Proje tabanlı öğrenmede portfolyoların kullanımı ve öğrenme sürecine yansımaları

Bu Araştırmada amaç; ilköğretim 111. sınıf Hayat Bilgisi dersine ilişkin proje tabanlı öğrenme yaklaşımına dayalı öğrenci gelişim dosyalarının kullanımının öğrenme sürecine ne şekilde yansıdığını ortaya koymaktır. Bu çalışma Proje Tabanlı Öğrenmede Portfolyolann Kullanımı ve öğrenme Sürecine Yansımalarını ortaya koymak amacıyla; Program geliştirmede öğrenme-öğretme süreçlerinin eğitim durumları ve sınama durumları üzerinde odaklanmıştır. Proje Tabanlı Öğrenme Yaklaşımı'nı ve Portfolyo Değerlendirme Yaklaşımı'nı inceleyen bu çalışmada, nitel araştırma yöntemi kullanılmış olup nicel verilerle de araştırmanın bulgulan desteklenmiştir. Çalışma grubu seçkisiz olarak kontrol grupsuz deney grubu olarak atanmıştır. Araştırma Hayat Bilgisi dersi 'Dünyamız ve Uzay' ünitesinde yürütülmüştür. Çalışma grubunda öğrenme-öğretme yaşantıları Proje Tabanlı öğrenme Yaklaşımı'na göre; sınama durumları ise alternatif bir değerlendirme yaklaşımı olan Portfolyo Değerlendirme Yaklaşımı'na göre düzenlenerek uygulama sürdürülmüştür. Çalışma grubu 2002- 2003 öğretim yılı bahar döneminde 24 Şubat - 18 Nisan 2003 tarihleri arasında Ankara ili, Çankaya ilçesi, Beytepe İlköğretim Okulu'na devam eden 3/D sınıfındaki öğrenciler, veliler ve sınıf öğretmeni olarak tanımlanmış olup; uygulamadan elde edilen bulgular çalışma grubuyla sınırlı tutulmuştur. Araştırmada genel olarak betimsel analize gidildiğinden öğrenme-öğretme süreci boyunca çalışma grubunun yansıma ifadeleri üzerinde durulmuştur. Çalışma grubunun görüşlerinin yansıtılmasında 'Anket 1 ve 2' ve öğrencilerin çalışma sürelerinin yansıtılmasında 'Çalışma Süreleri Formu 1 ve 2' sürecin başında ve sonunda kullanılmıştır. Ayrıca öğrencilerin var olan kaynaklan projeleri için ne derece kullandıkları ve öğrenci gelişim dosyalarının öğrencilerin öğrenmelerini nasıl yansıttığı; öğrencilerin süreç boyunca hazırladıkları portfolyolar incelenerek araştırma sonuçları yansıtılmıştır. Veri toplama araçları oluşturulurken uzman görüşlerinden yararlanılmıştır. Ayrıca çalışmalar sırasında araştırmacı dışında sınıf öğretmeni de gözlem çalışmalarına katılmıştır. Veri toplama araçları literatür taramasına, alt problemlere ve uzman kanılarına dayalı olarak oluşturulmuştur. Bu araştırmada varılan sonuçlar şu şekildedir: 1. Proje Tabanlı Öğrenme Yaklaşımının uygulandığı ilköğretim III. sınıftaki öğrencilerin Hayat Bilgisi dersinde, sürece yönelik hazırladıktan öğrenci gelişim dosyalarına ilişkin; öğrenci, veli ve sınıf öğretmeninin uygulama sürecine başlamadan önceki görüşleri ile sürecin sonundaki görüşleri arasında benzerlik vardır. 2. İlköğretim III. sınıf öğrencilerinin Hayat Bilgisi dersine ayırdıkları haftalık çalışma süreleri arasında, dersin Proje Tabanlı Öğrenme Yaklaşımına dayalı öğrenci gelişim dosyalarının geliştirilmesiyle işlendiğinde çalışma sürelerinin artması lehinde anlamlı bir fark gözlenmiştir. 3. İlköğretim III. sınıf Hayat Bilgisi dersinde Proje Tabanlı öğrenme Yaklaşımına dayalı öğrenci gelişim dosyalarının geliştirildiği sınıftaki öğrenciler kaynaklan portfolyo ve projeleri için kullandıklan gözlenmiştir. Öğrenciler portfolyo ve projeleri için ders kitabı dışındaki kaynaklan özellikle de internet kaynaklarını araştırmalar yaparak kullanmışlardır. 4. İlköğretim III. sınıf Hayat Bilgisi dersinde Proje Tabanlı Öğrenme Yaklaşımının uygulandığı sınıfta öğrenciler tarafından geliştirilen öğrenci gelişim dosyalan öğrencilerin öğrenmelerini yansıtmışlardır. Geliştirilen portfolyolann incelenmesi ve sürecin gözlenmesinin kesiştiği noktada elde edilen portfolyo değerlendirme puanları ile sınıf öğretmeninin yapmış olduğu kağıt-kalem testi ve gözlem çalışmalarının kesiştiği klasik değerlendirme puanlan arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca Öğretmen, veli ve kendi kendini değerlendirme puanlan arasındaki ilişkiye bakıldığında öğretmen ve veli değerlendirme puanları arasında anlamlı bir ilişki gözlenmiştir.