turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Behçet Necatigil'in şiirlerini alımlama estetiğine göre inceleme denemesi

Behçet Necatigil Doğu ve Batı kültürünü birleştirerek, şiirlerini geniş bir yelpazeyle okura sunmuştur. Necatigil'in dizelerinin bir kültür şiiri haline gelmesi, okurda zengin çağrışımlar yaratmaktadır. Bu noktada okurun rolünün değiştiği gözlenir. Okurun aktif, araştırmaya açık ve kültür birikimi geniş olan kişilerden oluşması beklenir. İdeal okur ortaya çıkar. Alımlama estetiği, okurun rolünü ön plana çıkaran bir kuram olduğundan yapılan çalışmaya uygun görülmüştür. Türk edebiyatında İkinci Yeni şairleri gibi Behçet Necatigil de ideal okuru benimseyen şairlerden olmuş; alımlama estetiğine uygun görüşler sergilemiştir. Tezde, Behçet Necatigil'in şiir anlayışına farklı bir açıdan yaklaşılmış; şiirleri alımlama estetiği ışığında incelenmiştir. İlk olarak alımlama estetiğiyle ilgili bilgi verilmiş; ardından Türk edebiyatında alımlamaya uygun düşen görüşler ile Behçet Necatigil'in şiir görüşlerindeki değişimler ortaya konmuştur. Bulgular ve Yorum bölümünde ise farklı yorumlara açık şiirler seçilerek; şiirlerin derin yapısına inilmeye çalışılmıştır. Şiirler izleklere ayrılmış; imge, motif, simge ve metin dışı bağlantılardan yararlanılmıştır. Bu bilgilerden yararlanılarak Behçet Necatigil'in hayat-ölüm algısının şiirlerinde nasıl alımlandığı ortaya konmak istenmiştir. Çalışma, Sonuç bölümüyle bitirilmiştir. Sonuç bölümünde Necatigil'in 1956 sonrası şiirlerinin alımlama estetiğine uygun olduğu; fakat Eski Toprak kitabıyla başlayan bu değişimin Kareler Aklar kitabının Aklar bölümüyle bittiği fark edilmiştir. Necatigil'in, Aklar bölümünden ölümüne kadar olan süreçte ise 1955 öncesi gibi farklı yorumlara açık olmayan şiirlere döndüğü gözlenmiştir.
Mudurnu ağzı

çalışmada Mudurnu ilçesinin on altı köyünden derlemeler yapılmış ve Mudurnu ağzının ses bilgisi özellikleri incelenmiştir. Çalışmanın Giriş bölümünde, Mudurnu ilçesinin tarihi, sosyo-ekonomik durumu ve ağız özellikleri hakkında bilgiler verilmiş, ağız çalışmalarının önemine değinilmiştir. İnceleme bölümünde, Mudurnu ağzında kullanılan ünlüler ve ünsüzler tanıtılmıştır. Ünlüler ve ünsüzlerle ilgili olarak ayrı ayrı olmak üzere benzeşmeler ve benzeşmezlikler, uyum ve uyumsuzluklar, ses değişmeleri, ses düşmeleri ve ses türemeleri derlenen metinlerden alınan örneklerle açıklanmıştır. Metin bölümünde on altı köyden derlenen toplam otuz metin, transkribe edilmiştir. Sonuç bölümünde Mudurnu ağzında ses bilgisiyle ilgili ayırt edici özellikler maddeler halinde sıralanmıştır. Kaynaklar bölümünde çalışma sırasında faydalanılan kaynaklara yer verilmiştir. Ekler bölümünde ise derleme yapılan köylerin ve kaynak kişilerin fotoğraflarına, Mudurnu haritasına yer verilmiştir.
İlköğretim sekizinci sınıf Türkçe ders kitaplarının söz varlığı bakımından incelenmesi

Türkçe ders kitaplarının öğrencilerin kelime hazinelerinin gelişiminde ve sözcük ediniminde önemli bir rolü vardır. Bu nedenle Türkçe ders kitaplarının Türkçenin söz varlığını ne oranda yansıtabildiğinin saptanması önem taşımaktadır. Bu araştırmada 2011- 2012 eğitim öğretim yılında Türkçe derslerinde 8. sınıflarda okutulmasına karar verilen dört adet Türkçe ders kitabı incelenmiş, bu dört kitapta yer alan toplam 121 metnin sıklık dizinleri oluşturulmuş ve bu metinler söz varlığı açısından incelenmiştir.
Bazı edebi sanatların balagat kitaplarına göre tanım ve tasnifi

Çalışmamız, özellikle 19. y. y.'den itibaren artan bir hararetle tartışılmaya başlayan 'Milli Retorugue' meselesini, 'Edebi Sanatları' bakımından ele almıştır. a-Mecazlar b-Sözle ilgili sanatlar c- Anlamla ilgili sanatlar başlıklarının oluşturduğu 3 bölümden oluşmuştur. Bu bölümlerde; seçilen beş ayrı sanat, on ayrı kitaptaki tanımlan, açıklamaları ve örneklendirmeleri ile verilmiştir. Bu kitaplar: 1. Süleyman Paşa'nın, Mebani'l-İnşa 2. Ahmet Cevdet'in, Belagat-ı Osmaniyye 3. Recaizade Mahmut Ekrem'in, T'alim-i Edebiyat 4. D. Sait Paşa'nın, Mizanü- 1 Edeb 5. Ş. Süleyman, F. Köprülü' nün, Malumat-ı Edebiye 6. Menemenlizade Tahir'in, Osmanlı Edebiyatı 7. Tahirü- 1 Mevlevi'nin, Edebiyat Lügati 8. Kaya Bilgegil'in, Edebiyat Bilgi ve Teorileri 9. Cem Dilçin'in, Türk Şiir Bilgisi 1O. M. Orhan Soysal'ın, Edebi Sanatlar ve Tanınması adlı eserlerdir. Seçilen sanatlarla ilgili bu kitapların verdiği tüm bilgi ve örnekler çalışmamıza alınmış, basım tarihleri dikkate alınarak kimin kimden etkilendiği; örneklerin, tanım ve açıklama benzerlikleri tek tek dipnotlarda işaretlenmiştir.
Çuvaş mitleri ve efsaneleri üzerinde bir inceleme

Bu tez çalışmasında, İdil-Ural bölgesinde yaşamakta olan Çuvaşların mit ve efsaneleri konu edilmiştir. Söz konusu folklor türleri temelinde, Çuvaşların geleneksel dünya algılarının ortaya konması amaçlanmıştır. Giriş bölümünde çalışmanın amaç, yöntem ve sınırları belirlenmiş; konuyla ilgili literatür ortaya konularak kuramsal bir çerçeve oluşturulmuştur. Birinci bölümde, Çuvaşların mit ve efsaneye karşılık gelen türleri, dünyadaki ve Türkiye'deki folklor araştırmaları ve tür tartışmaları bağlamında değerlendirilmiştir. Çuvaşların gerçeklik ve inanışla ilgili anlatılarının bütün olarak incelenmesi ve gerekli durumlarda farklı türlerden yararlanılmasının önemine vurgu yapılmıştır. İkinci bölümde mekanın, zamanın ve insanın yaratılışı ile kültürün icadı konuları incelenmiş; Çuvaşların geleneksel dünya algısı çerçevesinde, dünyanın orta, yukarı ve alt kısımları hakkındaki düşünceler ele alınmıştır. Sonuç bölümünde, yapılan incelemelere dayalı olarak ulaşılan yargılara yer verilmiştir. Bu bağlamda, Çuvaşların gerçeklik ve inanış temelli anlatılarının farklı türlerdeki folklor verimleriyle birlikte incelendiğinde insan yaşamı, doğa ve toplum yapısı özdeşliğini yansıtan bütünlüklü bir hikaye meydana getirdiği ortaya konmuştur. Son olarak çalışma hazırlanırken yararlanılan kaynakların bulunduğu Kaynakça bölümünde sıralanmıştır.
Bayburt ili ağzı söz varlığı

Yapılan bu çalışma, Bayburt ili ağzı söz varlığını temel almaktadır. Tez 'Giriş' , 'Sözlük' , 'Sonuç' ve 'Kaynakça' kısımlarından oluşmaktadır. 'Giriş' bölümünde Bayburt'un tarihi hakkında bilgi verilmiştir. Bölgenin coğrafyası, etnik yapısı ve ilçeleri hakkında bilgi verilmiştir. 'Sözlük' kısmında Derleme Sözlüğü'ndeki Bayburt ağzına ait kelimelere, Bayburt' la ilgili bazı kaynaklardaki kelimelere ve yöre halkından derlediğimiz kelimelere yer verilmiştir. 'Sonuç' kısmında tespit edilen kelime sayısına, etimolojisi yapılmış kelimelere ve arkaik, Arapça, Farsça, Ermenice, Moğolca, Rumca kökenli kelimelere değinilmiştir. 'Kaynakça' kısmında ise tez için yararlanılan eserlerin künyeleri verilmiştir.
Nezihe Meriç'in çocuk kitaplarının çocuk edebiyatının temel ilkeleri açısından incelenmesi

Günümüzde çocuk edebiyatı alanına yönelik yayınlarda gözle görülür bir artış söz konusudur. Bu ürünlerin nitelik bakımından çocuk okura uygunluğu dikkat edilmesi gereken en önemli unsurdur. Bu da beraberinde bu ürünlerin çocuk edebiyatının temel ilkelerine uygun olup olmadığı sorusunu ortaya çıkarmıştır. Temel anlamda çocuğa okuma alışkanlığını kazandırmayı hedefleyen çocuk edebiyatı ürünlerinin bu bağlamda nitelikli örnekler sunması oldukça önemlidir. Bu çalışmada da öykücülüğü ve kadın sorunlarına eğilimi ile tanınan Nezihe Meriç'in, çocuk edebiyatı alanına yönelik kaleme aldığı eserlerinin tümünü oluşturan 10 çocuk edebiyatı ürününün, çocuk edebiyatı ilkelerine uygunluğu araştırılmıştır. Araştırmanın ilk bölümü temel nitel desen metodu ile incelenmiştir. Veriler doküman analiziyle çözümlenmiştir. Bu aşamada eserlerin hem içsel yapısı hem dışsal yapısı sekiz başlık altında incelenmiştir. İkinci aşamada yine sekiz başlık ve toplamda doksan üç maddeden oluşan ''Çocuk ve Gençlik Edebiyatı Yapıtlarını Değerlendirme Ölçeği' kullanılarak bu eserlerin nitelikleri puanlandırılmıştır. Elde edilen veriler sonucunda Meriç'in eserlerinin tasarım ve resim özellikleri açısından özellikle resimleme bağlamında yetersiz olduğu, içerik özellikleri açısından çocuk okura yönelik olduğu, dil ve anlatım yönünden eserlerin yalın ve anlaşılır bir dille kaleme alındığı ve yazarın anlatım gücünün yeterli olduğu ve aynı zamanda hem ulusal hem de evrensel değerleri önemsediği belirlenmiştir. Bu doğrultuda elde edilen veriler doğrultusunda Nezihe Meriç'in çocuk edebiyatı ürünlerinin genel anlamda çocuk edebiyatın temel ilkelerine uygun olduğu saptanmıştır.
Kıyafet-name (Millİ Kütüphane, 06 mil Yz A 2553)

Kültür ve edebiyat tarihimizin en kıymetli kaynaklarından olan eski harfli metinlerimizin bilim dünyasına kazandırılması önem arz etmektedir. Bu bağlamda Eski Türk edebiyatı sahasında yapılan çalışmalar içerisinde önemli bir yer tutan Kıyafet-nameler, yalnızca kişinin dış görünüşünden hareketle karakter analizinin yapılmaya çalışılmasından değil; yazıldığı dönemde insana bakış açısının öğrenilmesi bakımından da önemlidir. Bütün bunlardan hareketle yüksek lisans tez çalışmamız kapsamında Ankara, Milli Kütüphane'de 06 Mil Yz A 2553 kayıt numarası ile arşivlenen Kıyafet-name türündeki yazma eser, transkripsiyonlu metni ve sadeleştirilmiş metni çıkarılarak ele alınmıştır. Akabinde muhteva, dil ve üslubu ve imla hususiyetleri göz önünde bulundurularak incelenmiş ve sözlük çalışması ile tıpkıbasımı verilerek tamamlanmıştır.
Ömer Seyfettin'in eserlerinde kimlik ve aidiyet duygusu

Kimlik, resmi belgelerde görünenlerle kesinlikle sınırlı değildir. Kimlik, birçok unsuru içinde barındıran bir kavramdır. Kimliği belirleyen din, milliyet, meslek, cinsiyet, sınıf gibi pek çok bireysel özellik vardır. Bu öğeler çoğaltılabilir ve sonucunda bir kimlik inşa edilebilir. Aidiyet, her insanın ihtiyaç duyduğu önemli bir değerler bütünüdür. Aidiyet, insanın kendini güvende hissettiği bir toplulukla kurduğu bağları içerir. Aidiyet, insana anne karnında verilmiş bir duygudur. İnsan bu duygusal ihtiyacını karşılayabildiği ölçüde kendini huzurlu hisseder. Aidiyet anlık bir durumdan ibaret değildir; ömür boyu, ihtiyacını hissedilen bir duygudur. Aidiyetin kimlik oluşumunda önemli bir yeri vardır. Kimlik gibi aidiyetin de din, milliyet, aile, soy, coğrafya, meslek gibi belirleyici birçok unsuru vardır. Bu öğeler çoğaltılabilir ve aidiyet mekanizması içinde nelerin olduğunu görülebilir. Bu çalışmada 'Türk milliyetçisi' kimliği ile tanınan Ömer Seyfettin'in hikayelerindeki 'kimlik ve aidiyet duygusu' incelenecek ve hikayelerinde bu bağlamda okuyuculara verdiği mesajları tespit edilecektir.
Kayseri yöresi efsaneleri: İnceleme - metinler

Sözlü geleneğin bir ürünü olan efsaneler, Türk milletinin anlatı geleneği içerisinde önemli bir yere sahiptir. Efsaneler, milletin kültürel, sosyal, tarihi ve dini yapısını yansıtan anlatılardır. Kayseri, sözlü gelenek ürünleri bakımından zengin bir şehirdir. Kayseri'de birçok sözlü gelenek türü için derleme çalışmaları yapılmıştır. Bu çalışmada Kayseri'de, sözlü geleneğin önemli bir türü olan efsane türünü derlenmiş ve akademik olarak çalışılmıştır. Kayseri ve ilçelerinden derleme yöntemiyle elde edilen efsaneler motif ve bağlam açısından incelenerek bu çalışmanın milli ve evrensel kültüre katkı sağlaması amaçlanmıştır. Türk kültüründe var olan mitolojik unsurlar, anlatılarda motif ve inanç şeklinde kendini hissettirmektedir. Bu çalışmamız Türk milletinin eski tarihlerinden itibaren edebiyat, kültür ve anlatı ürünlerini şekillendiren mitolojik unsurların Kayseri efsanelerindeki şekillerini ortaya çıkarmak ve tarihten itibaren gelen bu izlerin Türk folklor ve edebiyatında devam ettiğini, diğer sözlü kültür ürünlerinde olduğu gibi değişerek gelişeceğini göstermektir. Kayseri Yöresi Efsaneleri adlı çalışmada efsane türüne ait bilgiler verilmiş, daha sonra efsane metinleri hem motifleri bakımından hem de bağlam merkezli olarak incelenmiştir. Bu çalışmada efsaneler 'görüşme tekniği' ile elde edilmiştir. Derlenen efsaneler dışında yazılı kaynaklardan alınan efsanelere de çalışmada yer verilmiştir. Çalışmanın son kısmında derleme alanı ve kaynak kişilere ait fotoğraflar ve çalışma alanına ait bir haritaya yer verilmiştir.
Divan u Lugati't-Türk ile Tatar Türkçesinin söz varlığı üzerine bir araştırma

U LUGATİ'T-TÜRK İLE TATAR TÜRKÇESİNİN SÖZ VARLIĞI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMABetül GÖKTAŞTürk Dili ve Edebiyatı Anabilim DalıUşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2018 Danışman: Doç. Dr. Özgür AYBu tezde 11. ve 13. yüzyıllar arasında gelişen Karahanlı Türkçesinin önemli eserlerinden Divan u Lugati't-Türk'te geçen kelimeler incelenmiş ve bunlardan günümüz Tatar Türkçesinde kullanılmaya devam eden kelimelerin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Tatar Türkçesinde yaşayan kelimelerin tespiti için Besim Atalay'ın Divan u Lugati't-Türk Dizini'nden ve Tatarca Sözlüklerden yararlanılmıştır. Tez iki ana başlıktan oluşmaktadır. Tezin 'Giriş' bölümünde Karahanlı Türkçesi, Divan u Lugati't-Türk, Tatar adı ve Tatar Türkleri, Tatar Türkçesi, Divan u Lugati't-Türk'te Kıpçakça ve Tatarca üzerine verilen bilgiler incelenmiştir. Tezin ilk bölümünde ses, ses değişmesi, ses değişmesinin nedenleri, Tatar Türkçesinin ses bilgisi hakkında kısa bilgiler verilmiş, ardından Divan u Lugati't-Türk'ten Tatar Türkçesine ünlüler ve ünsüzlerdeki düzenli ses değişmeleri ile düzensiz ses değişmeleri sunulmuştur. Tezin ikinci bölümünde dil, dilbilimin bir dalı olarak anlambilim, anlam ve anlam alanı, kavram ve kavram alanı, temel anlam, yan anlam ve anlam değişmesi hakkında kısa bilgiler verilmiş, akabinde Divan u Lugati't-Türk'ten Tatar Türkçesine anlam değişmeleri sunulmuştur.
Aşık Garib hikayesi

Türk halk hikayeleri, 15. yüzyıldan itibaren eski destanların yerini almış, aşıklar tarafından söylenmiş ve yayılmıştır. Halk hikayeleri, destan döneminden itibaren mitolojik özellikleri, tarihi değerleri, kültür unsurlarını içinde barındıran ve aktaran bir özelliğe sahiptir. Yüzyıllarca Türk milletinin estetik zevk ve eğitim ihtiyacını karşılayan halk hikayeleri, günümüzde de bu özellikler yönünden büyük değer taşımaktadır. Bütün Türk dünyası tarafından sevilen ve bilinen, aynı zamanda halk hikayeciliği geleneğinde önemli bir yere sahip olan Aşık Garib Hikayesi'nin Azerbaycan ve Türkistan'da doğduğu ve diğer uluslara yayıldığı görüşü yaygındır. Muhtelif zamanlarda ve muhtelif yörelerde birçok varyantı tespit edilmiştir. Çalışmamızda, Bilbiotheque Nationale'de kayıtlı bulunan ve H.1254 tarihinde yazıldığı tespit edilen Sadri isimli bir müellif tarafından yazıldığı kayıtlı olan 65 varaklık Aşık Garib yazması esas alınarak farklı yazma ve basma nüshaların katkısıyla metin kurulumu gerçekleştirilmiştir. Türk halk hikayeciliğinin genel özellikleri üzerinde durulduktan sonra Aşık Garib Hikayesi ile ilgili bilgilere yer verilmiştir. Daha sonra metnin transkripsiyonu yapılmıştır.
Orta öğretim dokuzuncu sınıf Türk edebiyatı ders kitaplarındaki temel değerlerin incelenmesi

Bu çalışmada; Milli Eğitim Bakanlığı Talim Terbiye Kurulu Başkanlığının kararıyla, 2005 yılında kabul edilen Türk Edebiyatı Öğretim Programına göre hazırlanmış olan, 9. Sınıf Türk Edebiyatı ders kitaplarındaki temel değerler tespit edilmiştir. Araştırmanın ilk bölümünde; problem durumuna bağlı olarak araştırmanın amacı, önemi, sınırlılıkları, varsayımlar, tanımlar belirlenmiş ve ilgili araştırmalara yer verilmiştir. Kuramsal temelde, değer kavramı, tanımı, özellikleri, sınıflandırılması, işlevleri ve öğretimi; edebiyat eğitiminde metinlerle değer aktarımı; Milli eğitimin, öğretim programlarının ve ortaöğretimin genel amaçlarında değerlerin yeri belirtilmiştir. Araştırmada, betimsel araştırma yöntemlerinden genel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, Türk Edebiyatı Öğretim Programına göre hazırlanmış olan 9. Sınıf Türk Edebiyatı ders kitapları; örneklemini ise bu kitaplar içerisinden Türk edebiyatının genel amaçlarına ve metin seçimindeki hususlara uygunluğu sebebiyle tercih edilen üç kitap oluşturmaktadır. Kitaplarda işlenen temel değerler, ? Değerler İnceleme Formu? doğrultusunda belirlendikten sonra, üç kitaptan da ayrı ayrı tespit edilerek, her bir değer için ortak yorum getirilmiştir. Değer tespitinde; belirtilen kitaplardaki, tamamı verilen metinlerin yanı sıra metin parçaları da esas alınmıştır. Elde edilen veriler nitel açıdan sınıflandırıldıktan sonra SPSS 18.0 programı kullanılarak nicelik analizi yapılmıştır. Sonuçta; 9. Sınıf Türk Edebiyatı ders kitaplarında sevgi değerinin ilk sırada yer aldığı görülmüştür. Sevgi değerini sırasıyla estetik, duyarlılık, vatanseverlik, çalışkanlık ve özveri değerleri takip etmiştir. Misafirperverlik, sağlıklı olmaya önem verme ve adil olma değerleri ise en az yer verilen değerlerdir.
Kocoçaş Destanı'nda şamanistik unsurlar

TÜRKÇE ABSTRAKT fen fazla 250 sözcük) Kırgız epik geleneğine ait olan Kococaş destanı Kırgızistan'da yeteri kadar araştırılmamıştır. Bildiğimiz kadarıyla Kococaş destanının üç varyantı vardır. Bu üç varyant içinde hacim ve epizot bakımından en büyük ve kapsamlı olanı A. Üsönbayev'in anlatmasından yazılan varyanttır. Bu destan tabiat ve insanoğlu arasındaki uyumu ve ilişkiyi yansıtan bir eserdir. Bu yüzden biz bu destanın şamanistik unsurlarını aydınlatmayı planlamıştık. Çünkü Şamanizm diğer dinler gibi yazılı teolojik temele, kanun ve kurallara sahip olmayıp, onun temelini tabiat ve tabiata tapma oluşturmaktadır. Bizim görüşümüze göre bu konuda Şamanizm ile Kococaş destanı sıkı bir ilişki içerisindedir. Biz Birinci Bölümde Şamanizm'in din veya inanç sistemi olduğu konusunda bilim adamlarının düşüncelerini ve tartışmalarını ortaya koyduk. Aynı bölümde 'şaman'' terimi üzerinde durduk ve onun eski yazılı kaynaklarda aldığı yeri ve ritüel fonksiyonu açıklamaya çalıştık. ikinci Bölümde ise, Şamanizm'in kalıntılarının bu asrın başında, Kırgızlar arasında yaygın olduğunu ve halen de devam ettiğini göstermeye çalıştık. Bu arada 'kalıntı' sözcüğünü özellikle kullandık. Çünkü Kırgızlarda İslamiyet resmi din olarak kabul edilmiştir. Fakat Şamanizm de bu arada tamamıyla kaybolmamıştır. Sonuç olarak Şamanizm ve İslamiyet birbirine karışmış ve bu şekliyle Kırgız hayatında devam etmektedir. Ayrıca biz aynı bölümde Kırgızlarda yaygın olan kültleri de vermeye çalıştık. Bunu yapmaktaki amacımız, bu konuda yapılmış Rusça çalışmaların tarafımızdan açıklanması ve bilgi olarak aktarılmasıdır. Üçüncü Bölümde Kococaş destanında tespit edilen sekiz şamanistik unsur izah edilmiştir. Biz bu bölümde kendimizi Kococaş destanıyla sınırlandırmadan, bu unsurların eski Türklerde ve şaman hayatında taşıdığı önemi ortaya koymaya çalıştık.
Azerbaycan Türk Kültür Dergisi üzerine bir inceleme yıl:1982- 1986, 239- 258. sayılar

Hayatlarını Mili Azerbaycan Cumhuriyeti'nin bağımsızlığına ve bu uğurda mücadeleye adamış, yurtsever Azeri aydınların çabaları ile 2 Şubat 1949 tarihinde Ankara'da 'Azerbaycan Kültür Derneği' kurulmuştur. Dernek faaliyetini 1 Nisan 1952'ye kadar konferanslarla sürdürmüş; bu tarihten sonra Azerbaycan Türk Kültür Dergisi yayınlanmaya başlamıştır. Azerbaycan Türk Kültür Dergisi ulvi gayelerin bir sonucu olarak, bu gayelere hizmet etmek için var olmuş bir dergidir. Azerbaycan'ın bağımsızlık uğrunda verdiği mücadele ve diğer Türk halklarının Rusya'ya karşı yürüttüğü milli mücadele derginin başlıca konusu olmuştur. Yüksek Lisans tezi olarak yapılan bu çalışmanın amacı Azerbaycan Türk Kültür dergisinin 1982- 1986 yılları arasında yayınlanan 239- 258. sayılı dergilerin sistematik olarak incelenmesidir. Dergi dört bölüm altında incelenmiştir. İlk bölümde Azerbaycan Türk Kültür Dergisinin Azerbaycan- Türk kültür ve fikir hayatındaki yeri, künyesi, şekil ve içerik özellikleri ile yazar kadrosu hakkında bilgi verilmiştir. Bunun dışında dergide bulunan bütün malzemenin sistematik dökümünü içeren 'İçindekiler Tablosu' yer almıştır. İkinci bölümde dergideki bilgiler tasnif edilerek 'Tahlili Fihrist' oluşturulmuştur. Dergide yer alan malzemeler yazılar, şiirler, duyurular, düzeltmeler, fotoğraflar, reklamlar, taziyeler, tebrikler, tekzipler, telgraflar, teşekkürler olarak on bir başlık altında toplanmıştır. Malzemeler sırası ile sayı, tarih, yazar adı, başlık, sayfa, tür ve muhtevası açısından ele alınmıştır. Yazılar ve şiirler alfabetik sırayla 'Yazar Adlarına Göre', 'Konularına Göre' ve 'Türlerine Göre' olmak üzere üç başlık altında incelenmiştir. Üçüncü bölümde okuyanın dergiyi tanımasına yardımcı olacak ve okuyanın fikir sahibi olmasını sağlayabilecek yazılardan seçilmiş örneklere yer verildi. Dördüncü bölümde ise dergide yazısı yer alan yazarların ve şairlerin hayatları ve eserleri hakkında bilgi verilmeye çalışıldı.
Aşk-ı Memnu, Dudaktan Kalbe, Ağrı Dağı Efsanesi, Şu Çılgın Türkler, Midas'ın Kulakları, IV. Murat eserleri örneğinde edebiyat ve opera ilişkisi

Metin kavramında meydana gelen değişimle birlikte sadece yazılı bir eser metin olarak değerlendirilmemiş; müzik, resim, dans, heykel gibi sanatlara ait göstergeler, malzemeler de birer metin olarak okunmaya başlanmıştır. Farklı sanat biçimlerine ait göstergelerin birbirleriyle olan ilişkileri de böylece daha açık bir şekilde okunur hale gelmiştir. Metinlerarasılık kavramının yıllar içinde gelişmesi ve buna paralel olarak göstergelerarasılık kavramının da ortaya çıkmasıyla beraber sanat dalları arasındaki alışveriş işleminin açıklanması kolaylaşmıştır. Böyle bir ilişkinin örneği olarak edebiyat ve müzik yüzyıllar boyu çeşitli açılardan birbirini etkilemiş, birbirlerinin yaratım gücüne, anlatım biçimlerine, malzemelerine, göstergelerine ihtiyaç duymuştur. Özellikle şiir sanatıyla birlikte başlayan bu yolculuk, roman ve tiyatro gibi metinlerle de gelişim göstermiştir. Edebiyat ve müzik arasındaki geniş ilişki roman ve tiyatro gibi edebi metinlerle opera gibi göstermeye dayalı metinler arasındaki sınırlı ilişkiyi de beslemiştir. Böylece hem metinlerarası hem de göstergelerarası bir ilişki boyutuyla bir romandan, bir tiyatro eserinden etkilenerek oluşturulmuş çeşitli opera metinleri ortaya çıkmıştır. Böyle bir ilişkinin örneği Türk edebiyatında da görülmüştür. Türk bestecileri, Türk edebiyatının çeşitli eserlerinden etkilenerek opera metinleri oluşturmuşlardır. Böyle bir işlem yapılırken de edebi metin yenidenyorumlanmış, yeni bir biçimde işlenmiş, böylece güncellenmiştir. Bir edebi metin operaya aktarılırken besteci ve libretto yazarı kimi zaman ana metne sadık kalırken, kimi zamanda yorumsal bir üst metin ortaya çıkarmışlardır. Görülmektedir ki Türk edebiyatının roman, tiyatro gibi eserleri, bestecilerin dikkatini çekmektedir.