Çocukluk otizmini derecelendirme ölçeği Türkçe formu geçerlik ve güvenirlik çalışması

Çocukluk Otizmini Derecelendirme Ölçeği Türkçe Formunun Geçerlik ve GüvenirlikÇalışması:Dr. Seçil İncekaşDokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı A. D, Narlıdere, 35340, İnciraltı İzmir. e-mail: secilincekas@yahoo. com. Amaç: Yaygın gelişimsel bozuklukların değerlendirilmesinde pek çok tanısal araç kullanılmaktadır. Çocukluk Otizmini Derecelendirme Ölçeği, otizm tanısını koymak ve otizm sendromu olmayan gelişimsel olarak engelli çocuklar ile otizmi olan çocukları ayırt etmek amacı ile geliştirilmiş; 15 maddeden oluşan geçerli ve güvenilir bir ölçektir. Yaygın gelişimsel bozuklukların tanısında vetaranmasında yaygın olarak kullanılır. Ülkemizde ölçeğin çeviri ve tekrar çeviri çalışmalarını yaparak Türkçe formunu elde eden Sucuoğlu ve arkadaşları, iç tutarlılık ve madde analizi yöntemleri ile ölçeğin geçerlik ve güvenirliğini değerlendirmiştir. Bu çalışmanın amacı, Sucuoğlu ve arkadaşları tarafından iç tutarlılık, kapsam geçerliliği ve örneklem grubunun uçgrupları için ayırt ediciliği incelenen Çocukluk Otizmi Derecelendime Ölçeği'nin geçerlik ve güvenirlik analizini genişletmektir. Bu amaç doğrultusunda daha büyük bir örneklem grubunda değerlendirmeciler arası güvenirlik, test-tekrar test tutarlılığına bakılmış ve ölçeğinOtizm Davranış Kontrol Listesi ve Klinik Global İzlenim ile karşılaştırılması yapılmıştır. Yöntem: Çalışma 4-18 yaş arasında, DSM-IV-TR ölçütlerine göre yaygın gelişimsel bozukluk tanısını karşılayan 48, zihinsel özürlülük tanısını karşılayan 48 çocuk ve ergenden oluşan, toplam 96 kişilik bir örneklem ile yapıldı. YGB hastalarına sosyodemografik veri formu, Çocukluk Otizmini Derecelendirme Ölçeği, Otizm Davranış Kontrol Listesi, Klinik Global İzlenim ; kontrol grubuna ise sosyodemografik veri formu, Çocukluk Otizmini Derecelendirme Ölçeği ve Otizm Davranış Kontrol Listesi uygulandı. Değerlendirmeler aynı görüşmenin video kaydı kullanılarak iki bağımsız klinisyen tarafından yapıldı. Test-tekrar test ölçümü için 48 Yaygın Gelişimsel Bozukluk olgusu aynıklinisyen tarafından 60 10 gün ara ile değerlendirildi. Bulgular: Çalışmamızda elde ettiğimiz bulgular ÇODÖ'nün geçerli ve güvenilir olduğu konusunda açık kanıtlar sağlamıştır. Güvenirlik bulguları incelendiğinde Cronbach alfa katsayısı 0,95 olarak bulundu. Genellenebilirliği destekleyen Gruplar arası korelasyon katsayısı değeri 0,96 bulundu. Değerlendirmeciler arası güvenirlik ölçümü amacıyla YGB olgusu iki bağımsız klinisyen tarafından bağımsız olarak değerlendirildi, korelasyon katsayısı 0.98 olarak bulundu. Test-tekrar test tutarlılığı ölçümü amacı ile 48 çocuk aynıklinisyen tarafından 60 10 gün ara ile değerlendirildi, korelasyon katsayısı 0.98 olarak bulundu. Geçerlik kapsamı içinde, yapı geçerliği, ölçüt geçerliği ve ayırt edici geçerlik incelendi. Yapıgeçerliğinin değerlendirilmesi amacı ile yapılan faktör analizinde, zihinsel işlevlerdekitutarlılığı inceleyen 14. madde dışında tüm ölçek maddelerinin anlamlı düzeyde birbirleri ile korelasyon gösterdikleri saptandı. Ölçüt geçerliğinin değerlendirilmesi amacı ile, ÇODÖtoplam puanları CGI puanı ve ABC toplam puanı ile karşılaştırıldı, korelasyon katsayıları sırası ile 0,873 ve 0,567 bulundu. Ölçeğin otizmi olan ve olmayan zihinsel özürlü grup arasında iyi derecede ayırt ediciliğinin olduğu (p< 0 .001) gösterildi. Sonuç: Çocukluk Otizmini Değerlendirme Ölçeği standardize ölçüm aracı özelliklerini taşımaktadır. Çocukluk Otizmini Değerlendirme Ölçeğinin yaygın gelişimsel bozukluklaralanında yapılan çalışmalara ve klinik uygulamaya katkıda bulunacağı düşünülmektedir.