İlk ve ortaöğretim okullarında yabancı dil olarak Almanca'nın öğretimindeki sorunların analizi ve değerlendirilmesi

11 YÜKSEK LİSANS TEZ OZU İLK VE ORTAÖĞRETİM OKULLARINDA YABANCI DİL OLARAK ALMANCA'NIN ÖĞRETİMİNDEKİ SORUNLARIN ANALİZİ VE DEĞERLENDİRİLMESİ Şamil GÜRBÜZ Alman Dili Eğitimi Anabilim Dalı Anadolu Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ekim 2001 Danışman: Y. Doç. Dr. Mehmet SEMERCİ Hiçbir toplumun, durgun, hareketsiz bir yapıda olduğu söylenemez. Her toplumda sürekli olarak dinamik bir değişme görülür. Ancak bu değişme her alanda ve her zaman açık ve kesin olmadığı gibi, gelişim süreci bakımından da her devirde aynı hızda değildir. Toplumsal değişmenin açık anlamsız içeriği; toplumsal ilişkiler ağının ve bu ilişkileri belirleyen toplumsal kurumlann değişimini de kapsamalıdır. Eğitimin toplumsal değişmedeki gücünün ne olduğunu anlamak için işlevini iyi kavramak gerekir. Klasik olarak eğitimin işlevlerinden biri, toplumun geleneksel kültür mirasını yeni kuşaklara aktarmak ve bu yolla toplumun sürekliliğini sağlamak, diğeri ise eleştirici, üretici yeni buluşlar yapmaya, toplumsal değişmeyi sağlamaya çalışan kuşaklar yetiştirmektir. Öte yandan günümüzde iletişim araçlarının da, toplumları değişmeye zorladığı bir gerçek. Her sistemde olduğu gibi, yabancı dil eğitiminde de değişim ve yeniliklere gereksinim duyulmaktadır. Eğitim ortamlarında kullanılabilecek olan bilgi ve iletişim teknolojileri arasında, internet de önemli bir yer tutmaktır. İnternet sayesinde dünyadaki bütün yazımsal kaynaklara, ancak bir yabancı dil ya da diller bilmek önkoşulu ile ulaşmak söz konusu olmaktadır. Dünyada olduğu gibi, Türkiye'de de yabancı dilin bu denli önemli olması, bu konuda belli stratejilerin geliştirilmesini, belli programların oluşturulmasını ve gerekli olan önkoşulların yerine getirilmesini de zorunlu kılmaktadır. Ill Eğitim alanında yapılan yeniliklerin ve değişikliklerin genel çerçevesi içinde, yabancı dil olarak Almanca eğitiminin önemini inceleme gereksiniminin ortaya çıkması da doğal olacaktır. Bu nedenle, bir eğitim programının verimli bir şekilde uygulanması, yabancı dil olarak Almanca derslerinin öneminin anlaşılması ve uygulanması, öğretmenlerin kapasitesi ve eğitimiyle ilgisi olan tüm görevlilerin tutumu gibi etmenlere bağlıdır. Bireyin zorunlu öğrenim yaşamının ilk basamağı olan ilköğretimde öğretimi kolaylaştırma ve daha kalıcı olmasını sağlama açısından, yabancı dil eğitiminde Almanca derslerinin çok iyi uygulanması gerekmektedir. Bu nedenle bu araştırmada, yabancı dil uygulamalarının tarihsel gelişiminden başlayarak günümüze kadar gelen aksaklıkları, sorunları ve yapılması gerekenleri yansıtılmaya çalışılmıştır. Ayrıca yabancı dil olarak Almanca dersinin ilk ve orta dereceli okullarında uygulanış biçimini anket düzenleyerek ele alırken, uygulanan yöntemin istenilen hedefe ulaşıp ulaşmadığını irdelenmiştir. Yöntem seçiminde kullanılan teknolojik araç ve gereçlerin kullanımı ile Almanca dersinin öğretilme-öğrenilme ve okul dışı yaşama aktarabilme olanağına kavuşup kavuşmadığı da incelemeler kapsamı içine alınmıştır. Bu araştırma ilk ve orta dereceli okullarda yabancı dil olarak Almanca dersinin uygulamalarını ve sorunlarını belirlemek, geliştirici önerilerde bulunmak amacıyla yapılmıştır.