turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Yeni Türk şiirinde biçim arayışları: Servet-i Fünun'dan ikinci yeni'ye kadar (1896-1950)

Edebi eseri var eden iki temel yapı -içerik ve biçim - arasındaki ilişki akademik literatürün daimi tartışma konularından biri olmuş, ancak Türk şiiri üzerine yapılan incelemelerde tematik araştırmaların çoğunlukta olduğu görülmüştür. Bu nedenle özellikle şiir incelemelerinde, şiiri kuran iç ve dış yapıyı anlamak onun sunduğu anlamlar ve çağrışımlar dünyasını sezmeyi de kolaylaştıracak; bu da şairin biçimsel arayışlarını hem kendi şiir evreni hem de yaşadığı dönem içinde kavrayabilmek imkanını vereceğinden daha nitelikli sonuçlara ulaşmayı sağlayacaktır. XIX. yüzyılın sonlarında Türk sosyal ve siyasi hayatında yaşanan gelişmelerin tesiriyle, öncelikle şiirin muhtevasında köklü değişiklikler olmuş, bu yeni muhteva şiirde yeni biçimleri de gerekli kılmıştır. Önceleri bu saikle var olan klasik biçimler üzerinde değişiklik yapma yoluna giden şairler zamanla söz konusu şekil denemeleriyle yetinmeyerek Batı şiirinden aldıkları formları şiirde uygulamaya başlamışlardır. XX. yüzyılda ise hece-aruz tartışmaları ivme kazanmış, milli unsurlara ve halk şiirine yöneliş söz konusu olmuştur. Şairler biçimsel tercihlerinde bir yandan geleneğe bağlanırken bir yandan da ona karşı çıkmış, şiir biçimsel arayışlar bakımından bu iki farklı zihniyetin yansıma alanı haline gelmiştir. Bu çalışmada, söz konusu şekil değişiklikleri şairlerin kullandıkları nazım biçimleri merkeze alınarak incelenmiştir. Zira, söz konusu biçimler şairlerin dünya görüşü, şiirlerine konu olan öz ve yaşadıkları döneme ait koşulların etkisi altında şekillenmektedir. Bu bağlamda sözü edilen nazım biçimleri tespit edilmiş, şairin bu biçimleri tercih edişindeki iç ve dış sebepler anlaşılmaya çalışılmıştır. Böylelikle hem şairin kendi şiir serüveni içinde geçirdiği dönüşümlere ilişkin bir anlayış geliştirilebilmiş hem de dönemler arası mukayese yoluyla daha kapsayıcı bir değerlendirme sunmak mümkün hale gelmiştir.
Giresun'da fındık folkloru

Bu çalışma bir tarım ürünü olan fındığın, Giresun halkının kültürüne etkisini incelemeyi amaç edinmiştir. Geçim kaynağı olarak görülen ürün, bir süre sonra halkın folklorik özelliklerinde önemli bir yer tutmaya başlamıştır. Bu bağlamda araştırmamız, Giresun'da fındıkla ilgili var olan kültürel malzemelerin bir araya getirilme gayesiyle yapılmıştır. Sözlü edebiyat ürünlerinde, mutfağında, müziğinde, oyunlarında yer alan fındığın Giresun ili ve Giresun halkı için öneminin tespitinde, literatür taraması ile alan araştırması yöntemi kullanılmıştır. Bunun yanında metinlerde yer alan fındıkla ilgili örneklere de yer verilmiştir Kaynak kişilerden toplanan malzemeler kayıt altına alınarak yazılı ortama aktarılmıştır. Giriş kısmında Giresun ile ilgili bilgilerin verilmeye çalışıldığı araştırmamızda, birinci bölümünde fındıkla ilgili açıklamalara yer verilmeye çalışılmıştır. Fındık folkloru bölümümüzde ve halk edebiyatı metinlerinde fındık adlı bölümümüz de ise derlenen ürünlere ve metinlerden yararlanılan malzemelere yer verilmeye çalışılmıştır. Alan araştırmaları ve metin incelemeleri neticesinde çok sayıda mani örnekleri tespit edilmiştir. Bununla beraber tespiti gerçekleşen dua ve beddua, türkü, bilmece, tekerleme, ninni, atasözü ve deyim örnekleri yer almaktadır. Ayrıca fındığın tesirinde kullanılan yöresel kelimeleri içeren bir sözlük ilave edilmiştir. Bu araştırmanın sonucunda, fındığın Giresun halkının kültürel yaşantısında önemli bir yer tuttuğu gözlenmiştir. Bunun yanında ise popüler kültürün genç kuşağı etkisi altına aldığı ve bundan dolayı halk edebiyatı ve halk bilimi ürünlerinin gelecek kuşaklara aktarımı hususunda eski hassasiyetin olmadığı tespit edilmiştir.
Isparta'nın Eğirdir, Senirkent ve Atabey ilçelerinin ağız özelliklerinin tespiti ve Türkçe eğitimi bakımından önemi

Senirkent, Atabey, Eğirdir ilçelerinde ve köylerinde derlemeler esas alınarak, anılan yörenin ağız özellikleri ve söz varlığı tespit edilmeye çalışılmıştır. 'Giriş'te Atabey, Eğirdir ve Senirkent bölgelerinin tarihi ana hatları ile anlatılıp, bölgenin coğrafi konumu ve etnik yapısı ile ilgili bilgiler verilmiştir. I. Bölümde, -Ses Bilgisi- yörelerin ses varlığı ve bunlarla ilgili ses olayları, II. Bölümde, -Şekil bilgisi- yörelerdeki yapım ekleri ile isim ve fiil çekim eklerinin, kelime çeşitlerinin kullanılış şekilleri incelenmiş, III. Bölümde, Senirkent, Atabey, Eğirdir ilçelerinde ve köylerinde derlenen metinler sunulmuş, bu metinlerden yararlanılarak yörelerin söz varlığını ortaya koymak amacıyla bir sözlük oluşturulmuştur.
Nazım Payam'ın şiirleri üzerine bir araştırma inceleme

Nazım Payam'ın şiiri üzerine bir araştırma ve inceleme olan bu çalışmada şairin hayatı ortaya konmuş, şiirleri değerlendirilmiştir. Tezimizin amacı; Nazım Payam'ın biyografisini ve şiirlerini bütün yönleriyle araştırıp inceleyerek çözümlemekti. Nazım Payam üzerine yapmış olduğumuz bu araştırma dört ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde şairin hayatını, hususi ve edebi hayatı olmak üzere iki alt başlık altında ortaya koyduk. İkinci bölümde hususi ve edebi hayatının eserlerine muhteva bakımından nasıl yansıdığını inceleyip şiirlerinin içeriğini ferdi ve sosyal konu ve temalar olmak üzere iki ana başlık altında değerlendirdik. Metin merkezli incelememizin üçüncü bölümünde Nazım Payam'ın şiirlerini yapı bakımından inceledik. Yapıyı oluşturan unsurları ise nazım şekli, nazım birimi, vezin, kafiye ve redif üzerinden değerlendirdik. Son ana bölümde şairin dil ve üslubu üzerinde durup bunları iki alt başlık altında irdeledik. Şairin manzum metinlerinin dil özelliklerini; şiir dilini kavrayış biçimi, söz serveti, kullandığı sözcüklerin değişimi, mısra ve cümle yapısı açısından incelerken üslubunu liriklik, kapalılık, imge, ironiklik, ahenklilik, yalınlık ve benzetmeler açısından irdeleyerek şahsiliğini belirledik. Çalışmamızın neticesinde yakın dönem şairlerimizden olan Nazım Payam ve şiirini, bütün özellikleriyle ortaya koymaya; böylece yakın dönem Türk şiirinin bir sanatkarını edebiyat kamuoyuna tanıtmaya çalıştık.
Babür Dİvanı ile Muhibbİ Dİvanı'nın ses bilgisi ve ekler açısından karşılaştırılması

Bu tez, Türk dilinin XVI. Yüzyılda biri doğu diğeri güneybatı koluna ait iki eserinin ses bilgisi ve ekler açısından incelenip karşılaştırılmasını konu edinmektedir. Çağatay Türkçesini temsilen Gazi Zahirüddin Muhammed Babür'ün Babür Divanı Osmanlı Türkçesini temsilen de Kanuni Sultan Süleyman'ın Muhibbi Divanı kullanılmıştır. Çalışma: Ön Söz, Giriş ve Sonuç kısımları hariç 1. Ses Bilgisi, 2. Ekler ve 3. Ekler Tablosu olmak üzere 3 ana bölümden oluşmaktadır. Ses bilgisi ve ekler bakımından incelenen Babür Divanı ile Muhibbi Divanı, ait oldukları XVI. yüzyıl Türkçelerinin karakteristik ses ve şekil özelliklerini yansıtmaktadır. Babür Divanı, Çağatay Türkçesinin belirleyici özelliklerinden 'bar, bar- bir ' kelimelerinde görülen ön seste b- ünsüzünün kullanılmasına, bir yardımcı fiil olan bol- şeklinin ön ses b- ünsüzünün korunmasına, ek başında ünsüz uyumuna bağlı olarak G- sesinin bulunmasına ve kimi kelimelerde son seste-G sesinin kullanılmasına, p>f değişmesine, zamir n'sinin genellikle kullanılmayışına ve kendine özgü fiil çekimlerine tanıklık etmektedir. Diğer yandan Oğuzca temelindeki yazı dili olan Osmanlı Türkçesiyle kaleme alınan Kanuni Sultan Süleyman'ın Muhibbi Divanı da XVI. yüzyıl Batı/Güneybatı Türkçesinin belirgin özelliklerini yansıtmaktadır. Kelime tabanları ve eklerdeki yuvarlaklaşma, ince sıradan ünlü taşıyan kelimelerde ön seste tonlu ünsüzlerin kullanılması, 'var, var-, vir-' gibi kelimelerde ön seste vnin bulunması, ol- yardımcı fiilinin kullanılması, kime eklerde ek başı G- ünsüzünün olmayışı bu metinlerdeki belirgin özelliklerdir.
Cemili Divanı (2 cilt)

Bu çalışmanın 'Giriş' bölümünde Cemili'nin XV-XVI. yüzyıllarda İstanbul'a gidene kadar yaşadığı yerler Tebriz, Diyarbakır ve Herat'ta bu yüzyıllarda vuku bulan tarihi ve siyasi gelişmelerden kısaca bahsedilmiştir. Daha sonra şairin hayatı ve başka eserlerinin olup olmadığının ortaya çıkarılması için tezkire ve diğer kaynaklardan elde edilen bilgiler değerlendirilerek hayat hikayesi ve edebi kişiliği ortaya konmaya çalışıldı. Divan'ın 'şekil özellikleri' bölümünde nazım biçimleri, vezin, kafiye, redif ve imla ele alınmıştır. Bu bölümün ikinci kısmı muhteva özellikleri bölümünü içerir. Burada önce şairin poetikasını anlattığı 'dibace' bölümü üzerinde durulmuş, ardından gazellerde işlenen temel konular ele alınmıştır. 'Aşk-sevgili-rakip-zahid-rind-şarap-felekten şikayet' gibi divanda öne çıkan bu konuların önce Klasik edebiyatta ne şekilde yer aldığı verildikten sonra bunların Cemili Divanı'ndaki kullanılışları metinden örnek beyitlerle anlatıldı. Son bölümde dil özellikleri, atasözü ve deyimler, söz ve anlam sanatlarının kullanılışı, şairliği. 'Etkiler' bölümünde şairin Nevayi'den ne derece etkilendiğini bir nebze olsun görebilmek amacıyla Cemili'nin, Nevayi'nin Garaibü's -sigar ve Fevayidü'l-kiber'deki şiirlerine benzerlikleri tespit edilebildikleri ölçüde örneklendirilmiştir. Ayrıca Fuzuli'den de etkilenmiş olan Cemili'nin Fuzuli'nin şiirlerine benzeyenler yine bu çalışmanın sınırları ölçüsünde örneklendirildi. Dördüncü bölüm olan 'Nüshanın Değerlendirilmesi' bölümünde nüshanın özellikleri verilerek nüsha tavsifi yapıldı ve metin tesbitinde izlenen yol açıklandı. Altıncı bölümde ise 220 varaktan oluşan Cemili Divanı'nın transkripsiyonlu metni verildi. Bu incelemeden elde edilen bilgiler 'Sonuç' kısmında değerlendirildi. 'İndeksler' bölümünde ise metinde geçen Çağatay ve Batı Türkçesine ait kelimelerin sözlüğü yapıldı. İndeksler bölümünde ise sözlük-indeks ve metnin indeksi yer alır. Sözlük-indekste hem metnin söz varlığını ortaya koymak hem de bundan sonraki çalışmalara biraz da olsa katkı sağlamak amacıyla metinde geçen Çağatayca ve Batı Türkçesine ait sözcükler aldıkları eklerle birlikte gösterildi.
Varlık dergisinin düşün ve edebiyat dünyamıza katkıları (1938-1941 dönemi)

Bu çalışmada Cumhuriyet döneminin en uzun soluklu dergilerinden Varlık dergisi üzerinde inceleme yapılmıştır. Çalışma, konunun genişliği sebebiyle dönemin siyasi, sosyal ve kültürel hareketliliği göz önünde bulundurularak Varlık dergisinin 121- 180. sayıları ile sınırlandırılmıştır. Bu çalışmanın amacı Varlık dergisinin edebiyat ve düşün dünyamıza katkılarını araştırmaktır. Girişte Varlık dergisinin yayın hayatına başladığı dönemin siyasi, sosyal ve kültürel panoraması çizilmeye çalışılmıştır. Ayrıca incelemenin sınırları içerisindeki siyasi, sosyal, kültürel ortama da değinilmiştir. Birinci bölümde dönemin edebiyat ortamı ele alınırken bu dönemde yayınlanan belli başlı edebiyat dergileri genel hatlarıyla değerlendirilmiştir. İkinci bölümde Varlık dergisinin teşekkülü özellikleri üzerinde durulmuştur. Derginin yayın hayatına girişi, çıkış nedenleri, amacı ve ilkeleri, adı, şekil ve muhteva özellikleri incelenmiştir. Bunun yanı sıra Varlık Yayınları ve Yaşar Nabi hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde dergide yer alan edebi yazılar üç ana başlık altında değerlendirilmeye çalışılmıştır. Sonuç bölümünde Varlık dergisinin edebiyat ve düşün dünyamıza katkıları üzerine genel değerlendirmeler yapılmıştır. Varlık dergisi Atatürk ilkelerine ve devrimlerine sıkı sıkıya bağlanmıştır. Atatürkçü düşünceye ters düşmemek kaydıyla tüm yazar ve şairlere sayfalarını açmıştır. Özellikle genç yeteneklere destek olmuştur. Türk edebiyatının ve düşünce dünyasının geliştirilmesini ödev bilmiştir. Çalışmanın sonunda Varlık dergisinin 121- 180 sayılarının tahlili fihristi ek olarak verilmiştir. Çalışmanın temel hareket noktası Varlık dergisinin 121- 180. sayılarıdır. Varlık incelenirken yeri geldikçe biyografilere, edebiyat tarihlerine ve dönemin siyasi, sosyal, kültürel ortamını aydınlatacak kaynaklara başvurulmuştur. Periyodikler edebiyat ve düşün dünyamızın gelişmesinde önemli rol üstlenmişlerdir. Bu nedenle dergi ve gazeteler üzerine yapılacak çalışmalar Türk edebiyat ve düşün tarihini aydınlatıcı nitelikte olacaktır.
Orhan Pamuk'un romanlarında üstkurmaca

Bu çalışmanın amacı, postmodern bir anlatım aracı olarak ortaya çıkan üstkurmaca tekniği ile ilgili kavramsal bilgi vermek ve Orhan Pamuk'un romanlarında yer alan üstkurmaca kullanımlarını tespit etmektir. Çalışma iki ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde öncelikle postmodernizm hakkında bilgi verilmiş, Orhan Pamuk'un roman anlayışı ve roman teorisi açıklanmaya çalışılmış ve üstkurmaca kavramı izah edilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde ise Orhan Pamuk'un romanlarında yer alan üstkurmaca kullanımlarının neler olduğu tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu amaçla Orhan Pamuk'un Cevdet Bey ve Oğulları, Sessiz Ev, Beyaz Kale, Kara Kitap, Yeni Hayat, Benim Adım Kırmızı, Kar ve Masumiyet Müzesi adlı romanları incelenmiştir. Orhan Pamuk'un ilk iki romanı olan Cevdet Bey ve Oğulları ile Sessiz Ev adlı romanlarında herhangi bir üstkurmaca anlatım aracına rastlanamamıştır. Orhan Pamuk'un asıl roman anlayışının yansımalarını bulduğumuz ve kimi kaynaklarca ilk postmodern roman olarak nitelendirilen Beyaz Kale adlı romanında ise ilk üstkurmaca anlatım tekniklerine rastlamaktayız. Orhan Pamuk'un romanlarında tespit edilen üstkurmaca anlatım teknikleri şunlardır: 1. Kurmaca içinde kurmaca anlatan bir kurmaca olması, 2. Roman okuyan/yazan bir insanı anlatan bir kurmaca olması, 3. Yazarın da romanın bir karakteri olması, 4. Anlatıcının okura seslendiği bir kurmaca olması, 5. Bir kurmaca karakterin başka bir kurmacanın karakteri olarak karşımıza çıkması, 6. Yazının/kurgunun, yaşamın kendisi olması, 7. Anlatıcının, okuru okuduğu metne karşı yabancılaştırması, 8. Metnin anlatıcısının satır aralarında okura bilgi vermesi, 9. Okurun dikkatinin kurgusal ögelerin üzerine çekilmesini sağlama, 10. Montaj/Kolaj, 11. Kahramanın kurmaca bir karakter olduğunun bilincinde olması, 12. Metnin yazılış sürecini metnin konusu haline getirme, 13. Anlatıcının roman tekniğine ya da edebiyata dair sorunları tartışarak romanın yazımına yönelmesi, 14. Yazarın, anlatısında metne müdahil olması.
Kırgız Türklerinde kut inancı

Türk kültüründe kut inancı dünden bugüne kültürün gelişme ve değişmesine bağlı olarak farklılıklar göstermiştir. Ağaç, hayvan, insan, gök, ışık, dağ, taş, su, demir, ateş gibi pek çok varlık ve nesneler olarak düşünülen kut, mekan bağlamında da önemli bir yer işgal etmektedir. Ergenekon'dan başlayarak en son başkentimiz olan Ankara'yı da içine alan bu kutlu mekanlar silsilesinde asıl düşünce Türklerin birliği ve dirliğidir. Bir başka ifade ile bu durum Türk destanlarında karşımıza çıkan üniversalizm ile paralel bir durum göstermektedir. Kut inancı, folklorun her sahasında olduğu gibi destanlara da yansımış epik gelenek kuralları ile bile örtüşmekte gecikmemiştir. Destan kahramanlarının doğumundan başlayarak bütün hayatını milletinin özgürlüğü için mücadele etmesi, hatta ölümü bile kut bağlamında değerlendirilmiştir. Türk Dünyası destanlarının önemli bir bölümünü oluşturan Kırgız destanlarında da kut inancı ile karşılaşıyoruz. Kırgız Türklerinin sosyal hayatlarında da görülen kut inancı onların destanlarına da aksetmiş bir yerde destanların ait olduğu toplumun sosyal aynası olduğunu da ortaya çıkarmıştır. Aynı soydan gelen Türkiye Türklerinde de kut inancının izlerini görmemek mümkün değildir. Aile, töre hukuku, eğitim, din başta olmak üzere pek çok kurumda karşılaştığımız kut inancı en çok geleneksel hayatımızda karşılaştığımız folklorumuzun renkli yönlerinden olarak bilinmelidir.
Anadolu masallarında su ve ateş

Varoluşunun sırrını öteden beri sorgulayan ve bu sırrı çözmeye çalışan insan, zaman içerisinde öze ulaşmayı başarmış ve saklı kalanları anlama gayesine ermiştir. İnsanın, bilgisine ulaşmak istediği öz, su ve ateş içerisine gizlenmiştir. Bu unsurların özü yansıtması ve öze ulaşmayı sağlaması, insanoğlunun varoluş sırrını da ortaya koyar niteliktedir. Bu yönüyle su ve ateş, insanın maddi ve manevi yolculuğunda hem araç hem de amaçtır. İnsanın araç ve amaç edindiği su ve ateş unsurları gerçek ve sembolik boyutuyla çalışmamızın esasını oluşturmaktadır. Ayrıca bu unsurların halk edebiyatının anlatı türleri içerisinde farklı yönleriyle yer alması, kolektif bilinçdışının bir yansıması olarak vücut bulmaktadır. Çalışmamızda, su ve ateş unsurlarının anlatı türlerinden olan masallardaki gerçek ve sembolik boyutu çok yönlü bir bakış açısıyla incelenmiştir. Nitekim halkın ortak hafızasının ürünü olan masallar, sembolik anlamlarla yüklü, çözümlenmeyi bekleyen bir derya gibidir. Amacımız, bu deryanın içerisindeki bilinmeyenleri ortaya çıkarıp kültürel kodları anlamlandırmaktır. Bu bakımdan bir hazine konumunda olan masallarda yer alan su ve ateş unsurları ile insan doğasının engin bilgisi aynı perspektiften bakılarak çözümlenmeye çalışılmıştır.
Cengiz Aytmatov'un eserlerinde tabiat

Tezimizde Cengiz Aytmatov'un tabiata bakış açısını, eserlerin de bu konuya nasıl, niçin yer verdiğini, baskı döneminde yaşayan bir Kırgız yazarının, tabiatı ne şekilde simgeleştirdiğini belirlemeyi, şu ana kadar eksik kalmış olan bu konuyu tamamlamayı amaçladık. Giriş ve Sonuç dışında incelememiz, Aytmatov'un özel ve sanat hayatının anlatıldığı birinci bölüm, 'Cengiz Aytmatov'un Eserlerinin Ana Çizgileriyle Vak'alan' başlıklı ikinci bölüm, 'Cengiz Aytmatov'un Eserlerinde Tabiat' başlıklı üçüncü bölümden meydana gelmiştir. Çalışmamızda yeni eleştiri ile tarihi eleştiri yöntemini kullandık, yazarla ilgili yazı ve dergileri, YÖK'teki tezleri taradık. Yazarın kendi eserlerini ise esas olarak aldık. Eserlerinde, ülkesindeki yapısall değişimleri, gerçekleri, tabiatla birleştirerek anlatan Aytmatov, gerçekçiliği benimser, edebiyatın görevinin, bunları yansıtmak, sömürüye karşı manevi değerleri korumak olduğunu düşünür. Yazdıklarıyla, ortak bir Türk dili ve edebiyatı oluşturarak, Türk birliğini sağlamayı amaçlar. Bunun için de halkının manevi değerlerinden, sözlü edebiyat geleneğinden, özellikle 'Manas Destam'ndan yararlanır. Aytmatov, anlattığı olaylar aracılığıyla, savaş gerisinde, tabiatla mücadele eden sakatların, kadınların, çocuklara sorunlarını sergiler, okuru düşündürür, ona soru sordurur. Savaş yıllarında yaşanan zorlukların, savaş sonrasında da devam ettiğini anlatır. Önemli olan barışı yaşamaktır der. ikinci olarak, insanları zorla 'Mankurt' yap mayın, 'Mankurtlaşmayın' mesajım verir. Çünkü ona göre bütün bu sorunlar, ancak ulusal birlik beraberlikle, manevi değerlere sahip çıkmakla ve 'Mankurt' olmaya karşı koymakla çözümlenebilir. O, insanın iradesine, aklına güvenir. Amacı, halkında, ezilen insanlarda, direnmeleri, değerlerini yitirmeden, gelişmelere ayak uydurmaları için umut uyandırmaktır. Bu evrensel mesajlarını verebilmek, farklı olay, zaman ve mekanları anlatabilmek için tabiat unsurlarını kullanır.
1980 sonrası Türk romanında yabancılaşma

Bu çalışmada, 1980 sonrası Türk romanında görülen yabancılaşma teması ele alınmıştır. Tasnif edilen romanlar içerisinden anlamsal ve/ya örtük manada yabancılaşma bilgisine ilişkin verilerin temel parçası olarak ilk veri odaklı kodlardan hareketle yirmi beş farklı roman yabancılaşma izleği etrafında içerik analiz yönteminden hareketle incelenmiştir. Çalışmada disiplinler arası bir yaklaşımla felsefe, psikoloji, sosyoloji ve iktisat gibi çeşitli disiplinlerde yabancılaşma ile ilgili ortaya konulan verilerden yararlanılmıştır. Çalışmada, 1980 sonrası edebiyatta yabancılaşmanın romana ne şekilde etki ettiği ayrıntılı olarak ele alınmıştır ve disiplinler arası bir bakış açısı ile alana katkı sağlanması amaçlanmıştır. Çalışma, üç bölümden oluşmaktadır. 'Teorik ve Sosyolojik Arka-Plan' adını taşıyan birinci bölümde yabancılaşma kavramı ile ilgili çalışmalar ve düşüncelerin tasnifinden oluşmuştur. Disiplinlerarası bir yaklaşım ile kuramsal bir çerçeve oluşturularak çalışmada kullanılacak temel kavramlar ortaya konulmuştur. Buna ek olarak 1980 sonrası Türk edebiyatını kuran arka-plan kültürü ayrıca ele alınmıştır. Bu yolla çalışmada ele alınan konunun tarihsel olarak bir bütünlük sağlaması amaçlanmıştır.'Bireysel Boyut İtibariyle Yabancılaşma' adını taşıyan ikinci bölümde belirlenen yirmi beş farklı yazarın yirmi beş farklı romanını yabancılaşma biçimleri olarak sunulan, insanın kendisine, türüne ve emeğine yabancılaşması gibi kavramları, 1980 sonrası Türk romanında görülen biçimleriyle, yeni alt başlıklar ekleyerek, inceledik. Ek olarak, bu kavramları kapitalizm, modernizm ve teknolojik ilerlemelerin sonucu olarak ortaya çıkan durumlardan kaynaklanan yabancılaşma göstergeleri olarak da ele aldık. İncelemede daha çok felsefe ve psikoloji gibi çeşitli disiplinlerden yararlanılarak, karakter bazlı bir inceleme gerçekleştirilmiştir.'Toplumsal Boyut İtibariyle Yabancılaşma' isimli üçüncü bölümde, yabancılaşma sosyolojik boyutu oluşturan toplumsal bir olgu içerisinde değerlendirilmiştir. Yirmi beş farklı yazarın yirmi beş farklı romanında yabancılaşmanın boyutları düşünsel/ politik ve sosyolojik yabancılaşma olarak iki alt başlık halinde ele alınmıştır. Bu başlıklar, yine çalışmanın çerçevesine uygun olarak çeşitli alt başlıklarla gerekçelendirilmiştir. Bunu yaparken psiko-sosyolojik çözümleme yöntemi ve bu yöntemin verirlerinden sıklıkla yararlanılarak yabancılaşmanın toplum ile bağı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışmaya, yaptığımız çözümlemeyi materyallerle tamamlama amacıyla yabancılaşma ile ilgili kapsamlı bir kaynakça eklenmiş, bu yolla çalışmada ele alınan konunun detaylı bir bütünlük sağlaması amaçlanmıştır.
Hemedanlı Aşık Heyder ve hikaye repertuvarı üzerine bir inceleme

Tezimizin muhtevasını Aşık Heyder'in hikaye repertuvarı ve hikayelerinin tahlilleri oluşturmaktadır. Giriş bölümünde Hemedan ve Güney Azerbaycan ile ilgili bilgiler verildikten sonra bölgenin halk edebiyatına geçiş yapılmıştır. Bu bilgilerin ardından varlığını hala güçlü bir şekilde sürdüren aşıklık geleneği hakkındaki bilgiler verilmiştir. Giriş bölümünün son başlığı altında ise milyonlarca nüfusa sahip olan Güney Azerbaycan hakkında yapılan sınırlı halk edebiyatı çalışmaları ele alınmıştır. Tezin, birinci bölümünde Aşık Heyder'in hayatı detaylı olarak anlatıldıktan sonra ikinci bölümünde Hemedan'da derlenen on beş hikaye, olay örgüsü, zaman, mekan, şahıs kadrosu ve dil ile üslup yönlerinden incelenmiştir. Tezin son bölümünde sahada derlenen on beş hikaye verilmiştir. Metinlerin deşifreleri esnasında tam fonetik bir transkripsiyon kullanılmamıştır. Metinlerin dil açısından bütün ses, yapı özelliklerinin gösterimi hususu hem uzmanlık alanımızın dışında olup, hem de asıl hedef kitlemiz olan halk edebiyatı araştırmacıları için metni anlaşılmaz kılabilirdi. Bu nedenle sesler Türkiye Türkçesi alfabesinden ve 'x' ile 'q' seslerinden yararlanılarak gösterilmiştir. Ayrıca metindeki kelime kadroları ve Farsça ibareler olduğu gibi verilmiştir.