turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Hüsn ü Aşk'ta mekan olgusu

şiiri geleneğinde mesnevilerin farklı bir yeri vardır. Gazel ve kasidelerin aksine hem olay hem de zaman ve mekan formlarına daha geniş yer verirler. Tabiat anlatımlarından farklı olarak mekanlar, tasvirlerin ötesinde derin anlamlar barındırırlar. Çünkü hemen her mesnevi kendi içinde gazel ve kasidelerden daha belirgin bir mekan formu içerir. Bu mekan formlarında kahramanın ve aynı zamanda sanatçının duygu dünyasının sınırlarını belirleyebilmekteyiz. Bu anlayış çerçevesinde, mekan-insan ilişkisi bünyesinde çalışmamızı Şeyh Galib'e ait Hüsn ü Aşk çevresinde yoğunlaştırarak kaside, Sebk-i Hindi ve mesnevilerdeki mekan formlarına değindik. Bundan önce de anlatı esasına dayalı metinlerde mekan kavramanın ne olduğu üzerinde durarak ardından bunların çeşitleri üzerinde durduk. Ardından çalışmamızın esasını oluşturan Hüsn ü Aşk mesnevisinde yer alan mekanlara ve bu mekanlarda kahramanın duygu durumlarına bakmak istedik.
Kemterİ İbrahim Maktel-i İmam Hüseyin inceleme-çeviri yazı-sözlük

Kerbela, Hz. Hüseyin şehit edilmeden önce adından söz edilen önemli bir yer değildi. Bu mekan Hz. Muhammedin torunu Hz. Hüseyinin maiyetindekilerle birlikte burada şehit edilmesinden sonra önem kazanmıştır. Kerbela; düzlük, savunmaya elverişli olmayan ve sadece içecek suyun bulunduğu bir konaklama yeridir. Hz. Hüseyinin şehadetiyle önemli bir ziyaret mekanı haline gelmiş, şehitlerin mezarlarının var olduğu bir şehre dönüşmüştür. İslam tarihinin en vahim ve en acı olaylarının başında Kerbela hadisesi gelir. Hz. Hüseyinin insafsızca şehit edilmesi halkın muhayyilesinde derin izler bırakmıştır. Bu olay İslamı benimsemiş tüm milletleri etkilemiştir. Bu durum 'Maktel-i Hüseyin adlı eserler başta olmak üzere 'Kerbela Mersiyeleri, 'Muharremiyyeler gibi manzum, mensur ya da manzum-mensur karışık olarak yazılan birçok esere konu olmuştur. Bu tür eserlerde konunun ele alınışına bakıldığında genellikle olayın tarihsel boyutu, Hz. Hüseyinin şehit edilmesinin anlatılması ve Yezid ile ilgili olumsuz duyguların aktarılması gibi kalıplaşmış bir yapı söz konusudur. Bizim de çalıştığımız bu maktelde Hz. Hüseyinin katledilişi Kerbela mesnevilerine uygun olarak işlenmiştir. İncelediğimiz eser üç bölümden oluşmaktadır. Eserin giriş bölümünde şair hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde eser şekil özellikleri bakımından incelenmeye çalışılmıştır. Eserde Hz. Hüseyin ve taraftarlarının acımasızca şehit edilmesinden duyulan üzüntü ikinci bölümde anlatılmaktadır. Üçüncü bölümde ise Maktel-i Hüseyinin çeviri metni yer almaktadır. Eserin anlaşılmasını kolaylaştırmak için esere sözlük de eklenmiştir.
Organ adlarıyla kurulmuş deyimlerin karşılaştırılması

Bilindiği üzere, oldukça geniş bir coğrafyada yaşayan Türk ulusu zengin ve köklü bir dil ve kültür geleneğine sahiptir. Bu geleneğin bir parçası şüphesiz deyimlerdir. Yıllar geçse de ortaklığını kaybetmeyen deyimler onların arasındaki kültür bağının ne kadar eskiye dayandığını ve ne kadar sağlam temele sahip olduğunu gösterir. Türk deyimleri Türk ulusunun binlerce senelik yaşam felsefesinin ürünüdür. Onlar binlerce senelik tarih içerisinde kuşaktan kuşağa geçip günümüze kadar gelmiştir. Yüzyıllardır dillerden düşmeyen deyimler, derlenip sözlüklerde yayımlananlardan çok daha fazladır. Günümüzde oldukça geniş bir coğrafyada yaşayan Çağdaş Türk topluluklarının kelime hazinesinde pek çok ortak deyimlerin bulunması bunun bariz bir delilidir. Bu çalışmada, Azerbaycan, Türk, Özbek deyimleri arasında ne kadar ortaklık ve ne kadar farklılık olduğunu görmek amacıyla, bu lehçelerde olan bazı deyimleri birkaç kategoride inceledik. Deyimler, insan hayatındaki çeşitli olayları, ilişkileri özlü şekilde anlatır. Deyimler Türk toplumunun hayatında eski dönemlerden beri yaşamaktadır. Bugün Türk lehçelerinde kullanılan birçok deyimin aynı anlamları ifade ettiği söylenebilir. Özbek, Azerbaycan ve Türkiye Türkçesinde organ adlarıyla kurulmuş deyimleri karşılaştırmak amacıyla yapılan bu çalışmada deyimlerin anlatımdaki gücü ve Türk lehçeleri arasındaki kültür ortaklığı sergilenmeye çalışılmıştır. Organ adları, dillerin temel söz varlıkları içinde değerlendirilen unsurlardır. Bu nedenle bu adlandırmalar, çoğu zaman ait oldukları dil hakkında önemli bilgileri bünyesinde barındırır. Özellikle Özbek Türkçesi, Azerbaycan Türkçesi ve Türkiye Türkçesi gibi organ adları konusunda çeşitlilik gösteren lehçelerde, bu kullanımlar bir kat daha fazla önem taşırlar. Türk dilinin bilinen ilk kaynaklarından itibaren organ adlarının sıklıkla kullanıldığı görülmektedir.
Halit Ziya Uşaklıgil'in Romanlarında Aile

Türk edebiyatının özellikle de Servet-i Fünun edebiyatının önemli yazarlarından olan Halit Ziya Uşaklıgil (1868-1945) realist bir yaklaşımla ve teknik açıdan sağlam bir şekilde yazdığı romanlarıyla Modern Türk romanının ilk örneklerini verir. Hikaye, mensur şiir, anı, deneme ve tiyatro gibi türlerde eser veren ancak romanlarıyla ön plana çıkan Halit Ziya Uşaklıgil'in roman konuları içinde aile büyük bir öneme sahiptir. Halit Ziya Uşaklıgil, realist bakış açısının yansıması olarak olumsuz özelliklere sahip ailelere de yer verirken, romanın arka planında toplumsal bir eleştiri de yapar. Romanlarında; evlilik, eşler arasındaki ilişki, çocuk-ebeveyn ilişkisi, kardeşlerin birbirlerine yaklaşımları ve akrabalık ilişkileri üzerinde duran Halit Ziya Uşaklıgil, bu ilişkileri yansıtırken, aile üyelerini kaybeden, şiddet gören, aldatılan ve boşanan bireylere yer verir. Tezin amacı, Türk romancılığında bir dönüm noktası olan Halit Ziya Uşaklıgil'in romanlarında önemli bir sosyolojik arka plana sahip olan aile kurumunu, sosyolojik ve bütüncül bir yaklaşımla inceleyerek, bu romanlardaki aile olgusunun durumunu tespite çalışmaktır.
Edirneli Güftİ'nin Şah u Dervİş mesnevisi inceleme ve transkripsiyonlu metin

Çift kahramanlı aşk mesnevileri sınıfına giren Şah u Derviş'lerin ilk örneği İranlı şair Hilali-i Çağatayi tarafından on beşinci yüzyılda yazılmış, sözü edilen mesnevi türü on altıncı yüzyıldan itibaren edebiyatımızda görülmeye başlamıştır. Edirneli Güfti tarafından yazılan Şah u Derviş mesnevisi ise bu türün edebiyatımızdaki son örneğidir. Bu çalışma, Edirneli Güfti Ali'nin hayatını, edebi kişiliğini, Şah u Derviş mesnevisinin transkripsiyonlu metni ile incelenmesini kapsamaktadır. Mesleği kadılık olan Edirneli Güfti Alison yedinci yüzyıl divan şairlerindendir. Hayatı hakkında fazla bilgi bulunmayan şair, manzum biçimde yazdığı Teşrifatü'ş-Şu'ara adlı tezkiresiyle ünlenmiştir. Türkçenin giderek ağırlaştığı on yedinci yüzyılda, dönemin dil anlayışına paralel olarak kaleme alınan Şah u Derviş mesnevisi, içerik bakımından tasavvuf ekseninde gelişen bir aşkı işlemiştir. Teze konu olan eserin, aşk ve ızdırap çizgisinde ilerleyen olay örgüsünü ortaya çıkarmak için şairin imge ve tasvirleri dikkate alınarak geniş bir özeti yapılmış, gerekli görüldüğünde beyitler düzyazıya çevrilerek verilmiştir. Ayrıca şair tarafından dönemin estetik anlayışı çerçevesinde ele alınan kimi kavramlar, olayın akışını bozmamak kaydıyla dipnot referansları etrafında tahlil edilmeye çalışılmıştır. Çalışmada, edebi eserlerde yapıyı oluşturan kişi, mekan ve zaman gibi tahkiye unsurları tespit edilmiş, bunların yanında şairin temel anlatım tekniklerinden ne şekilde yararlandığı gösterilmiştir. Son olarak, transkripsiyonlu metin için sözlük verilmiş; hedeflenen bulgulara ulaşmak için atıfta bulunulan araştırmacılara ve farklı münasebetlerle bahsi geçen isim ve kavramlara dair dizin eklenmiştir.
Türk dilinde zaman adları

İnsanoğlu yeryüzünde var olmaya başladığı ilk günden itibaren zamanın akıp gitmesi ile ilgilenmiş ve hayatını devam ettirebilmesi için doğa olaylarını izlemeye başlamıştır. Çünkü zaman kavramının insan hayatıyla doğrudan ilişkili olduğu bir gerçektir. İnsan da kendi hayatının düzenlenebilmesi için zaman kavramını çeşitli derecelere ve bölümlere ayırmıştır. Böylece tarlanın ne zaman ekilip ne zaman biçileceğim hesaplamak mümkün olacaktı. Mısır'da yaşayan ilk insanın Nil nehrinin hareketleriyle zamanlarım ayarladıkları bilinmektedir. Mısır'dan başka diğer bölgelerde yaşayan insanlar da mutlaka buna benzer bir takım olayları esas almış olmalıdır. İlk Türklerin zamanın hesaplanması için neler yaptıklarını bilmiyoruz ama zamanı nasıl bölümlere ayırdıkları konusunda elimizde kanıtlar bulunmaktadır. Kendi buluşları olan takvimlerin yanında etkileşimde bulundukları toplumlardan da çeşitli takvimler almışlardır. Biz bu çalışmada Türklerin zamanın bölümlerine verdikleri adları inceledik. Zamanın yıl, ay, hafta ve gün gibi bölümleri hangi adlarla karşıladıklarını en eski Türkçe metinlerin taranmasıyla elde etmeye çalıştık. Bu çalışmada ilk yazılı metinlerimizden itibaren günümüz Türkçesine kadar yazıya geçmişş kelimeleri derleyip onları hem leksikolojik bakımdan hem de etimolojik bakımdan inceledik. Çalışmamızın inceleme kısmında elde ettiğimiz kelimeler çeşitli alt başlıklar altında verildiği için bütün bu kelimelerin bir de dizinini tezin sonuna ekledik. 246
Kazak ve Kırgız sahası destanlarında kahraman eğitimi

Toplumlar, kültürel kodlarını anlatılarda yaşatırlar. Kolektif yaratılardan mit, masal, destan, hikaye gibi anlatılar toplumsal belleğin saklandığı kültür unsurlarıdır. Uluslar, asırlar boyu hafızasından silinmeyecek önemde gördüğü olayları bu anlatılarla yaşatırlar. Anlatılar içinde destanlar, bir taraftan o toplumun evren tasavvurunun izlerini taşırken bir taraftan da tarihi hatıralarının izlerini korurlar. Toplum adına ortaya çıkan ve toplumun bütün meziyetlerini temsil kudretine sahip destan kahramanları, toplumun lideridir. Toplum bu tipi idealize ederek gelecek kuşaklara da rol model göstermek üzere seçmiştir. Dolayısıyla destan kahramanının içinden yetiştiği kültürü temsil etme yetkisi vardır. Çalışmamızın problem durumu kahramanın, kültürünü temsil yetkisini elinde bulundurmasının sebeplerinin araştırılmasıdır. Toplumun, bireylerin davranışlarını değerlendirirken kullandığı ölçüt değerlerdir. Bu değerler aynı zamanda kültürün eylem ve söylemlerde kendini gösteren yapı taşlarıdır. Çalışmamızın konusunu oluşturan durum destan kahramanının toplumsal değerleri en iyi şekilde üzerinde taşıması ve bu yolla kültürü temsil yetkisini elinde bulundurmasıdır. Bu şahıs kahraman olduğu için değerleri yansıtmaz, toplumsal değerleri en iyi şekilde yansıtabildiği için destan kahramanı olmuştur. Zira Türk destan kahramanlarının kut sahibi olmaları da bunu gerektirir. O, Tanrı tarafından kutlu kılındığı için zaferler elde eder ve bu yüzden toplumun izinden gittiği bir lider olur. O halde kahraman için toplumun, değerlerine uygunluğu yönünden seçtiği kişi dememiz gerekir. Çalışma evreni olarak Türk Dil Kurumu Yayınları tarafından Türk Dünyası Destanlarının Tespiti, Türkiye Türkçesine Aktarılması ve Yayımlanması Projesi kapsamında metinleri verilen Kazak Destan dairesinden Akböpe Savıtbek, Barak Batır, Alpamıs, Kambar Batır, Dürligüv, Karaşaş Kız, Makpal Segiz; Kırgız Destan dairesinden ise Kurmanbek, Seyitbek, Canış Bayış destanları belirlenmiş ve ilgili destanlar eğitim, değerler ve değerler aktarımı yönlerinden incelenmiş, toplumun değerleri birer ölçüt olarak kullanarak bireyleri nasıl incelediği ve kahramanı nasıl seçtiği anlaşılmaya çalışılmıştır.
Türk kültüründe hediyeleşme geleneği ve hediyeler

SAKARYA, Candan Işıl. Türk Kültüründe Hediyeleşme Geleneği ve Hediyeler, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2006. Konusu 'Türk Kültüründe Hediyeleşme Geleneği ve Hediyeler' olan bu çalışmanın amacı; genelde Türklük tarihi ve özelde Anadolu Türklerinin hediye alıp verme geleneğini, bütün yönleriyle incelemek; toplumsal, kültürel, ekonomik ve siyasal işlevlerini belirlemek ve açıklamaktır. Araştırma kapsam bakımından Göktürk Devleti, Uygur Devleti, Selçuklu Devleti, Beylikler Dönemi, Osmanlı İmparatorluğu ve Türkiye Cumhuriyeti Dönemi olmak üzere beş tarihsel döneme ayrılmış ve bu dönemlerdeki -özellikle de Türkiye Cumhuriyeti dönemindeki- hediyeleşme geleneklerinin ekonomik, sosyo-psikolojik, siyasal ve kültürel işlevleri tespit edilmiştir. Araştırma yazılı, görsel ve sözlü kaynakların taranması ve Türk hediyeleşme geleneğine ait kültürel malzemelerin tarihsel ve kültürel olarak sınıflandırılması yöntemine göre oluşturulmuştur. 'Türk Kültüründe Hediyeleşme Geleneği ve Hediyeler' adlı bu çalışmada Türk hediyeleşme kültüründe; sosyo-kültürel, ekonomik ve siyasal yaşamında meydana gelen değişmeler ayrıntılı bir şekilde açıklanmış ve bu şekilde Türk hediyeleşme geleneğinin halkbilimi açısından genel bir değerlendirmesi yapılmıştır. Bu çalışmada hediye üzerine yapılacak çalışmaların, bir taraftan Türk kültür tarihinin aydınlatılmasına katkıda bulunacağı, diğer taraftan da Türk hediyeleşme geleneğinin yaşatılmasını sağlayacağı vurgulanmıştır.
1960-1980 arası Türk tiyatro edebiyatı metinlerinin tematik tahlili

1960- 1980 yılları Türk tiyatrosunun oyun yazarlığı, sahne faaliyetleri, biçim ve içerik çeşitliği bakımından en önemli dönemlerinden biridir. Dönemin çoksesli ortamı, tiyatro yazarlığını ve bunun yansıması olarak tematik çeşitliliği arttırmıştır. Bu çalışmada siyasal ve toplumsal olana karşı duyarlılığın şekillendirdiği dönem tiyatrosu, eser seçkisi yapılmadan, baskı tarihleri esas alınarak tematik olarak incelenmiştir. Oyunlardaki siyasi, sosyal ve kültürel temalar tespit edilerek kronolojik olarak incelenmiştir. Temaların incelenmesine zemin teşkil etmek üzere, giriş bölümünde edebiyat ve tiyatronun hayatla, gerçeklikle münasebeti, dönemin önemli siyasi olayları ve tiyatro faaliyetleri hakkında bilgi verilmiştir. Dönem tiyatrosunda yer alan temalar beş ana bölümde incelenmiştir. Bu bölümler şunlardır: 'Devlet ve Siyaset', 'Köy-Kent', 'Kadın ve Aile', 'Din', 'Sanat ve Edebiyat'. Sonuç bölümünde tüm tespit ve bilgilerden hareketle genel bir değerlendirme yapılmıştır.
İBB Atatürk Kitaplığı Bel_Yz_K_0336 ve Bel_Yz_K_0700 numarada kayıtlı şiir mecmualarının mecmuaların sistematik tasnifi projesi'ne göre tasnifi

Mecmua; 'toplama, toplanma, bir araya getirme, getirilme' gibi anlamlara gelen ve edebiyat tarihi açısından oldukça önemli olan bir kaynaktır. Şiir mecmuaları ise farklı yahut aynı nazım şekliyle kaleme alınmış şiirlerin bir araya getirildiği eserlerdir. Mürettibinin kişisel zevk ve anlayışına göre şekil alan şiir mecmuaları yeni bilgilerin edinilmesi açısından son derece önemli kaynaklardır. Mecmualarda, bir şairin divanında yer almayan şiirlerine, daha evvel bir örneği görülmeyen farklı nazım şekillerine veya türlerine rastlamak mümkündür. Yine aynı şekilde bugüne kadar kaynaklarda adı geçmeyen, divanı tespit edilemeyen veya bulunamayan şairlerin şiirlerinin tespitinde, divan sahibi şairlerin de divanlarında yer almayan şiirlerinin ortaya konulması noktasında da önemli bir kaynaktır. Şiir mecmuaları tertip edildiği dönemin edebi zevklerinin, dönem içerisinde sıkça kullanılan tür ve şekillerin tespiti noktasında da hazine niteliğinde olan eserlerdir. Mecmualar edebiyatın yanı sıra tıp, dinler tarihi, sosyoloji, tarih gibi çeşitli bilim dallarına da hizmet edebilecek nitelikli eserlerdir. Mecmularda Arap harfli olarak yer alan metinlerin günümüz harflerine aktarılarak bilim dünyasının istifadesine sunulmasının edebiyat tarihimize büyük bir katkı olacağına şüphe yoktur. Bu bağlamda çalışmamız İstanbul Büyükşehir Belediyesi, Atatürk Kitaplığı BEL_Yz_K_ 0336 ve BEL_Yz_K_ 0700 numaralarda kayıtlı şiir mecmualarının,'Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesi'ne göre tasnifinden oluşmaktadır.
Berdibek Sokpakbayev'in 'Balalık Şakka Sayahat' adlı eseri üzerine dil incelemesi

Çağdaş Kazak Edebiyatının önemli yazarlarından Berd bek S kpakbayev' n Balalık Şakka Sayahat 'Ç cukluk Dönem ne Y lculuk' adlı eseri üzerine yapılmış olan bu çalışma; Giriş, Dil İncelemesi, Metin ve Sözlük olmak üzere dört bölümden oluşmaktadır. 'Giriş' kısmında öncelikle Kazak Türkleri, Kazakistan, Kazak Türkçesi ve Kazak Edebiyatı ele alınmış, devamında Berdibek Sokpakbayev'in hayatı, edebi kişiliği ve Balalık Şakka Sayahat adlı eser üzerine bilgiler verilmiştir. 'Dil İncelemesi' kısmında metnin ses bilgisi ve şekil bilgisi hususiyetleri ayrıntılı olarak değerlendirilmiştir. Bu incelemelerden hareketle Kazak Türkçesi, Türkiye Türkçesi ile mukayese edilmiştir. 'Metin' kısmında ise üzerinde çalıştığmız eserin Kiril harflerinden Latin harflerine transkripsiyonu ve Türkiye Türkçesine aktarımı verilmiştir. Metnin transkripsiyonu ile Türkiye Türkçesine aktarılmış şekli yan yana tablo halinde verilmek suretiyle okuyucuların metni karşılaştırmalarına imkansunulmuştur. 'Sözlük' kısmında eserin modern sözlükçülük yöntemiyle söz varlığının ortaya çıkarılması için metinde geçen tüm kelimeleri içeren işlevsel bir sözlük hazırlanmaya gayret edilmiştir. Kelimelerin metindeki kullanım anlamlarının verilmesine özen gösterilmiş; alıntı kelimelerin kaynaklarının tespiti sağlanmaya çalışılmıştır. Çalışmanın sonunda 'Kaynaklar' başlığı altında faydalanılan eserlerin listesi verilmiştir.
Cümle bilgisi açısından Reşat Nuri Güntekin'in Yeşil Gece adlı romanı üzerine bir inceleme

Dil; milli birliği ve beraberliği sağlayan, bir topluluğu 'inillet' yapan, kültürün geçmişşten geleceğe aktarılmasını sağlayan önemli bir unsurdur. Böylesine önemli bir unsur olan dil, gelecek nesillere kurallarıyla öğretilmeli ve özenle hazırlanan eserlerle geliştirilmeye çalışılmalıdır. Dilbilgisi çalışmalarında önemli bir yere sahip olan cümle bilgisi konusu, yeterince işlenmemiştir. Cümle bilgisi konusunda çalışma yapan sayılı ilim adamlarının görüş farklılıklarının ortadan kaldırılabilmesi, ancak itinayla yapılacak çalışmaların fazlalığıyla sağlanabilecektir. Türk dilbiliminin gelişmesine katkı sağlayan dilcilerin görüşleri esas alınarak Reşat Nuri Güntekin'in Yeşil Gece adlı romanı üzerinde cümle bilgisi konusunda çalışılmıştır. Romanda geçen cümleler, ulaşılabilen kaynaklar incelenerek benimsenen görüşler doğrultusunda çeşitli bakımlardan sınıflandırılmış ve değerlendirilmiştir. Yeşil Gece romanı kelime grupları, cümle ögeleri, cümle çeşitleri bakımından sınıflandırılmış ve değerlendirilmiştir.
Neticetü's-Süluk fi Nasihati'l-Müluk

Çalışmamızın konusu, 16. Yüzyılda 1558- 59 yıllarında Osmanlı Türkçesi ile yazılmış olan Neticetü's-Süluk fi Nasihati'l-Müluk adlı eserin tespit edilen on iki nüshasındanmüellif nüshası olduğunu belirlediğimiz, Nuruosmaniye Kütüphanesi numara 2256'dakayıtlı yazmanın incelemesi, metni ve dizinidir. Eserin tam adı, esas aldığımızNuruosmaniye nüshasının 3b sayfasının 4. satırında Neticetü's-Süluk fi Nasihati'l-Mülukolarak geçmektedir. Eser, 966/1558- 59 yılında tamamlanmıştır ve müellifin elinden çıkannüshanın da bu nüsha olduğu tespit edilmiştir. Muhibbi söz konusu eseri Şehzade Bayezidiçin yazmıştır fakat dönemin değişken politik şartları sebebiyle müstensih elinden çıkannüshalar II. Selim'e sunmuştur. Muhibbi söz konusu eseri, Gazali'nin Nasihatü'l-Müluk adlı eserinin Arapçaversiyonundan tercüme ederek ortaya koymuştur. Eser sadece bir çeviriden ibaret değildir. Yazar tasavvuf, islam düşüncesi ve bazı ahlak kuralları ile ilgili fikir ve görüşlerini de ekleyerek mevcut eseri önemli ölçüde değiştirmiştir. Kendi katkılarının yer aldığı bölüme Neticetü's-Süluk adını vermiştir. Muhibbi, bu noktada eserin hem müellifihem mütercimi olmuştur. Müellifin 'elsine-i selase'ye hakim olması ve Arapça, Farsça ve Türkçe dillerini bir arada kullanması eserin dil çeşitliliğine zenginlik katmıştır. Çalışmamızda, müellif nüshasından elde edilen veriler, dönemin ses ve şekil özellikleri dikkate alınarak metnin yazı çevrimi yapılmıştır. Yazı çevrimi sırasında karşılaşılan okuma güçlükleri diğer nüshaların yardımıyla aşılmıştır. Giriş kısmında yazar ve eser hakkında bilgiler verilmiştir. İnceleme bölümünde ise metnin kısa bir dil bilgisi incelemesi yapılmıştır. Dizin bölümünde müellif nüshası esas alınarak metnin gramatikal dizini yapılmıştır. Metinden çıkan önemli bulgular sonuç kısmında özetlenmiştir. Çalışmamızın daha sonra yapılacak çalışmalara katkı sağlayacağı öngörülmektedir.
Divan şiirinde hayvan motifi

Divan Şiirinde, adı geçen hayvanların, metinlerde hangi nitelikleriye ve hangi tasavvurlar içinde ele alındıklarını belirlemek maksadıyla yaptığımız bu çalışmada, 14. ve 18. yü2yıllar arasında yaşamış 15 şairin divanları incelenmiştir. Yüzyıllar açısından sıraya konulduğunda bu şairler; 14. yüzyıldan Nesimi, 15. yüzyıldan Karamanlı Nizami ve 'Amri, 16. yüzyıldan Zati, Hayreti, Baki, Fuzuli, Ref i, Handani, Vasfı, Taşlıcalı Yahya Bey, 17. yüzyıldan Fehim-i Kadim, İsmeö ve 18. yüzyıldan Şeyh Galib, Nedim'dir. Bunlara ek olarak divanları üzerinde tahlil çalışmaları yapılmış olan 15. yüzyıldan Ahmed Paşa, Necafi Bey, 16. yüzyıldan Hayali Bey, Nev'i ve Şemsi Paşa'nın konumuzla ilgili bölümleri incelemeye dahil edilmiştir. İnsanlık tarihi boyunca zararlı ya da yararlı yönleriyle insan hayatim doğrudan etkilemiş olan hayvanların çeşitli sanat dallarına ilham verdiği bilinen bir gerçektir. İnsanoğlunun, hayatı ve evreni hatta zaman zaman kozmik alemi kavrama ve tanıma çabalarında hayvanların büyük katkısı olduğu da bu gerçeğin diğer yanım oluşturur. Bugün ulaşılmış olan uygarlık ve kültür düzeyinin oluşumunda, işte bu iki gerçek nedeniyle hayvanlar, insanoğlunun en büyük yardımcısı olmuştur. Türk kültürünün en sürekli ve en uzun soluklu sanat alanlarından biri olan Divan Şiirinde, hayvanların yerinin ne olduğunu, divan şairlerinin toplumsal kültür içinde ağırlıklı yeri olan hayvanları, şiirlerine hangi tasavvurlar içinde yerleştirdiklerini belirlemek bu nedenle önemlidir. Çalışmada, klasik divan tahlili metodu uygulanmıştır. Sözü edilen divanlardan, hayvan adlan geçen beyitler tesbit edilip fişlerırniştir. Fişler, hayvan adlarına göre tasnif edilmiş, birkaç adla anılan hayvanların en yaygın kullanılan adı esas alınmış, diğerleri bu başlık aranda toplanmıştır. Hayvanların fiziksel özellikleri, hareketleri, beslenmeleri, üremeleri, yaşadıkları yerler ve yuvalan, insanlarla ilişkileri ve daha pek çok özellikleriyle hayvanların, şairler tarafindan ele alındığı, çoğunlukla sevgili, övülen, rakip ve şairi simgeleyecek tarzda, teşbih ve teşhis yapılarak metinlere dahil edildiği gözlenmiştir. Hayvanlar arasındaki zıtlıklardan yararlanarak övüleni yüceltme yöntemi de uygulanmıştır. Çeşitli dini ve milli destanlar, efsaneler ve diğer kaynaklarda geçen hayvan adlan, anılan metnin diğer niteliklerinden de yararlandırılacak şekilde telmih yapılarak ifade edilmiştir. Hayvanların hem tek tek, hem de tür bazında, sosyo-kültürel alan içindeki konumlarıyla, halk bilimi içindeki önlemleri ve mitolojide edindikleri yerleri incelenip, edebi eserlere yansımalarının halk ve divan şiirleri açısından mukayeseli olarak ele alınması yararlı sonuçlar doğuracaktır.
Halit Ziya Uşaklıgil romanlarında materyalist ve idealist argümanlar

Halit Ziya Uşaklıgil romanları çalışma da felsefe düşünceleriyle yeniden okunur. İdealist ve materyalist argümanlar romanların merkezinde yer alan çatışmaları kurgular. Roman karakterleri, olaylar, durumlar, mekanlar, kullanılan nesneler diyalektik yasalara uygun olarak tez antitez bileşkesiyle alt ve üst yapı merkeziliğinde aktarılır. Materyalist unsurlar Marx ve Engels'in Tarihsel materyalizminin etkisiyle ekonomik özellikler bazında ve yeni materyalizm adıyla ortaya çıkan tüketim, eşyaya bağlılık, fetişizm kavramlarıyla metinlerde bulunur. Özellikle materyalist kavramlar birbiriyle sürekli etkileşim halindedir. Birinin varlığı doğrudan diğer kavramların ortaya çıkmasını zorunlu kılar. Dolayısıyla karakterlerde görülen emeğin nesneleşmesi kavramı beraberinde yabancılaşma, özel mülkiyet ve özgürlük sorunsalını getirir. İdealizm ise hem idealize karakterler hem de olumsuzlanan ideal algısıyla iki boyutlu olarak ele alınır.