Kronik B hepatitli hastaların geriye dönük olarak değerlendirilmesi

Bu çalışma Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Gastroenteroloji Bölümünde 1997- 2007 yılları arasında kronik hepatit B tanısı ile izlenen hastalarda ki; demografik verileri incelemek, başvuru sırasındaki klinik ve laboratuvar bulguları belirlemek, tedavi verilen kronik aktif hepatitli hastalarda interferon ve lamivudin tedavi etkinliğini değerlendirmek, tedavi sırasında görülen yan etkileri incelemek amacıyla planlandıVerileri düzenli olarak kaydedilmiş ve en az 6 ay takip edilmiş olan toplam 194 hasta (110 erkek/ 84 kız, ortalama yaşları 9,4 3, 9 yıl) çalışmaya alındı. Çalışmadaki 194 olgunun 145'inde (%74,7) ailede hasta dışında en az bir kişide HBsAg pozitifliği vardı. Aile öyküsü pozitif olan 145 hastadan 90 hastanın (%62) annesinde HBsAg'i pozitifti. Olguların büyük bir kısmı (%73) başka nedenlerle yapılan incelemeler sırasında tesadüfen kronik hepatit B tanısı almışlardıKronik hepatit B enfeksiyonlu hastaların 34'ü (%18) inaktif taşıyıcı, 47'si (%24) immüntoleran, 113'ü (%58) ise kronik aktif hepatitli idi. Kronik aktif hepatitli 8 hastaya interferon, 13 hastaya lamivudin ve 92 hastaya kombine tedavi verilmişti. Hastaların tedaviye verdikleri yanıt, tedavi başlangıcından 18 ay sonra değerlendirildi. İnterferon monoterapisi uygulanan hastaların %50'sinin, lamivudin monoterapisi uygulanan hastaların %50'sinin ve kombinasyon tedavisi uygulanan hastaların %56'sının tedaviye tam yanıt verdiği belirlendiKombinasyon tedavisi verdiğimiz hastalar standart ve yüksek doz interferon uygulaması ile gelişen yan etki ve tedaviye verilen yanıt açısından değerlendirildi. Standart doz (5-7 MÜ/m2) uygulanan hastaların %52,7'si, yüksek doz (8-10 MÜ/m2) uygulanan hastaların %58,6'sı tedaviye tam yanıt verdi. İnterferon yan etkileri ve tedaviye verilen yanıt açısından iki grup arasında anlamlı fark bulunmadı (p>0,05Tedavi cevabını etkileyebilecek bazı prognostik faktörler kombinasyon tedavisine cevap alınan ve alınamayan hastalarda karşılaştırıldı, anlamlı fark olmadığı görüldü (p>0.05). Diğer gruplar, hasta sayısı az olduğu için değerlendirme dışı bırakıldı. Başlangıç ALT değeri normalin üst sınırının 2 katından yüksek olan hastaların %67,7'si, düşük olan hastaların %49,1'i tedaviye tam yanıt verdi (p<0,05Lamivudin alan hastalarda yan etki gözlenmedi. İnterferon alan hastaların ise tümünde grip benzeri bulgular gözlendi. Grip benzeri bulgulara ek olarak hastalarımızın %7,6'sında iştahsızlık ve kilo kaybı, %2,1'inde saç dökülmesi %1'inde anksiyete-depresyon gibi yan etkiler görüldü. Anksiyete-depresyon görülen sadece bir hastamızda, bu yan etkiler nedeniyle interferon dozu azaltıldı. Hastalarımızın %13,3'ünde nötropeni, %5,5'inde trombositopeni, %5,5'inde anemi geliştiği görüldü. Ancak görülen bu hematolojik yan etkilerden hiçbiri tedavinin kesilmesini ya da interferon dozunun azaltılmasını gerektirecek düzeyde olmadı. Sonuçta kronik hepatit B enfeksiyonunun çocukluk çağında çoğunlukla belirti vermeden seyrettiği, hastaların büyük bir kısmının başka nedenlerle yapılan incelemeler sırasında tesadüfen tanı aldıkları görülmüştür. Tanı anında aile bireylerinde hepatit B oranının yüksek olması da enfeksiyonun daha çok aile içinde vertikal ya da horizontal yolla bulaştığını düşündürmektedir. ALT düzeyi iki katından yüksek olan hastalarda tedaviye yanıtın daha iyi olduğu, diğer faktörlerin yanıtı etkilemediği görüldü. Lamivudine bağlı yan etki görülmemiş olup interferon tedavisi sırasındaki yan etkiler nedeniyle hastaların dikkatle izlenmeleri gereklidir.