Ankara Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğü'ne bağlı çocuk evlerinde çalışan bakım elemanları ve çocuk evi sorumlularının iş doyumu ve tükenmişlik düzeyleri

Bu tezin amacı Ankara Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğüne bağlı Çocuk Evleri Koordinasyon Merkezi Müdürlüğü bünyesinde hizmet veren çocuk evlerinde çalışan bakım elemanları ve çocuk evi sorumlularının iş doyumu ve tükenmişlik düzeylerinin incelenmesidir. Yapılan literatür taramasında çocuk evi personelinin iş doyumu ve tükenmişlik düzeyine yönelik yapılmış doğrudan bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu doğrultuda araştırmada çocuk evlerinde görevli personelin iş ortamında karşılaştığı sorunların tükenmişlik düzeylerine ve iş doyumlarına etkisi ele alınmıştır. Nicel araştırma metoduyla gerçekleştirilen ve tarama modeli kullanılan bu çalışmada; Ankara İlindeki çocuk evlerinde çalışan 195 bakım elemanı ile 37 çocuk evi sorumlusuna ulaşılmıştır. Araştırmada dört veri toplama aracı kullanılmıştır. Bunlar Maslach Tükenmişlik Ölçeği, JSS İş Doyumu Ölçeği ile sosyo-demografik bilgilerin yer aldığı ev sorumlusu ile bakım elemanı için ayrı ayrı düzenlenen Kişisel Bilgi Formu' dur. Verilerin istatistiksel analizi SPSS 23 programı ile yapılmıştır. Elde edilen bulgularda bakım elemanları ile çocuk evi sorumluları arasında farklı sonuçlar ortaya çıkmıştır. Bakım elemanlarına yönelik yapılan çalışmada yaş, cinsiyet, eğitim, medeni durum, gelir durumu değişkenlerinin tükenmişlik ve iş doyumu üzerinde etkili olmadığı saptanmıştır. Bununla birlikte çocuk evlerindeki görev süresi, sorumlu olunan çocuk sayısı, günlük çalışma süresi, çocukların yaşadıkları sorunlar, yapılan işte kendini yeterli hissetme konularında anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Buna göre görev süresi ve sorumlu olunan çocuk sayısı arttıkça iş doyumu azalmış; günlük çalışma süresinin fazla olması iş doyumu ve tükenmişliği olumsuz etkilemiş; çocukların yaşadıkları sorunlar tükenmişliğe etki etmiş, yapılan işte kendini yeterli bulmama değişkeninde ise düşük iş doyumu ortaya çıkmıştır. Çocuk evi sorumlularına yönelik yapılan çalışmada ise cinsiyet, eğitim ve gelir durumu değişkenlerinin tükenmişlik ve iş doyumu üzerinde etkili olmadığı saptanmıştır. Bununla birlikte yaş, çocuk evlerindeki görev süresi, medeni durumu, sorumlu olunan çocuk sayısı, günlük çalışma süresi, yapılan işte kendini yeterli hissetme konularında anlamlı farklılıklar bulunmaktadır. Buna göre 33 yaş ve altında çalışanların tükenmişlik düzeylerinin yüksek olduğu; görev süresi 1 ile 11 ay arasında olanların duygusal tükenmişlik, 2 yıldan fazla çalışanların ise kişisel başarıda noksanlık hissi yaşadığı; sorumlu olunan çocuk sayısı arttıkça duyarsızlaşmanın arttığı; günlük çalışma süresini fazla bulanların duygusal tükenmişlik yaşadığı; yapılan işte kendini yeterli bulmayanların ise duygusal tükenme ile kişisel başarıda noksanlık hissi yaşadıkları ortaya çıkmıştır. Sonuç olarak Ankara İlinde çocuk evlerinde görev yapan personelin sosyo-demografik özelliklerinin iş doyumu ve tükenmişlik düzeyine etkisinin oldukça az olduğu, bununla birlikte çalışma hayatıyla ilgili yaşanan sorunların bakım elemanlarının iş doyumu ve tükenmişlik düzeylerini, çocuk evi sorumlularının ise daha çok tükenmişlik düzeylerini olumsuz yönde etkilediği saptanmıştır.