turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Türk edebiyatında tarihi tiyatro: Başlangıçtan 1950'ye kadar

Bu çalışmada konusunu Türk tarihinden alan tiyatro eserlerinin hangi tarihi dönemleri, kişileri ve mekanları ele aldıkları ile tarihe bakış açıları araştırılmıştır. Başlangıçtan 1950 yılına kadar neşredilmiş olup konusunu Türk tarihinden alan ve Türkçe yazılan tiyatro eserlerinden altmış üç eser değerlendirilmiştir. Tanzimat öncesi yazılan eserlerde tek tek tarihi olayların ve kişilerin ele alındığı, Tanzimat döneminde yazılan tarihi tiyatro eserlerimizde ise yazarlarımızın, devrin milli tiyatro anlayışına uygun olarak konularım eski Türk tarihinden seçtikleri görülmüştür. Meşrutiyet devrinde yazılan tarihi tiyatro eserlerimizde bir önceki döneme göre sayıca bir artış vardır. Felaketli günleri yaşayan yazarlarımızın tarihin şaşalı dönemlerine giderek moral bulmaya çalıştıkları görülür. Fikir akımları sanatçıları etkilemiştir. Osmanlı dönemi, Musahipzade Celal'in yazdığı eserlerde eleştirilmiştir. Cumhuriyet döneminde yazılan tarihi tiyatro eserlerimizde yazarların devrin tarih tezine uygun olarak eserler verdikleri ve Türk tarihinin kökenlerine indikleri görülmüştür. Türk'ün yüce vasıflan ve büyük kahramanları eserlere konu edilmiştir. Konusunu Osmanlının duraklama ve gerileme dönemlerinden alan eserlerde Osmanlıyı yıkılışa götüren nedenler üzerinde durulmuştur. Tiyatro yazarlarımızın Türk tarihine başlangıçtan beri itibar ettiği görülmüştür.
Trakya halkevleri ve halkevi dergileri üzerine bir inceleme

Halkevleri Atatürk İlke ve İnkılaplarının halka benimsetilmesi amacı doğrultusunda açılan kurumlardır ve faaliyet gösterdikleri on dokuz yıl boyunca halkçılık ilkesini benimseyerek bu amaca hizmet etmişlerdir. Edirne, Kırklareli ve Tekirdağ Halkevlerinde 1932 senesinde faaliyet göstermeye başlayan Halkevleri arasında bulunmaktadır. Kısa sürede gelişerek dokuz şubede faaliyet gösteren bu Halkevleri bölge halkının ihtiyaçları doğrultusunda hareket ederek halkın sosyal ve kültürel açıdan gelişimine katkı sağlamışlardır. Bu çalışmada Halkevlerinin tarihçesi ve Trakya Bölgesi'nde bulunan Halkevlerinin kuruluş ve gelişim süreçleri incelenmiş, çıkarılmış dergilerin folklor ve folklor dışı konulara göre tasnif edilerek açıklamalı bibliyografyaları hazırlanmıştır. Ayrıca Halkevi dergilerinin folklor çalışmaları, Halkevlerinin inkılaplara bakışı ve halk üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir.
Modern Türk edebiyatında flanör düşünce: Sait Faik örneği

Aylaklık, modern dönem edebi eserlerinde karşımıza çıkan bir unsurdur. Walter Benjamin, Charles Baudelaire'ın şiiri üzerinden aylak kelimesini kavramlaştırmıştır. Kelimenin Fransızca karşılığı 'flaneur'dür. Tezimizde aylaklık kavramını tarihsel süreç içerisinde ele aldık. Onun izlediği yolu kent bağlamında inceledik. Aylağın kültür taşıyıcısı olarak kentte ne aradığını sorguladık. Kentte bulduğu tinselliği eserlerine yerleştirdiğini gördük. Tarihsel süreç içerisinde aylağı bir kültür taşıyıcısı olarak yorumladık. Zahid dervişlerden modern şairlere kadar aylaklığın bir gelenek olarak devam ettiğini gözlemledik. Modern dönem aylağına bir örnek olarak da Sait Faik'i ve eserlerini inceledik.
Klasik Türk şiirinde sürme

Klasik Türk Edebiyatı, on birinci yüzyılda Karahanlıların İslamiyeti kabul etmesiyle birlikte Orta Asyadan başlayarak on üçüncü yüzyılda Türk-İslam Medeniyetinin etkisiyle ortaya konulmuş ve yaklaşık beş asır etkisini devam ettirmiş güçlü bir edebiyattır. Çoğunlukla Arap ve Fars edebiyatının etkisiyle gelişimini sürdürmüştür. Farklı, dil, din, kültür öğeleri ile kendine has bir sentez oluşturmuştur. Klasik Türk şiirinin merkezini aşk oluşturmaktadır. Aşk, çeşitli sembollerle yoğun bir anlatımla ifade edilmiştir. Bu çalışmada şiirlerde çok sık kullanılan sembollerden biri olan sürmenin Klasik Türk Şiirinde Aşık, Sevgili, Rakip, Devlet Adamları, Din Adamları, Saba Rüzgarı bağlamında örneklerle ilişkilendirilerek ele alınmaktadır.
Türk dili meseleleri karşısında Oktay Sinanoğlu

Bu çalışmamızda Türk dilinin halen varlığını sürdürmekte olan ve gittikçe dilimize büyük zarar veren sorunlarını, bilim insanı olmasına rağmen kendini Türk diline ve milletine adamış Sayın Oktay Sinanoğlu'nun bakış açısına dayanarak ele almaya çalıştık. Çalışmamıza Oktay Sinanoğlu'nun Türk dili ile ilgili görüşlerini aktardığı kitaplarını, makalelerini, konuşma metinlerini derleyerek başladık. Giriş bölümünde, çalışmamızın kapsamı ile ilgili ayrıntılı bilgileri sunduk. Çalışmamızda, Oktay Sinanoğlu'nun hayatı ile ilgili bilgi verdikten sonra Sinanoğlu'nun kaleme aldığı ve dilimizde halen yaşanmakta olan sorunları 8 ana başlık altında, dil bilimcilerimizin de görüşleri ışığında topladık ve bu sorunlara ait çözüm önerilerine de ayrı bir bölümde başlık sırasına uyarak yer verdik. Çalışmamızda Türk diline zarar veren sorunların farkındalığını arttırma ve bu zarardan kurtulmak için yapılması gerekenleri Sinanoğlu'nun ve sayın dil bilimcilerimizin görüşlerinden yola çıkarak kaleme almayı ve böylece dil konusunda daha fazla farkındalık yaratmayı amaçladık.
Hasan Ali Toptaş'ın romanlarında gerçeklik algısı

Hasan Ali Toptaş, yaşadığımız çağın önde gelen yazarlarından biridir. Sahada Hasan Ali Toptaş'ın bütün romanlarını kapsayan bir çalışmanın olmaması, bu çalışmanın ortaya çıkmasındaki birinci etkendir. İkinci etken ise, Hasan Ali Toptaş'ın romanlarında, gerçek ve gerçeklik kavramlarının birçok meselenin odak noktası olması ve bu kavramların romanları bir bütün olarak ele almaya imkan tanımasıdır. 'Hasan Ali Toptaş'ın Romanlarında Gerçeklik Algısı' başlıklı bu çalışmada, Hasan Ali Toptaş'ın yayımlanmış yedi romanında yer alan gerçeklik meselelerini yorumlamaya çalıştık. Bütün kavramlar gibi gerçek ve gerçeklik kavramlarının da düşünce tarihi boyunca değişim geçirmiş olmasından dolayı, çalışmanın giriş bölümü bu kavramın tanımlanmasına ayrılmıştır. Çalışmanın birinci bölümü, gerçek kavramının edebiyatta ve özellikle romanda, klasik dönem, modern dönem ve postmodern dönemde nasıl yorumlandığını açıklamak adına oluşturulmuştur. İkinci bölümde ise, Hasan Ali Toptaş'ın yazınsal gerçeklik hakkındaki görüşlerinden yararlanarak, yazarın romanlarının arka planında yer alan unsurlar hakkında bilgi verilmiştir. Çalışmanın üçüncü ve son bölümü, yazarın romanlarının gerçeklik temelinde incelenmesine ayrılmıştır. Bu bölümde, yazarın yayımlanmış romanları, yazar-metin-okur ilişkisi dikkate alınarak karşılaştırmalı bir şekilde incelenmiş ve her romanın gerçeklik meseleleri ayrı bir başlık altında ele alınmıştır.
Ahmet Hamdi Tanpınar'ın şiirlerinin arketipsel eleştiri yöntemiyle tahlili

Arketip sözcüğünü Eski Yunancadan modern psikolojiye aktaran şahıs Carl Gustav Jung'tur. O, bilinçdışını kişisel ve kolektif olarak ikiye ayırmıştır. İnsanlığın ortak mirası olan kolektif bilinçdışı unsurları arketip olarak adlandırılmıştır. Jung'un bu teorisi, Mircea Eliade, Northrop Frye, Joseph Campbell gibi araştırmacılar tarafından bir edebi eleştiri yöntemine temel olmuştur. Arketipsel eleştiri olarak adlandırılan bu yöntem 20. yüzyılın güçlü eleştiri kuramlarından biri olmuştur. Edebi metinde insan doğasının değerlerinin araştırılması anlamına gelen bu yöntem aynı zamanda yeni bir okuma biçimidir. Türk edebiyatının önemli bir sanatkarı olan Ahmet Hamdi Tanpınar'ın şiirlerinin bu yöntemle analiz edilmesi bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Daha önceden Tanpınar'ın şiirlerinin bu yöntemle incelenmemesi sebebiyle bu çalışmaya ihtiyaç duyulmuştur. İki bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümünde arketipsel semboller, ikinci bölümünde arketipsel kişilik yapıları incelenmiştir. Sonuç olarak ise Tanpınar'ın bireysel tecrübelerin ötesinde insanlığın ortak mirası olan arketipsel unsurları görünenden çok daha etkili biçimde kullandığı anlaşılmıştır.
Atatürk kitaplığı bel_yz_k.1589 numarada kayıtlı şiir mecmuasının MESTAP'a göre tasnifi

Mecmualar, farklı kişilere ait metinlerin veya metin parçalarının bir araya getirildiği eserler bütünüdür. Şiir mecmuaları, klasik edebiyat araştırmalarına kaynaklık eden önemli malzemelerdendir. Bu mecmualar, derlendikleri dönemin edebi beğenisini, şairlerini ve şiirlerini ortaya koyarlar. Ayrıca mecmualar, divanı bulunmayan ya da başka kaynaklarda adı geçmeyen şairlerin şiirlerini ihtiva ettiklerinden edebiyat tarihimiz için önemlidirler. Şiir mecmuaları antoloji niteliğinde eserler olup yazarının kişisel zevkini ortaya koyar. Kütüphanelerde genellikle 'Mecmua-i Eş'ar' ya da 'Mecmuatü'l-Eş'ar' adlarıyla kayıtlı olan şiir mecmuaları arasında, özellikle klasik şiirimize ait belirli nazım şekillerini ve türlerini bir araya getiren mecmualar da bulunmaktadır. Çalışmaya konu olan bu şiir mecmuası 71 varaktır. Mecmuada 169 şiir bulunmaktadır. Şiirlerin tamamı aruz vezni ile yazılmıştır. Mecmua çoğunlukla gazel ve kasidelerden oluşmaktadır. Tertipli değildir. Ne zaman ve kim tarafından yazıldığı tespit edilemeyen mecmuada Koca Ragıb Paşa, Haşmet, Hoca Neş'et ve İzzet Ali Paşa'nın şiirleri yer almaktadır. Mecmua oldukça sadedir, sanatsal özelliklere çok dikkat edilmeden intinsah edilmiştir. Metin harekesizdir. Siyah mürekkeple, her sayfada iki sütun olacak şekilde düzenlenmiştir. Atatürk Kitaplığı Bel_Yz_K. 1589 numarada kayıtlı bu şiir mecmuasının tamamı çeviri yazı olarak verilmiş, ayrıca 'Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesi'ne göre tasnif edilmiştir.
Halide Edib's The Turkish Ordeal: More than an autobiography

Bu tez iki metin üzerine odaklanmaktadır: Halide Edib'in anılarının ikinci cildi olan The Turkish Ordeal ve Mustafa Kemal'in epik anlatısı Nutuk. Çalışmanın amacı The Turkish Ordeal'in, Nutuk'un yazarının psikobiyografisi ve psikanalizi olanarak okunabileceğini göstermeye çalışmaktır. Bu inceleme esnasında Halide Edib'in, her ne kadar psikanalitk terimleri kullanamasa da, son yılların pskianalitik gözlem ve tanımlamalarıyla tamamen uyuşacak biçimde Mustafa Kemal'in gerçek kişilik yapısını, iç dünyasını ve davranışlarının arkasındaki güdülenmeyi yansıttığı savunulur. Takip eden bölümde, Nutuk, yazarının kişiliğinin en bilinen kişisel anlatısına yansıyıp yansımadığını görebilmek için anlatıbilimsel ve psikanalitk açıdan ele alınır. Üçüncü ve son bölümde, The Turkish Ordeal'in yakın okuması yapılır ve The Turkish Ordeal'in güvenilir bir metinden uzak olduğuna dikkat çekilir.
Köroğlu Destanının Behçet Mahir Rivayeti üzerinde bir araştırma

Köroğlu Destanı'nın Behçet Mahir rivayeti Mehmet Kaplan, Mehmet Akalın ve Muhan Bali'nin uzun uğraşları neticesinde elde edilmiş derleme bir metindir. Hacmi ve ihtiva ettiği konular bakımından Anadolu sahası Köroğlu anlatıları içinde önemli bir yere sahiptir, fakat bilimsel açıdan yeterince incelenmemiştir. Bu araştırma ile söz konusu eksikliğin bir nebze de olsa giderilmesi amaçlanmaktadır. Çalışmanın inceleme kısmı iki bölümden oluşmaktadır. Bunlardan ilki Behçet Mahir rivayeti ile ilgili hususlara ayrılmıştır. İkinci bölümde ise metnin epizot ve motifleri tespit edilmiştir. Motifler için Stith Thompson tarafından hazırlanan uluslararası katalog kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre metin ekseriyetle nesir ağırlıklıdır ve nazım kısımları teknik bakımdan zayıftır. Buna karşın anlatılara sözler açısından hayli zengindir. Motifler olay örgüsüyle iç içe geçmişş bir vaziyettedir ve mütemadiyen tekrar ederler. İncelemede Behçet Mahir'in Köroğlu'sunun son derece kurnaz, hilekar ve zeki biri olduğu tespit edilmiştir. Söylemlerine ve davranışlarına dikkat edildiğinde, özellikle de Ayvaz ile tanıştıktan sonraki hayatında, her zaman için yiğitlikten, şandan ve şereften yana olduğu görülür. Maceralarındaki yegane yardımcısı atıdır. O sıra dışı bir hayvandır. Köroğlu, Kırat yanında olmayınca nispeten sıradanlaşır ve kimi meziyetlerini kaybeder.
Osmanlılarda münşead geleneği, Hoca Sadeddin Efendi'nin hayatı, eserleri ve münşeati

Bu tez, bir giriş, üç bölüm ve bir sonuç kısmından meydana gelmiştir. Giriş kısmında; İslam tarihinde yazı ve kullanımı, yazı materyalleri ve diplomatik yazışmalar hakkında kapsamlı bilgiler verilmiştir. Girişte divan teşkilatları, daha sonraki dönemlerde divanlarda yapılan yazışma görevlerini yürüten görevliler ve kuruluşlar hakkında bilgiler verilmiştir. Ayrıca Türk diplomatikasının tarihçesi hakkında ileri sürülen farklı düşüncelere yer verilerek yorumda bulunulmaktadır. Birinci bölümde, Osmanlı devletine ait resmi belgeler tanıtılarak, vesikaların karakteristik özellikleri belirtilmiştir. Bilgiler verilirken, belli bir tarihi kronoloji takip edilerek değerlendirilmiştir. İkinci bölümde, Tarihçi Hoca Sadeddin Efendinin öğrenim hayatı, siyasi kişiliği ve devlet idaresi üzerindeki etkisi, yazdığı eserler, tercüme ettiği kitaplar tanıtılmış, onun kendi eliyle yazdığı inşa metinlerine ait suretlerinden örnekler gösterilmiştir. Üçüncü bölümde, Osmanlı münşeat mecmualarının genel durumlu ve içerikleri halikında bilgiler verildikten sonra, münşeat çeşitleri farklı özellikleri dikkate alınarak tanıtılmıştır. Hoca Sadeddin'e ait Süleymaniye, Nuruosmaniye ve Koyunoğlu kütüphanelerindeki münşeat mecmualarının içerikleri bir mutabakat cetveli içerisinde gösterilmiştir. Hoca Efendi'ye ait Koyunoğlu Kütüphanesinde bulunan 119 varaklık Münşeat ve Mükatabat-ı Sultaniye adlı mecmuanın tamamı metin transkripsiyonu yapılarak tezin sonuna eklenmiştir. Bu mecmua, tarihi içerikli bir münşeat olup, Aleaddin Keykubat-Osman Gazi, Yıldırım Bayezid-Timur ve diğer bazı Osmanlı sultanlarının(1299-1610) İran şahları, Kırım hanları ve bazı üst düzeydeki Osmanlı devlet adamlarıyla yaptıkları mektuplaşmaların, Kıbrıs, Tunus, Cezayir, Eğri fetihnameleri gibi Osmanlı dönemi resmi yazışmalarına ait muhtelif metin suretleri yer almaktadır. Sonuç kısmında, tez hakkında genel bir değerlendirme yapılmıştır.
Bağımsızlık dönemi (1991-2017) Kazakistan'da dil durumu: Ana Dili halk gazetesi temelinde bir analiz çalışması

Bu çalışmada Kazakistan'ın ulus inşası sürecinde uyguladığı dil siyasetinin Kazak dilsel kimliği üzerindeki rolü ve etkisi Ana Tili Gazeti' nde yayınlanan yazılar temelinde incelenmektedir. Çalışmanın temel amacı Bağımsızlık döneminde Kazakistan'da Ana Tili Gazeti'nin oynadığı rolü ve ulus inşası sürecinde geleceğe ait planlar yapan Kazakistan Cumhuriyeti'nin hangi faaliyetlerde bulunduğunu ortaya koymaktır. Tezin altyapısı olan birinci bölümde toplum, kültür, cinsiyet, ideoloji, dil planlaması ve dil politikası kavramlarının dil ile ilişkisi açıklanırken Türkiye'de ve Türk Dünyasında yürütülen dil politikaları hakkında bilgi verilmektedir. İkinci bölümde Kazak ulusunun inşa süreci, Çarlık Rusya ve SSCB dönemlerinde dile yönelik yapılan asimilasyon politikaları ve uluslaşma-dil ilişkisinden söz edilmektedir. Üçüncü bölümde Ana Tili Gazeti'nin biçimsel özelliklerine ve tarihine değinilmektedir. Dördüncü bölümde Ana Tili Gazeti'nde çıkan dil konulu yazılar analiz edilerek gazetenin Kazak diline etkisi ve Kazakistan'da Kazakça'nın diğer azınlık dillere karşı durumu hakkında bilgi verilmektedir. Sonuç bölümünde ise Ana Tili Gazeti' nin Kazakistan'ın ulus-devlet inşası sürecinde milli kimliğin oluşmasında etkili olduğu ortaya konulmuştur. Ayrıca Kazak devlet yönetiminin Ana Tili Gazeti aracılığıyla Slav azınlıklar ile yükselen Kazak milliyetçiliği arasında bir denge politikası uyguladığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu nedenle bugün Kazakistan Cumhuriyeti bağımsızlığından bu yana sürdürdüğü ''toplumsal uzlaşı'' ve ''ulusal hoşgörü'' değerlerini devletin ideolojisi olarak korumaya devam etmektedir.
Yakaafşar kasabası anlatı türleri üzerine bir inceleme

Bu çalışmada, İsparta'nın Aksu ilçesine bağlı Yakaafşar kasabasından 1998- 2000 tarihleri arasında on dört kaynak kişiye başvurularak derlenen sözlü anlatı türleri tahlil edilmiştir. Dört hikaye, kırk iki masal ve otuz fıkranın incelenmesine dayanan bu çalışmanın Giriş'inde, çalışma için gerekli olduğu düşünüldüğünden, derleme yapılan bölgenin tarihi, coğrafyası ve kültürel yapısı üzerinde durulmuştur. Üç bölümden oluşan çalışmanın Birinci Bölüm'ünde, sahadan derlenen 'halk hikayeleri' ele alınmıştır. Öncelikle hikayeler, Eberhard-Boratav'ın Typen Türkishcer Volksmarchen adlı eserindeki tip numaralan esas alınarak incelenmiş ve dört hikayeden sadece bir tanesinin tip numarası verilerek tahlilleri yapılmıştır. İkinci Bölüm'de, derlenmiş olan kırk iki 'inasal' ele alınmış ve bunların da tip numaraları belirlenerek özetleri verilip değişik kaynaklardaki varyantları tespit edilmiştir. Daha sonra, masalların Motif-İndex'e göre motifleri çıkarılmaya çalışılmış ve masallarla ilgili genel bir değerlendirme yapılmıştır. Sözlü anlatı türleri içinde canlılığını ve işlevini bugün de devam ettiren 'fıkra'ların tahlilleri de çalışmanın Üçüncü Bölüm'ünü oluşturmaktadır. Derlenen otuz fıkra, bu bölümde, tasnif edilip gülme kuramlarına göre incelenmiştir. Bu bölümden sonra gelen Sonuç'ta, ele alınan anlatı türleri ile ilgili tahlillere ve bu türlerin adı geçen kasabadaki durumuna yönelik yorumlara yer verilmiştir. Çalışmanın sonunda, derlenen metinlerin tamamı verilmiştir. Bu metinlerin daha iyi anlaşılması için 'Mahalli Kelimeler Sözlüğü' eklenmiştir.
İki ayrı dilde iki aynı/ayrı otobiyografik yapıt üzerine etnometodoloji-çeviribilim odaklı bir inceleme: Yazar/çevirmen Halide Edib

Bu tez çalışmasında, Vermeer'in öznellik vurgusuyla çevirmenin özgürlüğünden, sorumluluğundan ve kültürbilimsel yükümlülüklerinden bahsettiği kuramı temel alınarak çeviribilim odaklı ve araştırma sahasında tüm bireyleri ayrı ayrı ama bütüncül bir bakış açısıyla değerlendirerek bu süreci günlük yaşamı bilimsel olarak ele alan etnometodolojik yöntemler çerçevesinde, Halide Edib Adıvar'ın İngilizce ve Türkçe olmak üzere iki ayrı dilde kaleme aldığı 'otobiyografi' türündeki Mor Salkımlı Ev (2011), Memoirs Of Halide Edip (1926) ve Türkün Ateşle İmtihanı (2011), The Turkish Ordeal (1928) yapıtları üzerine disiplinler arası bir inceleme yapılarak, otobiyografilerinde yazarın kendini hangi farklı kimliklerle ifade ettiği ya da yazarın okur tarafından nasıl farklı biçimlerde algılandığı, çeviri sürecinde yapıtın yeniden nasıl inşa edildiği/yorumlandığı ve çevirmen kararları Halide Edib Adıvar'ın bahsedilen otobiyografileri etnometodolojik malzeme olarak kullanılarak betimlenmeye çalışılacaktır.
Yenilenmiş bloom taksonomisine göre Türk dili ve edebiyatı ders kitaplarının ünite ölçme ve değerlendirme sorularının incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, Yenilenmiş Bloom Taksonomisi'ne göre 2019- 2020 Eğitim ve Öğretim yılında Milli Eğitim Bakanlığı tarafından hazırlatılan ve okutulan ortaöğretim 9 -12. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı ders kitaplarının ünite ölçme ve değerlendirme sorularını incelemektir. Çalışmada, ünite ölçme ve değerlendirmede kullanılan soru türleri, soru türlerinin Yenilenmiş Bloom Taksonomisi'ne göre bilişsel süreç ve bilgi boyutları ortaya konulmuştur. Nitel araştırma yöntemine göre düzenlenen çalışmada doküman incelemesi tekniği kullanılmış ve 9 -12. sınıflar için hazırlanan sekiz kitaba ait sorular incelenmiştir. Çalışmada kitapların özellikle bilişsel süreçleri örnekleyen sorular açısından farklılaştığı tespit edilmiştir. İncelenen sorularda Hatırlama ve Anlama basamaklarına daha fazla yer verildiği belirlenmiştir. Kullanılan soru türlerinde ise çoktan seçmeli, boşluk doldurmalı ve kısa cevaplı sorulara ağırlık verildiği görülmüştür.
Rasim Özdenören'in 'Hastalar ve Işıklar' ile 'Uyumsuzlar' adlı hikaye kitaplarında söz varlığı

Türk hikayeciliğinde yerlilik unsurunu canlandırarak kendine özgü bir hikaye diliyle işleyen Rasim Özdenören, eserlerinde toplumun yaşadığı değişim ve dönüşümü bireyler üzerinden anlatır. Yüksek lisans tezi olarak hazırladığımız bu çalışmada, Rasim Özdenören'in ilk hikaye kitabı olan Hastalar ve Işıklar ile yayınlanmış son hikaye kitabı olan Uyumsuzlar eserlerinin söz varlığı betimsel olarak incelenmiştir. Çalışmanın ilk bölümünde, söz varlığı ve ögeleri hakkında bilgi verilmiş ve bu konuda yapılan araştırmalardan bahsedilmiştir. İkinci bölümde, Rasim Özdenören'in hayatı, sanatı, eserleri, aldığı ödüller ve hakkında yapılan çalışmalara yer verilmiştir. Üçüncü bölümde, söz konusu iki eser tarama yöntemiyle ayrı ayrı incelenmiştir. Eserlerde tespit edilen söz varlığı unsurları, anlam ve kullanım sıklığı belirtilerek listelenmiş ve kendi içinde kavramsal anlamlarına göre sınıflandırılmıştır. Dördüncü bölümde, eserlerin ayrı ayrı hazırlanmış gramatikal dizinlerine yer verilmiştir. Beşinci bölümde ise, sonuç olarak elde edilen söz varlığı ögeleriyle sayısal veriler üzerinden yazarın iki eserdeki sözcük dağarcığı karşılaştırılmış ve bu sözcük dağarcığının üslubuna dair yansımaları değerlendirilmiştir. Çalışma ile son dönem Türk hikayecilerinden Rasim Özdenören'in söz konusu hikaye kitaplarından yararlanılarak Türk dilinin canlı ve işlek söz varlığı ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır.
Sait faik Abasıyanık'ın hikayelerinde fiiller

Fiiller, bütün dillerde olduğu gibi Türkçe'de de ayrı ve önemli bir yere sahiptir. Onlar hareketleri karşılayan kelimelerdir. Dolayısıyla hareketin sahibi olan canlılarla da doğrudan bir ilişkisi vardır. Türkçe, fiillerin sayısı bakımından zengin bir dil özelliği gösterir. İnsanımız da günlük hayatında fiilleri daha çok kullanır. Bu durum Türkçe hakkında çalışma yapan yabancı Türkologların da dikkatini çekmiştir. Jean Deny Türkçedeki isimlerin pek çoğunun yabancı dillerden geldiğini, fiillerin ise tamamen Türkçe asıllı olduğunu söyler. Sait Faik, başarılı ve özgün bir hikayecidir. Hikayelerini oluşturan muhteva unsurları onu edebiyat dünyamızda farklılaştırmıştır. Bu çalışmada onun hikayelerinde geçen fiiller incelenmiştir. Çalışma ana hatlarıyla iki bölümden oluşmaktadır: Fiillerde yapı ve çatı. Bu iki bölüm esasında birbirini tamamlayan unsurlardır. Ancak birbirlerinden ayrı tutulması gereken yönleri de mevcuttur. Sonuç olarak Türkçenin gizemli taraflarına yapılan bu yolculuk, bu çalışmayı yapan için son derece yararlı olmuştur.
Tercüme-i Ferhengname-i Sa'dİ'nin söz varlığı

Hoca Mes'ud XIV. yüzyılda Tercüme-i Ferhengname-i Sa'di isimli eserini yazarak Sa'di'nin Bostan isimli eserinin Türkçeye ilk manzum çevirisini yapmıştır. Tercüme-i Ferhengname-i Sa'di'nin söz varlığı; Giriş, Tematik Sözlük, Kökenbilimsel İnceleme, Anlambilimsel Yapı, Eşdizimlilik ve Dizin olmak üzere altı başlıkta incelenmiştir. Eserdeki kelimelerden tarama sözlüğünde az tanıklanmış olanlar ve daha önce hiç tanıklanmamış olanlar seçilerek EAT söz varlığına katkıda bulunulmuştur. Eseri meydana getiren kelimeler kökenlerine göre sınıflandırılarak Türkçe kelimelerin metin üzerindeki kullanım oranı ve yabancı kökenli kelimelerin sıklık oranı da tespit edilmiştir. Eserdeki anlam olayları Eski Anadolu Türkçesinden Türkiye Türkçesine göre incelenmiştir.
Kazak dinİ destanları üzerine inceleme

Destanlar, toplumun yaşam tarzını içinde barındıran kültürün en önemli taşıyıcılarından biridir. Destanlar milletlerin ideal millet yaratma anlayışının bir ürünü olması yanında dini algılama biçimlerini de yansıtan edebi metinlerdir. Dini destanlar, İslamiyet'in yayılma sürecinde halka İslam dinini benimsetme, anlatma ve yayma amacıyla yazılan ve bu amacı gerçekleştirmek için yaratılan ideal kahraman tipini gazi tipine dönüştüren dini-ahlaki sosyal normların nesillere aktarıldığı, halka gaza ruhunu aşılayan metinlerdir. Türk Dünyası geniş bir coğrafi alanı kapsasa da bu mekan içinde yaşayan Türk toplulukları gerçek manada aynı duyguyu, yaşam tarzını, bakış açısını benzer edebi metinleri üreten aynı kültür kodlarını kullanan birlikteliğin adıdır. Anadolu sahasında Battalname, Cenkname gibi türlerle isimlendirilen halk hikayeleri Kazak folklorunda dini destan olarak ifade edilmektedir. Bu çalışmayla Kazak dini destan anlatıcılarına verilen isimler, akınların repertuvarları, ait oldukları destan mektepleri, anlatma teknikleri, epizot ve motif yapıları, anlatılardaki tipler hakkında bilgiler verilmiş, Kazak sahası Battalname ve Cenknameleri Anadolu sahası ürünleriyle kıyaslanmış ayrıca Türk destancılık geleneği içinde Kazak dini destan çalışmalarının yeri belirlenmeye çalışılmıştır. Babalar Sözi kitap serisinin 12. cildinde yer alan 'Zarkum' 16. cildinde yer alan 'Kıssa Seyitbattal' ve 10. cildinde yer alan 'Muhammed Hanefi Hazreti Ali Oğlunun Tabut Padişahı ile Savaşı' adlı dini destanlar Türkiye Türkçesi'ne aktarılmıştır.