turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Muhtar Avezov'un hikayeleri örneğinde Kazak Türkçesi ve Türkiye Türkçesindeki kelime gruplarının karşılaştırılması

Bu çalışmada Kazak halkının kültür ve bilim hayatında rolü ve etkisi büyük olan şahsiyetlerinden biri klasik yazar, gazeteci, araştırmacı Muhtar Avezov'un hikayeleri örneğinde Kazak Türkçesi ve Türkiye Türkçesindeki kelime grupları karşılaştırılmaya çalışılmıştır. Çalışma, giriş ve sonuç kısımları hariç dört bölümden ibarettir. Birinci bölümde Muhtar Avezov'un hayatı, edebi kişiliği, eserleri ve incelenen hikayeleri hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde Kazak Türkçesindeki kelime gruplarının sınıflandırması üzerine durulmuştur. Üçüncü bölümde Türkiye Türkçesinin dil bilgisine göre karşılaştırma yapılarak iki lehçe arasındaki benzerlikler ve farklılıklar tespit edilmeye çalışılmıştır. Dördüncü bölümde incelediğimiz hikayelerin yazılı metni ve transkripsiyonu verilmiştir. Sonuç kısmında çalışma sırasında ulaştığımız sonuçlar belirtilmiştir. Tezin son kısımında çalışmada kullanılan kaynaklar ve dizine yer verilmiştir.
Savaş ve fetih olguları bağlamında Anadolu sahası Türk efsaneleri üzerine incelemeler

İnsanlık tarihinin seyrini değiştiren savaş ve fetih olguları bilimden teknolojiye, siyasetten ekonomiye kadar hayatın birçok alanına etki etmiştir. Bu olguların etkilediği alanlar arasında kültür ve onun dallarından biri olan edebiyat da yer almaktadır. Roman, hikaye, şiir, tiyatro gibi edebi türlerin yanında engin bir halk düşüncesinin ürünü olan efsanelerde de savaş ve fetih olgularının etki veya yansımalarını görebilmek mümkündür. Efsane sınıflandırmalarında tarihi efsaneler başlığı altında ele alınan savaş ve fetih efsaneleri, dayandığı tarihi zemin sayesinde hem edebiyat-tarih ilişkisini hem de savaş ve fetih olgularının halkın düşünce dünyasındaki yerini göstermesi bakımından ayrı bir önem ifade etmektedir. Anadolu sahası Türk efsanelerini savaş ve fetih olguları bağlamında değerlendirmeyi amaçlayan bu araştırmamız, efsanelerin oluşumunda savaş ve fetihlerin rolünü ortaya koymaya çalışırken bu olguların etkisiyle teşekkül eden efsaneleri farklı açılardan bilimsel bir incelemeye tabi tutmaktadır. Özellikle yer adları, şekil değiştirmeler, kesik başlar, şehitler ve din büyüklerinin hayatları etrafında anlatılan bu efsaneler, tarihsel belleğin oluşumuna katkıda bulunma; milli, dini ve ahlaki değerleri ön plana çıkarma; kültürü gelecek nesillere aktarma gibi bir takım toplumsal işlevleri yerine getirmektedir. Ayrıca bu efsaneler, bünyesinde barındırdığı milli ve manevi değerlerle Türk milletinin tarihi ve kültürel geçmişşinden izler de taşımaktadır.
Ubeydi Divanı'nda dini ve tasavvufi unsurlar

DİVANI'NDA DİNA VE TASAVVUFA UNSURLARTÜMER, MUSTAFA FIRATYüksek Lisans-2007Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı Danışman: Yard. Doç. Dr. İsmet ŞANLIBu çalışma 16. yüzyıl Divan şairlerinden Ubeydu'nin Divanı'nda yer alan dinu ve tasavvufu unsurları tespit ederek şairin düşünce dünyasını ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Çalışma, din ve tasavvuf olmak üzere iki ana bölümden oluşmaktadır. Şairin Divan'ındaki bütün şiirler amaca uygun olarak tasnif edilerek ana bölümler oluşturulmuştur. Her ana bölümün alt başlıkları detaylı bir şekilde tespit edilmiş ve tahlil yöntemiyle şairin dinu ve tasavvufu dünyası beyitlerden hareketle yorumlanmıştır. Ubeydu'nin din ve tasavvuf ile ilgili görüşlerinin temelde aşk mihveri etrafında döndüğü tespit edilmiştir. Şair, Allah, Hz. Peygamber, diğer peygamberler hakkındaki görüşlerini ve dinle ilgili olan diğer unsurları İslam dinine uygun bir şekilde ortaya koyar. Vahdet anlayışını, kainat-insan ve Allah arasındaki ilişkiler temelinde ele alan şair, aşkla vearifetle çoşan bir gönlün ancak, kemale ve hakikate ulaşacağına inanır.
Türk edebiyatında manzum akaidnameler: İnceleme metin

Dini edebiyatımızın daha ziyade manzum olarak karşımıza çıkan münbit türlerinden birisi de Akaidnameler'dir. Bu edebi türü etraflıca ele alan bir çalışma bugüne kadar yapılmamıştır. Dini-edebi metinlerimizin zenginliği gün yüzüne çıktıkça edebiyatının dini mahi-yetinin daha iyi anlaşılacağı aşikardır. Bu alanda yapılan çalışmalar sayesinde hem edebiyatımızın hacmi ve ürünleri ortaya çıkmakta hem de değişik dini-edebi türlerin varlığı bilinmektedir. Bu ise şüphesiz bu edebiyat hakkında sağlıklı yorumlama imkanını sunmaktadır. Bu çalışmada Türk Edebiyatı'nda manzum akaidname geleneği irdelenmekte ve mezkur manzumelerin çeşitli açılardan tahliline gayret edilmektedir.
1980 yılında yayımlanan Türk romanlarında toplumcu gerçekçilik

Bu çalışmada 1980 yılında yayımlanan romanlardan toplumcu gerçekçi akımın özelliklerini gösterenler ele alınmıştır. Toplumcu gerçekçilik açısından değerlendirilen romanlar teknik, muhteva, dil ve üslup özellikleri bakımından tahlil edilmiştir. Bu başlıklar altında ortak noktalar tespit edilerek genel değerlendirmeler yapılmıştır. Çalışmanın girişinde toplumcu gerçekçiliğin Batı ve Türk edebiyatındaki gelişimi hakkında bilgi verilerek bu akımın 1980 yılında yayımlanan Türk romanlarını nasıl etkilediği incelenmeye çalışılmıştır. Ayrıca 1980'li yıllarda Türk toplumunun siyasi, sosyal ve edebi açıdan yaşadığı değişimler genel bir bakışla değerlendirilmiştir. Birinci bölümde 1980 yılında yayımlanan toplumcu gerçekçi Türk romanları hakkında kısa bir tanıtım yapılarak romanların özetine yer verilmiştir. Bu romanlar ikinci bölümde teknik özellikler, üçüncü bölümde muhteva özellikleri ve dördüncü bölümde ise dil ve üslup özellikleri bakımından incelenerek 1980'li yıllarda toplumcu gerçekçiliğin Türk romanlarındaki etkisi ortaya konmaya çalışılacaktır.
Klasik Türk edebiyatı kaynaklarından şiir mecmuaları (İBB Atatürk Kitaplığı BEL-YZ-K. 001565/6b-85b)

Çalışmamıza konu olan eser, İstanbul Büyükşehir Belediyesi, Atatürk kitaplığı, Bel_Yz_K. 001565 numarada kayıtlı şiir mecmuasıdır. Karşılaştırmalı yöntemle incelediğimiz mecmua özellik itibariyle nazire mecmuasıdır. En güzele ulaşma kaygısının yanında, usta-çırak ilişkisinin ve üstada öykünmenin de bir ürünü olan nazire mecmuaları edebiyat tarihine kaynaklık etmenin yanında yazıldığı dönemin şiir zevkini kavramımıza da katkıda bulunmaktadır. Mecmua 127 varaktan ve üç bölümden oluşmaktadır. Mecmuanın ilk bölümü diye adlandırabileceğimiz 1a' dan 10a' ya (1a, 6a, 6b hariç bu varaklarda Türkçe nazire ve şiirler vardır.) Farsça İbn-i Nusret, Mes' udi, Hafız, Sabuhi, Hilali, Kişveri, Molla Cami, Hüsrev-i Dıhlevi, Hace Kemal'in Farsça şiirleri bulunmaktadır. 10a (10a' nın öncesi 6b' dedir.) ile başlayıp 85b' de son bulan ve çalışmamıza konu olan kısım ise 76 varaktır. 15. ve 16. yy şairlerinin Türkçe gazel ve nazirelerinden oluşmaktadır. Üçüncü bölümde değişik yüzyıllarda yaşamış şairlerin farklı nazım şekilleriyle yazılmış şiirleri bulunmaktadır. Çalışmamıza konu olan esas metni oluşturan 6 b-85b (6b' nin devamı 10a' dadır.) varakları arasındaki şiirler, divanlar ve yayımlanmış bilimsel çalışmalardaki şiirlerle mukayese edilerek mevcut farklılıklar dipnotta gösterilmiştir. Karışık varaklar çoban kaydı takip edilerek bulunmuş, şiirlerin elif-ba sırası korunmuştur. Mecmuada şairi belirlenemeyen iki gazel ile birlikte 128 şaire ait toplam 487 gazel bulunmaktadır.
Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde karşılaşılan sorunlar

Bu çalışmanın amacı tarihi ve kültürel bağlarımızın çok kuvvetli olduğu, uzun dönemler Türkçenin öğrenildiği-öğretildiği, ana dili ya da yabancı dil olarak konuşulduğu Makedonya/Üsküp'te yabancı dil olarak Türkçe öğretimi alanında yürütülen çalışmaları incelemek, aksayan yönleri, sorunları sebepleri ile beraber ortaya koymaktır. Böylece sorunların giderilmesi yönünde, yerinde elde edilen bulgular ışığında çözüm ve önerilerde bulunmaktır. Çalışmada, Makedonya/Üsküp'te Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlerin dil öğrenim sürecinde karşılaştıkları sorunlar belirlenmeye çalışılmıştır. Bu amaçla Üsküp Yunus Emre Enstitüsü'nde Türkçe öğrenen A1 ve A2 seviyesini tamamlamış 22 öğrenciye yarı yapılandırılmış görüşme formu uygulanmıştır. Bu görüşme formu alanyazında yer alan farklı ülke ve bölgelerde yapılmış içerik yönüyle benzeyen çalışmalardan da yararlanarak 3 alan uzmanının ve Enstitü merkezinde görev yapan 3 öğretim elemanının/öğretmenin görüşleri etrafında oluşturulup son hali verilmiş bir formdur. Görüşme formunda Türkçe öğrenirken karşılaşılan sorunları anlamaya yönelik sorular sorulmuş, yapılan görüşmeler sonucunda alfabe sorunu, dil yapısından kaynaklı sorunlar, seviyeye uygun sözlük ve okuma kitabı olmayışı, mobil öğrenme için uygun içerikte program olmayışı gibi sorunlar tespit edilmiştir. Bu sorunların giderilmesi için Üsküp'te faaliyet gösteren üniversitelerin Türkoloji ve Türk Dili Edebiyatı bölümlerinin de katkılarıyla hazırlanabilecek sözcüğün anlamını cümle içerisinde pekiştirici örnek cümlelerin olduğu Türkçe-Makedonca ve Türkçe-Arnavutça olarak hazırlanmış seviyeye uygun sözlük ve okuma kitabı yayımlamakla başlanabilir. Mobil öğrenmeye uygun dil öğretimi uygulamaları, öğretmenlerin Türkçe öğretimine başlamadan önce hedef dil- erek dil arasındaki farklılıkları benimseyerek, ilgili dillerin kültürlerinin özelliklerini kavramış olmaları gibi çözüm önerilerine yer verilmiştir.
Türk tiyatro edebiyatında vatan kavramı (1860-1940)

Bu çalışmada, Türk Tiyatro tarihinde 1860- 1940 yılları arasında, Tanzimat'tanCumhuriyetin ilk yirmi yılına kadar geçen zaman diliminde tek bir temanın, yani vatantemasının kitap olarak basılmış tarihi ve milli piyeslerde nasıl ele alındığını ve hangi kavramlarla çeşitlendirildiğini incelemeye çalıştık. Çalışmamız 'Giriş'den sonra üç bölümden oluşmaktadır. Giriş'te ilk olarak vatankelimesinin yüklendiği anlamlar verilmiş, sonra da Batı ve Türk kültüründe tarihi olarakvatan kavramının gelişimi sıralanmıştır. Birinci Bölümde Tanzimat Döneminde, İkinci Bölümde II. Meşrutiyet Döneminde yazılmış ve son olarak Üçüncü Bölümde ise Cumhuriyet Döneminde 1940'a kadar yazılmış piyeslerde vatan kavramını ayrıntılı olarak inceledik. 'Sonuç' kısmında genel bir değerlendirme ile vatan kavramı etrafında çeşitlenenimajların tarihi seyir içinde nasıl değiştiğini göstermeye çalıştık. Kaynakçada konumuzla ilgili kitap, makale ve tezlerin künyeleri verdikVatan kavramının hangi imajlar doğrultusunda piyeslerde kullanıldığını topluca göstermek için çalışmamızın sonuna 'Tematik Tablo' ile birlikte ayrıca incelediğimizoyunların özetlerini eser adına göre sıralayarak ekledik.
Eski Türkçede yön ifadeleri

Köktürk, Uygur ve Karahanlı Türkçesinin ilk metinlerinin oluşturduğu Eski Türkçenin sınırlarını belirlediği bu çalışmada bu döneme ait yön bildiren ifadeler sözcüksel, biçimbirimsel ve biçim-sözdizimsel olarak incelenmiştir. Buradaki sözcüksel ifadeler bünyesinde sadece zarfları ve sontakıları barındırmaktadır. Zarflar incelenirken coğrafi ve coğrafi olmayan yönler olarak iki farklı başlık altında, sontakılar ise durum ekleriyle birlikte kullanımları ele alınmıştır. Eski Türkçe döneminde dört farklı lokal durum eki tespit edilmiş olup bu eklerin metinlerdeki kullanımları yeniden değerlendirilmiş ve ayrı ayrı örneklendirilerek gösterilmeye çalışılmıştır. Bu çalışmada, yön bildiren sözcüklerin farklı dönemlerde aynı şekilde yazılmalarına rağmen farklı anlamlar taşıyabileceği ve Eski Türkçede lokal durum eklerinin kullanımı için kesinlikle bir senkretizmden bahsedilmesi gerektiği ortaya çıkmıştır. Ayrıca belirtilen işlevler göz önünde bulundurulduğunda yeni durum eklerinin kullanılması varılan sonuçlar arasındadır.
Refik Halid Karay'ın romancılığı

Refik Halid Karay (1888-1965), hikaye, roman, mizah, kronik, tiyatro ve anı türlerinde eser vermiş, üretken bir yazardır. Kurmaca türler söz konusu olduğunda hikayeciliğiyle öne çıkan Karay, yirmi roman yazmış olmasına rağmen bu eserler diğerleri kadar incelenmemiştir. Karay, 1918- 1919 yıllarında tefrika edilen ilk romanından sonra yaklaşık yirmi yıl boyunca roman yazmamıştır. Lübnan ve Suriye'de geçen on altı yıllık sürgün hayatının ardından, Karay'ın bu türdeki üretimi hız kazanır. Tefrikaları ve kitap baskıları okur tarafından büyük bir ilgi görür ancak modern edebiyat eleştirisi Karay'ın romanlarına aynı ilgiyi göstermez. Diğer eserlerinde olduğu gibi romanlarının da dili ve üslubu yüceltilir ancak kurmaca yönü zayıf bulunur. Politik kimliğinden sıyrılmak amacıyla popüler romanlar yazmaya eğildiği düşünülür. Bu nedenlerle edebiyat tarihimizde Karay'ın romanlarıyla ilgili değerlendirmeler sınırlıdır. Karay'ın romanları, yaşadığı dönemin yanı sıra kendi özgün tanıklıklarıyla geçmişşi de anlatır. Bu romanlar, on dokuzuncu yüzyılın sonlarından yirminci yüzyılın ortalarına kadarki toplumsal dönüşümlerin çok renkli ve gerçekçi bir yansıması olarak görülebilir. Edebiyat coğrafyası geniş olmakla birlikte iç ve dış mekanlarıyla özellikle İstanbul'un kültürel dokusunu kayda geçirmiş olması itibarıyla da edebiyat tarihimizde özel bir yere sahiptir. Bu çalışmanın amacı, Refik Halid Karay'ın romanlarını bütüncül bir bakışla irdelemektir. Romanların temel yapısı, kişi, zaman, mekan, dil ve anlatım tekniği bakımından ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Kişiler incelenirken kadın-erkek ilişkisinin dinamikleri ağırlıklı olarak psikanalitik edebiyat eleştirisi bağlamında değerlendirilmiştir. Romanlar, kitap baskıları yerine tefrika tarihleri dikkate alınarak sıralanmış, ayrıca bu çalışma kapsamında tespit edilen tefrika bilgilerinin alana katkı sağlaması hedeflenmiştir.
Mevlana'nın Mesnevi'sinin ilk onsekiz beytinin şerh ve çeviri aracılığıyla Türk Edebiyatı ve kültüründe içselleştirilmesi

Bu incelemede bir çeviri şekli olan şerhlerin, çeviri faaliyetiyle kaynak dilden hedef dile gerçekleşen kavram ve kelime geçişinde, bu kavram ve kelimelerin hedef dilde yerleşmesindeki ve içselleştirilmesindeki rolü irdelenmiştir. Bu konu üzerinde çalışılırken, Türk edebiyatına Farsçadan giren bir tür olan mesnevi formu ve en çok şerh edilen Mevlana'nın Mesnevi adlı eseri ve bu eserin ilk on sekiz beyti ele alınmıştır. Kaynak dili Farsça olan Mesnevi'nin ilk on sekiz beytindeki kavram ve kelimeler incelenerek, bu kavram ve kelimelerin hedef dil olan Türkçe'de nasıl kullanıldığı ve içselleştirildiği Türk edebiyatından örnekler verilerek anlatılmaya çalışılmaktadır.
Yazılı basında batı kaynaklı yabancı kelmelerin kullanımı

Gazeteler, dili en iyi yansıtan ürünlerdir. Bu çalışmada dilimize geçen batı kaynaklı kelimeler gösterilmiş, bunun sonucu olarak da Türkçenin özünü nasılkaybetmeye başladı ispatlanmaya çalışılmıştır. Bu çalışmanın amacı, yabancı kelimelerin gazetelerde kullanım sıklıklarını ortaya koymaktır. Bu sorunun farkınavarılmalı ve dilimize sahip çıkılmalıdır.
Traduction des 'culturemes' dans la trilogie de Yaşar Kemal et analyse critique des procedes de traduction

Bu çalışmada, Fransa'daki en önemli kültür elçilerimizden biri olan Yaşar Kemal'in 'Dağın Öte Yüzü' adlı üçlüsündeki sövgü, ilenç, sevgi- yakarı, teşekkür-iyi dilek ve lakap kültüremlerinin fransızcaya çeviri olanak- lan ve hangi yöntemlerle çevirilebildikleri kuramsal ve uygulamalı olarak ele alınılmıştır. Çalışmamız dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde çalışma ile doğrudan ilintili; çevirilebilirlik, çevrilemezlik, eşdeğerlilik, çeviri yöntemleri, yazın ve kültüremlerin çevirisi v. b. kuramlar ele alınmaktadır. İkinci bölümde Yaşar Kemal'in yaşamı, eserleri ve üslup özellikleri incelenmektedir. Üçüncü bölümü, üç eserden seçtiğimiz kültüremlerden oluşan bütünceme ve çözümlemesi oluşturmaktadır. Dördüncü bölümde, kültüremlerin çeviri yöntemlerinin değerlendi - rilmesi yapılmakta ve kültüremlerin çevirisine ilişkin, 1- kültüremlerin daha çok kısmi çevrilebilirliğinin mümkün olduğu, 2- çevirmenlerin bazen ekleme, bazen çıkartma, bazen dipnot vererek olduğu gibi bırakma veya hiç çevirmeme gibi tutumlar ortaya koydukları, 3- çevirmenlerin orijinal metne sadık kalma ilkesinden hareketle, erek dilde karşılığı bulunmayan kültüremleri aktarırken uyarlama, yorumlama, açıklama gibi yöntemlere sıkça başvurdukları da gözlemlenmiştir. Buna karşın, kültürel ortaklıkların, benzerliklerin kesiştiği durumlarda, tam karşılıkların bulunabildiğine de tanık olduk.
Beksultan Nurjekeulı'nin 'Ey, Dünye Ey!' romanı üzerine dil ve üslup çalışması

Yirminci asrın başında yerleşik hayat geçen ve bu yerleşik hayata geçmenin Sovyetler birliği döneminde tamamlandığı Kazakistan'da Kazakçanın yazı dili olarak kullanılmaya başlaması da bu tarihten yaklaşık elli sene öncesine denk gelir. Ancak konuşulan bir dilin yazı dili haline gelmesi zordur ve zaman alır. Hele hele bu dil geniş bir coğrafyada kullanılıyorsa ve bu dilin konuşulduğu bölgede uzun yıllar başka bir dil eğitim ve resmi dil olarak kullanılmışsa yazı dilinin oturması, gelişmesini tamamlaması daha da uzun zaman alır. Kazakça bu maceranın öznesi olan bir dildir. Yazı dili olduktan sonra birkaç farklı alfabe ile yazılan Kazakçanın imlası da henüz oturmamıştır. Dilin yazılması ve imlası hala aydınlar arasında tartışma konusudur. Bu tartışmalar yaşanırken Kazakça ile pek çok edebi eser de verilmektedir. Çalışmada böyle bir dönemde verilen bir eser, üstelik tartışmaların tarafı olan birisi tarafından verilen bir eser üzerinde dil ve üslup incelemesi yapılmış, çağdaş Kazak edebiyatında önemli bir yere sahip olan Beksultan Nurjekeulı'nın dili ve üslubu 'Ey, Dünya-ey ' romanı örneğinde ele alınarak dil ve üslubu değerlendirilmiştir. Çalışmanın dil incelemesi bölümünde ses ve şekil bilgisi ile ilgili özellikler kelimelerin Kazakça sözlükteki yazımları esas alınarak değerlendirilmiş, aykırı kullanımlar tespit edilmiş, yabancı kelimeler ve kullanışları tespit edilmiş, dilin işlenmişliğine ve yazı dili oluşuna delil olması bakımından kelime grupları ve bunların yapısı ile incelenen metindeki cümle yapıları ele alınmıştır. Çalışmanın üslup incelemesi bölümünde eser önce teknik olarak ele alınmış ve değerlendirilmiş; eserin anlatılışı, anlatıcının bakış açısı, romandaki zaman, mekan ve kahramanları; bunların birbiri ilme ilişkisi karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. Üslup değerlendirmesinin bir parçası olarak yazarın Kazakça kelimeleri kullanışı, alıntı kelimelirin kullanışı, incelenen metinde yazarın kullandığı mahalli ve arkaik kelimeler, argo kullanımlar, metinde geçen atasözleri, deyimler; eserin edebiliğini göstermesi açısından yazarın kullandığı edebi sanatlar tespit edilerek verilmiş ve değerlendirilmiştir.
Azerbaycan geleneğinde destanın başı-sonu

Azerbaycan destanlarında destanın başı ve sonunun yani üstatname ile duvakkapmaların yapısall ve anlamsal bakımından incelenmesinin hedeflendiği bu tez giriş, yapısall inceleme, anlamsal inceleme, orijinal metinler ve metinlerin aktarılması bölümlerinden meydana gelmiştir. Tezin giriş bölümünde, üstatname ve duvakkapmalar hakkında bilgi verildikten sonra destanların yer aldığı kaynaklar, tezin sınırlılıkları, metodu, destanlarda üstatnamesi ve duvakkapması yer alan aşıkların kısa hayat hikayeleri üzerinde durulmuştur. Yapısal inceleme bölümünde hem üstatname hem de duvakkapmalar nazım birimi, nazım ölçüsü, duraklar, kafiye düzeni, kafiye yapısı, nazım şekli ve nazım türü bakımından incelemeye tabi tutulmuştur. Anlamsal inceleme bölümünde üstatnameler alt başlıklar da içeren insan, tecrübe, nasihat, hitap, dünya, ahiret, melekler, ölüm, ömür, istek / dilek, dua ve beddua gibi ana başlıklar; duvakkapmalar ise, geleneksel özellikleri doğrultusunda, genel olarak içinde sevgilinin yer aldığı başlıklar altında konuları bakımından incelenmiştir. Bu bölümden sonra tezde, üstatname ve duvakkapmaların orijinal metinlerine ve metinlerin Türkiye Türkçesine aktarmalarına yer verilmiştir. Sonuç bölümü üstatname ve duvakkapmalarla ilgili yapısall ve anlamsal bilgilerin değerlendirilmesiyle oluşturulmuştur.
Şanlıurfa sıra gecelerinde divan edebiyatı izleri

Şanlıurfa'da halk mektebi olarak bilinen sıra geceleri, derin formatıyla sosyal, edebi, kültürel ve musiki olarak önemli kültürel sosyal unsurların öğretildiği sohbet meclisleri ve geceleridir. Bu çalışmada Şanlıurfa sıra gecelerinde divan edebiyatı izleri, sıra gecelerinin divan edebiyatı ile olan ilişkisi ve bütün bunların günümüzde gelişim göstermiş olduğu teknolojinin etkisiyle değişen kültürel geleneğin yanında bir takım maddi nedenlerden dolayı yozlaştırılarak bütünlüğün var olan derin formatının bozulmaya yüz tutuğunu vurgulamak ve geçmişşten günümüze kadar divan edebiyatının sıra gecelerde var olduğunu vurgulamak amacıyla hazırlanmıştır. Kaynak tarama bilirkişilerle karşılıklı görüşme yöntemi ve bizatihi katılım göstererek gözlem yöntemlerinin kullanıldığı bu çalışma dört bölümden oluşmaktadır Birinci bölümde; Klasik Türk şiiri musiki ilişkisi, şiir-musiki ilişkisi, Osmanlı öncesi İslam edebiyatı geleneğinde şiir musiki ilişkisi, Osmanlı döneminde şiir musiki ilişkisi, Osmanlı döneminde halk meclislerinde şiir musiki uygulamaların gelişimi hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde; Sıra gecesi geleneğinin, tarihi süreci, mahiyeti ve genel kuraları ele alınmıştır. Üçüncü bölümde; Sıra gecelerinin Klasik Türk şiiri ile ilgisi izleri kulanılan nazım biçim ve türlerinin tasnifi ele alınmıştır. Dördüncü ve son bölümde ise; Sıra gecesi geleneğinin devamı olarak sıra geceleri ve toplumsal algı, sıra gecelerine yönelik toplumsal algı, günümüzde yaşayan bir gelenek olarak sıra geceleri, hakkında bilgi verilmiştir.
Çocuk Bahçesi dergilerinin incelenmesi

Bu çalışmada 1905 (43 sayı) ve 1914 (21 sayı ve 4 ek) yıllarında yayınlanan Çocuk Bahçesi dergileri incelenmiştir. Tez üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Dünyada ve Türkiye'de Çocuk Dergiciliği, Çocuk Bahçesi (1905) dergisinden önce yayınlanan iki derginin incelenmesi, Çocuk Bahçesi dergilerinin genel özellikleri, yayın periyodu ve yazar kadrosu ele alınmıştır. İkinci bölümde konu başlıklarına ve yazar adlarına göre düzenlenmiş fihrist yer alıyor. Tezin üçüncü bölümünde ise, şiirler ve eğitimle ilgili seçilmiş metinlerin çevirileri yer alıyor. iv
William Butler Yeats ve Ahmet Haşi̇m şi̇i̇rleri̇nde semboli̇zm

Bu çalışmada sembollerin tarih içinde kullanımından yola çıkılarak, Fransız sembolistlerin sembolizm akımını başlatmalarına değinildikten sonra, ünlü İrlandalı şair William Butler Yeats'in hayatından ve hayatının edebi yaşamına etkisinden, onu Sembolizme iten sebeplerden, ayrıca Sailing To Byzantium, Byzantium, ve The Second Coming gibi meşhur şiirlerinden bahsedilecektir. Bunun yanı sıra, aynı alanda Türk Edebiyatı'nda meşhur olan Ahmet Haşim'in de ayrıntılı bir şekilde hayatından, Sembolizm' e olan ilgisinin nedenlerinden ve Merdiven, ve O Belde gibi ünlü şiirlerindeki sembolist yaklaşımdan söz edilecektir. Bu çalışmada, iki şairin kendi kültürel, sosyal, politik ve ekonomik ortamlarındaki yaşantısından yola çıkılarak, onları Sembolizm akımına iten etkenlerden bahsedilecek ve kıyaslanacaktır. Bu kıyaslama, adı geçen iki şairin öne çıkan şiirlerinde görülen Sembolizm akımının etkileri ve bu şiirlerin Sembolist bakış açısından yorumlanmasıyla desteklenecektir. Bu tezde, özellikle 19. Yüzyılın ikinci yarısında Fransız öncüler tarafından ortaya atılan Sembolizm akımı, bu öncülerin akıma olan katkıları ve bu akımın adı geçen iki şairi nasıl etkilediği konuları ele alınacaktır. Klasik, Romantik ve Parnasse akımlarının 19. yy. şairlerini sıktığı, artık şairlerin yeni bir yöntem denemek istediği ve bunun sonucu olarak şiirde sembollerle çağrıştırma yoluna gittikleri; fakat bu sembolleri yorumlamanın okura zor geldiği ve Sembolizm akımının ömrünün bu yüzden kısa olduğu gerçeği üzerinde durulacaktır. William Butler Yeats, Sembolizm akımını önemli Sembolistlerden öğrenerek şiirlerinde oldukça ustaca kullanmış ve sembolizm akımına daha çok felsefi yönden, sembollere ilahi bir mana yükleyerek yaklaşmıştır. Ahmet Haşim ise, semboller konusunda fazla derine inmeden sembolizmi şiirlerine uyarlamaya çalışmıştır. Bu çalışmada, Yeats'in sembolizm akımına daha çok hakim olduğundan, sembolizme sadece edebi değil aynı zamanda felsefi açıdan da yaklaştığından, Haşim'in ise sembolizm akımını şiirlerinde yansıtmaya çalışsa da, aslında bu akıma ve sembollere Yeats kadar derin bir anlam yükleyemediğinden, sembolist bir şiirin nasıl olması gerektiğini ve şiirde doğru olanın bu olduğunu belirten bir yazı yazsa da, bu akımı daha çok şiirlerinde semboller kullanarak Türk Edebiyatı'na soktuğu gerçeğinden bahsedilecektir.