turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Lami'İ Çelebi, Fütuhu'l-Mücahidİn li-Tervİhi Kulubi'l-Müşahidİn : İnceleme, tenkitli metin, sözlük, dizin

Anadolu'da yazıldığı bilinen ilk Türkçe sufi tabakat kitabı Lami'i Çelebi'nin 1521 yılında yazdığı Fütuhu'l-Mücahidin li-Tervihi Kulubi'l-Müşahidin adlı eseridir. Bu eser, Molla Cami'nin Nefehatü'l-Üns min Hadarati'l-Kuds adlı Farsça eserinin ilaveli tercümesidir. Telif-tercüme mahiyetindeki bu eser, Nefehatü'l-Üns Tercümesi olarak meşhur olmuş ve kendisinden sonra yazılan pek çok esere kaynak teşkil etmiştir. Fütuhu'l-Mücahidin; Lami'i'nin, usta bir nasir olmaktan başka iyi bir müdekkik ve alim olduğunu ortaya koyması bakımından da önemlidir. Bu çalışma; giriş, iki bölüm, sonuç ve değerlendirme, tenkitli metin, sözlük, dizin ve eklerden oluşmaktadır. Giriş bölümünde Arap, Fars ve Türk edebiyatlarındaki sufi tabakat kitapları ele alındı. Birinci bölümde Lami'i'nin hayatı ve eserleri hakkında kısaca bilgi verilerek Fütuhu'l-Mücahidin'den elde edilen yeni bilgiler ortaya konuldu. İkinci bölümde eser ayrıntıyla incelendi. Daha sonra eserin tenkitli metni oluşturuldu. Böylece Fütuhu'l-Mücahidin, Lami'i'nin kaleminden çıkan en yakın metne yaklaştırıldı. Tenkitli metnin anlaşılmasını ve daha etkili kullanılmasını sağlamak için de metnin sözlük ve özel isim dizini hazırlandı. Tüm bunlardan hareketle çalışmanın sonucu ve değerlendirmesi yapıldı. Böylece eser, Türk edebiyatı tarihindeki yerine yerleştirilmeye çalışıldı.
Nailİ Divanı'nda dinİ muhteva

17. yüzyılın dil özelliklerini yeterli seviyede bize aksettiren bu eser, başta nazım şekillerinin en önemlileri olan gazel ve kaside olmak üzere diğer nazım şekillerinin hepsinde olan dini muhteva tespit edilmiştir. Eserini ayrıntılı bir şekilde incelediğimiz şairin, klasik edebiyat içerisinde yerini belirginleştiren temel etmenler: Söz ustalığı, ince ve zarif üslubunun yanında, şiirlerindeki anlam derinliği ve hayal genişliğidir. İncelenen divanda 390 gazel, 2 münacat, 10 na't, 29 medhiye, 1 mersiye, 4 müseddes 1 terkipli bent, 1 tahmis, 1 müstezad, 18 kıt'a, 8 rubai, 5 beyit, 11 şarkı ve 6 tarihi ihtiva eden 4413 beyit bulunmaktadır. Çalışmamızda incelediğimiz beyitlerin nazım şekli ve beyit numarası kısaltmalar kısmında simgeleştirildiği şekilde verilmiştir. Divan şairi Naili'nin Sebk-i Hindi uslubuyla yazdığı şiirleri gündelik yaşamı yansıtacak deyimler ve atasözlerini kullanması yönünden de olduça önemlidir. Asırlar öncesi şiir dünyasını tahlillerle yeniden canlandırdığımız bu eser, sadece dini-tasavvufi yöndeki çalışmalar için değil bütün şiir seven ve bu işle uğraşanlara faydalı olması en büyük temennimizdir.
Eski Türkçeden Türkiye Türkçesi ve ağızlarına uzanan söz varlığı

Çalışmamızda Eski Türkçeden Türkiye Türkçesi ve ağızlarına uzanan söz varlığı tespit edilmiştir. Türkiye Türkçesi ve ağızlarının Eski Türkçe ile ilişkisi önemli ölçüde aynı yöndedir. Ancak bazı ses ve şekil bilgisi ayrılıklarının yanında söz varlığı açısından da farklılıklar vardır. Söz konusu farklıların ortaya konulması çalışmamızın amaçlarından biridir. Çalışmamız üç ana bölümden oluşmuştur. Birinci bölüm olan Giriş bölümünde çalışmamızda uygulanan yöntem, kapsam, sınırlılıklar ve kullanılan kaynaklara değinilmiştir. İkinci bölümde Eski Türkçe, Türkiye Türkçesi ve ağızlarının karşılaştırılmasından elde edilen verilerden hareketle bazı sözcüklerin ölçünlü dilde bulunmayan/unutulmuş ses ve anlam özelliklerine değinilmiştir. Ayrıca söz varlığı konu başlığı altında ölçünlü dilde olmayan çok sayıda sözcük de incelenmiştir. Üçüncü bölümde Eski Türkçeden Türkiye Türkçesi ve ağızlarına uzanan söz varlığı dört alt başlık altında tablolara dökülmüştür. Birinci alt başlıkta Eski Türkçeden Türkiye Türkçesi ve ağızlarına uzanan sözcükler; ikinci alt başlıkta Eski Türkçeden Türkiye Türkçesi ağızlarına uzanan ve Türkçe Sözlük'e halk ağzından alınan sözcükler; üçüncü alt başlıkta Eski Türkçeden Türkiye Türkçesi ağızlarına uzanan ve Türkçe Sözlük'te eskimiş kaydıyla yer alan sözcükler; dördüncü alt başlıkta Eski Türkçeden Türkiye Türkçesi ağızlarına uzanan sözcükler karşılaştırılmalı tablolara yerleştirilmiştir. Son olarak oluşturulan tabloların kullanılmasını kolaylaştırmak için Eski Türkçe dizini ve ölçünlü Türkiye Türkçesi dizini şeklinde iki ayrı dizin hazırlanmıştır.
Tatar Türklerinin Tülek Destanı: İnceleme-metin

Tülek Destanı üzerine yapılan bu çalışma dört bölümden oluşmaktadır: Çalışmamızın giriş kısmında Tatar destancılık geleneği, destan anlatıcıları, Tatar destanlarının tasnifi hakkında bilgiler verilmiştir. Birinci Bölümde destanın oluştuğu coğrafya, zaman ve destan üzerine yapılan çalışmalar hakkında bilgi verilmiştir. İkinci Bölümde, Tülek Destanı'nın tahlili incelemesi yapılmış olup, sırasıyla destanın, konu ve vak'a örgüsü, dili, üslubu, şekil özellikleri incelenmeye çalışılmıştır. Ayrıca destanın elimize ulaşan altı varyantının epizotlarına göre karşılaştırılması da bu bölüm içerisinde yer almaktadır. Üçüncü Bölümde, destandaki motifler, Stith Thompson'un Motif Index of Folk Literature adlı eserine göre, indeks'te yer alan numaralarıyla verilmiştir. Dördüncü Bölümde, destanın transkripsiyonlu metni verilmiş ve destan metni Türkiye Türkçesine aktarılmıştır. Ayrıca son kısımda sözlük ve kaynakça bölümleri yer almaktadır.
Cem Sultan'ın Türkçe Divanı'nda Aşık, Maşuk ve rakib

A A CEM SULTAN'IN TÜRKÇE DİVANINDA 'SEVGİLİ, AŞIK, RAKİB' YILMAZ, MERYEM Yüksek Lisans- 2005 Türk Dili ve Edebiyatı Bu çalışma, 16. yy. Şairlerinden Cem Sultan'ın Türkçe Divanında işlenen 'sevgili, aşık ve rakib' kavramlarının şairin şiir dünyasında oluşturduğu hayalleri ve bunlarla ilintili olan benzetmeleri ortaya çıkarma amaçlı, küçük çaplı bir tahlil çalışmasıdır. Eser içerisinde zaman zaman şairin hayatıyla da bağlantı kurularak üç ana başlık halinde çalışma yürütülmüştür. Bunun için eser taranıp beyitler üzerinde fişleme yapılmış, ardından üç ana başlığın alt başlıkları halinde yeniden tasnif edilip metin aşamasma geçilmiştir. Çalışmada bilimsel bir yaklaşım, objektif bir inceleme yapılmaya gayret gösterilmiştir, inceleme sonucunda şairin şiir kabiliyeti bakımından birinci sımf bir divan şairi olmasa da hayalleri bakımından ilginç hususiyetlere sahip olduğu kanaatine varılmıştır.
Yanyalı Süleyman Efendi'nin Şerh-i Dİvan-ı Urfİ adlı eseri

Urfi-i Şirazi (m. 1555-m. 1591 )'nin öncülüğünde Hindistan'da gelişen Sebk-i Hindi, özellikle Afganistan ve Anadolu sahasında önemli bir tesir uyandırmıştır. Bu tesirin sonucu olarak Anadolu sahasında, Urfi'nin şiirlerine çok sayıda şerh kaleme alındığı görülür. Bu şerhler, Urfi'nin şiirlerinin Anadolu'da merak uyandırdığı ve okunduğunu gösteren önemli bir delildir. Bu tez çalışmasının amacı, özellikle Sebk-i Hindi'de şiirler kaleme alan divan şairlerini büyük oranda etkilemiş ve Anadolu sahasında önemli ölçüde şöhrete mazhar olmuş olan İranlı şair Urfi-i Şirazi'nin Divan'ına Klasik Türk Edebiyatı şerh geleneği çerçevesinde yazılmış şerhlerden, XVIII. asrın sonu XIX. asrın başlarında Yanyalı Süleyman Efendi tarafından kaleme alınan 'Şerh-i Divan-ı Urfi' adlı şerh metninin ilmi usullere uygun şekilde hazırlanarak eser üzerinde yapılacak yeni çalışmalara kaynaklık edecek bir metin oluşturmak; Türk kültür ve edebiyat dünyasının önemli kaynaklarından biri olan şerhlere yeni bir eseri daha kazandırarak araştırmacıların istifadesine sunmak ve özellikle Sebk-i Hindi çerçevesinde şiir yazan Divan şairlerine büyük oranda tesir etmiş olan Urfi-i Şirazi'nin dil ve üslup özelliklerini ortaya çıkararak yapılacak olan karşılaştırmalı çalışmalara zemin hazırlamaktır. Çalışmada, Urfi'nin hayatı, sanatı ve eserleri hakkında bilgiler verilerek Türk edebiyatına yapmış olduğu tesire dair tespitlerde bulunulmuştur. Şerh türünün tarihi gelişimi, Türk edebiyatında klasik şerh geleneği, klasik ve modern şerhle ilgili tespitler ve bu alanda geçmişşten günümüze yapılan bazı çalışmalar tartışılarak yorumlanmıştır. Klasik şerh geleneğimiz çerçevesinde yazılan şerhler ve bu şerhlerin metodolojisi hakkında bilgiler verilmiştir. Tezimizde, birçok şarih tarafından şerh edilen Urfi'nin şiirlerine yazılan en hacimli şerhlerden biri olan (258 varak) Yanyalı Süleyman Efendi tarafından kaleme alınan Şerh-i Divan-ı Urfi'nin 'İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi'nde tespit ettiğimiz sima kayıtlı tek nüshası ilmi transkripsiyon sistemine uygun olarak günümüz Latin harflerine aktarıldıktan sonra Urfi'nin Yanyalı Süleyman Efendi tarafından şerh edilen iki bini aşkın Farsça beytinin günümüz Türkçesine tercümelerinin metne dipnot olarak verilmesiyle klasik şerh metinleri üzerine yapılan çalışmalar içerisinde bir ilk gerçekleştirilmiştir. Böylece çalışmadan, klasik şerh metinlerinin amaçları arasında yer alan dil öğrenimi için de istifade edilebilmesi amaçlanmıştır. Son olarak hazırlamış olduğumuz Urfi Divanı Şerhi Sözlüğüyle şerh metninde yer alan kelime, mazmun ve ibarelere dair şarihin kendi cümleleriyle yapmış olduğu açıklamaların bir sözlüğü hazırlanmıştır.
Kutadgu Bilig'de isimler ve isim soylular

Kutadgu Bilig, Yusuf Has Hacib tarafından kaleme alınmış 6645 beyitten oluşan hacimli bir eserdir. Siyasetname ve öğüt kitabı olarak bilinmesinin yanı sıra Kutadgu Bilig, Türk düşünce sistemini yansıtması bakımından da Türk Dili Tarihinin en önemli eserlerinden biridir. İsimler, Kutadgu Bilig üzerinde nadiren; Türk dilinin tarihi kaynakları üzerinde yapılan çalışmalarda ise birçok çalışmanın konusu olmuştur. Bu tür çalışmalarda araştırmacılar, ele aldıkları metinlerden tespit ettikleri sözcükleri türüne, cümledeki görevine veya aldıkları eklere göre sınıflandırmış ve bu sözcükleri listeleyerek bir dizin meydana getirmişlerdir. Bu çalışmanın amacı, döneminin ilk edebi eser niteliği taşıyan örneği olarak bilinen Kutadgu Bilig'de geçen isimleri ve isim cinsinden kelimeleri tespit etmek ve türlerine göre incelemektir. Çalışmamızda tespit edilen isimler anlamına, türüne veya cümledeki görevlerine göre sınıflandırılmıştır. On bir bölümden oluşan tezimizde, sözcüklerin kategorilere ayrılmasında, bağlamdaki farklı semantik anlamlarına göre değil; genel olarak bilinen anlamları esas alınmıştır. Çalışmanın sonunda isim kategorisinde yer verdiğimiz bütün sözcüklerin kullanım sıklığını belirten sayısal değerler verilmiş ve bu isimlere ait bir dizin oluşturulmuştur.
Pinhan ve Mahrem romanları odağında Elif Şafak'ın romanlarında görülen klasik Türk edebiyatı dönemi kültür unsurları

Bu çalışmada, Pinhan ve Mahrem romanları odağında, Elif Şafak'ın romanlarında Klasik Türk Edebiyatı dönemine ait kültür unsurlarını saptamayı ve bu unsurların romanlarda nasıl ve hangi amaçla kullanıldığını belirlemeyi amaçladık. Pinhan romanın tematik olarak da biçimsel olarak da tasavvuf düşüncesi üzerine inşa edildiğini gördük. Anasır-ı erbaa, devir, tekerrür, zıtlık, Aşk, içsel yolculuk, denge, insan sevgisi, halka, isimler, inci gibi tasavvuf kavramlarının yanında çift cinsiyetlilik, eski İstanbul mahalle yaşamı, hurafeler gibi temaların masalsı, fantastik bir biçimde anlatıya dönüştürüldüğünü saptadık. Romanın biçimsel düzenlenişinin dört unsura göre tasarlandığını, kurgunun da çember kavramına göre düzenlendiğini belirledik. Mahrem romanında görme ve görülme sorunları anlatılırken, yazarın bu soruna tarihsel bir arka plan kurgulayarak mitolojiden, dinsel metinlerden, efsanelerden, Şamanizm'den, Kuran'dan yaptığı alıntılarla metinlerarasılık çerçevesinde mahrem kavramını derinliğine sorunsallaştırdığını gördük. Her iki romanın anlatımında Klasik Türk Edebiyatı metinlerinde görülen telmih, teşhis, teşbih, seci, aliterasyon ve tekrarlara bolca yer verildiğini, böylece masalsı-şiirsel bir üsluba ulaşıldığını saptadık. Yazarın; Şehrin Aynaları, Bit Palas, Baba ve Piç, Araf, Siyah Süt, Aşk romanlarında ise bireysel ve toplumsal temaları belirledik. Bireysel tema olarak sorunlu aile bireylerinin iç dünyalarının, yalnızlığın, yabancılaşmanın, köksüzleşmenin, sevgisizliğin, korku ve endişenin, intihar ve ölüm düşüncesinin, arada kalmışlığın, aşkın, varoluş sıkıntısının, aidiyet duygusunun, çocukluk acılarının, ruhsal sorunların sıklıkla işlendiğini gördük. Toplumsal tema olarak geçmişşin, tasavvufun, dinsel çatışmanın ve hoşgörünün, azınlık sorunlarının, geleneksel mahalle yaşamının, hurafelerin, kadın sorunlarının, modern dünyanın getirdiği sorunların, kaderin, zamanın, Doğu-Batı sorunlarının ele alındığını belirledikSonuç olarak, Elif Şafak'ın romanlarında tema ve anlatım açısından Klasik Dönem Türk Edebiyatı unsurlarının belirleyici bir öneme sahip olduğu görüşüne vardık.
Nedim Divanı'nın kelime grupları ve sözlüğü (2 cilt)

Nedim Divanı, kelime grupları, sözlüğü ve cümle tipleri başlıkları çerçevesinde çalışma konumuzu teşkil etmiştir. Çalışmamızın en başında divanın tamamı bilgisayar ortamına aktarıldı. Bu arada kelime grupları ve cümle tipleri ile ilgili tespitler yapıldı. Son olarak da divanda geçen kelimeler ve tamlamalar Nedim'in kullandığı anlamları doğrultusunda sözlük haline getirildi. Zengin bir kelime kadrosuyla dikkatimizi çeken divan üzerinde daha önce böylesine bir çalışmanın yapılmamış olması divanı heyecan ve merakla incelememizin bir başka sebebi olmuştur. Temennimiz, bu tezin edebi sahada yapılacak çalışmalara ve farklı ufuklardaki düşüncelere esin kaynağı olmasıdır.
Kırım-Karay türküleri: İbrani alfabesinden metin aktarımı ve inceleme

Hazar Kaganlıgının bakiyesi oldukları düsünülen ve UNESCO tarafından yok olmaya yüz tutmus milletler arasında gösterilen Karay Türkleri Museviligin Karaizm mezhebini benimsemis oldukları için dini ve edebi metinlerini Ibrani alfabesiyle vermislerdir. Karayların bir gelenek haline getirmis oldukları ve hemen her ailede bulunan mecmualar onların sözlü edebiyat ürünlerinin bulundugu en önemli eserlerdir. Arami ve İbrani harfleriyle yazılan bu mecmualar II. Dünya Savası'na kadar hemen her ailede bulunurken 1944 katliamı ve yapılan sürgünler neticesinde bugün müzelerde ve kütüphanelerde muhafaza edilmektedir. Bu çalısmada, Kırım-Karay Türklerine ait Ibrani alfabesiyle yazılmıs bir mecmuanın hemen hemen yarısını teskil eden iki yüz türkü önce Latin alfabesine aktarılmıs, yapı, sekil ve muhteva açısından incelenmis, tasnif edilmis ve sonra da Anadolu türküleriyle mukayese edilmistir.
Makale türünün siyasi değişmedeki rolü bakımından II. Meşrutiyet Dönemi'nde öldürülen ilk gazetecilerimiz

'Makale Türünün Siyasi Değişmedeki Rolü Bakımından II. Meşrutiyet Dönemi'nde Öldürülen İlk Gazetecilerimiz' konulu araştırmanın amacı Yeni Türk Edebiyatı sahasının başlangıcı kabul edilen Tanzimat'ın ilanıyla birlikte Türk edebiyatına giren makale türünün sınırlılıklarını tespit etmek, II. Meşrutiyet Dönemi'nde öldürülen ve idam edilen gazetecileri tanıtmak ve onların makalelerini değerlendirmektir. II. Meşrutiyet Dönemi basın hayatında öldürülen ve idam gazetecilerin, makale türünün gelişimine bağlı olarak yazmış olduğu makalelerin Türk basın, fikir ve siyasi hayatında oynadığı rol ve bu makalelerin Türk edebiyatındaki yeri belirlenmeye çalışılmıştır. Bunun yanı sıra bu makalelerin yapısı, konu ve başlıkları, dil ve anlatımı ve siyasi değişmeye etkisi de ele alınmıştır. Bu çalışma giriş ve sonuç dışında iki bölümden meydana gelmektedir. İlk bölümde II. Meşrutiyet dönemi basın hayatı, siyasi yaşam ve bu dönemde öldürülen gazetecilerin biyografileri verilmiştir. İkinci bölümde yazarların başmakale olarak yazdıkları yazılar değerlendirilmiştir. II. Meşrutiyet Dönemi basın hayatında sıra dışı birkaç yazarın makalelerinin değerlendirmeye ve Türk edebiyatında önemli bir yere sahip olan fikir yazılarından makalenin sınırlılıklarının belirlenmeye çalışıldığı bu araştırmanın edebiyat araştırmalarına katkıda bulunacağı kanaatindeyiz.
Ömer Osman Erendoruk'un hayatı ve eserleri üzerine bir araştırma

Ömer Osman Erendoruk (1934-2006), edebiyat dünyasına 50'li yıllarda girmeye başlar. Yazı hayatına öğretmen lisesinde yazdığı şiir denemeleriyle başlamıştır. Farklı yazar ve şairlerden esinlenerek, farklı edebiyat anlayışlarını inceleyerek, Bulgaristan Türklerinin içerisinde bulunduğu durumu gerçekçi ve milliyetçi bir çerçeve içerisinde yansıtmıştır. Yüksek lisans tezi olarak hazırlanan bu çalışma, Ömer Osman Erendoruk'un hayatı, sanatı ve eserleri üzerine bir incelemeyi kapsamaktadır. Yazarın hayatından yola çıkarak eserlerini incelediğimiz bu çalışmada Erendoruk'un şiirlerinden başlayarak yayımladığı her eserinin üzerinde etraflıca durduk. Edebi dünyasında ağır basan şiirlerini tematik olarak ayırarak şiir kitaplarını belirli çerçevelerde işlemeye çalıştık. Ardından hikayelerini, romanlarını, masallarını, anılarını, mektuplarını sırayla inceledik. Her bölüm sonunda genel bir değerlendirmeyle sonuca varmaya çalıştık. Balkan Türkleri Edebiyatında, özellikle de Bulgaristan Türkleri Edebiyatında yayımladığı farklı türlerdeki eserleriyle önemli bir yere sahip olan Ömer Osman Erendoruk'un daha önce incelenmemiş, üzerinde durulmamış yönünü öne çıkarmaya ve ona gereken değeri vermeye çalıştık.
Aşık Ahmet Poyrazoğlu'nun şiir evreni

Halk şiiri geleneği yüzyıllardır insanları eğlendirme, bilgilendirme, rahatlatma, aksaklıkları dile getirme, bilgi ve haber verme gibi işlevleri yerine getirmektedir. Bu geleneğin temsilcileri olan aşıklar, üstlendikleri bu roller icabı halk için hissetmekte, görmekte ve duymaktadırlar. Dolayısıyla onlar bir anlamda toplumsal duygu ve düşüncenin aynası oldukları için titiz bir şekilde incelenmeyi hak etmektedir. Zira onları incelemek, içerisinde doğup büyüdükleri ve yaşadıkları toplumu incelemek demektir. Aşık monografilerinin esas malzemesi sanatçısının ürettiği eserlerdir. Ancak hiçbir sanat eseri onu üretenin doğduğu, büyüdüğü, yaşadığı ortamdan, üretildiği zamandan, üretim miktar ve sıklığından, üretilme sebebinden bağımsız olarak değerlendirilemez. Çünkü bu hususların hepsi ortaya konulan eserin daha doğru anlaşılmasına katkıda bulunacaktır. Bu katkıyı sağlayacak bir başka husus ise üretilen eserin hangi sürede, ne kadar ve hangi ortamlarda tüketildiği konusudur. Bu hususlar da o eserin doğru anlaşılması ve onu tüketen toplumun değer yargıları, düşünce dünyası gibi oldukça önemli veriler içermektedir. Edebi eserin anlaşılmasına katkı sağlayacak bir başka husus da eldeki malzemeyi değerlendirme safhasıdır. Bu malzemenin yapı ve muhteva çözümlemesi, incelemeyi açık ve anlaşılır bir yapıya kavuşturmalı, burada gerekirse sayısal verilerin yardımından yararlanmalıdır. Bunların yanında şiirlerin dize, kelime ve kafiye dizinlerinin hazırlanması yeni yeni inceleme alanları ortaya çıkarabileceği gibi ele alınan aşığın gelenek içerisindeki konumunu belirlemeye de katkı sağlayacaktır. Bu çalışma, yukarıda belirtilen hususlar çerçevesinde aşık monografileri için hayatı-sanatı-eserleri şeklindeki üçlemeden farklı olarak bağlam merkezli bir inceleme yapma gayretindedir. Böylece tarihin derinliklerinden bugünlere taşınan geleneğin içinde yetişmiş, çağdaş bir halk şairi olan Ahmet Poyrazoğlu'nun unutulması önlenecek ve onun portresine tutulan ışıkla da günümüz halk şairindeki değişim ve dönüşümler ortaya konulacaktır.
Sözlükbirimlerin tanımlanması bağlamında Türkçe sözlüklerin karşılaştırılması

Bu araştırmanın amacı, Türkçe sözlüklerin başarı düzeylerini ölçmek ve yeni hazırlanacak olan sözlüklere sağlam ölçütler sunmak için sözlükbirimlerin tanımlanması bağlamında Türkçe sözlükleri karşılaştırmaktır. Çalışmanın girişinde sözlükbilimi, sözlük ve önemi, sözlük hazırlama ve sözlük türleri; anlam, anlambirimcik, anlam ölçütleri; kavram ve kavram alanı hakkında bir takım genel bilgilere yer verilmiştir. Giriş bölümünden sonra 'Sözlükbirimlerin Tanımlanması Bağlamında Türkçe Sözlüklerin Karşılaştırılması' bölümünde ise Misalli Büyük Türkçe Sözlük, Milli Eğitim Bakanlığı Örnekleriyle Türkçe Sözlük, Doğan Büyük Türkçe Sözlük, TDK Türkçe Sözlük ve Ötüken Türkçe Sözlük'te belirlenen kavram alanları noktasında, sözlükbirimlerin anlambirimcikleri ayrıştırılıp, anlam ölçütlerinin sayıları ve oranları incelenmiştir. Değerlendirme ve sonuç bölümünde ele alınan sözlükbirimlerdeki anlam ölçüt sayılarına göre sözlüklerin başarıları; kavram alanlarına göre anlam ölçüt sayıları, farklılıkları ve sözlüklerin iç tutarlılıkları ile ilgili istatistiksel bilgiler tablo halinde aktarılmıştır. Ve son olarak elde edilen bilgilere dayanılarak sözlüklerin, ortak kavram alanı noktasında sözlükbirimlerin tanımlanması bağlamında ölçünlülüğü ve tutarlılığı tartışılmıştır.
Sadullah Halveti'nin Şerh-i Kaside-i Bürdesi

Kaside, Arap coğrafyasından İslam dünyasına yayılan ve en çok kullanılan nazım şekillerinden birisidir. Kasidenin geniş bir coğrafyaya yayılmasının en önemli sebebi Hz. Peygamber'i övme aracı olmasıdır. Na't türünün en güzel örnekleri hem Divan hem Tasavvuf edebiyatında kaside vasıtasıyla oluşmuştur. İslam dünyasında na't konusunun işlendiği en önemli şiir ise Kaside-i Bürde'dir. Kaside-i Bürde adıyla anılan iki şiir vardır. Bunlardan birisi Muhammed b. Said el-Busiri'ye aittir. Busiri, peygambere olan aşkını söz ve yazı ile en güzel şekilde ifade etmiş bir mutasavvıftır. Onun bu na'tı farklı çağlarda birçok şair tarafından şerh edilmiştir. Bu şairlerden birisi de Sa'dullah Halveti'dir. Bu çalışmada Sa'dullah Halveti'nin Busiri tarafından yazılmış olan Kaside-i Bürde'sinin şerhi üzerinde durulmuş ve transkripsiyonlu metni verilmiştir.
Yakut Türklerinin Ala-Bulkun Olonḫosunda geçen ikilemeler

Bu çalışmada Yakut Türklerinin Ala-Bulkun Olonhosu'nda geçen ikilemeler çeşitli açılardan incelenmiştir. Bu çalışmayı yapmaktaki amacım Kuzey-Doğu Türk lehçelerinden olan Yakut Türkçesiyle yazılmış Ala-Bulkun Olonhosu'nda geçen ikilemeleri ses, yapı ve anlam açısından incelemektir. Çalışmamın giriş bölümünde Ala-Bulkun Olonhosu'nu söyleyen Olonhohut Çeebiy ve bu eseri derleyen ünlü etnograf Viktor Nikolaeviç VASİLYEV hakkında bilgiler verildi. Bunun yanında Yakut Türkleri ve Yakut Türkçesi kısaca tanıtıldı. İnceleme bölümünde; Ala-Bulkun Olonhosu adlı eserde geçen ikilemeleri ses, yapı ve anlam bakımından tasnif edildi. Çalışmamda ikilemelerin Türkiye Türkçesi'ndeki karşılıkları da verildi. Sonuç bölümünde; elde edilen veriler ışığında saptamalara, yorumlara ve varılan sonuçlara yer verilerek, taranan metinlerden elde edilen ikilemelerin toplam sayısı ve her bölüme ait örnek sayıları aktarıldı. Bu çalışma, Fatih Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Fonu tarafından P51131301_Y proje numarası ile desteklenmiştir.
Sabahattin Ali'nin Eserlerinde Aşk

Sabahattin Ali (1907-1948) Çağdaş Türk hikayeciliğinin önde gelen önemli isimlerindendir, çeşitli nedenlerle yurdun birbirinden farklı bölgelerinde bulunan yazarın edindiği izlenimler, yaşadığı deneyimler eserlerinin büyük çoğunluğunun kaynak noktası olur. Sabahattin Ali'nin eserleri bu bağlamda sosyolojik, psikolojik ve biyografik bağlamda okumaya oldukça uygundur. Sabahattin Ali'nin bir kamera titizliği ile edindiği gözlem, izlenim özelliği gerçek unsurları kurguya aktarma noktasında son derece etkilidir. Bu çalışmada ise Sabahattin Ali'nin bütün eserlerinde aşk kavramının nasıl ele alındığı işlenmiştir. Bu çalışmada incelenen eserler şu şekildedir: Öykü kitapları : 'Değirmen, Kağnı, Ses, Yeni Dünya, Sırça Köşk'; romanları; 'İçimizdeki Şeytan, Kürk Mantolu Madonna, Kuyucaklı Yusuf'; şiir; 'Bütün Şiirleri'; mektup türünde; 'Canım Aliye, Ruhum Filiz, İki Gözüm Ayşe'; Sabahattin Ali'nin 'Çakıcı'nın İlk Kurşunu' adlı eseri başlı başına bir hikaye kitabı olmayıp yazarın kitaplarına girmemiş, bazıları da yarım kalmış şiir, hikaye ve başka yazıları toplanarak kitap halinde yayınlanır. Sabahattin Ali'nin bütün eserleri, yazar üzerine yapılan çalışmalar dikkate alınarak genel anlamda aşk kavramı, Türk edebiyatında aşk, yazarın eserlerinde aşk olgusunu nasıl işlediği, aşkın türleri, yazarın aşk ve kadın kavramına bakışı konuyu ele alış biçimi Sabahattin Ali'nin bütün eserleri ve yazar üzerine yapılan çalışmalar dikkate alınarak genel anlamda aşk kavramı, Türk edebiyatında aşk, yazarın eserlerinde aşk olgusunu nasıl işlediği, aşkın türleri, yazarın aşk ve kadın kavramına bakışı konuyu ele alış biçimi, aşk ve aile, aşk ve fedakarlık, aşk ve engeller, aşkın güzel sanatlarla ilgisi, aşkın geleneksel anlatı üzerindeki yansıması ve aşk ve kıskançlık başlıkları altında değerlendirilmiştir