Hayatın ilk bir yılında mikrolitiazis ve daha büyük taşı olan bebeklerin izlemi ve sonuçları

HAYATIN İLK BİR YILINDA MİKROLİTİAZİS ve DAHA BÜYÜK TAŞI OLAN BEBEKLERİN İZLEMİ ve SONUÇLARIGİRİŞ: Üriner sistem taş hastalığı çocuklarda insidansı giderek artan önemli bir sağlık sorunudur. Üriner sistem taşlarının oluşum etiyolojisi multifaktöriyeldir. Metabolik faktörler, anatomik bozukluklar ve üriner sistem enfeksiyonları önemli paya sahiptir. Özellikle metabolik bozukluğu olan çocuklarda nüks riski yüksek olduğu için taş hastalığı etiyolojisini belirlemek için detaylı incelemelerin yapılması gereklidir. Mikrolitiazis renal kaliks, pelvis veya üreterde 3 mm olan hiperekojenik depositlerin ultrasonografik tespiti olarak tanımlanır. Mikrolitiazisin tanı, inceleme, yönetim, uzun dönem takip ve nihai sonuçları hakkında az sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu çalışmanın amacı bir yaş altında üriner sistem taş hastalığı tanısı alan bebeklerin klinik prezantasyon, etiyolojik faktörlerini belirlemek; klinik önemi ve gelişimi hala tartışmalı olan mikrolitiazis olgularına dikkat çekmektir. GEREÇ ve YÖNTEM: Hastane kayıtlarından Haziran 2015 ile Haziran 2018 tarihleri arasında poliklinik takibinde olan ve bir yaş altında tanı alan 110 hastanın geriye dönük olarak bilgileri elde edildi. Hastaların başvuru sırasındaki ve takiplerindeki laboratuvar bulguları ile görüntüleme bulguları kaydedildi. BULGULAR: Hastaların 52'si kız, 58'i erkekti. Kız/erkek oranı 1.1/ 1 idi. Ortalama tanı yaşı 5,6 3, 7 aydı. Hastaların 67'si mikrolitiazis, 43'ü ürolitiazis tanıları ile izleme alındı. Risk faktörleri incelendiğinde idrar yolu enfeksiyonu %44,5, anatomik risk faktörü %22, 7 ve metabolik risk faktörü %53, 6 oranlarında tespit edildi. Metabolik bozukluklar değerlendirildiğinde ise %28, 2 ile hipositratüri en sık bozukluk olup hiperoksalüri %20, 9 ve hiperkalsiüri %17, 3 diğer sık görülen metabolik bozukluktu. Bütün hastalara sıvı alımının arttırılması ve tuzdan kısıtlanmış diyet önerildi. Takip sonunda mikrolitiazisli böbreklerin %38,3'ünde taşlar son USG'ye göre yok olurken %55,8'inin mikrolitiazis olarak kaldığı ve %5,8'inin ise ürolitiazise dönüştüğü saptandı. Ürolitiazisli böbreklerin ise %41,4'ünde taşlar son USG'ye göre yok olurken %24,1'inin mikrolitiazise dönüştüğü ve %34,5'inin ürolitiazis olarak kaldığı saptanmıştır. SONUÇ: Sonuç olarak infantil ürolitiazis çocukluk çağı taş hastalıkları arasında gerek etiyolojik özellikleri gerekse hastalığın klinik seyri açısından ayrı bir klinik durum olarak karşımıza çıkmaktadır. Olguların büyük çoğunluğunda altta yatan metabolik bozukluk bulunabilir. Bunun yanında idrar yolu enfeksiyonu taş gelişiminde önemli bir faktördür. Bu yaş grubunda aile öyküsü olan, üriner sistem taş hastalığı açısından spesifik olmayan semptomlarla, İYE veya sürekli huzursuzluk ile başvuran olgularda üriner sistem taş hastalığı araştırılmalıdır. USG ile değerlendirilen hastalarda ürolitiazis için ilk adımı işaret eden mikrolitiazis saptanması invazif diagnostik prosedürlerin azaltılmasında yardımcı olabilir. Gene bu olgularda altta yatan metabolik anormalliklere yönelik müdahaleler de bu bozukluklarla ilgili klinik sonuçların gelişmesini engelleyebilir. Ek olarak bebeklerde beslenme anamnezi, D vitamini desteği dikkatle izlenmelidir.