turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Roma dönemi tiyatro-tapınak kompleksleri ve Anadolu'daki izdüşümleri

Tiyatro olgusu ve bir mimari yapı elemanı olarak tiyatro yapısı her zaman din, kült ve ritüel kavramlarıyla iç içe olmuştur. Bereket kavramıyla ilişkili ritüellerin ön plana çıkarıldığı Doğu dinlerinde ve sonrasında Doğulu öğelerin baskın bir role sahip olduğuYunan dininde karşılaşılan kült tiyatrolarıyla başlayan tiyatro ve kutsal alan birlikteliği, Roma Cumhuriyet Dönemi'nden itibaren sistematik bir anlayışla tasarlanan anıtsal bir yapı bütününe dönüşmeye başlamıştır. Roma İmparatorluk Dönemi'yle birlikte geniş bir coğrafyaya yayılma imkanı bulan bu yapı kompleksleri, izlenen Roma siyasetine bağlı olarak kökenlerindeki 'kült yapısı' özelliğinden bir şey kaybetmeden dönemin dinpolitikalarına hizmet etmeye başlamıştır. Diğer Roma eyaletlerinin aksine Anadolu'dasadece birkaç örnekle temsil edilen bu yapı bütünü, diğer birçok örnekle aynı işleve sahip olmuş ve İmparatorluk kültüne hizmet etmiştir. Bu çalışmada tiyatro ve tapınak yapılarının sistemli bir mimari bütün oluşturma süreci ve zaman içerisinde değişen kült fonksiyonları ele alınmaktadır. Söz konusu mimari oluşum incelenirken öncelik, bir temel oluşturması açısından Ege ve Roma dünyası içinde farklı karaktere sahip tapınak ve tiyatro kavramlarının özetlenmesineverilmiştir. Araştırma konusu belirli bir kronolojik ve coğrafi düzen gözetilerek, kültkökenleri, etkilenmiş olabilecekleri coğrafya ve kültürler temelinde ele alınan tiyatrotapınakkompleksi örnekleri dahilinde detaylandırılmaya ve mimari bir sınıflandırmaoluşturulmaya çalışılmıştır. Farklı dönemlerde, farklı mimari formlar altında karşılaşılan tiyatro-tapınakkompleksleri, çeşitli dönemlere ait resmi din politikalarının ve siyasi propagandalarıngözlemlenebildiği önemli kamusal merkezlerden biri olmuştur
Ödemiş'te Osmanlı Dönemi mimarisi

Sanat tarihinde önemli bir yere sahip olan Türk-İslam Sanatı, Osmanlılar zamanında yerli, yabancı ustaların ve farklı coğrafyaların etkisiyle mimari ve süsleme özelliklerini sentezleyerek mimariyi zengin bir görünüme kavuşturmuştur. Ege Bölgesi'nin önemli şehirlerinden olan İzmir iline bağlı Ödemiş ilçesi tarihsel süreç içerisinde farklı kültürlerin egemenliğine girmiş bir bölgedir. Bu bakımdan birçok kültüre ev sahipliği yapan Ödemiş, geçmişşe tanıklık yapan maddi kültür varlıklarıyla günümüzde de bu önemini korumaktadır. Gerek sivil, gerekse dini mimari yapılarıyla Ödemiş'in silüetinde önemli iz bırakan Osmanlı Dönemi eserleri tezimizin konusunu oluşturmaktadır. Ödemiş'te bulunan Osmanlı Dönemi Eserleri, Osmanlı mimarisinin her dönemine vurgu yapan hem geleneksel mimarisiyle, hem de geç dönem özelliğinde yapılmış özgün örnekleriyle temsil edilmiştir. Döneme ait dini ve sivil yapılarda bunu görmek mümkündür. Bu çalışma 2015 yılında lisans bitirme tezim olan ' Ödemiş'te Osmanlı Dönemi Camileri' adlı tez çalışmamdan yola çıkılarak hazırlanmıştır. Bölgede yapılan çalışmalarda Osmanlı dönemine ait eserlerin incelendiği bütün bir çalışmanın olmaması bu tezin hazırlanmasında önemli bir etken olmuştur. Ödemiş'te bulunan Osmanlı Dönemi Eserleri başlığıyla ele aldığımız bu çalışmada on beş adet camii, üç medrese yapısı, üç hamam, dört çeşme, kütüphane ve çarşı yapısı incelenmiştir. İncelenen bu eserler, birbirleriyle benzerlik gösteren süslemelerinin yanı sıra, her biri kendi ölçeğinde farklı mimari kompozisyonları bünyesinde barındıran özellikleriyle de dikkati çekmektedir.
Edirne askeri tabyalarının mimarisi

Orta Avrupa ile İstanbul'un bağlandığı yolda yer alan Edirne, ilkçağ ve ortaçağ boyunca, önemli bir savunma hattı görevi üstlenmiştir. 1361 yılında Türkler tarafından alınan Edirne, 19. yüzyıla kadar, güvenli bir iç şehir olma özelliğini sürdürmüştür. 19. yüzyılla beraber, Tuna vadisi ve Balkan dağlarını istinat eden kuvvetli savunma mevzilerini oluşturan kalelerin elden çıkmasıyla, Edirne yeniden bir sımr şehri haline dönüşmüştür. Bu dönemde şehrin savunulması için Meriç ve Tunca vadilerinin hakim noktalarına tabyalar inşa edilmiştir. Bu çalışmada Edirne'de 1829 ve 1877- 78 Osmanlı-Rus savaşlarından sonra inşa edilen 24 tabya incelenmiştir. Meriç ve Tunca nehirlerinin üç bölüme ayırdığı, tabyalardan oluşan, bu savunma hattı, Edirne'nin etrafını çevirmiştir. Arazide yaptığımız çalışmalarda bu tabyaların tamamının planlan çizildi, harita üzerinde yerleri saptandı ve fotoğraflarla belgelendi. Genel olarak, koğuş, karargah, topçu odası, pusu odası, hendek ve avludan meydana gelen Edirne Tabyaları, oval ve dairesel bir plan gelişimi göstermektedirler. Ancak bütün tabyaları bu sınıflama içerisine sokmak mümkün değildir. İnşa edildiği arazinin şartlarına uygunluk gösteren ve stratejik önemine göre şekillenen tabyalarda bulunmaktadır. Tabya mimarisinde esas olan, mimari ve estetik endişeden çok sağlamlılık ve kullanışlılıktır.
Ankara Karacabey Külliye yapı grubunda bulunan Karacabey Çifte Hamamı iç mekan analizi

Ankara' da XV. yüzyıl yapılarından olan Karacabey Çifte Hamamının iç mekan analizi bu tezin konusunu oluşturmaktadır. YapınınAnkara ilinde konumlanması nedeniyle Ankara'nın XV. yüzyıldaki fiziksel ve sosyal durumu, 1300- 1500 lü yıllarda Osmanlı'da dini ve sosyal yapıların tarihçesi ile birlikte ele alınmıştır. Ayrıca çalışmanın kuramsal çerçevesinde, Karacabey Çifte Hamamının günümüz genel özellikleri, mimari tanımlamaları, günümüze kadar yapılan restorasyon tanımlamaları ve değerlendirmeleri yapılmış, iç mekan tasarımı önerileri sunulmuştur. Yapının korunarak ve gerekli belgelemeler yapılarak gelecek nesillere aktarılması, iç mekan öğelerinin günümüzdeki durumunun tespiti ve restorasyon sonrası iç mekan tasarımı gerekliliğinin vurgulanması çalışmanın amacını oluşturmaktadır.
Misyon ve arzu, Türk sanatında öznellik arayışları, 1850-1950

Osmanlı-Türk modernleşmesi Lale Devri'nden itibaren Batı ile ilişkilerin tarihi olarak düşünülmüş olduğundan Batılılaşma ile modernleşme çoğunlukla eş anlamlı kullanılagelmiştir. Bu durum da modernleşmenin ölçütünün Batıyla benzerlik ile sınırlı kalmasına neden olmuştur. Fakat bu benzeme çabası kaba bir öykünmenin sonucu değildir. Osmanlı gibi bütün modernleşme toplumlarının yüzleşmek zorunda kaldıkları; rasyonalite, akılcılık, gerçekçilik vb. gibi anlayışları, ithal bir kavrayış kipiyle kendi süreçlerine eklemlemeye çalışmalarıdır. Bu, söz konusu kavramların Batı dışı toplumlarda mevcut olmadığı anlamına gelmez. Krizin nedeni bir kavramın ya da anlama eşiğinin oluşması için geçirilen tarihsel, sosyal, düşünsel ve psişik süreçlerin ayrılığından dolayı oluşan anlam örüntülerinin denk olmamasıdır. Bir başka deyişle modernleşme toplumlarının krizi temelde bir tercüme problemidir. Batı'nın birikimi ve düşünsel yoğuşmasının ürünü olan kavram seti, entelektüel sermaye olarak dünyaya yayıldığında, hegemonik bir bilme biçimini de oluşturmuştur. Bu biçim kendisi dışındaki bütün bilgileri ikincilleştirerek sınırları belirli bir epistemolojik şemsiye altında bilgi nesnesi haline getirmiştir. Osmanlı-Türk modernleşmesi de bu bağlamda diğer modernleşme toplumlarına benzer biçimde iki temel tartışma hattında ilerler. Birincisi kendisi gibi olma ve buna bağlı gelişen bir öznellik ya da kişilik tahayyülü. İkincisi ise modernliğin genel geçer kurallarını benimseyen evrensel bir kimliğin oluşturulma çabasının yarattığı nesnellik. Diyalektik bir açmaz olarak kendini gösteren bu yarılma, toplumsal ve kültürel yeniden üretimin hemen her safhasında takip edilebilir izler bırakmıştır. Bu çalışma, modernleşme misyonu ile kendi gibi olma ya da kalma arzusu arasındaki bu yarılmayı trajik bir varoluş kipi bağlamında incelemekte ve bu trajik kipin yaşamda, düşüncede ve psişede bıraktığı izleri bulmayı amaçlamaktadır.
Eski Mısır'da güneş kültü

Mısır bilimi çalışmaları ilk defa, Napolyon'un Mısır seferinin ardından, Jean François Champollion'un üç dilli Rosetta taşını çözmesiyle başlamıştır. Bunu takiben Almanya, İngiltere ve Amerika'da Mısır bilimi kürsüleri kurulmuş ve bu dönemde Antik Mısır diline ve arkeolojisine dair araştırmalarda büyük bir ilerleme kaydedilmiştir. Mısır bilimine dair Türkiye'deki ilk çalışma ise 1893 yılında Mehmet Muhsin'in Hiyeroglif Alfabesi ve Çevirisi adlı eseri olarak kabul edilebilir. Bunu takriben Cumhuriyet döneminde özellikle Fransızcadan yapılan çevirilerle Mısır bilimine ait kitaplar Türkçeye kazandırılmıştır. 2000'li yılların başından itibaren Türk akademisi bu alana ilgi duymaya başlamış Antik Mısır ile ilgili ders kitapları, çeviri eserler ve lisansüstü tezler yazılmaya başlanmıştır. Ancak alanda hazırlanan eserlerin büyük kısmı Antik Mısır dinine üzerinedir. Bu hususlar göz önüne alındığında dünyada ve ülkemizde Güneş Tanrısı Ra başta olarak baş ve ikincil tanrılar ile ilgili çok az çalışma yapılmış ve bu çalışmalar sadece makale düzeyinde kalmıştır. Bu çalışmanın konusunu; Antik Mısır dininin en önemli unsur olan Güneş tanrıları, edebi metinler ve Güneş Tanrısı Ra'nın sembolleri oluşturmaktadır. Çalışmada Eric Hornung'un mezar metinlerine dair Altaagyptische Jenseitsbücher adlı eserinin çevirisi ile Heiko Owsu'nun Güneş tanrılarının sembollerine dair Symbole Agyptens adlı eseri esas alınmıştır. Çalışma, Mısır biliminin asli kaynakları olan mezar metinlerinin, tapınak yazılarının, papirüslerin ve adak stelleri üzerindeki yazıların okunabilmesi, Mısır biliminin henüz Türkiye'de gerekli ilgiyi görmemesi ve altyapıya sahip olunamaması sebebiyle mümkün olmayıp, çeviri eserlere ve ikincil kaynaklara başvurularak hazırlanmıştır.
Konya bölge yazma eserler kütüphanesi'nde bulunan Darende cilt örnekleri

Bir mecmua ya da kitabın yapraklarını dağılmadan ve sırası bozulmadan bir arada tutabilmek için yapılan koruyucu kapağa cilt denilmektedir. Cilt için kullanılan en uygun malzeme deridir. Türkler cildi sanat haline getirmişlerdir. Bilinen ilk Türk Ciltleri ise Doğu Türkistan Bölgesi'nde yaşayan Uygur Türklerine aittir. Orta Asya'da başlayan Türk Cilt Sanatı Selçuklular tarafından Anadolu'ya taşınmıştır. Selçuklular cilt sanatını geliştirerek, güzelleştirmiştir. Anadolu Selçuklu Cilt Sanatı sırasıyla Memluklular, İlhanlılar, Karamanoğulları ve Anadolu Beylikleri Cilt Sanatında etkisini sürdürmüştür. Bu etki Osmanlılar da XV. yüzyılın sonlarına kadar devam etmiştir. Bu araştırmada ise incelenen konu Konya Bölge Yazma Eserler Kütüphanesi'nde bulunan Darende Sadrazam Mehmet Paşa Kütüphanesi'ne ait olan ciltlerdir. Tarihi çok eskiler dayanan Darende, tarihi İpek Yolu'nun üzerinde bulunmaktadır. Bu çalışmada sırasıyla araştırmanın amacı ve önemi, kapsamı, yöntemi anlatılmış ve konu ile ilgili literatür verilmiştir. Daha sonra cildin tanımı verilerek cildin tarihi gelişiminin anlatılmasının ardından araştırmanın asıl konusunu oluşturan Darende Sadrazam Mehmet Paşa Kütüphanesi'ne ait ciltlerin incelenmesine yer verilmiştir.
Osmanlı döneminde medinede yapılan tarihi eserler

1517- 1919 yılları arasında Osmanlı döneminde Suudi Arabistan'ın Medine sehrindeyapılan eserler ve onarım çalısmaları ile ilgili olarak tespit ettiklerimiz sunlardır:Kanuni Sultan Süleyman döneminde surlarla ilgili çalısmalar yapılmıstır. Günümüzdesurlar tamamen ortadan kaldırılmıstır. Surlara bağlı olan kalelerde yıkılmıstır. Kuba, Uyun, Urve, Hasimi El Kayyib Kalesi Sehrin çevresinde halen mevcuttur. Medine Tren stasyon Binaları Halen ayaktadır. Ana bina restore edilerek müzeyapılmıstır. Osmanlı döneminde Mescid-i Nebevi ile ilgili ilk onarımlar Kanuni dönemindeyapılmıstır. Yasil Kubbe II. Mahmut döneminde tekrar yapılarak yesile boyanmıstır. Böylece ismi Kubbetül Harda olarak kalmıstır. Abdulmecid döneminde sunan kimescidin güney kısmı büyük bir restorasyon çalısmasına tabi tutulmustur. Bu bölümde 170 adet kubbe yer alır. Aynı dönemde hattat Abdullah Zühdi Mescitte yer alancelisülüs yazıları yazan kisidir. Kubbe içlerindeki yazılar ve resimler de aynı dönemdenkalmadır. Minber III. Murat'ın yolladıgı minberdir. 1590 tarihinde kayıtbay minberikubaya tasınmıs, yerine bu minber konulmustur. Mescid-i Nebevi'de Osmanlı'danminare kalmamıstır. Babüsselam minaresinin alem ve serefesi Abdulmecit dönemionarımından kalmadır. Günümüze ulasan Mescit'ler: Gammame, Hz. Ömer, Hz. Ebubekir Mescidi ve Hamidiye Camisidir. Diger mescidlerin yerine Suud döneminde yeni mescidleryapılmıstır. Bazı kuyuların dısında su mimarisi ile ilgili eserler günümüze ulasamamıstır. 13 adet medrese ve kütüphane tespit edilmistir. Bunlar günümüze ulasamamıstır. 9 Adetimarethane ve ribat tesbit edilmistir. Bunların dısında 63 adet hanın onarımı ile ilgilibelgeye yer verilmistir. Sonuç olarak 4 kale, 4 mescid ve Mescid-i Nebevi'nin Güney kısmı 15 kuyu halenayaktadır.
Anadolu ve yakın çevresinde üretilmiş Orta Bizans dönemi sırlı seramiklerinde görülen figür ve desen anlayışı

İnsanoğlunun var olduğu günden beri insan yaşamında vazgeçilmez bir yere sahip olan toprak, eski tarihlerden günümüze kadar, varlığın ve üretkenliğin sembolü olarak görülmüş ve insanlar tarafından idame ettirilen hayat içerisinde ihtiyaç duyulan her alanda, bu özelliğinin farkında olunarak kullanılmaya çalışılmıştır. Yerleşik düzene geçmişş toplumların, barınma ihtiyaçlarını dolaylı, beslenme ihtiyaçlarını ise doğrudan insanların yaratıcılık özellikleri doğrultusunda gideren toprak, kolayca temin edilerek, şekillendirildiği için oldukça sevilen bir malzeme olma özelliğini de bünyesinde bulundurmuştur. Çalışmamızın muhtevasını oluşturan; insanların günlük hayattaki ihtiyaçlarını gidermede kullandıkları seramik malzemeler sadece üretim, tüketim gibi ihtiyaçların ne şekilde giderildiğinin somut örnekleri olmamış ve bu konuyu aydınlatmamış; aynı zamanda muntazam bir estetik anlayışın örnekleri olan süslemeleriyle ticaret, bölgeler arası dağılım, kültürler arası etkileşim; toplum tarafından var edilen sosyal ve ideolojik yapı, kişisel beğeni, toplumun ortak beğenileri, benimsenen inanç gibi pek çok konun aydınlanmasını sağlamıştır.
UNESCO Türkiye Millİ Komisyonu tarihi ve somut olmayan kültürel miras çalışmaları

Çalışmada UNESCO Türkiye Milli Komisyonu'nun 1960- 2010 yılları arasında kurulmuş ihtisas komiteleri ve bu komitelere bağlı yapmış olduğu çalışmaların yıllar bazında değerlendirmesi yapılmıştır. Bunun dışında Somut Olmayan Kültürel Miras çalışmaları ise 2015 yılına kadar incelenmiştir. Ülkenin içinde bulunduğu ekonomik, sosyal, siyasi ve kültürel şartlar göz önünde bulundurularak UNESCO Türkiye Milli Komisyonu'nun hangi amaçlarla kurulduğu, 1960 yılından 2010 yılına kadar hangi komitelerin kurulduğu, kurulan bu komitelerin çalışmalarının neler olduğunu göstermesi bakımından konu önemli bulunmuştur. Tüm bu araştırmada elde edilen veriler, UNESCO Türkiye Milli Komisyonu'nda kurulan ihtisas komitelerinin çalışma raporlarının incelenmesi sonucu elde edilmiştir. Veri analizi, tarihsel analiz metodu uygulanarak oluşturulmuştur. Yapılan bu çalışmaların, yapılacak çalışmalara esin kaynağı olacağı düşünülmüştür. Bu çalışma sonucunda elde edilen veriler bu açıdan da değerlendirilmiştir
Anadolu Selçuklu Dönemi mimari süslemelerinde sembolik Kufi harfler

Anadolu topraklarında Türk-İslam sanatlarının görsel belgeleri sayılabilecek pek çok mimari eser bulunmaktadır. Bu eserlerin motif ve kompozisyonları Türk kültürünün ve İslam inancının harmanlanmış birer yansıması olmuştur. İslam tasavvufundaki 'Vahdet' inancı ilim, bilim ve sanatta her daim var olmuş, Türklerin İslamiyeti kabul edişi ve tasavvufla tanışmaları Türk-İslam sanat anlayışını özgün bir üsluba kavuşturmuştur. Bu çalışmada Kufi yazı çeşitlerinden bahsedilmiş, sembolik anlamlarına yer verilmiştir. Tez konusu gereği Anadolu Selçuklu Dönemi mimari süslemelerinde tespit etmiş olduğumuz bazı Kufi harfler hakkında bilgi verilmiştir. Harflerin bulunduğu yapılar tespit edilerek çizimleri yapılmıştır. Bu çalışma ile Kufi'nin Türk-İslam sanatlarında kullanımı, mimari süslemelerdeki uygulamaları hakkında, farklı bir bakış açısıyla değerlendirmek ve yeni tanımlamalar yapabilmek hedeflenmiştir.
Topkapı Sarayı Müzesi H.2165 No. lu albümün minyatürleri

Hat denilen güzel yazıların, tezhiplerin, desen ve minyatürlerin içinde toplandığı albümler dönemin beğenisini yansıtan 'bir sanat, kolu olarak karşımıza çıkar. Topkapı Sarayı Müzesi Kitaplığında çeşitli devirlerde yapılmış minyatürlü 45 albüm bulunmaktadır. Bu albümlerden biri de bugüne kadar üzerinde durulmayan H.2165 numara ile kayıtlı bulunan albümdür ve bu tezin konusudur. K.216 5 no. lu albüm Osmanlı ve İranlı sanatçıların tezhip, hat, desen ve minyatürlerini içerir. 33.2 x 21.4 cm. boyutlarında 70 yapraktan oluşmuştur. Albümde talik hatla yazılı Türkçe metin okutulmuş ve bu metinden hareketle albüm belirli bir döneme yerleştirilmiştir. Türkçe metin Sultan III. Mehmed dönemi seferlerini konu alır. Sultan III. Mehmed 1 e övgü dolu bu metin, minyatürlerle bir konu bütünlüğü göstermez. Mürekkepli fırça ve minyatür tekniğinde 84 resim albümü süsleyici niteliktedir. Teklifigür tasvirleri, içki içenler, sevgililer, av sahneleri ve hayvan tasvirleri resimlerin başlıca konularıdır. Minya türlerden yedisi imzalıdır. Bunlardan ikisi Bihzad atıf imzasını taşır. Diğer beş imza, Muhammed Kasım el-Tebrizi, Habibullah, Beytullah, Aka Rıza ve Rıza-i Abbasi'nin isimlerini verir. Bir desen ise İslam resim sanatının ünlü nakkaşı Bihzad' a aittir. İki resim 15. yüzyılın 3. çeyreğine, bir resim 16. yüzyılın ilk çeyreğine, diğerleri 16. yüzyılın ikinci yarısı ve özellikle sonlarına aittir. Albümde yazılı Türkçe metin, minyatür ve albümün sonundaki Sultan Mehmed' e ait 'bir mühür 'birlikte değerlendirildiğinde, H.2165 no. lu albümün III. Mehmed için hazırlandığı anlaşılmıştır.
Malatya Müzesi'nde bulunan düz dokumalar

Malatya Müzesinde Bulunan Düz Dokumalar? olarak hazırlamış olduğumuz bu çalışmada, ilgili müzede yer alan seksen bir adet düz dokuma örneği ele alınmıştır. Bilindiği gibi düz dokumalar, havlı dokumalar dışında kalan, enine ve dikey, iki veya daha çok iplik grubunun birbirlerinin arasından farklı şekillerde geçirilmesiyle ortaya çıkarılan ve kilim, cicim, zili, sumak olarak adlandırılan yaygı türleridir. Müze koleksiyonunda yer alan ve envanter kayıtlarından da anlaşıldığı gibi farklı yörelerden satın alma yoluyla müzeye kazandırılmış bu örnekler arasında; kilim, cicim, zili, sumak teknikleriyle yapılmış tabanlar, heybeler, çuvallar, yastıklar, seccadeler, yolluklar, sofralıklar yer almaktadır. Tez kapsamında bu dokumalar, genel anlamda, tanımları, yapılış şekilleri ve kompozisyon özellikleri gibi yönlerden ayrıntılı bir şekilde verildikten sonra, ilgili koleksiyonda yer alan örnekler, katalog düzeninde ele alınarak, cins, malzeme, renk, ebat, motif ve kompozisyon yönleriyle tanıtılmaya çalışılmıştır. Değerlendirme ve karşılaştırma bölümünde ise, incelenen örnekler, yukarıda belirtmiş olduğumuz yönler açısından farklı yörelere ait düz dokumalarla kıyaslanmış ve bu dokumaların Anadolu dokumaları içindeki yeri belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmamızın son kısmını ise, çalışma kapsamında incelenmiş olan literatürlerle ilgili bibliyografya ve dokuma terminolojisi kısmı ile tez konusunu içeren dokumaların çizimlerinden ve resimlerinden meydana getirilen levhalar kısmı oluşturmuştur.
1940 ve 1970 yılları arasında Türk resim sanatında kadın temasının sosyolojik açıdan değerlendirilmesi

Bu araştırmanın amacı, 1940 ve 1970 yılları arasında Türk resim sanatında eserlerinde kadın temasını işleyen ressamlardan seçilmiş olanlarının sosyolojik açıdan vermek istedikleri mesajların olup olmama durumlarının tespit edilmesidir. Araştırma nitel araştırma yöntemi ile gerçekleştirilmiş olup, verilerin toplanmasında doküman incelemesi yapılarak, literatür tarama, tez ve makale inceleme, yurt içi ve yurt dışı yazılı kaynakları inceleme gibi yollara başvurulmuştur. Araştırmanın evrenini Türk Resim Sanatında 1940 ile 1970 yılları arasında resimlerinde kadın teması kullanan ressamlar, örneklem ise bu ressamlar arasından seçilmiş olan Bedri Rahmi Eyüboğlu, Nuri İyem, Nurullah Berk, Neşet Günal ve Turgut Zaim oluşturmaktadır. Bu sanatçıların yaşamları, aldıkları eğitim, yaşadıkları dönem ve toplumsal olaylar irdelenerek, bu bağlar ile eserleri ilişkilendirilerek betimsel analiz yapılmıştır. Araştırmanın sonucunda 1940 ve 1970 yılları arasında araştırmaya konu olan ressamların toplumsal olaylardan etkilendiği ve bu etkilerin sanatlarına yansıdığı görülmektedir. Ancak bunun yanında kendilerine has oluşturdukları teknik ve üsluplarını da kullanarak özgün eserler ortaya koydukları görülmüştür. Sanatın toplum içinden çıkan, toplumsal olaylardan etkilenen, bizi bize anlatan, belgeci bir yönü olduğu görülmektedir. Toplumsal gerçekliğin ifadesi olan, dışavurumcu, yöresel ve özgün bir ifade ile resmedilen kadının, sanatsal ve toplumsal açıdan ne kadar önemli olduğu görülmektedir.
Fas'ta İslam mimarisi: Kuruluşundan Sa'dİler'in sonuna kadar

İslam dünyasında Mağribu l-Aksa yani 'en uzak batı' olarak bilinen, Fenikeliler, Kartacalılar ve Romalılar'ın hakimiyetinden sonra 8. yüzyılda İslam ile müşerref olan Fas coğrafi, tarihi ve siyasi açıdan önemli bir ülkedir. Ülkemizde İslam coğrafyasında bulunan, özellikle Osmanlı İmparatorluğu'nun hüküm sürdüğü Suriye, Mısır, Tunus, Cezayir gibi ülkelerdeki mimari eserler hakkında yüksek lisans ve doktora çalışmaları mevcut olmasına rağmen Fas'taki eserler hakkında herhangi bir çalışma bulunmamaktadır. Bu tez bu eksikliği gidermek niyetiyle atılmış bir adım niteliğindedir. Bunun için İslam Sanatları Tarihi açısından önemli bir yere sahip olduğunu düşündüğümüz bu bölgede, İdrisiler'in kuruluşundan Sa'diler'in sonuna kadar geçen yaklaşık sekiz asırlık süreçte inşa edilen İslami eserler tesbit edilmiş, Fas'ta alan çalışmaları yapılarak eserler dönem özellikleri, plan, malzeme, teknik ve tezyini açıdan incelenmiş, bu bölgeye ait sanat üslubunun ne gibi aşamalardan geçtiği, hangi medeniyetlerin sanatlarından etkilendiği ve özelliklerinin neler olduğunu tesbit edilmiştir.
Karahanlı devri mimarisi ve bezemeleri

Orta Asya Ahemenişler, Hunlar, Makedonlar, Kuşanlar ve Göktürkler'in hakimiyetinden sonra VIII. yüzyılda İslam ile tanışmış ve IX XII. yüzyıllarda İslam medeniyetinin, biliminin önemli merkezi haline gelmiştir. Özellikle Karahanlı döneminde Orta Asya coğrafi, tarihi, siyasi, dini ve kültürel açıdan önemli bir yere sahip olmuştur. Ülkemizde Karahanlı mimarisi hakkında bir doktora ve birkaç kitap çalışmaları bulunmakla birlikte bazı mimari eserler, günümüze ulaşmayan yapıların müzelerdeki yapı elemanları ve mimaride uygulanan geometrik, bitkisel bezemeler hakkında çalışma bulunmamaktadır. Bu tez bu eksikliği gidermek niyetiyle atılmış bir adım niteliğindedir. Bundan dolayı İslam Sanatları Tarihi açısından önemli bir yeri olduğunu düşündüğümüz Orta Asya'da Samaniler'den Karahanlılar'ın sonuna kadar geçen yaklaşık üç asırlık süreçte inşa edilen İslami eserler tespit edilmiş, Orta Asya'da alan ve kütüphane çalışmaları gerçekleştirilmiş, mimari eserlerin geometrik, bitkisel bezemelerinın çizimleri yapılmıştır. Karahanlı devri eserlerinin gelişim sürecinde hangi medeniyetlerin sanatlarından etkilendiği, ürettikleri yeni yapıları teknik, plan, malzeme ve bezeme açısından incelenmiş, bu bölgeye ait sanat üslubunun ne gibi aşamalardan geçtiği tespit edilmiştir.