turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Cinani'nin Bedayiü'l-Asar'ı (1b/175b) tenkitli metin-dizin

Bu çalışma, XVI. yüzyılın önde gelen şahsiyetlerinden biri olarak kabul edilen III. Murad devri şairlerinden Bursalı Mustafa Cinani'nin Bedayiü'l-Asar adlı tek mensur eserinin Paris Bibliotheque Nationale Kütüphanesi 385 numarada bulunan nüshası ile Yapı Kredi Sermet Çifter Araştırma Kütüphanesi 842 numarada bulunan nüshasının 1 b-175b varakları arasındaki tenkitli metnini ve dizinini ihtiva etmektedir. Çalışma giriş, tenkitli metin ve dizin bölümlerinden oluşmaktadır. Giriş bölümünde kısaca Cinani'nin hayatı ve eserleri hakkında bilgi verildikten sonra Bedayiü'l-Asar'ın ismi, yazılış sebebi, konusu, dil ve üslup özellikleri, nüshaları ve hikayelerin özetleri üzerinde durulmuştur. Metin bölümünde Bedayiü'l-Asar'ın iki nüshaya dayalı tenkitli metni yer almaktadır. Tenkitli metnin sayfa düzeni P1 (Paris Bibliotheque Nationale Kütüphanesinde 385. numarada kayıtlı nüsha) nüshasına göre oluşturulmuştur. SÇ (Yapı Kredi Sermet Çifter Araştırma Kütüphanesi 842 numarada kayıtlı nüsha) nüshasının ise sadece sayfa numaraları gösterilmiştir. Bütün kelime ve birleşik şekillerin yer aldığı dizin bölümünde, kelimelere anlam verilirken kelimelerin metinde taşıdığı anlamlar dikkate alınmış, değişik anlamlar kelimenin altında sıra numarasıyla belirtilmiştir. Arapça, Farsça birleşik ve türemiş kelimelerin kaynağı oluşturuluş şekli belirtilmiş, kişi ve yer adları, kişi ve yer adları dizini başlığıyla ayrı olarak ele alınmıştır.
XVIII. Yüzyıl Dİvan Şairi Mehmed Sıdkİ Esİf ve Dİvanı

Esif, XVIII. yüzyılın ilk yarısında yaşamış olan Mevlevi bir divan şairidir. Asıl adı Mehmed'dir. Kütahya'nın Tavşanlı kasabasında doğmuş ve burada bir Mevlevihane kurarak ömrünün sonuna kadar bu dergahta şeyhlik makamında bulunmuştur. Şiirlerinin büyük bir kısmında Esif mahlasını kullanan şair, birkaç şiirinde ise Sıdki mahlasını tercih etmiştir. Mutasavvıf bir şair olan Esif Dede'nin şairlik yönü çok kuvvetli değildir. Mevlevilik ve tasavvuf, onun şiirlerinde önemli bir yer tutar. Esif'in tek eseri, çalışmamıza konu olan tek nüsha divanıdır. Üzerinde çalıştığımız bu tek nüshada oldukça fazla imla hatası vardır. 78 varaktan oluşan eserde 187 manzume bulunmaktadır. Tezimiz, Esif'in hayatı, edebi şahsiyeti ve divanı; Esif Divanı'nın şekil, dil ve muhteva özellikleri bakımından incelenmesi ve divanın metni olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, Esif'in hayatı, edebi şahsiyeti ve divanı çeşitli kaynaklardan hareketle ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde, divanda yer alan şiirlerin nazım şekilleri, vezin, kafiye ve redifleri ele alındıktan sonra divanın dil ve anlatım özellikleri üzerinde durulmuştur. Divanın muhtevasında öne çıkan hususiyetler, şiirlerden verilen örneklerle açıklanmıştır. Üçüncü bölümde ise, divanın metni transkripsiyon alfabesi ile yazılmış, şiirler kafiyelerinin harf sırasına göre dizildiği için nüshadaki sıralamaya müdahale edilmemiştir.
1950-2000 arası Türk romanında Osmanlı imajı

'1950- 2000 Arası Türk Romanında Osmanlı İmajı' adlı bu çalışma, Osmanlı'nın çok partili hayata geçildiği dönem yazarları tarafından nasıl algılandığını ortaya koymayı amaçlayan bir imaj çalışmasıdır. Tarihsel olayların ve kişilerin ele alındığı romanlarda gerçek ile kurgunun harmanlanıp okuyucuya sunulması söz konusudur. O nedenle, salt olarak romanlarda tarihsel gerçeklik boyutundaki Osmanlı'yı değil, yazarların yansıttığı Osmanlı'yı incelemenin önemi belirginleşmektedir. Romanlara metin odaklı yaklaşılmış, içerdikleri imajı çözümleyebilme adına, tezin yapı ve kapsamını değiştirmeyecek ölçüde tarih ve sosyoloji bilimlerinden de yararlanılmıştır.
Güney Sibirya Türk destanlarında korku

Kültür bir toplumun temelini oluşturur. Türk kültürü çağlar boyunca kuşaktan kuşağa aktarılarak günümüze ulaşmıştır. Gelenek ve göreneklerin, kültürün, devamı gelecek nesillere aktarma ve uygulama yoluyla mümkün olacaktır. Destanlar da kültürün bir parçası olup toplum hafızasında iz bırakan olayları işleyen ve milli ruhun ön planda olduğu edebi anlatılardır. Korku ise tehlike anında belirerek bir uyarı niteliği taşır. İnsanlar ilk çağlardan bu yana korku duymuşlardır. Bu korkuların oluşmasında birçok etken olmakla birlikte en önemli nedenlerden biri de belirsizliktir. İnsanın korkmasına neden olan belirsizlik durumu ölümle de ilişkilendirilebilir. Çalışmamız dört bölümden oluşmaktadır. Araştırmamızda destanlarda yer alan korku motifleri üzerinde durulmuştur. Kullandığımız yöntem ise işlevsel halk bilimi kuramıdır. İlk bölümde korku ve korkuya ilişkin kavramlar açıklanmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde ise Güney Sibirya bölgesinde yaşayan Türklerin destanları incelenerek korkuyla ilgili örnekler tespit edilmiştir. Tespit edilen korku örnekleri belirli başlıklar altında toplanmıştır. Belirlenen başlıklarda konuyla ilgili olarak bilgiler verildikten sonra destanlardan tespit edilen örneklere yer verilmiştir. Üçüncü bölümde, destanlarda yer alan bazı mekanların korkuya neden olduğu tespit edilmiştir. Dördüncü bölümde ise ikinci ve üçüncü bölümde ele alınan korkuyla ilgili örneklerin işlevleri üzerinde durulmuştur. Sonuç bölümde ise destanlardan tespit edilen korku motiflerinin sayısal verilerinin bulunduğu bir tablo oluşturulmuştur. Genellikle destanlarda yeraltı dünyasının ve orada yaşayan varlıkların korkuya neden olduğu sonucuna varılmıştır. Fakat bunun yanında destanlarda, gökyüzü dünyasında ve yeryüzünde yaşayanların da korkuya sebep oldukları görülmüştür. Araştırmamızın esas amacı ise Türk kültürüne bir nebze de olsa katkı sağlayabilmektir.
Türk romanı ve öyküsünde Alevilik-Bektaşilik (1923-1980)

Bu çalışma, Türk edebiyatında, 1923- 1980 tarihleri arasında yazılmış ve muhtevalarında Alevilik ve Bektaşilikle ilgili unsurları bulunduran romanlarla öykülerin bu unsurlara nasıl yer verdiğini ortaya koymak amacıyla hazırlanmıştır. Alevilik-Bektaşilik üzerine yapılmış birçok araştırma vardır. Biz bu konunun edebi sahada nasıl yer aldığını tespit etmeyi amaçladık ve bu konuda bir adım atmak istedik. Çalışma yaparken uyguladığımız yöntemleri, kullandığımız materyalleri ve amacımızı Giriş bölümünde vermeye çalıştık. Alevilik ve Bektaşiliğe Genel Bir Bakış bölümünde, Alevilik ve Bektaşilik inancının tarihi hakkında kısaca bilgi verdik. Alevilik Nedir? Bektaşilik Nedir? bölümlerinde ise bu kavramların tanımı üzerinde durduk. Çalışmamızın ana kısmını oluşturan İnceleme bölümünde, incelediğimiz eserleri 1923'ten 1980'e doğru kronolojik bir sıraya koyarak tespit ettiğimiz Alevilik ve Bektaşilikle ilgili unsurların bu eserlere nasıl yansıdığını göstermeye çalıştık. Roman ve öyküleri ayrı başlıklar altında inceledik. Son kısım olan Sonuç bölümünde ise incelediğimiz konu ile ilgili vardığımız sonuçları ifade etmeye çalıştık.
Tuncer Cücenoğlu'nun oyunlarında eser-yazar ilişkisi

1970 kuşağı yazarları arasında önemli bir yeri olan Tuncer Cücenoğlu'nun oyunları üzerine yaptığımız dört bölümden olaşan çalışmamızda yazarın oyunları, makaleleri, hikayeleri, eleştirileri vb. eserleri üzerinde inceleme yaptık. Birinci bölümde yazarın oyunlarının özetlerine yer verirken ikinci bölümde kişiler, mekan, zaman, üslup ve mesaj unsurlarını göz önünde bulundurarak oyunların tahlillerini yaptık. Üçüncü bölümde ise incelemiş olduğumuz kişiler, mekan, zaman ve mesajlar gibi unsurlara daha kapsamlı, yazarın tüm oyunlarına genel bir bakışla inceledik. Dördüncü bölüme gelindiğinde yazarın eserlerinde ortaya koyduğu duygu, düşünce, ilettiği mesaj ve hayata bakışı ile yazarın kendisi, kendi duygu, düşünce vb. arasında paralellik kurmaya çalıştık. Sonuç olarak yazarın eserleri ile kendisi arasındaki ortak noktaları ortaya koyduk
Kırşehir ili Abdallarında geçiş ritüelleri

Bir toplumun tarihsel zaman içinde ürettiği ve nesilden nesile aktardığı her türlü maddi ve manevi özelliklerin tümüne kültür denir. Kültürü oluşturan değerlerin en önemlilerinden olan geçiş dönemleri, toplumun gelenek, görenek, örf, anane ve inanışlarını bünyesinde yaşatmaktadır. Araştırma yaptığımız alanda da kültür öğelerinin geçmişşe nazaran şekil değiştirse de özünü korumaya devam ettiği gözlenmiştir. Araştırmamızda bilgiler toplanırken röportaj, anket, katılımlı gözlem, gözlem yöntemleri uygulanmıştır. Alan araştırması olan tezimizin konusunu ise 'Kırşehir İli Abdallarında Geçiş Ritüelleri' oluşturmaktadır. Araştırmamızın giriş bölümünde araştırmanın konusu, amacı ve metodu üzerine bilgi verilmiştir. Çalışmamızın birinci bölümünde ise Kırşehir hakkında genel bilgi verilmiştir. Çalışmamızın ikinci bölümünde ise 'Abdal' kavramı üzerinde durulmuştur. Abdal kimdir? Kime denir? Geçmişten Günümüze Abdal Kavramı ve Kırşehir Abdalları konu başlıkları ele alınmıştır ve Abdal kavramına bir anlam büründürülmeye çalışılmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünde sırasıyla geçiş dönemleri incelenmiştir. Üç önemli geçişten ilki olan 'doğum'; doğum öncesi, doğum sırası ve doğum sonrasında yapılan uygulamaları Türk Dünyası ve Anadolu'daki benzerleri ile karşılaştırmalı olarak incelenmiş ele alınmıştır. Yaptığımız araştırmada görülmüştür ki, çocuk isteme arzusuyla başlayan süreç çocukluk çağında anne ile çocuğu etkileyen birçok adet, inanış ve uygulamadan oluşmaktadır. Bu inanışlar ve uygulamalar Abdallarda da karşımıza çıkmakta ve onların hayatlarına yön vermektedir. Bir başka geçiş dönemi olan evlenmede ise, evlilik öncesi süreçten başlayarak evlilik sonrası zamana kadar yapılan uygulamalar ele alınmıştır. Ayrıca evlenemeyen kişiler ve boşanma kavramları üzerinde de durulmuştur. Üçüncü geçiş dönemi olan ölüm ise, diğer geçiş dönemleri gibi üç bölüme ayrılmış, ölümü düşündüren belirtilerden başlanılarak mezar ziyaretlerine kadar uzanan uzun bir süreç olarak düşünülmüş ve incelenmiştir.
Modern Türk hikayesine Mustafa Mutlu'nun getirdikleri

Modern Türk hikayesi içinde yer alan Mustafa Kutlu hikayesi, muhteva açısından geleneğe bağlanmış, biçimsel olarak ise çağının anlatım özelliklerinden yararlanmıştır. Nurettin Topçu'nun talebesi olan Kutlu, onun 'Hareket' fikriyatının merkezinde yer edinen 'tasavvuf' ve 'Anadolu romantizmi' kavramlarını hikayesinde temel iki birim olarak almıştır. Bu iki kavram Mustafa Kutlu hikayesinde muhtevanın temel direkleri olmuş, onun hikayesini geleneğe bağlayan, geleneğin kıssadan hisse çıkarmayı önceleyen metinlerinin 'hikmet' düşüncesine karşılık gelmiştir. Bugünün insanının dilinde gizlenen geleneksel Türk hikayesinin vokabülerini post-modern anlatım özellikleri içinde kullanıp, hikayesinin biçimsel yanını oluşturan Mustafa Kutlu, geçmişşi 'hal' dilinde geleceğe taşımaya çalışmıştır. Bu çalışmanın kapsamını, Mustafa Kutlu'nun geleneksel Türk hikayesinden tevarüs ettirdiği 'hikmet' düşüncesinin onun hikayelerinin muhteva boyutundaki kullanımı ve çağının anlatım özellikleriyle bu muhtevayı nasıl kurguladığı oluşturmaktadır. Giriş hariç üç bölüm ihtiva eden tezin ilk bölümünde, modern hikaye kuramı, 'Modern Türk Hikayesi'nin genel panoraması ve Mustafa Kutlu hikayesinin bu panoramadaki görüntüsü ele alınmıştır. İkinci bölümde Mustafa Kutlu hikayesinde muhtevanın kaynağı, gelenek ve Kutlu'nun gelenek içindeki yeri ve geleneğin içinde oluşan Türk hikayesi üzerinde çalışılmıştır. Üçüncü bölümde ilk olarak, Mustafa Kutlu hikayesinin muhtevasına temel dayanak olan 'hikmet' düşüncesi ve bu düşünce ışığında kurgulanan hikayeler üzerinde durulmuş; ikinci olarak, Kutlu'nun bu hikmetli muhtevayı, çağının anlatım özelliklerini kullanarak nasıl bir biçimle anlattığı üzerinde çalışılmıştır.
Subhizade Feyzi'nin Hamse'sinde mahallileşme akımı üzerine bir inceleme

13. yüzyıl ile 19. yüzyıl arasındaki dönemi kapsayan Eski Türk Edebiyatında, klasik mazmun ve imaj sisteminin yanında bir takım içerik ve üslup yenilenmeleri görülmektedir. Akım, hareket, tarz diye farklı adlarla ifade edilen bu değişimlerin oluşumunda 17. ve 18. yüzyıllarda Osmanlı Devleti'nde meydana gelen tarihi ve toplumsal çözülmenin de etkisi vardır. Söz konusu değişimlerden en dikkat çekeni; daha önceki dönemlerde de görülmekle birlikte özellikle 17. yüzyıldan sonra çok daha belirgin bir şekilde müşahede edilen 'mahallileşme' olmuştur. İçerik açısından toplumsal ve yerli konuların daha fazla ele alınması şeklinde tanımlanabilecek mahallileşme, bir ihtiyaçtan doğmuş ve kendi içinde tekrara düşen eski edebiyatımıza yeni bir soluk getirmiştir. Yaşanan bu yenilenme süreci; eskiyi tamamen ortadan kaldırmadan, onun etki dairesinden uzaklaşmadan yaratılan değişimdir. Bunun sosyal bilimler sahasındaki adı, 'yeniden üretim'dir. Bu tez çalışmasında, öncelikle mahallileşmenin Divan şiirindeki gelişimiyle ve tarihi seyriyle birebir bağlantılı olduğu düşünülen 18. yüzyıl Osmanlı Devleti tarihi hakkında bilgi verilmiştir. Tez konumuz özelinde mahallileşmenin izlerini tespit edebilmek amacıyla bu yöntem bir zorunluluk olarak görülmektedir. Bu bölümün ardından mahallileşme, eski edebiyatımızda kuramsal ve tarihsel boyutuyla ele alınmıştır. Tez çalışmamızda konuya hazırlık mahiyetindeki bu bölümlerden sonra, 18. yüzyıl şairi Subhizade Feyzi'nin 1 divan ve 4 mesneviden oluşan Hamse'si, mahallileşme akımı açısından ele alınmıştır. Hamse'nin ihtiva ettiği Divan ve mesneviler ayrı başlıklar altında incelenmiş ve tespit edilen mahalli unsurlar örneklendirilmiştir. Yapılan inceleme, mahallileşmenin içerik boyutuyla sınırlandırılmıştır. Açar Sözcükler: 18. yüzyıl Osmanlı Devleti tarihi, 18. yüzyıl Osmanlı sahası Türk Edebiyatı, Subhizade Feyzi, mahallileşme, mesnevi, realizm, İstanbul, musiki.
Niğde-Bor kaynaklı cönkler üzerine tetkik (1580-6694-42142 no. lu cönkler)

Cönkler birçok edebi eserde olduğu gibi muhteva ettikleri ürünler bakımından çok zengin kültür kaynaklarıdır. Herhangi bir cönk kimi zaman tek bir kişi tarafından oluşturulabileceği gibi kimi zamanda birden fazla kişi tarafından derlenerek de hazırlanabilmektedir. Adı ve şiirleri bilinen nice şairlerin hiç duyulmamış şiirlerini bulmamız açısından önemli olduğu gibi adı hiç duyulmayan şairlerin edebiyata kazandırılması açısından da önemlidir. Gerek bir kişi gerekse birden fazla kişi tarafından oluşturulsunlar cönkler Halk Edebiyatının nadide eserleridir. Çünkü bu eserlerin bir benzeri, daha yoktur. Kimi zaman bir semai, gazel, türkü, halk hikayesi, dua, koşma cönkte aynı potanın içinde eritilen maden gibi iç içe kaynaşmış durumdadır. Hazırlamış olduğumuz cönklerde bu bahsettiğimiz duruma misal olması açısından Niğde-Bor kaynaklı 1580-6694- 42142 Numaralı cönklerdeki metinleri ve şiirleri eski harflerden Latin harflerine çevirerek tasnif ettik. Yaptığımız çalışmanın birinci bölümünde incelediğimiz cönklerin şekil ve muhteva vasıfları hakkında bilgi verdik. Çalışmada bir şairin farklı cönklerdeki şiirlerini tek bir yere toplamak yerine cönklerdeki kronolojik sıraya sadık kalarak dizilim yaptık. Cönklerimizde şiiri en çok bulunan şairler Aşık Ömer ve Aşık Şem'i'dir. Cönklerin kim tarafından yazıldığına dair fazla bilgi olmasa dahi var olan müstensihleri ve ait oldukları yılları birinci bölümde belirttik. Son bölümde ise incelediğimiz cönklerin dijital fotoğraf makinesi ile çekilmiş yüksek çözünürlüklü fotoğraflarını asıl metin bölümünde verdik.
Sevinç Çokum'un eserlerinde dil ve üslup

Bu çalışmada Sevinç Çokum'un ilk hikaye kitabı olan Eğik Ağaçlar ve 2000 yılında basımı gerçekleştirilen Deli Zamanlar adlı romanı incelendi. Sevinç Çokum'un hayatı ve eserleri hakkında bilgi verildikten sonra kelime grupları tespit edildi. Sonrasında cümleler anlamlarına, yüklemin yerine, yüklem olan kelimenin türüne ve yapılarına göre olmak üzere sayıları ve oranları tespit edilerek değerlendirildi. Bu değerlendirmelerde, incelenen yapı ve birimler hakkında dilbilimcilerin tanım ve tasnifleri, kitap ve makalelerinden alıntı yapılarak sunuldu. Yazarın bu tanım ve tasniflere uyan kelime grubu örnekleri ve cümle örnekleri incelendi. Özellikle yazarın genel tasnifler dışında kalan kendine özgü kelime grubu ve cümle kullanımları, bölüm sonlarında örneklendirildi. Bütün bu tespit ve yorumlardan hareketle yazarın dil ve üslubunun onun edebi kişiliğine etkileri ortaya konmaya çalışıldı.
Selim İleri ve edebi tenkit

Bu çalışma, kırk yılı aşkın süredir edebiyatımıza roman, öykü, deneme, anı, inceleme türünde eserler vermiş son dönem Türk edebiyatının en verimli yazarlarından biri olan Selim İleri'nin eleştiri anlayışını ortaya koymak için hazırlanmıştır. Çalışmanın ilk bölümünde Selim İleri'nin hayatı ve eserleri hakkında bilgi verilmiş, ikinci bölümünde İleri'nin sanat anlayışı ve Tanzimat Döneminden Cumhuriyet'e edebi türler ve bu türlerde verilen eserler hakkındaki yorumları değerlendirilmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde ise İleri'nin görsel ve dramatik sanatlara dair görüşleri yer almaktadır. Selim İleri'nin gazete ve dergi yazıları, kurmaca dışı kitapları ve bazı röportajları yazarın eleştiri anlayışını ortaya koymaktadır. Gazete ve dergi yazılarında duru ve akıcı bir dil kullanan İleri'nin samimi bir üslubu vardır. Selim İleri'nin sanatın hemen her dalında görüşlerini ortaya koyduğu gazete ve dergi yazılarının, kurmaca dışı kitaplarının incelenmesiyle ortaya çıkan bu çalışma İleri'nin bir 'tenkitçi' olarak portresini çizer.
Pervane Beg Nazire Mecmuası (199b-230b) transkripsiyonlu, edisyon kritikli metin

Çalışmamızın konusunu, Topkapı Sarayı Kütüphanesi'nde B.406 numaraya kayıtlı olan Pervane Bey'in tertip ettiği nazire mecmuasının 199 b-230b varaklan arasındaki gazeller teşkil etmektedir. Söz konusu varaklar arasındaki bütün şiirler transkripsiyonlu metin haline getirilmiş ve divanları yayınlanmış bulunan şairlerden divanlarına ulaşdabüdiğımiz kısmının şiirleri divandaki biçimleriyle karşılaştırılarak farklılıklar dipnotta belirtilmiştir. Bu çalışmada, kendisine nazire yazılmış, farklı vezin ve kafiyede 38 tane şiir ve bunlara yazılan nazireler bulunmaktadır. Bu otuz sekiz şiirin otuz beş tanesi 'r' harfi ile, üç tanesi ise 'z' harfi ile kafiyelenmiştir. Bunlardan başka ayrıca 'Nev'-i diğer başlığı altında bulunan, bir gazel ve nazirelerini kendinden sonra gelen gazel ve nazilerden ayıran, farklı vezin ve kafiyede şiirler de yer almaktadır. Bu şekilde çalışmamızda 394 şiir yer almıştır. Bu şiirlerden, 6 tanesinin şairi belli değildir. Ayrıca şairi belli olmayan şiirlerden biri de Farsça yazılmış bir şiirdir. Çalışmada 142 farklı şaire ait şiirler bulunmaktadır. Ayrıca çakşmamızda, şairlerin isimlerinin bulunduğu bir dizin ile içindekiler bölümünde gazeller ve nazireler listesi bulunmaktadır.
Elazığ çocuk oyunlarının halk bilimi açısından incelenmesi

Yüksek Lisans Tezi Elazığ Çocuk Oyunlarının Halk Bilimi Açısından İncelenmesi M. Ebru TURGUT Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı 2005; Sayfa: XIII + 546 Türk halk biliminin inceleme alanına giren sözlü kültür ürünlerinden biri olan çocuk oyunları, içinde oluşturuldukları milletin tarihi ve sosyokültürel unsurlarım bünyelerinde taşıyarak kültürel mirasın geleceğe aktarılmasında önemli rol oynayan kültür zenginliklerimizdendir. Tarihin eski devirlerinden beri önemli bir kültür merkezi olan Elazığ'da oynanan çocuk oyunları, Türklerin en eski kültür ve inanç öğelerinin izlerini saklamakla birlikte Elazığ'ın sosyokültürel yaşantısını da yansıtmaktadır. Teknolojik gelişmelerin ve buna bağlı olarak da iletişim araçlarının etkisiyle biçim değiştiren ve unutulmaya yüz tutan Elazığ çocuk oyunlarında, sözü edilen kültür unsurlarının incelenmesi ve değerlendirilmesi bu açıdan büyük önem taşımaktadır.
15. yüzyıl klasik Türk şiirinin poetikası

Klasik Türk şiirinde poetikanın, klasik Türk şiiri poetikasında XV. yüzyılın yerini tespit etmek; bu bağlamda dönemin şairlerinin poetik yorum ve söylemlerini gün yüzüne çıkarmak ve ortaya çıkan veriler arasındaki benzer ya da farklı yönleri belirlemek amacıyla başladığımız 'XV. Yüzyıl Klasik Türk Şiirinin Poetikası' konulu çalışma, klasik Türk şiirinin bu alandaki zenginliğini de göstermiştir. Bu amaçla XV. asırda sanatı ve eserleri ile öne çıkmış Abdülvasi Çelebi, Adli, Ahmet Paşa, Avni, Bedr-i Dilşad, Cem Sultan, Hamdullah Hamdi, Mihri Hatun, Necati Bey, Şeyhi ve Taci-zade Cafer Çelebi olmak üzere 11 şairin divan ve mesnevileri incelenmiştir. Bu suretle şairlerin şiir sanatına ve klasik Türk şiirine yönelik tavır ve düşünceleri tespit edilmiştir. Elde edilen verilerden hareketle önce başlıklar sonra da tez oluşturulmuştur. Öncelikle giriş bölümünde poetikanın tarifi, kapsamı, tarihi ve Türk edebiyatındaki örnekleri üzerinde durulmuştur. Hazırlamış olduğumuz tez, bu kısımdan sonra dört bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde yüzyılın siyasi, sosyal, kültürel ve edebi durumlarını; ardından örneklem olarak seçtiğimiz şairlerin hayatını, sanatını, eserlerini tanıtıcı bilgiler paylaşılmıştır. İkinci, üçüncü ve dördüncü bölümlerde; eserlerini incelediğimiz şairlerin sırasıyla 'şiir', 'şair' ve 'çevre' bağlamında ifade ettiği düşünce ve değerlendirmeleri ilgili alt başlıklarla birlikte gösterilmiştir. Bu bölümlerde yüzyıl şairlerinin ifade ve yorumlarından yola çıkarak XV. yüzyıl klasik Türk şiirinin poetikasına dair bazı genel yargılara varılmaya çalışılmıştır. Neticede şairlerin ifadeleri arasında yer bulan poetik değerde pek çok kullanıma ya da yargıya ulaşılmıştır. Dolayısıyla XV. yüzyıl, klasik Türk şiirinin poetikasının da oluşmaya başladığı, bu açıdan diğer yüzyıllarla mukayese edilebilecek zenginliğe sahip olduğu bir dönemdir.
Ahmet Hamdi Tanpınar'ın romanlarında anlatıcının konumu ve işlevi

Romanda anlatıcı çok önemli bir unsurdur. Anlatıcı unsuru, tarihini epik kökenli metinlerden alır. Destan döneminden başlamak üzere, günümüz modern romanları da dahil olmak üzere anlatıcı, eserin olmazsa olmazıdır. Daha romancı, eser üzerine cümleleri zihninden ve kalbinden geçirmeye başlarken bile anlatıcıya ihtiyaç duyar. Bununla birlikte, anlatıcı bulununca da iş bitmez. Hangi anlatıcıyı kullanırsa kullansın, yazarın anlatıcı için aşması gereken birçok problem vardır. Yazar, anlatıcının anlatı problemlerine çözümler aramak ve bu çözümler ışığında anlatısını mantıksal ve sanatsal bir çerçevede okuyucuya sunmak zorundadır. Anlatmaya bağlı metinlerde kullanılabilen üç tip anlatıcı vardır. Bunlar 'Ben' anlatıcı, 'O' anlatıcı ve 'Siz' anlatıcıdır. Her anlatıcının da kendisine has avantajları ve dezavantajları mevcuttur. Yazar, anlatısına en uygun olanını seçer ve seçtiği bu anlatıcı rehberliğinde olaylar ve insanlar manzumesi olan romanı anlatmaya koyulur. Romanda anlatıcı meselesi, her yazar için ve zaman için geçerli olacağına göre, bu konu üzerine yerli ve yabancı birçok araştırma yapılmış, anlatıcı türleri teker teker incelenerek yazarların bilerek veya bilmeyerek gerçekleştirdikleri çözümler üzerinde durulmuştur. Biz de tezimizde, anlatıcı meselesini, edebiyatımıza derin izler bırakan Ahmet Hamdi Tanpınar'ın romanları üzerinden incelemeye çalıştık. Romanlarında sadece olanı anlatmayan, olay ve insanları kültürel bir yelpazenin içerisinde işleyen Tanpınar'ın romanlarında, anlatıcı meselesinin analizini yapacağız.
Orhan Duru öykülerinde yapı ve izlek

Türk yazınında öykü ve deneme yazarlığının yanında çeviri ve uyarlamalarıyla da tanınan Orhan Duru özellikle öykücü kimliğiyle ön plana çıkmıştır. Başlangıçta şiiri edebiyat algısına var etmeye çalışsa da bunda ısrarlı olmamıştır. Özellikle çağdaş problemler ve ruhsal daralmaların olduğu bir dönemde yaşaması öykülerine de doğrudan kaynaklık etmiştir. Duru öykücülüğünde dikkat çeken bir başka yönde dilsel tercihlerdir. Öykünün esas malzemesi gibi kullanılan bir dille karşılaşırız. Duru, Türk öykü geleneği içerisinde şiirde II. Yeni'nin yaptıklarına benzer bir tavır ve tarzı tercih etmiştir. Kendi kuşağının ve sonraki dönemlerin içinde veya yanında kalarak 1953'ten 2008'e kadar devam eden işlevsel bir yazma serüveni içerisinde olmuştur. Bu yönüyle öykümüzün değer katmanlarında önemli bir kalemdir.