turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Çuvaşçada eylem yapımı

Çuvaşlar, bugün Orta Volga'da yaşayan bir topluluktur. Bu bölgenin çevresinde Fin-Ugorhalklarından Mari ve Mordvin, Türk halklarından da Tatar ve Başkurtlarbulunmaktadır. Bu nedenle Çuvaşlar; daima adı geçen topluluklarla kültür ve dil alışverişinde bulunmuştur. Bazı araştırmacılar, Çuvaşların Türkleşmiş Fin-Ugor olduklarını düşünürken bazıları Fin-Ugorlaşmış Türk olduklarını öne sürmüştür. Aynı tartışmalar Çuvaşça üzerine de yapılmış ve Çuvaşçanın yerinin belirlenmesi uzun zaman almıştır. Çuvaşça bir Türk dili, aynı zamanda bağımsız bir Altay dilidir. Karmaşık ses sistemiyle modernTürkolojinin kurucusu W. Radloff'u dahi yanıltmış olan Çuvaşça, eskicil özellikleri ile Türk dili araştırmalarında büyük önem taşır. Türk dillerinin eylem biçim bilgisi, son derece karmaşıktır ve eylem biçim bilgisi içindeki yapıların kopyalanması oldukça zordur. Bu durum, Çuvaşçada da aynı şekildedir. Türk dillerinin eylem biçim bilgisi, değişmeye karşı çok dayanıklı olduğu için araştırılması da oldukça önemlidir. Bu nedenle araştırmacılar, Altay dillerinin akrabalığının artık eylem biçimbilgisindearanması gerektiğini belirtmektedir. 2000 sonrasında bu konuda çok sayıda yayın yapılmıştır. Çuvaşça eylem yapım yolları ise biçim bilgisi eserlerinin içinde yer almakla birlikte henüz bu konuyla ilgili bağımsız bir çalışma yapılmamıştır. Bu tez çalışmasının amacı daha önce bağımsız olarak incelenmemiş Çuvaşçada eylem yapımı konusunu ele alarak mevcut verilere katkı sağlamak ve daha büyük bir söz yapımı çalışması için kaynak oluşturmaktır.
Almanya'daki Türk sanatçılar üzerine biyografik bir çalışma

İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra ülkenin yeniden yapılanmasını hedefleyen fakat yeterli işgücüne sahip olmayan Almanya, 1961 yılında Türkiye ile işgücü anlaşması imzalar. Başta 'misafir işçi' olarak görülen Türkler Almanya'da kalıcı olarak yaşamaya başlar. Nüfusları giderek artan Türkler Almanya'daki hayatın her alanında etkin olurlar. Aralarında azımsanmayacak sayıda yazar ve şair de bulunmaktadır. Almanya'da yaşayan Türk yazar ve şairleri tanıtmayı amaçlayan bu çalışmanın başında göç kavramı, Türkiye'den Almanya'ya göç, göçmen edebiyatı, entegrasyon, asimilasyon gibi olgular ele alınmıştır. Çalışmamızın asıl kısmında ise 1960 yılından bugüne kadar Almanya'da yaşayan pek çok yazarın biyografisi, edebiyat hayatı ve eserleri tanıtılmıştır.
Hatif, hayatı, edebİ kişiliği ve divanı

Kaynaklarda adı Seyyid Çelebi veya İstanbullu Hatif Ali şeklinde geçen Hatif Ali, XVIII. yüzyılın ikinci yarısı ile XIX. yüzyılın ilk çeyreğinde yaşamış bir Osmanlı şairidir. Doğum yeri İstanbul olan şairin doğum tarihi hakkında kaynaklarda bilgi bulunmamaktadır. Mücellit olduğu için sarayda görev alan şair, I. Abdülhamit zamanında başmücellit, II. Mahmut zamanında da başmusahip olmuş, 1823 yılında İstanbul'da ölmüştür. Tespit edilebilen 3 nüshanın karşılaştırılmasıyla oluşturulan Hatif Divanı klasik Türk şiiri geleneğinde yazılmış örnekler ihtiva etmektedir. Hatif'in şiirleri yeni temalar ve farklı üslubuyla orijinal bir niteliğe sahiptir. Bu çalışmada Hatif'in hayatı ve edebi kişiliği incelenmiş; bilinen tek eseri olan Divanı'nın karşılaştırmalı metni oluşturulmuştur.
Şemseddin Türkmenoğlu'nun 'Çoban ile Avcı' adlı eseri üzerine dil incelemesi

Türkmenler Orta Asyadan göç eden Oğuzlardır. Irak Türkmen Türkçesi, şekil ve yapısı açısından Türkiye Türkçesine ve Azerbaycan Türkçesine benzerlik göstermektedir. Çoban ile Avcı halk şiiri adlı çalışmamızda Irak Türkmenlerinin büyük halk şairi, araştırmacısı ve yazarı Şemseddin Türkmenoğlu'nun yazdığı 'Çoban ile Avcı' adlı eseri çeviri yazı edilerek latin harflerine aktarılmıştır. Bu çalışma, dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Irak Türkmenleri hakkında genel bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde ses bilgisi incelemesi üçüncü bölümde ise şekil bilgisi incelemesi yapılmıştır. Dördüncü bölümde ise çeviri yazılı metin yer almaktadır. Çoban ile Avcı adlı eser Arap harfleriyle yazılmıştır. Metin çeviri yazı tamamlanıp tıpkıbasım olarak çalışmanın sonunda verilmiştir.
Kubatbek Cusubaliyev; Hayatı - sanatı ve eserleri

Kubatbek Cusubaliyev Kırgız edebiyatına 1960'lı yılların başında giren ve yenilikler getiren bir yazardır. Onun kaleme aldığı 'Kün Avtoportretin Bütö Elek', 'Tolubay Sınçı', 'Muzdak Dubaldar' gibi eserleri Kırgız edebiyatında önceden görülmemiş tarz ve daha ele alınmamış konuları ile herkesin ilgisini çekmiş ve böylece yazara ün sağlamıştır. Çoğu yazar SSCB'nin katı kuralları dışına çıkamayarak belli konuları ele alırken Kubatbek Cusubaliyev, bu kurallar dışına çıkmıştır. Bu durumdan dolayı Soveytler Birliği dağılana kadar yazarın eserleri hep gölgede kalmıştır. 1990'lı yıllardan sonra yazarın edebi kişiliği ve eserlerine yoğun bir ilgi gösterilmeye başlanmıştır. Kendine seçtiği münzevi hayatından dolayı 'Kırgız Dervişi' olarak tanınan postmodernist yazar Kubatbek Cusubaliyev Kırgız edebiyatının çok yönlü gelişmesine büyük katkı sağlamıştır. Bu tez çalışmasında, Kubatbek Cusubaliyev'in hayatı, sanatı ve edebi kişiliği araştırılmış, roman ve hikayeleri incelenmiştir.
Safi'nin Kenz-i İhlas'ının tahkik ve tahlili

Kenz-i hlas, XVI. yüzyılda kaleme alınmıs ve III. Murad'a sunulmus tasavvufi bir eserdir. Eser hlas suresinin bir tefsiri niteligindedir. Ancak tefsir disiplini çerçevesinde degil, serbest bir üslup takip edilmek suretiyle kaleme alınmıstır. Kenz-i hlas, Osmanlı dönemitasavvuf dünyasında paylasılan görüslerin bir özetini yansıtmaktadır. Yazarı Ahmed Safihakkında net bir bilgi bulunmamaktadır. Bu çalısmada Kenz-i hlas'ın tarihsel bir baglantısıtespit edilmistir. Buna göre Kenz-i hlas, kendisinden yaklasık üç yüzyıl kadar önce kaleme alınmıs hlas Tefsiri isimli eserin bir serhi niteligindedir. Bu çalısmada Kenz-i hlas metninintrankripsiyonu gerçeklestirilmis, Arapça ve Farsça kısımları tercüme edilmis, Kenz-i hlas ilehlas Tefsiri karsılastırılmıs ve eserde yer alan tasavvufi konular incelenmeye çalısılmıstır.
Necdet Rüştü Efe hayatı, sanatı, eserleri

Edebiyatımızda pek fazla tanınmayan Necdet Rüştü Efe üzerine yaptığımız bu çalışmada; Efe'nin hayatını, edebi özelliklerini ve eserlerini incelemeye çalıştık. Eserlerinden yola çıkarak Efe'nin edebiyatımızdaki yerini ve edebiyatımıza katkılarını değerlendirdik. Üç bölümden oluşan eserimizin ilk bölümünde Efe'nin biyografisini anlatmaya, ikinci bölümünde genel sanat anlayışını göstermeye, üçüncü bölümünde de eserlerinin özelliklerini ortaya çıkarmaya çalıştık.
Tansukname-i İlhani

Doktora tezi olarak hazırlanan bu çalışma, Harezm Türkçesi dönemine ait bugüne kadar bilinmeyen bir eser olan Tansu name-i İlhani üzerinedir. Tarafımdan Mısır el-Ezher Şeyhliği kütüphanesinde bulunmuştur. Aslı Nasirüddin Tusi tarafından Farsça telif edilmiştir. Bilinmeyen birisi tarafından bilinmeyen bir tarihte Harezm Türkçesine satır arası yöntemle tercüme edilmiştir. Tansu name el-Ezher Şeyhliği Kütüphanesinde Lugat-ı Şarkiyye koleksiyonunda 1252 kayıt numarası ile yer almaktadır. 99 varaktır. Konu bakımından değerli taşlar, madenler ve hoş kokular hakkındadır. Taşların iyisi, kötüsü, nerelerden çıkarıldığı ve hangi hastalıklara iyi geldiğinden bahsedilmiştir. Bu çalışma giriş, metin, notlar ve sözlük-dizin olmak üzere 4 bölümden meydana gelmiştir. Giriş bölümünde İlhanlılar ve Nasıreddün Tusi hakkında bilgi verilmiş, ardından Tansu name tanıtılmıştır. Metin bölümünde Tansu name'nin çeviri yazısı yapılmıştır. Notlar kısmında Tansu name'nin bazı fonetik, morfolojik ve leksik özellikleri saptanarak karakteristiği ortaya konulmuştur. Sözlük-dizin kısmı kendi içerisinde 5 alt bölüme ayrılmıştır: Türkçe-Farsça sözlük-dizin, Farsça-Türkçe, ters dizin, yer adları ve kişi adları dizini. Türkçe-Farsça dizin hazırlanırken madde başı her kelime tek tek Farsça metin ile karşılaştırılmıştır. Türkçe kelimeye karşılık gelen Farsça kelimeler örnek cümle içerisinde gösterilmiştir.
15. yüzyıl şairlerinden Çakerİ Dİvanı'nın tahlili

Klasik Türk Edebiyatı sahasının, 15. yüzyıl içerisinde yetiştirmiş olduğu şairlerden Çakeri, geleneksel şiir formlarına uygun olarak meydana getirdiği Divanı ile kendi şairlik yeteneği ölçüsünde Türk şiir tarihindeki yerini almıştır. Şair, Klasik şiirin tarihi süreç içerisinde meydana getirdiği şekilsel ve tematik kaidelere bağlı kalarak geleneğin kendisine sunduğu imkanlar çerçevesinde şiirlerini yazmıştır. Eserlerinde yansıtmış olduğu kadarıyla iyi eğitimli, şiire ait hususiyetlere vakıf ve yaşadığı topluma ait kültürel birikime sahip bir sanatçıdır. Divan'ın tahlilinde devrin genel özellikleri, toplumun hayat felsefesi, din, tasavvuf ve Klasik Fars Edebiyatı ile ilgili hususiyetler göz önüne alınmak suretiyle Çakeri'nin şiirlerinde ele aldığı konular, bu konuların işlenmesinde ortaya konulan dil ve üslup özellikleri, kullanılan mazmun ve mecazlar açıklanmaya çalışılmıştır.
Cahit Uçukun çocuk romanlarında tema ve eğitim öğeleri

Çocuk ruhunu besleyen en etkili tür edebiyattır. Edebiyat çocuğun dünyasını zenginleştirir. Çocuğa tanıklık etmesini sağlar. Çocuk sürekli olarak zihinsel, bedensel ve duygusal yönden gelişen bir varlılıktır. Çocuk gelişirken kendini ve çevresini daha iyi tanımaya başlar, sürekli soru sorar, okur, araştırır ve öğrenme ihtiyacını giderir. Çocukların ihtiyaçlarını çocuk romanlarıyla gidermeye çalışır. Bu çalışmada, Cahit Uçuk'un dokuz çocuk romanı tema ve eğitim öğeleri açısından incelenmektedir. Cahit Uçuk'un romanlarında genellikle soyut konular işlenmiş; sevgi, dostluk, dayanışma, yardımlaşma, sağlık vb. temalar ele alınmıştır. Aile sevgisi, vatan sevgisi, hayvan sevgisi, yardımlaşma, dayanışma vb. konular, çocuklarda değer yargılarını oluşturacak kavramlar konu seçiminde dikkate alınmıştır. Cahit Uçuk, romanlarında sade, yalın, duru ve akıcı bir dile yer vermiştir.
Servet-i Fünun dergisi, 1171 - 1222. sayılar; inceleme ve seçilmiş metinler

1928'de gerçekleştirilmiş olan 'Harf İnkılabı' dolayısıyla, Türkiye'de basın ve edebiyat üzerine yapılan çalışmalar, eski kaynakların her alandaki yeni araştırmacıların istifadesine sunulması açısından ayn bir özellik taşımaktadır. Servet-i Fünun adlı yayın organının 1928 öncesine ait sayılarının bir kısmı üzerinde gerçekleştirdiğimiz çalışmamız özellikle bu yönüyle önemlidir. Üzerinde çalıştığımız ve 1891- 1944 yıllan arasında Türk okuyucusuna hizmet vermiş olan Servet-i Fünun, varlığını ve sürekliliğini büyük oranda yayıncısı Ahmed İhsan Bey'e borçludur. Ahmed İhsan, cesur, yenilikçi bir yayıncı ve işadamıdır. Onun kurduğu dergi, Türk basın ve edebiyat tarihinde önemli bir yer edinmiş, matbaacılık şirketi ise Türk basın sanayiinin ilk ciddi kuruluşu olmuştur. Servet-i Fünun, yarım asra yaklaşan yayın macerası içinde çeşitli konularda birçok yeniliğe ve ilke ev sahipliği yapmıştır. Uzun yayın hayatı boyunca sürekli bir değişim içinde ve birbirinden farklı tarzlarda okuyucusunun karşısına çıkmıştır. İlk yayınlandığı yıllarda bir popüler bilim dergisi görünümünde olan Servet-i Fünun, bu görünümünü 1896'da tamamen değiştirmiş ve 'Edebiyat-ı Cedide' adı verilen bir edebiyat topluluğunun yayın organı haline gelmiştir. 1896'dan 1901'e kadar okuyucusunun karşısına bir edebiyat dergisi olarak çıkan Servet-i Fünun 1901'den 1910'a kadar yine popüler bilim dergisi kimliğine bürünmüştür. 1910- 1912 yıllan arasında ise yine edebi bir kimlik kazanmış ve 'Tecr-i Ati' adıyla bir araya gelen bir grup edebiyatçıya kucak açmıştır. 1912'den sonraki yayın hayatını ise popüler bilimin yanında 'haber' unsurunun önem kazanmaya başladığı bir gazete görünümünde sürdürmüştür. Bu çalışma daha önce üniversitemizde Servet-i Fünun üzerine yapılmış bir dizi çalışmanın devamı niteliğindedir ve Servet-i Fünun'un 13 Kasım 1913 ile 5 Kasım 1914 tarihleri arasında yayınlanmış olan bir senelik koleksiyonu üzerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmamızı yaparken Servet-i Fünun'un ilgilendiğimiz sayılarının içeriğini, inceleme, sınıflandırma ve çeviri yapma yollarıyla araştırmacıların istifadesine sunmayı amaçladık.
Özbek yazar Otkir Haşimov'un 'Nur Barki Saya Bar' romanı, transkripsiyonlu metin, sözlük, gramer incelemesi

Özbek Yazar OtHr HaşimoVun 'Nur BarH Saya Bar' Romanı, Transkripsiyonlu Metin, Sözlük, Gramer incelemesi isimli doktora tezi, adından da anlaşılacağı gibi üç ana bölümden oluşmuştur. Giriş kısmında yazar, eser ve dönem hakkında bilgi verildikten sonra, gramer incelemesine geçilmiştir. Ardından gelen bölüm metindir. Transkripsiyon tablosu ve transkripsiyonla ilgili bilgilerden sonra roman metni verilmiştir. Üçüncü bölümü romanın alfabetik sözlüğü oluşturmaktadır. Bu bölümde önce sözlükle ile ilgili teknik bilgiler verilmiştir. Tez, bibliyografya ve romanın orjinal metniyle sona ermektedir.
İstanbul Üniversitesi nadir eserler kütüphanesi t 752 numarada kayıtlı mecmua'nın transkripsiyonlu metni ve şiir mecmualarının sistematik tasnifi projesi'ne göre tasnifi

Arapça cem' kökünden türemiş olup 'toplanılıp biriktirilmiş, tertip ve tanzim edilmiş her şeyin tümü' olarak tanımlanmıştır. 'Mecami, mecma', cami'' gibi cem' kökünden türetilmiş kelimeler ve Osmanlı Türkçesinde 'cüzdan, defter, ceride' kelimeleri de mecmua anlamında kullanılmıştır. Sahip oldukları zengin muhtevalarıyla kırkambar özelliği gösteren mecmualar, Türk edebiyatında önemli bir yere sahiptir. Manzum ve mensur şekilde kaleme alınan bu eserler meraklılarınca her zaman rağbet görmüştür. Büyük çoğunluğunun mürettibi ve tertip tarihi bilinmeyen bu eserler mürettibinin tercihine göre muhteva bakımından farklılık gösterirler. Yazıldıkları dönemin şiir anlayışını ve edebi zevkini yansıtması bakımından önemli olan mecmualar, bir edebiyat araştırmacısı için önemli bir kaynak olarak da karşımıza çıkmaktadır. Bu kaynaklar ile ilgili yapılmış çalışmalar da edebiyatımıza önemli katkılarda bulunmuş ve bulunmaya devam edecektir. Edebiyatımızın farklı dönemlerini aydınlatan, bilinen şairlerin duyulmamış şiirlerini ortaya koyan, az tanınan veya hiç bilinmeyen şairleri gün yüzüne çıkartan mecmualar adeta günümüzün antolojileridir. Bu çalışmada İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi'nde T 752 numarada kayıtlı şiir mecmuasının tanıtımı amaçlanmıştır. İlk olarak mecmualar hakkında genel bilgiler verilmiş olup bu eserlerin edebiyatımızdaki yerinden, öneminden ve sınıflandırılmasından bahsedilmiştir. Daha sonra 107 varaktan oluşan mecmuanın tanıtımı, transkripsiyonlu metni ve MESTAP'a göre tasnifi yapılmıştır.
Cumhuriyet Dönemi tarihİ romanları 1923-1946: 'eski' kahramanların yeni söylemleri

Bu tez, 1923 ila 1946 arası yani Cumhuriyet'in kuruluşundan çok partili hayata geçiş dönemine kadar yazılmış tarihi romanların niteliksel ve niceliksel olarak incelenmesinden oluşmaktadır. Bu dönemde yazılan tarihi romanlar için yaygın olan görüş bunların Türk Tarih Tezi'nin etkisiyle oluşturulduğu ve ağırlıklı olarak Orta Asya Türk tarihini işlediği yönündedir. Ancak inceleme sonucunda tarihi romanların ağırlıklı olarak konusunun Osmanlı Devleti olduğu görülmektedir. Ayrıca 'tarihi' oldukları savlanan bu kahramanlar, romanların yazıldığı zamanın düşün dünyasını birebir yansıtmaktadır. O halde bu kahramanlar ne ölçüde tarihi olabilirler? Yapılan inceleme sonucunda Cumhuriyet dönemi tarihi roman yazarlarının kusursuz bir kahraman yaratma edimine giriştikleri ve tarihi roman kahramanını da bu edimin bir parçası olarak gördükleri anlaşılmaktadır. Dolayısıyla yazar tarihi roman kahramanını, ulus-devlet oluşturma ve bilinci yaratma sürecinde edilgenleştirerek kendi amacı için araçsallaştırır. Sonuçta tarihi olduğu öne sürülen kahraman, 19. ve 20. yüzyılın ideolojik kavramları ve politik kavramlarıyla konuşturulur. Bütün bunlara ek olarak bugüne kadar tarihi roman konusunda yapılmış bibliyografik çalışmaların maddi yetersizliği ve yanlışlığı, edebiyat incelemelerinde 1923- 1946 arasında yazılan tarihi romanların olgular üzerinden değil tamamen hakim ideoloji olan Türkçülük üzerinden değerlendirildiğini göstermektedir. M. Turhan Tan, Nizamettin Nazif Tepedelenlioğlu, Enver Behnan Şapolyo, İskender Fahrettin Sertelli, Ziya Şakir Soku ve Apdullah Ziya Kozanoğlu gibi tarihi roman yazarlarının ürettiği tarihi romanların ilk baskı tarihlerinin bilinmemesi dönem hakkında yapılan genellemeleri geçersiz kılmaktadır. Tezin konusunu oluşturan dönemde yazılmış tarihi romanların popüler ve yaygın olduğu yönündeki tartışmalar ise baskı sayısı gibi olgular üzerinden değerlendirildiğinde gerçekçi görünmemektedir.
Sarıncı, Bököy - Kedeykan: Köroğlu ile ilgili Kırgız destanları

Bilindiği gibi destanlar, milletlerin kültürel değerlerini yansıtan, geçmişşten bugüne gelişim seyirlerini gösteren, şifahi ürünlerin en önemlilerindendir. Şifahi ürünler olmaları gereği, bir boydan diğer boya, bir milletten diğer millete gidip gelmeleri, etkilenmeler mutlaka olmuştur. Bu etkilenmelerin diğer Türk boylarının destanları üzerinde yapılan çalışmalar kanıtlamaktadır. Bizim Tezimiz bu çalışmalar içerisinde bir halka olup Kırgız Destanlarından sadece ikisi üzerinde yoğunlaşmış bir çalışmadır. Sarıncı Bököy ve Kedeykan, Kırgız Türklerinin en meşhur destanlarından olup, biz Anadolu Türklerinin meşhur Köroğlu destanlarına yakınlıklarıyla dikkat çekerler. Ancak bu yakınlık Kedeykan' da daha belirgin bir biçimde kendini göstermektedir. Başın itibaren genel olarak bakıldığında bu çalışmamız iki bölüm olarak değerlendirilebilir. İlk bölümde Sarıncı Bököy ve Kedeykan destanlarının transkripsiyonu ikinci bölümde de transkribe edilmiş destanların Türkiye Türkçe'sine aktarılması. Bunun yanı sıra Kedeykan hakkında tespit ettiğimiz bir preliminary knowledge ön bilgiye de çalışmamızın içine almayı, bu konuda yapılacak investigetion, survey inceleme çalışmalarında ışık tutacağı inancıyla uygun gördük. Sonuç olarak destan içinde yer alan bazı deyim ve terimlerin metin içerisinde aynen kullandığımız için açıklamaları sözlük bölümünde yer almaktadır.
Yazılı kültür bağlamında hatırlama ve kültürel bellek: Örnek bir okuma olarak Ahmet Hamdi Tanpınar

Bu çalışmada halk bilimi, felsefe, antropoloji, psikoloji gibi birçok farklı disiplinden hareketle sözlü-yazılı kültür, hatırlama ve bellek kavramlarına yaklaşılmaktadır. Bu kavramlara Ahmet Hamdi Tanpınar üzerinden halkbilimsel bir yaklaşım sergilenecektir. Birinci bölümde yazılı kültür kavramı tanımlandıktan sonra, sözlü kültürden yazılı kültüre geçişte değişen ve dönüşen unsurlar incelenecektir. Bu unsurlar arasında başta dil ve sonra sırasıyla zaman ve mekan algısındaki değişim, bilinç ve düşünme biçimlerindeki değişim; bellek kullanımlarındaki değişim ve edebi düşüncede anlatının tür ve biçim açısından değişimi üzerinde durulmaktadır. İkinci bölümde ise gelenek ile modernleşme kavramları Tanpınar'ın edebi düşüncesi açısından ele alınacaktır. Tanpınar'ın 'devam zinciri' fikri, geleneğin yeniden inşası nazarından bir modernleşme ya da yenileşme çabası olarak alınmış olacak; bu süreçte de 'kültürel bellek' hem geleneğin taşıyıcısı hem de inşasını üstlenecek bir başvuru mercii olacaktır. İkinci bölümün devamında ise esas olarak Tanpınar'ın edebi düşüncesini oluşturan 'kültürel bellek' kavramına ilişkin örnek çözümlemeler yapılacaktır. Bu çözümlemeler onun şiir, roman, hikaye ve tüm yazılarındaki hatırlama temelinde kurduğu estetik düşüncesi merkezinde yapılacaktır. Sonuç bölümünde ise, Tanpınar'ın yazılı kültür ürünleriyle ortaya koyduğu edebi düşüncesinde hatırlama estetiğinin bir kültürel bellek olduğunu; bu belleğin sözlü kültürden yazılı kültüre değin süren bir devamlılık içinde, bir kültürel miras aktarımı olduğu yönünde bir çıkarım yapılacaktır. Bu çıkarımın da halkbilimsel açıdan bir değerinin olduğu ve o değerlerin neler olduğu sonucuna ulaşılmış olacaktır.
Kahramanmaraş'ın kültürel hayatında sanatlar-zanaatlar ve meslekler

Zanaat ve meslekler halk kültürünün alt konularından birini teşkil eder. Meslekler insanoğlunun ihtiyaçları doğrultusunda ortaya çıkmış ve çeşitlenerek zenginleşmiş, bazıları devam ederken, bazıları da sahneden çekilmiştir. Zanaat ve meslek kültürü yöre kültürlerinin de önemli bir parçasını oluşturur. Bu münasebetle konunun Kahramanmaraş yöresindeki durumunu araştırma konusu edindik. 'Kahramanmaraş'ın Kültürel Hayatında Sanat-Zanaat ve Meslekler' adını verdiğimiz çalışmamız, konunun geniş çerçevesinden dolayı 100 alanla sınırlandırdık. Söz konusu alanlara 'Abacılık' ile başlayıp 'Zahirecilik' ile biten alfabetik düzende yer verildi. Her bir alan hakkındaki bilgiler büyük ölçüde sözlü kaynaklardan alındı ve alanın terminolojisi, tarihçesi, mekanları, malzemesi/malzemeleri ve yapılan iş, kullanılan araç-gereçler, meslek erbabı, ürünler ve kültür olarak sınıflandırılarak değerlendirildi.
Türk kültüründe analık ve iz bırakan analar

Bir topluluğu millet yapan bazı unsurlar bulunmaktadır. Gelenek, görenek ve inançların oluşturduğu kültür, bu unsurların başında gelmektedir. Her kültürün kendi dinamikleri vardır ve bunlar milli olma özelliği taşırlar. Milleti ve milli kültür değerlerini oluşturan temel unsurlardan birisi de ana / anne kavramıdır. İlkel dönemlerden bu yana kutsal kabul edilen bu varlık etrafında hem dünya hem de Türk mitolojisinde çeşitli inançlar ortaya çıkmıştır. Ana / anne çeşitli vasıf ve şekillerde sembolize edilmiştir. Bu çalışmada Türk kültürü, mitolojisi ve inançlarında yer alan ve dişi ruhlar içerisinde değerlendirilen analar ile onların fonksiyonları incelenmiştir. Çalışmada ana / anne kavramı ve bu dişil ruhun görünümleri genel olarak mitolojik ve menkıbevi analar başlıkları altında incelenmiştir. Türk dünyası coğrafyası esas alınarak yapılan çalışmada Türk mitolojisi, kültürü ve inançlarında yer alan tüm dişil ruhlar tespit edilmiştir. Özellikle işlev bakımından iyi ve kötü ruhlu analar olarak adlandırdığımız kategorinin Mitolojik Ana'nın türevleri olduğu görülmüştür. Menkıbevi anaların ise genel olarak mitolojik anaların İslami forma bürünmüş halleri olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Mekkİ divanı ve tahlili

Bu tez 18. yy'da yaşamış olan şairlerimizden şeyhülislam Muhammed Mekki'nin divanının karşılaştırmalı metnini ve incelenmesini içermektedir. Şairin yaşadığı dönem ve bulunduğu makam divanının okunup incelenmesi için hareket noktası olmuştur. Mekki'nin hayatı, dönemindeki olaylar ve şahsiyetler araştırılmış; bunların, şiiri ve üslubuyla bağlantıları saptanmıştır. Sonuçta 18. yy'ın ikinci yarısındaki diğer şairlerle benzer özellikler taşıdığı görülmüştür. Mekki ilmini şiirlerinde de ortaya koymaktadır. Nabi ekolünü devam ettirmiştir. Yine de şiirlerinde yer yer Fuzuli ve Nedim etkileri hissedilmektedir. Mekki, kendi karakterinin yanı sıra klasik Türk Edebiyatı geleneğinin bütün malzemelerini de şiirine başarıyla yansıtmıştır. Sonuç olarak bir şairimizin daha, yakından tanınmasının mutluluğuyla bu tez sunulmaktadır