Doğu Karadeniz müziği çalgılarından kaval, kemençe ve tulum için stüdyo kayıt ve mikrofonlama teknikleri

Ses mühendisliğinin yeni bir meslek kolu olarak kabul gördüğü günümüzde, sanatınüretimi, sunumu ve tüketimi için ses teknolojilerinin belirleyici ana unsur olması kaçınılmazdır. Müziğin üretildiği andan itibaren, dinleyiciye ulaşana kadar gerçekleşen süreç, ses mühendisliğinin alanıdır. Hayatın her alanındaki teknolojik değişimlermühendislik alanının sorumluluğunda olduğu için müzik kayıtlarında da bu sorumlulukses mühendislerindedir. Özellikle klasik batı müziği ve popüler müzik için bu değişim sürekli güncel kalmakta fakat dünyadaki tüm müzikler için bu değişim aynı hızdagerçekleşememektedir. Bu durum ses teknolojileri için, müzik türlerine, çalgılara veicralara farklı yaklaşımlar bulmak, özel ayrıntılar belirlemek gibi bir misyon da ortaya koymaktadır. Bahsettiğimiz yaklaşım ve ayrıntılar; çalgıların yapısı, icra teknikleri, mikrofonlamateknikleri, miks işlemi gibi kategorize edilebilir. Bu parametrelerin her biri, herhangi bir çalgı ya da eser için değişebilmektedir. Ses mühendisinin misyonlarından biri de bu parametrelerin belirlenmesi ve uygulanması için çalışma yapmak ve belirlemelerdebulunmaktır. Misyon olarak, kayıtlı müzik üretimi için yapılan prodüksiyonların, tüm müzik türleri ve çalgılar için aynı paralellikte gerçekleşmesi sağlanacaktır. Bizim çalışmamızda özel ayrıntı ve yaklaşımlar belirlemek istediğimiz çalgılar, Doğu Karadeniz'de icra edilen Kaval, Kemençe ve Tulum çalgılarıdır. Bu üç çalgı için günümüz müzik endüstri standartlarına uygun stüdyo kayıt ve mikrofonlama teknikleri belirlemek ana misyonumuz olmuştur. Bahçeşehir Üniversitesi ses kayıt stüdyolarında gerçekleşen kayıtlarda çalgıların yapısı ve çalım teknikleri incelenmiş, daha sonra endüstri standartları gözetilerek belirlenenmikrofonlar kullanılmıştır. Uygulanacak mikrofonlama teknikleri belirlenen yazılı kaynaklardan, gerçekleşmiş prodüksiyonlardan, faydalanılarak belirlenmiştir. Buna göre belirlediğimiz çalışılan stereo mikrofonlama teknikleri A-B Stereo mikrofonlama tekniği ve X-Y stereo mikrofonlama tekniğidir. Mono kayıtlarımız için de çalgılarınuygun ses kaynak noktaları belirlenmiş ve mikrofon yerleşimi bunlara göre yapılmıştır. Bu tercihler için yine ön çalışmalar yapılmış olup pratiklik ve sektör içi genel kullanım gibi parametreler de göz önüne alınmıştır. Yapılan kayıtlar sektörde aktif yer alan ses mühendislerine, müzisyenlere ve müzikdinleyicilerine anket yöntemiyle sunulmuş, tını beklentileri ve beğenilerine uygunluğu araştırılmıştır. Anket sonuçlarından elde edilen veriler istatistiksel olarak incelenmiş ve bu verilere dayanarak uygulanan mikrofonlama teknikleri için analizler yapılmıştır. Kayıtlarda anket katılımcılarını yönlendirmemek adına belirli sınırlamalara gidilmiştir. Bu sınırlamaları sıralamak gerekirse: Eserler performans farkı oluşabileceği gözetilerekmikrofon yerleşimlerinin tümü tek seferde yapılmış ve tek eser üzerinden değerlendirmeye gidilmiştir. Farklılık sadece çalgıya göre değişim göstermektedir. Kayıt esnası ve sonrasında herhangi bir spektral ya da dinamik değişim yapmamakadına dijital ya da analog işlem uygulanmamıştır. Bu durum yine anket katılımcılarınıseçimleri için yönlendirmemek adına alınmış bir karardır.