turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Türk destanlarında inanç ve inanışlar

Destanlar, milletlerin hayatında önemli olayları konu alan ve milletlerin kültür unsurlarını içinde barındıran edebi eserlerdir. Biz bu çalışmada Türk destanlarında inanç ve inanışlarıele aldık. Araştırmanın giriş bölümünde çalışmanın konusu, önemi ve metodolojisi hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde destan, mit, efsane, halk hikayesinin tanımları, oluşumları, konuları ve üslupları üzerinde duruldu. Daha sonra bu üç türün destan ile benzerlikleri ve farkları ortaya kondu. İkinci bölümde Türk destanları, üçüncü bölümde ise diğer milletlerin destanları üzerinde duruldu. Bazı önemli destanlar hakkında bilgi verildi. Dördüncü bölümde ise inanç ve inanış kavramları ele alındı. Bu iki kavram ayrı başlıklar halinde incelenerek birbirleriyle olan ilişkileri ele alınmıştır. Beşinci bölümde, her destanınkendi başlığı altında inanç ve inanış motifleri tespit edilmiştir. Sonuç olarak Türk destanlarında birçok inanç ve inanış unsuru tespit edilmiş ve bunlar çeşitli başlıklar halinde sınıflandırılmıştır.
Manas Destanı'nın tarihi tabakaları

Manas destanı, Kırgızların tarihini ve gelişme safhalarını edebi ölçüler çerçevesinde günümüze kadar ulaştırmış kültürel bir değerdir. Destanda Semetey ve Seytek'in komutasındaki Kırgızlar ile, Esenkan, Ko- nurbay, Çon Kite gibi Kalmuk-Çin hanlarının arasında geçen savaşlar anlatılmış, dış düşmanlara karşı verilen bağımsızlık mücadeleleri aktarılmıştır. Manas destanı uluslararası alanda pek çok bilimsel araştırmaya konu olmuş, başta Rusya olmak üzere Çin, Kırgızistan ve Türkiye'de yapılan çalışmalarla edebiyat dünyasına tanıtılmıştır. Söz konusu araştırmalarda Sayakboy Karaloğlu ve Sağımbay Orozbakoğlu gibi ünlü manasçıların varyantları esas alınmış ve Kırgız Milli İlim Akademisi'nin el yazma grubunda Manas üçlüsünün 2 .000.000'dan fazla mısradan oluşan 42 çeşit anlatım şekli toplanmıştır. Çalışmamızda gördük ki, çeşitli bilim adamları tarafından destanın çekirdeği VII. yy'dan XX. yy'a kadar uzun bir zaman içinde değişik yerlerde gösterilmiştir. Bizim görüşümüz ise bu iddiaların her birinde gerçek payının bulunmasıdır. Zira Kırgızların tarihleri boyunca, onları etkileyen her olay, bazan dumanlı, bazan da net bir şekilde destana yansımıştır. Her dönem bir önceki dönemden bu olayların tortularını alıp kendine mal etmiştir. İşte çalışmamızın temel konusu olan tarihi tabakalar bu tortulardan ibarettir. Dolayısı ile Manas'ta gördüğümüz mitolojik unsur ile ak padişah unsurunun yan yana bulunması bu sebeptendir. Dört Bölüm halinde incelemeye çalıştığımız tarih-destan ilişkisi ve tarihin destana sindirilmesi sözlü geleneğin ve sanatçıların başarısıdır. Zaman zaman görülen ve tekrar intibaını veren olaylar tarihin tekrarıdır. Sanatçının bunu anlatırken monotonluktan kurtararak yaptığı anlatım, bağımsız olarak onun başarısıdır. Aynı durum mitolojik ve dini unsurlar için de geçerlidir.
Na'ti'nin Pend-i Attar şerhi

Şerh-i Pend-i Attar, Feridüddin Attar'a isnat edilen Pendname adlı meşhur eserin Türkçe şerhlerinden yalnızca biridir. Na'ti tarafından telif edilmiş olan bu eser, 1671 (H. 1082) yılında Yusuf Bin Süleyman tarafından istinsah edilmiştir. Sadece tek nüshasını tespit edebildiğimiz bu Pendname şerhi İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Kütüphanesi Şevket Rado Yazmaları bölümü 377 numaralı sıra ile kayıtlıdır. 106 varak olan bu eserin ilk 36 varağı çalışmamızda incelenmiştir. 6 bölüm olarak sunduğumuz bu çalışmanın 1. Bölümünde şerh ve pendnamenin tanımı ile kavramsal alanları açıklanmış, bu kavramların Türk edebiyatındaki gelişimleri tarihsel olarak anlatılmıştır. 2. Bölümde Feridüddin Attar'ın hayatı ile Pendnamesi ve ardından Na'ti'nin hayatı ile Şerh-i Pend-i Attar'ı çeşitli yönleri ile anlatılmıştır. 3. Bölümde metin dil bilgisi bakımından incelenmiştir. 4. Bölümde kaynak metin, çeviri yazı sistemi ile Latin harflerine aktarılmıştır. 5. Bölümde kaynak metnin tıpkıbasımına yer verilmiştir. 6. Bölümde metnin sözlüğü ile özel adlar dizini sunulmuştur. Çeşitli yazım ve dil özellikleri, İslam kaynakları, Arapça ve Farsça literatür örnekleri ile Şerh-i Pend-i Attar, önemli ölçüde söz varlığını içermektedir. Sözünü ettiğimiz özelliklerinden ötürü bu eseri çalışmamızda ele alıp incelemeyi tercih ettik. Çalışmamızın Türklük bilimine yeni tartışmalar sunup katkı sağlayabileceğini düşünüyoruz.
Aspecte der Selbstbeobachtung ber Hermann Lenz und Ferit Edgü

'Hermann Lenz ve Ferit Edgü'de Kişisel Gözlemlerin Yazınına Dönüşme Biçimleri'ni konu edinen çalışmanın girişinde Hermann Lenz'in Alman edebiyatındaki, Ferit Edgü'nün ise Türk edebiyatındaki yerinden ve bu yazarlar üzerine yapılan araştırma ve kritiklerden söz edilmektedir. Çalışma beş ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, geçmişşi, düşlerinde yaşanmaya değer mekan ve zaman dilimi olarak canlandıran Hermann Lenz 1 in roman figürleri Anton Waaik ve Eugen Rapp, Plarc Aurel kişiliğinde stoist felsefenin temeline oturttukları dünya görüşleri ile içinde yaşadıkları Birinci Dünya Savaşı ve arkasından tkinci Dünya Savaşı Avrupasma karşı tavırlarını, kendi iç dünyalarında alırlar. Yaşadıkları zamandan kaçışın yolu, kendi iç dünyalarına dönmektir. içe dönük yaşara felsefelerinde her şeyden önemlisi kendi 'ben'leridir. Kendi 'ben'lerini korumak, onu dokunulmaz kılmak için en kestirme yolunda, dış dünyaya karşı mesafe kazanmaktır. 'Biedermeier' dönemi ile yüzyıl dönümü Avrupası, geçmişşte kalmış olmalarına rağmen, uyumlu yaşam tarzları ile Lenz 1 in roman figürleri üzerinde etkili olurlar. İkinci bölümün konusu olan otobiyografi, yazarın kendi izlenimleri doğrultusunda işlenmektedir. Otobiyografik figür Eugen Rapp, dörtlü roman dizisinin ana figürü olarak doğumundan itibaren tüm gelişimleri incelenerek, ikinci Dünya Savaşı sonrası ilk yıllarına kadar ele alınmaktadır. Dizinin ilk romanı 'Verlassene Zimmer'de, büyükbaba Julius Krumm'dan yola çıkarak üçüncü nesilde Eugen Rapp' m çocukluk dönemi işlenmiştir. 'Andere Tage', gençlik dönemini; 'Neue Zeit', 2. Dünya. Savaşı yıllarını; 'Tagebuch vom Über- leben und Leben' de, savaş sonrası üç yılı kapsamaktadır. 275 Bu dörtlü roman dizisinde Eugen Rapp'la ilgili olarak, yazar kişiliğinin oluşumu vurgulanmaktadır. Bu süreci belirleyen olgular Stuttgart, geleneksel aile yapısı, Heidelberg ve Münih üniversitelerindeki sanat tarihi öğrenciliği, Doğu Rus cephesindeki İkinci Dünya Savaşı yılları, öğrencilik yıllarından arkadaşı Treutlein Hanni ile savaş sonrası evliliği ve yazarlık deneyimleridir. En önemlisi de, kendi içinde yaşadığı düş dünyasında, Habsburg İmparatorluğu'nun çöküş dönemine rastlayan yıllardaki Viyana'ya yer vermesidir. Üçüncü bölümde, Ferit Edgü'nün gözlemlerine, varoluşçu felsefenin izlerini taşıyan bir görüşle 'zaman' ve 'mekan' kavramları çerçevesinde açıklık getirilmiştir. Dördüncü bölümde, 'Kimse' ve 'O' romanlarında yer verilen gelenek, inanç ve batıl inançlar incelenmektedir. Bunlar ağıt, başlık parası, Alevilerde musahiplik töreni, tılsım, 'Ak-Kuş, Kara-Kuş' ve doğaüstü var olduğu düşünülen bir takım güçlerdir. Beşinci bölümde, Lenz ve Edgü'yü etkileyen yazar ve düşünürler ele alınmaktadır. Ayrıca yazarların 'dil' ile ilgili görüşleri incelenmiş, her iki yazar da da önemli bir anlatım biçimi olan monolog üzerinde durulmuştur. Son olarak da, Lenz ve Edgü'de düş ve gerçeklik konularına açıklık getirilmiştir. Sonuç bölümünde ise, sözü edilen iki yazarın benzer ve farklı yönlerini bir araya getiren bir karşılaştırma yapılmıştır.
W. Radloff'un 'Opit Slovarya Tyurkskih Nareçiy' adlı eserinde geçen Şor Türkçesine ait kelimeler ve bu kelimelerin çağdaş Şor Türkçesi ile mukayesesi

Wilhelm Radloff'un kaleme aldığı 'Opıt Slovarya Tyurkskih Nareçiy' Türk Lehçelerinin bir sözlük denemesidir. Radloff'un geniş bir alanda çalışarak oluşturduğu dört ciltlik eseri Türklük Bilimine çok önemli katkılar yapmaktadır. Şor Türkçesinin bugün yok olma tehlikesi altında olmasından dolayı bu alanda yapılan ve yapılacak olan çalışmaların önemi büyüktür. Bu çalışmada 'Opıt Slovarya Tyurkskih Nareçiy' isimli eserde geçen Şor Türkçesine ait kelimelerin incelenmesi ve bu kelimelerin modern Şor Türkçesindeki durumlarının tespiti ve karşılaştırılması üzerinde durulacaktır.
Çocukların dil gelişimi için uygulanan dil bilimsel yöntemlerin Türkiye'de ve Almanya'da kullanılan ders kitapları üzerinden karşılaştırılması

Bu araştırmada ana dili ders kitaplarında kullanılan dilbilgisel ve dilbilimsel yöntemlerin çocukların dil gelişimi üzerindeki etkisinin öneminden hareketle, Türkiye'deki ve Almanya'daki devlet okullarında okutulan 4. Sınıf Sosyal Bilgiler ders kitapları mukayeseli bir biçimde incelenmiştir. Araştırmada dünya genelinde ana dili ders kitaplarında kullanılan yöntemler kısaca aktarılmış ve Türkiye ile Almanya'daki ana dili öğretim programları hedef davranışları ayrıca karşılaştırılmıştır. Her iki ülkenin PISA Okuma Becerileri sıralamaları mukayese edildiğinde, Alman öğrencilerinin Türk öğrencilerinden daha yüksek skorlar aldıkları görülmüştür. Araştırmada genel tarama modeli kullanılmıştır. Her iki ders kitabındaki metinlerde yer alan toplam kelime ve farklı kelime sayıları, cümle sayıları, bir cümlede kullanılan ortalama kelime sayısı, en uzun üç cümlenin içerdiği yan cümle ve bağlaçlar, yan cümle ile bağlaçların miktarları ve çeşitleri, yan cümle ile bağlaçların ünite bazında dağılımları mukayese edilmiştir. Her iki ders kitabında kullanılan kısaltmalar sayı ve çeşitlilik bakımından, yabancı sözcükler nasıl okunduğu bilgisi açısından karşılaştırılmıştır. Türkçe ders kitabında yer alan anlatım bozuklukları ile imla ve basım hataları ayrıca incelenmiş olup, kelimelerdeki inceltme işaretlerinin farklı kullanımları da listelenmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular doğrultusunda, Türkiye'de dil gelişimleri açısından önemli bir zaman diliminde olan ilköğretim 4. sınıf öğrencileri için devlet tarafından hazırlanmış ders kitaplarında dilbilgisel ve dilbilimsel yöntemlerde eksiklikler saptanmıştır.
Çağdaş Alperenlerden Osman Hadİ Efendi'nin Hayatı ve Dİnİ - Tasavvufİ Görüşleri

Bu çalışmada, Osmanlı Devleti'nin son zamanlarında ve Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulduğu dönemde yaşamış, Çanakkale Savaşı'nda gazi olmuş Anadolu sufilerinden Uşşaki şeyhi Osman Hadi Yücebilgiç Efendi'in hayatı ve dini - tasavvufi görüşleri incelenmiştir. Araştırmamızda Osman Hadi Efendi'nin hayatı, şahsiyeti, Milli Mücadele dönemindeki görevleri, manevi eğitimi, tarikat değişikliği, kendi uyguladığı irşad sistemi, ailesi ve kendisini tanıyanlar ile yaptığımız mülakatlardan derlenen bilgilerle ele alınmıştır. Osman Hadi Efendi'nin vefatından bir sene sonra kendisinin izniyle halifesi Avni Onat tarafından derlenen Hadi Divanı incelenerek, Osman Hadi Efendi'nin hayatında ön plana çıkan tasavvufi unsurların Hadi Divanı'ndaki örnekleri tespit edilmiştir.
Khaled Hosseini'nın romanları üzerine bir inceleme

Khaled Hosseini doktorluk mesleğine devam etmekteyken Uçurtma Avcısı romanını yazdı ve 2003 yılında yani Afganistan'ın dünya medyasının haber konusu olduğu bir zaman kesiminde yayımladı. Afganistan'da yaygın olan ırkçılık meselesini ve savaşları anlatan bu roman, okur kitlesi tarafından çok ilgi gördü ve kısa sürede birçok dile çevrildi. Uçurtma Avcısı romanına gösterilen ilgi, kısa sürede Hosseini'nin ünlü olmasını sağladı. Hosseini dünya çapında ün kazanınca doktorluk mesleğini bıraktı ve zamanının büyük kısmını roman sanatına ayırdı. O, 2007 yılında Bin Muhteşem Güneş'i ve 2013 yılında ise Ve Dağlar Yankılandı romanını yayımladı. Hosseini yeni romanlar yazmaya devam etmektedir. Hosseini'nin romanlarında, varlıklı aynı zamanda güzelliğe sahip bir ülkenin aşama aşama yok edilişi, fedakarlık, dostluk, aşk, kardeş sevgisi, çocuk özlemi, bir annenin çocuğu için neleri göze alabileceği vb. motifler realist bir yaklaşımla anlatılmıştır. Bu çalışmada, Hosseini'nin romanlarını incelemeye çalıştık. Roman sanatı kuralları üzerinden yapılan bu incelemede, romanların tanıtımı ve kısa özetleri, romanlarda anlatılan zaman kesimi, olayların geçtiği mekanlar ve mekanlara verilen tasvirler, şahıs kadrosu, ele alınan temalar, Afganistan'ın romanlarda yansıyan gelenek ve adetleri dikkate alındı. Her romanın incelenmesi sonunda romana dair dikkatler ve ihtiyaç duyulan eleştirilere yer verildi.
Peyami Safa'nın romanlarında mutsuzluğun kaynakları

Bu çalışmada Peyami Safa'nın romanlarındaki insanların mutsuzluklarının kaynaklarını tespit edilmiş ve bu kaynakların, kültürel, sosyal ve siyasal dönüşüm süreçlerinde romanlardaki insanlar üzerinde ne gibi etkiler bıraktığı aranmıştır. Çözümlemede sosyolojik ve psikolojik verilere yaslanılarak; dilin simgesel düzeyi, söz, nesne ve davranış boyutuyla yorumlanmıştır. Tartışmamızda yazarın Server Bedi müstearıyla yazdığı romanlar kullanılmamış; doğrudan Peyami Safa imzalı, Sözde Kızlar, Şimşek, Mahşer, Bir Akşamdı, Canan, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu, Fatih-Harbiye, Bir Tereddüdün Romanı, Cumbadan Rumbaya, Biz İnsanlar, Matmazel Noraliya'nın Koltuğu ve Yalnızız romanları kullanılmıştır. Çözümlemede ulaşılan en genel sonuç, Safa'nın Doğu ile batı arasında yeni bir kimlik inşası arayışı içinde olduğudur. Romanlardaki mutsuzlukların ana kaynağı da bu arayış içinde çekilen acılardır. Peyami Safa, romanlarında kadınlarla erkeklerin mutsuzluklarını hem kaynak açısından hem de mutsuzluğun yansıma biçimi açısından farklılaştırmaktadır. Çok genel anlamda kadınlar, Avrupai yaşama isteklerinden ve geleneksel yapılardan uzaklaşmalarından ve irsiyetlerindeki olumsuzluklardan dolayı mutsuz olmaktadırlar. Erkekler ise özellikle kadınlar üzerinde egemen olan bu değişimden, yaşadıkları düşünsel çatışmalardan, çözülen ahlakilikten ve yine irsiyet arızalarından dolay mutsuz olmaktadırlar. Peyami Safa, biçim ve kaynak açısından mutsuzluğu ayırırken şahısların yaş gruplarını, eğitim seviyelerini ve aile yapılarını da ön planda tutar. Yazar, mutsuzluk tabanından hareketle toplumun huzursuzluğunu, şikayetini, buhranını ve yaşadığı psikolojik evreleri de şahıslar üzerinden anlatır. Peyami Safa'nın romanları bu özellikleri ile bir devrin değişim ve dönüşüm sürecini sistematik olarak yansıtırlar.
İsmail Rüsuhİ-yi Ankaravİ Şerh-i Mesnevİ

XVII. asırda İsmail Rüsuhi-yi Ankaravi tarafından kaleme alınan Mesnevi Şerhi, Türk Edebiyatı'nda ayrı bir öneme sahiptir. Ankaravi, Mesnevi'ye yazmış olduğu şerh ile eserin daha iyi anlaşılmasını ve geniş çevrelerde okunmasını sağlamış ve bununla birlikte 'Hazret-i Şarih' unvanını almıştır. Bu çalışmada, Ankaravi tarafından Anadolu sahasında yazılan üçüncü tam şerh olan 'Mecmu'atu'l-Letayif ve Matmuratu'l-Ma'arif' isimli eserin altıncı cildi tenkitli olarak incelenmeye çalışılmıştır. Bu tezin amacı kütüphane raflarında olan bu eseri ilmi ve akademik usullere uygun bir şekilde gün yüzüne çıkarıp ilim aleminin istifadesine sunmaktır. Bu çalışma, öncelikle Ankaravi'nin hayatı hakkında kısaca işlenmiştir. Sonrasında tasavvuf tarihi hakkında muhtasaran bilgiler verilmiş; Mevlana'nın dönemindeki tasavvufi hareketlilik ve Horasan bölgesindeki tasavvufun gelişim seyri incelenerek Ankaravi'nin tasavvuf tarihindeki yeri tespit edilmeye çalışılmıştır. Eserin kütüphanelerde yer alan muhtelif el yazması nüshaları tespit edilmiş ve elde edilen nüshalar tavsif ve tasnif edilerek en kamil nüsha/nüshalar belirlenerek metin çeviri yazı yöntemi ile Latin harflerine aktarılmıştır. Son olarak ise 'Kelime Anlamları Sözlüğü' ve 'Murad Sözlüğü' hazırlanmıştır.
Mecmua-i Eşar ve Fevaid (03 Gedik 18228) inceleme tıpkıbasım

. Bu çalışmada Milli Kütüphane'de '03 Gedik 18228' arşiv numarası ile kayıtlı 'Mecmu a-i Eş ar ve Fevaid' adlı şiir mecmu ası incelenmiş ve önce mecmu anın kısa bir tanımı yapılmış ardından mecmu anın içeriği ve teknik özellikleri üzerinde durulmuş en son olarak da mecmu ada yer alan nazım şekilleri ve türleri bilimsel bir metotla yeni harflere aktarılmıştır. Çalışmanın sonunda çalışmaya konu olan metnin tıpkıbasımı yer almaktadır.
Yaşam, yapı, izlek üçgeninde Nesrin Erbil şiirlerinin çözümlemesi

Bu çalışmada Iraklı Türkmen şair Nesrin Erbil'in şiirleri yapı ve izlek açısından ince-lenmiştir. Şiirlerinde Iraklı Türkmen halkın içerisinde barındırdığı ben öznesinin bireysel değerlendirmelerinin, biz öznesine yansıyan yanları üzerine çıkarımlarda bulunan Nesrin Erbil, uzağında kaldığı yaşamsal alanın, vatanın, belleğinde meydana getirdiği sancılı değişim ve dönüşümleri söylemlerinde kimi zaman hayal kimizaman da gerçeği yansıtacak biçimde resmeder. Edebi dünyamızda önemli bir yere sahip olan şiir ve şair, dünyaya bakış açımızı ve yaşanmışlıklarımızın, belleklerimizin arka bahçesinde yaşamasını sağlaması açısından oldukça önemli bir görev yüklenmişken bu açıdan incelemeye aldığımız Nesrin Erbil şiirleri de bir dönemi ve o döneme damgasını vuran siyasi ve sosyal gerçekleri değerlendirmemiz açısından oldukça önemlidir. Sözcük işçisi olarak tanımlayabileceğimiz Nesrin Erbil yapay tedirginliklere ve heveslere tutsak olmadan gerçek vatan özlemi ve aşkı ile dizelere etki eden bir söylem yaratarak gayreti ve başarısı ile incelememizde yer alır. Çalışmamız giriş hariç beş bölümden oluşmaktadır. Bunlar; Nesrin Erbil'in hayatı, eserleri, edebi ve fikri dünyasındaki gelişmeler, değişmeler, mücadeleler, şiirlerin izleksel açıdan ve içerik bakımından incelenmesi ve izleksel yapının oluşumunu etkileyen geçmişş yaşam ve geleceğe dair şairin dünyasında oluşan belirsizlik, şiirlerin yapı bakımından incelenmesi, dil ve üslup, sembol ve imge dünyası, çıkarım. Nesrin Erbil'in yayımlanmış olan üç eserinden ulaşabildiğimiz ikisinde yer alan şiirleri yukarıda belirtilen başlıklar altında incelenmiştir. Çalışmamızın çıkarım bölümünde de Nesrin Erbil şiirlerinin genel değerlendirilmesi ya-pılarak çalışmamızın amacı olan toplumsal değişmeler ve çalkantılar etkisi ile oluşan Nesrin Erbil şiirlerinin, toplum ve birey üzerindeki etkisini dile getirmesi açısından şiirin insanı dönüştüren, değiştiren, varlığını sorgulayan yanına değinilmiştir.
Mustafa Kutlu'nun hikayelerinde tekrar eden konular

Bu çalışma, Mustafa Kutlu'nun hikayelerinde tekrar eden konular üzerine yapılmıştır. Çalışmanın amacı, Mustafa Kutlu'nun 29 hikayesinde tekrar eden konuları ve konuların arka planını tespit etmek olacaktır. Birinci bölümde Mustafa Kutlu'nun hayatı, edebi kişiliği ve hikaye kitaplarının özeti verilmiştir. İkinci bölümde, Mustafa Kutlu'nun 29 hikaye kitabının tekrar eden konuları belirlenmiş bu hikayelerden yola çıkarak yazarın düşünce dünyası ve değerler sistemi belirlenmiştir. Bu amaç doğrultusunda Mustafa Kutlu'nun hikayelerine ek olarak Kutlu hakkında yazılan ve hazırlanan bilgi şöleni bildirilerinden, yazar hakkında yayımlanmış olan inceleme kitaplarından, konuya ışık tutacak muhtelif kaynaklardan yararlanılmıştır. Çalışmanın neticesinde Mustafa Kutlu hikayelerinde tekrar eden konuların, yazarın his ve düşün dünyasının bir yansıması olduğu ve bu dünya ile paralel sıklıkta tekrar ettiği tespit edilmiştir.
Edebiyat halkasının 5. sınıf öğrencilerinin okuma becerilerine etkisi

Bu çalışmada edebiyat halkası yönteminin 5. sınıf öğrencilerinin okuma becerileri üzerindeki etkisini incelemek amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Bolu ilindeki Özel Bolu Doğa Ortaokulu'nun 5. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Bu grup 20 kişiden oluşmaktadır. Edebiyat halkası yönteminin öğrencilerin okuma becerileri üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla 20 sorudan oluşan okuduğunu anlama testi hazırlanmıştır. Okuduğunu anlama testinde öğrencilere bir metin verilmiş olup bu metinle ilgili sorular sorulmuştur. Bu test uygulama öncesi ve sonrası olmak üzere iki kez uygulanmıştır. Okuduğunu anlama testinin yanı sıra öğrencilerin edebiyat halkası tekniğine ilişkin görüşlerini almak için 3 soruluk bir mülakat formu hazırlanmıştır. Okuduğunu anlama başarı testindeki soru gruplarına göre ön test ve son test puanları arasında farklılık olup olmadığını belirlemek için yapılan istatistiksel analiz neticesinde edebiyat halkası uygulamasının metni anlama ve çözümleme ile konu ve ana düşünceyi doğru bulma becerilerinde anlamlı bir gelişme sağladığı tespit edilmiştir. Ayrıca öğrencilerilerin söz varlığında anlamlı herhangi bir değişmenin olmadığı belirlenmiştir. Öğrencilerin birinci soru olan 'Edebiyat halkalarının beğendiğiniz yönleri nelerdir?' sorusuna verdikleri cevaplar değerlendirildiğinde genel olarak edebiyat halkasının öğrencilere özgüven kazandırdığı, yeni kelimeler öğrenmeye katkıda bulunduğu, paragrafları kavramayı geliştirdiği, eğlenceli bir yöntem olduğu, metinleri derinlemesine incelemeye imkan tanıdığı, öğrenci merkezli olduğu ve sınıf içinde işbirliğini artırdığı söylenebilir. Üçüncü soru olan 'Edebiyat halkaları etkinliklerinin beğenmediğiniz yönleri nelerdir? Daha iyi olması için neler önerirsiniz?'sorusuna verilen cevaplar değerlendirildiğinde öğrencilerin büyük çoğunluğunun edebiyat halkasıyla ilgili beğenmedikleri bir yönün olmadığı görülmektedir. Bu etkinliklerin daha iyi olabilmesi hususunda öğrencilerin büyük çoğunluğu etkinliklere daha fazla kişinin katılması gerektiği şeklinde görüş bildirdiği, çizim yapma konusunda sıkıntılar olduğunu ifade ettikleri görülmüştür.
Ayşe Kilimci'nin öykülerinde kadın ve çocuk sorunları

Günümüz öykü yazarlarından biri olan Ayşe Kilimci (d.1954), yazın hayatına öyküyle başlamıştır. Yedi öykü kitabı yayımlayan yazar, bu türün dışında çocuk kitapları, araştırma-inceleme türünde de eserler vermiştir. Ayşe Kilimci'nin öykülerinde kadın ve çocuklar, diğer şahıslara göre ön plandadır. Yazar, bu şahısların toplumdaki konumlarını onların yaşamlarından kesitler sunarak aktarır. Bu aktarımlarını yoğun bir gözlem gücüyle birleştiren Kilimci, ele aldığı durumlara eleştirel bir tutumla yaklaşır. Ayşe Kilimci'nin Öykülerinde Kadın ve Çocuk Sorunları adlı bu çalışmada, Yapma Çiçek Ustaları (1976), Sevgi Yetimi Çocuklar (1987), Gül Bekçisi/Eylül Arifesi Mektuplar (1989), Mucize Var mıdır Memet Abla? (2002), Sevdadır Her İşin Başı (2005), Yeni Moda Aşklar Destanı (1997) / (2006) ve Şu Ölüm Dedikleri (2006) adlı öykü kitaplarında yer alan kadın ve çocuk sorunları tespit edilip incelenmiştir.
Hasan Ali Toptaş'ın romanlarının stilistik incelenmesi

Hasan Ali Toptaş'ın (1958), 1980'li yıllardan itibaren dergilerde çıkan öyküleriyle başlayan yazı hayatı, şiirsel metinleri ve romanlarıyla günümüzde devam etmektedir. 80 sonrası Türk edebiyatının yeni ve hakim anlayışı olan postmodern çizgide yer alan Toptaş, roman ve öykülerinde, yazı dilinin son derece özenli oluşu ve kurgusal anlamda yenilikçi tavrıyla dikkat çeker. Üç öykü kitabı, altı romanı ve bir şiir kitabı vardır. Yüksek lisans tezi olarak hazırlanan bu çalışmada, daha çok üslubuyla ilgili genel değerlendirme yapılan; fakat bu konuda derin bir inceleme bulunmayan Hasan Ali Toptaş'ın altı romanı üslup özellikleri bakımından incelenmiştir. Çalışmamızın başında, yazarın hayatı, edebi kişiliği, eserleri hakkında bilgi verilmiş, romanları değerlendirilmiştir. Tezimizin ana bölümünde, onun üslubuna yansıyan ana ögeler, anlatıcı ve bakış açısı, anlatım teknikleri ve tasvirler ele alınmıştır. Romanlar üzerinde yapılan istatistiksel bir çalışmayla da, romanlardaki söz varlığı ortaya konulmuştur. Günümüzün önemli yazarlarından ve edebiyat tarihinde kalıcı olacağını düşündüğümüz Hasan Ali Toptaş'ın üslubu üzerinde yapılan bu çalışmanın, edebiyat araştırmalarına katkı sağlayacağı inancındayız.