Transliteral equivalence and reliability of the Turkish form of the problem solving subtest of the career maturity inventory ; A study on 8 th-Grade Turkish students

Türkiye'deki üniversite öğrencileri üzerinde yapılan araştırmalar öğrencilerde, okudukları bölümü, değiştirmek ve bu amaçla Öğrenci Seçme ve Yerleştirme sınavlarına ikinci kez veya daha fazla girmek yönünde bir eğilimin geliştiğini göstermiştir. Bu durum öğrencilere henüz ortaokul ve lise sınıflarında iken bile mesleki rehberlik götüren etkinliklere duyulan gereksinmenin büyüklüğünü vurgulamaktadır. Etkili bir mesleki rehberlik faaliyeti için 'ölçme ve değerlendirme çok önemli olmakla birlikte Türkiye koşullarına uygun ölçme araçlarının son derece az sayıda olduğun görülmektedir. J. O - Crites tarafından geliştirilen Mesleki Olgunluk Envanteri Tutum Ölçeği ve Yeterlik Testi olmak üzere iki bölümden oluşmuştur. Yeterlik Testi her biri yirmişer maddelik beş bolümden oluşan toplam 100 maddelik bir testtir. Beşinci bölüm olgunluğun karar verme boyutunu ölçmektedir. Bu tezin çalışmasının amacı söz konusu ölçeğin beşinci bölümünün Türkçe tercümesinin orijinali ile çeviri eşdeğerliğini ve Türkçe formun güvenilirliğini saptamaktır. Türkçe'ye çeviri İncesulu (1983) tarafından tez projesinde kullanmak amacıyla yapılmış ayrıca tez yazarı tarafından gözden geçirilmiş gerekli değişikliklerden sonra çeviri eşdeğerliliği ve güvenilirliği çalışmalarına geçilmiştir. Çeviri eşdeğerligi çalışması İstanbul'da Robert Lisesi'nin sekizinci sınıf öğrencilerinden 82'sinin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar İngilizce ve Türkçe formların çeviri eşdeğeyerliğine sahip olduklarını göstermiştir. Güvenirlik çalışması ikisi devlet okulu diğer ikisi özel okul olmak üzere toplam dört okulun 8. sınıflarındaki (Orta.3) toplam 236 öğrenciye Türkçe formun uygulanması ile gerçekleştirilmiştir. ilk iki okulun rehberlik servislerini n olmadığı diğer iki okulun ise rehberlik servislerinin bulunduğu ve iyi çalıştığı görülmüştür. Test sonuçlarının analizlerinde Kuder - Richardson 20 formülü ile hesaplanan iç tutarlık katsayısı 45, testin iki hafta ara ile tekrarlanmasından elde edilen korelasyon katsayısı ise 65 olarak bulunmuştur. Elde edilen değerler yeterli bulunmamış ve bu konu tezin devamında tartışılmıştır. Ayrıca özel okullardan birinin 11. sı ruf öğrencilerinin katilimi ile bir pilot uygulama yapılmış, bu uygulamada elde edilen veriler testin Türkiye koşullarına uyarlanmasına dayanak oluşturmuştur. Bu uyarlama sonucunda 11. sınıf öğrencilerin de iç tutarlık katsayısı 70 olarak bulunmuştur., Bu değer Crites'in 11. sınıflar için bulduğu değerle aynıdır. Bu uyarlamadan sonra 8. sınıflar için iç tutarlılık katsayısı. 49 olarak hesaplanmıştır. Çalışmanın sonuçlarından bazı yan bulgular da elde edilmiştir. Rehberlik servisi olan okulların öğrencileri rehberlik servisi olmayan okulların öğrencilerine kıyasla daha yüksek puanlar almışlardır. Bu durum rehberlik servislerinin mesleki olgunlaşma da etkili olduklarının kanıtı olarak yorumlanmıştır. Ayrıca düşük puan alan öğrencilerin sosyo-ekonomik düzeylerinin de yüksek puan alan öğrencilerinkinden daha aşağı olduğuGörülerek, sosyo - ekonomik düzeyin mesleki olgunluk üzerindeki etkisinin araştırılması önerilmiştir. Testin gelişimsel karakteri göz önüne alınarak aynı okulun 11. sınıf öğrencileri ile 8. sınıf öğrencilerinin aldıkları puanlar karşılaştırılmış ve aralarındaki yaş farkına rağmen birbirlerine yakın puanlar aldıkları görülmüştür. Öğrencilerin içinde bulundukları durumlar değerlendirildiğinde,11. ve 8. sınıf öğrencilerinin benzeşik hayat yaşamakta oldukları görülmüş ve bu durum Crites'in mesleki olgunlukta yaşanan hayat aşamalarının kronolojik yaştan daha önemli olduğu görüşünü desteklemiştir. Ayrıca tezin hangi sınıf düzeylerinde en yüksek güvenilirliğe sahip olduğunun anlaşılması için çalışmalar yapılması önerilmiştir.