Sürdürülebilirlik ilkesi doğrultusunda güneş enerjisi potansiyelinin fotovoltaik sistemler ile değerlendirilmesi; Kadıköy-Fikirtepe kentsel dönüşüm alanı test uygulaması

İnsanlık tarihi boyunca enerji günlük yaşamın vazgeçilmez parçalarından biri olmuştur. İlk insanların güneşten, rüzgardan ve sudan yararlanma şekilleri gün geçtikçe farklılık göstermiştir. Yaşam şekillerinin değişimi ise enerjiye olan ihtiyacın artması ve kullanım şekillerinin değişimini beraberinde getirmiştir. Göçebe ve avcı-toplayıcı olan insanların yerleşik hayatı benimsemesi beslenme şekillerinde ve günlük yaşamlarındaki rutinleri üzerinde etkili olmuştur. Yaşam alanlarının genişlemesi, şehirlerin kurulması, geniş topraklarda etkili uygarlıkların meydana gelişi ile enerjiye olan ihtiyaç ve enerjiyi kullanma şekilleri için büyük bir devrim olmuştur. Bu büyük değişimler özellikle Sanayi Devrimi ve sonrasında etkilerini göstermiş ve fosil kökenli kaynak kullanımını ciddi seviyelere çıkarmıştır. Fosil kökenli yoğun kaynak kullanımı sonucunda ekosistemde ve canlı hayatında meydana gelen değişimler 20. yy'a kadar farkına varılamayan noktalar olmuştur. Fakat 20. yy sonunda gerçekleştirilen bilimsel araştırmalar fosil kökenli kaynak kullanımının ekosistem açısından ciddi zararları olduğunu ve yüzyılın en önemli felaketlerinden olan Küresel Isınmanın birincil sebebi olduğunu ortaya koymuştur. Yapılan bu bilimsel araştırmalar uluslararası önlemlerin alınması gerektiği ve sera gazı etkisi olarak bilinen küresel ısınmanın etkilerini ortadan kaldırmaya yönelik önemli adımların atılması gerektiğini göstermiştir. Sürdürülebilirlik açısından büyük önem arz eden ekosistemin ve canlı hayatının devamı fosil kökenli kaynakların yerini alacak bir enerji kaynağı ihtiyacını zorunlu kılmıştır. Yapılan uluslararası konferans, toplantı, panel vb. faaliyetler ile önemli kararlar alınmaya başlanmış ve fosil kökenli kaynakların yerine temiz ve tükenmez olarak adlandırılan yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelim teşvik edilmiştir. Yenilenebilir enerji kaynaklarından olan güneş enerjisi güneş tarlaları, binalara entegre çatı ve cephe sistemleri ve çeşitli kent mobilyalarında kullanımları ile karşımıza çıkmaktadır. Solar potansiyelin belirlenmesinde ve solar fotovoltaik panelleri ile üretilebilecek enerjinin hesaplanması için çeşitli yöntemler de aynı şekilde geliştirilmiştir. Bu yöntemler çeşitli masaüstü uygulamaları ve web uygulamalarını içermektedir. Masaüstü uygulamaları konum tabanlı hizmetlerden olup Coğrafi Bilgi Sistemlerinden faydalanılarak üretilmiş uygulamalardır. Öte yandan çeşitli web uygulamaları da online veri girişi ile solar verilerin elde edilmesinde yaygın kullanılmaktadır. Bu çalışma kapsamında, Kadıköy Fikirtepe Kentsel Dönüşüm Alanı içerisinde seçilen test alanı için güneş enerjisi potansiyeli hesaplanmıştır. Kentsel dönüşüm alanında yapımı tamamlanmış 22 katlı bir ticari yapı güneş enerjisi potansiyeli açısından irdelenip solar PV panel üretimiyle elde edilen enerjinin yapının yıllık elektrik enerjisi ihtiyacını ne oranda karşılayacağının hesaplanması amaçlanmıştır. Solar potansiyelin hesaplanması için Andrew Marsh ve CM SAF PVGIS web uygulama araçları kullanılmıştır. Test alanı için güneş ışınları geliş açısı, panel eğim açıları, fiziksel çevre kontrolü, enerji üretim miktarı ve güneş ışınımı hesaplanmıştır. Test yapısında 1 yıllık PV sistemleri ile üretilen enerji üretim miktarı ile yapının 1 yıllık enerji ihtiyacı karşılaştırılmıştır. Sonuç olarak PV sistemlerinin ticari yapının 1 yıllık enerji ihtiyacını % 73 oranında karşıladığı gösterilmiştir.