The Effects of the mass media on the socio-kültürel values of the university youth 'A research on the effects of the mass media upon the shaping of socio-cultural values of Turkish university students from Istanbul'

Medya organları, kullanılmaya başlanmasından beri insanların sosyo-kültürel hayatını etkilemeye devam etmektedirler. Medyanın insanların tavır ve davranışları üzerindeki etkileri konusunda ateşli tartışmalar hep olagelmiştir. Bilim adamları, devlet idarecileri, gazeteciler ve sıradan vatandaşlar bu tartışmaların içinde hep yer almışlardır. Bazı tartışmacılar medyanın zararlı etkileri üzerinde dururken diğerleri temelde faydalı yönlerinden bahsede gelmişlerdir. Tartışmaların çoğu özellikle medyanın en etkili aracı olan televizyonun zararları üzerine yoğunlaşmıştır. Medyanın etkileri konusundaki hararetli tartışmalar artarak devam ettiğinden, medyanın insanların davranışları üzerindeki etkileri konusunda bir çalışma yapmak istedik. Fakat çok kapsamlı bir konu olduğundan böyle bir tez çalışmasında bir nebze de olsa medyanın insanlar üzerindeki etkilerini ortaya koymak maksadıyla belirli bir grup insan üzerinde çalışma yapmanın uygun olacağını düşündük. Bu düşüncelerle medyanın üniversite öğrencilerinin sosyo-kültürel davranışlarmdaki rolünü belirlemeye çalıştık. İstanbul'daki on üniversiteden toplam 400 öğrenci üzerinde uygulanan bir anket çalışması yapılmıştır. Anket verilerinin analizinden ilginç sonuçlar elde edildi. Araştırmanın neticesinde hemen bütün üniversite öğrencilerinin değişik oranlarda gazete okudukları ve radyo dinledikleri ortaya çıkmıştır. Öğrencilerin yansından fazlası her gün televizyon izlemekte, yine ankete katılanların yandan fazlası sinemaya en az ayda bir defa gitmektedir. Türkiye'de elit tabakanın eğlencesi olarak bilinen tiyatroya öğrencilerin çoğu arada bir gitmektedir. Bu sonuçlar gösteriyor ki üniversiteli gençlerin kültürel seviyeleri toplumun çoğunluğunun oldukça üstündedir. Deneklerin yüzde 93 ,5'i medyanın insanlann tutum ve davranışlanm etkilediğini düşünmekte. Medyanın insanlann davramşlanm etkileyemeyeceğini düşünenlerin oram sadece yüzde 3,8. Fakat aynı deneklere, 'Medyanın sizin tutum ve davranışlarınızı etkilediğine inanıyor musunuz? diye sorduğumuzda medyanınkendilerini etkilediğini kabul edenlerin oranı bir önceki soruya verilen cevaba göre oldukça düşük olmuştur. Öğrencilerin yüzde 53'ü medyanın kendi tutum ve davranışlarını etkilediğini kabul etmiştir. Aynı soruya cevap verenlerin yüzde 31 ,8'i medyanın kendilerini etkilemediğini belirtmiştir. Ayrıca burada belirtmek gerekir ki her gün televizyon izleyenler medyanın kendileri üzerinde etki yaptığım izlemeyenlere oranla daha fazla kabul etmişlerdir. Öğrencilerin büyük bir çoğunluğu medyanın kendi değer, düşünce ve duygularını temsil etmediğini düşünmektedir. Bu şekilde düşünenlerin oranı yüzde 85 ,5'tir. Öte yandan enteresan bir şekilde öğrencilerin yüzde 78 ,5'i televizyon izlemediğinde, radyo dinlemediğinde veya gazete okumadığında bir eksiklik hissetmekte. Yine gençliğin büyük bir çoğunluğu değer, düşünce ve duygularının medyada temsil edilmediğini düşünmesine rağmen sorulara cevap verenlerin yandan fazlası medya organlarının mevcut kültürel seviyelerine önemli oranda katkıda bulunduğunu düşünmektedir. Medyanın sosyo-kültürel faaliyetlere etkisine bakarsak eğer, düzenli olarak gazete okuyanlar gazete okumayanlara oranla konferans, panel, forum, sinema ve benzeri yerlere daha fazla gitmektedirler. Aynı durum sinemaya sık sık gidenler için de söz konusudur. Gazeteleri pek takip etmeyenlerin yukarıda belirtilen aktivitelere daha az iştirak ettikleri ortaya çıkmıştır. Gazete okuyanlar gazete okumayanlara oranla üniversitelerindeki kulüp faaliyetlerine daha fazla katılmaktadırlar. Aym durum müzeleri ziyaret edenler için de geçerlidir. Bu noktada diyebiliriz ki medya organlarına olan ilgi sosyo-kültürel faaliyetlere katılmayı teşvik edici bir rol oynamaktadır. Konuya sadece medya organlarının sosyo-kültürel faaliyetlere katılmaya etkisi yönüyle baksak bile medyanın gençlerin tutum ve davranışları üzerinde etkili olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz.