Cross-border cooperation and institutional capacity problems of local authorities: The aegean case

Bu çalışma sınır ötesi işbirliğini sürdürmedeki kurumsal kapasite problemlerine odaklanarak sınır bölgelerinde mekansal ağların kurulmasının önündeki yönetsel engelleri incelemektedir. Birinci bölümde, sınır kavramının literatürdeki çeşitli tanımlamaları politik ve ekonomik perspektiflerden değerlendirilmiştir. Küresel politik ve ekonomik bağlamda sınırın kavramsal çerçevesi sorgulanırken küresel trendlerin etkisine ve ulus-devletin değişen rolüne referans vererek sınır bölgeleri için yaratılan sınırsız olanaklara değinilmiştir. Sınır ötesi işbirliğinin uluslararası ağlaşma ve yerel kalkınma aracı olarak artan önemini anlamak için bölgesel yapıların yetkilerinin artması ve yerel demokrasi, yeni bölgeciliği meydana getiren faktörler ve mekansal farklılaşmalar göz önüne alınmıştır. Bunlara ek olarak, birçok yeni bölgesel oluşumlar göz önüne alınarak ulus-üstü kurumların oluşumu ve bunların ulus-devletin yönetim yapılan üzerindeki ters yüz edici etkileri analiz edilmiştir. İkinci bölümde, Avrupa alanındaki bölgeler arası dengesizlikler ve ekonomik geri kalmışlık Doğu ve Batı Avrupa örnekleri çerçevesinde karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Bu bağlamda, Avrupa Birliği içinde dengeli mekansal gelişmeye verilen önem göz önünde bulundurularak Avrupa Birliği bölgesel politikaları, fonları ve bunların üye ve aday ülkeler üzerindeki mekansal etkileri kıtanın merkez-çevre ikilemi ile ilişkili olarak tartışılmıştır. Dahası, Avrupa Birliği'nin sınır bölgelerindeki az gelişmişlikle mücadele etmek için geliştirdiği araçlar ve farklı türdeki mekansal ağlar için meydana gelen olanaklar geniş bir perspektifte anlatılmıştır. Üçüncü bölüm esas olarak sınır ötesi akitivitelerin önündeki engellere odaklanmakta ve bunları yönetsel bir bakış açısından değerlendirmektedir. Bu bölümde işbirliğinin önündeki engeller dört grupta sınıflandırılmış ve detaylı olarak açıklanmıştır. Bu engeller devletlerin farklı yönetim gelenekleri göz önüne alınarak merkeziyetçi ve desentralize devletler özelinde karşılaştırılmalı olarak anlatılmıştır. Literatür taramaları ve pratikten elde edilen deneyimler ışığında kurumsal kapasitenin yetersizliği sürdürülebilir işbirliğini engelleyen en belirgin problem olarak değinilmiştir. Saha çalışmasında Türkiye'nin Ege kıyısındaki altı ilde sınır ötesi işbirliğinde yer almak için gerekli olan kurumsal kapasitenin seviyesi ölçülmeye çalışılmıştır. Dördüncü bölümde Türkiye'deki bölgeler arası dengesizlikler ve sınır bölgelerinin durumu ifade edilmektedir. Avrupa Birliği üyeliği sürecinin sonucu olarak ortaya çıkan kurumsal yeniden yapılanma gereklilikleri ve Türkiye'deki yerel yönetimlerin mevcut sınır ötesi kurumsal ilişkileri tartışılmıştır. Burada uzun vadeli sınır ötesi işbirliğini sürdürmek için yeterli yerel kurumsal kapasitelerin olmadığı ifade savunulmuştur. Bu bağlamda, yerel yönetişim bakış açısından ve mevcut kurumsal dönüşümler göz önüne alınarak kurumsal kapasite göstergeleri tanımlanmıştır. Beşinci bölüm bu çalışmanın hipotezini test etmek için kullanılan modeli ve metodolojiyi sunmaktadır. Buna ek olarak, Ege kıyısında kuzey-güney akşındaki altı ilde gerçekleştirilen saha çalışmasının sonuçlan sunulmuştur. Sınır ötesi işbirliğini geliştirmek için yerel-merkezi hükümetler arasındaki ilişkiden kaynaklanan sınırlılıklar ve kurumsal kapasite engelleri Türkiye Ege örneğinde tespit edilmiş yerel yöneticilerin cevapladığı anketlere dayanarak genel sonuçlar sunulmuştur. Sonuçlar göstermektedir ki yerel yönetimler konu hakkındaki bilgilerinin kısıtlılığı, bilgi kanallarındaki tıkanıklar ve sınır ötesi kurumsal ağlarının yetersizliği nedeniyle sürdürülebilir sınır ötesi işbirliği kurmaktan çok uzaktadırlar.