turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Ahmet Hamdi Tanpınar'ın Huzur romanında söz dizimi

çalışmada Ahmet Hamdi Tanpınar'ın 'Huzur' romanı, söz dizimi açısından değerlendirilmiştir. Bu çalışmanın temel amacı, 'Huzur' romanından hareketle Türkçe söz diziminde cümle öğelerinin ve kelime gruplarının özelliklerini ortaya koymaktır. Çalışmada Türkçe söz dizimi ile ilgili olarak önceden yazılan eserler temel çerçeve olarak kabul edilmiştir. Farklı kaynaklar ve romandaki örnekler de değerlendirilerek bir sınıflama yapılmıştır. Bu çalışma Cumhuriyet Dönemi Türk romanından alınan bir örnekten hareketle, cümlenin öğeleri ve kelime grupları ile ilgili tespitler yapmayı amaçlayan metin merkezli bir çalışmadır. Çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında eseri incelenen yazar ve incelenen eseri ile ilgili bilgi verilmiştir. Bu eserin seçilme sebebi anlatılmaya çalışılmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde Türkçenin söz dizimi ile ilgili olarak yazılan kaynak eserler, makaleler ve tezlerden hareketle, kelime grupları ve bu grupların yapısı ile ilgili durumlar ortaya konmuş ve bu durumlar eserden seçilen örneklerle somutlaştırılmıştır. Eserin ikinci bölümünde cümle ve cümle öğeleri ile ilgili belirlemeler yine eserden seçilen örnekler üzerinde gösterilmiştir. Üçüncü bölümde cümle çeşitleri tek tek genel özellikleriyle tanıtılmış ve eserden örneklendirilmiştir. Dördüncü bölümde eserin çeşitli bölümlerinden seçilen otuz cümle, cümle öğeleri ve kelime grupları açısından değerlendirilerek tahlil edilmiştir. Son olarak da eserde yararlanılan kaynaklara yer verilmiştir.
Cengiz Aytmatov'un eserleri üzerine bir inceleme

Cengiz Aytmatov, genellikle hikaye, povest ve roman türlerinde eserler kaleme almış halen yazmaya devam eden, yaşayan Türk yazarlarından birisidir. Kırgız köylüsünün hayat mücadeleleri, II. Dünya Savaşı'nın cephe gerisinde yarattığı hazin tablolar, aşk, rejimin yanlış uygulamaları, iyilik ve kötülük arasındaki çatışma, çevrenin tahribatı, Sovyet yönetiminin baskı politikası, onun eserlerinin temel mevzularını teşkil ederler. Yazarın sanatçılığının en bariz vasfı, eserlerinde efsane, halk hikayeleri gibi folklorik malzemelerden faydalanmasıdır. Roman ve hikayelerindeki olayların tümü, açık mekanlarda cereyan eder. Dağlar, göller, ırmaklar, bozkırlar, Tren istasyonları, eserlerdeki vak'alara mekan vazifesi görür. Mekan unsuru ile birlikte şahıs kadrosunun zenginliği de dikkate değer bir diğer husustur. Onun eserlerinde geçmişş, halihazır hatta kimi zaman da gelecek iç içe işlenir. Sağlam bir kurgu ve vak'a çeşitliliği, romanlarının temel vasıfların- dandır. Louis ARAGONTun dünyanın en güzel aşk hikayesi diye nitelendirdiği 'Cemile', yazarı, Avrupa'da şöhrete kavuşturan ilk povestidir. Aytmatov'un diğer eserleri de dünyanın birçok diline tercüme edilmiştir. O, milli ve mahalli konulardan yola çıkarak evrensel mesajlar vermeyi kendine gaye edinmiş, dünyanın en çok okunan yazarlarından birisidir.
Türkmen Türkçesinde mental fiiller

İnsan, dış dünyayı ilk önce beş duyu organlarıyla algılamaya başlar. Duyu organlarımızca taşınan duyusal veriler zihinde örgütlenip yorumlanarak, çevredeki uyaranlara anlam verme süreci başlar. Tüm bu süreç zihinde gerçekleşir ve akıl yardımıyla olur. Aklı harekete geçiren düşüncedir. Düşünme, tüm zihin fonksiyonlarını harekete geçiren bir güçtür. Dil; düşünme ile birlikte bellek, muhakeme, problem çözme gibi bilişsel süreçleri de içermektedir. İnsanlar veya toplumların algılamaları ve bu algıları zihinde değerlendirme ve düşünme biçimleri birbirinden farklıdır. Mental süreçlerin ilk aşaması, algılamadır. Dilin mental sürecinin ikinci aşaması, algıların anlamlandırılması ve yorumlanmasıdır. Yani çeşitli duyulardan gelen bilgiler işleme alınır. Bu aşamada beyinde kodlanmış bilgilerle, dışarıdan gelen bilgilerin bağlantıları kurulur, anlamlama süreci gerçekleşir. Bu süreçten sonra, tepki veya kendini ifade etme süreci başlar. Bu, mental sürecin üçüncü ve son aşamadır. Algıyla başlayan süreçte dış dünyadan alınan veriler zihinde anlamlandırılır ve dil yardımıyla kelimelere dökülür. Algıladığımız her şey, dilde bir kavrama ad olur. Anlamak, istemek, görmek, bakmak, korkmak, hoşlanmak, sevinmek gibi duygularımız, idraklerimiz, algılarımız ilk önce zihinde şekillenir. Bir mental süreç sonucu ortaya çıkan idrakle, algıyla, duygularla ilgili fiillere mental fiil 'zihin fiili' diyoruz. Zihin fiilleri, birçok bilişsel süreci içerir. Kognitif sözcükler içsel durum sözcükleri olarak kategorize edilebilir. Birçok araştırmacı, çocuklardaki kognitif sözcüklerin gelişimini incelemiştir. Zihin, dış ve iç uyaranların, algıların, duyumların ne anlama geldiğini zihinde analiz eder, kavramaya çalışır. İdrakle ilgili fiillerin temeli düşünmeye dayanır. Mental sürecin en önemli çıktısı idrak fiilleridir. İdrak fiilleri mental sürecin bilişsel çıktılarıdır. Duygular, biliş ve davranışı etkileyen ve uyumsal fonksiyonları olan temel bir faktör olarak da kabul edilip, bir uyaranın yol açtığı genel bir uyarılma halinin, bilişsel süreçler tarafından değerlendirilmiş şekli olarak da incelenmiştir. Dünyadaki bütün dillerde, duyguları ifade eden fiiller vardır. Kuşku, korku, endişe, sevinme, üzüntü, pişmanlık gibi mental sürecin zihinde meydana getirdiği hissi çıktılar, duygu fiilleri olarak kabul edilir. Algılama, öğrenmenin ve bütün zihin faaliyetlerinin esas işlemidir. Bilincin kaynağıdır. Algılama fiilleri, mental sürecin duyularla ilgili kısmını teşkil eder. İşitme, dokunma, koklama, tatma, görme ifade eden fiiller algılama fiilleridir.
Rus ve Türk edebiyatlarında beden politikaları (1900-1940)

Rus ve Türk Edebiyatlarında Beden Politikaları adlı bu tezin konusu, 1900- 1940 yılları arasındaki toplumsal dönüşümlerin, kimlik inşasıyla eş zamanlı olarak beden politikalarına etkisi ve bu durumun dönem edebiyatına yansımasıdır. Tez çalışması, iktidarların bedenler üzerinde tahakküm kurmak yoluyla, kitlelerin fiziksel gücünden faydalanmaya ve onları tek tipleştirerek itaatkar kılmaya yönelik uygulamalarını ifade eden beden politikalarını, Rus ve Türk edebiyatından seçilen eserler yoluyla incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, edebiyat sosyolojisi ve karşılaştırmalı edebiyatın çözümleme yöntemlerinden faydalanılmıştır. Çalışma, üç ana bölümden oluşmaktadır. 'Tarih Boyunca Beden Kavramına Bakış' başlığını taşıyan ilk bölümde, insan bedenine müdahalenin politik dayanaklarını anlayabilmek için, bedeni kontrol altına alarak toplumu dönüştürme fikrini besleyen tarihi olaylardan yola çıkılmıştır. Bu bölümde, tarih boyunca beden kavramına bakışın nasıl şekillendiğini açıklamak üzere, süreç 'Antikçağ: Güçlü ve Estetik Beden, Ortaçağ: Günahkar Beden, Aydınlanma ve Sanayi Devriminden Modernizme: Makine Beden ve Postmodernizm: Tüketici Beden' başlıkları altında dört döneme bölünerek incelenmiştir. Çalışmanın 'Edebiyatta Beden Politikalarına İlişkin Temalar' başlığını taşıyan ikinci bölümünde, Rus ve Türk edebiyatlarında, 1900- 1940 yılları arasında, 20. yüzyıl başından İkinci Dünya Savaşı'na dek geçen kırk yıllık süreçte verilen sekiz eser çözümlenmiştir. Rus ve Türk edebiyatlarından seçilen sekiz ana eser, basım yıllarına göre İvan Bunin'in Köy (1910), Yevgeni Zamyatin'in Biz (1911), Fyodor Gladkov'un Çimento (1924), Mihail Bulgakov'un Köpek Kalbi (1925), Halide Edib Adıvar'ın Sinekli Bakkal (1935) ve Tatarcık (1939), Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun Yaban (1932) ve Ankara (1934) adlı eserleridir. Çalışmanın 'Bedeni Okumak: Karşılaştırma ve Metinlerarası İlişkiler' başlığını taşıyan son bölümünde, Rus ve Türk edebiyatlarında beden algısının, karşılaştırmalı bir tarihini ortaya koymak amaçlanmıştır. Bu bölümde, çözümlemede ana eser olarak yer almayan eserlere de değinilmiş ve metinlerarası ilişkiler kurulmuştur. Ayrıca son bölümde, incelenen eserlerden yola çıkılarak, beden politikalarının güncel uygulama alanlarına uzanılmıştır.
Latife Tekin'in romanlarına ekoeleştirel bir yaklaşım

Doğal çevre, bir canlının yaşaması ve neslini devam ettirebilmesi için gerekli olan uygun ortamdır. Bu doğal çevrenin sakinlerinden biri olan insan, içerisinde bulunduğu çevreyi sürekli olarak değiştirme ve dönüştürme çabası içerisindedir. Bu nedenle, doğa ve insan arasındaki zorunlu birliktelik tarihsel süreç içerisinde birçok farklı evreden geçerek yeniden şekillenmektedir. Bu değişim ve dönüşüm sürecinde insanın doğal çevre üzerinde olumsuz etkiler bıraktığı da açıktır. Geliştirilen insan merkezli düşünce sistemleri neticesinde ekolojik sorunlar, küresel anlamda günden güne etkisini arttıran başat problemlerden biri haline gelmektedir. Bu kötü gidişatın durdurulabilmesi için günümüzde çeşitli girişimler söz konusudur. Neredeyse bütün alanlarda görülebilen bu girişimler, kurgusal düzlemde de çevre hassasiyeti ön planda olan yazarlar tarafından dillendirilmektedir. Ekolojik sorunları kurgusal düzleme taşımayı amaçlayan ekoeleştirel yaklaşım, bu doğrultuda edebi eserlere belli sorumluluklar yüklemektedir. Türk edebiyatında 1980 sonrasında eser vermeye başlayan Latife Tekin, bu minvalde dikkat çeken yazarlardan biridir. Latife Tekin, kaleme aldığı romanlarında insanın doğa karşısındaki benmerkezci tutumunu ifşa etmekte ve doğadan yana tavır koyan düşünce biçimlerinin özünü kurgusal evrene taşımaktadır. Çevre hassasiyetini özellikle feminist ve sosyalist dünya görüşüyle birleştiren Latife Tekin, ekoeleştirel anlamda birer protesto özelliği taşıyan eserleriyle Türk yazın geleneğinde bir dönüm noktasıdır. Latife Tekin'in Türkiye toplumunun folklorik unsurlarıyla harmanladığı romanları, insanoğlunun tarihi süreç içerisinde değişen doğa algısını ortaya koyması açısından önemlidir. Bu çalışmada insanın doğa karşısındaki benmerkezci tutumuna karşı geliştirilen ekoeleştirel düşüncenin kuramsal çerçevesi çizilmiş ve bunun Latife Tekin'in romanlarındaki yansımalarına odaklanılmıştır. Ayrıca ekoeleştirel düşüncenin etkileşimde olduğu temel disiplinler ve ideolojiler olan Derin Ekoloji, Toplumsal Ekoloji, Ekososyalizm, Ekofeminizm, Ekofaşizm ve Ekopsikoloji'nin de yazarın eserlerindeki takibi yapılmıştır.
Türk halk oyunlarında kullanılan terim ve tabirlerin incelenmesi

Rıza TEVFİK ile başlayan Türk Halk Oyunları ile ilgili çalışmalar ilk başladığında konuya bilimsel açıdan yaklaşılmamıştır; oyunlar doğal ortamından alınıp sahneye getirilirken bir dizi eklemeyi, değişikliği ve estetik kaygılarla yeni katmaları da beraberinde getirmiştir. Bu çalışmalar sayesinde Türk Halk Oyunlarının sanatsal yönü ön plana çıkarken, akademik- bilimsel yönü geri planda kalmıştır. Bilimsel-akademik çalışmalar üniversitelerimizin ilgili bilim dalları sayesinde başlamıştır. Türk Halk Oyunları geleneksel kültürümüzün diğer unsurları gibi, zamanla doğusundaki asıl fonksiyonundan uzaklaşmış ama yeni fonksiyonları ile de kültür içerisindeki önemli olma özelliğini korumuştur. Bu anlamda geleneksel yapı kadar kullanılan ifadeler de önemlidir. Yazılı kaynaklara dayalı bu çalışmada Türk Halk Oyunları'nın üç önemli unsuru olan hareket, müzik ve kıyafet hususunda kullanılan terim ve tabirlerin incelenmesi ile bu alana katkıda bulunulacağı düşünülmüştür.
Milli Kütüphane 06 Hk 3655 numaralı mecmuanın (6-55) çeviri yazımı ve incelenmesi

Milli Kütüphane 06 Hk 3655 numaralı LUGAZAT adlı Lugaz Mecmuası'nda (6 -55 ) mevcut bulunan 288 adet lugazı la-edri ile beraber 22 şair nazmetmiştir. Lugaz şairlerinin yaşamış olduğu döneme baktığımızda ağırlıklı olarak 18. yy dikkat çekmektedir. Bu şairler içerisinde divan edebiyatında nam salmış Nabi, Vehbi ve Haşmet gibi isimlerin yanı sıra lugaz türünde ünlü olan Abdi, Fenni ve Reşid gibi şairler de mevcuttur. Halkın günlük hayatının, kültürünün ve dilinin lugazlara oldukça fazla şekilde hakim olduğu görülmektedir. Müellifin, mecmuanın sonunda belirttiği üzere eser cemaziye'l-evvel'in 12. Gününde 1216'da yazılmıştır. Bu tarih miladi olarak 20 Eylül 1801'e tekabül etmektedir. Ayrıca yine müellifin belirttiği üzere bu eserin yazılış tarihi İskenderiye'nin fetih haberinin geldiği tarihtir. Lugazlar, genellikle mesnevi ve gazel nazım şekilleriyle yazılmıştır. Eserlerde genellikle Fa'ilatün Fa'ilatün Fa'ilün, Fe'ilatün Fe'ilatün Fe'ilün ve Mefa'ilün Mefa'ilün Fe'ulün kalıplarının kullanıldığı görülmüştür. Eserlerde, 'nedir ol, ol nedir, bir acayib nesne gördüm' gibi özel başlangıç ifadeleri kullanılmıştır. Lugazlarda, çok fazla yergi ifadesine rastlanmamakla beraber ödül ve övgü ifadelerine sıkça yer verilmiştir. Yer yer de şairlerin kendi lugazları ve şairlikleri hakkına yorum yaptıkları beyitler dikkat çekmektedir. Çalışmada mecmuanın metninin transkribesi yapılmış ve lugazların vezni, başlangıç ifadeleri, nazım şekilleri, ödül ve ceza beyitleri incelenmiştir.
Namık Kemal'in İntibah romanında 'İyi' ve 'Kötü'nün ifadesi üzerine bir söylem analizi

Bu çalışmada, Namık Kemal'in yazmış olduğu ve Türk Edebiyatı'nda Batılı tarzdaki ilk romanlardan olan İntibah ele alınmıştır. Bu çalışmanın amacı, İntibah'ta 'iyi' ve 'kötü' kavramlarının nasıl sunulduğunu söylem analizi yöntemlerinden faydalanarak incelemektir. Bu tezin birinci bölümünde söylem kavramı ve söylem analizi yöntemleri ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir. İkinci bölümde Namık Kemal'in hayatı, eserleri ve görüşlerinden söz edilmiştir. Üçüncü bölümde İntibah ile ilgili bilgi verilip kısa bir özeti sunulmuştur. Dördüncü ve beşinci bölümlerde ise dilbilimsel ve tahkiye temelli söylem analizi yöntemleri kullanılarak 'iyi' ve 'kötü' kavramları çerçevesinde analiz gerçekleştirilmiş ve sonuçlar ortaya konmuştur.
Ayfer Tunç'un roman ve hikayelerinde yapı ve tema

Çalışmada Ayfer Tunç'un beş romanı ile altı hikaye kitabı yapı ve tema bakımından incelendi. Yazarın yaşantı türündeki üç eseri ve araştırma kitabı bu çalışmanın kapsamı dışında tutuldu. Çalışmaya ilk olarak romanların yapı bakımından incelenmesiyle başlandı. Eserin kimliği, isim içerik ilişkisi, olay örgüsü, bakış açısı ve anlatıcı, zaman, mekan, kişiler üzerinde duruldu. İkinci olarak romanların temaları ele alındı. Roman temaları yabancılaşma, yozlaşma, iletişimsizlik başlıkları altında toplandı. Hikayelerin incelenmesine de yapıdan başlanıldı. Otuz altı hikaye isim içerik, bakış açısı, zaman, mekan, kişi başlıkları altında değerlendirildi. Hikaye temaları da ölüm, sevgisizlik, yalnızlık olarak belirlendi ve incelendi.
Yesevİlik'te ve Hoca Ahmet Yesevİ'nin hikmetlerinde kadına bakış

Çalışmada kadının tasavvuftaki durumu ve imajı üzerine inceleme yapılmıştır. Meşhur sufi kadınlar ve onların tasavvufi düşüncenin gelişimindeki katkıları araştırılmıştır. Tasavvuftaki kadınların gelişim aşamaları ve kadınlara ilişkin toplumsal cinsiyet sorunları ele alınmıştır. Bu çalışmada, Ahmet Yesevi, İbn-Arabi, Mevlana Celaleddin Rumi ve Bahouddin Nakşibandi gibi büyük erkek, sufilerine yer verirken, tasavvufun kadınların doğrudan ruhsal gelişimini etkilediği ve dünya görüşleri üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu izah edilmektedir. Müslüman kültüründe kadınların varlığı erkeklerde olduğu kadar baskın değildir. Ancak onların kültüre olan etkisi yadsınamaz ölçüde büyük bir yere sahiptir. Bu çalışma tasavvuf, Rus ve İngiliz dillerinde bulunan araştırma materyallerine ilişkin kutsal kadınlar hakkında özet bilgi sunar. Efsanevi Sufi kadın Rabia El-Adavvia ve Türk dünyasının ünlü kutsal kadınlarının hayatlarından örnekler verilmiştir.
Tanzimat'tan II. Meşrutiyet'e Türk şiirinde ateş imgesi

Bu tez çalışmamızda 1860- 1908 arası yılları kapsayan Tanzimat'tan II. Meşrutiyet'e kadar Türk şiirinde ateş imgesinin nasıl kullanıldığını tartışacağız. Giriş bölümünde çalışmanın önemi, amacı ve yöntemine değinilmiştir. Birinci bölümde ateşin; dini, mitolojik, felsefi ve psikanalitik arka planında ateşin ne gibi anlam, inanç ve değerlerin sembolik ifadesine dönüştüğünü değerlendireceğiz. İkinci bölümde Tanzimat ile birlikte Batılı fikir ve düşüncelerin Türk şiirine nasıl iktibas edildiğini, ateş imgesinin dini, mitolojik, felsefi ve psikanalitik arka planındaki anlamlarını göz önünde bulundurarak ele alacağız. Bu bağlamda özellikle akıl, hürriyet, hamiyet, hayal kurma, düşleme gibi kavramların ateş imgesi çerçevesinde dönem şairlerince nasıl algılanıp değerlendirildiğini göstermeye çalışacağız. Ayrıca yine ateş imgesinden hareketle Tanzimat sonrası Türk şiiri üzerinde geleneğin etkisini özetlemeye çalışacağız. Klasik edebiyatımızda da çok sık kullanılan ateş imgesinin; Tanzimat sonrası dönemde aşk ve kutsallık bağlamında klasik edebiyatın geleneksel kullanımlarının bir devam şeklinde yer aldığını kısaca göstermeye çalışacağız. Sonuç bölümünde ise elde edilen verilerin genel bir değerlendirmesi yapılarak tez tamamlanacaktır.
Varoluşsal suçluluk açısından Cumhuriyet Dönemi Türk romanı

Bu çalışma; Cumhuriyet'ten bugüne Türk romanında varoluşsal suçluluk kavramını tespit etmek amacı ile hazırlanmıştır. Bu bağlamda dönem içerisinde yayınlanan romanların okura verdiği felsefi açılımların açığa çıkarılabilmesi için roman incelemesi yapılmıştır. Romanlar edebiyatın estetik yönünü gösteren en geniş alandır. Romanlarda yer alan birçok karakter okura değişik insan panoraması sunar. Bu karakterler, romanın imkan verdiği geniş zaman anlayışı ile varoluşlarını oluştururken bir taraftan da bu dönüm noktalarına okuru şahit tutarlar. Okurun şahitlik ettiği bu var olma eyleminde roman karakterinin kendi ile yaptığı savaşı doğru okumak ve yorumlamak metnin anlam alanını genişletecektir. Modern romanın Türk edebi geleneğinde yer edinmesi ve onunla eş zamanda değişen siyasi ve sosyal şartlar toplumu, toplumun bir parçası olarak dolayısı ile yazarı ve elbette ki onun kaleminden kurgu dünyaya doğan roman karakterlerini etkilemiştir. Bu karakterlerin var olma süreçleri ve bu süreçte kendi olamamaktan kaynaklı varoluşsal suçluluk durumları felsefenin araştırmacıya verdiği imkanlar ile metin merkezli olarak değerlendirilmiştir.
Sadık Ağazade Sıdkİ Efendi divanı (Çeviriyazılı metin-inceleme 49a-91b)

Divan şiiri altı yüz yıllık bir birikimin eseri olan geniş bir ummandır. Bundan dolayı divan şairlerini tezkire ve mecmualarda adı geçen şairlerden müteşekkil görmek doğru bir yaklaşım olmayacaktır ki merkezden uzakta onlarca şairin adı tezkirelere girebilme şansı bulamamış, yaşadığı muhitle sınırlı kalmıştır. Bu kabilden olarak 19. yy şairlerinden Sadık Ağazade Sıdki Efendi de tezkirelerde ve mecmualarda adına tesadüf edemediğimiz müstesna şahsiyetlerden birisidir. Yapılan bu çalışma Sıdki Efendi'nin divanını tahlil çalışmasıdır ki bu çalışmada divanın yegane nüshası transkribe edilmiş, şekil ve muhteva özellikleri incelemeye tabi tutulmuş ve şiirlerinden hareketle şahsiyeti hakkında tespitlerde bulunulmaya gayret edilmiştir. Divanındaki dini-tasavvufi öğeler incelenmiş ve yapılan tespitler neticesinde Sıdki Efendi'nin mutasavvıf bir şair olduğu, Bektaşi tarikatına mensup bir devlet memuru olduğu ve iyi bir medrese eğitimi aldığı görülmüştür.
Osmanlı dönemi Türk şiirinde musıki mefhumu

Bu çalışmada Osmanlı Dönemi Türk Şiirinde 'musiki' mefhumu incelenmiştir. Bu döneme ait 500'den fazla şairin eserleri içinde, 6000 dolayında örnek tesbit edilmiştir. Bulunan örneklerde kullanılan 300 kadar müzik terimi yüzyıllara göre tasnif edilerek her yüzyıl içindeki kullanım sıklığına göre sıralamaya tabi tu olmuştur. Böylece en gözde terimler ve en az kullanılanlar ortaya çıkartılarak, şairlerin gözüyle o yüzyılın müzikal panoraması çizilmeye çalışılmıştır. Ayrıca bütün terimler alfabetik olarak sıraya konularak her terimin, kullanım sıklığına göre zaman içindeki değişme çizgisi izlenmiştir.
Gavsi Ozansoy'un hayatı ve eserleri

25 Mayıs 1917 tarihinde İstanbul'da dünyaya gelen Gavsi Ozansoy, Türk edebiyatın ünlü kalemlerinden Halit Fahri Ozansoy'un oğludur ve aynı zamanda kendisi de bir şair ve yazardır. İlk edebi eğitimini babasından alan Ozansoy, sanat ve şiir kokan bir evde gözlerini dünyaya açmış olmanın avantajını yaşar ve böylelikle, içindeki sanat ruhunu erken yaşlarda şiir yazmaya başlayarak inkişaf ettirmiş olur. Babasının yazı işleri müdürlüğünü yaptığı Servetifünun-Uyanış dergisinde uzun süre şiirlerini ve hikayelerini yayınlar. 1940 yılında 'Tasfiye Lazım' adlı bir yazı yayınlayarak edebiyatımıza 'Tasfiye Hareketi' adı ile geçen hareketin öncüsü olur. Kendisi gibi edebiyat ve sanatta yenilik iddiasında bulunan arkadaşlarıyla edebiyattan tasfiyesini istedikleri bir isim listesi yaparak asıl eski-yeni tartışmalarını edebiyat tarihinde bir kez daha başlatmış olurlar. Tasfiye hareketi birden yanıp sönen bir hareket olmuş, gençler iddia ettikleri davalarını eserleriyle ispat etmeye çalışsalar da, birkaç isim dışında eskileri geçebilecek eserler ortaya koyamamışlardır. Tasfiye hareketi sebepleri itibariyle çok ses getirecek bir güce sahip olamasa da sonuçları itibariyle edebiyatta yeni oluşumlara kapı aralamıştır. O dönemde tasfiye hareketinde yer alan bazı genç isimlerin yenilik iddialarıyla ortaya koydukları eserler onlara kendilerini ve kabiliyetlerini daha iyi tanıtma imkanı sağlamıştır. Tasfiye hareketi bu yönüyle, kendisinden sonra gelecek olan Garip akımının hazırlayıcısı olmuştur. İkinci dünya savaşı ile Avrupa'da hem maddi hem de manevi bunalımlar yaşanmıştır. Savaş insanlar üzerinde ruh ve fikir bozukluklarına sebebiyet vermiştir. Türkiye, her ne kadar savaşın içinde bizzat yer almasa da, ülke gençliği dünyada yaşanan bu bunalım ve kargaşadan paylarınadüşeni almıştır. Savaştan yeni çıkmış, yeni kurulmuş ve devrimlerle mevcudiyetini sağlamlaştırmaya çalışan bir ülkede gençlerin yeni bir edebiyat talebi ile ortaya atılmaları o dönem itibariyle, çıkışları çok sert de olsa mazur görülmüştür. Gavsi Ozansoy, edebiyatımızda şair ve yazar kimliğinden ziyade gazeteci kimliği ile gün yüzüne çıkmıştır. Ozansoy, başta Uyanış dergisinde yayınladığı şiir ve hikayelerinin yanı sıra, esasında adını edebiyatımızda 1940 yılındaki Tasfiye Hareketi ile ve uzun yıllar sonra ünlü şair ve yazarlarla yapmış olduğu sanat konuşmaları, edebi röportajları ile öne çıkmıştır. Biz de bu çalışmamızda Tasfiye hareketini ayrıntılı bir şekilde ele almaya çalıştık ve Ozansoy'un gazete sayfalarında bulunan bu edebi röportajlarını bir çalışma çatısı altında toplayarak, edebiyatçılarımızın bilinmeyen yönleri ve sözlerini aktarmak istedik.
İkdam Gazetesinde yazınsal hareketlilik (1894-1913)

İkdam Gazetesinde Yazınsal Hareketlilik (1894-1913) başlığını taşıyan bu tez, belirtilen yıllar arasında İkdam gazetesinde yayımlanan yazınsal metinlerin Türk edebiyatına katkısı ve etkisini ortaya koymayı amaçlamıştır. Bu amaç doğrultusunda gazetede yer alan şiir, hikaye, roman, gezi, mektup ve biyografi türündeki metinler nitelik ve nicelik açısından değerlendirilmiş ve tasnif edilmiştir. İkdam'a değin Osmanlı-Türk gazeteciliğin özetlendiği Giriş ve elde edilen verilerin sıralandığı Sonuç bölümünün dışında tez altı bölümden oluşmaktadır. Her bölümde bir yazınsal tür ele alınmış, türün gazetedeki örneklerinin görünümüne dair genel bir bilgi verilmesinin ardından metinler tablolar halinde tasnif edilmiştir. Yapılan incelemenin sonucunda İkdam gazetesinde 1894- 1913 yılları arasında yayımlanan metinlerin, dönemin hakim edebiyat anlayışı ile paralellik göstermediği, kurmaca tür örneklerinin popüler edebiyat örnekleri olduğu, yaşam odaklı metinlerin ise haber ve bilgi aktarımı amacıyla kaleme aldığı tespit edilmiştir.