Sosyal bilgiler öğretiminde ters yüz sınıf modeli uygulamasının değerlendirilmesi

Bu araştırmada, ilkokul 4. sınıf Sosyal Bilgiler dersinde Ters Yüz Sınıf Modeli uygulamasının öğrenci başarısına etkisinin ortaya konulması ve modelin uygulama sürecine ilişkin öğrenci ve velilerin görüşlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, yarı deneysel bir araştırma olup, nitel ve nicel veri toplama yöntemleri bir arada kullanılmıştır. Araştırmanın amacı doğrultusunda yarı deneysel desenlerden eşitlenmemiş kontrol gruplu desen kullanılmıştır. Araştırma kapsamında deneme uygulaması ve asıl uygulama olmak üzere iki uygulama gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubu, 2016- 2017 eğitim öğretim yılında Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı Şırnak ilinde bulunan bir devlet okulunun 4. sınıfında öğrenim gören öğrencilerden oluşmuştur. Araştırmanın asıl uygulaması deney ve kontrol grubu olmak üzere iki farklı gruptan oluşmuştur. Ters Yüz Sınıf Modeli ile öğrenim gören deney grubunda 34, kontrol grubunda ise 36 öğrenci yer almıştır. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen 42 maddeden oluşan başarı testi kullanılmış bunun yanı sıra öğrencilerle odak grup görüşmesi, veliler ile bireysel görüşme yapılmıştır. Araştırma kapsamında deney grubu öğrencileriyle iki odak grup görüşmesi ve deney grubunda yer alan öğrencilerin velilerinin uygulamaya ilişkin görüşlerine başvurulmuştur. Uygulama sonunda testlerden elde edilen veriler, SPSS 21.00 paket programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Ön test ve son test aracılığıyla elde edilen puanlar değerlendirilerek, deney ve kontrol grupları arasında fark olup olmadığı, ilişkili örneklemler için 't testi' ile analiz edilmiştir. Ayrıca eşitlenmemiş kontrol gruplu desende, iki grubun öntest ve son test fark puanlarına ait ortalama puanları arasında anlamlı bir farkın olup olmadığı, ilişkisiz örneklemler için 't testi' ile analiz edilmiştir. Bunun yanı sıra öntestin etkisi kontrol altına alındığında, son test puanları arasında anlamlı bir fark olup olmadığı ANCOVA analizi yapılarak test edilmiştir. Uygulama sonucunda öğrencilerin ve öğrenci velilerinin Ters Yüz Sınıf Modeline ilişkin görüşleri alınmış ve elde edilen verilerin analizinde içerik analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, Ters Yüz Sınıf Modeli ile öğrenim gören öğrencilerin, diğer öğrencilere göre daha yüksek başarı gösterdiği ve bu başarının istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur. Öğrenciler, Ters Yüz Sınıf Modelinde sınıf dışı uygulamalar kapsamında, evde ders ile ilgili video izlemeyi eğlenceli bir süreç olarak görmüşlerdir. Ayrıca öğrenciler, derse gelmeden önce konu ile ilgili internet sitesinden soru çözmenin kendilerine birçok açıdan katkı sağladığını, evde konu ile ilgili tartışmaya katılmalarıyla etkileşimli bir öğrenme süreci geçirdiklerini, derse daha çok katıldıklarını, sınıf içi iletişim sürecine dahil olmayanların bu yolla düşüncelerini daha kolay bir şekilde paylaştıklarını ve bunun doğal bir sonucu olarak birbirlerini daha iyi tanıma olanağı elde ettiklerini belirtmişlerdir. Ayrıca öğrenciler, modelin derse karşı olumlu tutum geliştirmelerini sağladığını ve daha kolay bir öğrenme süreci geçirdiklerini ifade etmişlerdir. Buna karşın internet erişimi noktasında kimi zaman zorluklar yaşadıklarını belirtmişlerdir. Öğrenciler, Ters Yüz Sınıf Modelinin evde ders işleme, öğrenmeyi daha çok destekleme ve kaynak zenginliği sağlama gibi birçok açıdan daha önceki ders işleme yönteminden farklı olduğunu ifade ederek, çalışma kitabında yer alan ve evde yapılması gereken etkinliklerin okulda öğretmenle beraber yapılmasını farklı gerekçelerle desteklemişlerdir. Bununla birlikte öğrencilerin büyük bir çoğunluğu Ters Yüz Sınıf Modelinin arkadaşlık ilişkilerini geliştirdiğini ve modeli diğer sınıflarda öğrenim gören arkadaşlarına önerebileceklerini belirtmişlerdir. Öğrencilerin Ters Yüz Sınıf Modelinde en çok sevdikleri uygulamanın konu tartışma olduğu görülmektedir. Ayrıca modelin tüm derslerde uygulanması düşüncesini çoğunlukla desteklediklerini, model yoluyla evde ders çalışmaya daha fazla zaman ayırdıklarını, hazır bulunuşluklarının arttığını ve modelin kendilerine çalışma ya da ders işleme noktasında mekan esnekliği tanıdığını ifade etmişlerdir. Diğer yandan öğrenciler, modelde özellikle sınıf dışı uygulamalar sürecinde oyun odaklı çalışmalara da yer verilmesi gerektiğini belirtmişlerdir. Veliler, Ters Yüz Sınıf Modelinin çocuğun öğrenmeleri üzerindeki etkisine ilişkin olarak, modelin derse ilgiyi arttırdığını ve böylece öğrencilerin evde ders çalışmaya daha çok zaman ayırdıklarını belirtmişlerdir. Veliler, modelde ders işleme ve ödev yapmanın yerinin ve şeklinin farklılaştığını vurgulamışlardır. Ayrıca veliler, modelin belirli derslerde uygulanmasının daha uygun olacağını ifade etmişlerdir. Veliler de, öğrenciler gibi, Ters Yüz Sınıf Modelinde en çok sevdikleri uygulamayı konu tartışma olarak belirtmişlerdir. Velilerin çoğu modelin çocuklarına yönelik sorumluluklarını arttırdığını dile getirmişlerdir. Buna karşın velinin çocuğa yönelik sorumluluğunda azalma olduğunu belirtenler de olmuştur. Ayrıca veliler, genel olarak modeli teknoloji odaklı bir ders olarak algılamışlar ve sınıf dışı uygulama süreçlerinde videonun yanında özellikle 'konu tartışma' bölümünde de görüntülü görüşme özelliğinin de olması gerektiğini belirtmişlerdir.