turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Uluslaşma süreci Türk romanında (1930-1934) İslam algısı

Sosyal hayatın her alanına içkin olan edebiyat, insana dair her şeyi kendi kurgu dünyasında konu edinirken bir taraftan da okuyucusunun duygu ve düşünce evrenini etkileyen büyülü bir gerçeklik hüviyetini kazanır. Özellikle roman türünün, insanla bu derece iç içe olması, okuyucuya daha kolay hitap edebilmesini sağlamıştır. Bu sebepleromanların etkileme gücü, zaman zaman iktidarlar tarafından, halkın geleneksel kodlarının değiştirilip dönüştürülmesindesosyo-kültürel bir araç olarak kullanılmıştır. Tarih boyunca toplumların ulus-devletleşme süreçlerinde, yeni kültürel kimlikler ve gelenekler inşa edilmesi tasarlandığı durumlarda romanların işlevselliği artırılmıştır. Çoğu zaman hükümetlerin maddi desteklerle teşvik ettiği yazarlar, oluşturulmak istenen yeni insan bilincine yön verecek nitelikte eserler kaleme almışlardır. Böylece otoriter güçler tarafından çeşitli edebiyat kanonları oluşturulmuştur. Osmanlı Devleti'nde Batılılaşma çabalarının başladığı ilk zamanlardan beri etkili olan modernizm, pozitivizm, sanayileşme, uluslaşma gibi sosyo-ekonomik ve kültürel hayatı -hatta insanların psikolojik dünyasını-sarsan evrensel fırtınalardan, Müslüman-Türk kimliğindeki Anadolu toplumu da etkilenmiştir. Kurtuluş Savaşı sonrasında kurulan yeni ulus-devlet için tasarlanan milli kimlikte, bu düşünce akımlarının seküler unsurları önemli roller oynamıştır. Hedeflenen amaçlar kapsamında, sosyal hayatta uygulamaya koyulan inkılaplarla, Türk toplumu aydın grubun öncülüğünde hızla modernleşmenin cazibesine kapılarak geleneksel-kültürel kodlarından uzaklaşmaya başlamıştır. Bu bağlamda Uluslaşma süreci1930- 1934 yılları arasındaki Türk romanlarının, sosyal hayatta uygulamaya koyulan kültürel ve dini projelerin inşasında ne derece etkili bir araç olarak kullanıldığı; topluma sunulan yeni hayatın, dini pratikler üzerindeki etkisinin özendirilen veya yerilen ifadelerindeki sebepler söylem analizi tekniğiyle tespit edilmeye çalışılacaktır.
20. yüzyıl siyasetinin klasik tarzda şiir yazan şairlere etkileri

Türkiye'deki 20. yüzyıl siyasi haraketliliğinin edebi yaşantıyı epeyce etkilediği muhakkaktır. Savaşların, fikir hareketlerinin ve siyasi karakterlerin edebi eserlerde çeşitli yönleriyle kendisini göstermesi özellikle de Türk şiirinde siyasi imge olarak karşımıza çıkması bize siyasi dönemin çarpıcılığını yansıtmaktadır. II. Meşrutiyetin ilanıyla birlikte her alanda ortaya çıkan özgürlük ortamı edebiyatta da kendisini göstermiş, şairlerin çoğu siyasi şiirler kaleme almışlardır. Özellikle istibdat devrine karşı kin ve nefret duyan şairler şiirlerinde Abdülhamit ve onun dönemine karşı en ağır hakaretleri kullanmaktan geri durmamışlardır. İttihat ve Terakki'nin yönetimi ele almasıyla birlikte kendileri için övgü dolu şiirler kaleme alınmış, şairlerin nazarında Devletin Yeni Kurtarıcıları ve Hürriyetin Müsebbibleri olarak telakki edilmişlerdir. Ancak bu olumlu hava fazla uzun sürmeyecektir. Siyasi başarısızlıklar şiire de tesir etmiş ve İttihat ve Terakki de bundan nasibini almaya başlamıştır. Devletin kurtarılması uğruna ortaya çıkan fikir hareketlerinin de pek bir faydası olmamıştır. Tüm bu hengameler şiire yeni kavramlar getirmiş, Türk Bayrağı, Mehmetçik, Vatan Sevgisi gibi temalar çoğu şair tarafından ele alınmıştır. Cumhuriyetin ilanıyla birlikte yeni bir ivme kazanan Türk şiirinin bünyesine yeni siyasi kavramlar yerleşmiş, muhteva ve şekil konusunda da değişikliğe gidilmiştir. Bu kavramların başında Atatürk gelirken onun armağan ettiği Yeni Türkiye ve diğer kazanımlar şiirde epeyce kendisine yer bulmuştur. Atatürk'ü siyasi tema olarak ele almayan şair ise çok azdır. Ayrıca Türkçülük İdeolojisi de bu devrenin önemli unsurlarından birisi olarak göze çarpar.
Karya'da çift ağızlı balta kültü

'Karya' da Çift Ağızlı Balta Kültü' konulu bu tez çalışması Karya bölgesinin çift ağızlı balta kültüne ilişkin buluntu veren malzeme ve bunlarla ilgili kutsal alanlarının araştırmasını kapsamaktadır. Çift ağızlı balta, Girit, Mezapotamya ve Anadolu'nun iç kesimlerindeki uygarlıklarda Karya' da olduğu gibi kutsal anlamı ile karşımıza çıkmaktadır. Fakat; çift ağızlı balta Girit' de konumlanmış Minos Uygarlığı' nda, ana tanrıça kültünde görülürken, Mezapotamya' daki Kenan uygarlığında erkek tanrı olan Tanrı Reshef in silahı, atribütü olarak görülür. Anadolu'nun iç kesimlerindeki uygarlıklarda ise çift ağızlı balta yine erkek tanrının elindedir ve Hitit, Frig uygarlıklarında tanrı atribütü olarak Tanrı Teşup, Tanrı Men ve Tanrı Apollon Alsenos gibi farklı tanrıların elindedir. Karya' da çift ağızlı balta, Zeus Labraundos ve Apollon Lairbenos' un atribütü olarak görülmektedir. Zeus Labraundos ve Apollon Lairbenos kültü, yapılan kazılardan elde edilen bilgiler sonucu kesinlik kazanmıştır. Zeus Labraundos Labraunda merkez olmak üzere kıyı Karya' mn çeşitli merkezlerinde tapınım görmüştür. Apollon Lairbenos ise Hierapolis merkez olmak üzere iç Karya' mn çeşitli merkezlerinde tapınım görmüştür. Fakat; Tanrı Apollon Lairbenos' un kutsal alanı olan Hierapolis' in Frigya bölgesi ile sınır oluşturması ve Frigya bölgesinde Apollon Lairbenos tipinde atlı ve de çift ağızlı baltalı Men ve Apollon Alsenos gibi tanrıların betimlenmesi, Apollon kültünün hangi bölgeye ait olabileceği sorusunu da gündeme getirmektedir. Bazı araştırmacılar Apollon Lairbenos' u Frigya' ya dahil ederken bazı araştırmacılar ise Karya' ya dahil etmektedir. Apollon'un kutsal alanı olan Hierapolis' in sınırlarının hem Frigya' ya uzanması hem de Karya' ya dahil olması söz konusu olsa bile, Tanrı Apollon Lairbenos' a iç Karya bölgesi tanrısı denilebilir. Apollon Lairbenos bu bölgede Tanrı Zeus' tan daha önemli bir yere sahipken, Tanrı Zeus Labraundos da kıyı Karya'nın baş tanrısı olarak önemli bir yere sahiptir.
Çan yöresi halk bilimi ürünleri

Bu çalışmada derleme, anket, sahada gözlem, kişisel katılım, alan araştırması, yazılı kaynaklardan yararlanma, görüşme vb. metotlarla Çanakkale ili Çan ilçesi ve yöresinin folklor ürünleri incelendi. Anadolu zengin bir halk kültürünün mirasçısıdır. Çan yöresi de yüzyıllar süren bu kültürlenmenin önemli parçalarındandır. Araştırmanın giriş bölümünde yörenin tarihi, coğrafi, ekonomik, demografik vb. bilgiler verildi. Birinci bölümde yörenin geçiş dönemleri gelenekleri, bayram, kutlama ve törenler, inanışlar, halk hekimliği konularında bilgiler verildi. İkinci bölümde yörenin manzum ve mensur anonim halk edebiyatı ürünleri ve geleneksel köy tiyatrosu ürünleri incelendi. Bunlarla Çan ilçesi ve yöresinin Türkiye folklorundaki yeri belirlenmeye çalışıldı. Çalışmada kaynak kişilerden, resmi ve özel kurumların yazılı belgelerinden yararlanılmıştır. Yöre halkından derlenen yerel ağızlar sözlüğü, deyimler sözlüğü, atasözleri sözlüğü ve fotoğraflar sonuç bölümünde verilmiştir. Çan yöresi halkbilimi ürünlerinde, eski Türk gelenek ve inançlarının, İslam kültürünün ve Cumhuriyet kültürünün izleri bulunduğu tespit edilmiştir.
Memduh Şevket Esendal hikayelerinde aile

Yaşadığı yılların Türkiye tarihi açısından taşıdığı değer de göz önüne alındığında Türk edebiyatı tarihinde, özellikle Türk hikayeciliğinde oldukça önemli bir yerde bulunan Memduh Şevket Esendal'ın hikayelerinde toplumsal konular oldukça önemli yer tutar. Toplumsal konulara özellikle eğilmiş ve aile değerlerine kutsiyet atfetmiş olan yazarın hikayelerinde aile teması oldukça sık rastlanan bir konudur. Bu çalışmada, Esendal'ın oldukça önemli bulduğunu pek çok kez dile getirdiği 'aile' kavramı, hikayeleri üzerinden incelenmiştir. Kadın ve erkeğin aile içindeki konumları, ruhsal durumları, ev içi ve sosyal alanlardaki konumlanış biçimleri, çocuk karakterlerin hikayelerdeki yeri ve çocuk dünyasından ailenin görünümü tespit edilmiştir. Sonuç olarak, 'Memduh Şevket Esendal Hikayelerinde Aile' tezinde kadın-erkek ilişkileri ve bu ilişkileri belirleyen iç ve dış unsurlar, Esendal'ın hikaye karakterlerinin gözünden aile kavramının nasıl olduğuna, ne olduğuna dair çıkarımlar yapılmasına imkan doğması amaçlanmıştır.
Sosyal antropolojiye göre akrabalık sistemleri ve Türkiye Türkçesindeki akrabalık adları

Bir dilin söz varlığı o dilin konuşucularının yaşam tarzı, ahlaki-kültürel değerleri, hayata karşı takındıkları tavır, bakış açısı ve sosyal ilişkileri gibi pek çok konu hakkında bilgi verir. Toplumu oluşturan bireylerin aralarındaki sosyal ilişki de tabii olarak dili etkiler. İnsanoğlunun önce ailesi sonra akraba ve arkadaşları ile sosyalleşebildiği düşünüldüğünde dildeki bu kavramlarla ilgili sözlerin azlığı ve çokluğu o toplumun sosyal yaşamdaki yerini anlamamızı sağlar. Bu çalışmada sosyal antropolojiye göre akrabalık sistemleri hakkında geniş bilgi verilmiş, Türk akrabalık sistemi tanıtılmıştır. Çalışmanın esasını ise Türkiye Türkçesindeki akrabalık adları teşkil etmektedir. Bu noktada akrabalık adları derlenerek tasnif edilmiş ve bir şema halinde sunulmuştur. Şemadaki her bir akrabalık adının Türkiye Türkçesindeki ve ağızlarındaki karşılıkları, adlandırma biçimleri, akrabalık dereceleri ve köken bilgisi verilmiştir.
Yeni türk şiirinde beden algısı

Bu çalışmada, Tanzimat Dönemi ile Cumhuriyet Dönemi arasında yazılan şiirlerde bedenin şairler tarafından nasıl algılandığı ve anlatıldığı incelenmektedir. Bu çalışmadaki amaç; Türk şairlerinin bedensel imgeler barındıran şiirlerini araştırmak, bu imgeleri çözümlemek, yok olan, değişen, gelişen ya da devam eden imgeleri, tasvirleri belirlemek ve elde edilen verilerle şiirde beden algısının tarihsel gelişimine, bedenin algılanışına topluca ve sistemli bir bakışı sağlayabilmektir. Bedensel algının şiir türündeki tarihsel gelişim seyrini ortaya çıkaracak bu çalışmada, bedenlerin ve oluşturulan bedensel imgelerin şekillenmesinde etkili olan toplumsal, bireysel, ekonomik ve kültürel birçok faktör de çözümlemelerde dikkate alınarak bedenin, gövde ve organlar olarak pratik, simgesel ve imgesel işlevlerinde ve anlamlarındaki çeşitlenmeler tespit edilmeye çalışılmıştır. Bunu yaparken Tanzimat, Servet-i Fünun ve İkinci Meşrutiyet dönemi şairlerinden döneme etki kabiliyeti yüksek olanları ele alınmış, böylece her dönemin genel görüntüsü, eğilimi ortaya çıkarılmıştır. Genel bir sonuç olarak söylenebilir ki, modern dönem Türk şiirinde beden algısı ve tasvirleri soyuttan somuta doğru bir gelişim çizgisini takip etmiştir. İmgeler ve tasvirler bireyselleşir, çok boyutluluk kazanır.
Burhan Cahit Morkaya'nın romanlarında kadın tipleri

Burhan Cahit Morkaya, Cumhuriyet'e yaklasan yıllarda ve Cumhuriyet dönemindeyazdıgı romanlarda Türk toplumunun çesitli meselelerini yüzeysel isleyen popüler romanlaryazmıstır. Burhan Cahit, romanlarında kadın kahramanlara önemli yer verir. Çünkü siyasi sosyal degisimin kadın cinsi üzerindeki etkisi erkege etkisinden daha yogundur. Romanlarında kadın-erkek ilişkileri üzerinde çok duran yazarın kadın kahramanlarını iki bölümde incelemek mümkündür: Savas konulu romanların kahramanı kadınlar, barıs dönemiromanların kahramanı kadınlar. Burhan Cahit Morkaya'nın kadın kahramanları arasında en olumlu buldugu ve topluma model olarak sundugu tip, Cumhuriyet döneminin realist, iyimser, egitimli-çalısan, spor-sanat düskünü genç kız tipidir.
Keloğlan masallarının bilişsel gelişim açısından incelenmesi (6-12yaş)

Bu araştırmanın amacı, çocuk dilinin fonksiyonları ile Keloğlan Masalları'nda geçen kelimeler, kelime grupları ve cümleler arasındaki benzerliği ortaya koymaktır. Bu benzerliğin tespit edilmesinde J. Piaget'nin dil ve düşünme hakkındaki kuramsal görüşlerinden istifade edilmiştir. Keloğlan Masalları'nın çocukların bilişsel gelişimi bakımından önemli olması araştırma konusunun seçilmesinde etkilidir. Çalışmanın kavramsal çerçevesinde masal bilgisi ve bilişsel gelişim ile ilgili bilgiler yer almaktadır. Araştırma evrenini Tahir Alangu'nun kitabında yer alan 12 tane Keloğlan Masalı oluşturmaktadır. Bu masallar J. Piaget'nin çocuk dilinin fonksiyonlarını sınıflandırmasından istifade ederek analiz edilmiştir. Masalda geçen kelime ve kelime grupları bu sınıflandırmanın uygunluğuna göre gruplandırılmıştır. İncelenen masallar nitel bir yöntemle değerlendirilmiştir. Ayrıca araştırmada bir betimsel model kullanılmıştır. Yapılan analizlerde Keloğlan Masalları'nda çocukların bilişsel gelişimi ile paralel bir dil kullanıldığı belirlenmiştir. Masallarda geçen kelime ve kelime gruplarında egosantrik ve toplumsal dilin özellikleri açısından incelenmiştir. Egosantrik dile göre masallarda yer alan tekrarların çocukların dil gelişimine katkı sağladığı tespit edilmiştir. Masallardaki monologlar türlerine ve içeriklerine göre sınıflandırılmıştır. Toplumsallaşmış dile göre uygun bilgi analiz edilmiştir. Masallardaki eleştiri, alay, emir ve tehditler ile ilgili cümleler çocuk dili ve eğitimi açısından değerlendirilmiştir. Sonuç olarak; Çocuk dilinin fonksiyonlarıyla benzerlik göstermesi nedeniyle Keloğlan Masalları'nın önemini vurgulayan sonuçlar elde edilmiştir.
Divan edebiyatında adı sonradan konan bir tür Kelamiyye

Edebi türün kelime anlamı, bir eserin muhtevası ve yapısall özellikleri olarak ele alınmasıdır. Fakat tür konusu tam manasıyla tartışılmamış ve netliğe kavuşturulmamıştır. Divan şiirinin geneline bakıldığında bugüne kadar birçok tür tespit edilmiştir. Tezimizin konusu olan Kelamiyye de bu türlerden birisidir. Kelamiyyelerde sözü konu alıp şairlerin şairlere bakış açısı, üstad kabul ettikleri veyahut eleştirdikleri şairler ele alınmış ve böylece şairlik vasıfları sıralanmıştır. Tezin içeriğinde kelamiyyelerin yapısı, muhtevası ve yüzyıl olarak incelemesi yapılmıştır. Sıklıkla 17 ve 18. yüzyılda yazılmıştır. Tezin çıkış noktası olan Sünbülzade Vehbi'nin 'Kaside-i Kelamiye ki Der-Sadaret-i Halil Paşa Beray-ı Nush u İstihza-yı Şa'iran-ı Hezayan-Guyan-ı 'Asr Ba-Emr ü İrade İnşad Kerdeest' başlıklı kasidesi de 18. yy da yazılmıştır. Kelamiyyeler içerik açısından kimi zaman sözü ele alması kimi zaman şairi ele alması ile genişlemiştir. Çalışmada kelamiyye metinlerinin kendine özgün formunu belirlemek, böylelikle kelamiyye türünün edebiyat literatüründe kapsamlı bir şekilde yer bulması amaçlanmaktadır.
Ahmet Hikmet Müftüoğlu: 'ideal kadın'a yolculuk

Hem Servet-i Fünun dönemi hem de Milli Edebiyat dönemi yazarlarından olan Ahmet Hikmet Müftüoğlu; Osmanlı İmparatorluğu'nun yıkılışını, Kurtuluş Savaşı'nı ve Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşunu 57 yıllık ömrüne sığdırmış ve bu süreç içerisinde yazdığı birçok hikayesinde ve romanında 'Osmanlı modernleşmesi' ve 'milliyetçilik' konularını kadın karakterleri merkeze alarak kurgulamıştır. Bu tezde Ahmet Hikmet Müftüoğlu'nun Servet-i Fünun dönemi eseri olan Haristan hikayelerindeki, Milli Edebiyat dönemi eseri olan Çağlayanlar hikayelerindeki, kitaplaştırılmayan altı hikayesindeki, iki monoloğundaki ve Gönül Hanım romanındaki kadın imgeleri incelenmiştir. Yazarın Servet-i Fünun döneminde yayımladığı hikaye kitabı olan Haristan ve kitaplaştırılmayan hikayeleri incelendiğinde, söz konusu eserlerdeki kadın karakterlerin yaşadıkları aşkları ve evlilikleri çerçevesinde duygusal ve psikolojik durumlarının yansımalarına, Osmanlı'nın modernleşme süreci içinde yozlaşmayan kadınların ve 'ötekileri'nin özelliklerine, kadınların eğitim meselesine, hukuksal anlamdaki kadın-erkek eşitsizliğine yer verilmiş olduğu ortaya çıkarılmıştır. Yazarın Milli Edebiyat dönemi eserleri olan Çağlayanlar hikaye kitabı ve Gönül Hanım romanı incelendiğinde ise yazarın bu eserlerindeki kadın karakterlerini, bireysel aşktan uzak tuttuğu, onları toplum içinde kadınsılığından arındırarak erkek karakterlerle aynı ortamlarda onlarla aynı işleri hatta daha fazlasını yapan bacılar, yoldaşlar olarak inşa ettiği saptanmıştır. Bu bağlamda yazarın Milli Edebiyat dönemi eserlerindeki kadın imgelerini yeni bir kimlik çerçevesinde kurguladığı ortaya çıkarılmıştır. Sonuç olarak yazarın Servet-i Fünun dönemi eserlerindeki kadın karakterlerinin Batılılaşma etkisi altındaki giyimi, tüketimi, eğitimi ve yaşayışları Milli Edebiyat dönemi eserlerindeki kadın karakterlerinde milli karşılıklar bularak yeniden yorumlanmıştır. Her iki dönemi kapsayan bu sürecin sonunda Gönül Hanım romanının baş kadın karakteri olan 'diplomalı' Gönül Hanım'ın zekası ve ahlakıyla bütünleşen 'aydın kimliği' ile yazarın tüm eserlerindeki en ideal kadın olarak inşa edildiği saptanmıştır.
Resmİ-i Kayserİ Seyahatnamesi

Bu çalışmada Milli Kütüphanede 06 Mil Yz A 4277/ 2 demirbaş numarası ile kayıtlı olan bir defterin 145 a-214a varakları arasında yer alan seyahatnamenin çeviri yazısı yapılarak metnin yazım ve dil özellikleri incelendi ve gramatikal dizini oluşturuldu. Sonunda ise çalışmayla ilgili bir sonuç kısmı hazırlandı. Bu yazma, biz çalışmamıza başladıktan sonra 2020 yılında Prof. Dr. Mehmet Yaşar Ertaş tarafından 'Yazıcı Murtaza Arnavutluk'tan Basra'ya 18. Yüzyılda Kayserili Bir Katibin Seyahat Anıları' adıyla kitap olarak basılmıştır. Ancak bu çalışmada sadece metin Türkiye Türkçesine aktarılmıştır. Yazma üzerine yapılmış herhangi bir tez çalışması ise tespit edilememiştir. Bunların dışında eser, makale ve bildiri olarak çalışılmıştır. Fakat bunlar eserin içeriği ile ilgilidir. Bu çalışmada Giriş, Yazım Özellikleri, Ses Bilgisi, Şekil Bilgisi, Çeviri Yazılı Metin, Gramatikal Dizin ve Orijinal Metin bölümleri yer almaktadır. Giriş kısmında seyahat, seyahatname, seyahatnamelerin Türk Edebiyatındaki gelişimi ve incelenen eser hakkında bilgi verildi.
Mustafa Necati Sepetçioğlu'nun Kıbrıs romanları üzerinde araştırma

SABIR AĞACI Kıbrıs serisi sekiz roman altında verilmiştir. Seri, üç bin sayfadan ibarettir. Romanda Vak'a etraflıca ele alınmıştır. Romanlarda ana ve ara bölümler bulunmaktadır. Roman tarihi gerçekliğe bağlı kalınarak kaleme alınmıştır. Romanda şahıs kadrosu epeyce geniş tutulmuştur. Mekan seride Kıbrıs, İstanbul ve kısmen de çiftliktir. Zaman İ. Ö. 1800'lü yıllardan 1974 Kıbrıs Banş Harekatına kadarki dönemdir. Dil, genelde İstanbul Türkçesidir.
Dede Korkut ve Manas'ta bitki ve hayvan kültü

Çalışmamızda Dede Korkut hikayeleriyle Manas Destanı'nda bitki ve hayvan kültü araştırıldı. Amacımız büyük Türk coğrafyasındaki kültür bütünlüğünü fark etmek ve merak edenlere sunmaktı. Bugün şuuruna varmadan söylediğimiz bir sözün, binlerce yıllık bir geçmişşi vardır. Bu binlerce yıl içinde meydana gelen olaylar, inanç izleri birer hatıra olarak bu sözde saklıdır. Biz işte bu çalışmada bunları görme, anlama çabası içinde olduk. Türk milleti, bizim konumuz olan eserlerin dışında binlerce destan yaratmıştır. Zaman, zemin, sınır ve idari farklılıklar bu destanları sanki birbirinden çok ayrı şeyler gibi görmemize sebep olmuş. Halbuki biz bu çalışmada Dede Korkut hikayeleri ile Manas Destanı'nda, öze indikçe, çok büyük bir yakınlaşmanın varlığını müşahede ettik. Değer verilen, aziz bilinen tabiat varlıkları konusunda çok sayıda ortak ize rastladık. At, kurt, köpek, ağaç, av kuşları vb. hepsinde benzerlikten öte aynilik gördük. Ne var ki her iki eser de tespit edildikleri yeni coğrafya ve. yeni anlayışa bürünmüşler, bu da bizim yanılmamıza ve onları ayrıymış gibi görmemize vesile oluyor. Bizce bu iki eser, hatta başka destanlar da değişik açılardan ele alınıp çalışılmalı ve Türk milletinin kültür müşterekleri ortaya çıkarılmalıdır. Böylece en azından, Doğu Türkistan'dan Sibirya eteklerine ve oradan Balkanlara uzanan Türk coğrafyasında yaşayan Türk milleti, hala büyük ölçüde aynı kültürü yaşadığım farkedecektir.
Cahit Sıtkı Tarancı'nın şiir ve hikayelerinde türlerarası ilişkiler

'Cahit Sıtkı Tarancı'nın Şiir ve Hikayelerinde Türlerarası İlişkiler' olarak adlandırdığımız bu çalışmamızda Cahit Sıtkı Tarancı'nın şiir ve hikayeleri türlerarasılık kuramı çerçevesinde ele alınmıştır. Giriş bölümünde tür, türler arası ilişkiler kavramları açıklanmaya çalışılırken şiir ve hikaye türlerinin özelinde bağlantılar bütünü oluşturulmaya gayret edilmiştir. Türlerarası ilişkileri mümkün kılan şiir ve hikaye türlerinin yakınlıklarına değinilmiştir. Cahit Sıtkı Tarancı'nın yaşamı, kaleme aldığı eserlerin yanında şairliği ve hikayeciliği de Birinci Bölüm'de ele alınmıştır. İkinci Bölüm'de ise Cahit Sıtkı Tarancı'nın şiir ve hikayeleri ölüm, yaşama sevgisi, aşk, yalnızlık, doğa, kadın, bohem hayat ve içki, geçmişşe özlem temaları etrafında izleksel bir incelemeye tabi tutulmuştur. Üçüncü Bölüm'de türlerarasılık gereği ortak temalar etrafında incelenen şiir ve hikayeler arasında geçişkenliklerden, bağlantılardan ve ilişkilerden bahsedilmiştir. Bahsedilen izleklerin yanı sıra eserlerdeki yakınlığı sağlayan mekan, motif, imge ve üslup benzerlikleri de çalışmamıza girmiştir. Ayrıca yazarın yaşam öyküsü de eserler arasında ilişki kuran bir öge olarak düşünülmüştür. Eserler aynı yazarın kaleminden çıkmasından dolayı bir bütün olarak görülmüş ve türler arası ilişkiler adı altında değerlendirilmiştir. Sonuç bölümünde de nihai bir çizgi üzerinde durularak çalışmamızda elde edilenler ortaya konulmuştur. Kaynakça kısmında çalışmanın temelini oluşturan eserler ile inceleme boyunca yararlanılan ve değinilen kaynaklar sıralanmıştır.
Eşrefoğlu Rumi Divanı'nın dil ve üslup yönünden incelenmesi

Eski Anadolu Türkçesi döneminde, eski Türk yazı dili geleneğinin izleri ile Arap-Fars yazı sisteminin Türkçeye uygulanmaya çalışıldığı görülmektedir. Bu durum dilin ses ve biçim özelliklerini yansıtmada farklı yazımlar şeklinde kendini göstermiştir. Ayrıca kelime hazinesindeki yenilikler ve farklı biçim özellikleri de bu dönemin genel özellikleri arasındadır. Bu çalışmada, Eşrefoğlu Abdullah-ı Rumi'nin Milli Kütüphane Yazmalar Koleksiyonu 06 Mil Yz A 3306 adlı arşivde kayıtlı olan Divan'ı üzerinde çalışılmıştır. Eserin müstensihi Hasan Vasfi, istinsah tarihi ise 1255 (1839-40) yılıdır. 121 varaktan oluşan bu eserde 154 tane şiir bulunmaktadır. Giriş, İnceleme, Metin, Dizin ve Sonuç olmak üzere beş ana bölümden oluşan bu çalışmada bu bölümlerin dışında en sona da eserin tıpkıbasımı ilave edilmiştir. Arap alfabesiyle yazılmış olan Divan, transkripsiyonlu olarak okunmuştur ve dil tarihi açısından önemi dikkate alınarak inceleme kısmı meydana getirilmiştir. Düzeltmesi yapılan kelimelerin metindeki biçimleri dipnotta gösterilmiştir. Giriş bölümünde Eşrefoğlu Rumi'nin hayatı, edebi kişiliği ve eserleri hakkında bilgiler; İnceleme bölümünde eserin yazım, ses, biçim ve üslup özellikleri hakkında bilgiler; Dizinde sözcüklerin alındığı dil, metinde kullanılan anlamı, aldığı ekler, geçtiği şiir ve beyit numaraları, metinde aynı anlama gelen fakat yazımı farklı olan kelimeler ayrı madde başı olarak verilmiştir. İncelenen metinde Eski Anadolu Türkçesi özelliklerinin yanı sıra Türkiye Türkçesi özellikleri de büyük oranda görülmektedir. Eser üzerinde yapılan bu çalışmadaki asıl amaç yazım, ses, biçim ve üslup bilgisi bakımından yazıldığı dönemin ve istinsah edildiği dönemin özelliklerini esere nasıl yansıdığını incelemek ve eserin söz varlığını ortaya çıkarmaktır. Metnin söz varlığı, Dizin'den faydalanılarak tespit edilmiştir. Zengin söz varlığına sahip olan eserin dili, Arapça ve Farsça kelimeler Türkçe kelimelerden fazla olmasına rağmen anlaşılırdır. Şairin asıl amacı sanat yapmak değil, dini-tasavvufi görüşlerini halka yaymaktır. Anlaşılır bir dil kullanmak bu bakımdan önemlidir.
Mahmud Celaleddin Paşa Divanı, inceleme-metin

Mahmud Celaleddin Paşa bir devlet adamı, hukukçu olmasının yanında aynı zamanda 19. yüzyıl divan şairidir. Dönemindeki yeni edebiyat akımının aksine o divan şiiri geleneğini sürdürmüş, bu geleneğe bağlı kalarak şiirler yazmıştır. Üzerinde çalıştığımız, Girit Vali Vekili Mahmut Celaleddin Paşa'ya ait bu eserin matbu bir nüshasını Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Kütüphanesi'nden temin ettik. h. 1311 ( m. 1894 ) yılında Girit Matbaası'nda basılan bu divanın yazma bir nüshasına rastlayamadık. Bu çalışmada amacımız tezimizin konusunu oluşturan eseri ve müellifini Edebiyat camiasına tanıtmak ve Divan edebiyatı alanındaki çalışmalara katkıda bulunmaktır. Bu sebeple çalışmamızda Mahmud Celaleddin Paşa'nın hayatını, edebi kişiliğini, musiki yönünü ve divanını tanıtmaya çalıştık. Eserinde bulunan manzumelerin şekil ve muhteva özellikleri üzerinde durmayı uygun gördük. İnceleme-metin çalışmasına uygun bir şekilde eseri ele almaya çalıştık.