İnflamatuar bağırsak hastalığı tanısı 2 yaş altında ve 2 yaş üstünde konulan hasta gruplarının karşılaştırılması

Amaç: Bu çalışmada çocukluk çağında erken başlangıçlı inflamatuar bağırsak hastalığı tanılı hastaların başvuru şikayetlerinin ve hastalık seyrinin klasik ve geç başlangıçlı hastalık formlarınınki ile karşılaştırılması amaçlandı. Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya, İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Çocuk Gastroenteroloji ve Hepatoloji polikliniğinde inflamatuar bağırsak hastalığı tanısı ile takipli olan ve tedavi alan hastalar alındı. Çalışmaya dahil edilen hastaların poliklinik dosyaları incelenerek hastaların doğum tarihleri, tanı anında kaydedilen yaşı, boy, vücut ağırlığı, vücut kitle indeksi, ilk yakınmalardan tanıya kadar geçen süre, başvuru şikayetleri, klinik, laboratuvar ve endoskopik bulgular, patoloji sonuçları kaydedildi ve gruplar arasında karşılaştırıldı. Hastalar 2 yaş altı, 2-10 yaş ve 10 yaş üstü olacak şekilde gruplara bölünerek, elde edilen bulgular karşılaştırıldıBulgular: Çalışma 23 (%59) erkek, 16 (%41) kız olmak üzere toplam 39 çocuk ile yapıldı. Çalışmaya kaydedildiği sıra hastalar 3 ile 22 yaş arasında olup, ortalama 14,1 5, 2 yaş (medyan yaş 8 yıl) idi. Olguların tanı yaşları 11 ay ile 17 yaş 3 ay arasında değişmekte olup, ortalama 124,8 59, 3 ay, medyan yaş 110 ay olarak saptanmıştır. Olguların %12,8'i 2 yaş altı, %30,7'si 2-10 yaş ve %56,4'ü 10 yaş üstü grupta idi. İki yaş altı olguların %80'i Crohn hastalığı tanısı almışken, 2-10 yaş hasta grubunda eşit oranda Crohn hastalığı ve ülseratif kolit tanıları mevcut olup, 10 yaş üstü grupta da daha çok (%68, 1 olguda) ülseratif kolit tanısı konulmuştur. İlk şikayetlerinden tanıya kadar geçen zaman 1 ile 76 ay arasında değişmekte olup, ortalama 13,4 19, 3 ay olarak saptandı. Yaş gruplarına göre baktığımızda bu süre 2 yaş altında 2-14 ay (medyan 4 ay), 2-10 yaş arası 1-76 ay (medyan 12 ay) ve 10 yaş üstünde 1-48 ay arası (medyan 5,5 ay ) idi. Takip süreleri 2 yaş altında 25-131 ay (medyan 68,5 ay), 2-10 yaş arası 4-102 ay (medyan 34 ay), 10 yaş üstünde 1 -91ay (medyan 25 ay) olarak kaydedildi. Tanı yaşına göre olguların boy, kilo ve VKI SDS ölçümleri arasında her ne kadar istatistiksel fark bulunmamış olsa da, 2 yaş altı grubunda boy ve tartı SDS ölçümleri daha düşük saptandı. Her iki grupta da en sık başvuru şikayeti ishal olup, tanı yaşı 2'den küçük olanların başvuru şeklinin karın ağrısı olması oranı, tanı yaş 2-10 yaş ve 10 yaş üstü olan olgulara göre anlamlı düzeyde düşük bulundu. Ancak 2 yaş altı grupta ateş şikayetine daha sık rastlandığı görüldü. Laboratuvar bulgularına baktığımızda anemi, lökositoz, trombositoz, MCV düşüklüğü, hipoalbuminemi 10 yaş altı olgularımızda daha belirgindi. Olguların %41'ine üst endoskopi yapılmıştı. Üst endoskopi yapılan olguların %37,5'inde özofagusta, %56,2'sinde midede, %25'inde duodenumda tutulum saptanmıştır, ancak üst endoskopi bulgularına 2 yaş altı olguların hiçbirinde rastlanmadı. Olguların %7,7'sinin kolonoskopi bulgusu proktit, %36'sının sol kolon, %20,5'inin yaygın tutulum ve %34'ünün pankolit olarak saptanmış olup yaş grupları arasında anlamlı farklılık gözlenmedi. Histopatolojik bulgular küçük yaş grubunda daha hafif seyrederken, yaş ilerledikçe bulguların şiddetlendiği gözlendi. Komplikasyon görülme durumunu değerlendirdiğimizde: iki yaş altı hastaların % 60'ında, 2-10 yaş arası %16,7'sinde ve >10 yaş %13,6'sında komplikasyon gözlendi. Tanı yaşına göre komplikasyon tiplerini değerlendirdiğimizde büyüme gelişme geriliği (%40), fistül (%40), perforasyon (%20) daha çok 2 yaş altı grupta gözlenmekte iken, 2-10 yaş arası %16, 7 olguda büyüme gelişme geriliği ve % 8 ,3'ünde fistül gözlenmiştir. Yine 10 yaş üstü grubunda da eşit oranlarda (%4, 5 olguda) kanama, büyüme gelişme geriliği ve % 9,1 olguda fistül gelişmiştir. Hastalık türüne göre: Crohn hastalığı tanılı olgularda komplikasyon gözlenme oranı, ülseratif kolit tanılı olgulara göre anlamlı düzeyde yüksek bulundu. Sonuçlar: Sonuç olarak inflamatuar bağırsak hastalıkları daha sık 10 yaş üstü çocuklarda görülmekle birlikte, çok daha erken yaşta da ortaya çıkabileceği unutulmamalıdır. Çok erken başlangıçlı olgularda ateş gibi nonspesifik şikayetler daha ön planda olmasının yanı sıra laboratuvar bulguları da daha belirgindir. Üst endoskopi bulgularına iki yaş altı hastalarda rastlanmamış olsa da, Crohn hastalığı daha sık bu grupta görülmektedir. Histopatolojik bulgular yaş ilerledikçe şiddetlenmektedir. Büyüme ve gelişmenin hızlı olduğu erken çocukluk döneminde tanı alan hastalarda büyüme gelişme geriliği daha belirgindir. On yaş altı hasta grubunda komplikasyon daha az görülmüştür.