turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Sakarya ilindeki Bizans kaleleri

YÜKSEK LİSANS OZU SAKARYA İLİNDEKİ BİZANS KALELERİ Fahri YILDIRIM Sanat Tarihi Anabilim Dalı Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eylül 2003 Danışman: Prof. Dr. Ebru PARMAN Sakarya İlinde Bizans Döneminden kaldığı tespit edilmiş çok sayıda kale bulunmaktadır. Bu çalışmada söz konusu kalelerden Pamukova İlçesi içerisinde yer alan ve Bizans döneminde Metabole ya da yer aldığı bölgeyle aynı ismi paylaşması neticesinde Malagina adıyla bilinen istihkam olduğu tahmin edilen iki kale olan Mekece Kalesi ile Paşalar Kalesi ele alınmış ve her ikisinin de Metabole olarak düşünülmesine yol açan nedenler yer aldıkları bölgenin tarihsel kayıtları günümüze dek yapılan araştırmaların ışığında incelenmiş ve hangisinin Metabole olabileceği tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu iki kale araştırmanın ağırlık noktasını oluşturmuştur. Bunun yanında Sakarya nehri boyunca değişik amaçlarla inşa edilmiş kaleler olan ve daha önce haklarında herhangi bir kapsamlı araştırma yapılmamış Adliye, Bağlarbaşı, Çoban Kale, Harmantepe, Seyifler kaleleriyle birlikte ilde var oldukları belirtilmiş olmasına karşın günümüzde mevcut olmayanların da dahil olduğu tüm Ortaçağ kalelerinin kayıt altına alınması ve bu sayede bölgedeki Bizans savunma hattının ve tarihinin ortaya çıkartılması amaçlanmıştır. Bu araştırma, bu kalelerin mimari tanımlamaları, savunma sistemleri, stratejik önemleri ve tarihlendirme önerilerini içermektedir. İlin Bizans tarihi kayıtlarında sıklıkla ortaya çıktığı dönemler, Arap saldırılarının olduğu Bizans'ın karanlık çağları ve son dönemindekiIll Türk akınlarıyla ilişkilidir. Diğer bir deyişle bölge, çok sayıda kale barındırmasının da gösterdiği gibi, öncelikle askeri amaçlarla kullanılmıştır. Kalelerde görülen inşaat faaliyetleri de Bizans İmparatorluğunun maruz kaldığı bu saldırılarla ilişkili olarak 7. yüzyıl ile 12 .-13. yüzyıllara tarihlendirilir. Özellikle Sakarya nehrinin Bizans'ın doğu sınırı haline geldiği imparatorluğun son yıllarında kalelerin tamamının bu sınırı koruma ortak amacına hizmet ettikleri görülür. Ayrıca Sakarya ili içinde ilin kuzeyinden, Sakarya nehri doğu kıyısı boyunca ortasından ve güneyinden geçmekte olan askeri ve ticari ana yollar bulunmaktadır. İncelenen kaleler, genel olarak sınırın olduğu gibi bu yolların da gözetilmeleri amaçlarıyla bağlantılı olarak ortaya çıkmaktadırlar. Bölge kalelerinin de dahil olduğu bir bütün olarak Bizans tarihinde oldukça önemli stratejik bir nokta teşkil etmesine karşın yeterince incelenmemiştir. İlin Bizans tarihinin ve Sakarya savunma hattının tam olarak aydınlatılabilmesi amacıyla ilde yer alan diğer kalelerin de ayrıntılı biçimde araştırılması gerekmektedir.
Mimari fotoğrafçılıkta fotoğraf sanatı açısından Erzurum ve yöresi tarihi eserleri

Fotografın bulunusundan yüzyıllar öncesine kadar uzanan bir geçmişsi olanCamera Obccuraya takılabilen ve ısıga duyarlı plakaların icat edilmesiyle birlikte insanlık tarihinin en büyük buluslarından biri olan fotograf ortaya çıkmıstır. Görüntünün, ısıga duyarlı plakların üzerine aktarılmasıyla elde edilen ilk fotografikgörüntü Niepce tarafından gerçeklestirilmistir. Bu fotografik görüntü aynı zamanda ilkmimari fotograf olarak da kabul edilir. Fotografın bulunusuyla farklı bölgelere fotografçı akınları baslamıs ve bu bölgelerdeki yapılar, caddeler, sokaklar ve bu bölgelerin kültürleri fotograflanmıstır. O dönemde fotograflanan yapıların fotografları günümüze kadar ulasmıs ve bugün bizlereo dönemdeki çesitli tarihi yapılar hakkında önemli bilgiler sunarak değerli belgelerolusturmustur. Geçmisten bize ulasan ve bizden de gelecek nesillere aktarılacak olan bu dönem hakkında bilgi verecek olan fotografı kullanarak, milli varlıgımız, Erzurum'daki bazı tarihi eserlerimizi en iyi sekilde fotograflayarak gelecek nesillere aktarmak çalısmamızın temel amacını teskil eder.
Memlukların Güneydoğu Anadolu'da bıraktığı mimari izler

1250- 1517 let sistemi bakımından dünya çapında yılları arasında Mısır ve Suriye'de hükmeden ve devlet sistemi bakımından dünya çapında bir orijinaliteye sahip olan Memluk Devleti, Ortaçağ Türk-İslam devletleri arasında müstesna bir öneme sahiptir. Ayrıca hükümdarlıklarını neredeyse yarım asır sürdürmeleri de Memluk'u tarihte önemli kılmaktadır. Böyle güçlü ve uzun dönemli bir devletin, elbette sanat alanında bıraktığı eserleri de çeşitlidir ve kaçınılmaz şekilde şahsına münhasırdır. Memlukların el yazmaları, günlük kullanılan eşya üretimi, mimari alan ve süsleme tekniklerine kendi karakterlerini yansıttıkları bilinmektedir. Özellikle mimari alanda hem yapım hem de bezeme tekniklerinde Memluk imzası sayılan birçok özellik bulunmaktadır. Memluklar'ın en ihtişamlı eseleri başkentlerinde yani Kahire'dedir. Ancak sınırlarını genişlettikçe ulaşılan şehirlerde de mimari doku üzerine varlıklarını nakletmeyi başardıkları görülmektedir. Sultan Melik ez-Zahir Rükneddin Baybars el-Bundukdari döneminde Memluk bugün ki Kayseri sınırlarına kadar ulaşmayı başardı. Bugün ki Güneydoğu Anadolu, parçalanmaya başlayana ve nihayetinde Osmanlı Devleti tarafından kendi topraklarına dahil edilene kadar Memluk Devleti'ne aitti. Tahta geçen sultanlar, Memluk Devleti sınırları içindeki her şehirde olduğu gibi Güneydoğu Anadolu'daki şehirlerde de tahrip olan kale, cami, medrese gibi mimari yapıları onardı veya kendi isimlerine ait yeni yapılar inşa etti veya kullanım eksiklerine göre bazı kalelere ekleme yaptı. İşte mimarideki tüm bu gelişmeler esasında Memluklar kendilerinden bir izi bu yapılarda bırakmayı başardı. Güneydoğu Anadolu'da Memluk Devletine ait üç şehirde; Gaziantep, Şanlıurfa ve Adıyaman, mimari eserler bulunmaktadır. Bu yapılara ait özelliklerin Memluklara ait olup olmadığı mimari yapı ve bezemelerden anlaşılmaktadır.
Talas evleri

2002- 2015 yılları arasında Kayseri Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğünde mimar olarak görev yaptığım süre içerisinde Talas Evlerini yakından inceleme fırsatı buldum. Bu dönemde Talas'ta tanıklık etmek zorunda kaldığım hızlı ve çarpık kentleşme, yanlış restorasyon uygulamaları ve günümüz dünyasının başlıca sorunu olduğunu düşündüğüm rant kaygıları sebebiyle Talas'ın yeşil ve geleneksel dokusu bozulmaya başlamış, kentsel sit alanı her geçen gün yeni yeni çok katlı betonarme binalarla kuşatılmış ve eski evler yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalmıştır. Rölöve, restorasyon projeleri hazırlanarak onarımları yapılan evler dahi, işlev değişiklikleri nedeniyle yapılar birer ticarethaneye dönüştürüldüklerinden, fiziksel anlamda kurtulsalar bile konut olarak kullanılmadıkları için ruhunu kaybetmiş taş binalar ortaya çıkmıştır. Yaşayan mahalle, sokak kavramları, sosyal ilişkiler ve komşuluk yok olmak üzeredir. Bu çalışmada doğal ve çevresel etkenlere karşı yüzyıllardır dayanarak ayakta kalmayı başarabilmiş Talas evlerinin, eski halini inceleme fırsatı bulduğum ve onarım sürecini de takip edebildiğim örnekler vasıtasıyla, karakterini belirlemek ve kültür tarihimiz içindeki yerini vurgulamak hedeflenmiştir. Kozmopolit bir nüfus kitlesine sahip Talas'ta farklı inanç ve ırklarda insanların nasıl ortak bir yaşam kültürü ortaya koydukları anlatılmaya çalışılmıştır. Süreç içinde evlerin geçirdiği değişimler gözlenmiş, yapısall ve mekansal özellikleri belirlenmiştir.
Yapı Kredi Vedat Nedim Tör Müzesi Koleksiyonu'nda yer alan altın ve gümüş madalyalar

Bu çalışmamdaki amacım, Yapı Kredi Vedat Nedim Tor Müzesi Koleksiyonu'nda yer alan 18. ve 19. yüzyıllara ait altın ve gümüş madalyaların şimdiye değin yapılmamış gerçek anlamda toplu katalogunu hazırlamak ve Osmanlı Devleti'nin batılılaşma döneminde yaşanmış olan siyasal, sosyo-ekonomik ve askeri gelişmeleriyle ilişkisini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda hazırladığım 'Yapı Kredi Vedat Nedim Tör Müzesi Koleksiyonu'ndaki altın ve gümüş madalyalar' konulu tezim yedi bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde; tezin amacı, kapsamı ve çalışma yöntemi anlatılmıştır. İkinci bölümde; tezin konusu olan madalyanın tanımı yapılmış, hangi amaçlarla verildiğine, madalyanın biçim özelliklerine ve bazı kaynaklarda birbirine karıştırılan nişan ile aralarındaki farklılıklara değinilmiştir. Üçüncü bölümde; 'Ödüllendirme Kültürü' başlığı altında madalyanın, Osmanlı Devleti'nde taşıdığı ödüllendirme yani taltif amacının, tarihte hangi dönemlerde başladığı, günümüzde anladığımız anlamdaki madalyaya gelene kadar antik çağdan günümüze hangi aşamalardan geçtiği çeşitli örneklerle açıklanmıştır. Dördüncü bölümde; 'Osmanlı Devleti'nde Ödüllendirme' başlığı altında Osmanlı Devleti'nde, 18. ve 19. yüzyıllara rastlayan batılılaşma hareketleriyle kullanılmaya başlanan madalyadan önce, ödüllendirme ve özendirme aracı olarak ne gibi ödüllerin kullanıldığına değinilmiştir. Ayrıca Osmanlı Devleti'nde batılılaşma döneminde verilmeye başlanılan madalyaların, ilk başlarda sadece bir merakla başladığı ancak sonradan yaşanılan sosyal, ekonomik ve siyasi sıkıntılar sonucunda gerçek anlamlarım buldukları ve yapılan reformlarla gerek sayıca gerekse çeşit olarak giderek arttığına değinilmiştir. Beşinci bölümde ise, 'Osmanlı Devleti'nde Darphane' başlığı altında darphanenin gelişimi, nerelerde hangi darphanelerin kurulduğu ve darphanede kullanılan darp tekniklerinde hangi dönemlerde ne gibi gelişmeler olduğu anlatılmıştır. Bu gelişmeleri basılan madalyalar üzerindeki gerek konularda gerekse sayı olarak artışta görmek mümkündür. Altıncı bölüm; Yapı Kredi Vedat Nedim Tör Müzesi'nin koleksiyonunda yer alan altın ve gümüş madalyalardan oluşan katalog bölümüdür. Bu bölümde, tarihsel sıralama içersinde, hangi padişah döneminde hangi madalyaların bastırılmış olduğu, bu madalyaların içerikleri ve ön ve arka yüzlerindeki betimlemeleri ele alınmıştır. Son bölümde, tezde yer alan bütün açıklamalara dayanarak bir değerlendirme yapılmıştır. Bu değerlendirme yapılırken madalyalar, padişahlar sırasına göre tarihsel gelişim içinde ele alınmıştır. Hangi padişah döneminde batıyla ilişkilerin nasıl olduğu ve dönemlerinde yaşanan siyasi, sosyal, askeri ve ekonomik olayların madalyaların konularını oluşturduğu irdelenmiş ve tüm yapılan çalışmalar sonucunda varılan sonuçlar ortaya konmuştur. vın
Başkale Çatak ve Gürpınar'daki Tetrakonkos planlı üç kilise

Tezimizin konusunu teşkil eden üç tetrakonkos planlı kiliseden en önemlisi, Van İli, Başkale İlçesi, Yanal Mahallesinde bulunan Soradır Kilisesi'dir. Bu plan tipinin bölgedeki en erken örneği olması açısından Soradır Kilisesi ayrı bir öneme sahiptir. Tetrakonkos plan tipinin en abidevi örneği olan Akdamar Kutsal Haç Kilisesi'nin prototipi olarak da tarif edilebilir. Dört yonca yaprağı plan tipi ile VII. y. y. yapısı olduğu tahmin edilen Van İli Çatak İlçesi Elmacı Mahallesinde bulunan Sortkin Kilisesi, mimarisinin X. y. y.'daki yapılarla benzeşmesinden dolayı bu döneme tarihlendirilmektedir. Sortkin Kilisesi, büyük oranda sağlam kalmış olması nedeniyle bu plan tipinin incelenmeye değer bir örneği olarak karşımızda durmaktadır. Van İli, Gürpınar İlçesi, Yedisalkım Mahallesinde bulunan Boutats Kilisesi kaynaklardan edindiğimiz bilgilerden hareketle tetrakonkos plan tipinin bir diğer örneğidir. Günümüzde büyük oranda değiştirilmiş olan bu kiliseyi detaylı bir biçimde inceleyememe ve günceleyememin üzüntüsünü yaşamaktayız. Tez konusu olan tetrakonkos planlı bu üç kilise, Van'da bulunana ve bu plan tipinde yapılmış olan Akdamar Kutsal Haç Kilisesi, Varagawank Meryem Ana Kilisesi ile Erçiş Arcuaber Kilisesi'ne göre ilk yapılışları itibariyle daha erken tarihli olması açısından önemlidir. Eserler sadece tipolojik olarak ele alınmamış olup aynı zamanda süsleme ve malzeme açısından da değerlendirilmeye çalışılmıştır. Bu plan tipinin yapım aşamasının zorluğu ve kullanım alanlarının darlığı sebebiyle diğer plan tiplerine göre daha az tercih edilmesine yol açmıştır. IIVurgulanması gereken bir diğer husus ise; bu plan tipinin Akdamar ve Varagavank'ta olduğu gibi Van'da dini merkezler olarak işlev gören yerlerde uygulanmış olmasıdır. Bölgemizde önemli bir yere sahip olan Hıristiyan dini mimarisinin tetrakonkos plan tipinin eserlerini inceleyerek, bilimsel araştırmalara az da olsa zemin hazırladığımızı ümit ediyoruz.
Ahşap ve taş eserler bibliyografyası

Bu araştırmanın amacı Geleneksel Türk El Sanatlarımız içersinde önemli bir yere sahip olan Ahşap ve Taş İşçiliği ile ilgili yazılmış ulaşılabilen bütün kaynakları literatür taraması yöntemi kullanılarak araştırmak ve elde edilen kaynaklarla bir bibliyografi hazırlamaktır. Araştırma kapsamında sadece Ahşap ve Taş İşçiliği ile ilgili bilgilere yer verilmiştir. Araştırmaya; YÖK, Ankara, İstanbul, ve İzmir'deki Üniversite ve Halk Kütüphanelerinde bulunan kitap, makale, tez, kongre ve sempozyum bildirilerine ulaşarak başlanılmıştır. Elde edilen kaynakların künye bilgileri yazarlar açısından sınıflandırılarak kaydedilmiştir. Araştırma sonucunda bulunan kaynakların 301'sini Kitapların 225'ni makalelerin 104'nü Tezlerin 150'sini de Kongre ve Sempozyum bildirilerinin oluşturduğu saptanmıştır. Buna göre araştırma esnasında elde edilen veriler sonucunda taranan yayınlar içinde Kitaplar en fazla yeri tutmaktadır. Yapılan bu çalışmanın Kültür ve Sanat Araştırmaları için rehber niteliği taşıyacağı umulmaktadır.
İstanbul ilinde bulunan yeni cami duvar çinileri üzerine bir araştırma

İİstanbul ilinde bulunan Yeni Camii Duvar Çinileri Üzerine Bir Araştırma ? konulu çalışma. Araştırma beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; kavramsal çerçeve üzerinde durulmuştur. Bu bölümde özellikle İstanbul'un tarihsel, kültürel gelişimi, dini yapıları, külliyeler ve camiler, türbeler, çiniler, Yeni cami ve çinileri hakkında geniş bilgilere yer verilmiştir. Araştırma örneklem olarak ele alınan mihrap, kapı-pencere alınlıkları ve duvar çinilerinden oluşan 20 adet örnekle ile sınırlandırılmıştır. İkinci bölümde; İlgili araştırmalar başlığı altında literatür özetleri yer almaktadır. Üçüncü bölümde Yeni cami' de bulunan sıraltı tekniği ile yapılmış bitkisel, yazılı, ve nesneli bezemelerle stilize hayvan motiflerinin görüldüğü mihrap, kapı-pencere alınlıkları ve duvar çinileri incelenmiştir. Bu aşamada belirlenen çiniler, motif, kompozisyon özellikleri, ölçüm, çizim ve fotoğraflama yolu ile belgelenerek oluşturulan inceleme formlarına işlenmiştir. Dördüncü bölümde inceleme formlarından edinilen veriler; renk, konu ve boyut tabloları oluşturularak değerlendirmeye alınmıştır. Beşinci ve son bölümde; Sonuç ve önerilere yer verilmiştir.
Van gölü havzasında yer alan Van Hakkari Bitlis halıları

Van, Hakkari, Bitlis yöreleri, geçmişşten günümüze değin yaşatılan önemli dokuma merkezlerindendir. Yörelerde dokumacılığın köklü bir geçmişşi bulunmaktadır. Geleneksel dokumalar yörelerde gittikçe önemini yitirmektedir. Van, Hakkari, Bitlis il/ilçe ve köylerinde farklı kültürel yapılar iç içedir. Buna bağlı olarak dokumalar da çeşitlilik göstermektedir. Dokumalar, yöre halkının kendi ihtiyaçlarını karşılamak, geleneklerini gelecek kuşaklara aktarmak ve çeyiz geleneğini sürdürmek için, yer tezgahlarında ve mekikli tezgahlarda yapılmaktadır. Bu çalışmada Bitlis ilinde yöresel dokumaları incelemek üzere, alan araştırması yöntemlerinden yararlanılmıştır. Bu illerdeki eski yerleşim ve dokuma merkezleri tespit edilmiştir. Bu merkezlerde ulaşılabilen, yer halısı, seccade halısı, duvar halısı, yastık halısı olmak üzere 36 adet dokuma araştırma kapsamına alınmıştır. Van, Hakkari, Bitlis, yörelerinde üretilen dokumaların teknolojik özellikleri, tarihsel gelişimi, günümüzdeki durumu, üretimde kullanılan malzemeler, desen, motif, kompozisyon, renk özellikleri belirlenmiştir. Toplanan veriler uygun istatistik yöntemlerle analiz edilerek frekans dağılım tablolarıyla verilmiştir. Bulgulardan yola çıkarak SWOT analizi yapılmıştır. Dokumaların desen ve motiflerinin çizimleri yapılarak katalog bilgileri oluşturulmuştur.
Süleymaniye Kütüphanesi Pertev Paşa Koleksiyonu'nda bulunan Osmanlı Dönemi ciltleri

'Süleymaniye Kütüphanesi Pertev Paşa Koleksiyonu'nda Bulunan Osmanlı Dönemi Ciltleri' adlı tezimizde Osmanlı dönemi cilt sanatının tarihsel gelişimi incelenmiş olup, bu ciltlerin; malzeme, teknik, tasarım ve süsleme kompozisyonları ayrıntılı olarak incelenerek, Osmanlı dönemi ciltlerinin sanat değeri açısından değerlendirilmesi yapılmıştır. Beş ana bölümden oluşan tezimizin Birinci bölümde, 'Giriş' ana başlığı altında; 'Konunun Tanımı, Amacı ve Sınırları', 'Yöntem' ve 'Konuyla İlgili Yayınlar' ele alınmıştır. İkinci bölümde, 'Türk Cilt Sanatı' başlığında 'Cildin Tanımı ve Tarihçesi', 'Cilt Yapımında Kullanılan Malzemeler', 'Cilt Yapımında Kullanılan Aletler', 'Cildin Bölümleri' ve 'Cildin Çeşitleri' anlatılmıştır. Üçüncü bölüm, 'Süleymaniye Kütüphanesi Pertev Paşa Koleksiyonu'nda Bulunan Osmanlı Dönemi Ciltleri' başlığı altında ele alınan katalog bölümüdür. Bu bölümde Pertev Paşa koleksiyonunda yer alan 64 adet eserin cildi ayrıntılı olarak tanıtılmış, incelediğimiz ciltler farklı kütüphanelerdeki benzerleriyle karşılaştırılarak üslup özellikleri belirtilmiş, tarihi bilinmeyenler yaklaşık olarak tarihlendirilmiştir. Dördüncü bölüm, 'Değerlendirme' başlığı altında, ciltler malzeme, teknik ve süsleme kompozisyonları bakımından değerlendirilmiştir. Bu bölümde, katalogda yer alan Osmanlı dönemi ciltlerinin kronolojik olarak yüzyıllara göre gösterdiği gelişimin ve değişim değerlendirilmiştir. Beşinci bölüm, 'Sonuç' bölümüdür. Burada 'Süleymaniye Kütüphanesi Pertev Paşa Koleksiyonu'ndaki ciltlerin sanat değerleri, motif ve teknik özellikleri ortaya konmaya çalışılmıştır.
Doğu Trakya'da mezar tepelerinin ortaya çıkışı ve gelişimi

Doğu Trakya, Türkiye'de tümülüs yoğunluğu açısından oldukça dikkat çekici bir bölgedir. Erken Demir Çağından, M. S. III. yüzyıla, yani Roma Çağı'nın ortalarına kadar uzanan uzun bir zaman dilimi boyunca tümülüsler, Doğu Trakya'da bir ölü gömme geleneği olarak kullanılmıştır. Doğu Trakya'da tümülüs diye adlandırdığımız bu ölü gömme geleneği, M. Ö. 1200'le birlikte bölgeye gelen Trak kavimleri ile başlamıştır. Bu yeni gelen kavmin kullandığı mezar tepelerinde başlıca iki tip vardır: Dolmen ve taşlı tepe. Dolmenler ve taşlı tepeler özellikle Trakya'nın dağlık bölgelerinde görülürler. Bu mezar tepelerinin kullanımının M. Ö. VIII-VII.. yüzyıllara kadar sürdüğü anlaşılmaktadır. Doğu Trakya tümülüslerinde M. Ö. V. yüzyılın sonundan itibaren taş örgülü mezar yapıları ortaya çıkmaya başlar, M. Ö. IV. yüzyılla birlikte Trakya tümülüslerinde iki ayrı tip belirginleşmiştir. Makedonya tipi ile, yuvarlak planlı, kubbeli mezar tipi. Doğu Trakya tümülüslerinde taş örgülü mezar yapılarından başka kullanılan mezar tipleri de bulunmaktadır. Bunları çukur mezarlı tümülüsler, içinde lahit bulunan tümülüsler, basit kiremit mezarlı tümülüsler olarak ayırabiliriz. Ayrıca bu çalışmada, Ord. Prof. Dr. Arif Müfid Mansel'le başlayan sistemli tümülüs kazıları ve bölgede bu konu üzerine yapılan bütün kazı ve araştırmalar karşılaştırılarak incelenmiştir. Doğu Trakya'da tespit edilen tümülüsler 1: 90.000 ölçekli bir haritaya bulundukları koordinatlar göz önünde bulundurularak işlenmiş ve dönemleri belirlenebilen tümülüsler de haritada ayrıca belirtilmiştir. Elde edilen sonuçların istatistiki bir değerlendirmesi de yapılmıştır. Bu harita çalışmasıyla Trakya'da bulunan tümülüslerin antik kentlerle ve yollarla olan bağlantıları da gözler önüne serilmiştir.
Amasya mezartaşları

Amasya ili merkezinde 134 mezar taşı tespit edilmiştir. Hazire ve mezarlıklar ile Amasya Müzesi'nde bulunan bu mezar taşları 14. - 20. yüzyılın ilk çeyreğine tarihlenmektedir. Örneklerde görülen form tipleri : 1- Sandukalar a - Şahidesiz Prizmatik Sandukalar b - Şahideli Prizmatik Sandukalar c - Üst Kısmı Yarım Silindir veya Sivri Sırt Kısmı Bulunan Yarım Silindir Şekillerindeki Kademeli Sandukalar 2 - Şahideli, Üstü Açık Dikdörtgen Sandukalar a. Şahide Formu Prizmal Gövdeli ve Kavuklu Olanlar b. Şahide Formu Düşey Dikdörtgen Plaka Halinde Gövdeli ve Kavuklu / Sarıklı / Olanlar Fesli Olanlar c. Şahide Formu Düşey Dikdörtgen Plaka Halinde Gövdeli ve Tepelikli 3 - Yekpare Şahideli Lahit Mezarlar 4 - Tek Halde Bulunan Şahideler, olarak belirmektedir. Mezar taşlarının süslemesinde bitkisel, geometrik ve nesnel motifler tek başlarına veya bir arada karma olarak kullanılmıştır. Figürlü süsleme ise tek örnek üzerinde görülür. 14. - 15. yüzyılda biçimlendirmelerde stilizasyona başvurulmuştur. 16. ve 17. yüzyılda geleneksel motif ve süslemenin kısmen devam ettiği görülmekle birlikte doğadan seçilen gerçek bitki motiflerinin kullanılması dikkat çekici bir yeniliktir. Bu motifler stilize edilerek verilmişlerdir. 18. yüzyılın özellikle ilk yarısında, 16. - 17. yüzyıl mezar taşlarında görülen süsleme alışkanlıkları yer yer tekrar edilmiştir. Bununla birlikte geç dönem, süsleme unsurları, kompozisyon düzeni ve biçimlendirme açısından önemli yeniliklerin uygulandığı bir dönem olmuştur. Süslemede doğaya ve nesnelere daha gerçekçi bir tutumla yaklaşan anlayış kendini hissettirmektedir. Naturalist bir üslupla işlenilmiş çiçek motifleri ve meyve betimlemeleri dönemin mezar taşlarında görülen karakteristik süsleme unsurları olmuştur.
Bakü sivil mimarisinde figürlü armalar

İnsanoğlu var olduğu günden günümüze kadar, çeşitli boy ve kabilelere ayrılmışlardır. Kendi varlıklarını diğer toplumlardan ayırt etmek için çeşitli arma ve benzeri şekiller meydana getirmişlerdir. Zaman içerisinde bu şekiller o toplumun tamgası haline gelmiştir. Bu tamgalar sayesinde kabileleri ve toplulukları birbirlerinden ayırmaya ve hangi kabileye ya da hangi topluma ait oldukları belirlenmeye başlanmıştır. XIX. yüzyıl sonu XX. başlarında Bakü sivil mimari örneklerinde, petrol zenginliği ve yaşam kalitesinin yüksek zirveye çıkmaya başlaması ve bunun akabinde yaşayış binalarında özellikle paranın getirdiği güç ön plana çıkmıştır. Bu gücü korumakla görevli olarak yaşayış binalarında geçmişşten günümüze devam eden gücü ve kudreti olan hayvansal figürlere yer verilmiştir. Bu figürlere simgeler ve imgeler yoluyla çeşitli anlamlar yüklemişlerdir. Batı etkili içte sade dışarıda ise özellikle de girişe bakan cephelerinde gösterişin hakim olduğu Bakü sivil mimarlık örneklerinde figürlü armaların zengin olarak kullanıldığı görülmektedir. Taşıyıcı konsol, plaster ve alınlık gibi mimari elemanlara işlenen bu armaların yaygın olarak rölyef karakteri taşıdıkları görülür. Figürlü armaların daha çok hayvan figürleriyle teşkil edildiği, bunlar içerisinde de özellikle aslan ve ejder figürlerinin yoğunluk kazandığı anlaşılmaktadır. Genellikle kanatlı ejder, kanatlı aslan şeklinde işlenen figürlü armalar; bu yapılarda koruyuculuk ve güç gösterisine önem verildiğini ortaya koymaktadır. Tezimizin konusunu teşkil eden Bakü sivil mimarisindeki armaların, biçimsel analizinin yanı sıra, ikonografik yorumu da yapılarak, mimaride bu armaların ne amaç ve anlamda kullanıldıkları ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Osmanlı minyatürlerinde ölüm

Eski Türklerin ölüm sonrası uygulamalarını; cenaze töreni, defin töreni ve anma töreni şeklinde üç başlık altında toplayabiliriz. Eski Türklerde var olan ahiret inancı, bu törenlerin yapılmasında ve yas uygulamalarında belirleyici olmuştur. Ölü çadırı kurulması, kurban kesilmesi, aş törenleri, defin merasimi, yas tutma, ağıt yakma, at ile ilgili uygulamalar, ters motif ve davranışlar bilinen uygulamalardır. Osmanlı minyatürlerindeki ölüm sahnelerini ele aldığımızda benzer uygulamaların devam ettiği görülür. Ölünün arkasından çadır kurma, yas kıyafetleri giyinme, ağıt yakma, baş açma, başına toprak saçma, ters giyinme birbiriyle benzeyen yas uygulamalarıdır. Bu çalışma Türklerin Orta Asya'dan getirdikleri ölüm ve yas uygulamalarının, defin geleneklerinin İslamiyet'i kabul ettikten sonra İslamiyet çerçevesinde devam ettirdiklerini göstermiştir.