turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Beçin Şehri savunma yapıları

İnsanın kendini koruma ve güvende hissetme düşüncesi tarihin erken dönemlerinden itibaren hep var olmuştur. Doğal afetlerden, vahşi hayvanlar ve insanlardan korunmak için savunma yapıları inşa edilmiştir. İnsanoğlu ailesini ve yiyeceğini koruyabilmek için barındığı mekanın etrafını duvarlarla örmüş daha sonra birlikte yaşadığı diğer insan topluluklarıyla yerleşim alanları kurmuş ve güvenlikleri için bu mekanların etraflarını surlar ile çevirip tarihte ilk kaleleri oluşturmuştur. Anadolu, tarih boyunca birçok medeniyetin beşiği olmuştur. Bu çalışmada Anadolu'nun zengin kültürünün bir parçası olan ve antik dönemde Karia, Türklerin yerleşmesinden sonra Menteşe olarak adlandırılan bölgenin önemli şehirlerinden ve bir dönemde Menteşe Beyliğine başkentlik yapmış olan Beçin şehrinin savunma yapıları ele alınmıştır. Beçin, bir iç kale ve şehri çevreleyen dış surlar olmak üzere iki parçada değerlendirilebilir. Elips şeklinde bir plana sahip iç kale, dik kayalıklar üzerine kurulmuştur. Şehrin etrafını kuşatan surlar kalenin güneydoğu ve güneybatı tarafından şehri kuşatarakiç kaleye birleşmektedir. Kale ve şehir surlarının savunması, kule ve kapılar ile güçlendirilmiştir. Savunma kuleleri ağırlıklı olarak iç kalenin güney cephesinde yer alırken, şehrin etrafını çeviren surların doğu ve güney kesiminde yer almaktadır. Beçin Şehrinin dikkat çeken en önemli özelliği, şehrin fiziki olarak iki ayrı bölgeden oluşmasıdır. Birinci kısım iç kalenin de bulunduğu, şehrin ilk kurulduğu ve surlarla çevrildiği alandır. Asıl iskan şehir surlarının yaklaşık tam ortasında Ahmet Gazi Medresesi ve Orhan Camii gibi önemli yapıların etrafında gerçekleşmiştir. İkinci kısım surların dışında asıl merkezden bir vadi ile ayrılan ve buraya yaklaşık 2 kilometre uzaklıktaki bir tepe üzerinde bulunmaktadır. Gerçekte şehrin bir mahallesi olan ve XIV. asrın ortalarından itibaren gelişmeye başlayan Kepez isimli bu ikinci bölgede cami, medrese, hamam gibi yapılar bulunmaktadır. Beçin Kalesi diğer Türk-İslam şehirlerinde olduğu gibi çekirdek konumda bir iskan merkezi değildir. Ancaksur dışında yer alan Kepez ile şehrin asıl merkezi olan Ahmet Gazi Medresesi ve çevresinin fiziki dokusunun oluşumunda önemli bir konumda bulunmaktadır. Bu durumda kalenin bir iç kale işlevini üstlendiği ve şehrin de tipik bir kale-kent modelini yansıttığı söylenebilir. Beçin Kalesinin önemi, hem Milas ovasına hem de Sodra Dağının güneyinden geçip Milas'ı batıda denize bağlayan yola hakim bir konumda bulunmasından kaynaklanmaktadır. Kalenin bulunduğu alanda Helenistik Dönem öncesine ait kalıntılar bulunsa da son şeklini Türk döneminde aldığı düşünülmektedir.
Kültürel mirasın dijitalleştirilmesi: Hindistan'daki Türk kültür varlığı örneği

Teknolojinin gelişmesiyle birlikte hayatımıza giren internet, bilgi alış-veriş alışkanlıklarımızın da değişmesine sebep olmuştur. Bilginin korunması, saklanması ve aktarımı için teknolojik gelişmeler ışığında yeni yöntemler izlenmektedir. Bunlardan en önemlisi şüphesiz dijitalleştirmedir. Dijitalleştirme analog bir materyalin elektronik ortama aktarılma işlemine denir. Somut ve somut olmayan kültürel nesneler dijital ortama aktarılarak hem koruma altına alınmakta hem de kullanıcının hizmetine daha hızlı bir yolla sunulmaktadır. Kültürel mirasın tanınması ve gelecek nesillere aktarımı için dijitalleştirme projeleri geliştirmek gerekmektedir. Kuramsal ve uygulamalı olmak üzere iki bölümden oluşan bu çalışmanın kuramsal bölümünde; dijitalleştirme ile ilgili kavramlara, dijitalleştirme projelerinin nasıl bir süreç içerisinde planlanıp yapılması ile ilgili bilgilere, Dünyada ve Türkiye'de yapılan dijitalleştirme çalışmalarının bir kısmına ve dijitalleştirme yapan kurumlardan örneklere yer verilmiştir. Çalışmanın alan araştırması kısmında ise; Hindistan'ın Delhi, Agra, Fatehpur Sikri ve Muradabad Şehir merkezleri, Amroha ve Sambal ilçeleri ile Fatehpur Has köyü ve Gucarat Dırub köyünde Türk kültürüne ait elde edilen veriler dijitalleştirilerek kayıt altına alınmış ve üst verileri oluşturulmuştur. Bu üst veriler, Avrupa Dijital Kütüphanesi-Europeana temel alınarak yapılmıştır. Bu kapsamda, Hindistandaki Türk kültürüne ait öğelerin üst verileri Türkiye'de ilk ve tek olma özelliği taşımaktadır. Çalışma sonucunda, Hindistan'da dijitalleştirme aracılığıyla dünya kültür mirası içinde yer alabilecek ciddi bir Türk kültür varlığının olduğu anlaşılmıştır.
Eyüp Nişancası'nda Sivasİ Efendi tekkesi haziresinin incelenmesi

İstanbul'da mezarlıklar ve hazireler, kentin Osmanlılar tarafından fethedilmesinden önce de, Osmanlıların 600 yıl süren saltanatları süresince de kent dokusunda hatırı sayılır alanlara sahip olmuşlardır. Nüfus artışı ve modernleşme ile birlikte artan kentsel ihtiyaçları karşılamak üzere yapılan düzenlemeler, tarihi kent dokusunda olduğu gibi, yaşam alanlarıyla iç içe geçen mezarlıklar ve hazirelerde de değişim ve dönüşümlere sebep olmuştur. İstanbul'da nicelik olarak ciddi bir çalışma alanını sunan kültürel miras ürünleri Osmanlı mezar taşları üzerine yapılan çalışmalara katkı olarak sunulan tezde, Sivasi Efendi Tekkesi Haziresindeki mezar taşları incelenmiştir. Bu kapsamda Eyüp Nişancası'nda bulunan tekke, türbeler ve hazirenin bulunduğu alanın tarihsel süreç içerisinde mekansal dönüşümleri tespit edilerek, mezar taşları kitabeleri okunmuş ve medfun kişilerin biyografik bilgileri ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır.
Rönesans dönemi resim sanatında dram: Trajedi ve komedi

Bu araştırma ilkel dönemden başlayarak antik yunanda insanların tanrı dionysos adına yapılan büyüsel ritüellerden ve tapınmalardan doğan; dram trajedi ve komedi kavramlarının estetik bir değer olarak sanat yapıtına dönüşmesi ve bu dönüşmenin rönesans dönemi resim sanatına olan yansımaları ve etkileri üzerine durmaktadır.
1937 İkinci Türk Tarih Kongresi sergisinde arkeoloji, sanat ve mimarlık tarihinin temsili

1937'de Dolmabahçe Sarayı'nda gerçekleştirilen İkinci Türk Tarih Kongresi ise günümüzde de devam eden kongrelerden ilk uluslararası nitelikte olanıdır. Kongre ile beraber, sarayın Muayede Salonunda Türk Tezine maddi kalıntılar teşkil ettiği düşünülen eserleri içeren bir sergi oluşturulmuştur. Tarih öncesinin en erken dönemlerinden başlayarak sırasıyla Tunç Çağı, Demir Çağı, Yunan, Roma ve Bizans Dönemleri, Orta Asya ve Bozkır Kültürleri, Selçuklu Kültür Alanı, Osmanlı Devleti, Türk Hat ve Minyatür Sanatı bölümleriyle devam eden sergileme 1937 yılı itibariyle Türkiye Cumhuriyeti'ne uzanmakta, serginin merkezini Türkiye Cumhuriyeti'nin devrimleri ile modernleşme sürecinde kat ettiği mesafe oluşturmaktadır. Her bir dönem için ayrı alanlarda düzenlenen kronolojik ve kültürel bölümler, vitrinler içerisindeki eserler, duvarlara asılan fotoğraflar, çizimler, canlandırmalar ile haritalar, açık teşhir edilen eserler, eser kopyaları ve maketlerden meydana gelmektedir.
Iustinianus, iktidar ve mimari

İmparator Constantinus'un kararı ile başkentini Constantinopolis'e taşıyan Roma İmparatorluğu, sadece kurumlarını değil aynı zamanda kültürünü ve mimarisini de taşımıştı. Başkent oluşuyla birlikte İmparatorluk yapılarıyla donatılan kent kısa süre içerisinde bir çekim merkezi haline gelmişti. İmparatorun kentte ikamet edişi, kentte yaşayan aristokrat zengin aileler ve toplumun diğer katmanlarıyla Constantinopolis, oldukça renkli bir kent dokusuna sahipti. Başkent olmanın ayrıcalıkları kentin imarını hızlandırmıştı ve özellikle kentin imtiyazlı sakinleri arasında bir mimari yarış başlamıştı. Bu mimari yarış, Theodosius Hanedanının bittiği ve Iustinianus hükümdarlığının başladığı dönemde, meşruiyet ve iktidarın kime ait olduğunu göstermek için kullanılan bir araca dönüşmüştü. Bu bağlamda Anicia Iuliana ve Iustinianus arasında oluşan mücadele kente birçok mimari öğe katmıştı. Bu rekabet ortamının ürettiği en değerli mimari yapı ise Hagia Sophia'ydı.
Kosova/Gora bölgesi halı ve düz dokuma yaygıları

Kosova/Gora Bölgesi halı ve düz dokuma yaygılarının incelendiği bu çalışmanın amacı Goralıların kökenine ışık tutmak ve bu bölgede dokunan halı, kilim vs gibi yaygıların halı tarihiyle bağlantılarını kurmaktır. Dört bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümünde Gora Bölgesi Halı ve Düz Dokuma Yaygılarında teknik, motif ve kompozisyon incelenmiş; ikinci bölümde Gora Bölgesinde tespit edilen halı ve düz dokuma yaygılarının resimlerinin yer aldığı katalog bulunmaktadır. Üçüncü bölümde bu bölge dokumalarının bütün Avrasya Bölgesi yaygı dokumalar ile diğer dokumalarıyla karşılaştırılması yapılmıştır. Son olarak ise önceki bölümler değerlendirilip bir sonuca varılmış ve gerekli öneriler dile getirilmiştir. Son olarak da Gora ve diğer Avrasya bölgesi dokuma sanatlarına dair resim örneklerinin bulunduğu ekler bölümü yer almaktadır.
Kappadokia'da kapalı Yunan haçı planlı kiliselerde apsis, doğu haç kolu ve köşe mekanları resim programı

Bu tez, Bizans dönemi Kappadokia bölgesinde, kapalı Yunan haçı planlı kiliselerden on dördünün apsis, doğu haç kolu ve köşe mekanlarının duvar resim programını incelemektedir. Çalışmada, resim programında yer alan sahnelerin seçimi, liturji ve mekanlar ile ilişkisi sorgulanmıştır. Kappadokia'daki kapalı Yunan haçı planlı kiliselerde belirlenen resim programlarının birbirine büyük ölçüde benzediği ve belirli kavramlar etrafında odaklandığı saptanmıştır. Saptanan programın liturjiyle ilişkili olduğu ve gelişim içinde olduğu belirlenmiştir. Gelişimin başında Prothesis liturjisi gelmektedir. Bu ayinde anılan figürler, tezimiz kapsamındaki mekanlarda tasvir edilmiştir. Anılan figürlerin isimleri ilk defa on üçüncü yüzyıldaki Eukhologion'da geçmektedir, bu yüzyıldan önceki eukhologionlarda ise, figürler isimleri verilmeden sadece unvanlar altında anılmışlardır. Kappadokia'da ayrı figürler halinde on üçüncü yüzyıldan önce duvar resminde yer almaları, kilisede uygulanan liturjinin duvar resmiyle ilişkili olduğunu göstermektedir. Apsislerde görülen Deesis, Meryem ve Çocuk İsa, Maiestas Domini, Pantokrator İsa, peygamber, piskopos ve aziz resimleri, doğu haç kolu ve köşe mekanlarında ise Ökarist'le ilgili İsa'nın enkarnasyon ve kurban edilmesi sahneleri yine aynı kavrama işaret etmektedir. Ökarist ayinin kutlandığı apsis ve yakın çevresinde mimari unsurlar da resim programıyla bütünleşmiştir. Kurban İsa ve kendisine en yakın olanlar, Hıristiyan inananların kurtuluşu için, kainat düzeninin yansıması olan Kilise'de doğu bölümü duvar resimlerinde görülmektedirler. Bu düzen resim programına yansımaktadır, yansıma mimariyle birleşerek, mükemmeliyet hedefi olan İsa'yla komünyona girmeye ve bütünleşmeye hizmet etmektedir. Bölgenin coğrafi, ekonomik ve sosyal şartları da sanatta etkisini göstermiştir. Başkent etkisi birçok yapıda belirlenmiş olsa da detaylarda yerellik ön plandadır. İstanbul ve Balkanlar'la yapılan karşılaştırmada, Kappadokia sahnelerinin konu bakımdan benzeştiği, ancak dönem ve sahne yeri açısından üslup ve ikonografide ayrışabildiği dikkat çekmektedir. Kappadokia ustalarının karşılaştıkları sorunlar için yerel çözümlere başvurdukları belirlenmiştir. Kappadokia'daki kiliselerle yapılan karşılaştırmada ise, ustaların bazen geçici diye bakmış olabilecekleri çözümlerin zamanla örnek olarak benimsenmiş olduğu görülmektedir. Kappadokia bölgesi Selçuklular'ın eline geçtikten sonra, Kappadokia kiliselerinin resim programı zaman içinde değişime uğramıştır. Liturji konulu sahneler yerine ölüm, Son Mahkeme ve kurtuluş içerikli sahneler seçilmiştir. Şartlar yeni ortama uyum gerektirmişse de umutlar aynı kavram ''Kurtuluş'' etrafında devam etmiştir
Çağdaş sanat akımları ressamlarının psikolojik durumlarının eserlerine yansıması

20. yüzyıldan itibaren sanat dünyasında hakimiyetini sağlamış olan çağdaş sanat akımları, ortaya çıktığı andan itibaren resim sanatı da dahil olmak üzere bütün sanat dallarını kökten etkilemiştir. Bu akımlar içerisinde yer alan temel akımlar olarak nitelendirebileceğimiz empresyonizm, kübizm, fütürizm, dadaizm, sürrealizm ve konstrüktivizm akımları ve bu akımların ressamların eserleri üzerindeki etkileri, bu çalışmada ressamların yaşamsal ve zihinsel dünyalarının bahsi geçen sanat akımları üzerindeki etkisi de dikkate alınarak iki yönlü olarak incelenecektir. Burada cevabı aranan sorulardan biri de ressamlar özelinde, onların hayatları içerisinde karşılaştıkları zorluklar ve geçirdikleri mücadele dönemlerinin, doğuştan ya da sonradan oluşan bazı zihinsel ya da duygusal durumlarının eserlerine yansıyıp yansımadığı, eğer yansıdıysa da bunun izlerinin eserlerinde nasıl ortaya konulduğunun tespitidir.
Kayseri'de Eratna Dönemi türbelerinde taş süsleme

Kayseri, birçok kültüre ev sahipliği yapmış önemli bir yerleşim yeridir. Beylikler Devri Sanatı'nda önemli bir yeri olan Eretna Beyliği'nin Kayseri'de bulunan türbeleri bu beyliğin mimarisi hakkında önemli bilgiler vermektedir. Bu çalışma dört ana bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümde konunun tanımı, sınırları, amacı ve yöntemi hakkında bilgi verilmiş, yararlanılan çalışmalara değinilmiştir. İkinci bölümde Eretna Beyliği'nin tarihi ve coğrafyası hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü bölüm olan katalog bölümünde, literatür taraması sonucunda tespit edilen Eretna Beyliği'ne ait on dört türbe yerinde incelenerek detaylı fotoğrafları çekilmiş ve süslemelerin röleveleri çıkarılmıştır. Kronolojik olarak sıralanan türbelerin mimari özellikleri, bugünkü durumları ve süslemeleri belirli bir düzen içinde ele alınmıştır. Dördüncü bölümde türbelerde yer alan süslemeler, bu süslemelerin uygulandıkları alanlar, malzeme ve süsleme türleri olarak değerlendirilmiştir. Orta Çağ Türk Sanatı'nda bu motiflerin kullanıldığı diğer yapılar belirtilmiştir. Araştırma sonucunda süslemelerin taç kapılarda ve mihraplarda yoğunlaştığı bununla birlikte pencerelerin süslemelerde önemli bir yer tuttuğu görülmüştür. Farklı bir uygulama olarak mihrap pencereleri dikkat çekicidir. Yüzeylere bitkisel, geometrik ve karma süslemeler uygulanmıştır. Bitkisel süslemelerde en fazla palmet, geometrik süslemelerde ise yıldızlar kullanılmıştır. Yapılarda süslemelerin uygulandığı yüzeylerde taş malzeme, kitabelerde genellikle mermer malzeme kullanılmıştır. Bu veriler ışığında Eretna Beyliği'nin Kayseri'deki türbelerinde bulunan taş süslemeler Orta Çağ Türk Sanatı içinde değerlendirilmiştir.
Osmanlı minyatüründe kadın Levni öncesi

Bu tez, Osmanlı kitap resminin ilk örneklerini barındıran XV. yüzyıldan Nakkaş Levni'nin eserler verdiği XVIII. yüzyıl başlarına kadarki dönemde, kadın imgesinin hangi konular içinde nasıl yer aldığını çözümlemeye çalışmaktadır. Minyatürlerin konusu göz önüne alınarak, kadın imgesinin kimliği saptanmış ve kadın figürleri üç ana başlık altında değerlendirilmiştir. Edebiyat, coğrafya, tarih, bilim konulu Osmanlı yazmalarında ve albüm resimlerinde kadın figürünün edebi, dini ve toplumsal tipler olarak işlendiği düşünülmektedir. Her bir tip kendi içinde alt grupları barındırmaktadır. Farklı konu alanlarından eserler içinde, bir inanç olayıyla veya farklı dinlerden peygamberlerin hikayeleriyle bağlantılandırılan kadınların kimler olduğu ne şekilde betimlendiği araştırılmıştır. Osmanlı ve Osmanlı dışından tipler betimlenirken ne gibi farklılıklar gözlemlendiği aktarılmıştır. Toplumdan tipler için, iç ve dış gibi mekan ile ilgili algılamaların kadın betimlemesinde ne gibi farklılıklara yol açtığı incelenmiştir. Edebi tiplere ele alınmıştır. Osmanlı nakkaşlığını etkileyen Orta Asya, Selçuklu sanatı, İslam minyatürünün başkaca okulları ve Osmanlının temas ettiği kültürlerin sanatlarıyla etkileşimleri ve Osmanlı nakkaşının yaratıcılığı gibi konular çözümlendiğinde Osmanlı minyatüründe değişen zamana ve himaye edenin zevkine göre, kadın figürünün ayrıntılı olarak daha farklı değerlendirilebileceği düşünülmektedir.
Anadolu Türk mimari tezyinatında sekiz kollu yıldız motifi: Osmanlı'ya kadar

Geometrik şekillere her kültürde rastlanır. Bu tür şekiller her dönem insanlar için anlamlı ve önemli olmuştur. Zenginleştirilmiş geometrik biçimlerden oluşan geometrik kompozisyonlar, İslam öncesi yakın ve Ortadoğu sanatında, özellikle İslamlıkla birlikte yapıların iç ve dış tezyinatında yer almıştır. Bütün İslam ülkelerinde, bu arada Anadolu'da da benimsenen bu tür süslemeler, önemli bir kültür birikimine dayanmaktadır. Sekiz kollu yıldız ilkçağ öncesi kültür ve toplumlarında sanatsal değerinden ziyade farklı mistik anlamları içinde barındırmaktadır. Sekiz kollu yıldız, üç semavi dinde de farklı felsefi görüş ve düşüncelerde kullanılabiliyordu. Tezyinat sanatında ise sekiz kollu yıldız, kırık, kapalı ve düz şekillerin birbirine geçmesiyle elde edilmiş ve bununla birlikte sonsuz kompozisyonlar oluşturulmuş, bu kompozisyonlar taş, tuğla, çini, ahşap ve alçı gibi hemen hemen her malzeme ile farklı alanlara uygulanmıştır. Geometrik şekiller genellikle mimari cephelerden eksik olmamıştır. Fakat bu biçimlerin ağır basması XII. ve XIII. yüzyıllardaki döneme rastlar. Anadolu Selçuklu mimari tezyinatı ile Anadolu Beyliklerinin mimari süslemelerini birbirinden kesin çizgilerle ayırmak çok zordur. İslamiyet'ten sonra insan ve hayvan figürlerinin yerini alan geometrik kompozisyonlarda özellikle sekiz kollu yıldız merkezde tutulmaktaydı. Bu tezin hazırlanmasında birçok kaynak taraması yapılarak sekiz kollu yıldız motifinin Anadolu Türk mimarisindeki serüveni araştırılmış ve geçirdiği evrim incelenmiştir.
Anadolu Selçuklu saray çinilerinde insan figürü

Büyük Selçuklu İmparatorluğu'nun Anadolu topraklarındaki uzantısı şeklinde ortaya çıkan Anadolu Selçuklu beyliğinin zamanla bağımsız hale gelmesi Selçuklu İran ile Anadolu Selçuklu devletleri arasındaki kültürel bağların kopmasına neden olmamıştır. Farklı coğrafyalarda ve İslam dini çerçevesinde gelişmeğe devam eden Selçuklu Türk kültürü ortak Orta Asya İslam Öncesi Türk kültüründen beslenmeğe devam etmiştir. Anadolu'ya Selçuklular ile gelen çini sanatının bu bölgede hızlı gelişim sergileyerek çeşitli tekniklerde tatbik edildiği bilinmektedir. İç ve dış mekanları süsleyen çiniler arasında insan tasvirlerine saray, köşk ve hamamlar gibi sivil yapılarda rastlanmaktadır. Anadolu Selçuklu çinilerindeki insan figürlü kompozisyonları araştırıldığı zaman Göktürk dönemine kadar uzayan zengin Türk sanat geleneği ile karşı karşıya gelmekteyiz. Bu gelenek kendini tasvir edilen insanın tipinde, yüz ikonografisinde, oturuş ve diziliş tarzında, başlık ve giyim-kuşamında, ellerde tutulan nesnelerde, sahnelerin düzenlenmesinde ve canlandırılan konuların seçiminde göstermektedir. Anadolu Selçuklu insan tasvirli çiniler Selçuklu İran seramik geleneğine uygun beyaz silisli çamurdan yapılmış ve minai, lüster ve sıratlı tekniğinde süslenmiştir. Anadolu Selçuklu seramik sanatına teknolojik açıdan kaynak teşkil eden İslam seramik sanatında silisli çamurun ve tüm bu tekniklerin farklı oluşum tarihleri ve kendine özgü gelişim süreçleri vardır. Anadolu çini sanatında ulaşılan yüksek teknik düzey işte bu birikim üzerine dayanmış ve onu daha da geliştirmiştir.
Bizans Anaia'sı ve çerçevesinin tarihsel ve kültürel coğrafyası

Bu doktora tezi kapsamında, Anaia Kenti ve çevresi tarihi coğrafyasının yeni veriler ışığında araştırılması amaçlanmıştır. Öncelikle Anaia Kenti ile ilgili birincil ve ikincil kaynaklardaki metinler bir araya getirilmiştir. Elde edilen veriler bugün için kabul edilen Kadıkalesi/Kuşadası ve Anaia eşleştirmesinde ciddi sorunlar olduğunu ortaya koymuştur. Klasik Dönem'den XVII. yüzyıla kadar olan metinler ve haritalarabakıldığında Kadıkalesi'nin konumu ile burada bulunan yapılar ve buluntuların, AnaiaKenti'nden daha çok Phygela Kenti'ne uyduğu görülmüştür. Bu durum Kadıkalesikazılarında ortaya çıkarılan anıtsal kilisenin, Hagios Georgios Katholikonu olabileceği ve XVI. yüzyıl Ayayorgi limanının bu noktada bulunabileceği ihtimallerinisorgulamamızı gerekli kılmıştır.
Alİ Şİr Nevayİ Hamse ve divanlarının resimleri: Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi'ndeki örnekler

Bu tezin konusunu, 15. yüzyıl sonlarında Timurlu başkenti Herat'ta siyasi ve kültürel kimliği ile büyük ün yapmış devlet adamı, şair, dilci Ali Şir Nevayi'nin (ö. 1501 )eserlerinin Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi'nde bulunan resimli kopyalarıoluşturur. Şairin hamse ve divanlarının yapımına, henüz hayatta olduğu yıllardan itibaren başlanmış ve özellikle 16. yüzyıl boyunca İslam dünyasının çeşitli merkezlerinde hazırlanmış birçok resimli kopyaları bugün dünya müzelerinde ve koleksiyonlarında bulunmaktadır. Bu yazmalardaki resimler üslup ve ikonografi özellikleri açısından irdelenmiş, yine aynı açılardan hazırlandıkları tarihi kesitte İslam resim geleneği içinde karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Nevayi henüz hayattayken, eserlerinin resimli nüshaları saray atölyesinde hükümdar, şehzade ve devlet adamları için hazırlanmaya başlanır. Çeşitli kültürel ve siyasi ilişkiler sonucu, ünü Herat çevresi dışına çıkan şair, İslam ve Türk edebiyatında kalıcı izler bırakır. Nitekim Nevayi'nin eserlerinin resimli kopyaları sadece Timurlu coğrafyasındaüretilmekle kalmamıştır, bu örnekler içerik ve tarzlarıyla Anadolu ve Orta Asya başta olmak üzere birçok üretim merkezini hem üslupsal hem de ikonografik açılardan etkilemiştir. Önce Timurlular için ardından siyasi ve kültürel etkileşim sonucundayayılarak üretimi devam eden resimli Ali Şir Nevayi kopyaları Akkoyunlular, Safeviler, Osmanlılar, Özbekler, Babürlüler için hazırlanmaya devam etmiştir. 15. yüzyıl sonundan itibaren bu hanedanların Herat, Şiraz, Tebriz, İstanbul, Şahruhiya, Buhara, Kazvin, Kaşmir gibi merkezlerinde 19. yüzyıla kadar yapımı devam etmiştir. Şairinböylesine geniş bir coğrafyaya yayılan ünü, merkezlerin resim programlarını ve üsluplarını da etkilemiştir. Bu aşamada Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi'nde bulunan, 15. yüzyıl sonu ile 16. yüzyıl ilk yarısında hazırlanan eserler, üretildiklerimerkezlerin üslup ve beğenisini ortaya koyması açısından da dikkate değer örneklerdir.
Bizans Dönemi Kapadokya kiliseleri duvar resimlerinde Koimesis: Meryem'in Uykusu tasvirleri

Tezin konusunu Bizans dönemi Kapadokya kiliseleri duvar resimlerindeki Koimesis tasvirleri oluşturmaktadır. Ortodoks Hıristiyanlıkta İsa'nın bedenlenmesine aracı olması nedeniyle büyük hürmet gören ve şefaatçi kabul edilen Meryem'in ruhunu teslim ederek bu dünyadan göçmesi, Koimesis olarak anılır. Kapadokya'daki bazı Koimesis tasvirleri, Bizans anıtsal resim sanatının günümüze gelebilmiş en erken tarihli Koimesis örnekleri arasında yer alırlar. Kapadokya kiliseleri özgün mimarilerinin yanı sıra, bölgenin Bizans taşrasının karakteristik özelliklerini taşıması, manastır yapılanmasının önemli merkezlerini barındırması, Bizans yönetimi öncesi ve sırasında geçirdiği dönemler boyunca farklı siyasi, dini, toplumsal ve dolayısıyla kültürel etkilere maruz kalması gibi nedenlerle; duvar resimlerinin üslup ve ikonografi özellikleri açısından Bizans sanatına dair önemli açılımlar sunarlar.