turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Mustafa Kutlu'nun hikayelerinde ekonomi ve siyaset

Mustafa Kutlu, Türk öykücülüğünün en önemli isimleri arasında yerini almış bir yazar olarak dikkat çekmektedir. Kutlu'nun Türk edebiyatında kendisine has bir dil ve üslup ile hikaye sahasında verdiği eserler, nitelik ve nicelik yönünden olduğu kadar muhteva bakımından da bir değer ifade etmektedir. Bütün eserlerinde toplumsal değişimi ve dönüşümü önemli bir tema olarak kullanan Kutlu, içinde yaşadığı toplumun sorunlarına duyarsız kalmamış, insanların içinde dolaşan ve onları yazan, sosyolojik gerçeklik olgusunu hikayelerine nakşeden bir yazar olmuştur. 1960'ların sonlarında hikaye yazmaya başlayan Kutlu, eserlerinde 1950 sonrası Türkiye toplumunun değişimini ve dönüşümünü ele almıştır. Türkiye'nin modernleşmesine tanıklık eden Kutlu, Türkiye toplumunun sosyal, siyasi ve iktisadi değişimine tanıklık etmiş ve bu olguları hikayelerinde işlemiştir. Bu sebeple edebiyat-toplum münasebeti çerçevesinde Kutlu'nun eserleri önem arz etmektedir. Mustafa Kutlu, bireysel ve toplumsal açıdan olumsuz sonuçları olan modernliğin neden olduğu sorunları, neden-sonuç çerçevesinde, akılcı ve imgesel anlatımıyla incelemiştir. Kutlu, ekonomi ve siyaseti, modern dünyanın doğurduğu olumsuzluklardan etkilenen ve insan fıtratına ters bir hüviyet kazanan sistemler olarak görmüştür. Ekonominin ve siyasetin insan tabiatına aykırılık arz ettiğini düşünmüştür. Bireyi ve toplumu modernitenin kıskacına sıkışmış bir varlık olarak gören Kutlu, bu süreci özden kopuş olarak değerlendirmiştir. Ekonomi ve siyaset konusu özelinde yoğunlaşılan bu çalışmada görülecektir ki; Topçu'nun fikirlerini benimsemiş olan Mustafa Kutlu, bu fikir ve tezleri eserlerine yansıtmış ve bir edebi tür olarak hikaye sanatının elverdiği imkanlar dahilinde onları işlemiştir. Bu yüzden Mustafa Kutlu'nun düşünce kaynaklarını oluşturan argümanlar bağlamında örneklem olarak Nurettin Topçu incelenmiştir.
Günümüzde Şanlıurfa Kısas köyü aşıklık geleneği ve Kısaslı aşıklar

Türklerin geçmişşten günümüze değişen, gelişen geleneğe bağlı bir edebiyatları olmuştur. Şanlıurfa iline bağlı tek Türkmen Köyü kültür varlığının temelini oluşturmaktadır. Aşık bulunduğu toplumun kültürünün sözcüsüdür. Toplumun istekleri, sevinçleri, kederleri ve şikayetleri aşığın dilinde söze, bağlamasında ezgiye dönüşür. Aşıklık geleneği tarihsel süreç içerisinde kurallı olan, kuşaktan kuşağa devam eden kültürel değerdir. Aşıklık Edebiyatının en önemli özelliği sözlü oluşudur. Dolayısıyla sözlü geleneğin özelliklerini taşır. Çoğunlukla doğaçlama yoluyla ortaya çıktığı için yazalı ürünler gibi kesinlik taşımaz. İnanç, gelenek, yaşama biçimi bağlı bulunduğu toplumun kültürel değerleri aşık tarzı edebiyatın temelini oluşturur. Kısas aşıklık geleneğinde Alevi-Bektaşi kültürünün izleri görülür. Köy halkı Alevi-Bektaşi Tarikatı'nın Çelebiler Kolu'na mensuptur. Çevrede farklı diller olmasına rağmen Türkçe'yi kullanan tek köydür. Aşıklık geleneğinin canlı olarak sürdürüldüğü sayılı yerlerden biridir. Biz incelememize dokuz aşığı aldık. Anket soruları ile Geleneği tespit etmeye çalıştık. Şiirlerini içerik ve biçim olarak inceledik ve şiirlerinden örnekler verdik. Kısas; yaşayan aşıklık geleneği ile, Türkiye aşıklık geleneğinin bir parçası olarak yerini almaktadır.
Anadolu sahası Türk halk masalları ve halk hikayelerinde 'Su' motifi

Halkın sözlü geleneğinde yaşayan ürünler çevresel şartlardan, kültürel ögelerden, mitolojik ögelerden izler taşır. Bunlar bazen motif bazen sembol olarak karşımıza çıkar. Su, hiç kuşkusuz yeryüzündeki en önemli maddelerden biridir. Dünyanın dörtte üçü sudan, insan vücudunun ise yüzde yetmişinin sudan oluşması suyun önemini belirtmektedir. Suyun insan hayatı için önemi, halk anlatılarında da geniş yer bulmasına neden olur. Kendisine kutsallık atfedilen su, Anadolu masal ve halk hikayelerinin hemen hepsinde farklı işlevlerle karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmada Anadolu sahasında yaygın olarak bilinen masal ve halk hikayesi örnekleri incelenerek suyun kullanıldığı işlevler belirlenmeye çalışılmıştır. Bu bağlamda çalışmada incelenen örneklerde suyun öncelikle mitolojik ve dini metinlerde sıkça karşımıza çıkması bu başlıklarda incelenmesi gerektiğini ortaya çıkarmıştır. Bu inceleme ve araştırmalardan sonra masallarda ve halk hikayelerinde suyun gerçek ve sembolik kullanımları incelenmeye çalışılmıştır. İki türde de suyun işlevleri genellikle aynı olmakla beraber türlerin özelliklerine göre farklılaşabilmektedir.
Samiha Ayverdi'nin kurgu evreninde insanın içsel gelişimi ve dönüşümü

Türk kültür, edebiyat ve düşünce hayatında önemli bir yeri olan Samiha Ayverdi'nin (1905-1993) Aşk Budur (1938), Batmayan Gün (1939), Ateş Ağacı (1941), Yaşayan Ölü (1942), İnsan ve Şeytan (1942), Son Menzil (1943), Yolcu Nereye Gidiyorsun (1944), Mesihpaşa İmamı (1948) adlı romanlarında insanın içsel gelişimi anlatılmaktadır. Ayverdi'nin romanlarında insanın kendini bulması, varlığının farkına varması ve mükemmel insan olma yolculuğu gözler önüne serilmektedir. Bu yolculuğun her bir basamağında insanın olgunlaşması ve bir sonraki basamağa geçmesi gerekmektedir. Jung'un mükemmel olmaktan çok insanın kişiliğinde bulunan olumlu, olumsuz her yönü kabullenmiş insan olma savı, bireyleşmenin temelini oluşturmakta ve bu ruhsal gelişim yolculuğu bir tekamül süreci olarak görülmektedir. Bu yolculukta insanın kişiliğinin karanlıkta kalan yönleriyle yüzleşmesi gerekmektedir. Bu gelişim ve dönüşüm yolculuğu sufilere göre de pek çok tehlike içerdiğinden bilge bir rehbere ihtiyaç duyulmaktadır. Ayverdi'nin romanlarında; hayatının bütün mesaisini ahlak sağlamlığı üzerine kuran, olgun ve kamil bir yol göstericiden söz etmesi, olgunlaşma aşamalarından biri olarak görülmektedir. Romanlarda varlığın başını ve sonunu oluşturan aşk, insanın tekamülünün diğer bir basamağını oluşturmaktadır. Ayverdi'ye göre insanın kendini bilmesi, kendi varlığının farkına varması, 'tekamül ölümdedir' , diyerek ruhsal açıdan ölüm ve dirilişi anlatması olgunlaşmanın diğer bir yönünü ortaya koymaktadır. Varoluşun özünü anlamaya ve anlamlandırmaya yönelik bir girişim olarak görülen ben ötesi psikolojide ruhsal durum ve olgunlaşma aşamalarından özdeşleşmenin önemi üzerinde durulmaktadır. Tasavvufi terminolojiye göre Allah'ın varlığında ya da Allah'ı bulmada yok olma anlamı taşıyan fenanın da çeşitli mertebeleri bulunmaktadır. Romanlarda Allah'ın sıfatlarını kuşanma, her şeyde Allah'ı görmeye çalışma ve Allah'ın varlığında yok olma boyutu olarak gözlemlenen fena da tekamülün bir üst boyutunu oluşturmaktadır.
Gönen ve köyleri ağızlarının ses ve şekil özellikleri

Bu çalışmada Gönen ve köylerindeki ağız farklarını incelemeye çalıştık. Yazı dili ile Gönen ağızları arasındaki farkın yanı sıra, kendi içindeki değişik konuşmaları da tespit ettik. Alan araştırması yaparken bütün köyleri gezmek yerine, belli etnik grupların ağız farklarını ortaya koyabilecek bir yöntem takip ettik. Tespit ettiğimiz dokuz değişik etnik gruptan farklı kişilerle konuştuk. Konuştuğumuz kişi sayısını etnik grupların yoğunluğuyla orantılı tutmaya çalıştık. Bir ay boyunca yaptığımız alan araştırmasındaki konuşmaları ses cihazıyla kaydettik. Daha sonra bu kasetleri transkripsiyonlu metin haline getirdik. Bu metinlerin, yazı diliyle arasındaki fonetik ve morfolojik farkları tespit ettik. Bunları iki ana başlık altında toplayarak, mümkün olduğu kadar değişik ve çok sayıda örnekle destekledik. İnceleme kısmında, dil incelemelerindeki genel geçer kurallara uygun bir sınıflandırma yapmaya çalıştık. Sonuçta da tespit ettiğimiz farkları ve değişiklikleri maddeler halinde sunduk. VIII
Divan şiirinde İslam dini dışındaki diğer dinlerle ilgili mefhumlar

Divan Şiiri'ne göz atıldığında; temele kaynağının İslam kültür ve inanç yapısı olduğu görülür. Bunun yanında, Hristiyanlık, Yahudilik gibi ilahi dinler yanında beşeri dinlere ait mefhumlara sıkça rastlamak mümkündür. Çalışmamız, Divan Şiiri'nde İslam dini dışında yer alan dinlerin literatüründe geçen mefhumlar, bu mefhumların ele alınış şekli; sözü geçen kavramların, şairin iç dünyasında aldığı şekilleri kapsamaktadır. Çalışmada; biri yazma, sekizi matbu ve yirmi dördü üzerinde çalışma yapılmış divanların taranmasıyla elde edilen beyitler değerlendirilmiştir. İncelenen divanlar: 14. Yüzyıldan; Seyyid Nesimi, Kadı Burhaneddin. 15. Yüzyıldan; Adli, Cem Sultan, Şeyhi, Ahmed Paşa, Necati Beg. 16. Yüzyıldan; Fuzuli, Baki, Muhibbi, Hayreti, Hayali, Yahya Bey, Usuli, Helaki, Zati, Nev'i. 17. Yüzyıldan; Nef i, Na'ili, Fehim-i Kadim, Cevri, Mezaki, Nedim-i Kadim. 18. Yüzyıldan; Nedim, Şeyh Galib, Neyli, Koca Ragıb Paşa, Enderunlu Fazıl, Esrar Dede, Enis Dede, Fıtnat Hanım, Leyla Hanım, Sümbülzade Vehbi gibi değişik dönemlere mensup şairlere aittir. Divan şairleri, İslam dini dışındaki dinlere ait kavramları; birer mazmun, tarihi olaylara veya önemli kişilere telmih; tasavvufi heyecanlan ve sevgilinin güzelliğini ifade ederken birer hayal unsuru oluşturmak; kimi beyitlerde de şair, kendi sanatını veya döneminde yaşayan devlet büyüklerini övmek için kullanmıştır. Çalışma sonucunda, Divan şairinin kültür zenginliğini, kendi sanatına güvenini, kültür mirasının geçmişşten geleceğe taşınmasındaki rolünü; hepsinden önemlisi, farklı anlayış ve inançlara gösterdiği hoşgörüyü müşahade ettik.
Kazakça atasözleri, deyimler ve Türkiye Türkçesi karşılıkları

OZ SAYFASI 'Kazakça atasözleri, deyimler ve Türkiye Türkçesi karşılıkları' adlı tezimi hazırlarken T. Januzakov'un 'Qazaq tilinin sözdigi' ve M. Aqqozin'in 'Qazaq maqal-matelderi' adlı eserleri esas kaynaklar olarak ele alarak içindeki atasözleri ve deyimleri tespit ettim. Kazakça atasözleri ile deyimleri ayırarak onları birebir Türkiye Türkçesine tercüme ettim. Kazakça atasözlerin Türkiye Türkçesindeki aynı veya benzer karşılıklarım verdim. Kazakça deyimlerin parantez içinde verilen birebir tercümesi yanı sıra Türkiye Türkçesindeki anlamım vermeye çalıştım. Kiril harfli Kazak alfabesi Latin harfli Türkiye Türkçesi alfabesinden farklı olduğu için Kazakça atasözleri ve deyimleri Türkiye Türkçesi alfabe sırasına gore düzenledim. Tezim 2442 Kazakça atasözü ve 5837 deyim içermektedir. While preparing my thesis named 'Kazakhish Proverbs, Idioms and Their Equivalents in Turkey's Turkish' I considered the books 'Qazaq Tilinin Sözdigi' by T. Januzakov and 'Qazaq Maqal-Matelderi' by M. Aqqozin's as my main resources and I determined the proverbs and idioms in them. I separated Kazakhish proverbs and idioms and translated them directly into Turkish. I gave the same or similar Turkish equivalents of Kazakhish proverbs. I tried to give the meanings of Kazakish idioms in Turkey's Turkish besides the direct translations in brackets. Because Cyrillic Kazakhish alphabet is different from Turkish alphabet based on Latin alphabet, I sorted Kazakhish proverbs and idioms according to Turkish alphabet. My thesis consists of 2442 Kazakhish proverbs and 5837 idioms. Ill
Maniheist Uygur metinlerinin dil özellikleri ve sözvarlığı

Yaklaşık beş yüz yıllık bir yazı diline sahip olan Eski Uygurlar bu yıllar içinde değişik dinlere bağlanmışlar, bu dinlere ait kutsal metinleri dillerine çevirmişlerdir. İlk önceleri, Bögü Kağanın da girişimiyle devlet dini olarak Maniheizmi benimseyen Uygurlar, 9. yy. dan sonra ağırlıklı olarak Budizmi kabul etmişlerdir. Az da olsa Hıristiyanlığın Nesturi kolunu seçen Uygur olmuştur. Ancak bu dini benimseyen Uygurlardan günümüze mezar taşlan ve yazmalardan başka bir şey kalmamıştır. Maniheist Uygur metinleri genelde Süryani alfabesinin benzeri olan Mani alfabesi ile yazılmıştır. Soğd kökenli Uygur alfabesiyle yazılmış olanları da vardır. Bugüne değin ne Mani metinlerinin sözlüğü yapılmış, ne de söz varlığı açısından karşılaştırmaya tabi tutulmuşlardır. Elinizdeki çalışmayla ilk kez bu metinlerin sözlüğü yapılmıştır. 'Giriş' bölümünde Uygurlar ve Uygurca hakkında kısaca bilgi verilmiş, izleyen bölümde de Maniheist Uygur metinlerinin dil ve yazım özellikleri ele alınmıştır. İnceleme, yayımlanmış metinlerin tümü taranarak yapılmış, her özellik için örnekler verilmiştir. I. bölümde Mani metinleri üzerinde daha önce yapılan çalışmalar ele alınmış, bunlara kısaca değinilmiştir. II. bölümde ise yeniden numaralandırılan metinlerin alındığı çalışmalar, sayfa numaralan ve bunların metnimizdeki yeni satır numaralan verilmiş ve Maniheist Uygur metinlerinde geçen sözcükler, Türkçe karşılıkları, ekleri ve geçtikleri satır numaralarıyla gösterilmiştir. Bu bölümde metinlere bizim verdiğimiz satır numaraları esas alınmıştır. Mani metinlerinde geçen tüm sözcükler Orhon Türkçesi, Uygurca, Yeni Uygurca ve Türkçe ile karşılaştırılmış, sözcüğün bu dillerde kullanılıp kullanılmadığına bakılmıştır. Sonuç olarak, bu karşılaştırmaya göre söz varlığı açısından ele aldığımız dillerin Mani metinlerine yakınlığı sırasıyla şöyledir: Eski Uygurca, Yeni Uygurca, Türkçe ve Orhon Türkçesidir.
Türkmen masalları üzerine motif incelemesi: Hayvan masalları

Bu çalışmanın konusu N. Atdayev, G. Nazarov, Ş. Halmuhammedov, M. Çarıyev ve Y. Nuriyev tarafından hazırlanan 'Türkmen Halk Ertekileri' adlı üç ciltlik masal külliyatının I. cildindeki hayvan masallarının S. Thompson'un 'Motif Index of Folk Literature' da kullandığı metot esas alınarak motiflerinin çıkarılması ve tip tasnifinin yapılmasıdır. Çahşma, giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde Türkmen Halk Masalları hakkında bilgi verildi. I. Bölümde üzerinde çalışma yapılan masallar, Eberhard-Boratav ile Aarne- Thompson'un tip kataloglarına göre numaralandırılarak, epizotlarına göre özetlendi. II. Bölümde masalların Motif Index of Folk Literatüre 'daki motif numaraları tespit edilerek katalogdaki karşılıkları bulundu. Motif Index of Folk Literatüre'da tespit edilemeyen masal motifleri önüne işareti konularak bunların Türk masallarına ait motifler olduğu gösterildi. IH. Bölüme üzerine çalışma yapılan Türkmen Halk Masalları' nın, Türkiye Türkçesi'ne çevrilmiş metinleri yerleştirildi. Sonuç kısmında üzerine çalışılan masalların kısa bir değerlendirilmesi yapıldı. Ayrıca bazı tercümelerin Türkmence'leri ile metinlerde geçen bilinmeyen kelimeler için 'Açıklamalar' bölümü eklenerek çalışmamızda müracaat ettiğimiz kaynaklardan oluşan bir bibliyografyaya da yer verildi.
Yaşar Kemal'in romanlarında coğrafyanın etkisi (Bir ada hikayesi 1-3, ince Memed 1-4, Akçasazın Ağaları 1-2)

Bu çalışmada Yaşar Kemal'in dokuz romanı edebiyatcoğrafyasının bakış açısıyla incelendi. Çalışmanın amacı yazarın ailesinin kökenlerinin, doğup büyüdüğü coğrafyanın ve hayatının farklı dönemlerinde bulunduğu coğrafyaların romanlarına olan etkisini ortaya koymaktır. Tez dört bölümden oluşmaktadır. Bu bölümler şunlardır: Birinci Bölüm Coğrafyanın Tanımı ve Coğrafya Edebiyat İlişkisi, İkinci Bölüm Yaşar Kemal'in Hayatı, Üçüncü Bölüm Yaşar Kemal'in Edebiyat Coğrafyası, Dördüncü Bölüm Roman İncelemeleri. Birinci bölümde coğrafyanın tanımı yapılarak edebiyat ve coğrafyanın etkileşimi anlatılarak ve çeşitli kaynaklardan yararlanılarak tezin teorik alt yapısı oluşturuldu. İkinci bölümde romanları incelenen Yaşar Kemal'in hayatı, ailesinin kökenleri ve edebi kişiliği incelendi. Üçüncü bölümde yazarın edebiyatcoğrafyası, ailesinin savaş nedeniyle terk etmek zorunda kaldığı Van toprakları, yazarın doğup büyüdüğü Çukurova coğrafyası, hayatının çok uzun bir süresini geçirdiği İstanbul coğrafyası incelendi. Dördüncü bölümde ise yazarın önde gelen dokuz eseri olan İnce Memed I, II, III, IV, Bir Ada Hikayesi: I. Fırat Suyu Kan Akıyor Baksana, II. Karıncanın Su İçtiği, III. Tanyeri Horozları ve Akçasazın Ağaları: I. Demirciler Çarşısı Cinayeti, II. Yusufçuk Yusuf romanları edebiyatcoğrafyası kapsamında incelendi. Yapılan bütün incelemelerin sonunda yazarın ailesinin ve kendisinin yaşadığı coğrafyaların romanlarına etkisini gösteren ayrıntılı tespitlerde bulunuldu.
Ahmed Paşa'nın gazellerinde anlam çerçevesi

Şiir dili anlatılması güç duygu ve düşüncelerin en rahat anlatılığı dil olma özelliğini taşımaktadır. Bu bağlamda şairler, şiir dilini zenginleştirmek için büyük çabalar harcamışlardır. Şiir dilinin zenginleşmesini sağlamak için çaba harcayan devrini aşarak gelecek şair nesline yepyeni ufuklar açan çok büyük bir şair de, Ahmed Paşa'dır. Devrinde gelişme aşamasında olan şiir dilinin bütün özelliklerini çok güzel kullanan şairimiz, kelimeleri ustaca kullanmış, adeta onlarla oynamıştır. Kelimelerin göndergesel anlamlarının yanı sıra çok anlamlılık özelliklerinden de yararlanarak aynı zamanda da son derece yalın bir dille duygu değeri ve sanat değeri açısından takdire şayan şiirler vücuda getirmiştir. Fars şiirinin etkisinin henüz atlatılamadığı ve Fars şiirine yakın şiirlerin yazılmaya devam edildiği bir dönemde dilini mümkün mertebe sadeleştirmeye gayret eden bir şair olması ve o günün sanat anlayışının çok ötesinde ileri bir şiir mantığı geliştirmesinin yanı sıra sonraki şair nesline de örnek olması onun günümüze dek yaşamasını sağlamıştır.
Haza Divan-ı Külliyat-ı Seyyid-i Alem Sallallahu aleyhi ve sellem

Sivas, ülkemizde geçmişşte tasavvufi hayatın en canlı olduğu önemli şehirlerdendir. İslam kültür tarihinde farklı tasavvufi akımların Sivas'ta hayatiyet kazandığı görülmektedir. Bu şehrin bir kültür merkezi olarak yer edinmesinde yetişen öncü isimlerin önemli katkısı olmuştur. Bu şahsiyetler aynı zamanda ortaya koydukları edebi ve tasavvufi eserlerle yol gösterici olmuşlardır. Sivas'ın yetiştirdiği tanınmamış şahsiyetlerden birisi de İsmail Güruni'dir. Güruni, hakkında günümüze kadar hiçbir çalışma yapılmamış bir şairdir. Güruni'yi tez konusu olarak seçmemizdeki temel amaç bir kültür şehri olan Sivas'ımızın tanınmamış bir şairini ve eserini tanımak ve tanıtmaktır. Elimizdeki çalışmayı Güruni'nin eldeki tek nüshasını esas alarak yaptık ve tenkidli metin oluşturamadık. Çalışmamız esnasında tezkirelerde şair hakkında bilgiye rastlayamadığımız için eserde geçen bilgilerle yetinmek zorunda kaldık. Çalışmamız bir giriş ve dört bölümden oluşmaktadır. Çalışmamızın giriş kısmında eserin tanıtımı ile birlikte İsmail Güruni'nin edebi kişiliğine yer verdik. Birinci bölümde eserin dini muhtevasını inceledik. Dini ve tasavvufi muhtevanın yer aldığı bu bölümde şairin şiirlerinden bol miktarda örnekleme yapmaya çalıştık. İkinci bölümde Hz. Peygamber'i çeşitli yönleriyle ele alan bir inceleme yaptık. Üçüncü bölümü eserde yer alan ayet ve hadis iktibaslarına ayırdık. Bunun yanı sıra metinde geçen Arapça ibarelerin de karşılığını verdik. Son bölümde ise eserin metnini ortaya koyduk. Eserdeki bölümleri şairin tertibine göre sıraladık. İnceleme bölümündeki bibliyografik bilgileri dipnot olarak vermeyi de unutmadık. Çalışmalarımda değerli fikirlerinden istifade ettiğim bölüm başkanımız Prof. Dr. Mehmet Arslan'a, Prof. Dr. Hüseyin Akkaya'ya ve tezimi baştan sona kadar büyük bir sabırla yöneten danışmanım Yard. Doç. Dr. Ahmet Ölmez'e teşekkürlerimi arz ederim.
Mehmet Şemseddin Ulusoy'un Eş'ȃr-ı Şemsȋ adlı dȋvȃn'ı

Mehmet Şemseddin Efendi Dini-Tasavvufi Türk Edebiyatı'nın son devir önemli temsilcilerinden olan bir şairdir. 1867- 1936 yılları arasında yaşamış olan şair 62 eser kaleme almış velud bir yazardır. Müellifin bu kitaplarının en önemlilerinden biri şüphesiz 'Eş'ar-ı Şemsi' adlı divanıdır. Yaşadığı dönemin önemli mutasavvıflarından ve Halvetiyye tarikatına mensup olan şair Mehmet Şemseddin Efendi, Bursa'daki Niyazi-i Mısri Dergahı'nın son şeyhidir. Bu çalışmanın, hem Klasik Türk Edebiyatı Tarihi açısından, hem de Dini-Tasavvufi Türk Edebiyatı Tarihi ve Türk Tasavvuf Tarihi açısından önemli olduğu düşünülmektedir. Çalışmanın giriş ve 1. bölümünde Mehmet Şemseddin Efendi'nin yaşadığı döneminin siyasi ve kültürel durumu, hayatı, eserleri, edebi şahsiyeti, divanının teknik ve muhteva özellikleri üzerinde durulmuştur. 2. Bölümde ise 'Eş'ar-ı Şemsi' adlı divanın, ilmi usul ve yöntemlerle yazı çevirimi yapılmıştır. Böylelikle Mehmet Şemseddin Efendi'nin Klasik Türk Edebiyatı Tarihi ve Dini-Tasavvufi Edebiyat Tarihimizdeki yeri ve önemi belirtilmeye çalışılmıştır.
Taksim Atatürk kitaplığı k.700 numaradaki şiir mecmu'ası (49b-104b varakları arası transkripsiyonlu metin ve inceleme )

Mecmualar, muhtevası itibarıyla divan edebiyatının önemli ürünlerindendir. Özellikle şiir mecmuaları; tertip edildikleri dönemin şiir zevkini yansıtması ve ilerleyen dönemlerde şairlerin ne kadar rağbet bulduğunu göstermesi bakımından zengin bir içeriğe sahiptir. Ayrıca mecmuaların bir diğer önemli özelliği de metin teşkili sırasında araştırmacılar için değerli bir kaynak olmasıdır. Bu bakımdan mecmuaların günümüz alfabesine aktarılması edebiyat tarihimiz açısından önemlidir. Tezimize konu olan mecmua, Taksim Atatürk Kitaplığı K.700 numarada kayıtlı olan yazmadır. Mecmuanın çalışmamıza konu olan kısmı 49 b-104b varakları arasıdır. Çalışmamızda genel olarak mecmualar ve incelememize konu olan eser ile ilgili bilgilerin ardından mecmuanın transkripsiyonlu metni verilmiştir. Mecmualar divanlarda bulunmayan şiirlerin tespit edilmesi, eksik bulunan şiirlerin tamamlanması, divanı olmayan bir şairin şiirlerinin ya da kayıp bir eserin ortaya konması bakımından değerli kaynaklardır. Üzerinde çalışma yaptığımız mecmuanın bu hususlar açısından önemli olduğunu düşünmekteyiz.
Mali mesnevileri ve divanı

III Bu çalışmanın amacı, Mali Divanı'nm çeviri yazısıyla birlikte, divanı şekil ve içerik bakımından inceleyip, hayatı hakkındaki kısa bilgileri vermektir. Bu amaçla, tezkirelerin Mali hakkında oldukça az olarak verdikleri bilgiler bir araya getirilmiş ve onun hayatı hakkındaki diğer bilgiler mesnevilerinden ve divanından çıkartılmaya çalışılmıştır. Şair, memleketi olan Diyarbakır'ın oldukça uzağında, Bağdat, Sakız Adası gibi yerlerde katip olarak çalışmıştır. Yazdıklarından, şairin gezmeyi ve eğlenmeyi seven bir kişi olduğu anlaşılmaktadır. Mali Divanı, şekil ve içerik özellikleri olmak üzere iki bölümde incelenmiştir. Sekil özellikleri olarak, nazım biçimleri, vezin, kafiye ve redif değerlendirilmiş, dil bahsi ise terkipler, sadelik, imla, atasözü ve deyimler olarak daha ayrıntılı bir şekilde ele alınmıştır. içerik özelliklerinde ilk olarak divanda tespit edilen konulara, mesneviler, kasideler ve gazeller olmak üzere üç bölümde yer verilmiştir. Divanda geçen unsurların tek tek belirlenmesine gidilmemiştir. Bununla birlikte, divandaki dini unsurların azlığına işaret etmek üzere ayet ve hadisler ele alınmış, bu arada adı geçen kişilerin divanda bahsedilmiş sebeplerine göre araştırmaya dahil edilmiştir. üslup değerlendirmesi sırasında 17. yüzyıl Osmanlı şiirindeki etkileri bakımından Sebk-i Hindi ye geniş yer verilmiş ve Mali divanının, bu akımın özellikleriyle olan ortak yönlerinin tespitine çalışılmıştır. Etkiler kısmında, hangi şairin kimden etkilendiği hakkında kesin hükümlere varılmadan, bu dönemin önemli şairleriyle Mali'nin benzer söyleyişleri üzerinde durulmuştur. Sonuç kısmında ise genellemelere fazla girilmeden Mali divanının edebiyat tarihi içindeki yeri belirtilmeye çalışılmıştır.
Türkiye'de İsrailiyat kaynaklı kıssa ve rivayetler üzerine bir inceleme

Türk Halk Edebiyatının sözlü kültür ürünleri içinde ilk anlatı olarak kabul edilen mitler; insanların kendilerini, ihtiyaçlarını, evreni, doğayı ve nesnelerin varoluşlarını bilinçli olarak açıklamaya çalışan anlatılardır. Bu anlatılar sayesinde dünyaya bir düzen ve anlam kazandırılır. Mitler; toplumların zaman içerisinde ihtiyaçlarının, inançlarının, yaşadıkları coğrafi şartların ve mit anlatıcılarının değişmesiyle çeşitli anlatı türlerinin doğmasına neden olur. Bu anlatı türlerinin içinde efsane, destan, hikaye gibi anlatıların yanı sıra kıssa ve rivayetler de bulunmaktadır. Kıssa ve rivayetler; mit anlatıları içinde yer alan, dini ve tarihi kişilikleri bünyesinde barındıran, öğretici nitelik taşıyan anlatılardır. Türk-İslam kültürüne, kıssa ve rivayetler aracılığıyla özellikle tefsir ve diğer dini kaynaklara giren İsrailiyat, terim ve kavram olarak nasıl tanımlanması gerektiği hususunda pek çok araştırmacı tarafından farklı yaklaşımlar sergilenir. İslam kültürüne kıssa ve rivayetlerle giren farklı din ve kültürlere ait unsurlar İsrailiyat olarak nitelendirilir. Bu araştırmada Türk-İslam kültüründeki kıssa ve rivayetlerde yer alan İsrailiyat unsurları tespit edilerek, bunun arka plandaki sebepleri açıklanmaya çalışılır.