İlköğretim 5. sınıf matematik dersinde van hiele düzeylerine göre yapılan geometri öğretiminin öğrencilerin akademik başarıları, tutumları ve hatırda tutma düzeyleri üzerindeki etkisi

YÜKSEK LİSANS TEZ ÖZÜ İLKÖĞRETİM 5. SINIF MATEMATİK DERSİNDE VAN HIELE DÜZEYLERİNE GÖRE YAPILAN GEOMETRİ ÖĞRETİMİNİN ÖĞRENCİLERİN AKADEMİK BAŞARILARI, TUTUMLARI VE HATIRDA TUTMA DÜZEYLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Çiğdem KILIÇ İlköğretim Anabilim Dalı Sınıf Öğretmenliği Programı Anadolu Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Temmuz 2003 Danışman: Yard. Doç. Dr. Mehmet GÜLTEKİN Bilgi çağının yaşandığı günümüz toplumlarında eğitim sisteminin amacı, sistemli ve mantıklı düşünebilen, doğru kararlar verebilen, karşılaştığı problemlerin üstesinden gelebilen bireyler yetiştirmektir. Toplumdaki tüm bireylerin kazanması gereken ve temel beceriler olarak nitelendirilen bu beceriler, öğrencilere ilköğretimden itibaren kazandırılmaya çalışılmaktadır. İlköğretimde bu becerileri öğrencilere kazandırmayı amaçlayan derslerden biri matematiktir. Ancak, matematik birçok öğrenci tarafından sevilmeyen, korkulan ve başarının düşük olduğu bir ders olarak görülmektedir. Bu sorun matematiğin alt dalı olan geometri öğretiminde de yaşanmaktadır. Geometri öğretiminde yaşanılan sorunlardan yola çıkan Hiele'ler 1950'li yıllarda van Hiele modelini geliştirmişlerdir. Bu modele göre, öğrenciler geometrik düşünce gelişimini beş düzeyde gerçekleştirmekte ve sırasıyla geçmektedirler. Bu modelin geometri öğretiminde karşılaşılan sorunları çözebilecek nitelikte olduğu düşünülmektedir. Bu araştırmanın amacı, ilköğretim 5. sınıf matematik dersinde van Hiele düzeylerine göre yapılan geometri öğretiminin öğrencilerin akademik basanları, tutumları ve hatırda tutma düzeyleri üzerindeki etkisini saptamaktadır. Araştırma deneme modellerinden öntest-sontest kontrol gruplu modele göre düzenlenmiş ve uygulama 2002- 2003 öğretim yılının I. döneminde Eskişehir Merkez Kardeşler İlköğretim Okulu'nda gerçekleştirilmiştir. Araştırmada okulun 5-A ve 5-B şubelerinden biri kontrol, diğeri deney grubu olmak üzere yansız olarak belirlenmiştir. Verilerin toplanmasında, tutum ölçeği, van Hiele geometri testi ve araştırmacı tarafından geliştirilen geometri başarı testi kullanılmıştır. Araştırmanın uygulamasına geçilmeden önce başarı testi ve tutum ölçeği deney ve kontrol gruplarına öntest olarak verilmiştir. Denkleştirilmiş grup yöntemiyle gruplar; basan testi ve tutum ölçeği öntest uygulaması sonucu aldıkları puanlara ve van Hiele geometri testi sonuçlarına göre denkleştirilmiştir. Denkleştirme sonunda her iki grupta 20'şer öğrenci olmak üzere toplam 40 öğrenci denkleştirilmiştir. Araştırmada deney grubu olarak belirlenen gruba van Hiele düzeylerine göre geometri öğretimi yapılmıştır. Kontrol grubunda ise böyle bir çalışma yapılmamıştır. Her iki gruba araştırmacı tarafından hazırlanan 'Geometri Basan Testi' ön test, son test ve kalıcılık testi olarak, 'Matematik Dersine Yönelik Tutum Ölçeği' öntest ve son test olarak uygulanmıştır. Aynca 'Van Hiele Geometri Testi' öğrencilerin geometrik düşünce düzeylerini ölçmek için kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde; elde edilen ön test, son test, kalıcılık testi ve tutum ölçeği puan ortalamaları ile puan dağılımlarının standart sapmaları hesaplanmış, gruplar arası karşılaştırmalarda t testinden yararlanılmış ve grupların puan ortalamaları arasındaki farkın anlamlılığı. 05 düzeyinde yorumlanmıştır. Yapılan bu araştırma sonunda elde edilen bulgular şöyledir: 1. Van Hiele düzeylerine göre geometri öğretimin yapıldığı deney grubunda bulunan öğrencilerin akademik başarıları ile van Hiele düzeylerine göre geometri öğretimin yapılmadığı kontrol grubunda bulunan öğrencilerin akademik başarıları arasında deney grubu lehine anlamlı bir fark vardır. 2. Van Hiele düzeylerine göre geometri öğretiminin yapıldığı deney grubunda bulunan öğrencilerin tutum puanları ile van Hiele düzeylerine göre geometri öğretiminin yapılmadığı kontrol grubunda bulunan öğrencilerin tutum puanlan arasında anlamlı bir fark yoktur. 3. Van Hiele düzeylerine göre geometri öğretimin yapıldığı deney grubunda bulunan öğrencilerin hatırda tutma düzeyleri ile van Hiele düzeylerine göre geometri öğretiminin yapılmadığı kontrol grubunda bulunan öğrencilerin hatırda tutma düzeyleri arasında deney grubu lehine anlamlı bir fark vardır. 111