Eğitim fakültesi öğrencilerinin duygusal zekaları ile yaşam doyumlarının incelenmesi

Bu çalışmada eğitim fakültesi öğrencilerinin duygusal zekaları ile yaşam doyumlarının ne düzeyde olduğunun belirlenmesi, duygusal zekaları ile yaşam doyumları arasındaki ilişkinin belirlenmesi, duygusal zekanın yaşam doyumunu yordama durumu ve duygusal zeka ile yaşam doyumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Tarama modeli kullanılan araştırmanın evrenini 2013- 2014 eğitim-öğretim yılında Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi, örneklemini ise söz konusu çalışma evreninden seçkisiz örnekleme yöntemi ile belirlenen İlköğretim Sınıf, Matematik, Sosyal ve Fen Bilgisi Öğretmenliği, İngilizce Öğretmenliği ve PDR bölümleri oluşturmaktadır. Araştırmaya toplamda 751 (519 Kadın, 232 Erkek) eğitim fakültesi öğrencisi katılmıştır. Veri toplama aracı olarak; Petrides ve Furnham (2000, 2001) tarafından geliştirilen, Türkçe versiyonunun geçerlik ve güvenirlik çalışması Deniz, Özer ve Işık (2013) tarafından gerçekleştirilen Duygusal Zeka Özellik Ölçeği-Kısa Formu, Diener, Emmons, Larsen ve Griffin (1985) tarafından geliştirilen, Köker (1991) tarafından Türkçeye uyarlanan Yaşam Doyumu Ölçeği ve araştırmaya katılan katılımcılara ait kişisel bilgileri elde etmek amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 21.0 paket program kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin çözümlenmesinde betimsel ve kestirimsel istatistik yöntemleri kullanılmıştır. Betimsel olarak, eğitim fakültesi öğrencilerinin duygusal zeka ve yaşam doyum düzeylerini belirlemek için ölçeklerden elde edilen puanların aritmetik ortalama ve standart sapma değerlerinden yararlanılmıştır. Kestirimsel olarak, eğitim fakültesi öğrencilerinin duygusal zeka toplam ve alt boyutları ile yaşam doyumlarının alan ve bölüme göre farklılık gösterip göstermediğini belirlemek için tek yönlü Varyans Analizi, sınıf düzeyine göre farklılık gösterip göstermediğini belirlemek için bağımsız örneklemler t-testi değerlerinden yararlanılmıştır. Duygusal zeka toplam ve alt boyutları ile yaşam doyumu arasındaki ilişkiyi belirlemek için Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon tekniği kullanılmıştır. Ayrıca duygusal zekanın yaşam doyumunun yordayıcısı olup olmadığının belirlenmesinde basit doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, eğitim fakültesi öğrencilerinin duygusal zeka ve yaşam doyumları genel olarak ortalamanın üzerinde bulunmuştur. Öğrencilerin duygusal zeka toplam ve alt boyutları ile yaşam doyumları arasında pozitif yönde ve anlamlı ilişki bulunmuştur. Duygusal zeka alt boyutları ile yaşam doyumları arasında; yaşam doyumu ile en yüksek ilişkinin duygusal zeka iyi oluş alt boyutu ile en düşük ilişkinin sosyallik alt boyutu ile olduğu görülmüştür. Ayrıca duygusal zekanın, yaşam doyumunun anlamlı bir yordayıcısı olduğu saptanmıştır. Duygusal zeka düzeyinin, öğrenim görülen alana göre öz-kontrol alt boyutu hariç anlamlı düzeyde farklılaşmadığı, öz-kontrol alt boyutunda eşit ağırlık alanı lehine, yaşam doyumunda ise eşit ağırlık ve sözel alanları lehine anlamlı düzeyde farklılaştığı görülmüştür. Duygusal zeka düzeyinde öğrenim görülen bölümlere göre anlamlı bir farklılaşma görülmezken, yaşam doyumlarında diğer bölümlere göre daha çok doyum elde eden bölümlerin PDR ve İngilizce Öğretmenliği bölümleri olduğu görülmüştür. Duygusal zeka düzeyinde, duygusallık ile sosyallik alt boyutları hariç diğer boyutlarda ve yaşam doyumunda dördüncü sınıfların lehine anlamlı bir farklılaşma görülmüştür. Sonuçlar ilgili literatür ışığında tartışılmış, araştırmadan çıkan sonuçlar doğrultusunda öneriler geliştirilmiştir.