turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Tarımsal kapitalizme geçiş sürecinde İngiliz çitleme hareketi ve toprak mülkiyetinin hukukİ dönüşümü

XX. yüzyıl tarım tarihi çalışmalarında önemli bir yer teşkil eden çitleme kavramı, ilkel birikim ve piyasa ilişkilerinin yerleşmesi tartışmalarında giderek daha önemli bir yer tutmaktadır. Bununla birlikte ekonomik büyüme konusunda derinleşen tartışmalarda toprak mülkiyeti ve kullanım haklarının nasıl bir ilişki içerisinde olduğu hususu üzerinde fazlaca durulmamaktadır. Feodal üretim tarzında kırsal emeğin doğa ve toprakla kurduğu örf ve adet hukukuna dayanan faydalanma şekilleri, XVII. yüzyıla kadar malikane topraklarındaki mülkiyet haklarını kırsal nüfusu tamamen dışlayarak kullanmak isteyenlerin taleplerinin önünde engel oluşturmuştur. Bu bağlamda kırsal bölgelerde aileleriyle birlikte küçük topraklar ve doğal kaynaklardan faydalanan köylülerin bu durumu, tarihsel süreçte servet birikimi yolundaki toprak sahipleri için bir ön sorun oluşturmuştur. İngiliz tarımının gelişim çizgisinde sermayenin artırımı için toprağa el koyma ve kır emeğini göçe zorlama eylemlerinin nasıl gerçekleştiğini iktisadi ve tarihsel bakımdan incelemenin yanında yasal değişimin buna nasıl eşlik ettiğini göstermek çalışmanın çıkış noktasını oluşturmaktadır. Bunu gerçekleştirebilmek için çalışma, çitleme olgusunu İngiliz tarımında üç tarihsel aşamada incelemektedir. 1450'ye kadar süren erken dönem kısmi çitlemeler, yerini koyun yetiştiriciliğinin etkisiyle genel çitlemeler dönemine bırakmıştır. Bu iki dönemin ardından XVIII. yüzyılla birlikte, İngiliz ve Galler kırsalında toprak sahiplerinin şikayetleriyle parlamentoya intikal eden ve bölgedeki komisyonlar eliyle toprağın paylaşımının yapıldığı parlamentoda kabul edilen çitleme kararları dönemi başlamaktadır. 1850'ye kadar devam eden bu kararlar yoluyla ormanlar, çayırlık alanlar ve diğer ortak araziler daha hızlı ve yasal bir güvenceyle paylaşılmıştır. Çalışma bu kapsamda parlamentonun bu kararları nasıl almış olduğunu ve komisyonların yapısını incelerken arazi sahibi toplulukların bu süreçte göreneklere karşı 'common law'ı bir enstrüman olarak kullanışını ele almayı planlamıştır.
Basın özgürlüğünün bir ön koşulu olarak gazeteci güvenliği kavramı

Yasama, yürütme ve yargıdan sonra 'dördüncü güç' olarak adlandırılan basın, halkın gerçek gündemini ilgilendiren haberlerin vatandaşlara ulaştırılması ve bu sayede kamuoyu yaratılarak yürütmenin keyfi işlemleri üzerinde baskı kurulabilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Temel insan haklarından biri olan ifade özgürlüğünün en önemli bileşeni olarak basın özgürlüğü, demokratik ve özgür tartışma ortamı için olmazsa olmaz bir kavramdır. Bu özgürlüğün kullanılmasında temel aracılar olan gazeteciler, kendilerini ne ölçüde güvende hissederlerse, bilgi ve haberin araştırılması ve iletilmesi de o derece rahat olacaktır. Bunun sağlanmasında en önemli kavramlardan biri de gazeteci güvenliğidir. Gazeteci güvenliği, yeni bir kavram olmasa da 2010'lu yıllarda gazetecilere ve basın özgürlüğüne yönelik saldırıların artması sonucu giderek görünür hale gelmiştir. Gazeteci güvenliği kavramının ön plana çıkmasında, küreselleşme sonucunda kamuoyunun insan hakları ihlallerinden daha çabuk haberdar olması ve uluslararası platformlarda gazeteci güvenliğine yönelik alınan kararlar etkili olmuştur. Gazeteci güvenliğine yönelik hukuki, akademik vb. çalışmaların teşvik edilmesi için başta UNESCO olmak üzere birçok bölgesel ve uluslararası kuruluş da faaliyet göstermektedir. Gazeteci güvenliği kavramıyla beraber sıklıkla kullanılmaya başlayan bir diğer kavram da 'cezasızlık'tır. 'Gazeteci Güvenliği ve Cezasızlık Sorunu Eylem Planı', bu iki kavramın BM düzeyinde birlikte kullanımına en güzel örneklerden biridir. Gazeteci güvenliğini tehlikeye atan en önemli sebeplerden biri olan cezasızlık da gazetecilerin karşı karşıya olduğu tehditleri daha iyi kavrayabilmek için üzerinde hassasiyetle durulması gereken bir konu haline gelmiştir. Bu çalışma, basın özgürlüğünün korunması için gazeteci güvenliği kavramının önemine ve gazeteci güvenliğinin nasıl sağlanması gerektiğine odaklanmaktadır. Yüksek lisans veya doktora düzeyinde daha önce ülkemizde bu konuda bir çalışma yapılmamış olduğundan bu tezle aynı zamanda gazeteci güvenliği konusunda ileride akademik çalışma yapacak araştırmacılara da yol gösterilmesi hedeflenmektedir. Çalışmayla amaçlanan diğer bir husus da başta gazeteciler olmak üzere diğer basın çalışanlarının karşılaştığı temel tehditleri ortaya koymak ve bu tehditlerin ortadan kaldırılmasında yararlanılabilecek iyi uygulamalara yer vermektir. Çalışmanın sonunda yer verilen iyi uygulamalar ve diğer öneriler, gazeteci güvenliğinin sağlanması için bir yol haritası vazifesi görmektedir. Çalışmamızda, gazetecilere yönelik tehditler ve nedenleri Meksika üzerinden anlatılacaktır. Bu ülkenin seçilmesindeki temel neden, Meksika'nın günümüzde aktif bir savaş ya da çatışma içinde olmasa da en çok gazetecinin öldürüldüğü ülkelerden biri olmasıdır.
Türk Anayasa Mahkemesi bireysel başvuru kararları bağlamında adil yargılanma hakkının niteliği

Bireylere hak ve hürriyetlerin tanınması ile bahse konu hak ve hürriyetlerin korunması devletin temel görevleri arasında önemli bir yere sahiptir. Mezkur koruma görevi; dilekçe hakkı, bilgi edinme hakkı, ombudsmanlık, bireysel başvuru gibi birçok farklı yöntemlerle sağlanmaktadır. Bu yöntemlerden çalışmanın temelini oluşturan bireysel başvuru hakkı, hukuk devleti ilkesi bağlamında bireyin haklarının ihlal edilmesini önlemek amacıyla kabul edilmiş bir müessesedir. Bu kapsamda, bireyler bir hak ihlaline uğradıkları iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurmak suretiyle hak ve hürriyetlerinin korunmasını sağlamış olacaklardır. Diğer taraftan, adil yargılanma hakkı da Anayasa Mahkemesinin bireysel başvuru kararları bağlamında ihlale uğranıldığı ifade edilen hak ve hürriyetler arasında önemli bir yer tutmaktadır. Adil yargılanma hakkı, 1982 Anayasası'nda 2001 yılında gerçekleşen Anayasa değişikliği kapsamında otuz altıncı maddede, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinde ise altıncı maddede hüküm altına alınmıştır. Anılan hakkın, Türk hukuk sistemi içerisinde, gerek Anayasa'da ve gerekse kanunlarda yapılan değişikliklerle revize edilmek suretiyle tam olarak korunmasına özen gösterilmektedir. Hukuk devletinin gereği olarak, bireylere anayasal güvence sağlayan en temel unsur olan adil yargılanma hakkı, hukuk kuralları tarafından sınırları belirlenen ve herkes için gerekli olan bir işlev taşımaktadır. Çalışmada, bireysel başvuru müessesesi incelenmek suretiyle adil yargılanma hakkı ile hakkın alt unsurlarına ilişkin olarak Anayasa Mahkemesinin vermiş olduğu bireysel başvuru kararları irdelenmiştir. Ayrıca Yüksek Mahkemenin oluşturduğu içtihatlar çerçevesinde, hem bireysel başvuru müessesesine hem de hakkın uygulanmasına ilişkin olarak eksiklikler tespit edilmeye çalışılarak bir değerlendirme yapılmıştır.
Klasik dönem Osmanlı Ceza Hukukunda devlete isyan suçu

Sayı ve güç bakımından ciddi tehlike arz eden bir topluluk tarafından kendilerince haklı gördükleri bir sebebe dayanılarak, kasten ve fiilen kuvvet kullanmak suretiyle meşru ve adil devlet başkanına karşı gerçekleştirilen her türlü başkaldırı hareketine devlete isyan suçu adı verilir. Bu sebeple meşru devlet yönetimine muhalif olarak gelişen bir eylem veya harekette bu unsurlardan herhangi birisi eksik ise o eylem veya hareketin devlete isyan suçunu oluşturduğu söylenemez. Devlete isyan suçu, nitelik itibariyle adi suç olarak kabul edilmeyip siyasi suçlar kategorisinde değerlendirilir. Dolayısıyla devlete isyan suçunun failleri adi suçlu olmayıp siyasi suçlulardır ve bu kapsamda ayaklanma öncesinde barışçıl yollarla inandıkları şeye davet etme hakkına ve İslam hukuku hükümleri çerçevesinde söz söyleme hürriyetine sahiptirler. Kanuni bir görevden kaçınmadıkları ya da meşru devlet yönetimine itaatten ayrılmadıkları sürece bir yeri mekan edinebilme ve toplanabilme hakları vardır. Bununla birlikte bu toplanma isyan etmek amacı taşıyorsa devlet başkanı tarafından ikaz edilerek uygun bir ta'zir cezası ile cezalandırılabilirler. Bu hususta devlet başkanınca yapılan uyarılar isyancılar tarafından dikkate alınmamış ya da uygulanan ta'zir cezası etkili olmamış ve bunun neticesinde devlet başkanına karşı kuvvet kullanmak suretiyle fiilen isyana başlamışlarsa, devlete isyan suçunun unsurları oluştuğu için faillerle savaşılması şer'an caiz olur. Ancak isyancılarlalarla yapılacak savaşta kendilerinin müslüman olduğu, suçlarının ise siyasi nitelik arz ettiği unutulmamalı ve bu düşüncenin neticesi olarak yalnızca zaruret halinde ve isyanı bastıracak ölçüde şiddet kullanılmalıdır.
Feodal üretim tarzı kavramı bağlamında Selçuklu hukukunu yeniden düşünmek

Selçuklu devlet örgütlenmesi ve hukukunun analizine yönelmiş bu çalışma, hukuk ve devletin toplumsal ilişkilerin özgün formları olarak incelenebileceği anlayışından hareket etmektedir. Selçuklu devletlerinin kurulmalarıyla yaşanan dönüşümler, göçebe üretim tarzına sahip Oğuzların yerleşik İran ve İslam toplumlarıyla etkileşimine sahne olarak toplumsal ve ekonomik yapıda büyük kırılmalara sebebiyet vermiştir. Bu süreçte Selçuklu devletlerinin askeri, yönetsel ve ekonomik örgütlenmesinin dayanağını oluşturan ikta kurumu, toplumsal yapılarla karşılıklı etkileşim içerisinde bulunmuştur. İkta sistemi, Selçuklu devlet örgütlenmesinin feodal üretim ilişkileri bağlamında teşekkülünün düğüm noktasını oluşturmuştur. Bu bağlamda çalışmada ikta sistemi incelenerek Selçuklu devlet ve hukuk sistemlerinin dayanağı olan toplumsal ilişkiler ele alınmış, böylelikle sosyo-ekonomik ilişkilerin devlet yapısı ve hukuk düzeni üzerine etkileri irdelenmiştir. Bir başka deyişle Osmanlı devletinin de mirasçısı olacağı Türk feodal sisteminin kuruluş sürecine yoğunlaşan bu çalışma, üretim tarzlarının feodal üretim tarzı egemenliğinde eklemlenmesine ikta kurumu üzerinden odaklanmayı amaçlamıştır. Birinci bölümde üretim tarzı kavramı, Avrupa-merkezci yaklaşımlar, Asya tipi üretim tarzı kavramı ve feodal üretim tarzı kavramı ele alınmıştır. İkinci bölüm, Büyük Selçuklu devletini kurmuş olan Oğuzların, devletin kuruluşu öncesi toplumsal formasyonun incelenmesi ile başlamıştır. Büyük Selçuklu devletinin toprak üzerinde örgütlenme biçiminin tarihsel sebeplerinin tartışıldığı bu bölümde, miri toprak rejimi ve ikta sistemi üzerinde ayrıntılı olarak durulmuştur. Üçüncü bölümde, Anadolu Selçuklu devletinin toprak ve hukuk sistemi analiz edilmiş, sonuç olarak ikta sistemi dolayımıyla hukukun feodal üretim ilişkileriyle karşılıklı etkileşimi ortaya konulmaya çalışılmıştır.
AB ve Türk hukukunda kişisel verilerin korunması- mevzuat uyumuna yönelik bir değerlendirme

20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren bilgi teknolojilerindeki hızlı gelişim ve hızla artan veri akışı trafiği kişisel verilerin yasal düzlemde korunması ihtiyacını beraberinde getirmiştir. Bu süreçte birçok AB üyesi ülke, kendi iç hukukunda düzenleme yapma ihtiyacı hissetmiştir. 80'li yılların başından itibaren ise ortaya çıkan uluslararası düzenlemeler ile birlikte kişisel verilerin korunması adına belli başlı prensipler oluşturulmuştur. 95 yılında 95 /46/EC Sayılı AB Direktifi kabul edilmiş ve dolayısıyla AB hukukunda kişisel verilerin korunması üzerine düzenlenmiş ilk çerçeve düzenleme yürürlüğe girmiştir. Nihayetinde 14 Nisan 2016 tarihinde AB Genel Veri Koruma Tüzüğü onaylanmış ve 25 Mayıs 2018 tarihi itibariyle yürürlüğe girmiştir. Türkiye'de ise 2016 yılında yürürlüğe giren Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ile birlikte Türk hukukunda kişisel verilen korunmasına ilişkin ilk çerçeve yasa kabul edilmiştir. Söz konusu Kanun'un oluşturulmasında Direktif'in referans alındığını görmekteyiz. Direktif'in yürürlükten kalkmasıyla birlikte Tüzük'ün, Kanun açısından değerlendirilmesinin önemi daha da artmıştır. Bunun yanında Tüzük'ün yer bakımından uygulanma alanı ile ilgili getirmiş olduğu hükümler ve sınır ötesi veri akışının her geçen zamanda daha da arttığı düşünüldüğünde Tüzük'ün, birçok hukuki uyuşmazlıkta Kanun'la etkileşim halinde olacağı kuşkusuzdur. Bu sebepler ışığında Kanun ve Tüzük'ün mevzuatsal uyumuna yönelik karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesinin ihtiyacının ortaya çıktığı düşünülerek bu çalışma hazırlanmıştır. Çalışmada ilk olarak kişisel verilerin korunması hukukunun hukuki niteliği ve tarihsel gelişimi üzerinde durulmuştur. İkinci olarak ise KVKK'daki metodoloji esas alınarak kişisel verilerin korunması hukukunun temel kavram ve prensipleri ile birlikte veri sahibi ve veri sorumlusunun hak ve yükümlülüklerine değinilmiştir. Bu aşamada Tüzük ile Kanun'un mevzuatsal uyumu değerlendirilmiş, benzerlik ve farklılıkları üzerinde durulmuştur. Son olarak ise kişisel verilerin korunma yolları ile düzenleyici kurumlar açısından değerlendirme yapılarak Kanunda eksik olduğu veya değiştirilmesinin gerektiği düşünülen hususlarla ilgili bir takım çözüm önerileri sunulmuştur.
Türk Vergi Hukukunda finansal kiralama müessesesi ve finansal kiralama işlemlerinin vergilendirilmesi

Bu çalışmada, finansal kiralamanın gelişim süreci ve çeşitleri araştırılmış, konuya ilişkin ülkemiz uygulamaları incelenmiş, mevzuatımızın nasıl oluştuğu, uygulamaya nasıl yansıdığı araştırılmış, sektörün sağlıklı bir biçimde işleyişini engelleyen sorunlar tespit edilerek bunlara çözümler üretilmiştir. Bu çerçevede, uluslararası alanda yeni bir finansman yöntemi olmasına rağmen finansal kiralamanın hızla geliştiği, ürün çeşidinin zaman içinde artığı belirlenmiştir. Ülkemizde, konuya ilişkin düzenlemelerin sektörün ihtiyaçlarını karşılamada yetersiz kaldığı ve yenilenmesi gerektiği görülmüştür. Sektörün, kendi bütünlüğü içinde istikrarlı bir yapıya sahip olduğu, sisteme girişlerin devam ettiği, ancak nitelik ve nicelik yönünden hala tatmin edici düzeyde görünüme sahip olmakla birlikte, finansal kiralama sektöründe banka ortaklı şirketlerin ağırlığı, oligopol yapıya doğru eğilim göstermiştir. Finansal kiralama işlemleri üretim malları üzerine odaklanmış ve yatırımların finansmanında uzmanlaşmaya gidilmiştir. Ek olarak, finansal kiralama sektörünün gelişimini engelleyen sorunların iktisadi ve hukuki konularda yoğunlaştığı görülmüştür.
Vergi hataları ve düzeltme yolu

Bu çalısmada, Türk vergi hukukunda vergi hataları ve bu hataların düzeltilmesi usulü incelenmeye çalısılmıstır. Vergi hataları ve bu hataların düzeltilmesi usulü Vergi Usul Kanununda düzenlenmistir. Gümrük vergileri hariç Türk vergi sisteminde yer alan tüm vergiler için geçerlidir. Vergi Usul Kanununa göre vergi hataları, vergi ile ilgili hesaplarda veya vergilendirmede yapılan hatalardır. Vergi hataları, vergiyi doguran olayın ortaya çıkmasından verginin tahsili asamasına kadar gecen vergilendirme sürecinde tesis edilenvergilendirme islemlerinde ortaya çıkar. Bu hatalar sonucu mükelleften fazla veya eksik vergi istenir veya alınır. Vergi idaresi hatalı vergilendirme islemini resen düzeltebilir. Bu hatalar nedeni ile kendisinden fazla vergi istenen veya alınan vergi mükellefleri, hatalı vergilendirme islemine karsı vergi davası açabilirler. Hatalı vergilendirme islemlerine karsı basvurulabilecek bir diger yol ise, vergiuyusmazlıklarının barısçıl çözüm yollarından olan vergi hatalarını düzeltme yoludur. Düzeltme yolu vergi hatalarına özgü bir yoldur. Vergi ile ilgili diger uyusmazlıklar bu yolla çözülemez. Vergi hatası nedeni ile kendisinden fazla vergi istenen vergi mükellefi veya vergi sorumlusu, vergi hatasının düzeltilmesi istemi ile, vergilendirme islemini tesis eden vergi dairesine basvurur. Vergi dairesi, basvuruyu haklı görürse düzeltme fisi ile vergi hatasının düzeltir. Basvuru reddedilirse, vergi mükellefi veya vergi sorumlusuncaGelir daresi Baskanlıgına basvurulabilir. Vergi Usul Kanunda bu basvuru sikayetbasvurusu olarak adlandırılmaktadır. Bu basvuru da reddedilirse, vergi davası açılabilir. Vergi hatalarının düzeltilmesi bes yıllık zamanasımı süresi içinde mümkündür.
Spor alanlarına yasak madde sokulması ve müsabaka düzeninin bozulması suçları (6222 Sayılı Kanun md. 13)

Spor, tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de büyük bir kitleye hitap eden ve toplumun birleştirici gücünü yansıtan önemli bir etkinliktir. Zira spor, sağlıklı yaşamın teşvik edilmesi, dostluk, rekabet ve fair-play ruhunun pekiştirilmesi gibi olumlu değerleri içinde barındırmaktadır. Diğer taraftan sporda şiddetin ve suça konu eylemlerin artması, sporun temel amaçlarından uzaklaşılmasına, güvenli ortamın zedelenmesine ve toplumsal huzurun bozulmasına neden olmaktadır. Bu anlamda etkili hukuki düzenlemelerin varlığı ve uygulanması spor faaliyetlerinin sağlıklı bir şekilde gerçekleştirilmesi adına zorunluluktur. Bu kapsamda; Türkiye'de spor alanlarında işlenebilecek suçları engellemek, sporda şiddet ve düzensizliğin önüne geçmek amacıyla 2011 yılında 6222 sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun yürürlüğe girmiştir. Çalışmanın konusunu oluşturan 'Spor Alanlarına Yasak Madde Sokulması ve Müsabaka Düzeninin Bozulması Suçları', Kanun'un 13. maddesinde düzenlenmiştir. Maddede söz konusu suçlar ve karşılığındaki yaptırımlar altı fıkra altında tanımlanmıştır. Böylece yasa dışı faaliyetlerin tespiti ve cezalandırılması için önemli bir mekanizma sunulmuştur. Zira her fıkra, suçun unsurları ve diğer cezalandırılabilme hususları yönünden kendine özgü faktörler içermektedir. Bu alanda yeterli sayıda akademik çalışma ve yargı kararı bulunmaması, incelenen suçların nispeten yeni olmasından kaynaklanmaktadır. Bu durum, Kanun'un anlaşılmasında zorluklara, suçla mücadele ve cezalandırmada belirsizliğe ve en nihayetinde adaletin tam anlamıyla sağlanamamasına yol açabilmektedir. Bu nedenlerle çalışma; suçlarla ilgili temel kavramları, suçların hukuki temellerini, unsurlarını ve ilgili diğer konuları inceleyerek tartışmalı noktaları ortaya koymayı amaçlamıştır. Bu doğrultuda, olası ve mevcut sorunlara dikkat çekilerek çözüm önerileri sunulmuş ve ilgili alana katkı sağlamak istenmiştir.
Kötüleme yoluyla haksız rekabet

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununda yer alan haksız rekabet halleri, rekabet ortamının bozulması neticesinde oluşmaktadır. Haksız rekabet düzenlemelerinin amacı, dürüst ve bozulmamış rekabet ortamının sağlanması, rakiplerin birbirine karşı korunması, tüketicilerin menfaatleri ve ekonominin devamlılığının sağlanmasıdır. Çalışmamızın konusu olan haksız rekabet hallerinden kötüleme ( TTK m.55/1. a.1 ), Yargıtay ve Reklam Kurul Kararları eşliğinde incelenmiştir. Kötüleme eylemi, başkasının, mallarını, iş ürünlerini, faaliyetlerini, fiyatlarını veya ticari işlerini yanlış yanıltıcı veya gereksiz yere incitici beyanlar ile gerçekleşmektedir. Kötüleme, ticari yaşamda sıkça rastlanılan bir haksız rekabet halidir. Genel itibariyle, haksız rekabet hallerinin özünde kötüleme yer almaktadır. Başka bir ifade ile kötüleme, haksız rekabetin genel bir görünümünü oluşturmaktadır. Tez çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, rekabet ve haksız rekabet kavramları incelenmiş ve diğer yasal düzenlemelere ilişkin değerlendirmeler yapılmıştır. Bunun yanında TTK'da yer alan haksız rekabetin tanımı, amaç ve ilkeleri, koşulları da incelenmiştir. İkinci bölümde, kötülemenin kavramı, katılanlar yönünden tasnifi, unsurları, dürüstlük kuralına aykırılığın kötüleme ile olan ilişkisi, kötüleme içerikli diğer haksız rekabet halleri ve kötülemenin uluslararası hukuktaki düzenlemeleri değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde ise çalışmamızın devamı niteliğinde olan kötüleme yoluyla haksız rekabete ilişkin öngörülen hukuki ve cezai yaptırımlar incelenmiştir. Haksız rekabete ilişkin birden fazla yasal düzenlemenin yer alması uygulanabilirliği açısından karışıklığa sebebiyet vermektedir. Bu nedenle haksız rekabete ilişkin mevcut düzenlemelerin tek bir kanun altında toplanması, uygulama ve haksız rekabetin önlenebilmesi açısından gerekli olduğu ve ayrıca, haksız rekabette kötülemenin yasal düzenlemelerde yer almasına rağmen, günlük yaşamda sıkça karşımıza çıkması, yasal düzenlemelerin ve yaptırımlarının yeterli olmadığı, bu nedenle idari ve cezai yaptırımların caydırıcılığının daha etkin hale getirilmesi sonuçlarına varılmıştır.
Metalaşma bağlamında hukukta yapısal dönüşüm ve uzlaştırma

Çalışmanın amacı, hukuki bir biçim olan uzlaştırmayı, ana akım literatürden bakıldığında, iktisadi alana ait metalaşma olgusu üzerinden araştırmaktır. Belirlenen amaca ulaşmanın yöntemi ise Marksist teorinin ve Düzenleme Okulu'nun kavramsal çerçevesinden yararlanmak suretiyle salt normların değil, normların düzenlediği ilişkilerin bilgisinin incelenmesi; yani hukukun ekonomi politiği olarak tercih edilmiştir. Uzlaştırma, 1970'lerden sonra yaygınlaşan alternatif uyuşmazlık çözüm yollarının ceza hukuku alanındaki görünümü olarak karşımıza çıkmaktadır. Ancak çalışmanın amacıyla ve çalışmada benimsenen yöntemle bağlı olarak, uzlaştırma kurumu salt normatif bir düzenlemeden ibaret değildir. Uzlaştırma, ne her şeyin piyasa terimleri içerisinden ifadesini bulduğu bir toplumun ideolojik, iktisadi, siyasi/hukuki kuruluşuna tekabül eden neoliberal yapılanmanın ne de bir şeyin piyasa normlarının konusu haline gelmesi anlamına gelen metalaşmanın etkilerinden bağımsızdır. Tezde, değerin tahakkümündeki meta biçimin gereklilikleri olan beliren özel mülkiyet, sözleşme özgürlüğü, girişim özgürlüğü, rekabet, verimlilik gibi piyasa düzenine hakim ilke ve biçimlerin ceza hukuku alanında da egemen hale gelmesinin; yani ceza yargısının metalaşmasının uygun adı uzlaştırma olarak ele alınmıştır.
İnşaat Hukukunda alt yüklenicilik sözleşmeleri

İnşaat sektöründeki hızlı değişim ve gelişime bağlı olarak, işlerin ifa edilebilmesi için gereken teknoloji ve uzmanlığın tek bir yüklenici tarafından sağlanması genellikle mümkün olmamaktadır. Bu durumda yüklenici, alt yüklenicilik sözleşmesi ile yapımını iş sahibine karşı üstlenmiş olduğu işlerin bir kısmını veya tamamını alt yükleniciye yaptırabilmektedir. Alt yüklenicilik sözleşmesi, Türk Borçlar Kanunu'nda özel olarak düzenlenmemiş olup, niteliği itibariyle eser sözleşmesi olmasına istinaden, TBK'daki eser sözleşmesine ilişkin hükümlere tabidir. Alt yüklenicilik ilişkisinin kurulabilmesi için, öncelikle yüklenicinin TBK m.471/III uyarınca, iş sahibine karşı işi bizzat ifa yükümlülüğünün bulunmaması gerekmektedir. Yüklenici, ancak iş sahibinin rızasıyla veya işin mahiyeti gereği, işin yüklenici dışında başka bir kişi tarafından yapılmasına elverişli olması durumunda, iş sahibi ile imzalamış olduğu asıl inşaat sözleşmesi kapsamında üstlendiği yapım işinin bir kısmını veya tamamını alt yükleniciye devredebilmektedir. Asıl inşaat sözleşmesi ve alt yüklenicilik sözleşmesi; kuruluşu, sona ermesi ve yorumlanması bakımından tamamen birbirinden bağımsız iki ayrı eser sözleşmesidir. Her iki sözleşmenin hukuken birbirinden bağımsız olmasına rağmen, alt yüklenicilik sözleşmesiyle, asıl inşaat sözleşmesine konu olan işin yapımı üstlenildiğinden, birindeki bir durumun veya sonucun, doğrudan veya dolaylı olarak diğerini etkilemesi söz konusu olabilmektedir. Çalışmamızın ana konusu; alt yüklenicilik ilişkisinin kurulması, alt yüklenicilik sözleşmesinin özellikleri ve sona ermesi ile alt yüklenicilik ilişkisi dolayısıyla yüklenici ve alt yüklenicinin borçlarıdır. İnşaat uygulamalarında sıklıkla karşılaşılan alt yüklenicilik ilişkisi, bu çerçevede incelenmiştir.