Çağdaş sanatta imge

Bir sanatta yeterlik tezi olarak bu çalışma, bilginin kaynağı olarak biçim yorumlama yöntemleri, yaşam deneyimleri ile imge ve çağın ilişkilerini keşfetmek amacındadır. Geçmiş günün toplam dağarcığı için bir kaynak ve günü yorumlamanın aracı ve sebebidir. Yapma ve yaratma, gereklilik ve uyumun çok anlamlı ilişkilerinde bulunabilir. Zamanı anlamak, zaman ve mekan arasında yanılsamalar yapmak için bir köprüdür. Zaman anlayışı evrensel ve sürekli olandan, devinimli olana doğru yönelmiş ve Fransız Devrimi'nden sonra ya ütopya ya da geçmişşi yitirmişlik duygusuna dönüşmüştür. Bu anlatıcı ve eğitici olan sanat yapıtının, haz veren nesne oluşuna ve bir kişilik oluşturmaya çalışan sanatçının da izleyiciye yönelik olan bakışının, kendi iç dünyasına dönmesi anlamına gelmiştir. Yaşamdan hoşnutsuz olan birey için gerçek ve günlük yaşam kendisini kurma çabasının önüne engeller çıkarmaktadır ve kişi olan birey için bu zaman mekan bağlarından kaçmak ve kurtulmak gerekmektedir. Geleneksel biçimlendirme yöntemleri kişinin öznel dünyasını kurması için birer araçtırlar ancak gelecek kurmak çabası için yetersiz kalırlar. Evrenin merkezinde olduğuna inanan insanlık kültürü, kendi farklılığını alet yapıyor oluşunda bulmuş ve kendi yeteneklerini yüceltmiştir. Yeni bir dünyayı biçimlendirmek isteyen insanlık kültürü doğaya karşı savaşımında yeni bir toplumun kültürel biçimlerini inşa etmek istemiş ve kültürün doğasını yaratmıştır. Bu kültürün ilk biçimleri kentler, evler ve uyulması gereken kurallardır. İş kavramı uzmanlaşmayı yaratmış ve bunu yabancılaşma izlemiştir. Bilimsel ve nesnel bir dünya anlamına gelen modernizm, ruhunun içsel derinliklerinde 'dehalığını' yaşayan bireyi yeni dünya için otonom sanat nesnesi yapar konuma getirmiş ve onu bir nesne yapıcısı olarak değiştirmiştir. İçsel dünyasında yaşayan birey, günlük hayattan ve toplumdan kaçmakta, tepkisel davranışını güne ve gerçekliğe karşı başkaldırı biçimi olarak sunmaktadır. Kaçış onun dekadanın düşkün hayatına olduğu kadar, kır ve egzotik kültürüne göçüne neden olmuş onu bir göçmen haline getirmiştir. Topluma karşı başkaldınsı sanatçıyı yaşadığı zamanın gerçeklerine ve doğaya bakarak çağının eleştirel ve hicivli yorumlarını yapmaya yönlendirmiş, aynı zamanda da çağının bir belgeleyicisi olmuştur. Bir gelecek biçimi olarak ütopya kurulacak yeni toplumun geçmişşte yaşanmış olan halinden temellenmiştir. Geçmişin yeniden kuruluşu, değerli olan her şeyin kopya edilmesi fikrini oluşturur. Geçmişin tarihsel kavranışı Arcadia Düşünü yeni biçim ve nesnelere taşıdı. Bu geleceğin cennetini bu dünyada inşa etmek demekti, fakat her cennet ülküsü ve rüyasının, cehennemi ve kabusları yanında taşıdığı unutulmamalıdır. Böylece bu yüzyılda biçim ve nesnelere karşı iki yön alınmıştır; biçim bulan ve biçimi bozan yaklaşımlar biri yeni ruhsal ve işlevsel biçimler yaratmak isterken, diğeri biçimleri bozmaya ve işlevselliklerini saçmalaştırmaya yönelmiştir. Kurallarına karşı kendi ruhundan kendini yaratmak isteyen göz, kendi en doğal halini içgüdülerini bulur. Bu başkaldırdığı topluma karşı sanatçı kişinin kendisini belgelemesi demektir. Doğaya bakış, değiştirmek istediği topluma karşı kişinin kendi öznelliğinin ve nesne yapıcılığın anlamsızlığını taşır. Bu ikilik ve çok anlamlılık kişinin kendini ifade etmesinin yeni yoludur. Biçim ve içeriklerin anlamlarının çoklu kullanılmasına dayanır. Yeni bir dünya için nesneler yapmak yerine, şaşırtıcı olmakla 'şok' etkisi yaratmak istenmektedir. İnsanın inşa ettiği bu kültür doğası, geleneksel formül, şema ve yorumları, kendisi için kaynak olarak kullanmış, yüksek sanatın biçimleri günlük hayatın popüler biçimleri ile harmanlanmıştır. Çevresinden bağımsız olma anlamına gelen otonom sanat nesnesi kendi özgün derinliğini yaratmakta ve yeni nesnel toplumun beğeni ve beklentilerine uyum sağlamaktadır. Bu sanatın nesne oluşuna ve öğelerinin birer nesne olarak kullanılmasına doğru olan bir eğilimdir. Öznel öğelerin kodlanması, biçimi içeriğinden koparmıştır. Herhangi bir imge görsel dilin haznesinden görsel bir eleman gibi alınarak kullanılmaktadır. Bu zamanın hız ile parçalanmış olan anlayışına uygun bir tavırdır. Sanatın nesnelliği sanatçının kendi öznelliğini de sanat nesnesi olarak kullanılmasına yol açar. Her şey sanatın malzemesi haline gelmiş, her şeyin yapılabileceği yeniye şartlanmış insan için inanılır olmuştur. Günümüzde sanatın, orjinal düşünceyi bulmaya yönelimi yoktur. Geriye ne kalmış ise o keşfedilmek için bekler. Buluş gereksiz ve sıkıcı olmuştur. -VI-