Termal turizmi müşteri profilini belirleme aracı olarak tüketici araştırmaları: İç turizme yönelik bir uygulama

TERMAL TURİZMİ MÜŞTERİ PROFİLİNİ BELİRLEME ARACI OLARAK TÜKETİCİ ARAŞTIRMALARI: İÇ TURİZME YÖNELİK BİR UYGULAMA Termal turizmi, yeraltından çıkan ve insan sağlığına olumlu etkide bulunan çeşitli erimiş madenleri içeren Jeotermal suların ve gazların sağlık ve dinlendirici amaçlara dönük olarak kullanılması faaliyetlerinin bütününü kapsayan bir turizm türüdür. Diğer turizm türlerine oranla termal turizmi bir takım farklı özelliklere sahiptir. Bu özelliklerden en önemlisi, bireylerin dinlenme-zindeleşme amacından daha ziyade sağlıklarına kovuşmak ve sağlıklı kalmak amacına dönük olarak termal turizmi tesislerinin hizmetlerinden yararlanmalarıdır. Türkiye, sahip olduğu jeotermal kaynakların zenginliği bakımından dünyanın sayılı ülkelerinden birisidir. MTA'nın son verilerine göre Türkiye'de 700 dolayında kaynak grubu İle 1500'e yakın kaynak bulunmaktadır. Öte yandan Türkiye'de kaplıca olarak kullanılmakta olan tesislerin sayısı tam olarak saptanamamış olsa da, 150 dolayında kaplıcanın olduğu ileri sürülmektedir. Bundan dolayı turizmini çeşitlendirmek isteyen Türkiye'nin elindeki en önemli değerlerden bir tanesi termal kaynaklardır. Termal turizminin geliştirilmesi ile; hem genellikle insan sağlığına aykırı bir şekilde yapılanan kaplıcaların daha çağdaş hale getirilmesi sağlanacak ve hem de özellikle Kuzey Avrupa'dan önemli oranda turist çekilebilecektir. Bu çalışmada, Türkiye'de termal turizmi işletmelerinden yararlanan Türk vatandaşlarının profilini ve beklentilerinin ortaya çıkarılması amaçlanmaktadır. Çalışma bu amacına dönük olarak, 1 1 tanesi Turizm Bakanlığı'ndan turizm işletmesi belgesi olmış konaklama tesisi, 2 tanesi yine Turizm Bakanlığı'ndan özel belgeli ve bir tanesi de belediye belgeli olmak üzere toplam 14 tesiste önceden hazırlanmış anket soru kağıdının görüşme tekniği ile doldurulması ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, tesis seçiminde basit tesadüfü örnekleme tekniği kullanılmıştır. Tesislerin seçimi zaman ve araştırma için ayrılan bütçe dikkate alınarak belirlenmiştir. Ayrıca, her tesis bazında kota örneklemesine gidilmiş, ancak bir takım nedenlerden dolayı her tesis için ayrılan kotalar her tesiste doldurulamamıştır. Yapılan analizler sonucunda termal turizmi işletmelerinin üretmiş olduğu ürünlerden yararlanan Türk vatandaşlarının genellikle orta yaş gruplarında ve serbest meslek, memur ev hanımlarında yoğunlaştığı, gelir bakımından orta gelir grubunun önde geldiği ve en fazla II merkezlerinden gelenlerin termal turizmi işletmelerinden yararlandığı ortaya çıkarılmıştır. Öte yandan deneklerin çoğunluğunun kür amacına dönük olarak tesislere geldiği belirlenmiştir. Deneklerin kaplıcalara geliş dönemi olarak yaz aylarında yoğunlaşmanın yaşandığı, kür amacıyla gelenler arasında ise genellikle romatizmal rahatsızlıklara çare aramak amacıyla gelindiği ortaya çıkmıştır. Görülen tedaviler içerisinde ise en fazla banyo tedavisinin önde geldiği, günlük harcamaların ise 500 bin -2 milyon arasında yoğunlaştığı gözlenmiştir. Deneklerin termal turizmi işletmelerindeki boş zamanlarını çoğunlukla yürüyüş yaparak geçirdikleri ortaya çıkmıştır. Deneklerin termal turizmi işletmelerinden beklentilerinin incelenmesi ile de, genellikle verilen hizmetlerin yeterli olmadığı ortaya çıkarılmıştır.