Türkçe öğretiminde benzerlik/zıtlık paragraflarının yazımına ilişkin uygulamalı bir çalışma

Çalışmanın temel amacı, öğrencilerin paragraf düzeyinde yazma becerilerini geliştirmektir. Bu nedenle bu çalışmada benzerlik/zıtlık paragraf çeşidi, özellikleri ve yapısı ele alınarak öğrencilerin planlı bir yazma becerisi ortaya koymaları amaçlanmaktadır. Araştırmanın evrenini, Balıkesir Fırat Ortaokulu'nda, 6. sınıfta okuyan 20 öğrenci oluşturmaktadır. Örneklemin belirlenmesinde, evrendeki her birimin örneklem grubunda yer almada eşit ve bağımsız olma olasılığına imkan vermesinden dolayı 'basit tesadüfi örnekleme ' yöntemi kullanılmasının uygun olacağı düşünülmüştür. Ülkemizde yazma eğitimi adına uygulanan sistemde öğrencilere her ne kadar paragraf yapısı ve çeşitleri ile ilgili bilgi sunulsa da doğrudan sonuca gitme söz konusudur. Paragraf yapısı tam kavranmadan duygu ve düşüncelerin her sınıf düzeyinde kompozisyona dökülmesi durumu görülmektedir. Oysa paragraf bir metnin omurgasını oluşturur. Her bir paragraf çeşidi ayrı ayrı ele alınması gerekirken ülkemizde uygulanan yazma eğitiminde basit ve kısa örneklerle geçiştirilmektedir. Bu geleneksel anlayış öğrenciler tarafından kanıksanmakta ve söz konusu yazma çalışmaları amaçsız, sıradan bir eğitim etkinliği durumuna düşmektedir. Kompozisyonun karmaşık bir yapı olduğu sonucundan hareketle duygu ve düşüncelerin kompozisyona dökülmesi bir süreç işidir. Dolayısıyla yazma becerisinin geliştirilmesi için parçadan bütüne giden bir süreç takip edilmelidir. Yazma düzeylerine baktığımızda üç farklı yazma düzeyinden bahsetmek mümkündür. Bu düzeyleri incelediğimizde parçadan bütüne giden bir süreç karşımıza çıkar. Cümle düzeyinde, paragraf düzeyinde ve metin düzeyinde bir aşamaya sahip bu düzeylerde amaç öğrencinin her bir yazma düzeyini geliştirerek bir üst düzeye çıkmaktır. Çalışmanın temel amacı, öğrencilerin paragraf düzeyinde yazma becerilerini geliştirmektir. Bu nedenle bu çalışmada benzerlik/zıtlık paragraf çeşidi, özellikleri ve yapısı ele alınarak öğrencilerin planlı bir yazma becerisi ortaya koymaları amaçlanmaktadır. Benzerlik/zıtlık paragrafı bir konuda öğrencilerin olumlu ve olumsuz yanlarını düşünme, karşılaştırma yapma, analiz, sentez ve değerlendirme gibi bilişsel basamakları işletecekleri bir yapı olduğundan oldukça önemlidir. Yazma sürecinde öğrencilerin bu bilişsel basamakları uygulayabilmesi benzerlik/zıtlık paragraflarının yapısının bilinmesi ve öğretilmesi ile mümkün olabilecektir. Dolayısıyla paragraf düzeyinde verilecek bu eğitimle öğrencilerin hem yazma becerilerinin planlı ve tutarlı olması hedeflenmekte hem de düşünce olarak analiz, sentez ve değerlendirme becerilerinin gelişeceği düşünülmektedir. Çalışmanın desenini karma yöntem oluşturmaktadır. Bu yöntemle odak grup görüşmesi, öğrenci günlükleri, yazılı anlatım kağıtları ve derecelendirilmiş puanlama ölçeği kullanılarak alt amaçlara ulaşılmıştır. Öğrencilerin paragraf düzeyinde tutarlılıklarını, paragrafa karşı tutumlarını ve oluşturulan etkinliklerin paragraf yazmaya etkisini ölçmeyi amaçlayan bu çalışma göstermiştir ki, sürece dayalı bir çalışma, bir plan dahilinde ve geri dönütlerle yapılırsa öğrencinin tutarlı bir paragraf yazabileceği, genel olarak paragrafı ve yazmayı sevebileceği gibi bulgular ortaya koymuştur.