turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Bizans mimari bezemesinde Sasani sanatının etkisi

Yönetimi 224 yılında Part'lardan devralan Sasani Hanedanı, yaklaşık 416 yıl boyunca İran coğrafyasında hüküm sürmüştür. 637 yılındaki Kadisiye savaşı ve 642 yılındaki Nihavend savaşları sonucunda peş peşe ağır mağlubiyetler yaşayan bu hanedan, 651 yılında son hükümdar III. Yezdigird'in ölümünden sonra tarih sahnesinden silinmiştir. Sasaniler eski Pers İmparatorlarının soyundan geldiklerini savunarak, devletlerini aynı zamanda II. Pers İmparatorluğu olarak ta adlandırmışlardır. Bundan dolayı Roma İmparatorluğu ile olan geleneksel düşmanlıkları, Romalıların ardılı olan Bizans yani Doğu Roma İmparatorluğu döneminde de devam etmiştir. Bu geleneksel düşmanlık zaman içerisinde bir takım benzerlik ve etkileşimlere zemin hazırlayarak; kültür, sanat, askerlik, siyaset, devlet yönetimi, diplomasi ve ticaret gibi alanlarda birçok ortak noktanın oluşmasına yol açmıştır. Ayrıca bu ortak noktalardan meydana gelen karma kültürel ve sanatsal yapı, oldukça geniş bir coğrafi yelpazede karşımıza çıkarak Bizans sanatının yanı sıra Kopt sanatı gibi Mısır'a özgü ve bölgesel nitelik taşıyan bir sanat çevresinde ve çoğu açıdan da erken dönem İslam dünyası ve sanatının şekillenmesinde etkin bir rol oynamıştır. Bizans Mimari Bezemesinde Sasani Sanatının Etkisi konulu tezimizde, Bizans Sanatına nakli kolay ve etki alanı hayli geniş bir materyal olan kumaş yolu ile geçtiğine neredeyse kesin gözüyle bakılan Sasani kökenli motifler; kaynak, gelişim çizgisi, benzerlik ve diğer sanat çevrelerinde rastladığımız örnekleri bağlamında ele alınıp, incelenmiştir. Tezin amacı, literatür araştırması ve hipotezin yer aldığı giriş bölümünden sonra, ikinci bölümde Sasani Dönemi tarihçesi ile bu döneme özgü dinler, dil ve Sasani Sanatı, çeşitli başlıklar altında ve muhtelif örnekler yardımıyla kısaca ele alınmıştır. Üçüncü bölümde Sasani Bizans etkileşimi; dini-kültürel, iktisadi ve sanatsal etkileşim olarak üç ana başlık altında toplanıp incelenmiştir. Dördüncü bölümde ise Bizans mimari bezemesinde karşımıza çıkan Sasani kökenli motiflerin, çeşitli örnekler aracılığı ile ayrıntılı olarak incelenmesinin yanı sıra, yakın sanat çevreleri olan Kopt ve erken İslam dönemi eserlerinde görülen bazı Sasani kökenli motifler de yine örnekler yardımı ile elden geldiğince ele alınıp incelenmeye çalışılmıştır. Sonuç ve öneriler bölümünde ise Bizans Sanatının ve buna bağlı olarak Bizans mimari bezemesinin ne ölçüde Sasani Sanatı etkisine maruz kaldığı, kronolojik bağlamda ve somut örnekler ışığında tartışılarak, araştırmanın nihai bir sonuca ulaşması sağlanmıştır.
Mardin müzesi'ndeki Eyyubİ Dönemi sikkeleri

Çok yönlü değerleri bulunan sikkelerin incelenmesi ve sikkelerin verebilecekleri bilgilerin ortaya konması, elbette sanat tarihi ve birçok bilim dalı açısından oldukça önemli bir konudur. Bu bilinçle İslami dönem sikkeleri içerisinde oldukça karakteristik özelliğe sahip olan Mardin Müzesi'ndeki Eyyubi dönemi sikkeleri içerisinden birbirinin tekrarı olmayan 100 adet sikke örneği inceleme kapsamına alınmıştır. Araştırma konusunun amacı; Mardin müzesi'nde yer alan Eyyubi sikkelerini, darp yaptıran hükümdar, darp tarihi, darp yeri, malzeme, ölçüler ve bezeme ögeleri bakımından incelenmesi ve değerlendirilmesinin yapılması olarak belirlenmiştir. Bu verilerle, Sanat Tarihi'nin yardımcı alanı olan nümizmatik bilimine ve bunun yanı sıra, birçok bilim dalına da katkı sağlayacağı düşünülmüştür. Bu tez çalışması hazırlanırken gerçekleştirilen metodun ilk aşamasını kaynak taraması oluşturmuştur. Çalışmaya kaynak oluşturabilecek tez, kitap ve makaleler, taranarak temin edilmiştir. Çalışmanın ikinci aşamasında Mardin Müzesi'ndeki sikke envanter defterleri taranmış '' Eyyubi'' adı altında kayda alınan sikkeler incelenmiş ve çalışma için ön hazırlık yapılmıştır. Çalışmanın üçüncü aşaması katalog kısmından oluşmaktadır. Bu aşamada kronolojik bir sıraya göre düzenlenen sikkelerin darp tarihi, darp yeri, ölçüleri vb bilgileri verilmiş ve tanımları yapılmıştır. Çalışmanın son aşamasında ise darphaneler, darp tekniği, malzeme, ölçü birimleri ve sikkeler üzerinde yer alan düzenlemeler başlıkları altında genel bir değerlendirmeye gidilmiştir.
1980'lerden sonra Türk görsel kültüründe çintemani

Japonya'dan İran'a kadar uzanan geniş bir coğrafyada çeşitli benzerleri bulunan çintemani motifi, zamanla Osmanlı diyarında da kullanılmaya başlanmıştır. Kıs sürede, Osmanlı sarayı için üretilen çini, tekstil, minyatür gibi sanatlarda sıkça kullanılan bir motif haline gelmiştir. 17. - 18. yüzyılda Batı'yla kurulan ilişkiler ile birlikte, birçok alanda devletin yönlendirdiği reformist bir değişim süreci başlar. Bu sürece paralel olarak zaten üst zümrenin himayesi altındaki sanatın da değiştiği, çintemani motifi gibi klasik döneme ait motiflerin yerini yavaş yavaş Batı süs unsurlarına bıraktığı görülür. Bu değişim süreci farklı bir metafor olarak Türkiye Cumhuriyeti'ne miras kalmıştır. Osmanlı temsilleri ve onun içerisinde yer alan çintemani motifi, unutturmaya yönelik tüm faaliyetlere rağmen belleklerdeki yerini korudu. Özellikle 1980 sonrası Türk-İslam sentezi ve Özal dönemi liberalizm politikaları ile birlikte bu temsiller, hayatın içerisinde daha çok yer almaya başladı. 'Bellek' ve 'yeniden üretim' aracılığıyla tahayyül edilip yeniden üretildi. 'Yeniden üretim', 'bellek' gibi kavramlar aracılığıyla tekrardan kültürel dolaşıma sokulan çintemani, ait olduğu alandan koparılarak bugüne ait bir metaya dönüştü. Çintemani, meta değeri taşıyan ürünlerin pazar içerisinde dolaşıma sokulmasında aracı bir rol oynadığını söyleyebiliriz. Günümüz görsel kültüründe çintemani, popüler bir öğeye dönüşmüş, bu popülerlik 'bilgi kirliliğini' de beraberinde getirmiştir. Günümüzde üretilen görsel malzeme ve metinler bu argümanı destekler nitelikte. Yeniden üretilen motif, görsel kültür içerisinde sıkça kullanılırken, motifin beslendiği kaynaklar bir metafor olarak karşımıza çıkıyor. Bu sorunsalı çözümleyecek bir çalışma henüz bulunmamaktadır. 1980'lerden Sonra Türk Görsel Kültürü'nde Çintemani adlı yüksek lisans tezi, bu eksikliği giderme, yeniden üretilen motifin beslendiği kaynakları tespit etme amacını taşımaktadır. Bundan yola çıkarak, ikinci bölümde motifin kökeni hakkında üretilen akademik metinler incelenmeye çalışılmıştır. Üçüncü bölümde, motifin üretimlerini analiz etmekte yardımcı olabilecek 'yeniden üretim', 'bellek', 'kitsch' ve 'oryantalizm' kavramları incelenmiştir. Dördüncü bölümde üretilen çeşitli materyaller ve metinler incelenerek analize tabi tutulmuş, bu materyal ve metinlerin kökenleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Beşinci bölümde ise, motifin beslendiği kaynaklar hakkında kısa bir değerlendirilme yapılmıştır.
Gökçeada kiliseleri

Ege Denizi'nin kuzeydoğusunda bulunan Gökçeada, stratejik konumu, doğal zenginlikleri, elverişli iklimi ve tarım alanlarıyla prehistorik çağlardan itibaren yerleşim görmüştür. Antik dönemde İmbros olarak anılan ada, Osmanlı döneminde İmroz,1970'den itibaren Gökçeada adını alır. Adada bulunan arkeolojik eserler, adanın tarihinin bir rekonstrüksiyonunun oluşturulmasında yardımcı olurken; erken dönemlerinden itibaren varlıkları saptanan kilise yapıları, Hıristiyanlık dönemine ilişkin bilgiler sunmaktadır. İstanbul'un fethine kadar Bizans imparatorluğu sınırları içerisinde yer alan Ada, 1453 yılında Fatih Sultan Mehmet'in başkent İstanbul'u ele geçirmesi ile bölgenin hakimiyeti Osmanlı imparatorluğuna geçmişştir. Adada yaşayan Rumlar ibadetlerini Bizans döneminde inşa edilen kiliselerde sürdürmüşlerdir. Ancak bunların bir kısmı tahrip olmuş ve Osmanlı yönetiminin belirlediği sınırlar çerçevesinde onarılmıştır.18. y. y.'da Fransız İhtilali ile yayılan milliyetçilik akımının etkilerini önlemek isteyen Osmanlı İmparatorluğu Müslüman olmayan topluluklara geniş haklar tanımaya başlamış, 18. y. y.'ın başlarında yeni kilise kurmaları serbest bırakılan Rumlar, yerleşim yerlerinde hızlı bir inşaat faaliyetine girişmişlerdir. İncelemede, Gökçeada'da 18. ve 20. yy arasında inşa edilen bu Rum yapıları ele alınmıştır. Merkez, Yeni Mahalle, ve Tepeköy, Dereköy, Zeytinli, Kaleköy ve Eskibademli köylerinde yer alan, 8 kilise Bizans geçmişşiyle birlikte değerlendirilmiştir. Yapılar farklı bir plan tipi ortaya çıkarmazken, içerisindeki ikonalar ile zengin bir resim programı sunmaktadır. Kiliseler her ne kadar Hıristiyan dini mimarisi örnekleri olsalar da dönemin üslubundan bağımsız kalmamışlardır. Plan itibariyle ve bünyesinde yer alan devşirme malzemelerle Bizans geçmişşini ortaya koyarken, bezeme anlayışı olarak, hem Bizans resim sanatının hem de Osmanlı mimarisindeki geç devir üslupların özelliklerini yansıtan yapılar olmuşlardır.
Karapınar tarihi camileri

Karapınar Tarihi Camiler isimli bu çalışmada Karapınar ilçe merkezi ve mahallelerinde yer alan on adet cami, bir adet mescit olmak üzere toplam on bir yapının yeri, mimari özellikleri, malzeme, teknik, süsleme, kitabe ve tarihlendirmeleri ayrıntılı olarak incelenmiştir. Mevcut yapıların bir kısmı zaman zaman bilinçsizce yapılan onarımlara maruz kalarak hem orijinalliklerini yitirmişler hem de yapılan bu onarımlar sebebiyle eser üzerinde ciddi değişim yaşanmasına neden olmuştur. Klasik Dönem Osmanlı, Geç Dönem Osmanlı ve Cumhuriyet Dönemine tarihlenen eserler arasında incelenen en erken tarihli eser Yağmapınar Mescidi'dir (M. 1558 -1559). Klasik döneme ait iki eser bulunurken, beş adet Geç dönem, dört yapı da cumhuriyet dönemine tarihlenmektedir. Camilerde taş, tuğla, kiremit, ahşap, çini ve metal malzeme kullanılmıştır. En çok kullanılan plan tipi ahşap direkli mihrap duvarına dik plandır. Bu yapıların üst örtüleri genellikle düz ahşap tavandır. Ancak Yağmapınar Mescidi, Sultan Selim Camii ve Reşadiye Camii ise tek kubbelidir. İncelenen eserlerin büyük bir kısmı süslemesizdir. Fakat Sultan Selim Camii'nin harim içi ile Kayacık, Hotamış ve Türüdiye Camii mihrapları süslemeye sahip önemli örneklerdir. Bu çalışma ile Karapınar sınırları içerisinde yer alan kubbeli camiler ile birlikte, Orta Asya Türk geleneği olan ve Anadolu'da bu grubun en erken örneği Konya Sahip Ata Camii (1258), en abidevi örneği ise Beyşehir Eşrefoğlu (1297) Camii'nin devamı niteliğini taşıyan Karapınar bölgesi içerisinde yer alan ahşap direkli camilerin tanıtımı yapılmaya çalışılmıştır.
Anadolu'da dairesel planlı tapınaklar

M. Ö. 2. yüzyıl içerisinde giderek güçlenen Roma, M. Ö. 133 yılında Bergama Kralı III. Attalos'un krallığını Roma'ya bırakması ile Küçük Asya'nın yönetiminde daha etkin bir biçimde rol almaya başlamıştır. Roma, Anadolu'da yönetsel anlamdaki etkinliğin yanı sıra ekonomik, sosyal, kültürel ve dini anlamda da etkin olmuş ve kendisi ile beraber mimari üsluplarını ve teknik bilgisini de yanında getirmiştir. Artık Anadolu'da Roma'ya özgü yapılar görülmeye başlanmıştır. Bu yapılar içerisinde bütün toplumlar için, her dönemde en önemli yapılardan biri olan tapınak yapılarında da Roma mühendisliğinin etkisi görülmeye başlanmıştır. Klasik ve Helenistik dönemin anıtsal tapınak yapılarının yerini artık daha küçük boyutlarda, farklı üslupların kombine edilebildiği, ekonomik yapılar almaya başlamıştır. Bu tezin konusunu oluşturan dairesel planlı tapınaklar sayıca az oluşu ve alışılmışın dışındaki mimarisi ile Roma'nın beraberinde getirdiği farklı yapılardan biridir. Anadolu'da konut mimarisinde M. Ö. 9000'den beri bilinen dairesel planın tapınak mimarisinde kullanımının Roma döneminde görülmektedir. M. Ö. 2. yy ve M. S. 4. yüzyıla arasındaki zaman diliminde inşa edilmiş olan dairesel tapınaklar Roma mimarisine özgü yüksek podyum, küçük boyutlar ve bezeme stili ile dönem özelliklerini yansıtmaktadır.
Yeni dünyanın keşfi: Tarİh-i Hind-i Garbİ hadİs-i nev (İstanbul Topkapı sarayı müzesi kütüphanesi r.1488) ve resimleri

Bu araştırmada yazarının kimliği bilinmeyen Topkapı Sarayı Kütüphanesi'ndeki Tarih-i Hind-i Garbi (TSM. R.1488) adlı resimli el yazmasının resimleri incelenmiştir. El yazması iki bölüm olarak tasarlanmıştır. İlk bölümde Dünyanın yaratılışı, evrenin doğası ile toprak, ateş, su ve hava olmak üzere dört elementin kısaca anlatılmıştır. Eserin ilginç ve önemli kısmı ise Yeni Dünyanın coğrafi tanımının yapıldığı bölümdür. Eserin metni Amerika'yla ilgili yazılmış beş ayrı kitabın birleşiminden oluşmaktadır. Tarih-i Hind-i Garbi Avrupa ve Amerika'daki çeşitli koleksiyonlarda korunan resimli ve resimsiz 13 adet nüshası bulunmaktadır. Araştırmada toplam 16 resim değerlendirilmiştir. Küçük boyutlu ve canlı renklere sahip resimlerin nakkaşı bilinmemektedir. Bütün resimlerin aynı elden çıktığı oldukça açıktır. Resimler üslup açısından oldukça sade, metinlere sadık kalınarak çizilmiş basit kompozisyonlardır. Eserde Doğu ve Batı Yarımküreyi gösteren iki harita bulunmaktadır. Haritalar bazı mühim hatalar içermektedir ve baş aşağı olarak yerleştirilmiştir. Diğer resimlerin konuları ise Yeni Dünyanın bitki ve yaratıklarıdır. Nakkaş bu resimleri bildiği türlerden yola çıkarak resmetmiştir. Ayrıca Patosi şehri ve mitolojik Vakvak ağacı tasvirleri eserin ilginç resimlerinden bazılarıdır. Resimlerin önceki örneklerden yola çıkılarak veya denizcilerin anlatımlarına dayanılarak yapıldığı düşünülmektedir. Aynı eserin İstanbul Beyazıt Kütüphanesi'nde bulunan başka bir nüshası gerek üslup gerekse süslemeleriyle daha özenli bir şekilde hazırlanmıştır. Olasılıkla bu nüsha III. Murad'a sunulmuş olup, bu araştırmada incelenen nüsha ise 16. yüzyıl son yarısında saray nakkaşları tarafından padişahın kendisine olmasa da kızları veya saray ağaları için hazırlanmış bir nüsha olmalıdır.
Martinus Rorbye'ın oryantalist resimleri

19. yüzyıl Avrupa resim sanatının en önemli ve etkili sanat üsluplarından biri Oryantalizmdir. Oryantalist ressamlar arasında Kuzey Avrupa kökenli olanlar oldukça azdır. Ressam Martinus Rorbye (1803-1848), hem Danimarka Altın Çağı'nın başlıca ressamlarından biridir, hem de Danimarka Oryantalizminin en önemli temsilcisidir. Yaşamı ve sanatı ile yaşadığı dönemi tam olarak yansıttığı gibi birçok yönden öncü konumundadır. Kısa yaşamına rağmen çok gezen ve çok resim yapan Rorbye, 1835- 36 yıllarında Doğu yolculuğuna çıkmış; izlenimlerini hem yazılı olarak günlüğüne, hem de görsel olarak resimlerine yansıtmıştır. Birçok Oryantalist ressam gibi yolculuğu sırasında yaptığı eskizlerden yararlanarak daha sonra tablolar üretmiştir. Bunlara bağlı olarak döneminin diğer Oryantalist ressamlarıyla benzerlikler gösterdiği gibi farklılıklar da göstermektedir. Bu tez çalışmasındaki amaç, Martinus Rorbye'ı tanıtmak, Danimarka ve Avrupa sanat tarihi içindeki yerini belirlemek; özelikle Oryantalist eserlerini değerlendirerek Oryantalist resim sanatı açısından önemini vurgulamaktır. Bu yapılırken Türkçe, İngilizce ve Danca olarak hem yazılı, hem görsel kaynaklara ulaşılmaya çalışılmış; kütüphanelerden ve internet kaynaklarından bu bağlamda yararlanılmıştır. Ulaşılabilen yazılı ve görsel kaynaklar paralelinde, Martinus Rorbye'ın hayatı, sanatı ve özellikle Oryantalist eserleri ele alınmıştır.
The 'Courtyard house': A spatial reading of domestic architecture in ancient Anatolia and Greece

Avlulu konut, Orta Doğu, Akdeniz, Güney Amerika ve Uzak Doğu gibi birbirinden farklı coğrafyalarda bulunan örneklerle mimarlık tarihindeki en eski konut türlerinden biridir. Avlu, erken kullanımda çoğunlukla vahşi hayvanlara ve hava koşullarına karşı koruyucu bir alan olarak kullanılırken, zaman içinde karmaşık bir mekana dönüşmüş, yeni işlevler üstlenmiş ve sosyal ilişkilerin düzenleyicisi olmuştur. Bu çalışmanın amacı, Antik Anadolu ve Yunanistan'daki avlulu konutların tasarım ve kullanımlarını, üretken, esnek ve faydalı bir mekan olarak değerlendirmek ve karşılaştırmak için mekansal bir çerçeve oluşturmaktır. Çalışma Klasik Dönem'e odaklanmakta ve M. Ö 5. ve 4. yy'a tarihlenen örnekleri kapsamaktadır. Bu zaman dilimine karşılık gelen daha iyi belgelenmiş konutlar Anadolu'da Priene, Kolophon, Klazomenai, Pergamon, Burgaz, Larissa, Latmos ve Yunanistan'da Atina, Olynthus, Halieis, Morgantina, Pire ve Abdera kentlerinde yer almaktadır. Seçilen örnekler avlunun tasarımı, kullanımı ve mimari gelişimi ile tekrar eden mekanlar arasındaki ilişkileri tartışmakta ve değerlendirilmektedir. Çalışma mekanların konumu, büyüklüğü, bezemesi gibi mekansal özelliklere ve işlevlere odaklanarak, Anadolu ve Yunanistan'daki konutları avlularının mekansal özellikleri üzerinden bir okumasını yapmaktadır.
Tokat - Kalın güzergahındaki demiryolu köprülerinin mimari açıdan değerlendirilmesi

kadar arşiv destekli ve ayrıntılı bir çalışması yapılmayan Tokat - Kalın güzergahındaki demiryolu köprülerinin mimari açıdan değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu çalışma iki bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde Osmanlı döneminden başlayıp Cumhuriyet dönemini de içine alacak şekilde ülkemizdeki demiryollarının gelişimi ortaya konulmuştur. Çalışmaya konu olan Samsun Kalın demiryolunun yapımı ve ayrıntıları bu bölümde sunulmuştur. İkinci bölümde ise Kültür Bakanlığı tarafından tescil edilerek koruma altına alınan, Devlet Demiryolları tarafından da restorasyon çalışmaları devam eden 13 demiryolu köprüsünün mimari ve sanat tarihi açısından değerlendirilmesi yapıldı. Fotoğraflarla belgelenen ve literatüre katkı sağlamak amacıyla arşiv bilgileri toplanan bu köprülerden bir tipoloji oluşturulmaya çalışıldı.
İstanbul Bahriye Nezareti binası ve duvar resimleri

KANADIKIRIK, Rennan. İstanbul Bahriye Nezareti Binası ve Duvar Resimleri, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2005 Yüksek lisans tez çalışmamın konusunu Bahriye Nezareti Binası'nın mimari özellikleri, yapıda yer alan duvar resimlerinin katalogu ve yapının sözü geçen iki kapsamda değerlendirmesi meydana getirmektedir. 19. yüzyıl mimarlığı ve duvar resmi gelişimini kavrayabilmek açısından gerek mimarisi gerekse bezeme unsurları açısından son derece önemli bir örnek olan Bahriye Nezareti Binası üzerine şimdiye kadar monografık bir çalışma yapılmamış olması konu seçiminde etken olmuştur. Gerek dönem özelliklerini yansıtan bir örnek olması gerekse daha önce akademik bir çalışmaya konu olmayışı nedeniyle belgeleme ve değerlendirmeye yönelik bir araştırma amaçlanmıştır. Konunun anlaşılması açısından öncelikle 19. yüzyıl genel kültürel ortamı, mimari ve duvar resmi gelişimi üzerinde durulmuş, Osmanlı mimarlığında oryantalist üslubun biçimlenişi karşılaştırmalı olarak anlatılmış ve Balyan Ailesi'nin etkinliklerinden bahsedilmiştir. Daha sonra yapı tek başına mimari ve bezeme özellikleri bakımından ele alınmıştır. Yapıda incelenen duvar resimleri katalog haline getirilmiştir. Yapı, dönem mimarlığı ve duvar resmi çerçevesinde değerlendirilmiş ve çağdaş örnekler göz önünde tutularak sanatçı sorunu üzerinde durulmuştur. Yapının dönem mimarlığındaki yeri ve duvar resmi gelişimine katkıları anlatılmaya çalışılmıştır. Yapılan arşiv taraması sonucunda yapıya ilişkin yazılı belgelere ulaşılmış, bunun yanı sıra kütüphane çalışmasıyla konuya ilişkin yayınlar üzerinde çalışılmıştır. Yapıda gerçekleştirilen fotoğraf çekimiyle gerek mimari unsurlar gerekse duvar resimleri belgelenmiştir. Tezde görsel malzemeye ağırlık verilerek yapı tanıtılmaya çalışılmıştır. 19. yüzyıl mimarlığında görülen seçmeci anlayışta tasarlanan ve Osmanlı oryantalimin örnekleyen yapının bezeme programını 19. yüzyıl genel özelliklerine uygun olarak duvar resimleri meydana getirmektedir. Bu nedenle Bahriye Nezareti Binası Osmanlı'nın bir askeri yapıya yaklaşımım ortaya koyarken bir yandan da 19. yüzyıl mimarlık anlayışını ve duvar resmi repertuarını anlamamızı sağlamaktadır. İşlevini yitirmeksizin, son derece başarılı bir korumacılık anlayışıyla günümüze ulaşmış olan bu yapının akademik anlamda belgelenmesiyle bu dönem çalışmalarına katkı sağlaması düşünülmektedir.
Sanat iktidar ilişkisi ve topluma yansıması

İnsanoğlunun kendini ifade edebilmesi için eşyayı kullanmaya başladığı ilk çağlardan günümüze kadar, sanatın sihirli ve etkileyici gücüne hep ihtiyaç duyduğu görülmektedir. Petroglif kaya resimlerinden başlayarak korku ve endişelerini dışa aktarmanın en etkileyici aracı olan sanat, aynı zamanda birey veya kitlelere mesaj vermeyle birlikte iç dünyasının psikolojik yansımalarını da ifade eden en etkili görsel güç olmuştur. Bu mesajın verileceği en etkili alan olan sanat ve sanat eserleri, devlet, iktidar ve halk arasında sağlam bir iletişim aracına dönüşmüştür. Eşyayı kullanması, ona hükmetmesi, iktidar olma ve o gücün devamını sağlama isteği, anıtsal eserlerle görselleştirilmek istenmiştir. Gücün devam ettirilmesi ve halka gösterilmesinde çeşitli metot ve yöntemler kullanılmıştır. Bunlar savaşlar, kişisel yetenekler, güç gösterileri, baskılar, adalet, askeri ve silah üstünlüğü, beden üstünlüğü ve sanattır. Hiç şüphesiz bunlar üzerinde en kalıcı ve etkili olan sanat ve o sanatın tılsımlı dilidir. İlkçağ topluluklarında sanatın gücünden faydalanarak iktidara hakim olan yöneticilerin kitlelere etki etme yollarında birisi zafer anıtları, tapınaklar ve mezarlardır. Devamında dini ve sosyal içerikli yapılarla beraber, hem halkın sosyal ihtiyaçlarının giderildiği mekanlar düzenlenmiş, hem de bu mekanlarla iktidarın mesajı en iyi şekilde kitlelere ulaştırılan bir alan olmuştur. Bu çalışma ile ilk çağ toplumları ve medeniyetlerinden başlayarak, ortaçağ dünyasının sanat iktidar ilişkisi örneklendirilerek açıklanmaya çalışılmıştır. Özellikle doğu İslam ve batı Hristiyan toplumları ve medeniyetlerinde bu ilişkinin ortak ve farklı uygulamaları, ortaya konulmuştur.
Türk resim sanatında (1900-1950) toplumsal olguları görselleştiren yapıtların analizi

Sanat ve toplum etkileşim içindedir. Diğer bir deyişle, toplumsal, siyasal, felsefi oluşum ve değişimler sanatı etkiler. Tezimiz, bu etkilerin resim sanatına, dönemin yapıtlarına yansımasını incelemektedir.1908'de başlayan II. Meşrutiyet Dönemi'nde temel hareket Batılılaşmadır. Osmanlı'nın hemen her yapısında kendini göstermiştir. Batılılaşmanın temel taşını 'kadın' oluşturur. Modernleşme hareketi öncelikle kadını hedef almıştır. Kadın; kıyafeti, yaşam biçimi, toplumsal konumu, eğitimi ile Osmanlı modernleşmesinin merkezindedir. Dönemin resim sanatında başlı başına bir konu olmuştur. Sanatçılar, Osmanlı modernleşmesi içinde kadının değişimini yansıtmışlardır. Osmanlı modernleşmesinde, yaşam tarzı ve eğlence biçimini gösteren resimler toplumsal yapıyı yansıtmaktadır. Topluma mal olmuş aydın kimlikler portre olarak resmedilmiştir. Dönemin siyasal olgularını; aile gibi toplumsal kavramları görselleştiren resimler yapılmıştır. Tüm bunlar, modernleşme çabasındaki Osmanlı toplum yapısına ışık tutmaktadır. Cumhuriyet Dönemi'nde ise resim devlet tarafından desteklenmiştir. Devlet ideolojinin resmedilmesini istemiştir. Bu dönemde sanat propaganda aracıdır. Ressamlar, devrimi, inkılabı, Cumhuriyet modernleşmesini resmetmiştir. Eğitim; yeni eğlence biçimleri; modern Cumhuriyet ailesi; dış görünümü ve toplumsal yaşamdaki yeni kimlik ve konumuyla Cumhuriyet kadını yapıtlarda görülmektedir. Türk modernleşmesi her iki dönemde de resim sanatına yansımıştır. Tezimizde, değişen toplumsal özellikler resimler üzerinden, aynı dönemin edebi örnekleriyle de desteklenerek incelenmiştir.
Enez Ayasofya Kilisesi duvar resimlerinin analizleri ve koruma önerileri

Bu çalısmada Trakya'nın Edirne iline bağlı Enez kasabasında 12. yüzyılda insaedildigi ve 1455 yılında camiye çevrildigi düsünülen, Enez Ayasofya Kilisesi adlı yapıda bulunan Bizans ve Osmanlı dönemine ait duvar resimlerininbozulmalarına yol açan etkenler ve kaynakları kimyasal analizler ve aletli ölçümler ile desteklenerek açıklanmaya çalısılmıstır. Ayrıca yapıda bulunan duvar resmisıvalarının içerik analizleri kalsinasyon, asitle muamele, asitle reaksiyona girmeyen agregaların analizi, petrografik analiz ve x-ısınları floresans spektrometresiyöntemleri kullanılarak açıga çıkartılmaya çalısılmıstır. Yapılan analizlerden elde edilen veriler dogrultusunda yapıda bulunan duvar resimlerinin korunmasındakullanılabilecek yöntemler önerilmistir.