turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Orhan Pamuk'un kurguya dayalı metinlerinde meslekler

Orhan Pamuk, ilk kitabını 'Karanlık ve Işık' adıyla yazıp Milliyet Roman Ödülünü (1979) almıştır. Kitabının, 1982'de 'Cevdet Bey ve Oğulları' başlığı verilerek yayımlanmasıyla başlayan yazın süreci, 19 kitap, seçkiler ve pek çok ödülle devam etmiştir. Tarihi, sosyolojiyi, psikolojiyi romanında postmodern anlatı teknikleriyle harmanlayarak yepyeni bir okuma süreci yaşatır. Bu sosyolojik ve tarihsel süreci kurguda oluşturur ve toplumsal yapıyı kurgu dünyasının içine yerleştirirken de karakterlerde meslekleri kullandığı fark edilmektedir. Orhan Pamuk kurgusalında hem nitelik hem de niceliksel açıdan ciddi oranda meslek kullanımı bulunmaktadır. Sınıf çatışmaları ya da atlamaları, hayat içinde gelişen karakterin, çevrenin anlatımı, Doğu-Batı karşılaştırması ya da çatışması, yabancılaşma, yalnızlaşma vb. pek çok izlek ve konunun meslekler aracılığıyla aktarıldığı görülmektedir. Çalışmamızın amacı yayımlanmış kurgusal metinlerinde Orhan Pamuk'un meslekleri kullanımı, bu kullanımının oranı, amacını ortaya koymaktır. Sosyolojik vaka sadece bununla da yetinmemekte, kadın, erkek, çocuk meslekler ve bunların kullanım sıklıkları üzerine de bir inceleme ile çalışmamızın detaylandırılması gerekliliği gözlenmiştir. Orhan Pamuk'un bakış açısıyla, oluşturduğu kurgu dünyasındaki kadın, erkek ve çocuk mesleklerin kullanım sıklığı, mesleki nitelikleri ile de değerlendirilmeye alınmıştır. Kadının adının çocuklar kadar zikredilmediği mesleki çalışmanın sonunda değerlendirilmiştir. Böylece hem mesleklerdeki cinsiyet oranı hem de mesleklerin kurgudaki görevi, etkisi sayısal verilerle de açıklanmış ve sunulmuştur. Bilimsel olarak değerlendirilmesiyle kurgusal metinlerde mesleklerin kullanış şekli, çeşitliliği belirtilirken, cinsiyetlerine göre mesleklerin kullanım oranı ile kadının, erkeğin ve çocukların toplumsal yapıdaki fonksiyonlarının Orhan Pamuk kurgusal dünyasındaki rolü, yeri açıklanmış olur. Orhan Pamuk'un meslekler üzerinden yaklaşımı, kurgusal dünyasının bir çeşitliliği olmaktadır.
Türkiye Türkçesinde karşıtlık işlevli söz dizimsel yapılar

Anlamın karşıtlığını tanımlamak için ortaya çıkan karşıtlık kavramı 19. yüzyıldan itibaren dilbilim alanında incelenmeye başlamıştır. Araştırmacılar tarafından çoğunlukla anlambilimsel bir bakış açısıyla ele alınan karşıtlık kavramı, yapılan çalışmaların yön değiştirmesiyle eşdizimlilik, söz dizimi gibi alanlarda da dikkat çekmeye başlamıştır. Bu araştırmacılar arasında karşıtlığı en kapsamlı olarak inceleyen kişi olan Jones karşıtlık konusunda en fazla müracaat edilen nitelikli bir eser meydana getirmiştir. Bu çalışmada Steven Jones'un karşıtlık sınıflandırmasından yola çıkılarak yeni bir sınıflama önerilmiş ve belirlenen gazete derlemindeki karşıtlık içeren yapılar bulunarak bir sonuca ulaşılmıştır. Çalışma dört ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; yerli ve yabancı alan yazını temel alınarak karşıtlık kavramının tanımı, adlandırma sorunu, karşıtlığın özellikleri ve karşıtlık türleri hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde, karşıtlığın hangi sözdizimsel yapılarda ortaya çıktığı aktarılmış ve karşıtlık işlevli olmayan sözdizimsel yapılar açıklanmıştır. Bulguları içeren üçüncü bölümde, 2018 yılındaki haberleri içeren bir gazete derleminden seçilen karşıtlık tümceleri, barındırdıkları karşıt sözcük çiftlerine göre belirlenen sözdizimsel yapılar ile ilgili başlıklar altına dahil edilmiştir. Ayrıca karşıt sözcük çiftlerinin hangi karşıtlık türüne ait oldukları belirtilmiştir. Son bölümde ise bulgular, sayısal bir şekilde yorumlanarak sözcüksel ve sözdizimsel yaklaşımla değerlendirmelere yer verilmiştir.
The Great wars of the first quarter of the twentieth century and the representation of war in selected works in European and Turkish literature

Yirminci Yuzvıl'ın İlk Çeyreğindeki Buvük Savaşlar ve Avrupa ve Türk Edebivatı'nda Savaşın Yansıması Özge Özgür Bu tezin amacı 1912- 1922 arası dönemin, Türk Edebiyatındaki yeri ve önemini saptamak ve özel olarak da savaş olgusunun bu eserlerde nasıl algılandığını araştırmaktır. On yıl süreyle yaşanan, kesintisiz savaşların yer aldığı bu dönem, hiç kuşkusuz Türk milli kimliğinin oluşumunda önemli bir yere sahiptir. Genel olarak incelendiğinde 1912- 22 döneminin Türklerin sürekli olarak savunmada kaldıkları bir dönem olarak tanımlandığım görüyoruz. Dolayısıyla eserlerde, savaşmanın bir var olma yolu olarak kaçınılmazlığının vurgulandığı görülmektedir. Bu bakışa göre, Balkan Savaşlan'ndan itibaren topraklan işgal edilen, dışarıda ve içeride sürekli tehdit altında olan, Birinci Dünya Savaşı'nda anavatanı işgal edilmek istenen, nihayet bağımsızlık mücadelesinin doğmasına neden olan Anadolu'nun paylaşımı ve işgaliyle doruk noktasına ulaşan ihanete uğramışlık ve savunma hali, düşmanı ve kendini tanımlamayı da büyük oranda etkiler. Bu kapsamda, kutsal değerler, inanç, kahramanca savaşma gibi kavramlar ağırlıklı olarak vurgulanır. Geleneksel değerlerin sorgulandığı Birinci Dünya Savaşı sonrası Avrupa Edebiyatı'nm aksine, 1912- 1922 döneminin Türkler için geleneksel değerlerin çok daha önem kazandığı ve bunların da yazarlar tarafından en çok vurgulanan kavramlar olduğu gözlemlenmiştir. Bu da bir başka çalışmanın konusu olabilecek olan Türk milli kimliğinin oluşumu ile yalandan bağlantılıdır. IV
Harf çocuk edebiyatı çeviri kitaplarının çocuk edebiyatı açısından incelenmesi

Bu tezde, Harf Yayınları'nın çocuk edebiyatına kazandırdığı çeviri eserlerin biçim, içerik ve dil yönünden, çocuk edebiyatı kriterleri temel alınarak eleştirel-incelemesi yapılmıştır. Çocuk kitabı, çocuk yazarı, çizeri ve yayınevi eleştirisi alanında duyulan eksikliğin hareket noktasını oluşturduğu bu tez, çocukların nitelikli eserlerle karşı karşıya gelmelerini sağlamayı, yayınevleri ve yazarların bu konuya dikkatlerini çekmeyi, ebeveynlere ve eğitimcilere kitap seçimi konusunda yol göstermeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde, çocuk, edebiyat ve çocuk edebiyatı kavramı, çocuk edebiyatı tartışmaları, Türkiye'de ve dünyada çocuk edebiyatının doğuşu, gelişim aşamaları, günümüzde çocuk edebiyatının durumu konuları ile ilgili bilgiler verilmiştir. İkinci bölümünde, çocuk kitaplarında bulunması gereken dış yapı ve içyapı özellikleri ile ilgili açıklamalarda bulunulmuştur. Üç ana bölümden oluşan bu çalışmanın son bölümünde, Harf Yayınları'nın kitapları içinden seçilen ve 9+ yaş grubuna hitap eden sekiz roman, bir hikaye, çocuk edebiyatı içinde çocuğa görelik ve kitapların taşıması gereken dış yapı ve içyapı özellikleri bakımından değerlendirilmeye çalışılmıştır. Ortaya çıkan sonuçlar değerlendirilmiş ve bu sonuçlar ışığında, konuyla ilgili önerilerde bulunulmuştur.
Kütahya Gediz ve yöresi ağzı

Dil, insanlar arasında iletişimi sağlayan, geçmişşte yaşanan olayları bugüne, bugünkü olayları da yarına aktaran en önemli araçtır. Dil, aynı zamanda kendi kanunları içinde yaşayan ve gelişen bir yapıya sahiptir. Bu gelişim sürecinde dilin şekillenmesinde, toplumların içinde bulunduğu durumlarda etkin rol oynar. Dilin alt birimleri olan lehçe, şive ve ağız da bu süreçle birlikte oluşmaktadır. Bu araştırmada, Gediz yöresinde ağız incelemesi yapılmış ve bu yöreyle yazı dilimiz arasındaki ses, şekil farklılıkları ortaya konulmaya çalışılmıştır. Araştırmanın örneklemini Kütahya'nın Gediz ilçesine bağlı, nüfus yapısına göre seçilmiş toplam on beş köy oluşturmaktadır. Araştırmadaki incelemeler, bu köylerdeki kişilerle görüşme yapılarak ses kaydı alınan on beş metne dayanmaktadır. Bu derlenen metinler, çevriyazı sistemi esas alınarak fonetik yazıya aktarılmıştır. Çalışmanın giriş kısmında Kütahya ili ve Gediz ilçesinin tarihi, ekonomik, turizm ve sosyal durumu ele alınmıştır. Birinci bölümde, ses bilgisi üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde Türkçedeki şekil bilgisi ele alınıp Gediz yöresindeki örnekleri gösterilmiştir. Üçüncü bölümde de, derlenen metinler verilmiştir.
Mecmu'atü'l- Eş'ar, Millet Yazma Eser Kütüphanesi, Ali Emİrİ manzum 559 (1a-40b)

Bu çalışma Millet Yazma Eser Kütüphanesi Ali Emiri Manzum 559'da kayıtlı Mecmua'nın (1a-40b) sayfalarının incelenmesi ve transkipsiyonlu metninden oluşmaktadır. Mecmua'nın transkripsiyonlu metni haricinde metinde yer alan şiirlerin hangi şairlere ait olduğu tesbit edilmiş ve bu şairlerin hayatlarına dair kısa bilgiler kaynakça bölümünde gösterilen eserlerden istifade ile verilmeye çalışılmıştır. Ayrıca Mecmua'da yer alan şiir türleri ve sayıları içindekiler bölümünde yer almıştır. Bunun yanı sıra şairi belli olmayan veya bulunamayan şiirler ise ayrıca belirtilmiştir. Çalışmada Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesi'ne uygun olarak şiirlerin tasnifi yapılmıştır. Şiirlerin ilgili bilgileri ayrıca tablolarda verilmektedir. Mecmua 128 manzumeden oluşmaktadır. Bunlardan tamamına yakını divan şiiri olarak kaleme alınmıştır. Bu şiirlerden 4 tanesi Farsça olduğundan metnimize alınmamıştır. Söz konusu 124 Türkçe manzume arasında Gazel, Müseddes, Müsebba, Na't, Tercie-i Bend, Terkib-i Bend, Tahmis, Kıt'a, Muhammes, Müstezat, Beyit, Rubaei, Nazm, Müsemmen nazım şekli ile yazılmış şiirler vardır. Ayrıca Mecmua'da 35 kadar şairin şiiri bulunmaktadır. Bunlardan 20 tanesi mahlaslarına göre tespit edilirken, 10 tanesi tespit edilmemiştir. Ne yazık ki, bazı Kıt'a, Beyt ve Gazellerde mahlas olmadığından şairleri de bulunamamıştır.
Modern Türk edebiyatında tabiat algısı: Servet-i Fünun Dönemi (1896-1901)

Bu çalışmada; modernleşme süreciyle birlikte tabiat algısının geçirdiği değişim, modern Türk edebiyatının temellerinin atıldığı Servet-i Fünun Dönemi (1896-1901) merkeze alınarak incelenmiştir. Servet-i Fünun edebiyatında bireysel konulara ağırlık verilmiş, şahsi duygu ve yaşantılar genellikle karamsar bir bakışla sunulmuştur. İç dünyanın anlatımında tabiat önemli bir kaynaktır. Hayal-hakikat çatışması, toplumdan kaçış arzusu, melankoli ve hastalık gibi sıklıkla rastlanan konular tabiat unsurları ile ilişkilendirilmiştir. Bu dönem eserlerinde tabiat, bireyin hakikatin olumsuzluklarından uzaklaşma hayalini yansıtan ütopik bir mekana dönüşmüştür. Tezde, yapılan incelemeler sonucu modern Türk edebiyatında birey kavramının ortaya çıkışında tabiat temsillerindeki değişimin belirleyici bir işlevi olduğu anlaşılmıştır. Dolayısıyla Servet-i Fünun edebiyatı, sahip olduğu ortak tabiat görüşü ile modern öznenin hayal kurma ve kendini gerçekleştirme problemini anlamlandırmak açısından öncü bir rol üstlenmiştir. Tez kapsamında; Servet-i Fünun edebiyatının getirdiği yeni doğa algısı mitoloji, psikanaliz, fenomenoloji disiplinlerinden yararlanılarak değerlendirilmiş; her imgenin anlamı, işlevi ve Türk edebiyatındaki yeniliği üzerine tespitlerde bulunulmuştur. Bu amaçla, metin odaklı bir yol izlenerek dönemin eserlerinde tekrar eden doğa unsurları Tanzimat ve Divan edebiyatlarından örneklerle karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Ayrıca Servet-i Fünun'da görülen doğa imgelerinin Batı edebiyatından ne gibi esinlenmeler içerdiğine açıklık getirilmiştir.
Kavram sözlükleri ve Ermeni harfli Kıpçak Türkçesi söz varlığı üzerine bir deneme

Türk dilinde sözlük yazma geleneği çok eski dönemlere gitmesine rağmen bu alandaki çalışmalar ülkemizde son zamanlarda artmaya başlamıştır. Bugün sözlük bilimiyle ilgili çalışmalara bakıldığında uygulama kısmı olan sözlük yazmanın, teori kısmına göre daha ileride olduğu gözlenmektedir. Bu gerçekten hareketle tezde sözlük biliminin iki temel bölümü ele alınmaya, hem teori hem uygulama kısmı birlikte verilmeye çalışılmıştır. Tez, genel olarak sözlükler, kavram sözlükleri ve özelliklerinin verildiği teori kısmı ile Ermeni harfli Kıpçak Türkçesi alanında bir kavram sözlüğü denemesinin yapıldığı uygulama kısmı olmak üzere iki ana bölümden oluşmaktadır. Tezin ana konusunu, sözlük biliminin fazla işlenmemiş bir kolu olan kavram sözlükleri oluşturmaktadır. Tez çalışmasında, sözlükçülük alanında ülkemizde son yıllarda artmaya başlayan çalışmalara katkıda bulunulması, özellikle bugüne kadar üzerinde yeterince durulmamış olan kavram sözlükleri alanındaki boşlukların kısmen de olsa doldurulabilmesi amaçlanmıştır. Diğer amaç ise yine Türk dili alanında üzerinde çok durulmamış olan ve son zamanlarda çalışmaların yoğunlaştığı Ermeni harfli Kıpçak Türkçesi sahasındaki araştırma ve incelemelere yardımcı olmaktır. Kıpçak sahasının ayrı bir kolu olup 16. ve 17. yüzyıl Kıpçak Türkçesini temsil eden Ermeni harfli Kıpçakçanın söz varlığı, tezin uygulama malzemesini oluşturmaktadır. Bu söz varlığının isim malzemesinden yararlanılarak oluşturulan bir kavram sözlüğü denemesi, ilk bölümde yer alan kavram sözlükleriyle ilgili teorik bilgiler ışığında hazırlanmış ve bu bilgilerden yola çıkılarak kavram sözlüğünün çeşitli yönlerden incelemesi yapılmıştır.
Altı şapkalı düşünme tekniğinin ilköğretim sekizinci sınıf öğrencilerinin konuşma becerilerini geliştirmesine etkisi

Bu çalışmada, altı şapkalı düşünme tekniğinin ilköğretim sekizinci sınıf öğrencilerinin konuşma becerilerini geliştirilmesi üzerine etkisi araştırılmıştır. Araştırmanın amacı dikkate alınarak 2009- 2010 eğitim-öğretim yılı ikinci yarıyılında Erzurum ili, Yakutiye ilçesi Şair Nef'i İlköğretim Okulu ve Palandöken ilçesi, Alparslan İlköğretim okullarından seçilen 75 öğrenciden oluşan deney ve kontrol grupları oluşturulmuştur. Deney ve kontrol grupları seçilerken öğrencilerin sosyo-ekonomik durum ve başarı oranları dikkate alınmıştır. Deney ve kontrol gruplarının dinleme becerilerini ölçüp değerlendirmek amacıyla 'Konuşma Becerileri Gözlem Formu' hazırlanarak bu gruplara uygulanmıştır. Ön test puanları değerlendirildiğinde deney ve kontrol gruplarının konuşma becerilerinin benzer olduğu tespit edilmiştir. Seçilen deney gruplarına yedi hafta boyunca altı şapkalı düşünme tekniğiyle, kontrol grubuna geleneksel yöntemle ders işlenmiştir. Araştırma sonucunda deney ve kontrol gruplarına ön testte uygulanan 'Konuşma Becerileri Gözlem Formu' son test olarak uygulanmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre son test puanları açısından deney grubundaki öğrenciler kontrol grubundaki öğrencilere göre daha başarılı olmuşlardır. Çalışmada elde edilen sonuçlar değerlendirildiğinde Türkçe dersinde öğrencilerin konuşma becerilerinin geliştirilmesinde altı şapkalı düşünme tekniğinin geleneksel öğrenme yöntemine göre daha etkili olduğu sonucuna varılmıştır.
Kavsİ, hayatı, edebİ kişiliği ve dİvanı

Kavsi, Hayatı, Edebi Kişiliği ve Divanı, Doktora Tezi, Ankara 2007 Tezimizin amacı Türkiye'de tanınmayan Kavsi isimli Türk şairinin ve Divanı'nın ilim alemine tanıtılmasıdır. Tezin kapsamı; Kavsi'nin hayatı, edebi yönü, getirdiği yenilikler, Divan'ı ve Divan'ın incelenmesidir. Bunun için inceleme ve tenkit yöntemlerine başvurulmuştur. Kavsi, 17, asırda yaşamış, Tebrizli bir divan şairidir. Eğitim almak için İsfahan'a gitmiştir. Devrin ileri gelenleriyle dostluk kurmuştur. Önemli şairlerin eserlerini okumuş ve kendisini şiir alanında yetiştirmiştir. Kendisinden önce yaşamış olan Fuzuli'nin şiirlerine nazireler yazmış ve onun şiir anlayışını takip etmiştir. Nazireleri başarılıdır. Lirik bir şairdir. Şiirlerinde çeşitli sanatları kullanmıştır. En çok gazel nazım şekliyle şiirler yazmıştır. Şiirleri klasik Divan şiiri anlayışına uygundur. Sade bir dil kullanmış, deyim ve atasözlerine çokça yer vermiştir. Türk dilinin önemini vurgulamak için halkın söyleyişlerini kullanmıştır. Arapça ve Farsça kelimeler yerine Türkçe kelimeleri tercih etmiştir. Aruz veznini başarıyla uygulamıştır. Şiirlerinde kullandığı kafiye ve redifler dikkat çekicidir. Kavsi'nin şiirlerinde din ve tasavvufa ait unsurlar çok değildir. Bazı tasavvufi ifadeleri kullanmış, fakat birkaç gazelin dışında tasavvufi şiir yazmamıştır. Şiirlerinde sosyal hayatın izlerini, Türklere ait gelenekleri görmek mümkündür. Aşık, sevgili ve rakip üçgeninde en çok aşık ve sevgili üzerinde durmuştur. Aşık, diğer Divan şairlerinde olduğu gibi sevgiliye kavuşmak için çeşitli sıkıntılar çeker, onun hasretiyle ağlayıp inler. Sevgili aşığa zulmeden, kaşıyla, gözüyle, gamzesiyle, ağzıyla aşığa acı çektiren bir kişidir. Aşık, sevgilinin zulümlerine sabreder ve ona kavuşma hayali kurar. Tabiat da şiirlerde fazlaca yer alır. Tabiattaki unsurlar aşığın ve sevgilinin çeşitli yönlerine benzetilir. Beyitlerde sıklıkla felekten, kaderden şikayet edilir. Bütün bu insana, tabiata, sosyal hayata ait unsurlar devrin divan şiiri anlayışına uygundur. Kavsi Divanı'nın değişik coğrafyalarda nüshaları vardır. Bu da onun sevildiğinin bir işaretidir.
Latife Tekin'in sanatsal metinlerinin arketipsel eleştiri yöntemi ile tahlili

Modern psikolojiye Carl Gustav Jung tarafından kazandırılan arketip kelimesi köken itibarıyla eski Yunanca'ya aittir. Arketipler insanlığın ilk başlangıcından beri süregelen ve kolektif bilinçdışının ürünleri olan 'ilksel imge'lerdir. Jung'un arketipler üzerine yaptığı çalışmalar arketipsel eleştirinin temellerini oluşturmuştur. Bu eleştiri yöntemine Northrop Frye, Joseph Campbell, Mircea Eliade, Carol S. Pearson, Cherry Gılchrıst gibi isimler katkıda bulunmuştur. Böylelikle edebi eserleri okuma yolunda önemli bir kuram ortaya çıkmıştır. Türk edebiyatında hızla gelişen postmodern roman çizgisinde olan Latife Tekin, 'büyülü gerçeklik' akımıyla dikkatleri üzerine çekmiş önemli bir kadın yazardır. Bu çalışmada yazarın kaleme almış olduğu sanatsal metinleri arketipsel eleştiri yöntemi ile tahlil edilmiştir. Çalışmanın içeriği beş bölümden oluşmaktadır. Metinler; arketipsel düzen, arketipsel benlikler, yolculuk arketipi, arketipsel mekanlar, renk arketipleri ve sayı arketipleri esas alınarak tahlil edilmiştir. Yapılan bu çalışmanın sonucunda ise Latife Tekin'in eserlerini oluştururken insanlığın ortak mirası olan arketiplere fazlasıyla yer verdiği ve büyük ölçüde kolektif bilincin yansımalarının görüldüğü tespit edilmiştir.
Haźa Kitab-ı 'Akaid-i İslam

Bu çalışma, H. 1169 (1755-1756) yılında İsmail Nureddin Üsküdari tarafından kaleme alınan akait türündeki metnin dil incelemesidir. Çalışma; giriş, inceleme, metin, dizin ve tıpkıbasım olmak üzere beş bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde; eserin yazıldığı dönem, akait, eser ve eserin yazarı hakkında bilgi verilmiştir. İnceleme bölümünde eser; imla, ses bilgisi ve şekil bilgisi açısından incelenmiştir. Metin bölümünde; metin çeviri yazıya aktarılmıştır. Metnin anlaşılır olması için noktalama işaretlerinden yararlanılmıştır ve özel isimler büyük harfle başlatılmıştır. Dizin bölümünde; metnin gramatik dizini yapılmıştır. Dizinde tespit edilen 1125 kelimenin kökeni belirtilmiştir: 534 Türkçe, 524 Arapça, 61 Farsça, 2 Rumca, 1 Soğdca, 1 Sırpça kelime bulunmaktadır. Son bölümde; eserin tıpkıbasımı verilmiştir.
Selim Sabit (ölümü 1911) Mi'yaru'l-Kelam

Miyaru'l-Kelam Selim Sabit Efendi tarafından, Rüştiye Mektepleri 'ndeki öğrencilere Türk Dil zevkini verebilmek üzere kaleme alınmış, eğitim amaçlı bir belagat kitabıdır. Bu yüksek lisans çalışmasında adı geçen eserin Türkiye Diyanet Vakfı İslam Araştırmaları MerkeziKütüphanesi'nde 45991 demirbaş numarasıyla kayıtlı olan, 1302/ 1875 tarihliMatbaa-i Osmaniyye baskısı esas alınmıştır. Çalışmamız, metnin incelenmesi, yazıçevirimi, sözlüğü ve dizininden oluşur. Metnin en doğru şekilde okunması ve dizininin yapılması asıl amacımızı oluşturdu.
Halit Ziya Uşaklıgil ve Mehmet Rauf' un romanlarında varlık deneyimi olarak deniz

Bu tezin amacı Halit Ziya Uşaklıgil ve Mehmet Rauf romanlarındaki 'denize bakmak ve düşünmek' eyleminin karakterlerde neye karşılık geldiğini anlamlandırmaktır. Denizin varlığının özelliklerini açıklarken farklı perspektiflerle yeni bir okuma imkanı sağlama ve tez okuyucusunun da çabalarına yer vererek denizin 'üç boyutlu'luluğundasunulan örtük manaları açığa çıkarmayı amaçlar. Servet-i Fünun dönemi yazarlarının romanlarında denizin incelenmesinin tez konusu olmasının amacı, bunun romanlarda bir tema olup olmamasından ziyade farklı bir okuma denemesi gerçekleştirmek, denizsu yüzeysel imgelerinin altındaki çok daha derin, inatçı imgeleri açığa çıkarmaktır. Bu da tezimin çıkış noktasını oluşturmaktadır. Bunu yaparken kullanacağım kavramları epifani, görü anlatısı, karasal değerler, deniz değerleri...- açıklayıp denizin varlığının ne manaya geldiğinden bahsettim. Servet-i Fünun döneminde sadece Halit Ziya Uşaklıgil ve Mehmet Rauf'un romanlarına yer vermemin sebebi ise bahsedeceğim kavramları incelemeye elverişliolmaları, dönemin öncüleri ve karakteristiklerini eserlerinde barındırmalarıdır. Dahiledilmeyen romanlar ve Servet-i Fünun'dan sonraki dönemlerde denizin varlığı ayrı bir araştırma konusu olabilir ve aralarındaki kavramsal farklılıklar karşılaştırılabilir. Türk edebiyatı üzerine yazılantabiatın konu edinildiği inceleme tezleri mevcutsa da bunlar daha genel kapsamlı, coğrafi bilgiler üzerinden ilerleyen ve doğanın temelsembollerini yansıtan araştırmalardır. Bu çalışma ise doğanın bir parçası olarakdenizin varlığının bireysel bir değişim/dönüşüm süreci yaratıp yaratmadığı, ruhbilimsel çözümlemeleri, sembolik olarak nasıl kullanıldığına odaklanarak bunlarıadlandırır.
Cevdet Kudret Solok'un öykü ve romanlarında yoksulluk ve ikinci dünya savaşı'nın etkileri

Cevdet Kudret (1907-1993) Türk edebiyatında eleştirmen, araştırmacı, şair, edebiyat tarihçisi ve denemeci yönleriyle bilinir. Adını ilk kez Yedi Meşaleciler arasında duyuran yazar, şiir, tiyatro, öykü ve roman türlerinde de eserler verdiği halde edebi çalışmaları üzerinde yeterince inceleme yapılmamıştır. Öykü ve romanlarında realist bir anlayış yansıtan Cevdet Kudret, çeşitli dergilerde ve farklı tarihlerde yayımladığı öykülerini Sokak (1974) adı altında bir araya getirir. Edebiyat-gerçeklik ilişkisi üzerine kurgulanan öykü ve romanlar, toplumsal kimliği inşa eden devir ruhunun yanı sıra ekonomik ve politik yaşamın yansımalarını da barındırır. Sokak'ta on iki öykü ve Süleyman'ın Dünyası üst başlıklı Sınıf Arkadaşları (1943), Havada Bulut Yok (1958) ve Karıncayı Tanırsınız (1976) adlarını taşıyan roman üçlemesinde Türkiye'nin özellikle İkinci Dünya Savaşı sürecinde içine düştüğü ekonomik, sosyal, politik ve ahlaki sorunları yansıtmasıyla dikkat çeker. Öykülerinde halk tiyatrosu geleneğinden, yaşamsal deneyimlerinden ve ironiden yararlanarak dönemin toplumsal, siyasal ve ekonomik yapısını ortaya koyar. Cevdet Kudret, birçoğu kendi yaşamından izler taşıyan öykü ve romanlarında, ekonomik, politik ve sosyal meseleleri, köy gerçekliğini anlatan romanların yaygın olduğu bir dönemde kentsoylu bir yazar olarak ele alır ve bunları eserlerinde ayrıntılı bir şekilde anlatır. Yazar, kent yoksulluğunun farklı yönlerini anlatırken Türkiye'nin bir döneminin panoramasını da göstermektedir. Bu tez çalışmasında Cevdet Kudret'in öykü ve romanları ayrı ayrı incelenerek, edebiyat ve gerçeklik bağlamında ele alınmıştır.
Töre Bitigi'nde hukukla ilgili söz varlığı

Töre Bitigi'nde Hukukla İlgili Söz Varlığı başlıklı çalışma; Giriş, Genel Hukuk Söz Varlığı, Kamu Hukuk Söz Varlığı, Özel Hukuk Söz Varlığı, Din Hukuku Söz Varlığı ve Sonuç bölümlerinden oluşmaktadır. Ermeni Harfli Kıpçak Türkçesiyle yazılan Töre Bitigi'nin taranmasıyla hukuk söz varlığı incelenmiştir. Çalışmanın giriş kısmında Kıpçak adı, tarihi, Ermeni Harfli Kıpçak Türkçesi ve bu dönemde yazılan eserler hakkında bilgi verildikten sonra Töre Bitigi tanıtılmıştır. İnceleme kısmında, her bölümün girişinde kavram alanları hakkında bilgi verilmiştir. Türkçe ve Slav kökenli kelimeler başta olmak üzere farklı dillere ait madde başları kavram alanlarına göre alfabetik olarak sınıflandırılmıştır. Madde başlarının parantez içinde etimolojik ve morfolojik incelemesi yapılmış, kelimelerin geçtiği örnekler sayfa/satır numarasıyla verilmiştir. Sonuç bölümündeyse eserin genel bir değerlendirmesi yapılmıştır.
Oğuz Atay'ın romanında yabancılaşma

Türk edebiyatının önemli isimlerinden biri olan Oğuz Atay, 1972'de yayımlanan Tutunamayanlar ve 1973'de yayımlanan Tehlikeli Oyunlar romanlarıyla günümüz insanının yaşadığı en büyük sorunların başında gelen yabancılaşma temasını, bireyin ruhsal gelişimini, iç çatışmalarını, değerlendirmelerini ve bireyin kendisiyle hesaplaşma olgusunu romanlarına taşımıştır. Bu çalışmada; yüzyıllardır insanoğlunun temel sorunlarından biri olan ve özellikle son yıllarda insanları oldukça derinden etkileyen 'yabancılaşma' kavramına yer verilmiş, Oğuz Atay'ın romanlarında yer alan bireylerin sergiledikleri normal ötesi davranışlar ve bunun alt nedenleri yabancılaşma kavramı bağlamında ele alınmıştır.