turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Tarihi ve çağdaş Türk yazı dillerinde hal ekleri ve işlevleri

Türk dilinde ses, şekil bilgisi ve söz dizimi yönünden benzerlik veya farklılık gösteren dil bilgisi kategorilerinden birisi de hal ve hal ekleri olmuştur. Türk dilinin tarih içindeki gelişme seyrinde, hal ekleri şekil değiştirmiş ve döneme göre dilde yeni ifade şekillerinin geliştirilmesinde baş rolü oynamıştır. Dilde hemen hemen her kelime grubunda veya cümlede yer alarak, kelime grubunda kendisinden başka bir kelimeyi; cümlede cümlenin ana öğesi olan yüklemi çeşitli yönlerden tamamlayan hal ekleri çok geniş bir kullanım alanı bulmuştur. Çağdaş Türk yazı dilleri gramerlerinin incelendiği ve hal eklerinin isim çekim ekleri içinde verildiği çalışmalara göre yalın, ilgi, yükleme, yönelme, bulunma ve çıkma halleri olmak üzere altı hal kısmen Yakutça hariç bütün çağdaş Türk yazı dillerinde bulunmaktadır. Tarihi Türk yazı dillerinden özellikle Göktürkçe, Uygurca ve Karahanlıcada aktif olarak kullanılmış olan araç, yön ve kısmen eşitlik hallerim ifade eden hal ekleri, Türkiye Türkçesi dışındaki çağdaş Türk yazı dillerinde de isim çekim eki özelliklerini kaybederek, özellikle bazı zarf türünden kelimelerde kalıplaşmışlardır. Bu yazı dillerinin bazılarında ise çekim eki özelliğini kaybeden eski araç, yön ve kısmen eşitlik halleri ekleri yerine yukarıda da anlatıldığı gibi bazı ekler ve edat birleşimleri kullanılmaya başlanarak bu haller yaşatılmaya devam etmiştir. Türk yazı dillerinde kullanılmış ve kullanılmakta olan hal eklerine şekil bilgisi yönünden bakıldığında, tarihi ve çağdaş Türk yazı dillerinde bu eklerde benzerlikler olduğu gibi her bir yazı dili grubuna veya yazı diline göre ses veya şekil farklılıkları olmuştur. Tarihi ve çağdaş Türk yazı dillerinde hal ekli kelimelerin cümle içindeki işlevlerine bakıldığında, halin bulunup bulunmaması dışında hal ekini almış kelimelerin ve cümle içindeki yerlerinin değişmesinden başka genel olarak büyük ayrılık görülmez. Ancak, bazı Türk yazı dillerinde, diğer Türk yazı dillerinden farklılaşmış ve bazen kurallaşmış değişik kullanımlara da rastlanmaktadır. IV
Hasan Ali Yücel'in Milli Eğitim Bakanlığı döneminde ortaöğretimde gerçekleştirilen türk dili ve edebiyatı eğitimi

Tezimizin ilk bölümünde eğitim ve edebiyat dünyamızda önemli bir yeri olan Hasan Ali Yücel'in hayatı, edebi kişiliği, dil ve edebiyat hakkında görüş ve düşünceleri ile beraber Maarif Vekilliği dönemindeki çalışmalarını kısaca anlattık. Hayatının ilk günlerinden itibaren kişiliğinin oluşmasına etki eden olaylarla birlikte ruh ve düşünce dünyasında edebiyatın anlamını ve Türk dilinin işlevini tesbit ettik. Tezimizin ikinci bölümünde ilk bölümün bilgi ve birikimleri ışığında; Yücel Dönemindeki Türk dili ve edebiyatı derslerinde; ders ortamının değişkenlerinden olan ve amaçlara ulaşılmada sonucu en çok etkileyen başlıca ders kitaplarını, gelişim çizgisiyle beraber müfredat programlarını, yetişme şartları içinde edebiyat öğretmenlerini ele aldık. Sonuç olarak; Yücel Döneminde orta öğretimdeki edebiyat derslerini, ona etki eden ders içi ve ders dışı öğelerle birlikte değerlendirerek edebiyat derslerinin önemi ve amaçlarının öğrenciye zevkli ve etkili bir şekilde kazandırılmasına yönelik yapılacak çalışmalar doğrultusunda; doğru, kalıcı, etkili kararlar alınması ve çalışmalar yapılması için bir dönemi gözler önüne serdik.
'Dağarcık' dergisinin çeviri yazısı, sistematik indeksi ve tahlili

Dağarcık, 1871- 1872 yıllarında Ahmet Midhat Efendi tarafından yayımlanan ve devlet tarafından 10. sayısından sonra kapatılan bir felsefe ve fikir dergisidir. Bu çalışmada Dağarcık dergisini Latin harflerine tamamen aktarmayı, derginin sistematik indeksini oluşturmayı, derginin biçim ve içerik yönünden tahlilini yapmayı amaçladık. Dağarcık'taki makaleler nedeniyle Ahmet Midhat, materyalist ve İslam aleyhtarı olarak itham edilir. Bir diğer amacımız dergiyi ve içindeki yazıları materyalizm ve din açısından tahlil etmekti. Ahmed Midhat'ın Dağarcık'taki yazılarını, sürgünden sonra materyalizm ve din hakkındaki fikirlerini içeren 'Ben Neyim? adlı kitabını ve bu alanda yapılmış araştırmaları çalışmamız kapsamına aldık. Bu kaynaklardan elde ettiğimiz ve çalışmamızda paylaştığımız örnekler ve çıkarımlar ışığında diyebiliriz ki Ahmet Midhat doğrudan materyalizme odaklanmamıştır. Ahmet Midhat için, 'Batı'nın düşünce yapısı ile Doğu'nun dini algısının ortak noktalarını arayan bir sentezci' demek daha doğrudur.
Peyami Safa'nın romanlarında şahıslar dünyası

Giriş bölümünde Peyami Safa'nın hayatı, romancılığı, eserleri hakkında bilgi verildi. Peyami Safa'nın Romanlarında Şahıslar Dünyası bölümünde on bir romanda yer alan bütün şahıslar kronolojik bir tasnife tabi tutuldu. Her şahıs fiziksel ve ruhsal yönden incelendi. Sonuç bölümünde şahıslar tipolojik bir tasnife göre değerlendirildi.
Nurullah Ataç'ın eleştiri pratiğinde uygarlık sorunu

Modernlik, tarihsel bakımdan ilk olarak ortaya çıktığı Batı Avrupa'da bilimi ve etiği olduğu gibi, estetik alanını da önemli değişmelere uğratmıştır. Estetik sahasındaki dönüşümlerle beraber sanat, yeni anlamlar ve işlevler kazanmıştır. Sanatın bir kolu olan edebiyat ve edebiyatı çalışma nesnesi edinen yazınsal eleştiri de bu değişimlerden etkilenmiştir. Sonuçta bu gelişmeler moderniteye özgü sanat, edebiyat ve eleştiri anlayışlarının filizlenmesine vesile olmuştur. Ortaya çıkan yeni edebiyat anlayışı ve yazın eleştirisi salonları, kafeleri, gazeteleri ve dergileri kapsayan kamusal alanda serpilmiştir. Burjuvazinin mutlakıyetçi monarşiler ve aristokrat sınıfı ile giriştiği iktidar mücadelesinin araçları haline gelen edebiyat ve eleştiri, doğuş evresinde kaçınılmaz olarak siyasallaşmıştır. Ancak, burjuvazinin iktidarını tesis etmesini takiben hem edebiyat, hem de eleştiri siyasetten bağımsızlaşmış, özerk alanlara ve uzmanlık söylemlerine dönüşmüştür. Modernleşmeyi ve Batı Uygarlığı'na erişmeyi isteyen Türkiye gibi ülkelerde geç modernleşildiği için gelişmeler Batı'dakinden farklı rotalar izlemiştir. Batı Uygarlığı'na dahil olmayı isteyen Türkiye'nin modern bir edebiyat ve eleştiri pratiği kurmayı istemesi modernleşme çabasının sonuçlarından biridir. Bu bağlamda Nurullah Ataç, Türkçe'de Batılı anlamda bir edebiyat ve eleştiri oluşturma çabalarına uygarlaşma sorunu üzerinden yaptığı özgün katkılarla öne çıkan bir eleştirmendir. N. Ataç'ın sanat, edebiyat ve eleştiri anlayışı, modernist estetik ve sanat kuramından etkilenmiştir. N. Ataç, Türk Ulusu'nun Batı Medeniyeti'ni benimsemesi ve uygarlığa erişmesini önleyebilecek her engeli aşması gerektiğini belirtir. Bu yüzden sanatın, edebiyatın ve daha genel olarak hayatın Batı Uygarlığı'nın emrettiği biçimde düzenlenmesini talep eder. Bu yolda halk da dahil olmak üzere hiçbir kesim ya da toplumsal katmana taviz verilmemesi gerektiğini vurgulamıştır. N. Ataç, bu yaklaşımıyla kendine özgü bir konuma sahip olmuştur.
Uzun Firdevsİ'nin Hayat-name'si

XV. yüzyılın son yarısı ile XVI. yüzyılın ilk çeyreğinde yaşamış ve üç padişah dönemini idrak etmiş olan Uzun Firdevsi daha çok bir mesnevi müellifi olarak tanınır. Hayatı boyunca tercüme ve telif pek çok eser kaleme almış ve sürekli yazmış çok üretken bir müellif olan Uzun Firdevsi'nin ittifakla en son yazdığı eser kabul edilen Hayat-name mesnevisini inceledik. Tezimizin 'Ekler' kısmında tam listesini verdiğimiz katalogların taranması neticesinde tek nüshası olduğunu tespit ettiğimiz eserin incelemesine geçmeden önce Firdevsi'nin hayatı ve eserleri üzerine kendi eserleri ve diğer kaynaklara dayanarak ayrıntılı bir inceleme yaptık. İkinci bölüm olan inceleme kısmında eseri şekil ve muhteva açısından farklı başlıklar altında inceledik. Tezimizin üçüncü bölümünde ise eserin çeviri yazılı metnini verdik. En son bölümde de Hayat-name'nin daha iyi anlaşılmasına katkıda bulunabilmek için metni günümüz Türkçesine aktardık. Böylece Uzun Firdevsi'nin Hayat-name adlı son eserini araştırmacıların istifadesine sunarak müellifin Türk edebiyatındaki yerinin biraz daha netleşmesi yolunda bir katkıda bulunmaya çalıştık.
Tügölbay Sıdıkbekov'un 'Abısındar', 'Muzdakta', 'Paydaga Çeçilgen Çatak' adlı hikayeleri esasında Kırgız Türkçesinde isimler

Kavramlara karşılık gelen nesneleri açıklayan biçimbirimler isimlerdir. Dilbilgisi kitapları incelendiğinde en temel sözcük türü isimdir. Diğer tüm sözcükler isim soyludur. Bu sebeple de sözcükler isim ve fiil olarak ayrım gösterir. Kırgız Türkçesi ve Türkiye Türkçesi Türkçenin birer kolu olarak benzerlik göstermektedir. Her ne kadar benzer olsa da ayrımların olduğu noktalar da mevcuttur. Bu belirtilenlerden hareketle bu çalışmada Tügölbay Sıdıkbekov'un Abısındar, Muzdakta, Paydaga Çeçilgen Çatak adlı hikayeleri Türkiye Türkçesine aktarılmış ve bu hikayelerdeki isimler incelenmiştir. İsimler anlamları, görevleri ve yapıları bakımından incelenip sınıflandırılmıştır. Yapılan sınıflandırmalar başlıklar halinde verilmiş bu başlıkların altına sonuçlar eklenmiştir. Çalışmanın amacı bu sınıflandırmalar dahilinde Kırgız Türkçesindeki isimleri, isimlerin görevlerini, yapılarını, aldıkları ekleri; isim soylu sözcüklerin özelliklerini, kullanım durumlarını Türkiye Türkçesiyle de karşılaştırarak belirlemektir. Bunlar incelenirken hikayeden örnekler verilmiş bu örnekler de hikayelere satır numarası verilerek gösterilmiştir.
Türk dili ve edebiyatı öğretmenlerinin hizmet içi eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesi

Bu çalışmada, Türk dili ve edebiyatı öğretmenlerinin hizmet içi eğitim ihtiyaçlarının hangi düzeyde olduğunun ve hizmet içi eğitim faaliyetleri hakkındaki görüşlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Hayat boyu öğrenmenin en önemli yollarından biri olan hizmet içi eğitim, bireyin kendini geliştirme ve yetiştirmesinde büyük bir öneme sahiptir. Günümüzde, toplumların her türlü gelişim ve değişimine ön ayaklık eden en önemli faktör eğitimdir. Ayrıca eğitim, topluma yön veren bir araç ve bütün gelişmelerin temelidir. Bireyin bilgi, beceri ve dünyayı algılamadaki donanımı, toplumun gelişimini sağlayacaktır. Öğretmenlerin bilgi, beceri ve teknoloji kullanımı ile ilgili her türlü gelişim ve değişimi yakından takip etmesini sağlayacak en etkili vasıta, hizmet içi eğitimdir. Hizmet içi eğitim; öğretmenin güncel olmasını, gelişen koşullara ayak uydurmasını sağlayacaktır. Öğretmenlerin gelişimi ve güncel olabilmeleri için hizmet içi eğitim önemlidir, fakat hizmet içi eğitimin amacına ulaşabilmesi için programların iyi planlanması, eğitimi alacak bireylerin görüşlerinin göz önünde bulundurulması ve ihtiyaç analizinin iyi yapılması gerekmektedir. Bu araştırma genel tarama türünde betimsel bir çalışmadır. Araştırmanın çalışma grubunu 2011- 2012 eğitim-öğretim yılında Erzurum ili Yakutiye, Aziziye, Palandöken ilçelerindeki ortaöğretim kurumlarında görevli Türk dili ve edebiyatı öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, Türk dili ve edebiyatı öğretmenlerinin hizmet içi eğitim hakkındaki görüşlerini ve hizmet içi eğitim ihtiyaçlarını belirlemeye yönelik araştırmacı tarafından geliştirilen anket kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre yapılan hizmet içi eğitim faaliyetlerinin Türk dili ve edebiyatı branşı için alan bilgisi, öğretmenlik meslek bilgisi ve kişisel gelişim alanlarında yeterince çeşitlilik arz etmediği sonucuna ulaşılmıştır. Düzenlenecek hizmet içi eğitim faaliyetleri belirlenirken, eğitime katılacak bireylerin görüş ve düşüncelerinin dikkate alınması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Hizmet içi eğitim faaliyetlerinin genel değil özel olması ve branşların dikkate alınarak hizmet içi eğitim faaliyetlerinin planlanması gerektiği önerisinde bulunulabilir.
17-18-19. yüzyıl Osmanlı yazınında erkek-lik kurgusu

Bu tezde, 17-18 ve 19. yüzyıl Osmanlı edebiyat verimlerinden, bilhassa şiirden yola çıkılarak, değişen ve farklılaşan erkek-lik kurguları tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu amaçla dönemin değişen toplumsal dinamiklerini de yansıtan 7 eser seçilmiş ve bu eserlerdeki erkekliği oluşturan, dönüştüren ve eleştiren çeşitli unsurlar tespit edilip değerlendirilmiştir. Arzu, aşk, güç, şiddet, iktidar, cinsiyetin kabul biçimleri, bedensel güzellik, estetik kaygı, müstehcenlik, babalık, kocalık ve toplumsal roller bu unsurlar arasındadır. Bu tezde, homoerotik aşk Osmanlı şiirindeki erkek-lik kurgularının incelenmesinde önemli bir yer tutmuştur. Tezin ilk bölümünde akademik alandaki erkeklik çalışmaları ve erkeklik kavramının bu alandaki algılanışı anlatılmıştır. 2. bölümde, 17. yüzyıl öncesinde mesnevi türünde yazılmış eserler incelenmiş ve böylece dönüşen ya da benzeşen erkek-lik kurguları için bir izlek oluşturulmuştur. 3. bölümde, seçilen 7 eserin incelemeleri yer alır. Son bölümde ise Osmanlı şiirindeki kadın şairlerin erkek kanon içindeki varlığı/yokluğu ve erkeksileşmesi tartışılmıştır.
Mecmu'a-i Kasa'İd-i Türkiyye'nin içerik yönünden değerlendirilmesi

Mecmua-i Kasa'id-i Türkiyye bir nazire mecmuasıdır. Bu nazire mecmuası Divan edebiyatının ilk dönemlerinden 16. Yüzyıla kadar olan zaman diliminde yaşayan şairlerin yazmış oldukları kasidelerden oluşmuştur. Nazirenin tabiatı gereği bu mecmuadaki kasideler bir silsile izlemektedir. Bu silsilenin temel özelliği, bir devam-takip olgusu biçiminde olmasıdır. Bu devam-takip müşterek bir çabanın en gelişmiş ürününü elde etme çabası biçiminde görülür. Buradaki kasidelerin dönemin en seçkin örnekleri olarak toplandığını unutmamak gerekir. Aynı zamanda bunların döneminin edebi ölçütlerini en iyi yerine getiren ibdalar olduğunu söyleyebiliriz. Denilebilir ki, bu kasideler o zamanki canlı ve geçerli edebiyat ortamında süzülerek ve değerlendirilerek ortaya konmuş, beğenilmiş kendi döneminin zevkini yansıtan kasidelerdir. Devam-takip çizgisi içerisinde zamanın etkin şairleri edebi rekabet ortamının en iyi ürününü verme çabası içerisinde görünürler. Bu itibarla çalışmamızı inceleyecek olanlar özellikle 15. ve 16. yüzyıl kasideciliğinin karakteristik örneklerini göreceklerdir.
Haydar Ergülen şiirlerinde poetika ve imge

Haydar Ergülen, 1980'li yıllarda yazın yaşamına başlayan ve günümüzde de eser vermeyi sürdüren bir sanatçıdır. Çeşitli türlerde metinler üreten sanatçı, şair kimliğiyle ön plana çıkmış ve Türk edebiyatında önemli bir yer edinmiştir. Haydar Ergülen'in şiirlerini poetika ve imge bağlamında incelemeyi amaçlayan bu çalışmanın giriş kısmında 1980'lerdeki kültür ortamı ile Ergülen'in kısa bir biyografisine değinilmiştir. Birinci bölümde genel olarak poetika kavramı üzerinde durularak Ergülen'in şiirindeki poetik unsurlar tespit edilmiştir. Çalışmanın esasını teşkil eden ikinci bölüm ise, şairin şiir anlayışını oluşturan baskın imgeler ve bu imgelerin eserler üzerinden tespiti çerçevesinde geliştirilmiştir. Ergülen'in poetikasıyla birlikte onun şiirini meydana getiren imgeleri de ortaya koyan çalışma, şairin şiirine kaynaklık eden unsurların ve imge dünyasının değerlendirilmesi ile sonuçlandırılmıştır.
Nasreddin Hoca fıkralarının zaman kavramı açısından incelenmesi

'Zaman', eski çağlardan bu yana insanoğlunu yakından ilgilendiren, bu sebeple de üzerinde çokça tartışılan bir kavram olmuştur. Birey ve toplumların yaşayış biçimi zamana göre şekil almış; bu durumun etkileri toplumların kültür yapısına, sanat eserlerine ve edebiyatına yansımıştır. Sözlü folklor ürünlerinden biri olan fıkralar ve Türk fıkraları içinde ayrı bir yeri olan Nasreddin Hoca fıkraları da 'zaman' içerisinde anlatıcı ve bağlam gibi bir takım etmenlere bağlı olarak değişime maruz kalabilmiştir. Bu çalışmada adına bağlanan fıkraların Nasreddin Hoca'ya ait olup olmadığı tartışmaları bir kenara bırakılarak, fıkralarda yer alan 'zaman belirleyicileri'nden hareketle 'zaman'ın Nasreddin Hoca genel fıkra tipine ve Nasreddin Hoca adına bağlanan fıkralara nasıl şekil verdiği konusuna dikkat çekilmiştir. Bu doğrultuda, örnek olarak seçilen fıkralar ve çeşitlemeleri, Nasreddin Hoca'nın yaşadığı dönem olarak kabul edilen 13. yüzyılın özellikleri dikkate alınarak çeşitli yöntem ve bakış açılarıyla tetkik edilmiştir. Fıkralardaki tarih yanılgıları, zaman kavramına bağlı olarak geliştirilen kronolojik ve anakronik bakış açılarıyla tespit edilmeye çalışılmış; birbirinin çeşitlemesi olarak kabul edilen ve farklı kültür ortamlarında yer alan fıkra örnekleri, senkronik ve diyakronik yöntemlerle ele alınmıştır. Tüm bu incelemeler sonucunda 13. yüzyıldan bu yana sözlü, yazılı ve elektronik ortamda varlık bulan Nasreddin Hoca fıkralarının zamana uyarlanma/güncellenme sayesinde canlılığını koruduğu ve bu durumun Nasreddin Hoca'nın 'genel fıkra tipi' olmasının doğal bir sonucu ve göstergesi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu noktadan hareketle, fıkra tiplerine dayalı olarak yapılan fıkra tasnif ve tahlillerinde zaman belirleyicilerinin dikkate alınması gerektiği kanaatine varılmıştır.
Emrİ Divanı sözlüğü

Klasik Türk şiiri metinleri, günümüz okuyucuları için anlaşılma konusunda pek çok problemi barındırmaktadır. Bu sorunun birçok farklı boyutu vardır. O dönemde kullanılan dil ile günümüzde kullanılan dil arasında şekilsel olarak büyük farklılıklar bulunması, o dönemin sosyal ve kültürel yaşamına yabancılaşma bu sorunların önemli bir kısmını teşkil etmektedir. Bu sorunun çözümü büyük bir önem taşımaktadır. Bağlamlı dizin ve işlevsel sözlük çalışmaları buna bir çözüm sunmayı amaçlamaktadır. Emri Divanı Bağlamlı Dizini ve İşlevsel Sözlüğü bu amaç doğrultusunda hazırlanmıştır. Çalışmada öncelikle eserdeki bütün kelime ve kelime grupları anlamlandırılmış, daha sonra elde edilen veriler sözlük formatına dönüştürülmüştür. Sözlük hazırlanırken şiirlerin her düzeyde okuyucu tarafından anlaşılabilmesi için maddelerle ilgili gerekli açıklamalara yer verilmiştir. Hazırlanan bu sözlük çalışması, klasik sözlük çalışmalarından farklıdır. Bu çalışma, bir tahlil çalışması değil, Emri Divanında geçen bütün sözcüklerin alfabetik olarak temel veya bağlam anlamını içeren bir çalışmadır. Bu çalışma ile Emri Divanındaki deyimler, atasözleri, kalıplaşmış ifadeler, adet ve gelenekler ortaya çıkarılmıştır. Ayrıca Emri'nin yaşadığı 16. yüzyıl Osmanlı toplumuna ait kültürel unsurlar, şiire yansıdığı ölçüde tespit edilmiştir. Böylece şairin şiir dilini oluşturan dil öğeleri ortaya çıkarılmıştır.
Yusuf Atılgan'ın öykülerinde yapı ve izlek

Modernizmin edebiyatımızdaki güçlü kalemlerinden biri olan Yusuf Atılgan, öyküleriyle varoluş sarmalındaki insanın bireyleşme yolundaki sancılarını konu edinir. Özellikle köy, kasaba, kent gibi farklı mekanlarda kendine ve topluma yabancılaşan bireyin siyasi, kültürel ve ekonomik çıkmazlardaki yalnızlıklarını öykü kişilerinin iç sesleriyle okuyucuya sunar. Yusuf Atılgan, 'Kasabadan', Köyden' ve 'Kentten' alt başlıklarıyla tasnif ettiği öykülerinde aralarında ruhsal bir yakınlık bulunan köylü, kasabalı ve kentli kişileriyle yeni insan tipini anlatır. Modernleşmenin şekillendirdiği bu yeni tipler varoluş bunaltısının itkisiyle yalnız, iletişime kapalı, yabancılaşmış bireylerin ilk örneklerini oluşturur. Kendini gerçekleştiremeyen bu insan yığını köyde umutsuz, kasabada yalnız, kentte aylak olarak kimliksiz, cinsel yaşamda yetersiz, hayatta amaçsız, sınırları aşmaktan aciz edilgen bireyler olarak karşımıza çıkar. Yusuf Atılgan'ın öykülerinde kullandığı izlekler, güncelin içinde gizlenen imgelerin güftesidir. Öykülerine serpiştirdiği bireyin yalnızlığı, yabancılığı ya da kapalılığı aslında toplumun yalnızlığı, yabancılığı ya da kapalılığıdır. Açar Sözcükler: Kasaba, Köy, Kent, Yalnızlık, Yabancılaşma, Modernleşme, Birey, Toplum
Nizamİ'nin Heft Peyker'inde hayal ve imge

12. yüzyıl şairi Nizami, kaleme aldığı Heft Peyker mesnevisi ile Behram-ı Gur anlatılarının İran Edebiyatından Türk Edebiyatına girmesini sağlamıştır. Nizami oluşturduğu Heft Peyker mesnevisinde kullandığı hayal ve imgelerle kendine özgü bir üslup kurmayı başarmış ve bunu bir adım öteye taşımıştır. Kullandığı hayal imgelerin sıradan imgelerden uzak olması ve üslup kurmadaki başarısı ile kendisinden sonra gelen birçok şairi etkilemiştir. Nizami'nin oluşturduğu hamse geleneğinden ve Heft Peyker mesnevisinden etkilenen Ali Şir Nevai, Aşki, Behişti, Hayali gibi şairler Nizami ile aynı ismi taşıyan kendi mesnevilerini yazmışlardır. Aynı zamanda eserde kullanılan imgeler, metaforik anlatım ve mesnevinin yazım teknikleri incelendiğinde Nizami'nin Heft Peyker'inin çağının ötesinde bir eser olduğu anlaşılmaktadır.
Tanzimat Dönemi hikayesi'nde kadın

Bu çalışmada Tanzimat Dönemi'nde yazılmış hikayelerdeki kadın karakterler tematik bakımdan incelenmiştir. Birinci bölümde Tanzimat öncesi toplumda kadın, ikinci bölümde Tanzimat öncesi edebi eserlerde kadın konuları incelenmiştir. Üçüncü bölümde Tanzimat Edebiyatı eserlerinde kadın temasından genel hatlarıyla bahsedilmiştir. Dördüncü bölümde hikaye türüyle ilgili kısa bir açıklama yapılmış sonrasında Tanzimat Dönemi hikayelerindeki kadına bağlı konular sınıflandırılmıştır. Beşinci bölümde kırk üç adet hikayenin özeti ve teması yer almıştır. Değerlendirmeler olabildiğince kadınla ilgili konuların tamamını içerecek şekilde yapılmaya çalışılmıştır. Tezin yazılış amacı erkek yazarların gözünden dönemin toplumsal değişim süreci içinde kadının konumlandırılması konusundaki yorumları saptamaktır.
18. Yüzyıl divan şiiri poetikası

Geçmişten günümüze Türk şiiri içerisinde farklı şiir anlayışları ve bunlara bağlı olarak farklı poetikalar oluşmuştur ve oluşmaya da devam etmektedir. Bu değişim, şiirimiz adına elbette bir zenginliktir. Türk şiir tarihinin gerek zaman, gerekse edebi faaliyet bakımından en geniş ve yoğun dönemini teşkil eden Divan şiiri ise bu zenginlik içerisinde önemli ve saygın bir yere sahiptir. Bununla birlikte hem geleneğin hem de temsilcilerinin poetik özellikleriyle ilgili bilgiler ve yapılan çalışmalar henüz istenilen düzeyde değildir. Konusu '18. Yüzyıl Divan Şiiri Poetikası' olarak belirlenen bu çalışmada, yüzyıl şiiri içerisinde etkili olmuş şairler arasından seçilen yedi şairin eserlerinden hareketle, onların bireysel poetikalarını tespit etmek, sonra da yüzyılın genel poetikasına dair tespit ve değerlendirmelerde bulunmak amaçlanmıştır. Bununla da divan şiirinin bütün olarak poetikasının belirlenmesine katkı sağlamak hedeflenmiştir. Çalışmanın konusu doğrultusunda öncelikle poetikanın tanımı ve içeriği, Batı, Doğu ve Türk edebiyatlarında poetikanın tarihi seyri, 18. yüzyılda Osmanlı Devleti'nin siyasi ve edebi durumu kapsamında literatür taraması, kaynakların incelenmesi ve verilerin toplanması çalışmaları yapıldı. Kaynakların incelenmesinden sonra 18. yüzyıl divan şiirinin genel poetikasını belirleyebilmek için örneklem olarak çalışılacak şairler ve eserleri belirlendi. Seçilen şairlerin, yüzyılın önde gelen şairleri olmalarına ve yüzyıl şiirinde etkili olan klasik, bedii, hikemi ve mahalli üslupların biri veya birkaçını temsil etmelerine dikkat edildi. Bu sınırlılıklar doğrultusunda Edirneli Kami, Nedim, Vahid Mahtumi, Arpaeminizade Sami, Seyyid Vehbi, Esrar Dede ve Şeyh Galip'in Divan ve mesnevileri poetik çerçevede incelendi. Elde edilen veriler kodlandı, belli temalar altında tasnif edildi. Bu poetik veriler ve ulaşılan bulgular doğrultusunda şairlerin bireysel poetikaları, sonra da yüzyılın genel poetikası belirlenmeye çalışıldı. Ayrıca, 18. yüzyıl divan şiiri poetikasının 16 ve 17. yüzyıl poetikalarıyla mukayesesi yapıldı. Yaptığımız bu çalışma, örneklem olarak seçilen şairlerin; şiir ve şair anlayışı, şiir ve şairle ilgili poetik benzetmeler, şiirin temel unsurları, şairin çevre ile olan münasebeti vb. poetik hususlarda kafa yorduklarını, çok önemli tespit ve değerlendirmelerde bulunduklarını göstermiştir. Elde edilen sonuçlar, aynı yüzyılda yaşayan ve aynı geleneğin temsilci olan şairlerin bile poetikalarında farklılıkların olabileceğini göstermekle beraber divan şiirinde zengin bir edebiyat eleştirisinin ve poetik yaklaşımın varlığına işaret etmektedir.