Fizik öğretmen adaylarının gölge ve görüntü oluşumu konularında pedagojik alan bilgileri

Bu araştırmada fizik öğretmen adaylarının gölge ve görüntü oluşumu konularında pedagojik alan bilgilerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Araştırmada 2012- 2013 öğretim yılında bir Devlet Üniversitesi'nin Eğitim Fakültesi'nde Fizik Öğretmenliği 5. sınıfında öğrenim görmekte olan 28 öğretmen adayı, öğretmen adayları içinden seçilen 5 öğretmen adayı ve İzmir İli sınırlarındaki bir ortaöğretim okulunun 12. sınıf fen bölümü öğrencileri ile çalışılmıştır. Çalışmanın verileri ortaöğretim okulunda 12. Sınıf öğrencilerine gölge ve görüntü oluşumu konularında alternatif kavramlarını ortaya çıkarmak için uygulanan açık uçlu problemler, öğretmen adaylarının alternatif kavramlarını ortaya çıkarmak için uygulanan ortaöğretim öğrencilerine de uygulanmış açık uçlu problemler, öğretmen adaylarının bu problemler doğrultusunda ortaya çıkacak alternatif kavramlarla ilgili görüşlerini ortaya çıkarmak için uygulanan üç açık uçlu soru, öğretmen adaylarının gölge ve görüntü oluşumu konusu dahilinde hazırladıkları ders planları ve konu anlatım notları, ders planları ve konu anlatım notlarını derinleştirmek adına yapılan görüşmeler, öğretmen adaylarının kavram yanılgılarında öğretmenin rolü ve nitelikli öğretmende bulunması gereken özellikler hakkında görüşlerini ortaya çıkarmak için uygulanan açık uçlu sorular ve öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulaması sırasında yapılan gözlemler yoluyla toplanmıştır. Çalışmadan elde edilen verilere göre öğretmen adayları ile ortaöğretim öğrencileri gölge ve görüntü oluşumu konusunda benzer alternatif kavramlara sahiptir. Öğretmen adaylarının konu anlatım dosyaları, ders planları ve öğretmenlik uygulamaları sırasında konu anlatımları; öğretmen adaylarının pedagojik alan bilgilerinin, özellikle alternatif kavramların tespiti, değerlendirmesi ve giderilmesi açısından yeterli olmadığını göstermiştir. Yanılgıları tespit etmeye yönelik genelde bir çalışmaya yer verilmemiş, gidermeye yönelik 'deney yapılmalı' gibi genel ifadelerle önerilerde yer verilmiştir. Öğretmen adaylarının ders planları, fizik öğretim programını kullandıklarını fakat sadece kazanımlar bölümünü kullandıklarını göstermiştir. Öğretmen adayları konu anlatımlarında çoğunlukla düz anlatım yöntemini kullandıkları; öğretim stratejisi, yöntem ve teknik bilgilerinin yeterli olmadığı; özellikle alternatif kavramlarla ilgili önerilerinden görülmektedir. Çalışmada elde edilen sonuçlar doğrultusunda, pedagojik alan bilgisi ile ilgili; daha büyük gruplara, farklı konular üzerine öğretmen adayları ile çalışmalar yapılabilir. Yine pedagojik alan bilgisi yeterliği göz önünde bulundurularak öğretmen eğitimi programları üzerine çalışmalar yapılabilir. Elde edilen veriler ışığında öğretmen adaylarının alan bilgilerinin ne kadar yeterli olursa olsun, alternatif kavramlara yönelik bilgilerindeki, öğretim programı bilgilerindeki ve strateji, yöntem ve teknik bilgilerindeki eksiklikler konunun öğretiminde sıkıntılara ve eksikliklere yol açtığı görülmüştür. Bu nedenle öğretmen eğitim programlarında, öğretmen adaylarının bu yönlerden gelişimini sağlayacak teorik ve uygulamalı çalışmalara yer verilmesi nitelikli öğretmen eğitimi açısından yararlı olacaktır.