turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Uzun Sürmüş Bir Günün Akşamı'nda olay örgüsü

Bilge Karasu (1930-1995), ilk kitabı Troya'da Ölüm Vardı (1963)'nın ardından ikinci kitabı Uzun Sürmüş Bir Günün Akşamı' nı yayımlamış (1970), bu yapıtıyla 1971 Sait Faik Hikaye Armağanı'nı almıştır. Yapıt, iki ana bölümden oluşmakta, yapıtla aynı adı taşıyan birinci bölümde 'Ada' ve 'Tepe' adlı iki hikaye, 'Dutlar' başlıklı ikinci bölümde ise yine 'Dutlar' adım taşıyan bir hikaye yer almaktadır. Bu hikayeler, anlamlarını ilk okumada kolayca ele vermemekte, düşünce anlatımı ve olgusal anlatımın, çok sesli müzikte olduğu gibi uyumlu bir biçimde iç içe geçmişş olması, hikayelerin kavranmasını zorlaştırmaktadır. Bunun yanında, hikayelerdeki olayların kronoloji bakımından karışık ve anlatım bakımından kesintili sunuluşu da bu zorluğu arttırmakta, bu durum, Karasu'nun 'zor' bir yazar olarak nitelendirilmesine neden olmaktadır. Yayımlandığı yıldan bu yana yapılan incelemelerde, yapıtın olay örgüsü bakımından bütünlüklü olarak incelenmediği gözlenmiştir. Bu tezde, yapıtta yer alan hikayeler, olay örgüsü odaklı olarak incelenmekte, bunların nasıl oluşturulmuş oldukları ayrıntılı olarak ortaya çıkarılmaya, anlatımın organizasyonundaki nedensellik ilişkilerinin nasıl kurulmuş olduğu gösterilmeye çalışılmaktadır. Hikayeler, karakterlerin yaşamlarındaki evreleri belirlemek için oluşturulan zaman dilimleri ile ortam, bakış açısı, karakterler ve iç çatışmalar, tarihsel-toplumsal arka planlar ve dış çatışmalar bakımlarından incelenip hikayelerin kendi içlerinde ve birbirleriyle ilişkileri bakımından oluşturdukları bütünlük gösterilmektedir. Yapılan bu çalışmaların sonunda, incelenen her öğenin olay örgüsünün bütünlüğüne hizmet ettiği, karışık ve kesintili anlatımına rağmen yapıtın 'baskı karşısında bireyin tavrı' ana izleği etrafında bir bütünlük içinde olduğu görülmüştür.
15. yy. şairlerinden Mesihi, Cem Sultan, Ahmed Paşa, Necati Beg, Üsküblü İshak Çelebi ve Şeyhi'nin divanlarında atasözleri ve deyimler

Edebiyatımızda atasözleri ve deyimlerin yer aldığı pek çok edebi eser bulunmaktadır. Divan edebiyatmda bu söz ürünlerinin eserlerde nasıl ve hangi sıklıkta kullanıldığı düşüncesiyle, 15. yüzyıl divanları incelenmiştir. 15. yüzyıl şairlerinden, Mesihi Divanı, Cem Sultan Divanı, Ahmed Paşa Divanı, Necati Bey Divanı, Üsküblü İshak Çelebi Divanı ve Şeyhi Divanı taranarak, Ömer Asım Aksoy tarafından hazırlanan 'Atasözleri ve Deyim Sözlüğü ' ve Kemal Eyüboğlu tarafından hazırlanan '13. Yüzyıldan Günümüze Kadar Şiirde ve Halk Dilinde Atasözleri ve Deyimler ' adlı eserlerdeki atasözleri ve deyimlerle karşılaştırılmış, adı geçen iki eserde bulunmayan, deyim ya da atasözü gibi kullanılabilen söz grupları da divanlarda geçtiği şekliyle belirtilmiştir. Metinde şairleri özellikle kendi diliyle konuşturmak isteği ile 15. yy. şairlerinde, Eski Anadolu Türkçesi dil özelliklerine dikkat edilmiştir. Çalışmada, eski yazıya karşılık çeviri yazı simgeleri bulunmaktadır. Tarama sonucunda 127 atasözü, 704 deyim tespit edilerek, şairlerin beyitleri alınmış, şairlere göre dağılımları yapılarak, 15. yüzyılda Divan edebiyatı şairleri arasında, en çok Necati Bey'in, en az Şeyhi'nin bu dil ürünlerini kullanan şairler olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışmayla, altı yüzyıl süren Divan edebiyatı sürecinde atasözleri ve deyimler açısından bir aydınlatma ve konu üzerinde tartışma yaratma imkanı oluşturulmaya çalışılmıştır. Ortak bir kültür birikimi üzerinde gelişen Halk ve Divan edebiyatlarının karşılıklı olarak birbirini etkiledikleri sonucuna varılmıştır.
Kültürel değişim bağlamında Zile ilçesinde Türk halk inanışları

Bu çalışmada Tokat ilinin Zile ilçesindeki halk inanışları ve halk inanışlarında kültürel değişim sonucu meydana gelen değişiklikler incelenmiştir. Bu çalışma Zile ilçe merkezi ile köylerinde yapılan derlemeleri kapsamaktadır. Ayrıca bu çalışma bu derlemeler sonucunda tespit edilen halk inanmalarından ve bu inanmalar doğrultusunda gerçekleştirilen ritüellerin kültürel değişim bağlamında değerlendirilmesinden oluşmaktadır. Zile, ilk çağlardan beri Anadolu'nun ticari ve kültürel olarak önem arz eden şehirlerinden biri olmuştur. Yapılan araştırmalara göre 7000 yıllık geçmişşi olduğu bilinen şehir, Hitit, Frig, Pers, Pontus, Roma, Bizans, Selçuklu ve son olarak Osmanlı'dan izler taşımaktadır. İlçe merkezinde ve köylerde bu dönemlere ait birçok tarihi eser görmek mümkündür. Zile Kalesi, Maşat Höyük ve kendine has mimarisiyle Zile evleri bunlardan bazılarıdır. Zile Panayırı da binlerce yıl öncesinden miras kalmış bir gelenek olarak yaşamaya devam etmektedir. Bu kültürel birikim halkın yaşayışına ve sosyal hayatın önemli bir olgusu olan halk inanışlarına da etki etmiştir. İşte bu kültür birikiminin önemli bir ögesi olan halk inanışları, yapılan çalışmayla tespit edilmiş ve kayıt altına alınmıştır. Bunun yanı sıra köyden kente göç, teknolojik gelişmeler vb. nedenlerden dolayı değişen kültürün Zile halk inanışlarına etkisi derinlemesine irdelenmiştir. Bu çalışmada halk inanışları, geçiş dönemi ile ilgili halk inanışları ve geçiş dönemi dışında kalan halk inanışları olmak üzere iki ana başlık altında incelenmiştir. Zile ilçesinde bulunan türbe ve ziyaret yerleri ile bunlar etrafında gelişen inanış ve uygulamalar da ayrı bir bölümde ele alınarak değerlendirilmiştir. Tespit edilen inanış ve uygulamalar, ana başlıkların altında bölümler halinde verilmiştir. Her bölümün sonunda tespit edilen inanış ve uygulamaların kültürel değişimden ne derece etkilendiği, bilinip bilinmediği, yaşayıp yaşamadığı değerlendirilmiştir. Böylece Zile ilçesinde halk inanışlarının ve uygulamalarının şimdiki durumu somut verilerle ortaya konulmaya çalışılmıştır. Araştırmalar neticesinde 641 halk inanışı tespit edilmiştir. Bu inanışların büyük bir bölümü eğitim ve sağlık olanaklarının, iş sahasının, yaşam alanının değişmesi; teknolojik gelişmelerin etkisi sonucu yaşanan kültürel değişim ile yalnızca belleklerde kalmıştır. Özellikle uygulamaya dönük halk inanışları bu durumdan daha çok etkilenmiştir.
Gelibolulu Muslihuddİn Mustafa b. Şaban Sürurİ'nin Ravzu'r-Reyyahİn fİ-Hikayati's-Salihİn tercümesi adlı eseri

Hicri VI. y. y.'nin önemli tasavvufi kişiliklerinden olan Abdullah b. Es'ad el-Yafi'i'nin Ravzu'r-Reyyahin adlı eseri, XVI. y. y. alimlerinden Muslihuddin Mustafa b. Şaban Süruri tarafından tercüme edilmiştir. Birçok alanın yanı sıra Türk İslam Edebiyatında bıraktığı eserlerle bugüne kadar etkisini hissettiren Süruri'nin yaptığı bu tercümeyi inceleyip transkripsiyonunu yapmak çalışmamızın temelini oluşturmaktadır. Çalışmanın birinci ve ikinci bölümlerinde Süruri'nin hayatı, edebi, tasavvufi kişiliği ve eserlerine; ayrıca eserin Arapça aslının müellifine ve eseri telif etmesine gerekçe teşkil eden hususlara yer verilmiştir. Üçüncü bölüm ise çalışmamızın esasını teşkil etmekte olup Ravzu'r-Reyyahin adlı eserin transkripsiyonunu ihtiva etmektedir. Eser, İmam Gazali, Ebü'l-Kasım el-Küşeyri, Şihabeddin Sühreverdi, İbni Kudame el-Makdisi ve Zünnun Mısri gibi alim ve mutasavvıf şahsiyetlerin hikayelerinden oluşmaktadır. Eserin müellifi, evliya ve salih şahsiyetlerin menkıbevi hayat hikayelerini, okuyucuların bu şahsiyetleri örnek almaları ve onları salih amelde bulunmaya teşvik etmeleri için kaleme almıştır. İçeriği itibariyle oldukça etkileyici olan bu hikayelerin, müellifin amacına uygun bir niteliğe sahip olduğu söylenebilir. Müellif, hikayeleri zaman, mekan ve şahıs gibi unsurlara bağlı kalmadan aktarmıştır. Hikayeler genel olarak zühd, takva, fakirliğin faziletleri, evliya ve salih şahsiyetlerin kerametleri, rüya ve keşf yoluyla salih amelde bulunanların öteki dünyada elde edecekleri mükafatlar gibi tasavvufi hayatın çok farklı düşünsel ve tecrübi eğilimlerini konu edinmiştir. Müellife göre zühd ve takvayı esas almadan sürdürülen bir hayatın dünya ve ahirette kişiye huzur ve kurtuluş vermesi mümkün değildir. Bu tespite uygun olarak verdiği bütün hikayelerde dünyaya mesafe koyan insanların hayatlarını modelleştirmiş ve insanların bunlardan ibretlik dersler çıkarmalarını sağlamaya çalışmıştır. Temel İslam Bilimlerinden, Felsefe ve Din Bilimlerine ve gramere kadar çok farklı alanda eserler veren Süruri'nin kullandığı dil ve tercüme üslubu, dönemin ilmi ve edebi seviyesiyle ilgili önemli ipuçları vermektedir. Bu çerçevede mütercimin tasavvufi literatürü, eserin esas hedef kitlesi olarak halkı seçen müellifin tercihine bağlı kalarak basit ve anlaşılır bir şekilde kullanmaya özen göstermiştir.
Nesirlerine göre Peyami Safa'nın düşünce dünyası

Bu çalışma Cumhuriyet Dönemi'nin önemli isimlerinden biri olan Peyami Safa'nın düşünce dünyasını yansıtmayı esas alır. Çalışmanın amacı Peyami Safa'nın çeşitli gazete ve dergilerde sanat, edebiyat, roman, şiir, tenkit, dil, üslup ve Doğu-Batı sentezi üzerine yazmış olduğu yazıları sınıflandırarak bu konulardaki görüşlerine toplu bir bakış sağlamaktır. Belirtilen amaçlar doğrultusunda Peyami Safa'nın düşünce dünyasını yansıtan yazıları incelenmiş, kaynak taraması yapılarak elde edilen bilgiler tasnif ve tahlil edilmiştir. Çalışmamız Giriş, Sonuç ve Kaynakça dışında üç bölümden oluşmaktadır. Giriş'te Peyami Safa'yla ilgili yapılmış daha önceki çalışmalar tanıtılmıştır. 'Birinci Bölüm'de Sanat ve Edebiyat, 'İkinci Bölüm'de Dil ve Üslup, 'Üçüncü Bölüm'de ise Doğu-Batı sentezi hakkındaki görüşleri anlatılmıştır. Sonuç'ta çalışma boyunca elde edilen bulgular ortaya konmuştur. Kaynakça'da ise araştırmamıza esas aldığımız kitaplar ve çalışma boyunca yararlanılan kaynaklar gösterilmiştir.
Milli kütüphane 06 mil yz a 2519 ve 06 mil yz a 1998 numaralarda kayıtlı mecmuaların mecmuaların sistematik tasnifi projesi'ne göre tasnifi

Günümüzdeki şiir antolojilerinin karşılığı olan, türlü konulardaki manzum ve mensur yazıların bir araya getirildiği kitap ve şiir defterine 'mecmu a' denir. Mecmualar, edebiyat tarihimizin aydınlatılmasında çok önemli bir yere sahip birincil kaynaklardandır. Edebi ilgi ve zevke sahip kişiler tarafından rağbet gören şiirlerin derlenip toplandığı bu defterler, özellikle edebi ve biyografik açıdan edebiyat tarihimize ayna tutacak ve karanlıkta kalan birçok noktayı aydınlatacaktır.'Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesi' dahilinde hazırlamış olduğumuz bu çalışmamızda incelediğimiz, Milli Kütüphane'de 'Mecmu a-i eş ar' adıyla anılan 06 Mil Yz A 2519 ve 06 Mil Yz A 1998 numarada kayıtlı mecmualar antoloji niteliğindeki şiir mecmualarındandır. Çalışmamızdaki 06 Mil Yz A 2519 numaralı mecmua özenle tertip edilmiş ve iki bölüme ayrılmıştır. Birinci kısımda muaşşer, müsebba, müsemmen, tahmis, terci-i bend vetesdis nazım şekilleri ile yazılmış şiirler yer almaktadır. İkinci bölümde ise Emri ve Hayali'nin gazellerine yer verilmiştir. 06 Mil Yz A 1998 numaralı mecmua ise herhangi bir tertip hususiyetine sahip değildir. Mecmuada 15. ve 18. asırlar arasında yaşamış şairlerden gazeller, çeşitli müfred, matla, terkib-i bend, rubai, şarkı, muamma ve lugazlar bulunmaktadır. Mecmuada özellikle 16. ve 17. yüzyılın büyük şairlerinden Baki, Fuzuli, Nabi ve Nef'i gibi önde gelen şairlere ait şiirler yekun teşkil eder. Her iki mecmuada yer alan şiirlerin matla ve makta beyitleri/bendleri transkiribe edilerek 'Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesi' tablosuna aktarılmıştır.
Hoca-Zade Ahmed Kamil Efendi ve dİvan'ı

Hoca-zade Ahmed Kamil Efendi, XIX. Yüzyılda yaşamış Gürcü asıllı mutasavvıf bir şairdir. Nakşi tarikatı şeyhi olan Ahmed Kamil Efendi'nin tespit edebildiğimiz tek eseri Divan'ıdır. Hoca-zade Ahmed Kamil Efendi eserini, XIX. Yüzyılda Türk Edebiyatı'nın yeni bir kimlik arayışına girdiği zamanda yazmıştır. Ancak şair eserini klasik tarzda kaleme almıştır. Çalışmamızın giriş bölümünde şairin yaşadığı devrin siyasi ve edebi durumu hakkında bilgi verilmiştir. Eser üç bölümde incelenmiştir. Birinci bölümde şairin hayatını, edebi kişiliğini ve Divan'ını, Eski Türk Edebiyatı'nda kullanılan şekil ve tür yönünden inceledik. İkinci bölümde dini-tasavvufi içeriğin yoğun olduğu eseri, dini ve tasavvufi kavramlar açısından inceledik. Üçüncü bölümde ise eserin transkripsiyonlu metnine yer verdik.
Milli Kütüphanede 06 Mil Yz A 54 numarada kayıtlı bir şiir mecmuası: Mecmu'a-i Eş'ar ve Feva'İd

Edebiyat tarihimizin aydınlatılması noktasında önemli bir yer tutan, manzum veya mensur birer antoloji niteliğinde olan mecmualar, dönemlerinde rağbet gören edebi ürünlerin günümüze kadar gelmesini sağlayan klasik kaynaklardan biridir. Mecmualar yazıldığı dönemin okuyucu zevkinin tespiti, üslup çalışmalarına katkısı, temel kaynaklarda tespit edilemeyen şairleri veya şiirleri içermesi, bunun yanında divan sahibi şairlerin divanlarında yer almayan kimi şiirlere yer vermesi gibi birçok hususta araştırmacılara katkı sağlamaktadır. Bu çalışmada Milli Kütüphanede 06 Mil Yz A 54 numarada kayıtlı olan, mürettibi ve tertip tarihi belli olmayan Mecmu'a-i Eş'ar ve Feva'id adlı şiir mecmuasını inceledik. Çalışmamızda mecmuanın ne olduğu, şiir mecmualarının tasnifi ve klasik Türk edebiyatımız açısından önemine değindik. Çalışmamıza konu olan mecmua tanıtıldıktan sonra mecmuanın bütünü hakkında bir değerlendirme yapıldı ve mecmuanın transkripsiyonlu metni verildi. Mecmuadaki şiirler, şairlerinin yayınlanmış divanı var ise buradaki şiirlerle karşılaştırılarak okundu ve aradaki nüsha farkları dipnotta gösterildi. Mecmuadaki şairler ve şiirlerini gösteren tablolar hazırlandı ve bu tablolardaki verilerden hareketle oluşturulan grafiklerle çeşitli değerlendirmeler yapıldı.
Al-Okyanusu'l-Basİt fİ Tarcamati'l-Kamusi'l-Muhİt-'Ğayn' maddesi : Giriş-metin-sözlük-dizin

Bu çalışma, Al-Ukyanusu 'l-Basit fi Tarcamati 'l-Kamusi 'l-Muhit adlı eserin 34 cm boyunda ve üç cilt olarak yapılan (1305) baskısının II. cilt 534 -822; III. cilt 33-302 arası sayfalarında yer alan Ğayn maddesinin 'al-muğazğaza' maddesinden 'al-iğtiyal'' maddesine kadarki kelimeleri kapsamaktadır. Tezde bu maddelerin yazı çevrimi verilmiş, Türkçe ve Arapça bütün kelimelerin dizini hazırlanmıştır. Arapça madde başı kelimeler sözlükteki aslına göre ayrıca dizilmiş ve Asım'ın çevirisi günümüz Türkçesine aktarılarak ayrı bir dizin halinde çalışmaya eklenmiştir. Türkçe için önemli bir söz varlığı kaynağı olan 'Al-Ukyanusu 'l-Basit fi Tarcamati 'l- Kamusi 'l-Muhit' adlı eserin yarım kalmış yayımına kaldığı yerden devam etmek amacıyla bu eser üzerinde çalışılmıştır.. Sözlük daha önce Hüseyin Atay - İbrahim Atay ve Mustafa Atay tarafından Arapça Türkçe Büyük Lugat (C. I. Ankara 1964; C. II. Ankara 1968; C. III. Ankara 1981) adıyla başka sözlüklerden katkılarla çevirilerek yayımlanmaya başlanmış; ancak ğayın maddesinde kalmıştır. Mütercim Asım, Kamusu 'l-Muhifi Türkçeye Al-Ukyanusu 'l-Basit fi Tarcamati 'l- Kamusi 'l-Muhit adıyla çevirmiştir; eser Kamus Tercümesi olarak tanınır. Kamusu 'l-Muhit aslen Arapçadan Arapçaya bir sözlüktür ve Muhammed Mecdü 'd-din Yakup Firuzabadi tarafından hazırlanmıştır. Al-Ukyanusu 'l-Basit fi Tarcamati 'l-Kamusi 'l-Muhit Arapça sözlüklerde görülen bab-fasıl tekniği ile dizilmiştir. Bu sebeple Sözlükte tarama yöntemi kullanılmıştır. Tezin kapsamı içine alınan sayfalar taranarak ğayn harfi ile başlayan Arapça kelimeler tespit edilmiştir.
Dini tarihi kaynaklı olağanüstü anlatıların dini çocuk edebiyatı açısından değerlendirilmesi ve Hz. Ali Cenknameleri'nin incelenmesi

Bu çalışmada, öncelikle dini ve tarihi kaynaklı olarak teşekkül eden olağanüstü motiflerle kurgulanmış anlatıların, günümüz dini çocuk edebiyatı açısından yeri değerlendirilmiş; ayrıca Türk İslam Edebiyatı çerçevesinde geniş halk kitlelerine yönelik olarak teşekkül etmiş bir anlatı olan Hz. Ali Cenknameleri'ndeki hikayeler, dini çocuk edebiyatı bağlamında ayrıntılı olarak incelenmiştir. Birinci bölümde; çocukluk, çocuk edebiyatı, çocuk edebiyatı eleştirisi, çocuk edebiyatı ve ideoloji gibi konulardaki farklı yaklaşımlarla ilgili genel bir çerçeve çizilmiş; daha sonra özellikle Batı'da ve Türkiye'de çocuk edebiyatı alanında yapılan çalışmalar içerisinde, dini içerikli çocuk kitaplarının veya dini çocuk edebiyatının yeriyle ilgili bir değerlendirme yapılmıştır. İlk dönem çocuk edebiyatı çalışmalarından itibaren bir kaynak olarak kullanılan mit, masal, destan, efsane gibi türlerin kendi teşekkül ettikleri dönemlerde üstlendikleri dini/toplumsal/psikolojikişlevler ve bu türlerin birbirlerinden ayrıldıkları noktalar incelenmiştir. Olağanüstülük, kurgu ve gerçeklik kavramları; İslam'ın temel kaynakları, günümüz din eğitimi yaklaşımları, halk kültürü ve dini çocuk edebiyatı açısından değerlendirilmiştir. Bu değerlendirmeler doğrultusunda, dini tarihi kaynaklı olağanüstü anlatılardan günümüz dini çocuk edebiyatı bağlamında yapılabilecek uyarlamalar konusunda genel bir çerçeve çizilmeye çalışılmıştır. İkinci bölümde ise Hz. Ali'nin ve Hz. Ali Cenknameleri'nin Türk İslamEdebiyatındaki yeri hakkında bir değerlendirme yapılmış ve sonrasında Hz. Ali Cenknameleri'ndeki hikayeler bu çalışmanın birinci bölümünde çizilen çerçeve doğrultusunda 'dini çocuk edebiyatı' bağlamında ayrıntılı olarak incelenmiştir.
Abdİ'nin Fezail-i Ḫulefa-i Raşidİn ve Ḫaṣail-i Çehar-yar-i Güzİn adlı Mesnevisi: İnceleme - metin - tıpkıbasım

Feza il-i ulefa-i Raşidin ve a a il-i Çehar-yar-ı Güzin Hacı Abdi tarafından XVI. yüzyılda yazılmıştır. Kaynaklarda Hacı Abdi'nin hayatına ve eserlerine dair bilgi bulunmamaktadır. Bununla birlikte aynı yüzyıl içerisinde yaşamış, tarihi olaylar ve mekan açısından uygunluk gösteren Abdi mahlaslı birkaç şair bulunmaktadır. Bunun için bu şairlerden çalışmamızda söz etmeyi uygun gördük. Dört halifenin faziletleri ve güzel sıfatlarının anlatıldığı bu eser mesnevi nazım şekliyle yazılmıştır. Dört halifenin vasıflarının anlatılması sebebiyle hilye özelliği taşır. Yine eserde dört halife hakkındaki menkıbevi hikayelere de yer verilmiştir. Eserin sonunda bir de Hz. Fatıma mevlidi yer almaktadır. Eserde, 'Fa lu fi İ batı ilafeti Ebu Bekir bi'l-Kitab-ı ve's-Sünneti ve İctima'i'l-Ümmeti' başlığı altında Hz. Ebubekir'in faziletleri ve onun etrafında gelişen menkıbevi hikayelere ' ikayet-i Uhra' adı altında yer verilmiştir. Hz. Ömer, Hz. Osman ve Hz. Ali için de aynı başlıklarla onların özellikleri ve hikayeleri anlatılmıştır. Elimizdeki nüsha olan Leipzig Üniversitesi cod Turc 55 numaradaki nüsha dışında eserin farklı bir nüshası saptanamamıştır. Ancak Ankara Milli kütüphane'de bir mecmua içerisinde farklı birkaç bölüm ile birlikte eserin Hz. Fatıma bölümünden itibaren sonuna kadar olan kısmı yer almaktadır. Biz, XVI. yüzyılda yazıldığını eserde geçen tarih beyitinden anladığımız bu eseri tanıtırken ilgili kısımları M. K.'deki yarım nüsha ile edisyon kritik yaparak vermeyi uygun gördük. Eser XVI. yüzyıl Osmanlı Türkçesinin dil özelliklerini içermesinin yanında Eski Anadolu Türkçesinin özelliklerini de yansıtmaktadır. Eserin dili anlaşılır olmasına rağmen yer yer yazım, imla ve vezin hatalarına da rastlanmaktadır. 2144 beyitlik bu eser ' amdulillah ol u a-yı müste'an / at-ı pakini bize ıldı 'ayan' beyitiyle başlamış olup, ' atm olındı bunlarunla bu kitab / Söz temam va llahu a'lem bi' - avab' beyitiyle son bulmaktadır.
Kaşgar ve Yarkend ağzı sözlüğü

Bu çalısmada, Yeni Uygurca üzerine hazırlanan ilk sözlüklerden sayılan Robert B. Shaw'un 1880'de Kalküta'da yayımlanan A Sketch of the Turki Language as Spoken inEastern Turkistan (1880) adlı eseri ele alınarak Yeni Uygurcamadde bası sözcüklerin ngilizce karsılıkları Türkçeye çevrilmistir. Böylece, Yeni Uygurca sözlük çalısmaları içinde önemli bir yeri olan bu sözlügün Türkiye'deki Türkoloji çalısmalarında kullanımının yaygınlastırılması amaçlanmıstır. Ayrıca XIX. yy. sonu Uygur yazı dili ile günümüz Uygur yazı dili arasındaki sözcük düzeyindekidegismeleri gözlemleyebilmek için Shaw'un sözlügündeki Yeni Uygurca madde basısözcükler Uygur Tilinin zahlik Lugiti (1999) / Yeni Uygurcanın Açıklamalı Sözlügü ile karsılastırılmıstır. Bunun yanı sıra sözcüklerin kökenlerine dair açıklamalar daverilmistir. A Sketch of the Turki Language as Spoken in Eastern Turkistan (1880) adlı eser sözcüklerin kısa karsılıklarının verildiği klasik bir sözlükolmayıp kimi zaman ansiklopedik bilgiler de içerir. Bu yönüyle Kasgar ve Yarkend'intarihine, etnografik yapısına ve kültürüne ısık tutmaktadır. Yani sözlük bizlere yalnızca dil verisi sunmamaktadır. Shaw'un sözcükleri verirken bazen basit düzeydeçözümlemesi, kökenleri ile ilgili bilgiler vermesi de onun Türkoloji'ye çok da uzakolmadıgını göstermektedir. Özellikle bazen göndermelerde bulundugu kendisine ait Yeni Uygurca dilbilgisi kitabının yetkinligi bunu kanıtlamaktadır. Biz de bu sözlügü tez çalısması olarak ele alarak Shaw'un bu değerli çalısmasını gün ısıgına çıkarmaya çalıstık.
Bahri'nin Letaifnamesi

Sözlüklerde 'insanları güldüren, neşelendiren hoş ve güzel söz, özellikle şaka, espri' olarak ifade edilen letaifnamelerin yapılan tanımlamalarında genel olarak hikmet yönü ön plana çıkarılmış, 'ince anlam' vasfı vurgulanmıştır. Letaif mecmuaları ise bu türden hikayelerin toplandığı kitaplara verilen genel isimdir. Letaifnameler, oldukça zengin muhtevasıyla sadece klasik edebiyatın pek çok tür ve şekline örneklik oluşturmamakta aynı zamanda halk edebiyatı, Türk dili, halk bilimi, sosyoloji, tarih gibi alanlarda çalışanlar için kaynaklık oluşturmaktadır. Bu çalışmamızın başlıca amacı Bahri'nin Letaifnamesi'nin, elimizde bulunan Milli Kütüphane, Topkapı Sarayı, İstanbul Üniversitesi I ve İstanbul Üniversitesi II yazmalarını karşılaştırarak edisyon kritiğini yapmak ve eseri müstensihlerin yapmış olduğu muhtemel hatalardan arındırmaktır. Çalışmamızın giriş olarak adlandırdığımız birinci bölümünde, klasik edebiyatımızda mizah ve letaif konusu irdelenmiş, ikinci bölüm olan inceleme kısmında Bahri'nin Letaifnamesi çok yönlü olarak ele alınmıştır. Çalışmamızın asıl kısmını oluşturan üçüncü bölümde ise eser, dönemin dil özelliklerine sadık kalınarak, çeviri yazı ve tenkitli metin kuralları çerçevesinde, Latin harflerine çevrilmiş ve nüshalar arasındaki farklılıklar, dipnotlarla belirtilmiştir. İlgililerin çalışmamızdan istifadesini kolaylaştırmak amacı ile tezimizin sonunda eserde geçen kelimelerin çoğunluğunu içeren bir sözlüğe yer verilmiştir. Sonuç olarak bu çalışmamızla Osmanlı dönemi eserlerinden biri gün ışığına çıkarılmış, incelenmiş, eserin en kapsamlı ve orijinal metni ortaya konulmaya çalışılmış ve ortaya çıkan metinle sosyal bilimlerin çeşitli alanlarında çalışan araştırmacılara kaynak oluşturulmuştur.
Oğuz Atay'ın romanlarında bireysel temalar

Bu çalışmada Oğuz Atay'ın romanlarındaki bireysel temalar üzerinde durulmuştur. Bu romanlarda birey ve toplum arasındaki ilişki, daha ziyade uyumsuzluğa dair temaların ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Birey ve toplum arasındaki uyumsuzluğun nedenleri göz önünde bulundurularak temalar, yorumlanmaya çalışılmıştır. Yalnızlık, korku, nefret, intihar, umutsuzluk, parçalanmışlık, önyargı gibi temaların yorumlanmasında kültür, modernizm ve varoluşçuluk gibi kavramlardan faydalanılmıştır. Bu çalışma; giriş, Varoluşçuluk ve Oğuz Atay'ın insanları, Oğuz Atay'ın romanlarında bireysel temalar ve sonuç olmak üzere dört bölümden oluşmaktadır.
Niyazi Yıldırım Gençosmanoğlu hayatı, şiir sanatında ahenk ve tarih şuuru

'Niyazi Yıldırım Gençosmanoğlu- Hayati, Şiir Sanatında Ahenk ve Tarih Şuuru' adını taşıyan bu tezimizle, Niyazi Yıldırım Gençosmanoğlu'nun hayatını tüm ayrıntısıyla tespit etmeye çalıştık. Bununla birlikte, Gençosmanoğlu'nun yetişmesinde etkili olan kültür çevrelerini, edebi faaliyetlerini, Niyazi Yıldırım Gençosmanoğlu bibliyografyasını ve şiir sanatını ortaya koymak gayelerimiz arasında idi Bu amaçla tezimizin birinci bölümünde, Niyazi Yıldrran'in soyunu, hususi ve resmi hayatim, yetiştiği ve etkilendiği kültür muhitlerini, yayımlanmış olan şiir ve nesirlerini kronolojik olarak dikkatlere sunmakla birlikte, Mtaplaşan şiirlerini de ele aldık. İkinci bölümde, Niyazi Yıldırım Gençosmanoğlu'nun şiirlerindeki ahenk unsurlarını, bunun dışında Niyazi Yıldırım'ın destanı söyleyişte ahengi oluştururken istifade ettiği unsurları ve şiirlerini meydana getirirken kullandığı nazım formlarını inceledik. Üçüncü bölümde ise, Niyazi Yıldırım Gençosmanoğlu'nun şiirlerindeki bedii tefekkür unsurlarından tarih şuurunu araştırdık. Tezimizin sonuna ise önemli gördüğümüz bazı belgelerle geniş bir kaynakça ekledik.