turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Antik limanlar ışığında Myndos Limanı ve liman yapıları

Antik Myndos kenti Karia Bölgesinin önemli kıyı yerleşimlerinden birisidir. Kentin limanı, yarımadanın en batı ucundadır ve arazi yapısının avantajlarından faydalanılarak inşa edilmiştir. Kentin, ilk olarak İ. Ö. 7. yüzyıldan önce kurulduğu tahmin edilmektedir. Kent, özellikle Klasik dönemde başkent Halikarnasos'a batıdan gelebilecek saldırılara karşı ilk savunma noktası olması bakımından stratejik bir nokta olmuştur. Limanın çevresinde yalnızca giriş kısmında, mendireğin hemen başladığı alanda inşa edilen yapı kazılmıştır. Diğer yapılar hala toprak ve su altında gizemini korumaktadır. Myndos'un çevresinde üç adet koy olmasına rağmen sadece en büyük koy liman olarak kullanılmıştır. Bu liman hem askeri hem de ticari işlev yüklenmiştir. Bir deniz limanı olan Myndos limanı yaptığımız gruplandırmaya göre doğal limanlar grubunda yer almaktadır. Limanın çevresindeki yapıları incelediğimizde, giriş kısmında bulunan mendirek yapısı kesin olarak isimlendirilmiştir. Yapılış amacı, limanı saldırılara ve dış etkilere karşı korumaktır. Limanın orta kısmında şu an su altında kalmış olan diğer bir yapı iskele olarak ve Tavşan Adası ile anakara arasındaki sur duvarlarının döneminde dalgakıran olarak kullanıldığı düşünülmüştür. Giriş kısmında mendireğin hemen arkasında yer alan yapının ise bir ayazma olduğunu ele geçen buluntular ışığında söylemek mümkün olmaktadır. Limanın en iç kısmında bulunan yapıyı ise yapılan çalışmalar sonucunda Pir-i Reis'in bahsettiği tatlı su kaynağı ile bağdaştırmak olası gözükmektedir. Tavşan adasının iç kısmında bulunan yapılar sarnıç veya ticari yapılar olabilirler. Yerlerini belirlemeyi başardığımız diğer yapılar hakkında kullanım amaçlarını gösterecek herhangi bir veriye ulaşamadık.
Bizans'tan Osmanlı'ya şenlikler, törenler ve Cihat Burak resmine yansıması

Tez kapsamında yaşadığımız coğrafyanın, antik ritüellerden iktidarı toplumun benimsemesine uzanan sürecinde, şenlikler ve törenlerin, Cihat Burak'ın resminde sanata yansıması ele alınmıştır. Tezin ilk bölümünde şenlik ve tören kavramları açıklanmış, Antik Yunan toplumunda Dionysos adına düzenlenen eğlence ve dansın bir araya geldiği ritüel ele alınmıştır. Yeniden doğuşu simgeleyen Dionysos şenliklerinden, Yunan tragedyasına ve komedyalara uzanarak, kendinden sonraki uygarlıklara iktidarın meşruiyetinde temsiliyet olgusu miras bırakan tarihsel sürece değinilmiştir. Bizans ve Osmanlı imparatorluklarının kültürel zenginlikleriyle harmanlanmış İstanbul ve şenlikleri tezin ikinci bölümünde ele alınmıştır. Yaşadığımız toprakların, Bizantion adlı küçük yerleşimden, bir Doğu Roma kenti olan Konstantinopolis'e ve Osmanlı'nın İstanbul'una uzanan yolculuğu ona büyük bir simgesel olgular hazinesi aktarmaktadır. Bu çalışmada, ilk önce hipodrom/atmeydanı olarak adlandırılan alanda yapılan şenlik ve törensel etkinlikler, iktidarın ve halkın buluştuğu bir arena olarak, toplumsal yaşamdaki iktidar olgusunun bir yansıması olarak ele alınmıştır. Bizans ve Osmanlı şenliklerinde görülen ortak simgeselliklere değinilmiş, Osmanlı şenliklerinin kaydedildiği surnameler ve bu gelenekte yer alan minyatürlerin belgesel niteliği taşıyan bakış açısıyla, şenlik ve törenler üzerinden geleneksel sanatlara bir pencere açılmıştır. Şenlik ve tören olgularının günümüze uzanan tarihsel yolculuğunda, Modern Cumhuriyet'in temsiliyet törenleri niteliğine bürünen Cumhuriyet Bayramlarınadeğinilmiş, iktidar, güç, otorite kavramlarının yeniden değerlendirildiği günümüz toplumuna uzanılmıştır. Bütün bu tartışmaların toplandığı ve birleştiği tezin son bölümünde; Osmanlı'da doğan, tarih bilincine sahip, geleneksel sanatlara duyarlı bir Cumhuriyet sanatçısı olarak Cihat Burak ve Onun resimlerindeki şenlikli anlatı incelenmiştir. Bu çalışmada incelenen yönüyle sanatçı, geçmişş kültürlere gönderme yaptığı imgelerinin yarattığı kendi şenlik alanında, iktidarın söylemek isteyip de söyleyemediklerinin gizlendiği, bir sergi alanı yaratmaktadır. Cihat Burak'ın eserlerinde, mizahçı kişiliğiyle figür ressamlığı arasında denge kurabilen anlatısına bir yolculuk yapılmış, sanatçının seçilen eserlerinde, şenlik ve törenler üzerinden iktidar olgusuna ve toplumsal hayattaki yansımasına yer verilmeye çalışılmıştır.
Antalya-Burdur kervan yolu üzerinde yer alan Anadolu Selçuklu kervansaraylarının taçkapı süsleme programları

Anadolu Selçuklu Dönemi'nde ticaretin gelişmesi birçok yenilik, düzenleme ve uluslararası anlaşmalar yapılmıştır. Ticaretin gelişmesine yardımcı olarak Anadolu kervan yolları üzerinde kervansaray yapımına önem verilmiş ve abidevi kervansaraylar inşa edilmiştir. Bu kervan yollarının en önemlilerinden biri ise Antalya ? Burdur ? Isparta kervan yoludur. Denizyolu aracılığıyla diğer ülkelerden gelen ticari mallar bu kervan yolu sayesinde Anadolu'nun birçok yerine ve pazarlarına ulaşmaktaydı. Bu kervan yolu üzerinde birçok kervansaray inşa edilmiştir. Bu kervansaraylar sırası ile; Evdir Han, Kırkgöz Han, Susuz Han ve İncir Han' dır. Kervansaray inşası Anadolu Selçuklu döneminde en üst düzeye ulaşmıştır. Ayrıca, Anadolu Selçuklu taş süslemeciliği ayrı bir önemde ve düzeydedir. Taş süslemeciliğinde taç kapı süslemeciliğine ayrı bir özen göstermişlerdir. Taçkapı süslemeciliği ile birlikte ticaret yapısı yola kervansaray inşasına önem verilmesi ile beraber kervansarayların taçkapı süslemesi bu dönemde ayrı bir öneme sahiptir. Abidevi taçkapıları ile birbirinden bağımsız süslemeleri olan görkemli ve taç işçiliği ile süslü taç kapılar ortaya koymuşlardır. Bu taç kapılar Anadolu Selçuklu döneminde taş işçilikleri ile önemli bir yer tutar. Araştırmada, Anadolu Selçuklu kervan yollarının en önemlilerinden biri olan Antalya ? Burdur ? Isparta kervan yolu üzerinde bulunan kervansarayların taçkapı süsleme programları incelenmiştir.
İzmir Arkeoloji Müzesi'ndeki Bizans Dönemi taş eserleri

Bu çalışmada İzmir Arkeoloji Müzesi'nde bulunan Bizans dönemine ait taş eserler incelenmiştir. Çalışma kapsamında toplam 125 taş eser değerlendirilmiştir. Söz konusu eserlerden bir bölümü farklı araştırmacılar tarafından daha önce yayınlanmıştır. Ancak müzedeki Bizans dönemi mimari plastiklerinin bütününün incelendiği bir çalışma yapılmamıştır. Bu bakımdan yüksek lisans tez çalışmamız bir ilk olacaktır. Müzede incelediğimiz taş eserleri sütun kaidesi, sütun başlığı, arşitrav, levha, yassı paye, kiborion kemeri, templon paye başlığı, templon payesi, başlığıyla birlikte monolit templon payesi, ambon merdiven blokları, ambon balkonu ve merdiven yanı levhaları, kapı lentosu, friz gibi statik ve liturjik işleve sahip mimari plastik örnekler oluşturmaktadır. Bu eserler bezeme motifi, üslup özellikleri, bezeme tekniği, malzeme ve kompozisyon özellikleri dikkate alınarak değerlendirilmiş, ayrıntılı olarak belgelenmiştir. Müzede yer alan farklı türdeki mimari plastiklerden ancak bir kısmının buluntu yeri ya da müzeye nereden getirildiği bilinmektedir. Biri taş geri kalanı ise farklı renk ve kalitede mermerden yapılmış eserler üzerinde alçak kabartma, yüksek kabartma veya kazıma tekniğinde bitkisel motifler, geometrik motifler, hayvan figürleri, haç ve çeşitli semboller ile insan figürleri kullanılarak birbirinden farklı çok sayıda bezeme kompozisyonunun meydana getirilmiş olduğunu görmekteyiz. Yüksek lisans tez çalışması kapsamında incelediğimiz bu mimari plastik örnekler Anadolu, Başkent, Yunanistan ve yurt dışındaki müzelerde bulunan benzer örnekleriyle kıyaslanarak tarihlendirmeye, Bizans sanatı içindeki yeri ve önemi tespit edilmeye çalışılmıştır.
Kırklareli merkez ilçe ve köylerindeki gayri müslim eserleri

Osmanlı Devleti içerisinde, Osmanlı vatandaşı olup, Müslüman olmayan halklara gayrimüslim denmektedir. Rum, Bulgar, Yahudi, Ermeni ve diğer milletlerden oluşan gayrimüslimlere, İmparatorluğun ilk dönemlerinde çeşitli haklar tanınmış ancak, dini vb. yapıların yapılmasında kısıtlamalar getirilmiştir. 19. Yüzyılda ilan edilen Tanzimat Fermanı, Islahat Fermanı ve Kanuni Esasi ile başlayan süreç, gayrimüslimleri vatandaşlık hak ve ödevleri bakımından Müslimler ile eşit hale getirmiş, 19. Yüzyılın ortalarında ve 20. Yüzyılın başlarında çeşitli yasak ve kısıtlamaların kaldırılması sonucu olarak, gayrimüslimlerce kilise, sinagog, okul, yetimhane, hastane vb. sanat eseri sayılabilecek pek çok yapı inşa edilmiştir. Bu eserler hakkında yapılan bilimsel çalışma sayısı yok denecek kadar azdır. Kırklareli Merkez İlçe ve Köylerinde bulunan, gayrimüslimlere ait eserleri ele alan bu araştırmada, Merkez İlçe ve Merkez İlçeye bağlı 3 belde ile 40 köy incelenmiştir. Başbakanlık Osmanlı Arşivleri, Tapu Sicil kayıtları, Kültür Varlıkları Envanteri ve çeşitli akademik ve yerel kaynakların araştırılması sonucunda elde edilen bilgi ve belgelerin değerlendirilmesi ile yapılan yüzey araştırmaları sonucunda, gayrimüslimlere ait pek çok dini mimari, sivil mimari örneği yerleşim yerleri başlığı altında kataloglanarak tek tek tanıtılmıştır. Yapılan bu araştırmanın Kırklareli Gayrimüslim Eserleri ile ilgili yapılacak çalışmalara ışık tutacağı düşünülmektedir.
Yıldız Sarayı üzerine yapılan çalışmaların değerlendirilmesi

Yıldız Sarayı, Yıldız Tepesinden Beşiktaş'a oradan da Ortaköy'e kadar uzanan arazi üzerine yayılmış köşk 7e kasırlardan oluşan Türk-Osmanlı Saray mimarisinin en son örneğini teşkil eden yapı gruplarının meydana getirdiği kompleksdir. 16. yüzyıldan beri ay sahası olarak kullanılan bu yerde ilk olarak m. Selim (1789-1807) bir köşk ye çeşme yaptırır. Zaman içinde Osmanlı padişahlarının Yıldız'a olan ilgisi artar. Ok ciddi imar hareketi Sultan Abdulaziz (1861-1876) zamanında görülür. Büyük Mabeyn, Çit Kaan, Malta ye Çadır Köşkleri bu dönemde inşa edilir. Yıldız Sarayı asıl gelişimini ü Abdülhamid (1876-1909) zamanında yaşar. E Abdülhamid, 1877 senesinde Dolmabahçe Sarayımdan taşınarak Yıldız'a yerleşir. Yıldız bundan sonra Osmanlı 'Saray-ı Hümayunu 9 olur ye derlet 33 sene buradan yönetilir. Bu süre içinde meydana gelen inşa faaliyetleri sonucunda Yıldız Sarayı her türlü ihtiyacını kendi bünyesi içinde karşılayabilecek bir şehir niteliği kazanır. Sarayda, içinde yaşayan insanların ikametine tahsis edilmiş saray, köşk ye kasırlar, müze, tiyatro, kütüphane binaları, fabrikalar, seralar bulunur, 31 Mart 1909'dan sonra H. Abdülhamid hal edilince padişah olan Sultan Mehmet Reşadiye gerekse ondan sonra tahta çıkan Sultan Vahdettin zamanında (1918-1922) Yıldız Sarayı'nda oturulmakla birlikte, Sarayda ü. Abdülhamid devrinde olduğu gibi bir hareketlilik görülmez. Cumhuriyet'in ilanından sonra Yıldız Sarayı çeşitli kuruluşlara yerilmiş, 1978 yılından beri Kültür ye Turizm Bakanlığı'na bağlanmıştır. Günümüzde Yıldız Sarayı ile ilgili araştırmalara ışık tutacak pek çok görsel ye yazdı kaynak yardır. Yıldız Arşivi, Albümler dönemle ilgili kişilerin anılan Yıldız Sarayı'nın yeniden araştırılması konusunda birinci dereceden önemli kaynaklardır. IX
Kastamonu Şehri Nasrullah Camisi, Yılanlı Camisi, Yakupağa Camisi, Ahmed Dede Camisi hazirelerindeki mezar taşları

Bu hazirelerde 84 mezar tespit edilmiştir. Bu 84 mezarda 163 mezar taşımevcut olup, bunların 43 tanesi erkek baş taşı, 27 tanesi kadın baş taşı, 51 tanesi ayak taşıdır. 38 tanesi yakın tarihte bir şekilde tahrip olan mezar taşlarının yerine yapılmıştır. 4 tane taşın da kimliği belirlenememiştir. Biz de bu durumu göz önüne alarak daha sağlıklı bir inceleme yapmak adına mezar taşlarını kadın baş taşları, erkek baş taşları ve ayak taşları olmak üzere üç gruba ayırdık. Hazirede yer alan bu mezar taşları daha çok 19. yy'a aittir. Tipolojisi yapılan bu mezar taşlarının ayrıca form özelliklerine göre detipolojisi yapılmıştır. Erkek mezar taşları, form tiplerine göre dört gruba ayrılmıştır. Kendi içinde kitabesine göre de iki gruba ayrılmıştır. Erkek mezar taşlarında başlık kısımlarını ayrı bir başlık altında değerlendirmeyi daha uygun bulduk. Buna göre yapılan tipoloji de beş ayrı tip başlık kullanıldığı görülmüştür. 8 tane kavuk, 15 tane sarık, 5 tane fes ve 4 tane de taç, erkek mezar taşlarında başlık olarak kullanılmıştır. Kadın mezar taşlarının tipolojisi yapılırken, erkek mezar taşlarından farklı olarak başlıkları esas alınarak bir ayrım yapılmıştır. Buna göre de 5 ayrı tip tespit edilmiştir. Ayak taşlarına baktığımızda da 5 gruba ayrıldığı görülmüştür. Tüm bu mezar taşlarına baktığımızda en çok süslemenin görüldüğüayak taşlarıdır. Bitkisel, geometrik ve nesneli süslemeler görülmektedir. örnekte gül, 1 örnekte lale, 2 örnekte mine, 4 örnekte kır çiçeği, 6 örnekte hurma, 4 örnekte servi, 2 örnekte asma, 9 örnekte kıvrık dal, 13250 örnekte akantus yaprakları, 3 örnekte gül dalı, 1 örnekte tuba ağacı, 9 örnekte soyut yapraklar, bitkisel süsleme olarak kullanılmıştır. Geometrik süsleme olarak 4 örnekte baklava motifi, 1 örnekte dairemotifi kullanılmıştır. Nesneli motif olarak 3 örnekte vazo, 2 örnekte ay motifi, 4 örnektegüneş motifi, 2 örnekte istiridye kabuğu motifi, 3 örnekte de kurdele motifi kullanılmıştır. Toplam 163 tane mezar taşından 15 örnekte mermer kullanımıgörülürken geri kalan örnekler de taş kullanılmıştır. Mezar taşlarında oyma tekniği kullanılmıştır. İncelediğimiz Hazirelerde talik, sülüs ve celi sülüs olmak üzere 3 farklı yazı tipi görülmüştür. 6 örnekte sülüs, 2 örnekte celi sülüs ve bunların dışında kalan 55 örnekte de talik hatla kitabeler yazılmıştır. Sonuç olarak Kastamonu Şehri Nasrullah Camisi, Yılanlı Camisi, AhmetDede Camisi ve Yakup Ağa Camisi Hazirelerinde yer alan mezartaşları'nda, İstanbul'da görülen işçilik ve üslup burada daha yöresel özellikler kazanarak yapılmıştır. Bu mezar taşlarını daha basit işçilik eserleri olarakdeğerlendirmemiz mümkündür. Osmanlı mezar taşlarında 18. yy'dan itibaren batı etkileri ile birlikte görülen süsleme kompozisyonları ve değişimler, İstanbul'daki kadar olmasa da Kastamonu'da da kendini göstermektedir.
Geleneksel Ahlat evleri

Van Gölü'nün kuzeybatısında bulunan, Nemrut ve Süphan dağlarının göle bakan eğimli platolarına kurulmuş Ahlat, Bitlis ilinin tarihi, bir o kadar da turistik bir ilçesidir. Eski Ahlat Kentinin uyumlu düzenini, mimari bütünlüğünü, donatılarını koruyabilmiş olan evler tescillenerek ulusal kültür varlığı kütüğüne geçirilmiştir. Bunlar gibi tescillenmesi gerekli birçok ev bulunmaktadır. Çalışmanın amacı; tarihi Ahlat Evleri'ni inceleyip, mimari ve sanat tarihi açısından kendi içerisindeki çeşitliliğini, yöre içerisindeki dağılımını, kullanılan malzemelerin benzerliklerini, doğal çevre ve kültür etkenleri altındaki farklılıklarını araştırmak ve yöredeki ev tipolojisini oluşturmaktır. Türklere, XIX. yy. dan bugüne ev sahipliği yapan Ahlat kenti günümüzde tarihi dokusuyla bir açık hava müzesi konumundadır. Fakat ne yazık ki son yıllarda kent planlamasında yapılan yanlış imar uygulamaları, bilinçsiz onarımlar, eklemeler ve doğal afetler bu tarihi dokuya büyük zarar vermiş, özellikle sivil mimari örneklerinden olan geleneksel evler üzerinde tahribata yol açmıştır. Ayakta kalanların birçoğu bakımsızlıktan harabe haline gelmiştir. Ahlat Evleri'nin oluşumunda coğrafi şartlar, gelenekler ve inanç belirleyici faktörler olmuştur. Anadolu Türk konutlarında yaygın olan dış sofalı ve iç sofalı plan tipleri uygulanmıştır. Genellikle iki katlı olan evlerin alt katları depo, ahır, kiler gibi ihtiyaç birimlerine ayrılmış, esas ikamet yerleri üst katlar olacak şekilde düzenlenmiştir. Planlamada sofa belirleyici olmuş, diğer mekanlar sofaya göre konumlandırılmıştır. Helalar ve tandırevleri genellikle evden bağımsız olarak düşünülmüştür. Ahlat'taki tarihi evlerin tescillenmesi, onların korunması ve gelecek nesillere tarihi bir belge olarak aktarılması açısından yeterli gelmemektedir. İnanılan şudur ki, çalışma bu tarihi değerlerin korunması ve geleceğe taşınması açısından yapılacak restorasyon çalışmalarına zemin hazırlayacaktır.
Süleymaniye Kütüphanesi Halet Efendi 377 numaralı Hamse-i Dihlevİ'nin minyatürleri

Bu tezde incelenen Süleymaniye Kütüphanesi, Halet Efendi 377 Numaralı Hamse-i Dihlevi'nin minyatürlü nüshasının ketebe kaydı bulunmamaktadır. Eser vakıf mührüne göre h.1236/m.1820- 1 tarihinde, Halet Efendi tarafından Galata Mevlevihanesi'nin avlusuna yaptırılan ve kendi adını taşıyan kütüphanesine bağışlanmıştır. Eser, 30 Kasım 1925 tarihinde tekke, zaviye ve türbelerin kapatılması hakkındaki kanunun ardından, Süleymaniye Umumi Kütüphanesi'ne nakledilmiştir. Yazmanın özgün olan miklebli deri cildi, tasarım ve teknik olarak 16. yüzyıl Safevi döneminin üslup özelliklerini yansıtmaktadır. Cilt kapakları ile miklebin dış yüzü altınla sıvanmıştır. Kapaklarda, ana zeminler salbekli şemse ve köşebentli, bordürler ise enlemesine uzayan ve dört boğumlu paftalar halinde düzenlenmiştir. Bütün bu bölümlerin içleri gömme tekniğinde rumi ve hatayilerle bezenmiştir. Kapakların ve miklebin iç yüzleri, filigre tekniğiyle rumi ve hatayi motifleriyle dolgulu paftalara ayrılmıştır. Eserin 2 b-3a sayfaları serlevha olarak düzenlemiştir. Ayrıca 3b yaprağında Matlau'l Envar; 43b yaprağında Şirin ü Hüsrev; , 97b yaprağında Mecnun u Leyli; 132b yaprağında Heşt Bihişt; 177b yaprağında Ayine-i İskenderi mesnevilerinin bölüm başları tezhiplidir. Yazmanın tezhiplerinde ağırlıklı olarak lacivert ve altın renklerin kullanıldığı ve hatayi grubu motifler ile bunların oluşturduğu formlar görülmektedir. Eser, biri çift sayfalık takdim minyatürü olmak üzere, yirmi iki minyatür içermektedir. Minyatürler kompozisyon kurgusu, figür tipleri ve yalın doğa anlayışı ile, 1565- 1585 yılları arasında Safevi hakimiyetindeki İran topraklarında yaratılmış olan bir üslubun özelliklerini yansıtmaktadır. Cildi, tezhipleri ve minyatürleri özgün olarak günümüze ulaşabilmiş olan, Süleymaniye Kütüphanesi, Halet Efendi 377 Numaralı Hamse-i Dihlevi, söz konusu döneme ait resimli yazmalardan biri olarak önem taşımaktadır.
Osmanlı mimarlık teşkilatının XIX. yüzyıldaki değişim süreci ve eserleri ile mimar Seyyid Abdülhalim Efendi

'Osmanlı Mimarlık Teşkilatı'nın XIX. Yüzyıldaki Değişim Süreci ve Eserleri İle Mimar Seyyid Abdülhalim Efendi' konulu doktora tezi, Osmanlı mimarlık tarihinin son dönemini arşiv belgelerinin yardımı ile aydınlatmaya çalışmaktadır. Sultan III. Selim, II. Mahmud ve Abdülmecid dönemlerinde yapılan reform hareketlerinin mimarlık alanındaki etkileri irdelenmekte ve bu döneme çalışmaları ile damgasını vurmuş son Sermimaran-ı Hassa Seyyid Abdülhalim Efendi'nin önemi üzerinde durulmaktadır. Dört bölümden oluşan tezin birinci bölümünde Osmanlı mimarlık teşkilatının kuruluş ve gelişimi ile XIX. yüzyıl başındaki durumu, ikinci bölümde XIX. yüzyılda mimarlık teşkilatının yeniden yapılandırılması ve oluşturulan kurumlar, üçüncü bölümde XIX. yüzyıl Osmanlı başmimarlarının görev süreleri ve çalışmaları, dördüncü bölümde Mimar Seyyid Abdülhalim Efendi'nin hayatı ve eserleri incelenmiştir. Tezin ekler bölümünde, üzerinde çalışılan mimaraların inşaat defterlerinde kullandıkları imza ve mühürleri ayrı ayrı tanıtılmıştır. Seyyid Abdülhalim Efendi'nin tesbit edilen eserlerinin resim ve planları ile kullanılan belgelerin bir kısmı da bu bölüme konulmuştur. Yapılan tezin ana kaynağını Başbakanlık Osmanlı Arşivi ve Topkapı Sarayı Arşivi belgeleri oluşturmuştur.
Studying an ottoman 'bourgeois' family: Said bey's family archive (1900-1930)

Bu master tezi belirli bir arşiv türünü, bir kişisel arşivi/aile arşivini tarihsel kaynak olarak kullanma denemesi olarak görülebilir. Çalışmaya konu olan arşiv 1865 yılında İstanbul'da doğmuş bir öğretmen ve bürokrat olan Said Bey'e ait olup, Said Bey'in 1911 yılından vefat ettiği 1928 yılına dek karısı ve çocuklarına yazdığı mektuplar, 1901'den 1928'e dek kullandığı ajandaları ve aile fotoğraflarından oluşuyor. Bu arşiv malzemesini merkezine alan çalışma, öncelikle bir tarih yazımı tartışmasına girerek, bu tür arşivlerin son dönem Osmanlı İmparatorluğu'ndan Türkiye Cumhuriyeti'ne geçiş sürecinde İstanbul'daki sosyal ve kültürel hayatı anlamamızda ne gibi açılım ve engeller oluşturabileceğini sorguluyor. Yazı yazma, kayıt tutma ve aile anılarını saklama eylemlerinin kendisine odaklanılarak bunun ele alınan dönem için hangi anlamlara gelebileceği tartışılıyor. Öte yandan, maddi ve görsel kültür çalışmalarının açtığı çerçeve doğrultusunda ailenin yaşadıkları şehirle kurdukları ilişki, ev seçimleri, evlerini dekore etme biçimleri, kullandıkları görsel malzeme gibi öğelerden yola çıkılarak kendilerini ve kendilerine yabancı olanları temsil etme biçimleri üzerinde duruluyor. Burjuvazinin klasik tanımını aşan bir burjuvalaşma süreci yaşandığı ve bunun kendisini belirli bir ev yaşamında yansıttığı fikrine dayanan çalışmanın amacı ev içinde olan bitenleri gözlemleyerek insanların kendilerini temsil etme biçimleri üzerinde durmak olacak.
Cephe özellikleri açısından İzmir konutlarında cumba ve çıkma

19. yüzyılda İzmir, Levanten topluluklar, Ermeni, Rum ve Yahudi azınlıklar, gayri Müslüm Osmanlı tebaası, Kırım ve Balkanlar'dan gelen göçmenlerle kozmopolit bir yapıya kavuşmuştur. Kentin kozmopolit yapısı farklı kültürleri temsil eden mimari eserlerin meydana gelmesini sağlamıştır. Çalışma konumuz olan cumba ve çıkmalar ise bu kozmopolit yapının etkileri ile oluşan konutların en önemli mimari unsurlarıdır. Bu çalışmada amaç, bugüne kadar çeşitli araştırmalara konu olmuş İzmir konutuna çıkma açısından bakarak yeniden değerlendirmektir. Bir diğer amacımız ise her geçen gün yok olmakta olan İzmir'in eşsiz tarihi yapılarının ve İzmir'i İzmir evi yapan cumba ve çıkmalarının belgelenmesini sağlamaktır. Çalışmamızda 19. yüzyıl-20. yüzyıl başına tarihlenen 82 adet konut ele alınmıştır. Söz konusu konutların genel fotoğrafları ile birlikte cumba ve çıkmalarının ayrıntılı fotoğrafları çekilip, çizimleri yapılarak zengin bir katalog oluşturulmaya çalışılmıştır. Değerlendirme bölümünde cumba ve çıkmalar konum, malzeme, form ve süsleme bakımından ayrıntılı olarak incelenmiştir. Elde edilen veriler sıralanarak çalışma sonlandırılmıştır.
Alevİ Bektaşİ kültüründe Hacı Bektaş-ı Veli Külliyesi'nin yeri ve önemi

Türk-islam Mimarisi içinde külliyeler geniş bir yer tutar. Farklı işlevsel birimleri bir araya getiren külliyeler, farklı ihtiyaçlara cevap verirler. Külliyeler; cami, medrese, türbe, çeşme gibi birimleri içerirler. Bu klasik külliyeler dışında da külliyeler ile karşılaşmaktayız. Hacı Bektaş-ı Veli Külliyesi, Alevilik-Bektaşilik inancının uygulandığı bir yapı topluluğudur. Art arda üç avludan oluşan külliye, Osmanlı saray yapılarını hatırlatmaktadır. Birinci Avluda ; At Evi, Mihman Evi, Ekmek Evi, Çamaşır Evi, Fevzi Baba Çeşmesi gibi günlük yaşamla ilgili birimler bulunur. İkinci Avluda ; Meydan Havuzu, Aslanlı Çeşme, Aşevi, Aşevi Köşkü, Tekke Cami, Kiler Evi, Dedebaba Köşkü, Meydan Evi, Mihman Evi adlı birimler bulunur. Üçüncü Avluda ; Hacı Bektaş-ı Veli Türbesi, Kırklar Meydanı, Resul Bali ve Güvenç Abdal Türbelerini kapsayan Pir Evi ile Balım Sultan Türbesi yer alır. Üçüncü Avlu bahçesinde bir de hazire bulunmaktadır. Yöre taşları ile inşa edilen külliye, bugün müze olarak çalışmaktadır. Külliye son şeklini 1958 -59'daki restorasyondan almıştır. Hacı Bektaş-ı Veli Külliyesi, Alevilik-Bektaşilik inancının Anadolu'daki en önemli dergahıdır.
The Hagia Sophia Mausoleums

Bu çalışmada, Aya Sofya külliyesinin avlusunda 1574- 1639 yılları arasında inşa edilmiş olan hanedan türbeleri, genel olarak Osmanlı mimari kültürü ve özel olarak 16. yüzyılın son çeyreğinde Osmanlı sarayının kültürel ve politik çerçevesi bağlamında incelenmektedir. Bu tezin iki temel odak noktası vardır. Birincisi, Aya Sofya'daki hanedan türbelerinin Osmanlı'nın başkenti İstanbul'un kentsel koreografisindeki fonksiyonu ve anlamıdır; bu bağlamda Atmeydanı'na özellikle vurgu yapılmaktadır. İncelenen handeana ait türbelerin konumları, Osmanlı hanedanının temsiliyet politikasındaki değişimler bağlamında incelenmektedir. Bu çalışmanın diğer odak noktası, Aya Sofya'daki türbelerin mimarisidir. Türbelerin mimarisi ve dekorasyonu, Osmanlı hanedanının mezar mimarisi kültürü ve sarayın kültürel kurumları bağlamında tarif edilmekte ve yorumlanmaktadır. Bu tezin amacı, Aya Sofya'daki hanedan türbelerinin analitik açıdan incelenmesi ve bunların 16. yüzyılın son çeyreğinde Osmanlı sarayının kültürel ve politik ortamı çerçevesinde bağlamsallaştırılmasıdır. İncelenen türbeler, hanedanın mezar mimari kültürü ve inşa edildikleri dönemin kültürel ve politik ortamının ürünleri olarak kavramsallaştırılmakta ve betimlenmektedir. Konunun daha derinlemesine incelenmesi için tanımlar ve bağlamsal analizler aynı anda yapılmakta ve bunlara eşit önem verilmektedir.