Düşük doğum ağırlığı öyküsü olan çocukların böbrek fonksiyonları ve kan basıncının değerlendirilmesi

Fetal programlama olarak bilinen 'erişkin hastalıkların gelişimsel orjini' hipotezi erişkin dönemde pek çok hastalığın gelişiminde rol oynayabilecek bir mekanizma olarak kabul edilmiştir. İntrauterin ortamın fetal büyümeyi etkileyebileceği ve sonraki yaşamda organlarda fonksiyon bozukluklarına sebep olabileceği öne sürülmektedir. Düşük doğum ağırlığının daha az sayıda nefron sayısı ile birlikte olduğu bildirilmektedir. Daha az sayıda nefron, kalan nefronlarda sonradan ortaya çıkan hiperfiltrasyon ve glomerulosklerozla, hızlandırılmış yaşlanma ve böbrek fonksiyonlarının erken kaybına, sonuç olarak da yaşamın sonraki dönemlerinde hipertansiyon ve böbrek yetmezliği gelişimine eğilim yaratabilmektedir. Çalışmamızda amacımız düşük doğum ağırlığı öyküsü olan sağlıklı çocukları böbrek fonksiyonları ve kan basıncı açısından incelemek, düşük doğum ağırlığının böbrek hasarı ve kan basıncı üzerine etkilerini araştırmaktır. Çalışmaya çocuk sağlığı ve hastalıkları polikliniğine başvuran, doğum ağırlığı 2500 gramdan az olduğu öğrenilen, çalışmaya alındığı dönemde bilinen bir hastalığı bulunmayan, ilaç kullanmayan ve yaşları 7-18 yaş arası değişen 33 sağlıklı çocuk ve kontrol grubu olarak çalışma grubuyla benzer yaş, sosyodemografik özellikler ve cinsiyete sahip miadında ve normal doğum kilosu ile doğan ve kronik hastalığı bulunmayan 30 sağlıklı çocuk alındı. Tüm hastalarda ve kontrol grubunda 24 saatlik idrarda mikroalbumin, protein, N-asetil-ß-D glukozaminidaz, Na ve K ile kanda BUN, kreatinin, sistatin C düzeyleri çalışıldı. Ultrasonografik olarak böbrek boyutları, parankim kalınlıkları, AP çapları, hacimleri ölçüldü. Kan basıncı ölçümleri 24 saat boyunca yaşam içi kan basıncı monitörü ile kaydedilerek gece-gündüz kan basıncı ortalamaları, kan basıncı yükleri, dipper-non dipper özellikleri kaydedildi. İstatistiksel değerlendirmede ki-kare, t testi, Mann Whitney U, Pearson ve Spearman korelasyon testleri kullanıldı. Laboratuvar değerlendirmeler sonucunda çalışma grubunda kontrol grubuna göre serum sistain C düzeyleri, idrar Na atılımı ve idrar N-asetil-ß-D glukozaminidaz atılımı yüksek saptandı. Böbreklerin ultrasonografik değerlendirmesi sonucunda hiçbirinde anatomik patoloji tespit edilmemesine karşın böbrek hacmi çalışma grubunda kontrol grubuna göre anlamlı düşük saptandı. Çocukların hepsinde elle ölçülen anlık üç kan basıncı ortalamaları normaldi. Yaşam içi kan basıncı ölçümü sonuçlarına göre, az sayıda çocukta (%3. 2 çocukta gündüz sistolik, %12.9'unda gece sistolik, %6.5'inde gece diyastolik) yüksek kan basıncı saptanmasına karşın çalışma ve kontrol grupları arasında gündüz-gece sistolik-diyastolik kan basıncı ortalamaları, gündüz-gece sistolik kan basıncı yükleri, non-dipper kan basıncı oranları açısından fark saptanmadı. Sonuç olarak, DDA öyküsü olan çocuklarda böbreğin yeterli gelişemeyip hacminin küçük kalmadığı, böbrek fonksiyonlarında tubüler hasarlanmaya bağlı bozulma olduğu görülmüştür. DDA öyküsü olan çocuklarda çocukluk döneminde hipertansiyon gelişmediği saptanmıştır. Bu konuda çok düşük doğum ağırlığı öyküsü olan çocukları da kapsayan daha geniş serili araştırmalara gereksinim olduğu düşünülmüştür. DDA öyküsü olan çocukların böbrek fonksiyonları, kan basıncı ve USG ile böbrek hasarı yönünden izlenmesinin doğru olacağı kanısına varılmıştır.