Serebral felçli çocuklarda epilepsi gelişimi için risk faktörlerinin retrospektif olarak belirlenmesi

FELÇLİ ÇOCUKLARDA EPİLEPSİ GELİŞİMİ İÇİN RİSK FAKTÖRLERİNİN RETROSPEKTİF OLARAK BELİRLENMESİAmaç: Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Çocuk Nörolojisi Bilim Dalı'nda 2008- 2015 yılları arasında izlenen 116 serebral felçli olgunun verileri ile (grup 1), 118 epilepsinin eşlik ettiği serebral felçli olgunun (grup 2) verileri karşılaştırılarak, serebral felçli çocuklarda epilepsi gelişimi için risk faktörlerinin retrospektif olarak belirlenmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Hastaların dosyalarından demografik verileri, fizik bakı bulguları, mevcut laboratuvar verileri (kraniyal ultrasonografi, kraniyal bilgisayarlı tomografi, kraniyal manyetik rezonans görüntüleme, gözlenen nöbet tipi/tipleri, EEG bulguları, epileptik sendrom tipi ve hastanın aldığı tedaviler incelenmiş ve epilepsinin eşlik ettiği ve etmediği gruplar bu değişkenler açısından karşılaştırıldı. Araştırma verileri IBM SPSS Statistics 17.0 programında analiz edildi. Analizlerde tanımlayıcı istatistiklerde, ki kare, t-test ve lojistik regresyon analizi kullanıldı. p<0, 05 olduğu durumlar istatistik olarak anlamlı kabul edildi. Bulgular: Grup 1'deki 116 olgunun %39,7'si kız ve %60,3'ü erkekti. Grup 2'deki 118 olgunun %42,4'ü kız ve %57,6'sı erkekti. Grup 1'de çalışma esnasındaki ortanca yaş, 101, 5 ay, grup 2'de ise 115, 5 ay olarak bulundu. Anne-baba arasında akrabalık, grup 1'de %17, 2 iken, grup 2'de %19, 5 olarak saptandı. Gruplarda birinci derece akrabalarda nöbet öyküsü benzer oranlarda saptandı. Seksiyo/sezaryen ile doğum grup 1'de %48, 1 iken, grup 2'de %57, 6 olarak saptandı. Grup 1'de ortanca gestasyonel yaş 38 hafta, grup 2'de ise 38,5 hafta olarak saptandı. Doğum ağırlığı değerlendirildiğinde grup 1 için ortanca değer 2765 gram iken, grup 2 için bu değer 2940 gram olarak bulundu. İki grup arasında pre/peri/postnatal risk faktörlerininvarlığı benzer oranlarda idi. Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde ortanca yatış süresi ve mekanik ventilasyon uygulanma oranı grup 1 ve 2'de benzerdi. Grup 1'de 20 olguda, grup 2'de ise 45 olguda neonatal konvülziyon kaydedildi. Neonatal dönemde geçirilen nöbet tipleri açısından gruplar değerlendirildiğinde fokal klonik ve jeneralize tonik nöbetlerin, ileride epilepsi gelişen grupta anlamlı derecede sık görüldüğü gözlendi. Neonatal EEG'dezemin ritmi, grup 1'de%23,5, grup 2'de %64, 7 oranında anormal izlendi. Grup 1'de %80, grup 2'de ise %93,3sıklıkta yenidoğan yoğun bakım ünitesinde taburculukta en az bir antiepileptik kullanımı saptandı. Yenidoğan döneminde çekilen kraniyal USG, BT ve MRG anormal bulguları açısından her iki grup arasında anlamlı farklılık saptanmadı. Altıncı ayda kontrol EEG'leri çekilen grup 1'deki olgularda%94, 4 sıklıkta zemin ritmi normal saptanırken, bu oran grup 2'de %68, 5 olarak bulundu. SF tipleri içerisinde en sık izlenen spastik bilateral tip grup 1'de %36,2, grup 2'de %55, 9 sıklıkta idi. İkinci sıklıkta görülen SF tipi spastik unilateral tip grup 1 ve 2 için de benzer oranda gözlendi. Spastik bilateral diplejik tip, grup 1'de %32,8, grup 2'de %16, 9 sıklıkta idi. Grup 2'deki olgularda ortanca epilepsi başlangıç yaşı 6 ay olarak saptandı. Grup 2'deki olgularda en sık gözlenen nöbet tipi jeneralize nöbetler olup %46, 6 oranında gözlendi. Fokal ve/veya sekonder jeneralize nöbetler% 39 oranında idi. Epilepsisi olan olguların 9'unda (%10,1) infantil spazmlar gözlendi. Epilepsi gelişen olguların çekilen son EEG'leri incelendiğinde zemin ritmi %70, 3 normal saptandı. Yedi olguda West Sendromu görülürken, iki olguda öncesinde West Sendromu varken, izleminde Lennox Gastaut Sendromu geliştiği izlendi. Grup 2'deki olguların %7,6'sında izlemde antiepileptik tedavi kesilirken, diğer olguların tümü en az bir antiepileptik kullanmaktaydı. Çoklu ilaca rağmen dirençli epilepsi gelişimi %20, 3 sıklığında gözlendi. Kraniyal MRG'de periventiküler lökomalazi her iki grupta benzer olarak görüldü. Kraniyal MRG'de serebral atrofi, serebral anomaliler ve hidrosefali grup 2'de anlamlı olarak daha sık izlendi. Intrakraniyal kanama ve iskemik değişiklikler grup 1'de %9,8, grup 2'de%4, 7 sıklıkta idi. Tüm olgularda SF'ye eşlik eden problemler incelendiğinde görme problemleri, mental retardasyon ve mikrosefali grup 2'de anlamlı olarak sık görüldü. Bu problemlerin eşliği epilepsi gelişim riskini sırasıyla 3, 4 ve 3,8 kat arttırdığı saptandı. İşitme problemleri iki grupta benzer oranda saptandı. Sonuç:Serebral felçli hastalarda aşağıdaki faktörler epilepsi gelişimi için anlamlı risk faktörü olarak saptandı (p<0,05). Neonatal nöbet varlığı, Neonatal dönemde fokal klonik nöbet ve jeneralize tonik tip nöbet, Neonatal dönemde çekilen EEG'de temel aktivitenin anormal olması, Yenidoğan yoğun bakım ünitesinden taburculukta antiepileptik ilaç kullanımı, Bilateral spastik serebral felç varlığı, 6. ayda çekilen EEG'de epileptik aktivite varlığı, Nörogörüntülemede serebral atrofi, hidrosefali ve serebral anomali varlığı, Görsel problemler, Mikrosefali, Mental retardasyon.