Konya il merkezindeki 5 yaş çocuklarda beslenme ve dinlenme durumunun fazla ağırlıkla ilişkisi

Bu çalışmanın amacı, beş yaş çocuklarda beslenme ve dinlenme durumunun fazla ağırlıkla ilişkisinin belirlemektir. Çalışma Konya il merkezinde 5 yaş ( 60-71 ay) çocukların beslenme ve dinlenme durumu ile fazla ağırlık arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla planlanıp yürütülen bu araştırmanın 497 erkek, 475 kız olmak üzere toplam 982 çocuk ile yürütülmüştür. Çalışmada, 5 yaş grubunda bilinen fazla ağırlık oranı dikkate alınarak formülle hesaplandı. Örneklemede küme örneklemeden yararlanıldığı için küme etkisi 2 olarak alındı 982 çocuğa ulaşılması planlandı. Araştırmanın örneklemi, Konya il merkezindeki ilköğretim okullarının anasınıfları ve anaokullarındaki 5 yaş grubu çocuklardı. Örneklemin yarısı anaokullarından diğer yarısı il merkezindeki ilçelerdeki ilköğretim okullarınındı. Veriler hazırlanan anket formuyla toplanmış, her çocuğun boy ve kilosu ölçülmüştür. Anket formu; sosyo-ekonomik özellikler, beslenme alışkanlıkları ve yeme davranışlarına yönelik hazırlanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 16.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular tablolarda sayı ve yüzde olarak ifade edilmiştir. Parametreler arası ilişkileri değerlendirmede ki-kare testi Log reg kullanılmış, 0 .05'ten küçük p değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Bu çalışmada çocukların, % 6 .6'sı çok zayıf, % 6'sı zayıf, % 61 .5'i normal, % 12 .2'si fazla ağırlıklı, % 13 .7'si şişmandı. Devlet okuluna giden çocukların % 72 .6'sı, özel okula giden çocukların % 66'sı gün içerisinde üç öğün yemek yemekte olup, devlet okuluna giden çocukların % 96 .8'inin, özel okula giden çocukların % 95 .5'inin bakım ve beslenmeleri anneleri tarafından yapılmakta idi. Devlet ve özel okula giden çocukların % 56 .6'si nadiren seçici idi. Çocukların çoğunluğunun süt-yoğurt-ayranı (% 81 .4), peyniri ( % 50 .3), yumurtayı ( % 39 .6), reçel-bal-pekmez ( % 39 .8), meyveyi (% 79.1) her gün tükettikleri, çocukların gazlı içeceği (% 28 .9), sucuk-salam-sosisi (% 12 .3), dondurulmuş yiyecekleri ( % 61 .1), fast food ( % 41) tarzı gıdaları hiç tüketmemekte idi. Sınıfta yemek yiyen çocukların % 55 .9'u beslenme saatini sevmekte, % 57'sinin iştahı genelde iyi, % 97 kendi yemeğini yiyebilmekte, % 81 .7'si yemeğe istekle oturmakta idi. Fazla ağırlıklı görülme sıklığı kilolu annelerin çocuklarında 1.02 kat, bilgisayarda çok vakit geçiren babaların çocuklarında 1.21 kat daha fazla, diyet yapan annelerin çocuklarında 1.45 kat, uzun süre TV izleyen çocuklarda 2.18 kat, uzun süre boyama kitabı boyayan çocuklarda 0.583 kat, yemek seçen çocuklarda 0.670 kat, yiyecek tercihinde 0.812 kat, iştah durumu iyi olanlarda 3.07 kat, abur-cubur yiyen çocuklarda 0.53 kat, ikinci ve daha fazla tabak yemek isteyen çocuklarda 1.72 kat, iştah durumu iyi olanlarda 0.6 kat, yemeğe başlarken herkesten önce oturmak 1.5 kat daha fazla idi. Fazla ağırlıklı görülme sıklığı, kilolu ve diyet yapan annelerin çocuklarında, bilgisayarda çok vakit geçiren babaların çocuklarında, uzun süre TV izleyen çocuklarda, abur-cubur yiyen ve iştahı iyi olan çocuklarda daha fazla idi. Okul öncesi dönem, büyüme ve gelişmenin en hızlı olduğu dönemlerden biridir. Bu dönemde kazandırılacak olan yeterli ve dengeli beslenme alışkanlıkları çocukların ileriki yaşlarda da bireyin sağlıklı bir yaşam sürmesinde etkili olacak ve yaşam kalitesini artıracaktır.