turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Karakalpak bilmeceleri- inceleme metin

Bu çalışmada 1970- 1975 yılları arasında Karakalpak Tarih, Dil ve Edebiyat Enstitüsü tarafından yayımlanması planlanan ancak 1977- 1990 yılları arasında yayımlanması gerçekleştirilen çok ciltli 'Karakalpak Folkloru' külliyatının III. cildini oluşturan ve 1978 yılında yayımlanan Karakalpak Halk Jumbakları'ındaki bilmeceler incelenmiştir. Bir giriş ve üç bölümden oluşan tezde Giriş'te Karakalpaklar ele alınmış. Burada onların adı, tarihleri ve dilleri hakkında bilgi verilmiş, bilmece kavramı terim ve içerik olarak tanıtılmış Karakalpaklardaki bilmece kavramı terim olarak incelenmiş Karakalpak bilmece geleneği hakkında bilgi verilmiştir. Giriş'te ayrıca Türk dünyasında bilmece sorma geleneği hakkında da bilgi verilmiştir. Birinci Bölümde Karakalpak bilmeceleri şekilsel bakımdan incelenmiştir. Burada bilmecelerin bir şekil özelliği kazanmadığı görülmüştür. Karakalpak bilmeceleri diğer Türk boylarının bilmecelerinde olduğu gibi manzum ve mensur olarak kurulmuştur. Ancak manzum bilmeceler çoğunluktadır. Bu tür bilmecelerde de herhangi bir şekil özelliği yoktur. Bilmeceler iki mısradan 25-30 mısraya kadar uzanabilmektedir. Manzum bilmecelerin pek çoğunda standart bir ölçüde bulunmamaktadır. İncelemiş olduğumuz bilmecelerde yarım kafiye, tamvikafiye ve zengin kafiye örnekleri bulunmaktadır ancak kafiye zayıftır. Buna rağmen ritmik duraklar ve aliterasyonlarla ahenk sağlanmıştır. İkinci Bölüm'de Karakalpak bilmeceleri muhteva yönünden değerlendirilmiştir. Karakalpak bilmecelerinin muhteva açısından çok zengin olduğu görülmüş olmakla birlikte gökyüzü varlıklarıyla ilgili bilmecelerin çokluğu dikkat çekicidir. Ay, güneş, yıldız ve gökyüzü bilmecelere konu olmuştur. Tezimizin Üçüncü Bölü metinlerden oluşmaktadır. Yukarıda adı geçen kitapta yer alan 1267 bilmece metni kitaptaki sırasına göre önce Kiril harflerinden Latin harflerine transkribe edilmiş sonra da Türkiye Türkçesine aktarılmıştır. Sonuç bölümünde yaptığımız çalışmadaki tespitlerimiz yer almaktadır. Tezimizde Türkiye Türkçesinde karşılığını bulamadığımız kelimelerle kimi taklidi sesler için küçük bir sözlük eklenmiştir.
Mehdi Hüseyin'in eserlerinde insan

Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nin kurulmasıyla Sosyalist Realizm adlı ideolojik yapı oluşturulur ve bu akım edebiyat ve sanatın sınırlarını çizer. Önce Lenin sonra Marx ve Engels tarafından geliştirilen bu akım bazı yazarlar tarafından olumlu, bazıları tarafından olumsuz karşılanır. Mehdi Hüseyin, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliğindeki halkların edebiyatının dünyanın en zengin edebiyatlarından biri olduğunu düşünür ve bunun nedenini Sosyalist Realizmin edebiyata yeni bir aşama getirmesinde görür. Yazara göre sanatın değeri insanlığa hizmet ettiği kadardır. Bu yüzden Sovyet yazarı, hayatın gerçeklerini, insanlığa dair birçok şeyi topluma düzgün bir dille anlatmalıdır. Mehdi Hüseyin, Sovyet edebiyatının her yönüyle halkın isteklerini dile getiren edebiyat olduğuna, Komünist Partisine üye olmayan bir sanatçının bile Sosyalist Realizm eşliğinde iyi eserler oluşturabileceğine inanır. Çalışmamızda Sovyet dönemini genel olarak ele aldık, Sovyet dönemi öncesi ve sonrasında Azerbaycan edebiyatına baktık ve Mehdi Hüseyin'in eserlerini anlatılışı ve tanıtılışı itibariyle incelemeye çalıştık.
Aşık Müslim Seyrani'nin hayatı, sanatı ve eserleri

İAşık Müslim Seyrani'nin Hayatı, Sanatı ve Eserleri? isimli bu çalışmada ozanlık geleneğini devam ettirmiş olan Müslim Kumru Seyrani'nin kitaplarını değişik yönden incelemeye tabi tuttuk. Tez, Giriş'ten sonra üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde aşığın hayatı, sanatı, eserleri ve hakkında yapılmış çalışmalarına yer verilmiştir. İkinci bölümde şiirlerin muhteva özellikleri ve şekil özellikleri incelenmiştir. Üçüncü bölümde mensur eserlerindeki muhteva özellikleri ve halk anlatıları üzerinde durulmuştur. Sonuç bölümünde çalışmanın vardığı neticeler açıklanmıştır. Kaynakça kısmında çalışma esnasında faydalanılan eserlerin künyeleri verilmiştir. Ekler kısmında aşıkla ilgili fotoğraflara yer verilmiştir.
Nuri Pakdil'in şiirleri üzerine tematik bir inceleme

İnsanın sosyal hayatının bir yansıması olan yeryüzü, insanla birlikte devimim yaşar. Birbirini değiştiren ve dönüştüren bu iki güç birbirini tamamlar. Evrendeki boşlukları doldurarak anlamalı bir bütün oluşturur. Edebiyat evreninde önemli bir tür olan olan şiirler, insanın iç dünyasının gizemini, imgelerin örtük anlamında dış dünyaya açılır. Hayata, edebiyat perspektifinden açılan bu pencere öznelliğin evrenselliğinde buluşur. Duygu ve düşüncelerin sese ve kelimeye bürünerek dile gelmesi, şiirin simgesel özünden kopmadan hayal ile gerçeği bir arada buluşmasıdır. Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatının önemli yazarlarından birisi olan Nuri Pakdil, eylemsel duruşun şekillendirdiği kişiliği ile dikkat çeken bir düşünce ve sanat adamıdır. Eylemselliğini de eserlerine yansıtan sanatçı, birçok edebi türde eserler kaleme alır. Şair yönüyle pek fazla tanınmayan Nuri Pakdil, edebi suskunluğunu yayımladığı 'Sükut Sureti' şiir kitabıyla bozarak dikkatleri yeniden üzerinde toplar. İslami kanadın önemli temsilcilerinden olan sanatçı, şiirlerindeki temaları ele alışı ile kendi camiası içiresinde farklılık gösterir. Şirinlerinin izleğini oluşturan inanç ve insan şairin imgelem dünyasında bütün temalara sirayet eder. Çalışmada ele alınan temalar Nuri Pakdil'in, dünyaya açılan penceresinden bakılarak değerlendirilmektedir. Çalışmamızda Pakdil'in şiirlerinden hareketle tarih, mekan, kadın, çocuk, ölüm, sömürü, direniş, inanç ve umudu şiir dilinde kristalleştirilmesinin şiirdeki konumunu görmeye ve göstermeye çalıştık.
The Representation of gender, love, family and sexuality in the canonical and non-canonical novels of the early republican period

Bu tezin sonucunda hem kanonik hem kanon dışında kalmış romanların modernlik sorununu, cins kimliği ile ilgili alanlar üzerinden tartışmayı seçtikleri görülmüştür. Ayrıca namus söylemi ve milliyetçi bakış açısı, göreceli olarak alternatif söylemlerin bile tartışmadığı, sorgulanamaz temalar olarak belirmektedir. Ancak bunun ötesinde modernleşme ve buna bağlı olarak kadın konusunda kanonik ve kanon dışında kalmış romanlar arasında önemli bir ayrım vardır : kanonik romanlar bireysel özgürleşme olanaklarını artıran bir süreç olarak modernlik tanımına açıkça karşı durmakta, bunu bencil bireyciliğin yansıması olarak görmekte, rasyonel ve merkezi olarak kontrol edilen bir toplum projesi olarak modernleşmeyi benimsemektedirler. Kanonik romanlara göre, birinci modernlik anlayışı en karanlık yüzünü kadının yozlaşmasında gösterir. Bu yozlaşmanın temel göstergesi de cinsel namusxm. yitirilmesidir. Böylelikle, kanonik romanda kadına daha saygın bir yerden bakmayı başaran ürünlere rastlansa da modernleşmenin özellikle kadın üzerinde yozlaştırıcı etkileri olabileceği hep saklı kalır. Kanonik romanın temel sorusu negatif bir sorudur : nasıl modernleşmemeliyiz ? Bu, okura, öncelikle modernliğin tehlikelerini hatırlatan bir sorudur. Bu çalışmada, kanonik romandaki modernleşmeye yönelik bu savunmacı pozisyon, Kemalist ideoloji ve pratik içinde milliyetçilik ve modernizm arasındaki gerilimli bağla açıklanmaktadır. Milli kimlik kendine özgü bazı doğal ve değişmez özellikler tanımlamayı zorunlu kılar. Oysa modernleşme, özellikle Batı modeline dayandığını açıkça belirten bir modernleşme projesi, 'öteki'nden öğeler içermek, evrensel değerlere de dayanmak zorundadır. Bu gerilim söz konusu romanlarda 'bize özgü bir modernleşme' önerisiyle çözülür. Bu süreçteki kritik nokta, milli kimliğin ayırdedici özünü ve farklılığını vurgulayan unsurun, kendini her şeyden önce namusun korumasında gösteren, kadın bedeninin saflığı oluşudur. IV
İnci Aral'ın hikayeciliği

Bu çalısmada, genelde Türk edebiyatında, özelde kadın edebiyatçılarımızarasında önemli yeri olan, ilk öykü kitabı Agda Zamanı'nın yayımlandıgı 1979 yılından son öykü kitabı Ruhumu Öpmeyi Unuttun'un yayımlandıgı 2006 yılları arasında altı hikaye, altı roman ve bir deneme kitabı ile bazıları televizyon dizisi olarak yayınlanmıs senaryoları bulunan nci Aral'ın eserleri incelenmis ve yazarın Türk öykücülügündeki yeri tespit edilmeye çalısılmıstır. İnci Aral'ın Hikayeciligi? isimli dört bölümden olusan çalısmamızın ilk bölümünde nci Aral'ın hayatı, mizaç ve kisilik özellikleri, yazarla yapılansöylesilerden, denemelerinden, otobiyografik öykü ve romanlarından hareketle tespit edildi. kinci bölümde yazarın eserleri tanıtıldıktan sonra, Türk edebiyatındaki yeri ve edebi kisiligi hakkında değerlendirme yapıldı. Son bölümde ise nci Aral'ınöyküleri biçim ve içerik özellikleri itibariyle incelendi.
Hasan Özkılıç'ın hayatı ve hikayeleri üzerine bir inceleme

ÖHasan Özkılıç, 1951'de Iğdır'ın merkez köylerinden Yaycı Köyü'nde doğmuş, 17 yaşına kadar burada yaşamıştır. 1968 yılında ailesiyle birlikte Turgutlu ilçesine taşınan yazar üniversiteye yerleştiği 1976 yılına kadar burada tarım ve sanayi işçileri arasında yaşamıştır. Yazar bu yıldan itibaren bir kızı ile birlikte yaşamını İzmir'de sürdürmektedir. Dergicilik, şairlik, öykü ve roman yazarlığının içerisinde yazara asıl ününü kazandıran tür öykücülük olmuştur. İlk öyküsü ''Anamın Umudu'' 1974 yılında Demokrat İzmir gazetesinde yayımlanan yazarın ilk öykü kitabı Kuş Boranı ise 1998 yılında yayımlanır. Kuş Boranı dışında yazarın beş öykü kitabı bir de romanı bulunmaktadır. Birkaç hikayesi sinemaya uyarlanan yazar eserleri ile birçok da ödüle layık görülmüştür.1930- 1980 yılları toplumcu gerçekçi çizgisini devam ettiren yazarın eserlerine Iğdır'da geçirdiği çocukluk yılları ve Turgutlu'da ailesiyle birlikte içinde yaşadığı işçi sınıfı kaynaklık etmiştir. Bu kaynakları yazar sade, akıcı bir dille ve olanca canlılığıyla okura aktarmıştır. Bu çalışmanın amacı, yazarın hikayelerini incelemek ve edebiyat dünyasındaki yerini belirlemektir.
Hüseyin Cahit Yalçın'ın makaleleri

Çalışmamız Hüseyin Cahit Yalçın'ın çeşitli gazete ve dergilerde yazdığı makaleleri içermektedir. Balıkesir'de doğan Hüseyin Cahit Yalçın, Serez'de Askeri Rüştiye'yi bitirmiştir. Pek çok dergi ve gazetelerde yazan Hüseyin Cahit Yalçın, bir ara Sadrazam Küçük Sait Paşa'nın da desteğiyle Dersaadet İdadi-i Mülk-i Şahanesi'nde Kitabet ve müdürlük yapmıştır. Makaleleri ile ilgi toplayan Yalçın'ın Fransızca'dan yaptığı hikaye ve roman çevirileri bizim için önemlidir. Batı etkisi altında kalarak yazdığı Sarf ve Nahiv adındaki eseri ilk dilbilgisi kitabı olarak sayılabilir. 'Yaz Hatıraları', 'Röneka', 'Duman', 'Uykusuz Kalırken', 'Köy Düğünü', 'Koruda', 'Ramazanda Bir Gece', adlı hikayeleri; 'Nadide', 'Hayal İçinde', ' adlı romanları; 'Hasta Çocuk', 'Bayram Sabahı', 'Küçük Kız' adlı fıkraları;'Samimi Teessürler' adlı mensur şiirleri vardır. Çalışmamızda Hüseyin Cahit Yalçın'ın gazete ve dergi köşelerinde kalmış makalelerini kronolojik sırası ile inceledik. Makalelerin hepsini değil, en seçkin olanlarını seçtik. Amacımız Hüseyin Cahit Yalçın'ın gazete köşelerinde kalan makalelerini edebiyat dünyasına tanıtmaktı. Yine makalelerinden hareketle sanat ve edebiyat görüşünün ortaya çıkmasına da katkıda bulunmak istedik. Çalışmamızı sonuç bölümünden sonra ise tezimizi hazırlarken yararlandığımız kaynakların bir listesini verdik. Tezimiz baştan sona kadar Hüseyin Cahit Yalçın'ın gazetelerde yer alan makalelerini kapsamaktadır. Edebiyat dünyasına Hüseyin Cahit Yalçın'ın kendine has çizgisini de taşımaktadır.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atatürk Kitaplığı bel_yz_o0043 numarada kayıtlı şiir mecmuası'nın (1b-75a) transkripsiyonlu metni ve şiir mecmualarının sistematik tasnifi projesi'ne göre tasnifi

Türk edebiyatının en güzide kaynaklarından olan şiir mecmualarının edebiyat tarihimiz içerisinde bulunduğu konum son derece önemlidir. Derleyenin zevkine göre hazırlanmış bu seçki eserler, barındırdığı birçok manzumeyle edebiyat tarihimiz açısından önem arz etmektedirler. Bu çalışmada, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atatürk Kitaplığı Bel_Yz_O 0043 numarada kayıtlı şiir mecmuası incelenmiştir. Mecmualar hakkında kısaca bilgi verildikten sonra incelenen mecmua hakkında çeşitli veriler sunulmuştur. 'Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesi ' dahilinde hazırlanan çalışma, çeviri yazı alfabesi ile günümüz harflerine aktarılmış ve manzumelerin mevcut akademik çalışmalarla karşılaştırması yapılmıştır.
Dünden bugüne Türkçede fiilden isim yapma ekleri

Bu çalışmada, Orhun Türkçesi döneminden Türkiye Türkçesi dönemine kadar fiilden isim yapma ekleri ele alınmıştır. Çalışma için geniş bir kaynak taraması yapılmıştır. Bunu yaparken konu ile ilgili olan kitaplar, yüksek lisans ve doktora tezleri taranmış olup, ekler ile ilgili yazılan makaleler gözden geçirilmiştir. Her ek 'Orhun Türkçesi Dönemi, Uygur Türkçesi Dönemi, Karahanlı Türkçesi Dönemi, Harezm Türkçesi Dönemi, Kıpçak Türkçesi Dönemi, Çağatay Türkçesi Dönemi, Eski Anadolu Türkçesi Dönemi, Osmanlı Türkçesi Dönemi ve Türkiye Türkçesi Dönemi' şeklinde ayrı başlıklara ayrılmış ve işlevlerinin daha iyi anlaşılabilmesi için ekler örnekler çokça verilerek somut hale getirilmiştir. Tezin amacı, fiilden isim yapma eklerini Orhun Türkçesi döneminden Türkiye Türkçesi dönemine kadar getirmek ve eklerin eğer varsa vermiş oldukları anlamları göstermektir. Bu tezde öncelikli olarak ekler üzerine yapılan çalışmalar incelenmiştir ve söylenen görüşler aktarılmıştır. Daha sonra her bir ek Orhun Türkçesi döneminden Türkiye Türkçesi dönemine kadar örneklerle anlaşılır hale getirilmiştir ve mümkün olduğunca fazla örnek verilmeye çalışılmıştır. Örnekler Orhun Türkçesi döneminden Türkiye Türkçesi dönemine kadar verildikten sonra her ek için çalışmanın sonunda ilgili ekin eğer mevcutsa farklı işlevlerine de değinilmeye gayret gösterilmiştir. Tezi bitiminde ise sonuç yazıldıktan sonra söz konusu olan ekler dönemsel olarak bir tablo halinde gösterilmiştir. Böylelikle eklerin hangi dönemlerde, ne sıklıkla ve ne şekilde kullanılıp hangi dönemlerde kullanılmadığı tespit edilmeye çalışılmıştır.
Yusuf Ziya Ortaç'ın romanlarında ve tiyatro eserlerinde yapı ve tema

'Yusuf Ziya Ortaç'ın Romanlarında ve Tiyatro Eserlerinde Yapı ve Tema' adlı bu çalışma, yazarın hayat hikayesini, sanat anlayışını, romanlarını ve tiyatro eserlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde yazarın hayatı, sanatı ve eserleri ile ilgili bazı bilgiler verilmiştir. Hayatının dönüm noktaları, sanat hayatının nasıl başladığı, sanat anlayışında görülen değişim ve gelişmeler aktarılmıştır. İkinci bölüm çalışmanın en uzun ve kapsamlı bölümüdür. Burada yazarın romanları, altı ana başlık altında incelenmiştir. 'Romanların Tanıtımı' başlığı altında eserin nasıl ortaya çıktığı ve basımı ile ilgili bilgiler verilmiştir. 'Olay Örgüsü' başlığı altında ise eserdeki çatışmalar ve ana düğümler üzerinde durulmuştur. 'Temalar', iki başlık altında değerlendirilmiştir. 'Roman Kişileri', fonksiyonları ve tiplerimi bakımından incelenmiş, bunlar kendi içinde gruplandırılmıştır. 'Zaman', 'Mekan', ve 'Bakış Açısı' kısımlarında her roman ayrı ayrı ele alınıp incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise yazarın tiyatro eserleri ele alınmıştır. Tiyatro eserlerinin dördü günümüz harflerine aktarıldıktan sonra incelenmiştir. Bu eserler incelenirken romanlarında uygulanan metot uygulanmıştır. Sonuç bölümünde, yapılan çalışmadan elde edilen bulgular sunulmaktadır.
Oğuz Atay'ın hayatı-eserleri-sanatı

Oğuz Atay, geniş kültür birikimiyle, roman, hikaye, tiyatro oyunu gibi türlere getirdiği yeni üslup ve tekniklerle kendinden sonraki yazarları derinden etkilemiştir. Durum böyle olmasına rağmen bugüne kadar Oğuz Atay'ı tüm yönleriyle ele alan bilimsel bir çalışma yapılmamıştır. Bu çalışma, Oğuz Atay'ı, eserlerini ve sanatını anlamak ve gücümüz doğrultusunda anlatmak için kaleme alındı. Hayatı- Eserleri- Sanatı olmak üzere çalışmamızı üç ana bölüme ayırdık.
Süleymaniye Kütüphanesi Es'ad Efendi 3388 numarada kayıtlı bulunan mecmu'a-i tevarİh

Mecmualar divan edebiyatının hala çalışılmaya gerek duyulan, her geçen gün yeni bir çalışmaya mevzu olan kaynaklarıdır. Derlendikleri dönemlerin edebiyat anlayışını, dilini, popüler şairlerini ortaya koymaları bakımından da oldukça değerlidirler. Bu zamana kadar da mecmualarla ilgili pek çok çalışma yapılmış, tasnif denemeleri ilim alemine sunulmuştur. Çoğunluğu tarih düşürme sanatı ile yazılan şiirlerden meydana geldiği için Mecmua-i Tevarih olarak isimlendirilmiş olan çalışma metnimiz, XVIII. yüzyılın önemli devlet adamlarından Hekim-zade Ali Paşa'nın ikinci defa sadrazam olması üzerine yazılmış metinleri ihtiva etmektedir. 60 varaktan müteşekkil olan mecmuada 60 şairin şiiri yer alır. Toplamda 111 adet şiir bulunmaktadır. Mecmuanın derleyicisi olan Hasib Efendi kendisinin 14 şiirine yer vererek mecmuadaki en fazla şiire sahip şairdir. Tez çalışmamızda konuları dört bölüm altında ele almaya çalıştık. İlk bölümde kısaca genel bilgiler verdik, ikinci bölümde mecmuanın muhtevasına yönelik incelemelerimizi paylaştık, üçüncü bölümde tarih beyitlerinin ebced hesabına göre hesaplanmasına örnek verip dördüncü bölümde metni transkripsiyonlu olarak sunduk.
Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde dramatizasyon yöntemi ile fiil öğretimi

Bu araştırmanın amacı, Türkçe öğrenen yabancı uyruklu 3. sınıf öğrencilerine fiil öğreniminde dramatizasyon yönteminin etkisini tespit etmektir. Araştırmanın çalışma grubunu 2017- 2018 eğitim öğretim yılında Hatay ili, Antakya merkez ilçesinde öğrenim gören 42 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada, ön test-son test kontrol gruplu deneysel desen kullanılmıştır. Uzman görüşü alınarak oluşturulan şarkı havuzundan seçilen fiiller; deney grubu öğrencilerine drama etkinlikleriyle; kontrol grubu öğrencilerine ise geleneksel yöntemle anlatılmıştır. Uygulama başarısını ölçmek amacıyla, araştırmacı tarafından oluşturulan 24 soruluk Fiil Başarı Testi ve uygulama sonrası öğrenci görüşlerini belirlemek amacıyla Öğrenci Görüşme Formu veri toplama araçları olarak kullanılmıştır. Deney ve kontrol grubunun ön testten ve son testten aldıkları puanları karşılaştırmak için Bağımsız Örneklem t-Testi; deney grubunun ön test-son test puanlarını karşılaştırmak için Bağımlı Örneklem t-Testi kullanılmıştır. Ayrıca cinsiyet açısından deney grubu ve kontrol grubunun başarı puanları da Bağımsız Örneklem t-Testi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda; drama yöntemiyle fiillerin anlatıldığı deney grubu ile geleneksel yöntemle fiillerin anlatıldığı kontrol grubunun fiil başarı puanları arasında deney grubu lehine anlamlı bir fark olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca deney grubunun ön test ve son test puanları arasında son test lehine anlamlı bir fark olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuçtan hareketle; drama yönteminin 3. sınıf düzeyinde Türkçe öğrenen yabancı uyruklu öğrencilerin fiil öğrenme başarısını olumlu yönde etkilediği belirlenmiştir. Cinsiyet değişkeninin ise deney ve kontrol grubu öğrencileri üzerinde fiil öğrenimi konusunda anlamlı bir fark oluşturmadığı saptanmıştır.
Yusuf Atılgan'ın Aylak Adam romanına Bahtin'in diyaloji kuramı eksenli bir yaklaşım

XX. yüzyılın önde gelen edebiyat kuramcılarından biri olan Mihail Bahtin (1895-1975) edebiyat eleştiri ve kuramları sahasına diyaloji, heteroglossia, çok seslilik ve karnavalesk gibi özgün kavramlar kazandırmış ve bu kavramlar ışığında modern romanların yorumlanmasında farklı bir bakış açısı sunmuştur. Bu çalışmamızda Bahtin'in roman sanatının temelini oluşturan kavramlardan hareketle diyaloji kuramı eksenli bir yaklaşım doğrultusunda modern Türk edebiyatının önemli yazarlarından biri olan Yusuf Atılgan'ın Aylak Adam adlı romanının incelenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmamız üç ana başlık altında yapılmıştır. 'Aylak Adam'da Diyaloji' adlı birinci bölümde diyaloji kavramı temel alınarak romanda yer alan söylem tiplerinin analizi yapılmış ve romanın diyalojik özelliklere sahip olduğu gösterilmiştir. 'Aylak Adam'da Heteroglossia' adlı bölümde ise romandaki temanın farklı dil ve türler aracılığıyla ilerlediği tespit edilerek romanın farklı seslerden oluşan heteroglot bir yapısı olduğu ortaya konulmuştur. 'Aylak Adam'da Polifoni' isimli bölümde de kahramanların kendi seslerinin temsilcisi konumunda kendilerine özgü fikirlerini diyalojik ilişkilerle dışa vurmaları açısından Aylak Adam'ın çok sesli bir roman olduğu ortaya konulmuş ve Bahtin'in çok sesli romanla ilişkilendirdiği 'karnavalesk' kavramından hareketle romanda yer alan fikirlerin içerik analizi yapılmıştır.
Ahmet Ümit'in masal kitaplarının çocuk edebiyatının temel ögeleri açısından incelenmesi

Ahmet Ümit 80'li yıllardan bu yana yazdığı romanlarla polisiye edebiyatımızda önemli bir yere sahiptir. Edebiyat hayatına birçok eser sığdıran Ümit'in 2 adet de masal kitabı bulunmaktadır. Masal Masal İçinde ve Olmayan Ülke adlı bu masal kitapları yazarın çocukluk muhayyilesinden süzülüp gelen eserleri olarak değerlendirilebilir. Çalışmamızda yazarın iki masal kitabı, Masal Masal İçinde ve Olmayan Ülke çocuk edebiyatının temel ilkeleri kapsamında değerlendirilmiştir. Tez boyunca kitapların biçimsel ve içerik özellikleri çocuk edebiyatının temel mikyasları baz alınarak incelenmiştir. Bu kitapların çocuk edebiyatındaki yeri, hangi yaş grubuna hitap ettiği, içerik ve biçim yönüyle elde edilen veriler bağlamında değerlendirilmiştir. Araştırmamızda nitel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Tezde çocuk edebiyatı eserlerinde bulunması gereken özelliklerle kitap arasında hem şekil hem de içerik olarak mukayeseler yapılmıştır. Çocuk edebiyatı ürünlerinde bulunması gereken iç ve dış yapı özelliklerine dair araştırmalar irdelenmiş, bu kıstaslar kitapların değerlendirilmesine dayanak olmuştur. Bu kitaplar bazı kitap satış sitelerinde yayınevi ve yazarın böyle bir iddiası olmamasına rağmen okul öncesi çocuk edebiyatı ürünleri içinde sunulmuştur. Bu bağlamda kitaplar çocuk edebiyatının temel ölçütlerine göre kritik edilmiş ve bahsedilen yaş grubundaki çocuklara uygun olmayan biçim ve içerik özelliklerinin varlığı tespit edilmiştir. Bunun yanında gerek kurgu gerekse dil yönüyle kitapların okul öncesi ve ilkokul çağlarına uygun olmadığı, daha çok ilk gençlik çağlarındaki okurlara hitap ettiği ilgili bölümlerde nedenleriyle birlikte izah edilmiştir.
Ferit Edgü'nün öykülerinin psikanalitik açıdan incelenmesi

Ferit Edgü 1950'li yılların önemli yazarlarından biridir. Roman, öykü, anı, şiir, deneme gibi farklı türlerde eserler vermiştir. Yazarın adı 1950 kuşağı öykücülerinin içinde anılmaktadır. Öykülerini sıra dışı bir yapıyla ortaya koyan yazar kuşağının adeta temsilcisi olmuştur. Dili kullanma, az sayıda sözcükle öyküler oluşturma yazarın öykücülüğünde önemli bir unsurdur. Psikoloji ve edebiyatın ortak paydası insan ve insan davranışları olduğu için bu iki bilim dalının birbirini beslemesi ve birbirine kaynak oluşturması kaçınılmazdır. Edebi metinlerdeki karakterlerin oluşturulmasında psikoloji büyük bir öneme sahiptir. İnsanın bilinçaltını tanımlayan çeşitli yöntemlere sahip olan psikanaliz, edebiyatta önemli bir yere sahiptir. Psikanalizin kurucusu olan Sigmund Freud'un sanatçılara uyguladığı psikanaliz, zamanla yerini öğrencilerinin sanat eserlerine uygulaması ile psikanaliz ve edebiyatı aynı paydada buluşturmuştur. Geliştirilen bu metotlardan yararlanan edebiyat eleştirmenleri psikanalitik edebiyat eleştirisi yöntemini geliştirerek edebi metinlere uygulamışlardır. Bu çalışmada Ferit Edgü'nün öyküleri psikanalitik açıdan analiz edilmeye çalışılmıştır.