928-1936 (İlk 400 sayı) konu, tür, yazar dizini

Edebiyat dergileri, birçok eserin ilk olarak yayımlandığı, tercüme eserler aracılığıyla yeni tür, fikir ve kavramların okurla tanıştırıldığı, edebi mevzuların tartışıldığı yayım organları olarak modern Türk edebiyatının gelişmesinde ve şekillenmesinde büyük rol oynamıştır. Söz konusu dergiler, bu itibarla bugün Türk edebiyat tarihine yakından tanıklık etmektedir. Toplumsal yaşam ile edebiyat her zaman karşılıklı ilişki içinde olmuştur fakat siyasi ve sosyo-kültürel aktörlerin aynı zamanda dönemin edipleri olduğu modern çağda bu ilişkinin bağları daha sıkı örülmüştür. Bu çalışmanın konusunu oluşturan Servet-i Fünun Uyanış dergisi, Türk modernleşmesinin hız kazanarak kurumsal yapılara dönüştüğü erken cumhuriyet yıllarında yayımlanmıştır. Söz konusu dönemde yaşanan toplumsal değişimler, edebiyatın ana malzemesini oluşturan alfabe, dil ve tema hususlarındaki değişimleri de beraberinde getirmiştir. Bu durum, dönemin nabzını tutan derginin ismine, içeriğine ve üslubuna yansımıştır. Üst düzey, saf estetik kaygıya dayalı sanat anlayışı ve kendine özgü temaları ile bir edebi akım haline gelerek edebiyatımızda müstakil bir yer edinmiş olan Servet-i Fünun dergisinin sözü edilen süreçteki sayılarının dökümü, Türk Edebiyat tarihine katkı sağlayacaktır. Bu amaçla, çalışmamızda, Servet-i Fünun dergisinin Uyanış ismini aldıktan sonraki ilk dört yüz sayısı taranmış, bu sayılardaki tüm yazıların konu, tür ve yazar indeksi yapılmıştır. Servet-i Fünun Uyanış dergisi, sayfalarında dönemin siyasi, ekonomik, bilimsel, kültürel atmosferini yansıtan haber, ilan, hatıra, fıkra, vb. türü yazılara en az edebi konular kadar yer ayırmıştır. Bu bakımdan yalnızca Türk Edebiyat tarihinin değil, Türk modernleşmesinin ilgili sürecini de Servet-i Fünun Uyanış dergisi üzerinden izlemek mümkündür.
Çiçek isimleriyle rediflenmiş kasideler

Danışman: Yard. Doç. Dr. H. Feridun GÜVEN Yaptığımız çalışmada çiçek isimleriyle rediflenmiş kasideleri araştırdık. Daha sonra bu kasidelerde çiçekleri rengi, kokusu ve şekli ile çağrıştırdıkları hayalleri tespit etmeye çalıştık. Başta gül olmak üzere gonca, sünbül, lale, benefşe ve nergis redifti kasideler tespit edilerek, bunlar üzerinde çalışılmıştır. Çalışmamız gül, sünbül, lale, benefşe ve nergis olmak üzere beş bolümden oluşmaktadır. Bölüm başlıklarında çiçekler hakkında ansiklopedik bilgi verilmiş, daha sonra da klasik edebiyatta ve umumi olarak çiçekler ele alınmıştır. Bu aşamadan sonra beyitlerde çiçekler üzerine kurulan mazmunlar harf sırasına göre sıralanmıştır. Bölümlerin sonunda da kasideler yüzyıllarına, beyit sayılarına, övülen kişilere ve bölümlerine göre incelenerek bir mukayesesi yapılmıştır. Çalışmamız yedi gül, bir gonca, yedi sünbül, iki lale, iki benefşe ve bir nergis redifti toplam yirmi kasideden oluşmuştur. Yaptığımız çalışma sonunda elde ettiğimiz bilgiler sonuç bölümünde verilmiştir.
Canış Bayış Destanı Moldobasan Musulmankulov varyantı

Orta Asya'nın kadim halkı olan Kırgız Türkleri çok eski tarihlerden bugüne kadar birçok önemli siyasi, sosyal olay yaşamalarına rağmen milli kimliklerini, milli değerlerini, dini inançlarını eski dinin izlerinin kalıntılarıyla beraber korumuş, kuşaktan kuşağa aktarmayı başarmışlardır. Kırgız sahası kahramanlık destanları içinde
Güldeste: Eser-i Ahmed Reşad: Ba'zı Asar-ı Mensure ile Müzeyyel Dİvançe-i Eş'ar

Bu çalışmada, on dokuzuncu yüzyıl şair ve ediplerinden Faik Reşad'ın 'Divançe-i Eş'ar' adlı eseri bugünkü alfabeye aktarılmış ve edebi açıdan incelemesi yapılmıştır. İç kapakta Gülzar-ı Edeb yahud Eş'ar-ı Müntahabe ismi bulunan eser, 'Ba'zı Asar-ı Mensure ile Müzeyyel Divançe-i Eş'ar' açıklamasıyla neşredilmiştir. Eserde bir divan/divançede bulunması gereken bütün nazım şekilleri kullanılmış olmasına rağmen, eserin ikinci kısmında mensurelere yer verilmiş ve manzum hikaye denilen yeni bir tür denenmiş olması sebebiyle eserin bir divan/divançe'den farklı olduğu tespit edilmiştir. Edebiyat tarihimize verdiği eserlerle birçok katkısı bulunan Faik Reşad'ın farklı bir yönünü ele alıp, bahsi geçen bu eserini tanımak ve tanıtmak edebiyat tarihimiz adına önemlidir. Eser İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atatürk Kitaplığı Osmanlıca Kitaplar Koleksiyonu K/ 1570'de kayıtlıdır.
Adana ili Yüreğir ve yöresi göçmen ağzı

Yapmış olduğum bu çalışmanın konusu, Adana iline bağlı Yüreğir ilçesinde ve köylerinde yaşayan, Bulgaristan göçmenlerinin kullanmış olduğu göçmen ağızlarının özellikleri ve diğer göçmen ağızlarıyla karşılaştırılmasıdır. Bu araştırma, 2003- 2004 tarihleri arasında Yüreğir lçesi ve buna bağlı 8 yerleşim biriminde yapılan araştırmaların sonucudur. ? Yüreğir ve Yöresi Göçmen Ağızları ? adı altında topladığımız bu araştırma ? Giriş ? , ? nceleme ? , . Metinler ? ve ? Sözlük ? bölümlerini içine almaktadır. İ Giriş ? bölümünde ilçenin ve göçmenlerin yaşadığı yerleşim birimlerinin fiziki coğrafyası, tarihi ve etnik yapısı üzerinde durduk. İ nceleme? bölümü, bölgemiz ağızlarından derlediğimiz metinlere dayanarak ? Ses Bilgisi ? ve ? Şekil Bilgisi ? olmak üzere iki kısımda ele alınmıştır. İ Bibliyografya ? bölümü sonuç bölümünden sonra verilmiştir. Metinler ? bölümünde, araştırmamıza temek teşkil eden 8 yerleşim birimine ait, 30 ayrı kişinin konuşmalarını ihtiva eden 37 metin mevcuttur. İ Sözlük ? bölümünde ise hem kullandığımız metinlerde yer alan hem de yöre insanının konuşmalarından tespit ettiğimiz kelimeleri aynen söylendiği gibi yazarak, yazı dilimizdeki karşılıklarını verdik. Araştırmamızda her biri 1 saatlik olan 12 kaset kullanırken, yaptığımız derlemelerinsağlam olması için, yerli ağız özellikleri bozulmamış ve yaş ortalaması yüksek kişileri seçtik. Derleme yaparken seçtiğimiz konuların, yöredeki inanışları yansıtmasına ve folklor malzemesi olmasına özen gösterdik. Metinlerin yazıya geçirilmesinde göçmen ağızları üzerinde araştırma yapan bilim adamlarının çalışmalarını esas alırken, Tuncer Gülensoy'un KYA'da kullandığı çeviri yazı sistemini de göz önünde bulundurduk.
Abdurrahman Camİ, düşünce ve eserlerinin Türk edebiyatına etkisi

Abdurrahman Cami (ö. 898 /1492), Horasan'da yaşayan ve eserlerini Farsça ve Arapça veren Türk dünyasında da çok iyi takip edilen bir yazar ve şairdir. Abdurrahman Cami Türkiye'de yaşamamış ve Türkçe yazmamışsa da kültür ve düşünce dünyası bakımından Türk kültüründen sayılmıştır. Çok sayıda eseri Türkçeye çevrilmiş ve şerh edilmiş, eserlerine nazireler yazılmış ve örnek alınmıştır. Abdurrahman Cami hakkında Türkiye'de de birçok çalışma yapılmış ve Türk edebiyatına etkisinden söz edilmiş fakat bu etki derinlemesine incelenmemiştir. Bu çalışmamızla Abdurrahman Cami'nin ve eserlerinin Türk kültür ve edebiyatındaki yansımalarını ele aldık.
Abdurrahman Eş-Şarkavİ ve Kemal Tahir'in romanlarında sosyal problemler

Roman türü ortaya çıktığı Avrupa kıtası dışındaki coğrafyalarda olduğu gibi Türk ve Mısır coğrafyasında da geç görünmüştür. Her ne kadar XIX. yüzyı-lın ikinci yarısı itibariyle ilk nüvelerini vermeye başlasa da, Mısır ve Türk Roma-nının bir hüviyet kazanmaya başlaması, geçtiğimiz yüzyılın ortalarına kadar uzanır. Mısır ve Türk romanı özellikle Necip Mahfuz ve Orhan Pamuk'un Nobel Edebiyat Ödülünü almasıyla tüm dünyada nispi anlamda daha fazla tanınır ol-maya başlamıştır. Mısır ve Türk romanı ortaya çıkış şekli ve gelişim özellikleri itibariyle pek çok ortak özellik taşır. Her iki toplumun yaşadığı birbirine benzer tecrübelerin roman türlerine de sirayet ettiği görülür. Modern Mısır edebiyatının en önemli isimlerinden biri olan Abdurrahman eş-Şarkavi (1920 1987) Mısır romanının olgunlaşma döneminin bir yazarı olarak karşımıza çıkmaktadır. Romanlarında toplumun sorunlarını esas alan eş-Şarkavi, klişe sol bir söylem veya kurgudan uzak durmuştur. Türk edebiyatının en dikkat çekici romancılarından biri olan Kemal Tahir (1910-1973) eserlerine toplumun dramını taşımış, meselelere tarafsızca yaklaşmış, siyasilerin ve halkın menfi ve müspet yönlerini objektif bir gözle değerlendirmiş-tir. Bu çalışma Abdurrahman eş-Şarkavi ve Kemal Tahir'in romanlarındaki sosyal problemleri tahlilini ve karşılaştırmasını içermektedir.