turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Vergi suçları, cezaları ve yargılama usulü

Günümüzde sosyal devlet anlayışının gelişmesine bağlı olarak devletin kamu giderleri de sürekli artmaktadır. Kamu giderlerinin karşılanması noktasında devletin en büyük gelir kaynağını ise vergiler oluşturmaktadır. Devlet, vergi alacaklarını eksiksiz ve zamanında tahsil edilebilmek için mükelleflere bir takım yükümlülükler getirmektedir. Bu yükümlülüklere uyulmaması durumunda mükellefe kimi zaman idari bir diğer anlatımla parasal cezalar verilirken kimi zaman da hürriyeti bağlayıcı cezalar verilmektedir. Bu çalışmanın temel amacı, ceza mahkemelerinde yargılanan vergi suçlarından vergi kaçakçılığı, vergi mahremiyetini ihlal, mükellefin özel işlerini yapma ve ekim ve sayım beyanlarını denetlememe suçlarının bütün unsurları ile birlikte güncel tartışmalar eşliğinde ortaya konulması, vergi suçları ve vergi kabahatleri arasındaki farklar anlatılarak, kavram yanlışlıklarına dikkat çekilmesi ve kavram birliğinin sağlanması, dağınık olan mevzuat hükümleri karşısında Vergi Usul Kanunu ve Türk Ceza Kanunu hükümlerinin toplu ve anlaşılır bir şekilde aktarılmasıdır. Bu çalışmamızda; öncelikle suç ve ceza kavramlarının genel tanımı yapılarak şu an yürürlükte olan mevzuat uyarınca vergi suçlarını oluşturan fiillerin neler olduğu, soruşturma ve kovuşturma aşaması ile bu suçlara uygulanacak yaptırımlar, vergi cezalarını sona erdiren haller ve vergi mahkemeleri ile ceza mahkemelerinin verdikleri kararların birbirine etkisi anlatılmıştır. Çalışmamızın konusunun dağılmaması için ceza mahkemelerinde yargılanacak vergi suçları dışındaki idari cezalar uygulanan vergi kabahatleri kapsam dışı bırakılmıştır. Çalışmamıza nesnellik katabilmek adına vergi suçlarıyla ilgili tüm kaynaklara ulaşılmaya çalışılmış olup kitap, tez, makale gibi bilimsel çalışmalar taranmış ve uygulamanın daha iyi anlaşılabilmesi adına Yargıtay, Danıştay, Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarından da örnekler verilmiştir.
Taşınmaz mülkiyetinin kapsamı ve kısıtlamaları

Taşınmaz mülkiyetinin kapsamı ve kısıtlamaları bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. TMK m. 718- 730 arasında yer alan taşınmaz mülkiyetinin içeriği, taşınmaz mülkiyetinin yatay, dikey ve madde itibariyle kapsamına nelerin dahil olduğunu düzenlemektedir. Taşınmaz mülkiyeti, kullanılmasında yarar olduğu ölçüde, arazi üzerindeki hava ve altındaki arz katmanlarını da kapsar. Taşınmazın sınırları içerisinde bulunan arazi üzerindeki yapılar ve bitkiler de taşınır mülkiyetinin kapsamındadır. Buna ilave olarak, kanun koyucu, taşkın ve haksız yapılara ilişkin özel hükümler öngörmüştür. Taşınmaz mülkiyetinin kısıtlamaları ise, yasal ve iradi kısıtlamalar olarak ikiye ayrılmaktadır. İradi kısıtlamalar, hukuki işlemlerden, özellikle sözleşmelerden doğmaktadır. Yasal kısıtlamalar ise kamu hukuku veya özel hukuk kapsamındaki kanunlardan kaynaklanmaktadır. Yasal kısıtlamalar başta TMK olmak üzere birçok kanunda yer almaktadır.
Tıp Hukukunda kişisel verilerin açıklanması suçu

Kişiler tedavi olmak amaçlı hastaneye başvurduğunda aslında özel hayatlarını tanımadıkları kişilerle paylaşma yolunda ilk adımı atmış olurlar. Hastanın kimseye açıklamadığı sırları hastaneye girişi ile tanımadığı kişilerin bilgisine dahil olmaktadır. Bu durum hastaları, tedavi olmaktan vazgeçmeye itebilmektedir. Bu sebeple hastanın hastaneye girdiği andan itibaren sağlık sebebiyle paylaştığı sırların sağlık personeli tarafından korunacağı güveni içerisinde olması gerekmektedir. Çalışma, bu güveni sağlamak amacıyla Türk Ceza Kanunu'nda ortaya çıkan kişisel sağlık verilerinin açıklanma suçunu konu almaktadır. Çalışmanın ilk bölümünde kişisel sağlık verilerine ilişkin temel kavramlar açıklanmış, ikinci bölümde konuya ilişkin yasal düzenlemeler incelenmiş, üçüncü bölümde suç inceleme yöntemi ile tıp alanında kişisel verilerin açıklanması suçu irdelenmiş ve son bölümde ise suçun istisnası olan bildirim yükümlülüğüne yer verilmiştir. Çalışmanın 'Sonuç' kısmında ise konuyla ilgili varılan kanaatlere yer verilmiştir.
Uluslararası andlaşmaların onaylanmasında Türk Hukuku ile Irak Hukukunun karşılaştırılması

Uluslararası antlaşmalar uluslararası hukukun temel kaynaklarından birini oluşturmaktadır. Antlaşmalar hazırlama, imzalama, onaylama ve yayımlama gibi süreçlerden geçtikten sonra devletler nezdinde hukuki geçerlilik kazanırlar. Uluslararası hukukun oluşması ve uygulanması açısından uluslararası antlaşmaların onaylanması safhasının önemli bir yeri vardır. Uluslararası antlaşmalar devletin yetkili mercilerince onaylanarak yürürlüğe konulmakta ve uluslararası hukukun bir parçası olmaktadır. Uluslararası antlaşmalar imzalanması devletin uluslararası topluma ve uluslararası hukuka uyum sağlamayı kabul ettiğinin önemli bir göstergesidir. Uluslararası hukukun temel kaynaklarından olan antlaşmaların yürürlüğe konulması için gerekli olan onaylamanın hukuki özellikleri ulusal ve uluslararası düzenlemelerle belirlenmektedir. Ülkelerin egemenlik yapısına göre yasama ve yürütme organlarının onaylama safhalarına ilişkin yetkileri ve bundan kaynaklanan hukuki sorunlar ülkeden ülkeye değişiklik gösterebilmektedir. Bu çalışmada, antlaşmaların onaylanmasına ilişkin hukuki süreçler, görevli ve yetkili merciler ve uygulamada karşılaşılan sorunlar Türk ve Irak hukuklarıyla karşılaştırmalı olarak iki bölüm halinde incelenmiştir. Birinci bölümde, antlaşmaların tanımı ve tarihi gelişimi genel ol açıklanmıştır. Antlaşmaların yürürlüğe girebilmesi için onaylamanın gerekliliği ve onaylama ile ilgili işlemlerin neler olduğu konuları incelenmiştir. Şartlı ve kısmi onaylama türleri ayrıca inceleme konusu yapılmıştır. İkinci bölümde Türkiye'de onaylama safhasına ilişkin tarihi süreç Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulduğu 1923 tarihinden itibaren, bugün yürürlükte olan 1982 Anayasası ile birlikte incelendikten sonra Irak Devleti'nin kurulduğu 1921 yılından beri uygulanmış olan onaylama rejimleri ve günümüzde 2005 Irak Anayasası ile kabul edilen sistem mercek altına alınmıştır. Son olarak, uluslararası antlaşmaların onaylanması açısından Türk hukuku ve Irak hukukunun benzer ve farklı yönleri maddeler halinde karşılaştırılmıştır.
Görevi kötüye kullanma suçu (Türk Ceza Manunu Md.257)

Görevi kötüye kullanma suçu, Türk Ceza Kanunu'nun 'Kamu İdaresi'nin Güvenilirliğine ve İşleyişine Karşı Suçlar' bölümünde 257. maddede düzenlenmiştir. Görevi kötüye kullanma suçu, tali ve tamamlayıcı bir suç tipidir. Bu suçla korunan hukuki değer öncelikle kamu idaresindeki işleyişin düzenli ve etkili bir şekilde devamının sağlanmasıyla devlet düzeninin korunmasıdır. Ayrıca kamu hizmetinden faydalanan kişilerin de menfaatlerinin ve devlete olan güvenlerinin korunması istenmiştir. Suçun faili, kamu görevlisi ya da özel yasası gereğince kamu görevlisi gibi cezalandırılabilen kimselerdir. Kamu görevlisi deyiminden; kamusal faaliyetin yürütülmesine atama veya seçilme yoluyla ya da herhangi bir surette sürekli, süreli veya geçici olarak katılan kişi, anlaşılır. Suçun mağduru, hem birey hem de kamu idaresidir. Kamu görevlisi, görevinin gereklerine aykırı hareket eder ise yahut ihmal ederse ve bu durum kişilerin mağduriyetine veya kamunun zararına neden olursa ya da kişilere haksız bir menfaat sağlanmış olursa fail cezalandırılacaktır. Kişilerin mağduriyeti, kamunun zararı ya da kişilere haksız kazanç sağlama olup objektif cezalandırılabilme şartı değildir. Bu suç zarar suçudur ve seçimlik hareketli suçlardandır. Kasten işlenebilir. Soruşturma izni alınarak yargılama yapılır.
Yasama yetkisi

Devletin yasama, yürütme ve yargı olmak üzere üç temel yetkisinin olduğu fikri uzun süredir kabul görse de bu yetkilerin kapsamı ve bu yetkileri haiz makamlar dönemlere ve toplumlara göre farklılık göstermiştir. Bu üç yetkiden yasama, çoğunlukla 'toplum hayatını belirleyen kurallar koyma faaliyeti' olarak anlaşıldığı için büyük önem arz etmektedir. Bu çerçevede yasama yetkisine sahip olan organ, Batı hukukunda ve Türk hukukunda ilahi egemenlik anlayışına bağlı olarak önceleri egemenin yetkisinde kabul edilse de yasama yetkisi yaşanan mücadeleler sonucunda demokratik egemenlik anlayışının yerleşmesiyle temsil yetkisini haiz parlamentolara geçmişştir. Günümüzde yasama yetkisinin genellik, aslilik ve devredilmezlik olmak üzere üç niteliğe sahip olduğu kabul edilir. Bu nitelikler çerçevesinde yasama işlemi yapma yetkisi aslen parlamentoya ait olsa da çeşitli gereklilikler yürütme organının da bu faaliyete katılmasını zorunlu kılmıştır. Benzer şekilde anayasa mahkemeleri de yasama işlemlerinden kanunları denetlediği için yasama yetkisinde etkili olan makamlardandır.
Marka hukukunda itibar tazminatı

Tezimizin konusunu 6769 Sayılı Sinai Mülkiyet Kanunu m. 150 /2'de düzenleme altına alınmış markanın itibar zararının giderilmesini amaçlayan itibar tazminatıdır. Çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde marka hukukunda itibar kavramının tarihsel gelişimi ve bu konuda meydana gelen teoriler üzerinde durulmuştur. Burada aynı zamanda markanı itibar zararına karşı koruyan hem yerel hem de uluslararası hukuki düzenlemeler anlatılmıştır. İkinci bölümde ise markanın itibarını zarara uğratan tecavüz hallerinden bahsedilmiştir. Tezimizin son bölümü olan üçüncü bölümde ise itibar tazminatı talebinin kimler tarafından kimlere karşı hangi şartlar kapsamında ileri sürülebilme durumundan bahsedilmiştir. Burada söz konusu itibar tazminatının SMK m. 150 /2'de benimsenilmiş olan şartları ele alınmıştır.
İşverenin iş sağlığı ve iş güvenliğine ilişkin cezai sorumluluğu

İş sağlığı ve güvenliği konusunda olayın en önemli boyutu olan insan hayatının ve vücut bütünlüğünün değeri ve bu değerin kamu hukuku tarafından güvenceye alınmasına ilişkin işverenin cezai sorumluluğu hakkında ulaşabileceğimiz kaynak sınırlı sayıdadır. Hazırlamış bulunduğum bu tez ile daha önce değinilmemiş ve günümüzde gittikçe önemi artan bir konuya değinmek istedim. Bu çalışmada; işverenin iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin cezai sorumluluğu iki bölüm altında incelenmiştir: Birinci bölümde; işverenin iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin kamu hukukundan doğan yükümlülükleri değerlendirilmiştir. İş sağlığı ve güvenliği kavramları ile iş kazası ve meslek hastalıkları ve bunların istatistiksel artış oranları, iş sağlığı ve güvenliğinin tarihi gelişimi, iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin koruyucu hükümler, devletin bu konudaki yükümlülükleri, işverenin iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin işçiyi gözetme borcu ve kapsamı, son olarak da işverenin iş sağlığı ve güvenliğinde örgütlenme yükümlülüğü ile bu yükümlülüğe aykırılık hallerinde uygulanacak idari para cezaların incelenmesi yoluna gidilmiştir. İkinci bölümünde, iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin işverenin Türk Ceza Kanunu açısından taksirli sorumluluğuna ilişkin taksirle öldürme ile taksirle yaralama suçları detaylı olarak incelenmiştir. İdari para cezaları ile işverenlerin işyeri ortamını mevzuata uygun teşkilatlandırması ve bu konuda süreklilik sağlaması amaçlanırken; TCK anlamında suç oluşturan eylemlere uygulanan cezalar ile daha çok kamunun yararı düşünülmüştür. Sonuç bölümünde ise, bir bütün halinde işverenin iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin cezai sorumluluğu değerlendirilmiş ve yapılması gerekenler hususunda önerilerde bulunulmuştur. Görülmektedir ki, işverenlerin her türlü yaptırımla karşılaşması tüm bu aykırı fiillerin artış hızını ve sonuçlarını engellememiştir. Söz konusu cezaların gerekli caydırıcılık oranına ulaşmamasında, işçi-işveren eğitimsizliği, denetim eksikliği ve ekonomik sebepler saptanmıştır. Ancak bu sebeplerin ortadan kaldırılması ile sağlıklı ve güvenli bir işyeri ortamına kavuşulacaktır.
Kefalet sözleşmelerinin sona ermesi ve bu hükümlerin garanti sözleşmelerinin sona ermesine uygulanması

Kefalet sözleşmesi ile garanti sözleşmesinin arasında birçok yönden farklılıklar bulunmaktadır. Kefalet sözleşmesinin en önemli özelliği feri bir sözleşme olmasıdır. Garanti sözleşmesi feri nitelikte olmayan bir sözleşme olup, garanti veren işin tehlikesini feri olmayan bağımsız bir taahhütle kısmen veya tamamen üzerine almaktadır. Kefalet sözleşmelerinin aksine, garanti sözleşmesi Kanun tarafından düzenlenmemiştir ancak günümüzde banka teminat mektupları şeklinde geniş uygulama alanı olan sözleşme türlerindendir.
Bilişim suçları ve üniversite lisans öğrencilerinin bilişim suçlarına yönelik görüşleri

Bilişim sistemlerinin hayatımızda yaygın olarak kullanılmasıyla birçok alanda köklü değişiklikler meydana gelmiştir. Teknolojinin yaptığı değişim sosyal hayatımızı oldukça kolaylaştırmasına rağmen bir takım güvenlik sorunlarına da sebep olmuştur. Teknoloji suç işlemeyi kolaylaştırmış ve bilişim suçlarının ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Bu çalışmada Türkiye'deki bilişim suçu istatistikleri incelenmiş, en çok işlenen suç tipleri ve bu suçların hangi yöntemlerle işlendikleri ortaya konmuştur. En çok işlenen suç olan kredi kartı ve banka kartları sahteciliği ve dolandırıcılığı suçu ayrıntılı olarak yöntemleriyle birlikte açıklanmıştır. Bilişim suçlarını gerek suçlu gerekse muhtemel hedef kitle açısından inceleyebilmek maksadıyla, bu suçlara yönelik üniversite öğrencilerinin tutumları incelenmiş ve bu suçu işleyen hükümlülerin görüşleri değerlendirilmiştir. Sonuç olarak da bilişim suçları ile mücadelede toplumsal ve kurumsal farkındalığın artırılması ile alınması gereken tedbirler hususunda öneriler getirilmiştir.
İsnat yeteneği, isnat yeteneğini kaldıran veya azaltan nedenler

Ceza hukukunda bir kişinin işlediği bir suçtan dolayı sorumlu olabilmesi için araştırılması gereken hususlardan birisi de isnat yeteneğidir. İsnat yeteneği, failin doğruyu yanlıştan, haklıyı haksızdan ayırabilme ve buna göre davranabilme yeteneğine sahip olmasıdır. İsnat yeteneği, anlama ve isteme yeteneklerinden oluşmaktadır. Türk Ceza Kanunu'nda anlama yeteneği, fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama; isteme yeteneği ise, davranışlarını yönlendirme yeteneği olarak ifade edilmiştir. Bir kişinin isnat yeteneğine sahip olması için anlama ve isteme yeteneklerinin birlikte bulunması gerekir. Anlama ve isteme yeteneği iki kategori insanda bulunmamaktadır. Bunlar, yeterli toplumsal gelişmişliğe ulaşmamış olan veya ağır psişik özürleri bulunan kişilerdir. İsnat yeteneğinin suç ile yakın bir ilişkisi bulunmaktadır. Türk doktrininde, suç ve isnat yeteneği ilişkisi konusunda iki görüş ileri sürülmüştür. İlk görüş, isnat yeteneğini faille ilişkilendirmekte ve isnat yeteneğinin failin bir durumu olduğunu kabul etmektedir. Diğer görüş ise, isnat yeteneğini suçun kurucu unsurlarıyla ilişkili olduğunu, bu nedenle suçun ön şartı veya unsuru olduğunu belirtmektedir. İsnat yeteneği hareketin yapıldığı zaman mevcut olmalıdır ve bu zamanda mevcut ise, sorumluluk bakımından yeterlidir. İsnat yeteneği, bazı nedenlerle tamamen ortadan kalkmakta veya azalmaktadır. Bu nedenler; yaş küçüklüğü, akıl hastalığı, sağır-dilsizlik, geçici nedenler ile alkol ve uyuşturucu madde etkisinde olmadır. Bu çalışmada, isnat yeteneği ve bu yeteneği kaldıran veya azaltan nedenler; Yargıtay kararları, Türk doktrini ve mukayeseli hukukta ileri sürülen görüşlerden faydalanmak suretiyle incelenecektir.
Kentsel haklar bağlamında sit alanlarının korunması: Tarihi Yarımada örneği

Kent, kültürel mirasın paylaşım alanı ve birleştirici bir unsuru olarak strateji ve hedeflerin en önemli uygulama alanıdır. Kente ilişkin olarak alınan her politika kararı, kent yaşamını doğrudan veya dolaylı olarak etkilemektedir. Günümüzde küresel odak haline gelen kentte daha iyi bir yaşamın ve yerel demokrasinin gerçekleştirilebilmesi yönünden öncelikle kentin sunduğu yaşam alanı ölçütlerinin belirlenmesinin gerektiği anlaşılmaktadır. Bu bağlamda kent sakinlerinin sahip olduğu tarihsel, kültürel ve doğal değerleri koruyabilen ve yaşamın içine katarak gelecek kuşaklara aktarabilen uygar bir ortamda yaşama hakkının çerçevesinin belirlenmesi, hem kentlerin buna uygun yaşama ortamları sunacak biçimde yapılandırılmalarını, hem de her adımda ölçme ve değerlendirme fırsatını sağlayacaktır. Bu çalışmada, taşınmaz kültür varlıklarının korunmasının kent sakinleri için kentsel bir hak olarak değerlendirilmesi yapılacak kentlerde daha iyi bir yaşam için Türk Hukuk Sisteminde yeni yaklaşımların önemi vurgulanacaktır. Bu kapsamda ilk olarak kentsel hakların tanımı, tarihsel gelişim süreci içinde kentsel hakların ortaya çıkışı incelenmektedir. İkinci bölümde, Avrupa'da sit alanlarının korunması çerçevesinde kentsel haklar konusunda sit alanlarının tanımı, sit alanlarına ilişkin hukuksal düzenlemeler, örgütlenme ve kentsel haklar kapsamında kültür varlıklarını koruma ilkeleri ele alınmaktadır. Bu bağlamda da seçilen uluslararası uygulama örnekleri incelenip karşılaştırmalı değerlendirmesi yapılmaktadır. Üçüncü bölümde Türk Hukuk Sisteminde kentsel haklar bağlamında sit alanlarının korunması çerçevesinde sit alanlarının tanımı, sit alanlarına ilişkin hukuksal düzenlemeler, yargı kararları, sit alanlarında yönetsel çerçeve ve örgütlenme ele alınmaktadır. Dördüncü bölümde İstanbul'da kentsel haklar örnek Tarihi Yarımada Sit Alanı örnek alan çalışması üzerinden değerlendirilmektedir. Beşinci bölüm ise sonuç ve değerlendirmeleri içermektedir.
4684 sayılı Sigortacılık Kanununa göre brokerlik ve brokerlerin idari denetimi

Türk hukukuna brokerlik kurumu ilk defa 1993 tarihinde Sigorta Murakabe Kanununda yapılan değişiklikle girmiş, daha sonra 2007 tarihli Sigortacılık Kanununda düzenlenmiş, bu arada konuyla ilgili dört adet Yönetmelik çıkmıştır. Ne var ki brokerlik hukuk sistemimize girdiğinden bu yana ne öğretide ne de uygulamada diğer sigorta aracısı olan sigorta acentesi kadar ilgi görmemiştir. Tezin konusu Türk hukukunda brokerin hukuki konumu, brokerin tabi olduğu düzenlemeler ve brokerin idari denetimidir. Bu kapsamda özellikle 2015 tarihli Sigorta ve Reasürans Brokerleri Yönetmeliği incelenmiş, Yönetmelik Türk Ticaret Kanunu ve Sigortacılık Kanunu başta olmak üzere mevzuatla uyum içerisinde yorumlanmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda brokerin hakları, yükümlülükleri, temsil yetkisi gibi konular da ele alınmıştır.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları ışığında kitle iletişim özgürlüğü

Demokratik toplumsal hayatın vazgeçilmez öğelerinden olan kitle iletişim özgürlüğü, teknolojinin iletişim alanında sağladığı gelişmelerle birlikte günümüzün en önemli özgürlük alanlarından birini oluşturmaktadır. Bu durum kitle iletişim özgürlüğünün, birçok uluslararası belge ve mahkeme tarafından koruma altına alınmasını sağlamaktadır. Birçok uluslararası belge, ifade özgürlüğünün temelinin kitle iletişim özgürlüğü olduğunu kabul etmektedir. Bu gerçek ışığında çalışmamız, ifade özgürlüğünün önemli bir alanı olarak kitle iletişim özgürlüğünün mevzuat ve içtihat yönünden kapsamının belirlenmesini içermektedir. Bu bağlamda çalışmamızda, kitle iletişim özgürlüğünün teorik kapsamı çizilerek, mevzuat ve içtihat uygulamaları aktarılacaktır. Özellikle çalışmamıza ismini veren Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatları, bu noktada önemli bir yol gösterici olacaktır. Ayrıca bu içtihatların Türk Hukuku açısından ifade ettiği anlam, Türk Hukuk uygulayıcıların kararları ile birlikte değerlendirilecektir.
Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuruda kabul edilebilirlik şartı olarak mağdur kavramı

Temel hak ve özgürlüklerin korunması amacıyla özellikle İkinci Dünya Savaşı'nın ardından gerek uluslararası düzlemde gerekse ulusal sistemlerde bireysel başvuru yolunun kabul edildiği gözlemlenmektedir. Ülkemizde ise bireysel başvuru yolu 12 Eylül 2010 tarihinde yapılan referandum neticesinde hukuk sistemimize dahil olmuştur. Yapılan her başvurunun kabul edilebilmesi bu hukuki yolun etkililiği ve işlevselliği açısından mümkün değildir. Bu sebeple yapılan başvurular öncelikle kabul edilebilirlik süzgecinden geçirilmektedir. Bu süzgecin belki de başlangıç ayağını mağdur kriteri oluşturmaktadır. Kamu gücü kaynaklı eylem veya ihmaller neticesinde bireylerin, temel hak ve özgürlüklerinde meydana gelen ihlallerden dolayı bireysel başvuruda bulunabilmeleri için bu kamu gücünün, bireylerin güncel ve kişisel bir hakkına doğrudan müdahalede bulunması gereklidir. Bu müdahale sonucunda bireyler mağdur oldukları iddiası ile bireysel başvuru yoluna başvurmaktadırlar. Fakat her zaman mağdur kavramının katı ve esnemez bir biçimde yorumlanması temel hak ve özgürlükleri koruma amacı ile örtüşmeyeceğinden bu kavramın yorum yoluyla genişlediği gözlemlenmektedir. Kişisellik kriterinde meydana gelen genişleme ile dolaylı mağdur; doğrudanlık kriterinde meydana gelen genişleme ile potansiyel mağdur kavramları ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada, mağdur kavramına getirilen bu yorumlar ile birlikte mağdur statüsünün kaybı konusunda bireysel başvuruları inceleyen mahkemelerin içtihatları ışığında bir inceleme yapılmaktadır.
Boşanmanın çocuk açısından sonuçları

Bu tez çalışmasında, boşanmanın çocuk açısından hukuki sonuçları tetkik edilmiştir. Bu doğrultuda tezin birinci bölümünde, ulusal ve uluslararası kaynaklardan derlenen araştırmalar kapsamında çocuk ve çocukluk kavramlarına yer verilmiş olup çocuk haklarına ilişkin temel ilkelerden bahsedilmiştir. İkinci bölümünde, boşanmanın velayet açısından sonuçlarına değinilmiş olup velayet kavramı, velayet hakkının hukuki niteliği ve temel özellikleri, velayet altında olan kişiler ve velayet hakkına sahip kişiler, velayetin tevdi edilmesinde hakimin takdir yetkisi, velayet hakkının kapsamı ve kullanılması, çocuğun kişi varlığının ana babasına karşı korunması, velayet hakkının yeniden düzenlenmesi, velayet hakkının sona ermesi ve velayete yönelik davalarda görevli ve yetkili mahkemelere ilişkin konulara ayrıntıları ile yer verilmiştir. Üçüncü bölümünde, iştirak nafakası tanımı ve kapsamı, süresi, tarafların dava hakkı, nafaka miktarının belirlenmesi ve ödenme biçimi, nafaka yükümlüsü ya da alacaklısının durumunun değişmesi, çocuğun hakkı olan nafakanın ödenmesi için geçici alınan önlemler ve güvence verilmesi, iştirak nafakasının tabi olduğu zamanaşımı ve iştirak nafakasına ilişkin davalarda görevli ve yetkili mahkemelere yönelik konular teferruatıyla anlatılmıştır. Dördüncü bölümünde ise, boşanma sonrası çocuk ile kişisel ilişki kurma hakkından bahsedilmiş olup kişisel ilişkinin tanımı ve hukuki niteliği, kişisel ilişki kurma hakkına sahip olan kişiler, kişisel ilişkinin içeriğinin düzenlenmesi, kişisel ilişki kurma hakkının sınırları, kişisel ilişkinin cebri icra yoluyla kurulması, kişisel ilişki kurulmasıyla ilgili davalarda görevli ve yetkili mahkemelere ilişkin yetki ve görev konuları doktrindeki tartışmalar ve Yargıtay kararları ile birlikte ele alınmıştır. Sonuç bölümünde ise boşanmanın çocuk açısından hukuki sonuçları konusunda ulaşılan sonuçlar özetlenerek çözüm önerileriyle birlikte paylaşılmıştır.