Türk halk müziği ve Kazak halk müziği çalgıları üzerine bir inceleme

'Türk Halk Müziği İle Kazak Halk Müziği ve Çalgıları Üzerine Bir İnceleme' Sanatta Yeterlik Tez çalışmasında ilk olarak Türklerin ve Kazakların tarihi ele alınmıştır. Türkiye ile Kazakistan'ın coğrafi konumunun değerlendirilmesinden sonra Türk halk ve Kazak Halk müziğinin tanımı, türleri karşılaştırümıştır. Türk halk ve Kazak halk müziği edebiyatı incelenmesi sonrasında kullanılan çalgıların tanımları, özellikleri ve karşılaştırması yapılmıştır. Bu bölümde; mızraplı çalgılar, yaylı çalgılar, nefesli çalgılar konu edilmiştir. Son olarak da Kazak halk müziğinde ve Türk halk müziğinde görülen ezgilerin karşılaştırılmasına kısa bir anlatımla yer verilmiştir. Sonuç olarak yapılan tüm çalışmalar madde madde kaleme alınmıştır. Çok doğaldır ki genel olarak kültür-özellikle de müzik - toplumsal gelişmeye paralel olarak evrimleşir. Müziği- özellikle de Halk müziğini- kültürün diğer dallarından ayıran özellik, evrimleşirken temel motiflerinden hiçbir şey kaybetmemesidir. Örneğin, resim, mimarlık, heykel. vb. kültürün diğer dallan evrimleşirken, insanların zevkleri ve kullanım amaçlarına uygun olarak temel motiflerinde de önemli değişiklikler olmuştur. Oysa hal müziği ilk doğduğu andaki motifleri koruyarak evrimleşmiştir.. 'Türk Halk Müziği İle Kazak Halk Müziği ve Çalgıları Üzerine Bir İnceleme' Sanatta Yeterlik Tez çalışması genel olarak dört ana bölümden oluşmaktadır. Beşinci bölümde çalışmamın amacını ortaya koydum. Bugüne kadar bu konuda kapsamlı bir çalışma olmamasını ve bundan sonraki çalışmaları temel oluşturabiilmeyi amaçladım. Bu çalışmamıza başlarken doğal olarak Türk Halk Müziği ile Kazak Halk Müziğini ortaya çıkaran ortamı, coğrafyasıyla, tarihiyle kısaca da olsa bir tanımak gerekiyordu. 2. bölümde kısaca buna değindim. Tarihsel süreçte Türk ve Kazak halkları gelişirken müziklerinin ve sazlarının da nasıl evrimleştiğini görmekteyiz bu bölümde. 3. bölümde Halk müziğinin genel bir tanımını yaptık ve Türk Halk Müziği ile Kazak Halk müziği'nin mukayesesini yapmaya çalıştım. Bu mukayeseyi yapmaya çalışırken Türk Halk Müziği ve Kazak Halk Müziği türlerini ve kısaca da olsa Türk Halk Edebiyatı ile Kazak Halk Edebiyatını da irdeledim. 4. bölümde Türk Halk müziği ve Türk Halk Müziği'nde kullanılan çalgıları, bu çalgıların zamanla yaşadığı evrimleri ve organolojik özelliklerini detaylıca açıklamaya çalıştık. Ayrıca bu bölümde bu çalgıların bugünkü ve geçmişşteki durumlarını şekillerle açıklamaya çalıştım. 5. ve son bölümde de bu çalışmamızdan tesbit ettiğimiz somut sonuçları ve gözlemlerimizi açıkladım. Hem Türk Halk müziğinde hem de Kazak Halk müziğinde müzik, insan-alet-vokal veya insan-vokal veya insan-alet gibi ortalıklar ile icra edilmektedir. Her iki kültürde de ağıtlar ve uzun havalar sözlü müziğin önemli bir parçası olarak tespit ettim. Türk Halk müziğinde kültürün en belirgin unsurlarından biri olan oyunlu müzikler hayvan, doğa ve kişi taklitleri ile süslenen oyunlar ve yapılan mimikler ve hareketler, müzik ile organik bir bağ içindedir. Anadolu'da Zeybek ve Bar havalarında görülen kartal, şahin, teke vb. hayvan figürleri Kazakistan'da da tespit edilmiş. Örneğin, halaylar, barlar ve zeybeklerde görülen kartal, tavşan, keklik, kuzu vb. oyunlarına Kazakistan'da 'koyun-berkut' vb. isimli oyunlar olarak görülmektedir. IX