turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Tanzimat'tan Cumhuriyet'e Türk romanında kadının değişimi

Tanzimat'tan Cumhuriyet'e kurmaca metinlerde işlenen konulara baktığımızda hatta daha öncesinde 'kadın'ın yazınsal türlerde farklı şekillerde işlendiği görebiliriz. Bazı yazarlar, kadını, benimsedikleri bir tez doğrultusunda merkeze almış ve bu bağlamda onu çeşitli maceralara iterek tezlerini ispat etmeye çalışmıştır. Bazıları ise kadını sadece bir aşk nesnesi olarak değerlendirmiş ve romanına bu şekilde dahil etmiştir. Çalışmamızda, incelenen başkişisi kadın olan on yedi romanda, kadının romanlarda ne şekilde işlendiği ve kadınlarda roman boyunca gözlemlenen değişim ele alınmaya çalışılmıştır. Çalışmamızda, kadın konulu çeşitli çalışmalardan da kaynak gösterilerek yararlanılmıştır. Giriş bölümünde kadın ve toplum ilişkisinden başlanarak kadının edebiyattaki yeri ve zaman içinde statüsündeki değişimi açıklanmaya çalışılmıştır. Kadının toplumdaki yeri, eğitim hayatı, tarih içindeki rolü, edebiyattaki yeri, kadının değişimle ilişkisi ve romandaki değişimi gösterilmeye çalışılmıştır. İncelenen romanlardaki kadınların akıbetlerine göre yapılan bölümlendirmelerde her roman kendi içinde incelenmiş ve değerlendirme sonunda roman başkişilerindeki değişimin derecesi ortaya konulmaya çalışılmıştır. Ardından incelememizin genel değerlendirilmesi yapılarak çalışmamız neticelendirilmiştir. Başkişisi kadın olan, yazıldığı dönemde ve sonrasında ses getiren on yedi romanın ele alındığı bu çalışmada, her roman, eser odaklı incelenmiş yazarlar hakkında detaylı bir inceleme ve açıklama yapılmamıştır.
Pul mecmuası'nda edebİ ve kültürel hareketlilik

Pul Mecmuası, 02 Rebiülahir 1315 /19 Ağustos 1313 -11 Zilkade 1316/ 11 Mart 1315 tarihleri arasında İstanbul'da toplam 28 sayı çıkmıştır. Mecmua, Sultan II. Abdülhamit dönemi (1876-1908), Osmanlı kültür ve sanat hayatının dergileri arasında yer almaktadır. Pul Mecmuası, yeni Türk edebiyatının önemli bir evresi olan Edebiyat-ı Cedide hareketinin yükseldiği döneme tanıklık etmesi ve yeni edebiyata verdiği destek ile dönemin dikkat çeken dergileri arasındadır. Edebi içeriğinin yanı sıra mecmuaya adını veren 'pul' mecmuanın asıl yayın faaliyetidir. Pul, önce Batı'da daha sonra Osmanlı'da ilgi uyandırmış ve evrensel bir değer kazanarak koleksiyon nesnesine dönüşmüştür. Koleksiyon nesnesi olarak günümüzde de değerini koruyan pul aynı zamanda kültür varlıkları arasında yer almaktadır. Pul Mecmuası, pulun tarihsel serüvenini, pul hakkında bilinmesi gereken teknik bilgileri, güncel gelişmeleri ve pul görselleri ile döneminde, pul koleksiyoncularının başvurabileceği kültür ve sanat dergisi niteliğindedir. Pul Mecmuası'nı dönemin süreli yayınlarından ayıran en önemli özelliği pul ve pul koleksiyonculuğu içeriğine sahip döneminin tek süreli yayını olmasıdır. Pul Mecmuası'nın edebiyat, tarih, iletişim, sanat tarihi ve güzel sanatlar gibi farklı bilim dallarına kaynaklık edecek içeriğe sahip olması incelenmesini değerli kılmaktadır. Bu çalışma; mecmuanın şekil ve içerik özelliklerinin incelenmesi ve tahlili fihristle birlikte Türk edebiyat tarihine ve kültürüne katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Bu bağlamda, mecmuanın kronolojik, konularına ve yazar kadrosuna göre sistematik fihristleri hazırlanmış, yayımlanan metinlerin içerik incelemesi yapılmış ve seçilen metinler Latin alfabesine aktarılarak araştırmacıların istifadelerine sunulmuştur.
Lopnur halk masalları

Lopnur Halk Masalları adını taşıyan bu çalışma, Şincan Pen-Texnika Neşriyati tarafından yayımlanan Lopnur Xelq Eğiz Edebiyati Cevherliri (2012) adlı kitabın masallar bölümündeki 31 masalın aktarması, incelemesi, çeviri yazısı ve metindeki kelimelerin sözlükçesinden oluşmaktadır. Giriş bölümünün ardından Doğu Türkistan, Lopnur bölgesi ve masalları hakkında bilgi verilmiş, daha sonra çalışmadaki masallar Türkiye Türkçesine aktarılmış, ağız özellikleri bakımından incelenmiştir. Çalışmanın bundan sonraki bölümüne çeviri yazısı ve sözlükçe bölümleri eklenmiştir. İnceleme bölümünde ayrıca Lopnur ağız özellikleri ile bu çalışmadaki ağız özellikleri karşılaştırılmış benzerlikler ve farklılıklar üzerinde durulmuştur. Sonuç bölümü de eklenerek çalışma tamamlanmıştır
Reşit Divanı

Reşid Divanı adını taşıyan çalışmamızı üç bölüm halinde ortaya koyduk. Birinci bölüm, şairin hayatıyla ilgili bilgileri, eserlerinin tanıtımını ve edebi kişiliği hakkındaki tespitleri içermektedir. İkinci bölüm, divanın şekil özelliklerinin incelenmesi ile dil ve üslup incelemesine ayrılmıştır. Üçüncü bölümde ise Reşid Divanı'nın transkripsiyon harfleriyle tam metni yer almıştır. Çalışmanın sonuna da divan metninde yer alan kelimelerin genel dizini konulmuştur. Çalışmamıza konu olan Çeşmizade Mustafa Reşid, 18. yüzyılda yaşamış, müderrisliği ve özellikle de tarihçiliği ile tanınmış olmasının yanında, şairlik vasfıyla da öne çıkmış bir kişidir. Çağdaşlarından, tezkire yazarı Ramiz, Reşid'in şiir ve nesirdeki kabiliyetine dikkat çekerek, onu Veysi ve Nergisi ile mukayese etmiştir. Reşid'in şiirlerinde ağır bir dil ve sanatlı bir söyleyiş bulunmaktadır. Bu durum onun şiirlerinin şiir değerini azaltmıştır. Reşid Divanı'nın biri Ali Emiri Kütüphanesi'nde, diğeri de istanbul Üniversitesi Kütüphanesi'nde bulunan iki nüshası vardır. Bunlardan istanbul Üniversitesi nüshasında Reşid'in el yazısı ile yazıldığı yolunda bir ibare bulunmaktadır. Ali Emiri nüshasında diğerine göre eksiklikler vardır. Divan metnini oluştururken, bu hususlardan hareketle, istanbul Üniversitesi nüshasını esas aldık. Ali Emiri nüshasından, anlam ve ölçü bozukluğu olan yerlerde yararlandık ve istanbul Üniversitesi nüshasında bulunmayan üç matla ile iki müfredi divan metnine dahil ettik. Sonuç olarak, bugüne kadar müderrisliği ve daha çok da tarihçiliği ile tanınmış olan Çeşmizade Mustafa Reşid'in şairlik yönünü ve divanının tam metnini bu çalışmamızla ortaya koyduk.
Sözlü kültürden aşıkların hazırlayıp sunduğu radyo programlarına aktarılan unsurlar

Aşıklık geleneği, farklı icra ortamları ile günümüzde de varlığını sürdürmektedir. Teknolojinin getirdiği gelişmelerle farklı bir boyuta taşınan gelenek, yeni ortam ve şartlara uyum sağlamıştır. Bu çalışmada, yeni icra ortamlarından biri olan radyoda aşıkların hazırlayıp sunduğu programlar incelenmiştir. Çalışmanın teorik çerçevesini oluşturan kaynakların yanı sıra, radyolarda yapılan programların kayıtları temel kaynak olarak kullanılmıştır. Çalışmanın amacı, sözlü kültür unsurlarının elektronik kültür ortamına aktarımını incelemektir. Elektronik kültür ortamı, 'radyo programları' özelinde ele alınmıştır. Bu programlardan hareketle; elektronik kültür ortamında geleneğin aktarılma biçimi ve temsilinin tespiti, geleneğin icra yapısındaki değişim ve dönüşümün nasıl gerçekleştiği, programların işlevleri ve elektronik icra yapısının incelenmesi, genel amaca hizmet eden diğer amaçlardır. Bu çalışma; giriş, üç bölüm ve metinlerden oluşmaktadır. Giriş kısmında, aşıklık geleneğinin, üçüncü kültür ortamı olan elektronik kültür ortamına geçişinin değerlendirilmesi yapılmış; konuyla ilgili çalışmalar verilmiştir. Birinci Bölüm'de, aşıklık geleneğinin icra ortamları, 'sözlü <doğal> icra mekanları', 'yazılı icra mekanları' ve 'elektronik icra mekanları' kapsamında ele alınmıştır. Ayrıca, Anadolu aşıklığının fasıl yapısı, yöreler ve icra düzeni doğrultusunda incelenmiştir. İkinci Bölüm, yeni bir 'aktarım ortamı' olan radyo ve radyolarda yapılan aşık programlarının yapısı üzerine oluşturulmuştur. Geleneğin radyo programlarında aktarımı; icra, icracı, dinleyici ve mekan açısından bütüncül bir yaklaşımla ele alınmıştır. Üçüncü Bölüm'de, sözlü icra ortamından radyo programlarına taşınan sözlü kültür ürünlerinden seçilmiş örnekler verilmiştir. Ayrıca, sözlü doğal icra mekanları ile radyoda yapılan programlar mukayese edilmiştir. Elde ettiğimiz sonuçlar; sona erdiği düşünülen geleneğin, 21. yüzyılda elektronik icra ortamlarında sürdürüldüğü yönündedir. Aşıklık geleneği, günümüzde, radyoda temsil edilmekte; üretilmekte ve aktarılmaya devam etmektedir. Çalışmamızda kullandığımız radyo programlarından yazıya geçirilmiş örnek metinler, çalışmanın sonuna eklenmiştir.
Siyahİ Derviş Mehmed'in Mecmau'l-Felekiyat'ı ve Kenz-i Maktum-ı Hayal-i Cihan'ı

İnsanlık tarihi boyunca bilinmezler çeşitli yollarla keşfedilmeye, gelecek ve görünmeyen alem hakkında bilgi sahibi olunmaya çalışılmıştır. İnsanlar kendi geleceklerini öğrenerek kaderlerine hükmetmeye, devletler çıkarları uğruna hizmet etmeye çalışmıştır. Bu istekler doğrultusunda insanlar yüzyıllar boyunca çeşitli fal yöntemlerine başvurmuşlardır. Astroloji ise en yaygın fal yöntemlerinden biridir. Amasya Beyazıt İl Halk Kütüphanesinde 05 Ba 1883/ 2 arşiv numarası ile kayıtlı, astroloji eseri Kenz-i Maktum-ı Hayal-i Cihan ve Mecmau'l-Felekiyat tarafımızca çeviri yazıya aktarılmıştır. Tezimizde bu eserin şekil özellikleri, muhtevası ve dil hususiyetleri incelenmiştir. Muhteva incelemesinde; Ay menzilleri, ayetler, bölgeler, şehirler, ülkeler, burçlar, doğa olayları, esmalar, harfler, hastalıklar, işaretler, madenler, melekler, minyatürler, mitoloji, mizaçlar, tabiatlar ve yıldızlar gibi eserde yer alan unsurlar tespit edilmiştir. Son bölümde, Kenz-i Maktum-ı Hayal-i Cihan ve Mecmau'l-Felekiyat'ta yer alan yıldız ve burç isimleri, eski Türk edebiyatı geleneğinde yer alan beyitlerden örneklerle desteklenmiştir. Seyyid Siyahi Derviş Mehmed tarafından 19 Muharrem 1215'te yazılmış Kenz-i Maktum-ı Hayal-i Cihan ve Mecmau'l-Felekiyat, tarafımızca tez olarak hazırlanmış ve tezimiz ile bu astroloji eseri bilim dünyasına tanıtılmıştır.
Çağdaş Türk lehçelerinde ölüm kavramı

Çağdaş Türk halkları birçok açıdan birbirine benzeseler de, komşu yaşayan milletlerin, kabul ettikleri dinin ve yaşam koşullarının etkisiyle şekillenmiş olan gelenek ve göreneklerinde farklılıklara rastlanmaktadır. Gelenek ve göreneklerdeki farklılıkların çoğu Türklerin şimdiye kadar inandıkları inançların etkisinden dolayı ortaya çıkmıştır. Mesela, İslam dinini kabul etmiş olan Türk topluluklarında cenaze törenlerinde İslam dininin getirdiği adetler yapılır. Tanrıcılık inancından ve Şamanizmden kalan bazı inançlara hemen hemen bütün Türk halklarında hala inanılmakta ve o inancın kurallarına göre adetler yerine getirilmektedir. Hristiyanlığı benimsemiş Türk halkları da bu dinin adetlerinin yanında eskiden atalarının yerine getirdikleri adetleri de yapmaktadırlar. Bu sözümüzü daha net açıklamak için birinci bölümde on yedi Türk halkının cenaze törenlerinde baştan sona kadar yaptıkları gelenek ve göreneklerinden bahsedeceğiz. Sadece gelenek, görenekler ve adetlerinde değil, bu on yedi halkın konuştukları lehçelerde de farklı söz, deyim ve atasözleri bulunur. Bu çalışmada on yedi çağdaş Türk lehçesini konuşan halkların ölümle ilgili söz, birleşik eylem, deyim ve atasözlerinden hareketle onların ölümü algılayışı ele alınacaktır.
Masal çevirilerinde karşılaşılan sorunlar: Türkçe'de Andersen masalları

Bu çalışmanın amacı, genelde masal çevirisinin özelliklerini, özelde deAndersen masallarının Türkçe çevirilerini betimleyici bir yaklaşımla incelemektir. Bu doğrultuda masal, çocuk yazını, çocuklar için çeviri ve masal çevirileri üzerinde durulmuş; masal çevirisinin çeviribilim içindeki yeri ve inceleme konusu olanAndersen masallarının çevirilerinin Türk çoğuldizgesindeki yeri tartışılmıştır. Andersen masallarının Türkçe çevirileri, özellikle biçem aktarımı ve ZoharShavit'in çocuk erek kitlesinin çevirmenlere getirdiğini savladığı özgürlükler açısından incelenmiştir. Söz konusu çevirilerde Andersen'in biçem özelliklerinin genel olarak korunduğu görülmüştür. Özgürlükler bağlamında ise kimiçevirmenlerin öncelikle çocuk erek kitlesini gözeterek masallarda kendilerinedeğiştirme, ekleme, çıkarma ve kısaltma gibi özgürlükler tanıdığı, kimilerinin ise bu tür kararlardan kaçındığı gözlenmiştir. Dolayısıyla Andersen masallarının Türkçeçevirilerinde, yalnızca çocuk dizgesi normları değil, aynı zamanda Andersen masallarının yazınsal yönü de göz önünde bulundurulmuştur. Çeviribilim kapsamında genellikle ikincil görülen masal çevirilerikonusunda daha fazla incelemeler yapılmasının, yazın çevirilerine daha geniş bir boyutta yaklaşılmasını sağlayarak çeviribilime katkıda bulunacağı düşünülmektedir.
Sinema ve kültür ilişkisi bağlamında Diriliş Ertuğrul dizisi (1. ve 2. sezon)

Değişen ve gelişen dünyada metin merkezli yaklaşımlar teknoloji vesilesiyle TV, sinema ve internet etrafında yoğunlaşmıştır. Bu değişim ve gelişim süreci içinde kültürün sinema sektöründe nasıl ve ne şekilde kullanıldığının, hangi amaca hizmet ettiğinin incelenmesi amacıyla TRT 1'de 10 Aralık 2014'te yayın hayatına başlayan 'Diriliş Ertuğrul' dizisinde ele alınmıştır. Dizide halk biliminin kullanımı Sedat Veyis Örnek'in tasnifine göre ele alınmıştır. Halk Bilimi: Halka ait kültürel unsurları derleyen, kendine has bir şekilde değerlendiren ve sınıflandıran bilim dalıdır. Bu tanım dikkate alınarak gerekli tespit, tasnif, inceleme ve çözümlemeler yapılmıştır. Diriliş Ertuğrul adlı dizinin folklorik incelemeye tabi tutulmasının sebebi Türk tarihinden esinlenmesi ve TRT yapımlarının halk kültürü unsurları bakımından zengin olmasıdır. Dört bölümden oluşan bu çalışmanın ilk bölümünde sinema ve televizyonun Türkiye'de kısaca gelişimi ve dizinin konusu anlatılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde dizide kullanılan halk bilimi unsurlarına yer verilmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde dizide kullanılan metinlerarası unsurlara değinilmiştir. Çalışmanın dördüncü bölümünde ise dizide kullanılan Şamanistik unsurlar ele alınmıştır. Çünkü Şamanizm inancına mensup bir devlet ile karşılaşırız; Moğollar. Moğollar, uzun zaman Türk hakimiyeti altında yaşadıkları için Türk inanç sisteminden etkilenmişlerdir. Bu başlık altında Türk-Moğol ilişkisi bağlamında mitolojik ve şamanistik unsurlar açısından ele alınacaktır.
Oğuz Atay ve Alain Robbe-Grillet'de bireyin uyumsuzluğu ve uyumsuzluğun bireyin yaşamına etkileri

Oğuz Atay ve Alain Robbe-Grillet, dönemlerine göre farklı bakış açısıyla ele aldıkları eserleriyle dikkat çekmeyi başaran yazarlar arasındadır. Bu çalışmada; bireyin uyumsuzluğu ve uyumsuzluğun bireyin yaşamına etkileri incelenirken, toplumun dayattığı tekdüzeliğe içten içe karşı çıkmasına rağmen, gerek içinde bulunduğu dönemin şartlarından, gerek ortaya koyacağı farklı anlatım biçiminin toplumda yaratacağı etkiyi kestiremeyen bireylerin yaşantılarının edebiyata yansımasından yola çıkılarak hareket edilmiştir. Çalışma sırasında incelediğimiz eserlerde, uyumsuzluğu doruk noktasında yaşayan bireylerin davranışlarıyla toplum düzenine başkaldırdıkları görülmüştür. Toplum onları olmak istedikleri gibi kabullenmeyip dışladıkça, onlar daha fazla iç dünyalarına yönelip topluma daha aykırı yaşamaya başlamışlardır. Toplum ile kendisi arasında sıkışan birey; Alain Robbe-Grillet'de kendisi olmasına izin vermeyen kişileri öldürür, Oğuz Atay'da ise, toplumu yok edecek gücü kendisinde göremeyip kendini öldürmeyi tercih eder. Böylece toplum; onları dışlayarak ruhen öldürürken, onlar, eserlerinde toplumun temel taşı bireyi öldürür. Alain Robbe-Grillet, eserlerini 'Yeni Roman'da belirttiği kurallar çerçevesinde kaleme alırken, Oğuz Atay, genellikle postmodern bir anlayışla kaleme almıştır. İki yazarın eserlerinden yola çıkarak, değişen zaman ve yaşantılar gibi edebi eserlerde de yeniliğe ihtiyaç olduğu sonucuna varılmıştır.
Serhat Kestel'in hayatı, sanatı ve eserleri

iSERHAT KESTEL'İNHAYATI, SANATI ve ESERLERİHatice ŞAŞTürk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Ocak 2007 Danışman: Yrd. Doç. Dr. Abdullah ŞENGÜLBu çalışmada Cumhuriyet Dönemi Türk kadın yazarlarından Serhat Kestel'inhayatı, eserleri ve edebu kişiliği anlatılmaya çalışılmıştır. Bu amaçla yazarın, romanları, hikayeleri detaylı olarak incelenmiş, gezi ve belgesel anlatı tarzındaki eserleri tanıtılmıştır. Serhat Kestel, toplumsal gerçekçiliğin, bireyler ve aileler üzerindeki etkisinieserlerinde konu alarak, kadının toplumdaki yerine cevap bulmaya çalışır. Kadın-erkekilişkilerinde, kadının ezilmişliğini, sosyal ve siyasal koşulları göz önünde tutarak, gerçekçi bakış açısıyla ele alan yazar, eserlerini bu yolda bir araç olarak kullanır. Serhat Kestel'in en ilgi çekici yönü, eserlerinde, kadının cinsiyet farkı gözetilmeksizin birey olarak var olabilme mücadelesinde yaşadıkları sorunları, feministanlayıştan uzak tutarak anlatmasıdır. O, kadınların ve erkeklerin cinsel sorunlarını büyük bir cesaretle ele alırken, kadının toplumdaki yerini, Cumhuriyet sonrası kadınınkazandığı hukuksal ve sosyal haklar çerçevesinde ''Uygar Kadın'' modeliyle sunar. Bu noktada da diğer kadın yazarlarımızdan farklı bir yol izler. Onun için sanat; toplumun gerçeklerini yansıtmada bir ayna görevi görmelidir. Serhat Kestel, tüm eserlerinde sade ve anlaşılır diliyle iyi bir Türk Dilikullanıcısı olduğunu ispatlamıştır.
Türk edebiyatında mahzen-i esrar mesnevileri ve Muhyİ'nin Mahzen-i Esrar adlı mesnevisi

Dini-tasavvufi ve ahlaki hikayeleri manzum olarak anlatma esasına dayanan Mahzen-i Esrar mesnevileri, kaynağını İran edebiyatından almasına rağmen Klasik Türk edebiyatında da rağbet gören bir tür olmuştur. XVI. asırda bu geleneği devam ettiren sanatçılardan biri de Muhyi'dir. Bu tezde, öncelikle Türk edebiyatında Mahzen-i Esrar mesnevilerinin gelişimi incelenmiş, bu türde yazılan eserlerin içerdiği konular ve hikayeler tablolarla verilmiştir. Akabinde XVI. asırda yaşamış Muhyi mahlaslı şairler araştırılmıştır. Muhyi-i Halveti'nin kim olduğuna yönelik yapılan araştırmalar sonucunda bu kişinin, Muhyiddin-i Karahisari olduğu tespit edilmiştir. XVI. asrın, sosyal, siyasi, ekonomik, kültürel ve edebi ortamı araştırılarak, müellifin ve eserinin bu dönemdeki yeri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Daha sonra, Mahzen-i Esrar'ın şekil ve muhteva özellikleri incelenmiş ve bu eserin tenkitli metni ortaya konulmuştur. Mahzen-i Esrar, içerdiği meclisler ve hikayelerle dini-tasavvufi ve didaktik bir eserdir. Bu sebeple insanlara kıssadan hisse çıkarılacak bir takım hikayeler, nükteler, temsiller ve latifeler anlatma yoluyla ahlaki bir ders vermek amaçlanmıştır. Bu hikayelerde, hikmetli ve özlü sözlerin yanı sıra muhtelif atasözü ve deyimlere de yer verilmesi bu tür eserlerin dikkat çeken bir yönüdür. Bu yönleriyle eserin ihtiva ettiği hikayelerin kaynakları araştırılmış, hikayelerin özetleri verilmiş ve mesnevi türlü yönleriyle tahlil edilmiştir.
Dede Korkut Kitabı: Transkripsiyon, tercüme, sözlük

Dede Korkut Kitabı, Oğuz Türkleri'nin sosyal ve siyasi hayatını en güzel biçimde yansıtan kaynaklardan biridir. Orijinal iki nüshası Vatikan ve Dresden'de bulunan bu eser, değişik zamanlarda, farklı kişiler tarafından neşredilmiştir. Bu çalışmada, 1988 yılında Ferhad Zeynalov ve Samet Elizade tarafından hazırlanan eserin modern Azeri Türkçesi ile yapılmış metin transkripsiyonu kısmı incelenmiştir. Tezin giriş kısmında, Dede Korkut kitabı hakkında genel bilgiler verilmiştir. Bunu izleyen transkripsiyon ve tercüme bölümlerinde, latin harflerine aktarılan metin ve metnin Türkiye Türkçesi'ne çevrilmiş şekli mevcuttuır Sözlük kısmında, anlamı bilinmeyen kelimelerle tasviri unsurlar, atasözleri ve deyimler yer alır. Kaynaklar bölümü ise gerek giriş kısmında, gerekse metinde yararlanılan kitap ve makaleler teşkil etmektedir. Dede Korkut Kitabı üzerinde yapılan birçok çalışma, bize eserdeki bazı kelimelerin değişik şekillerde okunup anlamdırıldığını göstermektedir. Bu da metnin en doğru biçimde transkripsiyonu yapılmış şeklini ortaya çıkaracaktır. Elinizdeki çalışma, bu yolda yapılan denemelerden biridir. vı
Verdİ Kasım Dİvanı inceleme- metin

XVII. yüzyıl divan şairlerinden olan Verdi Kasım, şiirlerini tasavvufi düşünceye göre meydana getirmiştir. Diğer tekke-tasavvuf şairleri gibi Kasım da şiirlerinde şekil özelliklerinden ziyade anlama önem vermiştir. Bu çalışmada, Verdi Kasım'ın Ankara Milli Kütüphane Yazmalar Koleksiyonu 06 Mil Yz A 2589 numarada bulunan divanı transkripsiyonlu metne çevrilerek divan şekil ve muhteva özellikleri bakımından incelenmiştir. Divanda, nazım şekillerinden sadece gazeller ve tarihler bulunmaktadır. Bu çalışma ile Verdi Kasım'ın divanı ortaya konulmuş, şiirleri dini-tasavvufi yönden incelenmiş ve şairin edebi şahsiyeti, bu gazellere dayanılarak açıklanmıştır.
Türkçe mesnevilerde mizah

Mizah, genel olarak olayların, kişilerin ve durumların çeşitli yönlerini, güldürmek ve eğlendirmek amacıyla anlatmaktır. Mizah, hiciv ve ironiyle yakından ilişki içerisinde olup Klasik Türk Edebiyatı çalışmalarında hicivle birlikte incelenmektedir. Tez çalışması üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm mizah ve ilişkili olduğu kavramlar incelenmektedir. Ayrıca mizahın Türk, Arap, Fars, Alman, İngiliz, Rus ve Fransız Edebiyatı tarihi içerisindeki gelişimi hakkında bilgi verilmektedir. İkinci bölümde mesnevi nazım şekli ele alınmakta; Türk, Arap ve Fars Edebiyatı tarihindeki yeri üzerinde durulmaktadır. Üçüncü bölümde ise XI- XIX. yüzyıl aralığında yazılan 59 adet mesnevinin mizahi unsurlara sahip beyitleri, konularına göre tasnif edilmektedir. Çalışma, Klasik Türk Edebiyatı geleneğinde şairlerin içinde yaşadıkları toplumdan beslendiklerini; mizahtan yararlanarak dil ve üsluplarını günlük hayata yaklaştırdıklarını ortaya koymayı amaçlamaktadır.
Türk masallarının Max Lüthi yaklaşımıyla çözümlenmesi

Bu çalışmada Türk masalları metin merkezli bir yaklaşımla Max Lüthi'nin Avrupa masallarını çözümlediği beş temel ilkeye göre incelenmiştir. Buna göre masalların tek boyutluluk, yüzeysellik, soyut biçim, tecrit ve her şeye bağlılık ile yüceltme ve dünyayı kapsama özellikleri bakımından neleri kapsayıp neleri kapsamadığı sorgulanarak biçim analizi ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu ilkeler masalın sadece üslubunu çözümlemez, onun yapısını ve doğasını yani metnin ekolojisine bir açıklama getirir ve onu aydınlatır. Masallara uygulanan bu yaklaşımla bir noktada homo sapiensden günümüze insanın psikososyal ve ilişki kabiliyetleri de sorgulanır ve ona ayna tutulur. Türk masalları, diğer dünyaya ait varlıkların olması gibi pek çok özellik bakımından tek boyutludur. Olay örgüsünün çok fazla hayal mahsulü unsurlar taşıması ve hiçbir şeyi derinlemesine işlemediği için yüzeyseldir ve soyut bir üslubu vardır. Kahraman ve nesneler masal evreninde tecrit edilir, böylelikle her şeyle kolayca etkileşim kurabilirler. Masal evrenine giren her şeyin içi boşaltılır, gerçeklikten uzaklaştırılarak saflaştırılır ve yüceltilir. Türk masalları evrensel özellikler taşır ve dünyayı aydınlatır.
Hanımlara Mahsus Gazete'de edebi faaliyet

Hanımlara Mahsus Gazete 1895- 1908 yılları arasında aralıksız olarak 613 sayısı yayınlanmış ve Osmanlı İmparatorluğu süresince en uzun süre yayınlanan kadın gazetesi olmuştur. Bu çalışmada Hanımlara Mahsus Gazete'de yer alan edebi metinler ve edebiyatla alakalı yazılar incelenmiş, bunlar türlerine ve konularına göre sınıflandırılmıştır. Birinci bölümde şiirler incelenmiş, ikinci bölümde ise nesirler ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise edebi eserlerin yazar ve eser adlarına göre alfabetik, türlere göre de kronolojik indeksi yer almaktadır.
Türk edebiyatında İzmir'in işgali ve kurtuluşu

İzmir; yalnızca tarihsel ve jeopolitik açıdan değil aynı zamanda kültürel ve edebi yönden de ülkemizin önemli kentlerinden biridir. Bu yüksek lisans çalışmasında İzmir'in işgali ve kurtuluşunun edebiyatımıza yansıması incelenmiştir. İncelemede üç ana bölüm oluşturulmuştur. Birinci bölümde; İşgal Öncesi İzmir, İzmir'in İşgali ve İzmir'in Kurtuluşu olmak üzere konu, üç alt başlıkta tarihsel açıdan incelenmiştir. İkinci bölümde İzmir'in İşgalinin ve Kurtuluşunun basına yansıması üzerinde durulmuştur. Çalışmanın ana bölümünü oluşturan üçüncü ve son bölümde ise İzmir'in İşgalinin ve Kurtuluşunun edebiyatımıza yansıması, türler bazında incelenmiş ve bu kapsamda şiir, roman, öykü, anı ve fıkralarda konuyla ilgili örneklerin tahlili yapılmıştır. İzmir tarihindeki önemli olaylarla ilgili tarihsel bir bilgi de ekte hazırlanmıştır. Bu çalışmanın ana amacı 15 Mayıs 1919'da Yunanlar tarafından işgal edilen İzmir'in 9 Eylül 1922'deki kurtuluşuna kadarki geçen sürede edebiyatımızdaki yansımalarını ortaya koymaktır.