turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
16. yüzyıl Osmanlı şair tezkireleri bağlamında eser üretme yöntemleri: Terminoloji çözümlemesi

Bu tez daha önce sayısız araştırma ve incelemeye konu olan, Osmanlı edebiyatı denildiğinde her türlü bilgiye erişmek için birincil kaynaklardan sayılan şair tezkirelerine dayanmaktadır. Şair tezkireleri, şairlerin hayat hikayeleri ve eserlerini ele alan, şairlerin şiirlerinden örnekler sunan biyografi-antoloji bileşimi eserlerdir. Osmanlı edebiyatında on altıncı yüzyılda yazılmaya başlanmış olup bu edebiyatın son evresine dek sürdürülmüş bir yazın geleneğidir. Bu incelemede hem bu geleneğin Osmanlı'daki ilk örneklerinin verildiği hem de Osmanlı edebiyatının belirli bir seviye ve hüviyete eriştiği klasik dönemi olan on altıncı yüzyılda ortaya konmuş şair tezkireleri ve bu tezkireler bağlamında Osmanlı edebiyatında eser üretme biçimleri ele alınmıştır. Osmanlı edebiyatı kapsamında verilmiş sayısız eserin tanımlanması ve sınıflandırılması çok çeşitlidir. Bu tez bağlamındaysa eserin nasıl bir yolla üretildiği, inşa/üretim yöntemini, yolunu, biçimini ifade eden bir sınıflandırmaya gidilmiştir. Eserin bir anlamda dikiş izlerinden, kalıbından nasıl biçilip dikildiğini anlatan tanım ve terimlerin ortaya konmasıyla bu tez bir terminoloji çalışması ve çözümlemesi olma amacındadır.
Faruk Nafiz Çamlıbel'in Han Duvarları adlı eseri üzerinde söz dizimsel bir inceleme

oz Bu tezde memleket edebiyatı akımının önde gelen şairlerinden Faruk Nafiz ÇamlıbePin Han Duvarları adlı şiir kitabı söz dizimi açısından ele alınıp incelenmiştir. Faruk Nafiz, 'Beş Hececiler' diye anılan şairler topluluğu içinde yer alan önemli bir şairdir. Şiirlerini sade ve yalın bir Türkçeyle yazmıştır. İncelemeye konu olan Han Duvarları kitabı da onun en seçkin eseridir. Kitapta memleket şiirleri, aşk şiirleri ve başka şiirler yer almaktadır. Söz dizimi, kelime grupları ve cümle yapılarım içeren dil bilgisi koludur. Bu bakımdan tezde kelime grupları ve cümleler ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Kelime grupları hem yapıları hem de kullanılışları açısından incelenmiştir. Ayrıca her kelime grubunun istatistiksel verileri de sonuç kısmında belirtilmiştir. Cümleler incelenirken cümleyi oluşturan temel ve yardımcı öğeler ayrı ayrı belirtilmiş ve bunlara ait örnekler gösterilmiştir. Bunun yanında cümleler öğelerinin dizilişleri, yapılan ve anlamları gibi farklı açılardan da ele alınıp incelenmiştir. Cümlelerle ilgili istatistiksel veriler de tezin sonuç kısmında belirtilmiştir.
Ahlat-ı erbaa ve edebiyatta işlenişi

İAhlat-ı Erbaa ve Edebiyatta İşlenişi? başlıklı bu çalışmada, adı geçen teorinin ayrıntılı incelenmesi bütün olarak ele alınmıştır. Seçilen şairlere ve tıp kitaplarına göre tasnif edilmiştir. Elde edilen bilgiler teorinin on üç unsuru, benzerlikleri ve farklılıklarıyla gruplandırılmıştır. Eski Türk şiirinde adı geçen teoriyle ilgili en çok üzerinde durulan unsur sevdadır. Diğer unsurlar şairlere göre farklılıklar göstermektedir. Çalışmada ahlat-ı erbaa ile ilgili bilgi verildikten sonra şairlere yansıması ele alınmıştır. Teorinin on üç bölümü ayrı başlıklar halinde incelenmiştir. Ana metinde ise üç eser ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir, teori tablosuna uyumları ve farklılıkları belirtilmiştir. Çalışmanın sonunda ahlat-ı erbaa teorisine göre ana metindeki eserlerin çizelgeleri, bu metinlerden yapılan çeviri ve çizimler verilmiştir.
Muhtar Şahanov'un hayatı, eserleri, edebi kişiliği ve Jeltoksan Olaylarındaki rolü

Kazakistan'ın yetiştirdiği 20. ve 21. yüzyılda dünya çapında adından söz ettiren Muhtar Şahanov ve Kazakistan tarihinin dönüm noktalarından olan Jeltoksan Olayları bu çalışmanın iki temel konusunu oluşturmaktadır. Dört bölümden oluşan çalışmanın giriş kısmında Kazakistan tarihi ve Kazak edebiyatı üzerinde kısa bir değinimde bulunulduktan sonra çalışmanın ilk bölümünü, Muhtar Şahanov'un hayatı, edebi kişiliği, eserlerine ayrılmış ve şiirlerinden örnekler verilmiştir. İkinci bölümde Kazakistan'ın bağımsızlığını kazanmasının ayak sesleri olarak tabir edebileceğimiz, 16-19 Aralık 1986 tarihleri arasında Almatı'da yaşanan Jeltoksan olaylarını ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir. Üçüncü bölümde Muhtar Şahanov'un Jeltoksan olaylarında Kazak halkının haklılığını ortaya koyma konusundaki mücadelesini ve rolü ele alınmıştır. Dördüncü bölümde ise çağdaşlarının Muhtar Şahanov hakkındaki düşüncelerine yer verilmiştir. Sonuç kısmında ise yapılan çalışmada ulaşılan sonuçlara yer verilmiştir. Sovyetler Birliği'nin dağılması, yakın dönem Kazakistan tarihi ve Kazakistan'ın son dönemde çıkarmış olduğu şair, yazar, filozof ve siyaset adamı gibi birçok sıfatla nitelendirebileceğimiz Muhtar Şahanov hakkında ileride çalışma yapmayı düşünen kişilere ışık tutacağımızı düşünmekteyiz.
Vasfİ divanı sözlüğü

Klasik Türk edebiyatı ürünleri çok geniş bir kültür coğrafyasından beslenmiştir. Bu coğrafyadaki geleneğin canlı birer tanığı olan edebi eserler üzerine günümüzde birçok çalışma mevcuttur. Bu çalışmalar Klasik Türk şiirinin anlaşılmasını sağlamak adına büyük önem taşımaktadır. Ancak halihazırda çalışılmayı, incelenmeyi ve anlamlandırılmayı bekleyen pek çok eser vardır. Vasfi Divanı da bu eserlerden biridir. Mehmet Çavuşoğlu tarafından tenkitli basımı yapılan Vasfi Divanı'nın ele alındığı bu tez çalışmasında Vasfi'nin şiir ve anlam dünyasının anlaşılmasına ışık tutulmaya çalışılmıştır. Mevcut eserden yola çıkılarak hazırlanan Vasfi Divanı Bağlamlı Dizin ve İşlevsel Sözlüğü oluşturulurken sözlüklerden, tahlil ve tedkik çalışmalarından, ansiklopedik kaynaklardan ve Türk Edebiyatı Bağlamlı Dizin ve İşlevsel Sözlük Çalışmasından yararlanılmıştır. Metinlere anlam verilirken, kullanılan kelimelerin arka planını oluşturan dönemin edebiyat geleneği de göz önünde bulundurulmuştur. Çalışmanın amacı, Vasfi'nin şiirlerini incelemek, eserin söz varlığını ortaya çıkarmak ve sıradan bir okuyucunun bile eseri kolaylıkla anlayabilmesine olanak sağlamaktır.
Lisanü't-Tayr Budapeşte nüshası 55b-111b

'Lisanü' - ayr Budapeşte Nüshası 55 b-111b ' başlıklı çalışmada eserin diğer nüshalarla arasındaki farklılıklar belirlenmiş, Türkiye Türkçesine aktarması yapılmış, Nevayi'nin dili ve üslubu incelenmiştir. Tezin giriş bölümünde çalışmanın amacı ve yöntemi belirtilmiştir. Öncelikle metin Latin harflerine aktarılmıştır. Daha sonra metnin genel ve dilbilimsel incelemesi yapılmıştır. Sonuncu aşamada ise Türkiye Türkçesine aktarılmıştır. Sonuç bölümünde metinden ulaşılan sonucun genel değerlendirmesi yapılmıştır.
Turgut Özakman'ın Hayatı-Sanatı-Romancılığı

Turgut Özakman'ın Hayatı-Sanatı-Romancılığı isimli tezimizde, modern dönem Türk edebiyatında önemli bir yer edinmiş olan Turgut Özakman'ın romanları değerlendirmeci bir yaklaşımla, nesnel bir perspektifle incelenmiştir. Yapılan incelemede, yapısall eleştiriye dönük olarak metin merkezli anlayış güdülmüş, metnin esası; yer yer yazarın dünya görüşü, biyografisi, psikolojisi ile ilişkilendirilmiş, kimi zaman da esas metinlerin sağladığı olanaklar göz önünde bulundurularak tarihsel ve sosyolojik eleştirinin imkanlarından da yararlanılmıştır. Turgut Özakman'ın ilk iki eseri dışında kalan 19 Mayıs 1999 Atatürk Yeniden Samsun'da, Şu Çılgın Türkler, Diriliş/Çanakkale 1915, Cumhuriyet Türk Mucizesi 1-2 ve Çılgın Türkler/Kıbrıs isimli romanları belgesel roman türünde yazılmış olup ait bulunduğu roman türünün teorik özelliklerinin başarılı şekilde kurgulanması sonucunda oluşturulmuştur. Korkma İnsancık Korkma adlı ilk romanında 'çocuk ve cinsellik' teması, Türk edebiyatı tarihinde bugüne kadar ele alınmamış biçimde, özgün bir yaklaşımla, mekan-zaman, mekan-insan, tema-mekan, kullanımlarının işlevselliği dahilinde oluşturulmuştur. Belgesel romanları dışında kalan bir diğer romanı Romantika ise roman kişileri ile mekan, zaman, dil ve üslup ilişkisini, modern roman türü bağlamında oluşturulmuş, eserde anlatıcının işlevi, kullanılan bir takım yöntemlerle genişletilmiştir. Sözü edilen sekiz roman, metin merkezli bir yaklaşım güdülerek, roman sisteminin temel unsurları; anlatıcı, tema, zaman, mekan, kişiler kadrosu, dil ve üslup bakımından incelenmiş, gerekli yerlerde psikolojik, tarihsel ve sosyolojik eleştirinin sunduğu imkanlardan yararlanılmıştır.
Türk Halk Müziğinde prozodi

Anahtar Kelimeler: Ses, Müzik, Vurgu, Prozodi, Türk Halk Müziği. Halk Bilimi'nin araştırma konularından bir tanesi de halk müziğidir. Türkiye coğrafyası içinde Türk Halk Müziği'nin nasıl oluştuğu, temelinin hangi kültür faktörlerine bağlı olduğu, yaşamını hangi insan toplulukları içinde sürdürdüğü ve dilinin prozodik açıdan nasıl olduğu ele alınmıştır. Birinci bölümde ses, insan sesi, ve oluşumu için gerekli unsurlar, Türkçe'nin yapısall özellikleri, konuşma dilindeki vurgu ve tonlama konuları hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde müzik, müzikle söz ilişkisinin önemi, prozodi, prozodi esaslarının neler olduğu dil bilimi açısından değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde Türk Müziği ve Türk Müziği'nde Prozodi konuları ele alınmaktadır. Dördüncü bölümde, halk, halk müziği, Türk Halk Müziği'nin doğuşu, yayılışı, temel özellikleri, tasnifi, yapısı, usulleri, türkü; türkülerin konuları ve yapısı ele alınmıştır. Türkiye coğrafyası içinde belli kültür bölgelerinden seçilmiş türküler prozodik yönden incelenmiştir. Prozodik anlayışa uygun türkülerin yanında, bu anlayışa uymayan türkülerin de olduğu görülmüştür. IV
Afganistanlı Özbek şairlerden Taşkın Bahayi ve eserleri üzerine bir inceleme

Afganistanlı Özbek Şairlerden Taşkın Bahayi ve Eserleri Üzerine Bir İnceleme çalışması, giriş, Taşkın Bahayi'nin Hayatı ve Eserleri, Eserlerinin Çevriyazı ile Latin Alfabesine Aktarılması, Eserlerinden Seçilmiş Tıpkıbasım Örnekler, Sonuç ve Kaynakça bölümlerinden oluşmaktadır. 'Giriş' kısmında, Afganistan hakkında genel bilgi, Afganistan'da Türkler, Afganistan'da Türk Edebiyatı, Afganistan'da Özbek Edebiyatı ve Taşkın Bahayi hakkında yazılanlar ve eserleri üzerine yapılmış çalışmalar başlıkları altında ayrı ayrı bilgi verilmiştir. 'I. Bölüm'de, Taşkın Bahayi'nin hayatı ve edebi şahsiyeti, eserleri Taşkın Bahayi'nin aktardığı veya editörlüğünü yaptığı eserler, şiirlerinde şekil, şiirlerde kullandığı nazım birimleri, şiirlerde kullandığı nazım türleri, şiirlerindeki ahenk unsurları, şiirlerindeki muhteva, şiirlerindeki dil ve üslup, şiirlerde kullanılan atasözleri ve deyimler, şiirlerde kullanılan edebi sanatlar ve şiirlerdeki temalar gibi birçok başlıklar altında detaylı değerlendirmeler verilmiştir. 'II. Bölüm'de 53 şiirinin çevriyazı ile Latin alfabesindeki metni, bir hikaye, üç bilimsel ve bir çeviri makalesinin Türkiye Türkçesindeki çevirisi verilmiştir.'III. Bölüm'de şiir, hikaye ve bilimsel yazılarından seçilmiş tipkibasim örnekler yer almaktadır. Çalışmamız sonuç ve kaynakça ile sona ermiştir.
Kütahya Belediyesi Mustafa Yeşil Kütüphanesi 24227 numaralı şiir mecmuası: Sefİnetü'l-Esrar

Klasik Türk edebiyatında önemli bir yere sahip olan mecmuaların kültür, sanat ve edebiyat dünyamıza katkısı oldukça fazladır. Kaynak konumundaki bu tür eserlerde; tanınmış veya tanınmamış birçok şairin gün yüzüne çıkmamış şiirleri bulunabilir ya da daha önce tezkirelerde adına rastlanmamış birçok şair karşımıza çıkabilir. İçinde seçme şiirlerin bulunduğu bir tür antoloji niteliğindeki bu mecmualar, özellikle yazıldıkları dönemde yaşayan insanımızın zihniyetini, edebiyat zevkini ve hissiyatını yansıtmaları açısından son derece öneme sahiptir. İncelememize konu olan bu eser, Kütahya Belediyesi Mustafa Yeşil Kütüphanesi 24227 demirbaş numarası ile kayıt altına alınmış, Sefinetü'l-Esrar adlı bir Bektaşi mecmuasıdır. Hz. Ali ve Ehl-i Beyt methiyeleri, Hz. Hüseyin ve Kerbela mersiyeleri başta olmak üzere klasik Türk şiirinin birbirinden kıymetli örneklerini ihtiva etmektedir. 13. ile 19. yüzyıllar arasında yaşamış Seyyid Nesimi, Şah Hatayi, Kaygusuz Abdal gibi çoğunluğu Alevi-Bektaşi-Hurufi olan şairlerin yanında; isimleri yüzyıllar boyunca en önde gelen divan edebiyatının meşhur şairleri Fuzuli, Nedim, Ruhi, Şeyh Galib gibi sanatçıların da şiirleri mevcuttur. Çalışmamız giriş kısmı ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında mecmuaların Türk edebiyatında önemine dair bilgi verilmiştir. Birinci bölümde araştırmamıza konu olan mecmuanın şekil ve muhteva bakımından incelemesi yapılmış, metin tesisinde izlenilen yol ana hatlarıyla belirtilmiş ve mecmuada yer alan şairlerin kısa biyografileri verilmiştir. İkinci bölümde ise mecmuanın divanlar ile karşılaştırılmış, transkripsiyon alfabesi ile gösterilmiş metin kısmı bulunmaktadır.
Vusulİ'nin 50 gazelinin (51-100) şerhi

Eski Türk edebiyatı metinleri ile aramızda duran en büyük engel, dil olarak görülmektedir. Bunun sebebi ise eserin yazıldığı dönem ile yaşadığımız çağda konuşulan Türkçe arasındaki farktır. Kendi döneminde anlaşılmama gibi bir kaygı gütmeyen şairlerin şiirleri günümüzde şerh edilmeden anlaşılamayacak bir konumdadır. Bu yüzden, şerh çalışmalarının arttığı son yıllarda klasik Türk şiirine olan temayül de artmıştır. Buna bağlı olarak eski dönem şiirlerinin şerh edilmesiyle birlikte dönemin sanatı ve toplumun yaşayışı, hayatı algılayış şekli vb. konulardaki malumatımız da tabii olarak artış göstermiştir. Bu tezin konusunu Vusuli'nin 50 gazelinin şerh edilmesi oluşturmaktadır. Çalışmamız, Balkan sahası şairlerimizden olan Vusuli'nin edebi yönünü, sanat anlayışını ve edebiyat tarihimizdeki yerini belirlemeye yönelik bir çabanın emeğidir. 50 gazelini (51-100) anlayabilmek için önce bilinmeyen kelimeler verildi ve ardından beyitler nesre çevrildi. Beyitlerin günümüz Türkçesindeki anlamları aktarıldıktan sonra beyitler klasik şerh metoduna göre şerh edildi. Şairin kullandığı edebi sanatlar ve mazmunlar da açıklanmaya çalışıldı.
Nuruosmaniye Kütüphanesi 4966 numarada kayıtlı şiir mecmuası (vr. 1b-60b)

Türk Edebiyatının şiir ağırlıklı olduğu bilinmektedir. Özellikle şiir mecmuaları, bu noktada önem arz etmektedir. Yazıldığı dönemin şiir beğenisi, edebi zevki, döneminde hangi şairlerin sevildiği, dönemin sosyal yaşantısı gibi konularda bilgi vermektedir. Seçilmiş şiirlerden oluştuğu içinde, günümüz antolojilerinin yerini tutmaktadır. Bu tezde Nuruosmaniye Kütüphanesinde 4966 numarada kayıtlı Kitab-ı Müntehabat-ı Eş'ar isimli mecmua incelenmiştir. Bu mecmuada Atayi, Veysi, Yahya Efendi, Azmizade Haleti, Ganizade Nadiri, Baki gibi önemli şairlerin şiirleri bulunmaktadır. Özellikle bu çalışmada ele alınan 1 b-60b varakları arasındaki bölümde çoğunlukla kasidelerin bulunduğu, bunların dışında 1 terkib-bend, 1 terci'-bend ve bir de kıt'anın bulunduğu görülmektedir. Bu tez çalışması üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde mecmuanın ne olduğu, Türk Edebiyatındaki yeri ve önemi gibi konulara değinilmiştir. İkinci bölümde ise daha çok mecmuanın fiziki özellikleri üzerinde durulmuştur. Yine bu bölümde mecmuada yer alan şairler, şairlerin kaç tane şiiri bulunduğu, bu şiirlerinde hangi vezinleri kullandığı tablolarla gösterilmiştir. Üçüncü bölümde ise, metin üzerinde durulmuştur ve çalışmanın temelini teşkil eden transkripsiyonlu metin de eklenmiştir. Bunun yanında mecmuada karşılaşılan problemler anlatılmış, metin kurulurken takip edilen yol hakkında bilgi verilmiştir.
Alpamış Destanı benzer metinler çerçevesinde bir değerlendirme Berdi Bahşı Metni-Fazıl Yoldaşoğlu metni

Çeşitli coğrafyalara yayılmış Türk milletinin lehçe özelliklerine göre Alıp Manaş, Alpamşa, Alpamıs Batır, Alpamışa ve Barsın Hıluv, Alpamış, Alpamıs adları ile andığı Alpamış destanı, milletimizin kahramanlık tarihi kadar kadimdir. Bu destan, asırlara ışık tutan, Türk destan geleneğinin oluşturduğu en eski destanlardan birisidir. Alpamış, Türk kimliğinin, kültürünün ve ananelerinin arkaik biçimlerine ışık tutmaktadır. Bununla birlikte Alpamış destanı, tarihte Türk adını kırmak isteyen düşmanlara karşı verilen savaşların, kahramanlık tarihinin de hafızasıdır. Alpamış, Türk boyları arasında Özbek, Karakalpak, Kazak, Kırgız, Başkurt, Tatar, Altay ve onlarla ilişkide olan Tacik sahasına kadar yayılmıştır. Bu destan Özbek sahasında birçok destancıdan derlenip yazıya geçirilmiştir. Yani sadece Özbek sahasında otuz benzer metni vardır. Berdiyar Pirimkuloğlu ve Fazıl Yoldaşoğlu metinleri de bu benzer metinlerdendir. Bu çalışmanın amacı, iki metnin karşılaştırılması yoluyla hem Alpamış destanı çalışmalarına hem de benzer metinlerin hangi yönlerden benzerlik ve farklılıklar taşıdığının belirlenmesine katkıda bulunmaktır. Şimdiye kadar yapılan çalışmalarda, Alpamış destanının Türk Dünyası sahasındaki eş metinleri değerlendirilmekle birlikte, aynı alandan iki benzer metin üzerinden detaylı bir değerlendirme yapılmamıştır. Bu çalışmanın farklılığı, benzer ve eş metinlerin motif karşılaştırmaları dışında metin özelliklerini de dikkate alan ve benzer metinlerin ortaklık ve farklılıklarına dikkat çeken karşılaştırmalı bir çalışma yapmaktır.
Doğu Türkistan'daki İsveç Misyoner Kilisesi için ilahi kitabı

Doğu Türkistan'da İsveçli misyonerler tarafından Hıristiyan dini metinleri Yeni Uygur Türkçesine tercüme edilmiştir. Bu metinleri tercüme ederken yerli halktan yararlanan misyonerler Arapça ve Farsçadan alıntılanan kelimelerin yazımını da içeren Doğu Türkçesine uygun imla geliştirmişlerdir. Doğu Türkistan'daki İsveç Misyoner Kilisesi İçin İlahi Kitabı adlı eser de misyonerlerin geliştirdikleri imla kurallarına uygun olarak yazılmıştır. Ele alınan metin hem Çağatay Türkçesinin hem de henüz yazı dili oluşmamış bir dilin özelliklerini içermektedir. Bu çalışmada metnin imla özellikleri, dil özellikleri tespit edilmeye çalışılmış ve eser hakkında bilgi verilmiştir. Metin çeviri yazılı hale getirilip Türkiye Türkçesine aktarılmıştır. Metnin biçim birimlik dizini hazırlanmış ve beş yüz altmış dokuz madde başı tespit edilmiştir.
İslamiyet öncesi Türk destanlarında motif ve tip incelemesi

Türk destanları üzerine çalışan pek çok araştırmacı ve bilim adamı tarafından bu destanlar üzerine tasnif denemeleri yapılmıştır. Bunlardan biri de Prof. Dr. Umay Günay tarafından yapılmış olup bu tasnifte destanlar 'İlk Türk Destanları' ve 'İslamiyet Sonrası Türk Destanları' olmak üzere başlıca iki ana çatı altında toplanmıştır. İslamiyet öncesi dönemi teşkil eden birinci grupta toplam sekiz destan yer almaktadır. Bu destanlar içerisinde kültürümüze ait birçok motif çeşitli anlamlar ve semboller ile yaşamıştır. Ancak bu motifler deşifre edilip sosyal, kültürel ve psikolojik arka planları ile derinlemesine incelendiğinde destanlar tam manası ile anlaşılabilmektedir. Destan kahramanlarının taşıdığı ideali, misyonu ve onları idealize ederek vücuda getiren arka planı bilmek de destanları anlamak için elzemdir. Bu çalışmanın esas amacı, metinler içerisinde yer alan motifleri izah etmek, destan kahramanlarını her yönü ile ele almak ve 'İslamiyet Öncesi Türk Destanları' üzerine bir çözümleme yapmaktır.
Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç romanı ve Peyami Safa'nın Dokuzuncu Hariciye Koğuşu romanının Türkçe A1-A2 seviyesine uyarlanması

Özellikle son yıllarda eğitimleri için ülkemizi tercih eden öğrencilerimizin sayıları arttıkça, o öğrencilere Türkçeyi sevdirecek ve öğretecek materyallere de gereksinim artmıştır. Bu amaçla, bu tez çalışmamızda Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç ve Peyami Safa'nın Dokuzuncu Hariciye Koğuşu adlı eserlerini yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrencilerimize bir kaynak sağlamak amacıyla A1-A 2 dil seviyelerine uyarladık. Böylece öğrencilerimizin hem üzerinde çalışma yapabilecekleri materyal sayılarını arttırmak hem de Türk Edebiyatı'nın bu seçkin örnekleri ile tanışıp Türkçeyi daha fazla sevmelerini sağlamak istedik. Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç ve Dokuzuncu Hariciye Koğuşu romanları içerik ve üslup bakımından farklı oldukları için öğrencilerimize iki farklı yaklaşım sunacağını düşündük. Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç'ta görülen ironik ve olumlu bakış açısı Dokuzuncu Hariciye Koğuşu'nda yerini daha duygusal ve karamsar bir görüşe bırakır. Böylece öğrencilerimizin dili, mutlu ve mutsuz ruh halleriyle yazılmış iki farklı eserde daha iyi duyumsayabilecekleri kanaatindeyiz. Eserleri A1-A 2 seviyelerine uyarlarken romanların özgün biçimleri ve üslup elden geldiğince korunmaya çalışılmıştır. Eserlerden hiçbir bölüm çıkartılmamış ve hiçbir detay atlanmamıştır. Yalnızca öğrencilerimizin A1-A 2 seviyelerinde öğrendikleri dilbilgisi yapıları kullanılmaya gayret edilmiştir.
Çanakkale Savaşları etrafında teşekkül eden halk anlatıları: Çanakkale örneği

Sebepleri ve sonuçları göz önünde bulundurulduğunda Çanakkale Savaşları, Türk milletinin ve dünya devletlerinin kaderini derinden etkileyerek tarihin akışına farklı bir yön veren savaştır. Çanakkale Savaşları savaşa katılan asker sayısı, kullanılan teknoloji, uygulanan stratejik planlar bakımından da tarih içerisinde dikkat çekmiştir. Bunların da ötesinde bu savaştaki asker zayiatı büyük orandadır ve bu durum savaşan her iki tarafı hem savaş esnasında hem de savaştan sonraki dönemde derinden etkilemiştir. Çanakkale Savaşları, bu tarihi önemi ve etkisinden dolayı Türk halk kültürü içerisinde bazı folklorik ögelerin doğuşuna sebebiyet vermiştir. Halk muhayyilesi bu büyük ve önemli tarihi olayın etrafında çok sayıda anlatı türetmiştir. Bu anlatıların hem savaşın olduğu dönemde hem de savaş sonrası dönemde üretilmeye devam etmiş olması, konunun hassasiyeti ve popülerliği, bu anlatıların halk arasında yayılmasına ve aktarılmasına sebebiyet vermiştir. Bu anlatılar büyük oranda halk arasında anlatılıp dinlenilmekle beraber zaman zaman eleştirilere de uğramıştır. Bu çalışmanın amacı Türk tarihi, Türk milleti ve Türk halk edebiyatı açısından çok önemli bir yere sahip olan Çanakkale Savaşları'nın etrafında teşekkül etmiş halk anlatılarının tespitini yaparak bunları sınıflandırmaktır. Bununla beraber bu çalışma, anlatıların hangi saiklerle üretildiği, neden bu kadar popüler olduğu, sosyolojik açıdan hangi ihtiyaçlara cevap verdiği ve bu anlatıların Türk halk kültürü içerisinde yer alan diğer anlatılarla hangi benzerlikleri gösterdiğini tespit etmeyi amaçlamaktadır.
Resimli gazete 1312-1315 inceleme, fihrist, seçme yazılar

Resimli Gazete dergisi, 14 Mart 1307 tarihinde çıkarılmaya başlanan ve 9 Eylül 1315 tarihine kadar yayın hayatını sürdüren, haftalık fen ve edebiyat dergisidir. Bu tez çalışmasında Resimli Gazete dergisinin 7 Mart 1312 (19 Mart 1896) ile 9 Eylül 1315 (21 Eylül 1899) tarihleri arasında yayımlanan 114 sayısının incelemesi yapılmış; yazar, konu, resim ve fotoğraf fihristi çıkarılmıştır. Tez, beş ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde basın, Osmanlı devri basın hayatı, Resimli Gazete dergisinin yayımlandığı yıllar münasebetiyle II. Abdülhamit devrinde basın ile ilgili bilgi verilmektedir. İkinci bölüm, 1312- 1315 yılları arasında yayımlanan 114 sayının şekil ve içerik özellikleri, yazar kadrosu ile ilgili bilgilendirmeyi içermektedir. Üçüncü bölüm, yazar adlarına, konularına göre fihrist ile resim ve fotoğraf fihristini içermektedir. Dördüncü bölüm, Resimli Gazete dergisinden seçilmiş metinleri içermektedir. Beşinci bölüm, sonuç yazısı, kaynakça ve eklerden oluşmaktadır.
Türkiye'de bir ağız adacığı: Karaçay- Malkar Türkçesi ağzı

Türkiye'de Oğuz ağızları yanında onlarla iç içe, yan yana varlığını sürdüren ve başka Türk lehçelerinin özelliklerini taşıyan ağızlar da bulunmaktadır. Bunlardan biri de Karaçay-Malkar Türklerinin ağzıdır. Bu çalışma kapsamında Türkiye Türkçesi ağızları içerisinde bir ağız adacığı oluşturan Doğlat, Gökçeyayla, Akhisar ve Yazılıkaya köylerinde farklı yaş gurubu ve mesleklerden Karaçay-Malkar Türkçesi konuşurları ile görüşülerek, çeşitli konularda metinler derlenmiştir. Bu metinler çevriyazı işaretleri ile önce yazıya daha sonra Türkiye Türkçesine aktarılmıştır. Metinler üzerinde karşılaştırmalı ve eş zamanlı gramer yöntemi kullanılarak dil incelemesi yapılmış, metinlerin bir dizin/sözlüğü hazırlanmıştır. Türkiye'de gün geçtikçe unutulan Karaçay-Malkar Türkçesinin konuşulduğu bu yerleşim merkezlerinden yapılan derlemeler, hem bu ağızların kayıt altına alınarak belgelenmesini sağlayacak hem de Türkiye Türkçesi ağız araştırmalarına katkı sunacaktır.