turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Tezyinİ açıdan Kadırga Sokullu Mehmet Paşa Camii

Kadırga Sokullu Mehmet Paşa Külliyesi, 16. yüzyılda inşa edilen, mimari ve tezyini açıdan Osmanlı İmparatorluğu'nun en güzel eserlerinden biridir. Dönemin siyasi dehası Sokullu Mehmet Paşa tarafından mimar-mühendis Koca Sinan'a yaptırılmıştır. İstanbul'un merkezinde gizli kalmış bir hazine gibidir. Caminin tezyinatında farklı malzeme üzerinde uygulanan bezemeler bulunmaktadır. Cami mimari özelliğinin yanı sıra, hat, kalem işi, malakari, taş, maden ve ahşap işçiliğinin en güzel örneklerini de barındırmaktadır. Zengin malzeme üzerine uygulanan tezyinat, devrinin en zarif örneklerindendir. Bezemeler üslup, renk, motif ve kalite açısından kusursuzdur. Çalışmada mekan sanatı, Mimar Sinan'la ilgili tarihi yazma-belgeler, hayatı ve sanatı hakkında bilgiler yer almaktadır. Ayrıca Sokullu Mehmet Paşa'nın hayatı ve külliyenin bölümlerinden de bahsedilmektedir. Konunun ana kısmını oluşturan cami tezyinatı, mihrap, minber, kubbe tezyinatı, müezzin mahfili, taç kapı, cami ana giriş mekanında tavan ve mahfil altı tezyinatı, pencere alınlıkları ve hatlı panolar alt başlıkları ile tetkik edilmektedir. Süslemelerdetaylı fotoğraf ve çizimlerle incelenmektedir. Desenler kompozisyon, motif ve renk açısından değerlendirilerek anlatılmaktadır. Türk bezeme tarihi araştırıldıkça zengin ve köklü tezyinatımız net olarak ortaya çıkmaktadır. Çalışmadaki motif, kompozisyon ve çizimlerden günümüz sanatçılarının istifade ederek farklı ve özgün eserler üretecekleri kanaatindeyiz.
Bozüyük'te tarihi türk evlerinin cephe örnekleri

Bozüyük Marmara Bölgesi'nin güneydoğusunda, Bilecik ilinin merkez dahil sekiz ilçesinin en büyüğüdür. XVI. yy da Kanuni döneminde ön plana çıkmaya başlayan Bozüyük, Anadolu Beylerbeyi Kasım Paşa'nın yaptırdığı külliyenin ardından büyük bir gelişim göstermiştir. Gelişimini günümüze kadar sürdüren ilçe İstanbul-Eskişehir-Ankara ve Ankara-Bursa karayolları ile demiryollarının kavşak noktasında bulunmaktadır. Bozüyük merkezinde yer alan geleneksel evler bir ev dışında iki katlı evlerdir. Hımış tekniğiyle yapılan evlerde ahşap, kerpiç, taş ve tuğla malzemenin kullanıldığı görülmektedir. Çalışmanın konusunu oluşturan Bozüyük'teki tarihi Türk Evlerinin sayısı günümüzde oldukça azalmıştır. Ayakta kalmış olan evlerinde birçoğu da kullanılmadığı için harap durumdadır. Çalışma kapsamında Bozüyük'ün tarihçesi, tarihi Türk Evinin genel özellikleri hakkında bilgi verilmiş, Bozüyük evlerinin cepheleri incelenerek, cephelere yönelik olarak oluşturulan tipoloji çerçevesinde evler değerlendirilmiştir. Evlerin inşasında kullanılan malzeme ve teknikler ile cephe elemanları hakkında da bilgi verilmiştir. Evler tek tek fotoğraflanmış ve cephe çizimleri yapılmıştır.
Niğde evleri

Bu çalışmada tarih boyunca pek çok kültüre ev sahipliği yapan Niğde'nin, XIX. yüzyıl ortalan ve XX. yüzyıl başı konut mimarisi incelenmiş, Osmanlı konut geleneği içindeki yeri saptanmıştır. Çalışma altı bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, konunun tanımı, araştırma yöntemi, belge ve kaynaklar tanıtılmıştır. İkinci bölümde ise Niğde'nin tarihsel, fiziksel, sosyal, ekonomik ve konutların mimari özellikleri hakkında genel bilgiler verilmiştir. Üçüncü bölümde geleneksel yapıların yerleşim düzeni, çevreyle olan ilişkileri, plan, cephe, malzeme ve teknik özellikleri, süsleme ve geçirdiği değişiklikler anlatılmaktadır. Katalog bölümünde ise evler plan tiplerine göre sınıflandırılarak ayrıntılı bir şekilde tasvir edilmiştir. Beşinci bölüm, değerlendirme bölümüdür. Niğde evleri plan tipi, cephe özellikleri, mekan ve cephe elemanları, malzeme ve teknik kullanımı, süsleme açısından, Kapadokya Bölgesi ve diğer Anadolu kentlerindeki evlerle karşılaştırması yapılmıştır. Buna göre Niğde evleri, taş malzemesi, çıkmalı ve çıkmasız cephe tipleri, soralı ve sofasız plan düzenlemesi, vurgulanmış giriş kapısı, çevre binalarla bütünleşen kütlesel gelişimi, bahçe ve avlu duvarlarıyla kendine özgü bir mimari oluşturduğu görülmektedir. Sonuç bölümünde ise konutların korunmasıyla ilgili bir takım bilgi ve önerilere yer verilmiştir.
Cizre İçkale Kazısı Lüle Buluntuları (2013-2016)

Bu çalışmada amaç, 2013- 2016 yılları arasında, Mardin Müze Müdürlüğü başkanlığı ve Prof. Dr. Gülriz KOZBE bilimsel danışmanlığında sürdürülen Cizre İçkale kazısında ele geçen lüleleri tanıtmaktır. Lüle; tütün ve benzeri maddelerin içimi için yapılmış, çubuk ve nargilelerin ucuna takılarak, çubuk ve ağızlıkla birlikte kullanılan, çoğunlukla pişmiş topraktan üretilen bir araçtır. Lülenin, 17. yüzyıldan itibaren tütün ile birlikte Osmanlı toplumuna girdiği kabul edilmektedir ve bu tarihten itibaren her kesimden insanın kullandığı bir eşya olmuştur. Osmanlı toplumuyla bütünleşmiş hatta simgelerinden biri olmuştur. Kullanımın artmasıyla birlikte üretimi de artmış, lülecilik önemli bir meslek haline gelmiştir. Ancak 17. yüzyılda başlayan lüleciliğin 20. yüzyıl başlarında tütün içim şeklinin değişmesiyle üretimi durmuştur. Önemli bir el sanatı olan lülecilik, 17 .-20. yüzyıllar arasında biçim ve bezeme açısından çok çeşitli ürünler vermiştir. Şırnak'ın Cizre ilçesindeki İçkale kazı çalışmalarında 2013- 2016 sezonları arasında, bütün, bütüne yakın ve kırık 4000 lüle parçası bulunmuştur. Buluntulardan 8 ana tip tespit edilebilmiştir. Bu tipler arasında süzgeçli basık yuvarlak çanaklılar yoğunlukta olmak üzere; basık yuvarlak çanaklı, süzgeçli çan biçiminde çanaklı lüleler, disk çanaklı lüleler, karinalı çanaklı lüleler, lale çanaklı lüleler, dirsek biçimli çanaklı lüleler, torba biçimli çanaklı lüleler, silindir çanaklı lüle tipleri bulunmaktadır. Kazı alanında sayıca fazla lülenin bulunması ve bölge özelliklerini barındıran lüleler yanında, İstanbul ve batı bölgelerde görülen çeşitli lülelerin bulunması, Osmanlı topraklarında çeşitli lüle tiplerinin bölgelere göre yayılımını göstermesi açısından önem taşımaktadır. Cizre İçkalesi lüleleri belirlenebilen form, hamur ve süsleme özelliklerine göre; 17 .-20. yüzyıl başları aralığında tarihlendirilebilmektedir.
İbrahim Hakkı Konyalı ve eserlerinde sanat tarihi

Bu tez İbrahim Hakkı Konyalı'nın Türk Sanatı ve Sanat Tarihi araştırmalarını incelemektedir. Onun yoğun ve çok çeşitli yayın, araştırma ve çalışmalarının içinden gün yüzüne çıkmış, yayın dünyası ile buluşmuş ve yayına hazırlandığı halde basılmamış eserlerinin içerisinden Sanat Tarihi'ni bulmak, çıkarmak ve bu kısmı Sanat Tarihi açısından, metodolojik ve kronolojik olarak değerlendirmek tezimizin önemli ana hedefini oluşturmaktadır. Sanattan estetiğe, mimariden hata, ebrudan müzeciliğe, kılıçtan topa, haritadan arşiv vesikalarına, kitabelerden el sanatlarına; Osmanlı Sanatın'dan Selçuklu Sanatı'na, Bizans Sanatı'ndan Erken Dönem İslam Sanatı'na uzanan uzun bir Sanat Tarihi literatürüne hakim olan Konyalı'nın eserleri baş döndüren bir yekunu teşkil etmektedir. Cumhuriyetin kuruluşundan önce başladığı yayın ve gazetecilik hayatına ömrünün sonuna kadar devam eden bir ilim adamı olarak Konyalı, pek çok eserini de yayınlamadan bu dünyadan göçmüştür. Onun sadece kitaplarını incelemek ve bu kitaplarında bir araya getirdiği Sanat Tarihi başlı başına bir tez iken biz onun bir bütün olarak ele almak ve bu şekilde bir sonuca varmak için kitaplarının yanı sıra arşivinde, gazetelerdeki köşe yazılarında ve dergi makalelerinini de tarayarak Sanat Tarihi'ne dair olanları bir araya getirmeye çalıştık. Bu şekilde onu kuşbakışı olarak görmek ve Türk Sanatına katkı ve yeniliklerini değerlendirme imkanı bulabildik. Elbette böyle yoğunlukla çalışıp 'azizim çalışmaktan ölüme fırsat bulamıyorum' diyecek kadar azimli ve çalışkan bir vatan evladının eserlerine dalıp oradan bir nevi cımbızla Sanat Tarihi'ni ayıklamak, düzenlemek, bir araya getirmek, harmanlamak ve bir neticeye varmak zevkli ama yorucu olsa gerek. Cumhuriyetin kültür, tarih ve sanat hayatını inceleyen herkesin yolunu mutlaka düşürmesi gereken önemli bir duraktır Konyalı. Özelde İstanbul ve Konya, genelde memleketin neredeyse bütünü hakkında kalem oynatmış, karalamış, yayınlamış büyük ilim adamı ve araştırmacı olarak Konyalı, ne yazık ki bu yönüyle yeterince incelenmemiş ve hak ettiği yere bir türlü oturtulmamıştır.
Doğu Dağlık Kilikia'da Villae Rusticae

'Doğu Dağlık Kilikia'da Villae Rusticae', temel olarak Dağlık Kilikia' nın Kalykadnos ve Lamos nehirleri arasında kalan bölgesinde yapılmış bir dizi araştırmanın sonucunda ortaya çıkmış bir çalışmadır. Çalışmanın konusu için gerekli materyal, 1994- 1997 yılları arasında bölgede Doç. Dr. Serra Durugönül tarafından sürdürülen yüzey araştırmalarında elde edilmiştir. Bu araştırma, arkeolojik anlamda çok fazla çalışılmamış bir bölgenin villalarının ve yapıldıkları dönemin koşullarının aydınlatılması açısından önem taşımaktadır. Bir diğer önemi ise, bölgenin ötesinde Anadolu arkeolojisinde çok fazla değinilmemiş olan villalara değinmiş olmasıdır. Araştırmamızın sonucunda bölgede Roma döneminde toprak kullanımıyla ilgili bir organizasyonun varlığı ve buna bağlı olarak bu amacı gerçekleştirmeye yönelik bir takım düzenlemelerin yapılmış olduğu görülmektedir. Arkeolojik materyalleri değerlendirerek ortaya çıkarabildiğimiz, bu düzenlemelerle ilgili çiftlik binaları olmuştur. Nasıl yapılandıkları, planları, içerdikleri yapıların birbirleriyle olan benzerlikleri ve iletişimleri ve bu yapıların zaman içindeki değişimleri çalışmada ele alınmıştır. Bu tezde, bölgesel bir villa rustica tipolojisi ortaya koymaya çalışmış bulunuyoruz. Nitekim, bölgede Roma öncesi dönemde var olduğunu bildiğimiz çok sayıdaki kulenin tek amaçlarının savunma olmadığını, bunun yanı sıra tarım arazisinin ortalarında, bulunmalarından dolayı depo ve tarım arazisini kontrol etme amaçlı da kullanıldığını, ardından da Roma dönemiyle bölgeye giren villa rustica' ları etkilediğini, böylece bir Roma özelliği olan villa rustica'ların bu bölgede ilk görünüşlerinin kendilerinden önceki gelenekten etkilenmiş olarak kuleli yapıldıkları, bunun da bölgesel bir özellik olduğu görülmektedir. Böylece, bölgesel bir villa rustica gelişim şeması çıkarmak da mümkün olmuştur. Çalışmada, ' kuleli villa rusticalardan' ' ayrı bir bey evine sahip villa rusticalara' doğru bir gelişim süreci olduğu sonucuna varılmaktadır. Bunun ayrımı, bölgedeki Roma dönemi tarihsel olaylarının gelişimine bağlı olarak yapılmaktadır.
Bergama Müzesi Bizans Dönemi kurşun mühürleri koleksiyonu

Çalışmada Bergama Müzesi'ne kayıtlı bulunan, 1992- 1999 yılları arasında müzeye satın alma yoluyla kazandırılmış, Bizans Dönemi'ne tarihlenen, 31 adet kurşun mühür incelenmiştir. Kurşun mühürler üzerinde yer alan coğrafi konumlar, unvanlar, kişi isimleri ve dinsel figürler sayesinde, başta karmaşık olan Bizans devlet hiyerarşisi olmak üzere, devletin kurumları, coğrafi sınırları, dini ve kullanılan dili hakkında birinci elden bilgiler sunmaktadır. Yapılan çalışma sonucunda mühürlerden biri İ. S. 6. yy., on biri 7. yy., beşi 8. yy., ikisi 9. yy., yedisi 10. yy., dördü 11. yy. ve biri 12. yy.'a tarihlendirilmiştir. İncelenen bir eserin ise Geç Bizans Dönemi'ne tarihlenen bir amulet olduğunu düşünmekteyiz. Dolayısıyla bu mühür grubu, Bergama ve ilişkide bulunduğu kurum ve kentlerin, İ. S. 6. yy.'dan 12. yy.'a kadar kesintisiz bir şekilde Bizans Dönemi'ne ışık tutmaktadır.
Aigai kazısı Bizans Dönemi seramik buluntuları

Aigai antik kenti, günümüzde Yeni Şakran'ın on yedi kilometre doğusunda, Köseler Köyü-Gün Dağı üzerindeki konumuyla Köseler Kalesi, Nemrut Kale olarak bilinir. Aigai'da Prof. Dr. Ersin Doğer başkanlığında 2004 yılından itibaren sistemli kazı çalışmaları sürdürülmektedir. Kazı çalışmalarında Bizans dönemine ait mimari ve buna bağlı olarak beliren küçük buluntu grupları çoğunlukla, Demirkapı sektöründeki kilise, Bouleuterion'un güney doğusu, Agora'nın kuzeyinde bulunan 2 no. lu Sarnıç ve Akropolis düzlüğünde yer alan 1 no. lu Sarnıç'ta tespit edilmiştir. Çalışma konusunu oluşturan Aigai kazı çalışmalarında ele geçen Bizans dönemi seramik buluntuları en yoğun, kullanım evreleri olasılıkla Hellenistik-Geç Bizans dönemlerini kapsayan sarnıçlarda ele geçmişştir. Aigai kazılarında toplam 374 adet seramik buluntu kataloğa alınmış ve değerlendirilmiştir. Kırmızı ve beyaz hamurlu seramikler olmak üzere iki ana başlık altında incelenen seramik buluntular, hamur tipi ve rengi, form tipolojileri, astar ve sır özellikleri ile bezeme tekniği ve motif repertuarına göre tanımlanmıştır. Form ve bezeme açısından benzer örnekler eşliğinde tarihlendirme önerisinde bulunulmuştur. Buna göre Aigai'daki mal grupları arasında en erken tarihli seramikler, olasılıkla 4. yüzyılın ikinci yarısı-6. yüzyıl sonlarına ait kırmızı astarlı kaplardır. Sırlı grupta 12. yüzyıl ortası-13. yüzyılın ilk yarısına ait Ege tipi Kazıma/Sgraffito seramikler, 12. yüzyıl sonu-13. yüzyıla ait Zeuksippus Ailesi I-II ve Slip boyalı mal grupları, geç 12 .-13. yüzyıla ait Mangan-Kahverengi Leke Dekorlu, 13. yüzyıl Yeşil-Kavuniçi Leke Dekorlu ve 13. yüzyılın ikinci yarısı-14. yüzyıl başı (1300) Yeşil Leke dekorlu mal grupları bulunur. Perdahlı, Mika astarlı ve Astarsız olmak üzere üç başlık altında değerlendirilen sırsız grubu için 12 .-13. yüzyıl önerilebilir. Az sayıda ele geçen beyaz hamurlu sırlı mal grubu, 12. yüzyılın ikinci yarısı-13. yüzyılın ilk çeyreğine tarihlenir. Hamur analizi yapılmaksızın büyük olasılıkla kırmızı astarlı kaplarda Phokaia, sırlı kaplarda Sardes, Pergamon üretimleri, sırsız kaplarda da olasılıkla yine yakın coğrafyanın üretimleri Aigai'da kullanılmış olmalıdır.
Samsun yöresi tarihi mezar taşlarının görsel-sanatsal dil çözümlemeleri

Tez çalışmamızda mezar taşları bir 'gösterge' olarak ele alınmıştır. Her şeyin bir gösterge olduğu göstergelerle dolu bir dünyada yaşıyoruz. Göstergelerle düşünüyor, göstergelerle iletişimde bulunuyoruz. Mezar taşları da bir göstergedir ve göstergeler insan yaşamın vazgeçilmez bir olgusudur. Her şeyin bir gösterge, her gösterge dizgesinin bir dil olduğu düşüncesi içinde mezar taşları bir dil olarak ele alınmıştır. Mezar taşları dili, içinde yaşanan çevrenin ve mezarı yapan/yaptıran kişilerin inanç, düşünce, ekonomik, sosyal ve kültürel durumunu, sanatsal görüşlerini, ölümü ve yaşamı nasıl algıladıklarını bize anlatan bir dildir. Mezar taşları sanat tarihi için oldukça önemli bir başvuru kaynağıdır. Çalışmamızda bu tarihi kaynağı doğru okuyabilmek, anlayabilmek, anlamlandırabilmek ve çözümlemek amaçlanmıştır. Araştırma Samsun yöresi tarihi mezar taşlarının görsel-sanatsal dil açısından çözümlenmesi ile sınırlıdır. Çalışmada yazılı eserler de dikkate alınarak, farklı türlere ait örnekleme yapılmış, her mezar tek tek ele alınarak bütünlük içinde okunmuştur. Çalışma konuyu aydınlatacak farklı disiplinleri içerir. Sanat tarihi inceleme metodu ile beraber anlamlandırma göstergebilimi çözümleme modelinden yararlanılmıştır. Çalışmada mezar taşları görsel metin olarak ele alınmış ve okunmuştur. Araştırmada bir gösterge olarak ele alınan mezar taşının işlevleri tespit edilmiştir. Değişen mezar taşı tipolojisinin mantığını anlamak için olaya göstergenin niteliği açısından bakmak gerekmektedir. Daha etkin kılınmak istenen bir gösterge talebi ve tasarımı görmekteyiz. Mezar anlayışını temelde belirleyen olgu kozmolojik düşüncedir. Ölüm olayını ifade eden göstergedir. Şeklini tabuttan alan beşik çatı biçimindeki Selçuklu lahiti örneği, tabuta gönderme yaparken ölümü hatırlatmaktadır. Zaman içinde kişi ve kendi mekanı tasarımına doğru değişimler görülmektedir ki mezarlar gösterge olarak cenneti ifade eden tasarımlar olurken ayak taşları kapı kavramına gönderme yapmakta, baş taşları kişiyi temsil tasarımı olarak görülmektedir. Araştırmamız ile görülmektedir ki mezarlar kozmolojik düşünceyi kültürel kodlar ile ifade eden simgesel bir konuttan ibarettir. Mezar taşları üzerine benzeri çalışma yapılmamış olması çalışmamızı bu yönüyle değerli kılmaktadır. Özgün ve orijinal olarak çalışılan tezin sanat tarihi ve sanat eğitimi alanı başta olmak üzere birçok alana önemli katkılar sağlayacağını umuyoruz.
Theory and practice of geometry in medieval architecture in the Middle East: 10th - 14th centuries

Bu çalışmanın amacı Ortadoğu'daki Ortaçağ mimarisinde geometrinin kullanımını, Ortaçağ İslam filozoflarına göre geometrinin bilimlerin sınıflandırılması içindeki yeri, geometrik süslemeler üzerine olan belgeler ve Isfahan Ulu Caminin Kuzey Kubbesinin geometrik analizini ele alarak incelemektir. Bu tez ayrıca geometrik süslemelerin anlamları üzerine ve geometrik süslemelerin tasarlanmasında matematikçilerin ve zanaatkarların işbirliği üzerine olan fikirleri de tartışır. Teorik ve pratik geometri arasındaki ayrım El-Kindi, El-Farabi, El-Gazali ve Hayyam'ın felsefelerine göre ele alınmıştır. Bu konuda, çağdaşı olan filozofların aksine Hayyam'ın pratik geometriyi teorik geometriye öncül olarak ele aldığı görülür.
Kocaeli, Gölcük Değirmendere Mezarlığı mezar taşları

Kocaeli, Gölcük Değirmendere Mezarlığı'nda 263 adet mezar taşı tespit edilmiştir. Bu taşların 207'si sadece baş taşıdır. 33 tanesi ise hem baş hem de ayak taşıyla beraber kullanılmıştır. Bu taşlardan 156'sı erkek ve 107'si kadınlara ait mezar taşlarıdır. Haziredeki mezar taşları 18. yüzyıl ile 20. yüzyıl arasındaki tarihlere aittir. Mezar taşlarından 5 tanesi kırık veya betona çakılı olduğu için tarih ibaresi bilinememektedir. (2'si erkek- 3'ü kadın). Mezar taşlarından 90 tanesi 18. yüzyıla, 116 tanesi 19. yüzyıla, 19 tanesi 20. yüzyıla aittir. Haziredeki tüm mezar taşlarında kaliteli kesme taş kullanılmıştır. Mezar taşları oyma tekniğiyle yapılmıştır. Yalnız A-157, A-186 ve B-67 nolu mezar ayak taşında, B-1 nolu mezarın baş taşında kazıma tekniğine yer verilmiştir. İncelediğimiz mezarlarda sadece toprak mezar çeşidi belirlenmiştir. Çeşitlilik gösteren mezar taşı tipleri ön görünüşleri dikkate alınarak 11 ana grupta incelenmiştir. Başlığı bulunan 137 erkek mezar taşı kavuk, sarık, soğan başlık ve fes olarak ana gruplara ayrılmıştır. Başlığı bulunan 26 kadın mezar taşı külah tepelikli başlıklılar ve düz tepelikli başlıklılar olmak üzere 2 ana gruba ayrılmıştır. Mezar taşı kitabeleri eğik veya düz satır düzeninde yazılmıştır. Yazı tipi olarak da celi sülüs ve celi talik kullanılmıştır. Kadın mezar taşları ve ayak taşlarında yoğunlaşan süsleme kompozisyonu bitkisel, nesneli ve mimari motifler kullanılarak zenginleştirilmiştir. Değirmendere Mezarlığı'ndaki mezar taşları kullanılan malzeme, mezar taşı tipleri, süsleme kompozisyonu bakımından Osmanlı döneminin başkent üslubunu yansıtmaktadır.
Tanzimat'tan Cumhuriyet'e İzmir'de eğitim yapıları

Bu araştırmada Tanzimat'tan Cumhuriyet'e İzmir'de okul olarak inşa edilen ve günümüze ulaşan yapılar ele alınmıştır. 19. yüzyılda, II. Mahmut'un başlattığı yenileşme hareketlerinin devamı olarak, 1839'da Tanzimat Fermanı ilan edilmiş, takip eden dönemdeki değişimler, yeni kurumlara ve kent merkezlerine ihtiyaç doğururken eğitim, planlama ve imar sistemlerinde de yenileşmeye gidilmesini gerektirmiştir. Bu bağlamda yeni bina tipleri yeni mimari üsluplarla birlikte mimari repertuara katılmıştır. Hükümet konakları, postaneler, belediye, gar, hastane, karakol ve okul binaları, Barok ve Rokoko motif ve biçimlerin yanı sıra Neo Klasik, Neo-Gotik, Art Nouveau gibi üslupların ve Oryantalist unsurların tek başlarına ya da eklektik yaklaşımla bir arada uygulandığı alanlar olmuşlardır. Modernleşme sürecinde Batı ile ilişkilerin ivme kazanmasına koşut olarak eğitim giderek ön plana çıkmış ve bir tür toplumsal dönüşüm mekanizması olarak işlemesi gündeme gelmiştir. Kademeli olarak yenilenen ve değişen eğitim sistemine paralel olarak, okul binaları önce İstanbul sonra taşrada inşa edilmiştir. Tanzimat'ın ilanını takiben yapılan yasal düzenlemelerin sağladığı olanaklardan yararlanan yabancı, Levanten ve gayrimüslimler de kendi eğitim kurumlarını oluşturmuşlardır. Bu eğitim kurumları, hem verdikleri eğitimin içeriği hem de kullandıkları mimarlık diliyle Batı'daki örnekleri uygulamaya çalışmışlardır. 19. yüzyılda geniş ticaret hacmi ile dönemin önemli liman kentlerinden biri olan İzmir'de, belirgin bir fiziksel dönüşümün gerçekleştiğini söylemek mümkündür. Bu dönüşüm kapsamında, hem eğitim hem mimarlık alanında gerçekleşen yenilik ve uygulamaların yansımaları İzmir'de de izlenebilir. Her millete eşit mülk edinme hakkı tanınmasıyla, özellikle sermayenin el değiştirerek artması sayesinde burjuvalaşan gayrimüslimler, yabancılar ve Levantenlerin tercih ettikleri bölgelerde kendi kentsel çevrelerini yaratırken pek çok eğitim yapısı da inşa ettikleri görülür. II. Meşrutiyet Dönemi'nde ise eğitim alanında yenilikler devam ederken, değişen iktidarın ideolojik temelleriyle bağlantılı olarak yön değiştiren tercihler 'Milli Mimari Rönesansı', 'Osmanlı Canlandırmacılığı' gibi isimlerle anılan mimari akımı yaratmış ve bu üslupta inşa edilen yapılar arasında okul binaları da yerini almıştır. Araştırma kapsamında konuyla ilgili yazılı kaynaklar incelenmiş, bilimsel ölçütlerle gerçekleştirilen mimari çizimler, görsel malzemeyle desteklenmiştir.
New interpretations of domestic space and life: The emergence of apartment buildings in nineteenth century İstanbul

Bu tez on dokuzuncu yüzyılın sonlarında İstanbul ve özellikle Galata-Pera bölgesinde yapılmaya başlanan apartmanların ortaya çıkardığı mimari ve kültürel değişimleri çalışacaktır. Osmanlı İmparatorluğu'ndaki modernleşme çabalan ve on dokuzuncu yüzyıl öncesi geleneksel Osmanlı evi ve gündelik yaşamı tezin ilk bölümlerini oluşturmaktadır. Bu bağlamda, batılılaşma döneminde geliştirilen yeni imar düzenlemeleri, mimari akımlar ve bina tipolojilerini de içeren mimari ve kentsel düzenlemelerle, yeni kültürel alışkanlıkları ve yaşam tarzlarım kapsayan sosyal ve kültürel değişimler de çalışılmıştır. Değişik plan, boyut ve konumlamalara sahip bir grup apartman binası hol, giriş holleri, koridorlar, 'yaşama' mekanları ve ıslak mekanlar gibi mekanlara dikkat çekmek ve tartışmak için örnek olarak ele alınmıştır. 'Ev' ve gündelik yaşamın değişen anlamlan da aynca ele alınmıştır. Apartmanlardaki cephe düzenlemeleri, planlar, işlevsel ve mekansal özellikler ve mekanlardaki mahremiyet, ve gündelik yaşam ve oturanlann mahremiyeti geleneksel Osmanlı evi ve çağdaş Paris apartmanlan ile bir karşılaştırma oluşturacak şekilde çalışılmıştır. Sonuç olarak İstanbul apartmanlarında ortaya çıkan 'benzerlikler', vı'farklılıklar' ve 'yenilikler' tartışılmış ve sıralanmıştır. Ayrıca ileri sürülen tezlere katkı sağlamak amacıyla oluşturulan çeşitli tablolar çalışmanın sonuna eklemiştir.
Kırşehir merkez Türk devri yapılarında taş süsleme (13-14. yüzyıl)

Bu tez çalışmasında, Kırşehir il merkezinde bulunan 13 -14. yy. tarihleri arasında inşa edilmiş olan mimari yapıların taş süslemeleri incelenmiştir. Çalışma kapsamında iki cami, dört türbe ve bir medrese olmak üzere yedi örnek incelenmiştir. Yapılardan birisi Beylikler, diğer altısı ise Anadolu Selçuklu devrine aittir. Yapılan çalışma bahsi geçen yapıların taş süslemelerinin ayrıntılı olarak incelenmesini ve analizini içermektedir. Birinci bölüm 'Giriş' bölümü olup, bu başlık altında: Konunun Tanımı, Sınırları ve Önemi, Yöntem, Konu İle İlgili Yayın ve Araştırmalar, Kırşehir Tarihçesi ve 13 -14. Yüzyıl Taş Süslemeciliği gibi konular ele alınmıştır. İkinci bölüm tezin asıl konusunun işlenmiş olduğu bölümdür. 'Kırşehir Merkez Türk Devri Yapılarında Taş Süsleme (13-14. Yüzyıl)' başlığı altında yapıların süsleme özellikleri tanımlanmıştır. Yapılar kendi başlıkları altında kronolojik olarak verilmiştir. Bu kronolojik sıralamada, yapıların ilk inşa tarihleri göz önünde bulundurulmuştur. Yapı süslemeleri tanımlanırken yapının dışından içine doğru ilerleyen bir sıra izlenmiştir. Gerekli görülen noktalarda kaynaklara başvurulmuş ve bu kaynaklara dipnotlarla gönderme yapılmıştır. Yapılan incelemeler çizim ve görsellerle desteklenmiştir. Üçüncü bölümde 'Karşılaştırma' başlığı adı altında Kırşehir taş süslemelerinin Kırşehir özelinde ve Anadolu çapında benzerlerine değinilmiştir. Dördüncü bölümde süslemeler; 'Değerlendirme' ana başlığı altında süsleme türleri bakımından sınıflandırılarak ve analiz edilerek değerlendirilmiştir. Beşinci bölüm ise 'Sonuç' kısmıdır. Bu bölümde konu tümüyle özetlenerek senteze ulaşılmıştır.