turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
İskender Fahreddin Sertelli'nin hayatı ve dizi polisiye hikayeleri üzerine bir inceleme

Çalışma, Cumhuriyet öncesi ve sonrasında çeşitli gazete ve dergilerde yazılar keleme almış gazeteci, roman ve hikaye yazarı İskender Fahreddin Sertelli'nin resmi ve kültürel hayatı ile 1927- 1928 yılları arasında yayımladığı dizi polisiye hikayelerinin incelemesini içermektedir. Çalışma; giriş, İskender Fahreddin Sertelli'nin hayatı, kişiliği, kültürel hayatı ve eserlerini içine alan birinci bedir. ölüm; dizi polisiye hikayelerin tarihi ve gelişimini anlatan ikinci bölüm; Sertelli'nin Behlül Dana müstear adıyla yayımladığı dizi polisiye hikayelerin tahlilini içeren üçüncü bölüm ve sonuç bölümlerinden oluşmaktadır. Bu çalışma; nitel araştırma yöntemi, Nurullah Çetin ve Ali İhsan Kolcu'nun hikaye tahlil yöntemleri ile Mehmet Tekin'in Roman Sanatı adlı eseri esas alınarak hazırlanmıştır. Çalışmayla, edebiyatın birçok türünde kalem oynatmış İskender Fahreddin Sertelli'yi yakından tanımak ve yayımladığı dizi polisiye hikayelerini nasıl ve hangi amaçla yazdığını anlamak amaçlanmıştır. İskender Fahreddin Sertelli'nin hayatı ve eserlerine yönelik karanlıkta kalmış yönlerin ortaya çıkarılması ve daha önce dizi polisiye hikayelerin tahliline yönelik bir çalışmaya rastlanmaması bu tezin önemini göstermektedir.
Nurullah Genç'in şiir dünyası

Nurullah Genç, Türk edebiyatında 1980'li yıllardan sonra şiirleriyle tanınmaya başlanmıştır. Şair, ilk şiirlerini gençlik yıllarında yazmaya başlamıştır. Onun ilk şiirleri çeşitli dergilerde yayınlanmıştır. Nurullah Genç, din, gelenek ve milli duyarlılık temelinde yazdığı şiirlerinin yanında, üç roman ve akademik eserler de vermiştir. Şair ayrıca profesyonel fotoğrafçılıkla da ilgilenmektedir. Bu çalışmada 1980 sonrası Türk şiirinde önemli bir yere sahip olan Nurullah Genç'in şiir dünyasını tanımlamaya çalışacağız. Bu çalışma esas olarak dört bölümden meydana gelmektedir. Birinci bölümde Nurullah Genç'in hayatı, ailesi ve edebi kişiliğini incelenmiştir. İkinci bölümde Nurullah Genç'in şiirlerinde izlekleştirilen konular, duygu, imge ve anlam çeşitli başlıklarla çalışılmıştır. Üçüncü bölümde Genç'in şiir dili ve üslubu ele alınmıştır. Dördüncü bölümde ise Nurullah Genç'in şiirleri ahenk ve şekil bakımından incelenmiştir.
Halk şiirinde tabiat

Tabiatın insan yaşamında doğumdan ölüme önemli bir rolü vardır. İnsan bu yaşamında çevreden etkilenmektedir. Bu etkilenmeler de karşılıklı bir ilişki şeklinde az veya çok aşıkların eserlerine yansımıştır. 16. yüzyıldan itibaren ortaya çıkmaya başlayan aşık şiiri geleneği, günümüze kadar varlığını sürdüregelmiştir. Bu gelenek içinde tabiat hemen hemen her saz şairi tarafından kullanılmış olan bir unsurdur. Tabiatın en basit hadiseleri bile aşıkların şiirlerine konu olabilmiştir. Tabiat, divan şiirindeki gibi bir bütün olarak değil, realist bir gözle canlı tablolar halinde ele alınmıştır. Bir sembol olarak veya benzetme amaçlı kullanıldıkları görülse de asıl amaç, duyguların hareket noktasıdır. Halk şairi kendisini tabiatla bütünleştirir. Ondan ayrılmayı sevgiliden ayrı düşme olarak düşünür. Her duygulanmada bir tabiat parçasını görmek mümkündür. Tabiat bir sığınaktır, bir anadır. Aşık, sevincini de hüznünü de bir dost saydığı tabiat unsurlarına anlatır. Onları da duygularına ortak eder. Tüm dertlerin, olumsuzlukların unutulduğu mekanlar olarak gördüğümüz tabiat, çoğu zaman şiirlerde çayın içerisindeki şeker gibidir. Görünmez ama ona güzelliğini ve tadını veren de odur. Katıksız halk şiirinde tabiat sırf bir benzetme unsuru olarak mücerretleştirilerek anlatılırken tasavvufi halk şiirinde ise tabiat bir çerçeveden ibarettir. Divan şiiri yolunda eserler veren aşıklar da ise tabiat bir sembol olarak ele alınmış ve genel bir tabiat tasviri olmaktan öteye gidememiştir. Tasavvufanlayışıyla yazılan bu şiirlerde ne kuş sesleri, ne suların çağlayışı, ne de rüzgarın esişi hissedilir. Fakat saz şiirimizin tasavvuftan uzak anlayışla yazılan şiirlerinde ise tabiat canlı tablolar halinde karşımıza çıkar. Bazen belli bir tabiat parçasını da anlatan aşıkların tabiatla ilişkisi özellikle 20. yüzyıldan itibaren değişmeye başlamıştır. Tabiat, bu yüzyıla kadar tek yönlü bir ilişki ile tamamen sevgi çerçevesinde ele alınmıştır. Bu dönemden itibaren daha çok toprak adamı saydığımız aşıkların toprakla münasebetleri, onları ekip biçmeleri sebebiyle karşılıklı bir ilişki yoluna girmiştir. Bu durum, zaman zaman sitemli ifadelerle işlense de temelde, isyandan çok, tabiatın gücü karşısındaki çaresizlik vurgulanır. Günümüze kadar gelen bu çizgide tabiat, aşıkların yaşayışları, etkilenmeleri ve toplumsal olaylarla bağlantıları ölçüsünde değişiklikler göstermiştir. Ferdi olarak biraz farklılaşsa da gelenekten, fazla uzaklaşmamıştır.
Balıkesir Halkevi çalışmaları ve Kaynak dergisinin sistematik indeksi

Balıkesir Halkevi, 1933- 1950 yılları arasında Balıkesir'in sosyal ve kültürel yaşamının önemli bir parçasıdır. Balıkesir Halkevi, faaliyette olduğu dönem boyuncaBalıkesir'e seçkin bir şehir olma özelliği kazandırmıştır. Bu çalışmada, Balıkesir Halkevi ve onun yayın kolu olan Kaynak dergisi incelenmiştir. Çalışmanın etraflıca anlaşılabilmesi için halkevleri ile ilgili genel bilgiler de çalışmaya eklenmiştir. Çalışmanın asıl kısmını, Kaynak dergisindeki yazıların konularına göre tasnifi oluşturmaktadır. Bu çalışmanın amacı Balıkesir Halkevi'nin yapmış olduğu çalışmaları ve etkinlikleri incelemek ve onun yayın kolu olan Kaynak dergisinin sistematik indeksinihazırlamaktır.
Divan-ı Hikmet'in dil incelemesi -Kökşetav nüshası -

Son dönemlerdeki araştırmalara göre, Hoca Ahmed Yesevi'nin elimize ulaşan dört eseri vardır. Türk tasavvufunun adap ve kurallarını öğreten bu eserlerden Türk dünyasında en meşhür olanı Divan-ı Hikmet'tir. Fakat Türk kültürü, edebiyatı ve dilinin gelişmesine büyük bir katkısı olan bu eserin dil özelliklerini her yönüyle inceleyen bir çalışma kaleme alınmamıştır. Bu çalışmada, bulunduğu yerden dolayı Kökşetav nüshası olarak adlandırdığımız Divan-ı Hikmet'in bir el yazması dil özellikleri bakımından incelenmiştir. Çalışmamız, Giriş, İnceleme, Metin ve Dizin bölümlerinden meydana gelmektedir. Giriş bölümünde; Ahmed Yesevi, Divan-ı Hikmet ve Divan-ı Hikmet'in Kökşetav nüshası'yla ilgili çeşitli konular yer almaktadır. İnceleme bölümünde, eserin yazım, ses ve şekil özellikleri ele alınmıştır. Metin bölümünde Çağatay Türkçesinin özelliklerini taşıyan el yazmanın trapkripsyonu verilmiştir. Dizinde ise, eserde geçen kelimelerin kullanım şekilleri ve anlamları verilmiştir. Sonuç kısmında da çalışmamızın tüm aşamalarındaki bilgilerin kısa bir özeti yapılmış, eserin kendine özgü dil özellikleri tespit edilmiş ve eserin söz varlığı hakkında sayısal verilere yer verilmiştir. Tezin en son kısmında çalışmamızın esasını oluşturan metnin aslı eklenmiştir.
Mehmet Emin Yurdakul'un şiirlerinde değerler eğitimi üzerine bir inceleme

Mehmet Emin Yurdakul 13 Mayıs 1869'da İstanbul'da bir balıkçı kayığı reisi olan Salih Reis'in ailesinde doğmuştur. Çocukken halk kültürünü, Türklük bilinci ve ruhunu babasından almış, şiirlerinde sade, halk dilini kullanarak Türkçenin halk şiir ölçüsü olan hece ölçüsünü korumaya çalışmıştır. Şairin ilk şiir kitabı olan Türkçe Şiirler 1898 yılında basılmıştır. Bu kitaptaki tüm şiirlerde halkın milli değerleri yer almıştır. İkinci şiir kitabı Türk Sazı 1914'de yayımlanır. Bunun ardından 1914 yılında Ey Türk Uyan, 1915'de Tan Sesleri, Ordunun Destanı, 1916 yılında Dicle Önünde, 1918 yılındaysa Turan'a Doğru adlı şiir kitapları da arka arkaya basılır. Mehmet Emin, şiirlerinde çeşitli Anadolu insanı yer almaktadır. Bu insanlar arasında zengin, yoksul insanlar, hasta, kimsesiz kadınlar; oğlu tarafından dövülen anneler, çiftçiler, çömlekçiler, balıkçılar, askerler, gaziler, şehitler, tarihi şahsiyetler, çocuklar, mektepliler, genç kızlar, delikanlılar, hemşireler görebiliriz. Her bir halkın, milletin mensup olduğu bir sıra değerleri vardır ki bunlar milli değerler diye adlandırılır. Şair, şiirlerinde bu değerleri gelecek kuşaklara aşılamaya çalışmıştır. Mehmet Emin'in şiirlerinde çalışma, vatanseverlik, kahramanlık, doğruluk/dürüstlük, medeniyet, merhamet, vatana, insana, aileye, dile, dine, tarihe sevgi gibi değerler yer almaktadır.
Somut olmayan kültürel mirasın taşıyıcıları: Karaman el sanatı ustaları üzerine bir inceleme

Karaman, eski adıyla Larende, tarihi çok eski dönemlere kadar uzanan, Frigler, Lidyalılar, Persler, Roma ve Bizans İmparatorluğu gibi birçok medeniyete ev sahipliği yapmış önemli bir yerleşim yeridir. Türklerin Anadolu'ya girmesiyle birlikte Türk hakimiyetine giren şehir, diğer Anadolu şehirleri gibi çeşitli gelenekleri, görenekleri ve el sanatları ile Türk kültür mozaiğinin zengin bir parçasını oluşturmaktadır. Karaman; belirli bir el sanatı kolunda ün salan şehirlerden olmasa da sıcak demircilik, kalaycılık, tenekecilik, yorgancılık, ayakkabıcılık, hatta pek çok Anadolu şehrinde günümüzde görülmeyen nalbantlık, bıçakçılık, saraçlık gibi el sanatlarının yanı sıra kündekari, ahşap ney yapımı, ok ve yay yapımı gibi üstün beceri gerektiren ve nadir görülen el sanatlarının da sürdürüldüğü bir şehirdir. Bunun sebebi, küreselleşmenin ve sanayileşmenin şehri tam olarak etkisi altına alamayışı, şehirde eskiden beri var olan ahilik teşkilatının izlerinin günümüzde de görülmesi ve esnaf kültürünün hala yaşıyor olmasıdır. Öyle ki nüfusu yaklaşık 250. 000 civarında olan şehirde -an itibariyle- henüz bir alışveriş merkezi dahi bulunmamakta, halk alışverişini esnaf dükkanlarından yapmaktadır. Ancak bu durum, bu mesleklerin elli yıl sonra da var olacağının garantisini vermemektedir. Saydığımız ve üzerinde çalıştığımız el sanatlarının neredeyse hiçbirinde çırak yetişmemektedir ve bu meslekler son demlerini yaşamaktadır. Öyle ki bazı meslek gruplarının yalnızca son temsilcileri hayattadır. Bu nedenle diğer Anadolu şehirleri gibi Karaman da üzerinde çalışılması gereken ve kaybolmaya yüz tutmuş el sanatlarının nasıl icra edildiğine dair bilgilerin ve son temsilcilerin kayıt altına alınması önem arz eden bir şehirdir.
Ferit Edgü'nün kısa hikayelerinde söz dizimi incelemesi

Bu çalışma, Ferit Edgü'nün öykülerinin dil ve üslubunu söz dizimi bakımından incelemeyi ve sonuç olarak yazarın dili hakkında değerlendirmelerde bulunmayı amaçlamaktadır. Edgü'nün 'Leş toplu öyküler' eserinin incelenmesi Türkçenin sözdizimsel işleyişinin betimlemesine katkı sağlayacaktır. Çalışmanın kapsamını Edgü'nün 1953- 2002 yılları arasında yazdığı öykülerini içeren 'Leş toplu öyküler' kitabı oluşturmaktadır. Çalışmanın amacı doğrultusunda belge inceleme ve fişleme yöntemi ile kelime gruplarının sınıflandırılması ve adlandırılması, cümlede yüklem, özne, nesne, zarf tümleci, yer tamlayıcı ögeleri belirleyen kıstasların neler olduğu üzerinde durulmuştur. Cümleler, yüklemine, anlamına, unsurlarının sıralanışına göre gruplara ayrılıp Ögelerine ayrıldıktan sonra kelime grupları kendi içerisinde tasnif edilip cümle içerisindeki kullanışları dikkate alınarak incelemelerde bulunulmuştur. Giriş bölümünde tezin konusu, amacı ve önemine değinilmiş ve sonrasında Ferit Edgü'nün hayatı, sanat anlayışı ve eserleri ele alınmıştır. Kelime Grupları bölümünde söz konusu gruplar hakkında bilgi verilmiş, bu gruplar ele alınırken cümlede hangi görevle kullanıldıkları öykülerden örneklerle gösterilmiştir. Cümle bölümünde, cümlelerin sınıflandırılması konusunda bazı araştırmacıların görüşlerine yer verilip, cümleler türüne, yerine, yapılarına ve anlamlarına göre değerlendirilmiştir. Sonuç bölümünde ise Ferit Edgü'nün dili ve üslubu hakkında değerlendirmeler yapılmıştır. Sonuç olarak, Ferit Edgü'nün gelecekteki insanın kaygılarına yer verirken biçimsel ve dilsel olarak zengin bir anlatım tekniğinden yararlandığı görülmüştür. Yapıtlarında ses, biçim, anlatım, kurgu biçimsel ve dilsel kaygıların kendine has olması, olay ve durumları anlatırken gereksiz tek bir sözcük kullanmaması ve yapmacıklıktan uzak durması Edgü'nün dilinin öne çıkan biçimsel özelliklerindendir.
Ziyaeddin Seyyid Yahya'nın Gencİne-i Hikmet'i

Bu çalışmanın amacı İbn Sina'nın efsanevi hayatını konu edinen hikayelerin yer aldığı Ziyaeddin Seyyid Yahya'nın Gencine-i Hikmet isimli eserinin edisyon kritikli metnini kurmak ve incelemektir. Gencine-i Hikmet'in 11'i Türkiye'de, 6'sı yurt dışında olmak üzere 17 yazma nüshası bulunmaktadır. Eserin matbu nüshalarının Bulak, İstanbul ve Kazan'da birçok defa basılması, Ebu Ali Sina hikayelerinin halk tarafından beğenilerek okunduğunun göstergesidir. Arapçaya da çevrilen Gencine-i Hikmet'in Ahmed Hamdi, Kemaleddin Şükrü, Sadık Erdağı, İdris Yavuz, Selami Münir Yurdatap tarafından sadeleştirilmiş yayınları da bulunmaktadır. İbn Sina; tıp, felsefe, edebiyat alanındaki eserleriyle Doğu ve Batı medeniyetini etkilemiş bir bilim adamıdır. Halk, özellikle hekimliğiyle insanlara yaptığı büyük hizmetlerden ve çeşitli ilimlerdeki üstün başarısından dolayı İbn Sina'yı efsaneleştirmiştir. Gencine-i Hikmet'in yanı Binbir Gündüz Masalları'nda, Kısasü'l-Ulema'da, Derviş Hasan Medhi'nin Esrar-ı Hikmet'inde, Aziz Efendi'nin Muhayyelat-ı Aziz Efendi isimli eserinde, Lokman Hekim efsanelerinde, fıkralarda, divan ve halk şiirlerinde onun hayatının olağanüstü özelliklerle anlatıldığını görürüz. Ebu Ali Sina Hikayeleri'nin yazarı bilinmeyen Haza Hikayet-i Ebu Ali Sina adıyla yazma nüshaları ve sözlü varyantları da bulunmaktadır. Gencine-i Hikmet, Ebu Ali Sina'nın başından geçen maceraların yer aldığı hikayelerden oluşmaktadır. Ebu Ali Sina'nın ikiz kardeşi Ebu'l-Haris de hikayelerin önemli bir kısmında yer almaktadır. Olağanüstü ve fantastik unsurlarla örülü olan Gencine-i Hikmet, secili anlatımı, canlı tasvirleri ve olayların anlatımındaki akıcılığıyla merakla okunan bir hikaye kitabı özelliği taşımaktadır.
Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi 'H. 1072' (Vr. 1b-65a) numarada kayıtlı şiir mecmuasının transkripsiyonlu metni ve mecmuaların sistematik tasnifi projesine göre tasnifi.

Klasik Türk edebiyatımızın en önemli kaynaklarından biri olan şiir mecmuaları yazıldığı devrin şiir zevkini ve edebi anlayışını göstermesi bakımından son derece büyük önem taşımaktadır. Kütüphanelerimizde birçok eser türünde olduğu gibi mecmua türünde de bir hayli eser bulunmaktadır. Bu eserlerin bir kısmı üzerinde çeşitli çalışmalar yapılmış olsa da çalışılmayı bekleyen daha birçok mecmua bulunmaktadır. Türk edebiyatının bu durumundan yola çıkılarak çalışmamızın konusunu da Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesinde 'H. 1072' arşiv numarasıyla kayıtlı olan şiir mecmuasının 1 b-65a varaklarının çeviri yazılı metni ve Şiir Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesi'ne göre tasnifi oluşturmaktadır. Çalışmamız beş ana bölümden oluşmakla birlikte birinci bölümü, klasik Türk edebiyatında mecmualar hakkında verilen kısa bilgilerden oluşan girişle başlamaktadır. İkinci bölümde çalışmamıza konu olan mecmuanın tanıtımı yapılarak şekil ve muhteva özellikleri üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde metnin kuruluşunda izlenen yöntem belirtildikten sonra mecmuada yer alan şiirlerin çeviri yazılı metni verilmiştir. Divanı olan şairlerin şiirleri, bu divan nüshalarıyla mukayese edilmiş ve farklılıklar dipnotta gösterilmiştir. Dördüncü bölümde mecmuadaki şiirlerin Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesi'ne göre tasnifi yapılmıştır. Beşinci bölümde ise sonuç, kaynakça ve eklere yer verilerek çalışma tamamlanmıştır.
Keşfİ Çelebi ve Mevlid'i: İnceleme-metin

İslami Türk edebiyatı türlerinden biri olan mevlid, Hz. Peygamber'in başta doğumu olmak üzere hayatının çeşitli safhalarını övgü ile dile getiren eserlerdir. Süleyman Çelebi'nin kaleme almış olduğu Vesiletü'nnecat'ın tesiriyle şairlerimiz, hem dini hassasiyetleri hem de Hz. Peygamber'e duydukları sevgi, saygı ve bağlılığı ifade etmek, O'ndan şefaat istemek amacıyla bu türde eserler yazmışlardır. Türün müstakil bir şekilde ortaya çıktığı 15. yüzyıldan günümüze kadar onlarca mevlid kaleme alınmıştır. Bunlardan birisi de Keşfi Çelebi'nin Mevlid'idir. Bu çalışmada mevlid kavramı ve İslami Türk edebiyatında kaleme alınmış mevlid metinleri ile ilgili genel bilgiler verildikten sonra Keşfi Çelebi'nin Mevlid'i üzerinde durulmuştur. Daha sonra Süleyman Çelebi'nin eseri Vesiletü'nnecat ile çalışmamızın konusunu oluşturan eserin mukayesesi yapıldıktan sonra Keşfi Çelebi'nin Mevlid'inin transkripsiyonlu metni verilmiştir.
Nef'i'nin kasidelerinde tarihi perspektif

Klasik Türk şiirinde kasideler sayısal çokluğunun yanı sıra konuları açısından da ayrı bir önem arz eder. Kasideler yazıldığı devrin önemli devlet adamlarını, önemli olaylarını ve sosyal hayat şartlarını daha sonraki devirlere haber vermeleri açısından kısmen de olsa tarihe tanıklık eder. Bir edebi çalışmanın bütünüyle tarih içermesi beklenemez tabii. Ancak kendi devri itibariyle her edebi ürünün, kısmen de olsa sosyal hayat şartlarını bünyesinde barındırması da, göz ardı edilemez. Bu yönüyle kaside türünün üstadı Nef'i'yi ve dolayısıyla onun yaşadığı dönemi çalışmama konu ettim. Divan şiirinde kaside türünün üstadı ola Nef'i Osmanlı padişahlarından I. Ahmet, II. Osman ve IV. Murad'a kaside sunmuştur. Bu kasidelerde padişahların adalet, cesaret, kahramanlık ve yöneticilik gibi özelliklerini övmüştür. Kasidelere konu olan padişahların ve devlet adamlarının tarihi portrelerini belirlemek açısından bu olayları ve mekanları tarih kaynaklarıyla karşılaştırdım. Yapmış olduğum çalışmanın sonunda bu övgülerin klişe olduğunu ve tarihi bir kanıt olarak değerlendirilemeyeceğini gördüm. 17. yüzyılın en önemli olaylarından olan Lehistan Seferi'nin ve Osmanlı-İran savaşlarının kasidelerde konu edildiğini belirledim. Bu kasidelerde, kazanılan seferlerden dolayı devlet adamların kutlandığını ve savaştan önce başarılar dilendiğini tespit ettim. Bu çalışmamda tarihle ilgili unsurların bütününü inceledim. Sonuç olarak kasidelerin kendine özgü bir tarihi perspektifi olduğunu, ancak bunun tarihi bir kanıt olarak değerlendirilemeyeceğini belirledim. Bu açıdan bakıldığında kasidelerin yazıldığı dönemin önemli olaylarının devlet adamlarının ve mekanlarının hadisenin kendi formuna ve geleneğine uygun olarak konu edildiği görülür.
Halide Edip Adıvar'ın yazıları (1897-1925) üzerine bir inceleme

Halide Edip Adıvar, Türk edebiyatının en önemli yazarlarından biridir. Roman ve hikayelerinin yanı sıra, Milli Mücadele döneminde yaptığı hizmetlerle de tarihimizin önemli simaları arasındaki yerini almıştır. Hakkında pek çok çalışma yapılmış ve daha ziyade romancılığı üzerinde durulmuştur. Halide Edip'in kurgusal eserlerinin yanı sıra şahsiyetine ışık tutacak pek çok fikri yazısı bulunmaktadır. Bu çalışmada, Halide Edip Adıvar'ın 1897- 1925 yılları arasında yazdığı ve çeşitli yayın organlarında okuyucuya sunulmuş olan yazıları incelenmiştir. Yazılar, Osmanlı Türkçesinden yeni harflere aktarılmış, konularına göre tasnif edilmiş ve tahlili yapılmıştır.
Orhan Pamuk'un romanlarında ev imgesi

Mimari bir yapı olmasının ötesinde ev, kişilerin varlıklarını dünya üzerinde bir yere konumlandırmalarını sağlayan bir içtenlik mekanı, zamansal kopuşları önleyerek soyun ve ailenin devamlılığının temellendiği bir ocak, algısal olarak açılıp genişleyerek sınırları sonsuza uzanan mahrem bir yuva, dışarı-içeri diyalektiğinde içeriyi, kökleri, güveni ve sıcaklığı temsil eden bir mekandır. Günümüz edebiyatının önde gelen yazarlarından Orhan Pamuk'un romanlarında ev imgesinin ele alınış biçiminin irdelendiği bu çalışmanın amacı, yazarın romanlarında evin, fiziksel bir mekan olmanın ötesinde, yazarın kurgusunda işlevsel bir yapıya sahip olduğunun ve çok katmanlı bir dünyaya işaret ettiğinin ortaya konulmasıdır. Çalışmada, Orhan Pamuk'un Cevdet Bey ve Oğulları, Sessiz Ev, Beyaz Kale, Kara Kitap, Yeni Hayat, Benim Adım Kırmızı, Kar ve Masumiyet Müzesi adlı romanları üzerinde ev imgesinin kullanımı tek tek tespit edilerek, Doğu-Batı karşıtlığının yansımaları, aidiyet hissi, mekan algısı ve eşya bağlamındaki yeri ve önemi değerlendirilmiştir. Yapılan çalışmanın sonucunda Orhan Pamuk'un roman dünyasında evin, mekansal bir fon olmaktan ziyade roman kurgusunun merkez öğelerinden biri olduğu tespit edilmiştir. İmgesel olarak işaret ettiği çok katmanlı yapı içerisinde ev, roman kişilerini oluşturmadan, roman atmosferi yaratmaya; sosyal ve kültürel düzeni yansıtmadan, zamanıanlamlandırmaya kadar yazarın roman kurgusunda çok işlevli bir yapıya sahiptir.
19. Yüzyıl şairi Süleyman Fehim Efendi divanı: İnceleme, metin ve dizin

Bu tezin konusu, 19. yüzyıl şairlerinden Süleyman Fehim Efendi'nin Divan'ıdır. Çalışmanın esas amacı ise, Süleyman Fehim Efendi'nin Divan metnini tespit etmek, şairin hayatı, edebi kişiliği ve diğer eserleri hakkında bilgi vermek, sonrasında metin üzerinde biçim ve içerik açısından bir inceleme yapmaktır. Bu amaç doğrultusunda ilk olarak Divan'ın mevcut tek yazma nüshası ile matbu nüshası karşılaştırılarak çeviri yazılı metin ortaya çıkarılmıştır. Kısa bir giriş bölümünden sonra çeşitli kaynaklardan elde edilen bilgiler doğrultusunda şairin hayatı, edebi kişiliği ve diğer eserleri ele alınmıştır. Akabinde metinle ilgili inceleme aşamasına geçilmiştir. İlk olarak eser, biçim açısından incelenerek kullanılan nazım biçimleri, vezin kalıpları, kafiye ve redifler tespit edilmiştir. Ardından eserin içerik özelliklerine geçilip önce dil ve üslup bakımından incelenmiş, daha sonra da dini, tasavvufi, astrolojik, mitolojik, sosyal unsurlar ile alim şahsiyetlerin Divan'daki akislerine değinilmiştir. Tüm bu içerik bağlamında aşık ve sevgiliye ait özellikler de verilmeye çalışılmıştır. Son bölümde ise hem yazma hem de matbu nüshanın tavsifi yapılmış, tespit edilebilen müstensih hataları gösterilmiş, metin tespitinde izlenen yol aktarılmış ve bu eserde geçen tüm özel isimlerin alfabetik bir dizini yapılmıştır. Ayrıca sona yazma ve matbu nüshanın bir kopyası da eklenmiştir.
Cafer cabbarlı'nın drama eserleri üzerine bir inceleme

çalışmayla, Cafer Cabbarlı'nın edebu yönü drama eserleri çerçevesinde incelenmiştir. Böylece, sanatçının Azerbaycan tiyatrosununilerlemesindeki ve Azerbaycan toplumunun gelişimindeki büyük katkısı ortaya konulmuştur. Cabbarlı, oyunlarında hem Azerbaycan toplumunun modernleşme ve sosyopolitik değişiklik sürecini hem de bu sürecin toplum kültürüne yansımalarını ana çizgileriyle vermeyi başarmıştır. Modernleşmenin bir gereği olarak düşündüğü ilkeleri, halkın kolay anlayacağı bir yol olan tiyatroyla iletmeye çalışmıştır. Yazar, oyunlarındakikişiler vasıtasıyla izleyiciyi, daha farklı düşünen ve yaşayan bir Azerbaycan toplumu olmanın gerekliliğine inandırma amacına da hizmet etmiştir. Bu çalışmanın konusunu, yazarın Vefalı Seriye Yahut Göz Yaşı İçindeGülüş, Aydın ve Oktay Eloğlu adlı oyunları oluşturmaktadır. Bu oyunlarlaAzerbaycan'ın gösterime dayalı edebiyatının başlangıç noktasıgörülmektedir. Bu oyunların Azerbaycan tiyatrosunun erken dönem örneklerini oluşturduğu söylenebilir. Ayrıca çalışmamızda oyunları, konu ve tema olarak incelemenin yanı sıra oyunlarda felsefi sunumlarla desteklibiçimde verilen dönemin dili ve hayat görüşleri de aktarılmıştır. Azerbaycan Edebiyatı, Cafer Cabbarlı,