Obez çocuk ve adolesanlarda kan PCP düzeyi ve insülin direnci, metabolik sendrom arasındaki ilişki

Giriş: Obezite; vücut yağ miktarındaki veya adipoz dokudaki artış olarak tanımlanır; kalori alımı ile kullanımı arasındaki dengesizlik sonucu ortaya çıkan multi-faktoriyel bir durumdur. Çocuklarda obezite ile ilgili en önemli sorun; glukoz homeostaz bozukluğu, santral obezite, trigliserid yüksekliği, hipertansiyon birlikteliği ile tanımlanan metabolik sendrom açısından risk faktörü oluşturmasıdır. PCBs maruziyeti; atmosferden inhalasyon, deriden temas yolu ile ve belediye, hastane ve fabrika atıksuları ve toprak ile temas etmiş olan balık, sebze, yumurta tüketimi ile gerçekleşmektedir. Maruziyetin büyük çoğunluğu diyetle alımdan kaynaklanmaktadır ve erişkinlerde yapılan çalışmalarda maruziyetin serum PCB düzeyleri ile ilişkili olduğu saptanmıştır. PCB'ler; lipofilik olmaları nedeniyle vücutta adipoz doku, karaciğer, pankreas beta hücrelerinde birikmekte, obezite ve insülin direnci ile ilişkili olduğu düşünülmektedir. Amaç: Çalışmamızda ekzojen obezite tanısı almış çocuk ve adölesanlarda, obezogen, endokrin bozucu olan kan PBC düzeylerinin ölçülmesi ve anket çalışmasında elde edilen olası temas öyküsü ile birlikte obezite ve insülin direnci gelişimi üzerine etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Hipotez: PCB obeziteye, insülin direncine ve metabolik sendroma neden olmaktadır. PCB düzeyleri ile VKİ SDS'si ve adiponektin düzeyleri arasında korelasyon vardır. Yöntem: Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Pediatrik Endokrinoloji Bilim Dalı polikliniğine ekzojen obezite nedeni ile başvuran, herhangi bir kronik hastalığı olmayan 6-18 yaş arası 50 olgu ve Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Genel Pediatri polikliniği veya Çocuk Acil polikliniğine başvuran herhangi bir kronik hastalığı olmayan 6-18 yaş arası 50 kontrol olgu rastlantısal olarak çalışmaya dahil edildi. İlk başvuruda sabah poliklinik başvurusunda hasta grubundan; ekzojen obezite nedeni ile başvuran olgularda rutin olarak yapılmakta olan glukoz tolerans testi uygulandı. Olguların açlık ve tokluk kan şekeri düzeyleri, açlık ve tokluk insülin düzeyleri, kan lipitleri, adiponektin ve PCB düzeyleri için kan örnekleri alındı. Herhangi başka bir nedenle genel pediatri polikliniğe başvuran, kronik hastalığı olmayan, açlık kan şekeri, kan lipitleri bakılmak üzere hali hazırda kan alınacak olan kontrol grubundan; açlık insülin, adiponektin ve PCB düzeyleri için aynı kandan serum örnekleri ayrıldı. Bulgular: Hasta ve kontrol grubu karşılaştırıldığında VKİ SDS, AKŞ, HOMA-IR, total kolesterol, LDL, adiponektin düzeyleri arasında anlamlı fark saptandı, HDL ve TG düzeyleri arasında anlamlı fark saptanamadı. Hasta ve kontrol grubunda kanda PCB tespit edilemedi. Hasta grubunda metabolik sendrom olan ve olmayanlar arasında bakılan değişkenler açısından anlamlı fark saptanamadı. Adiponektinin obeziteyi predikte etme yeteneği ROC analizi ile değerlendirildiğinde eğri altında kalan alan istatistiksel olarak anlamlı saptandı. Sonuç: PCB; obezite, insülin direnci ve metabolik sendroma neden olmaz. Yağ dokusundan PCB düzeyi bakılması yararlı olabilir. Adiponektin obezite ile ilişkilidir ve VKİ ile arasında negatif korelasyon vardır. Adiponektin ile metabolik sendrom arasında ilişki yoktur. Beslenme alışkanlıklarından cips tüketimi obeziteye neden olur, obezitenin anne sütü alım süresi ile ilişkisi saptanmadı.