turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Leta'ifü'l-Kudsiyye

VI + 810 Jüri : Prof. Dr. Recep TOPARLI Prof. Dr. Efraslyap GEMALMAZ Prof. Dr. Sadi ÇÖĞENLİ Eski Anadolu Türkçesi dönemi eserlerinden biri olan Leta'ifül-Kudsiyye, İçinde barındırdığı dil özellikleri ve kelime hazinesi bakımından. Türk Dili'nin zengin bir eseri olması ve Türkçe'nin gücünü göstermesinin yanında, Hz. Muhammed'ln yaratılışı ve hayatı hakkında verdiği kapsamlı bilgileri bakımından Türk-İslam kültürüne büyük katkıları olabilecek bir eserdir. Eski Anadolu Türkçesinin ve dolayısıyla Türk Dili'niln bir devresinin gramerinin bütün yönleriyle çıkarılmasında ve Büyük Türkçe Sözlüğün hazırlanmasına katkı sağlayacağına inandığımız bu çalışmamız. Giriş, Transkripsiyonlu Meün ve Gramatikal Dizin olmak üzere üç ana bölümden meydana gelmektedir. Giriş bölümünde Leta'lfü'l-Kudsiyye, Yazılış Özellikleri, Ses Özellikleri, Şekil özellikleri üzerinde durulmuş ve eserin geneli hakkında Son Söz'e yer verilmiştir. Saha İle İlgili Bibllyografya'nın verilmesi ile Giriş Bölümü tamamlanmıştır. Metin bölümünde, Trasnkripsiyon İşaretleri sistemi İle aslı Arap alfabesi ile kaleme alınmış olan eserin Transkripsiyonu yapılmıştır. Eserde geçen Arapça ibare, ayet, hadis ve dualar Arap alfabesi ile aslına uygun olarak verilmiş ve her birine birer numara verilerek anlamları 'Metinde Geçen İktibaslar' başlığı altında sıralanmıştır. Araştırmamızın ağırlığını oluşturan Gramatikal Dizin, çalışmamızın üçüncü bölümünde verilmiş ve bu bölümün sonuna Gramatikal Özel Adlar ve Yer Adlan Dizini eklenmiştir.
Domaniç masallarının proop metoduna göre incelemesi

Çağımızın vazgeçilmezi olan teknolojinin hızlı bir şekilde ilerlemesi bizi biz yapan milli kültür unsurlarının saklanıp korunmasını güçleştirmektedir. Halk edebiyatı mahsulleri bu teknolojik gelişmeler sebebiyle kaybolmaya yüz tutmaktadır. Eskiden masal anlatarak insanların hayal dünyalarını zenginleştiren ninelerin, dedelerin yerini bugün insanı karşısında zapt eden, hayatın ve hayal dünyasının dışına atan televizyon almıştır. Öyle ki televizyon evimizin başköşesine oturmuş ve tek söz sahibi olmuştur. Bu durumda sözlü mahsullerimiz özellikle de masallarımız unutulmaya yüz tutmuştur. Dünya üzerinde maslar hakkında birçok çalışma yapılmıştır. Rus araştırmacı Viladimir Propp 'Masalın Biçimbilimi' adlı çalışmasıyla olağanüstü masalların yapısını belirlemeye çalışır. Peri masallarında bulduğu 31 fonksiyonu 100 kadar masala tatbik eden Propp, yeryüzündeki tüm masalların ortak bir yapısı olduğunu savunmuştur. Bu çalışmamızda Propp metodunu Domaniç masallarına uygulamaya çalıştık.
Irak Türkmenlerinin halk inançları ve bu inançlar etrafında oluşan halk edebiyatı unsurlarının incelenmesi

Kuzeyden güneye doğudan batıya geniş bir sahaya yayılan Türkler, dünyanın en eski ve en asil milletlerindendir. Türk halk inançları Türk milletinin kültürü, dili ve kimliğinin korumasında çok önemli bir rol oynamaktadırlar. Çeşitli dönemlerde yabancı milletlerin hakimiyeti altında kalmaya mahkum edilen Türk toplulukları inançları, kültürleri sayesinde kimliklerini, benliklerini, varlıklarını kaybetmemişlerdir. Bu topluluklardan birisi de Irak Türkmenleridir. Irak Türkmenlerinin Halk İnançları konulu çalışmada verilerin tespiti safhasında katılım, gözlem, mülakat ve karşılaştırma yöntemleri uygulanmıştır. Doğumdan ölüme kadar olan süreçte uygulanan pratik ve uygulamalarla birlikte Tanrı, iyeler ve kişioğlu ile ilgili inanmalar etraflıca incelenmiştir. Ayrıca farklı amaçlar için düzenlen bereket törenleri ve çeşitli konularda yaşayan inanç, pratik ve uygulamalar üzerinde detaylı bir şekilde durulmuştur. Irak Türkmenleri arasında yaşayan halk inançlarının çoğunun İslam kültüründen beslendiği görülmüşse de bir kısmının kökeninin eski Türk inanç sistemine dayandığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte tespit edilen inanç ve pratiklerin birçoğu Türk dünyasının muhtelif yerlerinde tespit edilenlerle benzerlik hatta çoğu zaman aynilik gösterdiği görülmüştür. Homojen bir yapıya sahip olan Irak coğrafyasında yaşayan Türkmenler çeşitli Müslüman ve gayri Müslim topluluklarla aynı çatı altında bulunduklarından kültür alışverişinde bulunmuş, söz konusu toplulukları etkilemiş ve onlardan etkilenmişlerdir.
Anadolu masallarında kitonyen unsurlar ve bu unsurların masallardaki işlevleri

Masal, sembolik anlatım yönünden oldukça zengin bir türdür. Masal içindeki ifadeler ve unsurlar bu türün anlatımını zenginleştirir. Bu unsurlardan biri de yeraltı ve toprak ile ilgili tekinsizlikleri, durumları ifade eden kitonyendir. Kitonyen; cehennemle ilgili ve şeytani olan her şeyi kapsamaktadır. Aynı zamanda kitonyen; kadını, kadının rahmini, doğurganlığını da kapsadığı gibi, edebiyat ve felsefe disiplini içerisinde doğa, karanlık ve toprakla ilişkilendirmektedir. Masallarda mağara, kuyu, zindan, mahzen ve hapishane gibi kitonyen uzamlar; yılan, akrep, kurbağa ve ejderha gibi kitonyen hayvanlar; büyücü ve cadı kocakarı gibi kitonyen insanlar; peri, dev, Arap gibi olağanüstü güçlere ve kerametlere sahip olarak tekinsizlik yaratan varlıklar ile tabut, mezar, yeraltından çıkan sandık, toprak tas gibi kitonyen nesneler sıklıkla yer alır. Bu çalışmada Anadolu Masallarında yer alan kitonyen unsurlar incelenmiş ve bu unsurlar masal içerisindeki işlevlerine göre değerlendirilmiştir. Çalışmaya dahil edilen masallar Hasan Latif Sarıyüce'nin Anadolu Masalları I, Anadolu Masalları II; Naki Tezel'in Türk Masalları I, Türk Masalları II; Pertev Naili Boratav'ın Az Gittik Uz Gittik, Zaman Zaman İçinde kitaplarından seçilerek toplamda 152 masal metni incelenmiştir. İncelenmiş olan bu masal metinleri içerisinden içinde kitonyen unsur bulunduran 61 masal metni çalışmanın amacı doğrultusunda değerlendirilmiştir. İnceleme aşamasında, masal metinlerinde yer alan kitonyen unsurların masal içindeki işlevlerinin, masalların olay örgüsü ve kurgusuna olan önemli etkileri gözlemlenerek, masal içinden bu unsurlar çıkarıldığında masalın çıplak kaldığı, masalın sembolik zenginliğinin bu unsurlara bağlı olduğu tespit edilmiştir. İnceleme sonucunda elde edilen sonuçlar masal incelemelerinde kitonyen unsurların göz ardı edildiğini göstermiştir. Bu çalışmada, masal metinlerinde geçen kitonyen unsurlar kendi özelliklerine ve kullanım amaçlarına göre sınıflandırılmış, bu sınıflandırma sonucunda ortaya çıkan tabloya göre masallarda kitonyen unsurların kullanım sıklıkları, metin içinde neden, hangi amaçla kullanıldıkları tartışılmıştır. Sonuçta; bu unsurların masal kahramanına yön veren, onu uyaran ya da ona engel olarak kahramanın gücünü, güçsüzlüğünü göstermeye vesile olan unsurlar olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca bu unsurların masalın kurgusunu önemli ölçüde etkilediği, olayları değiştirdiği ve yön verdiği de tespit edilerek bu unsurların gizlediği sembolik anlamların göz ardı edilmemesi sonucuna varılmıştır.
Yenileşme dönemi Türk edebiyatı'nın İdil-Ural bölgesi Tatar edebiyatı'na etkisi (1860-1917)

1552'de İdil-Ural bölgesinin Rusya tarafından istilası, Rus oryantalizmi ve istibdat siyasetinden dolayı Tatarlar özellikle XIX. asrın ikinci yarısından itibaren milli varlıklarını devam ettirebilmek için İstanbul'a yönelirler. Seyahatnameler ve hacnamelerde İstanbul'a uzun sayfalar ayırırlar. Geri dönüşlerinde İstanbul'dan aldıkları dini ve edebi eserler halk arasında yaygınlık kazanır. Medreselerde ders kitabı olarak okunurlar. Kayyum Nasiri, Fatih Halidi ve Gabdulallam Feyzhanov gibi aydınlar tarafından Osmanlıca eserler tercüme edilir. İstanbul menşeli kitaplar ve gazeteler bölgede yaygın bir biçimde okunmaya başlanır. Buhara merkezli oluşmuş olan eğitim sisteminde değişimler yaşanır. Şahabettin Mercani, Zeynullah Resuli ve İsmail Gaspıralı'nın İstanbul'a olan yönelişte olumlu etkileri olmuştur. Önceleri Buhara'ya okumaya giden Tatar öğrencileri artık İstanbul'daki eğitim kurumlarına gelmektedirler. Yusuf Akçura, Zakir Remiyev, Fatih Kerimi, Ali Asgar Kemal, Şerif Kemal ve Abdurrahman Sadi gibi isimler İstanbul'da okumuş ve Yenileşme Dönemi Türk Edebiyatı'nın etkilerini İdil-Ural bölgesine taşımışlardır. Rızaettin Fahrettin, Fatih Emirhan ve Abdullah Tukay gibi yazarlar İstanbul'a gelmeden İstanbul'daki edebiyat ve kültür iklimini eserlerinde yansıtırlar. Rusya'daki 1905 meşrutiyetinin kısmen sunduğu özgürlük imkanları sayesinde yeni Türk edebiyatı, Tatar matbuatında yansıtılır. Türk edebiyatı, gerek gazete ve dergilerle gerekse de yapılan kitap tercümeleriyle Tatar edebiyatının yenileşmesine katkılar sağlar. Yenileşme Dönemi Türk Edebiyatı yazarlarından Şemseddin Sami, Namık Kemal, Abdülhak Hamit, Halit Ziya, Hüseyin Rahmi ve özellikle de Ahmet Mithat'ın pek çok eseri Tatarcaya çevrilir. Bu sayede Yenileşme Dönemi Türk Edebiyatı, İdil-Ural bölgesi Tatar edebiyatına güçlü bir şekilde etki eder.
1880-1895 yılları arasında yayımlanmış şiir kitapları üzerine bir inceleme

Bugün dahi edebiyat tarihlerinin büyük bir çoğunluğunda kendine yer bulamayan ve kaynaklarda Ara Nesil olarak adlandırılan bir grup şair özellikle 1880- 1895 yılları arasında şiir kaleme almış ve yayın hayatında da aktif olarak yer almışlardır. Araştırmalarımız sonucunca ulaştığımız 54 şair ve bunların yayımlamış olduğu 104 şiir kitabı bu durumu açıkça gösterir. Bu 54 şairlerden Ahmed Reşad (1851-1914), Ahmed Servet, Ali Ruhi (1853-1890), Andelib (1873-1902), Diyarbakırlı Baki (1865-1912-17), Erganili Mesud, Eyüp Sabri (1865), Galib Avni (1863), H. Razi, Hayrullah, Mahmud Kemaleddin Fenari (1863-1888), Mustafa Hayati, Sadık Vicdani (1864-1939), Şeyh Vasfi (1851-1910) gibi şairler daha çok eski şiir anlayışını devam ettirirken Abdullah Cevdet (1869-1932), Abdülhalim Memduh (1866-1905), Abdülkerim Hadi (1874), Ali Ulvi, İsmail Hakkı (1871-1944), İsmail Safa (1867-1901), Mehmed Abdurrahman (1867), Mehmed Selahaddin, Menemenlizade Mehmed Tahir (1862-1903), Nabizade Nazım (1863-1893), Nigar Hanım (1862-1918), Nureddin Ferruh (1876) gibi bir grup şair ise Abdülhak Hamid (1852-1937) ve Recaizade Mahmud Ekrem (1847-1914)'in teşkil ettiği Tanzimat II. Nesil şairlerinin etkisinde kalarak yeni şiir arayışı içerisinde olmuşlar ve şiiri muhteva, şekil, vezin ve kafiye olarak değiştirip geliştirerek Servet-i Fünun şiirinin hazırlayacısı olmuşlardır. İşte biz de bu çalışmada arka planda bırakılmış bu şairlerin kim oldukları ve onların yayımlamış oldukları şiir kitapları hakkında bilgi vermek, bu şiir kitaplarında kullanılan temleri, nazım şekillerini vezinleri ve kafiye anlayışını detaylı bir şekilde açıklayarak Servet-i Fünun şiirinin hemen öncesinin nasıl teşekkül ettiğini ortaya koymaya çalıştık.
Minyetü'l-Ebrar ve Gunyetü'l-Ahyar, metin-sözlük (31a-62b)

XV. yüzyılın ortasında, İstanbul'un Fatihi ve Osmanlı Devleti'nin padişahları arasında en güçlü şairi olan Fatih Sultan Mehmed'e sunulmak üzere hazırlanan Münyetü'l- Ebrar ve Gunyetü'l-Ahyar, Fatih'in de hocası olan Akşemseddih'in isteğiyle Muvaffak ibn-i Mecd-i Hasi'nin Sel ve adlı, tasavvuf sahasında, halvet ve uzlete çekilmenin esasları ve faydalarını anlatan eserinin tercümesidir. Eser, yazarın da belirttiği gibi, tercüme-telif yoluyla kaleme alınmıştır. Sahasında o güne kadarla bir boşluğu dolduran bu eser, dil yönünden ara dönemde, yani Eski Anadolu Türkçesi'nden Osmanlı Türkçesi'ne geçişin son döneminde yazılmıştır Çalışma bu eserin 31 a-62b varaklarıyla sınırlandırılmış ve iki bölüm halinde hazırlanmıştır. İlk bölümde metin transkribe edilirken ayet, hadis ve Arapça ibareler Arap harfleriyle yazılmış ve dipnotta Türkçe karşılıkları verilmiştir. İkinci bölümde bütün kelimeler -ayet, hadis ve Arapça ibareler hariç- sözlük kısmına alınmış, metin içindeki anlamlan karşılarına yazılarak metinden seçilen birer cümleyle örneklendirilmiştir. Bugün için kullanımını yitiren kelimeler tespit edilirken bunların anlamlan daha önceki ve sonraki asırlarda yazılan eserlerdeki kelimelerle karşılaştırılmıştır. Aynı zamanda eserin indeksi bu bölümde hazırlanmıştır. Türkçe kelimelerin büyük çoğunluğunun günümüzde de yakın anlamlarıyla kullanıldıkları, bazı kelimelerin ise günümüzde çok daha farklı manalarda kullanıldığı görülmektedir. Bazı kelimeler ise, kullanım sahasından çıkmışlardır.
Nidaİ dürr-i manzum

Nidai Ankaravi, 16. yy'da Kanuni Sultan Süleyman ve oğlu II. Selim döneminde yaşamış tabip şairlerimizden biridir. Kaynaklarda Nidai Çelebi adıyla da zikredilir. Tıp alanında çeşitli eserler kaleme almıştır. Dürr-i Manzum (telifi H.975/M.1567) isimli eseri mesnevi nazım şekliyle (721 beyit) yazdığı eserlerinden biridir. Şair Menafiu'n-Nas (telifi H.974/M.1566) isimli manzum-mensur tıbba dair 60 bab üzerine hazırladığı eserinden muhtasar olarak yazdığı Dürr-i Manzum'da hastalıkların belirtileri, teşhisi, tedavisi, ilaçların hazırlanışı ve kullanım şekli üzerine bilgiler vermiştir. 16. yy tıp ve hekimlik bilgileri açısından oldukça önemli olan bu eser dil ve edebiyat yönüyle de Klasik Türk Edebiyatı ve Dili bakımından da ayrı bir önem taşır. Bu çalışmanın giriş bölümünde Nidai'nin hayatı ve eserleri hakkındaki bilgi verildikten sonra eserin şekil ve muhteva özellikleri üzerinde durulmuş ve Dürr-i Manzum'un İstanbul Kütüphaneleri'nden tespit edilen yedi nüshası üzerinden tenkitli metni oluşturulmuştur. Çalışmanın sonuna Hastalık İsimleri, Bitki İsimleri, İlaç İsimleri, Tıbbi Terimler, Organ ve Uzuv isimleri gibi dizinler ve Dürr-i Manzum'un Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kütüphanesi Deontoloji Anabilim Dalı nr.314/1'deki nüshası eklenmiştir.
Ba'is, hayatı, edebi kişiliği ve divançesi

'Ba'is, Hayatı, Edebi kişiliği ve Divançesi ' adlı yüksek lisans tezinde çeviri çalışması ve tahlil yapılmıştır. XVIII. yüzyılın sonlarında yaşamış olan bu şairin divançesi bilimsel metodlar çerçevesinde incelenmiştir. Ba'is Divançesini yazarken klasik divan şiiri geleneklerine uymuş ve bu çizginin dışına çıkmamaya özen göstermiştir. Fazla hacimli olmayan bu eser, sade ve akıcı bir dille yazılmıştır.
Çocuk Dünyası dergisinde yer alan çeviri metinlerin indeksi ve değerlendirilmesi

Çocukların estetik duygularını geliştiren ve hayal dünyasını zenginleştirerek ana dilinin tadını hissettiren eserler, çocuk edebiyatı kapsamında yer alır. Bu alanda ilk ciddi çalışmalar Tanzimat'la birlikte başlar. Bu dönemde edebiyatımızda var olan boşluğu doldurmak amacıyla Dünya edebiyatlarından çeviriler yapılmıştır. Bu çeviriler kitaplar halinde basıldığı gibi dergilerde de yayınlanmıştır. Çocuk dergileri ders kitapları ile güncel olaylar arasındaki boşluğu dolduran yayınlardır. Bu nedenle çocuk dergileri, çocuk edebiyatımızın oluşumunda bir mihenk taşıdır. Çeviri, birbirine yabancı iki kültürün edebiyat aracılığıyla kaynaşmasını sağlayan bir köprüdür. Çocuk Dünyası dergisi çeviriler bakımından çok zengin bir dergidir. Çocuklara kendi kültürlerinin yanında başka kültürleri de tanıtan Ç. D. dergisi, devrin en uzun süre yayınlanan çocuk dergilerinden biri olması sebebiyle de en önemli dergilerden biridir. Devrinde yayınlanan Dünya edebiyatının seçkin eserlerini Ç. D. dergisinde görmekteyiz. Bu çalışmamızda 1913- 1927 tarihleri arasında yayınlanan Ç. D. dergisinde yer alan çeviri eserlerin indeksi ve değerlendirilmesi yapılmıştır. Giriş bölümünde dil, edebiyat, çocuk edebiyatı ve tarihçesi, çocuk dergiciliğinin tarihçesi, çeviri, Ç. D. dergisiyle ilgili bilgiler aktarılmıştır. I. Bölümde metinlerin yazar isimlerine göre indeksi, II. Bölümde eser isimlerine göre indeksi, III. Bölümde ise Ç. D. dergisinde yer alan metinlerden seçmeler yapılmıştır. IV. Bölümde çeviri metinlerin istatistiki değerlendirmesi, içerik değerlendirmesi, çeviri metinlerde yer alan yerelleştirilmenin değerlendirilmesi, çeviri metinlerin iletileri, bazı anlatım özelliklerinin değerlendirilmesi ve resimlerin değerlendirilmesi yapılmıştır. V. Bölümde ise araştırma sonunda elde edilen sonuçlar belirtilmiştir.
Abdürrahİm Fedaİ'nin Kasİde-i Nuniyyesi

Tezimizin konusu Abdürrahim Fedai'nin Kaside-i Nuniyye adlı eserinin transkripsiyonu, nesre çevirisi ve incelenmesidir. Bu çalışmada önce 19. yüzyılın siyasi, sosyal ve edebi durumu özetlenmiştir. Daha sonra Kaside-i Nuniyye'nin kendisinin, ayet ve hadislerin incelemesi yapılmış, kasidenin transkripsiyonu ve ardından bugünkü Türkçe ile nesre çevirisi yapılmıştır.
Yılmaz Karakoyunlu'nun romanlarında yakın siyasİ tarih

Yapıtlarında ele aldığı konuları tarihi ve siyasi sorumlulukla işleyen Yılmaz Karakoyunlu, 1990'dan bu yana Türk edebiyatında romancı kimliğiyle yer alır. Türk siyaset tarihinin önemli olaylarını konu edinen yazar, bu olayları dönemin tarihsel koşulları içinde değerlendirir. Olayları roman kişisi olarak yer verdiği gerçek ve kurmaca kişiler aracılığıyla açıklar. Tarihsel olayları araştırmalardan, dönemle ilgili bilgilerden, anılardan yola çıkarak işler. Karakoyunlu, inandırıcı anlatımı ve gerçekçi tutumuyla kendi dünya görüşünü okuyucuya dayatmadan açıklar. Yılmaz Karakoyunlu, bir yazar olarak gerçek ve kurguyu tarihi gerçekleri göz ardı etmeden ustalıkla bütünleştirir. Özellikle siyasi koşullar çerçevesinde oluşan devlet yapısı, toplum ve siyasi erk ilişkisi, iktidar kavramı, ekonomik ve sosyal düzen arasındaki hassas dengeler romanlarının olgusal temelleridir. Bu tezde, Yılmaz Karakoyunlu'nun Salkım Hanımın Taneleri (1990), Üç Aliler Divanı (1991), Güz Sancısı (1992), Çiçekli Mumlar Sokağı (2000), Yorgun Mayıs Kısrakları (2004) adlı romanlarında yakın siyasi tarih, yazarın düşünce dünyası açısından irdelenmektedir. Perize Ezan Vakti Beethoven (2005) ile Serçe Kuşun Sonbaharı (2010) romanlarıysa araştırmamıza yeterli materyal sağlamadığı için incelenmemiştir. Yazar, romanlarında 1908'den 1960'a uzanan süreçte Türkiye'nin demokratik ülke niteliği kazanmak için geçirdiği evreleri, imparatorluktan Cumhuriyet'e geçen ülkenin tarihindeki kritik dönemeçleri siyasetçi kimliğiyle edindiği bilgi, birikim ve deneyimlerden yararlanarak yorumlar. Siyasetçi-yazar kimliğinin getirdiği ufuk genişliği ve farklı bakış açısıyla ele aldığı konuların bilinmeyen yönlerini açıklayıp değerlendirerek romanlarının düşünsel yapısını zenginleştirir.
Bursevİ Muhyiddin Efendi, hayatı, edebi kişiliği ve ilahİleri'nin tahlili

Çalışmamızda 17. Yüzyıl Cahidiye Tarikatı şeyhlerinden Muhyiddin Bursevi mahlaslı Bursevi'nin 'Bursevi Muhyiddin Efendi, Hayatı, Edebi Kişiliği ve İlahileri'nin Tahlili'nde dini ve tasavvufi açıdan bilimsel olarak incelenmiş ve muhtevası ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışmanın başlangıcında çalışılacak konu ve eser belirlenmiş, ardından Ankara Milli Kütüphane, Yazmalar Koleksiyonunda 06 Mili YZ A6901 numara ile kayıtlı bulunan eser temin edildikten sonra gerekli araştırmalara ve çalışmalara başlanmıştır. Öncelikle şairin hayatı ve kişiliği hakkında bilgi edinilebilecek kaynaklar taranmıştır. Bununla şairin tanınması ve tanıtılması amaçlanmıştır. Daha sonra Muhyiddin Bursevi Efendi Divanı'ndaki dini-tasavvufi kavramlar düzenli bir şekilde çalışılmıştır. Bu kavramlardan oluşturulacak başlıklar tespit edildikten sonra çalışmanın ana konusunu oluşturan açıklamalar ve yorumlar örnek dörtlükler eşliğinde sunulmuştur. Kullanılan beyitler transkripsiyon esaslarına uygun bir şekilde yazılmıştır. Dini ve tasavvufi açıdan bir divanın incelemesinin yapıldığı bu çalışmada kullanılan kaynaklar mümkün olduğunca özenle seçilmiş, dikkatle taranmıştır.
Nuruosmaniye Kütüphanesi 4962 numaralı mecmua (164a?247a, transkripsiyonlu metin- inceleme)

Şiir mecmuaları, edebiyat tarihimizin aydınlatılması açısından önemli kaynaklardır. Bu mecmualar, kapsadığı dönemin edebi temayülünü, o dönemin şairlerini ve bu şairlerin şiirlerini ortaya koyar. Söz konusu eserler, divanı tespit edilemeyen veya olmayan şairlerin şiirlerini, divan sahibi şairlerin de divanlarında yer almayan şiirlerini barındırması yönünden kültür hazinesi durumundadır. Klasik Türk edebiyatında ilk olarak XV. asırda örneği görülen şiir mecmualarından birisi de Nuruosmaniye Kütüphanesi 4962 numarada kayıtlı bulunan mecmuadır. 324 varaktan oluşan bu mecmuada XV., XVI. ve XVII. asırlarda yaşamış bazı şairlerin Türkçe ve Farsça şiirlerine yer verilmiştir. Edebiyat tarihimiz açısından önemli bir mecmua olduğunu düşündüğümüz bu eserin 164 a-247a varaklarının inceleme ve transkripsiyonlu metni çalışmamızın konusunu oluşturur.
Tanzimat devri Türk şiir poetikası

Bu tez, Tanzimat devri şairlerinin şiir üzerine yazdıkları poetik nitelikli metinlerinden hareketle dönemin poetikasını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bugüne kadar yapılan çalışmalarda Tanzimat şairleri tek tek ele alınmış ve genellikle söz konusu şairlerin teorik yazılarından yola çıkılarak bireysel poetikalar üzerine araştırmalar yapılmıştır. Bu çalışmada ise şairlerin şiir üzerine yazdığı bütün yazıları ve manzum poetikaları ele alınarak devrin poetik anlayışı üzerinde durulmuştur. Poetika, şiiri edebi yapan unsurları ortaya çıkarmayı hedefler. Bu yüzden poetikanın ilgi alanı şairin eseri ve şiir üzerine yazdıklarıdır. Bu çalışmada da bu anlayış benimsenmiş ve Tanzimat şiirini edebi yapan unsurlar, şairlerin poetik nitelikli metinlerinden hareketle tespit edilmiştir. Batı edebiyatını model alan Tanzimat şairlerinin poetikalarını Divan şiiri karşıtlığı üzerine kurdukları ve yeni şiir anlayışını bu zıtlık üzerinden inşa etmeye çalıştıkları görülmektedir. Çalışmanın sonunda, günümüze kadar gelecek şiir anlayışının ilk evresi olan Tanzimat devri poetikasının temelini 'hakikate ve tabiata uygunluk' prensibinin ve Namık Kemal'in şekillendirdiği edebiyat-ı sahiha anlayışının oluşturduğu sonucuna varılmıştır. Özellikle hakikat ve tabiat kavramları, Divan şiir geleneğinden tamamen farklı bir anlayış ile ele alınmış, 'akıl ve ilim' ekseninde bir anlayış benimsenmiştir. Şiire dair diğer bütün unsurların bu prensipler ekseninde değerlendirildiği görülmektedir.
Murat Gülsoy'un hayatı sanatı ve eserleri

Tezde Murat Gülsoy'un hayatı, sanatı ve eserleri bir bütün olarak incelenmeye çalışılmıştır. Hayatı bölümünde doğumundan bugüne kadar gelen süreç ifade edilmiş ve sanat hayatının ne şekilde başlayıp hangi yönde seyrettiği anlatılmıştır. Sanatı bölümünde Gülsoy'un sanat hayatının ne şekilde gelişme gösterdiği, bu gelişmelerin eserlerine ne şekilde etki ettiği, son dönem Türk ve dünya edebiyatının içerisinde bulunduğu yeni ve farklı durumların etkisinin yansımaları incelenmeye çalışılmıştır. Modernizm, yaratıcı yazarlık, postmodernizm gibi yeni akım ve söylemlerin klasik anlayışla ne şekilde buluşturulduğu ortaya konulmuştur. Gülsoy'un hem Türk edebiyatı hem de dünya edebiyatından etkilendiği yazarlar ve bu yazarlardan ne şekilde etkilendiği ifade edilmiştir. Eserleri bölümünde hikayeler, romanlar ve bilimsel çalışmalar her eserin başlığı altında tanıtılmıştır. Yayımlanma tarihleri, almış olduğu ödüller ve ne şekilde bir etki ile oluşturulduğu ortaya konulmuştur. Araştırma kitapları içeriklerinin ne olduğu, yaratıcı yazarlığın durumu, son dönem Türk edebiyatında bulunan Tanpınar, Atay gibi yazarlardan alınan metin örneklerinin ne şekilde incelendiği ve dünya edebiyatından Borges'in etkileri anlatılmaya çalışılmıştır.
Yaşar Nezİhe'nin gazelleri üzerine bir inceleme

Bu tez, Yaşar Nezihe'nin Bir Deste Menekşe ve Feryadlarım adlı kitaplarında yer alan gazel formundaki şiirleri üzerine bir çalışmadır. Divan Edebiyatı'nın eski kadar etkin şekilde hüküm süremediği on dokuzuncu yüzyılda yazılan gazellerin, geleneğin en etkin olduğu dönemle bağlantılarını ortaya koyma amacı taşımaktadır. Bu bağlamda gazellerin biçim, tema ve motiflerine odaklanan tez, Yaşar Nezihe'nin gelenekle olan bağlantısını benzerlikler ve farklılıklar üzerinden kurmaktadır. Eğitimi olmayan ancak yaşadığı dönemde dergilerde çıkan şiirleri ve kitaplarıyla ses getirmiş olan bir kadın şairin, Divan şiirinin kurallarına uyarak ve bazen de bu kuralları esneterek farklı söyleyiş tarzları yakalayabildiğini ileri sürer.