Gayrimenkul geliştirme projesi olarak eğitim yapıları darüşşafaka cemiyeti eğitim kurumları vaka analizi

Günümüzde ve gelecekte bilgi toplumları arasında varlık gösterebilmek için bir toplumun en etkili aracı olan eğitim sisteminin nitelik ve niceliğinin yükseltilmesi ve çağdaş yaşam seviyesine uygun hale getirilmesi gerekmektedir. Eğitim ve mimarlık disiplinleri yaşamı oluşturan temel güdüleri tanımlamakta ve bir toplum kültürü inşa etmektedir. Bu kültür yaşanılan kentsel alan içerisinde kent ile birlikte evrimleşmektedir. Ancak yaşamımızı ve geleceğimizi biçimlendiren bu disiplinlerin geleneksel yaklaşımlar ile şekillendirilmesi, çağdaş toplum dinamikleri ile ters düşmektedir. Sürekli değişen-dönüşen kent ve kentli yaşam kültürü içerisinde toplumsal değerler yeniden tanımlanarak, yalnızca eğitim sistemlerini değil eğitim yapılarını da değişime zorlamaktadır. Arsa kıtlığı yaşanan büyük kentlerde eğitim alanları için ayrılan alanların giderek küçüldüğünü ve özellikle arsa bedeli görece daha ekonomik olan kent çevrelerinde artan yerleşimler ile birlikte eğitim yatırımlarının bu bölgelere yöneldiğini gözlemlemek mümkündür. Yapılaşmanın kent çeperinde evrimi merkez ve çevre kavramlarını oldukça göreceli ve zamana özgü hale getirmiştir. (Davis, 2007). 21. yüzyılda çağdaş kentleşme, 'sınırları olmayan kentleşme' olarak tanımlanmaktadır (Keleş, 2005). Kent çeperindeki konumları ve kapalı site oluşumunun bir parçası olma özellikleri ile Eğitim kampüsleri de kentin dönüşüm sürecinin dışavurumu olarak değerlendirilebilir. Ülkemizde mevcut eğitim politikaları ile temellendirilmiş eğitim yapıları, genellikle tip projeler ile çözümlenmiştir. Eğitim yapıları çağdaş eğitim sistemine uygun olarak hale getirilmeye ihtiyaç duymaktadır. Tez çalışması kapsamında en etkili ve en verimli şekilde eğitim yapılarında dönüşümün nasıl gerçekleşebileceği araştırılmıştır. Bu doğrultuda öncelikle eğitim yapılarının yatırım kararı alım süreçleri değerlendirilmiştir. Bu bağlamda vaka analizi olarak ele alınan Darüşşafaka Eğitim Kurumları Maslak Kampüsü geçmişş dönemde kent çeperinde konumlu sayılabilecekken, hızla değişen-dönüşen kentsel alanda kalan bir eğitim yapısı olarak bu sürece örnek oluşturmaktadır. Eğitim yapılarının yer seçim kriterleri üzerinden kentsel alan ile olan ilişkisi incelenmiştir. Mekansal kurgusu ile ilgili tasarım girdileri global ölçekte örnekler ile birlikte incelenmiş ve genel tasarım kriterleri sorgulanmıştır. Çağdaş yapı standartları dahilinde, eğitim alanında kullanılan teknolojik gelişmelerle uyumlu olacak şekilde kampüs yapı standartlarının iyileştirilmesi, mevcut imkanların daha verimli kullanılarak doğa ile içiçe mekanların yaratılması ve yatılı okul olmanın gerekliliği olarak 'Ev' hissiyatını yaratacak mekanlar oluşturmak projenin amacını tanımlamaktadır. İnceleme sonunda yatırım stratejisi önerileri yapılarak eğitim yapılarının gayrimenkul proje geliştirme süreci içerisinde değerlendirilmesi ile ilgili bir model önerisi getirilmiştir. Bu model dahilinde eğitim yapılarının kullanıcı odaklı planlaması ile ilgili tüm girdilerin proje geliştirme süreci içerisinde nasıl gerçekleştirileceği sorgulanmıştır. Çalışma kapsamında eğitim yapılarının hayal gücü ve teknik bilginin bir araya gelmesiyle oluşturulan mimari yapay çevre; ekolojik, teknolojik, sosyal, politik, ahlaki ve estetik gibi soyut ve somut değerlerin bir birleşimi olması ideali araştırılmıştır.