turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Çocuk edebiyatı eserlerine psikanalitik bir yaklaşım

Yirminci yüzyılda Sigmund Freud'un yarattığı etkiyle bir bilim haline gelen psikanaliz, sanat-edebiyat yapıtlarının eleştirisinde büyük yer tutmuştur. Freud, sanatçının yaratma eylemi ile nevroz arasında sıkı bir ilişki bulmuş ve bilinçaltının yaratmadaki rolünü belirlemeye çalışmıştır. Yaratıcılığı gündüz düşlerine benzeten Freud; kendini gerçekleştirme olanağı bulamayan eski bir isteğin, tatmin edilmemiş arzuların, itilerin hayal dünyasında tatmin yolları aradığını ileri sürmüştür. Bu bakımdan edebi yapıtlar, yaratıcılarının gündüz düşlerini yansıtan somut bir belge niteliği taşımaktadır. Çağdaş psikanalize yön veren isimler arasında yer alan Jacques Lacan, bilinçdışının bir dil gibi yapılandığını söyler. Lacan, Freud'un işaret ettiği bilinçdışı oluşumlarını, Ferdinand de Saussure'ün yarattığı modern dilbilim araçlarıyla, özellikle de gösterge kavramıyla yeniden okumuş; psikanalize yeni bir bakış açısı kazandırmıştır. Çalışma kapsamında Roald Dahl'ın çeviri çocuk edebiyatı eserleri, Freud ve Lacan'ın psikanalitik kuramı çerçevesinde yorumlanmış, çözümlenmiştir. Çalışmada Roald Dahl'ın bilinçaltının yaratmada rolü belirlenmiş, yapıtlardaki bilinçaltı- bilinçdışı unsurların işlerliği değerlendirilmiştir. Edebi yapıtın özünde bilinçdışı bir fantezinin olduğu düşünüldüğünde, bilinçdışı ögelerle bezenmiş iletilerin çocuk okura olan etkisi irdelenmiş; yapıtlardaki tüm dilbilimsel söylemler, semboller değerlendirilmiştir. Çalışma bulgularına göre, Dahl'ın çocukluk çağındaki travmatik anılarının edebi hayatına da etki ettiği görülmüştür. Dahl'ın yapıtlarının temel kurgusu içerisinde tekrarlanan imgeler, belirli temalar yapısall olarak merkezi bir 'anlam'a işaret etmektedir. Yazarın simgesel düzenin acımasızlığından, ürkütücülüğünden bir başka aleme kaçışı, bilinçaltının yaratmadaki rolünü ifade etmektedir.
Kırgızca sözlüğün ç, e, ı, i harfleri ve etimolojileri

Çalışmamız, K. K. Yudahin'in 1965 yılında neşredilen 'Kırgızca-Rusça Sözlük'ünün Ç, E, I ve İ harflerinin Türkiye Türkçesine çevirisini ve madde başı kelimelerin etimolojik incelemelerini içermektedir. Çalışmamızda toplam 4689 tane madde başı kelime bulunmaktadır. Her kelime Kırgız kültürü esas alınarak tercüme edilmeye çalışılmış ve tercümelerin daha iyi anlaşılabilmesi için kelimelere getirilmiş olan ekler de ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir.
Kitab-ı Ahval-i Kıyamet ve Fazİlet-i aʽmal üzerinde dil bilgisi çalışması

Bu çalışmada Manisa İl Halk Kütüphanesinde 45 Hk 1584 demirbaş arşiv numarası ile Kitab-ı Ahval-i Kıyamet ve Fazilet-i A mal adlı eser seçilmiştir. Müellifi ve müstensihi belli olmayan eserin istinsah tarihi H. 1113 (M. 1701 )'tür. Eser Oğuz Türkçesinin tarihi gelişiminin belirlenmesi noktasında yapılan çalışmalara kaynak olması anlayışıyla ses ve şekil bilgisi yönünden değerlendirilmiştir. Çalışma Ön Söz, Giriş ve Sonuç bölümünün yanı sıra İnceleme, Metin, Dizin olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır. İnceleme bölümünde eserin istinsah edildiği dönemin dil özellikleri, ses ve şekil bilgisi bakımından değerlendirilerek belirlenmiş; Metin bölümünde Arap harfleriyle ve harekeli nesihle yazılmış eserin yazı çevrimi yapılmış; Dizin bölümünde ise metinde geçen sözcükler alfabetik olarak sıralanıp anlamları verilmiş, bu sayede eser bilim ve edebiyat dünyasına kazandırılmıştır. Çalışmanın sonunda yararlanılan kaynaklardan oluşan bir bibliyografya vardır. Eserin sonuna araştırmacıların metni daha kolay takip etmelerini sağlamak amacıyla değerlendirilen nüshanın tıpkıbasımı eklenmiştir.
Seriality as modern form in Turkish literary history: Ebu'ssüreyya Sami's detective serial Turks Sherlock Holmes Avni the Merciless

Bu tez 1913 yılında basılmış bir Osmanlı dedektif serisini incelemektedir. Ebu'ssüreyya Sami'nin yazdığı, Türklerin Şarlok Holmes'i Aman Vermez Avni isimli seride yer alan on kitabın biçimsel özelliklerine ve içerdikleri temalara dikkat edilerek, Osmanlı modernite tarihine farklı bir açıdan bakmak amaçlanmaktadır. Gündelik hayat ve pratikleriyle ilgilenen bu çalışma, insanların zaman, mekan ve hayatla olan ilişkilerindeki değişimleri ortaya koymayı hedeflemektedir. Bu çalışmada Osmanlı dedektifinin özgün karakteri ve duruşu incelenmiştir. Osmanlı dedektifi hem ulus devletin ideolojisini yansıtan alegorik bir figür, hem de gündelik hayatın taktiklerini kullanmayı iyi bilen gerçekçi bir karakter olarak ortaya çıkmıştır. Bu tezin birincil kaynağı seride yer alan metinlerdir. Batı Edebiyatındaki polisiye örneklerinden de, karşılaştırmalı bir bakış açısı elde etmek amacıyla yararlanılmıştır.
Necati Bey Divanı'ndan seçme gazellerin dilinin incelenmesi

Tezin konusu Necati Bey Divanı'nda yer alan ilk 120 gazelin ad cümlelerinin incelenmesidir. Tezin 1. Bölümünde şairin yaşadığı yüzyılın sosyal, tarihi, edebi görünümüne şairin edebi kişiliğine kısaca değinilmiştir. Tezin ana konusu olan dil incelemesi ise II. Bölümü oluşturmaktadır. Bu bölümde ad cümleleri oluşumlarına, yüklemlerin zamanlarına, yapılarına, bağlanışlarına, kuruluşlarına ve anlamlarına göre incelemeye girmiştir.
Rizeli Ahmed Hamdİ'nin eserleri

19. yüzyılın ikinci yarısında yaşamış olan Rizeli Ahmed Hamdi, Anadolu coğrafyasına ilk yayılan tarikatlerden biri olan Kadiriliğin şeyhlerindendir. Şimdiye dek hakkında oldukça az çalışma yapılmış ve eserlerinde hayatına dair vermiş olduğu bilgilerin birçoğu açığa çıkarılmamıştır. Hazırlanan bu çalışmada söz konusu eksiği kapatmak niyetiyle şairin hayatı incelenerek, tasavvufi ve edebi görüşü ortaya konulacak, Hatemü'l-Esrar, Bahrü'l-Hayat ve Kitab-ı Keşfiyye adlı eserler çeviri metinleri ile verilecek, çalışmanın sonunda yer alan Tasavvufi Terimler Sözlüğü'nde ise tasavvuf literatürüne ait kelimelerin eserlerde nasıl kulanıldığı gösterilecektir. Çalışma, 1800'lü yılların sonlarında Rize ve çevresinde Kadiri Tarikati'nin işleyişi hakkında bilgi vermesi, o dönemde ulemalar ve şeyhler arasında yaşanan ayrılıklara değinmesi, din olgusunun şeyhler arasında nasıl yorumlandığını göstermesi, Osmanlı hükümetinin bu alanda yaşanan gerginliklere kayıtsız kalışını anlatması sebebiyle, Rize'de din kültürü ve Anadolu Tarikatleri çalışmalarına kaynak oluşturması açısından önem arz etmekle beraber, şimdiye değin adı pek duyulmamış bir tekke şairini tanıtmakta ve unutulmaya yüz tutmuş bu şahsı ilim dünyasına kazandırmaktadır.
Bay Muannit Sahtegi'nin Notları'nda türün işlevleri: Eril tahakküm ve söylemin aracı olarak günlük türü

Vüs'at O. Bener'in Bay Muannit Sahtegi'nin Notları (1991) romanındaki eril tahakküm ve söylemi irdelemeye odaklanan bu tez, eril sesin yeniden ürettiği fallogosantrik gerçekliğin, günlüğün türsel işlevleri aracılığıyla nasıl meşrulaştırıldığını gösterir. Bay Muannit Sahtegi'nin kendi günlüğüne uyguladığı bir yeniden-yazım olarak kurgulanan bu romanda, protagonist, anlatıcı ve yazar kimliklerini kendi sesinde tekelleştiren ben-anlatıcı, kadın karakterleri sessizleştirerek muhatabına sınırlı bir gerçeklik sunar. Thomas O. Beebee'ye göre, her türün kendine özgü bir 'kullanım-değeri' vardır ve türsel tercihler, 'ideolojik işlevler' içerir. Bay Muannit Sahtegi'nin Notları, roman türü içerisinde bir anlatım stratejisi olarak günlük formunun kullanılmasıyla, Philippe Lejeune'ün 'otobiyografik sözleşme'sini bir türsel işleve dönüştürür. Kurmacanın bir aracı olarak günlük formunun tercih edilmesiyle, Lejeune'ün otobiyografik sözleşmesinin sağladığı illüzyon, metnin muhatabına bir güvenilirlik vadeder ve tüm kadın karakterlere kategorik bir tahakküm uygulayan eril anlatıcının kurduğu gerçekliği meşrulaştırmak için kullanılır. Bu bağlamda, bu tez, Bay Muannit Sahtegi'nin Notları romanında anlatısal bir araç olarak günlük türü kullanımının sağladığı türsel işlevlerin, protagonist-anlatıcı-yazar Sahtegi'nin eril söylem ve tahakkümünü nasıl meşrulaştırdığını ve hangi yollarla muhatabını ikna eden bir araca dönüştüğünü gösterir.
Bir mekan olarak yazı: Kırmızı Pelerinli Kent ve Romantik Bir Viyana Yazı'nda metadiegetik anlatılar

Bu tezde Aslı Erdoğan'ın Kırmızı Pelerinli Kent ve Adalet Ağaoğlu'nun Romantik Bir Viyana Yazı romanı üzerinden 'yazı'nın, çeşitli nedenlerle mekansızlaşan karakterlere bir mekan sağladığını öne süreceğim. Buna imkan tanıyan şeyin, bu anlatıların başkarakterlerinin, içinde bulundukları romanlarla aynı adı taşıyan romanlar yazıyor olmaları dolayısıyla anlatılarda açılan yeni düzlemler olduğunu söyleyeceğim. Ele aldığım romanlarda görülen anlatım tekniklerinin ve anlatı unsurlarının, dış dünyanın gerçekliğinden kaçan ve kendileri için yeni bir mekan yaratmanın peşinde olan karakterlere sağladığı imkanları tartışacağım. Bunun yaparken Genette'in 'anlatı düzeyleri' terminolojisinden yararlanarak, 'yazı'nın karakterlere bir mekan olmasını mümkün kılan metadiegetik anlatılara ve bu anlatıların romanlardaki işlevlerine odaklanacağım.
Ketencizade Mehmet Rüştü Efendi-İntİbahü't-Talibİn

Ketencizade Mehmet Rüştü, 1836 yılında Erzurum'da doğmuş, aynı şehirde eğitim almış, imamlık yapmış bir şairdir. 19. asır mutasavvıfları gibi eserlerinin çoğunluğunda gazel, kaside, mesnevi, muhammes, müseddes, müsemmen gibi nazım şekillerini kullanmıştır. Üzerinde çalıştığımız ürün, şekil ve muhteva açısından dönemin özelliklerini bünyesinde barındıran bir eser olarak Ketencizade'yi anlayıp yorumlayabilmek açısından önem taşımaktadır. Ketencizade hakkındaki ilk çalışmayı Cemaleddin Server Revnakoğlu yapmış ve onu edebiyat alemine tanıtmıştır. Naci Elmalı ise Ketencizade Mehmet Rüştü adıyla çıkardığı kitapta şairin hayatı ve eserleri hakkında bilgiler verip, divanını neşretmiştir. Mevlidi üzerine tenkitli metin halinde bir tez çalışması yapmış olan Ali Bektaş'tan sonra bilinen üçüncü eserini ilim dünyasına tanıtmak ve okuyucuya kazandırmak üzere bu çalışmaya başlanmıştır. Mesnevi nazım şekliyle yazılmış İntibahü't-Talibin içinde gazel, kaside, tahmis, muhammes, müseddes ve terci-i bendlere de yer verilmiştir. Şair Allah'a, Hz. Muhammed'e, diğer peygamberlere, halifelere, ashaba, hak mezhep imamlarına ve bu imamların yetiştirdiği alimlere, Nakşibendi tarikatı şeyhlerine övgülerde bulunmuş, onlara kalb-i selimle bağlanılarak kurtuluşa erişileceğinden bahsetmiş, günahlarından pişmanlığını çokça dile getirip, Allah'ın sonsuz rahmetine sığındığını belirtmiştir.
Halide Edib Adıvar'ın Akşam gazetesindeki yazıları (1946-1951) metin-inceleme

Halide Edib Adıvar Akşam'da kaleme aldığı makalelerin bir kısmındasanat, edebiyat, dil, medeniyet ve tarih gibi konuları ele alırken bir kısmında da güncel ve felsefi konulara değinir. Kimi makalelerinde ise tarihe ve güncelsiyasete yön vermiş kimselerin biyografilerinden, toplumsal hayattan ve eğitimden bahseder. Akşam'daki makalelerinde yazar; hayat karşısındaki tavrını, ideolojikduruşunu ve deneyimlerini aktarır. Halide Edib Adıvar'ın Akşam'dakiyazılarında biyografi türü, bu biyografilerde ise Mahatma Gandhi, Büyük İskender ve Jül Sezar gibi şahsiyetler ve onların hayat serüvenlerindençıkarılan dersler önemli bir yer tutar. Yazar, bu dönemde kaleme aldığımakalelerde siyasi ve fikri meseleler kadar sosyal meselelerle eğitimi deönemser. Akşam'daki yazılarda Türk toplumunun yaşayış biçimi, Türkiye'deki modernleşme çabaları ve ülkedeki sosyokültürel değişmeler hakkında bilgi verir, gözlemlerini aktarır. Türk kadınlarının toplumsal hayat içindekikonumlarıyla çalışma hayatındaki ağırlıkları üzerinde durur. Modernleşme, Türk modernleşmesi, çağdaş kadın kimliğinin oluşumunda toplumun kabulleri, gelenekle modernlik arasında sıkışan kadınların kendilerini toplumakabullendirme sürecinde yaşadıkları gerilimler yazarın üzerinde önemle durduğu meseleler arasında yer alır. Bu tez, Cumhuriyet tarihinin sıra dışı figürlerinden Halide Edib Adıvar'ın Akşam'da 1939- 1951 tarihleri arasında kaleme aldığı makalelerden1946- 1951 tarihleri arasında çıkan yazılarının değerlendirilmesinden oluşur.
Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun romalarında ötekileşme sorunu

Ontolojik karakterli bir özgürlük sorunu olan ötekileşme, kişilerin ya da toplumların varoluşunun temeli olan kendilik değerlerini yitirmeleriyle ortaya çıkan felsefi, sosyolojik ve psikolojik bir sorun olarak modern dünya insanının önemli problemlerindendir. Kişi ve/ya toplumların kendilik sınırlarını belirleyen değerlerinden kopmasıyla ortaya çıkan ötekileşme sürecinde değer yitimi; kişinin değerlerinden uzaklaşması, onları önemsememesi, küçümsemesi ve yok sayıp yok etmeye çalışması aşamalarıyla ortaya çıkar. Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun romanlarında, bireysel ve toplumsal bağlamda ele alınan ötekileşme sorunu; roman kişilerinin, Tanzimat'tan Cumhuriyet sonrasına uzanan süreçlerde modernleşme çabalarını yanlış algılayıp hayata da sorunlu geçirmeleriyle ortaya çıkan yabancılaşma serüvenleri olarak ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Türkçe kaynak metinlerde noktalama ve dizin çalışması Zübdetü'l-Hakayık örneği

Eğitimin insana dünkü değerleri tanıtıp koruma, bugünkü gerçekleri gösterme ve yarınlara güven içinde hazırlama gibi üç esas yönü vardır. Eğitimin de edebiyatın da konusu insandır. Bir edebi eseri güzel yapan şey konusu ve kullanılan dildir. Dil düşünmenin ifadesi, insanın düşünen bir varlık olduğunun kanıtıdır. Dili milletten ve milleti ait olduğu maziden ayırmak mümkün değildir. Dil ile kültürü ayırmak mümkün değildir. Bir milletin geçmişşine o milletin eserleri tanıklık eder. Geçmiş cemiyet hayatını anlatan ve geçmişşteki dilin bozulmadan kaldığı eserlere kaynak metinler denir. Kaynak metinler dil içi çeviriler ve anlaşılmasının ifadesi olan noktalama işaretleri yoluyla günümüz diline ve eğitimine kazandırılabilir. Bu hedefle Zübdetü'l-Hakayık adlı kaynak metnin 21a ile 40b arası varakları taranarak bu varaklarda latin harflerine çevirme, noktalama, tercüme, dizin ve sözlük çalışması yapılmıştır. Çalışma üç kısımdan oluşmaktadır. Birinci kısımda giriş, konu ve problem, hedef ve önem bulunmaktadır. İkinci kısımda metnin konu özeti, metin, tercüme, dizin ve sözlük bulunmaktadır. Üçüncü kısım ise sonuç ve önerilerden oluşmaktadır.
Vedat Türkali'nin romanlarında şahıslar kadrosu

Bu çalışmada 'Vedat Türkali'nin Romanlarında Şahıs Kadrosu' incelenmiştir. Öncelikle giriş bölümünde Tanzimat'tan Cumhuriyet'e Türk romanının gelişim süreci genel hatlarıyla anlatılmış ve Vedat Türkali'nin bu süreçteki yeri ile ilgili bilgi verilmiştir. Birinci bölümde Vedat Türkali'nin hayatı-sanat anlayışı- eserleri alt başlıklarla ele alınmıştır. İkinci bölümde ise Vedat Türkali'nin romanlarında şahıs kadrosu, alt başlıklarla ve ayrıntılı olarak incelenmiştir. Türkali'nin romanları Nurullah Çetin'in 'Roman Çözümleme Yöntemi' adlı kitabındaki 'Kişiler kadrosu' tasnifi esas alınarak incelenmiştir. Aynı zamanda çeşitli araştırmacılarımızın kitapları ve makaleleri esas alınarak şahıs kadrosu ile ilgili terimlerin bilimsel çerçevesi sağlamlaştırılmaya çalışılmıştır. Ayrıca, yazarın romanlarında önemli yer tutan tarihsel süreçlerin, roman kişilerini değerlendirirken doğru biçimde ele alınabilmesi amacıyla yakın tarihimizle ilgili geniş bir inceleme yapılmıştır. Sonuç kısmında ise, Vedat Türkali'nin romanlarında şahıs kadrosu ile ilgili olarak tespit ettiğimiz özellikler, ulaştığımız yargılar özlü bir biçimde ortaya konmuştur.
Alimcan İbrahim'in Kazak Kızı romanında söz varlığı

Alimcan İbrahim ve Kazak Kızı adlı romanı, yazarın edebi kişiliği ve kullandığı dil, bu çalışmanın ana konusunu oluşturmuştur. Ülkemizde özellikle SSCB'nin yıkılışını takip eden günlerde böyle kültür adamlarının eserleri yayınlanmaya başlasa da, Alimcan İbrahim ve onun eserleri hakkındaki çalışmalar eksiktir. Alimcan İbrahim'in Kazak Kızı romanının bu çalışmanın konusu olarak seçilmesi de bu eksikliktendir. Çalışmamız, Alimcan İbrahim'in Kazak Kızı adlı eserinin Arap alfabesi ile basılmış yayınına dayanarak hazırlanmıştır. Dört temel bölümden oluşan bu çalışmanın birinci bölümünde, XX. yüzyıl başındaki Tatar edebiyatının genel özellikleri, yazarın hayatı, eserleri ve yazar hakkında yapılan çalışmalar bulunuyor. Bu bölümün sonunda, konunun incelenmesi sırasında yararlanılan kitap, makale ve sözlüklerin bibliyografyaları verilmiştir. İkinci bölüm Kazak Kızı romanının Tatar Türkçesi ve Türkiye Türkçesi metinlerinden oluşmaktadır. Üçüncü bölümde ise, metni oluşturan kelimelerin yer aldığı metin sözlüğü, metinde geçen özel adlardan oluşan özel adlar dizini ve son olarak metinde geçen sözlerin sıklığım gösteren sıklık dizini bulunmaktadır. Dördüncü bölüm olan sonuç bölümünde ise bu çalışmada ele alman konularla ilgili değerlendirmeler yer almaktadır. Sonuç olarak çalışmamız modern Türk lehçelerinin karşılaştırmalı olarak incelenmesinde kullanılabilecek malzemeyi içermektedir. Ayrıca ünlü Tatar yazarı Alimcan İbrahim ve onun eserleri, Kazak Kızı romanının dil özellikleri ve Arap alfabesinin ıslah çalışmalarından sonra Tatar Türkçesi metinlerdeki kullanımı ile ilgili olarak da bu çalışmadan yararlanılabilir. Dizin bölümü ise Tatar Türkçesinde mevcut olan sözlerle ilgili yeni sonuçlara ulaşmak için kullanılabilir.
Sivaslı İzzet Osman Divanı

Zengin bir geçmişşe sahip olan Türk edebiyatı, günümüze kadar ulaşan eserlerin yanı sıra, başta divanlar olmak üzere hala kayıp olan ve değerlendirilmeyi bekleyen sayısız eserle bir kültür hazinesidir. Bu çalışmada, 18. yüzyılda yaşayan Sivaslı İzzet Osman Divanı transkripsiyonlu metni hazırlanmıştır. Şair ve eseri hakkında değerlendirmeler yapılmıştır. İzzet Osman'ın hayatı hakkında herhangi bir bilgiye ulaşılamamıştır. Bilinen tek eseri divanı üzerinden şair ve şairin edebi yönü de bu çalışmada tanıtılmıştır. Divanda hemen hemen her konuda gazel kaleme alan Sivaslı İzzet Osman tarihleri ile de dikkat çeken bir şairdir.
Dede Korkut kitabı'nın Türkiye'deki popüler yayınları üzerine bir inceleme

Dede Korkut Kitabı üzerine Türkiye'de 1916 2015 yılları arasında tez, makale, kitap ve sanatsal formlu bilimsel, popüler ve sanatsal 1638'den fazla miktarda yayın yapılmıştır. Bu çalışmada yüz yıllık süreçte Dede Korkut Kitabı'nın Türkiye'deki popüler yayınlarının üretim ve yayım işleyişi ele alınmıştır. Örnekleme yöntemiyle seçilen 456 popüler yayının künye bilgileri üzerinden 'kitap-yazar-dönem-okur hedef kitle' ana ölçütleriyle, nicelik/nitelik merkezinde analizleri yapılarak, yayınların üretiminde ve yayımında bu unsurların etkileri etüt edilmiştir. Bunun yanı sıra onar yıllık dönem aralığındaki yayımlardan örnekleme yöntemiyle seçilen yayınlar metinlerarasılık bağlamında incelenmiştir. Giriş ve dört bölümden oluşan çalışmanın araştırma alanını Milli Kütüphane katalogları ile Türkiye'de yayımlanmış kimi biyografik yayınlardan oluşmaktadır. Disiplinlerarası yaklaşımla ele alınan çalışmada, metinlerarasılık kavram ve kuramlarının yanı sıra istatistik alanının ölçme düzeyleri ve istatiksel seri yöntemleri kullanılmıştır. Sonuç olarak da Türkiye'de yayımlanan popüler Dede Korkut Kitabı yayınlarında genel olarak belli ölçülerde altmetinden hangi sebep ve saiklerle uzaklaşıldığı tespit ve tayin edilmiştir.
Pervane Beg Nazire mecmuası (67b-100b), transkripsiyonlu ve edisyon kritikli metin

(67b-100b) Pervane b. Abdullah Beg'in 1560'ta tertip ettiği, 627 varaktan oluşan, 525 şairin 7360 naziresi bulunan, yegane nüshası Topkapı Sarayı Bağdat Köşkü Kütüphanesi'nde B.406 numarayla kayıtlı olan ve Kanuni Sultan Süleyman Han'a takdim edilen bu eser edebiyatımızın en mühim nazire mecmualanndandır. Tezde 67b- 100b arasındaki varakların transkripsiyonlu metni hazırlanmıştır. Ele alınan varaklarda 41 tanzir edilen gazel, 333 nazire ve nazire aralarına serpiştirilmiş 36 kıta, 22 gazel toplam olarak 432 şiir mevcuttur. Bu şiirler 148 farklı şaire aittir. Bu metinde geçen Arapça ve Farsça unsurlar da tespit edilmiştir. Dizinle beraber eserde yer alan tüm şiirlerin listesi de hazırlanmış olup karşılaştırma yapılan divanlarla faydalanılan eserlerin bibliyografyası da verilmiştir. Ele alınan metnin içindeki gazel ve nazirelerin şairleri arasında sultanlar ve şehzadeler de bulunmaktadır. Sultan padişahlar içinde Sultan Bayezid, Kanuni Sultan Süleyman, Sultan Ahmed bulunmaktadır. Şehzadeler içinde Şehzade Korkut ve Cem Sultan yer almaktadır. 16. asrın dil hususiyetlerini görmek bakımından farklı bir önem arz eden bu eser, dönemin imlası hakkında da değerli ipuçlarını barındırmaktadır. Nesih ile yazılmış olan bu eserde tanzir edilen gazelin şairi ve şairinin kimliği hakkında bilgiler bulmak mümkündür. Üzerine çalışma yapılmış divanlarla yapılan karşılaştırmalarda vezin ve anlam olarak doğru bulunanı metne alındı, farklılıklar dipnotlarda belirtildi. Nazire mecmuasında bulunmayıp divanlarda bulunan beyitler metnin içinde dahil edildi ve bu durum da dipnotlarda belirtildi. Metinde geçen çoğu şairin mürettep divanı olmakla beraber bir kısmının divanı ya da divançesi yoktur.
Güray Süngü'nün eserlerinde erilliğin görünümleri

Bu tez çalışması ile modern yazar Güray Süngü'nün eserlerinde yer alan erkek karakterlere toplumsal cinsiyet noktasından bakabilmek hedeflenmiştir. Gerek kullanılan ironik dil ve üslup gerekse yapılan güncel tespitler Güray Süngü'nün eserlerinin analiz için tercih edilmesinde etkili olmuştur. Bu eserlerde erkeklik kavramının izleri aranmış ve konu erkeklik, erillik, toplumsal cinsiyet, geleneksel yapı, yeni erkek modelin oluşumu gibi ana başlıklar altında toplanmıştır. Modernleşme sürecinde hem özel hem kamusal alanda daha etkin hale gelen kadınlar karşısında erkeklerin kendilerini nasıl konumlandırdıkları analiz edilirken kurgunun imkanlarından yararlanılmaya çalışılmıştır. Bu kapsamda Güray Süngü'nün altı roman, dört hikaye ve bir uzun hikayeden oluşan toplam on bir adet eseri incelenmiştir. Bu çalışmada Güray Süngü'nün eserlerinde yer alan erkek karakterlerin modern hayat ile geleneksel erkek rolünü devam ettirmenin zorlukları karşısında ölümü tek kurtuluş yolu olarak gördükleri ancak aslında kadınlarla rekabetçi olmayan, tamamlayıcı ilişkiler kurmalarının karşılaştıkları zorluklara çözüm olacağı sonucuna ulaşılmıştır.
Türkiye Türkçesi ile Azerbaycan Türkçesinde fiillerin anlam açısından çeşitlenmesi

Bir yüzyıla yakın biribirinden uzak düşmüş, Türkiye Türkleri ile Azerbaycan Türkleri arasında iletişimsizlik sosyal ve kültürel etkilenmeden dolayı, dilde birtakım farklılıklar ortaya çıkmıştır. Aynı kökene dayanan bir dilin kolları arasında zamanla meydana gelen ses, şekil farklılıkları ile anlam ayrılıkları bir araştırma konusudur. Bir fiilin Türkiye Türkçesindekianlam çeşitliliğini Azerbaycan Türkçesinde göremememiz veya Azerbaycan Türkçesindekianlam çeşitliliğine Türkiye Türkçesinde rastlamayışımız bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Bir yandan tarihi dönemlere bağlı kalarak anlamda çeşitlilik ortaya çıkarken, başka yandan tercüme yoluyla bazan da anlam anlam genişlemesiyle iki lehçe arasında farklılıklar görülmüştür. Bu bakımdan çalışmamız da bu farklılıklar çerçevesinde ele alınmış ve 100 fiil tespit edilerek, her iki dil grubu içinde bu 100 fiil arasında ses, şekilanlam bakımından farklılık gösterenlere ağırlık verilmiştir. Bu çalışmayı hazırlarken kök, yapı bakımından Türkçe olan fiilleri seçtim. Aralarında Moğolca olanlar da vardır. Bu çalışmada sözlüklerden ve çeşitli metinlerdenseçtiğim fiilleri ayrı ayrı fişledim, anlamlarını tespit ettim. Aynı fiilin iki lehçeye ait olananlamlarını ve örneklerini yan yana getirerek aradaki anlam farklarını çıkardım. Bunların yapısını, kökenini, ağızlardaki kullanışını, anlamlarını karşılaştırdım. Ağızlara kadar inmemin bir amacı vardı. O da her iki lehçe arasında ağızlarda kalanortaklığı tespit etmekti. Bu karşılaştırma sonucu görülüyor ki, hem Türkiye Türkçesinin hem Azerbaycan Türkçesinin yazı dili ve ağızlarında ortak kullanılan fakat farklı anlam ifade eden 36 fiil vardır. Bu fiillerin dışındaki 8 fiil Azerbaycan Türkçesinin hem yazı dili, hem ağızlarındaTürkiye Türkçesinin ise yalnız ağızlarında ortak kullanılmaktadır. Bu çalışmada varılan başka bir sonuç genel olarak temel anlamların her ikiTürkçede ortak olduğudur. Ancak bu iki dil arasında anlamlardaki farklılaşmanın iletişimsizlikten ilerigelmesinin tarihi süreçle de ilgisi vardır. Bir başka sebep de bu Türkçelerin başka diillerinetkisi altında kalması olup başkalaşma coğrafi konumdan da kaynaklanmaktadır. Tezimin ortak yazı dili, aynı kaynağa dayanan Türk Dillerinin birbirine yaklaştırılması gibi çalışmalara katkısının olacağını umuyorum.