turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Nasihat - name türündeki eserlerde yöneticilik

Klasik Türk edebiyatı, işlenen çeşitli konularıyla, meydana getirilen farklı türleriyle sayısız manzum ve mensur eserlerin ortaya konduğu geniş bir saha olarak dikkati çekmektedir. Bu sahanın önemli bir yapı taşı da, hiç şüphesiz devrin insanına iyiyi ve doğruyu anlatmaya çalışan, onları manevi yönden yetiştirmeye çalışan nasihat-nameler, diğer bir ifadeyle pend-namelerdir. Klasik Türk edebiyatında, pek çok nasihat-name kaleme alınmıştır. Nasihat-name türünde yazılmış eserler hem yazıldığı yüzyılın yöneticilerine yol göstermekte hem de sonraki nesiller için önemli öğütler ve bilgiler ihtiva etmektedir. Bu çalışmada klasik Türk edebiyatında yazılmış önemli nasihat-namelerden yola çıkarak şair ve yazarlarımızın mezkur konudaki görüşlerini ve arzu edilen ideal yönetici tipini ortaya koymayı tespit ve tahlil etmeyi amaçladık.
Osmanlı şuara tezkirelerindeki anekdotların içerik bakımından tasnif ve tenkidi (16-17. yüzyıllar)

Şuara tezkireleri, Osmanlı şairleri, padişahları, vezirleri, kadıları, müderrisleri ve din adamları üzerinde çalışmalar yapan araştırmacılar için kaynak eserler olarak kabul edilmektedir. Bu kaynak eserlerle ilgili şimdiye kadar yapılan çalışmalar, neşir ve inceleme olarak iki gruba ayrılır. İkinci gruba dahil olan bu tezde şuara tezkirelerindeki anekdotlar ele alınmıştır. Anekdotlar tezkirelerdeki biyografilerin en önemli bölümlerini oluşturur. Çünkü Osmanlı şairleri hakkında hükümler veren araştırmacılar, anekdotları Osmanlının sosyal ve kültürel hayatının ayrıntılarını ihtiva eden zengin ve eşsiz kaynaklar olarak görmüşlerdir. Osmanlı toplumu hakkındaki hükümlerini bu anekdotlardaki mesaj ve telkinlerin üzerine bina etmişlerdir. Ancak ne tezkireler ne de anekdotlar mesaj ve zihniyet bakımından istatistiksel bir bütünlük içinde şimdiye kadar kitap veya tez seviyesinde incelenmemiştir. Bu çalışmada 16 ve 17. yüzyıllarda yazıldığı bilinen Osmanlı şuara tezkirelerindeki anekdotların içerik haritası çıkarılmış; biyografilere değer kattığı söylenen bu parçalar mesaj ve telkinlerine göre istatistiksel olarak tasnif ve tenkit edilmiştir. Anekdotlar içerdikleri olumlu veya olumsuz mesajlara göre iki başlık altında incelenmiştir. Olumlu veya olumsuzluğun belirlenmesinde İslami değerler esas alınmış; örneğin ayyaşlık veya sapkınlık mesajı içerenler olumsuz olarak kabul edilmiştir. 'Hayır dua almak için' eserlerini yazdıklarını söyleyen tezkire yazarlarının anlattıkları şahıslarla ilgili daha çok olumsuz içeriğe sahip anekdotları tercih ettikleri hususu istatistiki olarak ortaya konulmuştur. Bu anekdotlarda Osmanlı şairlerinin ayyaş, uyuşturucu müptelası ve sapkın kişiler olarak tasvir edildikleri görülmektedir. Bu şahıslarla ilgili olumlayıcı anekdotların oranı yüzde 4 23 arasında iken olumsuzlayıcı anekdotların oranı yüzde 77 ila 96'dır. Eldeki bu istatistiksel veriler tezkire yazarların kimlikleri, bakış açıları ve güvenilirlikleri konusunda bize ipucu vermektedir. Çünkü seçim kimliktir ve anekdotla onu yazan/seçen arasında kuvvetli bir münasebet vardır.
Behçet Çelik'in roman ve hikayeleri üzerine bir inceleme

Bu çalışmada 1987'den itibaren edebiyat dünyasının içinde yer alan Behçet Çelik'in hayatı ve sanat anlayışı ile ilgili bilgi verilip tüm hikaye ve romanları yapı ve tema olarak incelenmiştir.'Behçet Çelik'in Roman ve Hikayeleri Üzerine Bir İnceleme' başlıklı çalışma üç ana bölümden oluşur. Giriş bölümünde Türk edebiyatında roman ve öykünün tarihsel gelişimi ile ilgili bilgi verilmiştir. Birinci bölümde yazarın hayatı ve sanat anlayışı ile ilgili bilgi verilmiştir. İkinci bölümde ise yazarın tüm romanları yapısall ve tematik olarak incelenmiştir. Üçüncü bölümde de yazarın hikaye türündeki kitapları aynı yöntemle incelenmiştir. Tezin sonuç bölümündeyse çalışmamız neticesinde ulaştığımız sonuçlar dikkatlere sunulmuştur. Kendine özgü üslubu ve eserlerinde bireyin iç dünyasını ele alan Behçet Çelik, son dönem Türk edebiyatının önemli yazarlarındandır.
Oğuz Özdeş'in tarihİ romanları

Türk edebiyatı, birçok yazarı bünyesinde barındıran zengin bir vadidir. Ahmet Hamdi Tanpınar, Peyami Safa ve Tarık Buğra gibi sanat değeri yüksek olan estetik romanlar kaleme alan yazarlarımızın yanında; Kerime Nadir, Nihal Atsız ve Burhan Cahit Morkaya gibi sanat kaygısı gütmeden popüler romanlar yazan yazarlarımızın sayısı da epeyce fazladır. Popüler, yani estetik kaygı gütmeyen romancılarımızdan olan Oğuz Özdeş, kaleme aldığı aşk ve tarih konulu romanlarıyla tanınır. Biz bu çalışmamızda, Oğuz Özdeş'in on dört tarihi romanını klasik roman çözümleme metoduyla değerlendirmeye çalıştık. Her bir romanı; olay örgüsü, anlatıcı, bakış açısı, zaman, mekan, anlatım teknikleri, dil ve üslup yönünden ayrı ayrı inceledik. Sonuç bölümünde de Oğuz Özdeş'in tarihi romanlarıyla ilgili genel bir değerlendirme yapmaya çalıştık.
Mecmu'a-i Eş'ar (45 Ak Ze 194) inceleme-metin-tıpkı basım

Bu çalışmada Manisa Kütüphanesi'nde '45 Ak Ze 194' arşiv numarası ile kayıtlı 'Mecmu'a-i Eş'ar' adlı şiir mecmu ası incelenmiş ve önce mecmu anın kısa bir tanımı yapılmış ardından mecmu anın içeriği ve teknik özellikleri üzerinde durulmuş en son olarak da mecmu ada yer alan nazım şekilleri ve türleri bilimsel bir metotla yeni harflere aktarılmıştır. Çalışmanın sonunda çalışmaya konu olan metnin tıpkıbasımı yer almaktadır.
Şerif Aydemir'in hayatı, sanatı ve eserleri

2000 sonrası Türk hikayeciliğinde geleneksel hikaye anlayışını devam ettiren yazarlar olduğu gibi modern anlatım tekniklerini kullanan yazarlar da vardır. Şerif Aydemir de Refik Halid, Sabahattin Ali ve Sait Faik Abasıyanık çizgisinin günümüzdeki en temsilcilerinden biri olarak geleneksel anlatım tekniklerini hikayelerinde kullanmayı tercih eden yazarlardan biridir. Aydemir, yazmış olduğu hikayeleriyle Anadolu'yu ve Anadolu'nun insanlarını anlatmayı tercih eder. O, hikayesini oluştururken, Türkülerden, masallardan, destanlardan, halk hikayelerin-den, manilerden ve deyimlerden yararlanmayı ihmal etmez. Hikayelerinde gerçekçi bir anlatıma başvuran yazar, oldukça duru bir anlatım dilini benimsemiştir. Şerif Aydemir'in Hayatı, Sanatı ve Eserleri başlığını taşıyan bu çalışmamızda, yaza-rın hayatı hakkında ayrıntılı bilgiler sunacak, yayımlanmış olan üç kitabındaki hikaye-lerini yapı ve tema bakımından incelemeye çalışacağız.
Mevlana'nın Pervane Mu'İnü'd-Dİn Süleyman ile ilişkileri

Mevlana ve Pervane Mu'inü'd-Din Süleyman adlı araştırma konumuz ile Anadolu'nun Türkleşmesi sürecinde gerek Türk tarihi gerekse İslam tarihi açısından önemli iki şahsiyetin ilişkilerini, dönemin olayları ve kaynakları çerçevesinde incelemektir. Bu çalışmanın amacı ise; Mevlana'nın bu tarihi süreçte oynadığı rolün ve ümeraya olan tavrının yanında tarihsel ve dini şahsiyetini, yönetime ve yöneticilere olan yaklaşımını ortaya çıkarmaktır. Bu çalışmayla bunları ortaya çıkarmayı hedeflemekteyiz. Mevlana'nın ümera ile ilişkilerini bilmek, onu daha doğru anlamaya, onun temsil ettiği çizginin zihniyet dünyasını daha iyi kavramaya, onun ümera ile ilişkilerini, İslami bakış açısıyla nasıl yorumladığını doğru görmeye önemli katkısı olacaktır. Türkiye Selçuklu Devleti'nin bu döneminde Mevlana ve Pervane Mu'inü'd-Din Süleyman konusu ile Mevlana'nın çok sıkıntılı olan halk ve ümera arasındaki rolü, tavırları, ilişkileri, emir ve alim münasebetleri açısından ilginç ve önemli detayları gün yüzüne çıkarılabilecektir. Ayrıca Türk tarihine ve kültürüne ait olan unsurların ve Türkiye Selçuklu tarihinin bu en karanlık ve sıkıntılı döneminin detaylarını ve Türkiye Selçuklu tarihinin en önemli şahsiyetlerinden biri olan Pervane Mu'inü'd-Din Süleyman'ı çeşitli yönleriyle ortaya çıkarma adına önemli olacaktır. Çalışmamız üç bölüm olarak hazırlanmıştır. Birinci bölümde Pervane Mu'inü'd-Din Süleyman'ın kökeni, tahsil durumu, ailesi, yetiştiği çevre ve şartlar, Türkiye Selçuklu Devleti hizmetinde görev yaptığı dönemler ve Pervaneoğulları beyliği hakkında bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde Mevlana'nın ümeraya yaklaşımı, Fihi Ma Fih'de Pervane'ye sohbetleri, Mektubat adlı eserinde de Pervane'ye gönderdiği mektupları ayrıntılı olarak irdelenmiştir. Üçüncü bölümde menkıbelerde Mevlana ve Pervane Mu'inü'd-Din Süleyman arasındaki ilişkiler incelenmiştir.
Ahmet Ümit'in romanlarında suçlu tipleri

Yüksek Lisans tezi olarak hazırladığımız 'Ahmet Ümit'in Romanlarında Suçlu Tiplei' isimli çalışma, polisiye romanlarda suç unsuru, suçun insan ve toplum hayatındaki yeri, Ahmet Ümit romanlarındaki suçlu figürlerin incelenmesi, sonuç ve kaynakça bölümlerinden oluşmaktadır. 1990 sonrası Türk polisiye yazınında özellikle kara roman tarzında eserler kaleme alan Ahmet Ümit, her daim güncelliğini koruyan 'suç' olgusunu anlatılarının esas teması olarak belirlemiştir. Suç ve suçun faili birey arasındaki ilişkiyi bir trajediye dönüştürmeyi başaran Ahmet Ümit, popüler bir yazar olarak son dönem polisiyelerin yapı taşlarından birini oluşturu. Romanlarını suçun soruşturması üzerine kurgulayan yazar, yalnızca suçluyu ve suçun niteliğini değil; aynı zamanda onu ortaya çıkaran nedenleri de irdelemektedir. Anlatılarında suçlu olarak özellikle katiller geniş bir yere sahipken yaratılan diğer suçlu tiplemeleri ise yazara polisiye kurgu sağlamada yardımcı olmaktadır. Ümit'in çizmiş olduğu suçlu tiplerinin hepsi, suç işlemek için kendilerince haklı sebeplere sahiptirler. Bu yüzden suçlunun yaptıklarının yanı sıra onu suça iten psikolojik veya sosyal etkenler de önem arz etmektedir.
'Molla Nasreddin' dergisinin Azerbaycan şiirine katkıları

'Molla Nasreddin Dergisinin Azerbaycan Şiirine Katkıları' adlı bu çalışmada 'Molla Nasreddin' dergisi yenilikçi şairler yetiştirmiş bir ekol olarak ele alınmıştır. 1905 Rusya ihtilalinden sonra Azerbaycan'ın aydm kesimi, aydınlanma ve özgürlük isteklerini daha aktif şekilde dile getirmeye başlamışlardı. Bu doğrultuda, Azerbaycan gazetecilerinin karşılarına çıkan engellerin üstesinden gelebilen Mirza Celil Memmedguluzade 1906 yılında 'Molla Nasreddin' adlı derginin birinci sayışım yayımladı. Kısa bir süre içinde 'Molla Nasreddin', aydınlanma ve gelişme fikirlerini destekleyen büyük bir yazar ve şair grubunu etrafına topladı. Çalışmanın Giriş bölümünde Molla Nasreddin dergisinin yayımlanma tarihçesi ve onun Azerbaycan'ın sosyal, siyasi ve edebi hayatmda oynadığı rol üzerinde duruldu. XX. Yüzyılın başlarında basmda büyük tartışmalara yol açan dil ve konumuzla direkt bağlantısı olan 'yeni' ve 'eski' şiir problemi ve 'Molla Nasreddin ekolünün ortaya çıkış sebeplerinden söz edildi. I. Bölümde derginin en ünlü şairi ve Azerbaycan hiciv şiirinin gerçek sembolü olan Mirza Elekber Sabir'in hicivleri incelendi ve konularına göre eserlerinin tasnifi yapıldı. Sabir hakkında yapılan çalışmalar, şairin kullandığı takma adlar hakkında da bu bölümde bahsedildi. II. Bölümde 'Molla Nasreddin' dergisinin yetiştirdiği E. Nezmi, E. Gemküsar, M. S. Ordubadi, B. Abbaszade, E. R. Şemçizade, S. M. Esgerov, M. H. Zeynalov, M. C. Esgerzade, M. M. H. Ahundov, E. Müznib, C. Cabbarlı, M. E. Möcüz, E. M. Rehimov, M. M. Sabit, S. Mensur, B. Seyidzade ve S. Rehman gibi ünlü şairlerin hicivleri gözden geçirildi ve işledikleri esas konular üzerinde duruldu. III. Bölümde 'Molla Nasreddin' dergisinde yayımlanan şiirlerin Azerbaycan edebi diline getirdikleri yenilikler madde madde sıralandı. 'Molla Nasreddin' dergisi Türk dünyası edebiyatlarıyla karşılıklı ilişki ve etkileşim içinde gelişmekteydi ve Yalan ve Orta Doğu halklarının edebiyatına, sosyal düşüncesine büyük katkıda bulunmuştu. IV. Bölümde 'Molla Nasreddin'in Tataristan, Kafkasya, Orta Asya, Güney Azerbaycan ve Türkiye edebiyatlarına etkisi araştırıldı. Sonuç Bölümünde ise elde ettiğimiz sonuçlar üzerinde durularak çalışmamızın genel bir değerlendirilmesi yapıldı.
Adalet Ağaoğlu'nun tiyatroları

Türk toplumu için Cumhuriyet dönemi ile pek çok alanda olduğu gibi tiyatro ve oyun yazarlığı konusunda da bir kurumsallaşma süreci başlar. Bu yeni yönetim şekli aynı zamanda reformist bir devlet politikası ve tamamen batılı bir kültür anlayışına sebep olur. Türk tiyatro yazarları içerisinde önemli bir yeri olan Adalet Ağaoğlu, yaşadığı döneme eleştirel bir bakış açısıyla yaklaşan tutumu, üst düzey sanatçı duyarlılığı ve aydın kimliği ile modern Türk kadınının tiyatro sahnesindeki sesi olur. Kaleme aldığı eserlerinde politika, sanat, gelenek, günlük hayat, evlilik, köyden kente göç gibi çok çeşitli konuları dile getirmeye çalışan yazar, bunu bireyden topluma doğru ilerleyen bir tiyatro dili ile sağlar. Adalet Ağaoğlu, toplumun farklı kesimlerinden kişilere yer verdiği uzun ve kısa oyunları ile eserlerine yakın dönemi konu edinen yazarlar arasında zikredilir. Bu çalışmada, sanat hayatında yetmiş yıllık bir deneyime sahip olan Adalet Ağaoğlu'nun Türk tiyatrosundaki yeri ve oyun yazarlığındaki önemi anlatılmaya çalışılmıştır.
Metin Önal Mengüşoğlu'nun hayatı, sanatı ve şiirlerinin yapı ve tema bakımından incelenmesi

Günümüz şair ve yazarlarından olan Metin Önal Mengüşoğlu şiirlerini 1964'ten itibaren çeşitli gazete ve dergilerde yayınlamıştır. Mengüşoğlu'nun altı şiir kitabı vardır. Bu çalışmada şairin hayatı, sanatı hakkında bilgi verilmiş, şiirleri tema, yapı ve üslup bakımından incelenmiştir. Metin Önal Mengüşoğlu, herhangi bir şiir akımına bağlı değildir. Şiirlerinde daha çok sosyal eleştiriler vardır. Şiire aruz vezniyle başlayan şair, daha sonra heceye yönelmiş, zamanla serbest tarzda da yazmaya başlamıştır. Hayatı ve olayları inancına göre değerlendiren şairin şiirlerinin içerik ve temasını da inançları belirler. Sanat anlayışı da bu çerçevede şekillenir. Müslüman şairin inancına dayanması gerektiğini söyleyen Mengüşoğlu, bu konuda daha önce dile getirilmemiş özgün görüşler ileri sürer. Ona göre şiirin kaynağı hayattır. Müslüman bir şair, Müslümanca yaşıyorsa şiiri de iman etmiş bir şiirdir. Ancak Müslümanların kültür hayatlarında yüzlerce yıldır egemen olan zihniyet, inancı göz ardı ederek gelişmiş, beşeri heveslere eğilimli bir zihniyettir. İnancı merkeze alan bir düşünme ve duyuş biçimi yaygınlaşamamıştır.
Ali Kemal'in muterizlere Ecvibe-i Müskite adlı eserinin çeviri yazıya aktarımı ve tenkit tarihi açısından incelenmesi

Ali Kemal İstibdat, İkinci Meşrutiyet, Mütareke ve Milli Mücadele dönemleri gibi Türk tarihinin siyasi ve sosyal açılardan en karışık dönemlerine tanıklık etmiş ve bu esnada düşüncelerini ortaya koymaktan çekinmemiş bir edebiyatçı, gazeteci ve fikir adamıdır. Edebiyatın hikaye, roman, şiir, gezi ve köşe yazısı gibi pek çok türünde eser veren çok yönlü bir yazardır. Eserleri, fikir ve önerileri bakımından edebi tarihimiz için öneme sahiptir. Ali Kemal'in kendisine yönelik eleştirilere cevap verdiği yazılardan oluşan Mu'terizlere Ecvibe-i Müskite adlı eser 1898 tarihinde yazılmıştır. Bu çalışmada eser çeviri yazıya aktarılmış ve ele aldığı konular bakımından Ali Kemal'in fikir ve görüşleri incelenmiştir. Bu amaçla çalışmanın ilk bölümünde yazarın hayatı, edebi kişiliği ve eserlerine yer verilmiştir. İkinci bölümde eserin tanıtımıyla birlikte bu eserden hareketle Ali Kemal'in dönemin edebiyat, tercüme, telif, tenkit anlayışına dair fikirleri ortaya koyulmuştur. Ali Kemal'in eleştiri anlayışının ne olduğu, bu eleştirinin hangi metotlara dayandığı ve bu eleştiri yaklaşımının Türk edebiyatı eleştirisi tarihindeki yeri de tespit edilerek bunun Türk eleştiri literatürüne katkısı incelenmiştir. Son bölümde ise eserin çeviri yazıya aktarımı verilmiş ve ekler başlığı altında eserin orijinal metnine yer verilmiştir.
Millet Kütüphanesi Ali Emİrİ Manzum 593 numaralı şiir mecmuası: İnceleme, metin, dil içi çeviri, mecmuaların sistematik tasnifi projesi'ne göre tasnifi

Bu çalışmada Millet Kütüphanesi Ali Emiri Manzum bölümünde yer alan 593 numaralı şiir mecmuası incelenmiştir. İdi Çelebi tarafından tertip edilen söz konusu mecmua 73 varaktan ibaret olup 17. yüzyılda derlendiği tahmin edilmektedir. Çalışmanın giriş bölümünde mecmualar ve Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesi hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölüm inceleme konusu şiir mecmuası hakkında genel bilgilere, ikinci bölüm mecmuanın muhtevasının incelenmesine ayrılmıştır. Üçüncü bölüm ise mecmua metninin çeviri yazıyla tespiti ve dil içi çevirisini ihtiva etmektedir. Mecmuanın Mestap'a göre tasnifi ve tıpkıbasımı çalışmanın sonundaki ekler bölümünde yer almaktadır.
Sultaniyye

Çalışmanın konusunu, 15. yüzyılın ilk yarısında yaşamış hekim Muhammed b. Mahmud-ı Şirvani'nin Osmanlı hükümdarı Çelebi Mehmed'e takdim ettiği koruyucu hekimlik üzerine yazılmış Sultaniyye adlı eser oluşturmaktadır. Sultaniyye 15. yüzyılın diğer mensur eserlerinde olduğu gibi sade bir dille yazılmış, bölüm başlıkları ise Arapça ve Türkçe olarak verilmiştir. Bu çalışma giriş, inceleme, metin ve dizin bölümlerinden oluşmaktadır. Çalışmanın giriş bölümünde önce eserin Türk tıbbı ve eserlerinden kısaca bahsedilerek Şirvani'nin hayatı ve eserleri üzerinde geniş olarak durulmuş, arkasından Sultaniyye her yönüyle tanıtılmıştır. Çalışmanın dil incelemesi bölümünde ise Sultaniyye üzerinde gramer çalışması yapılarak eserin dil özellikleri verilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünü metin oluşturmaktadır. Karşılaştırmalı metin Sultaniyye'nin tespit edilen altı nüshasıyla, Süleymaniye Kütüphanesi'nde Serez Bölümü 2756'da yer alan nüshanın varak ve satır numaraları örnek alınarak kurulmuştur. Çalışmanın son bölümünü ise dizin oluşturmaktadır. Çalışmanın sonunda şeklen örnek alınan nüshasının tıpkıbasımına yer verilmiştir.
Behişti'nin Leyla vü Mecnun mesnevisi

BEHİŞTİ'NİN LEYLA VÜ MECNUN MESNEVİSİ Zeynel Abidin AYGÜN Doktora Tezi, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı Danışman: Prof. Dr. Mine MENGİ Mart 1999, 4 -İ7sayfa Tez, Anadolu'da ilk kez hamse yazan XV. yy divan şairlerinden Behişti'nin elimize ulaşan Leyla vü Mecnun mesnevisinin bilinen tek nüshasından çevrilen transkripsiyonlu metin, bu metnin incelemesi ve eserin Nizami ile Fuzuli'nin Leyla vü Mecnun mesnevileriyle karşılaştırılmasından oluşmaktadır. Behişti'nin Leyla vü Mecnun mesnevisi gerek dil ve anlatımı, gerekse divan şiirinin biçimsel özellikleriyle imaj dünyasını başarıyla yansıtmasının yam sıra, yalın ama güçlü tahkiye tekniğiyle de dikkati çekmektedir. Behişti, ünlü İran şairleri; Nizami, Molla Cami ve Husrev-i Dehlevi'den etkilenmiştir. Sanatçı eserinde özellikle 'ızdırap' ve 'vahdet' inancım vurgulamış; bu dünyada birlikte olamayan sevgilileri öldükten sonra 'ilahi aşk' içerisinde bir araya getirmiştir. Sanatçının eseri; 'ızdırab'a ve 'vahdet' inancına vurgu yapması; ayrıntılı duygu, kişi ve mekan tasvirleri, öte yandan ilgi çekici imajlanyla diğer Leyla vü Mecnun mesnevilerinden ayrılır. Behişti, eserinde 'yeni bir tarz' ortaya koyduğunu söyleyerek övünürse de, sonraki mesnevi şairlerini fazla etkileyememiştir. Ancak, ızdırab ve ilahi aşk'ı vurgulaması bakımından Fuzuli'yi etkilediği düşünülebilir.
Molla Devlet Geldi Fedaİ Külliyatı

Yüksek lisans tezi olarak hazırlanan bu çalışma, Afganistan Türkmen edebiyatının en önemli eserlerinden olan Molla Devlet Geldi Fedai Külliyatı adlı eserin sayfaları arasındaki bölümünü kapsamaktadır. Üç bölümden oluşan çalışmamızın ilk bölümünde, Molla Devlet Geldi Fedai'nin hayatı ve edebi kişiliği hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde Molla Devlet Geldi Fedai Külliyatı'nın transkripsiyonlu metni ilave edilmiştir. Eser, Afganistanlı şair ve yazar Abdurrahman SOHBET tarafından hazırlanarak 2016 yılında Türk İş Birliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı desteği ile Kabil'de basılmıştır. Çalışmanın son bölümünde, metnin sözlük ve gramer dizini verilmiştir. Genel dizinden sonra Kişi Adları Dizini, Yer Adları Dizini, Etnik Adlar Dizini ayrı başlıklar altında sunulmuştur. Ayet, hadis ve dualar ile diğer Arapça ibareler ayrı başlıklar altında verilmiş ve Türkçe çevirileri yapılmıştır. Ekler bölümünde ise Molla Devlet Geldi Fedai'nin portresi ve yaşadığı evinin fotoğrafı sunulmuştur.
İsmail Hakkı Bursevİ'nin ?Şerh-i Ebyat-ı Hacı Bayram-ı Velİ? adlı eseri

Tezimizin amacı, İsmail Hakkı Bursevi'nin Şerh-i Ebyat-ı Hacı Bayram-ı Veli adlı yazma eserini yeni harflere aktarmak ve burada yer alan başlıca tasavvuf kavramlarını açıklamaktır. XIV. yüzyılda yaşayan ve Bayramilik'in kurucusu kabul edilen Hacı Bayram Veli ile XVI. yüzyılın ikinci yarısı ve XVII. yüzyılın ilk çeyreğinde yaşayan ve Celvetiyye'nin meşhur şeyhlerinden biri olarak kabul edilen, İsmail Hakkı Bursevi, çok yönlü iki mutasavvıfımızdır. Hem zahiri hem de batıni ilimlerde söz sahibi olmuşlardır. Hacı Bayram Veli'nin şu an elimizde dört şiiri, Bursevi'nin ise oldukça fazla eseri mevcuttur. İsmail Hakkı Bursevi, Şerh-i Ebyat-ı Hacı Bayram-ı Veli adlı eserinde Hacı Bayram Veli'nin ilgili şiirinde, üzerinde durduğu konuları daha geniş bir şekilde örnekler vererek açıklamaktadır. Tezimizin I. Bölümünde, Bursevi'nin özellikler üzerinde durduğu bu kavramlar, kendisinin ve diğer mutasavvıfların bakış açılarıyla birlikte verilmiştir. Çalışmamızın II. bölümünde ise, İsmail Hakkı Bursevi'nin söz konusu eseri, günümüz Türk yazısına çevrilmiştir.
Eski Türkçe mizah dergilerinin açıklamalı bibliyografyası: 1870-1928

Osmanlı Dönemi'ne ait Türkçe mizah süreli yayınlarının incelendiği bu çalışmanın ilk bölümünde mizahın ne olduğu, niteliği ve mizah edebiyatında gazetenin rolü araştırılmış, çeşitli kaynaklar ekseninde tanımlar üzerinde durulmuştur. Osmanlı mizah edebiyatının süreli yayınlar alanının kronolojik ve bibliyografik olarak incelendiği ikinci bölümde ise süreli yayınların, görselleriyle birlikte çıkış tarihleri, imtiyaz sahipleri, kapağının üstünde yazan bilgileri, fiyatı ve yazar-çizer kadrosu ele alınmıştır. İncelenen her süreli yayınla ilgili eğer varsa tez çalışması yazılmış, tez çalışması yoksa olmadığı hususunda not düşülmüştür. İkinci bölümün son kısmında kısa bir değerlendirme yapılmış, mizah gazetelerinin neşredildiği matbaa ve yayın grupları incelenmiştir. Üçüncü ve son bölümde ise Osmanlı Devleti'nden Cumhuriyet Türkiye'sine geçiş sürecindeki kronolojik süreç ele alınmış, bu süreçteki muhteva ve çizim değişimleri gösterilmeye çalışılmıştır. Karikatürle desteklenen mizah basını, gündemde olan her konuya bir söz ya da çizimle karşılık vermiş, yorum yapmıştır. Bu yorumlar sebebiyle kimi zaman yasaklanmış, kimi zaman sürgüne uğramış, kimi zaman ceza almıştır. Her şartta varlığını sürdürmeye çalışan bu gazeteleri dönemin diğer gazetelerinden ayıran özellik, kimsenin umursanmadan sadece halkın menfaati için eleştiri ve hicivlerde bulunulmasıdır. Bu sebeple gazetelerin muhtevası incelenirken muhalif taraflarına daha çok yer verilmiştir. Osmanlı Devleti'nin Cumhuriyet Türkiye'sine geçişi çok sancılı olmuştur. Halkın yoksulluk ve savaşlarla imtihanı, ülkenin mevcut basınına an be an yansımış, basının işlevini sürekli değiştirmiştir. Basın yeri geldiğinde hicveden, yeri geldiğinde halka savaşlardan dolayı moral veren, yeri geldiğinde yönetimi destekleyen bir tutum içerisinde olmuştur. Bu sebeple tezin son kısmındaki muhteva başlıkları süreli yayınların çoğunlukta vermeye çalıştığı mesajdan yola çıkarak oluşturulmuştur.
Sivas ve Hafik kaynaklı cönkler üzerinde tetkik

Cönkler, yüzyıllar önce yaşamış olan Türk halk şairlerinin şiirlerinin bulunduğu edebi kaynaklardır. Bizlere geçmişş hakkında bilgiler sunduğu için kültürel açıdan önemi büyüktür. Biz de böyle önemli eserlerden dört tanesi üzerinde çalışma yaptık. Onları karanlıktan çıkarıp insanlarımıza tanıtmayı ve edebiyatımıza katkıda bulunmayı hedefledik. Sayın Doğan KAYA'nın kütüphanesinden aldığımız 16, 17, 18 ve 19 nolu cönkleri inceledik hepsi birbirinden değerli 72 aşığın 176 şiirinin yanında şairi belli olmayan 57 ayrı şiiri de günümüz Latin alfabesine çevirdik. Ayrıca hepsi bir şiir değerinde olan manileri ve müfretleri de cönklerdeki sayfa numaralarıyla birlikte çalışmamıza yerleştirdik. Şairleri isimlerine, şiirleri de ayaklarına göre alfabetik olarak sıraladık. Önsözde çalışmamız hakkında ayrıntılı bilgi verdikten sonra cönklerin tanıtımını yaptık. Çalışmamızın sonunda, özel isimler, yer ve şahıs isimlerini içeren dizin bulunmaktadır. Çalışmamız, şiirlerin, manilerin ve müfretlerin bulunduğu 'Metinler' kısmıyla, ayrıntılı bilgilerin bulunduğu ilk kısımlar olmak üzere iki bölümden meydana gelmiştir. Şiirlerde yer alan, yöresel ağız özelliği gösteren kelimelerin anlamlan dipnotlar halinde yerleştirilmiştir. XIII