turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
1923-1960 yılları arasında Türk Romanında yoksulluk

Çalışmanın amacı, 1923- 1960 yıllarını konu edinmiş; Afrodit Buhurdanında Bir Kadın, İnce Memed, Bizim Köy, Havada Bulut Yok, Bereketli Topraklar Üzerinde, Gurbet Kuşları, Yılanların Öcü, Rezil Dünya romanları aracılığıyla yoksulluğun boyutlarını incelemektir. Romanlar gruplandırırken, söz konusu yıllarda meydana gelen kritik olaylar dikkate alınmış; bu nedenle romanlar üç ayrı dönemde incelenmiştir. Yoksulluğun kırsal ve kentsel alanlara farklı şekillerle tezahür etmesinin toplumsal arka planındaki algılayışı ve bu algıların bireylerde nasıl şekillendiği incelemeye dahil edilmiş; romanlar kırsal ve kentsel romanlar olarak iki ayrı başlıkta irdelenmiştir. Romanlarda yoksulluk olgusu incelenirken, kavrama çok boyutlu nitelik kazandıran tanımlamalar referans alınmış; yalnızca açlık ya da gelir üzerinden tanımlamalar yapan yaklaşımlardan kaçınılmıştır. Söz konusu yıllarda Türkiye, siyasi-iktisadi yapısını, cumhuriyet ideolojisini temellendirmeye çalışan genç bir ülke konumundadır. Savaştan yeni çıkmış olan halk çok geçmeden 1929 Buhranı ile sarsılmış; akabinde devletçi politikalarıyla toparlanma sürecine girmiş olan devlet, İkinci Dünya Savaşı nedeniyle derinden etkilenmiş ve bu durum toplumsal alanın her katmanına cereyan etmiştir. Savaş ekonomisinin etkileri çok geçmeden Türkiye siyasal bir dönüşüm yaşamış, yeni hükümetin politikalarıyla özellikle kırsal kesim tarım algısını revize etmek zorunda kalmıştır. Bunun sonucunda kırsalda işsizlik yaşanmış ve kırsaldan kentlere doğru göç furyası başlamıştır. Yaşanan gelişmelerin halkta bıraktığı en büyük iz yoksulluktur. Ülkede yükselen yoksulluk seslerinin, toplumcu edebiyat anlayışı benimsemiş romancılarımızın eserlerinde görmek tesadüf değildir. Öyle ki söz konusu romanlar dönemin yoksulluk boyutunun tüm hallerini bütün gerçekçiliğiyle yansıtmış, çalışmanın amacı doğrultusunda yoksulluğun romanlara yansıması üzerinde olabildiğince ayrıntılı bir inceleme gerçekleştirilmiştir.
Mustafa Refik'in hayatı ve eserleri üzerine bir inceleme

Mustafa Refik daha çok Servet-i Fünun döneminde faaliyet göstermiş, sanat hayatı boyunca telifin yanı sıra çok sayıda tercüme eser kaleme almış bir yazardır. Mustafa Refik'in hayatı ile ilgili bilgiler yok denecek kadar azdır. Başbakanlık Osmanlı Arşivindeki yazışmalardan, Ahmet Mithat Efendi ve Mücellidoğlu Ali Çankaya'nın onun hakkında yazdıkları dışında bir bilgiye tesadüf edemedik. Mustafa Refik'in fen, eğitim, sanat, seyahat gibi farklı konularda gazete yazılarının olması ve edebi, fenni muhtevalı pek çok eseri tercüme etmesi Türk edebiyatı açısından önemlidir. Bu sebeple yazarın edebiyat tarihindeki yerini belirlemek adına ayrıntılı bir çalışma yapılmak istenmiştir. Çalışmamız iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde yazarın ailesi, çocukluğu ve yetişmesi, memuriyet hayatı, yazı hayatı hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde yazarın telif ve tercüme eserleri ile Resimli İstanbul Gazetesi tanıtılmış ve Tercüman-ı Hakikat ile Sabah gazetelerindeki eğitim, fen, sanat muhtevalı yazıları değerlendirilmiştir. 'Sonuç' bölümünden sonra 'Bibliyografya' başlığı altında Mustafa Refik'in yazıları ve kitaplarının künye bilgileri verildikten sonra çalışmaya kaynaklık eden kitap ve makaleler belirtilmiştir.
16. yüzyıl Azerbaycan şairlerinden Fedayi ve Behtiyar-name mesnevisi

16. yüzyıl Azerbaycan şairlerinden Fedayi ve Bahtiyar-name mesnevisi adlı çalışmamızda Tebriz Milli Kütüphanesi'nde bulunan Fedayi'ye ait Bahtiyar-name mesnevisi incelenmiştir. Çalışma üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, Bahtiyar-name geleneğinin kaynağı, doğuşu, gelişmesi, mensur ve manzum Bahtiyar-nameler ele alınmıştır. İkinci bölümde Fedayi'nin hayatı ve edebi kişiliği üzerinde durulmuştur. Aynı zamanda Bahtiyar-name mesnevisinin dil ve üslup, şekil özellikleri, muhteva özellikleri tanıtılmıştır. Üçüncü bölümde ise yazma nüshaların tasnifi, metnin kuruluşunda takip edilen yol açıklanmış, transkripsiyonlu metne, metnin sözlüğü ve metinden yer alan sözlük dizinine, kaynakçaya yer verilmiştir. Fedayi'nin Bahtiyar-name mesnevisi Azerbaycan sahası metinlerinden olup Bahtiyar-name geleneği açısından önemli yere sahiptir. Aynı zamanda muhteva açısından o dönemin kültürünü barındırması, içerdiği atasözleri ve deyimler açısından dönemin örf, adet ve inancını dile getirmesi itibariyle Türk kültürü açısından önemli bir yere sahiptir.
Bahaeddin Özkişi'nin eserlerinde halkbilimi unsurlarının tespiti

Çalışmamızda Bahaeddin Özkişi'nin eserleri halkbilimi unsurları açısından incelenmiştir. Aslen Manisa Demircili olan Bahaeddin Özkişi mutasavvıf bir ailenin evladı olarak, çocukluğundan itibaren tasavvuf kültürüyle ve geniş bir çevreyle hemhal olmuştur. Kitaplardan ve geniş çevresinden edindiği kültürel birikimlerini eserlerine yansıtmıştır. Sanatın pek çok dalında denemeler yapmış olan yazarın hikayeleri ve romanları yanında bir de yine roman türünde yarım kalmış bir eseri bulunmaktadır. Çalışmamız yazarın hayatı ve eserlerinin tanıtımı, eserlerinde sosyal hayatın yansımaları, halk inançları ve halk bilgisi ile halk edebiyatı ürünlerinin incelenmesinden müteşekkil olup tespit edilen halk kültürü unsurları, Sedat Veyis Örnek'in halkbilimi çalışma kadrosuna göre tasnif edilmiş ve değerlendirilmiştir. Çalışmamız neticesinde Bahaeddin Özkişi'nin eserlerinde oldukça yoğun bir şekilde halkbilimi unsurlarına yer verildiği ve halkın kültür kodlarının yazar tarafından çok iyi bilinip bunların eserlerinde ustaca kullanıldığı gözlenmiştir.
Mecmua-i Edebiyye'de edebi tenkit (1899-1900)

'Mecmua-i Edebiyye'de Edebi Tenkit' isimli bu çalışma, 16 Haziran 1899- 10 Mayıs 1900 tarihleri arasında elli altı sayı çıkarılmış Mecmua-i Edebiyye'nin edebi tenkit yazılarını kapsar. Mecmua-i Edebiyye tarih, fen, dil ve edebiyat, eğitim gibi konularda yazıların yayımlanmasının yanı sıra haber yönünden de oldukça zengindir. Tezimizin giriş bölümü,'Başlangıcından II. Meşrutiyet'e kadar Türkiye'de Dergicilik Hareketleri', 'Başlangıcından Servet-i Fünun'a Kadar Tenkit Üzerine Bir İnceleme' ve 'Mecmua-i Edebiyye Dergisinin Özellikleri' olarak üç alt başlıktan oluşmaktadır. Tezimizde ele aldığımız edebi tenkit yazıları üç bölümde incelenmeye çalışılmıştır. Tezimizin ekler kısmında, Mecmua-i Edebiyye'nin elli altı sayılık ilk koleksiyonunun dizini ve çalışmaya esas olan metinlerin künyesi yer almaktadır. 'Yeni Türk Edebiyatı Üzerine Eleştiriler' isimli birinci bölümde, edebi meseleler üzerine teorik tenkit yazıları, edebi şahsiyet ve eserlerle ilgili eleştiriler ve güzel sanatlar üzerine teorik tenkit yazıları incelenmiştir. İkinci bölümde, 'Divan Edebiyatı Üzerine Eleştiriler' başlığıyla edebiyat tarihi ve divan edebiyatı şairleri hakkında yazılan eleştiriler incelenmiştir. Üçüncü bölümü de 'Yabancı Edebiyat ve Edebiyatçılar Üzerine Eleştiriler' başlığıyla yabancı edebiyatlar ve edebiyatçılar üzerine yazılan eleştiriler incelenmiştir.
Oğuz Atay'ın romanlarında varoluşçuluk

Sınırları tam olarak belli olmayan fakat etki alanı son derece geniş olan ve tanımı filozoftan filozofa farklılıklar arz edebilen bir felesefi akımdır varoluşçuluk. Özellikle 20. yüzyılın ilk yıllarından itibaren Avrupa düşün hayatına damgasını vurmuş olan bu akımın temsilcileri arasındaki isimler üzerine de tam bir mutakabat yoktur. Buna karşın adları Varoluşçuluk akımıyla anılan filozofların başlıcaları şunlardır: Soren Kierkegaard, Friedrich Nietzsche, Martin Heidegger, Jean Paul Sartre, Karl Jaspers, Albert Camus, Gabriel Marcel, Maurice Merleau - Ponty... Adı bu gruba eklenebilecek yahut adı bu gruptan çıkaralıbilecek isimler olmakla birlikte genel kanı bu isimlerin Varoluşçuluk akımının temsilcisi olduğu yönündedir. Varoluşçuluk, özellikle Jean Paul Sartre, Albert Camus gibi filozoflar tarafından edebiyat alanına taşınmış ve bundan ötürü de başka hiçbir felsefi akımda olmadığı kadar edebiyatla iç içe olmuştur. Varoluşçuluğun edebiyatla yoğun iç içeliğinin bir diğer nedeni de Rus yazar Dostoyevski'nin yapıtlarının barındırdığı varoluşçu unsurların adı varoluşçulukla anılan filozoflar tarafından yoğun bir şekilde kullanılmasıdır. Türk Edebiyatında da birçok yazarı derinden etkilemiş olan varoluşçuluk akımı özellikle 1950'li yıllardan sonra edebiyatımızda yoğun bir şekilde görülmeye başlanır. İşte araştırmamızın amacı da Oğuz Atay'ın Tutunamayanlar ve Tehlikeli Oyunlar romanlarında da etkisi yoğun bir şekilde görülen varoluşçu unsurları ortaya çıkarmaktır. Bu amaç doğrultusunda çalışmamızda öncelikle birincil kaynaklardan varoluşçuluk okumaları, bu okumalardan elde edilen veriler doğrultusunda da varoluşçu fenomenleri belirleyip bu fenomenlerin tezimize konu romanlar üzerinden tespitini yaptık.
Klasik Türk şiirinde ah

Klasik Türk şiiri aşk anlayışında, aşkın en önemli göstergelerinden biri 'ah'tır. Çalışmamızın ana amacı, farklı yüzyıllardan seçtiğimiz on dört divandan elde edilen tanık beyitlerle ahın anlam dünyasını çözümlemektir. Beyit düzeyinde çokça karşılaştığımız, ilk anlamı ile bir nida edatı olan 'ah' divan şiiri içinde tasavvuftan harf sembolizmine, teşbihten mecaza çok geniş bir anlam çerçevesi ve çağrışım dünyası ile karşımızda durmaktadır. Klasik Türk şiirini daha iyi anlayabilmek, şiirin ve şairlerin dünyasına yakından bakıp anlam kodlarını çözebilmemiz için diğer kavramlar gibi ah mazmunun anlam çerçevesini iyi belirlememiz gerekir. Bu çalışma böyle bir gayretin ürünüür.
Diyarbakır monografisi

Diyarbakır ili şehir merkezi esas alınarak hazırlanan monografi çalışması, iki bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde araştırma alanına dair verilen genel bilgilerden sonra, geçiş dönemleri içerisinde yer alan; doğum, evlenme, ölüm evreleri ve bunlara bağlı inanışlar, bayram tören ve kutlamalar, halk inanışları, halk mutfağı, halk hekimliği üzerinde durulmuş; ikinci bölümde ise anonim halk edebiyatı ürünlerinden derlemeler yapılmıştır. Birinci bölümde ele alınan konularda; yazılı kaynaklardan elde edilen bilgilerin verilmesinin ardından, sözlü kaynaklardan toplanan bilgiler birebir aktarılmıştır. Sözlü kaynaklardan yola çıkarak, kimi zaman geleneklerdeki değişimler, geçmişşle günümüzü mukayese ederek değerlendirilmiştir. İkinci bölümde ise manzum, manzum-mensur ve mensur olmak üzere halk edebiyatına ait anonim ürünler üzerinde durularak, sözlü kaynaklardan derlenen aktarmalar verilmiş ve değerlendirilmesi yapılmıştır. Bu araştırma sonucunda Orta Asya ve Anadolu'nun eski inanç sisteminin izlerine rastlanan şehirde, İslamiyet sonrasında bu izlerin İslamiyetle harmanlanarak bugünkü kültürel dokuyu oluşturduğu görülmüştür.
Erciş ağzı

Araştırmanın amacı, Türkiye'de ağız araştırmaları üzerine yapılmış çalışmaları inceleyerek bu akademik çalışmaları esas alarak ağız çalışması yapmaktır. Türk dili araştırmalarının önemli bir kısmını şüphesiz ağız çalışmaları oluşturmaktadır. Amacımız yapacağımız ağız çalışmasıyla dil araştırmalarına yeni katkılar sağlamaktır. Anadolu ağızları Türk dilinin ve kültürünün zenginliğini göstermesi bakımından büyük önem taşımaktadır. Yapılan ağız çalışmaları sayesinde dilin geçirmiş olduğu aşamalar ve değişiklikler konusunda, seslerin geçirmiş olduğu evreler ve bölgeden bölgeye değişen kullanımları konusunda bilgi sahibi olunmaktadır. Aynı zamanda yapılan çalışmalarla bölgesel ağız özelliklerinin yazı dilinden ayrılan farklılıkları gün ışığına çıkmaktadır. Çeşitli etnik grupların bir arada yaşamasından dolayı yapmış oldukları etkileşim sonucunda birbirlerinden hem dilsel özellikler hem de kültürel özellikler bakımından etkilenmektedirler. Bu etkileşimler dil varlığının daha da çeşitlenmesine ve daha farklı boyutlara taşınmasına sebep olmaktadır. Bu sebeple yapılan ağız çalışmalarında dilsel yapıyla bölge halkının etnolojik kimliği birbiriyle ilintili bir şekilde ele alınmalıdır. Yapılan çalışmada bu unsurlar göz önünde bulundurulmaya çalışıldı.
Anadolu'da anlatılan masallarda, adet ve inanmalar üzerine halkbilimsel bir inceleme

Anlatmaya dayalı türlerden biri olan masallar, ait olduğu milletlerin kültürel değerlerini içinde barındırmakta ve bu değerler, masal anlatıcıları vasıtasıyla nesilden nesile aktarılıp günümüze kadar gelmiştir. Masallar, bir milletin hayata bakışını, inançlarını, adet, gelenek ve göreneklerini kendine has özelliklerle yansıtmaktadır. Bu çalışmamızda, somut olmayan değerlerimizden adet ve inanmalar incelenmektedir. Anadolu'da anlatılmakta olan binlerce masaldan altı yüz tanesi yirmi farklı akademik kaynaktan yararlanılarak incelenmiştir. Anadolu'da anlatılan masallarda Türk kültürüne ait adet ve inanmalar ulaşılmıştır. Bu tespitlerimiz arasında günümüzde uygulanan ve uygulanmayan masallara has adet ve inanmalar tespit edilmiştir. Kültürel değerlerimizin korunması ve yaşatılması amacıyla masallardaki kültürel değerlerimizi fark edip onları gün ışığına çıkarmak masalların önemini bir kat daha artırır.
Servet-i Fünun romanında mekan

Türk romanı, Servet-i Fünun döneminde, mekan unsuru açısından önemli bir mesafe kat etmiştir. Başta Halit Ziya Uşaklıgil olmak üzere, Servet-i Fünun romancıları, mekanı ön planda olan bir öğe olarak kullanmışlardır. Servet-i Fünun romanlarındaki mekan algısı, mekanın temel düzeydeki anlamının dışında sosyal çözümleyiciliği olan değerleri barındırması ve ruhsal durumu yansıtması bakımından özgündür. Bu çalışmada Servet-i Fünun dönemi romanlarında mekan ele alınmış ve Servet-i Fünun romanlarında mekanın poetiği üzerine geniş bir uygulamayı da içerisinde barındıran mekansal çözümlemeye gidilmiştir.
1860-1950 arası Türk romanında 'ölümcül kadın ' imgesi

Güzelliğini, çekiciliğini ve cinselliğini bir oyun çerçevesine oturtarak avına düşürdüğü erkeği felakete ya da ölüme sürükleyen kötü ve bencil bir kadın olarak bilinen ölümcül kadın tipi, kadının çalışmaya başlaması ile birlikte bir tehdit olarak algılandığı XIX. yüzyılda ortaya çıkmıştır. Eril çoğunluk, kendisine biçtiği rollerin dışına çıkan bağımsız kadını toplum içinde kötü, dışlayıcı anlamları olan temsillerle nitelemeyi tercih etmiş; bu nedenle de ölümcül olarak kodlamıştır. Ruh çözümü Freud'un Oedipus kompleksi ile Jung'ın anne arketipine dayanan ölümcül kadının literatürdeki yansımaları ilk olarak Fransız edebiyatında görülmüştür. Tarihini yaratılışa kadar götürdüğümüz ölümcül kadın tipi mitoslarda, destanlarda ve masallarda kıskanç ve tutkulu Tanrıçalar, kötü cadılar ile varlığını sürdürmüştür. Türk tarihinde de benzer tarihsel süreci izlemiş ve edebiyatta kötücül özellikler gösteren hafifmeşrep kadın karakterler ile kendini göstermiştir. Bu çalışmada 1860'tan 1950'li yıllara uzanan süreç içinde yazılmış olan romanlarda ölümcül kadının izleri aranmıştır. Karakterleri çok yönlü ele alabilmek amacıyla inceleme eserler üzerinden yapılmıştır. Seçilen romanlar ölümcül kadınların öne çıkan özelliklerine göre sınıflandırılmıştır. Tarihsel süreçte eril otoritenin kadına bakış açısı, kadını konumlandırması, kurgulama biçimi ve karakterin gelenekle bağlantısı sorgulanmıştır.
Hatif Ali Efendi, hayatı, edebİ kişiliği, dİvanının tenkitli metni (132b - 203a) ve nesre çevirisi

19. yüzyıl; siyasi, kültürel, sosyal alanda olduğu kadar edebi sahada da yenileşmenin ve değişimin görüldüğü bir dönemdir. Bu dönemde edebiyatımızda Batı tesiri açıkça görülmektedir. Ancak bu yüzyılda Klasik şiirimizin geleneksel anlayışını devam ettiren, tasavvufi unsurları dönemin sanat anlayışına yansıtan şairlerimiz de bulunmaktadır. Hatif Ali Efendi, Klasik Türk Şiirinin 19. yüzyıldaki temsilcilerinden biridir. O da Şeyh Galib gibi Hoca Neşet Efendi'den ders almış, Sebk-ı Hindi anlayışından etkilenmiştir. Elimizdeki tek eseri olan Divan'ı ile Klasik Türk şiirinin asırlardan beri devam eden geleneksel anlayışını yansıtmıştır. Yaptığımız çalışmanın amacı 19. Yüzyılda Klasik Türk şiiri alanında eser vermiş, ancak pek bilinmeyen şairlerimizden Hatif Ali Efendi'nin hayatını, edebi kişiliğini tanıtmak ve Divan'ının incelemesini yapmaktır.
Tanin gazetesi inceleme ve seçilmiş metinler (301-500 sayılar)

Bir ülkenin geleceğinin şekillenmesi fikir ve sanat adamlarının ortaya koyduğu verimlerle doğru orantılıdır. Yazarların ve sanat adamlarının ortaya koyduğu bu ürünleri toplumun tanıması ve bu sayede aydınlanması ise basın ve yayın organları vasıtasıyla gerçekleşir. Basın hayatı dendiğinde akla ilk gelen organ toplumun yönlendirilmesinde onlarca yıldır etkili bir şekilde kullanılan gazetedir. II. Meşrutiyetin doğurduğu geçici rahatlıkta basın hayatında yer bulan gazetelerden biri de Tanin gazetesidir. Tanin gazetesinin kısa sürede etkinlik kazanmış olması ve Meşrutiyet sonrası yenileşme faaliyetlerinde öncü bir rol oynayarak etkinliğini artırması dönemi iyi inceleyebilmek ve tahlil edebilmek için onu önemli bir niteliğe kavuşturmuştur. Bu çalışmada Tanin gazetesinin 21 Haziran 1325 (1909) ile 11 Kanunusani 1325 (1910) arasında çıkan 301- 500 sayıları incelendi. Çalışmanın giriş bölümünde Tanin gazetesinden hareketle dönemin toplumunun siyasi, sosyal, ekonomik v. b. açılardan değerlendirilmesi yapıldı. 'Tahlili Fihrist' bölümünde gazetede yer alan yazılar öncelikle yazar adının alfabetik sırasına sonra konularına göre tasnife tabii tutuldu. Metinler bölümünde devrin toplumsal hayatına yön veren ve gazetenin o devirdeki işgal ettiği yere ışık tutacak metinler tercih edildi. Eserden daha verimli faydalanmak isteyenler için bir dizin hazırlandı ve eserin sonuna eklendi. Siyasi, toplumsal ekonomik, edebi vb. açılardan çok mühim bir yer işgal eden gazetecilik ve onla birlikte oluşan kültürel birikimin, bilimsel çalışmalarla incelenmesi yakın tarihin karanlık odalarını daha kolay aydınlatmamızı sağlayacaktır. Bu bağlamda Türkiye'nin varlık mücadelesi verdiği dönemin siyasi, sosyal, ekonomik ve edebi emarelerini taşıyan Tanin gazetesinin tahlilinin II. Meşrutiyet ve 20. yüzyılın ilk yarısı hakkında çalışma yapacaklara katkıda bulunacağı kanaatindeyim.
Türk şiirinde II. Abdülhamit

Osmanlı İmparatorluğu'nun otuz dördüncü padişahı olan Sultan II. Abdülhamit 33 yıl tahtta kalmıştır. Devletin en zorlu yıllarında yönetimde olan II. Abdülhamit, hem iç hem dış problemlerle çevrili bir bunalım halkasının tam ortasında otoritesini kaybetmemek ve kendi öngörülerine dayanarak devletin menfaatlerini gözetmek adına mücadele etmiştir. Bu mücadele sürecinde ise büyük bir kesim tarafından baskıcı bir padişah olarak anılmıştır. Bu süreçte yaşanan pek çok olay, II. Abdülhamit Dönemi'ni hem romanlara hem de şiirlere konu edilmiştir. Bu dönemde kendilerini hürriyet taraftarları olarak nitelendiren gruplarca II. Abdülhamit, hürriyetin önünde güçlü bir set olarak görülmüş; böylelikle o, bu grupların yenmesi gereken yegane bir düşman olarak algılanmıştır. Bu doğrultuda hürriyete olan inancı pekiştirmek ve tepkilerini ortaya koymak adına, özellikle bu görüşün en hararetli savunucularından olan Jön Türkler ile padişahın aleyhinde düşünen münferit kimseler tarafından onu ve 'istibdat' olarak adlandırdıkları dönemi eleştiren içinde kimi zaman kendisine hakarete varan ifadeler dahi barındıran şiirler yazılmıştır. Padişah doğduğunda, tahta çıktığında veya askeri bir zafer elde ettiği zaman yazılanları saymazsak yaşadığı dönemde II. Abdülhamit'in lehinde konuşabilen ya da şiir yazabilen hemen hemen kimse yok gibidir. II. Abdülhamit'in ardından İttihat ve Terakki yönetime geçince yaşanan kaousun bitmediğine şahit olan aydınlar ve halk, tek kabahatin II. Abdülhamit'in kişiliğinde veya yönetiminde olmadığını düşünmeye başlamışlardır. Bu düşünceyle II. Abdülhamit'ten özür dileyen, onun idaresini ve şahsiyetini öven kişilerin şiirlerine rastlamak mümkündür. Çalışmamızın amacı II. Abdülhamit'i, onun dönemini öven ve yeren şiirleri bir araya toplamaktır. Edebiyatın özellikle de şiirin toplumdan ve siyasetten uzak kalamayacağını gösteren örnekleri sıralaması ve bir 'II. Abdülhamit Antolojisi' özelliği taşıması dolayısıyla çalışmamızın faydalı olacağına inanmaktayız.
Nami'nin Hüsn-i Mecazi adlı divanı

NAMİ'NİN HÜSN-İ MECAZİ ADLI DİVANI Ahmet KARAMAN Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı Danışman : Yard. Doç. Dr. Hikmet Feridun GÜVEN Ekim 2000 17. yüzyılda imparatorluğun içinde bulunduğu kötü durum edebiyata yansımamış, edebiyat üstün seviyesini korumuştur. 17. yüzyılda divan sahibi şairler çoktur. Yalnız İstanbul kütüphanelerinde 150'den fazla divan bugün elimizde bulunmaktadır. Bunlar tek tek incelendiğinde pek çok değerli şair edebiyat tarihlerine geçecektir. Bu şairlerden biri de 'Nami-i Nakşbendf ' dir. Çalışmamızda Nami-i Nakşbendi'nin 'Hüsn-i Mecazi' adlı divanını değerlendirdik. Bu eser İstanbul Süleymaniye Kütüphanesinde 3686 numarada kayıtlıdır. Mikrofilmi Ankara Milli Kütüphanede 918 numarada kayıtlıdır. Divanın bir nüshası da İstanbul Üniversitesi Kütüphanesinde 770 numarada kayıtlıdır. Divanda 1 münacat, 5 naat, 20 kaside, 7 tahmis, 407 gazel, 21 kıt'a, 21 müfret, 47 tarih ve bazı manzumeler bulunmaktadır.
Şu'uri Hasan Efendi Divanı-Metin / inceleme

17. yy Eski Türk Edebiyatı geleneği için zirve olmuş çağlardan birisidir. Bünyesinde birçok meşhur şairi barındıran bu çağda Divan'ını incelediğimiz hekim-şair Şu uri Hasan Efendi de yer almaktadır. Divan'da çok sayıda tarih manzumesi bulunduğu görülmektedir. Ayrıca çağdaşı şairlere ait gazellere yazdığı musammatlar da eserin son bölümünde yer almaktadır. Hekimliği ve bu yöndeki eserleri daha ön planda olan şairin genel divan tertibinden farklı ve eksik olarak karşımıza çıkan eseri ile ilgili tespitlere yer vereceğiz. Hekim Şu'uri'nin hayatı, sanatı ve diğer eserleri ile ilgili de bilgilerin yer aldığı çalışmamızda Divan içinde yer alan şiirleri incelemeye de çalışacağız.
Meyxanalar adlı eserin transkripsiyonu ve söz dizimi çalışması

Azerbaycan halk edebiyatı içerisinde yer alan ve önemli bir sözlü kültür ürünü olan meyxanalar, kendine özgü yönleriyle Türk dünyasının başka yerlerinde bulunmayan bir türdür. Özellikleri bakımından bu edebi tür, Türk kültürünün ve Türk dilinin ulaşmış olduğu yüksek estetik seviyenin de bir göstergesi sayılmalıdır. Kadim zamanlardan gelen ve aşıklık geleneğinden de çok şeyler almış olduğu anlaşılan meyxanalar, hem yaşanan hayatın içinde bir parçadır, hem de o hayatı her yönüyle yansıtan bir aynadır. Bu bakımdan meyxanaların yaşanan hayat kadar canlı ve değişken olduğu söylenebilir. Yaşayan ve yansıtılan bu hayat ayniyle Türk kültürü olupyansıtıcısı da canlı ve hareketli Türk dilidir. Bunların bir sonucu olarak meyxanaların dili, Türkçe'nin zirvelerinden ses verir gibidir. Türkçe bu eserlerde nağmeleşmiştir denilebilir. Bu çalışma giriş, inceleme ve transkripsiyonlu metin bölümlerinden oluşmaktadır. Giriş bölümünde meyxanaların tanımı yapılmış, tarihçesi, özellikleri ve çeşitleri hakkında bilgi verilmiştir. Ayrıca günümüzde canlılığını devam ettiren türün büyük temsilcileri tanıtılmıştır. İnceleme bölümünde ise transkripsiyonlu olarak çevrilmiş meyxanalar kitabının söz dizimi üzerinde durulmuştur. İnceleme kısmı 'Kelime grupları' ile'Cümle ve çeşitleri' olmak üzere iki başlık altında yapılmıştır. Bu bölümde kelime grubu ve cümlenin tanımı yapılarak çeşitleri tasnif edildi ve metinlerden örneklerigösterildi. Bütün yapı ve birimlerle ilgili olarak alanda çalışmış olan araştırmacıların görüşlerine yer verilmiştir. Metin kısmında Azerbaycan Türkçesiyle ve Kiril alfabesiyle yazılmış olan 'Meyxanalar' adlı kitap transkripsiyon harfleri ile günümüz Türkçesine çevrilmiştir. Meyxana adlikitap beş bölüm ve yirmi bir şairin meyxanasından oluşmaktadır. Bu bölümler; Gel Oturub Diz Dize Men Deyim Meyxaneni, Oturmusan Semavardan Yuxarı, Gör Nece Bir Zad Eledi Gorbaçov, Gessab Ki Var, Gelmez Dine, Messebe, Müellifler hakkındadır. Çalışmanın sonunda yararlanılan kaynaklar gösterilmiştir.