Cinsel saldırı ve cinsel istismar iddiası ile başvuran çocukların jinekolojik muayeneleri sırasında kaygılarını gidermede adli hemşirenin rolü

Çocukluk döneminde cinsel istismara uğramak, hiçbir çocuğun başa çıkabileceği bir durum değildir. Çocukların cinsel istismarı sadece istismar anı nedeni ile değil istismarın özellikleri, istismar sonrası adli tahkikat süreci, adli ve tıbbi değerlendirme süreci ile de travmatize ve kaygı yaratıcı bir süreçtir. Cinsel istismara uğradığı öğrenilen ya da kuşkulanılan çocuğun en kısa sürede istismarı uygulayan kişi veya kişilerden uzaklaştırılıp, güvenliği sağlanarak istismarın durdurulması ve adli sürecin başlatılması gerekmektedir. Çocuğun cinsel istismarı bildirildiğinde savcı ya da hakim emri ile çocuktan Cinsel Saldırı Muayenesi olması istenir. CSM mağdurların maruz kaldığı fiziksel ve/veya psikolojik travmalar ve bu travmaların etkileri nedeniyle uzmanlık ve deneyim gerektiren bir incelemedir. Bu araştırma, adli bilimler ve pediatri hemşireliği alanlarında eğitim almış bir adli hemşirenin, cinsel istismara veya cinsel saldırıya uğradığı iddiasıyla 9-18 yaşları arasındaki çocukların Adli Tıp Kurumu Şube Müdürlüğü'ndeki muayeneleri sırasında yaşadıkları kaygıyı ve bu kaygıyı azaltmada adli hemşirenin rolünü belirlemek amacı ile yarı deneysel, kesitsel ve tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırma, etik kurul onayı ve kurum tarafından yazılı çalışma izni alındıktan sonra 23.08. 2010 06.09. 2011 tarihleri arasında Adalet Bakanlığı Adli Tıp Kurumu İzmir Grup Başkanlığı Şube Müdürlüğü'nde CSM'sinin yapıldığı saatler olan 08:30-17: 30 saatleri arasında yapılmıştır. Araştırmada örneklem sayısını belirlemek için yapılan güç analizi sonucuna göre araştırmanın sınırlılıklarına uyan 100 çocuk çalışma grubunu, 50 çocuk da kontrol grubunu oluşturmuştur. Araştırma verileri çocuklardan Kişisel Bilgi Toplama Formu, İstismar Bilgi Formu, Çocuk Bilgi Formu, Çocuklar İçin Durumluk ve Sürekli Kaygı Envanteri ve Araştırmacı Değerlendirme Formu kullanılarak, yüz yüze görüşme yöntemi ve gözlem yapılarak toplanmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen veriler, bilgisayar ortamında Statistical Package for Social Science 15.0 istatistik paket programı kullanılarak Shapiro-Wilk testi, Ki-kare testi, Wilcoxon Signed Ranks Testi ve Mann-Whitney U Testi ile değerlendirilmiştir. Araştırma kapsamına alınan çalışma grubundaki (n=100) çocukların %84'ünün kız, %61'inin 15-18 yaş arasında olduğu, %38'inin ilköğretim veya lise öğrenimleri sırasında okulu bıraktığı, %60'ının evde her iki ebeveyn ile beraber yaşadığı, %33'ünün daha önce cinsel istismara maruz kaldığı, daha önce cinsel istismara maruz kalan çocukların %87.9'unun başka kişi tarafından istismar edildiği, %95.2'si ise gebe olmadığı saptanmıştır. Araştırma kapsamına alınan kontrol grubundaki (n=50) çocukların %88'inin kız, %66'sının 15-18 yaş arasında, %38'i ise ilköğretim veya lise öğrenimleri sırasında okulu bırakmış olduğu, çocukların %48'inin aileden birisi ile beraber, %32'sinin daha önce cinsel istismara maruz kalmış olduğu, daha önce cinsel istismara maruz kalan çocukların tamamını başka kişinin istismar ettiği, %65.9'unun gebe olmadığı belirlenmiştir. Ayrıca araştırmada kızların, daha önce cinsel istismara uğradığını iddia eden çocukların, hymen intakt olmayan kızların, livata bulgusu olmayan çocukların, daha önce CSM olan çocukların CSM nedeni ile daha çok kaygı yaşadıkları ve cinsel istismara uğradığı iddiası ile Adli Tıp Kurumu Şube Müdürlüğü'nde adli hemşire ile muayene olan çocukların CSM'sinden kaynaklı durumluk anksiyetelerinin istatistiksel olarak anlamlı düzeyde azaldığı (p<0.001), cinsel istismara uğradığı iddia edilen çocukların adli hemşireyle etkileşim kurmalarının Adli Tıp Kurumu Şube Müdürlüğü'ndeki CSM öncesi ve sonrasındaki durumluk anksiyete düzeylerini etkilediği cinsel istismara uğradığı iddia edilen çocukların adli hemşireyle etkileşim kurmalarının Adli Tıp Kurumu Şube Müdürlüğü'ndeki CSM öncesi ve sonrasındaki sürekli anksiyete düzeylerini etkilediği saptanmıştır. Araştırmada elde edilen sonuçlar doğrultusunda cinsel istismara uğradığı iddiası ile Adli Tıp Kurumu'nda CSM'si yapılacak çocukların muayeneleri sırasında çocuklara mutlaka bir hemşirenin refakat etmesi, bu hemşirenin adli hemşirelik ve pediatri hemşireliği alanlarında uzmanlaşmış meslek üyelerinden olması, hemşirenin görevli olmadığı CSM'nin yapıldığı Adli Tıp Kurumu Şube Müdürlükleri'ne ve diğer kurumlara eğitimli uzman hemşirelerin atanması önerilmektedir.