turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Restructuring planning throught communicative reasoning: quality management and leadership in planning for influencing interest

öz PLANLAMANIN İLETİŞİMSEL RASYONELİTE İLE YENİDEN YAPILANDIRILMASI: YÖNLENDİRME İÇİN PLANLAMADA KALİTE YÖNETİMİ VE LİDERLİK Köroğlu, Nuri Tunga Yüksek Lisans, Bölge Planlama Bölümü Tez Yöneticisi: Prof. Dr. İlhan Tekeli Haziran 1999, 89 sayfa Bu tezde, 'bir demokrasi projesi olarak planlamanın, iletişimsel eylem içinde, nasıl yeniden yapılandırılabileceği' sorusuna iletişimsel rasyonalite ile ilişkili olarak yanıt aranmaktadır. Bunun için, kalite yönetiminde iletişimsel rasyonalite kavramı incelenip bir organizasyon içerisindeki özellikler özetlenmektedir. İletişimsel eylemin Kalite organizasyonlarında gözlenen yapısı ışığında 'iletişimsel rasyonaliteye dayanan planlama yaklaşımının nasıl yapılandırılabileceği' ve 'karar alma süreçlerine, pay edilmiş güç ilişkileri açısından, planlama pratiğinde nasıl etki edilebileceği' sorularına cevap aranmaktadır. Bu tezde, gelişmeler ve iletişimsel rasyonalitenin ilişkisinin ortaya çıkarılmasına uygun olduğundan dolayı, takip edilen metot literatür araştırması olmuştur.
Kentsel açık ve yeşil alanların permakültür tasarım ilkeleri bağlamında değerlendirilmesi: Yedikule bostanları örneği

Sağlıklı ve mutlu yaşamak dünyadaki herkesin hakkıdır. Kentlerde insanların bu hakkını sağlamak amacıyla hizmet veren açık ve yeşil alanlar; toplum ve doğayı birbirine bağlamakla birlikte, toplumun sağlıklı yaşam ve günlük gereksinimlerini karşılayan önemli donatılardır. Ancak bu alanlar yaşanan çevre sorunları ve kentlerin sağlıksız büyümesi nedeniyle giderek azalmakta, verimli tasarlanamadıkları için de doğal niteliklerini kaybetmekte ve çoğu zaman kaynakların israf edildiği alanlara dönüşmektedir. Bu durum kentsel tasarım açısından açık ve yeşil alanların kendi kendine yetebilen strateji ve sistemlerle ele alınmasını ve tasarlanmasını elzem kılmaktadır. Bu bağlamda permakültür kentsel açık ve yeşil alanların ihtiyaçlarına olduğu kadar, çevre ve toplumun yaşam kalitesi açısından da uygulanabilir tasarım ilkeleri ortaya koymaktadır. Başka bir deyişle permakültür, yerin doğal döngüsünü dikkate alan yaşam alanları yaratmak için basit ve pratik yöntemlere odaklanmaktadır. Tez çalışması küresel ısınma ve iklim değişikliği ile kaynakların verimli kullanılmasını dikkate alan bir bakış açısıyla permakültür tasarım ilkelerinin kentsel açık ve yeşil alanlar ile ilişkisini kurmak ve bu çerçevede değerlendirmek üzere kurgulanmıştır. Ayrıca permakültürün, günümüzde kentsel alanda tarım işlevini devam ettirmeye çalışan bostanlar açısından da gündemde olması tez çalışmasının gerçekleştirilme nedenlerinden bir diğeridir. Tez kapsamında, öncelikle kentsel açık ve yeşil alan kavramı, türleri, işlev ve kente katkıları ile tasarımına yönelik yaklaşımlara yer verilmiştir. Ardından permakültür kavramı, permakültür tasarımının etikleri, ilkeleri, eylem alanları ve tasarım aşamaları araştırılmış, dünyadan ve Türkiye'den örnekler incelenmiş ve değerlendirme bölümünde kentsel açık ve yeşil alanlarla ilişkisi kurulmuştur. Tezde elde edilen bu bilgiler doğrultusunda kurulan ilişkiyi değerlendirmek üzere örnek çalışma alanı bütünü İstanbul Kara Surları'nın bitişiğinde yer alan Yedikule Bostanları olarak belirlenmiştir. Çalışma alanının belirlenmesinde; halihazırda tarımsal üretim içerikli eylemlerin gerçekleştirilmesi, alanın İstanbul'un Dünya Miras Alanları'ndan biri içinde yer alması ve buradaki bostan alanlarına yönelik tasarım projelerinin gündemde olması başlıca nedenlerdir. Buna göre Yedikule Bostanları'nın tarihsel geçmişşi araştırılmış; konum, çevre, yapısall ve işlevsel özellikleri tespit edilerek envanter ve analizler hazırlanmış, alanla ilgili dernekle görüşme yapılmış, ilgili koruma planları incelenerek gündemde tartışılan tasarım projeleri bağlamında mevcut durum ortaya konulmuştur. Bu birikimle bostanlar permakültür tasarım ilkeleri açısından irdelenmiş, her ilke açısından potansiyel olma durumları detaylı tabloda güçlü, zayıf ve çok zayıf olmak üzere saptanmıştır. Sonuç bölümünde permakültür tasarım ilkeleri açısından Yedikule Bostanları'nın eksiklikleri, yapılması gerekenler ve bu ilkelerin uygulanmasının kazandıracağı katkılar belirlenmiştir.
Public awareness toward environment with a case study in Gölbaşı

öz KAMUOYUNUN ÇEVREYİ ALGILAMA BICIMI -GÖLBAŞI ÖRNEGİ- BAYRAKTAR, PERİHAN Yüksek Lisans Tezi, Bölge Planlama Ana Bilim Dal i Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Duran Taraklı Suuat, 1992, ] 60 sayfa Bu çalışmanın amacı, kamuoyunun çevre olgusuna olan ve son yıllarda büyük değişim gösteren algılayış ve tutum biçimlerini tespit etmektir. Çevresel sorunların çözümü için yeni bir ' insan-doğa-toplum ilişkilerinin kültürü' yaratılması zorunludur. Geleneksel değerleri ve tutumları değiştirmek ise oldukça zor bir süreçtir. Başlangıç olarak toplumun çevre konularında neyi bildiğini, düşündüğünü ve yaptığını tanımak gerekir. Çalışma içerisinde farklı ölçeklerde kamuoyunun çevreye olan farklı algılayış ve tutum biçimleri değişik yönleri ile incelenmiştir.
Kentsel kimliğin sürdürülmesinde Muğla geleneksel doku özelliiklerinin kentsel tasarım açısından değerlendirmesi

Bu tezin amacı Ege Bölgesi'nde, Muğla İlinin geleneksel kentsel dokusunun incelenmesi ve bu dokunun çevreden gelen bütün etkileri dikkate alan bir koruma yaklaşımı ile korunarak kentsel tasarım yardımı ile yok olmadan güzel özelliklerini yeni kent yapısına uygulama, korunması için kentsel ve yapısall ölçekte öneriler getirmektir. Tez toplam 4 bölümden oluşmaktadır. Bu bölümlerde incelenen konular aşağıda yazılmıştır:1. Bölümde; Kentsel dokunun gelişim sürecinde kent kimliği ana başlığının altında, kentsel tasarım, geleneksel doku, kent kimliğinin tanımı, önemi ve değerlendirilmesi yapılmıştır. 2. Bölümde; Muğla Kenti başlığı altında, kentin konumu ve tanımlaması, tarihi geçmişşi ve özellikleri, coğrafi durumu, iklimi, nüfus yapısı, planlama ilişkisi, ekolojik yapısı, kentsel sit alanı ve değerlendirilmesi yapılmıştır. 3. Bölümde; Muğla kentinin kentsel tasarım açısından incelenmesi ana başlığı altında, kentsel sit alanının kentsel tasarım açısından değerlendirilmesi, binaların doluluk ve boşluk oranları, ulaşım yolları, kentsel sit alanın merkezi olan Saburhane Meydanı, çevresinde bulunan yapılar ve saburhane sokağı incelenerek detayları yazılmıştır.4. Bölümde; Muğla Kentinin kentsel tasarım açısından değerlendirilmesi yapılmıştır. Ayrıca, kentin kendine özgü kimliği ile gelişerek yaşaması için, içinde yaşamak yaşanarak çözüm yolları ve önerilerini içermektedir.
Privacy and segregation as a basis for analyzing and modelling the urban space composition of The Libyan traditional city

ÖZ GELENEKSEL LİBYA KENTİNİN MEKANSAL ÖRGÜSÜNÜN ÇÖZÜMLENMESİ VE MODELLENMESİ İÇİN MAHREMİYET VE AYRIM TEMELLİ BİR ARAŞTIRMA ÖRNEK ÇALIŞMA: GHADAMES KENTİ Faraj Abubaker El-Agouri Ph. D., Şehir ve Bölge Planlaması Bölümü Danışman: Doç. Dr. Baykan Günay Ekim, 296 Sayfa Bu çalışma, farklı etnik toplulukların ayrı yerlerde yaşadığı duvarlarla çevrili Ghadames kenti içindeki mekansal ve görsel mahremiyeti incelemektedir. Mahremiyet kavramının kavramsal ve kuramsal çerçevesi sınanmış ve bireylerin özel yaşamlarının daha nitelikli kılınması için gerekli değerler tartışılmıştır. Mahremiyetin karmaşık yapılan ve bunların düzenleri, kentte yaşayan toplulukların ürettiği fiziksel çevrelere ilişkin mekansal-kültürel bilgiler ve ilgili kuramlar açısından incelenmiştir. Mekanın grameri ve eşgörsellik eğrilerine ilişkin çözümlemeler bütünleşik yöntemler olarak uygulanmıştır. Çalışma bu yaklaşımın kullanılabilirliğini ve uygulanabilirliğini göstermekte ve kentte yaşayanlarla ziyaretçilerin mahremiyeti nasıl algıladıklarına ilişkin tanımlar ve yorumlar getirmektedir. Tez üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm mahremiyetin tanımlarına, işlevlerine, düzenleyici mekanizmalarına ilişkin çalışmaları kültür bağlamında özetlemekte, özel ve kamusal alanlar arasındaki arayüzleri tanımlamaktadır, ikinci bölümde mekanın gramerine ve eşgörsellik eğrilerinin grafik çözümlemelerine ilişkin kavramlar vitanıtılmaktadır. Ghadames'e ilişkin alan araştırması ve gözlemler de bu bölümde yer almakta, kent sakinlerinin yaşam biçimleri verilmekte, ve kentsel mekanları işlev, cinsiyet ve kullanıcı açısından nasıl tanımladıkları betimlenmektedir. Üçüncü bölümde ise gramer ve görsel dil açısından tüm kentin mekansal yapısı analiz edilmekte ve kentte var olan dokuz etnik topluluğun kentle ilişkileri, ya da yalıtılmışlıkları irdelenmektedir. Özetle, fiziksel çevrenin mahremiyeti düzenlemek için nasıl kurgulandığı hem nicel olarak hem de kültür bağlamında incelenmiştir. Bu doğrultuda kent ölçeğinde mahremiyeti kolaylaştıran ya da engelleyen düzenekler ile kullanıcıların kendi mahremiyetlerini düzenlemek için geliştirdikleri fiziksel öğeler belirlenmiştir. Bu öğeler alanın özelliklerinden ya da yapılan engellemelerden oluşmaktadır. Kentin oluşturulmasında kullanılan yapay ve doğal öğeler algısal olarak biçim, boyut, yönlenme ve çevresel koşulların değiştirilmesi ile mahremiyeti sağlamaktadır. Duvarlar, perdeler, çeşitli nesneler ve simgeler ise hem fiziksel hem de simgesel olarak mahremiyetin gerektirdiği koşullan düzenlemektedirler.
Gayrimenkul yatırımlarını etkileyen faktörler ve Atyrau şehri değerlendirmesi

Bu çalışma 2 farklı özellikteki şehrin incelenmesi ve bu incelemelerden elde edilen faktörlerin diğer şehir için geçerli olup olmadığını test etmiş, elde edilen sonuç ışığında ise Atyrau şehrinde yapılabilecek bir gayrimenkul yatırımı için öneri getirmiştir. Gayrimenkul yatırımlarını etkileyen faktörlerin 5 ana başlık altında toplanabileceğigörülmüştür, bunlar; ekonomik/coğrafi, idari/politik, sosyal/demografik, yapısall ve küresel faktörlerdir. Doğru zamanda, doğru yerde doğru ürüne yatırım yapmak ancak bu faktörlerindikkatlice incelenmesi ve projenin buna göre yapılması ya da yeniden düzenlenmesisayesinde mümkün olacaktır.
Sürdürülebilir kentsel gelişme çerçevesinde orta ölçekli kentlere dönük kent planlama yöntem önerisi

Ülkemizde günümüz kentlerinin önündeki en önemli sorunların arasında çevresel değerlerin tahrip edildiği bir büyüme, sosyal ve mekansal kutuplaşmanınyaşanması ile birlikte ekonomik sorunlar yer almaktadır. Ayrıca kentleşmeninyönünün büyük kentlere odaklanması da bu sorun alanlarındaki olumsuzlukları en üst düzeye çıkarmaktadır. Bu bakımdan günümüzdeki büyüme eğilimi ve büyük kent odaklı bir yerleşme deseni ile kentlerin sürdürülebilir bir gelişmeyigerçekleştiremeyecekleri bir gerçektir. Bu bağlamda ülkemiz açısından kentsel düzeyde sürdürülebilir gelişmenin sağlanması ancak sürdürülebilir gelişme için önemli avantajları olan orta ölçekli kentlerin geliştirilmesi ile olabilecektir. Öte yandan kentsel gelişmeyi yönlendiren en önemli araç olan kent planlamasında da sürdürülebilir kentsel gelişme çerçevesinde orta ölçekli kentlere dönük bir yöntemin tanımlanması gerekmektedir. Bu kapsamda çalışmanın birinci bölümünde sürdürülebilirlik kavramı ile buna paralel olarak gelişen sürdürülebilir kentsel gelişme kavramı ele alınmış ve sürdürülebilir kentsel gelişmenin soyut ve felsefi olan yönünün somutlaştırılması için kent planlama ve kent makroformu ile olan ilişkisi ortaya konmuştur. Çalışmanın ikinci bölümünde ise sürdürülebilir gelişmenin en kolaysağlanabileceği öngörülen orta ölçekli kentin tanımlaması yapılmış, bu kentlerin farklı boyutlarda, sürdürülebilirlik çerçevesinde, avantaj ve dezavantajlarısaptanmıştır. Bu yolla tezin sonunda önerilecek kent planlama yönteminin orta ölçekli kentlere dönük sürdürülebilir gelişme çerçevesi ortaya konmuştur. Üçüncü bölümde ise dünyadaki orta ölçekli kentlerde uygulanan kent planlama yöntemleri değerlendirilmiş ve soyut olan sürdürülebilirlik hedeflerinin ne ölçüde ve hangi yöntemlerle somutlaştırıldığı tespit edilmiştir. Ayrıca ülkemiz üzerinde de kapsamlı bir inceleme yapılarak, Türkiye'de orta ölçekli kent büyüklüğü ortaya konmaya çalışılmış, kent planlamayı biçimlendiren yasal çerçeve ve planlamageleneği sürdürülebilirlik doğrultusunda eleştirilmiştir. Bununla birlikte mevcut sistemin çevresel duyarlılık yönü de ele alınmış ve son olarak sürdürülebilirlikhedefli olan farklı planlama örnekleri incelenmiştir. Öte yandan tüm bu saptamaların ışığında orta ölçekli kentlere dönük sürdürülebilir bir kent planlama yöntem önerisi de bu bölümde geliştirilmiştir. Sonuçta ise önerilen yöntemin başarıya ulaşmasındaki koşullar ülkesel düzeyi de içine alacak biçimde belirlenmiş ve çözüm önerilerinde bulunulmuştur.
Kentsel yayılma baskısı altındaki kent çeperlerinin gelişimi ve sermaye birikim aracı olarak kentsel rantlar

Kentsel mekanın şekillenmesindeki düzenleyici aracın planlama olmasından yola çıkılarak; kentsel gelişme, planlama ve rant arasındaki ilişkinin ele alındığı tez çalışmasının amacı, toprağın değer artışı sürecinin ortaya konulması ve planlama marifetiyle elde edilen değer edinim sürecinin tanımlanmasıdır. Bu süreç, mekan üretiminde hakim politikalar ve değişen sermaye birikim süreçleri ile kurumsal ve yasal müdahaleleri de kapsamaktadır. Bu kapsamda, Ankara metropoliten alanının yapılaşma baskısı altında parçacı bir kentsel gelişme süreci yaşayan Gölbaşı-İncek yerleşimi, kentsel gelişme ve kentsel rant arasındaki ilişkiselliğin izlenebileceği örnek alan olarak belirlenmiştir. İncek yerleşiminin planlanma süreci ile rant ediniminde özel ve kamu sektörünün müdahaleleri tartışılmıştır. Sonuç olarak; bir düzenleme aracı olan planlamanın bütünsellikten uzak, parçacı ve rant odaklı bir yöne doğru evrildiği görülmüştür. Planlama marifetiyle üretilen değer artışının, mülkiyet üzerindeki el değiştirme yoğunluklarının artması ve uygulamada yeni mekanizmaların üretilmesi yoluyla özel sektör ile kamu sektörüne aktarımının sağlandığı ortaya konulmuştur. Planlamanın günümüzde katmanlı-parçacı bir yapıya büründüğü ve kent toprağı üzerinde yaratılan yüzen değer artışını/ rantı yasallaştıran/meşrulaştıran araç haline geldiği tespit edilmiştir.
Üniversite kampus alanlarının kentsel tasarım bağlamında değerlendirilmesi Süleyman Demirel Üniversitesi örneklemesi

Üniversite kampusu planlamalarında en önemli konulardan biri, kampus yerleşim sisteminin seçimidir. Bu çalışmada; kampus yerleşim sistemleri araştırılarak, kentsel tasarım ile arasındaki ilişki ortaya konulmakta ve sistem seçiminin önemi vurgulanmaktadır. Kampus planlamalarında sistem seçiminin nasıl yapılması gerektiği, tasarım ve fiziksel planlama sürecine hangi yönlerden katıldığı ve nasıl etkilediği araştırılmıştır. Yöntem olarak, öncelikle konunun daha iyi anlaşılması için üniversite ve kampus kavramları üzerinde durulmuş, kısa tarihçeleri, içerikleri ve planlama süreçleri hakkında bilgiler verilmiştir. Yerleşim sistemleri, örnekler verilerek bir sınıflamaya gidilmiş, böylece her sistem temel özellikleri ve sağladıkları imkanlar yönünden ortaya konulmuştur. Belirlenen amaca yönelik olarak, üniversite kampusları yerleşim sistemleri önce ayrı ayrı ele alınmış, daha sonra aralarındaki karşılıklı ilişki ve etkileşime dikkat çekilmeye çalışılmıştır. Buradan hareketle, kampus yerleşim sistemi seçiminin, yapılan her türlü ön çalışma ve analiz sonuçlarına bağlı olarak, saptanan hedefler ve eldeki imkanlar da göz önünde bulundurularak yapılması gereği ortaya çıkmıştır. Bu şekilde seçilecek olan yerleşim sistemi, fiziksel planlama aşamasında kampus işlevlerinin organizasyonunda, kentle ve yakın çevresi ile kuracağı ilişkinin niteliğinde, belirlenen hedeflere bağlı olarak büyüme ve gelişme ihtiyacının ne şekilde karşılanacağında, mimarinin seçiminde, yapı yoğunluğunun belirlenmesinde, yerleşimin arazi ile uyumunda kentsel tasarım ilkeleri bağlamında ve bazı diğer konularda rol oynayacaktır. Görülüyor ki, yerleşim sistemlerinin iyi tanınması, fiziksel planlama ve kentsel tasarım ile etkileşiminin saptanması, sahip oldukları özellikler ve kullanım olanakları açısından hangi koşullarda tercih edilmesi gerektiğinin bilinmesi, yapılacak planlama ve tasarımın bugünkü ve gelecekteki başarısı için önem taşımaktadır. Sonuç olarak; kampus planlamaları ve tasarımında yerleşim sisteminin seçimi, tasarım süreci kadar önemli ve etkisi ise, dolaylı ya da dolaysız olarak oldukça büyük olan bir eylemdir.
Assessing the optimality of bus stop locations in urban areas using quantitative techniques

Ulaşım kentlerin yaşam kanallarıdır ve nüfusun bütününe hizmet vermek amacı ile kentlerin en uç noktalarına kadar ulaşmak zorundadırlar. Öte yandan kentler sürekli bir değişim içerisindedir ve ulaşım sistemlerinin bu değişime ayak uydurmaları gerekir. Duraklarının yerlerinin yer seçimi, kent içi otobüs sisteminin etkşnlği açısından son derece önemlidir. Özellikle kullanıcıların harcadıkları zaman açısından, toplu taşım durakların yer seçimi belirleyicidir. Bu çalışma, toplu taşıma araçlarının en yaygın kullanılanlarından birisi olan otobüslerin durak sayılarının ve yerlerinin, yolculuk yapan kişilerin yolculuk için harcadıkları toplam zamanın minimize edilmesi amacı ile belirlenmesine yönelik bir yöntem önerisi niteliğindedir. Çalışma kapsamında, İzmir il merkezinde seçilen bir otobüs hattı için otobüs duraklarının sayı ve konumları, sabit aralıkta ve aralıklara eklemeli olarak iki farklı yöntem ile arttırılmış ve iteratif olarak yolcular tarafından durağa geliş, biniş, yolculuk ve duraktan varış noktasına gidiş olarak toplam süreyi minimize eden durak sayıları tespit edilmiştir. Otobüse binen ve kişilerin durağa girmek için çıkış noktaları ve duraktan indikten sonra vardıkları noktalar, otobüs hattına en fazla 500 m. mesafede olmak üzere rastlantısal olarak seçilmiştir. Daha sonra bu çalışma otobüse binen kişi sayıları farklılaştırılarak tekrar edilmiştir. Bu sayede belirlenen hat üzerinde farklı yolcu sayılarına göre optimal durak sayıları ve konumları tespit edilmiştir.
Bir Osmanlı şehri Bursa'da şehir merkezi/Hanlar Bölgesi sorunsalı

BİR OSMANLI ŞEHRİ BURSA'DA ŞEHİR MERKEZİ / HANLAR BÖLGESİ SORUNSALI Özet Bu çalışmanın konusu, bir Osmanlı başkenti olan Bursa'nın kent merkezi, ve aynı zamanda dönemin önemli bir uluslararası ticaret merkezi olan Hanlar Bölgesi'nin, ne gibi sosyal, ekonomik ve siyasi koşullara bağlı olarak oluştuğunun, ne şekilde günümüze aktarıldığının incelenmesi, bugün ve gelecek için ortaya bir kentsel kimlik konmasıdır. Birinci bölümde çalışmanın konusu, kapsamı ve amacı açıklanmıştır. İkinci bölümde Osmanlı öncesi Bursa bölgesine ve Osmanlı Devleti'nin yapısına değinilerek, kentin oluşumunu hazırlayan koşullar ortaya konmuştur. Üçüncü bölümde tarihsel dönemler bağlamında Hanlar Bölgesi'nin oluşumu ve Cumhuriyet' e kadar geçirdiği evreler işlenmiş, sosyal koşullarla mekan oluşumunun birbirine bağlanmasına çalışılmıştır. Dördüncü bölümde Bursa şehri bölgeler bazında incelenmiş, Hanlar Bölgesi bu bütün içerisinde yerine oturtulmuştur. Ardından Hanlar Bölgesi'nin kendisi ve bölgeyi oluşturan yapılar mekansal olarak incelenmiştir. Beşinci bölümde Bursa ve Hanlar Bölgesi ile ilgili yapılmış planlama ve kentsel tasarım çalışmaları incelenmiş, bu çalışmaların bölgeye etkileri ortaya konmuştur. Altıncı bölümde Bursa kent merkezi ve Hanlar Bölgesi ile ilgili koruma çalışmaları incelenmiş, bu çalışmaların çeşitli girdileri, sorunları ve olası çözüm yollan tartışılmıştır. Yedinci bölümde ise önceki bölümlerde yapılan çalışmalar ışığında, çağdaş Bursa kentinde Hanlar Bölgesi'nin kimliğinin ve rolünün ne olduğu ve gelecekte ne olabileceği ortaya konmuştur. vm
Assessment of sub-center development: Batikent, Ankara

Alt merkez gelişimi, kentsel çevrenin büyümesiyle ve merkezden uzaklaşma ile alt-kentleşme sürecinin merkezdeki sorunları azaltma ve kentsel yaşamın etkinliğini artırmaya yönelik amaçlarıyla birlikte ortaya çıkmıştır. Kentlerin ve kent merkezlerinin büyüme problemleri ile birlikte, merkezi alan aktivitelerinin dağılımı ve yeniden dağılımı ihtiyacı konusu ortaya çıkmıştır. Kentlerdeki büyüme, kent çevrelerinde yeni kentlerin ortaya çıkmasıyla devam etmektedir. Böyle bir metropoliten kent şemasında, alt-merkezler, kent merkezinin yükünü azaltma amacı yönünde meydana gelmişlerdir. Bu çalışmada, alt-merkez gelişimi kentsel büyüme ve gelişmeye ilişkilendirilerek ele alınacaktır. Ayrıca alt-merkez gelişimi, kent, mahalle merkezi ve alışveriş merkezi gelişimleriyle birlikte incelenecektir. Arazi kullanımı, planlama etapları, çevre tasarımı, bölge ve mahalle merkezleri ve revizyon politikaları ile dünya örneği üzerinden geliştirilen kıstaslar alt merkez gelişimi açısından ilkeleri ortaya çıkarmaya yardım edecektir. Bu, çalışmaya özellikle yeni gelişen kent parçalarındaki merkezi alan oluşturma ve geliştirme konusunda da kıstaslar geliştirilecektir. Ankara kentinde Batı Koridoru'ndaki yeni gelişme alanları içinde, Batıkent'te bütün bu özellikler çözümlenmiştir. Özellikle 1970'lerden sonra Ankara'daki hızlı gelişmeyle bu koridorda yeni kent parçaları ortaya çıkmıştır. Alt merkez için yapılan bütün bu tartışma ve çözümlemeler ve incelenen Dünya örneği sonucunda alt merkez gelişiminin ve büyümesinin tasarım ve planlama ilkeleri Batıkent örneğinde ortaya konulmaya çalışılacaktır.
Transformation of public space: The case of Hacıbayram Square

Tarih boyunca önemli sosyal ve politik mekanlar olan kamusal mekan için literatürde çok çeşitli tanımlamalar yapılmaktadır. Kamusal mekan bireylerin ve farklı toplumsal grupların bir araya geldikleri ve etkileşim içinde oldukları mekan olarak tanımlanabilir. Ancak, farklı sosyo-kültürel yapıya sahip toplumlar için kamusal mekanların anlam, fonksiyon ve formları farklılık göstermektedir. Kamusal mekanın formu kentsel tasarımın önemli bir konusudur. Bunun yanında kentsel tasarım süreçlerinde, mekansal formla birlikte mekanın tarihsel anlam ve kentsel fonksiyonu da dikkate alınmaktadır. Ankara'nın ulus devletin modernite projesi olarak ele alınarak 1924'te Lörcher tarafından kurgulanıp tasarlandığı dönemden beri, Hacıbayram Meydanı'nın anlam, işlev ve formunun değişen aktörler ve her bir plan döneminde yapılan mücadelelerle birlikte dönüştüğü gözlenmiştir. Von Vincke (1839) tarafından çizilen Ankara'nın ilk haritasında görülen Hacıbayram Meydanının, Cumhuriyetin ilk yıllarında uygulanan kentsel projeler ile anlam, işlev ve form bakımından farklılaştığı görülmektedir. Bu farklılaşma her plan döneminde değişen aktörlerle birlikte yinelenmiştir. Ancak Hacıbayram meydanının her bir plan döneminde değişen anlam, işlev ve formuna karşın meydanın politik niteliği dönüşerek önemini korumuştur. Bu çalışmada, Hacıbayram Meydanının tarihsel anlam, kentsel işlev ve mekansal formunun geçirdiği dönüşüm tarihsel çerçevede kentsel projelere bağlı olarak incelenecektir.
Urban complexity and connectivity: Emergence of generative models in urban design

ÖZ KENTSEL KARMAŞIKLIK VE BAĞLANIRLIK: KENTSEL TASARIMDAÜRETKEN MODELLER N ORTAYA ÇIKIŞIAyaroğlu, MertYüksek Lisans, Mimarlık Bölümü Tez Yöneticisi: Doç. Dr. Zeynep MennanOcak 2007, 101 sayfa Bu tezde çağdaş kentsel tasarım alanındaki değişen planlama ve tasarım stratejileri analiz edilmiştir. 20. yüzyıl boyunca karmaşıklık bilimlerinde ve bilgisayar teknolojisinde yaşanan hızlı ilerlemeler tasarımın her dalını da etkilemiştir. Mimarlık alanında olduğu gibi kentsel tasarım alanında da evrimsel tasarım yaklaşımları ve bilgisayar tabanlı üretken modeller özellikle son birkaç on yıldır önemli rol oynamaya başlamıştır. Kentsel tasarım alanında yüzyılın ikinci yarısından itibaren doğalcı modeller temeline dayanan, determinist olmayan, dinamik, ve kendiliğinden örgütlenen tasarım anlayışları lineer çözümlemeleredayanan determinist, statik ve indirgemeci yaklaşımlara bir alternatif olarak öne çıkmaya başlamıştır. Bu çalışmada çağdaş eğilimlerin emsalleri ve öncülleri ile birlikte tanımlanmaları ve değerlendirilmeleri amaçlanmıştır. Ayrıca bu süreci hazırlayan kavramsal ve teknik gelişmeler ve altyapı da incelenmiştir. Örnek projeler ile de bu paradigmadeğişikliğinin pratik yönleri ortaya konmuştur. Çalışmadaki esas amaç, iddia edildiği gibi çağdaş kentsel tasarım anlayışlarının ve özellikle doğalcı modellerin determinist tasarım yaklaşımına bir alternatif oluşturup oluşturamayacağınınsorgulanmasıdır.