Sinematik şehirler ve Kapadokya / Asmalı Konak örneği

Sinematik Şehir, kapsamlı ve derin bir tanımlamadır. Kentsel mekanın nasıl kullanıldığının, kullanıcı katılımının, hitap ettiği fiziksel ve sosyal çevrenin niteliklerinin anlaşılmasında önemli bir rol oynamaktadır. Çalışmada amaç, sinema ve kent arasındaki bağlantının sorgulanmasıyla birlikte; kentin sinemadan, sinemanın kentten ne derece etkilendiğini anlamak, kentsel mekanın oluşumunda, kimlik kazanmasında ya da görsel bir eleman olarak seyirciye sunulmasında sinemanın katkısını incelerken; bu etkileşimden ya da kentsel tasarım ve kent öğelerinin sinema sektöründe kullanılmasının kente neler kazandırdığını keşfetmektir. Kentsel mekanların, film seti olarak kullanılması, sinema ekranından izleyiciye sunulması, kent kullanıcılarının kent hakkında bildiklerini sorgular, yeni fikirler verir, kullanıcıların bakış açılarını değiştirir ve kentlerin algılanan veya empoze edilen imgelerini yaratır. Kent imgelerinin doğru yansıtılması, kent kullanıcılarının içinde yaşadıkları kenti algılama kapasitelerini etkileyeceğinden, sinema bu konuda üzerine büyük bir sorumluluk almaktadır. Kent, sinematik form tarafından şekillenmiştir. Sinema da doğasının büyük kısmını kentin tarihi gelişiminden almıştır. Sinema ve kent arasındaki en önemli bağlantı kent imajı ve kentsel imgelerdir. Bir film, kentin algılanmasına, üzerinde düşünülmesine ve hatırlanmasına sebep olmaktadır. Birbirine derinden bağlı olan sinema ve kentin kilitlendiği ortak nokta, kentsel imaj ve imgelerdir. Filmde, çevre düzenlemesinde önemle gözetilmesi gereken nokta, çevrenin izleyicide gerçek zamanı ve gerçek mekanı izlediği hissinin verilmesidir. İzleyicide gerçeğin doğru bir şekilde yansıtıldığı, zamanın ve mekanın birebir birbirini karşıladığı hissi uyandırılmalıdır. Kentsel bir mekan, film çekimi için seçildiğinde, geçmişşe ait bir senaryo ile mevcut mekan elemanları arasındaki ilişki incelenmelidir. Böyle bir inceleme konusunda, ancak bir sosyolog, sosyal bilimci, şehir plancısı, mimar ve sanat tarihçisi, gerçeği olduğu gibi yansıtabilir. Kentsel bir görüntünün, o mekanın kullanıcısına ne anımsattığı, ne hissettirdiği en iyi şekilde, İXkentin sosyal ve kültürel yapısını değerlendirebilecek olan kent plancısı tarafından yansıtılabilir. Bu açıdan film setinde kent plancısı ve mimar katılımı şarttır. Örneklem alanı olarak Kapadokya bölgesinin içerdiği tüm yerleşmelerin, yerleşmeler arasındaki yeraltı şehirlerinin, peri bacalarım içeren vadilerin, İpek Yolu üzerinde inşa edilmiş kervansarayların, farklı dönemlere ait tarihi eserlerin birleşmesiyle dünya üzerinde örneği olmayan bir mekan ortaya çıkmaktadır. Bu özelliği ile Kapadokya, Türk yapımcılar ve Yabancı yapımcılar tarafından sinematik mekan olarak tercih edilmektedir. 'Asmak Konak' filminin çekiminin başlamasıyla ve yoğun bir ilgiyle karşılaşmasıyla, harekete geçen yapımcılar, bu mekanda yeni filmlerin çekilmesine sebep olmuştur. 'Asmalı Konak' filminin çekimlerinin başlamasından itibaren yerleşimde büyük değişikliklerin olduğu gözlenmektedir. En belirgin değişim, bölge sakinlerinin bu filmi ve çekimlerini benimsemeleri ve kendi hayatlarına katmalarıdır. Kente gelen ekonomik canlılık, satışlardaki artış, otellerin doluluk oram, bölgeye gelen göç, sadece ekonominin ve turizmin değil aynı zamanda sosyal hayatın da renklenmesine sebep olmuştur. Bölgede daha önce ikamet eden ancak zaman içinde Nevşehir'e göç eden kesimin de eski evlerine geri döndükleri görülmüştür. Bu noktada, tekrar benimsenen ve canlanan bir yerleşim söz konusudur. Bir alanın sinematik mekan olması sonucunda, bölgenin yerel yönetiminin ya da bağlı olduğu merkezi yönetimin üzerine düşen görevler artmaktadır. Mekanı görmeye gelen turist sayısının artması ile, çevre düzenlemelerinin, meydan ve park tasarımlarının yapılması, potansiyel grubun niteliklerine göre ihtiyaçların belirlenmesi, gerekli değişimlerin ve yeniliklerin yapılması, yerel yönetim kadrolarında kent plancısı ve mimar bulundurulması, yönetimin diğer sorumlulukları olmaktadır.