Üniversite öğrencilerinde obezite ve yaşam davranışları

Giriş-Amaç: Günümüzde tüm dünyada genç nüfus hızla artmaktadır. Toplumların gelişmişlik düzeyleri artmakta olan bu genç nüfusun eğitimli, sağlıklı ve ekonomik olarak üretken olmasıyla yakından ilişkilidir. Bir toplumda üniversite gençliği toplumun sosyokültürel yapısının en dinamik unsuru olup, üniversite öğrencilerinin sağlık alanındaki tutum ve davranışları bireysel olarak kendisini, gelecekteki yaşamında ailesini ve tüm toplumu etkileyecektir. Son yıllarda gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde, her yaş grubunda görülme Prevalansı hızla artan obezite üniversite öğrencilerinin önemli sağlık sorunlarından birisidir. Bu çalışma ile Samsun ili üniversite öğrencilerinde obezite Prevalansının saptanması ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç-Yöntem: Kesitsel tipteki araştırma Samsun'da Ondokuz Mayıs Üniversitesi ve Canik Başarı Üniversitesi'nde öğrenim gören öğrencilerde yapılmıştır. Çalışma grubunu üniversite ve fakültelerde öğrenci sayılarına göre ağırlıklandırılarak, tabakalı rastgele örnekleme yöntemiyle seçilen 1780 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmanın verileri 01.03.2015-01.12. 2015 tarihleri arasında ders sonlarında öğrencilere dağıtılan ve araştırmacı tarafından hazırlanan sosyodemografik özelliklere, boy uzunluğu, vücut ağırlığı değerlerine, beslenme alışkanlıklarına ve sağlıkla ilgili bazı özelliklerine yönelik sorulardan oluşan anket formu ile Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği uygulanması ile elde edilmiştir. İstatistiksel analizlerde Eğimde Ki-Kare, Mann Whitney U Testi ve Kruskall Wallis Varyans Analizi kullanılmıştır. Bulgular: Araştırma grubunda obezite prevalansı, erkek öğrencilerde %16,2, kızlarda %6,3, toplamda %11, 2 olarak saptanmıştır. Erkek öğrencilerde, sağlık bilimleri dışındaki fakültelerde eğitim görenlerde, sigara içenlerde, düzenli egzersiz yapmayanlarda, ailesinde şişman birey bulunanlarda, kronik hastalığı olanlarda, öğünlerinde fast food ve tahıl ağırlıklı beslenenlerde, ara öğünlerde yağlı ve şekerli besinler tüketen öğrencilerde obezite prevalansı yüksek bulunmuştur (p<0,05). Çalışma sonucunda SYBDÖ toplam puanı 121,3 17, 7 olarak bulunmuştur. Sağlık sorumluluğu ve kişilerarası destek alt ölçek puanları kız öğrencilerde, egzersiz alt ölçek puanı erkeklerde yüksek saptanmıştır (p<0,001). Sağlık sorumluluğu alt ölçek puanı fazla kilolu obez, morbid obez olan grupta zayıf, normal kilolu olan gruba göre istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur (p<0,05). Sonuç-Öneriler : Çalışma sonucunda üniversite öğrencilerinde obezite prevalansının yüksek olduğu, öğrencilerin dengesiz beslenme alışkanlıklarının ve yetersiz fiziksel aktivite düzeylerinin obeziteyi etkileyen faktörler olduğu saptanmıştır. Elde edilen sonuçlar öğrencilerde obezitenin önlenmesi için yeterli ve dengeli beslenme alışkanlıklarının eğitimin ilk aşamalarından itibaren kazandırılmasının, düzenli ve yeterli fiziksel aktivite yapmayı günlük yaşamlarının bir parçası haline getirmelerinin sağlanmasının önemli olduğu; sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının geliştirilmesi amacıyla eğitimin ilk aşamalarından itibaren öğrencilerin bilinçlendirilmelerinin ve ilgili derslerin öğrencilerin ders programına eklenmesinin gerekliliğini göstermektedir.