turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Yaşar Kemal'in 'Teneke' adlı romanında niteleme sıfatları

Bu çalışmada Türk Edebiyatının önemli yazarlarından Yaşar Kemal'in 'Teneke' adlı romanında geçen niteleme sıfatları incelenmiştir. Giriş kısmında çalışmanın amacı, kapsamı ve hedefi ele alınmıştır. Araştırmada 'Teneke' adlı roman incelenmiş olup toplam 1292 niteleme sıfatı belirlenmiştir. Bu sıfatlar ; algısal, kullanım, yapısall, sözcük öbeği, kaynak dil ve ekler halinde olmak üzere altı temel başlık altında incelenmiştir. Elde edilen sonuçlar, tablolar ve grafiklerle verilerek bir değerlendirme yapılmıştır. Ayrıca eşdizimlilik kategorisinde de bir bölüm açılarak bu alanda çalışma yapılmıştır. Tek başına kullanışlı ve güvenilir olduğu düşünülen eşdizimlilikte anlam temelli yaklaşıma göre sıfatlar incelenmiştir. İncelediğimiz 1292 niteleme sıfatı algı bakımından zihinsel (768), görsel (284), zihinsel/görsel (182), zihinsel/işitsel (17), işitsel (17), görsel/dokunsal (8), dokunsal (5), işitsel/görsel (5), zihinsel/dokunsal (3), zihinsel/kokusal (1), tatsal (1), dokunsal/kokusal (1) olarak tespit edilmiştir. Kullanım bakımından incelemede gerçek (835), üst (457) kullanım tespit edilmiştir. Yapısal incelemede sözcük öbeği (417), türemiş (415), basit (413), birleşik (32), pekiştirme (15) şeklinde bir sıralama ile karşılaşılır. Sözcük öbeklerinde sıfat eylem öbeği (176), isim tamlaması (60), sıfat tamlaması (57), kısaltma öbeği (54), edat öbeği (39), ikileme (31) olmak üzere toplamda 417 tane veriye ulaşılmıştır.
Şeyh Mehemmed Mevlevİ-i Vanİ'nin Münazara-i Fukara'sı

17. asır Mevlevi şeyhlerinden Şeyh Mehemmed Vani tarafından kaleme alınan Münazara-i Fukara, uzletin mi yoksa gezgin olmanın mı dinen daha faydalı olacağının işlendiği bir münazaradır. Eser, Vani'nin Kudüs Mevlevi Tekkesi'nde şeyhlik yaptığı 1102 /1691'de kaleme alınmıştır. Müellif, bizzat şahit olduğu bir tartışmadan esinlenerek 'sufi-i mücavir' ve 'kalender-i müsafir' nezdinde bahsi geçen konuyu, bu iki tipi karşılıklı konuşturarak işlemiştir. Münazara-i Fukara, mensur bir eser olmakla birlikte içerisinde bol miktarda manzum parça vardır. Vani, münazaranın taraflarını konuştururken başta Mesnevi olmak üzere dini-tasavvufi birçok eserden sık sık alıntılar yapmıştır. Çalışmamızda öncelikle münazara türü ve Türk edebiyatındaki münazara içerikli eserler hakkında bilgi verildi. Daha sonra eserin müellifi Şeyh Mehemmed Vani'nin hayatı ve edebi kişiliği üzerinde duruldu. Bunun ardından Münazara-i Fukara'nın muhtevası, müellifin üslubu ve anlatım tutumu incelenerek her biri hakkında bilgiler aktarıldı. Bunlardan sonra eserin çeviri yazılı metnine yer verildi.
Reşit Efendi'nin Divan-ı Lügaz'ı

Lugaz, Türk edebiyatında divan şairleri tarafından genellikle mesnevi nazım şekliyle oluşturulan manzum bilmece türüdür. Allah, Hz. Peygamber ve insan ismi dışındaki her şeyin bilmece olarak sorulduğu lugazlara, Türk edebiyatında pek çok şair ilgi göstermiş ve divanlarında lugazlara yer vermiştir. 18. yüzyıl şairlerinden Reşid ise lugaz konusunda müstakil bir eser yazmıştır. Bu çalışmada öncelikle lugazın Türk edebiyatındaki yeri ve önemiyle ilgili bilgi veren bir giriş yapılmış, devamında Reşid'in hayatı, edebi kişiliği hakkında bilgi verilmiş; eseri olan Divan-ı Lugaz'ın metni ortaya konmuş ve bu eserdeki lugazlar hakkında şekil ve içerik yönünden bir inceleme yapılmıştır.
Emine Işınsu'nun romanlarında dinİ-tasavvufİ unsurlar

Hazırlamış olduğumuz 'Emine Işınsu'nun Romanlarında Dini-Tasavvufi Unsurlar' adlı çalışmamız, yazarımız romanlarının yazılış tarihlerine göre sıralanması ve incelenmesinin bir sonucudur. Dini-Tasavvufi unsurların derlenmesi, değerlendirilmesi ve romanlarda bu unsurların tespit edilmesiyle tamamlanan çalışmamızda yazarımızın romanlarında dini yapı ve tasavvufi öğretiye ne kadar yer verdiğini ortaya koymaya çalıştık. Elde ettiğimiz veriler ışığında tasavvuf öğretisinin önemli şahsiyetlerini yaşadıkları dönem ve yazar tarafından anlatıldıkları roman paralelinde ele aldık.
Sezai Karakoç'un Leyla ile Mecnun eserinin hermenötik açıdan değerlendirilmesi

Edebi eleştirinin üzerine oturduğu temel, anlama ve yorumlama etkinliğidir. Hermenötik kuramları işte bu gereksinime karşılık vermek üzere vardır. Edebi eleştiri ile hermenötik arasındaki bu doğal yakınlık edebiyat alanında yeterli ölçüde değerlendirilmiş değildir. Hangi eleştiri okulu olursa olsun edebi eleştirinin hermenötik çalışmalarından sağlayacağı kazanımlar çok fazladır. Yorum ve anlama etkinliklerine dil ve metin bağlamından kopmadan yanıt arayan bir hermenötik kavrayışı her şeyden önce edebiyata ve edebi eleştiriye hizmet edecektir. Eleştirel hermenötik ve genel olarak hermenötik, bir edebi eleştiri okulu olarak değilse de edebi eleştirinin zemini olarak anlama ve yorumlama uğraşılarına yön verebilecek imkanlar sunmaktadır. Bu imkanların neler olabileceğini değerlendirmek ve edebi eleştiri yaklaşımlarına yeni ufuklar kazandırmak edebi eleştiri geleneklerinden çok daha eski ve köklü bir geleneğe sahip olan hermenötiği yakından tanımakla mümkündür. Bu çalışma, bu bağlamda, hermenötik yaklaşımın metnin tarihselliğini, ait olduğu dil ve kültür alanını ve anlamanın açıklamaya önceliğini savunan görüşlerini odak noktasına alarak örnek bir uygulama çabasına girişmiştir. Öncesinde eleştirinin ve hermenötik geleneğin geçmişşine panoramik bir bakış getirilmiş ve karşılaştırmayı kolaylaştıracak bazı verilerden yararlanılmıştır. Bu bağlamda, Sezai Karakoç'un Leyla İle Mecnun adlı yapıtının uygulamaya konu edilme nedeni de hermenötik yaklaşımın ölçütlerine uyarlanabilecek güçlü bir edebiyat ürünü olması ve hermenötik okumaya zengin imkanlar sağlamasıdır. Yine çalışmaya esas ve bir sınırlama olarak, hermenötik disiplin içinde en son ve kapsamlı çalışma olması nedeniyle Gadamer hermenötiği benimsenmiştir.
Malatya Arapgir ağzı

Bu tez çalışmasında Malatya ilinin Arapgir ilçesinde konuşulan ağız ele alınmıştır. Çalışma ''Giriş'', ''İnceleme'', ''Metinler'', ''Sözlük'', ''Sonuç'' ve ''Ekler'' bölümlerinden oluşmaktadır. ''Giriş'' bölümünde Arapgir tanıtılmış, ağız çalışmaları hakkında bilgi verilmiştir. Ayrıca bu tez çalışması için yapılmış olan derlemeye ilişkin bilgilere de bu bölümde yer verilmiştir. ''İnceleme'' bölümünde Arapgir ağzına ilişkin dilbilgisel analizler yapılmıştır. ''Metinler'' bölümünde derleme kayıtları sergilenmiştir. ''Sözlük'' bölümünde Arapgir ağzının tespit edilebilmiş kelimeleri sıralanmıştır. ''Sonuç'' bölümünde çalışmaya ilişkin değerlendirmeler yapılmıştır. ''Ekler'' bölümünde ise Arapgir'i gösteren haritalara ve kaynak kişi fotoğraflarına yer verilmiştir.
Türkiye Türkçesinde hitap ve ara sözler

Türk dili zengin kelime hazinesine sahiptir. Türk dilinde kelime türlerinin bazıları söz diziminde görev alabilmekte, bazıları ise söz diziminde görev alamamaktadır. Dilde cümleyi oluşturan temel ve yardımcı cümle öğelerinden başka, bir sıra kelime ve kelime grupları da kullanılmaktadır. Hitap ve ara sözler bu kelime veya kelime gruplarındandır. Türkiye Türkçesinde hitap ve ara sözler geniş bir şekilde araştırılmamıştır. Neticede de Türkiye Türkçesinde cümle öğeleri ile hitap ve ara sözler karıştırılmaktadır. Bu tezde Türkiye Türkçesinde kullanımı yaygın olan hitaplar ve ara sözlerin özeliklerini, bunların söz dizimindeki yerini ortaya koymaya çalıştık. Tez dört bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde Türkiye Türkçesine ait yazılmış dil bilgisi kitaplarında kelime türlerinin sınıflandırılmasına, bu sınıflandırmada yardımcı kelime türlerinin belli bir ölçüte dayanmadan yapılan tasniflerinin yol açtığı belirsizliklere, sorunlara yer verdikİkinci bölümde Türkiye Türkçesinde gramer bakımından cümle öğeleriyle ilişkisi olmayan sözlerin özellikleri ve bu kelimeleri cümle öğesi olarak tahlil etmenin yanlışlığı örnek cümlelerle açıklanmaya çalışılmıştır. Üçüncü bölümde bizim adlandırdığımız hitapların Türkiye Türkçesi içinde ünlem türü içinde verildiği Türk dilbilimcilerin eserlerinden örneklerle ortaya koyulmuştur. Hitapların anlam özellikleri, cümledeki yeri açıklanarak, dilimizdeki edebi eserlerden örnekler seçilerek, hitaplar gösterilmiştir. Böylece hitapların ünlemlerden ayrı bir tür olarak yer almasının gerekliliği anlatılmıştır. Son bölümde bizim adlandırdığımız duygu sözlerinin Türkiye Türkçesinde edatların ve zarfların içinde verildiği örneklerle ortaya koyulmuş, duygu sözlerinin anlam özellikleri, cümledeki yeri belirtilerek, bunların edatlardan ve zarflardan çeşitli yönleriyle ayrılan bir kelime çeşidi olarak kabul edilmesinin gerekliliği anlatılmıştır. Tez Türklük biliminin son bulgularına dayalı olarak yazılmıştır.
Fahrİ-i Celveti: Hayatı, eserleri ve divanının tenkitli metni

Asıl adı Fahreddin Ahmed olan Fahri-i Celveti 18. yy şairlerinden olup Celveti tarikatına mensup bir Klasik Türk Edebiyatı şairdir. Tekirdağ-Şarköylü olan şair ömrünün son zamanlarında İstanbul'a gelmiş ve 1799'da İstanbul'da vefat etmiştir. Bu çalışmada Fahri-i Celveti'nin Divan'ı incelenmiştir. İnceleme ve metin kısmı halinde ele alınan çalışmanın inceleme kısmında şairin hayatı ve eserleri hakkında bilgi verilmiş olup metin kısmında ise Divan'ın tenkitli metni verilmiştir. Ayrıca eserdeki isimler ve dini-tasavvufi kavramlar da incelenerek metnin içeriği hakkında daha detaylı bilgiler elde edilmeye çalışılmıştır.
Vrapçişte ve çevresi Türk ağzı

Makedonya'nın batısında, Vrapçişte ve çevresinde konuşulan Türk ağzı bu araştırmanın esas konusunu teşkil etmektedir. İnceleme, yazıya dökülüp metinler haline getirilen dil malzemesine dayanmaktadır. özel işaretlerle yazıya geçirilmiş olan bu malzeme, ses, şekil ve cümle bilgisi bakımından incelenmiş; gerektiğinde, tespit edilen özellikler Türkiye Türkçesi ile karşılaştınlmıştır. Vrapçişte ve çevresinde Makedon ve Arnavut dillerinin etkisi görülür. Bu dillerden gelen bir takım ses ve şekil özellikleri, incelememize dahil edilmiştir. Çalışmamızda, vurgu hadisesi başlı başına bir konu olarak ele alınmıştır. Vurgu, araştırmamıza konu olan bölgenin ağzında, Türkiye Türkçesi- ile karşdaştırıldığmda farklılık göstermektedir. Türkiye Türkçesinde vurgu, genellikle son hecededir. Bizim ele aldığımız ağızda ise, komşu yabancı dillerin etkisi ile vurgu ilk heceye doğru kaymıştır: Cümle kuruluşu bakımından da Türkiye Türkçesi ile farklılıklar olduğunu tespit ettik. Vrapçişte ve çevresinde konuşulan Türk ağzında, yüklem genellikle başa getirilmiş ve devrik cümleler kullanılmıştır. Bu bakımdan da Makedon ve Arnavut dillerinin bölgede etkili olduğunu söyleyebiliriz. Topladığımız metinler, söz hazinesi ve ekleri açısından birçok arkaik şekilleri içine alır. Çalışmamızda, ağızlarda yaşayan bu arkakik unsurlar titizlikle değerlendirilmiştir. Günümüzde televizyonun da etkisi ile, bölge ağzında bazı değişme ve gelişmeler olduğunu söyleyebiliriz. Bu değişmelerle bölge ağzı, Türkiye Türkçesine doğru bazı yakınlaşma belirtileri göstermektedir. Bölgede, siyasi istikrar ve hükümetlerin açıklık politikaları devam ettiği müddetçe Makedonya'daki Türk ağızlarının Türkiye Türkçesine daha da yaklaşacağı ve ağızlardaki tahribatın bir ölçüde giderileceğini zannediyorum. Üzerinde çalıştığım Vrapçişte ve çevresi Türk ağzı, Makedonya'da bu konuda yapılan çalışmaların yeni bir ürünüdür. Bu çalışmayı Türkiye'de yapmamın Türkolojiye sağlayacağı en önemli fayda, Makedonya'daki Türk ağızlarının Türkiye'de de tanınacak olmasıdır.
Nahid Sırrı Örik, Kıskanmak, and psychoanalysis

Cumhuriyet Döneminin yazın akımları ve topluluklarına katılmayan Nahid Sırrı örik, yapıtlarında yarattığı kötücül nitelikteki karakterlerle dikkat çeker. 1894- 1 960 yılları arasında yaşamış olan Nahid Sırrı, yapıtlarını 1928 yılından sonra yayımlamaya başlamıştır. Eleştiri, gezi yazısı, oyun, öykü ve roman türlerinde yapıtlar veren örik'in ilk romanı Kıskanmak 1946 yılında yayımlanır. Bu çalışma yazarın Kıskanmak romanını psikanalitik eleştiri yöntemiyle çözümlemeyi amaçlar. Tezin odak noktasını romanın baş karakteri Seniha oluşturmaktadır. Karakterlerin davranış, duygu ve düşüncelerinin altında yatan psikolojik nedenler araştılır. Seniha'nın haset duygusu ve kendini çirkin algılaması üzerinde durulur. Seniha'nın sınır kişilik örgütlenmesi sergilediği savunulur. Romandaki erkek karakterlerin kadınsı özellikler gösterdiği, erkek imgesinin yeterince temsil edilmediği iddia edilir. Yazarın kadın karakterleri şeytani olarak tanımlanır. Nahid Sırrı Örik'in yarattığı kadın ve erkek karakterlerde Örik'in anne ve babasıyla yaşadığı ilişkinin yansımaları görülür. KıskanmaKm başarısı, yazarın insan ruhunun derinliklerine inerek orada kötücüllük tohumlarını bulup yüzeye çıkarmasında yatar.
Beyşehir masalları üzerine bir inceleme

Tarihi ve sosyokültürel bakımdan içerisinde zengin kültürel değerler barındıran Beyşehir İlçesi köklü bir yerleşim yeridir. Bu kültürel değerlerin bir kısmı günümüze kadar varlıklarını sürdürürken bir kısmı da kaybolma tehlikesi altındadır. Bu tehlike biz araştırmacılar da maddi manevi kültür unsurlarımızı kaybolmadan derleme ihtiyacı doğurmaktadır. Bu hassasiyetle araştırmamızın konusu olan Beyşehir İlçesi masal ürünlerini inceledik. Bu bölgenin kuruluşundan itibaren biriktirdiği sosyal ve manevi zenginlikleri tespit ederek gelecek kuşaklara aktarmak istedik. Kaynak kişilerimizi özenle seçerek ve bizzat görüşerek masallarımızı ses kayıtları ile derledik. Beyşehir İlçesi sahasında derlediğimiz halk anlatılarından masal özelliklerini taşıyanları ayırarak masallarımızı tespit ettik. Çalışmamızın devamını masal ile ilgili genel kaynakların taranıp okunması, masallar hakkında çalışma yapmış bilim adamlarının eserlerinden ve kütüphaneden yararlanma yolu ve folklorik incelemeler takip etti. Böylece halk kültürünü zengin bir biçimde içinde barındıran masallara çalışmamızda işaret ettik.
Van-Erciş geçiş dönemleri ve geçiş dönemleri bağlamında kadın

Bu çalışma Erciş'i kapsayan bir çalışmadır. Çalışmada Erciş'in geçiş dönemleri etrafında şekillenen inanış ve ritüeller 'gelenek' kavramı etrafında ele alınmış ve elde edilen verilerde kadın olgusuna değinilmiştir. Çalışma giriş ile birlikte iki bölümden oluşmakta ve ikinci bölüm ise altı döneme ayrılarak sunulmuştur. Bu geçiş dönemleri 'doğum, sünnet, askerlik, evlenme, hac ve ölüm' başlıkları altında incelenmiştir. Çalışmanın sonuna çalışmada yararlanılan yazılı kaynaklar, bilgilerinden yararlanılan sözlü kaynak kişiler, alan araştırması sırasında kullanılan soru listesi ve fotoğraflar eklenmiştir. Çalışmanın giriş bölümünde çalışmanın konu, amaç ve yöntemi ile ilgili bilgi ve temel verilere değinilmiş; çalışmanın dayandığı temel kavramlar ele alınmış ve çalışma alanının tarih, coğrafya ve demografik özellikleri ile ilgili sınırlı bilgi verilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünü, alan araştırmasına dayanan ve geçiş dönemleri olarak kabul edilen inanış, ritüellerin açıklanması oluşturmaktadır. Alan araştırması ile elde edilen veriler kadın olgusu ışığında değerlendirilmiştir. Çalışmada elde edilen veriler değerlendirildiğinde Erciş'te geçiş dönemleri etrafında şekillenen inanış, ritüel ve bunların toplamı olan geleneklerin halen korunurluluğunu sürdürdüğü görülmektedir.
II. Dünya Savaşı'nın Türk şiirine yansımaları

Bu çalışma Türk şiirinde İkinci Dünya Savaşı'nın Türk şiirine yansımalarını ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Çalışmamız dört ana bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde şiir ve savaş kavramları üzerinde durulmuştur. Kavramların Türkler için ne ifade ettiği özellikle ön plana çıkarılmış, tarihi olaylar üzerinden Türk edebiyatı şiir türü üzerindensavaş bağlamında değerlendirilmiştir. Türk edebiyatında bir savaş edebiyatı var mıdır sorusuna cevap aranmıştır. Birinci bölüm ise 'Türkiye'de İkinci Dünya Savaşı'nın Etkileri' adını taşır. İkinci Dünya Savaşı ön plana çıkarılarak hem savaşın siyasi tarihi hem de Türkiye'deki etkileri anlatılmıştır. İkinci bölümde ise temel amaç İkinci Dünya Savaşı ve Türk şiiri ilişkisini doğru saptamaktır. Savaşın yaşandığı dönemde ürünler veren daha doğru bir ifadeyle savaşa tanıklık eden kuşak ile savaşın hatıralarıyla büyüyen iki farklı kuşak karşımıza çıktı. Özellikle 1960 sonrası ise savaş bir kaygı olarak görülmüştür. Üçüncü bölüm ise bütünüyle şiir incelemesine ayrılmıştır. Savaşın bütün yönlerini eserindedetaylı olarak ifade eden bu isimler bilhassa savaşı konu eden fasikül kitaplar neşrettikleri için bu bölümde ele alınmıştır. Savaşı tarihi bütünsel açıdan inceleyenler başlığında Türk şiirinin önemli dört ismine yer verilmiştir. Bu isimler; Nazım Hikmet, Attila İlhan, Cahit Saffet Irgat, Fazıl HüsnüDağlarca'dır. Dördüncü bölüm olan 'Savaştan Uzak Coğrafyanın Savaş Dili'nde ise Türkiye'de ve Türk şiirinde İkinci Dünya Savaşı'nın konumlandırılması, anlamlandırılması, öne çıkan temalar bağlamında değerlendirmiştir. 20. yüzyıl birçok sorunu beraberinde getirmiştir. Bunların başında iseideolojiler gelmektedir. Emperyalizmin yayılması, faşizmin şiddetlenerek büyümesi ve bunların yanında her şeye rağmen hümanist dünya görüşüne sahip insanların bulunması ideolojik kamplaşmaların oluşmasına neden olur. İkinci Dünya Savaşı bir bakıma bu kamplaşmanınşiddetlenmesinin bir sonucudur. Türk şairleri ise bu durumu anlatan şiirler söylemiş, kendilerine yakın buldukları ideolojilerin sözcüsü olmuşlardır. Olumsuz gördükleri ideolojileri deeleştirmişlerdir. Bu bölümde ise ideolojik kamplaşmalar üzerinden Türk şiiri ele alınmıştır.
Müslüm Oğuz üzerine bir inceleme

Biyografi ve incelemeden oluşan bu çalışmada Türk dünyasını ve Azerbaycan tarihini edebiyat dünyamıza taşıyan şair-yazar Müslüm Oğuz, tüm yönleri ile tanıtılmak ve incelenmek istenmiştir. Çalışmaya, yazarın, dış Türkleri roman dünyamıza taşıması, son yıllarda yetişen tarihsel romancılarımızdan olması, eserlerinin derin ve anlamlı mesajlar taşıması ve üzerine herhangi bir akademik çalışmanın yapılmamış olması, edebiyat tarihimiz açısından bir eksikliğin giderilmesi düşüncesi ile başlanmıştır. İlk olarak yazarın fikirlerini ve eserlerini daha iyi anlamak gayesiyle ayrıntılı biyografisi verilmiştir. Devamında yazarın tarihsel romanlarının daha iyi anlaşılabilmesi için tarihsel roman türünün dünyada ve Türk edebiyatında doğuşu, gelişimi, temsilcileri hakkında bilgiler verilerek, yazarın tarihsel romancılığımızdaki yeri bu bilgiler ışığında ortaya konmak istenmiştir. Çalışmamızın temelini oluşturan inceleme bölümünde yazarın roman ve piyeslerinin ne gibi iletiler üzerine kurulduğunu izleksel açıdan; teknik ne gibi özellikler taşıdığını yapısall açıdan; yazarla okur arasında iletişimi sağlayan dil, dil ve üslup bakımından incelenmiştir.
Yahya Kemal'in manzum eserlerinde zarflar ve kullanışları

öz Bu çalışmamızda Yahya Kemal Beyatlı'nm bütün manzum eserlerinde yer alan zarflan yapılan ve görevleri ile anlamlan bakımından inceledik. Çalışmamız giriş bölümü hariç üç ana bölüm ile sonuç bölümünden oluşmuştur. Giriş bölümünde zarf kavramı ve zarfların sınıflandırılması konusunda bilgiler verilmiştir. Birinci bölüm, zarfların gösterdikleri yapısall özelliklere yer veren bölümdür. İkinci bölümde zarflar görevleri ve anlamlan bakımından sınıflandırılmıştır. Üçüncü bölümde ise, Arapça ve Farsça asıllı zarflar, yapılan ve görevleri ile anlamları bakımından ele alınmıştır. Her üç bölümde yer alan zarflar, hem kitapların yayım sırasına, hem sayfa ve mısra sırasına, hem de alfabe sırasına göre sıralanmıştır. Sonuç bölümünde, ilk üç bölümün genel bir değerlendirilmesi yapılmıştır. Bunun yanı sıra bu bölümde, Y. K. Beyatlı'nm manzum eserlerini oluşturan üç bin dört yüz doksan bir mısranın incelenmesiyle ortaya çıkan zarflar istatistiksel ve grafik olarak verilmiştir. Bu çalışmanın, Türkçe'deki zarflan konu edinen gramer çalışmalarına katkıda bulunmasını temenni ederim.
Cumhuriyet gazetesinde edebİ ve kültürel faaliyet: 1 Kanun-ı Sanİ 1926-31 Kanun-ı Evvel 1927

Bu çalışmada 7 Mayıs 1924 yılında yayın hayatına başlayan Cumhuriyet gazetesinin 1926 ve 1927'inci yılları incelenerek bu yıllardaki edebi ve kültürel faaliyetler hakkında bilgi edinilmeye çalışılıp Türk edebiyatının gelişim aşamalarını aydınlatmak ve edebiyat tarihi araştırmalarına katkı sağlamak amaçlanmıştır. Çalışma üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, Cumhuriyet gazetesi; yayın hayatı ve yayın politikası, kimlik bilgileri ve teknik özellikleri, edebi ve kültürel faaliyetleri metinlerden hareketle incelenmiş ve tanıtılmıştır. İkinci bölümde gazetedeki yazıların hem kronolojik hem de yazar adına göre alfabetik olarak sıralanmış dökümü bulunmaktadır. İlanlar, reklamlar ve görsel malzemeler de ayrıca başlıklar altında yine kronolojik olarak sunulmuştur. Üçüncü bölümde ise gazetede yer alan çeşitli yazılar Arap alfabesinden Latin alfabesine aktarılarak çalışmadaki yerini almıştır. Cumhuriyet gazetesinin 1926- 1927 yıllarında yayımlanmış olan sayıları incelendiğinde görülmüştür ki gazetenin muhtevasını oluşturan yazılar içinde edebi ve kültürel yazılar siyasi yazılar ve haberlere oranla çok daha az yer almaktadır. Bunun sebebini ise yeni kurulan bir devletin rejimini halka benimsetmeyi amaçlayarak yayın hayatına başlayan gazetenin sosyal ve siyasal yazılara, haberlere, makalelere daha fazla yer vermesi olarak açıklamak mümkündür.
Tarihi Kıpçak Türkçesinin Kavram Alanı Sözlüğü Denemesi

11. yüzyılda Divan-ı Lügati't-Türk ile ilk örneği verilen Türk dili sözlükleri oldukça zengin olmasına rağmen ülkemizde bu sözlükler ve sözlükçülük üzerinde yapılan çalışmalar son yıllarda artış göstermiştir. Oldukça eskiye dayanan kavram alanı sözlük çalışmaları da aynı durumdadır. Tarihi Türk dillerinde pek çok örneği bulunan kavram alanı sözlükleri yeterince incelenmemiş olup bugün tarihi Türk dillerinin veya günümüz Türkçesinin çağdaş ölçütlerle hazırlanmış müstakil bir kavram alanı sözlüğü bulunmamaktadır. Bu eksiklikten hareketle Türk sözlükçülük çalışmalarına katkıda bulunmak amacıyla tarihi Kıpçak Türkçesine ait söz varlığı ele alınarak tarihi Kıpçak Türkçesinin kavram alanı sözlüğü oluşturulmaya çalışılmıştır. Tez; kavram, kavram alanı, kavram alanı sözlükleri, Kıpçak Türkçesinin kavram alanı sözlükleri ve tarihi Kıpçak Türkçesinin kavram alanı sözlüğü denemesinin yapıldığı iki ana bölümden oluşmaktadır. Karadeniz'in kuzey bölgesinde yazılıp ülkemizde son yıllarda kapsamlı çalışması yapılan Codex Cumanicus ile Mısır ve Suriye'de kurulan Memluk Devleti'nden yadigar kalan edebi eserler, sözlükler, gramer kitapları, okçuluk, atçılık, ve fıkıhla ilgili kitaplar taranarak oluşturulan Kıpçak Türkçesi Sözlüğü'nün söz varlığı tezin uygulama malzemesini oluşturmaktadır. Yukarıda belirtilen iki çalışmadan elde edilen toplam 17.000 civarında kelime ile hazırlamış olduğumuz kavram alanı sözlüğü ile Türk Dili ve Edebiyatı bilim dalına kaynak kazandırılmaya çalışılmıştır.