turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
'Memleket Hikayeleri' ve 'Gurbet Hikayeleri'nin söz varlığı

Refik Halit Karay (1888-1965), Türk edebiyatının birçok alanında eser vermiş usta bir yazardır. Bu çalışmada yazarın hikayelerinin temel söz varlığı incelenmiştir. Türk edebiyatında özellikle 'Memleket Hikayeleri ve Gurbet Hikayeleri yazarı' olarak ünlenen Karay'ın hikayelerinin edebi değeri diğer türlere göre daha yüksek kabul edildiğinden ve Türk hikayesine getirdiği yeni konu ve dil özellikleri nedeniyle temel söz varlığı tespiti için bu eserler tercih edilmiştir. Temel söz varlığının belirlenmesiyle yazarın söz varlığı hakkında bilgiler vermek, hikayelerin yazıldığı dönemlerin maddi ve manevi kültürünü ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. Çalışma, üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde söz varlığı ile sıklık çalışmaları hakkında bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde yazarın hayatı, üslubu, eserleri ve hikaye özetleri yer almaktadır. Üçüncü bölümde temel söz varlığı ögelerinin sıklık dizinleri yer almaktadır. Dizin oluşturulmadan önce hikayelerin temel söz varlığı içerisinde yer alan kavram alanları belirlenmiş dizin programı sayesinde bu kavram alanlarında yer alan kelimelerin sıklıkları da tespit edilmiştir. Bu doğrultuda elde edilen verilerle kavram alanlarının hikayelerdeki oranları hesaplanmıştır. Her hikayenin içindeki temel söz varlığı ögelerinin kavram alanlarına göre sıklık oranlarının toplanmasıyla her kitabın temel söz varlığı oranlarına ulaşılmıştır. Veriler tablo haline getirilmiştir. Sonuç bölümünde önce hikayeler kendi arasında karşılaştırılmıştır. Daha sonra kitapların sayısal veriler ışığında karşılaştırılması yapılmıştır. Yazarın her iki eserinde de temel söz varlığı ögelerinin yaklaşık %50 oranında olduğu görülmüştür. Eserlerdeki kavram alanında yer alan sözcüklerin sayısal değerleri hikayelerin uzunluk-kısalık ve bağlamla ilişkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Hikayelerin temel söz varlığının belirlenmesiyle yazıldığı dönemin maddi ve manevi kültürü ortaya çıkarılmıştır.
Şifa'ü'l-Kulub ve Ziya'ü'l-Kubur

Bu çalışmada, Şeyh Bekir tarafından Hicri 1143, Miladi 1731 tarihinde yazılan ve Hicri 1167, Miladi 1754 tarihinde Abdullah isminde bir zat tarafından istinsah edilmiş Şifa'ü'l-Kulub ve Ziya'ü'l-Kubur adlı eserin tahlili yapılmıştır. Detaylı bir şekilde araştırma yapıldıktan sonra Şifa'ü'l-Kulub ve Ziya'ü'l-Kubur adlı eserin başka nüshalarına ulaşılamayıp elimizde 1754 tarihinde Abdullah'ın istinsah ettiği ve ulaşabildiğimiz tek nüshanın bu olduğu anlaşılmıştır. Bu eser, İBB Kültür ve Sosyal İşler Daire Başkanlığı Kütüphane ve Müzeler Müdürlüğü'ne bağlı Atatürk Kitaplığı'nda K.657 demirbaşı, 297. 85 BEK yer numarası ile kayıtlıdır. Eser, nesih yazı türü ile yazılmış dini konuları anlatan bir ilmihal kitabıdır. Dört bölümden oluşan çalışmamızın birinci bölümünde Şifa'ü'l-Kulub ve Ziya'ü'l-Kubur adlı eser hakkında genel bir bilgi verilmiştir. Eser imla ve dil özellikleri bakımından değerlendirilmiştir. Ayrıca müellifi farklı olan ve Türkiye'deki kütüphanelerde bulunan diğer Şifa'ü'l-Kulubler hakkında da bilgi verilmiştir. İkinci bölümde Şifa'ü'l-Kulub ve Ziya'ü'l-Kubur metnin transkripsiyonu verilmiştir. Üçüncü bölümde metinde geçen kelimelerin anlamlarının ve geçtiği yerlerin belirtildiği bir dizin-sözlük hazırlanmıştır. Dördüncü bölümde metinde geçen özel isimler ve geçtiği yerlerin gösterildiği özel isimler sözlüğü hazırlanmıştır. Son olarak sonuç bölümü ve kaynakçayla beraber çalışma tamamlanmıştır.
İkinci yeni şiirinde metaforik yaklaşımlar

Bu çalışmanın amacı, İkinci Yeni Şiir Hareketi poetikasını benimsemiş, bu şiir anlayışının poetikasına uygun şiirler kaleme almış şairlerin, şiirlerinde geçen metaforlu söyleyişleri saptamak ve bu kullanımların şiir diline, Türk edebiyatına ve Türk diline olan etkisini ortaya çıkarmaktır. Çalışmada İkinci Yeni Şiir Hareketi mensubu şairlerin şiirlerinde geçen kapalılığı aydınlatabilmek ve İkinci Yeni Şiir Hareketi'ni anlamlandırarak okuyucuya sunmak temel hedeflerimizdir. Bu hedef doğrultusunda şiir sanatının diğer sanatlardan farkına değinilmiş, şiiri düzyazıdan ayıran özellikler saptanmış, İkinci Yeni Şiir Hareketi'nin ne olduğuna, hangi sosyal, kültürel ve edebi şartlar altında ve nasıl ortaya çıktığına, İkinci Yeni poetikasını benimsemiş ve bu anlayışla yazmış şairlere, etkisi altında kaldığı edebi akımlara, öncüllerine ve ardıllarına değinilip İkinci Yeni şairlerinin şiir anlayışlarından bahsedilmiştir. İkinci Yeni Şiiri'nin ardından şiirde kullanılan sanatlardan bahsedilmiş ve özellikle şiirde anlamı bireyselleştiren metafor üzerinde durulup metaforla ilgili sanatlar tanıtılmıştır. Metaforu tam anlamıyla idrak edebilmemiz için çalışmada metaforun tarihi gelişimi ve edebiyat çerçevesinde kullanımlarından örnekler verilmiştir. Çalışmada İkinci Yeni Şiir Hareketi şairlerinin, hareketi bütün olarak tamlayıcı eserleri incelenerek eserlerdeki metaforik kullanımlar saptanmıştır. Yapılan bu metafor saptama çalışmasında tarama modeli uygulanmış ve mecazlar yoluyla nitel veri toplama yöntemi uygulanmıştır. Bu çalışmada veri çözümleme ve yorumlama tekniği olarak kaynak taraması, içerik analizi ve betimsel analizden yararlanılmıştır. Kaynak taraması ve fişleme yöntemiyle elde edilen veriler, amaca ulaşmak için belirtilen alt problemlere uygun olarak tasnif edilmiş ve bunlara dayalı olarak saptamalar yapılmıştır. Bu saptamalar doğrultusunda İkinci Yeni şairlerinin, bu şiir hareketinin anlayışını yansıtan şiirlerindeki örtülü anlamlar ve kapalılıklar giderilmeye çalışılmıştır.
Çağdaş dönem yazarlarından Barış Bıçakçı, Emrah Serbes ve Sezgin Kaymaz'ın romanlarında Ankara imgesi

Kent, toplumsal sistemle mekansal biçimin sürekli etkileşim halinde olduğu dinamik ve karmaşık bir sistemdir. Kentin biçimi ve imgesi, toplumun sosyal düzenini, kültürünü, ihtiyaç, amaç ve korkularını yansıtır ve toplumsal belleğin yapı taşlarını belirler. Modern anlamda kentlerin ve ''kentli'' insanın ortaya çıkışına bağlı olarak gelişen roman türü, insan-sanat-mekan ilişkisinin en net şekilde belirdiği sanat dalıdır. 1923'te kurulan Türkiye Cumhuriyeti, Ankara'yı başkent olarak seçer ve neredeyse yoktan var edilen bu kent ulus kimliğinin ve modernleşme projesinin bir aynası gibi tasarlanır. Meydan ve yeşil alanlar, anıtlar ve havuzlarla birleşerek kent planının başat unsurlarını oluştururlar. Ancak siyasi ve iktisadi koşullardaki değişimler kente yansıyacak ve onun imgesini dönüştürecektir. Bu çalışma kapsamında 21. yüzyılın genç kuşak yazarlarından Sezgin Kaymaz, Barış Bıçakçı ve Emrah Serbes'in Ankara'da geçen romanları incelenmekte, 1998- 2014 yılları arasında kaleme alınan ve son yıllarda başkente görünürlük kazandırdığını söyleyebileceğimiz bu eserlerden yansıyan kent imgesi, Ankara'nın korumaya devam ettiği çağrışımlar ve toplumsal dönüşümün yarattığı algı değişimleri ele alınmaktadır.
Kıbrıs Türk folkloru ile ilgili kitapların halkbilim araştırma yöntemleri açısından değerlendirilmesi(1928-2002)

Bu tezde, 1928- 2002 yılları arasında Kıbrıs Türk folkloru hakkında yapılmış olan çalışmalar Halkbilimi araştırma yöntemleri esas alınarak geliştirilen metot ile tenkit edilmiştir. Çalışmalar derleme, derleme-inceleme ve inceleme olmak üzere üç başlık altında toplanmıştır. Tezin giriş kısmında çalışmamızın amacı, sınırları ve kullanmış olduğumuz metodun işleyişi hakkında teferruatlı bilgi verilmiş olup I. bölümünde kısaca Halkbilimi'nin tanımı, amacı, çalışma kadrosu, tarihçesi ve özellikle de Kıbrıs Türk folklor çalışmalarında kullanılan Halkbilimi kuramları özetlenmiştir. Kuramlar, ileride bu sahada çalışma yapacak araştırmacılara ön bilgi vermek amacıyla tertip edilmiştir. II. bölümde 24 derleme, III. Bölümde 40 derleme-inceleme, IV. bölümde ise 3 1 adet inceleme eser sınıflamasına dahil olan çalışmalar belirtilen metoda göre ele alınmıştır. Değerlendirme kısmında ise çözümleme/tenkit metodumuzdan hareketle ortaya çıkan bir takım sonuçlar, tablo ve grafiklerle güçlendirilmiş olup çalışmaların kronolojisi veya yıllara göre dağılımının farklı olmasının sebep/sonuçları verilmiştir. Sonuç bölümünde tüm tez ve değerlendirme asımlarından hareketle elde ettiğimiz sonuçlar maddeler halinde sunulmuştur. m
İslami modern Türk Edebiyatı'nda kadın eli:1970-2000 yılları arasında yazılan İslami romanlarda 'Öteki' ve 'Müslüman' kadının kadın yazar/anlatıcı tarafından kurgulanması

Bu tezin konusu, 1970- 2000 yılları arasında İslami roman yazan kadın yazarların, romanlarında kullandıkları üçüncü tekil şahıs/ müdahil anlatıcı tarafından iki uç noktayı temsil eden roman karakterlerini 'Müslüman' ve 'öteki' olarak kurgulamalarıdır. Bu konuyla alakalı olarak incelenecek eserler ise, Şule Yüksel Şenler'in Huzur Sokağı, Şerife Katırcı Turhal'ın Müslüman Kadının Adı Var ve Halime Toros'un Halkaların Ezgisi romanlarıdır. Araştırmayı, aynı dönemi temel alarak yapılan diğer araştırmalardan farklı kılan üç amaç bulunmaktadır. Bunlardan ilki, araştırmaya konu olacak üç temel eserin yazarlarının ve incelenecek kahramanların kadın olmasıdır. Böylelikle İslami romanın kadın eliyle şekillenen tarafının fark edilmesi sağlanmıştır. İkinci olarak, araştırmaya konu edilen eserlerde yalnız Müslüman kadın kimliğinin değil, Müslüman kadının birebir zıddı olarak çizilmiş; modern, medeni, batıcı 'öteki' kadınının da kurgulanması irdelenmiştir. Nitekim üç romanda da Müslüman kadın kendini 'öteki' üzerinden tanımlamaktadır. Araştırmayı özgünleştiren üçüncü farklılık ise, III. tekil kadın/yazar anlatıcının derinlemesine tartışılmasıdır. Anlatıbilim teorisi kullanılarak üçüncü tekil şahıs anlatıcının tezli/didaktik romanlardaki statüsüne değinilecek ve bu statünün kadın yazar tarafından nasıl kullanıldığına dikkat çekilmiştir.
Elazığ türküleri

YÜKSEK LİSANS TEZİ ELAZIĞ TÜRKÜLERİ GÜLDA ÇETİNDAĞ TC. FIRAT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TÜRK HALK EDEBİYATI ANABİLİM DALI 2005, Sayfa: XIX+ 482 Bir millete ait en önemli değerler, kültür unsurlarıdır. Bu kültür unsurlarının içinde, o millete dair dil, din, hayat görüşü, felsefe, örf ve adetler, gelenek ve görenekler, folklor gibi en kıymetli hazineler vardır. Bu hazineler korunup, yaşatıldığı müddetçe, millet de yaşar. Çünkü bir milletin varlığı ve bu varlığın sürdürülmesi, kültür ürünlerine bağlıdır. Bu düşünceyle ele aldığımız çalışmada, türkü ve Elazığ türküleri hakkında bilgi vermeye çalıştık. Genelden özele bir yol takip ederek, ilk bölümde türkü hakkında genel bilgi verip, türkünün diğer türlerle ilişkisine değindik. İkinci bölümden itibaren de Elazığ türkülerini derleme metotlarını, Elazığ'ın kültürünü, türkülerini, türkü tasniflerini, hikayeli türkülerini, türkülerin muhtevasını, türkülerle ilgili yapılan çalışmaları inceleyerek, sözlü ve yazılı kaynaklardan derlediğimiz türkü metinlerini de vermeyi uygun gördük. Böylelikle Elazığ türkülerinin halk bilimi içerisindeki yerini değerlendirmeye çalıştık.
Halid Ziya Uşaklıgil'in romanların umut ve umutsuzluk

Bu çalışmada, Halid Ziya Uşaklıgil'in (1865 1945) romanları umut ve umutsuzluk kavramları çerçevesinde incelenmektedir. Umut ve umutsuzluk, biri yazarın biyografisinde, diğeri ise eserlerinde olmak üzere iki düzlemde incelenmiştir. Siyasal düşünce yapısını, bireysel özgürlükleri ön plana alan liberalizm etrafında kuran Halid Ziya Uşaklıgil, yaşamını -devrin bireysel özgürlükleri yok eden siyasi atmosferinin ve edebi/felsefi tercihlerinin ve çevresindeki ölümlerin etkisiyle- büyük ölçüde umutsuzluk içinde sürdürmüştür. Yazarın çocukluğundan itibaren yazın dünyasındaki kırk yılını anlattığı hatıratı Kırk Yıl bu umutsuzluğu ve onun negatif yüzü umudu imleyen pasajlarla doludur. Uşaklıgil'in yazını bu umut ve umutsuzluk anlarının çatışmasından oluşur. Bu haliyle iki kavram yazarın hayatının ve eserinin merkezi konumundadır. Umut ve umutsuzluk kavramlarının yarattığı ikinci katmansa eserler üzerinde etkisini gösterir. İzmir dönemi romanları olarak anılan Sefile, Nemide, Bir Ölünün Defteri, Ferdi ve Şürekası ile İstanbul dönemi romanlarını oluşturan Mai ve Siyah, Aşk-ı Memnu, Kırık Hayatlar ve Nesl-i Ahir romanlarında aşk, yoksulluk ve varoluş meseleleri çevresinde teşekkül eden umut ve umutsuzluk kavramları daima bir dönüşüm içindedir. Çalışmada bu dönüşümün sebepleri, kırılma ve yekdiğerine dönüşme anları incelenmiştir.
Batı Türkçesi ve Doğu Türkçesinde -sA biçimbirimi ve şart ifadesi üzerine karşılaştırmalı bir çalışma (15. ve 16. yüzyıllardan seçilen metinler örnekleminde

Bu çalışmada Batı Türkçesi ve Doğu Türkçesinde -sA biçimbirimi ve şart ifadesi, 15. ve 16. yüzyıllardan seçilen metinler örnekleminde karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Çalışma kapsamında Batı ve Doğu Türkçelerine ait beşer metin bulunmaktadır. Bunlar, 15. ve 16. yüzyıllarda Doğu Türkçesinden Batı Türkçesine çevrilmiş metinlerden Kitab-ı Güzide'nin, Mecalisü'n-Nefais'in ve Tevarih-i Müluk-i Acem'in Doğu Türkçesi ve Batı Türkçesi metinleri ile Gülistan Tercümesi ve Tezkiretü'l-Evliya'nın Farsçadan Doğu ve Batı Türkçesine yapılmış çevirileridir. Giriş bölümünde çalışmanın konusu, amacı, önemi, sayıltıları ve sınırlılıkları ile çalışmada kullanılan bazı terimler ile ilgili bilgiler verildikten sonra, ikinci bölümde kuramsal açıklamalar yapılmıştır. Üçüncü bölümde ise araştırma modeli, araştırma evreni ve veri toplamada kullanılan araçlar ile ilgiler bilgiler yer almaktadır. Dördüncü bölümde, Doğu Türkçesi metinlerindeki -sA biçimbiriminin tüm kullanımları ve bunların Batı Türkçesindeki -sA biçimbirimli olan ve olmayan karşılıkları verilmiştir. Beşinci bölümde ise yalnızca Batı Türkçesinde -sA biçimbirimli olan yapılar sınıflandırılmıştır. Altıncı bölümde, -sA biçimbirimli yapılar, söz öbeği ve cümle ögesi oluşları bakımından, yedinci bölümde ise şart anlamı içermeleri ve içermemeleri bakımından tasnif edilmiştir. Şart anlamı taşımayan yapılar içerisinde, dilek, gereklilik ve yeterlilik anlamı taşıyan -sA biçimbirimli yapılara da yer verilmiştir. Sekizinci bölümde, Batı ve Doğu Türkçesi metinlerinde -sA biçimbirimi ile birlikte kullanılan bağlaçlar belirlenip, şartın basit ve birleşik çekimleriyle kullanılışlarına göre sınıflandırılmıştır. Dokuzuncu bölümde ise -sA biçimbirimini kullanmadan, şart ifade eden birimler tespit ve tasnif edilmeye çalışılmıştır. Çalışma, bulguların yorumlanması ve elde edilen sonuçların paylaşılması ile tamamlanmıştır.
Viyana'da yaşayan Türklerde doğum, evlenme ve ölüm adetleri

Bu çalışmada Viyana'ya göç eden Türklerin göç süreci içerisinde yaşadıkları sosyal ve kültürel sorunlar ve bu sorunların yaşamlarına etkisi incelenmiştir. Bunun yanı sıra doğum, evlenme ve ölüm adetlerindeki inançların, kültürel birikimlerin ve uygulamaları Viyana'daki yaşamlarına ne derecede aktarıp, devam ettirdikleri; Türk kültürel öğelerinden ne kadarını koruyabildikleri araştırılmıştır. Beş Bölüm'den oluşan çalışmanın, 'Giriş' bölümünde Avusturya ve Viyana'nın fiziki-coğrafi konumu, tarihi hakkında bilgilere yer verilmiştir. 'Birinci Bölüm' göçün süreci ve etkisine yer verilmiş, göçün nüfusa, ekonomik yapıya ve eğitime etkisi incelenmiştir. 'İkinci Bölüm' sosyal normlar ve geçiş dönemi hakkında genel bilgiler verilmektedir. 'Üçüncü Bölüm' doğum adetleri, 'Dördüncü Bölüm' evlenme adetleri ve 'Beşinci Bölüm' ölüm adetleri şeklinde incelenmiştir. Böylece Viyana'da yaşayan Türklerde doğum, evlenme ve ölüm adetleri araştırılmıştır. Araştırma sonucunda, Avusturya'nın göç eden kişilere uyguladığı uyum sağlama politikasının Türk göçmenlerin kültürel birikimlerindeki değişimleri incelenmiştir. Sonuç olarak Avusturya hükümetinin uygulamış olduğu uyum sağlama politikasının başarıyla ilerlediği görülmüştür. Çalışma sürecinde Avusturya'da yer alan kütüphanelerde çalışma konusuna yararlı olabilecek kaynaklar/kitaplar araştırılmıştır. Öte yandan Avusturya İstatistik Dairesine gidilmiş ve Türk Konsolosluğu ile görüşülmüştür. Yeterli donanım ve veriye ulaşıldığında anket ve derleme yöntemiyle göç eden Türklerin, kültürlerinin coğrafi ve toplumsal yaşam içerisindeki değişimleri üzerinde durulmuştur. Göçmen Türklerin kültürel değişimleri, eski Türk gelenekleriyle mukayese edilmiştir. Araştırma sonucunda göç eden Türklerin uyum sağlama politikaları karşısında özellikle yaş aralığı 15-30 olan ve üçüncü kuşağı oluşturan grubun kültürel değerlerini neredeyse yitirdikleri gözlemlenmiştir. Viyana'da yaşayan biri, Türkiye'de yaşayan biriyle evlendiğinde çiftlerin karşılaştıkları olumsuz sonuçlardan biri de farklı kültürlerde büyüyen kişilerin evlendiklerinde de yaşadıkları kültürel çatışmalardır. Bu durumun önüne geçebilmek için Türkiye'den Avusturya'ya, alanında uzman olarak yetişmiş Türkolog, Sosyolog ve Psikologlara ihtiyaç olduğu düşünülmektedir.
Mehmet Çınarlı hayatı-sanatı ve Hisar dergisi yazıları

tarihinde 74 yaşında vefat etmiştir. Gençliğinden ölümüne kadar genellikle Hisar dergisinde yazan Çınarlı, bunun yanı sıra diğer bazı dergilerde de yazı ve şiirlerini yayınlamıştır. Bu dergilerde başta şiir olmak üzere nesirleri de önemli bir yer tutmaktadır. Tezimizde Mehmet Çınarlı'nm ilk önce hayatını daha sonra eserlerini ve bu eserlerinden hareketle sanatını değerlendirdik. İlk bölüm olan hayatını resmi hayatı ve kültür hayatı olarak iki başlık altında inceledik Resmi hayatını doğumu, çocukluğu, karakteri, vefatı, tahsili, meslek hayatı, ailesi başlıkları altında; kültür hayatını ise ilk yazıları, yayın hayatı, kitap halindeki eserleri, edebi çevresi başlıkları altında ele aldık. Çalışmamızın ikinci bölümünde eserlerini kronolojik sırası ile inceledik. Bu bölümde aynı zamanda Türk Edebiyatı, Türk Dili ve Hisar dergilerinde çıkan yazılarını da değerlendirdik Üçüncü bölümde ise şiirlerini inceledik. Şiirlerinin teması ve konusu üzerinde durduk. Dördüncü bölümde nesirleri üzerinde durduk. Eserlerinin bir tasnifini vererek nesirlerinde üzerinde durduğu bazı edebiyat meseleleri hakkındaki düşüncelerini verdik. Son bölümde ise Hisar dergisi hakkında teknik bilgiler verdik. Sonuç bölümünden sonra ise tezimizi hazırlarken yararlandığımız kaynakların bir listesini verdik. Tezimiz baştan sona kadar Mehmet Çınarlı'nın kültür ve sanat hayatı ile birlikte Hisar dergisinin yayın panoramasını da göz önüne sermektedir.
Şeyhülislam Yahya ve Nef'i divanlarındaki gazellerde sevgiliye ait unsurların karşılaştırılması

17. Yüzyıl Osmanlı devletinin siyasi duraklamaya ve gerilemeye başladığı yüzyıl olarak kabul edilmektedir. Siyasi ve sosyal olaylardan bağımsız olmayan edebiyat da aynı gerilemeden nasibini almıştır. Edebiyatımız hem içerik zenginliği ve hem sanat gücünü yitirmeye başladığı ifade edilebilir. Bu çalışmada aşk-aşık-sevgili üçlemesinden en önemli unsur olan sevgili unsuru işlenmiş, aynı asır içinde sevgili kavramına farklı şairlerin bakış açılarındaki farklılıklar ele alınmaya çalışılmıştır.17. Yüzyılın iki büyük divan şairi Şeyhülislam Yahya Efendi ve Nef'i divanlarındaki gazellerin taranarak, sevgiliye ait güzellik unsurlarının seçildiği ve mukayese edildiği bu metin, oldukça titiz bir çalışma sonunda ortaya konulmuştur. Bilindiği gibi divan edebiyatının aşk anlayışında aşık ve sevgili iki ayağı oluşturmaktadır. Her ikisinin de birbirini tamamladığı düşünüldüğünde, aşık kavramı da sevgili kavramı da aynı derecede önemlidir. Bu çalışmada, ismini zikrettiğimiz iki şairin sevgiliye nasıl baktıklarını ve nasıl bir sevgili gördüklerini eleştirel açıdan incelenmiştir. Aynı yüzyıl içinde yaşayan şairlerin sevgiliye karşı bakış açılarının ve yaklaşımlarının nasıl bir farklılığa uğradığı bu tezde ifade edilmeye çalışılmıştır.
Türk edebiyatında sindbad-name çevirileri: Tuhfetü'l-Ahyar ve Kitab-ı Sindbad-name

Sindbad hikayeleri, Doğu kültüründe doğmuş, farklı kanallarla dünyanın farklı coğrafyalarına yayılmış, büyük hikaye külliyatlarından biridir. Doğuda Sindbad-name Batıda ise Yedi Vezir Hikayeleri olarak bilinmektedir. Türkçeye, Arap ve Fars kaynaklarından geçmişş olan Sindbad-namelerin günümüzde mevcut olan iki nüshası tespit edilmiştir. Bu çalışmada Semerkandi'nin Farsça Sindbad-namesinden adapte edilmiş olan Tuhfetü'l-Ahyar isimli eser esas metin olarak kabul edilmiş ve çeviri yazılı metni hazırlanmıştır. Tespit edilen diğer nüsha olan Kitab-ı Sindbad'ın ise yalnızca farklı hikayelerinin çeviri metni verilmiş, yapısall incelemede bu hikayeler de değerlendirilmiştir. Metin içinde metin de denilen çerçeve hikaye tekniğiyle oluşturulmuş bu hikayelerde, bir çerçeve içerisinde birbirinden bağımsız pek çok sayıda iç hikaye bulunmaktadır. İnceleme bölümünde bu hikayeler olay örgüsü ve motif yapısı, konu, zaman, mekan, şahıs kadrosu ve dil ve anlatım özellikleri açısından ele alınmıştır. Ayrıca Sindbad hikayelerinin, çerçeve hikaye geleneğiyle oluşan eserlerle metinlerarası ilişkileri tespit edilmiştir. Bu tez ile Klasik Edebiyatımızda geri planda kalmış olan mensur hikayecilik geleneğimize ait çalışmalara Türkçe Sindbad-name metinleri de eklenmiştir.
Füruzan'ın hikayelerinde modern kent-birey ilişkisi

Türkiye'de modernleşme hareketleri 1950'lerden sonra sanayinin ve teknolojinin ilerlemesiyle insanı da içerisine alan bir duruma meydan vermiştir. Geleneksel kültürün yetiştirdiği insan, modernizmin ezici tesiriyle kendisini toplumdan soyutlamaya başlamış, Batı düşüncesinde individualism olarak ortaya çıkan bireyciliğin esaretine uğramıştır. Kendisine ve topluma yabancılaşan birey, genel toplumsal kuralların dışına çıkmakta, manevi bağlarını yitirmekte, maddeye ve doğaya bağımlı bir hale gelmektedir. Özellikle, kimliğini dört başı mamur bir biçimde inşa edememiş taşra halkının, modernizmin çepeçevre kuşattığı kentlere yaptıkları göçler sonucunda kendilerini boşlukta bulmaları vakidir. Cinsellik, yabancılaşma, insandan ve toplumdan kaçış bireyin hayatının merkezine doğru yol almaktadır. Türk edebiyatında bireyin kentle olan serüveni, yabancılaşma, göç ve bireysellik üzerinden pek çok yazar ve şair eser kaleme almıştır. Kuşkusuz bu sanatçıların en öne çıkanlarından biri de Füruzan'dır. 1970'lerin başında yayımladığı ilk hikaye kitabı Parasız Yatılı'dan son hikayelerini topladığı Sevda Dolu Bir Yaz'a kadar, modern kentte bireyin kim olduğuna sıkça yer vermiştir. Bu tez kapsamında Füruzan'ın altı hikaye kitabını merkeze alarak Füruzan'da modern kent ve birey ilişkisinden bahsedilmiştir. Birinci bölümde Füruzan'ın biyografisi, tez konusuna paralel bir biçimde, oldukça kapsamlı anlatılmıştır. İkinci bölümde modern kent tarihi, göç ve göçle ortaya çıkan insan ve bireyselliğin tarihi üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde ise, Füruzan hikayeleri doğrultusunda, kente ait olamayan birey, bireyin teknoloji ve eşyayla imtihanı, bireyin cinsellikle olan irtibatı söz konusu edilmiştir. Bunların yanı sıra bozulan kent mimarisinin bireydeki tesiri ve bir modernizm ürünü olarak sinemanın varlığı tartışılmıştır. Vardığımız sonuç kısmı ve kaynakçayla tezimize son verilmiştir.