turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Servet-i Fünun dergisi (547-650. sayılar)-İnceleme ve seçilmiş metinler-

Servet-i Fünun dergisi, II. Abdülhamit yönetiminin basın ve yayın üzerindeki baskısını ve sansürünü iyice artırdığı dönemde çıkmaya başlamış olan bir süreli yayındır. Osmanlı dergiciliğini; baskı tekniği, derginin düzenlenişi, kağıt kalitesi, kullanılan resimler ve fotoğraflar bakımından belirli bir noktaya taşımıştır. Avrupa'daki edebi tartışmaları sayfalarına taşımış ve Batılı formda olgun eserler sunmuştur okura. Özellikle şiir, küçük hikaye, tenkit, mensur şiir ve roman alanında önemli eserler kaleme alınmıştır. Türk düşüncesinin, sanatının ve edebiyatının modernleşmesine katkı sağlamıştır. Bu bakımlardan Türk kültür tarihinde önemli bir yere sahip yayın organı olmuştur. İnceleme alanına giren sayılardan önce (547-650), Edebiyatı Cedide topluluğunun genel anlamda dağıldığı görülmüştür. Buna paralel olarak da derginin edebi ağırlığı 1896- 1901 yıllarına göre iyice azalmıştır. Çalışma alanına giren 553. sayıda, Hüseyin Cahit Yalçın'ın Fransızcadan tercüme ettiği 'Edebiyat ve Hukuk' adlı makale, Sultan Abdülhamit yönetimi tarafından sakıncalı bulunmuş ve dergi altı hafta kapatılmıştır. Bu sayıdan sonra yazıların içeriği; bilim, tıp, eğitim, sağlık, gıda, ziraat, tarım, hayvancılık, ulaşım, moda, gezi, kişisel bakım, Avrupa'daki teknolojik gelişmeler gibi konulardan oluşmuştur. Bunlara ek olarak edebiyat adına tercüme hikayelerin ve romanların yayımlandığı görülmüştür. Okura sayfalarında bolca aktüel-magazinel, ansiklopedik bilgiler de vermiştir. Bu çalışma, Servet-i Fünun dergisinin 5 Eylül 1901- 8 Ekim 1903 tarihleri arasındaki sayılarını içerir. Çalışma; 'Giriş', 'İnceleme', 'Tahlili Dizin' ve 'Seçilmiş Metinler' olmak üzere dört ana bölümden oluşmuştur. 'Giriş' bölümünde; devrin siyasi-sosyal, edebi ve basın ortamına dair bilgiler verilmiştir. 'İnceleme' bölümünde; derginin şekil ve içerik özellikleri açıklanmış, yazar kadrosu hakkında bilgi verilmiştir. Bunun ardından 'Tahlili Dizin' bölümü oluşturulmuştur. 'Tahlili Dizin'de dergideki yazılar; yazar adına, sayılara, konu ve türlerine göre tek tek fişlenip tasnif edilmiştir. Bunlara ek olarak ilan ve reklamların, resim ve fotoğrafların indeksi de yapılmıştır. Bu bölümde 'Sistematik Dizin' başlığı altında tablolara yer verilmiştir. Son bölümde ise, dergide çıkan edebiyat ile ilgili yazılar, 'Seçilmiş Metinler' başlığı altında Latin harflerine aktarılmıştır. İnceleme alanına giren sayılara (547-650) Taksim Atatürk Kitaplığından ulaşılmıştır. Dergideki yazılar fişlenmiş, bu fişler tasnif edilerek değerlendirilmiş ve alana dair edebiyat tarihleri ile alanı besleyen diğer kaynak eserler üzerinden araştırmalar yapılmıştır.
Abdülmecid b. Nasuh Tosyevİ ve Matlab-ı A'la adlı esma-i hüsna şerhi

Bu çalışmanın konusu, XVI. yüzyılda yaşamış olan Abdülmecid B. Nasuh Tosyevi'nin telif ettiği ve Matlab-ı A'la adını verdiği esma-i hüsna şerhidir. h. 972 (m. 1564) yılında kaleme alınan eser Türkçedir. Esas itibariyle mensur olan eserde yer yer manzum kısımlar da bulunmaktadır. Karşılaştırmalı metin oluşturulurken eserin Süleymaniye Kütüphanesi'nde tespit edilen üç nüshası incelenerek bilimsel bir neşir hazırlanması amaçlanmıştır. Çalışmanın giriş kısmında esma-i hüsna kavramına dair genel bilgiler verilmiş, sufilerin esma-i hüsnaya bakış açılarına değinilmiş ve esma-i hüsna şerhlerinin İslami Türk edebiyatındaki öneminden kısaca bahsedilmiştir. Birinci bölümde, kaynaklarda kendisi hakkında çok az bilgi verilen Abdülmecid B. Nasuh Tosyevi'nin hayatı, ilmi şahsiyeti ve eserleri hususunda tanıtıcı bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde, araştırmaya konu olan Matlab-ı A'la muhteva ve şekil yönüyle incelenmiştir. Üçüncü bölüm, eserin metnine tahsis edilmiş, tenkitli neşir metoduyla hareket edilerek eserin orijinal haline en yakın metnin ortaya konması amaçlanmıştır.
Sarı Abdullah ve Şerh-i Mesnevi: Cevahir-i Bevahir-i Mesnevi

1584'de İstanbul'da doğan San Abdullah, çeşitli görevlerde bulunmuş bir devlet adamıdır. Bunun yanı sıra ilim ve edebiyatla da meşgul olması nedeniyle çeşitli eserler kaleme almıştır. Tasavvufi konularda eserleri bulunan San Abdullah'ın en önemli eseri ise Mevlana Celaleddin-i Rumi'nin Mesnevi'sinin 1. cildini içeren V ciltlik 'Cevahir-i Bevahir-i Mesnevi' adlı eseridir. Sarı Abdullah bu eserini 1625 yılında yazmaya başlamış ve 1631 yılında tamamlamıştır. Eser 1640 yılında Sultan IV. Murad'a takdim edilmiştir. 1287- 1288 / 1670- 1671 yılında İstanbul'daki Matbaa-i Amire'de basılmıştır. Bizim incelemeye çalıştığımız 1. cilt ise Mesnevi'nin birinci defterinden 865 beyiti içine almaktadır. Sarı Abdullah bu eserinde Mesnevi'nin beyitlerini önce Türkçe'ye çevirmiş, ardından ise açıklamıştır. Beyityeri açıklarken özellikle tasavvufi ve ahlaki konular başta olmak üzere çeşitli konulardan bahseden Sarı Abdullah, açıklamalarında Ayet-i Kerime, Hadis-i Şerif, Alimlerin görüşleri ve şiirlerden faydalanmıştır. Yazılan Mesnevi Şerhleri arasında kıymetli bir yere sahip olan bu eserde yer yer kısa ve sade cümleler kullanılmıştır. Eserin böyle cümleleri, konuşulan Türkçe'ye çok yakın olduğunu göstermektedir. Ayrıca eser tasavvufi yönden kapsamlı bir sözlük özelliğine de sahiptir.
Türkmen klassiki edebiyatının sözlügi A. Meredov - S. Ahallı

Bu tez, A. Meredov ve S. Ahallı tarafindan hazırlanarak 'Türkmenistan' neşriyatı arasında Aşkabat'ta 1988 yılında kiril alfabesiyle yayınlanmış 'Türkmen Klassıkı Edebiyatının Sözlügi' adındaki sözlüğün Türkiye Türkçesine aktarılmasıdır. Çalışmamızda ilk önce, Türkmen alfabesine göre sıralanmış madde başlarını latin alfabesine göre sıraya dizdik. Ardından maddelerin açıklamasını, hiçbir ekleme ve çıkarma yapmadan verdik. Son olarak da kelimelerin kullanımını göstermek ve anlamlarına açıklık getirmek amacıyla verilmiş ve Türkmen edebiyatının tanınmış eserlerinden, şair ve yazarlarından alınmış örnekleri kiril alfabesinden latin alfabesine aktararak eğik yazıyla gösterdik. Ayrıca çalışmamızın başına 'Türkmen Alfabesi ve Çevriyazı' ile 'Sözlük Düzeniyle İlgili Açıklamalar' bölümlerini koyduk. Tuncay Böler Tokat, 16.02. 2002
Çuvaş Türkçesinde isim ve isim çekimi

Bu çalışmada, çağdaş Çuvaş edebiyatından oluşturulan bir 'bütünce' üzerinde Çuvaş Türkçesinde isim ve isim çekimi konusunu inceledik. İsim ve isim çekimi konusu üzerinden Çuvaş Türkçesi ile Türkiye Türkçesi arasındaki ortak ve farklı yönleri belirlemeye çalıştık. Çalışmamız 'Giriş', 'Dil İncelemesi', 'Metin ve Aktarma', 'Sözlük' olmak üzere dört ana kısımdan oluşmaktadır. 'Giriş' kısmında Çuvaş Türkleri, Çuvaş Türkçesi ve Çuvaş Edebiyatı hakkında genel bilgiler verildi. 'Dil İncelemesi' bölümü kendi içinde üç alt bölüme ayrıldı. Birinci bölümde, bütünceden elde edilen isimler yapıları bakımından incelendi. Basit isimlerin kökeni ve istatistiksel bilgileri verilmeye çalışıldı. İsimden isim ve fiilden isim yapan eklerin işleklik derecesi tespit edildi. İkinci bölümde, Çuvaş Türkçesinde isim işletimi belirlenmeye çalışılıp Türkiye Türkçesi ile karşılaştırması yapıldı. Böylece Çuvaş Türkçesi ile Türkiye Türkçesinin isim çekimi yönünden benzer ve farklı yönleri ortaya konulmaya çalışıldı. Dil incelemesinin üçüncü bölümünde, isimler ve isim soylu kelime türleri ayrı ayrı ele alınıp biçim ve işlev açısından yine Türkiye Türkçesi ile karşılaştırması yapıldı. Çalışmamızda elde ettiğimiz bulgular, 'sonuç' bölümünde listelendi. Tezin sonuna, çalışmada esas aldığımız metinlerin çeviri yazılı şekilleri, Türkiye Türkçesine aktarması ve sözlük ilave edildi. Çalışmada faydalanılan eserler kaynakça kısmında verildi.
Divan sahibi kadın şairlerin gazellerindeki sevgilide güzellik unsurları

Bu çalışmada Türk Edebiyatı'nda, divan sahibi kadın şairlerin gazellerindeki sevgilide güzellik unsurları incelenecektir. Bu amaçla konuyla ilgili çeşitli kaynaklar irdelenecek ve gerekli araştırmalar yapılacaktır. Güzellik unsurları sevgili objesi üstünden farklı nesnelere benzetilerek aktarıldığından bu nesnelerle unsurlar arasındaki anlam bağları da göz önünde bulundurulacaktır. Çalışmada birincil olarak divanı olan kadın şairlerin hayatlarıyla ilgili bilgi verilecektir. Böylece şairlerin Türk Edebiyatı'nda nasıl yol aldıklarıyla ilgili fikir edinilecektir. Bu bilgilendirme şairlerin doğum sırası öncelik alınarak yazılacaktır. Sonrasında fiziksel güzellik unsurları listelenecek ve bir sıra içinde teker teker verilecektir. Her bir güzellik unsurunun benzetildiği varlıklar açıklanacaktır. Unsurlar gazeller üzerinden dizelerle verilecek dizelerde belirtilecek ve dizelerin altlarına unsurların gazelle bağlantısı yorumlama olarak aktarılacaktır. Her bir unsurdan sonra sayısal şekiller hazırlanacaktır. Sonuç olarak ise unsurların kullanımı, kullanım sıklığı ve diğer şairlerin şiirleriyle ilgili bir sonuç yazısı yazılacaktır.
Tanzimat dönemi Türk şiirinde tanrı imgesi

Tanzimat döneminde Batılılaşmanın etkisiyle çeşitli alanlarda belirmeye başlayan karmaşa, zamanla toplumda dini geleneğe dayalı bilginin sorgulanmasına yol açmıştır. Dini inanç alanındaki kavramların merkezinde bulunan 'Tanrı' kavramı da, söz konusu sorgulamalardan kaçınılmaz olarak etkilenmiştir. Görebildiğimiz kadarıyla Osmanlı'nın, Tanrı'yı genel itibarıyla kavramlar üzerinden düşünme tarzı, statik tarihsel süreç içerisinde işlevsel olup bir anlam ifade ederken; birçok alanda krizlerin baş gösterdiği Tanzimat döneminde açığa çıkan sorunlara çözüm sunamamış ve bu dönemde yaşanan krizle ilişkili olarak insanın Tanrı'yla kurduğu bağ da ister istemez zayıflamıştır. Bu durum, toplumda yeni düşünme tarzlarına yönelik bir takım arayışları ve değişimi hedefleyerek atılan adımları beraberinde getirmiştir. Öncelikle siyasi/hukuki dile yansıyan değişimler, bir süre sonra edebi dilde de fark edilmiş ve Tanzimat şiiri, Tanrı'dan söz ederken İslam düşünce geleneğinden uzaklaşarak yeni referans noktalarına dayanmaya başlamıştır. Bu çalışmada kabaca, Tanrı imgesi bağlamında Tanzimat şiirinin yeni hareket noktalarının neler olduğu; bu şiirin, Tanzimat'ın kaotik ortamında yeni bir düşünme alanı açıp açmadığı ve en temelde Tanzimat şiirinin, insanın Tanrı ile yeni bir bağ kurmasına imkan hazırlayıp hazırlamadığı soruları tartışmaya açılacaktır. Söz konusu tartışma, Tanrı imgesi özelinde Tanzimat şiirinin bir alegori olarak anlaşılıp anlaşılmayacağı sorusu üzerinden yürütülecektir.
Erdem Bayazıt'ın şiirleri üzerine bir inceleme

Türkiye'de yükselen İslamcılık anlayışı sanat, edebiyat, kültür gibi birçok alanda yansıma bulmuştur. Bu yansımalar dolayısıyla Mehmet Akif, Necip Fazıl Kısakürek'in açtığı yoldan ilerleyen Sezai Karakoç, Nuri Pakdil, Erdem Bayazıt, Rasim Özdenören gibi şair ve yazarlarla ismini duyuran yeni bir edebiyat anlayışı oluşmuş, bu çerçevede kimi adlandırmalar oluşmuştur. 1960'lardan sonra dönemsel kesintiler olsa da Sezai Karakoç'un Diriliş, 1970'lerin başından sonra uzun soluklu bir çıkışla Nuri Pakdil'in Edebiyat, 1970'lerin sonundan itibaren 1990'ların başına kadar Mavera dergileri etrafında şekillenen bir edebiyat anlayışı ortaya çıkmaya başlamıştır. Başka adlandırmalar kullanılıyor olsa da ortaya çıkan bu edebiyat çevresi için şimdiye kadarki adlandırmalar yetersiz kalırken yeni bir tanımlama ve adlandırma ortaya çıkmıştır: İslamcı Şiir. Büyük Doğu, Diriliş, Edebiyat ve Mavera dergileri etrafında yetişmiş önemli şairlerden olan Erdem Bayazıt, geçmişş İslami edebiyat birikimlerinden yararlanarak kendi şiir sesini yakalamıştır. Şiirlerinde şehir, tabiat, ölüm, aşk, sevgili, direniş gibi temaların öne çıktığı şair, bu kavramlar üzerinden yaşama dair düşüncelerini aktarmıştır. İnsanın yapıp etmelerinin nasıl bir sonuç ortaya çıkartacağının bilincinde olan şair, modern yaşamın insanın duygularına, yaşam alanlarına, ilişkilerine etkilerini görüp bu bağlamda şiirini konumlandırmış, modern yaşama karşı geleneksel, insani ve doğal olanın yanında bir tavır belirlemiş, modern yaşama karşı alternatif oluşturarak bir teklifte bulunmuştur.
Ferişteoğlu Abdullatif bin Abdulaziz Tirevi'nin Mecalis isimli eserinin tercümesi

Bu çalışma Mecalis adlı eseri hem fonetik hem de morfolojik açıdan incelemek için yapılmıştır. Çalışma fonetik açıdan bakıldığında vokalleri, konsonantları ve ses değişmelerini kapsamaktadır. Morfolojik açıdan bakıldığında ise isim, fiil, sıfat, zamir, zarf, edat, bağlaç, ünlem gibi kelime yapılarını ve bunlara gelen ek biçimlerini içine almaktadır. Çalışma yapılırken tamamıyla metnin orijinaline bağlı kalınmıştır. Metnin çeviri yazısında herhangi bir ekleme veya çıkarma söz konusu değildir. Dizin ve sözlük bölümünde kelimeler alfabetik sıraya göre verilmiştir. Bunu yaparken kelimelerin hangi dilden geldikleri, metin içindeki anlamları ve bu kelimelere gelenekler de dikkate alınmıştır. Çalışma, bu eserin özellikleri bakımından 15. yy. Eski Anadolu Türkçesi dönemine ait olduğunu göstermiştir. İncelediğimiz bu eserde kalınlık - incelik uyumunun korunduğugörülürken konsonant uyumunun olmadığı görülmektedir. Morfolojik açıdan bakıldığında Türkçe kelimelerde fiillerin kullanımı diğer kelime kategorilerine göre son derece fazladır. Kelime yapısı bakımından en çok Arapçadan gelen kelimelerlekarşılaşmaktayız. Bu duruma eserin dini bir eser niteliği taşıması etkili olmuştur. Muhteva açısından bakıldığında eserin itikadi bir eser olduğunu görmekteyiz. Ayrıca değişik hikayelerle ve temsillerle bu itikadi düşünce desteklenmiştir. Eser tüm bu özellikleri ile içinde bulunulan döneme ayna tutmaktadır.
Cumhuriyet Dönemi romanlarında (1923-1950) eğitim sorunları ve öğretmen

1923 - 1950 yıllan arası Türk romanında, öğretmen ve eğitim sorunlarına yöneliş görülür. Bunların çoğunda yapıcı özellikler gözlenirken, bir kısmında da olumsuz yönlere dikkat çekilir. R. N. Güntekin'in Çalıkuşu (1922) romanı, öğretmen ve eğitim konularına geniş bir biçimde yer vermesi bakımından ayrı bir öneme sahiptir. Feride, Anadolu'ya açılan Türk romanındaki ilk idealist genç kız tipi olarak dikkat çeker. İnkılap Türkiye'sinin romanı olan Yeşil Gece'de, Ali Şahin'in resmi ideolojiyi yaymak için softalarla giriştiği amansız mücadele, H. Edip'in Vurun Kahpeye, V. Nedim Tor' ün Resim Öğretmeni ve Reşat Enis'in köy romancılığının öncüsü olarak gösterilen Toprak Kokusu romanlarında farklı boyutlarıyla karşımıza çıkar. R. Nuri'nin Acımak romanı, eğitimde katı kurallarla hareket etmenin sakıncalarını göz önüne serer. R. Nuri'nin Gizli El, H. Edip'in Sonsuz Panayır, P. Safa'nın Mahşer ve R. Enis'in Ağlama Duvarı romanlarında işgal İstanbul'unun düşmanla işbirliği yapan çıkarcı çevreleri ve ülkenin vurguncu sınıfının hali anlatılır. Damga romanında, hayat gerçekleriyle karşılaşınca ne yapacağını şaşıran birey, Değirmen romanında çöken devlet sisteminin yarattığı trajikomik olaylar, H. Edip'in Tutarak adlı eserinde de aynı coğrafyada yaşayan ancak kültürel anlamda birbirine uzak insanlar, öğretmen merkezli olarak yansıtılır. Huriye Oniz'in bu tip bir çalışmaya ilk kez dahil edilen eseri Bir Öğretmenin Romanı'nda çevresiyle her açıdan bütünleşen öğretmeni, Kemal Bilbaşar'ın Denizin Çağırışı romanında ise, çevresine düşman kesilen öğretmeni izleriz. Bunun yanı sıra mesleki deformasyona uğrayan öğretmenlerin yol açtığı sorunlar ve uzun yıllardır eğitim-öğretim sistemimizde var olan pek çok sorun, incelediğimiz romanlarda farklı boyutlarıyla ele alınır.
Tevfik Fikret'in şiirlerinde inanç krizi ve buhran

Kriz kavramı özellikle Batı düşünürleriyle gündeme gelmiş ve başta Nietzsche olmak üzere bazı filozofların temel hareket noktası olmuştur. Çatışmadan daha kapsamlı ve derinlikli olarak belki de bir tür yaşam tarzını karşılayan kriz kavramı, tüm bileşenleri ile birlikte avangart bir yapı olarak karşımıza çıkmaktadır. Bunalmışlığın ve melankolinin verdiği sıkıntının halinin metne yansımış bir parçası şeklinde alternatif bir sığınma alanı olarak kriz kavramı gündeme gelmektedir. Kriz, çatışma, yabancılaşma, ötekileşme gibi birçok alt kavramı da bünyesinde barındıran çok yönlü ve çok temelli bir kavram olarak literatürde yer almaktadır. İnanç krizi ise kriz kavramı ekseninde daha çok dini inanç krizini ifade etmektedir. İnanç krizi Tevfik Fikret'in şiirlerindeki tematik problemlerden birini oluşturmaktadır. Buhran kavramı da psikolojik temeli ağır basan bir duruma işaret etmekle birlikte, sanatkarın metin içindeki ruhsal birikimini ve derin bunalımını gösteren bir uyaran olarak da algılanabilir. Buhran, melankoli ile de yakın bir ilişki içerisindedir. Bu itibarla Tevfik Fikret'in şiirlerinde buhranın önemli bir metin içi anlam üretici olarak görülebileceğini söylemek gerekir. Bu çalışmada, Tevfik Fikret'in şiirlerindeki inanç krizi ve buhran söylemleri üzerinde durulmuş ve söz konusu söylemler üzerinde yorumsal bir eleştiri yapılmıştır.
1923 Lozan mübadelesinin Türk romanına yansıması

1923 Nüfus Mübadelesi Cumhuriyet tarihinin önemli sosyal olaylarındandır. Bu nüfus değişimi ile Türkiye ve Yunanistan'da demografik homojenizasyon süreci de başlamıştır. Her iki ülke de Lozan Barış Konferansında alınan kararın kendilerine sağladığı imkan ile uyruklarındaki Müslüman ve Ortodoksları değiş tokuş ederek sosyal bir birlik kurmayı hedeflemişlerdir. Mübadele, icrasından hemen sonra Yunan edebiyatında yer bulmuştur. Ancak mübadele erken dönem Türk yazarların ilgisini çekmeyen bir temadır. Bu sosyal hadise hiç yaşanmamış gibidir. Yalnızca birkaç yazar bu konuya değinmiştir. Özellikle 90'lı yıllardan itibaren Nüfus Mübadelesi yeni bir bakışla ve çoğunluğu mübadil kökenli yazarlarca dile getirilmeye başlanmıştır. Mübadele konusu özellikle bu tarihten itibaren önemli derecede ilgi görmüş ve işlenmeye başlanmıştır. Bunun sonuncunda ana teması mübadele olan romanlar ortaya çıkmıştır. Türk edebiyatının önde gelen yazarları da mübadele konusuna ilgi göstermeye başlamışlardır. Bu çalışmada nüfus değişimin ortaya çıkartmış olduğu tüm süreçler bir bölüm altında ele alınmıştır. Birinci alt başlıkta; Mübadele olgusunun hazırlayıcı unsuru olan mübadele öncesi yaşam irdelenmiştir. İkinci başlıkta; mübadelenin en trajik yanı olan göç, üçüncü başlıkta ise mübadele kararına toplumun göstermiş olduğu tepkiler, mübadele edilmekten kurtulma çabaları, mübadeleye hazırlık ve yolculuk süreçleri incelenmiştir. Dördüncü ve son başlıkta da mübadillerin yeni bir vatana yerleştirilmeleri, burada yaşayan yerli halk ile ilişkileri ve vatandaş oluşları mübadele romanları üzerinden incelenmiştir.
Edebiyat tarihlerinin yeni Türk edebiyatına yaklaşımı

Çalışmamızda, değerlendirmeye aldığımız edebiyat tarihlerinin yeni Türk edebiyatına yaklaşımları belirlenmeye çalışılmıştır. Giriş bölümünde; edebiyat araştırmacılarının edebiyat tarihi tanımlarıyla birlikte, edebiyat tarihçisinin görevleri, edebiyat tarihi- edebi tenkit ilişkisi, edebiyat tarihi- tarih bilimi ilişkisi, edebiyat tarihi yazıcılığında metot, Türk edebiyatında edebiyat tarihçiliğinin başlangıcı ve ön plana çıkan edebiyat tarihlerinin tanıtımı üzerinde durulmuştur. Üç bölümde toplanan çalışmamızın birinci bölümünde, ele aldığımız edebiyat tarihlerinin tasnif sistemleri ve edebi dönemlere yaklaşımları belirlenmiştir. İkinci bölümde, edebiyat tarihlerinin sanatçılara yaklaşımları tespit edilmiştir. Bu kapsamda, sanatçıların biyografik bilgilerinin verilişi ve edebi kişiliklerinin değerlendirilişi üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde, edebiyat tarihlerinin edebi türlere ve eserlere yaklaşımları belirlenmiştir. Edebiyat tarihlerinde, edebi türlerin ve eserlerin nasıl sunuldukları ve hangi ölçütlerle değerlendirmeye tabi tutuldukları tespit edilmiştir. Çalışmamızın sonuç kısmında ise değerlendirmeye aldığımız edebiyat tarihlerinin tasnif sistemlerinden başlayarak, dönemleri, türleri, eserleri ve sanatçıları değerlendirişlerindeki benzerlikler ve farklılıklar ortaya konulmuştur. Yapılan tez çalışmasıyla, edebiyat tarihlerinin yeni Türk edebiyatını hangi metotlarla değerlendirmeye aldıkları ve nasıl bir incelemeye tabi tuttukları belirlenmiştir.
Türkçe - Rusça eş değer atasözleri üzerine inceleme

Günlük hayatta aktif olarak uluslararası işbirliği gelişmekte, insan faaliyetlerinin çeşitli alanlarında bilgi alışverişi yoluyla kültürlerin kademeli ve karşılıklı olarak iç içe geçmesi durumuyla karşılaşılmaktadır. Farklı uluslara, ülkelere ve kıtalara ait insan topluluklarının izole olma devri geçmişştir. İnsanları birleştiren sadece bu dünya gezegeni değil, bu gezegende hayatta kalmayı sağlayan ortak çıkarlar, medeniyet ve kültürlerin gelişimidir. Bütün bunlar; etkileşim, karşılıklı anlayış ve işbirliği gerektirir. Bunun için birbirimizin temel anlayışına, diğer dil ve ulusların kültürlerinin bilgisine ihtiyaç vardır. Bir dilin zenginleşmesi ise bir dilden diğerine sözcük birimlerinin hareketi ile oluşur. Bir halkın bilgeliği ve ruhu, atasözleri ve deyimlerde kendini gösterir. Herhangi bir halkın atasözleri ve deyimlerini bilmek, sadece bir dili bilmeye değil, aynı zamanda insanların düşünce tarzı ve karakterini daha iyi anlamamıza katkıda bulunur. Farklı halkların atasözlerini karşılaştırmak, bu ulusların ne kadar ortak olduğunu gösterir; bu da, karşılıklı anlayış ve yakınlaşmaların olmasına katkı sağlar. Bu çalışmanın konusu, Türkçe - Rusça eş değer atasözleridir. Birinci bölümde atasözü kavramı, oluşumu, özellikleri, ayrıca sözlük ve sözlük türleri hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde Türk atasözleri, tarihi kaynakları ve bazı Türk atasözleri incelenmiştir. İnceleme sırasında eski Türk kaynaklarına göz atılmıştır. Rus atasözlerinin tarihçesi, kaynakları ve aynı şekilde bazı Rus atasözleri incelenmiştir. Araştırma sırasında incelenen bazı atasözlerinin oluşma hikayeleri ve bunların Türk veya Rus eşdeğerleri dikkat çekicidir. Üçüncü bölümde Türkçe-Rusça eş değer atasözleri incelenip sözlük oluşturuldu. Son söz kısmında elde edilen bilgiler değerlendirilip yorumlanmıştır.
Türkiye'de radyo oyunları

Türkiye'de Radyo Oyunları başlıklı tez çalışması, bir döneme damga vuran kitle iletişim aracı radyoyu ve radyoya özgü dramatize yapım olan radyo oyununun gelişimini vurgulamak için ortaya konmuştur. Tezin ilk amacı radyo oyununun ne olduğu ve ne olmadığını belirlemek oldu. Ardından dünyada ve Türkiye'de radyo yayın macerası ve bu macerada radyo oyununun yeri, tarihsel bir çizgide aktarılmaya çalışıldı. Radyonun siyaset ve teknoloji karşısındaki durumuna yer verildi. Üçüncü bölümde, Ankara Radyosu ve İstanbul Radyosu arşivlerinden elde edilebilen oyun dökümleri bir araya getirilerek radyo oyunları derlendi. Arşivlere isim olarak girebilmiş radyo oyunlarına, metin olarak ulaşma imkanı olmadığından, basılmış radyo oyunları üzerine bir inceleme yapmak uygun görüldü. Bu nedenle herhangi bir dönemsel sınıflama yapılmadan doksan beş oyun konu yönünden irdelendi. Radyo çocuk oyunları, arkası yarınlar, skeçler ve eğitsel amaçlı kısa dramatize oyunlar kapsam dışında bırakılmıştır. Sonraki bölümlerde radyo oyununda kurgu, mekan, zaman, karakter, efekt ve diyalog kavramları ayrı ayrı bölümlerde ele alınarak incelendi. Ekler kısmında Ankara ve İstanbul radyolarından alınan oyunlar, iki farklı döküm halinde yer aldı.1940'lı yılardan 2010'a kadar gelen süreçte incelenen radyo oyunu varlığı, daha önce bütünsel anlamda başka bir akademik çalışmaya dayanmadığı için tüm eksiklikleriyle bir ilk olacaktır. Kavramsal ve içeriksel olarak tanımlamaya çalıştığımız 'radyo oyunu'nun hem akademik çevrede hem de yazarlık mertebesinde faydalı olmasını umuyoruz.