turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Eski Türkçe tantrik bir metin: Uṣṇīṣa vijaya dharaṇī sutra

Bu çalışmada, Sanskritçe adı Arya-sarva-durgati-parisodhana-U i avijayanamadhara iolan Eski Uygurca U i a Vijaya Dhara i Sutra adlı metin ele alınmıştır.'Muzaffer Tanrıça' anlamına gelen U i a Vijaya, Tantrik Budizm inanırları tarafından sekiz kollu, yeşil, beyaz ve mavi renkte başlara sahip korkusuzluk, yardımseverlik ve şefkati temsil eden bir varlık olarak tasvir edilmektedir. Eser, muhtemelen Tibetçe ya daTibetçeye dayalı bir versiyondan Eski Uygur Türkçesine aktarılmıştır. Eserin Çince, Sanskritçe, Tibetçe ve Moğolca gibi dillerde versiyonları bulunmaktadır. EserinUygurca versiyonu, dil özellikleri ve baskı tekniği göz önüne alındığında, 13. ya da 14. yüzyıla gitmektedir. Eski Uygurca versiyonun fragmanları, BerlinerTurfansammlung'da muhafaza edilmektedir. Çalışmamız, Giriş, Berlin Fragmanları, Karşılaştırmalı Metin, Türkiye Türkçesine Aktarım, Açıklamalar, Dizin, Tıpkıbasım bölümlerinden oluşmaktadır. Eserin Giriş bölümünde metnin ait olduğu TantrikBudizme değinilerek bu ekolün temel kavramlarına yer verilmiştir. Ayrıca, Giriş bölümünde U i a Vijaya adlı metin hakkında bilgiler verilerek Eski Uygurca metninkonusuna, çevirinin tarihine, metin üzerine yapılan çalışmalara yer verilmiştir. BerlinFragmanları bölümünde Uygurca metnin Yakup ve Knüppel (2007) ve Yakup (2009)kataloglarında yer alan parçaları hakkında bilgiler verilmiştir. Karşılaştırmalı Metin bölümünde, Uygurca metne ait fragmanların transkripsiyon ve transliterasyonlarıyapılmıştır. Gerekli görüldüğü yerlerde paralel fragmanlar, dipnotta gösterilmiştir. Türkiye Türkçesine Aktarım bölümünde, Eski Uygurcaya ait metnin günümüz Türkçesine çevirisi yapılmıştır. Çeviri bölümünde önceki cümle ile sonraki cümle arasındaki bağlantıyı sağlamak adına, Türkçeye aktarılan cümleler (001-002) ya da(100-101) şeklinde gösterilmiştir. Açıklamalar bölümünde metnin söz varlığı dini ve din dışı terimlerin belirginliğini göstermek amaçlı ikiye ayrılmıştır. Bu bölümde ilk olarakSanskritçe, Soğdca, Çince ya da Türkçe olarak yer alan Budist terimler açıklanmışdevamında Eski Uygur Türkçesine ait Türkçe ya da Türkçeleşmiş sözcükler hakkındaetimolojik bilgiler verilmiştir. Dizin bölümü, Gramatikal Sözlük Dizin başlığından oluşmaktadır. Bu başlık içerisinde metinde yer alan kelimelerin alfabetik ve gramatikolarak sıralanması yapılarak sözcüklerin anlamlarına yer verilmiştir. Tıpkıbasım bölümünde metnin Yakup ve Knüppel (2007) ve Yakup (2009) yayınlarında yer alanfragmanları da detaylı bir şekilde gösterilmiştir.
Neriman Hasanzade'nin hayatı, eserleri ve edebi kişiliği

Azerbaycan edebiyatının önemli yazarlarından biri olan N riman H s nzad , 18 Şubat 1931'de Kazak ilinin Poylu kasabasında doğmuştur. N riman H s nzad , şiirin yanında hikaye ve piyesler de kaleme almış ve gazetelerde siyasi konularda yazılar yazmıştır. N riman H s nzad öte yandan Azerbaycan Yazarlar Birliği üyesi (1954), Filoloji Doktoru (1965), Azerbaycan'ın Emektar Sanat Adamı (1981), Azerbaycan Halk Şairi (2005), Yılın Şairi (2010) unvanlarını kazanmıştır. Politika ile de ilgilenen N riman H s nzad bir dönem Azerbaycan'da, Azerbaycan Cumhuriyeti Yüksek Sovyeti Partisi'nde Milletvekilliği (1990-1995) yapmıştır. N riman H s nzad ilk ve orta öğrenimini Poylu kasabasında tamamlamış, 1949 yılında Gence Devlet Pedagoji Üniversitesi'ne girmiştir. 1962- 65 yılları arasında Azerbaycan Devlet Üniversitesi'nin 'Azerbaycan Edebiyatı Tarihi' bölümünün başkanı olmuştur. 1965 yılında, 'Azerbaycan-Ukrayna Edebi İlişkileri' üzerine tez yazarak filoloji doktoru unvanını almıştır. N riman H s nzad , asıl başarısını politika alanından çok, yazmış olduğu eserlerden almıştır. H s nzad 'nin pek çok şiir kitabı, poemaları, düzyazıları ve köşe yazıları bulunmaktadır. H s nzad , eserlerini sade Azerbaycan Türkçesiyle kaleme almıştır. Herkes tarafından kolayca anlaşılması onu biraz daha sevdirmiştir. N riman H s nzad 'nin şiirleri genellikle dörtlük şeklindedir ve çoğunlukla 8'li ve 11'li hece ölçüsü ile yazılmıştır. N riman H s nzad , şiirlerinde daha çok aşk, vatan ve Türklük temalarına değinmiştir. Bu temaların dışında en çok işlediği konu Azerbaycan tarihi ve Azerbaycan'ın önemli şahsiyetleridir. Biz bu tezimizde Azerbaycan edebiyatının önemli ve üretken isimlerinden N riman H s nzad 'nin hayatını, eserlerini ve edebi kişiliğini inceledik.
Süleymaniye Kütüphanesinde bulunan bir Maktel-i Al-i Resul (Hacı Mahmud Efendi, nr. 4724)

Maktel-i Hüseyin yazma geleneği, vak'anın vukuundan günümüze kadar varlığını sürdürmüş ve edebiyatımızda birçok isim Hz. Hüseyin'in şehadetini etkili bir biçimde kaleme almıştır. Süleymaniye Kütüphanesi'nde Bulunan Bir Maktel - i Al - i Resul (Hacı Mahmud Efendi, nr. 4724) başlıklı bir maktel-i Hüseyin çalışması olan bu tezin amacı, maktel-i Hüseyin geleneğini canlı tutmak ve bu vesile ile yazma eser kütüphanelerinde unutulan eserlerimizi gün ışığına çıkarmaktır. Çalışmanın giriş kısmı, araştırmacılara fayda sağlaması ümidi ile maktel-i Hüseyin'ler ile ilgili bir bibliyografya denemesine ayrılmıştır. Üç bölümden oluşan tezin birinci kısmı, ilgili eserin şekil ve muhteva özelliklerine hasredilmiş, ikinci kısımda ilgili eser ile tür içerisinde benzer üç çalışmanın kıyası yapılmıştır. Üçüncü bölüm ise nüsha tavsifi, transkripsiyonlu metin ve nüshaların tenkitli neşrine ayrılmıştır.
Faik Baysal'ın romancılığı

Faik Baysal'ın RomancılığıBu çalışmada 1940'lı yıllardan itibaren Türk edebiyatında çeşitli edebi türlerde eser veren Faik Baysal'ın romancı yönü değerlendirilmiştir. İncelemeye konu olan romanların biçim ve içerik özellikleri belirlenmeye çalışılmış, yazarın Türk romancılığındaki yeri değerlendirilmiştir.'Faik Baysal'ın Romancılığı' başlıklı çalışma Sonuç bölümü dışında iki ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Faik Baysal'ın yaşamı, yazarlık serüveni ve yapıtları hakkında bilgi verilmiştir. Baysal'ın yaşamının yapıtlarındaki etkileri üzerinde durulmuştur.'Faik Baysal'ın Romancılığı' başlıklı ikinci bölümde ise incelememizin temel malzemesini oluşturan altı roman 'biçim' ve 'içerik' açısından incelenmiştir. Romanlar 'biçim' başlığı altında olay örgüsü, zaman, mekan, bakış açısı, anlatım teknikleri, kişiler ve üslup açısından incelenmiştir. 'İçerik' başlığı altında ise romanlarda işlenen temalar ele alınmıştır. Sonuç bölümünde ise elde edilen bulgular ışığında yazarın romanlarının ortak özellikleri ortaya konularak Faik Baysal'ın Türk romanındaki yeri değerlendirilmiştir.
Hamzaname (27. cilt)

Hamzavi'nin 14. yüzyılda yazıya geçirdiği Hamzaname, Anadolu sahasında gelişen Türk edebiyatında yer almasıyla birlikte geniş hacme sahip olan bir metindir. Hamzaname'nin herkes tarafından bilinen 72 cildi mevcuttur. Hamzaname üzerinde yeteri kadar çalışma olmadığı için bizde bu geniş eserin 27. cildin üzerinde durmaya çalıştık. Bu çalışmamızda ilk olarak metnin dil hususiyetlerinin üzerinde durduk. Ardından da metnin transkripsiyonlu çevirisini yaptık. Son olarak metinde yer alan bütün kelimeleri sözlük çalışmamıza dahil ederek ayrıntılı bir şekilde ele aldık.
Karamanlı Türkçesi üzerine dil çalışması: 'Yenovefa hikayesi'

Karamanlıca, Türkçe olarak çoğunlukla Grek karakterlere eklemeler yaparak, pi ve sigma üzerine nokta koymak gibi, Grek yazı sistemiyle oluşturulmuş metinlerdir. Bu metinler İstanbul, Venedik, İzmir, Atina, Londra, Selanik, Samsun, Odessa, Trabzon, Leipzig, Bükreş, Basel, Paris gibi çeşitli merkezlerde basılmıştır. Bu çalışmada 19. yüzyılda Grek yazı sistemiyle İstanbul'da basılmış, dünya edebiyatında oldukça popüler bir anlatı olan Yenovefa hikayesi üzerine dil incelemesi yapılmıştır. Çalışmamız altı bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Karamanlılar ve Karamanlıca konusu işlenmiş, ikinci bölümde Yenovefa hikayesi mercek altına alınmış, üçüncü bölümde metnin yazı sistemi incelenmiş, dördüncü bölümde hikaye üzerine dilbilimsel analiz yapılmış, beşinci bölümde 123 sayfalık metin çevriyazısı verilmiş, son bölümde ise dönemin söz varlığını ortaya koymak için dizin-sözlük yapılmıştır.
Bosnalı Alaeddin Sabit Divanı'nda dini muhtevalı kasideler

Kadim bir geçmişşe sahip olan kaside, övgü şiiri olarak bilinir. Klasik Türk edebiyatının başından sonuna kadar pek çok şair tarafından kasidenin farklı örnekleri verilmiştir. Şairler, övmek istedikleri şahsiyetlere kasideler yazmış; bunun karşılığında maddi ya da manevi destek talebinde bulunmuştur. Kaside, sahip olduğu özelliklerden dolayı şairlerin daha fazla kavram ve söz sanatı kullanmasına elverişlidir. Bu nedenle şairler, yalnızca birini övme amacıyla değil, aynı zamanda şiir sanatındaki hünerlerini göstermek için de kasideler yazmıştır. Kasidedeki övgü yapma ve hüner gösterme isteği farklı kavram ve konulara yönelmeyi beraberinde getirmiştir. Şairler, sahip oldukları değerlerin başında gelen dini değerleri, kasidelerine konu edinmişlerdir. Bu durum Klasik Türk edebiyatında, dini muhtevalar işleyen kaside türlerinin fazla örneğinin görülmesini sağlamıştır. Şairler, dini muhtevaları bazen kasidelerin tamamında bazen de kasidenin ilk bölümü olan nesib bölümünde işlemişlerdir. Klasik Türk edebiyatının değerli ve özgün şairlerinden biri olan Bosnalı Alaeddin Sabit'in kasideleri arasında dini muhtevalı kasideler önemli bir yer tutar. Çalışmamız Bosnalı Alaeddin Sabit'in dini muhtevalı kasideleri üstüne yoğunlaşmıştır. Bu nedenle çalışmamıza konu olan kaside türleri; miraciyye, ramazaniyye, ıydiyye ve na'tlardır. Söz konusu bu kasideler, çalışmamızda farklı sözlükler vasıtasıyla ele alınmış; dini ve kültürel muhtevaları incelenmiştir.
Ahmed Rıdvan, Hüsrev ü şirin

566 Jüri: Yrd. Doç Dr. Turgut KARABEY XV. yüzyılın sonu ile XVI. Yüzyılın başında yaşamış Ahmed Rıdvan tarafından caleme alınan Hüsrev ü Şirin mesnevisinin konusu bir takım tarihi olaylara dayanmaktadır. Eser Hüsrev'le Şirin arasındaki maddi aşkı anlatmaktadır. Çalışmada, Eski Türk Edebiyatı ilanında tez konusu olarak sseçilen bu eserin transkripsiyonlu metni verildikten sonra bu metin ayrıca ayrıntılı bir incelemeye de tabi tutulmuştur. Çalışmada, Ahmed Rıdvan'ın hayatı, edebi kişiliği ve eserlerinin tanıtımı yamnda, hikayenin menşei ve çeşitli kültürlerdeki yansımaları üzerinde de durulmuştur.
1960 sonrası Türk romanında halk ağızlarının kullanılması

Çalışmamız, '1960'tan Sonra Yazılan Türk Romanlarında Halk Ağızlarının Kullanıllması' adını taşımaktadır. Bu çalışmada, 1960'tan sonra basılan köy romanlarından otuzu esas alınarak incelenmiştir. Romanlara yansıyan ağız özellikleri ses bilgisi, şekil bilgisi ve söz dizimi özellikleri bakımından ele alınmıştır. Birinci bölüm olan'Ses Bilgisi'nde, ünlüler ve ünsüzlerle ilgili ses olayları iki ayrı bölümde incelenmiştir. 'Ünlüler' bölümünde uzun ünlüler, ünlü uyumu, dil benzeşmesi, uyum değişmesi, dudak benzeşmesi, ünlü değişmeleri, ünlü düşmesi ve ünlü türemesi incelenen romanlardan alınan örnek cümlelerle ele alınmıştır. 'Ünsüzler' kısmında ise, örnek cümleleriyle ünsüz değişmeleri, ünsüz düşmesi, ünsüz ikizleşmesi, ikiz ünsüzün tekleşmesi, hece kaynaşması, hece türemesi, ünsüz türemesi, iç seste ünsüz benzeşmesi, benzeşmezlik ve göçüşme konulan bulunmaktadır. 'Şekil Bilgisi' ikinci bölüm olup burada inceleme alanımıza giren romanlara yansıyan Anadolu ağızlarındaki ekler ele alınmıştır. Yapım ve çekim ekleri iki ana başlık altında toplanmıştır. 'Söz Varlığı'nda inceleme alanımıza giren romanlarda bulunan kelimeler, Derleme Sözlükleri'nde şekil ve anlam olarak aldıkları karşılıklara göre tasnif edilmiş ve örnek cümlelerle gösterilmiştir. 'Cümle Yapısı' bölümünde ise, devrik cümlelerin kullanılması ve soru cümlelerinin vurgu ile kurulması özellikleri incelenmiştir.
Bir ders kitabı olarak Ahmed Reşid rey'in Nazariyyat-ı Edebiyyesi

Bu araştırmanın amacı, 1912 yılında Mekteb-i Sultaniler için yazılmış olan Nazariyyat-ı Edebiyye adlı eseri bir ders kitabı olarak incelemek, eğitim tarihimiz ve edebiyat tarihimiz açısından taşıdığı değeri ortaya koymaktır. Bu çalışma nitel bir araştırma ve inceleme çalışmasıdır. Eser öncelikle yeni harflere aktarılmış; yazarın hayatı, dönemin eğitim anlayışı ve müfredatı, bu alanda yapılan diğer çalışmalar hakkında tarama yoluyla bilgiler toplanmış, bu bilgiler ışığında eser, ders kitabı olarak değerlendirilmiştir. Nazariyyat-ı Edebiyye'nin sağlıklı olarak ele alınması için öncelikle kitaptan önceki dönemde yazılmış olan Talim-i Edebiyyat, Edebiyat ve Istılahat-ı Edebiyye ve sonra yazılmış olan Nazariyyat-ı Edebiyye Dersleri edebiyat dersi kitapları sınıflama, teori ve örnekler açısından ayrı bir bölüm olarak karşılaştırılmıştır. Yazarın hayatı ve edebi şahsiyeti üzerinde durulmuştur. Sonuçlara giderken hem dönemin eğitim anlayışı hem de liseler için hazırlanmış müfredat programı yanında Mekteb-i Sultani için özel olarak hazırlanan ders müfredat programı temel alınmıştır. Ayrıca giriş bölümünde başlangıçtan eserimize kadar olan eğitim tarihimiz irdelenmiş bu bilgiler ışığında ders kitabımız değerlendirilmiştir. Araştırmamız sonucunda Nazariyyat-ı Edebiyye ile ders kitaplarının hemen hemen aynı bakış açısına, benzer özelliklere sahip oldukları görülmüş; kitabımızın kazandırdığı yenilik ve farklılıklar özellikle vurgulanmıştır. Rey'in edebiyat alanına getirdiği bakış açısı Batının retorik anlayışına dayanmaktadır. Eserde edebiyat bir bilim ve sanat dalı olarak zevk, haz ve estetik çevresinde yeniden tartışılmış ve gerçek vazifesi 'sanat için sanat' anlayışı ekseninde değerlendirilmiştir. Bu yeni anlayış Taine'in sosyal eleştirisi ışığında ortaya konulmuş, bir edebi esere üsluptan hareketle öze, özden yazara, yazardan da topluma ilerleyen bir yöntemle yaklaşmak ve değerlendirmek gerektiği vurgulanmıştır. Geleneğimizden hareketle birçok edebi terime modern ve uygulamaya dayalı bir anlayış kazandırılmıştır. Kitabımız edebi anlayışı ve okur odaklı tasnifiyle ayrı bir çizgiyi yakalamış fakat bir ders kitabı olarak çağının gerisinde ve nazari olarak çizdiği çıtanın altında kalmıştır. Edebiyat ve eğitim tarihimizin ortak değerlerinden olan bu kitabın, bir devrin edebiyat teorisi, retoriği ve pedagojisi adına önemli yanları bulunduğu ve daha birçok çalışmaya ışık tutabileceği kolayca fark edilmektedir.
Sevinç Çokum'un tarihi romanlarında anlatıcı ve üslup

Roman; olay örgüsü, şahıs, yer ve zaman gibi belli unsurlara sahip olan edebi bir türdür. Roman türü kendi arasında çeşitlere ayrılır. Tarihi roman da bunlardan biridir. Tarihi roman; tarihe yön veren olayları ve şahısları anlatır. Anlatılan olay ve şahıslar yazarın tanıklık etmediği bir dönemden olmalıdır. Tarihi romanlar da kurgu unsurundan meydana geldiği için gerçek hayatla birebir örtüşmesi beklenemez. Tarihi olaylar ve şahıslardan esinlenilerek kurgu doğrultusunda kaleme alınır. Olaylar ve kişiler yazarın hayal gücü ile birleşerek tarihi romanın ortaya çıkmasına zemin hazırlar. Türk edebiyatında tarihi roman Ahmet Mithat Efendi'nin Yeniçeriler adlı eseriyle başlar. Halide Edip Adıvar, Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Kemal Tahir, Tarık Buğra, Turgut Özakman, Ayşe Kulin, Sevinç Çokum gibi yazarlar tarihi romanlar kaleme alır. İstanbul'un Beşiktaş semtinde dünyaya gelen Sevinç Çokum'un edebiyata ilgisi ortaokul yıllarında başlar. Öğretmeninin yönlendirmeleriyle kaleminin gücünü fark eden Sevinç Çokum o dönemde şiir yazar. Üniversite yıllarında hikaye yazmaya başlar. Hikayeleri çeşitli dergilerde yayımlanır. İlk öykü kitabı Eğik Ağaçlar'ı yayımladıktan sonra öykü alanında yoğunlaşır. Romandan önce yazmış olduğu öyküleriyle kalemini zenginleştirdikten sonra ilk romanı olan Zor raflarda yerini alır. Tarihi roman özelliği taşıyan beş kitabı bulunur. Eserlerinde tarihi konular dışında sınıf çatışması, kadın, göç, üniversite olayları, darbe gibi çeşitli konulara yer verir. Kadın haklarını savunan ve romanındaki kadınlar ile bunu işlemeye çalışan bir yazardır. Ailesi ve çevresinden eski zamanlara dair dinlediği ve şahit olduğu çoğu unsuru romanlarında kullanır. Bizim Diyar, Ağustos Başağı, Hilal Görününce, Lacivert Taşı ve Gözyaşı Çeşmesi tarihi romanlarıdır. Romanlarını meydana getirmeden önce o dönem ruhunu iyi bilen şahıslarla iletişime geçer. Bu romanlarındaki gerçeklik unsurunun yoğunlaşmasına yardımcı olur. Romanlarını oluşturmadan önce romanına konu olan mekanları ziyaret ederek dönemi ve o bölgeyi en iyi hali ile yansıtmaya çalışır.
1950 kuşağı kadın öykücülerinin öykülerinde melankoli

1950'li yıllarda özellikle siyaset ve ekonomi alanındaki ani, hızlı ve köklü değişimlerin sosyal hayat ve kültürel ortam üzerindeki etkisi 50 kuşağı olarak anılan dönemin sanatçıların da anlamsızlık, hiçlik, sıkıntı, kentte bunalan kişiler, yabancılaşan birey vb. konu ve temaların öne çıkmasına neden olmuş görünmektedir. Bu konu ve temaların arka planında ana hatlarıyla dönemin sosyopolitik ve kültürel ortamını da şekillendiren çalkantılı yaşamının etkisi göz ardı edilemez bir önemdedir. Çalışmamıza belli bir sınırlandırma getirerek, 1950 Kuşağı sanatçılarından Nezihe Meriç, Tezer Özlü ve Tomris Uyar'ın melankolik atmosferi içeren öykülerini ele aldık. Öykülerdeki melankolik dil ve tutum; bir yanıyla dönemin siyasi, ekonomik, sosyopolitik ve kültürel ortamından beslenen bir tarihsellikte kendine yer bulurken öte yandan öyküleme tekniğiyle anlatıların yapısını da şekillendirmiştir. Bu teknikle inşa edilen öykülerden tespit ettiklerimizi, Algirdas Julien Greimas'ın anlatıları çözümlemesi için geliştirdiği ve önerdiği 'Eyleyenler Modeli' ile yapısall bir yaklaşımla incelemeye çalıştık. Anlatıda bazı rollerin işlevlerini belirleyerek ve anlatıyı süreç olarak tasnifleyip evrelere ayırarak ; anlamsal boyutta bazı çıkarımlara ve öykülerdeki melankolik atmosferin oluşumuna-kaynağına ulaştık. Tezimizde, öykücülerin dünyasında 'inelankoli' kavramıyla eşleşen hadiseler hakkında bilgiler edinmemizi sağlayan bu metotla, bazı sonuçlara da varmış olduk. Ana sonuç olarak değinebileceğimiz tespitlerden ilki; Nezihe Meriç ve Tomris Uyar'da; toplumda ezilen, kocası tarafından şiddete uğrayan veya sevilmeyen, tek başına varoluşunu gerçekleştirmeye çalışan 'kadın' özne eyleyenlerinin öyküde oluşturdukları melankolik hava, ortak bir özellik olarak karşımıza çıkar. Diğer bir ana sonuç ise Tezer Özlü ve Nezihe Meriç öykülerindeki melankolik havanın ortak yönlerinin; dönemin siyasi huzursuzları, darbe, savaş gibi genel çaplı meseleler olmasıdır. Ayrıca Tezer Özlü ve Tomris Uyar öykülerinde melankoli söyleminin kesiştiği bir noktanın olmadığını fark ettik. Her öykücünün, öyküsünde ulaştığımız ayrıntılı tespitlere ise tezimizin ilgili bölümünde değindik.
İstanbul ili örneğinde Türkçe öğretmenlerinin yazın kuramlarına ilişkin görüşleri

Bu çalışmada, İstanbul'da görev yapan Türkçe öğretmenlerinin yazın kuramlarına ilişkin görüşlerinin araştırılması ve kuram-uygulama bütünlüğü ilkesinden hareketle, yazın eğitimi uygulamalarının neden yazın kuramlarına dayandırılması gerektiğinin betimlenmesi amaçlanmıştır. Dört ana bölümden oluşan çalışmamızın ilk bölümünde yazın eğitimi ve yazın kuramlarına ilişkin temel kavramlar açıklanarak ikinci bölümde de geçmişşten bugüne etkili olmuş yazın kuramlarının genel bir tarihçesi verilmeye çalışılmıştır. Üçüncü bölümde, Türkçe öğretiminin amaçları doğrultusunda kuramsal bilgilere dayandırılarak yapılacak bir yazın eğitiminin öğretim sürecine katacağı zenginliklerin betimlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın son bölümünde ise İstanbul ilinde devlet ilköğretim okullarında görev yapan Türkçe öğretmenlerine uygulanan anket çalışması ile öğretmenlerin yazın kuramlarına ilişkin görüşleri irdelenmeye çalışılmıştır. Böyle bir araştırmanın sonunda, Türkçe derslerindeki yazın eğitiminin çağdaş kuramlardan beslenerek gerçekleştirilmesinin eğitim sürecine katkıları ve buradan hareketle Türkçe öğretmenlerinin lisans öğrenimleri süresince yazın kuramlarına ilişkin yeterli bir donanımla yetiştirilmeleri gerektiği ortaya konulmuştur.
Hareket dergisi

tarihleri arasında, beş dönem halinde toplam 187 sayı olarak yayımlanmıştır. Tezde Hareket Dergisi tahlil edilmiş ve derginin bütün sayılarının fihrist incelemesi yapılmıştır. Ayrıca Hareket Dergisi'nde yayımlanan edebiyat ve san'atla ilgili metinlerin önemli bir kısmı bu çalışmada toplanmıştır. Bu tez, araştırmacıların ve ilgilenenlerin Hareket Dergisi ile ilgili başvuracağı bir kaynağın oluşturulması amacıyla hazırlanmıştır. Bu çalışma, Cumhuriyet döneminin fikir ve san'at hayatında önemli bir yeri olan Hareket Dergisi'nin tanıtılmasını sağlarken, derginin edebi yönünü de ön plana çıkarmış olacaktır.
Atalarsözü- Akılnın͡g közü

Yüksek lisan tezi olarak çalıştığımız Afganistan'daki Özbekçe Atalarsözü adlı çalışmamıza kaynaklık eden eser Saleh Muhammed HASSAS'ın Hicri 1392 (M.2014) yılında Afganistan'ın Belh şehrinde yayımladığı Atalarsözü- Akılnıng Közü adlı eserdir. Bu eserde Afganistan'da yaşayan Özbeklerin asırlardır kültürlerinde sözlü olarak yaşattıkları atasözleri derlenmiştir. Biz de konumuz hasebiyle bu eserde yer alan atasözlerini aslına bağlı kalarak, metin incelemesini ve transkripsiyonunu yaparak Standart Türkiye Türkçesine aktardık. Ancak kaynak olarak ele aldığımız adı geçen eserin yazımı sırasında ortaya çıkan bir takım eksiklikler mevcuttur. Biz eserin Standart Türkiye Türkçesine aktarımını yaparken eserdeki eksiklikleri giderdik. Yapılan düzeltmeler çalışmamızda dipnot olarak gösterilmiştir.
Türler arası geçişkenlik örneğinde Sarı Saltık ve Saltıkname

Sarı Saltık, Anadolu'nun ve Rumeli'nin Türkleşmesi ve İslamlaşmasında önder bir kahramandır. Saltık; stratejik zekası, analitik düşünme becerisi ve askeri dehası sayesinde keşif yaptığı coğrafyalarda nüfuz sahibi olarak İslamiyet'in yayılmasında ve Türk kültürünün tanıtımında öncü olmuştur. Bu yayma politikasının lideri olan Sarı Saltık destani, efsanevi, menkıbevi ve mitolojik olarak farklı tipleri temsil eder. Saltık; halk nazarında kam, alp, eren, gazi, evliya, alperen, mücahit-gazi, bilgin, Türk ve İslam misyoneri olan bir kişidir. Saltıkname, İslamiyet sonrası destanlardan olan Danişmendname ve Battalname'nin son halkasıdır. Saltıkname, Sarı Saltık anlatılarının Cem Sultan'ın emri ile Ebu'l Hayr-i Rumi'nin halk arasından derlemesi sonucunda oluşmuştur. Bir derleme çalışması olan Saltıkname'de Türk halk kültürünün, eski Türk inanç sisteminin ve en önemlisi halk muhayyilesinin etkisi vardır. Bu etkilerin yanı sıra yazıldığı dönemin ve müstensihin de tesiri göz ardı edilemez. Tüm bu bilgilerin ışığında Saltıkname benzeri eserlerden ayrılarak türler arasında geçişkenlik özelliği gösteren parçaların bütünü olarak teşekkül etmiştir. Eserin içerisindeki hikayelerde kahraman Sarı Saltık birçok türün temsilcisi olarak yer alır. Aynı zamanda bir hikayenin içerisinde birden fazla tür birbiri içerisine geçmişş şekilde yer alır. Bir motif birden fazla türe ait olarak görülür. Bir geçiş dönemi eseri olarak nitelendirilebilecek olan Saltıkname, kahramanın ve türlerin geçişken olduğu bir eserdir. Bu çalışmada Sarı Saltık ve Saltıkname'nin türler arasındaki geçişkenliği motifler yardımıyla açıklanacaktır. Öncelikle Sarı Saltık'ın türler içerisindeki yeri izah edilecek, sırasıyla türler kendi içerisinde geçişkenlik özelliğine göre değerlendirilecektir. Bu çalışmanın hazırlanması bir ihtiyaçtan doğmuştur. Saltıkname içerisindeki hikayelerin doğru bir şekilde analiz edilebilmesi için farklı bir sınıflandırmanın ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Bu nedenle 'türler arası' adında bir kavram bulunarak eserin tahlil edilmesi hedeflenmiştir.