İstanbul Beyoğlu bölgesinde çalışan çocuklar ve sorunları

Bu araştırmanın amacı, İstanbul Beyoğlu Bölgesi'nde bir işyerinde ve sokakta çalışan çocukların bireysel özellikleri, sosyo-demografik ve ekonomik durumları ile çalışma yaşamları, koşulları ve sorunları incelemektir. Ayrıca çalışan çocukların çalışma yaşamından çekilmesi için öneriler geliştirilmiştir. Araştırma istanbul Beyoğlu Bölgesi'nde işyerinde ve sokakta çalışan 230 çocuk üzerinde yapılmıştır. Toplanan verilerin analizi için yüzde, frekans dağılımı düz tablo, ilişkileri belirlemek için çapraz tablo kullanılmıştır, istatistiksel analiz olarak Ki-Kare ( %2 ) ve Pearson Korelasyanu teknikleri kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizi sonucu çalışan çocukların bireysel özellikleri, sosyo-demografik ve ekonomik özellikleri, çalışma yaşamları, koşulları ve sorunları ile ilgili elde edilen bulgular yorumlanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre çalışan çocukların çoğunluğu (%83,0) kent kökenlidir, %20,9'u İstanbul, %17, 0 Mardin, %10, 9 Siirt ve %9,6 Ağrı ili doğumludur. %77, 4 erkek çocuklardan oluşmaktadır. Çalışma yaşı %15, 7 ile 13 yaştır. Çocukların %52,6'sınm halen öğrenimine devam etmektedir. Çalışan çocukların okula gitmeme veya okulu yarıda bırakma nedenleri içerisinde %65,1'i ekonomiktir. Çocukların ailelerinin %83,5'i kent kökenlidir. Ailelerinin asıl memleketleri ise %19,6'sı Mardin'dir, %38,4'ü 1-4 yıl arası süredir İstanbul'da oturmaktadır, %39,6'sınm evi kendi evleridir. Kira ödeyenlerin ödedikleri kira miktarı %26,0'ı 81-100 milyon arasındadır. Oturdukları evin bina türü ise %62,6'sı apartman dairesidir. Anne-babasının %87,8'inin birlikte yaşamaktadır. Ayrı olan anne-babaların %53, 6 ölüm nedeni ile ayrılmıştır. %98,3'ünün annesi yaşamakta, %2,2'sinin üvey annesi bulunmaktadır. Annelerin %33,1'inin 31-35 yaş arasındadır. Annelerinin %61,3'ü okur-yazar değildir, %92,6'sının çalışmadığı ev hanımı olduğu, çalışanları ise %58,9'unun temizlik işleri yapmaktadırlar, %48,7'sinin sosyal güvencesinin olmadığı, sosyal güvencesi olanların ise %31,7'sinin sadece ücretsiz sağlık hizmeti sağlayan Yeşil Kartı bulunmaktadır. Babalarının %92,6'sının yaşadığı, %1,9'unun üvey babası bulunmaktadır. Babalarının %29,9'u 36-40 yaşındadır ve %81,8'i 167 çalışmaktadır. Yaptıkları iş ise %16,0'ının seyyar satıcıdır, %48,7'sinin sosyal güvencesi bulunmamaktadır. Sosyal güvencesi olanların ise %30,4'ünün sağlık güvencesi sağlayan Yeşil Kart sahibidir. Ailelerindeki üye sayısı ise %47,0'ının 6-8 kişi arasındadır. Çalışan kardeş sayısı ise %51,4'ünün 4-6 arası kardeşi bulunmaktadır. Kardeşlerin %74,1'i erkek, %25,9'u kızdır. Kardeşlerin yaş dağılımına bakıldığında %44,4'ü 16-20 yaş arasındadır. Çalışan kardeşlerin %34,1'i konfeksiyonda çalışmaktadırlar. Ailelerinin aylık toplam gelir ise %41,3'ünün 121- 150 milyon lira aylık geliri bulunmaktadır. Ailelerin %85,2'sinde hasta veya özürlü bulunmamaktadır. Çalışan çocukların çalıştıkları iş ortamlarına bakıldığı zaman %55,2'si sokakta, %44,8'i ise bir işyerinde çalışmaktadır. Çalışan çocukların %48,3'ünün 10-14 yaş arasında çalışmaya başlamaktadır. Çocukların %80,4'ü kendi isteğiyle çalışma yaşamına girmiştir. Çocukların %63,5'i daha önce herhangi bir işte çalışmamıştır, %46,1'inin 1 yıldan az süreli çalışmaktadır. İşyerinde yaptıkları işe bakıldığında %40, 8 konfeksiyonda çalışmaktadır. Sokakta çalışan çocukların yaptıkları iş ise %40, 8 ayakkabı boyacılığı yapmaktadır, %73,9'u yaptıkları işten memnundur, işyerindeki çalışma sürelerine bakıldığında %16,9'u haftada 6 gün çalışmakta günlük olarak %40,0'ının 8 saatten az çalışmaktadır. %37,0'ı 10-50 milyon arası aylık geliri olmaktadır. Çocukların aylık %67,8'i aylık gelirini ailesine vermektedir. Çocukların %83,5'i işyerinde herhangi bir problem yaşamamıştır, işyerlerinde yaşanan en önemli problem %31,7'si dayak yemedir. Çocuklara göre işyerlerindeki en önemli sorun %16,5'le çocuk merkezidir. Çocukların %44,3'ü iş dışındaki zamanlarını arkadaşları ile birlikte geçirmektedir, %90,9'unun sağlık sorunu bulunmamaktadır. Bu sağlık sorunlarının en önemlisi çeşitli ağrılardır. Çalışan çocukların %77,4'ünün sürekli kullandığı herhangi bir alışkanlığının bulunmadığı olanların ise %88,5'i sigara kullanmaktadır. %77,0'ı çocukların çalışmaması gerektiğini düşünmektedirler. Çocukların %46,5'i gelecekte öğrenimlerine devam etmek istemektedirler. Ülkemizde bir milyon altı yüz otuz beş bin çoğun çalıştığı tahmin edilmektedir. Bu nedenle çalışan çocuk sorunu ortadan kaldırmak için sosyal, ekonomik politikalar geliştirilmeli, yasal düzenlemeler yapılmalıdır.