Annelerin farklı ebeveyn tutumlarının çocuklarda obeziteye etkisi

Çocukluk çağı obezitesi, 21. yüzyılın en önemli halk sağlığı sorunlarından biridir. Dünyada fazla ağırlıklı ya da obez olan beş yaş altındaki çocuk sayısı 2013 yılında 42 milyondur. 2025 yılında tüm dünyada 70 milyon çocuğun fazla ağırlıklı ya da obez olacağı tahmin edilmektedir. Obezitenin artış gösteren mevcut eğiliminin nedenleri arasında genetik ve çevresel etmenler yer almaktadır. Beslenme ve fiziksel aktivite alışkanlıkları, çocukluk çağı obezitesinin gelişiminde önemli çevresel etmenlerdendir. Ebeveynlerin tutumlarının çocukların bu alışkanlıkları üzerinde etkili olabileceği düşünülmüştür. Bu araştırmanın amacı Bülent Ecevit Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Sağlam Çocuk Polikliniği'nde muayene edilen çocukların annelerinin ebeveyn tutumlarını, demokratik, otoriter, aşırı koruyucu ve izin verici boyutlarıyla değerlendirmek ve bu tutumların, çocuklardaki obeziteyle ilişkisini incelemektir. Arastırma kesitsel tiptedir. Araştırmada 15 Temmuz 2016- 15 Ağustos 2016 tarihleri arasında sağlam çocuk polikliniğine başvuran 2-6 yaş arası çocuklar ve annelerinin tümüne ulaşılması hedeflenmiştir. Bu sürede polikliniğe 2-6 yaş çocuğu ile başvuran 201 anneden 94'ü çalışmaya dahil edildi. Çalışmaya katılmayı kabul etmeyen 85 kişi ve anketi eksik ya da özensiz doldurmuş 22 kişi çalışmaya dahil edilmedi. Çalışmada bağımlı değişken çocukların beden kütle indeksi sınıfıdır. Bağımsız değişkenler; annenin ebeveyn tipi, ailenin geliri, annenin ekonomik durum algısı, fiziksel aktivitesi, aile tipi, ailenin çocuk sayısı, ailede 'şişman' birey sayısı, çocuğun kronik hastalığa sahip olma durumu, çocuğun anne sütü alma durumu, sadece anne sütü alma süresi, bilgisayar kullanma, televizyon izleme ve dışarıda oyun oynama süresi, okula ulaşım şekli, öğün atlama, atıştırma, dışarıda yemek yeme sıklığı, günlük içtiği su miktarı, annenin çocuğun ağırlığından memnuniyeti, annenin resim değerlendirmesidir. Verilerin toplanmasında araştırmaya katılan annelere anket uygulanmıştır. Çocukların kilo ve boyları araştırmacı tarafından ölçülmüştür. Ortalama yaşları 45,58 12, 9 ay olan 94 çocukta, normalin üzerinde ağırlıklılık sıklığı %19, 2 saptanmıştır. Anne ebeveyn tutumları ile çocukların ağırlıkları arasında fark bulunmamıştır. Annelerin çocukları üzerindeki ağırlık algıları incelendiğinde, normalin üzerinde ağırlıklı çocukların anneleri yaşa ve cinsiyete özel ağırlık çiziminde, çocuklarının görünümlerine diğer annelerin çocuklarından yüksek puan vermişlerdir. Bu fark anlamlıdır. Normalin üzerinde ağırlıklı çocukların anneleri diğerlerine göre yüksek puan vermiş olsa da anneler, çocuklarının ağırlıklarını hatalı algılamaktadır. Hem normalin üzerinde ağırlıklı çocukların anneleri hem de diğer anneler, çocuklarını gerçekte olduklarından daha zayıf resimlerle değerlendirmiştir. Annelerin ebeveyn tutumu çocuklarında obezite gelişimi açısından etkili bulunmamış olsa da ebeveynlerin çocuklar üzerindeki etkisi yadsınamaz bir gerçektir. Anneler çocuklarının kilolarını hatalı algılamaktadır. Polikliniklerde yaşa ve cinsiyete özel çizimlerle, annelerin çocuklarının kilosu hakkındaki algılarının hatalı olup olmadığı değerlendirilebilir. Annelerin çocuklarının kilolarını hatalı algılamaları durumunda sağlıklı beslenme konusunda bilgilendirilme yapılabilir.