turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Kadın folkloru ve toplumsal cinsiyet üzerinde kültürel kimliğin etkisi: Tavşanlı ilçesi Dedeler ve Beyköy örneği

Bir toplum içindeki alt gruplarda görülen kültürel farklılıklar toplumsal hayatın temelgerçeği olarak kabul edilmektedir. Bir grubun kültürel kimliği ve toplumsal cinsiyet algısının o grubun bireylerince üretilen folklor unsurlarını etkilediği açıktır. Temel problemi kültürel kimlik ile toplumsal cinsiyet ilişkisini anlamak olan bu çalışmada iki farklı toplumsal yapıya sahip köy yerleşmesinde kadın folkloru ve toplumsal cinsiyet üzerinde kültürel kimliğin etkisi ortaya konulmaya çalışılmıştır. Araştırmada kadının cinsiyet kimliğiyle ilişkili folklor öğelerinin toplumsal cinsiyet olgusununinşasındaki rolü belirlenerek, iki farklı kültür bölgesi özelinde karşılaştırma yapılmıştır. Çalışmada, kadınların toplumsal cinsiyet rollerinin mevcut durumunaodaklanılmakla birlikte, bunlardaki değişim ve dönüşüm nedenleriyle birlikte gözler önüne serilmeye çalışılmıştır. Tarihsel ve ekonomik etkenler de ele alınarak sonuçlar elde edilmiştir. Bunların yanı sıra Tavşanlı yöresinin zengin kültür çeşitliliği içinde kadın folklorunun yeri ve önemi saha çalışmasından elde edilen verilerle ortaya çıkarılarak araştırma alanında toplumsal cinsiyet algısındaki farklılıkların ve değişimin nedenleri belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmada doğumdan itibaren başlayan, insanın kültürlenme süreci denilen olguyla ortaya çıkan toplumsal cinsiyetin inşası ve bu kavramla ilişkilendirilen, kadınların üretmiş olduğu folklor ürünlerinin kültürel kimlik üzerinde etkisi tespit edilerek incelenmiştir. Bu tez çalışmasında, kadın bireylere özgü halk kültürünün ve bu kültüre bağlı gelişen cinsel kimliklerin sosyokültürel yaşam ve kültürel kimliğin şekillenmesine ve böylece toplumun temel dinamiklerinin sürdürülmesine olan etkisi de ele alınmıştır. Çalışmanın giriş bölümünde araştırmanın problemi, konusu, amacı ve gerekçesi, yöntemi, kuramsal çerçevesi, veri toplama araç ve teknikleri, veri toplama süreci hakkında bilgi verilmiş, birinci bölümünde kavramsal çerçeveye dair terimler ele alınmış, ikinci bölümünde kadın folkloruna dair veriler, kültürel kimlik ve aidiyet ile toplumsal cinsiyetin belirleyici süreçleri ortaya konulmuştur. Çalışma, sonuç, kaynakça, sözlü kaynaklar ve saha fotoğraflarından oluşan ekler kısmı ile son bulmuştur.
Çıldırlı Karapapak Aşık Şenlik'in şiirlerinde söz varlığı

Söz varlığı bir toplumun dilini, yaşayışını, inanışını, tarihini, kültürünü ve düşünce yapısını yansıtır. Bilindiği üzere her şair ve yazarın kendine özgü bir söz varlığı vardır. Şairlerin bir dilin malzemelerini çok daha iyi kullanabiliyor olmaları, onların şiirlerindeki zengin ifadeleri bulmayı olanaklı kılar. Bu zengin ifadeler, dönemin kültürel unsurlarını ve özellikle dil özelliği hakkında bilgi vermekle birlikte söz varlığını ortaya koyması bakımından da önemlidir. Bu nedenle söz varlığını belirleme çalışmalarının önemi gün geçtikçe artmaktadır. Bu çalışma ile Türkçe ve Azerbaycan Türkçesi'ne yakınlığı ile bilinen Karapapak ağzının temsilcilerinden olan Aşık Şenlik'in zengin söz varlığını ortaya koymak ve bu doğrultuda yapılan çalışmalara katkıda bulunmak amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda öncelikle 'Karapapak Türkleri' hakkında genel bilgiler verilip ardından 'söz varlığı ve kapsamı' ele alınmıştır. Daha sonra, Aşık Edebiyatına önemli katkıları bulunan Aşık Şenlik'in hayatı ve edebi kişiliği hakkında bilgi verilerek Aşık Şenlik'in Prof. Dr. Ensar Aslan tarafından derlenerek yayımlanan 'Çıldırlı Aşık Şenlik Hayatı-Şiirleri-Karşılaşmaları-Hikayeleri (4. baskı), 2007' adlı eserde geçen şiirlerindeki söz varlığı öğeleri sözlük formunda listelenmiştir.
Ali Şir Nevayi etrafında teşekkül etmiş Özbek ve Türkmen rivayetleri

'Ali Şir Nevayi Etrafında Teşekkül Etmiş Özbek ve Türkmen Rivayetleri' isimli bu çalışmada Türk edebiyatının en müstesna şahsiyetlerinden biri olan Ali Şir Nevayi etrafında teşekkül etmiş rivayetler değişik yönlerden incelemeye tabi tutulmuştur. Tez, Giriş'ten sonra beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Nevayi'nin tarihi kaynaklara göre hayatı, edebiyatımızdaki yeri ve eserlerine yer verilmiştir. İkinci bölümde söz konusu anlatmalar, anlatım tüm bakımından efsanelerin paralel bir kolu olduğunu düşündüğümüz rivayetler grubuna girdiği için öncelikle efsane-rivayet kavramları üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde Nevayi'nin rivayetlere göre hayatı ve kişisel özelliklerine yer verilerek Nevayi'ye bağlı olarak anlatılan rivayetlerin konularına göre tasnifi de yapılmıştır. Dördüncü Bölüm, rivayetlerin anlatım türü bakımından değerlendirilmesi ve rivayetlerde tespit ettiğimiz fıkra ve masal özelliği gösteren anlatmaların incelenmesinden oluşmaktadır. Beşinci Bölüm söz konusu incelememize kaynak teşkil eden Özbek ve Türkmen sahalarında anlatılan rivayetleri içermektedir. Sonuç bölümünde çalışmanın vardığı neticeler açıklanmıştır. Kaynakça kısmında ise çalışma esnasında faydalanılan eserlerin künyeleri verilmiştir.
Nezihe Meriç'in öyküleri üzerine bir inceleme

Cumhuriyet dönemi ilk kadın yazarı olarak kabul edilen NeziheMeriç'in(1925_), edebi ilk ürünlerini topladığı öykü kitabı Bozbulanık, 1953 yılında çıkmıştır. Türk öykücülüğünün 1950 kuşağına mensup olan ve bu kuşağı besleyen kadınyazarı, her geçen gün biraz daha gelişerek, duyarlılaşarak ve yaşadığı değişimlerieserlerinde hissettirerek, günümüze kadar başarıyla gelmiştir. Edebiyatta üslup ve sanat kaygısını ön planda tutan yazar, toplumsal yapıyı da ihmal etmemiştir. Eserleri yedi öykü, iki roman, üç oyun, on çocuk ve bir anı kitaplarından oluşmaktadır. Yüksek Lisans tezi olarak hazırlanan bu çalışmada, Nezihe Meriç'in hayatı ayrıntılı bir şekilde verilmiş, öyküleri yapı ve tema bakımından incelenmiştir. Bunlara ek olarak geniş bir kaynakça da tezimizin sonuna eklenmiştir. Şimdiye kadar üzerinde çok fazla çalışma yapılmamış Nezihe Meriç ile ilgili bu tezin edebiyat incelemelerine katkı sağlayacağını umuyoruz.
Gaziantep yöresi bilmece sorma geleneği ve Gaziantep bilmeceleri

Bu çalışmada Gaziantep'te sorulan bilmeceler ile bilmece sorma geleneği yedi ana bölüm ve bu bölümlere ait alt başlıklardan oluşmaktadır. Birinci bölüm olan 'Giriş' bölümünde araştırmanın konusu, amacı, kapsam ve sınırları, yöntemi konusunda bilgi verilmiştir. Araştırma alanının tarihi, coğrafi, ekonomik ve sosyo-kültürel yapısı tanıtılmıştır. Gaziantep bilmece sorma geleneği ve Gaziantep bilmecelerinin incelendiği bu çalışmanın bölümleri şunlardır: 'Bilmece Kavramı ve Türkiye'de Bilmece Sorma Geleneğine Bir Bakış', 'Bağlam Merkezli Halkbilim Kuramlarına Göre Gaziantep Bilmece Sorma Geleneği', 'Gaziantep'te Sorulan Bilmecelerin Biçim Açısından İncelenmesi' 'Gaziantep Yöresinde Sorulan Bilmece Metinleri'. Gaziantep halkından derlenen bilmece metinleri alfabetik sıraya göre yer alacaktır. 'Sonuç', 'Yerel Kelimeler Sözlüğü' 'Kaynakça', 'Sözlü Bilgi Kaynakları' ve 'Fotoğraflar' bölümlerinden oluşmaktadır.
Firdevsİ-i Rumİ'nin Süleyman-Name'sinin 69. cildi

Çalışmanın konusunu teşkil eden Firdevsi-i Rumi'nin Süleyman-name'sinin 69. cildi, manzum-mensur karışık şekilde, on beşinci yüzyılın sonu ile on altıncı yüzyılın başında Eski Anadolu Türkçesi ile yazılmış bir eserdir. Firdevsi, eserinin birçok yerinde hadis ve ayetlerden yararlanarak eserini sağlam bir kaynağa dayandırmıştır. Eserin asıl konusu; Hz. Süleyman'ın menkıbevi hayatını, peygamberliği sırasında Hak dinini yayma isteğini ve kendisine inananlar ile din düşmanları arasındaki mücadelesini esas almıştır. Eser; geometri, tıp, astronomi, felsefe, tarih ve coğrafya gibi ilimlere yer vermiş ansiklopedik bir kaynaktır. Eser İstanbul Topkapı Sarayı, Türkçe Yazma Eserler bölmünde K.892, H.1535 kayıtlıdır. 21 satır halinde neşredilmiştir. Çalışma üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Firdevsi'nin hayatı ve eserleri, ikinci bölümde kurgu, şekil, dil ve üslup üçüncü bölümde ise metnin edisyon kritiği yapılmış ve farklılıklar dipnotta belirtilmiştir.
Bismil ağzı

Bu çalışmamızda, Bismil ilçesi ile Bismil'e bağlı Aralık, Aşağı Darlı, Köseli, Seyithasan ve Türkmenhacı köylerinden derlenen metinlerden hareketle bu bölgenin ağız özellikleri ortaya konmaya çalışılmıştır. Çalışmamız, ''giriş'', ''inceleme'', ''metinler'' ve ''dizin'' olmak üzere dört ana bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde bölgenin tarihi, coğrafi, sosyo-ekonomik, idari, etnik ve demografik yapısı ile ilgili bilgiler bulunmaktadır. Bu bölümde ayrıca, inceleme yapılan bölgeyi gösteren bir harita ile birlikte bölgenin ağız özelliklerine göre durumu ve Bismil ağzı ile ilgili yapılmış çalışmalar da verilmiştir. İnceleme bölümü, ''ses bilgisi'', ''şekil bilgisi ve ''cümle bilgisi'' olmak üzere üç ana başlığa ayrılmıştır. Bu bölümde bölge ağzı, dilbilgisi yönünden ayrıntılı bir biçimde incelenerek yazı dilimizle benzeşen veya farklılaşan noktalar tespit edilmeye çalışılmıştır. Metinler bölümünde, inceleme bölgesindeki kaynak kişilerden alınan sesler çeviri yazı işaretleri kullanılarak derlenmiş ve toplam 71 farklı metin oluşturulmuştur. Daha sonra derlenen bu metinler, türlerine göre sınıflandırılmıştır. Çalışmanın sonunda derlenen metinlerden bir dizin oluşturulmuştur. Bu dizinde sözcüklerin anlamları ve hangi dile ait oldukları belirtilmiştir. Sözcüklerin aldıkları ekler ise, ek sırasına uyularak belli bir düzen içerisinde sıralanmıştır.
Kaybolan coğrafyanın klasik edebiyatımıza yansıması: Suriye örneği

2011 yılından bu yana iç savaşla çalkalanan Suriye, tarih boyunca çeşitli medeniyetlere ev sahipliği yapmış, pek çok millet açısından cazip bir yerleşim yeri olmuştur. Müslümanlar burayı fethettikten sonra kültür ve medeniyetlerini bu topraklara taşımışlar, her bakımdan mamur bir belde haline getirmişlerdir. Osmanlı hakimiyetine girdikten sonra da Türk İslam kültürü ile şekillenen bu coğrafyanın Klasik şiirimizde ele alınışı bu çalışmanın konusunu teşkil etmektedir. Suriye sınırları içindeki şehirleri konu alan çalışmamız, Klasik döneme ait şiirlerden hareketle bu kentlerin öne çıkan özelliklerini yansıtarak kültürümüzdeki yerlerini göstermeyi amaçlamaktadır. Buna yönelik olarak Klasik edebiyatımızdan iki yüze yakın eser taranmış ve şehirlerin şiirlerde yer alanhususiyetleri başlıklar halinde tasnif edilmiştir. Çalışmada, özellikle Şam ve Halep'in ticari hayattaki konumuna paralel olarak kumaş, cam, kağıt, şeker gibi ticari ürünlerle meşhur olduğu ve bunların şiirlerde sıklıkla ele alındığı görülmüş, Hama, Humus gibi diğer yerleşim alanlarından ise meşhur olan özelliklerden ziyade şehre dair gözlemler dile getirilerekbahsedildiği belirlenmiştir. Kimi zaman şehirlerin mecazlarla ve sembolik anlamlarlakullanımlarına rastlanmıştır.
Bekir İşlek'in Aşık Karayiğit Osman'dan derlediği hikayeler üzerinde bir inceleme

Sözlü kültür ürünleri, kültürel birikimlerimizi ve milli değerlerimizi geçmişşten günümüze taşıyan en önemli araçtır. Geniş coğrafyaları etkisi altına alan, sözlü gelenekte doğup aşıklar vasıtasıyla yazılı kaynaklara aktarılan halk hikayeleri de zengin muhtevasıyla Türk kültür tarihinin mühim kaynaklarındandır. Devamlı olarak kendini yenileyen halk hikayeleri, sadece geçmişşte kalmış ürünler değildir. Günümüzde Çukurova'da aşıklar ellerinde sazlarıyla halk hikayelerini ve türkülerini çeşitli mekanlarda icra etmektedirler. Çalışmamızda Düziçi yöresinde Bekir İşlek'in Aşık Karayiğit Osman'dan derlemiş olduğu Bal Börek, Ahmet Bey ve Güheri, Ali Paşa, Aşık Garip, Deli Boran ve Gündeşlioğlu hikayeleri tahlil edilmiştir. Bunun yanında Aşık Karayiğit Osman tanıtılarak 'anlatıcı-dinleyici ilişkisi', 'metin', 'musiki' ve 'gelenek' gibi unsurlar hakkında bilgi verilmiştir. İnceleme yöntemi olarak İsmail Görkem'in 'Halk Hikayeleri Araştırmaları, Çukurovalı Aşık Mustafa Köse ve Hikaye Repertuvarı' adlı kitabında kullandığı Performans Teori yöntemi ile Şerif Aktaş'ın 'Anlatma Esasına Bağlı Edebi Metinlerin Tahlili / Teori ve Uygulama' adlı kitabında kullandığı tahlil yöntemlerinden yararlanılmıştır.
Hasan Hilmi Edirnevi Divanı

Bu tezde XIX. yüzyıl şairlerinden Hasan Hilmi Edirnevi Divanı çalışıldı. Hayatı hakkında manzum biyografisi dışında bilgi edinemediğimiz şairin eserinden hareketle XIX. yüzyılda yaşamış olduğunu ve bu yüzyılın sonunda öldüğünü düşünmekteyiz. Çalışmada divan okundu, metin oluşturulup incelemesi yapıldı. Ayrıca ileride dil ve muhteva çalışmalarına katkıda bulunmak amacıyla incelemesi yapılan divanının dizini çıkarıldı. Eldeki bilgilere göre, Hasan Hilmi Edirnevi Divanı'nın tek nüshası Milli Kütüphane Yazmalar Koleksiyonunda bulunmaktadır. Bu nüshadan hareketle hazırlanan tez iki bölümden oluşmaktadır. Girişte XIX. yüzyılda Osmanlı devletinde siyasi ve edebi durum, şairin hayatı, edebi kişiliği ele alınmıştır. Birinci bölümde eserinin biçim ve içerik özellikleri ayrıntılı olarak tanıtılmıştır. Ayrıca metni oluştururken dikkat edilen hususlar belirtilmiştir. İkinci bölümde ise divanın metni, sonuç, kaynakça ve dizin yer almaktadır. Divanda toplam 343 şiir bulunmaktadır. Bu şiirlerde Allah'a ve Hz. Muhammed'e duyulan sevgi, dini öğütler, ilahi aşk konuları işlenmiştir. Eser dini ve tasavvufi muhteva ile yazılmış na'tlardan oluşmuştur. Eserde II. Abdülhamid dönemine atıflarda bulunulmaktadır. Şiirlerinin tamamına bakıldığında, şairin genel olarak ölçüyü ve kafiyeyi kullanmakta çok da başarılı olduğu söylenemez. Şiirlerinde kullandığı dil de çoğunlukla sade ve anlaşılırdır; yer yer halk söyleyişlerine de yer vermiştir. Hasan Hilmi Edirnevi, XIX. yüzyılda yaşamış klasik Türk edebiyatı alanında eser veren şairlerden biridir. Şairin yazdıklarından hareketle o dönemin hem sosyal hem kültürel özellikleri hakkında bilgi sahibi olmaktayız. Ayrıca bu eserle XIX. yüzyılda kullanılan dil özelliklerinin dilbilimcilere çalışmalarında ışık tutacağı kanaatindeyiz. Metin oluşturulurken ilmi eserlerde kullanılmakta olan transkripsiyon sistemi uygulandı.
Haydar Muhammed'in ferzendnamesi

Bu çalışmamızda XVII. yüzyıl sonlarında ve XVIII. yüzyılın ilk çeyreğinde yaşadığını düşündüğümüz, Haydar Muhammed'in 'Ferzendname' adlı nasihatname türündeki eseri incelenmiştir. Edisyon kritiği yapılan eser, Diyarbakır İl Halk Kütüphanesi'nde bulunan tek nüsha üzerinden çalışılmıştır. Çalışmamız bir giriş ve dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm, Haydar Muhammed'in yaşadığı devrin siyasi ve sosyal yaşamına genel bir bakış; ikinci bölüm, Haydar Muhammed'in hayatı ve eserinin incelenmesi; üçüncü bölüm, eserin kaynakları ve muhtevası; dördüncü bölüm, Ferzendname'nin edisyon kritikli metninden ibarettir.
Millİ Kütüphane 06 YZ A 7521 numaralı Şiir Mecmuası

Bu çalışma Milli Kütüphane'de 'YZ A 7521' arşiv numarasıyla kayıtlı olan şiir mecmuasının tanıtımı ve transkripsiyonlu metninden oluşmaktadır. Mecmuada, on dördüncü yüzyıldan on dokuzuncu yüzyıla kadar yaşamış olan şairlerin şiirlerine yer verilmiştir. Bu şiirlerden bazıları nazire geleneği çerçevesinde bir araya getirilmiştir. Çalışmamızda öncelikle mecmuanın detaylı tanıtımı yapılmış, mecmuada bulunan şiirlerin transkripsiyonlu metni oluşturulmuş ve mecmuadaki şiirler, ait oldukları şairlerin divanlarındaki şekilleri ile karşılaştırılarak farklılıklar gösterilmiştir. 89 varaktan oluşan mecmuada 85 şair ve 171 şiir bulunmaktadır. Bu şiirlerden 8'inde mahlas kullanılmamıştır.
Peyami Safa'nın romanlarında değerler çatışması

Türkiye'nin yakın tarihini aydınlatan en önemli bilgi kaynaklarından biri de romanlardır. Romanlar bir taraftan tarihe ışık tutarken diğer taraftan tarihi süreç içerisinde değişen değerleri aydınlatır. Romanlarında değişen değerlerle birlikte toplumda yaşanan çatışmaları işleyen romancılardan biri Peyami Safa'dır. Bu çalışmada, Peyami Safa'nın Şimşek, Sözde Kızlar, Mahşer, Bir Akşamdı, Canan, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu, Bir Tereddüdün Romanı, Fatih-Harbiye, Biz İnsanlar, Matmazel Noraliya'nın Koltuğu ve Yalnızız romanlarında değer çatışmaları tespit edilip incelenmiştir. Peyami Safa, romanlarında ahlaki, siyasi, estetik, dini, sosyal ve kültürel değer çatışmalarını işler. Bu çatışmaların gelişmesinde cinsiyet, yaş, siyasi ve ideolojik düşünce farklılığı etkilidir. Safa'nın incelenen eserlerinde değer çatışmaları; Doğu-Batı meselesi, siyasi ve ideolojik fikir ayrılıkları ve eski-yeni anlayışları ekseninde ortaya çıktığı görülür. Kahramanların iyi ve kötü şeklinde tasvir edilmesi ve kahramanların karşı karşıya gelmesi, söz konusu romanlarda gerilimin artmasını tetikler. Yozlaşmış kişilerin ahlaki, dini, sosyal ve kültürel değerlere aykırı davranmasına idealleştirilen kahramanlar karşı çıkar. Yazar, romanlarında sözcüleri vasıtasıyla idealleştirdiği kahramanları çatışmalardan haklı çıkaran bir çatışma yönetimini uygular. Roman kişileri arasında daha çok doğruluk, dürüstlük, saygı, mertlik ve sadakat gibi ahlaki değerler; ailenin kutsallığı, gelenek ve göreneklere bağlılık gibi sosyal ve kültürel değerler; hak, hukuk, özgürlük, eşitlik gibi siyasi değerler; Allah'a inanmak, İslami yaşama saygı gibi dini değerler; güzellik, sadelik ve uyum gibi estetik değerlerle ilgili çatışmalar yaşanır.
Vehbİ-i Yemanİ, Kitab-ı Ruhanİ fİ Şerh-i Mesnevİ-i Muhtasar-ı Nuranİ

Kitab-ı Ruhani fi Şerh-i Mesnevi-i Muhtasar-ı Nurani adlı eser, XVII. yüzyılda Vehbi-i Yemani tarafından, Mevlana'nın Mesnevi'sinin bir bölümü üzerine kaleme alınmış şerhi ihtiva etmektedir. Müellif Vehbi-i Yemani ve Mesnevi şerhinin söz konusu edildiği bu çalışma, giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde; Mevlana, Mesnevi'si, şerh kavramı ve Mesnevi şerhleri hakkında bilgilere yer verilmiştir. Birinci bölümde; şarih Vehbi-i Yemani'nin hayatı ve eserleri hakkında bilgi verilirken bunlardan yola çıkılarak edebi kişiliği hakkında çıkarımlarda bulunulmaya çalışılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümü; Kitab-ı Ruhani fi Şerh-i Mesnevi-i Muhtasar-ı Nurani'nin incelemesine ayrılmıştır. Burada eserin nüshasına, yazılış sebebi ve öyküsüne, yazılış tarihi ve yerine dair bilgiler paylaşılmış; eserin muhtevasından, dili ve üslubundan, tarihi bir kaynak olarak değerinden, şarihin Mesnevi beyitlerini şerh ederken uyguladığı şerh metodundan, şerhinde kullandığı kaynaklardan ve eserdeki folklorik unsurlardan ayrıntılı olarak bahsedilmiştir. Üçüncü bölümde; Kitab-ı Ruhani fi Şerh-i Mesnevi-i Muhtasar-ı Nurani'nin transkripsiyonlu metnine yer verilmiştir. Metnin öncesinde, transkripsiyonlu metnin oluşturulmasıyla ilgili hususlara değinilerek sonrasında metin kaydedilmiştir. Çalışmanın sonunda ise elde edilen tüm veriler sonuç kısmında değerlendirilmiştir.
Kemal Tahir'in polisiye romanları

Bu tezin amacı polisiye roman konusuna değinip Kemal Tahir'in polisiye roman kurgularını incelemektir. Tez, dört kısımdan oluşmaktadır. Birinci kısımda polisiye romanın genel karakteri üzerinde durularak tarihsel gelişimine değinilmektedir. İkinci kısımda Kemal Tahir'in esinlendiği şahıs olan Mickey Spillane ve eserleri ile Kemal Tahir'in polisiye ile ilgisi hakkında bilgi verilmektedir. Üçüncü kısımda Kemal Tahir'in yazmış olduğu polisiye romanlar kurgusal açıdan ele alınıp incelenmektedir. Son kısımda ise Kemal Tahir'in Mike Hammer eserleri ile Mickey Spillane'nin Mike Hammer eserleri genel anlamda karşılaştırılmaktadır. Kemal Tahir, toplam altı adet polisiye roman kaleme almıştır. Bu eserlerden dört tanesi Mayk Hammer eseri olup, iki tanesi farklı polisiyelerdir. Kemal Tahir, Mickey Spillane'den etkilendiği için yazdığı Mike Hammer romanları kurgusal olarak Spillane'nin eserleri ile birebir örtüşmektedir. Kemal Tahir'in yazdığı polisiye romanlar incelendiğinde, bu eserlerin polisiye roman dokusuna uygun olarak yazıldığı görülmektedir.
Edebiyatta yeni bir tür: Bloglar

Bu çalışmada sayıları günümüzde giderek artan bloglar üzerine bir tür çalışması yapmak amaçlanmıştır. Bu amaçla, tezin birinci bölümünde çalışmada incelenen blog kavramının diğer elektronik metinlerden farklılığı ve edebi blog tanımı üzerinde durulmaktadır. Tezin ikinci bölümünde ise blogların okur, yazar ve metni nasıl dönüştürdüğü ve onları nasıl yeniden tanımladığı irdelenmektedir. Bu bölümlerde, bu yeni türü anlayabilmek için, bloğun hangi temeller üzerinde durduğu araştırılmaktadır. Çalışmanın son bölümünde ise türün sosyal boyutu, sosyal öğeler, demokrasi ve ekonomi üzerinden incelenmiştir. Tüm bölümler boyunca, bloğun temelleri derinlemesine incelenmektedir. Çalışmanın son kısmında ise, bloğun ekonomik boyutu, ortaya çıktığı ülkeler baz alınarak, demokrasi ve sosyo-ekonomik koşullar açısından incelenmektedir. Bütün kısımlar boyunca, bloğun nasıl diğer türlerden ayrıldığını göstermeye çalışılmıştır. Sonuç olarak çalışma, blogların edebiyatta yeni bir tür olma yolunda yürüdüklerini ileri sürülmektedir.
İsmail Nakam'ın Genc-i Edeb mesnevisi

İsmail Nakam, önceki asrın devamı niteliğindeki eserlerin meydana getirildiği, mahalli etkilerin görüldüğü, şiirde çoğunlukla dini ve tasavvufi konuların ele alındığı 19. yüzyılda yaşamıştır. Ömrünü Azerbaycan'ın Şeki vilayetinde geçiren şair, klasik şiir geleneği doğrultusunda eserlerini vücuda getirmiş; kendi düşünce ve yaşam felsefesini, şiir anlayışını eserlerinde aktarmıştır. Eserlerinde özellikle Nizami ve Fuzuli'nin etkileri belirgin bir şekilde gözlenmektedir. Devrinde çok tanınmayan ve hak ettiği ilgiyi elde edemeyen şair, kendini nasipsiz, bahtsız görmesinden kaynaklı olarak Nakam mahlasını almıştır. Ayrıca Sultan Abdülhamid döneminde İstanbul'a gelmiş, mahalli şairlerle dostluklar kurmuş ve Divan'ında Sultan Abdülhamid'e bir kaside yazmıştır. Çalışmamızın konusu Nakam'ın Genc-i Edeb mesnevisi, edep kavramı ve edep kaideleri üzerine kurulmuş, 31 makale, toplam 4123 beyitten oluşmaktadır. Tasavvufla özdeşleştirilen edep kavramı, her makalede şairin üslubuyla hikayelerle desteklenerek aktarılmıştır. Ayrıca bu mesnevi, şairin düşünce ve hayal dünyasını, insana ve topluma bakış açısını, insanı yücelten, ahirette ve dünyada mutluluğa eriştiren fikirlerini yansıtmaktadır. Bu çalışmada, mesneviyle ilgili hem şekil hem muhteva incelemesi, elimizdeki tek nüshanın Latin harflerine aktarılmış transkripsiyonu ve sadeleştirmesi yapılmıştır.
1978-1979 yıllarında yayımlanan Türk romanlarında toplumcu gerçekçilik

Bu çalışmada 1978- 1979 yılında yayımlanan toplumcu gerçekçi Türk romanları incelendi.. Çalışmanın amacı toplumcu gerçekçi estetiğin 1978- 1979 yılında yayımlanan toplumcu gerçekçi eserlerde oluşturduğu ortak noktaları tespit etmektir. Bu ortak noktalar tespit edilirken metin tahlil metotlarına başvurulmuş; incelenen eserlerin muhteva özelliklerinde, teknik özelliklerde ve dil unsurlarında bulunan ortak noktalar üzerinde durulmuştur. Toplumcu gerçekçilik, gerçekçiliğin alt koludur. Doğuş sürecini Rus edebiyatında tamamlayan toplumcu gerçekçilik zamanla dünya edebiyatını etkilemiştir. Türk edebiyatı da 1930 sonrası toplumcu gerçekçi eserler vermeye başlamıştır. İlk etapta Türk toplum yapısı toplumcu gerçekçi anlayışın uygulanmasına müsait olmadığından bazı zorlamalar yaşanmıştır; ancak zamanla toplum içi sınıflaşmaların ortaya çıkmasıyla toplumcu gerçekçi yazarlar, toplumda yer alan bu sınıflar arası çatışmayı eserlerine yansıtmışlardır. 1930'dan 1979'a kadar olan süreçte hem teknik açıdan hem de üslup açısından belli bir olgunluğa ulaşan toplumcu gerçekçi estetik, birtakım oluşturmuş ve ortak noktalarda birleşen gittikçe de farklılışan eserler ortaya koymuştur. Bu çalışmada 1978- 1979 yılında yayımlanan toplumcu gerçekçi Türk romanlarının muhteva, teknik ve üslup özellikleri açısından sahip olduğu ortak noktalar tespit edilmiştir.