turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Dönüşüm sürecindeki tarihi kent merkezlerinde kullanıcı profilinin kültürel miras üzerindeki değerlendirmeleri: İzmir örneği

Koruma uluslararası alanda anlaşma ve yasalarda çerçevelendiği üzere yalnızca fiziki bir süreç değil aynı zamanda sosyolojik bir eylemdir. Tarihsel mekanı var eden sosyal yapı anlaşılmaksızın mekanın anlamlandırılması ve korunması mümkün olamayacaktır. Bu bağlamda bu çalışma, İzmir tarihi kent merkezi alan kullanıcılarının yaşadıkları alanda var olan kültür varlıkları ile ilgili değerlendirmelerini araştırmak ve İzmir tarihi kent merkezinin kullanıcıların gözüyle nasıl algılanmakta olduğunu ortaya koymak istemektedir. Bu araştırmanın Kemeraltı'nın günümüzdeki yapısının daha doğru bir açıdan okunması ve geleceği ile ilgili tartışmalar için veri oluşturması söz konusu olacaktır. Bu veriler ışığında tarihi kentsel dokuda nasıl bir koruma-yenileme yaklaşımı nasıl olması gerektiğinin tartışılması da çalışmanın hedefleri arasındadır. İzmir tarihsel kent merkezini oluşturan ticaret ve konut alanları dönemler içerisinde farklı dönüşümler yaşadıkları için çalışmada bu iki bölge ayrı ele alınmıştır. Çalışma kapsamında bu iki bölgenin içinde de temsil gücü yüksek olduğu belirlenen örneklem alanlar tespit edilerek, bu alanlardaki tescilli yapılar özelinde araştırmalar yapılmıştır. İlk olarak günümüzde yaşayan Kemeraltı alan kullanıcılarının durum ve değerlendirmelerini öğrenmek amacıyla anket çalışması, İkinci olaraksa geçmişşe yönelik kullanıcı değişimini anlayabilmek adına tescilli taşınmazların el değiştirme bilgilerini içeren tapu kayıtları incelenmiştir. Anket aracılığıyla Kemeraltı kullanıcısının kültür varlıklarıyla ilgili bilinç durumları, çevresel memnuniyetleri, yapılarına olan müdahaleleri konularında bilgiler edinilmiştir. Bu bilgilerin daha anlamlı olabilmeleri adına çaprazlamalarla, birlikte ve göreli olarak incelenmeleri gerçekleştirilmiştir. Ticari bölge alan kullanıcılarının memnuniyet durumları; yaşanan sosyo-ekonomik değişimlere rağmen Kemeraltı Çarşısı'nın ticari dinamizmini ve merkezi niteliği korumasının bir göstergesidir. Konut bölgesi ise kente tutunmaya çalışan yoksul grupların yaşadığı bir alan durumundadır. Bölgede metruk durumda pek çok yapı bulunduğu görülmüştür. Bu bölgede yaşayan alan kullanıclarının ekonomik ve eğitimsel yetersizliklerden dolayı kültür varlıkları konusunda bilinç düzeylerinin düşük olduğu ve bakım-onarım konusunda sıkıntı yaşadıkları anlaşılmıştır. Ortaya konacak koruma çalışmalarının öncelikle alan kullanıcılarının bilinçlendirilmesi ve durumlarının iyileştirilmesine odaklanması gerektiği anlaşılmaktadır.
İstanbul'da konut değerini etkileyen faktörler. Anadolu yakası örneği

Gelişmekte olan ülkelerde konut sorunu, yeterli konut üretememe, üretim sürecinde kamunun teknik ve ekonomik alanda etkin olamaması, kentlilerin kendi sorunlarını kendi imkanlarıyla çözmesine neden olmaktadır. Gelir dağılımındaki dengesizlik ise konut dokusunda ikili bir yapıya neden olmaktadır. Gelişmiş ülkelerde ise konut sorunu çok daha azdır nüfus artışlarının az olması planlama olgusunun kurumsallaşmış olması hem sağlıklı konut dokusuna neden olmakta hem de kentsel yaşantının daha rasyonel olmasına neden olmaktadır. Kentlerdeki önemli dinamiklerden birisi de kentin beyni sayılan merkezin diğer bölgelerle ve alt merkezlerle olan ilişkisini çözümlemektir. Bu çalışmada Anadolu yakasında merkezin konut değer artışındaki işlevine bakıldı. Merkezin konut arazi değerinde çok fazla önemli çıkmaması başka değişkenlerin özellikle erişebilirliğin ve denizin daha etkili olması İstanbul'da önemli değişimleri ortaya koymuştur. İstanbul bir yandan düzensiz konut dokusuyla az gelişmiş ülke özelliği taşırken diğer yandan merkeze olan bağımlılığın azalması ve yükün alt merkezlere atılmasıyla gelişmiş ülke metropollerinde görülen bir dinamizm de yaşanmaktadır. Yoğunluğun ise konut arazi değerinde etkisi az çıkmıştır. Erişebilirlik sağlandığında kent merkezi dışında da yer seçme eğilimi vardır. Aynı zamanda düzenli konut dokusunun da gerek yer seçim kriterlerinde gerekse konut arazi değerinde etkilidir.
Kentsel kamusal mekanların iklim duyarlı tasarlanması: Türkiye örneklerinin karşılaştırılması

Bu çalışmada kentleşme ile iklim ilişkisinin sonuçları ve bu sonuçların kentlilerin termal konforlarının sağlanması için tasarım yoluyla ne şekilde yönlendirilebileceği literatür taraması yapılarak ortaya konmuştur. Bunun sonucunda kentsel kamusal mekanların etkin kullanımının sağlanabilmesi için farklı iklimlerde uyulması gereken tasarım ilkeleri sıralanmış ve bu ilkeler aracılığıyla mekanların iklim duyarlılığının ölçülebilmesini sağlayacak performans standartları çizelgeleri oluşturulmuştur. Sıcaklığın ve radyasyonun kontrolü, rüzgar akımının kontrolü ve nemin kontrolu başlıkları altında toplam yirmi dört adet performans standardını içeren çizelgeler, fiziksel özellikleri fotoğraflanıp halihazır haritalar üzerine işlenen İzmir- 1 Caddesi, Bahariye Caddesi ve Konak Meydanı örneklerinin iklim duyarlılığının değerlendirilmesinde kullanılmıştır. Değerlendirme sonucunda yirmi dört adet performans standardından İzmir- 1 Caddesi'nin soğuk dönemde onikisini, sıcak dönemde ise onyedisini, Bahariye Caddesi örneğinin soğuk dönemde onüçünü, sıcak dönemde ise onaltısını, Konak Meydanı örneğinin ise yirmi dört standardın soğuk dönemde sekizini, sıcak dönemde ise ondördünü karşılayabildiği tespit edilmiştir.
An Assesment of urban archaeology and archaeological heritage: A case study in Ulus - Ankara

Bir kentin sahip olduğu arkeolojik miras, insanlık tarihine ait en geçerli kanıttır. Bu miras uzun yıllar boyunca oluşturulmuştur ve bu mirası oluşturan günümüze dek ulaşabilmiş arkeolojik kalıntılar sınırlı, yenilenmesi mümkün olmayan ve yeri doldurulamaz kaynaklardır. Kentsel arkeoloji çok disiplinli bir çalışma alanı olarak, yalnızca tarihi geçmişşe ilişkin bilgi değil, ayrıca kentsel gelişme politika ve planlan tarafından dikkate alınması gerekli plan girdilerini de hazırlar. Ankara, önemli tarihi bir geçmişşin, mimari ve arkeolojik mirasın sahibidir. Ulus'un tarihi Ankara'nın ilk yerleşim yeri olarak MÖ 8. yüzyıla dek uzanır. Bu miras, tarihin pek çok izini taşımaktadır. Fakat Ankara için hazırlanan kent planları, Ulus'un arkeolojik varlıklarının korunmasını ve yaşatabilmesini sağlayamamıştır. Bu tezde amaçlanan, Ankara'da bir alan çalışması ile Ulus'un arkeolojik miras profilini çıkararak kentsel arkeoloji kavramını incelemektir. Ayrıca kentsel planlama açısından, eski plan ve uygulamaların Ulus'un arkeolojik varlıkları üzerindeki etkileri saptanmakta ve elde edilen veriler doğrultusunda Ulus için uygun planlama önerileri verilmektedir.
İstanbul Haliçi'nin ve çevresinin ekosistem kimliğinin belirlenmesi ile ekosisteme uyumlu koruma ve yenileme plan kararlarına altlık oluşturulması

Kentler geliştikçe ve sahip oldukları sınırları zorladıkça, doğal alanlar ile arasındaki dengenin sorgulanması ve doğayı koruma-geliştirme yaklaşımlarının artması güncel bir konudur. Kentlerin gelişmesiyle; atıksuyun deşarjı problemi, koruma ormanlarının tahribatı, içme suyu ihtiyacının ve enerji sarfiyatının artması gibi sorunlar tartışılmaktadır. Kentleri, insanların oluşturduğu ve sürekli değişim halinde organik bir yapı olarak ele aldığımızda; ekosistem ile entegre olmuş ve doğal parametreleri düşürmeyen, aksine yükselten kimliğinin olması gerekliliği sorgulanmalıdır. Kentlerin yıllara sari gelişimleriyle ekosistemde yarattıkları baskının, kısa vadede çözümlenebileceğini amaçlayan projelerin detaylı analizlerinin yapılması gerekmektedir. Ekosistemin her bireyi ve coğrafik koşulu, kimliğine uygun korunmalı ve uzun soluklu, sürdürülebilir detaylar ile çözüm arayışına gidilmelidir. Bir coğrafik alanın; fiziksel ve kimyasal verileri, yakın çevresinin eko-kimliğinde ki görevi ve yeri, biyoçeşitlilikte üstlendiği görev, tarihi ve insan-kent ile olan ilişkisi tüm detaylarıyla belirtilmelidir. Ekolojik restorasyonu planlanan alanda koruma ve yenileme yaklaşımları, eko-kimliğe uygun ve değiştirmeye teşebbüs etmeksizin birebir olmalıdır. Eko-kimliğindeki parametrelerin; sahip olduğu canlılar için yaşam koşulu olarak kabul edilmesi ve bu yüzden biyoçeşitlilik kapsamında ele alınması gerekmektedir. Bu anlamda İstanbul Haliç'i için ekolojik restorasyon altlığının oluşturulmasında; çevre ekosistemlerin kimlikleri tanımlanmış, çevre ekosistemler içindeki Haliç'in eko-kimliği vurgulanmış, geçmişşinden gelen sıkıntılar ve bu sıkıntılara ilişkin çözüm arayışlarına değinilerek kıyı kentin doğa ile entegrasyonunu sağlayacak hususlara değinilmiştir.
Kapalı sitelerde ortak mekanları kullanma eğilimleri: Mersin örneği

Son dönemlerde yeni bir eğilim olarak, 'kapalı siteler' olgusu giderek yaygınlaşmaktadır. Kapalı siteler çeşitli güvenlik önlemleri ile dışarıdan gelebilecek etkilere karşı yalıtılmış olan, orta ve üst gelir gruplarına çeşitli boş zaman olanakları sunan ve önceden tanımlanmış bir yaşam tarzı kurgusu etrafında biçimlenmiş konut alanları olarak tanımlanabilmektedirler. Dünyadaki örnekleri daha önce ortaya çıkmaya başlamış olan kapalı siteler, 1980'li yılların ilk yarısı ile birlikte Türk kentlerinde de gözlemlenmeye başlamıştır. Mersin kentinde hızlı gelişimleri son 10 yıllık bir dönem içerisinde gerçekleşmiştir. Kapalı siteler ile ilgili kuramsal tartışmalar, bu sitelerin varoluş nedenini temelde bireylerin güvenlik ihtiyacı ile ilişkilendirse de, Mersin örneğinde bu sitelerin öne çıkan niteliklerinden birisi bu sitelerin kullanıcılarına sunduğu sosyal ve kültürel olanaklardır. Bu sitelerin tamamına yakınında iyi tasarlanmış yeşil alan, açık ve kapalı spor alanları, havuz, yürüyüş parkurları ve sinema salonları bulunmakta ve bu nitelikler bu sitelerin tercih edilme nedenlerini oluşturmaktadır. Ancak bu olanakların yeterince kullanıldığını söylemek olanaklı değildir. Bu çalışma, Mersin örneğinde kapalı siteler olgusunu incelemeyi, kullanılmayan geniş ortak mekanlara sahip bu kapalı sitelerin kamusal mekanlar üzerindeki etkilerini ortaya koymayı ve bu çerçevede, bu tarz bir kentsel gelişim örüntüsünün kamusal alan kullanımı açısından doğru bir strateji olup olmadığını tartışmayı amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında Kuzey Mersin'de yer alan kapalı sitelerde güvenlik vurgusunun çok öne çıkmadığı, bu sitelerin yatırım ve prestij amaçlı tercih edildiği ve ortak mekanlarının kullanım oranının düşük olduğu tespitleri yapılmaktadır.
Çevre düzeni planlarının tarımsal bütünlüğe olan baskılarının incelenmesi, Torbalı/İzmir örneği

Bu çalışmada sanayileşme ve hızlı kentleşmenin tarım arazilerini doğrudan işgali ve bunun yanında saçaklı yerleşim alanlarının oluşturulmasına bağlı olarak tarımsal bütünlüklerinin parçalanması şeklinde görülen tarımsal alana olan baskılar incelenmiştir. Türkiye'de 1970'li yıllarda başlayan hızlı sanayileşme ve buna bağlı olarak hızla artan konut ihtiyacı alanları, yapılan çevre düzeni planları ile çoğunlukla tarım topraklarından sağlanmıştır. Tarım arazilerinin üretkenliklerinin sürdürülebilir olması için tarımsal bütünlüklerinin korunması gereklidir. Tarım alanları içerisindeki kent ya da sanayi kullanımı, yine bu araziler içerisinden geçen otoyollar çevresinde hızla yoğunlaşmakta ve sonuçta tarım alanları içerisinde tarım dışı kullanımların bulunduğu koridorlar oluşmaktadır. Ayrıca, çekirdek yerleşim alanları çevresinde oluşturulan saçaklı yerleşim şekilleri ve köy gelişim alanları ise bu alanları birbirine bağlayan yollar boyunca birleşme eğilimi göstermektedir. Yollar ve çevresindeki yerleşim alanları ile bölünen tarım alanları farklı büyüklüklerde parçalar şekline dönüşmektedir. Sonraki zaman diliminde ise özellikle küçük yüzölçümlü tarımsal alan parçaları, diğer kullanım şekilleri için ihmal edilebilir değerde görülmekte ve kolaylıkla tarımsal kullanımına son verilmektedir. Araştırma yöresi olarak seçilen Torbalı ilçesinin Türkiye'nin üçüncü büyük ili olan İzmir'e yakın oluşu, Aydın ve Muğla gibi komşu illerle bağlantı yolu üzerinde yer alması yörede sanayinin artmasına neden olmaktadır. Gelişen sanayinin iş olanaklarını arttırmasına bağlı olarak yöreye göç yoğunlaşmış, konut ihtiyacı artmış ve hızlı bir kentleşme süreci başlamıştır. Sanayi ve kentleşmenin hızlı ve plansız gelişimi ilçe çevresinde yer alan verimli tarım toprakları üzerinde gerçekleşmektedir. Torbalı'da organize sanayi bölgesi' kurulmadan fabrikaların verimli tarım toprakları üzerinde dağınık bir şekilde yapılmasına izin verilmiştir (Küçükyılmaz ve Kurucu, 2004). Bu araştırmada 1975- 2010 yılları arasında, Torbalı ve çevresindeki tarım arazilerinin yapılaşma nedeniyle işgal edilmesi ve bütünlüklerinin kaybedilme süreci hava fotoğrafları ve CBS kullanılarak incelenmiş ve tarım alanlarının gelecekte parçalanma süreçleri tahmin edilmeye çalışılmıştır.
Formal and associational variety in urban spkee: An approach to understand man-environment relations

Kentsel çevrenin kalitesi, bu çevrenin insan gereksinimlerini hangi ölçüde karşıladığı ile doğrudan bağlantılıdır. Çevrenin fiziksel/mekansal ve anlamsal özellikleri kentsel mekanın kalitesini belirler. Kentsel çevrenin kalitesini belirleyen etmenleri anlayabilmek için kentsel mekanlardaki çeşitliliği incelemek gerekmektedir. 'Çeşitlilik', kentsel mekanın kalitesinin belirlenmesinde ve kullanıcı gereksinimlerinin karşılanmasında kentsel dokudaki en önemli elemanlardan biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Kent mekanındaki anlamsal ve biçimsel çeşitlilik, insan gereksinimlerinin tatmini ve karşılanması anlamında, kentsel mekanın kalitesinin belirlenmesine karşılık gelmektedir. Kentsel mekandaki çeşitlilik kavramı sadece mekanın görsel özellikleri yani kentsel ikilikler, karmaşıklık ve farklılık olarak ele alınmamalı, aynı zamanda mekanların kademelenmesi ve birbirleri arasındaki ilintiler ile ortaya çıkan anlamsal çeşitlilik de göz önünde bulundurulmalıdır.
Antalyada'ki tatil köylerinin açık alan kullanımı açısından irdelenmesi

Bu tez çalışması ile tatil köylerinin açık alanlarının tasarım ilkelerini, bu açık alanlardaki farklı alanların yerleşme düzenini belirlemek, açık alanların tasarımı açısından kullanıcı memnuniyetini tespit etmek ve daha sonra bu konuda yapılacak olan çalışmalara kaynak oluşturmak amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda sahip olduğu tüm avantajlar bakımından Türkiye'nin turizm potensiyelinin en yüksek olduğu ve diğer konaklama tesisleri yanında tatil köylerinin de yoğun olarak bulunduğu Antalya ve Antalya'daki tatil köyleri tez kapsamında araştırma alanı olarak seçilmiş, Antalya'daki 14 tatil köyüne yönelik inceleme ve araştırmalar yapılmıştır. Bu tez 'Antalya'daki tatil köylerinin açık alan kullanımı açısından irdelenmesi' adı altında yapılan analitik ve sosyolojik inceleme ve çalışmaların sonucunda oluşmuştur. Mimarlar ile yapılan görüşmeler ile tatil köylerinin tasarımını yönlendiren tasarım ilkelerinin saptanması, tatil köylerini oluşturan farklı açık alanların arazi üzerindeki genel yerleşim düzeninin ve tatil köylerinin açık ve kapalı alanlarının hesaplanarak kişi başına düşen açık alan miktarının belirlenmesi çalışmanın analitik bölümünü oluşturmaktadır. Tatil köylerinden genel beklentilerin belirlenmesi için 100 kişi ile yapılan anket çalışması Salima Tatil Köyü ve Majesty Club Kemer örnekleri üzerinde kullanıcı memnuniyetlerinin tespit edilmesine yönelik yapılan anket çalışması ise çalışmanın sosyolojik bölümünü oluşturmaktadır. Tüm bu çalışma ve incelemeler doğrultusunda ortaya çıkan bulgular değerlendirilerek bir takım sonuçlara varılmıştır. Tez sonucunda varılan sonuçlar kısaca şöyle sıralanabilir: Mimarlarla yapılan görüşmeler ile elde edilen tasarım ilkeleri ve yapılan anketlerin ortaya çıkardığı bulgular birbirini desteklemekte, yani tatil köyü tasarım ilkeleri kullanıcılar tarafından da kabul edilmektedir. Birçok tatil köyünün, kış turizmine hizmet verebilmek amacıyla otel bloğu yapmayı planladıkları öğrenilmilştir. Bu durum ve tatil köylerinde yapılan revizyon işlemleri, tatil köylerinde yeşil alan miktarının azalmasına, betonlaşmanın artarak yeşil alanların önüne geçmesine sebep olacağı/olduğu tespit edilmiştir. Bu da, şayet bu süreç devam ederse, tasarımcıların ortaya koyduğu tasarım ilkelerinden gittikçe uzaklaşılacağını, bu durumda da kullanıcı memnuniyetinin azalacağını ortaya koymaktadır.
Measuring the impact of culture on urban regeneration towards prospects for Istanbul ECOC 2010: The case of Zeytinburnu Culture Valley project

Bu çalışma, kültürün kentsel dönüşüme katkısını Avrupa bağlamında inceleyerek, özellikle bir kültür odaklı kentsel dönüşüm katalizörü olan Avrupa Kültür Başkenti yoluyla 2010 yılında Avrupa Kültür Başkenti etkinliğine ev sahipliği yapacak olan İstanbul için bir dizi ders çıkarmayı amaçlamakta; bu doğrultuda İstanbul'da bir kültür odaklı kentsel dönüşüm inisiyatifi olan Zeytinburnu Kültür Vadisi Projesi örneği üzerinden kentsel dönüşüme etki eden ölçülebilir kültürel değişkenlerin sınanması için stratejik bir yaklaşım önermektedir. Bu yaklaşım dahilinde kültürün etkisinin ölçümünün 'boylamsal etki değerlendirmesi yöntemi' yoluyla dönüşüm etkinliğinin öncesi, sırası ve sonrasında yürütülmesi gerekliliği vurgulanmaktadır. Böylece çalışma, kentsel dönüşüm sürecinde ölçme ve değerlendirme tekniklerinin etkin kullanımına katkı sağlamaktadır.
Convivial urban space: The case of sakarya street, Ankara

Bu çalışma insanların kamusal bir alan olan sokakta yaşadıkları sosyo-mekansal deneyimlerinin kentsel tasarım yaklaşımlarına konu olması gerekliliğine odaklanmaktadır. Tasarım ve planlama süreçleriyle ilgili olarak mekanın coğrafi, fiziksel ve yönetimsel boyutlarının incelenmesinin yanı sıra mekanın bireylerin duyularını etkilemesi yoluyla kişiler üzerinde bıraktığı psikolojik etkilerin yani bireylerin deneyimleriyle ilgili elde edilen verileri de tasarım sürecine dahil etmenin gerekliliğini ortaya koymaktadır. Bu bakış açısı ile kamusal hayatın ve kamusal mekanın nasıl karşılıklı etkileşim içinde oluştuğunu ve bir sokağın mekansal oluşumunun insanların günlük deneyimleriyle nasıl bir ilişkisi olduğunu anlamaya çalışmaktadır. Bu sebeple, bu tür mekansal tasarımlar ile kişilerin duyuları ve psikolojilerini bütünleştiren bir yaklaşım olan muhabbetli, şenlikli, canlı kenstel tasarım kavramı üzerinde durulmuştur. Bu bağlamda Ankara Kızılay merkezinde bulunan Sakarya Caddesi incelenmiştir. Cumhuriyetin ilanından sonra, yeni bürokratik ve politik merkez olarak önem kazanmaya başlayan Kızılay, 1980 sonrasındaki tüketim politikalarının kentte belirleyici olduğu süreçten ciddi anlamda etkilenmiştir. Fiziksel açıdan taşıt odaklı planlama yaklaşımları ile öncesinde yayaların aktif olarak tercih ettiği, zaman geçirdiği merkez artık yayalardan çok taşıtların merkezi olmuştur. Bu süreç içerisinde karşımıza çıkan kent merkezi içerisinde önemli bir yere sahip olan Sakarya Caddesi tarihten günümüze kadar geçen süreçte kullanıcı kitlesindeki değişim ve dönüşümlere rağmen hala farklı kesimden, yaştan, cinsten vb. insana hitap eden sayılı yaya sokaklarından biri olma özelliğini korumuştur. Caddenin geçmişşten günümüze kadar geçen sürede yaşayan ve kullanılan mekan olma özelliği, beş ana kriter altında derlenen etkenler kapsamında bir saha çalışması ile ölçülmekte ve anket çalışması ile de sonuçlar değerlendirilmektedir. Çıkan sonuçlar ile tasarım sürecinde bir mekanın yaşayan mekan olabilmesi için tavsiyelerde bulunulmuştur. Bu tezin sonuçları, muhabbetli, şenlikli, canlı kentsel mekanın tasarlanmasına girdi oluşturabilecek ve Sakarya Caddesinin bu denli yoğun kullanıma sahip olmasının altında yatan özellikleri içermektedir. Bu çalışmada geliştirilen ölçütler ve bulgular, mekan tasarımında geleneksel kentsel tasarım yaklaşımlarından daha fazlası olduğunu göstermektedir
De-regulatory urban redevelopment policies in gecekondu areas in Turkey: The case of Dikmen Valley

ÖZ TÜRKİYE'DE GECEKONDU ALANLARINDA KURALSIZLAŞTBRICI KENTSEL YENİLEME POLİTİKALARI: DİKMEN VADİSİ ÖRNEĞİ Mühürdaroğlu, Anıl Yüksek Lisans, Kentsel Politika Planlaması ve Yerel Yönetimler Ana Bilim Dalı Tez Yöneticisi: Doç. Dr. H. Tarık Şengöl Aralık 2005, 172 sayfa Refah devleti dönemindeki kentsel yenileme politikaları genellikle, 19401ar ile 19701er arasında yaygın olan sosyal mühendislik paradigması ile bağlantılandırılmaktadır. karşın 1970 lerde ortaya çıkan devletin mali krizi ve bunun devamında yeni sağın hegemonyası ile birlikte kentsel yenileme faaliyetleri dahil olmak üzere kentleşme politikalarında kuralsızlaştıncı ve serbest piyasa yönelimli politikalar ve rant kaygısı artan oranda baskın hale gelmeye başlamıştır. Genel olarak gecekondu alanlarına yoğunlaşan kuralsızlaştıncı kentsel yenileme politikaları 1980 lerin ortalarından bu yana Türkiye'deki kentleşme politikalarında ve politik söyleminde de baskın hale gelmiş, bu politikaların olumsuz sonuçlarının üzerinde çok az durulmuştur. Bugün konut alanlarının yenilenmesi kentleri daha önce olmadığı kadar temel bir çelişki ile karşı karşıya getirmektedir. Çöküntü alanlarındaki sosyal ve mekansal koşullan değiştirmek için geliştirilen alternatif politikalar piyasa veya devlet mekanizmasınca yürütülen programlarca yürütülmektedir. Ancak aynı kentsel yenileme programları, doğrudan veya dolaylı olarak düşük gelirli nüfusun yerinden edilmesiyle sonuçlanmakta ve politik eşitliğe dair kaygıları artırmaktadır. Aynı zamanda, bu programlarının başarıları genellikle kentlerin makroformuna olan etkileriyle uyuşmamaktadır. viBu çalışmanın temel amacı kuralsızlaştırıcı kentsel yenileme politikalarının sosyal dışlanmanın ve mekansal ayrışmanın giderek yaygınlaştığı günümüz Türkiye kentleri üzerindeki etkilerini tartışmaktır. Dikmen Vadisi Yenileme Projesi örneği bu tartışmayı yürütmemizde bize olanaklar sağlamaktadır, çünkü bu proje Türkiye'de gerçekleştirilen en önemli kentsel yenileme projelerinden biridir ve ileride uygulanacak olan diğer gecekondu alanı dönüşüm projelerine örnek olarak görülmektedir. Bu program yerel yönetimler tarafından uygulanmakla beraber bu tezde, rant-merkezli faaliyetlerce şekillenen serbest piyasa mantığının bu alandaki kentsel yenileme hareketlerinde öne çıktığı ve asıl kaybedenlerin yenilenecek olan gecekondularda yaşayan kiracılar olduğu savunulmaktadır.
Physical planning issue in Cappadocia: A case study on Ihlara

Öz KAPADOKYA'DA FİZİKİ PLANLAMA SORUNLARI: IHLARA ÖRNEĞİ ALANYALI, Z. Berna Yüksek Lisans Tezi, Şehir ve Bölge Planlama Bölümü Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Sevgi Aktüre Aralık 2001, 143 sayfa Tez kapsamında Kapadokya bölgesinin fiziksel planlama sorunları incelenmiştir. Bu çalışma bölgesel ölçek ve yerleşme ölçeği olmak üzere iki aşamada ele alınmış yapılan analizler, değerlendirmeler ve çözüm önerileri bu doğultuda gerçekleştirilmiştir. Türkiye'de koruma planlarıyla ilgili problemlerin temelde fiziksel planlama sürecindeki aksaklıklardan kaynaklandığı görüşü bu çalışmanın temel varsayımıdır. Bu görüş ışığında, Ihlara kasabası örnrk çalışma alanı olarak seçilmiş, yapılan analizler sonucunda yerleşmenin planlamaya ilişkin problemleri saptanarak alternatif çözüm önerileri sunulmuştur.