Çocuklarda invazif kandida enfeksiyonlarının epidemiyolojisi, risk faktörleri ve klinik özellikleri

Giriş ve Amaç: Candida, mantar enfeksiyonunun en önemli nedenidir. Özellikle preterm, immun yetmezliği olan, kronik ve kritik hastaları etkiler. İnvazif kandidiyazis önemli morbidite ve mortaliteye nedenidir. Bu çalışmada steril vücut bölge kültürlerinde Candida spp. üremesi olan çocuk hastalardan izole edilen Candida türlerinin dağılımı, invazif kandidiyazis için risk faktörleri, izole edilen Candida suşlarının antifungal direnç durumu, antifungal tedavinin ve antifungal duyarlılıkların klinik sonuçlar üzerine etkisi ve mortaliteye etki eden faktörler araştırılmıştır. C. albicans ve non-albicans, C. parapsilosis ve non-parapsilosis Candida suşlarına bağlı gelişen invazif enfeksiyonlu hastaların demografik özellikleri, risk faktörleri ve klinik sonuçları karşılaştırılmıştır. Gereç ve Yöntem: Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Eylül 2014- Eylül 2018 tarihleri arasında steril vücut bölge kültürlerinde Candida spp. üremesi saptanan hastalar mikoloji laboratuvar kayıtlarından tespit edilip, retrospektif olarak hasta bilgileri incelendi. Hastaların demografik, mikrobiyolojik ve klinik verileri dosyalarından kaydedildi. İ zole edilen Candida suşlarının flukonazol, kaspofungin ve amfoterisin B duyarlılıkları mikrodilüsyon yöntemiyle belirlendi. Bulgular: Çalışma süresince 45 hastanın 49 invazif kandidiyazis epizodunda 52 kandida suşu tespit edildi. Candida enfeksiyonlu hastaların ortanca yaşamı 11,1 aydı. Çalışmamızdaki hastaların 20'si kız (%45), 25' i erkek (%55) idi. Hastaların tümünde kandida enfeksiyonu açısından en az bir risk faktörü vardı. En sık rastlanan risk faktörleri altta yatan hastalık (%100), antimikrobiyal tedavi (% 96), SVK (% 71), parenteral beslenme (% 47), kandida enfeksiyonu esnasında yoğun bakım ünitesinde yatış (% 47), son üç ay içerisinde hastane yatış öyküsü (% 59) ve mekanik ventilasyon (% 49) idi. İnvazif kandida enfeksiyonu epizotlarında üreyen suşların 20 (% 38 ,46)' si C. albicans' a, 32 (% 61 ,53)'si non-albicans Candida türlerine bağlıydı. En sık izole edilen tür C. parapsilosis (% 44 ,23) idi. Sonra sırasıyla C. albicans (% 38 ,46), C. tropicalis (% 5 ,76), C. glabrata (% 1 ,92), C. lusitaniaea (% 3 ,84), C. krusei (% 3 ,84), C. pelliculosa (%1,92) idi. İnvazif kandida enfeksiyonlarında kateter ilişkili enfeksiyon (%69), endokardit (% 4) ve peritonit (%2) tespit edildi. En sık klinik bulgu ateş (% 79,6) idi. Antifungal duyarlılık testi çalışılan 37 hastanın 12'si (%32) flukonazol duyarlı, biri (%2) doza-bağlı duyarlı, 14'ü (% 37) dirençli olarak saptandı. Amfoterisin B % 97,3, kaspofungin % 97 duyarlı bulundu. C. albicans ve non-albicans Candida suşlarında flukonazol duyarlılığı sırasıyla % 100, % 37,8 idi. C. albicans ve non-albicans Candida' ların amfoterisin B duyarlılıkları sırasıyla % 100, % 96 idi. C. albicans ve non-albicans Candida suşlarında kaspofungin duyarlılığı sırasıyla % 92, % 100 idi. Çocuklarda invazif kandidiyazis genel mortalite oranı % 14 idi. Diyaliz, TPN, nötropeni ve öncesinde antifungal ajan kullanımı mortaliteyle ilişkili faktörlerdi. C. albicans ve non-albicans Candida suşları arasında demografik, klinik, antifungal duyarlılık, mortalite özellikleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı. C. parapsilosis ve non- parapsilosis Candida suşları arasında risk faktörleri açısından uzamış hastane yatışı C. parapsilosis üremesi olanlarda anlamlı olarak yüksek saptandı, fakat, demografik, klinik özellik ve mortalite açısından anlamlı fark yoktu. Sonuç: Sonuç olarak invazif kandidiyazisli çocuklarda en sık etkenler non-albicans Candida suşlarıdır ve bu suşların flukonazol duyarlılığı % 37,8 bulunmuştur. Diyaliz, TPN, nötropeni ve öncesinde antifungal ajan kullanımı mortaliteyi arttıran risk faktörleridir. C. parapsilosis'e bağlı invazif kandida enfeksiyonlarında uzamış hastane yatışı anlamlı bir risk faktörüdür. İnvazif kandida enfeksiyonlarında lokal epidemiyolojik verilerin bilinmesi ampirik tedavide önemlidir.