turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Türkiye'de kurt kültü üzerine yapılan çalışmaların bibliyografya denemesi

Tezimizin konusu Türk ve Moğollarda ortak bir inanış olgusu olan kurt/bozkurtla ilgili yayınlar ve bu yayınların analizidir. Tezimizde kurt/bozkurt inanışını doğrudan ve dolaylı olarak ele alan yayınlar bir araya getirilmiş ve bazı yayınların analizi yapılmıştır. Bu amaçla Türk ve Moğollarda kurt ile ilgili yazılmış kitap, makale ve tezler bir araya getirilmiştir. Kurt/bozkurdun yanı sıra Türk ve Moğol kültüründe köpeğe dair inanışların da olduğu da bilinmektedir. Bu yüzden çalışmanın bibliyografya kısmında Türk ve Moğollara ait olan köpek kültünün yer aldığı eserlere de yer verilmiştir. Türkiye'de Moğol kültürüne dair çalışmaların çok yeni olması sebebiyle, bu çalışmanın Moğol kültürü ile ilgili yapılacak yeni çalışmalar için bir kaynak olması ve Türkiye'de yapılan Mongolistik çalışmalarına bir katkı sağlaması hedeflenmiştir.
1838-1841 yllarında Sivas'ta aile hayatı

Toplumların ekonomi, siyaset, eğitim, din gibi temel kurumlarının yanında en temel öğelerinden biri de aile'dir. Her toplum gibi Osmanlı toplumunun temelini de insanlığın başlangıcından itibaren var olan aile oluşturur. Osmanlı toplumunun aile yapısını inceleyerek toplumdaki sosyal yaşantı ve ekonomik durum hakkında fikir edinilebilmektedir. Bu araştırmada bir Osmanlı şehri olan Sivas'ta 1839- 1841 yıllarında aile yapısı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Sivas'ın incelenen dönemde tarihi, yönetimi, ekonomisi ve eğitimi hakkında genel bilgiler verilerek ailenin işlevini sürdürdüğü mahalle ve evler anlatılmıştır. Dönemin demografik yapısı ise Müslüman ve Müslüman olmayanların sayısına göre açıklanmıştır. Nişan süreciyle başlayıp evlilik ile sonuçlanan aile oluşumu, boşanma ya da ailede ölümlerle dağılma sürecine girebilmektedir. Sivas'ta aile konusu irdelenirken, kişilerin eş ve çocuk sayıları hakkında bazı veriler elde edinilmiştir. Buna göre çok eşlilik durumunun, farklı Osmanlı şehirleri için yapılan araştırmalarda daha az oranda bulunmasına rağmen, Sivas'ta %19. 7 olduğu saptanmıştır. Çok eşli olanların sahip oldukları çocuk sayısına bakıldığında bu durumun çocuk sahibi olma oldukları çocuk sayısına bakıldığında bu durumun çocuk sahibi olma isteğinden kaynaklandığını söylemek mümkündür. Ailelerin sahip olduğu çocuk sayısının ise çoğunlukla 1-4 arasında olması, daha XIX. Yüzyılda Osmanlı toplumunda nüfus planlaması yapıldığını düşündürmektedir. Sivas'ta malvarlığı fazla olan kişiler bulunmakla birlikte genellikle ailelerin çoğunluğu, 1000- 5000 kuruş arasında malvarlığına sahiptir. Ailelerin ekonomik durumlarının dışında sahip olduğu eşyalarda farklılaşmaktadır. Ölen kişilerin bıraktığı eşyaların listelendiği kayıtlar bu konuda fazlaca bilgi taşıdığı gibi aile kapsamında olan pek çok konuda önemli veriler sunmaktadır.
Somut olmayan kültürel mirasın tespiti, korunması ve aktarılması bağlamında hamamlar: Adana ve Antakya hamamları

Eski çağlardan beri hamamlar; yıkanma eyleminin gerçekleştiği mekanlar olmanın yanı sıra, gündelik hayattan kesitler barındıran önemli sosyalleşme mekanları da olmuşlardır. Hamamlar sayesinde, toplu yıkanma ile kültürün devamlılığı sağlanmış ve kuşaklar arası etkileşim devam ettirilmiştir. Bu etkileşim ve sosyalleşme, modern dünya koşulları içerisinde yabancılaşan bireyin unuttuğu bir olgu olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu noktada hamamların, yalnızca bir kabuk olarak değil, içerisinde barındırdığı kültürle beraber ele alınması gerekliliği ortaya çıkmıştır. Hamamlar içerisinde şekillenen hamam kültürünün, UNESCO'nun somut olmayan kültürel miras tanımı üzerinden yeniden değerlendirilmesi önem taşımaktadır. Hamamlar ve hamam kültürü UNESCO'nun belirlediği; sözlü gelenekler ve anlatımlar, gösteri sanatları, toplumsal uygulamalar, ritüel ve şölenler, doğa ve evrenle ilgili bilgi ve uygulamalar ile el sanatları geleneği gibi alanlar içerisinde değerlendirilmiştir. Buna göre, Adana ve Antakya hamamlarına yönelik somut olmayan kültürel mirasın tespiti yapılmış, tespit edilen bu mirasın korunması ve aktarılmasına yönelik bir takım önermelerde bulunulmuştur.
Türk halk kültüründe Cinler

Doğaüstü varlıklar insanoğlu var olduğu andan itibaren onunla birlikte var olmuştur. Şekilleri, isimleri, inanış biçimleri değişse de insanlar hep bilinmeyene duydukları merak ve endişe nedeniyle inanmayı sürdürmüşlerdir. 'Cinler' ise Türk Halk inançlarında varlığına inanılan, tüm doğaüstü varlıkları karşılayan varlıklar olarak tanımlanır. Şamanistik dönemden günümüze kadar inanışlarda her daim var olan 'Cinler' Halk Bilimi tarafından incelenmeye değer bir konudur. Çalışmamızın ilk bölümünde kavramsal bir çerçeve çizmeye gayret gösterilmiştir. İkinci bölümde tarihsel süreçte farklı dinler ve halkların cin inançları incelenmiştir. Üçüncü bölümde literatürsel 'Cin' tanımı yapılmış, cinlerin özellikleri, insanlarla olan ilişkileri, büyü ve korunma yöntemleri anlatılmıştır. Dördüncü bölümde anlatı türleri ve halk inancında cinler incelenmiştir. Pek çok yerel ad ile anılan ve farklı özelliklere sahip doğaüstü varlıkların isimleri ve kısa bilgi sözlük bölümünde yer verilmiş ve özet bilgi için tablo hazırlanmıştır. 'Cinler' e olan inanç her zaman var olmuş ve var olmaya da devam etmektedir. İnsanoğlu basit açıklama yerine her zaman daha gizemli ve karmaşık bir yol ile açıklamayı tercih etmiştir. Bilim ve teknolojinin ilerlemesine rağmen gizemli olaylara ve doğaüstü varlıklara olan inanış azalmak yerine sinema ve televizyon sektörünün katkısıyla artmıştır.
Türk halk adet ve inanmalarının halk eğitimindeki bozuk işlevleri üzerine bir inceleme

Bu çalışma kültür, kültürlenme, gelenek, inanma ve işlev kavramlarından hareketletemellendirilmektedir. 20. yüzyılın başlarından günümüze kadar Anadolu Kültürü nün;işlev, bozuk işlev vb. kavramlarla şekillendiği görülmektedir. Anadolu inanışlarındakievlenme biçimleri, ziyaret ve adak, ölüm inanışı ve yemek adetleriyle ilgili bozuk işlevlerbu çalışmanın sınırlılıklarını belirlemektedir. Tezin konusunu oluşturan kavramlar, işlev veya bozuk işlev olarak Anadolu daki birçok yaşantıyı etkilemiştir. Dolaysıyla buetkilenmeyle, kişilerin davranışlarında uyum ya da uyumsuz olarak isimlendirilen yapısall farklar ortaya çıkmaktadır. Bu durumların eğitime yansıması, eğitimin sözcük anlamından yola çıkılarak ilgili kavramların değerlendirmesi, bu tezin amacını oluşturmaktadır.
Türk halkbilimi çalışmaları tarinde halkevlerinin I. döneminin (1932-1956) yeri ve önemi

Bu tezin konusu, Halkevlerinin l. dönem çalışmalarının genel durumu ve 1956 yılına dek yapılan çalışmalarla Halkbilimi'ne sağladığı katkılardır. Halkevlerinin toplumu bilgilendirmek ve bulunduğu merkezi tespit ederek ihtiyaçları gidermek gibi genel amaçları vardır. Bu çalışmaları düzenleyen ve kontrolü sağlayan üst yapı ise G. H. P.'dır. CHP. talimatnameleriyle merkezdeki bir şubeden taşradaki en ufak bir birime kadar çalışmaların eşgüdümünü dokuz kol vasıtasıyla sağlamaktaydı. Halkevleri resmi olarak 19 Şubat 1932'de kurulmuştur. 1950 yılında 477 Halkevi, 4332 Halk Odası ve 300'ü aşan kitaplığı o dönemin hükümeti tarafından çıkarılan 5830 sayılı kanunla kapatılmıştır. 1961'de 'Türk Kültür Dernekleri' adıyla çalışan Halkevleri 1963'de hiçbir partiye bağlı olmadan ve siyasetle uğraşmaması koşuluyla 'Halkevleri' adını yeniden almıştır ve bugün genel merkezi Ankara'da bulunan Halkevleri etkinliklerini sürdürmektedir, Folklor sözcüğü ilk kez 1938 yılında yayınlanan talimatnamede geçmektedir. Halkevlerinde folklor faaliyetleri tek bir şube altında toplanmamıştır. Dil ve Edebiyat, Temsil, Müze, Tarih ve Folklor kolları Folklor çalışmalarını yürüten şubelerdir. Halkevlerinin Türk Halk Bilimi tarihçesindeki asıl önemleri yayın alanındaki çalışmalarından kaynaklanır. 77 Halkevi dergisi vardır ve bu dergilerin içerikleri büyük oranda folklor ürünlerine yöneliktir. Ancak Folklor çalışmalarının coşkusuna rağmen sistemli yapılmamış olduğu görülmektedir. Halkevlerinde yapılmış olan folklor faaliyetleri bugünkü folklor disiplini kriterleri içerisinde değerlendirilememesine rağmen derleme, sergileme, arşivleme ve yerel unsurları koruma konusunda Türk Halkbilimine sağladığı katkılar göz ardı edilemez. Bu tez halkbilim alanında çalışma yapacak olan araştırmacıların yararlanabileceği bir kaynak özelliği taşıma amacındadır. Çalışmamızda Halkevleri faaliyetlerinin istatistik verileri bu dönemde ifade ettiği anlamlarla birlikte yorumlanmış, Halkevlerinin yayınladığı el kitapları, kılavuzlar, broşürler kısa bibliyografik künyelerle tanıtılmış; dergilerde yer alan makalelerin tasnifi yapılmıştır.
Sosyal Bilgiler dersinin halk bilimi ürünleriyle işlenmesinin öğrencilerin akademik başarı ve tutumlarına etkisi

Amaç: Bu araştırma Sosyal Bilgiler dersinin halk bilimi ürünleriyle işlenmesinin öğrencilerin akademik başarı ve tutumlarına etkisini belirlemeyi amaçlamaktadır. Yöntem: Araştırmada nicel araştırma yaklaşımlarından 'ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen' kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Erzurum ili Palandöken ilçesine bağlı bir ilkokulda öğrenim gören 35 ( deney grubu=18, kontrol grubu=17) dördüncü sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Akademik Başarı Testi ve Sosyal Bilgiler Dersi Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen verilerin analizinde Shapiro-Wilk normallik testi, Levene Testi, Wilcoxon Analizi, Paired Sample t Testi, Mann-Whitney U Testi ve Independent Sample t Testi kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmanın sonucunda elde edilen bulgulara göre, deney ve kontrol grubu öğrencilerinin akademik başarı ön test puanları arasında anlamlı bir farklılık olmadığı son test puanları arasında ise deney grubu lehine anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca deney ve kontrol grubu öğrencilerinin sosyal bilgiler dersi tutum ölçeği ön test ve son test puanları arasında istatistiksel olarak bir farklılık olmadığı tespit edilmiştir. Sonuç: Araştırma sonucunda, sosyal bilgiler dersinin halk bilimi ürünleriyle işlenmesinin öğrencilerin akademik başarılarına olumlu katkısı olduğu ancak tutumları üzerinde herhangi bir etkisi olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Hint danslarının dini temeli

Dans, bütün kültür ve geleneklerde farklı şekillerde biçimlendirerek her toplumda var olmuş ve günümüzde de varlığını sürdüren bir sanat çeşididir. Antropolog Judith Lynne Hanne dansların kültürün sürekliliğinin bir çıktısı olan sosyal davranışlar olduğunu belirtir. Bu sanat çeşidinin gündelik yaşamda çok yönlü kullanıldığı aşikardır. Nitekim danslar, dini ritüelleri gerçekleştirmek amacıyla kullanıldığı gibi, eğlence ve iyileştirme aracı olarak da kullanılmıştır. Dans, insanların duygularını beden ile ifade etme biçimi olarak insan yaşamındaki önemini koruyacak bir sanatsal etkinliktir. Bu çalışmada üzerinde durmayı amaçladığımız husus, Hindistan'da dansların dini temelinin olup olmadığıdır. Hint dansları, ileride ele alacağımız üzere, çok çeşitlidir ve bunlar desi ve margi olarak sınıflandırılır. 'Desi' halk dansları için kullanılırken 'inargi' ise klasik danslar için kullanılan bir terimdir. Margi olarak adlandırılan Hint klasik danslarının 'klasik' başlığı altında verilmesinin nedeni kendisinde barındırdığı belli kaidelerden ileri gelerek özü itibariyle tanrılara yönelik ibadet amacıyla gerçekleştirilen danslar olmasıdır. Müzik, heykel, resim ve diğer bütün Hint sanatlarında olduğu gibi dans da ibadetle bağdaştırılır.
Karamanlı Türkçesinde yayımlanan angeliaforos çocuklar içün (1872-1896) dergisinin analitik bibliyografyası

Misyoner sözcüğü sözlükteki gerçek anlamı itibarıyla bir dini özellikle de Hristiyanlığı yaymakla görevli olan kimsedir. Amerikan Misyonerleri Şirketi de Protestanlık mezhebinin bir temsilcisi olarak dünyanın farklı bölgelerinde çeşitli çalışmalar yaparak farklı inanç gruplarındaki insanların Protestan olmalarını amaçlar. Amerikan Misyonerleri Şirketinin inançlarına etki etmek istedikleri gruplardan birisi de Karamanlılardır. Amerikan Misyonerleri Şirketinin çocuklar için çıkardığı bir dergi olan 'Angeliaforos Çocuklar İçün' ise bu faaliyetlerden birisidir. Grek harfli Türkçe metin olarak yayımlanan 'Angeliaforos Çocuklar İçün' dergisi, Amerikan misyonerlerin Karamanlı çocuklarına yönelik sosyolojik, psikolojik, dinsel ve kültürel yaklaşımlarını gözlemleyebilmek için son derece önemli bir kaynaktır. Angeliaforos Çocuklar İçün dergisine dair yaptığımız bu incelemede dergide yer alan metinler esas alınmıştır. Bu çalışma; giriş, misyonerlik faaliyetleri, Karamanlılar, Angeliaforos Çocuklar İçün dergisi metinlerinin incelenmesi, sonuç, kaynakça ve eklerden meydana gelmektedir. Çalışmanın giriş bölümünde Türkçe konuşan Ortodoksların misyonerlik faaliyetlerine maruz kalma nedenleri; misyonerlik faaliyetleri bölümünde ise Osmanlı Devleti sınırları içerisinde hangi devletin, hangi misyonerlik faaliyetlerinde aktif rol aldığına değinilmektedir. Karamanlılar bölümünde Karamanlıların kökenine ve yaşadıkları yerlere dair teoriler, Karamanlı Grek alfabesi, 'Angeliaforos Çocuklar İçün' dergisi üzerine araştırmalar hakkında bilgi verilmektedir. Metinlerin yer aldığı bölümde ise her metin konu, içerik ve amaç bakımından incelenmektedir. Sonuç bölümünde ise çocuklara zaman zaman olumlu, zaman zaman ise olumsuz olarak etki eden bu dergiye ait metinlerden elde ettiğimiz veriler genel bir değerlendirmeye tabi tutulmuştur.
Tebriz Türk masalları üzerinde bir inceleme

'Tebriz Türk Masalları Üzerinde Bir İnceleme' adlı bu çalışmada İran'ın Tebriz şehrinde yaşayan Türklerden tarafımızca yapılan alan araştırmasıyla kaynak kişilerden derlenen ve bizden önce çeşitli araştırmacılar tarafından kaynak kişilerden derlenmiş ve yazıya geçirilmiş toplam 80 masal metni incelenmiştir. Bu incelemede masalların bağlam, yapı ve içerik ile işlev özellikleri tahlil edilmiştir. Bu çalışmada ilk olarak alan araştırması yapılan bölgenin daha iyi tanınması ve metinlerin tahlilinde bu bilgilerden faydalanılması için İran, İran Türkleri ve Tebriz hakkında tarihi, kültürel, ekonomik, politik, coğrafi ve demografik bilgilere yer verilmiştir. Ardından İran'da yaşayan Türklerin masalları üzerine yapılan çalışmalara dair literatür incelemesine, amaç, kapsam ve yöntem hakkındaki bilgiye yer verilmiştir. Bu giriş kısmını takiben birinci bölümde; çalışmamızda incelenen türü açık bir şekilde kavramak ve tartışmak amacıyla masal türü hakkında bilgi verilmiştir. Çalışmamızın ikinci bölümünde alan araştırmasıyla sözlü ve yazılı kaynaklardan elde edilen bilgiden hareketle masalların bağlam özellikleri, Linda Degh tarafından oluşturulan ve Türkiye'de çeşitli araştırmacılar tarafından kullanılmış olan 'anlatımın biyolojisi' yaklaşımıyla anlatıcı, anlatım ortamı ve zamanı ile dinleyici çerçevesinde tahlil edilmiştir. Üçüncü bölümde çalışmamızdaki örneklemi oluşturan 80 masal metninin yapı ve içerik özellikleri J. M. Adam, A. J. Greimas ve P. Larivaille tarafından geliştirilen 'anlatının sözdizimi' veya 'beşli şema' adlarıyla bilinen yönteme göre incelenmiştir. Bu incelemede masalların 'Başlangıç Durumu, Dönüştürücü Öge, Dinamik Olaylar Zinciri, Dengeleyici/Düzenleyici Öge, Bitiş Durumu' olmak üzere olay örgüleri verilmiş, masalların içerik özellikleri kişiler, mekan ve zaman unsurlarıyla karşıtlıklar ve temel kavramlar üzerinden açıklanmıştır. Çalışmanın dördüncü bölümünde William Bascom tarafından oluşturulan işlevsel yöntem ve Schwartz tarafından oluşturulan değerler ölçeğine göre masalların işlevleri anlatıcı, bağlam ve metinlerden hareketle tahlil edilmiştir. Bu incelemeyle elde edilen bulgular her bölümdeki değerlendirmelerde ve sonuçta tartışılmıştır, son olarak 80 masal metninin Azerbaycan Türkçesi orijinalleri, Türkiye Türkçesi açıklamalarla çalışmanın metinler kısmında yer almıştır.
1950'lerden günümüze türk halk danslarının popülerleşme süreçleri

Günümüzde popüler kültürün etkisini her alanda görmek mümkündür. Kitle iletişim araçlarının artmasıyla paralellik gösteren bu etki, Sosyo-kültürel alanda sıkça karşımıza çıkmaktadır. Pazarlama stratejileri, daha çok kazanma isteği, daha popüler olma, kültürel kavramların içlerinin boşalmasına ve dolayısıyla kültürel algının bozulmasına sebep olmuştur. 1950'den günümüze kadar, Türk Halk Dansları çeşitli sebeplerle, zaman içinde köklü değişimlere uğramıştır. S. S. C. B.'de ortaya çıkan ve dans alanında köklü değişimlere sebep olan melez dans formlarının Türkiye'deki etkileri, 1975 yılında Devlet Halk Dansları Topluluğunun kurulmasıyla başlamış, 1999 yılında 'Sultan of the Dance' topluluğunun kurulmasıyla neredeyse son noktaya ulaşmış ve günümüze kadar gelmiştir. Avrupa'da Eurovision yarışması ile ortaya çıkan 'River Dance-Lord of the Dance' adlı dans topluluğunun kurulması, Türkiye'deki dans topluluklarının yeni formunun oluşmasına sebep olmuştur. Sultan of The Dance ilk çıkan topluluk olmuş sonrasında 'Anadolu Ateşi', 'Hürrem', 'Shaman Dance Teather', 'The Stage of Dreams' gibi dans grupları bu yeni formlardan etkilenen gruplar olmuştur. Devlet Halk Dansları Topluluğunun kurulması beraberinde sahnelemeyi getirmiş, bu da yöresel olanın zaman içinde bozulmasına ve yöresel algının kaymasına sebep olmuştur. Sahnede kullanılan kostümler, müzikler ve bunlara benzer yöresel özellikte olan materyaller, sahneleme aşamasında özünden uzaklaştırılmış, tabiri yerindeyse izleyici için yeniden üretilmiştir. Kapitalizmin tüketim mantığı, bu yeniden üretimlerin tüketilmesine ve onların yerine daha yeni olanın üretilmesine zemin hazırlamıştır. Zaman içinde bu yeniden üretimler kendine has bir endüstri doğurmuş ve kendi pazarını oluşturmuştur. 'Kültür Endüstrisi' denilen bu yeni kavram, temellerini yöresel olanın yeniden üretilmesi ve pazarlanması üzerine oturtmuştur. Bu endüstri beraberinde 'Robotik Beden', 'Disiplinler Arasılık' ve 'Tektipleştirme' kavramlarını getirmiştir. Robotik Bedenlerle birlikte aynı birim zamanda aynı hareketlerin yapılması, kültürel olanın keskin hatlarla yeniden üretilmesi, izlenirliği artırmış, bu da dansın kültür endüstrisinin bir parçası olmasına sebep olmuştur. Farklı dans disiplinlerinin bir arada kullanılması da zaman içinde tektipleşmeyi beraberinde getirmiş ve asıl olandan uzaklaşılmasına sebep olmuştur.
Türk halk oyunlarının sahnelenmesinde tasarım ve uygulama aşamalarının özgün bir bilgisayar yazılımı desteği ile gerçekleştirilmesi

Türk halk kültürünün önemli ve yaşayan unsurlarından birisi olmasının yanında son yüzyıl içerisinde geçirdiği değişimler ile bir sahne sanatı kimliğini de edinen Türk halk oyunları, bu kimliği ile sahneleme tekniklerinin uygulandığı bir alan haline gelmiştir. Günümüzde teknolojinin geldiği düzey ve ortaya çıkardığı araçlar, diğer her alanda olduğu gibi sanat alanında da varlığını hissettirmektedir. Teknolojinin geliştirdiği araçlar insanoğlu için işleri kolaylaştırmanın yanı sıra zaman ve emek tasarrufu sağlanması hususlarında da etkili olmaktadırlar. Bu tez çalışması, bir sahne sanatı olarak ele alınan Türk halk oyunlarının sahnelenmesinde tasarım ve uygulama aşamalarının, tasarlanmış özgün bir yazılım desteği ile gerçekleştirilmesi hususu üzerine yazılmıştır. Bu bağlamda çalışma, Türk halk oyunlarının sahnelenmesinde işin asıl aktörleri olan sahne yönetmeni ve oyuncuların işlerini kolaylaştırma ve bunun yanında zaman ve emek tasarrufu sağlama hususlarında teknoloji unsurunun hangi seviyede etkili olabileceğinin bir denemesi olarak gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmanın sağlıklı bir şekilde gerçekleştirilmesi için öncelikle literatür taranarak ihtiyaç ve eksiklikler tespit edilmiştir. Sonraki aşamada bu eksiklikler ve ihtiyaçlar doğrultusunda özgün bir yazılım oluşturulmuştur. Son olarak ise bu yazılımın desteği ile örnek bir uygulama gerçekleştirilmiş ve bunun sonucu olarak elde edilen bulgular mevcut yöntemler ile karşılaştırılarak aktarılmıştır.
Dünden bugüne İbiş tiplemesi

BUGÜNE İBİŞ TİPLEMESİBu çalışmada İbiş tiplemesinin mizahi gelişiminin dünden bugüne güncellenerek günümüze nasıl geldiğini tespit etmek amacıyla İbiş metinleri mizahi yönden incelenmiştir. Çalışmaya dahil edilen metinler, Ünver Oral'ın İbişli Kukla Oyunlarımız adlı kitabından, Tarık Buğra'nın İbiş'in Rüyası adlı romanından ve Nejat Uygur'un tiyatrolarından seçilmiştir. Örneklem yoluyla seçilen ve mizahi olan dört kukla metni, romandaki oyunlar ve Nejat Uygur'un iki tiyatro metni çalışmanın amacı doğrultusunda incelenmiştir. İnceleme aşamasında mizah kuramları, mizah tarzları ayrıca Bergson ve Freud'un sınıflandırmaları dikkate alınmıştır. Kukla metinleri ve İbiş'in Rüyası adlı romanda uyumsuzluk ve üstünlük kuramı, tiyatro metinlerinde ise rahatlama kuramıyla ilişkilendirilebilecek unsurların daha fazla olduğu tespit edilmiştir. İnceleme kısmında elde edilen veriler sonrasında İbiş tiplemesinin geçmişşten günümüze geçirdiği serüven ikinci bölümde tartışılmıştır. Tartışma sonucunda incelenen her metinde tiplemenin dış görünüş, kullandığı dil ve mizahi yönü itibarıyla birbiriyle benzerlik gösterdiği tespit edilmiştir. Tiplemenin, kukla metinlerinde, İbiş'in Rüyası adlı romanda ve tiyatroda, başında biçimsiz fesi, üzerinde damalı bir gömleği, altında bol pantolonu ile yanakları kızarmış bir şekilde boy gösterdiği görülmüştür. İncelenen tüm İbiş metinlerinde tiplemenin, kaba bir dil kullandığı ve metinlerdeki mizahın yanlış anlaşılmalar üzerinden yaratıldığı sonucuna varılmıştır. Ancak kukla metinlerinden farklı olarak romanda, İbiş'in dram boyutu yansıtılırken tiyatroda ise tiplemenin mizahi yönüne toplumsal eleştirinin de eklendiği gözlemlenmiştir.
Günümüzün yaşayan aşıklarından Aşık Cemal Divanİ'nin aşık edebiyatındaki yeri

İslamiyet'ten önce Ozan-Baksı geleneğinin İslamiyet'ten sonra tasavvufi düşünce ve yeni bir hayat tarzının birleşmesiyle ortaya çıkan aşık geleneği XV. yüzyılın sonları ve XVI. yüzyıl başlarında Osmanlı toplumsal düzeninde belirginleşen farklı kültür daireleri sonucunda oluşmuş bir edebiyat koludur. Bu çalışmada, günümüzde Aşık Edebiyatına katkılar sağlayan Aşık Cemal Divani'nin gelenek içerisindeki yeri ve şiirleri derleme yöntemiyle elde edilen verilerle incelenmiştir. Araştırmanın ilk bölümünde Aşık Cemal Divani'nin hayatı, mesleği, evliliği, eğitimi ve Bursa'ya geliş sebebi üzerine genel bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde Divani'nin aşıklık geleneği içerisinde yer alan aşıklığa adım atışı, ustası, mahlas alışı, saz çalması ve atışmalarına yer verilmiştir. Üçüncü bölümünde Divani'nin şiirleri yapı bakımından dördüncü bölümde ise içerik olarak incelenmiştir. Tezin beşinci bölümünde Aşık Cemal Divani'nin şiirleri; hece ölçülerine göre tasnifi yapılmıştır. Tezin son bölümünde Divani'nin karşılaşmalarına yer verilmiştir.