turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
İletişim açısından modernist edebiyat: Franz Kafka'nın yapıtlarında modernliğin sunumu

Bu tezde amacımız, modern kapitalist sanayi toplumunun kültürel alandaki bir sonucu ve aynı zamanda da eleştirisi olan modernist edebiyatı genel özellikleriyle değerlendirmek ve modernist edebiyatın seçkin temsilcilerinden biri olan Franz Kafka'nın roman ve öykülerini modernliğin eleştirel bir sunuluşu olarak okumaktır. Bu amaca ulaşmak için öncelikle modernlik üzerine eleştirel teorileri genel bir başlık altında incelemeyi ve modernlik kavramının içeriğini çeşitli yönleriyle açığa çıkarmayı deniyoruz. Ardından sanat tarihinin özgül bir dönemini oluşturan modernizmin estetik özelliklerini ve edebiyattaki, özellikle de roman türündeki gelişimini incelemeye çalışacağız. Toplumbilimlerinde Modernliğin eleştirisi yolunda bir gelenek oluşturan Marx, Weber, Lukacs, Adorno, Horkeimer Benjamin, Foucault gibi teorisyenlerin sundukları kavramlar aracılığıyla da modernist estetiğin amaçlarını daha iyi anlamaya çalışıyoruz. Son bölümde ise Franz Kafka'nın yapıtlarında var olan toplum temsilini, bizim bugün içinde yaşadığımız modern toplumun eleştirel bir betimlenişi olarak ele almayı amaçlıyoruz. Bunu yapabilmek için de ilk bölümde ele alacağımız modernlik eleştirilerinin sunduğu şeyleşme, yabancılaşma, rasyonelleşme gibi kavramlar ile ikinci bölümde ele alacağımız kurgu, kişisizleştirme, estetik yabancılaştırma gibi modernist estetik öğelerini Kafka'nın yapıtlarını anlamayı sağlayan kavramsal araçlar olarak kullanmayı deneyeceğiz. Kafka'nın bu tarz okunuşu, modern toplumda yabancılaşmış yaşantılarımızı, insanlar arasındaki şeyleşmiş ilişkileri, akıl adına kurulan tahakkümü ve insanın gündelik hayatında makro ölçekli iktidar ilişkilerinin mikro düzeyde yeniden üretim mekanizmalarını daha iyi görmemizi sağlamaktadır.
Servet-i Fünun Dergisi (651-754. sayılar) -inceleme ve seçilmiş metinler-

Bu çalışma, Türk kültür, basın ve edebiyat hayatı için önemli bir yayın organı olan Servet-i Fünun dergisinin 15 Ekim 1903 5 Ekim 1905 tarihleri arasında yayımlanan 651 -754. sayılar üzerinde yapılan bir inceleme ve değerlendirmedir. Çalışma 'Giriş'ten sonra üç ana bölüm ve 'Sonuç'tan oluşmaktadır. 'Giriş' bölümünde dönemin siyasi, sosyal, basın ve edebiyat hayatı anlatılmıştır. 'Birinci Bölüm'de Servet-i Fünun'un incelenen sayılarından hareketle şekil, muhteva özellikleri ve yazar kadrosu tanıtılmıştır. 'İkinci Bölüm'de incelenen sayılardaki yazıların yazar adına, konularına ve türlerine göre dizini yapılmıştır. Yazar adına göre yapılan alfabetik düzenlemede yazıların içeriklerine dair kısa bilgiler verilmiştir. Bu bölümde ayrıca dergideki ilan ve reklamlar, resimler yine alfabetik sıraya göre tanıtılmıştır.'Seçilmiş Metinler'e ayrılan 'Üçüncü Bölüm'de sosyal ve edebi hayat için anlamlı görülen metinler günümüz alfabesine aktarılmıştır. Çalışmanın sonuna bir 'Kaynakça' ve dergiyle ilgili görsel muhteva eklenmiştir.
Halikarnas Balıkçısı'nın eserlerinde tabiat

Tezimizde Halikarnas Balıkçısı'nın tabiata bakış açısını, eserlerinde bu konuya nasıl yer verdiğini, tabiatı ve denizi bütün boyutlarıyla ele alarak, deniz teması çevresinde şekillenen ve eserlerde asıl tematik gücü elinde tutan tabiatın; işlevsel, simgesel ifadelerle eserlerde kazandığı anlamları ortaya koymaya çalıştık. Giriş ve Sonuç dışında incelememiz, Halikarnas Balıkçısı'nın hayatı, sanatı ve eserlerinin anlatıldığı Birinci Bölüm, 'Halikarnas Balıkçısı'nın Roman ve Hikayelerinin Ana Çizgileriyle Vaka'ları' başlıklı İkinci Bölüm, 'Halikarnas Balıkçısı'nın Eserlerinde Tabiat' başlıklı Üçüncü Bölümden meydana gelmiştir. incelememizde yeni eleştiri ile tarihi eleştiri yöntemini kullandık, yazarla ilgili yazı ve dergileri, YÖK'teki tezleri taradık. Yazarın kendi eserlerini ise esas olarak aldık. Halikarnas Balıkçısı'nın tabiat karşısında duyduğu sevgi ve hayranlık, eserlerde tabiatı ve denizi asıl tema olarak karşımıza çıkarır. Eser kişileri ve kurgulanan olaylar, bu değişmez temayı anlatmak için bir araç gibidir. Yazar, eser kişilerini tabiat ölçülerinde tarif eder; 'kara insanı', 'deniz insanı' şeklinde yapılan bu tasnif, yazarın tutumunu belirleyen tipik bir örnektir. Eserlerinde Ege ve Akdeniz Bölgesi kıyı kasaba ve köylerini, burada yaşayan deniz insanlarını anlatan yazar, insanı ve olayları tabiatla bütünleştirerek anlatır. Anadolu coğrafyasını bütün tarihsel geçmişşiyle sahiplenen ve Klasik Ege Uygarlığının gerçektemellerinin Anadolu'da olduğuna işaret eden yazar, bu mekanı kültürel ve tarihi misyonundan gelen zenginliği ile eserlerine aksettirir. İnsanları birbirinden ayıran, siyasi, kültürel, ekonomik ve tarihi farklılıkları ortadan kaldıran Akdeniz coğrafyasını, evrensel bir kimlik olarak ele alır. Halikarnas Balıkçısı'nın hümanist dünya görüşü çerçevesinde şekillenen kavramlar, yaşamın ve güzelliğin kaynağı olarak gösterilen denizle birleşir.
Ardanuç'ta Türk halk inançları

Bir toplumu bir arada tutan, zamanın asimile gücüne direnen şüphesiz ki toplumun inançlarıdır. Bir toplumu tanımanın en iyi yolu da önem verdiği değerleri bilmekten geçer. Halk inançları, halk arasında yaygın olarak kabullenilen bir takım inanışları ve pratikleri içermektedir. Bu inançlar ve uygulamalar nesilden nesile aktarılarak varlığını sürdürmüştür. Halk inançları, dini inançlardan farklı olmakla birlikte birçok dini uygulamayı da içine almaktadır. İnsanlar; geçmişşten günümüze kadar pek çok uygulamayı denemiş, kendine en yakın gördüğü değerleri ve uygulamaları benimsemiş, aynı zamanda da korumuştur. İnsan hayatının başlıca geçiş dönemlerinden olan doğum, evlenme ve ölüm evrelerinin her bir basamağında ve çeşitli durumlarda da bu inanış ve uygulamalar kullanılmaktadır. Ardanuç ilçesi Artvin'in eski yerleşim yerlerinden biridir. Eski inançların çok fazla uygulanmadığı günümüzde bile bu ilçede insanlar, bilinçli ya da bilinçsiz geçiş dönemi pratiklerini ve bazı diğer uygulamaları kullanmaktadır. Bu yöredeki inançların çoğunda İslam kültürünün özellikleri görülmekle birlikte eski Türk geleneklerinden gelen bir takım inanışlar da varlığını sürdürmüştür. Geçmişte olduğu gibi inançları korumanın en iyi yolu kullanmaktır. Teknolojik gelişmelerin hızla arttığı günümüzde gerek internet üzerindeki ağlarda gerek radyo ve televizyonlarda folklorik unsurların kullanımı genişletilirse toplumun temel yapı taşları varlığını sürdürecektir.
Ebubekir Nusret Dİvanı

18. yy. siyasi, ekonomik ve askeri alanlarındaki bu çöküşün tersine kültürel alanda pek fazla hissedilmemiştir. Osmanlı, edebiyat ve müzik gibi alanlarda parlak dimağları yetiştirmeye devam etmiştir. Yine bu asırda Osmanlı şiiri, tarihinin en kalabalık şair sayısına ulaşmıştır. Nitekim bu dönem şair asrı olarak da adlandırılmıştır. Ebubekir Nusret 18. yy. kültürel sahası içinde önemli bir kişiliğe sahiptir. Şair Osmanlı Devleti'nin Harput, Bağdat ve Şam gibi kültür merkezlerinde bulunmuş nihayetinde sahip olduğu birikimle İstanbul'a gelmiştir. Nusret İstanbul'da yaklaşık kırk yıl hafız-ı kütüplük yapmış, bu zaman diliminde tıp, tefsir ve şiir şerhi gibi önemli çalışmalarda bulunmuştur. Yine bu arada vermiş olduğu derslerle birçok genç şairin yetişmesine katkıda bulunmuştur. Bu tezde Ebubekir Nusret'in çok fazla bilinmeyen şairliği ele alınmıştır. Sebk-i Himdi üslubuyla şiirler yazan şairin çeşitli kütüphanelerde bulunan divan nüshalarından hareketle 18. yy. Osmanlı edebiyatındaki yeri saptanmaya çalışılmıştır. Hazırlamış olduğumuz tez, Giriş kısmından başka üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Ebubekir Nusret'in hayatı, eserleri ve edebi kişiliği hakkında bilgi verilmiştir. Bu bölümdeki bilgiler çeşitli kaynaklardan derlenmiş ayrıca şairin şiirlerinden hareketle edebi kişiliği ortaya konulmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde Divan'ın şekil, dil ve üslup ile muhteva özellikleri incelenmiştir. Divanın şekil özellikleri tablolar vasıtasıyla ortaya konulmaya çalışılmıştır. Dil ve üslup bahsinde şairin anlatım ve söyleyiş özellikleri üzerinde durulmuştur. Muhteva kısmında ise Nusret'in şiirinde öne çıkan konular ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise tespit edilen divan nüshaları değerlendirilmiştir. Nusret Divanı'nın tenkitli metninin hazırlanmasında kullanılan 5 nüsha tanıtılmış ve tenkitli metin verilmiştir.
Klasik Türk şiirindeki tehzile türev ilişkileri üzerinden metinlerarası bir yaklaşım

Bu çalışma dört ana bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde klasik Türk şiiri araştırmalarında metinlerarasılığın yerine değinilerek araştırmanın tezi, soruları, örneklemi ve yöntemi açıklanmıştır. Birinci bölümde metinlerarasılık kavramı ve yeniden yazma ile metinlerarası yöntemler araştırılmıştır. İkinci bölümde tehzil kavramı incelenmiş, edebi bir tür olarak tehzilin klasik Arap, Fars ve Türk edebiyatlarındaki gelişimi ele alınmıştır. Üçüncü bölümde tehzil ile metinlerarası yöntemlerden yansılama eşleştirilerek örnekleme seçilen metinler üzerinden tehzilin taklit yönü, dönüştürme şekli, amacı ve yöntemsel açıklığı araştırılmıştır. Dördüncü bölümde örneklemdeki tehziller bir araya getirilmiş ve Hevayi'nin 61 tehzili tenkitli metin olarak sunulmuştur.
Ahmet Hamdi Tanpınar, Cemil Meriç ve Oğuz Atay'ın günlüklerinde meseleler

Günlük türünün edebiyatımız içerisindeki seyri iki şekilde değerlendirilir. İlk değerlendirme türün geçmişşteki bazı türlerin bir devamı olduğu yönündeyken, ikinci değerlendirme 19. yüzyıldan itibaren modernleşen edebiyatımızın ve bu modernleşme ile birlikte edebiyatımıza giren birey kavramının yeni bir ürünü olduğu yönündedir. Ayrıca yine günlük, kökenini nereden başlatırsak başlatalım biyografi, otobiyografi, deneme ve mektup gibi türlerin yapısall özelliklerini de içerisinde barındıran girift bir tür olarak da öne çıkar. Bu çalışmada türün konumu ve etkileşim alanı gösterilecek, Ahmet Hamdi Tanpınar, Cemil Meriç ve Oğuz Atay'ın günlüklerinin içeriği toplum, kültür ve politika kavramlarıyla kurdukları ilişki üzerinden incelenecektir. Bu incelemede yazarların hayatları ve günlükleri arasındaki bağ da sorgulanacaktır.
Hamzaname (28. cilt) inceleme-metin-sözlük

Kültürel yapısı, efsanevi özellikleri, dil renkliliği ve daha birçok zenginliği taşımasına rağmen Hamzanameler, uzunca bir süre dilbilimcilerin dikkatini çekmediğinden Eski Anadolu Türkçesinin bakir alanlarında konaklamak durumunda kalmış derinliği olan yapılardır. Son zamanlardaysa dikkatler bu eserler üzerindedir. Genel anlamda hakkında pek bilgi bulunmayan Hamza-nameler 14. yüzyılda şair Ahmedi'nin kardeşi Hamzavi tarafından yazıya geçirilen metinlerdir. Bu zengin yapıların elimizde yetmiş iki cildi bulunmaktadır. Biz burada yirmi sekizinci cildi inceleyeceğiz. Sizlere burada sunacağımız yapı; metnin transkripsiyonlu çevirisi, metnin özeti ve son olarak da metnin dil zenginliğini sunan bir sözlükten oluşmaktadır.
Şeyh Abdullah-ı Şebüsterİ-i Niyazİ ve Lami'İ Çelebi'nin Şem' ü Pervane mesnevİlerinin karşılaştırılması

Klasik Türk şiiri, İslam medeniyetinin önemli parçalarından biridir. Arap ve Fars edebiyatları gibi Türk edebiyatı da ortak kaynaklardan beslenir. Söz konusu ortaklık vezin ve dil gibi unsurların ötesinde ortak konu ve temaları da içeren, benzer hikayeleri kaynak kabul eden girift bir ilişkiler ağını işaret eder. Şem' ü Pervane mesnevileri bu ortaklığın önemli parçalarından biridir. Şeyh Abdullah-ı Şebüsteri-i Niyazi ve Lami'i Çelebi'nin Şem' ü Pervane mesnevilerini karşılaştırmayı amaç edinen böylesi bir çalışma aynı zamanda sözü edilen medeniyet ve kültürlerin ilişkisi üzerine de odaklanmıştır. Çalışmada her iki mesnevinin olay örgüsü, şahıs kadrosu, dil ve kafiye özellikleri ele alınmış benzer ve farklı yönler açıklanmaya çalışılmıştır. Eserlerin genel özellikleri, nüshaları ve tarihi kaynaklarda nasıl anıldıkları da kısaca belirtilmiştir. Araştırmada Lami'i'nin klasik kabul edilen Şem' ü Pervane hikayesini nasıl kendi üslubuna mal ettiği, olay örgüsü ve şahıs kadrosuna yaptığı eklemeler ve bu yeniliklerin amacı üzerinde durulmuştur.
Cemil Sena'nın estetik ve sanat anlayışı

Bu çalışmamızda, Cumhuriyet öncesinde doğmuş, eserini Cumhuriyet döneminde vermiş bir Türk aydını olan Cemil Sena (1894-1981)'nın estetik ve sanatla ilgili çalışmaları ve bu çalışmalarda beliren görüşlerinden hareket ederek onun estetik anlayışını belirlemeye çalıştık. Cemil Sena, 87 yıllık ömründe, kırkın üzerinde kitaba imza atmış ve yüzlerce yazı yazıp yayımlamış bir düşünür olarak estetik ve sanat konularına da özel ilgi göstermiştir. Onun ilki 1931, ikincisi de 1972 tarihlerinde yayımladığı iki estetik kitabı bulunmaktadır. Edebiyat sanatına dönük eserlerin sahibi olan Cemil Sena'nın, ayrıca her biri alanlarının ilkleri arasında yerlerini almış olan; pedagoji, felsefe, sosyoloji ve psikoloji sahalarına ait eserleri de mevcuttur. Yine estetik, sanat ve edebiyat alanlarına yönelik makaleleri bulunan Cemil Sena'nın bütün bu ürünlerinden yola çıkarak estetikbilimin temel unsurları olan; estetik süje/sanatçı ve algılayıcı, estetik obje/sanat eseri, estetik değer ve estetik yargıya ilişkin tespit, değerlendirme ve görüşlerini, bir başka estetikçi İsmail Tunalı'nın estetikbilimde oluşturduğu yöntem ışığında, ortaya koymaya çalıştık. Cemil Sena'nın estetik ve sanatla ilgili çalışmalarının yayımlandığı süreç içerisinde; Suut Kemal Yetkin, Burhan Toprak, Mustafa Şekip Tunç, Mazhar Şevket İpşiroğlu, İsmail Hakkı Baltacıoğlu, Zahir Güveli, Nurullah Berk, Malik Aksel, Hilmi Ziya Ülken ve İsmail Tunalı gibi isimlerin de estetik ve sanat konulu yayınları bulunmaktadır. Biz de bu çalışmamızla Cemil Sena'nın söz konusu alandaki yerini ve önemini tespit etme gayreti içerisinde olduk. Cemil Sena ve diğer aydınlarımızın estetik konusundaki çabalarının değerlendirilmesi, Cumhuriyet döneminin estetik ve sanat anlayışının belirlenmesi açısından önemli bir katkı olacaktır.
Selim İleri'nin hikayeleri ve hikayeciliği

Bu çalışmada, Türk Edebiyatı'nın yaşayan en ünlü öykücülerinden biri olan Selim İleri ve onun elli üç hikayesi üzerinde durulmuştur. Hikayeleri değişik açılardan ele alınıp bir takımtahlil ve değerlendirme metotlarına tabi tutulmuştur. Elde edilen bilgiler ve değişik verilerden yola çıkılarak çeşitli tespitler yapılmış, çalışmaya zenginlik katacak yorumlarda bulunulmuştur. Selim İleri, yazdığı modern hikayelerle kırk yıldır Türk Edebiyatı'nı zenginleştiren önemli yazarlardandır. Ve kendisine özgü bir öykü dünyası kurmayı başarabilmiştir. Onun sanat anlayışını ve öykü poetikasını tam olarak belirleyebilmek için biyografisi hakkında da bilgi sahibi olmak gerekmektedir. Ki çalışmamızda zaman zaman söyleşilerine, anı kitaplarına ve röportajlarına başvuruşumuz bu yüzdendir. Bu çalışma; Giriş, Selim İleri'nin Hayatı, Selim İleri'nin Hikayelerinde içerik, YazarınEserlerinde Biçim/Yapı, Teknik Özellikler, Dil ve Üslup, Sonuç, Kaynakça, Ekler bölümlerinden oluşur. Asıl yoğunlaştığımız nokta ise eserlerin muhtevası/içeriği üzerinedir. Çalışmada elde edilen bütün veriler, bilgiler ve yapılan değişik tespitlerden yola çıkılarak Selim İleri'nin modern Türk Hikayeciliği içerisindeki yeri belirlenmeye çalışılmıştır.
Metinlerarasılık bağlamında Aşık Mikdadİ'nin şiir evreni

Bir metnin diğer metinlerle bağını tespit etme yöntemi olan metinlerarasılık, birçok edebi türün kaynaklarını ortaya çıkarma konusunda ne kadar önemliyse Türk halk şiirinin kaynaklarını da gün yüzüne çıkarmak için bir o kadar önemli bir yöntemdir. Metinlerarasılık eserler arasında bağ olması gerektiği tezine dayanır. Bir eserin tamamı özgün olamaz çünkü her eser kendinden öncekilerle ve sonra kaleme alınacaklarla ilişki içindedir. Bu ilişki sonsuza kadar sürecektir. Kuramcılar metinlerarasılık için; yeni oluşturulan metnin kendinden öncekilerle alışverişi, etkileşimi, sohbeti gibi ifadeler kullanırlar. Metinlerarasılık, halk edebiyatı sahasında incelenmeyi bekleyen sayısız eser için şüphesiz önemli bir yöntemdir. Ülkemizde yeni yeni çalışmaları görülen ve bilhassa Türk halk şiiri için tanışılmayı bekleyen metinlerarası yöntemler; kültürel zenginliğin ortaya çıkması, unutulmaya yüz tutmuş ürünlerin güncellenmesi ve bir sonraki nesle aktarılması hususunda önemli bir araç olacaktır. Bu bağlamdan hareketle üç binin üzerinde şiiri olan, aşıklık geleneğinin unsurlarına ömrünü gurbette geçirmiş olmasına rağmen sıkı sıkıya bağlı Trabzon Çaykaralı Aşık Mikdadi; hayatı, edebi şahsiyeti ve şiirlerinden hareketle incelenmeye gayet elverişlidir. Bu tezin amacı öncelikle Mikdadi'nin şiirlerinin kaynaklarını bulmak ve bu kaynakları nasıl kullandığını ortaya çıkarmaktır. Trabzon gibi aşıklık geleneğinin etkin şekilde sürdürülmediği bir ortamda binlerce şiir yazan; dededen babaya, babadan oğula üç kuşak şair bir ailenin ferdi olan Mikdadi'nin hayatını ve edebi şahsiyetini de tanıtmak amaçlanmaktadır. Tez çalışması boyunca hem Mikdadi'nin nasıl bir ortamda doğup büyüdüğünü ve ürün verdiğini tespit etmek hem mensubu olduğu aşıklık geleneğinin ne olduğunu ifade etmek hem de çalışmamızın temelini oluşturan metinlerarasılığın ve yöntemlerinin ne olduğunu izah etmek için birçok kaynak incelenmiştir. Metinlerarası ilişkilerin ifadesi için; bu alanda başucu kitapları olarak kabul edilen, Kubilay Aktulum'un metinlerarası ilişkiler ile ilgili kitaplarından yararlanılmıştır. Mikdadi şiirlerinde sıklıkla ayet, hadis, atasözü ve deyimlere yer vermiştir. Bunlara ek olarak; kıssalardan, öykülerden, masallardan, fıkralardan ve haber metinlerinden yararlanarak yazmış olduğu pek çok şiiri vardır. Dolayısıyla iktibas, alıntı, anıştırma, iktisab, koşuklaştırma gibi yöntemlere başvurmuştur.
Heykelü'l-Esrar Tercümesi

Yazı ve imla özelliklerinden Eski Anadolu Türkçesinin son dönemlerinde yazıldığını tahmin ettiğimiz Heykelü'l -Esrar Tercümesi isimli eserimiz, içerik bakımından tasavvuf özellikler taşımaktadır. Eserde sahte şeyhlik, yalancı peygamberlik konusu ön planda tutulmuş ve anlatılan her olaya örnek verilerek konu pekiştirilmiştir. Sahte şeyhlerin ve yalancı peygamberlerin mucize adı altında gösterdikleri olayların aslında öyle olmadığını, bunların bir göz yanıltması ya da önceden çeşitli bitkilerle yapılan karışımlar sonucu ortaya çıkarıldığım fasıllar halinde anlatmıştır. Her fasıl kendi içinde bablara ayrılmıştır. Her bab, fasılda anlatılan konuya göre örneklerden ya da karışım tariflerinden oluşmaktadır. Örnekler verilirken özellikle yazarın yaşadığı ya da başkasından duyduğu bir takım rivayetler de anlatılmıştır. Eser anlatılarak sade, yalın bir dil kullamlmıştir;bununla birlikte deyimlere, kalıplaşmış ifadelere de yer verilmiştir. Metnimizde daha çok göze çarpan kelimeler arasmda o dönemde halk ağzına yerleşmiş bitki isimleridir. Bunlara özellikle hastalıkların nasıl giderilmesi gerektiği ya da nasıl ortaya çıkarıldığı konularında yer verilmiştir. Eserin asıl ismi, yazan, ve müstensihi hakkında yeterli bilginin bulunamaması, o dönemdeki dil özelliklerini, halk ağzım, kullamlan bitkileri yeteri derecede araştırmamızı engellemiştir. Bu nedenle bazı kelimelerin okunmasında hatalar olabilir.
Battal Ummani Erden hayatı, sanatı ve şiirleri

İlk yurtları Orta Asya coğrafyasında olan Türkler, köklü bir kültür ve medeniyet inşasını da ilk olarak bu coğrafyada kurmuştur. Tarihsel süreç içerisindeki zamanda Türkler, farklı coğrafyalara yayılarak sahip oldukları kültür ve medeniyet tohumlarını gittikleri yerlere taşımışlardır. Şüphesiz Türklerin tarih sahnesinde yapmış oldukları en önemli göçlerden biri Orta Asya'dan Anadolu'ya yaptıkları göçtür. Bu göçle beraber Türkler Anadolu'ya 'aşıklık geleneğinin' en eski geleneği olan 'ozan-baksı' geleneğini de beraberinde getirmişlerdir. İslamiyet öncesi Türk toplumlarında bu geleneğin ilk icracıları 'kam, baksı, şaman ve ozan' olarak adlandırılan kişilerdir. Bu kişilerin İslamiyet öncesi Türk toplum hayatında musikişinaslık, hekimlik, şairlik ve çeşitli ruhani vasıfları bulunmaktaydı. İslamiyet'in kabul edilmesinden sonra Anadolu'da ozan-baksı geleneği yerini zamanla 'aşıklık geleneğine' bırakarak kam, baksı, şaman ve ozanlar da 'aşık' adı ile anılmaya başlanmışlardır. Anadolu'da ilk olarak aşık tipinin ne zaman meydana geldiği hakkında farklı görüşler yer almakla beraber ilk olarak 13. yüzyılda aşık kelimesinin kullanıldığına rastlanmaktadır. Aşıklar çeşitli köy, kasaba, kahvehane ve tekke gibi çeşitli kültürel ortamlarda sanatlarını icra etmişlerdir. 15 ve 16. yüzyıllarda şekillenmeye başlayan aşıklık geleneğinin varlığı 17. yüzyılda tamamen şekillenip kendine has bir tarza bürünerek 'aşık edebiyatı geleneği veyaklaşık tarzı şiir geleneği' adlarıyla günümüze kadar varlığını devam ettirmiştir. Çalışmada günümüz aşıklık geleneğinin ender temsilcilerinden biri olarak kabul edilen Battal Ummani Erden'in hayatı, sanatı ve 129 adet şiirinin şekil, konu, edebi ve dini kişi kadrosu detaylı olarak tespit edilmeye çalışılmıştır.
Zührü'l-Arİfİn fİ Yevmi'd-din

Bu tez çalışmasına ührü'l-Arifin fi Yevmi'd-din'in müellifi, konusu, yazılış tarihi ve nüshaları hakkında bilgilerin yer aldığı 'Giriş' ile başlanmış, daha sonra çalışmanın asılbölümlerine geçilmiştir.'İnceleme'de eserin yazım özellikleri tespit edilmiş; ses bilgisi ve şekil bilgisi özellikleri de anlam, işlev ve yapılarına dikkat edilerek incelenmiştir.'Metin'de de ührü'l-Arifin fi Yevmi'd-din'in iki nüshasından yola çıkarak tenkitli metin oluşturulmuştur. Metne her iki nüshada farklı şekilde düzenlenmiş fihristler de eklenmiştir. Yazı çevrimi sırasında yanlış yazıldığı düşünülen kelimelerin düzeltilmişşekilleri metin kısmına yazılmış, eserdeki yazılış şekilleri de dipnotlarda belirtilmiştir. Arapça kısımlarda yazı çevirimi yapılmamış, alıntılar Arap harfleriyle orijinaline sadık kalınarak yazılmıştır.'Sonuç'ta çalışmada elde edilen bulgular yer almaktadır. Çalışmanın sonuna, faydalanılan kaynaklardan oluşan bir bibliyografya eklenmiştir.
Nurettin Özdemir'in hayatı, sanatı ve eserleri

Bu çalışmada şair Nurettin Özdemir'in hayatı ve edebi yaşantısı şairin kişisel arşivi ve çeşitli kaynaklar taranarak ortaya konmuş, ardından şiirleri içerik, şekil, dil ve üslup bakımından incelenerek Nurettin Özdemir'in şiir anlayışı ve kişisel hayatının sanatına yansıdığı noktalar belirlenmiştir. Nurettin Özdemir'in şiirine konu olan temalar tespit edildikten sonra, bu temaların şiirlerindeki işleniş biçimleri üzerinde durulmuştur. Çalışmanın sonraki bölümünde Nurettin Özdemir'in kitapları incelenmiş, eserlerinin yayımlandığı dergiler taranıp şairin bu dergilerdeki şiir ve yazıları listelenmiştir. Kurgusal şiirlerden çok yaşadıklarını yazan Nurettin Özdemir'in şiirleri, özellikle hayatı, kişiliği ve yaşadığı olayların ışığında incelenmiştir. Bu çalışmanın son bölümünde ise Özdemir'in sanatının genel özellikleri ortaya konmuş ve şairin Türk edebiyatı tarihindeki yeri ve önemi belirlenmeye çalışılmıştır.
Senai Divanı ve tenkitli metni

18. yüzyıl şairlerinden olan Senai'nin hayatı, edebi kişiliği ve Divanı'nın tenkitli metni, bu çalışmanın konusudur. Çalışma esnasında, öncelikle şairin eserinin mevcut nüshalarını tespit ettik. Doğduğu ve yaşadığı şehir olan Edirne'de, O'na ait bir belgeye ulaşabilmek ümidiyle araştırma yaptık. Türkiye kütüphanelerinde Divanın dört nüshasına ve müstakil olarak bulunan 8 varaklık bir şiire ulaştık. Senai'nin hayatı hakkında kaynaklarda fazla bilgi bulunmuyordu. O'nun sanatı ile ilgili söylediklerimiz eserinden yani şiirlerinden yola çıkarak ortaya kondu. Mutasavvıf bir şair olan Senai'nin Divanı'nın tenkitli metnini ortaya koymayı amaçlayan bu çalışma iki bölümden meydana gelmektedir. Birinci bölüm; 1. Senainin hayatı 2. Senai'nin eseri 3. Senai'nin edebi kişiliği 4. Divanın incelenmesi ve sonuç bölümünden oluşuyor. Divan'ın dört yazma nüshası karşılaştırılıp, müellif hattına en yakın nüsha ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Bu çalışma ile şairin mensubu ve postnişini olduğu Celveti tarikatının edebiyat ve güzel sanatlara düşkünlüğü bir kez daha vurgulanmıştır. Divan incelenirken şekil, muhteva, dil ve üslup açısından ele alınmış, Şairin Divan boyunca kullandığı, iktibaslar tasnif edilmiştir. Divan'da 6 kaside, 176 gazel, 26 musammat, 1 kıt'a, 2 nazım, 8 ilahi, 32 tarih ve 1 muamma bulunmaktadır. ikinci bölümde metnin kuruluşunda karşılaştırılan yazmalar tanıtılmış, arkasından metin sunulmuştur. Böylece Senai ve Divanı edebiyat dünyamıza kazandırılmıştır.