turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Ziya Paşa'nın Harabatının 1. cildi.

Ziya Paşa, Tanzimat Devri Yeni Türk Edebiyatında önemli bir isimdir. Harabat ise Ziya Paşa'nın 1875'te yayınlanan eseridir. İçerisinde Türk, Arap, İran ve Çağatay sahasında yetişmiş şairlerin şiirleri vardır. 3 ciltten oluşur. Birinci ciltte manzum bir önsöz ve Türkçe, Farsça, Arapça kasideler, ikinci ciltte Türkçe, Farsça, Arapça şiirler ve üçüncü ciltte ise Türkçe, Farsça mesneviler yer alır. Önsözü manzum bir edebiyat tarihi kabul edilir ve bu kısımda divan edebiyatını över. Edebiyatımızda ilk antoloji olarak kabul edilir. Ziya Paşa'ya göre şiirimizin Baki'ye kadar olan devrinde Türkçe kaba sözlerle doludur. Bu yüzden Harabat Baki ile başlar.
Cengiz Aytmatov'un gözünden İkinci Dünya Savaşı

Türk dünyasında özellikle 20. Yüzyıl edebiyatında en çok bilinen ve eserleriyle sadece Türk devletlerinde değil bütün dünyada iz bırakan Cengiz Aytmatov, yaşadığı ve şahit olduğu inanılmazacıları son derece etkileyici ve doğal bir dille insanların dikkatine sunmuştur. Eserlerini okuyanların, anlatılan olayları bizzat yaşamış gibi etkilenmeleri yazarın edebi gücünün sadece bir yönüdür denilebilir. Çocukluk yıllarını savaşlı yıllarda geçiren ve oldukça fazla ailevi ve toplumsal acılara şahit olan yazarın gözüyle savaş felaketine bakmak, savaşın acımasız, çirkin ve asla kazananı olmayan yüzünü en belirgin şekilde kavramaya fırsat tanımaktadır. Bu bağlamda, yazarın gözüyle İkinci Dünya Savaşı'nın analiz edilmesi, savaşın bilinmeyen derinlikleri ve Aytmatov'un şahit olduğu gerçeklerin Aytmatov'un kaleminden aktarılması tezin konusunu oluşturmaktadır. Elde edilen bilgilerin değerlendirilmesi ve analizi sonucunda, İkinci Dünya Savaşı'nın Aytmatov'un yaşadığı dönem ve topraklardaki etkileri ve Türk topluluklarının maruz kaldığı sıkıntılar farklı bir bakış açısıyla gün yüzüne çıkarılmıştır.
Edip Canseverin şiirlerinin tema ve yapı bakımından incelenmesi

Edip Cansever İkinci Yeni şiir hareketi içerisinde yer alan bir şairdir. Genç yaşından itibaren şiirle ilgilenmeye başlamıştır. Bu harekete katılmadan önceki şiirleri, acemilik dönemi şiirleridir. İlk üç kitabı estetik denemeler olarak görülebilir. Cansever yeniliklerin şairidir. Sürekli yeni anlatım olanakları dener. Edip Cansever, Batı şiirini Türk şiirine uyarlayan bir şairdir. Şiirlerinin ana temaları, yalnızlık ve ölümdür. Şiirlerinde varoluşçuluğun yansımalarını görebiliriz. Şiirlerinde insanoğlunun trajedisini anlatmaya çalışmıştır. Bu yüzden bazı şair ve yazarlar tarafından eleştirilmiştir. Edip Cansever, modern Türk şiirinin önemli temsilcilerinden birisidir.
Türk edebiyatında konusunu Türk tarihinden alan romanlar (2001-2002)

ÖZÇalışmamızda 2001- 2002 yılları arasında neşredilen tarihi romanları inceledik. İki yıllık dönemde yayınlanan otuz iki romanı zaman, mekan, şahıslar ve bakış açısı kriterlerini göz önünde bulundurarak tahlil ettik. Zaman bölümünde; kronolojik zaman, kozmik zaman ve sosyal zaman unsurlarını ortaya koyduk. Mekan bölümünde mekanları özelliklerine göre kapalı mekanlar, yerleşim yerleri, tabii coğrafya olarak sınıflandırdık. Şahıslar bölümünde, romanlardaki kahramanları gerçek kişiler olup olmadıklarına, mesleklerine, milliyetlerine, cinsiyetlerine ve eğitim durumlarına göre sınıflandırdık. Bakış açısı bölümünde ise romanlardaki anlatıcıları ve anlatıcıların, anlattıkları döneme dair, görüşlerini kısaca verdik.
Gagauz Türkçesinin 'Ana sözü' gazetesindeki sözvarlığı (2012-2016)

Gagauz Türkçesini güncel dil kullanan ve eski bir geçmişşe sahip olan Ana Sözü gazetesinin söz varlığını araştırdık. Bu araştırma ve incelemelerle birlikte Gagauz Türklerinin son beş yıldaki kullandığı kelimeleri inceledik. İncelenen kelimeler içerisinde Slav kökenli kelimelerin ağırlıkta olduğu ve yazı dilinde de Gagauz Türkçesinin yanı sıra Rusçanın da epeyce çok kullanıldığını tespit ettik. Ana Sözü gazetesinde incelediğimiz sayılarda bulduğumuz kelimeleri kategorilere ayırarak kendi içlerinde gruplara ayırdık. Bu gruplar üzerinden Gagauzların hangi alanlarda daha çok hangi kelimeleri tercih ettiklerini belirledik.
Bartın folkloru

Anadolu halkının büyük bir kesimi geleneklerin etkisi altındadır. Halkımızın geleneksel yaşamını oluşturan, ona öz ve biçim kazandıran ana davranış kalıplarının temelindeyse sayısız adet, inanma ve töresel işlem yatmaktadır. Gerçekleştirilen bu uygulamalar yöreden yöreye farklılık ve benzerlik göstermektedir. Tez, giriş kısmı ve iki bölümden oluşmaktadır. Tezin giriş kısmı Kozcağız'ın coğrafi konumuna, tarihine, sosyal ve iklisadi durumuna ayrılmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde;'Hayatın Dönüm Noktalarıyla İlgili Gelenek ve Göreneklere' ayrılmıştır. Köylerin merkeze uzak ve yakın oluşlarına göre giyim-kuşam ve yaşam tarzları da değişmektedir. Dini bayramların kutlanmasında köyler arasında bir takım farklılıklar görülür. Halkın ekonomik nedenlerden dolayı ya da geleneklerine bağlılıklarından dolayı bazı hastalıkların tedavisinde dinsel-büyüsel ya da halk hekimliği yöntemlerini uygulamaktadırlar. Dünya mutfakları arasında en büyük üç mutfaktan sayılan Türk mutfağının birçok özelliği Kozcağız'da da görülmekle beraber, tesbit edebildiğim kadarıyla zengin bir yemek kültürüne sahiptirler. Çalışmanın ikinci bölümünde ise 'Anlatmalar, ve Kalıplaşmış Sözler' bulunmaktadır. Bunlar ; Halk Edebiyatının şifahi ürünlerinden olan mani, türkü, ninni, hikaye, efsane, masal, atasözü, bilmece ve tekerlemelere ayrılmıştır. Kozcağız'ın köylerinde tesbit edebildiğim en yaygın anonim halk edebiyatı ürünü manilerdir. IIIYöredeki türküler, maniler kadar yaygın olmamakla birlikte önemli olaylar karşısında halk, türkü yakmaya devam etmektedir. Çocuklarının uyuması İçin ninni söyleyen anneler, torunlarına masal, efsane anlatan nineler, dedeler bu halk edebiyatı ürünlerini bir sonraki kuşağa aktarmaya devam etmekledirler. Bu tez, Kozcağız yöresi ve köylerinin folkloru, sosyal ve kültürel yapısı, yaşantısı derleme yoluyla var olan halk bilimi mahsullerinin ortaya konulması için incelenmiştir. IV
Sait Faik Abasıyanık'ın Semaver adlı hikaye kitabının metindilbilimsel tahlili

Dil bir milletin düşünce sistemini gösterir. Toplumlar için hem kaynaştırıcı hem de yaklaştırıcı bir temel unsurdur. Geçmişten günümüze kadar insan sürekli olarak dil üzerine düşünmüş ve çalışmalar yapmıştır. Bu çalışmalar önce dilbilim üzerine olmuş, daha sonra farklı dallara ayrılmıştır. Bu dallardan birisi de metindilbilimdir. Dilbilimin alt dalı olan metindilbilim, bir metni çalışma konusu yaparak o metni bağdaşıklık ve tutarlılık gibi özellikler açısından inceler. Bu çalışmada 1906- 1954 yılları arasında yaşamış olan Sait Faik Abasıyanık'ın Semaver adlı hikaye kitabını metin dilbilimi açısından değerlendirmek amaçlanmıştır. Araştırmada metindilbilimin yapısı çerçevesinde bağdaşıklık ve tutarlılık kavramları açıklanmış olup, hikayeler üzerinde uygulanmıştır. Üzerinde çalıştığımız hikayede metindilbilimini ve özellikle de bu alanın iki temel kavramı olan bağdaşıklık-tutarlılık olgularını inceledik. Bağdaşıklığı kapsayan öncül/bağımsız gönderim ögeleri, ardıl/bağımlı gönderim ögeleri, biçimsel/sözlüksel bağdaşıklık ögeleri ve metni bölümlere ayıran belirticiler incelemenin içeriğini oluşturmaktadır. Tutarlılık görünümlerinden olan özelleştirme bağlantısı, neden sonuç bağlantısı, karşılaştırma bağlantısı, zaman bağlantısı da incelenmiştir. İncelenen kısımların tümü bize hikayelerin dilsel yapısıyla ilgili bilgi vermektedir. Özellikle gönderimi kapsayan artgönderim ve öngönderim ögelerinde zamirlerin varlığı dikkatimizi çekmektedir. Semaver adlı hikaye kitabı incelenirken Doğan Günay'ın Metin Bilgisi adlı kitabı ve Canan Ayata Şenöz'ün Metindilbilim ve Türkçe Dilbilim kitabı temel alınmıştır. Ayrıca Leyla Subaşı Uzun'un Orhon Yazıtlarının Metindilbilimsel Yapısı adlı incelemesinden yararlanılmıştır.
Şura-yı Ümmet gazetesinin (170-220) ve (140-1/140-122) sayılarının sistematik indeksi-incelemesi- seçilmiş yazıların çevirisi

Bu tezde 1902- 1910 yıllarında yayınlanan Şura-yı Ümmet gazetesinin 192- 220 ve 140-1/140- 122 sayıları incelenmiştir. Tezin birinci bölümünde, gazeteciliğin Türkiye'deki tarihi gelişimiyle birlikte Şura-yı Ümmet'in bu tarih içindeki yerinden, şekil ve muhteva özelliklerinden, son olarak da yazar kadrosundan bahsettik. Şura-yı Ümmet'le ilgili bilgilere ulaşmada kolaylık sağlayacağını düşündüğümüz iki tabloya da yine bu bölümde yer verdik. İkinci bölümde; 'Yazar Adlarına Göre Fihrist'te gazetedeki tüm yazıları yazarlarının isimleri altında gruplandırdık. Bunu yaparken yazarları alfabetik sırayla yerleştirdik. Yazarı belli olmayan yazıları ise fihristin sonundaki 'İmzasız' bölümünde gösterdik. 'Konulara Göre Fihrist' adını taşıyan üçüncü bölümde listelediğimiz yazıları, ilintili olduğu her bir konu başlığının altında gösterdik. Çalışmamızın dördünce bölümünde ise Şura-yı Ümmet'ten seçtiğimiz yazıların transkripsiyonlarına yer verdik. Özellikle edebiyatla ilgili yazıları tercih ettiğimiz bu bölümdeki yazıları sıralarken, konulara göre düzenlediğimiz fihristin sırasına riayet ettik. Tezin son bölümünü ise çalışmamız esnasında faydalandığımız kaynakları gösteren ayrıntılı bir bibliyografyaya ayırdık.
Kazak şairi Muhtar Şahanov'un Mäñgurttenbev Marselezası adlı eserindeki şiirler: Aktarma, tematik açıdan inceleme ve metin

Bağımsızlık dönemi Kazak edebiyatının önemli temsilcilerinden birisi olan Muhtar Şahanov'un eserlerinde, Kazak halkının kültürel yönden güncel sorunları, Kazakların geçmişş yaşantısı ve geleceği, Kazak Türkçesi'nin dünü, bugünü ve yarını hakkındaki endişeler dile getirilmektedir. Çalışmamız, Kazak halkını uyuduğu derin uykudan uyandırmak amacıyla eserler veren Muhtar Şahanov'un M ngurttenbev Marselezası isimli kitabındaki şiirlerin tematik açıdan incelenmesini ihtiva etmektedir. Üç bölümden oluşan çalışmamızın giriş bölümünde Kazak edebiyatının gelişim evreleri ele alınırken birinci bölümde yazarın hayatı, edebi şahsiyeti, manzum ve mensur eserleri, tiyatroları, dramaları ve piyesleri üzerinde durulmaktadır. Eser hakkında kısa bir bilginin verildiği ikinci bölümde ise şiirlerdeki dil ve üslup incelenmiştir. Çalışmamızın asıl bölümünü oluşturan üçüncü bölümde şairin, üzerinde inceleme yaptığımız M ngurttenbev Marselezası isimli eserinde işlenen temalar ele alınmaktadır. Şairin ele aldığı temalar; milli temalar, insan teması, hayat ve ölüm teması, aşk ve kadın teması, diğer temalar şeklinde sınıflandırılmıştır. Bu sınıflandırma yapılırken şairin en çok işlediği temalardan en az işlediği temalara doğru bir sıralama yapılmıştır. Çalışmamızın son bölümünde de metnin transkripsiyonu ve Türkiye Türkçesi'ne aktarımını yer verilerek çalışmamız sonuçlandırılmıştır. Bağımsızlık sonrası Kazak şiiri alanında bundan sonra yapılacak olan ulusal ve uluslararası çalışmalara ışık tutacağını düşündüğümüz çalışmamızın sonuç bölümünde şairin işlediği temalardan yola çıkarak genel bir değerlendirme yapılmıştır.
Hüseyin Nihal Atsız'ın Deli Kurt, Makaleler III ve Yolların Sonu adlı eserlerinin sözlüğü ve söz varlığı

Bu çalışmada, Hüseyin Nihal Atsız'ın Yolların Sonu, Deli Kurt ve Makaleler III eserlerinin hem sözlüğü hem de söz varlığı hazırlanmıştır. Bu tez, Ön Söz, Kısaltmalar, Sözlüğün Kullanımı ile İlgili Açıklamalar, Hüseyin Nihal Atsız'ın Hayatı, Edebi Kişiliği ve Eserleri, Sonuç ve Kaynakça kısımlarından başka Sözlük ve Söz Varlığı olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır. Tezin başlangıç kısmında söz, söz varlığı, sözlük, müellif sözlükleri hakkında kısa bilgilerin yanında Hüseyin Nihal Atsız'ın hayatı, edebi yönü, siyasi kimliği ve eserleri ile ilgili bilgi verilmiştir. Kısaltmalar kısmında, çalışmada kullanılan kısaltmalar gösterilmiş, Sözlüğün Kullanımı ile İlgili Açıklamalar kısmında ise tez ile ilgili bilgi almak veya tezden yararlanmak isteyenler için yardımcı olacak bilgiler verilmiştir. Çalışmanın Sözlük kısmı yazarın eserinde geçen her sözcük tek tek taranarak oluşturulmuş, Türk Dil Kurumunca 2011'de hazırlanan Türkçe Sözlük temel alınarak, anlamı olan sözcükler yazılmış, anlamı olmayan veya açıklaması yetersiz görülen sözcükler tarafımızca anlamlandırılmaya çalışılmıştır. Söz Varlığı kısmında Nihal Atsız'ın ele aldığımız eserlerindeki söz varlığı, temel söz varlığı ve yabancı söz varlığı olarak sınıflandırılmış ve alfabetik bir şekilde dizilmiştir. Sonuç kısmında, Hüseyin Nihal Atsız'ın incelediğimiz eserlerinde, kullanmış olduğu sözcüklerle ilgili bir takım değerlendirmeler yapılmış ve sayısal verilere başvurulmuştur. Söz varlığı zengin olan dil her zaman kullanılacaktır. Dilimize sahip çıkıp söz varlığının artması için çalışmak her Türk insanının görevi olmalıdır. Dilimize hizmet etmiş şair ve yazarlarımızın eserleri taranıp Türk diline bir kelime bile olsa kazandırılmalı, o kelimenin kaybolmasına imkan verilmemelidir. Sözlük bilimi çalışmaları her daim artırılmalı ve Türkçeye sahip çıkılmalıdır. Bu tez, Türkçenin söz varlığına katkı sağlamak, Türk dilinin zenginliğini tekrar belirtmek, pekiştirmek, şair ve yazarın söz varlığını belirleyerek, sözlük bilimi çalışmalarına katkı sağlayabilmek için hazırlanmıştır.
Rezmİ Divanı

Bu tez, 17. yüzyıl şairlerinden Rezmi'yi ve divanını konu edinmektedir. Çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, tezkirelerden ve diğer tarihi kaynaklardan elde edilen bilgilerle şairin hayatı, şahsiyeti ve edebi kişiliği ortaya konulmuştur. İkinci bölümde, Rezmi Divanı'nın şekil ve içerik özellikleri ele alınmıştır. Nazım şekilleri, vezin, kafiye ve redif özellikleri ile dil ve anlatım açısından dikkati çeken hususiyetler işlenmiştir. Şairin şiirlerinde sıkça işlediği, öne çıkan bazı konu başlıkları, muhteva özellikleri olarak verilmiştir. Rezmi Divanı'nın sadece bir nüshası vardır. Üçüncü bölümde, divanın İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi'nde bulunan tek nüshasının tavsifi yapılmıştır. Eserin imla özellikleri incelenmiştir. Ayrıca metin tespitinde göz önünde bulundurulan hususlar açıklanmıştır. Daha sonra divan metni ortaya konmuştur. Hazırladığımız eserde metindeki bütün kelimelerin çekimleriyle birlikte yer aldığı bir dizin bulunmaktadır. Ayrıca eserin sonuna Rezmi'nin Beşiktaş'ta Akaretler' de bulunan aile mezarlığıyla ilgili bilgilerin ve resimlerin bulunduğu bir bölüm eklenmiştir. Rezmi, şiirlerinde sevgilinin güzelliği, sevgiliye duyulan aşk, meyve eğlence meclisleri, baharın ve çiçeklerin güzellikleri, halk kültürüne ait unsurlar gibi konuları işlemiştir. Onun şiirlerinde dönemin sosyal hayatına dair pek çok iz bulmak mümkündür. Rezmi'nin şiirlerinde Türkçe kelimeler daha çok kullanılmış, deyimlere ve atasözlerine sıkça yer verilmiştir. Ayrıca mahalli kelimeler ve ekler ile kalıplaşmış halk söyleyişlerine de rastlanmaktadır. Divandaki şiirlerde şekle ait bazı hatalar bulunmaktadır. Divandaki kelime ve eklerin imlasında, dönemin özelliğinden kaynaklandığını düşündüğümüz tutarsızlıklar bulunmaktadır.
Sabahattin Engin hayatı - sanatı - eserleri

Çağdaş tiyatro yazarlarımızdan Sabahattin Engin'in Hayatı- Sanatı - Eserleri adlı çalışmamızda yazarımızı ve eserlerini tanıtmaya çalıştık. Çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, önce yazarın hayatım verdik. Daha sonra yazarın sanat anlayışını belirlemeye çalıştık. Bu bölümde son olarak yazarın bütün eserlerinin bir bibliyografyasını verdik. İkinci bölümde yazarın yayımlanmış yirmi eserini 'Tanıtım, Özet, Değerlendirme, Kişiler, Zaman, Mekan, Dil ve Üslup' başlıkları altında inceledik. Bölümün sonunda 'Sabahattin Engin'in Oyunları Hakkında Genel Bir Değerlendirme' başlığıyla bir değerlendirme yaptık. Üçüncü bölümde ise yazarın bugüne kadar yayımlanmış yazılarından bazılarının 'Türk Edebiyatıyla İlgili Olanlar' ve 'Batı Edebiyatıyla İlgili Olanlar' başlıkları altında metinlerini verdik.
Türk halk kültüründe rüya

Çağlar boyunca, bütün medeniyetler ve dinler rüyalara büyük önem vermişlerdir. Her medeniyet ve din kendi kültürüyle yoğurduğu bir rüya algısı yaratmıştır. Rüyaların genel olarak, bu dünya ile öteki dünyalar arasında iletişimi sağladıklarına, kutsal bilgilerin aktarıcısı olduklarına ve tanrının mesajlarını içerdiklerine inanılmıştır. Türk kültüründeki rüya algısı, Türk kültürüne ait mitoloji, destan, halk hikayesi, masal ve efsaneler incelendiğinde ayrıntılarıyla ortaya çıkar. Bu türlerde yer alan rüyaların birçok işlevi vardır. Gelecekten haber vermek, uyarılarda bulunmak, rehberlik etmek, aşık etmek, mekanları ve yapıları inşa ettirmek, din değiştirtmek rüyalarda en çok rastlanan işlevlerdir. Bu işlevlerin ortaya çıkmasında, Türklerin mitolojik dönem ve İslamiyet sonrası kültürel yapıları beraber rol alırlar. Rüyaların bu işlevleri, rüya ve kültür arasında bir ilişki doğurur. Rüya ve kültür arasındaki bu ilişki, karşılıklı etkileşimle şekillenir. Bireyler gördükleri rüyaları, kültürel sembollerle ilişkilendirerek, ortak rüya motiflerinin yer aldığı bir geleneğin oluşmasını sağlarlar. Aynı motiflerin olduğu benzer rüyaların artması, bunları bireysellikten çıkarıp yavaş yavaş toplumsal kılar. Oluşan yapı, bir rüya başlığı oluşturarak, bireyle anılmaktan sıyrılır ve kolektif rüya bilincini oluşturur.
Hicri 900 (M. 1494) tarihli müellifi bilinmeyen bir tasavvufi risale

Bu çalışma, müellifi bilinmeyen bir tasavvuf risalesinin edebiyat alanına kazandırılması amacıyla yapılmıştır. Çalışma; 'İnceleme', 'Metin' ve 'Sözlük' bölümlerinden oluşmaktadır. İnceleme bölümünde, metin dilbilgisel anlamda başlıklar altında incelenmiştir. Her başlık ayrıntılı olarak açıklanmış ve yine her başlık için ayrı ayrı örnekler verilmiştir. Metin bölümünde, Arap alfabesi ile verilen orijinal metin Latin alfabesine aktarılmıştır. Sözlük bölümünde ise metinde yer alan ve anlamı bilinmeyen kelimelerin anlamları verilmiştir. Yapılan çalışma, 'sonuç' bölümü ile sona erdirilmiştir. Eserle ilgili genel bir değerlendirme yapılmıştır.
Kazan Tatar bilmeceleri üzerine bir değerlendirme

'Kazan Tatar Bilmeceleri Üzerine Bir Değerlendirme' adlı bu çalışmada İdil-Ural bölgesinde yaşayan Tatar Türklerinin sözlü gelenekten derlenerek yazıya geçirilen bilmeceleri şekil, yapı, içerik, işlev, yaratım ve aktarım bağlamı bakımından incelenmiştir. Çalışmada metin merkezli inceleme metodu kullanılmıştır. Kazan Tatar Türklerine ait 4072 bilmece metni içeren eserin tüm başlık ve alt başlıklarından seçilen 2042 bilmece metninin Latin harflerine transkripsiyonu yapılmış ve bilmeceler Türkiye Türkçesine aktarılmıştır. Bu çalışmanın amacı yapılan incelemelerde sözlü geleneğin ürünü bilmecelerin kültürel ortaklıklara olan hizmetini göstermek ve Türk dünyası sözlü kültür ürünleri üzerine yapılacak kapsamlı çalışmalara katkıda bulunmaktır. Bu çalışma ile tarihin en eski dönemlerinden bu yana Türk hakimiyeti ve kültürünün izlerini görebildiğimiz İdil-Ural bölgesinde söylenen bilmeceler ile Türkiye'de söylenen bilmecelerin yaratımından başlayarak şekil, yapı, içerik, işlev ve aktarım geleneği bakımından ortak bir kaynaktan beslendiği görülmüştür.
Şeyh Alaaddin el-Haznevİ'nin hayatı ve tasavvufi kişiliği

M. S. 1919 ile 1969 yılları arasında Suriye'nin Kamışlı ilinin Hazna ve Telmaruf köylerinde yaşamış olan Şeyh Alaaddin el-Haznevi'nin hayatı ve ilmi olarak ortaya koyduğu çalışmaları İslam dünyasında belli ölçüde etkili olması hasebiyle tasavvuf kültürü açısından önem arz etmektedir. Zira Türk-İslam Edebiyatı ve bu edebiyatın sunduğu tasavvufi gelenek sabit bir coğrafya ile sınırlı olmayıp geniş ve verimli bir alana isabet etmektedir. Önsözde de belirtildiği üzere çalışmamızın birinci bölümünde Şeyh Alaaddin Haznevi'nin hayatı ve eserleri hakkında bilgi verilecektir. Çalışmamızın ikinci bölümünde ise Şeyh Alaadin Haznevi'nin tasavvuf alanındaki görüşlerine ve sufi yönüne değinilecek olup onun bu yolda izlediği usul üzerinde durulacaktır. Çalışmamızın üçüncü bölümünde ise Suhab isimli eserin tercümesi yapılacaktır. Ayrıca belirtmek gerekir ki Temel İslam Bilimlerinden, Felsefe ve Din Bilimlerine birçok alanda eserler veren el-Haznevi'nin sahip olduğu edebi üslup dönemin ilmi ve edebi seviyesiyle ilgili önemli ipuçları vermektedir.
Canıl Mirza destanındaki epik unsurlar

Canıl Mırza Destanı hem aynı adlı kahramanının kadın olması, hem de içerdiği tarihi tabakalar bakımından son derece dikkate değerdir. Kazan, Kasım, Kırım, Astırahan, Altın Orda ve Çağatay hanlıklarından izler taşıyan, bir başka ifadeyle tarihi olaylarını söz konusu hanlıklara geri götüren Canıl Mırza Kırgız tarihinde XIII- XVIII. yani beş asırlık bir dönemi içine almaktadır. Destanın tarihi kahramanlarına baktığımızda ise destanda adı geçen 'Camgırçı Han, Edige gibi kahramanların tarihi kaynaklarda da karşımıza çıkması, destanın gerçekçi bir tarihi zemine oturtulduğunu göstermektedir. Destanda Canıl Mırza'nın babası olarak geçen 'Camgırçı Han' Altın Orda'nın kalıntısı olarak kabul edilen Astarhan Hanlığı'ının hükümdarı olup bu hanlık tarihte kurulan ilk Türk devleti olması açısıyla önemlidir. Yine Edige Mırza Altın Orda Devleti'nin emirlerinden olup aynı zamanda Timur-Kutluk'un koruyucularından birisidir. Destanın Canıl'dan sonra en önemli kahramanı olan Abıl'ın da İşin Sultan'ın oğlu olduğu ortadadır ve Abıl, tarihi kaynaklara göre Orta Asya Türkleri'nin Ruslar'la olan özgürlük mücadelesi sırasında (1629'dan başlayarak) görülmektedir. Canıl Mırza Destanı'nında olaylar Kırım, Ukrayna, Türkistan, Moğolistan, Kırgızistan ve Özbekistan topraklarında geçmektedir. Bu durum olayların gerçekte de cereyan ettiği toprakları göstermesi bir yana destan anlatıcısının hem Kırgız, hem de Türk Dünyası tarihini iyi bildiğini de ifade etmektedir. Epik kurallar geçerli olmakla birlikte Canıl başta olmak üzere diğer destan kahramanlarının şahsında avcılık ve atıcılılık, destanın başından sonuna kadar kendisini sürekli hissettirmektedir. Hatta Caınl'ın çocuklarını bile bırakarak arkasına bakmadan geri dönüşünde atıcılıktaki becerisinin azalması etkilidir. Diyebiliriz ki Canıl Mırza destanı gerek çok geniş bir tarihi döneme ve coğrafyaya oturması, gerekse içerdiği ve anlatıda aynı oranda etkisi görülen epik ve mitik unsurlar bakımından Kırgız folklorundaki haklı yerini almıştır.
Sabahattin Ali'nin eserlerinde değerler eğitimi

Edebiyatımızın usta öykücüleri arasında ismi anılan Sabahattin Ali, eserlerinde toplumun aksayan yanlarını betimleyerek okuru, bu doğrultuda düşünmeye sevk etmekte ve ideal toplumun çizgilerini örtülü bir şekilde hissettirmektedir. Bu çalışmanın temel amacı, Sabahattin Ali'nin eserlerini değerler eğitimi yönüyle incelemektir. Bu amaç doğrultusunda Ali'nin üç roman, dört öykü ve bir tiyatro eseri incelenmiş ve incelenen eserlerde Milli Eğitim Bakanlığının 2017'de Türk Dili ve Edebiyatı Öğretim Programında belirlediği 10 kök değer altında 35 alt değeri örneklendirecek iletiler tespit edilmiştir. Araştırmada yöntem olarak içerik analizi seçilmiş ve eserlerde değerler tek tek tespit edilmiştir. Elde edilen veriler not edilmiş, değerler tanımlanarak incelenen eserlerdeki iletiler, sayfa numaralarıyla her değere ait tabloda yansıtılmıştır. 10 kök değer içerisinde en fazla 'sevgi' değerinin işlendiği tespit edilirken 'adalet' değeriyle ilgili iletilere diğer değerlere oranla daha az rastlanılmıştır. İncelenen eserlerde değerlerin işlenme sıklığı ve yüzdesi kök değer ve alt değerleri içeren oranlarla ayrı ayrı verilmiştir. Araştırma sonucunda incelenen eserler, değerler açısından çok zengin bir içeriğe sahip olmasalar da toplumda eksikliğini en çok hissettiğimiz sevgi, fedakarlık ve yardımseverlik gibi duygular, yazarın olayları ele alış tarzıyla somut bir şekilde resmedilmiş ve bu tür duyguların aslında toplumu oluşturan temel duygular olduğu okura yansıtılmıştır.
Dastan-ı Müseyyeb Gazḭ (S. 131-269) giriş-inceleme-metin-dizin

Dastan-ı Müseyyeb Gaz ' Na'ili mahlaslı bir müellif tarafından, 19. yüzyılda mesnevi şekliyle yazılmıştır. Dastan-ı Müseyyeb Gaz 'de Kerbela Olayı anlatılmaktadır. Destanda Müseyyeb Gazi adındaki kahramanın Kerbela Olayı'nın intikamını almak için yaptığı savaşlar ve çeşitli olaylar anlatılmaktadır. Giriş kısmında yazar ve eser hakkında bilgi verilmiştir. İnceleme bölümünde; eserin imla, ses ve şekil özellikleri çeşitli örneklerle gösterilmiştir. Metin bölümünde ise eserin transkripsiyonlu şekli verilmiştir. Dizin bölümünde, eserde geçen kelimelerin gramatikal dizini oluşturularak anlamları verilmiştir. Çalışmada yararlanılan eserler de Kaynakça başlığı altında verilmiştir. Eserin 2 ile 130 sayfaları Neslihan SEMERCİ ELMAS tarafından çalışılmıştır.