Zur Entfremdung des individuums in Kafkas romanen

Bu çalışmanın amacı bireyin yabancılaşmasını Franz Kafka'nın romanlarında geçen kahramanlar üzerinde ortaya koymaktır. Günümüz insanının yaşadığı en temel sorunlardan biri olan yabancılaşma, hayatın tüm alanlarında görülen bir olgu olarak karşımızda durmaktadır. Bu nedenle yabancılaşma olgusu ve bunun insan ve toplum üzerindeki yansımaları incelenmeye değer görülmüştür. İnsan ilişkilerini tüm yönleriyle yansıtan edebiyatında, insan gerçeğini yansıttığı için, yabancılaşma olgusunu da içinde barındırmaktadır. Bu nedenle bu çalışmanın asıl zeminini oluşturan edebiyattır. Yabancılaşma olgusu, Alman edebiyatı ve genel olarak dünya edebiyatı içersinde, özellikle Franz Kafka'nın eserlerinde oldukça belirgin olduğu için, incelememizi Franz Kafka'nın üç romanı üzerinde yaptık. İnsanın yarattığı dünya içinde, bozulan tüm ilişkileri ve kişinin kendi bireyselliğini kaybedişini betimleyen Franz Kafka'nın üç romanı çalışmamızın zeminini oluşturmuştur. Bu romanlar yazılış tarihine göre şu sırada incelenmiştir: 1. Kayıp, 2. Dava, 3. Şato. Çalışmamızın başmda konuya açıklık kazandırmak için, yabancılaşma kavramınm geçmişşten günümüze değin ele alınışı, bu kavramın gelişimi ve kavrama yüklenilen farklı anlamlar ortaya konuldu, insanoğlunun tarihsel gehşiminin sonucu olarak bugünkü boyutuyla yabancılaşma, kavramsal yüklerinin ötesinde, insanın doğayla, insanın toplumla ve insanın insanla olan ilişkilerindeki bozulmaları ifade eder. Bireyin yabancılaşmasını bu üç roman üzerinde incelerken, başlangıçta ele alman yabancılaşma kavramına getirilen bakış açılarının genel özetini ifade eden üç başlık üzerinden hareket ettik: 1. Bireyin iktidar karşısındaki güçsüzlüğü ve iktidar kaybı; 2. Bireyin sosyal yalıtılmışlığı ve yankzlığt; 3. Bireyin kendine karşı yabancılaşması. Her üç roman, bu üç başlık altında incelenmiş ve Kafka'nın betimlediği dünya içinde yabancılaşmanın nedenleri ve birey üzerindeki etkileri ele alınmıştır. Bunun yanı sıra Franz Kafka'nın insanın tarihsel gerçeğini eserlerinde dile getiren bir yazar olması nedeniyle, romanlarında anlattığı insan ilişkilerinin, günümüz insan ilişkileri ve gerçeğiyle örtüşen yönlerini çalışmamızda gözlemleyerek, bunlara da yer vermeyi uygun gördük. Bireyin yabancılaşması incelenirken ele alınan üç romandaki baş kahramanlar birey ve yabancılaşma ilişkisinin odak noktasını oluşturdular. Kayıp romanındaki Kari RoBmann; Dava romanındaki Josef K. ve Şato romanındaki K. yabancılaşma kavramına yaşantılarından alınan örnek resimlerle somutluk kazandırmışlardır. Kahramanları çevreleyen dünya ise, birey ve toplum ilişkisindeki yabancılaşmayı ortaya çıkararak, bu kahramanların içinde yaşadıkları topluma yabancılaşmalarını ve toplumun kendi içinde barındırdığı yabancılaşmayı anlamamıza olanak vermektedir. Kafka romanlanndaki bu üç birey toplumsal yaşam içerisindeki bireyin yabancılaşmasına örnekler oluşturarak, toplum içerisinde bireyin yabancılaşmasını belirgin kılmışlardır. Üç başlık altında incelenen romanlardaki kahramanların yaşadığı dünyada içinde bulundukları yabancılaşma şu şekilde özetlenebilir: 1. Toplumsal gelişimin sonucu olarak insanın kendi elleriyle yarattığı iktidar, bireylerin denetiminden çıkıp onlara karşı yönelerek, onları güçsüz kılıp iktidar karşısında bireyleri yabancılaştırmıştır. 2. Mevcut iktidar ilişkileri, iktidar ile bilinçli veya bilinçsiz bir şekilde çatışmaya giren bireylerin toplum tarafindan izole edilip, toplum dışına itilmesine, yanlızlaşmasına ve içinde yaşadığı topluma yabancılaşmasına yol açmaktadır. 3. İktidar ve topluma yabancılaşan birey, insan değerlerinden uzaklaşıp kendi doğasına ve kendisine de yabancılaşarak, birey olma özelliğini yitirmektedir. Çalışmamızın sonucunda Kafka romanlanndaki kahramanların, günümüz insanının yabancılaşmasını da göz önüne serebilecek bir yabancılaşma içerisinde olduktan ve yabancılaşma olgusunun Kafka romanlannda çok belirgin bir şekilde gözlenebileceği ortaya konulmuştur.