turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Türk halk inançlarından dilimize geçen deyimler

Bu çalışma, Türk halk inançları ve bu inançlar etkisinde oluşan deyimler ile ilgilidir. Deyimler sözlükleri ve deyimler ile ilgili kitaplar taranarak, bu deyimlerden halk inançları ile ilgili olduğu düşünülenler seçilmiştir. Bu seçilen deyimler, Türk dünyasında yaşayan halk inançları ile birleştirilerek yorumlanmıştır. Bu çalışmada, deyim ve halk inancı tanımı üzerinde durulmuştur. Bu konuda otorite sayılabilecek kişilerin, halk inancı ve deyim ile ilgili görüşlerine de yer verilmiştir. Deyimlerin açıklaması yapılırken, bu deyimler ile ilgili olan ve kaynak kitaplarda yer alan inanç içerikli fıkra ve hikayelere de yer verilmiştir. Bu hikayeler zaman zaman Türk dünyasında yaşayan inançlar ile desteklenerek açıklanmıştır. Deyimlerin oluşumunda İslam dininin ve tasavvuf kültürünün önemli bir yeri olduğu görülmüştür. Bilhassa; Kuran'daki ayetlerin, kıssaların önemli bir yeri olduğu görülmektedir. Tasavvuf ekollerinden Bektaşilik, Mevlevilik ve Rufailik gibi tarikatların deyimlerin oluşmasında önemli bir yeri bulunmaktadır. Bu çalışma genel olarak halk inançları etkisinde oluşan deyimler üzerinde dururken, bunun yanında dolaylı olarak Türk dünyasında inançların da mukayesesini yapmaya çalışmıştır. Deyimlerin hangilerinin hangi Türk boyunda nasıl yaşadığı da ulaşılmak istenen bir amaç olmuştur. Bu saydığımız amaçlara da kaynaklar ölçüsünde ulaşılabilen bilgiler ile varılmaya çalışılmıştır. Genel olarak bu çalışma Türk halk inançları etkisinde oluşan deyimleri ve bunların hikayelerini içermektedir.
Hideci-yi Zencani'nin divanı

Bu tezin kapsamı, 19. yüzyılda İran'da yaşayan, Türk dilinin önemli ve meşhur şairlerinden olan Muhammed Hekim Hideci'nin Türkçe Divanı'dır. Bu çalışmada, Divan'ın farklı beş nüshası ele alınıp nüsha farkları da dipnotta gösterilerek eleştirel metni ortaya konulmaya çalışılmıştır. Eleştirel metin kurulurken en eski nüsha olan Meşhed Nüshası temel alınmıştır. Nüsha farklarından, Azerbaycan Türkçesinin genel özelliklerine uygun varyantlar seçilmiştir. Bu tez çalışması Giriş, Eleştirel Metin ve Sonuç olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde Hideci'nin hayatı ve eserleri hakkında bilgi verilmiştir. Metin bölümünde Hideci'nin şiirlerinin transkripsiyonlu metni, farklı beş nüsha karşılaştırılarak incelenmiştir. Sonuç bölümünde Hideci'nin Türkçe Divanı'nın dil özellikleri ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Ali Nihanİ Yozgadİ - Menakıb - ı Murtazaviyye: İnceleme - tenkitli Metin

Bu çalışmada Bektaşi tarikatına mensup Ali Nihani Yozgadi'nin (ö. 1906), Ankara Milli Kütüphane'de A 5294 ve B 349'da kayıtlı olan Menakıb-ı Murtazaviyye adlı eseri transkribe edilmiş ve incelenmiştir. Ali Nihani, Keşfi mahlaslı Fars müellif, Muhammed Salih el-Hüseyni et-Tirmidi'nin aynı adlı eserini serbest bir şekilde tercüme ederek, esere telif özelliği kazandırmıştır. Eser, on iki bab şeklinde tertip edilmiş olup, her bir bab kendi içinde muhtelif konuları işlemiştir. Hz. Ali'nin doğumundan başlayarak; çocukluk yılları, şanında inmiş olan ayetler, Hz. Peygamber'in Hz. Ali hakkında dile getirdiği hadisler, evliliği, halifelik makamına oturması, katıldığı savaşlar, şecaati, ilmi, fazileti, ve şehadetine kadar hayatında geçirmiş olduğu merhaleler, eserde her bir bab altında müstakil olarak kaleme alınmıştır. Giriş bölümünde; menkabe türü hakkında bilgi verilmiş, Türk kültür ve tarihinde menkabelerin yerinden ve öneminden bahsedilmiştir. Ayrıca, yüzyıllara göre yazılmış evliya menkabeleri de bu bölüm altında ifade edilmiştir. Çalışmanın birinci bölümü, Ali Nihani Yozgadi'nin hayatı, edebi şahsiyeti ve eserlerine ayrılmıştır. İkinci bölümde ise, Menakıb-ı Murtazaviyye üzerinde durulduktan sonra, eserin sebeb-i telifi, nüsha tavsifleri ve değerlendirilmesine yer verilmiştir. Menakıb-ı Murtazaviyye'nin kaynakları tespit edilmeye çalışılmış ve tenkitli metin hazırlanırken gözetilen hususlar bildirilmiştir. Sonuç bölümünün ardından Menakıb-ı Murtazaviyye'nin transkripsiyonlu ve tenkitli metni verilmiştir.
Giresun efsaneleri

Bu çalışmanın konusu Giresun'da anlatılan efsanelerdir. Buna göre çalışmamız iki ana bölümden oluşur: 1. Efsaneler hakkında teorik bilgilerin, 2. Efsane metinleri, Şu ana kadar birçok ilimizde anlatılan efsaneler derlenerek yazıya geçirilmiş ve üzerinde çeşitli çalışmalar yapılmıştır. Giresun ve çevresinde oldukça fazla efsane anlatılmasına rağmen bugüne kadar, bitirme tezlerindekiler hariç, herhangi bir çalışma yapılmamıştır. Bitirme tezlerindeki efsanelerin çoğu da yazılı kaynaklardan alınmışlardır. Giresun da anlatılan efsaneleri çalışarak, bunları yazıya geçirmeyi ve ilim aleminin hizmetine sunmayı amaç edindik. Zira gelişen teknoloji karşısında bu ürünler her gün biraz daha yok olmaktadır. Tezimiz genel olarak efsane metinlerinden oluştuğu için çalışmamızın çoğunu sahada yaptık. Çalışmamızda yer alan ve sözlü kaynaklardan alınmış efsanelerin genelini kaynak kişilerle sohbet havası içerisinde not alarak yaptık. Bu çalışma yapılırken memleketimizde daha önce yapılmış efsanelerle ilgili birçok çalışma gözden geçirilmiştir. Bu çalışma, iki ana bölüm, sonuç ve bibliyografyadan oluşmaktadır. Giriş kısmında efsanelerin derlenmesiyle ilgili bilgiler, birinci bölümde efsanenin tanımı, özellikleri, diğer türlerle ilişkisi, efsane üzerine yapılan çalışmalar ve efsanenin toplumdaki yeri vs. konularda bilgi verilmektedir. ikinci bölümde Giresun ve çevresinden derlediğimiz 170 efsane metni ve bunların epizotları bulunmaktadır. Efsanelerin 51'i yazılı kaynaklardan alınırken diğerlerinin hepsi sözlü kaynaklardan derlenmiştir. Efsane metinlerinden sonra 'Sonuç ve Öneriler', 'Kaynak Kişiler. Listesi' ve 'Bibliyografya' bulunmaktadır. XIII
Ahmet Hamdi Tanpınar'ın eserlerinde mitoloji

'Ahmet Hamdi Tanpmar'in Eserlerinde Mitoloji' konulu tezimizde, Tanpmar'in şiir, hikaye ve romanlarında geçen mitolojik unsurları tespit etmeye çalıştık. Çok yönlü bir sanatkar olan Tanpmar, şiir, hikaye, roman, deneme, makale, edebiyat tarihi ve mektup türünde eserler vermiştir. Bu özelliğiyle o; şair, yazar, fikir adamı, edebiyat tarihçisi, tenkitçi, estet,... gibi kimlikler kazanır. Güzel Sanatlar Akademisinde verdiği estetik ve mitoloji dersleri, Euripides'ten yaptığı tercümeler ve eserlerini farklı disiplinlerle zenginleştirme eğilimi Tanpmar'in, eserlerinde mitolojiye / mitik öğelere yer vermesinin başlıca sebepleridir. Tanpınar, şiirlerinde aradığı hayali/masal kadın imajının temeline Orpheus mitini yerleştirir. Hayali/masal kadın imaj ma rastladığımız şiirlerinde aynı zamanda, kaynağını mitoslardan, ilkellerin ayinlerinden alan arketiplerden 'anima arketipi'nin izleri görülür. Zeus'un bütün acı tatlı yönleriyle insan hayatına ait duygulan yaşamak isteyişini konu alan 'İnsanlar Arasında' şiiri ise kaynağım Yunan mitolojisinden alır. Tanpmar hikaye ve romanlarında; medeniyet krizi içerisindeki Türk toplumunun ve aydınlarının hayat, kader, sanat gibi meseleler karşısındaki durumlarım gözler önüne sermek için Yunan mitolojisine ait karakterlerden -özellikle Orpheus ve Sisyphos'tan- faydalanır. Orpheus mitiyle, sanatın amacım ve insan-medeniyet üzerindeki etkisini, Sisyphos mitiyle kader ve kader karşısındaki insanın durumunu gözler önüne sermek ister. Tanpmar, kimi zaman hayat ve sanatla ilgili görüşlerini temellendirmek, kimi zaman da anlatımını güçlendirecek benzetmeler yapmak için kullandığı mitolojiyi kendi içinde içselleştirip yorumlar ve ele aldığı meselelerin zeminine sağlam bir biçimde oturtur. Bu yönü onu eserlerinde mitolojiden faydalanan diğer edebiyatçılarımızdan ayırır.
Bir edebi tür olarak eleştiri ve yeni Türk edebiyatındaki yeri

Eleştiri, bir sanat eserinin, çeşitli yönlerini inceleyerek bir yargı ile bildiren bir yazı türüdür. Eleştiriyi tarihsel süreç içinde yaratma ve yansıtma diye adlandırılan iki kurama dayandırmak mümkündür. Köken olarak Platon'un Devlet diyaloglarına dayandırılan yansıtma teorisi, sanatın doğayı, insanı ve yaşamı yansıttığım öne sürer. Bu yüzden bu görüşü savunanlar gerçek nesne ile onun yansıdığı ayna arasında bir ilişki kurmuşlardır. Yaratma teorisi ise Rönesansla başlayan bireycilik hareketinden doğmuştur. Bu teorinin günümüzde etkin olduğu söylenebilir. Yaratma teorisine göre, gerçekliğin yerini sanatçı almıştır. Dolayısıyla edebi eserde anlatılanlar, gerçekliğin yansıması değil, yeniden yaratılmış biçimidir. Günümüzde etkin olan tüm eleştiri okulları ve yöntemleri bu yansıtma ve yaratma kuramları çerçevesinde gelişmiştir. Tarihsel ve toplumsal koşulların da etkisiyle bu yana teoriye bağlı başka eleştiri okulları da ortaya çıkmıştır. Bunlardan biri de, edebi eseri dil sistemi olarak gören kuramdır. Bu kuram, metnin dil gibi gösteren gösterilen düzeylerinden oluştuğunu öne sürer. Metin çözümlemesinin de bu varsayımdan hareketle yapılması gerektiğini belirtir. Yapılan bu genel özetleme, Türkiye'deki edebiyat eleştirisinin tarihsel ve güncel durumuna uygun düşmektedir. Bir edebi tür olarak eleştiri yeni Türk edebiyatındaki yeri konulu tez çalışması, yukarıda belirtilen çerçeveye uygun bir şekilde yapılmıştır.
Türkiye Türkçesinde olumsuz cümle yapıları

'Türkiye Türkçesinde olumsuz cümle yapıları' adını taşıyan bu çalışma iki bölümden oluşur: 1- Cümlede olumsuzluk 2- Kelimede olumsuzluk Cümlede olumsuzluk bölümünde tamamen olumsuz anlama sahip cümlelerden; kelimede olumsuzluk bölümünde ise cümlenin tamamını etkilemeyen olumsuz anlama sahip kelimelerden bahsedildi. Her iki bölümde de olumsuz cümleler hem yapı hem de anlam bakımından ele alınarak ayrıntılı bir şekilde incelenmeye çalışıldı.
Nailİ'nin Kenz-i Nesayih adlı eseri ve nasihat geleneği

Bir devletin cemiyet hayatını, sosyal yapısını; bir milletin karakteristik özelliklerini, yaşayış biçimini, inanç sistemini daha iyi tanıyabilmek adına tarih ve edebiyat araştırmaları yapılmaktadır. Bu araştırmalar; bir devri, bir devleti yahut bir milleti daha iyi tanıma adına önemlidir. Nasihatname türü eserler; sosyal ve siyasi olaylar, günlük hayat, kültür ve hatta medeniyet hakkında bize bilgi verir. Bu yönüyle edebiyat araştırmaları arasında önemli bir yere sahiptir. Bu eserler sadece edebi yönüyle değil aynı zamanda sosyolojik ve siyasi yönüyle de büyük bir değer taşımaktadır. Ünlü şair ve mutasavvıflardan Feridüddin-i Attar'ın, Pendname adlı eseri tüm İslam toplumları tarafından çok beğenilmiş pek çok tercüme ve şerhleri yapılmıştır. Tercüme ve şerhleri dışında yazılan telif nasihatnameler de Feridüddin Attar'ın Pendnamesi'ne benzetilmeye çalışılmıştır. Biz ise bu çalışmamızda yapılan şerhler arasından Salih Naili'nin Kenz-i Nesayih adlı eserini çalışmayı uygun bulduk. Çalışmamız dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde nasihatname geleneği hakkında bilgi verilip Türk, Arap ve İran edebiyatlarında nasihatname türünün gelişimi incelenmiştir. İkinci bölümde Feridüddin Attar'ın hayatı, sanatı ve eserleri üçüncü bölümde Salih Naili'nin hayatı, sanatı, eserleri incelenmiştir. Dördüncü bölümde ise eserin günümüz harflerine aktarımı verilmiştir.
İbreti Şeyh Mustafa Halveti Divanı

İBRETİ ŞEYH MUSTAFA HALVETİ DİVANI YÜKSEL, GÖNÜL Yüksek Lisans- 2003 Eski Türk Edebiyatı Danışman: Yard. Doç. Dr. M. Hanefi YONTAR Bu çalışmada, tahminen 17. yüzyılın son dönemi ile 18. yüzyılın ilk yarısında yaşamış olan divan şairi İbreti Şeyh Mustafa Halveti'ye ait divanın transkripsiyonu ve günümüz Türkçesiyle nesre çevrilmesi amaçlanmıştır. İbreti Şeyh Mustafa Halveti yakın dönem şairlerinden olmasına rağmen, tezkirelerde ansiklopedilerde, edebiyat tarihi kitaplarında ve diğer kaynak kitaplarda, hayatına dair bir bilgiye rastlanmamıştır. Elde bulunan tek nüsha divanı üzerinde yapılan çalışma neticesinde ve adından da yola çıkılarak İbreti'nin, bir Halveti Tarikatı ehli olduğu anlaşılmaktadır. İbreti Divanı, döneminin dil özelliklerini yansıtan, tasavvufi bir eserdir. Eserde, birçok ayet ve hadisten alıntılar yapılmış, dini hikayelere telmihte bulunulmuş, tarikat büyükleri övülmüş, İlahi aşk sırlan anlatılmış, Hak yoluna girmenin faziletleri işlenmiştir. Transkripsiyon yapılırken eserin imlasına bağlı kalınmıştır. Şairin eserde muhtevayı ön plana çıkarma gayreti, kimi şiirlerinde aruz ve kafiye hataları oluşturmuştur. Bu nedenle çalışma esnasında bazı şiirlerin vezni bulunamamıştır. Bu da, şairin sanatkarlık yönünün çok kuvvetli olmadığı düşüncesini uyandırmaktadır.
Ağlasun kültür turizmi

Büyük teknolojik atılımların yaşandığı modern dünya özellikle internet kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte her geçen gün küresel bir köy haline dönüşmektedir. Toplumların sahip olduğu somut ve somut olmayan özgünlükler küreselleşen dünyada farklılıkları korumak adına oldukça ayrıcalıklı bir konuma sahiptir. Toplumların somut ve somut olmayan kültürel değerleri son dönemlerde kültürün ekonomik yönünün belirginleşmesiyle özellikle küçük ölçekli yörelerin kalkınmasında da önemli bir araç olarak kullanılmaya başlanmıştır. Kitle turizminin sıradanlığına ve tüketim çılgınlığına karşı alternatif bir turizm çeşidi olarak ortaya çıkan kültür turizmi politikalarında somut ve somut olmayan değerlerini sürdürülebilirlik ve uygulanabilirlik temelinde değerlendiren ulusların çok yönlü kalkınma adına ciddi geri dönüşümler elde ettiklerini söylemek mümkündür. Bugün özellikle yaratıcılığın ön planda olduğu somut olmayan kültürel değerlerini başarılı politikalarla değerlendiren toplumlar küreselleşen dünyada hem somut olmayan kültürel değerlerini koruma ve aktarma adına hem de çok yönlü kalkınma adına önemli kazanımlar elde etmektedir. Yukarıdaki değerlendirmelerden hareketle bu çalışmada Burdur'un Ağlasun ilçesinin sahip olduğu somut ve somut olmayan kültürel değerler kültür turizmi ve yöresel kalkınma bütünlüğü içerisinde değerlendirilmeye çalışılmıştır. Bu bağlamda çalışma boyunca öncelikle ilçenin sahip olduğu somut ve somut olmayan kültürel değerlerin tespiti yapılmaya çalışılmış daha sonra söz konusu tespitlerin ilçenin kalkınmasındaki rolleri belirlenmeye çalışılmıştır.
Nuruosmaniye Kütüphanesi 4957 No'lu şiir mecmuası (Vr. 153b - 169b) metin inceleme-nesre çeviri

Bu çalışmada Nuruosmaniye Kütüphanesi 4957 numaralı şiir mecmuasının 153 b-169b varakları arasındaki 116 gazel incelenmiştir. Şiirlerin transkripsiyonlu metni sunulmuş ve nesre çevirisi yapılmıştır. Mecmuanın çalışılan kısmında yalnızca Bağdatlı Ruhi'nin gazelleri bulunmaktadır. Üç bölümden oluşan çalışmanın ilk bölümünde bir telif türü olarak mecmua hakkında genel bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde çalışılan kısımdaki şiirler şekil ve içerik yönünden incelenmiştir, divanla karşılaştırmalar yapılmıştır. Üçüncü bölümde ise mevzu bahis olan kısmın transkripsiyonlu metni ve nesre çevirisi ortaya konmuştur.
Ahmet Mithat Efendi'nin romanlarında yapı ve tema

Roman, hikaye, tiyatro, hatıra, gezi, mektup, monografi; tarih, felsefe, psikoloji, sosyoloji, ekonomi gibi pek çok tür ve disiplinde eser vermiş olan Ahmet Mithat Efendi, Tanzimat dönemi Türk edebiyatının tanınmış sanatçılarındandır. Bu çalışmada çok yönlü bir yazar olan Ahmet Mithat Efendi'nin romanlarını yapı ve tema bakımından çözümlemeye çalıştık. Böylece sanatçının Türk romanında oynadığı rolü belirlemeyi amaçladık. Çalışmamızı giriş ve sonuç bölümleri dışında iki ana bölüm halinde düzenledik. Birinci ana bölümde Ahmet Mithat Efendi'nin romanlarının yapı unsurlarını inceledik. Buradan hareketle yazarın romancılığı yanında Tanzimat dönemi başta olmak üzere sonraki dönem sanatçılarını ne yönde etkilediğini belirlemeye çalıştık. İkinci bölümü sanatçının romanlarında işlediği temalara ayırdık. Gerek bireysel gerekse sosyal yönü ağır basan bu temaların bir dönemin gerçekliğini sunmada büyük katkı sağlayacağı kanaatindeyiz. Yaptığımız incelemenin ortaya koyduğu sonuçları, her ara başlığın sonunda maddeler halinde değerlendirdik. Bu sebeple sonuç bölümünde onları tekrar etmek yerine çalışmanın bütün olarak ortaya koyduğu fikirleri bir araya getirdik. Yaptığımız çözümlemelerde yararlandığımız kaynaklar yanında Ahmet Mithat Efendi'nin bibliyografyasını kapsamlı bir kaynakça halinde çalışmanın sonuna ekledik. İmla konusunda alıntılar dışında TDK Yazım Kılavuzu'nun ilkelerine bağlı kalmaya çalıştık.
Mehmet Rifat, Mecamiü'l- Edeb birinci cilt

Yapmış olduğumuz bu çalışmada Mecamiü'l Edeb isimli eserinin Latin alfabesine aktarılması amaçlanmıştır. Eserle ilgili bir inceleme konulmuş olup daha çok aktarımı üzerinde durulmuştur. Mecamiü'l Edeb isimli eseri Mehmet Rifat dört cilt üzerine tedvin etmiştir. Biz birinci cildi üzerinde çalışma yaptık. Eserin birinci cildi Belagat bilimine ayrılmış olup dört kitaptan meydana getirilmiştir. Birinci kitap Usul-i Fesahat, ikinci kitap İlm-i Maani, üçüncü kitap İlm-i Beyan ve dördüncü kitap İlm-i Bedi' üzerinedir. Mehmet Rifat bu ciltte yapmış olduğu tanımlamaları pekiştirmek için Türk, Arap, Fars lisanlarından örnekler vermiştir. Ayrıca Batı edebiyatından örnekler vererek Belagat biliminin önemli bölümleri üzerinde durmaktadır. Eserde Istılahat-ı Edebiyye, Mizanü'l Edeb, Belagat-ı Osmaniyye ile Namık Kemal'in Lisan makalesi ile Bahar-ı Daniş isimli eserinin etkisi oldukça fazladır. Ayrıca faydalanmış olduğu kaynaklar göz önünde bulundurularak doğuyu kabullendiği gibi batılı kaynaklara da müracaat ettiği görülmektedir. Kendi dilimizin kurallarını ortaya koymak için Arap ve Fars lisanından olan kelimelerin atılması gerektiği fikrini söyleyen genç ediplere Namık Kemal gibi karşı çıkan bu dillerden alınan kelimeleri attığımızda lisanımızın çırçıplak kalacağını ifade etmesi onun dile bakış açısını ortaya koymaktadır. Ayrıca dönemin önde gelen yerli ve yabancı kaynaklarına atıfta bulunması ya da alıntılar yapması onun edebiyat ve fikir dünyasına ne kadar hakim olduğunu, gelişmeleri yakından takip ettiğini göstermesi bakımından önemlidir.
Servet gazetesi (1-100. sayılar) inceleme ve seçilmiş metinler

Gazetelerin edebiyat ve kültür hayatına yaptıkları katkıya dikkat çekmek istediğimiz bu araştırma Servet'in 3 Haziran 1898- 21 Eylül 1898 tarihleri arasında çıkarılmış 1- 100. sayılarını kapsamaktadır. Servet gazetesinin sahibi Mehmet Tahir Bey'dir. Baba Tahir olarak da anılan bu gazeteci Servet-i Fünun sanat anlayışının edebi çevrede kabul gördüğü yıllarda Sultan II. Abdülhamit'in desteğini almış ve Musavver Malumat'ı çıkarmıştır. Servet-i Fünun dergisini sekteye uğratarak, ortaya koydukları anlayışı eleştirmek ve onları kamuoyunda itibarsız hale getirmek isteyen Baba Tahir, 1898 yılında çıkardığı Servet gazetesini de aynı amaca hizmet ettirmiştir. Saraya bağlı yayın politikası izleyen gazetenin sayfalarında bu sebeple muhalif hiçbir yayın yer almaz. Servet-i Fünun hareketinden sanat anlayışı açısından farklı bir yol izleyen; Türk edebiyatına hizmetleri bulunan bazı imzalara Servet'te rastlamak mümkündür. O yıllarda basın çevresinde yer alan tartışmalara bu imzaların yazıları ile cevap verilmiştir. Bunun yanında gazetede dil ve edebiyata dair görüşler de yer alır. Dört bölümden oluşan çalışmanın 'Giriş' kısmında devrin basın hayatı ve edebiyat ortamı hakkında bilgi verilmiştir. '1. Bölüm'de gazetenin özellikleri ile edebiyat temelinde içeriği değerlendirilmiştir. '2. Bölüm'de gazetedeki yazı içeriklerinin, önce yazar isimlerine sonra konularına göre alfabetik dizini hazırlanmıştır. '3. Bölüm'de ise gazetenin içeriğini ve kimliğini ortaya koymak amacıyla çeşitli konularda seçilmiş metinler Latin harflerine aktarılmıştır. Servet gazetesi üzerine yapılan bu çalışmada Servet gazetesine yansıyan sosyal ve edebi hayat tespit edilmiş, araştırmacıların dikkatine sunulmuştur.
Türk halk tababeti ve Nusret Efendi'nin Mu'alecatı isimli yazma eser

YÜKSEK LİSANS TEZİ TÜRK HALK TABABETİ VE NUSRET EFENDİ'NİN MU'ALECATI İSİMLİ YAZMA ESER Aliye TOKMAKOĞLU Danışman: Prof. Dr. Ziyat AKKOYUNLU 1997- 1999 Türk Halk Hekimliği sahasına giren 'Nusret Efendi'nin Mu'alecatı' adını verdiğimiz yazma eserde, Nusret Efendi isimli bir halk tabibinin bazı maddi ve manevi hastalıklar için derlemiş ve uygulamış olduğu tedavi şekilleri ile yazarın çeşitli tıbbi meseleler ile ilgili görüşleri yer almaktadır. Eserde yer alan manevi tedavilerde, vafklar hazırlamak, sayılı ayetler ve dualar okumak, Allah'ın isimlerini zikretmek, şifa için bazı eşya, hayvan ve bitkileri kullanmak suretiyle dini ve sihri uygulamalara yer verildiği; asıl büyük bölümü meydana getiren cismani rahatsızlıkların maddi tedavilerinde ise, çeşitli bitkiler, hayvanlar ve madenlerden yararlanılarak hazırlanan ilaçlara dayalı, tabii tedavi metotlarının kullanıldığı görülmektedir. Tedavide kullanılan manevi terkiplerin bir kısmı için, İmam-ı Gazali, Abdülkadir Geylani, gibi büyük İslam mutasavvıflarının eserleri ve dini-tasavvufi geleneğe bağlı kişiler kaynak olarak gösterilmektedir. Eserde, maddi hastalıklar için verilen bir kısım terkibin ise İbn-i Sina, Davud Antaki, İbn-i Baytar gibi İslam kültürü içinde yetişmiş ünlü bilgin ve tabiplerin eserlerinden alınmış olduğu belirtilmektedir Verilen kaynaklar dikkate alındığında, XIX. yüzyılın ikinci yarısında kaleme alındığı tahmin edilen esere göre, geleneğe bağlı olarak gelişen halk tababetinin ananevi, İslami ve tarihi tıp ile iç içe olduğu; eserin yazıldığı tarihlerde, resmi tababetin yanı sıra, toplumun her kesiminden kişiler arasında halk tabiplerine müracaatların yaygın olduğu anlaşılmaktadır.
Süleymaniye Kütüphanesi Zühdü Bey bölümü 00244 numarada kayıtlı şiir mecmuası

Şiir mecmuaları, divanı olan şairlerin divanlarında bulunmayan şiirlerinin tespiti; divanı olmayıp tezkirelerde adı geçen şairlerin şiirlerinin derlenmesi; bilinmeyen veya nadir görülen nazım şekillerinin, kafiye tiplerinin, aruz kalıplarının keşfedilmesi ve mecmuanın yazıldığı dönemin edebi zevkinin anlaşılması hususlarında değerli bilgiler içerir. Bu tezin konusu olan Süleymaniye Kütüphanesi Zühdü Bey Bölümü 00244 numarada kayıtlı şiir mecmuasının, klasik Türk edebiyatına yukarıda sayılan hususlarda katkı sağlamak amacıyla transkripsiyon harfleriyle çeviri yazısı yapılmış ve MESTAP'a uygun içerik tablosu hazırlanmıştır. 73 varaktan oluşan mecmuada 192'si Türkçe, 3'ü Arapça ve 1'i Farsça olmak üzere toplam 196 şiir vardır. Bu şiirlerden 8'inin şairi tespit edilememiştir. Mecmuada yer alan şiirler, 14 ve 19. yüzyıllar arasında yaşamış 91 farklı şaire aittir. En fazla şiiri bulunan şair Rasih'tir. Beyitlerle oluşturulmuş nazım biçimlerinin de bulunduğu mecmuanın çoğunluğunu musammat biçimindeki şiirler oluşturur. 12'li, muaşşer, tetsi gibi örneğine sık rastlanmayan nazım şekillerinin de bulunduğu mecmuada en fazla kullanılan nazım şekli ise müseddestir. İçerik açısından yapılan incelemede münacat, na't, ilahi gibi dini temalı şiirlerin mecmuada yoğunlukta olduğu görülmüştür.
Sulhi Dölek'in öykücülüğü

Bu çalışmamızda Sulhi Dölek'in öykücülüğü ele alınmaktadır. Dölek'in öy-külerinde kullandığı temaları, mekanları, kişileri ve zaman unsurlarını belirlemeyi amaçlanmıştır. Yapılan çalışma sonunda Sulhi Dölek'in öykülerinde en çok kaçış, suç ve suçluluk duygusu, değişim, çatışma gibi temaların işlendiği tespit edilmiştir. Öykü-lerde mekan unsurunun bir dekor olarak kullanıldığı, ana karakterlerin genellikle erkekler olduğu, anlatım tekniği olarak genelde iç monolog ve diyalogların kullanıldığı, gelecek zamanla ilgili ifadelere hemen hemen hiç yer verilmediği belirlenmiştir.