turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Türk romanında savaş (1839-1923)

Savaş, toplumların tarih boyunca oluşturdukları değer ve hedefleri elde etmek veya korumak için verdikleri eylemsel mücadelenin adıdır. Bu çaba, insanlığın gelişimine bağlı olarak farklı şekiller ve tanımlar kazanarak evrilir. Kolektif eylemler ile üzerinde yaşanılan coğrafyada belli bir milletin, kültürel ve toplumsal yapısıyla beraber kendi kaderini çizmesi savaş nedeni ya da savaşın sonucudur. Savaş'ı içinde bulunulan meseleri halletmede kullanan otoriteler; ardından bıraktığı yıkımı, trajediyi ise görmezler veya görmezden gelirler. Bu kısmen zorunlu seçim ile yıkılarak var edilen bütün oluşumlar ise otoritenin gücünden bağımsız şekilde edebiyat vasıtasıyla aktarılır. Türk milletinin tarihi yolculuğunda var olma çabaları belirleyici rol oynadığından yaşanan gerçeklikler, Türk edebiyatında farklı türlerde yansımalarını bulur. 1839- 1923 tarihleri arasında Türk milletinin girmiş olduğu dokuz savaşın ardından ortaya çıkan trajik çöküş ve bireyden hareketle toplumun geçirdiği politik-psikolojik aşamalardan sonra meydan gelen 'incinme, sarsıntı, korku, kaygı, aidiyet ihtiyacı, kültürel yozlaşma, soykırım, asimilasyon' kavramları seçilen 21 romanda incelendi. Cephede bulunma, savaşın ilk etkilenenlerini kurgusunda merkeze almasıyla belirlenen savaş konulu romanlar; edebi eserin oluşmasında rol üstlenen kültürel, sosyolojik, ekonomik, politik bağlamlar arasındaki ilişkiler üstüne fikir beyan etmek, eserlerin alt metinlerini ortaya çıkarmaya dayanan 'Tematik İnceleme' metoduyla psikolojik görüngüler başlığı altında ele alındı. Roman biçimini, yazarın bakış açısından alarak toplumdaki var olan düzenin yazınsal şekle aktarılması halinde inceleyen yöntem için başat konu, roman formu ile bu formun geliştiği toplumsal ortamın yapısı arasındaki bağıntının ortaya konmasıdır ki, bu çalışmanın genel çerçevesini de bu yaklaşım belirlemektedir. Belirlenen yaklaşım bağlamında edebiyat sosyolojisinin ve politik psikolojinin kaynakları kullanılarak savaşların yarattığı bireyden topluma uzanan travmalar, kayıplar, yıkımlar, trajediler gerçek olanın kurmaca ile kesiştiği savaşı merkeze alan Türk romanlarında tespit edildi.
Attila İlhan'ın romanlarında yakın tarih

Attila İlhan, tarihi romanın Türk edebiyatındaki önemli yazarlarındandır. İlhan'ın toplam on iki romanının onu tarihi roman özelliği taşır. İlhan, romanlarında II. Meşrutiyet öncesinde Balkanlardaki karışıklıklardan başlayarak, II. Meşrutiyet'in ilanından sonraki gelişmeleri, I. Dünya Savaşı'nı, Mütareke yıllarını, Milli Mücadeleyi, Milli Şef dönemini, Demokrat Parti dönemini, 27 Mayıs Darbesini ve 12 Mart Muhtırasını romanlarına konu eder. İlhan, romanlarında ele aldığı bu dönemleri, toplumun çeşitli kesimlerinden seçtiği kahramanların bakışıyla verir. İlhan, romanlarında ele aldığı bu dönemleri oldukça detaylı bir şekilde irdeler, olayların siyasi, sosyal ve ekonomik arka planını yansıtmaya çalışır. Bu çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Attila İlhan'ın romanlarında geçen tarihi olayları, ikinci bölümde tarihi kişileri, üçüncü bölümde ise tarihi mekanları ele aldık.
Dİvan-ı Bülbül/Bülbülİ

Bu çalışmada tespit edilebilen tek nüshası Berlin Devlet Kütüphanesi'nde bulunan veMs. Or. Oct. 3263 numarada kayıtlı olan Bülbüli Divan'ı ele alınmıştır. Çalışmaya öncelikle şairin hayatı hakkında bilgi verilerek başlanmış ardından şairin Divan'ı şekil, içerik ve üslup bakımından incelenmiştir. Daha sonra orijinal nüshası dijital ortamaaktarılmadığı için nüsha görüntüleri Berlin Devlet Kütüphanesi'nden teminedilememiş olan eserin aynı nüshasına ait Süleymaniye Kütüphanesi Mikrofilmbölümünde yer alan görüntülerinden yararlanılarak divan metni oluşturulmaya çalışılmıştır. Oluşturulan divan metni verilmeden önce ise nüsha tanıtımı yapılmış ve metin çeviri yazıya aktarılırken izlenen yol hakkında bilgi verilmiştir. Ayrıca ilgilimetne ait bir dizin hazırlanmış ve çalışmanın sonuna eklenmiştir. Hem çeşitli kaynaklardan hareketle hem de Divan'ından hareketle hayatı hakkında kesin bir bilgi elde edemediğimiz bundan dolayı da kaçıncı yüzyılda yaşadığını tam olarak bilemediğimiz şair ile Divan'ı üzerine daha önce herhangi bir çalışma yapılmamıştır. Bu çalışmayla da klasik Türk edebiyatı alanına Bülbüli adında bir şairin ve eserinintanıtılması amaçlanmıştır.
Türkiye Türkçesi ağızlarında ölüm kavram alanına ait söz varlığı

Bir dilde, aynı yer ve zaman diliminde dilin konuşurları arasında konuşma farklılıkları bulunması doğaldır. Seslik farklılıklar başta olmak üzere biçimsel farklılıklar, söz varlığı düzeyinde çeşitlenmeler ve hatta bazı durumlarda sözdizimsel farklılaşmalar ağızları oluşturur. Bu noktada ağızlar, bir üst dilin konuşulduğu coğrafyanın daha küçük yerleşim birimlerinde varlığını sürdüren, yazı diline kıyasla birbirinden az çok ayrılan konuşma biçimleri olarak genel itibarıyla tanımlanabilir. Yaklaşık bir asır öncesinde diyalektolojik farkındalığı oluşmaya başlayan Türkiye Türkçesi ağızları üzerine bu zamana değin pek çok araştırma ve çalışma yapılmıştır. Derleme faaliyetlerinin yaygın olduğu bu araştırmalar arasında müstakil bir konu üzerine yapılan ağız çalışmalarının sayısı oldukça azdır. Bu nedenle var olan çalışmalara ek olarak hazırlanan ve 'ölüm' temasının esas alındığı bu çalışmada, Türkiye Türkçesi ağızlarında yakın tarihsel süreçte kullanılmış ya da halihazırda kullanılmaya devam eden ölüm kavram alanına ilişkin mevcut söz varlığının dokümantasyonu ve incelemesi yapılmıştır. Var olan çalışmalar esas alınarak derlenen söz varlığı unsurlarının özgün biçimlerine bağlı kalınmış, bunlar ilgili bulundukları başlıklar altında sınıflandırmaya tabi tutulmuştur. Çalışmada yer alan söz varlığı unsurları arasında madde başı olarak verilen sözcükler ve diğer söz varlığı unsurları köken bilgisi itibarıyla araştırılmaya çalışılmış, tarihsel süreç içerisindeki gelişimleri dikkate alınmış ve bu doğrultuda tanım ve izahı yapılarak hemen ardından ağız çalışmalarından temin edilen ilgili bağlamlar alfabetik sırayla sunulmuştur.
Sudİ'nin Şerh-i Divan-ı Hafız'ının II. cildinde klasik Türk edebiyatı ile ilgili kavramlar

Bu çalışmamızın hedefi, Klasik Türk şiirine bir bakıma kaynaklık eden 14. yüzyıl Fars şairi Hafız'ın şiirlerinin 16. yüzyılda bir Osmanlı edebiyatçısı tarafından nasıl yorumlandığını tespit etmektir. Sudi'nin Şerh-i Divan-ı Hafız adlı eserinde geçen Divan şiirinin temel mefhumlarının konuyla ilgili modern kaynaklarla mukayesesi sonucunda Sudi'nin bu kavramlara günümüzde bilinmeyen bazı yeni anlamlar verdiği tespit edilmiştir. Tezimizin birinci bölümünde kavramlar mukayeseli olarak ele alınmıştır. İkinci bölümde ise Sudi şerhinde geçen bütün şiir kavramları okuyucuya ulaşım kolaylığı sağlamak için alfabetik olarak verilmiştir.
Öykünün Hafızası: Ahmet Hamdi Tanpınar ve Oğuz Atay'ın hikayelerinde hatırlama biçimleri

Ahmet Hamdi Tanpınar ve Oğuz Atay'ın hikayelerinde 'Hatırlama ve Hafızanın' edebiyat metinlerinde nasıl algılandığı, oluştuğu ve olayları nasıl etkilediğini belirlemek, kişilerin neyi, nasıl, niçin hatırladıkları; hafızayı nasıl yönelttiğini değerlendirmektir. Hafızanın kurmaca metinlerdeki işlevini ve hikaye kahramanlarının geçmişş ile geleceği arasında kurduğu köprüyü analiz etmektir ve bunun yanında geçmişş ile kurulan bu köprünün bugünün inşasını nasıl etkilediği incelemektir. Hafıza, hatırlama, geçmişş, rüya, korku, ironi, bilinçaltı kavramları üzerinden; hatırlamanın geçmişş ile bağlantısını kurmak, hatırlamak istemediğinden kaçma mücadelesi üzerinde durulmuştur. Bu mücadele sürecinde kahramanların yaşadığı psikolojik durumlarıyla karşımıza çıkması; hikaye boyunca bu psikolojik durumlarının sürekli gerçek ve hayallerin birbiriyle çatışması vardır. Tanpınar ve Atay'ın hikayelerindeki bu çatışma, bireyin taşıdığı kültür ve yaşadığı döneme ayak uyduramayan bireylerde görülen kimlik bunalımından kaynaklanmaktadır. Bu bunalım bireyde iki benlik algısının ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu iki benliğin nasıl ortaya çıktığını, hatırlamak ve hafızadan kaçma mücadelesi olan bireyin içinde yaşadığı sorunları analiz etmeye çalıştık.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atatürk Kitaplığı Bel_Yz_K0708 Numaralı Şiir Mecmuasının MESTAP 'a göre metni ve incelenmesi

Mecmualar, Türk şiir tarihine ışık tutan değerli kaynaklardandır. Yalnızca döneminde ün yapmış şairlerin popülaritesini göstermede değil, tezkirelerde yer almayan şairlere ve onların şiirlerine ulaşılmasında, tanınmış şairlerin ise divanlarına girmemiş şiirlerinin ortaya çıkarılmasında mecmualar önemli rol oynamaktadır. Bu çalışmada, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atatürk Kitaplığı'nda kayıtlı bulunan Bel_Yz_K 0708 numaralı şiir mecmuası, MESTAP'a göre incelenmiş ve çeviri yazı alfabesine aktarılmıştır. Söz konusu mecmua, 1289/ 1873 tarihinde Üsküdar'da Rifai Sandıkçı Dergahı şeyhlerinden, Mehmed Şevket Efendi tarafından derlenmiştir. Mecmua, derleyicisinin ve derleme tarihinin bilinmesi ve ayrıca Alevi-Bektaşi geleneği çevresinde gelişmiş şair ve şiirleri ihtiva etmesi açısından ayrı bir önem arz etmektedir.
Yaşar Kemal'in 'Ağrıdağı Efsanesi' adlı romanının söz varlığı bakımından incelenmesi

Ağrıdağı Efsanesi, 1970 yılında Yaşar Kemal tarafından kaleme alınmıştır. Bu eser yazarın destansı romanlarından biri olma özelliğini taşımaktadır. Eserde, Gülbahar ve Ahmet'in aşkı anlatılırken insan psikolojisinin derinliklerine de yer verilmiştir. Bu romanda Yaşar Kemal halk söylencelerine ve efsanelere sıkı sıkıya bağlı olduğunu okuyucusuna göstermekten geri durmamıştır. Aynı zamanda roman, 1975 yılında Memduh Ün yönetmenliğinde sinemaya uyarlanmış ve 1976 yılında düzenlenen 13. Antalya Film Şenliği'nde bu film ile en iyi görüntü yönetmeni ödülünü kazanmıştır. Bu tezde, Ağrıdağı Efsanesi adlı romanın söz varlığı incelemesi yapılmıştır. Çalışma, Giriş, Birinci Bölüm-Yaşar Kemal'in Hayatı, Eserleri ve Ödülleri, İkinci Bölüm-İnceleme, Üçüncü Bölüm-Değerlendirme ve Sonuç bölümlerinden oluşmaktadır. Çalışmamızın Giriş bölümünde Türkçenin söz varlığı ve bu konuda yapılan araştırmalarla ilgili bilgiler verilmiştir. Birinci Bölüm, Yaşar Kemal'in hayatı, eserleri ve aldığı ödüllerle ilgilidir. İkinci Bölüm 'İnceleme' kısmından oluşmaktadır. Romanda 21.447 biçimbirim tespit edilmiştir. Bu kısımda ise romanda madde başı olarak tespit edilen 19.977 sözcük alfabetik olarak sıralanarak bu sözcüklerin türleri, kökenleri, yapıları ve geçtikleri sayfaların numaraları tablo halinde verilmiştir. Üçüncü Bölüm'de, 'Değerlendirme' başlığı altında söz varlığı; sözcük türlerine, sözcüklerin kökenlerine, söz öbeklerine, sözcüklerin yapılarına, atasözü, deyim, halk dili unsurlarına göre ayrılmış ve değerlendirilmiştir. Bunların geçiş sayıları ile geçiş oranları ayrı ayrı belirlenerek 16 tablo ve 15 grafik şeklinde sunulmuştur. Sonuç kısmında, değerlendirme bölümünde yer alan verilerden yararlanılarak yapılan çıkarımlar maddeler halinde sıralanmıştır.
Naşide Gökbudak'ın biyografik romanları

Biyografik roman, gerçek bir kişinin yaşamını roman yapısı içinde kurgulayarak anlatmaya dayanan edebi bir türdür. Biyografi ve roman türlerinin birleşmesi ile ortaya çıkan bir tür olarak biyografik roman, gerçek ile kurgu dengesinin tutarlı sağlandığı oranda başarılıdır. Naşide Gökbudak, altmış beş yaşından sonra yazmaya başlayan bir yazar olarak, romanlarında genel itibariyle gerçek hayatları ve olayları ele almaktadır. Yazarın romanlarında dikkat çeken ilk özellik, tarihi devirlerin eserlerin zamansal zeminini oluşturmasıdır. Romanlar genel olarak Cumhuriyet dönemi ve sonrasını kapsamaktadır. Dolayısıyla eserlerde dönemin toplumsal, siyasal ve kültürel değişimleri ile bunların insanlarda bıraktığı tesirleri, yazarın bakış açısından görmek mümkündür. Çalışmanın 'Giriş' bölümünde Naşide Gökbudak'ın hayatı ve yazarlığından bahsedilmiştir. 'Birinci Bölüm'de biyografi ve biyografik roman türlerinin kuramsal çerçevesi çizilerek biyografik romanın sınırları verilmiştir. 'İkinci Bölüm'de ise tespit edilen eserler karşılaştırmalı yöntem dahilinde detaylı bir biçimde incelenmiştir.
Mehmed Vehbi Konevi Divan-ı Hafız Şerhi 1. cilt ilk 50 gazel

Hafız-ı Şirazi (M.1326/M.1389) İran edebiyatının önde gelen şairlerinden biridir. Şairin tek eseri olan Divan'ı, başta ülkesi İran olmak üzere tüm dünya edebiyatlarını etkilemiştir. Türk şairlerini de etkisi altına alan bu esere Türkçe pek çok tercüme ve şerh yapılmıştır. Osmanlı coğrafyasında Mesnevi ve Gülistan adlı eserlerden sonra en çok okunan Farsça eserlerin başında gelen bu Divan'ın şerhlerinden biri de Mehmed Vehbi Konevi'nin 'Şerh-i Divan-ı Hafız' isimli eseridir. Bu çalışmada, Konevi şerhinin I. cildinin ilk 50 gazelini ihtiva eden 2-103 sayfaları arasındaki kısım transkripsiyon yöntemi ile çeviri yazıya aktarılmıştır. Çalışma; giriş, üç ana bölüm, sonuç ve kaynakçadan oluşmaktadır. Giriş bölümünde şerhin konusu, amacı, yöntemi ve müellifi hakkında bilgiler bulunmaktadır. İnceleme bölümünde çalışılan şerh tanıtılmış; yöntemi, kaynakları, gramer terimleri ve aruz bahirleri hakkında bilgiler verilmiştir. Metin bölümünde ise incelenilen eser çeviri yazıya aktarılmıştır. Bu bölümde her sayfa başı, gazeller ve beyitler numaralandırılarak okunan kısımların ayırt edilebilmesi sağlanmıştır. Çalışma, sonuç ve kaynakça bölümleri ile sonlandırılmıştır. Genel olarak bakıldığında Divan edebiyatında önemli bir yekun tutan şerh alanına Mehmed Vehbi Konevi'nin Hafız Divanı şerhinin ilgili kısmının çeviri yazıya aktarılması ve müstensihin şerh yönteminin incelenmesi ile katkı sağlanmıştır.
Mardin Kızıltepe İlçesi yer adları üzerine bir dil incelemesi

Birçok medeniyete ev sahipliği yapmış olan Mardin'in yer isimleri üzerine yaptığımız bu tez çalışması; Kısaltmalar, Transkripsiyon, Giriş, I., II., III., IV. Bölüm, Sonuç, Öneriler, Kaynakça ve Özgeçmişş bölümlerinden oluşmaktadır. Giriş bölümünde araştırmanın önemi, amacı, sınırlılıkları, yöntem ve teknikleri açıklanmıştır. I. bölümde Mardin ve ilçeleri hakkında bilgilendirme yapılmış, il ve ilçelerin isimlerinin hangi kökenden geldiği ve anlamları incelenmiştir. Ayrıca tarih boyunca Mardin'de ikamet etmiş önemli topluluklar hakkında bilgiler verilmiştir. II. bölümde Mardin'e bağlı bütün köy ve ilçe adları incelenmiştir. Mardin'in en büyük ilçesi olan Kızıltepe'de bulunan mahalle, cadde, sokak, bulvar ve küme evlerin adları da bu bölümde incelenmiştir. III. bölümde ise II. bölümde incelenen bütün yer adları gramatikal ve etimolojik açıdan incelenmiştir. IV. bölümde yer isimleri köken, anlam ve yapı bakımından ortak özelliklerine göre gruplandırılmıştır. Sonuç bölümünde ise bütün bu incelemelerden yola çıkılarak Mardin yer adlarının kullanımıyla ilgili çıkarımlarda bulunulmuştur.'Mardin Kızıltepe İlçesi Yer Adları Üzerine Bir Dil İncelemesi' isimli tez çalışmamızın amacı; Mardin'de kullanılmış olan yer isimlerinin hangi köken, yapı, anlam ve tercihlere göre oluştuğunu tespit edip yer adları bilimine katkı sağlamak, Türklerin bu coğrafyada hüküm sürmeye başladığı dönemlerden itibaren bölgenin Türkleştirme ve Müslümanlaştırma çalışmaları hakkında fikir edinmektir.
Eski Anadolu Türkçesine ait Mensur Menakıb-ı İskender

Bu tez çalışması mensur bir İskendername örneği olup, Menakıb-ı İskender adlı eserin çeviri yazıya aktarımı ve metin sözlüğünü içermektedir. Üzerinde çalıştığımızMenakıb-ı İskender adlı eserin ele aldığımız varaklar arası esas alındığında istisahtarihi ve müstensihi hakkında kesin bir bilgi ile karşılaşılmamıştır. Eser, adından da anlaşılacağı gibi, Büyük İskender'in hayatını, yaptığı savaşları, fetihlerini anlatantarihten, rivayetlerden ve destanlardan derlenerek hazırlanmış geniş bir manzumhikayeyi konu edinmiştir. Giriş, Metin, Sözlük ve Tıpkıbasım olmak üzere çalışmanın metin bölümünde, esere ait olan 26 a/50b varakları arasının transkripsiyonlu metni yer almaktadır. Sözlük bölümünde ise metnin söz varlığı ayrıntılı bir biçimde sıralanmış ve kelimeler, deyimler metinde geçtiği anlamıyla verilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın sonundaeserin, ele alınan kısmına ait Tıpkıbasımı yer almaktadır.
Türk halk inanış ve uygulamalarında el sembolü

İnsanoğlunun yaşamsal faaliyetlerini sürdürürken kullandığı en işlevsel uzuvlarından biri olan el; yapma, çekme, tutma, kavrama gibi hareketlerde rol oynamakla birlikte tarih öncesi çağlardan itibaren farklı toplumlara ait dinlik- büyülük inanış ve uygulamalarda sembolik anlam ve işlevleriyle yer almıştır. Gerek Türk-İslam kültüründe gerek diğer dünya din ve kültürlerinde elin sembolik anlam ve işlevlerinin tespit edilmesinin amaçlandığı tez çalışmasında öncelikle sembolün tanımı yapılarak sembolün çok anlamlılığı, evrenselliği, tarihselliği, işlevselliği gibi konularda açıklamalarda bulunulmuş elin anatomik yapısı, biyolojik, iletişimsel ve sosyolojik işlevleri ortaya konulmuştur. Tarih öncesi çağlarda mağara duvarlarında ve kaya üzerlerinde görülen el izlerinden başlayarak tek tanrılı dinlerde, tasavvuf geleneğinde ve dinsel-büyüsel inanış ve uygulamalarda elin sembolik anlam ve işlevlerinin görsel ve sözel veriler aracılığıyla ortaya konulması amaçlanmıştır. Kutsal kitaplarda tanrının yaratma, bahşetme, koruma işlevleriyle yer alan el, Türk-İslam kültüründe Hz. Fatma, Hızır, veli, derviş, evliya gibi kutsal şahsiyetlerin elleri şeklinde inanış ve uygulamalarda yer almaktadır. Sembolik bir anlama sahip olan el, aynı zamanda belirli inanış ve uygulamaların mekanı olarak da kullanılmaktadır. Kına ve dövme geleneği, geleceğe yönelik tahminler ve karakter analizi amacıyla gerçekleştirilen el falı bu amaçla ele alınan başlıca konular olmuştur. Hazırlanan tez, kaynak taramasına ve kaynaklara dayalı verilerin analiz edilmesine yönelik betimleyici bir çalışma olup tezin odağında yer alan el sembolünün üzerinde taşıdığı anlamlar ve sahip olduğu işlevler; toplumun değerleri, sosyal yapısı, dinsel yaşantısının analiz edilmesi adına önemli bir bilgi birikimi sağlamaktadır.
Resimli Dünya dergisinin incelenmesi (1924-1926) (1 - 40)

Bu çalışmada Cumhuriyet'in kuruluşundan kısa bir süre sonra yayın hayatına başlayan, Orhan Seyfi Orhon tarafından 4 Aralık 1924 ile 15 Mart 1926 tarihleri arasında 40 sayı olarak çıkarılan Resimli Dünya dergisi incelenmiştir. Haftalık, fenni, edebi, terbiyevi ve mizahi 'çocuk gazetesi' olarak yayın hayatına başlayan ve devam eden dergi, 21. sayısının ardından bir 'halk gazetesi' olarak yayınlanacağını duyurur, böylece resimli bir halk gazetesi hüviyetine bürünerek basın dünyasında yerini alır.'Resimli Dünya Dergisinin İncelenmesi' adlı çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde dönemin genel özellikleri, basın yayın faaliyetleri, çocuk edebiyatı, dünyada ve Türkiye'de çocuk dergiciliği, derginin şekil özellikleri, muhtevası ve yazar kadrosundan bahsedilmiş, dergiyle ilgili tablolar verilmiştir. İkinci bölümde yazarlara ve konulara göre fihrist yapılmıştır. Üçüncü bölümde dergide yer alan metinlerden örnekler seçilerek Latin harflerine çevrilmiştir. Çalışmamızın sonunda yer alan ek kısmında ise dergiden dikkat çekici sayfalara, karikatür, resim ve fotoğraflara yer verilmiştir.
Salim Şengil'in hayatı, eserleri ve edebİ şahsiyeti

Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatının önemli isimlerinden Salim Şengil, (1916-2005) ilk öyküsünü 1943 yılında yayımlamış, öykü başta olmak üzere tiyatro, anı ve antoloji türünde eserler vermiş çok yönlü bir şahsiyettir. Toplumcu gerçekçi çizgide eserler veren Salim Şengil, bu anlayışla ortaya koyduğu yapıtlarında estetik kaygıyı ön planda tutarak Türk edebiyatındaki yerini almayı başarmıştır. Yazarlığın yanında sanat ve edebiyat dergileri de çıkaran Şengil, bugün Türk edebiyatının tanınmış öykücülerine edebiyat dünyasının kapıları ilk açan isim olmuştur. Tüm bunlarla yetinmeyip çalışmayı düstur edinen sanatçı, yabancı dillerde yayımlar yaparak Türk kültürünü ve Türk milli değerlerini tüm dünyaya tanıtmayı hedeflemiştir. Bu çalışma, Salim Şengil'i 'Hayatı, Eserleri ve Edebi Şahsiyeti' ekseninde inceleyerek Şengil'in, Türk edebiyatındaki yerini ve önemini tespit etmeyi amaçlamaktadır.
Türk tasavvuf şiirinde Nakşİ gelenek

Bu çalışma, Türk İslam Edebiyatı bilim dalında hazırlanmıştır. 244 sayfadan oluşan çalışma, giriş ve sonuç bölümleri haricinde 3 bölümden müteşekkildir. Giriş bölümünde, zümre edebiyatı tabirinden yola çıkılarak çalışmanın niteliğine dair hususlar verilmiştir. İlk bölümde, çalışma Osmanlı Müesseseleri ve Medeniyeti öncelikli alanında hazırlandığı için bu alanla ilgili olduğu düşünülen tasavvuf, tarikat ve tekkelerden söz edilmiş; Nakşibendi tarikatına değinilmiş ve Nakşi tekkeleri sayesinde oluşan şiir muhitlerinden bahsedilmiştir. İkinci bölüm, 180 Nakşi şair biyografisiyle birlikte, bir tezkire hüviyetine bürünmüştür. Yaklaşık 100 kadar temel biyografik kaynaktan elde edilen bilgilerle, kronolojik sıra gözetilerek şairlerin hayat hikayeleri kısa ve öz bir şekilde ele alınmıştır. Bu bölümün içinde, Nakşibendiyye'ye intisabı şüpheli olan 3 şair için ayrı bir başlık açılmış ve burada şüphe sebebiyle birlikte şairlerin hayatlarından bahsedilmiştir. Ayrıca biyografilerden elde edilen verilerle, istatiksel bir analiz ve meslek-memleket tablosu hazırlanmıştır. Üçüncü ve son bölüm olan Nakşi Şairlerin Şiirlerinde Nakşibendilik isimli kısımda, bu geleneğe has olduğu düşünülen 21 kavram tahlil edilmeye çalışılmıştır. Bu kavramlar tahlil edilirken 16, 17, 18, 19 ve 20. yüzyıldan birer divan seçilmiş ve bu divanlardan şiir örnekleri alınmıştır. Divanlar seçilirken şairlerin şeyhlik yapmış olmaları ve şiirdeki yetenekleri göz önünde bulundurulmuştur. Sonuç kısmında ise çalışmada tespit edilmiş sonuçlar maddeler halinde verilmiştir.
Peşteli Hisali Divanı tahlili (2 Cilt)

Peşteli Hisali Divanı'nın Tahlili isimli çalışma, iki ciltten oluşmaktadır. Şairin hayatı ile ilgili bilgilere tezkire niteliğindeki çalışmalara müracaat edilerek ve Divan'ındaki bilgilerden yola çıkılarak ulaşılmıştır. Kaynak taramalarında bu bilgilere yeterli derecede yer verilmediği görülmüştür. Hisali, 1651- 52 yılında Peşte' de vefat etmiş, Arap ve Fars edebiyatlarına vakıf bir Osmanlı şairidir. Sultan III. Mehmed, Sultan I. Ahmed, Sultan I. Mustafa, Sultan II. Osman, Sultan IV. Murad, Sultan I. İbrahim ve Sultan IV. Mehmed dönemlerini gördüğü, Bağdat'a akraba ziyaretine gittiği, diyar diyar gezdiği, Eğri gazasına katıldığı, Zevil şehrinde defterdarlık yaptığı, bilinmeyen bir nedenden dolayı azl edilip iflas ettiği bilgilerine şiirlerinden ulaşılabilir. Ayrıca Gülbaba adlı bir Bektaşi şeyhine sevgi ve saygısını belirttiği bir gazelden, Bektaşi olabileceği fikrine de varılabir. İlk cildin birinci bölümünde, ayrıca şairin eserleri, şiiri ve şiir hakkındaki görüşlerinden bahsedilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde din-tasavvuf, üçüncü bölümünde cemiyet, dördüncü bölümünde insan, beşinci bölümünde tabiat incelenmiş ve cildin sonuna dizin konmuştur. İkinci ciltte ise Divan' in transkripsiyonlu metni ve dizin yer alır. Tahlil kısmında ana başlıklar ve alt başlıklar ışığında, şairin hayata ve şiire bakışı çözümlenmeye çalışılmıştır. Danışmanı: Prof. Dr. Coşkun Ak
Bedri Rahmi Eyüboğlu'nun şiirlerinde otobiyografik izler

Bedri Rahmi Eyüboğlu'nun edebiyata olan ilgisi küçük yaşta başlar. Babasının Batı kaynaklarından yaptığı çeviriler, annesinin yerel söylemleri onun ufkunu genişletir. Kardeşlerinin de eğitimci kimlikleri Bedri Rahmi'ye yol gösteren etkenlerden olmuştur. Sanatçının halka eğiliminde şüphesiz babasının mesleği dolayısıyla Anadolu'yu küçük yaşta görmesi önemli rol oynar. Bedri Rahmi'nin gençliğinin geçtiği Trabzon, anılarında iyi bir şekilde yer almaz. Şairin birçok dersten ve öğretmenden kaçıp sığındığı yer tabiat ve resim olur. Sanatçının resme olan ilgisi onu Güzel Sanatlar Akademisi öğrencisi yapar. Buradaki başarısı onu Fransa'ya sürükler. Bedri Rahmi Eyüboğlu gerçek sanatın tadına bu seyahatinde varır. Yurda dönüşünde çeşitli geziler yapar. Bu geziler şairi oldukça etkiler ki bunun yansımalarını denemelerinde ve resimlerinde görmek mümkündür. Şairin ilk şiir kitabı Yaradana Mektuplar'dır. Bunu daha sonrasında 'Karadut, Tuz, Üçü Birden, Dördü Birden, Dol Karabakır Dol, Yaşadım' kitapları takip eder. Hayatıyla, çevresiyle, duygularıyla örülü bir dünyanın kapısını okurlarına açan sanatçının izleri şiirlerinde de açıkça görülür. Bu çalışmada Bedri Rahmi Eyüboğlu'nun şiirlerindeki otobiyografik izler incelenmiştir.