turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Tulu'İ'nin Paşa-name'si

Tulu'i'nin Paşa-name'si Üzerinde çalıştığımız eser, kütüphane kayıtlarında Paşa-name olarak geçmektedir. Tulu'i mahlaslı bir şair tarafından 17. yüzyılda kaleme alınmış olan eserin nazım şekli mesnevidir. Şair Tulu'i Paşa-name'de 17. yüzyılda Rumeli ve Karadeniz'de vuku bulan isyanları bastırmakla görevlendirilen IV. Murad'ın vezirlerinden Kenan Paşa'nın mücadelesini anlatmaktadır. Çalışmamız, giriş kısmı ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, üzerinde çalıştığımız eserin içinde geçen olayların yaşandığı yüzyıldaki siyasi, sosyal ve kültürel iklim anlatılmıştır. Ayrıca eserin mesnevi nazım biçiminde yazılmış bir gazavat-name olmasından hareketle, mesnevi nazım biçimi ve gazavat-name türü hakkında bilgi verilmiş, bunların edebiyatımızdaki yerinden bahsedilmiştir. Birinci bölümde eserin müellifi Tulu'i'nin hayatı, eserleri ve edebi kişiliği hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölüm eserin incelenmesine ayrılmıştır. Eserin yazılma tarihi, yazılma sebebi, dış ve iç yapısı ve eserdeki minyatürler hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde ise metnin kuruluşu, nüsha tavsifi, eserin bölüm başlıkları ve metnin transkripsiyonlu hali verilmişitr.
Özbek şairi Habİbİy ve dİvanı

Bu araştırma, birinci bölümde şair Mevlana Habibiy'nin Kiril alfabesi ile basılmış 'Habibiy Devan' adlı şiir kitabı transkribe edilerek Türkiye Türkçesine aktarılmasına ve ikinci bölümde 2983 madde başı sözcüğün tematik indeks biçiminde sunulmasına dayanmaktadır. Üçüncü ve son bölümde bulgular ele alınmıştır. Söz konusu bu indeks, çeşitli kaynaklardan derlenerek sözcük anlamlarının ve edebi kullanımlarının bir araya getirilmesi ile oluşturulmuştur. Girişte eserin şairi ile bilgi verilmesinin ardından Divan'daki 291 gazel önce çeviri yazı ile verilmiş daha sonra ele alınan bu gazellerdeki tüm sözcükler tematik indeks olarak hazırlanmıştır. Tematik indeks aşamasında her sözcük bağlamına göre incelenmiş olup alt maddeler halinde sınıflandırılmıştır. Bunun için bütün kaynaklar tek tek taranarak kalıplaşmış sözler, kültürel unsurlar, sosyal hayatla ilgili unsurlar tespit edilmiştir. Bütün bunların yanı sıra Habibiy'nin yaşadığı dönemin sosyal ve siyasi olayları da şiirlere yansıdığı ölçüde araştırılmıştır. Türkiye Türkçesine kazandırılan bu eserde böylelikle şiir dilini oluşturan zenginlikler ortaya koyulmuştur ve bunun üslup çalışmalarında da önemli olacağı düşünülmektedir.
Bolvadin merkez folklorundan derlemeler

BOLVADİN MERKEZ FOLKLORUNDAN DERLEMELER Sıddıka GÖKAY Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Mayıs 2000 Danışman : Doç. Dr. Ali TORUN Halk kültürünü ortaya çıkarmak amacıyla yapılan folklor çalışmalarına katkısı olacağı düşünülen bu çalışma Afyon iline bağlı Bolvadin ilçesinde 1998- 2000 yıllarında gerçekleştirilen araştırma ve derlemelerin bir ürünüdür. Gözlem, mülakat, zaman zaman da yazılı kaynaklara başvurmak suretiyle yapılan bu çalışmada folklorun unsurlarını oluşturan Halk Dili ve Edebiyatı; Dayanışma, Yardımlaşma ve Eğitim Kurumlan; Geçiş Dönemleriyle İlgili Gelenek ve Görenekler; Halk Bilgisi; Bayramlar, Törenler, Kutlamalar; İnanışlar; Halk Eğlenceleri; Halk Oyunları; Giyim- Kuşam, Süslenme; El Sanatları; Halk Mimarisi ve Halk Mutfağı konularında zengin bilgiler elde edilmiş ve bunlar ortaya koyulmaya çalışılmıştır.
Ayine Dergisi'nin inceleme ve indeksi

Milli Mücadele yıllarına denk gelen 1921 yılında Semih Lütfi tarafından çıkarılmaya başlanan Ayine dergisinin en önemli yazarı Yusuf Ziya Ortaç olmuştur. sayı olarak çıkarılan derginin yazar konu ve tür indeksi oluşturuldu. Çalışmanın giriş kısmında basın ve mizah dergiciliği hakkında bilgi verildi ve derginin yazarlarının ve şairlerinin listesi çıkarılarak biyografisine ulaşılabilenlerinbiyografisi verildi. Seçme Metinler kısmında ise dergide yer alan edebiyatla ilgili metinlerden bazıları Latin harflerine aktarıldı.
18. yüzyıl tarih manzumelerinde toplumsal yaşam

Çalışmamızda XVIII. yüzyılda yazılmış tarih manzumelerinden yola çıkarak dönemin toplumsal yaşamını, tarih düşürme geleneğini ve tarih düşürme sanatının yöntemlerini değerlendirmeye çalıştık. Tezimizin birinci bölümünde geçmişşten günümüze tarih düşürme sanatından ve bu geleneğin XVIII. yüzyıla yansımalarından bahsettik. İncelediğimiz divanlardaki tarihlerden hareketle şairlerin yazdıkları tarih manzumelerinin tüm divan içindeki yerini, kullandıkları nazım şekillerini ve nelere tarih düşürdüklerini tespit ettik. XVIII. yüzyılda yazılan tarih manzumelerini incelediğimizde şairlerin padişahların tahta çıkışları, sadrazam ve şeyhülislam tayinleri, şehzade ve devlet büyüklerinin çocuklarının doğumları, ölümler ve evlenmeler gibi kişiye özgü olayların yanı sıra savaşlar, sulhlar, toplum için önemli olan mimari yapıların inşası gibi toplumu ilgilendiren hemen her konuda tarih düşürdüğünü gördük. Tezimizin ikinci bölümünde ise düşürülen bu tarihleri konularına göre tasnif ederek dönemin sosyo-kültürel yapısını tahlil ederek sonuç kısmında genel bir değerlendirme yapmaya çalıştık.
Fuzulİ'nin Leyla ve Mecnun Mesnevİsi'nin roman tekniği bakımından incelenmesi

Fuzuli, Divan şiirinin usta şairlerinden biridir. Arap, Fars ve Türk dillerini iyi bilen alim bir şairdir. Şiir anlayışını ilim üzerine kurmuştur. Tasavvuf, Fuzuli'nin şiirlerinde çok önemli bir unsurdur. Bütün sevgililer, ilahi sevgili, yani Tanrı'dır. Bu sevgiyi en güzel ifade ettiği eseri ise Leyla ve Mecnun Mesnevisi'dir. Leyla ve Mecnun Mesnevisi yapısı ve konusu itibari ile farklı şekillerde ele alınmaya müsait bir eserdir. Eserin bu özelliği düşünülerek roman tekniği bakımından incelemesi yapılmıştır. Bu incelemede eserin bakış açısı, olay örgüsü, zaman ve mekan özelliği ve şahıs kadrosu ele alınmıştır. Bu bölümler altında, eserdeki ilgili bölümler sınıflandırılarak açıklanmaya çalışılmıştır.
Hilmi Yavuz'un hayatı, sanatı ve eserleri

TEZH LM YAVUZ'UN HAYATI, SANATI ve ESERLERMaksut Y TBADanı man: Doç. Dr. Mehmet TÖRENEK2006-SAYFA: IX+452Jüri : Doç. Dr. Mehmet TÖRENEK: Doç. Dr. Yakup ÇEL K: Doç Dr. Turgut KARABEY: Doç. Dr. Erdoğan ERBAY: Yrd. Doç. Dr. Tacettin M EKCumhuriyet sonrası Türk edebiyatının önemli air ve yazarlarından olanHilmi Yavuz üzerine yaptığımız çalışmada, hayatının yanı sıra eserleri ve sanatı üzerinde yo unla tık. Metin merkezli hazırladığımız tezde onun iirleri ile birliktedüzyazılarını da inceledik. Edebu niteliklerini ilgili başlıklarda ortaya koymayaçalı tık. Olabildi ince tarafsız bir yaklaşım içinde hareket ederek yakın dönemiirimizin bu önemli air ve yazarının Türk edebiyatındaki yerini belirlemeye gayret ettik.
XVIII. yüzyıl tezkirelerinde bilgi kaynakları ve bu kaynaklardan yararlanma biçimleri

Tezkire geleneği İslam kültürüne has bir bilim dalıdır. Tabakat ismiyle yazılan bu eserler Fars edebiyatında da yer edinerek gelişimini sürdürmüştür. Türk edebiyatında ilk ürünlerini Çağatay sahasında vermeye başlamıştır. Çıkış yeri Herat olmakla beraber tezkireler esas önemli eserlerini Osmanlı sahasında vermiştir. XVI. yüzyılda Osmanlı sahasında alfabetik sıralamaya dayalı oldukça etkili tezkireler yazılmaya başlanmıştır. XVII. yüzyıl tezkireler için bir duraklama ve gerileme dönemidir. Antolojik tarzda yazılan tezkireler, birbirlerini taklitten öteye geçememiştir. Türk tezkire geleneği için XVIII. yüzyıl, yeniden bir canlanma ve güç bulma dönemi olmuştur. Tezkire yazarları, XVI. yüzyıla özenerek yeni eserler meydana getirmişlerdir. Bu dönemde yazılan dokuz tezkire, gerek içeriği ve gerekse yararlandıkları bilgi kaynakları bakımından XVI. yüzyılı gölgede bırakacak niteliktedir. Özellikle biyografik ağırlıklı olarak kaleme alınan tezkirelerdeki bilgi çeşitliliği ve kaynak havzasının genişliği, güvenilirliklerini ispat etme noktasında büyük kolaylık sağlamıştır. Yazıldıktan sonra dönemin üst düzey devlet adamlarına sunulmaları, devrin önde gelen ilim adamlarının onaylarına takdim edilerek takriz yazdırılmaları ve şairlerin bahsedilen eserlerinin bir kısmının günümüze ulaşması, kaleme alınan eserlerin, ciddi çalışmaların ürünleri olduğu gerçeğini ortaya koymaktadır. Bu çalışmada, müelliflerin eserlerini kaleme alırken yararlandıkları bilgi kaynakları tespit edilmeye çalışılmıştır. Bilgi kaynakları tespit edilmeden önce tezkire türü ve eser hakkında kısa bir önbilgi verilmiştir. Bilgi kaynakları yazılı ve sözlü ana başlıkları altında sıralanmıştır. Şairin hayatı, sanatı ve eserleri hakkındaki bilgi kaynakları alt başlıklar altında sunulmuştur. Çalışmada bilgi kaynaklarından yararlanma biçimleri de bir tablo ile gösterilmiştir. Örnekler metnin orijinalliğine bağlı kalınarak verilmiştir. Çalışmada Türkiye Türkçe'sine çevrilmiş metinlerden istifade edilmiştir.
İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Kütüphanesindeki ŞR 87 numaralı Şiir Mecmuası

Bu teze konu olan eser, İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Kütüphanesine kayıtlı olan ŞR 87 numaralı Şiir Mecmuası'dır. Yapılan çalışmada mecmua tanıtıldıktan sonra muhteva ve şekil özellikleri açısından incelenmiş, daha sonra da şiirlerin transkripsiyonlu metni aktarılmıştır. Mecmuada yer alan şiirlerin şairleri tespit edildikten sonra yayımlanmış kaynaklardan şiirlerin karşılaştırmaları yapılmış, aralarındaki farklar dipnotlarda gösterilmiştir. Değerlendirmemizde şairlerin yaşadığı yüzyıllar, şiirlerinde kullandıkları ölçüler ve tercih ettikleri nazım şekilleri tablolar halinde gösterilmiştir. 17. yüzyılda tertip edildiğini düşündüğümüz bu mecmuada 74 farklı şairin şiiri yer almaktadır. Mahlası tespit edilemeyen 39 şiir mevcuttur. Ayrıca 32 şiirin de mükerreren yazıldığı tespit edilmiştir. Mükerrer olarak yazılan şiirler dahil edilmezse mecmua, yekünde 403 şiiri ihtiva etmektedir. Bu şiirlerin yarısından çoğu gazel nazım şekliyle yazılmıştır. Mecmuada en çok şiiri bulunan şair Baki'dir. Ayrıca kaynaklarda ismine rastlamadığımız iki şairin de şiirleri yer almaktadır. Mecmuada yayımlanmış kaynaklarda yer almayan şiirler de mevcuttur. Yapılan çalışma neticesinde 17. yüzyılda Klasik Türk şiirine temayülün nasıl bir seyir içinde olduğu, ne tür değişikliklere uğradığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu tespitler edebiyat tarihi ve edebiyat eleştirisi alanlarında yeni değerlendirmeler ortaya koymaya yardımcı olacaktır.
Gülşehrİ'nin Mantıku't-Tayr'ında eğitim değerleri ve Türkçe

Bu araştırmanın amacı Gülşehri'nin telifi tercüme suretinde yazmış olduğu Mantıku't-tayr isimli eserinde bulunan metinlerdeki iletileri belirleyip eserin bütününde yer alan eğitim değerlerini tespit ederek bu değerlerin aktarımı sırasında Türkçenin nasıl kullanıldığını ortaya koymaktır. Betimsel tarama modeli kullanılarak hazırlanan çalışmada eserin özeti yapılmış, eserde farklı başlıklar altında yer alan 110 metin epizotlarına ayrılarak her bir metinde aktarılmak istenen iletiler tespit edilmiş, eserin bütününde aktarılmaya çalışılan eğitim değerleri 'Dini ve Tasavvufi Değerler', 'Benimsenmesi Tavsiye Edilen Değerler' ve 'Sakınılması Tavsiye Edilen Hususlar' olmak üzere üç başlık altında incelenmiştir. Çalışmanın son kısmında Gülşehri'nin dile ve Türkçeye bakışı ortaya konulmaya çalışılmış; bunun için eserde bu bakışı yansıtan beyitler sıralanarak yorumlanmıştır. Eserdeki isimler, fiiller, ikilemeler, deyimler, atasözleri, ayetler, hadisler ve Arapça ifa-deler gruplandırılarak eserin söz varlığı ortaya konulmak suretiyle dil malzemesi ile ilgili hususlar tespit edilmiştir. Evrenini değerler eğitimi ve Gülşehri, örneklemini ise Mantıku't-tayr'da yer alan eğitim değerlerinin oluşturduğu çalışmada eserin Türkçe ve değer eğitimi açısından faydalı olabileceği sonucuna ulaşılmıştır.
Klasik Türk şiirinde terkiplerin edebİ yönü

Klasik Türk Şiirinde Terkiplerin Edebi Yönü adlı bu doktora tezi, dönemlerinde öne çıkan Fuzuli, Baki, Naili ve Neşati'nin divanlarından hareketle klasik Türk şiirinde terkiplerin edebi yönünü ortaya koymayı amaçlamaktadır. Terkip, en az iki isim soylu kelimenin belli bir ilgi etrafında birbirine bağlanması ve kelimelerin birbirini çeşitli anlam ilgileri ile tamamlamasıyla oluşmaktadır. Terkipler yapı olarak kelime gruplarına dahildirler. Tez içerisinde Türkçe, Farsça, Arapça terkipler, lafzın delalet ettiği anlam bakımından hakikat, mecaz ve kinaye olmak üzere üç ana başlık altında sınıflandırılmıştır. Mecaz anlamlı terkipler içerisinde yer alan benzetme, istiare ve itibari terkipler, ifadeye katmış olduğu edebi değer bakımından ele alınmıştır. Günlük dilde tercih edilmeyen, daha çok edebi dilin bir parçası olan mecaz terkipleri, şairin beyitte kurduğu hayalin temel taşı hükmündedir. Dilde alışılmamış bağdaştırma olarak adlandırılan yapıların da mecaz terkipleri içerisinde yer alan itibari terkipler olduğu görülmektedir. Edebi bir değeri olan mecaz terkiplerinin kullanılmasının şairlere sağladığı en önemli olanağın ise soyut kavramların somutlaştırılması ve duygu aktarımı olduğu tespit edilmiştir. 16. yüzyılda klasik üslubun temsilcilerinden Fuzuli ve Baki ile Sebk-i Hindi'nin 17. yüzyıldaki temsilcileri olan Naili ve Neşati divanlarında yer alan terkiplerin incelenmesi sonucunda hem dönemsel üslubun hem de kişisel üslupların terkip kullanımına etkisi incelenmiştir. Hazırlanan bu tez neticesinde terkiplerin soyutun somutlaştırılmasında ve duyguları aktarmada önemli bir işleve sahip olduğu ortaya konulmuştur.
Bilge Karasu'nun hikayeciliği

Çalışmamız, modern hikayeciliğimizde önemli bir yere sahip son dönem yazarlarımızdanBilge Karasu'nun hikayeleri üzerinedir ve dört başlık altında toplanmaktadır. Bu bölümler, hikayelerin genel özellikleri, yapısall özellikleri, içerik ve anlatım özellikleri başlıklarınıtaşır. 'Giriş' bölümünde Karasu'nun hikayeciliğinde belirgin ayrıntılar üzerinde dururken, Sonuç' bölümünde ulaştığımız bulguları ortaya koyduk. İncelememizde özellikle Karasu'nun hikayelerinin geleneksel hikayemizden ayrılan yönleri öne çıkmaktadır. Yazarın kendine has dil ve sekil denemelerinin eserlerinde ne şekilde ortaya konduğunu örneklerle belirlemeye ve ele aldığı konuları özenle işleyen yazarın dil işçiliğini görünür kılmaya çalıştık. Çalışmamız Bilge Karasu'nun hikayeleri dendiğivakit akla gelebilecek başlıklar üzerine kurulmuştur.
Mütalaa mecmuası: Tahlili fihrist, inceleme, metinler

Mütalaa, H Abdülhamid döneminde Selanik şehrinde yayın hayatına başlayan, edebiyatta yenilikçi ve Osmanlıcılık görüşünü benimseyen haftalık bir fen ve edebiyat mecmuasıdır. Bu çalışmada; E. Abdülhamid dönemi içerisinde yayın hayatına başlayan ve yine bu dönem içerisinde yayın hayatını noktalayan Mütalaa mecmuasının, dönemi içindeki yerinin tespit edilmesi, mecmua etrafinda toplanan isimlerin belirlenmesi ve derginin günümüz harflerine kazandırılması amaçlanmaktadır. Çalışmamızın birinci bölümünde n. Abdülhamid dönemi basın yayın hayatının genel bir panoraması çizilmekle beraber Mütalaada ismi anılan ve Mütalaanın yayın tarihi ile çakışan belli başlı gazete ve mecmualar tanıtılmaktadır. Mütalaa mecmuasının tanıtıldığı ikinci bölümde; mecmuamn yayın süresi, dönemi ve gayesi belirtilmekle beraber haftalık 92 nüsha boyunca sergilediği dış yapı ve biçim özellikleri tarif edilmektedir. Ayrıca mecmuamn yazar kadrosu, -hayat hikayelerine ulaşabildiğimiz kadarıyla- tanıtılmakta, hakkında bilgi bulamadığımız isimler mecmuadaki takdimleri ile sunulmakta ve Mütalaa mecmuasında yer alan edebi türler ve ağırlık kazanan muhtevalar hakkında bilgiler verilmektedir. Çalışmamızın üçüncü bölümünde Mütalaa mecmuasının Tahlili Fihristi çıkarılarak mecmuada yer alan tüm metinler hakkında açıklayıcı bilgiler ortaya konulmaktadır. Dördüncü bölümdeyse Mütalaa'nın Fen ve Mütenevvia bölümü, zaman zaman edebi bölümlere karıştırılan fenni metinler ve mecmuamn Hanımlara Mahsus Kısmı'nda tefrika edilmekte olan Emine Semiye Hanım'ın 'Sefalet' adlı romam -yayınlanmış olması nedeniyle- hariç tutularak, mecmuamn edebi değer taşıyan metinleri günümüz harflerine çevrilmektedir. Dönemin bir takım meşhur mecmua ve gazetelerinden zaman zaman yapılan bir kısım alıntılar ise çeviri çalışmamızın kapsamı dışında bırakılmıştır. Mütalaa mecmuası, Yeni edebiyatın öncüsü ve temeli olan Servet-i Fünun mecmuasına yakın muhtevasıyla siyasetten ve güncel hayattan bilinçli olarak uzak durarak, bu yönüyle dönemin diğer mecmualanyla aynı karakter özelliklerini göstermektedir. Sansürün en yoğun yaşandığı günlerde hükümetle barışık olarak yaşayan Mütalaa, Selanik'te yayımlanmasının getirdiği avantajla n. Abdülhamid sansüründen uzak kalmış; dönemin birçok mecmuası gibi sansür kararıyla değil, mecmuamn imtiyaz sahibi ve müdürü Osman Tevfik Bey'in 1898 yılında İstanbul'da Matbuat Umum Müdürlüğü'ne atanması nedeniyle yayın hayatım noktalamıştır.
Hasan Ali Toptaş'ın 'Gölgesizler' romanı ve olanaksızlık

Avusturyalı matematikçi Kurt Gödel, 1931 'de yazdığı bir makalesinde 'bir sistemin içinde kalarak o sistemin tutarlı olduğunun asla ispatlanamayacağım' ispatlamıştır. Bir sistemi o sistemin içinde kalarak ispatlamaya kalkıştığımızda her zaman bir eksiklik meydana gelecektir. Gödel'in oluşturduğu bu yeni teoreme 'Eksilik Teoremi' denmiştir. Daha sonra bu teoremden etkilendiği varsayılan Hollandalı ressam M. C. Escher, eserlerinde, gerçekte 'olanaksız' olan durumları resmetmiştir. Gödel'in teoremi ve Escher'in resimleri postmodern düşünce yapısı üstünde etkili olmuştur. Postmodern düşüncenin en fazla etkilediği alanlardan biri edebiyattır. Dolayısıyla edebiyat da Gödel ve Escher'in oluşturduğu eksiklik teoremi ve olanaksızlıktan etkilenmiş olacaktır. Türk edebiyatının son dönem yazarlarından biri olan Hasan Ali Toptaş, 1995'te yazdığı Gölgesizler adlı romanda birçok 'olanaksız' ve 'eksik' yapıya yer vermiştir. Bu tezde, Toptaş'ın metni Genette'in anlatım teknikleri araştırmaları ışığında çözümlenmiş ve 'eksiklik teoremi' ile olan bağlantısı açısından yorumlanmıştır. vı
Türkiye Türkçesi basın dilinde örtmece

Örtmece; tabu, korku, saygı, toplum içinde nazik, kibar olma çabası veya sevmeme, alay etme eğilimi gibi çeşitli sebeplerden ötürü direkt olarak söylenemeyen sözcük, sözcük grubu ya da cümlelerin başka gösterenler yardımıyla dolaylı şekilde söylenmesidir. Anlatım kolaylığı sağlayan örtmecenin; bu çalışmada iyi, kötü, açık ve gizli örtmece olmak üzere dört türü belirlenmiştir. Tezin birinci bölümünde örtmece kavramı, örneklerle açıklanmış, ikinci bölümde ise bu anlatım tarzının basında hangi sebeplerle kullanıldığı tespit edilmiştir. Basın, halkın olup bitenler hakkında tam, doğru ve hızlı biçimde bilgilendirilmesini sağlayan ve toplumun çok büyük bir bölümünü etkisi altına alan bir araçtır. Bu çalışmada örtmecenin basında ne şekilde kullanıldığının belirlenmesi amacıyla yazılı ve sözlü basında karşılaşılan örnekler seçme metoduyla ele alınarak incelenmiş, tür ve içeriklerine göre sınıflandırılmıştır. İnceleme ve araştırma sonucunda örtmecelerin, basında bazen günlük dilde olduğu gibi nazik olma, ayıp karşılanacak kelimeleri kullanmaktan kaçınma, insanları üzecek kelimelerin algısını hafifletme, anlatıma zenginlik kazandırma gibi amaçlarla bazen de alışkanlık sonucu kullanıldığı görülmüştür. Günlük dilden farklı olarak ise kelime tekrarını önleme, uzun cümleleri kısaltma, ırkçı söylemlerden kaçınma, gençleri kötü alışkanlıklara ve suça teşvik etmeme, siyasi konularda propaganda yaparak seçmeni yönlendirme, savunulan bir görüşün daha etkili biçimde anlatılmak istenmesi gibi sebeplerle kullanıldığı; bazen de kullanılabilecekken özellikle tercih edilmediği sonucuna varılmıştır. Ayrıca günlük dilde olduğu gibi basın dilinde de örtmecelerin, söz sanatları, kısaltma, eksilti vb. yöntemlerle oluşturulabildiği ve kullanımında döneme göre artış ya da azalışın görüldüğü belirlenmiştir. Tezin sonunda ise basın dilinde kullanılan ve bu çalışmada yer alan örtmecelerin dizini verilmiştir.
Süleymaniye Kütüphanesi Esad Efendi Koleksiyonu 2843 numarada kayıtlı Mecmuatü Kasaid Fi Medhi Şeyhülislam Feyzullah Efendi transkripsiyonlu metin-inceleme

Mecmualar, klasik Türk edebiyatı araştırmalarına kaynaklık eden önemli derlemelerdir. Mecmualarda şairlerin divanlarındaki şiirlerinin farklı şekillerine tesadüf edilebileceği gibi kaynaklarda adı geçmeyen unutulmuş şairlerin şiirlerine, bilinen şairlerin divanlarında bulunmayan/bilinmeyen şiirlerine, dönemin genel beğenisiyle ilgili ipuçlarına rastlayarak yeni bilgiler edinmemiz mümkündür. Bu hususlar da dikkate alınarak, Süleymaniye Kütüphanesi, Esad Efendi Koleksiyonu 2843 numarada kayıtlı 'Mecmuatü Kasaid Fi Medhi Şeyhülislam Feyzullah Efendi' isimli mecmuanın transkripsiyon harfleriyle çeviri yazısı yapılıp 'Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesi' kapsamında incelenmesi amaçlanmıştır. Mecmua içerisinde 17. yüzyılda yaşamış olan Şeyhülislam Seyyid Feyzullah Efendi ve ailesine yazılan çoğunluğunu kasidelerin oluşturduğu şiirler yer almaktadır. Bu şiirler 17, 18 ve 19. yüzyıllarda yaşamış bazı şairlere aittir. Çalışmamızda, 170 varaktan oluşan mecmuadaki Türkçe şiirler dikkate alınmıştır. Mecmuanın 2 b-44b arasındaki sayfalarında Türkçe, 45 b-82b arasındaki sayfalarında Arapça ve 83 b-167b arasındaki sayfalarında Farsça methiyeler bulunurken, 168 a-170b arasındaki sayfalarında ise Türkçe kaside, Farsça mesnevi, kıt a, beyit ve müfredler yer almaktadır.
18. yüzyıl divan şairlerinden Edirneli Kamİ ve Divanı'nın tahlİli

Bu çalışma 18. yüzyıl şairlerinden Kami'nin divanının tematik açıdan tahliline dayalıdır. Edirneli Kami olarak da bilinen şair, iyi bir eğitim görmüş ve Neşati Hoca ve La'li Mehmed Efendi'den dersler almıştır. Ancak yaşadığı dönemin usta şairlerinden Nabi, Neşati ve Nedim'in gölgesinde kalmıştır. Söz konusu edilen şairlerin divanlarına bakıldığında Kami'nin şiirleriyle nazire ilişkisi içerisinde olan şiirlere rastlamak mümkündür. Çalışmamızın giriş kısmında 18. yüzyılın siyasi, sosyal ve kültürel yapısı hakkında bilgi verilmiş, ardından Kami'nin hayatı, eserleri ve edebi kişiliği üzerinde durulmuştur. Çalışmamız giriş bölümü dışında birinci bölüm: 'Din', ikinci bölüm: 'Cemiyet', üçüncü bölüm 'İnsan', dördüncü bölüm 'Tabiat' başlıkları altında incelenmektedir. Her bölüm kendi alt başlıklarına ayrılmış olup bölümlerde, ilgili maddeler hakkında bilgiler verilmiştir. Verilen bilgiler örnek beyitlerle desteklenmiştir.
19. yüzyıldan Çağatayca bir divan: Harezmi Kamil Divanı'nın transkripsiyonu ve incelemesi

Bu tezin konusu 19. yüzyılda yaşamış bir Çağatay şairi olan Harezmi Kamil'e ait Divan-ı Kamil'dir. Bu çalışmanın temel amacı Harezmi Kamil'in hayatı, eserleri ve edebi kişiliği hakkında bilgi vermek ve Divan-ı Kamil'i şekil ve içerik bağlamında incelemektir. Bu doğrultuda divanın Türkiye'de bulunan tek yazma nüshası okunarak çevriyazılı metin ortaya çıkarılmıştır. Kısa bir giriş bölümünden sonra bir takım kaynaklardan edinilen bilgilerle şairin hayatı, eserleri ve edebi kişiliğine dair bilgi verilmiş ve daha sonra divan şekil ve içerik açısından incelenmiştir. İlk olarak yazma nüshanın tanıtımı yapılmış, daha sonra divanın biçimsel özellikleri incelenerek kullanılan nazım biçimlerine ve bunların dağılımına, vezin, kafiye ve redif gibi biçimsel özelliklere dair bilgi verilmiştir. Ardından divanın dil ve imla özellikleri ortaya konmuş ve divanın içerik özellikleri şiirlerden örnekler verilerek gösterilmiştir. Son bölümde ise çevriyazılı metnin tespitinde izlenen yol, kullanılan transkripsiyon sistemleri gibi ön bilgiler verildikten sonra çevriyazılı metin ortaya konmuş ve ardından özel isimler ve terimleri içeren küçük bir sözlük oluşturulmuştur. Ayrıca metnin sonuna yazma nüshanın tıpkıbasımı da eklenmiştir.