turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
İhsan Oktay Anar'ın romanlarında halk kültürü unsurlarının tespiti ve incelenmesi

Halk kültürü, bir milletin geçmişşini geleceğe bağlayan maddi ve manevi değerler bütünüdür. Bu değerler, folklor ürünlerini meydana getirir. Folklor ürünleri halkın inanışlarını, arzularını, sevinç ve üzüntülerini ifade eden milli sanat yapıtlarıdır. İnsan unsurunun ön planda olduğu bu yapıtlardan masallar, destanlar, efsaneler, türküler, halk hikayeleri; halk inançları, selam şekilleri, el sanatları, giyim-kuşam, mimari vb. daha birçok malzeme diğer edebiyat türleri için konu teşkil eder. Bu türlerden biri romanlardır. Türk edebiyatının değerli yazarlarından İhsan Oktay Anar, diğer romancılar gibi halk kültürüyle yakın ilişki içerisinde olmuş ve bu kültüre ait malzemeyi alarak yeni bir görüş ve düşünüşle romanlarında kullanmıştır. Bu çalışmada, eserlerinde folklorik unsurlar açısından zengin malzeme ile karşılaştığımız İhsan Oktay Anar'ın romanları, halk bilimi unsurlarına göre incelenmiştir. Yazarın romanlarındaki Halk Bilimi unsularını iki ana başlık altında gruplandırabiliriz. İlk grubu, anonim halk edebiyatı başlığı altında mitoloji, destan, efsane, masal, halk hikayesi, meddah, kalıplaşmış sözler, halk şiiri ve tekke tasavvuf edebiyatı ürünleri oluşturur. Bunlardan özellikle mitoloji, destan, efsane ve masal diğer unsurlara göre ön plana çıkar. Yazar mitleri, destanları, efsaneleri, masalları ve kutsal metinleri genellikle montajlama tekniğiyle romanlarda kullanır. İkinci grup, dil ve anlatım, formel sayılar, geçiş dönemleri, inanışlar, halk sanatları ve zanaatları, oyun, halk mutfağı, giyim-kuşam, halk müziği ve halk mimarisini oluşturur. Bu unsurlar, halk yaşamıyla paralellik gösterir.
Safiye Erol anlatılarının örnek okur düzeyinden anlamlandırılması

Bu çalışma, nitelikli bir sanatkar, çok yönlü bir mütefekkir, başarılı bir 'edebi muharrir', filoloji doktoru ve çevirmen olan Safiye Erol'un (1902-1964) kurmacaya dayalı eserlerini anlamlandırma çabasını içermektedir. Erol, edebi metinlerini simgesel boyutta derinliğe ulaştıran ve 'mütemadiyen yeniden oku'nmasına imkan veren 'örnek bir yazar'dır. Onun anlatılarının çözümlenmesinde kullanılan yöntem, Umberto Eco tarafından 'örnek okur' olarak adlandırılan bakış açısıdır. Bu çalışmanın amacı örnek okur düzeyinden yola çıkılarak çoklu okuma modellerinin kullanılması ile Erol anlatılarının tüketilemez olan derin anlam alanlarına nüfuz edebilmektir. Erol'un Türk roman tarihindeki yerini edebi ve estetik ölçütler üzerinden değerlendirme çabasında olan çalışmanın giriş kısmı, örnek okurun ve açık yapıtın niteliklerine ayrılmıştır. Erol'un hayatının ve sanat anlayışının yer verildiği ilk bölümden sonra anlatıların çözümlenmesine geçilmiştir. İzleksel bir sınıflandırmanın yapıldığı anlatılarda kurguya ve dile ait unsurlar bir arada verilmiştir. Aşk konusuna ayrılan bölümde 'aşkın renkleri' kuramı üzerinden dramatik aksiyon tablosunun oluşturulması ve bu yolla ortaya çıkan kişi, kavram, simge düzeyinin aşkın halleri, gelişimi ve hayal kırıklığı evresinde çözümlenmesi, çalışmanın özgün tarafını teşkil etmektedir. Çalışmada ayrılık ve yeniden doğuş sürecinin ayrıntılı bir tahlille işlenmesinden sonra anlatıların sosyolojik geri planı üzerinde durulmuştur. Henri Bergson'un zaman ve hafıza kuramları ile Anthony Smith'in milli kimlik teorisinden hareketle anlatılardaki tarihi arka plan da ele alınmış ve sanatkarın özgün bir medeniyet tasavvuru olduğu düşüncesine varılmıştır. Çalışmanın son kısmında anlatıların anlam ve kurgu evreninin ulaştırdığı sonuçlar üzerinde durulmuş, anlatıları açık yapıt kılan hususlara ve sanatkarın edebiyat tarihindeki yerinin ne olması gerektiğine değinilmiştir. Erol'u tanımış olan kişilerle yapılan mülakatlar; Erol'un fotoğrafları, kitaplarında yer almayan bir hikayesi, Samiha Ayverdi'ye hitaben yazdığı mektuplar, yarım kalan romanından ve not defterinden alınan örnek bir sayfa ile çalışma nihayete erdirilmiştir.
Mehmet Şakir Ülkütaşır'ın halk bilimi ile ilgili çalışmaları

Bu çalışma, akademik bir kimliği bulunmamasına rağmen yaşamını Türk folkloruyla ilgili çalışmalara adamış Mehmet Şakir ÜLKÜTAŞIR'ı tanıtmak amacıyla hazırlanmıştır. Halk kültürü ve folklor tarihimizde imzası bulunan değerlerin unutulmasının önüne geçmek niyetiyle hazırlanmış bu çalışmada, M. Şakir ÜLKÜTAŞIR'ın çalışmalarına ilişkin derli toplu bir kaynağı günümüz araştırmacılarına sunmayı amaçladık. Çalışmada ÜLKÜTAŞIR'ın Türk folkloruna ait gelenek, görenek ve inanışların değişen, yozlaşan yaşam şartlarına yenilmesinin önüne geçmek için bıkmadan çalıştığı tespit edilmiştir. Bu hususta yüzlerce makale, onlarca eser bırakan ÜLKÜTAŞIR'ın hayatı ve çalışmaları anlatılırken Türk folklor tarihinin bir dönemine de ışık tutulmaya çalışılmıştır. Çalışmaları boyunca bir bilim adamı titizliğiyle hareket eden ÜLKÜTAŞIR; bilim etiği, uzun uğraşlar ve sabır gerektiren derleme çalışmaları ile kendinden sonraki araştırmacılara da yol göstermiştir. Ayrıca bu araştırmada, Mehmet Şakir ÜLKÜTAŞIR'ın biyografisi ve folklorla ilgili görüşleri hakkında da ayrıntılı bilgi verilmiştir.
Berawirdİyek li ser Sestana Meme Alan u Mem u Zİna Ehmede Xanİ ji alİye binyad u honake ve

Bu çalışmada iki eser karşılaştırılmaktadır. Bu eserlerden biri Mem u Zin mesnevisi diğeri ise Meme Alan destanıdır. Mem u Zin mesnevisi, Ehmede Xani tarafından 1695 yılında klasik edebiyat kurallarına uygun şekilde yazılmış bir eserdir. Meme Alan destanı sözlü olarak yayılmış; kadim, folklorik bir eserdir. Bu destan, birçok varyanta sahip olup günümüzde de Kürt folklor sahasında varlığını sürdürmektedir. Bu destanın elimizde bulunan varyantlarının iskelet olarak aşağı yukarı aynı olduğu kanısına varılmıştır. Bu çalışmada karşılaştırma yapılırken 1942 yılında Roger Lescot tarafından derlenen bir varyant esas alınmaktadır. Çalışmamızda bu iki eser; köken, betimleme, anlatım, zaman, mekan, kahraman, olay, dil, form ve arka plan açılarından karşılaştırılmakta ve bu eserlerin farklılık ve benzerlikleri bölüm bölüm analiz edilmektedir. Karşılaştırma yapılırken yer yer diğer varyantlar da göz önünde bulundurulmaktadır.
Alev Alatlı'nin romancılığı

İAlev Alatlı'nın Romancılığı? adlı doktora tezinde 1985'ten bugüne kadar on iki roman yayımlayan Alatlı'nın romanlarının yapısı incelenmiştir. Yazar, 1980 sonrası Türk romanı içinde özel bir yere sahiptir. Türk edebiyatı için yeni olan belgesel roman türüyle Türkiye'nin yakın dönemine ışık tutmuştur. Askeri darbeler, işkence, şiddet, aydın sorunu, oryantalizm, Aristo mantığı, saçaklı mantık ve Rusya Alatlı'nın romancılığını besleyen kavramlardır. Romanların tamamına yakınında merkezi kişiler kadındır. Bu kadınlar çoğunlukla aydın sınıfına mensupturlar ve hepsinin özgün düşünceleri vardır. Bu kişiler pek çok özelliklerini yazarın kendisinden almışlardır. Başkişiler otobiyografik özellik gösterirler. Mekan daha çok işlevsel bir özellik taşır. Mekan betimlemeleri çok ayrıntılı değildir. Açık mekan olarak İstanbul, kapalı mekan olarak ev başat yerlerdir. Gerilim ögeleri zayıftır. Çatışmalar ve düğümler merak ögesini harekete geçirecek tarzda düzenlenmemiştir. Yoğun biçimde metinlerarasılık kullanılmıştır. Gerek metin ekleme, gerekse metin dönüştürme yoluyla pek çok yazar ve düşünürden alıntılar yapılmıştır. Belgesel roman türünün yanı sıra yergi, bilim kurgu ve ütopya çeşitleri kullanılmıştır. Bir edebi romanda görülmedik sayıda terime yer verilmiştir. Ayrıca küfür ve ayıp sözler de önemli bir yer işgal eder.
Klasik Türk şiirinde ticaret

Ticaret insanoğlunun binlerce yıldır yapakta olduğu bir faaliyettir. İhtiyaçtan doğan ve ilk dönemlerde dar bölgelerde takas şeklinde yapılan bu faaliyet, insan nüfusunun artışına bağlı olarak zaman içerisinde tüm dünyaya yayılmış ve devletlerin oluşmasıyla birlikte devletleri ayakta tutan önemli etkinliklerden biri haline gelmiştir. Başlangıçta üretimi sadece kendilerine yetecek kadar yapan, sonraki zamanlarda ise ise tüketeceklerinden fazlasını üretmeye başlayan insanlar bunu ihtiyaç duydukları başka ürün veya eşyalarla değiştirmek istemişlerdir. Önce takas aracı olarak insanoğlu elindeki üretim fazlasını pazara sunmuş, takasta yeri gelmiş ipek, deri, kağıt v. b. gibi değerli tüketim maddelerini kullanmıştır. Paranın bulunması ticaret hayatına canlılık ve ivme kazandırmış; takas araçları, yöntemleri ve ticari ilişkilerde köklü değişikliklere sebep olmuştur. Para farklı devirlerde bazen altın, gümüş gibi değerli madenlerden bazen de dayanıklı kağıtlardan üretilmiştir. İnsanoğlunun, toplumların ve devletlerin hayatında önemli bir yere sahip olan ticaret toplum hayatının yansıtıcısı niteliğinde olan Klasik Türk Şiirinde de söz konusu edilmiş, gerek somut-gerçek ticari faaliyet gerekse soyut-mecazi bir faaliyet olarak mısra, beyit, şiir ve eser düzeyinde işlenmiştir. Ticaret Klasik Türk Şiirinde somut ya da gerçek ticari faaliyetten ziyade soyut-mecazi bir faaliyet olarak söz konusu edilmiş, gerçek ve somut bir ticari faaliyetin yanında aşk olgusu etrafında geniş bir soyut- ticari faaliyetten söz edilir. Ticaret, Yusuf u Züleyha v. b. iki kahramanlı aşk mesnevilerinde bir esere konu olup hem gerçek-somut bir faaliyet olarak hem de Mihr ü Müşteri v. b. mesnevilerde soyut-mecazi bir faaliyet olarak daha geniş bir boyutta da işlenmiştir.
Sevdayİ Dİvanı'nda din-tasavvuf ve cemiyet

Sevdayi, 16. yy şairlerindendir. Kırkkilise kadılığı yapmış eğitimli biridir. 15. yy şairlerinden olan Ahmet Paşadan etkilenmiş ona nazireler yazmış rindane bir şairdir. Bu tez ileSevdayi Divanı'nın din-tasavvuf ve cemiyet açısından tahlil edilmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın sonucunda Sevdayi'nin hem kendi dönemi içindeki yerini ve orijinalliğini hem de kendinden sonraki şairlerle ortak noktalarını ve onlar üzerindeki etkisini araştıracak çalışmalar için bir basamak oluşturulmaya gayret edilmiştir. Sevdayi Divanı'nda Din-Tasavvuf ve Cemiyet başlıklı çalışmamız iki ana bölümden oluşmaktadır. Ayrıca bu ana bölümlerin içinde pek çok alt başlık da mevcuttur.
The Alexander Romance tradition: Ahmedi, his sources, and the reception of his sources in the 15th-16th century

Antik dönemden modern döneme kadar, İskender, İskender yazımları içerisinde üçüncü yüzyıldan itibaren doğudan batıya birçok dilde ve dünyanın birçok yerinde derlenen eserlerde adeta ikinci bir yaşam sürmüştür. Büyük İskender hem Arapça hem Farsça olan eserlerde Müslüman kültür dahil olmak üzere birçok kültüre konu olmuştur. İskender yazımını en iyi temsil eden eser 10. Yüzyıldaki Firdevsi'nin Şehname 'sindedir ve bu eser Büyük İskender hakkında oldukça detay vermektedir. Osmanlı İmparatorluğu'nda ise en erken bulunan kayıt Ahmedi'nin İskendername eserindedir. Ahmedi on dördüncü yüzyılın ve Türk Divan Edebiyatı'nın en önemli şairidir aynı zamanda İskendername geleneğini temsil eden önemli kişiliklerden biridir. Bu sebeple, bu tez çalışması öncelikle Ahmedi'nin İskendername'sinin bilgi kaynaklarını inceleyecektir. Özetle, Ahmedi'nin İslam Dünyasındaki İskendername geleneğinde kendini gösterme sebebi nedir? 14. yüzyılda Ahmedi'nin İskendername'sinin ardından bu yazım bir gelenek oluşturmuş ve Ahmedi'nin İskendername'sinden sonra 16. yüzyılda Ahmed-i Rıdvan ve Figani tarafından İskendername örnekleri yazılmıştır. Bu tezin bir kısmı da bu metinlerin çevirileri üzerine odaklanacaktır. Ahmedi'nin geleneğini takip ederken bu kişiler Ahmedi'nin İskendername'sinin bir tercümesi midir yoksa diğer Farsça versiyonlarını da incelemişler midir?
Türkçenin imla sistemi ve Arap harfli imlanın XI?XV. yy'ın ikinci yarısına kadar Türkçede yarattığı sorunlar

Türkler V. yüzyıldan itibaren çeşitli dönemlerde ve bölgelerde bağlı bulundukları inançlara ve girdikleri kültür çevrelerine göre Göktürk ve Uygur alfabelerinin yanı sıra çeşitli alfabeler kullanmışlardır. Ancak İslam dininin kabulüyle beraber Arap alfabesi kullanılmaya başlanmıştır. Arap alfabesi Türkçenin bazı özelliklerini yansıtmada yetersiz kalmaktadır. Bundan dolayı Türkler her ne kadar İslamiyete bağlı olup Arap ve Fars kültürleriyle kaynaşmış vaziyette iselerse de, dillerinin daha açık bir imlaya kavuşması için 15. yüzyıldan başlayarak 19. yüzyılın sonlarıyla 20. yüzyılın başında ciddi arayışları girmişlerdir. Çalışmamızın bölümlerinde da açıkça görüldüğü üzere Latin alfabesini kabul etmek bir siyasi kararla olmaktan ziyade bir kültür ihtiyacını karşılamak maksadıyla yapılmıştır. Yeni alfabe kültür kopukluğunu yaratmasına rağmen Türkçenin fonetik sistemine en uygun alfabe olmasından dolayı bu kültür köprüsünün ayaklarından birini teşkil etmektedir. Bu doğrultu da eski kültürü yeni alfabeye aktarma faaliyetlerine ve bu yolda alınan mesafeye bakılınca her geçen gün bu kaybın azaldığını söylemek yerinde olur. Tezin ilk kısmında Eski Türkçenin imla sistemi hakkında bilgiler verildikten sonra ikinci bölümde Arap ve Uygur imla sistemlerini aynı anda bünyesinde barındıran Orta Türkçe eserleri incelenecek ve bu doğrultuda Arap imlası tesirinde varlığını sürdürmeye çalışan Uygur imla tarzının yarattığı sorunlar ortaya konulmuştur. Üçüncü bölümde ise imla sorunlarını ortadan kaldırarak bir standart imla oluşturmak yolunda Tanzimat, Meşrutiyet ve Cumhuriyet dönemlerinde yapılan çeşitli çalışmalar üzerinde durulmuştur.
Manas Destanında kahramanın arketipsel olağanüstü doğumu ve serüveni

Manas destanının Sayakbay Karalaev variyantı, dünyanın en büyük destanı olması ve orijinalliğiyle doktora incelememize esas alınmıştır. Çalışmanın amacı, kahramanın doğumunu olağanüstü yapan unsurları ve arketipsel süreçleri saptamaktır. Çalışma iki bölümden oluşup birinci bölümde, Olağanüstü Doğum ve Senkronisite başlığıyla kahramanın, kahraman olacağını önceden işaret eden senkronistik/arketipsel işaretler incelenmiştir. Kahramanın Geçtiği Arketipsel Aşamalar ve Yüce Bireyin Rolü başlıklı ikinci bölümde kahramanın hangi arketipleriyle barıştığı ve hangilerinden özgürleştiği söz konusu olmuştur. Örneğin gölge, yüce birey, anne, ayköl, ad alma; arketipik eşyalar, yiyecekler ve mekanlar metnin akışına göre açıklanmıştır. Kahramanın insani gelişiminde yüce kişinin rolü Dolayımlayıcı olarak Yüce Birey ve Norm Karakter Olarak Yüce Birey başlıkları altında incelenmiştir. Metinde verilen örnekler/alıntılar Kırgızcadan Türkçeye aktarılmıştır. Çalışma Sonuç ve Kaynakça bölümleriyle sonlanmıştır. Çalışmada genel olarak arketipsel yöntem uygulanmıştır. Ayrıca Ramazan Korkmaz'ın kahramanın arketipsel basamaklardan geçerek adını hakkettiğini ve kişiliğindeki/statüsündeki değişimlere göre adında da değişiklikler geçirdiğini ortaya koyan 'Rene Girard'ın Üçgen Arzu Modeli Bağlamında Osmancık Romanı' adlı çalışması örnek alınmıştır. Varılan sonuçlara göre, Manas destanı olay örgütleyici eser değildir. Dolayısıyla kahraman alp tipi de değildir, zira kahraman yaratılır/geliştirilir. Bu gelişimde Yüce Bireyin büyük bir rolü vardır. Kahraman ruhsal makam ayköllüğe/mükemmelliğe ve fiziksel makam/statü hükümdarlığa/liderliğe bu kişi sayesinde erişebilmiştir. Bu bağlamda kahraman, arkaik ve epik eserlerde olduğu gibi kendiliğinden tanrı kadar mükemmel biçimde metne yerleştirilen romantik yalanın kurbanı değildir. Eserde arketipsel süreçler yaşadığı gelişiminde zaafları ve erdemleri arasında gidip gelerek belli bir ruhsal ve fiziksel statüye ulaşan insan işlenmiştir. Birey olabilen insan kendi seçimlerinin öznesidir, dolayısıyla hata yapmaya da mahkumdur. Bunun için de kahraman trajik bir kahramandır. Kahramanın böylesi serüveni Çon Cindi Manas Ayköl Manas şeklindedir. Bununla beraber kahraman apriori kahraman doğmuştur. Kahramanın kahraman olacağını olağanüstü doğumu ve/ya senkronistik işaretler ele verir. Bu doğrultuda çocuğun kahraman olacağına dair, birbirine zıt gibi görünen ama aslında birbirini tamamlayan ilke ortaya çıkar; kahramanın kahraman olarak doğuşu ve kahramanın kendini kahraman yaratması.
Aşık Cemal Hakiroğlu'nun hayatı, sanatı ve şiirleri üzerine bir inceleme

Aşık edebiyatının geçmişşi Sözlü Edebiyat Dönemine kadar uzanmaktadır. Aşık edebiyatı, ozan-baksı kültürünün bir devamı olarak . yüzyılın sonlarında ortaya çıkmış ve aşıklar tarafından günümüze kadar varlığını sürdürmüştür. Aşıklık geleneğinin yaşatılmasında ve devam ettirilmesinde önemli bir geçmişşe sahip olan Tokat'ta doğup büyüyen Aşık Cemal Hakiroğlu, günümüzde bu geleneği devam ettirmeye çalışan aşıklarımızdandır. Aşık, hem içerisinde bulunduğu Alevi-Bektaşi kültürünün hem de elektronik ortamın vermiş olduğu imkanları kullanıp zakirlik ve aşıklık geleneğini birlikte icra ederek bu kültüre katkı sağlamaya çalışmaktadır. Bu çalışmada, Aşık Cemal Hakiroğlu'nun hayatı ve sanatı değerlendirilmiş, doksan sekiz şiiri yapısall ve içerik olarak incelenmiştir. Aşığın incelenen şiirlerinin biçimsel yapısı bir tabloda sunulmuştur.
Derleme sözlüğüne göre araç-gereç isimlerinin yapıları

DERLEME SÖZLÜĞÜ'NE GÖRE ARAÇ - GEREÇ İSİMLERİNİN YAPILARI Şükran AVŞAR: Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Haziran - 2003 Danışman : Prof. Dr. Gürer GÜLSEVİN Bu çalışmada, Derleme Sözlüğü esas alınarak Türkiye Türkçe'si ağızlarındaki 'araç - gereç' isimlerinin morfolojik yapıları incelenmiştir. Önce kelimeler belirlenmiş, sonra yapıları aşağıdaki şekilde sınıflandırılarak gösterilmiştir. I. Eklerle Yapılanlar A ) Fiilden İsim Yapan Ekler B ) İsimden İsim Yapan Ekler II. Birleşik Kelime Yapısında Olanlar A ) Bünyesinde 'Ek' Bulunan Yapılar İsim-İsim Yapısında Olanlar İsim-Fiil - Ek Yapısında Olanlar Fiil-Fiil Yapısında Olanlar Fiil-İsim Yapısında Olanlar B ) Bünyesinde 'Ek' Bulunmayan Yapılar III. Kök ve Taban Halinde Olanlar IV. Yansımalar
Doğu-batı arasında idrak kavşağı Orhan Okay

Eldeki çalışmada Türk Edebiyatı'na uzun yıllar hizmet etmiş bir akademisyenin biyografisi, yetiştiği çevre ve edebiyat anlayışı üzerinde durulmuştur. Prof. Dr. Orhan OKAY'ın Türk düşünce hayatındaki yeri tespit edilmeye çalışılmıştır. Sanat ve edebiyata dair görüşleri ve yaptığı çalışmalar aracılığıyla Türk kültürüne sağladığı katkılara dikkat çekilmiştir.
Hasan Ali Toptaş'ın romanlarında taşra

Türk edebiyatında merkez-taşra gerilimi, roman türünün edebiyatımıza yerleşmesiyle beraber sıklıkla işlenen bir konu olmuştur. Ancak taşra, sürekli dönüştürülen ve yeniden üretilebilen bir kavram olduğu için eskiyen ve içi boşalan bir mesele değildir. Cumhuriyet dönemiyle beraber edebiyatımızda taşra daha sıklıkla işlenen bir konu olmuştur. Modernle-şen Türkiye ile birlikte taşra, politik alanı da güçlü şekilde içine alan sosyal bir konu olarak işlenmiştir. Son dönemin önemli yazarlarından Hasan Ali Toptaş, edebiyatımızda taşra gerçekli-ğini, farklı bir anlayışla sunma çabasını göstermiş ve taşradan gelen bir yazar olarak bunda başarılı olmuştur. Taşraya bakış Hasan Ali Toptaş'ın eserlerinde geleneksel algıdan farklı-dır. Modern edebi anlatımın olanaklarını zorlayarak, taşradaki insanların varoluş meselesi-ni dile getirmeye çalışır. Bu tezde Toptaş'ın Sonsuzluğa Nokta (1993), Gölgesizler (1995), Kayıp Hayaller Kitabı(1996) ve Heba(2013) romanlarından hareketle, mekan olarak ele alınan taşra incelenmeye çalışılmıştır. Taşra oldukça girift bir kavram olduğu için ilk önce taşraya dair kısa açıklamalar yapılıp ve edebiyatımızda taşranın ele alınışı değerlendiril-miştir. Sonra da Hasan Ali Toptaş'ın taşraya bakışı romanlarından hareketle açıklanmaya gayret edilmiştir.
Yaşar Kemal'in İnce Memed adlı romanındaki söz dizimsel yapı

Dil kendini edebi eserlerde ortaya koyar. Bu eserlerin içinde dilin en kapsamlı kullanıldığı tür, romandır. Romanlar yazılı anlatım türü olduğu için kalıcıdır. Bu tür eserlerden yola çıkarak dil hakkında söz söylemek mümkündür. Tez çalışmamızı, Yaşar Kemal'in İnce Memed 1, İnce Memed 2, İnce Memed 3, İnce Memed 4 romanları üzerinde hazırladık. Bu dört romanın on ikişer sayfalık bölümleri üzerinde çalışılmıştır. Bu çalışma sonunda elde edilen sonuçlarla dilimizin cümle yapısı ile ilgili çalışmalara katkıda bulunmak amaçlanmıştır. Giriş bölümünde, Yaşar Kemal'in hayatı, edebi kişiliği ve eserlerine yer verilmiştir. Birinci bölümde, İnce Memed romanlarından alınan metinlerdeki cümleler numaralandırılarak verilmiştir. İkinci bölümde bu metinleri oluşturan 1432 cümlenin parantezleme ve formüllere dönüştürme yöntemleri kullanılarak yapısall incelemeleri yapılmıştır. Bu 1432 cümle belli öge kalıplarına ayrılmıştır. Cümleleri oluşturan ögeler de kendilerini oluşturan yapılara göre bir sınıflamaya tabi tutulmuştur. Üçüncü bölümde 4 ana gruptan ve 56 cümle kalıbından meydana gelen 1432 cümlenin sınıflamalarıyla ilgili değerlendirmeye ve istatistiksel oranlara yer verilmiştir. Sonuç olarak yer yer bozuk yapılı cümleleri olmasına karşın Yaşar Kemal'in dili, Türkçenin kurallarını yansıtmaktadır. O, romanlarında uzun cümlelerle birlikte Türkçeyi çok hareketli kullanmıştır. Bu dört romanda Türkçenin zenginliğini görmek mümkündür.
Er Koşoy Destanı transkripsiyonlu metin, aktarma, gramatikal dizin

Tez; giriş, transkripsiyonlu metin, aktarma ve dizin bölümlerinden meydana gelmektedir. Giriş Bölümü'nde Kırgız Türkleri ve Kırgız Türkçesi hakkında bilgi verilmiştir. Er Koşoy Destanı üzerinde durularak destanın özeti de verilmiştir. Metin Bölümü'nde destanın Kiril harflerinden Latin harflerine transkripsiyonlanmış şekli ve metnin Türkiye Türkçesine aktarılmış şekli bulunmaktadır. Dizin Bölümü'nde destanın bütün kelimelerini içine alan dizin hazırlanmıştır. Sonuç Bölümü'nde, çalışma sonucunda varılan neticeler değerlendirilmiştir. Çalışma sırasında yararlanılan kaynaklar kaynakça bölümünde belirtilmiştir. Çalışmanın özeti, özet bölümünde verilmiştir.
Şiir Sanatı, Yazko Edebiyat ve Yordam Dergilerinin sistematik analizi

Türk edebiyatının tarihi gelişiminde edebiyat ve sanat dergilerinin yeri ve önemi diğer edebi ürünler kadar büyüktür. Bu çalışma Kasım 1965 ile Haziran 1967 tarihleri arasında İstanbul'da 20 sayı yayımlanan Şiir Sanatı, Ocak 1966 ile Aralık 1969 tarihleri arasında Ankara'da 26 sayı yayımlanan Yordam ve Kasım 1980 ile Mayıs 1986 tarihleri arasında İstanbul'da 63 sayı yayımlanan Yazko Edebiyat dergilerini kapsamaktadır. Çalışmada bu dergilerin sistematik tahlilleri yapılarak Türk edebiyatındaki önemleri belirtilmeye çalışılmıştır.1965- 1967 yılları arasında yayımlanmış ve söz konusu dönemde önemli bir yere sahip olan Şiir Sanatı, şiir dergisi olarak yayımlanır. Dergi, sadece şiire, şiir incelemelerine ve şiir teorisine yer vermiştir. Dergide az sayıda öykü ve deneme de görülmektedir. Dünya edebiyatından da yapılan çeviriler dergiye zengin bir içerik kazandırmıştır. Şiir Sanatı'nda Nazım Hikmet'in şiiri ve geleneksel şiire bakış konuları Türk edebiyatı için önemli yazılardır.1966- 1969 yılları arasında yayımlanmış ve kendi dönemi için önemli bir yere sahip Yordam edebiyat dergisi edebiyat eleştirisi ve edebiyat öğretiminin pedagojik olmayan boyutuna ağırlık vermesiyle önemlidir. Yordam, ayrıca yeni bir eleştiri anlayışı ve kuşağı geliştirmeyi hedefleyerek Türk edebiyatı için önemli bir çalışma yapmıştır. Yordam'da şiir, metin incelemeleri ve öyküler de önemli bir yer tutmaktadır.1980- 1986 yılları arasında yayımlanmış olan Yazko Edebiyat, şiir, öykü türleri ağırlıklı olmak üzere edebi kültürün toplumda kökleşmesi için soruşturmalar, tartışmalar ve kitap tanıtımları yanında inceleme yazılarıyla hem dönemini hem de Türk edebiyatının kendinden sonraki yıllarını etkilemiştir. Ayrıca dergide yayımlanan deneme ve makaleler okuyuculara aydınlık bir perspektif kazandırmıştır. Yazko edebiyat, her dünya görüşüne açık demokratik bir forum olarak yayımını sürdürmüştür. Dergi bu tutumuyla Türk edebiyat kültürü için nitelikli bir mirastır. Söz konusu dergilere yönelik yaptığımız bu çalışma giriş, üç bölüm, sonuç ve kaynakçadan oluşmaktadır. Giriş kısmında 1960- 1980 arası siyasal-sosyal ve edebiyat-sanat ortamları irdelenmiş, dönemin dergileri incelenmiştir. Birinci bölümde üç derginin tarihçeleri, yazar, şair kadroları ve mizanpaj özellikleriyle ilgili bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde dergilerdeki yazılar değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde ise dergilerin Türk edebiyatındaki yerleri ve önemleri değerlendirilmiştir.