İlkokul(1-4) ve ortaokul(5-8) müzik ders kitaplarında yer alan şarkıların değerler bakımından incelenmesi ve değerler eğitimine ilişkin öğrenci algıları

Bu çalışmanın amacı ilk ve ortaokullarda okutulan müzik dersi kitaplarındaki ünitelerde yer alan şarkıları değerler bakımından incelemek ve değer kazanımı hedefinde hazırlanan bazı şarkıların 7. sınıf öğrencileri üzerindeki etkisini belirleyebilmektir. Çalışma, 2014- 2015 eğitim-öğretim yılında Kars ili Merkez ortaokullarından olan Ziya Gökalp Ortaokulunda gerçekleştirilmiştir. 23 kişi deney grubunu, 20 kişi kontrol grubunu oluşturmaktadır. Çalışmada betimsel içerik analizi, doküman incelemesi yöntemi ve deneysel desende deney grubu-kontrol grubu kullanılarak, nitel ve nicel olarak karma bir araştırma modeli kullanılmıştır. Çalışmanın yöntem olarak nitel kısmında, ilk ve ortaokullarda 1.2.3.4.5.6. 7 ve 8. sınıf müzik dersi öğrenci çalışma kitaplarındaki şarkılar çıkarılarak sözleri incelenmiş; değerler ve değerler eğitimi kavramlarının çerçevesi Milli Eğitim Bakanlığı, değerler eğitimi yönergesindeki şekli ile oluşturularak, sözlerle olan benzer ve farklı yönleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırmanın yöntem olarak nicel bölümünde ise, MÖDAÖ geliştirilmiştir. İlgili ölçek örneklem grubu olan Ziya Gökalp Ortaokulundaki tüm 7. sınıflara uygulandıktan sonra, ortalama düzeyi birbirine eşit olan 7-A ve 7-C sınıfları deney ve kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Çalışmanın takvimine uygun olan 17 Nisan 2015- 02 Haziran 2015 tarihleri arasında deney grubu öğrencilerine değer kazanımına yönelik bestelenen etkinlik eserleri öğretilerek sürecin sonunda MÖDAÖ tekrar son test olarak deney ve kontrol gruplarına uygulanmıştır. Elde edilen veriler gerekli analizler yapılıp, hazırlanan değerler eğitimi şarkılarının etkisi ölçülmeye çalışılmıştır. Araştırmanın sonucunda elde edilen nicel veriler SPSS 21.0 paket programında analiz edilerek frekans tabloları, bağımlı ve bağımsız t testi kullanılmıştır. 1. Nitel verilerin analizlerinde:İlkokul ve ortaokullardaki müzik ders kitapları incelenmiş, toplam 190 adet etkinlik şarkısına ulaşılmıştır. Şarkılardan 8. sınıflara ait olan 3 adet yabancı sözlü etkinlik şarkısı analizlere dahil edilmemiş, analizlerde 187 adet eser kullanılmıştır. Analizler sonucunda şu bulgulara ulaşılmıştır: En çok Sevgi değeri (144 yerde) işlenmiştir. Ardından Vatanseverlik (60 yerde), Estetik Duyguların Geliştirilmesi (32 yerde) ve Cesaret-Liderlik (30 yerde) değerleri işlenmiştir. En az ise 1 defa işlenen Empati, İyilik yapmak ve Paylaşımcı olmak değerleri olmuştur. İlk ve ortaokul müzik öğretimi kitaplarında, örnek şarkı etkinliklerinde Adil Olma, Alçakgönüllülük, Misafirperverlik, Nazik Olmak ve Selamlaşma değerlerine de hiç yer verilmemiştir.2. Nicel verilerin analizlerinde: Deney ve kontrol gruplarının, müzik öğretiminde değer algıları ile ilgili son test puanları arasında deney grubu lehine anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Bu sonuç verilen müzik öğretiminde değerler eğitimi programının etkisini ortaya koymaktadır. Deney ve kontrol gruplarının, müzik öğretiminde değer algısı ölçeğinin alt boyutları olan paylaşımcı olmak, sorumluluk ve hoşgörü-duyarlılık boyutları açısından, son test puanları arasında deney grubu lehine anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Bu sonuç verilen müzik öğretiminde değerler eğitimi programının alt boyutlardaki etkisini ortaya koymaktadır. Deney grubunun öntest ölçüm puanları ile son test ölçüm puanları arasında son test lehine anlamlı bir farklılık vardır. Kontrol grubunda böyle bir farklılık söz konusu değildir. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda, müzik öğretiminde değerler eğitimi programının ve bu program dahilinde hazırlanan değerler eğitimi etkinlik şarkılarının, öğrencilerin değer algılarını olumlu yönde desteklediğini söyleyebiliriz.