6 yaş grubu çocuklarının alıcı ve ifade edici dil gelişimine yaratıcı drama eğitiminin etkisi

Bu araştırma anasınıfına devam eden 6 yaş grubu çocukların alıcı ve ifade edici dil gelişimine yaratıcı drama eğitiminin etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Ankara il sınırlan içindeki Anasınıfına devam eden 6 yaşındaki tüm çocuklar bu araştırmanın evrenini, Ankara ili Mamak İlçesinde bulunan Şehitlik İlköğretim Okulu, Abidinpaşa İlköğretim Okulu, Demirlibahçe İlköğretim Okulu ve Şafaktepe İlkokulu Anasınıfına devam eden 6 yaş çocuklarının içinden seçilen 104 çocuk da örneklemi oluşturmuştur. Araştırma ön test, yaratıcı drama eğitimi ve son test olarak planlanmıştır. Örneklemi meydana getiren çocuklar, yaş ve cinsiyetleri göz önüne alınarak eşit sayıda olmak üzere deney ve kontrol grubuna ayrılmıştır. Her iki gruba ön ve son test olarak Peabody Resimli Kelime Haznesi Testi, Denver Gelişimsel Tarama Testi, 5-6 yaşla ilgili dil gelişimi bölümü, Seattle Testi 5-6 yaşla ilgili dil gelişimi bölümü ve Gazi Üniversitesi Farklı Sosyo-Ekonomik Düzeylerde Erken Çocukluk Gelişimi Ölçeğinin 5-6 yaşla ilgili dil gelişimi bölümü uygulanmıştır. Deney grubundaki çocuklara yaratıcı drama eğitim etkinlikleri yaptırılmıştır. Bu etkinliklerin, her biri 15 - 20 dakikalık sürelerde ve haftanın iki günü yapılmıştır. Altı haftalık sürede her hafta toplam altı eğitim etkinliği yapılmıştır. Daha sonra eğitim etkinliklerinde dramatizasyon ve yaratıcı hikaye çalışmalarına başlamasıyla 15-20 dakikalık sürelerin yetmemesinden dolayı diğer altı haftada, her hafta dört yaratıcı drama etkinliği yapılarak toplam altmış eğitim etkinliği uygulanmıştır. Bu eğitim etkinlikleri Ek-5'te açıklanmıştır. Her defasında çalışmaya en fazla sekiz çocuk katılmıştır. Üç ay süren bu eğitim etkinlikleri sırasında kontrol grubuna dahil edilen çocuklar anasınıfındaki eğitim faaliyetlerine devam etmişlerdir. Yaratıcı drama etkinlikleri aşağıda belirtilen sıra dahilinde gerçekleştirilmiştir. 1) Hareket Çalışmaları, 2) Pandomim, 3) Rol-oynama, doğaçlama etkinlikleri, 4) Dramatizasyon ve yaratıcı hikaye çalışmaları. Verilerin analizinde ise; deney ve kontrol grubuna dahil edilen çocukların ön ve son testlerinin karşılaştırılması için İki Ortalama Arasındaki Farkın Önemlilik Testi ve İki Eş Arasındaki Farkın Önemlilik Testi kullanılmıştır. Daha sonra deney ve kontrol grubuna dahil edilen çocukların cinsiyetleri de göz önüne alınarak; ön test sonuçlan, İki Ortalama Arasındaki Farkın Önemlilik Testi, son test sonuçlan, İki Eş Arasındaki Farkın Önemlilik Testi'ne göre istatiksel analizler yapılmıştır. Deney ve kontrol grubuna dahil olan çocukların anne ve babalarının eğitim düzeylerinin dil gelişimi testlerinin ön ve son test sonuçlarına etkisi, Pearson Korelasyon Analizine göre yapılmıştır. Bu istatistiksel verilere göre ortaya çıkan sonuçlar şunlardır. Deney ve kontrol grubundaki çocukların tüm dil gelişimi testlerinin ön test basan yüzdeleri arasında istatistiksel yönden önemli bir fark bulunamamıştır. Buna karşın deney grubu çocuklann tüm dil gelişimi testlerinin son test basan yüzdelerinin ön testlerdeki basan yüzdelerine göre çok yüksek olduğu görülmüş, kontrol grubunda ise, ön ve son testlerdeki basan yüzdeleri arasında deney grubuna oranla çok büyük farklılıklar görülememiştir. Cinsiyet değişkenlerine göre; deney grubundaki hem kız hem erkek çocukların tüm dil gelişimi testlerinin son test basan yüzdeleri, ön test basan yüzdelerine oranla çok yüksek olduğu bulunur iken, kontrol grubu kız ve erkek çocuklarında ise, ön ve son test basan yüzdeleri arasında deney grubuna göre belirgin bir yükseklik göze çarpmamıştır. Deney ve kontrol grubuna dahil edilen çocukların annelerinin eğitim düzeylerinin dil gelişimi testlerinin ön test sonuçlarına etkisi incelendiğinde ise, deney grubuna dahil edilen çocukların dil gelişimi testlerinin ön test sonuçlarına annelerinin eğitim düzeylerinin etkisi istatistiksel yönden önemli olduğu görülmüştür (p < 0 .05). Kontrol grubu çocukların annelerinin eğitim düzeylerinin ise, Denver Gelişimsel Tarama Testi ve Seattle Testi ön test sonuçlarına etkisi önemli bulunurken (p < 0 .05), Peabody Resimli Kelime Haznesi Testi ve Gazi Üniversitesi Farklı Sosyo-Ekonomik Düzeylerde Erken Çocukluk Gelişimi Ölçeği ön test sonuçlarına etkisi istatistiksel yönden önemsiz olduğu bulunmuştur (p > 0 .05). Deney grubana dahil olan çocukların annelerinin eğitim düzeyinin Peabody Resimi Kelime Haznesi son test sonuçlarına etkisi istatistiksel yönden önemli bulunurken (p< 0 .05), diğer dil gelişimi testlerinin son test sonuçlarına etkisi önemsiz olduğu bulunmuştur (P > 0 .05). Kontrol grubuna dahil olan çocukların annelerinin eğitim düzeyinin ise, Peabody Resimli Kelime Haznesi son test sonucuna etkisinin istatistiksel yönden önemsiz olduğu bulunurken (p > 0 .05), diğer dil gelişimi iitestlerinin son test sonuçlarına etkisinin önemli olduğu ortaya çıkmıştır (p < 0 .05). Deney, ve kontrol grubundaki çocukların babalarının eğitim düzeyleri ile dil gelişimi testlerinin ön test sonuçlarına etkisi karşılaştırıldığında ise, deney grubuna dahil olan çocukların babalarının eğitim düzeylerinin Gazi Üniversitesi Farklı Sosyo-Ekonomik Düzeylerde Erken Çocukluk Gelişimi Ölçeği ön test sonucuna etkisi istatiksel yönden önemsiz iken (P > 0 .05), diğer dil gelişimi testlerinin ön test sonuçlarına etkisinin önemli olduğu görülmüştür (P < 0 .05). Kontrol grubu çocukların babalarının eğitim düzeyinin ise, Denver Gelişimsel Tarama Testi ve Gazi Üniversitesi Farklı Sosyo-Ekonomik Düzeylerde Erken Çocukluk Gelişimi Ölçeği ön test sonuçlarına etkisinin önemli olduğu görülürken (P <0.05), diğer dil gelişimi testlerinin ön test sonuçlarına etkisinin istatistiksel açıdan önemsiz olduğu bulunmuştur (p > 0 .05). Deney ve kontrol grubuna dahil olan çocukların babalarının eğitim düzeyleri ile dil gelişimi testlerini son test Pearson Korelasyon Analizi sonuçlarına göre, deney ve kontrol grubu çocukların babalarının eğitim düzeylerinin tüm dil gelişimi son test sonuçlarına etkisinin önemli olmadığı görülmüştür (p > 0 .05). Yukarıda belirtilen bulgulara göre, deney ve kontrol grubuna dahil olan çocukların anne ve babalarının eğitim düzeylerinin dil gelişimi testlerinin ön test sonuçlarına etkisinin, son test sonuçlarına oranla daha önemli olduğu görülmektedir. Bu bulguların sonucunda, çocukların Anasınıfına başlamaları, çevre ve kitle iletişim araçlarıyla daha fazla ilgilenmeleri gibi etmenlerin, dil gelişimleri üzerinde daha önemli olduğu sonucuna varılabilir. Sonuç olarak yaratıcı drama eğitiminin hem kız hem de erkek çocukların alıcı ve ifade edici dil gelişimine olumlu etki ettiği bu araştırma bulgularıyla desteklenmiştir. Ayrıca yaratıcı drama eğitimi çocuğun alıcı ve ifade edici dil gelişimini geliştirmede etkin bir eğitim modeli olarak kullanılması gerektiği önerilmiştir.