turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Atebetü'l-Hakayık'ın söz dizimi

Jüri : Doç. Dr. Avni GÖZÜTOK Bu çalışma, Edip Ahmet Yükneki'nin 'Atebetü'l-Hakayık' isimli manzum eseri üzerinde yapılmış bir söz dizimi incelemesidir. Söz konusu eser, Türk dilinin İslam medeniyeti bünyesinde vücuda getirdiği ilk ürünlerdendir. Ayrıca eser, Türk edebiyatında ilk aruz denemelerinden biridir. Bu çalışmada metindeki cümleler, işlevsel olarak tahlil edilmiş, böylece Türkçe'nin tarihi gelişimi içinde ifade imkanları tespit edilmek istenmiştir. Bu yapılırken, nazmın gereği olan şekli unsurların cümle yapılan üzerindeki etkileri de ortaya konmuştur. Çalışma dokuz bölümden oluşmaktadır: 'Giriş' bölümünde eser ve çalışma hakkında genel bilgilerden, 'Kavramların İşaretlenmesi' başlığı altında bağımsız kavramlarla ilgili özelliklerden, 'Taban Halindeki Öğeler' başlığı altında taban halindeki isim ve fiillerden, 'Kavram İlişkileri' bölümünde isim ve fiil çekimlerinden ve belirli tamlamalardan, 'Cümle' adlı bölümde cümlenin öğelerinden, 'Cümle Dışı Öğeler' başlığı altında ise cümlenin kurucu olmayan öğelerinden bahsedilmiştir. 'Cümle Yapıları' bölümünde cümle kalıplan ve bunların örnekleri verilmiş, 'Cümle ve Cümle Kalıplarının Kullanım Oranlan' adlı bölümde de cümle ve cümle kalıplarıyla ilgili istatistik bilgiler gösterilmiştir. 'Sonuç' bölümünde ise, incelemenin genelinden çıkarılan sonuçlara yer verilmiştir. Çalışmanın son kısmına bir 'Şekil Bilgisi Dizini' ve çalışmada yararlanılan kaynakların gösterildiği 'Kaynaklar' bölümü eklenmiştir.
Süleymaniye Kütüphanesi 34 SÜ-TARLAN 67/1 numaralı şiir mecmuası (1a-54a Varak)

Klasik Türk edebiyatı diye isimlendirilen, Türk edebiyatında önemli bir dönemi karşılayan, bu edebiyatta beğenilen şiirler birçok seçkiye dahil edilmiştir. Bu seçki, Klasik Türk edebiyatında 'mecmua, mecmua-ı eş'ar' adlarını alır. Şiirin hayattaki yerini ve dönemin ya da hazırlayanın estetik anlayışını yansıtan 'mecmua' bir tür antropolojik veri olarak okunabilir. Dilden sanata, dinden siyasete, 'kültürden irfana' birçok başlığa dahil edebileceğimiz bu veriler, 'Geçmiş, geçmemiştir.' fehvasınca ayrıca kıymet taşır. Bu çalışmada Süleymaniye Kütüphanesi 34 Sü-Tarlan 67/1 numarada yer alan toplam 111 varak olan yazma eserin 1-54 varak arasında yer alan 121 şaire ait 327 gazel ve 14 musammat hakkında bilgi verilmiştir. Ayrıca bunların anlaşılması için 'mecmua' kavramı hakkında da bilgi verilmiştir. Mecmuanın kim tarafından ve ne zaman yazıldığı bilinmemektedir. Mecmua sadelik barındıran, söyleyiş kolaylığı olan, terkip yoğunluğu az, Türkçe kelime oranın fazla olduğu ve deyimlerin bulunduğu metinlerden oluşuyor.
Hesen Seyidbeyli'nin Cepheden Cepheye adlı romanı ile Ahmet Ümit'in Sultanı Öldürmek romanının dil özellikleri açısından karşılaştırılması

Dil unsuru oldukça geniş bir kavramdır. İnsanlığın başlangıcından beri her zaman gelişmiş ve değişmiştir. Dil, insanların maddi ve manevi tecrübelerini yansıtır. Tarih, coğrafya, gelenek ve görenek gibi unsurları içerir. Türk milleti zengin bir tarihe sa-hiptir ve dünyanın çeşitli yerlerinde hüküm sürmüştür. Dolayısıyla Türk dili de geli-şim ve değişim açısından köklü bir dildir. Romanlarda, öykülerde, masallarda, türkü-lerde, destanlarda bir milletin dil özelliklerini görebiliriz. 'Cepheden Cepheye' ro-manı Azerbaycan Türkçesi ile yazılmıştır, 'Sultanı Öldürmek' romanı Türkiye Türk-çesi ile yazılmıştır. İki roman ses bilgisi, şekil bilgisi ve kelime bilgisi açısından incelenmiştir. ve örneklerle açıklanmıştır. Sonuç bölümünde Azerbaycan Türkçesi ve Türkiye Türkçesine ait benzerlikler ve farklılıklar maddeler halinde verilmiştir.
Mehmed Memduh Faik Bey

Mehmet Memduh Faik Paşa, 1800'lü yılların ikinci yarısında yaşamış bir devlet adamı, tarihçi ve sanatçıdır. Yaşadığı bu devirde gerek devlet adamı gerekse sanatçı kişiliği ile ön plana çıkmış nadir şahsiyetlerden birisidir. Memur olarak başladığı devlet adamlığı görevinde çeşitli vazifeler ifa ettikten sonra Dahiliye nazırlığına kadar yükselmiştir. Bu süreçte sanatçı kişiliğini de ihmal etmemiş çeşitli konularda onlarca eser kaleme almıştır. Biz bu çalışmamızda Mehmet Memduh Fa'ik Paşa'nın manzum eserlerinden olan Divan-ı Eş'ar ve Berg-i Sebz adlı eserlerinden yola çıkarak onun hayatı, sanatı ve manzum eserlerini incelemeye çalıştık. Divan-ı Eş'ar ve Berg-i Sebz adlı eserleri günümüz harflerine aktardıktan sonra Mehmet Memduh Fa'ik Paşa'nın yaşadığı dönem ve sanat anlayışı göz önünde bulundurularak manzum eserlerinde kullandığı üslup ve sanat anlayışı tespit edilmeye çalışılmıştır.
Yazılı anlatım biçimlerinin yazma becerisi edinimindeki işlevleri

YAZILI ANLATIM BİÇİMLERİNİN YAZMA BECERİSİEDİNİMİNDEKİ İŞLEVLERİÖzet:Anlam ve anlatım bütünlüğü bulunan, yazılı dil ürünlerinin tümügeniş anlamda bir metindir. Yazılı her metnin de bir anlatım biçimi vardır. Yazılı anlatım biçimleri, dört temel başlık altında toplanmıştır: Açıklama-Tartışma ; Betimleme-Öyküleme. Yazma becerisinin edinimi ve kullanımı ile ilgili çalışmalar, ilerideöğretmen olacak eğitim fakültesi öğrencileriyle yapıldı. Öğretmen adaylarından oluşan 20 kişilik uygulama grubuna 10 hafta içerisinde 80 metin yazdırıldı. Bu metinlerin verilerinden yola çıkılarak hazırlanan bu çalışmada, yazılı anlatımda biçemin bir öğesi olarak kullanılan anlatım biçimlerinin yazma becerisindeki işlevleri edinim ve kullanım bağlamında ele alındı. Türkçe Öğretim Programı'nda oldukça önemli bir yer tutan 'yazmaalanı'nın temelinde, anlatım biçimlerinin kavratılması vardır. Uygulamalar, sistematik bir biçimde, ilk yazılandan son yazılana doğru, gelişime, edinim ve kullanım düzeyinde sıralandığında, anlatım biçimlerini kuram ve uygulama bağlamında kavrayan, yeterli donanımı alan öğretmen adayı bir öğrencinin, düşünsel ya da yaratıcı yönü yüksek, özgün bir metin ortaya koymasa da kurgu ve dil kullanımı açısından nitelikli metinler oluşturmada belirli bir düzeye ulaşabildiği görüldü.
Türkiye'deki ilaç prospektüslerinin dili üzerine bir inceleme

Bu tezde Türkiye'de tedavi gruplarına göre en fazla kullanılan 500 ilaçprospektüsünün uyarılar ve önlemler bölümündeki sözcüklerin geçis sıklıgı, yabancı sözcükoranı ve anlasılırlık düzeyi incelenmeye çalısılmıstır. 500 prospektüsün uyarılar ve önlemler bölümünde kullanılan sözcükler, bilgisayar ortamında belirlenmis ve incelenmistir. 4325 sözcük toplam 64671 kez kullanılmıstır. Söz varlıgını olusturan 4325 sözcügün 1570 tanesi, yaklasık % 36'sı Türkçe, 1700 tanesi, yaklasık % 39'u çogunlugu Yunanca, ve Latince kökenli yabancı sözcüktür. Ayrıca 257 tane sözcük (yaklasık % 6) yabancı sözcüklerden Türkçe eklerle türetilmis, 166 tane birlesik sözcük (yaklasık % 4), yabancı sözcüklerin yabancı sözcüklerle birlestirilmesiyleolusturulmustur. Bunun yanında, 1 tane Türkçe ile Latince, 2 tane de Türkçe ile Farsçadanolusan birlesik sözcük vardır. 629 tane sözcük de (yaklasık % 15) basta ilaç adları olmak üzere çesitli kısaltmalar, ilaç hammaddeleri ve özel adları olusturmaktadır. Prospektüslerin uyarılar ve önlemler bölümünün anlasılırlık düzeyine yönelik anket çalısmasının sonuçlarına göre, uyarılar ve önlemler bölümünde verilen 14 sözcügün yaklasık% 85'i, 10 cümlenin de yaklasık % 48'sinin anlasılmadıgı belirlenmistir.
İsmail Hakkİ Bursevİ - Nakdü'l-Hal (1a-75b) İnceleme-metin

Osmanlı telif tarihinin en çok eser veren şairlerinden biri olan İsmail Hakki Bursevi aynı zamanda Celvetiyye tarikatının otuz ikinci ve son şeyhidir. Mutasavvıf bir şair olarak geniş tuttuğu konu yelpazesinde varidat türüne de yer vermiştir. Varidat 'kişinin ihtiyarı olmaksızın kalbe akıp gelen manalar' anlamına gelmektedir. Hazırladığımız bu çalışma, İsmail Hakki Bursevi'nin varidat türünde yazdığı Nakdü'l-Hal adlı eserinin 1 a-75b varaklarının transkripsiyonlu metin çevirisidir. Esas aldığımız nüsha İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi T. Y. 2153 numarada kayıtlı müstensih nüshasıdır. Eserin müellif nüshası yoktur. Bununla beraber en doğru metne ulaşmak amacıyla İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi T. Y. 2161 numarada ve Süleymaniye Yazma Eserler Kütüphanesi Atıf Efendi Böl. 1515 numarada kayıtlı nüshalar ile mukabele yapılmıştır. Nakdü'l-Hal'i edebiyat dünyasına kazandırmak ve varidat türünü tanımak amacıyla hazırlanan bu çalışmada Varidat türü ile ilgili gerekli bilgiler verildikten sonra İsmail Hakki Bursevi'nin hayatı ele alınarak eserleri konu sınıflandırması ile listelenmiş ve yaşadığı dönem hakkında bilgi verilmiştir. Bursevi'nin varidat geleneği ve eserdeki tasavvufi ıstılahlar hakkında gerekli bilgiler verildikten sonra transkripsiyonlu metin çevirisine yer verilmiş ve sonunda orijinal metnin tamamı eklenerek çalışma sonlandırılmıştır.
Rasim Özdenören'in hikayelerinde tasavvuf

Rasim Özdenören'in hikayelerinde tasavvuf temasını inceleyen, müstakil herhangi bir çalışma bulunmamaktadır. Buradan hareketle 'tasavvuf' bağlamında ele alınan bu çalışmada; Rasim Özdenören'in hikayeleri tasavvuf penceresinden incelenerek; yazarın tasavvufa bakışı, kahramanlarının durumları, derviş ve tekkelerin hikayelerdeki rolleri ile karakterlerin hayatlarındaki konumları ortaya konulmuştur. Hikayeler incelenirken kronolojik sıra göz önünde bulundurulmuştur. Ayrıca bu çalışmada Rasim Özdenören'in hikayelerine ilaveten, denemelerinden ve farklı alanlara ait birçok eserlerden de yararlanılmıştır. Üç bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümünde: 'Rasim Özdenören'in Hikayelerinde Tasavvufa Yöneliş: Arayış, Pişmanlık, Tövbe' başlığı ile kahramanların ruhsal durumları, ikinci bölümünde: 'Rasim Özdenören'in Hikayelerinde Yaşanan Hal Olarak Tasavvuf' başlığı ile karakterlerin dergaha girmeden önce ve girdikten sonra yaşadıkları duygusal halleri, üçüncü bölümünde ise 'Rasim Özdenören'in Hikayelerinde Tasavvuf Terminolojisi' başlığıyla hikayelerde geçen tasavvufi kavramlar incelenmektedir. Sonuç olarak, Özdenören'in hikaye kahramanları, modern zamanların bunalım ve çıkmazlarından kurtulmak için bir tarikata bağlanmayı seçer. Bu noktada, Özdenören'in tasavvuftan kaynak olarak beslendiği açıkça görülmektedir.
Ahmet Hamdi Tanpınar'ın hikaye ve romanlarında ev

y Tezimizde Ahmet Hamdi Tanpmar'in hikaye ve romanlanndaki ev olgusunu ele aldık. Çalışmalanmız sırasında Ahmet Hamdi Tanpmar'in sırasıyla Mahur Beste, Sahnenin Dışmdakiler, Huzur, Saatleri Ayarlama Enstitüsü romanlarım inceledik. Aydaki Kadın romanını, yazar hayattayken hiçbir süreli yayında yayımlamadığındamincelememiz dışmda tuttuk. Aynca Tanpmar'in bütün hikayelerini de inceledik. Bu eserleri incelerken, konumuzla ilgili olarak Tanpmar'in diğer eserlerinden de yararlandık. Yararlandığımız bütün makale ve kitapların listesini kaynakça bölümünde gösterdik. Tezimizin giriş bölümündemazari olarak ev olgusunu anlattık. Amacımız, tezimizin fikri alt yapısını belirginleştirmektir. Giriş bölümünün ikinci kısmında ise Tanpmar'in yaşadığı evleri, onun eserlerinden yararlanarak anlattık. Bu bölümde aym zamanda Tanpmar'ı tanıyanların yazdıklarından da faydalandık. İkinci bölümde Tanpmar'in romanlarını inceledik. Üçüncü bölümde de yazarın bütün hikayelerini değerlendirdik. Sonuç bölümünde, Tanpmar'in incelediğimiz eserlerinde ortaya çıkardığımız sonuçlan 'Ev-İnsan İlişkisi, Ev-Zihniyet/Devir Değişmeleri, Mekansızlar, Dekoratif EvIer, Evle İlgili Benzetmeler, Rüyalardaki Evler' başlıkları altında açıkladık. Tanpmar'in roman ve hikayelerine tek tek baktığımızda, evlerin eserlerin doğal mekanı olmalarının yanı sıra özel bir dikkatle tasvir edildiklerini söyleyebiliriz. Roman ve hikayelerdeki kahramanların dış görünüşleri, hayata bakışları ile evleri arasında kopmaz bir bağ vardır. Roman ve hikayelerdeki bazı kahramanların belirli bir mekanları yoktur. Yazar, düşüncesini daha da somutlaştırmak istediğinde evle ilgili benzetmeler yapmıştır. Hikaye ve romanlardaki kahramanlar, rüyalarmda evle ilgili unsurlar görürler.
Bertolt Brecht ve Nazım Hikmet'in eserlerine yansıyan memleket hasreti

Bertolt Brecht ve Nazım Hikmet, kendi istekleri dışında memleketlerini terk etmek zorunda kalan hemen hemen tüm şairler gibi sürgün dönemlerindeki duygularını eserlerine yansıtmıştır. Sadece sürgün hayatları da değil, birçok yönden benzer çizgilere sahip olan bu iki şairin sürgün dönemlerindeki çalışmaları karşılaştırma için güzel bir zemin oluşturmaktadır. Şairlerin karşılaştırılacak çok sayıda yönü olsa da, çalışmamda sadece 'memleket hasreti' motifini üzerinde duracağım ve şairlerin sürgün dönemleri boyunca yazdıkları şiirlerinde bu motiflere işaret edip, karşılaştırmalı olarak sunacağım. Brecht'in Über die Bezeichnung Emigranten, Gedanken über die Dauer des Exils ve Die Rückkehr şiirleri, Nazım'ın ise Doktor Faust'un evi, Tuna üstüne söylenmiştir ve Mavi Liman şiirleri üzerinde yoğunlaşacağım. 'Hasret' duygusunun oluşabilmesi için öncelikle 'sevgi' duygusunun var olması gerektiğinden, şairlerin memleketlerine duydukları sevgi de ayrı bir konu olacak ve çeşitli örneklerle sunulacaktır. Bunun için yine şiirlerden ve günlüklerden örnekler verilecektir. Fakat öncelikle şairlerin duygularını farklı şekilde dile getirmelerinin olası sebeplerini sunabilmek için, kısa da olsa biyografik olarak benzer ve farklı noktalara işaret edilecektir.
Ülkü Tamer'in şiirlerinde izleksel yapı

Türk edebiyatında şair kimliği ile öne çıkan Ülkü Tamer (1937-...), şiirlerinin yanı sıra öykü, deneme, anı, antoloji ve fikir yazıları kaleme almıştır. Aynı zamanda oyunculuk ve gazetecilik de yapan sanatçı, çoğunluğu Batı edebiyatından olmak üzere yetmişin üzerinde eseri Türkiye Türkçesi'ne çevirmiştir. Bu çalışmada Ülkü Tamer'in şiirleri ve poetikası inceleme altına alınmıştır. İkinci Yeni şiiri içerisinde Ülkü Tamer'in yerinin ve şiirlerinin ele alındığı 'Giriş' bölümünde, İkinci Yeni şiirinin ana özelliklerine yer verilerek Ülkü Tamer'in poetikası üzerinde durulmuştur. Çalışmanın temelini, on bir başlık altında izleksel açıdan ele alınan Ülkü Tamer'in şiirleri üzerine yapılan incelemeler oluşturmaktadır. 'Kaos Ortamına Tutulan Işık: Umut', 'Modern Dünyada Toplumun Kurtarıcısı Rolüyle Çocuk', 'Doğadan Kopuş ve Toplumsal Yabancılaşma', 'Modernitenin Baskısı Altında Varoluş Sorunu', 'Kültürel Yozlaşma / Mekanikleşen İnsan', 'Varoluşun Kısıtlandığı Yerde Geçmişe Duyulan Özlem', 'Aidiyet Sorunu Yaşayan Bireyin Özgürlük Arayışı', 'Yalnızlığın Pasif İsyanı Olarak Bunaltı ve Huzursuzluk', 'Kalabalığın Yitik Ortamından Kaçış', 'Sınama Yolunda Başarısızlığın Habercisi: Umutsuzluk', 'Umut Kapısının Kapandığı Yerde Ölümün Olumlanması' başlıkları altında incelenen şiirler izleksel açıdan değerlendirilmiştir. Şiirlerin incelenmesi aşamasında teorik eserlerin yanı sıra felsefe, psikoloji, sosyoloji ve kişisel gelişim ile ilgili kaynaklardan da yararlanılarak öne sürülen değerlendirme ve savlar kanıtsanmaya çalışılmıştır. Elde edilen bulgulardan yola çıkarak Ülkü Tamer'in şiirleri ve poetikasına ilişkin çıkarımların yapıldığı 'Sonuç' bölümünün ardından, çalışmaya ışık tutan eserlerin yer aldığı 'Kaynakça'ya yer verilmiştir. Açar Sözcükler: Ülkü Tamer, Şiir, İzleksel Yapı.
Kutbeddin İznikİ'nin Mukaddimesi'nin Topkapı nüshası (101a-150b) giriş-metin-çeviri-sözlük

Temel anlamıyla ilmihal, İslam dininin kurallarını öğretmek için yazılmış kitaptır. Kutbeddin İzniki'nin kaleme aldığı Mukaddime adlı bu ilmihal kitabı, ilk Türkçe ilmihal olarak kabul edilmiştir. Hem Anadolu'daki ilmihal geleneğinin öncüsü olma itibarıyla hem de Eski Anadolu Türkçesi döneminin zengin dil özelliklerini barındırması ile, eser din ve dil araştırmalarında önemli bir yere sahiptir. Bu çalışmada, Anonim Bir İlmihal Kitabı adıyla kayıtlı olan Mukaddime adlı eser, Eski Anadolu Türkçesi döneminin dil özellikleri bağlamında incelenmiştir. Çalışmada, söz konusu eserle ilgili bilgilerin ve kısaca dil özelliklerinin yer aldığı giriş bölümü, sonrasında Arap harfli metnin transkribesi, günümüz Türkçesine tercümesi ve dizin şeklinde sözlüğü bulunmaktadır. Bu çalışmayla, yüksek lisans seviyesinde, Arap harfli tarihi bir metnin okunabilmesi, anlaşılabilmesi ve söz varlığının filolojik yöntemle ele alınabilmesi gibi hedefler gerçekleştirilmiş olmaktadır.
Ömer Seyfettin hikayelerinde alt metinler

Metinlerarasılık, metinlerin anlamlandırılma sürecinde okurun, yazar kadar aktif olmasını, metinlerin başka metinlerle ilişkilendirilerek açıklanmasını, kendisinden önceki oluşumlarının göz önünde bulundurulmasını, anlamlama sürecinde metin içi ve metin dışı unsurların dikkate alınmasını gerektiren bir karşılaştırmalı okuma biçimi ve metinler-yazarlar arası etkilenme şeklidir. Temelde bir metnin bir veya daha fazla metinle arasında meydana gelen çeşitli ilişkiler ağı olan metinlerarasılık, zamanla uygulama ve ilişkilendirme biçimi itibarıyla değişkenlik gösteren karmaşık bir yapı haline gelir. Metinlerarası ilişkiler, genel olarak yer/bağlam değiştirme, değişim/dönüşüm, taklit/tekrar şeklinde gerçekleşir. Ömer Seyfettin'in hikayelerine metinlerarasılık kuramı çerçevesinde bakıldığında alt metinler ve metinlerarası göndergelerin çeşitliliği dikkat çeker. Bu alt metinlere hikayelerde epigraflar, alıntılar, anıştırmalar, notlar, göndermeler, çağrışımlar, değişim/dönüşümler aracılığıyla ulaşılabilir. Ömer Seyfettin'in hikayelerinde tespit edilebilen alt metinler, onun beslendiği kültür havzasına ve kaynaklarına yönelik bir işarettir. Bu nedenle metinlerarasılık çalışmaları kaynak eleştirisi olarak da düşünülebilir. Bu doğrultuda tespit edilen alt metinlerden yola çıkılarak Ömer Seyfettin'in hikayelerinin arka planında tarihi, edebi, dini ve mitolojik bir takım kaynak metinler ile sözlü kültür unsurlarının ve felsefi, siyasi içerikli metinlerin yer aldığı söylenebilir.
Sözlü kültürden yazılı kültüre anlatı geleneği ve popüler bir mit olarak polisiye roman

Mitler, sözlü kültürden yazılı kültüre ve günümüz kültür ürünlerine dek bir anlatı kalıbını yinelemişlerdir. İlk mitler, toplumsal yaşamda bir işlev yüklenerek, gündelik yaşamın onaylanmasına ve olumlanmasına hizmet etmişlerdir. Yazılı kültür ürünlerinden roman ise, mitlerin tek boyutlu kalıbını ve zaman anlayışını yıkmıştır. Ama 'kültür endüstrisi', kültür ürünlerini standartlaştırmıştır. Kültür ürünleri metalaşmış, popüler türler basitleştirilerek, tek boyutlu 'mitsel' öykü kalıplarını kullanmaya başlanmıştır. Bu ise, kültür ürünlerinin, 'kımıltısız bir dünya'yı onaylayan, egemen söylem taşıyıcıları olmaları sonucunu doğurmuştur. Polisiye romanlarında, tek boyutlu 'mitsel' öykü kalıbını yinelerler. Öykü, 'aydınlık-karanlık', 'siyah-beyaz' 'iyi-kötü' gibi mitsel tek boyutluluğa dayalıdır. Polisiye roman, 'esrar'ı aydınlattığında, aynı zamanda 'kımıltısız', 'adil' ya da 'değiştirilemez' bir dünya kurmaktadır zihnimizde. İnsanların masal gereksinimine karşılık veriyor polisiye öyküsü. Ama 'kahraman', çıktığı yolculuk sonunda, bizi kestirme yollardan yine başladığımız yere, bu dünyaya döndürüyor. ıı
Memluk Türkçesinde at ve atçılık terimleri

Bu çalışmada Memluk Türkçesindeki at ve atçılık terimleri üzerinde durulmuştur. Memluk Türkçesindeki at ve atçılık terimleri 'at türleri, at donları, koşum araç-gereçleri, at yürüyüşleri, at sağlığı, at ve atçılıkla ilgili genel kelimeler' başlıkları altında ele alınmıştır. Türkçe terimlerin yanında yabancı dilden alınmış terimlere de yer verilen çalışmada tespit edilen terimler fonetik, semantik açıdan ve kökenbilim açısından değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Bu çalışmanın başta Türk dili bilim dalı olmak üzere Türk halk bilimi alanına da katkı sağlayacağını düşünmekteyiz.
Mesİhİ Dİvanı, dil incelemesi-gramatikal dizin

Bu çalışma, XV. yüzyılda yaşayan Mesihi'nin Divan'ı üzerine yapılmış bir dil incelemesi ve gramatikal dizinden oluşmaktadır. Çalışma Prof. Dr. Mine Mengi'nin 'Mesihi Divanı' adlı çalışması baz alınarak hazırlanmıştır. Giriş bölümünde Mesihi'nin hayatı, sanatı, eserleri, divanı üzerine yapılan çalışmalar ve divanın nüshaları hakkında bilgiler verilmiştir. Dil İncelemesi bölümünde eserin dili, ses ve şekil özellikleri bakımından irdelenmiştir. Gramatikal Dizin bölümünde ise divanda yer alan sözcükler ve sözcük gruplarının alfabetik olarak sıralaması, kelimelerin geçtiği beyitlerin numaraları ve anlamları verilmiştir. Sonuç bölümünde eserin incelemesinden elde edilen bulgular; kaynakça bölümünde ise çalışma hazırlanırken yararlanılan kaynaklar yer almaktadır.
Türk romanında Paris, başlangıcından 1908'e kadar

Türk Kültür ve Edebiyatı XIX. Yüzyılın başından beri hızlı bir değişiklik yaşamaktadır. Bu değişiklikte ölçü alınan kültür ve edebiyat, diğer bir ifadeyle medeniyet Batı olup devlet ise uzun yıllar Fransa olmuştur. Biz çalışmamızda, Fransa'nın başkenti Paris'in edebiyat ürünlerinden romanımızda ne şekilde ve miktarda yer aldığını göstermeye çalıştık. Konu için 1859- 1908 tarihleri arasındaki zamanı esas alıp bu tarihler arasında yazılan romanları inceledik. İncelememiz sonucu elde ettiğimiz materyalleri çeşitli bölüm ve alt başlıklar ile kaydettik. Paris'in daha çok mekan ve insan açısından romanlarımızda kayıtlı olduğunu gördük. Sonuç kısmı, parçalar niteliğindeki bölümlerin yargıya ulaştırılmış şeklidir. Bu çalışma, Türk kültür ve edebiyatında Paris'in yeri ve önemi nedir? Sorusuna cevap özelliği taşıması için hazırlanmıştır.
Pervane Beg Nazire Mecmuası (165a-199b) transkripsiyonlu ve edisyon kritikli metin

PERVANE BEG NAZİRE MECMUASI (165a-199b) Pervane b. Abdullah'ın 1560'ta tertip ettiği, 627 varaktan oluşan bu mecmuada 525 şairin 7360 naziresi vardır. Mecmuatü'n-Nezair'in tek nüshası Topkapı Sarayı Bağdat Köşkü Kütüphanesi'nde B.406 numaraya kayıtlıdır. Kanuni Sultan Süleyman'a sunulan bu eser Edebiyatımızın en mühim nazire mecmualarındandır. Bu çalışmada, 165a- 199b varakları arasındaki gazeller ve bunlara yazılan nazirelerin transkripsiyonlu metnini hazırladık. Ele alınan varaklarda 54 tanzir edilen gazel, 307 nazire ve nazireler araşma konmuş 53 gazel bulunmaktadır. Böylece çalışmada toplam 414 şiir mevcuttur. Bu şiirler 150 farklı şaire aittir. Bunlar arasında sultanlar ve şehzadeler de bulunmaktadır. Sultan padişahlar içinde Sultan II. Bayezid, Kanuni Sultan Süleyman ve Sultan I. Selim ; şehzadeler arasında Şehzade Bayezid, Şehzade Korkut ve Cem Sultan yer almaktadır. Metin oluşturulurken divanlarına ulaşabildiğimiz şairlerin şiirleri ile eserdeki şiirler karşılaştırılmış ve farklar dipnotlarda belirtilmiştir. Mecmuada bulunmayıp divanlarda bulunan beyitler metne dahil edilmiş ve yine dipnotlarda belirtilmiştir. Yazıldığı dönemin imlası hakkında değerli bilgiler bulduğumuz eser Türk Dili için de önemli bir kaynaktır. Ayrıca eserde şiiri bulunan şairlerin hayatlarına dair de bilgiler bulmak mümkündür. Metinde geçen çoğu şairin mürettep divanı olmakla beraber bir kısmının divanı ya da divançesi yoktur.
Ahmed-i Dai'nin Tıbb-ı Nebevi adlı eserinde kelime grupları

Biz insanlara bu dünyada verilen en büyük nimetlerden birisidir kuşkusuz dil. Duygularımızı, düşüncelerimizi ve günlük yaşantımızdaki olayları karşı tarafa aktarmak için dil denen mucizenin kelimelerinden faydalanırız fakat bazen sadece kelimeler yeterli olmayabilir bu aktarım için. Bu durumda kelimeleri belli bir düzen ve kural içerisinde bir araya getirerek dil birimleri oluşturur ve iletişime devam ederiz. İşte belli kurallarla yan yana getirilerek oluşturulan bu dil birimlerine kelime grupları diyoruz. Tanımı çok basit bir şekilde ifade etsek de kelime grupları dilimizin en geniş ve en kapsamlı konularından biridir. Ayrıntılı olarak incelendiğinde derin ve karmaşık yapılar barındırır. Çalışmamızda 15. yüzyılda kaleme alınan ve peygamber efendimizin tıp alanında söylediği hadislerin yer aldığı Eski Anadolu Türkçesine ait dil özelliklerini içinde barındıran AHMED-İ DAİ'nin Tıbb-ı Nebevi adlı eserindeki kelime gruplarının yapısall özellikleri incelenerek bir sınıflandırmaya tabi tutulmuştur. Çalışmamızdaki amaç Eski Anadolu Türkçesinde yer alan kelime gruplarıyla Türkiye Türkçesindeki kelime gruplarını mukayese ederek kelime gruplarının benzerliklerini, farklılarını, gelişim ve değişimini kapsamlı bir şekilde ortaya çıkarmaktır. Türkçemizin her döneminde büyük öneme sahip bu konu halihazırda örneklere göre yapı, kuruluş, dil ve anlatım yönünden ayrıca bir değerlendirilmiş ve elde edilen sonuçlar çalışmanın sonunda ayrıca belirtilmiştir. Çalışmamız 'Giriş', 'Türkiye Türkçesinde Kelime Grupları' ve 'İnceleme' olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır.