turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Ercümend Behzad Lav'ın eserleri üzerine bir inceleme

Bu araştırma, Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatı sanatçılarından Ercümend Behzad Lav'ın (1903-1984) eserleri üzerine monografik bir çalışmadır. Araştırmada, Ercümend Behzad Lav'ın edebi kişiliğinin, eserlerinin özelliklerinin ve Türk edebiyatı tarihi içerisindeki yerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda hazırlanan çalışma, beş bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, Ercümend Behzad Lav'ın şiir ve tiyatro anlayışını hazırlayan süreçlerle çalışmanın amacı, önemi ve yöntemiyle ilgili bilgi verilmiştir. 'Ercümend Behzad Lav'ın (1903-1984) Hayatı, Edebi Kişiliği ve Eserleri' bölümünde ise sanatçının hayatına, edebi kişiliğine ve eserlerine yer verilmiştir. Üçüncü bölüm olan 'Şiirlerinin İncelenmesi'nde ise sanatçının şiir kitapları, şiirlerinin kaynakları, yapı, tema, dil ve anlatım özellikleri incelenmiştir. 'Tiyatrolarının İncelenmesi' bölümünde de sanatçının oyunları, oyunlarının kaynakları, yapı, tema, dil ve anlatım özellikleri açısından değerlendirilmiştir. 'Sonuç' bölümünde ise Ercümend Behzad Lav ve eserleriyle ilgili çalışmada sunulan veriler üzerinden genel bir değerlendirme yapılmıştır. Doküman analizine dayalı olan bu çalışmada sanatçının eserleri yapı, tema, dil ve anlatım özelikleri bakımında çözümlenmeye çalışılmıştır. Sanatçı, şiirleriyle tema ve biçim yönünden Türk şiirine yenilik getiren bir öncü bir isim olmuştur. Oyunları ise Cumhuriyet'in ilanından sonraki yaklaşık 50 yıllık dönemde yaşanan olayları konu edinir.
Eski köye yeni roman: Köy romanının tarihi, kökeni ve sonu (1950-1980)

Bu çalışma, kabaca 1950- 1980 yılları arasında yazılmış olan köy romanlarına dair türsel, kültürel, tarihi ve siyasi belirleyicileri incelemektedir. Türk edebiyatı tarihlerinde köyü konu alan her metin, romanın geçtiği mekan dışında hiçbir ölçüt kullanılmadan köy romanı türüne dahil edilmiştir. Dünya edebiyatlarında da çoğu durumda benzer bir toptancı yaklaşım sergilenmiş, köy romanları yine yalnızca olayların gerçekleştiği mekana bakılarak sınıflandırılmıştır. Bu bakış açısının sorunlarını göstermek adına, roman bir tür olarak kavramsal açıdan analiz edilmiştir. Çalışmada ele alınan bir diğer mesele, Türk edebiyatında köy romanlarının nasıl tanımlanması gerektiği sorusu olmuştur. Bu niyetle, ilk olarak köy romancılarının ortaya çıkışında başat rolü üstlenen Köy Enstitüleri ele alınmış, bu okullardan mezun olan yazarların ilk önemli temsilcisi sayılabilecek Mahmut Makal'ın Bizim Köy'ü tarihsel ve türsel olarak yorumlanmıştır. Köy romanı türünün belirlenmesinde edebiyat kuramlarının yanı sıra, bu metinlerin ortaya çıkışına zemin hazırlayan tarihi, kültürel ve siyasi koşullar da dikkate alınmış, köy romancılarının ve eserlerinin edebiyat tartışmalarında nasıl alımlandığı sorgulanmıştır. Son olarak, Fakir Baykurt'un romanları odağa alınarak köy romanlarının hemen hepsinde karşılaşılan ortak özellikler yakın okuma yöntemiyle yorumlanmıştır. Sonuç olarak bu çalışma, edebiyat tarihinde son derece özgün bir yere sahip olan köy romanlarına yeni bir bakış açısı kazandırmayı ve gelecek araştırmalar için bir temel inşa etmeyi amaçlamaktadır.
Türk Hava mecmuası-İndeks-tahlil

Edebiyatımızda, Batılı anlamdaki modern süreli yayın örnekleri Tanzimat yılları ile birlikte görülmeye başlanır. O dönemin gazete ve dergileri, edebiyatımızın yenileşmesine oldukça önemli katkılarda bulunurlar. Edebiyatla toplum arasındaki yoğun ilişki, bu yayın organlarının yalnızca edebiyatı değil toplumsal hayatı da yönlendirdiği, etkilediği gerçeğini ortaya koyar. Bu durum, gazete ve dergilerimizin sayısında oldukça büyük bir artışla da kanıtlanır. Cumhuriyet dönemine ulaştığımızda oldukça önemli sayılabilecek bir dergi ve gazete birikimimiz vardır. Bu durum, Cumhuriyet yıllarında da devam eder. Dergiler yine edebiyatımızın baş aktörü olmayı sürdürür. Dergi sayısındaki artışla birlikte, daha özel, sınırlı ya da teknik konularda dergiler görülmeye başlar. Meslek dergilerinden kadın dergilerine, bilim dergilerine kadar farklı alanlarda dergicilik ve gazetecilik faaliyetleri görülür. Türk Hava Mecmuası da bu özel yönelimli dergiler arasındadır. Dergi, havacılıkla ilgili teknik bilgilere de yer vermekle birlikte özellikle önemli edebiyatçılar sayesinde edebi bir dergi olmaktan da uzaklaşmamıştır. Türk Hava Mecmuası'nda önce yayınlanan ve havacılık alanında faaliyet gösteren dergiler az da olsa vardır; ancak bunlar havacılığın edebi yönü ile değil askeri ve teknik yönü ile ilgilenmişlerdir Bununla beraber Türk Hava Mecmuası'nın diğer önemi de 'havacılık, hava edebiyatı' gibi özel ve sınırlı bir alanda yayınlanan ilk dergilerden biri olmasıdır. Bu sayede Türk Hava Edebiyatı'nın da temellerini atan bir süreli yayın organı olmuştur. Edebiyatımızda 'hava, havacılık' temaları ile ilgili yeterli bilimsel çalışma bulunmamaktadır. Bu temayı özel olarak ele alan ilk derginin bilimsel yöntemle incelenmesi, indeksinin oluşturulması bu anlamda önemli katkı sağlayacaktır. Edebiyat araştırmacılarının henüz yeterince tanımadığı Türk Hava Mecmuası, edebiyat dünyasına tanıtılacak ve böylece hava edebiyatı ile ilgili boşluğun doldurulmasına katkıda bulunulmaya çalışılacaktır.
Yaprak Dökümü, Eskici ve Oğulları, Tutunamayanlar, Kendi Gecesinde, Kırmızı Saçlı Kadın, Dünyadan Aşağı romanlarında baba-oğul çatışması bağlamında bir anlamlandırma ve yorumlama çalışması

Baba-oğul mücadelesini Oedipus kompleksine dikkat ederek incelediğimiz bu çalışma sekiz bölümden oluşmaktadır. Çalışmamızın amacını ve çerçevesini belirlediğimiz girişinde, çalışmanın kuram kısmının ayrıntılı olarak açıklandığı ikinci bölüm dört alt başlıktan oluşmaktadır. Üçüncü bölümde çalışmamızın ana izleği olan baba mefhumu, Türk ve Dünya kültür ve efsanelerindeki yeri açısından mitolojik ögeler çerçevesinde incelenmiştir. Dördüncü bölümde baba-oğul arasındaki kadim mücadele açıklanmış ve mücadelenin edebiyattaki tezahürlerine ayrı başlıklar altında değinilmiştir. Ayrıca dördüncü bölümde literatüre, Oedipus kompleksi olarak yerleşmiş kuram da ayrıntılı olarak incelenmiştir. Beşinci ve altıncı bölümlerde Dünya Edebiyatı ve Türk Edebiyatı'ndaki baba-oğul çatışmaları ile ilgili bilgi verilmiştir. Türk Edebiyatı'ndan seçtiğimiz baba-oğul mücadelesinin işlendiği yedinci bölümde; Yaprak Dökümü, Eskici ve Oğulları, Tutunamayanlar, Kendi Gecesinde, Kırmızı Saçlı Kadın, Dünyadan Aşağı romanları Oedipal kompleks çerçevesinde psikanalitik olarak yorumlanmıştır. Çalışmanın son bölümünde psikanalitik çerçevede yapılan yorumlamaların sonucu bulunmaktadır.
Himmetİ Enguranİ dİvanı

Metin odaklı Klasik Türk Edebiyatı araştırmalarının temelini oluşturan esas malzeme divanlardır. Dolayısıyla her bir divan kaleme alındığı edebi dönem başta olmak üzere söz konusu geleneğin özelliklerini yansıtması bakımından edebiyat tarihi içerisinde büyük bir önem arz etmektedir. Bu çalışmada bugüne kadar hiçbir araştırma ve incelemeye tabi tutulmamış Himmeti Divanı ele alınarak edebiyat camiasına yeni bir şairin ve eserin tanıtılması ilk hedef olmuştur. Çalışmamıza konu olan Himmeti, İran- Türkmen sahasına mensup Şii, Caferi bir şairdir. Eser, yalnızca tek bir konu etrafında şekillenmiş, dini-tasavvufi şiirlerden müteşekkildir. Divan'daki bütün şiirler merkezine Hz. Ali'yi alarak ehl-i beyt, on iki imam, Kerbela hadisesi gibi Şiilik dairesine dahil konuları işlemektedir. Buradan hareketle eserin tematik bir divan olduğu söylenebilir. Genellikle yalın bir üslup benimseyen Himmeti'nin tek bir tema çevresinde şekillendirdiği şiirlerinde kullandığı edebi malzemenin azımsanmayacak ölçüde olduğu söylenebilir. Kendini yer yer nazmın ve konunun coşkusuna kaptıran şair için biçimin birinci planda olmadığı, şiirlerindeki kusurlardan da anlaşılmaktadır. Şair için asıl olan anlam ve mesajdır. Şiirlerinde Hurufiliğin de etkisi görülmektedir. Himmeti'nin baştan sona tek bir konuyu işlediği Divanı ile edebiyat tarihi açısından önem arz edecek bir şair olduğu söylenebilir.
Virginia Woolf'un Mrs. Dalloway ve Adalet Ağaoğlu'nun Ölmeye Yatmak eserlerinde toplumsal bir gerçekliğin yansıması olarak ölümün kişisel temsilleri

Bu çalışmada, Virginia Woolf'un Mrs. Dalloway ve Adalet Ağaoğlu'nun Ölmeye Yatmak isimli eserlerinde gerçekleştirilen intiharların, toplumsal nedenlerden kaynaklandığı ispat edilmeye çalışılmıştır. Eserler toplumsal olgulara göre irdeleneceği için yeni tarihselcilik ve kültürel materyalizm kuramları kullanılmıştır. Çalışmanın ilk iki bölümünde Marksist kuramın ne olduğu ve yabancılaşma üçüncü bölümünde Marksizm'in edebiyatta yansıması olan sömürü, tabakalaşma, sınıf çatışmaları Althusser'in DİA'larına göre incelenmesi üçüncü kısımda irdelenmiştir. Eserlerdeki olaylar, Birinci Dünya Savaşı sonrası İngiliz toplumunda ve İkinci Dünya Savaşı sırasındaki Türk toplumunda geçtiği için yeni tarihselcilikten ilk bölümün dördüncü kısmında bahsedilmiştir. Toplumsal çalkantılar sonrasında değişen kültür ve savaşın insanların üzerinde bıraktığı etkiler kültürel materyalizm başlığı altında ilk bölümün beşinci kısmında ele alınmıştır. İkinci bölüm, çalışmanın temelini oluşturan intihar ve türlerini kapsamaktadır. Birinci bölümde intiharın geçmişşi ve intiharın toplumlara zaman içerisindeki yaklaşımları, ikinci üçüncü ve dördüncü bölümde de Emile Durkheim'ın intihar kategorileri incelenmiştir. Elcil intihar, görev ve sorumluktan kaynaklanan, onur, şeref ve mutlak gerçeğe ulaşmak adına gerçekleştirilen intihar türüdür. Bencil intihar, bireyin toplumla olan bağlarının zayıf veya kuvvetli olmasıyla alakalı bir türdür. Kuralsızlık intiharı, savaş, ticari, sanayi, ekonomik bunalımlardan sonra yaşanan toplumsal dengelerin ve tabakalaşmanın değişmesiyle gerçekleşen bir intihar türüdür. Çalışmanın üçüncü ve dördüncü bölümlerinin ilk kısımlarında, o günün tarihsel olayları ve eserlerdeki tarihi olaylar arasında bir paralellik kurulmuş böylece, tarihi olaylar ve yazarların eserlerinde yansıttıkları olay ve kişilerin birbiriyle örtüştüğü saptanmıştır. Durkheim'ın intihar türleri karakter analizlerinin yapıldığı ikinci ve üçüncü bölüme uyarlanınca ortaya, intiharın toplumsal baskılardan ve savaş sonrasında yaşanan bunalımlardan ortaya çıkan kuralsızlık intiharından dolayı gerçekleştiği sonucuna varılmıştır.
Yabancılara Türkçe öğretiminde metindilbilimsel ölçütler çerçevesinde bir sadeleştirme denemesi: Sait Faik Abasıyanık, Meserret Oteli

Yabancı dil öğretiminde, okuma-anlama becerisini geliştirmek üzere kullanılan metinlerin, özgün mü yoksa dil düzeyine uygun olarak sadeleştirilmiş mi olması gerektiği, tartışılan bir konudur. Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde kullanılan özgün yazınsal metinlerin, dilsel, anlamsal ve yazınsal niteliklerinin sorgulanması ve metnin biçimsel, anlamsal, edimsel ve iletişimsel düzlemlerde irdelenmesi, ileri dil düzeyindeki öğreniciler tarafından gerçekleştirilebilir. Ancak temel ve orta dil düzeyindeki öğrenicilerin okuma eylemleri, gerçekte anlama ulaşma amacı taşımaktadır ve bu nedenle öğreniciler, özgün bir yazınsal metne hakimiyet sağlamak için yeterli dilsel edince ve artalan bilgisine sahip değildirler. Bu düşünceden hareketle, tezin odak noktası, metindilbilimsel bir yaklaşımla, yüzey yapı ve derin yapıdaki doğruluk ve tutarlılık değiştirilmeden, yazınsal bir metnin sadeleştirmesini gerçekleştirmek olmuştur. Tezin temel amacı, yabancılara Türkçe öğretiminde, okuma becerisinin kazandırılmasına yönelik olarak kullanılan yazınsal metinleri, bilimsel yöntemle çözümlemek ve sadeleştirmektir. Sadeleştirme öncesinde, yazınsal metnin seçimi, metindilbilim bağlamında bir metin çözümlemesi, ardından yapılacak bilimsel nitelikte bir sadeleştirme süreci ve son olarak sadeleştirilen metnin okuma-anlama becerisine dönük olarak çeşitli tekniklerle sınanması, bu çalışmanın çerçevesini çizmektedir. Buradan hareketle, Sait Faik Abasıyanık'ın, kurgusal anlatı metinlerinden kısa öykü türündeki 'Meserret Oteli' adlı eseri, önce metindilbilimsel ölçütlerden 'bağlaşıklık' ve 'bağdaşıklık' ölçütleri etrafında çözümlenmiş; sonra eser yine aynı ölçütler çerçevesinde, Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen ve B1.1 düzeyindeki öğrenicilerine uygun biçimde sadeleştirilmiş ve son olarak kavramayı ölçmeye yönelik sorular oluşturulmuştur.
Türkmen fıkra tipleri üzerine bir araştırma

Bu çalışmada, Türkmen fikra tipleri, bu tiplere bağlı olarak anlatılan seçilmiş fikralar, fıkra metinlerinin anlatıcı ve dinleyici açısından taşıdığı anlam ve mizah teorilerine göre fıkraların değerlendirilmesi yapılmıştır. Vasi, şorta söz, yomak, değişme ve anekdot kavramları açıklanarak, Türkmenlerin niçin fıkra türünü tek bir kavramla karşılamadığı ortaya konmuştur. Türkmen fikra tiplerine bağlı seçilmiş 100 fıkranın tahlili yapılmıştır. Ayrıca Türkmenistan fıkraları hakkında yapılan çalışmalar üzerinde durulmuştur.
Adana'da geçmişten bugüne aşıklık geleneği (Karacaoğlan-1966) (2 cilt)

Adana aşıklık geleneğinin Karacaoğlan sonrası Konya Aşıklar Bayramı'na (1966) kadar olan dönemini aydınlatmayı amaçlayan 'Geçmişten Günümüze Adana Aşıklık Geleneği' adım taşıyan bu doktora tezi, Giriş, Adana Aşıklık Geleneği, Adana Aşıklık Geleneğinde Biçim, Adana Aşıklık Geleneğinde Üslup, Adana Aşıklık Geleneğinde İçerik, Karacaoğlan' dan 1966'ya Adanalı Aşıklar ve Sonuç bölümü olmak üzere yedi ana bölümden oluşmuştur. Giriş bölümünde Adana ilinin genel yapısı gözler önüne serilerek, bu niteliklerin Adana aşıklık geleneğim yoğun bir şekilde etkilediği, aşıkların şiirlerinden de örnekler verilerek ortaya konulmuştur. Adana Aşıklık Geleneği bölümünde ise, gelenek, Cumhuriyet öncesi, Cumhuriyet sonrası ve 1966 Konya Aşıklar Bayramı sonrası olarak üç ana bölüme ayrılmış ve KaracaoğlanTa 19. yüzyıl arası dört beş aşığın 19. yüzyıldan 1966'ya kadar yüzden fazla aşığın tespit edildiği; ancak, hakkında yeterli bilgiye sahip olabildiğimiz yetmiş üçünün ele alındığı ifade edilmiş ve 1966 sonrası geleneğin yeni bir ivme kazandığı; pek çok yeni aşığın ortaya çıktığı görülmüştür. Adana Aşıklık Geleneği'nde Biçim bölümünde ise, en fazla koşma nazım biçiminin kullanıldığı, 11'li hece ölçüsünün tercih edildiği ve genellikle r, 1, z gibi tek sese dayanan kafiye kullanımının ağırlıklı olduğu vurgulanmıştır. Adana Aşıklık Geleneği'nde Üslup bölümünde ise, aşıkların biyografileri bağlı bulundukları gelenek ve yaşadıkları ortamlar göz ardı edilmeden aşıklık geleneğinin üslubu belirlenmeye çalışılmıştır. Adana Aşıklık Geleneği'nde İçerik bölümünde, hangi tür ve temaların fazla kullanıldığı saptanmaya çalışılmış ve güzelleme türü ile aşk temasının fazla kullanıldığı gözler önüne serilmiştir. Karacaoğlan' dan 1966'ya Gelen Aşıklar bölümünde; aşıklar belirli bir inceleme formuna göre ele alınıp, sanat güçleri ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Sonuç bölümünde ise, elde edilen bütün bulgular özetlenmiş; Adana'da usta-çırak ilişkisine dayanmayan, kendine özgü bir geleneğin yaşadığı ortaya konulmuştur.
Mecmu'a-i Eş'ar (06 Mil Yz A 863)

Şiir mecmuaları şairlerin şiir anlayışları, üslupları ve edebi anlayışları hakkında birçok bilgi verir. Bu eserlerin çevirileri edebiyat dünyasına gözle görülür bir katkıda bulunur. Bu yolla hiç okunmamış şiirler gün yüzüne çıkabilir ve hatta belki yeni şairlerin isimlerine rastlanabilir. Biz bu çalışmada Milli Kütüphanede '06 Mil Yz A 863 ' numarada kayıtlı 'Mecmu'a-yı Eş'ar' adlı şiir mecmuasının metnini ortaya koyarak incelemesini yaptık. Öncelikle mecmuanın tanımını yaptık. Daha sonra mecmuada imla ikiliklerine düşmemek için imla kurallarına ilişkin incelemeler yaptık. Ardından mecmuada şiiri yer alan şairler, kullanılan şiir türleri, aruz vezinleri ve mecmuanın genel özellikleri hakkında bilgi verdik.
Türkçe-Gürcüce el yazması bir lugatçe

En geç 1684 yılından önce yazıldığı tespit edilen; Türkçe, Gürcüce ve yer yer İsveççe kelime listeleri ile bazı kelime çekimlerinin yanı sıra Türkçe kısa cümleler ve bunlardan bazılarının Gürcüce tercümelerinin yer aldığı el yazması bir konuşma kılavuzunda yer alan Türkçe malzeme, bu tezin inceleme verisidir. Bahsi geçen el yazması eser, bugün İsveç'teki Uppsala Üniversitesi Carolina Rediviva Kütüphanesinde O Sp. 43 arşiv numarasıyla kayıtlıdır. Üç bölüm ve bir girişten oluşan tez çalışmasının giriş kısmında Türkçe - Gürcüce dil ilişkilerinin kısa tarihi, Türkçe - Gürcüce dil ilişkilerinin yazılı tarihi tanıkları hakkında bilgi verilmiş ve el yazması nüshanın tavsifi yapılmıştır. Tez çalışmasının birinci bölümünde metnin yazım özellikleri, ses özellikleri ve şekil bilgisi detaylı bir surette incelenmiş ve eserin dil bilgisi özellikleri ortaya koyulmuştur. İkinci bölümde el yazması eserin yalnızca Gürcüce fiiller ve çekimlerinin yer aldığı baş kısımları Gürcü harfleriyle aynen aktarılırken Türkçe malzemenin yer aldığı asıl hacimli kısımlarda ise yalnızca Türkçe çekimli sözcükler, kelimeler ve ibarelerin yazı çevirimi yapılarak çalışmanın metni oluşturulmuştur. Metindeki Türkçe söz varlığı ve çekimli yapılar ise alfabetik olarak çalışmanın üçüncü bölümünde 'Dizin' başlığı altında sunulmuştur.
Nisari Divanı

17. yüzyıl, Osmanlı Devleti'nin eski ihtisamını yavas yavas kaybetmeye basladıgı bir dönemdir. Devlet yönetiminde padisahın yanında valide sultanların hatta agaların yer almayabasladıgı bir dönemdir. Devlet bir yanda cephelerde maglup olurken diger taraftan içkarısıklıklarla ugrasmaktadır. Özellikle Kadızadeliler Olayı ve bunun uzantısı olan VaniMehmet Efendi olayları, Osmanlı Devleti'nin sosyal hayatının huzurunu bozan iki olaydır. Bu adı geçen olaylar aynı zamanda tarikatler ile fakihler mücadelesi olarak Osmanlı Devleti'niuzun süre sosyal istikrardan uzak bırakacaktır. Konumuz olan Nisari, böyle bir dönemde bugünkü ran sınırları içinde bulunanAlisar'da dogmus, daha sonra Bursa'ya hicret etmistir. Bursa'da yasamaya baslayan Nisari, Daye Hatun Cami yakınında bir evde ömrünü sürdürmüs ve 1656 yılında vefat ederek sehrinyakınındaki Hacılar Kozı denen yerde defnedilmistir. Yaptıgımız arastırmalar sonucunda Nisari'nin Yapı Kredi Kütüphanesi Sermet ÇifterYazmaları No:408'de kayıtlı bulunan divan nüshasına rastladık. Çalısmanın ilk kısmında Nisari'nin yasadıgı dönem, hayatı ve Nisari Divanı'nın sekil ve muhteva yönünden incelendigi bölümler yer almaktadır. kinci kısmında ise, çalısmamıza esas teskil eden Yapı Kredi Kütüphanesi Sermet Çifter Yazmaları No:408'de kayıtlı Nisari Divanı'nın transkribe edilmis metni yer almaktadır.
Asımzade Hamid'in şerh-i Mezamİnü'l-Emsal'i.

Önsöz, giriş, dört bölüm, sonuç, kaynakça ve dizinden oluşan bu çalışmada XVIII. yüzyılın son çeyreği ile XIX. yüzyılın ilk yarısında yaşamış olan Asımzade Hamid'in Şerh-i Mezaminü'l-Emsal adlı eserinin incelenmesi ile Arap harfli olan metninin çeviri yazımının ortaya konması amaçlanmaktadır. Tezin birinci bölümünde öncelikle genel olarak mesel ve onun etrafında dönen kavramlar üzerinde durulmuştur, ardından Klasik Türk Edebiyatında Arapça ve Farsça mesellerin derlenip tercüme ve şerh edildiği birkaç esere ışık tutulmuştur. Tezin ikinci bölümünde Asımzade Hamid'in hayatı, edebi kişiliği ve eserleri üzerinde durulmuştur. Bu bağlamda tezkireler, ansiklopediler gibi kaynaklardan yararlanmıştır. Tezin üçüncü bölümünde, asıl konumuzu teşkil eden Asımzade Hamid'in Şerh-i Mezaminü'l-Emsal'i farklı açılardan incelenmiştir. Bu bağlamda, eserin yazılış tarihi ve sebebi ile ilgili bilgi verildikten sonra içinde geçen meseller zaman, yapı, gerçeklik, çıkış yeri ve konularına göre sınıflandırılmak amacıyla farklı metotlar izlenmiştir. Bu metotlar yeri geldikçe ayrıntılı bir şekilde anlatılmıştır. Yine bu bölümde şarihin yararlandığı kaynaklar üzerinde durulmuştur. Bu bağlamda mesel ile ilgili olan ve olmayan kaynaklar derlendikten sonra onların hakkında genel bilgiler verilmiştir. Yine bu bölümde şarihin takip ettiği şerh stratejisini belirlemek için hem eserinin giriş kısmında yazdığı manzumeye bakılmış hem de bütün meseller ile şerhleri okunarak önem verdiği bütün hususiyetler incelenmiştir. Tezin dördüncü bölümünde ise Asımzade Hamid'in Şerh-i Mezaminü'l-Emsal adlı eseri günümüz alfabesine aktarılıp içinde geçen Arapça ve Farsça cümleler Türkçeye çevirilmiştir.
1980 Sonrası Türk Romanında Üstkurmaca

ÖZ 1980 Sonrası Türk Romanında Üstkurmaca, Şafak Güneş GökdumanAraştırmamızda 1980 sonrasında(1990'a kadar) Türk romanında üstkurmaca tekniğinin kullanımı incelenmektedir. Bunun için ilk baskıları 1980 ile 1990 yılları arasında yapılmış roman türündeki eserler okunup incelenmiş ve Bilge Karasu, Pınar Kür, Ferit Edgü, Ahmet Altan, Burhan Günel, Selim İleri, Orhan Pamuk ve Güney Dal ve Nazlı Eray'ın romanlarında üstkurmaca tekniklerini kullandıkları tespit edilmiştir. Dokuz bölümden oluşan çalışmamızın ilk bölümünde üstkurmaca teriminin kuramsal çerçevesi Patricia Waugh'ın Metafiction: The Theory and Practice of Self-Conscious Fiction, Linda Hutcheon'ın A Poetics of Postmodernism: History, Theory, Fiction ve Mark Currie'nin editörlüğünü yaptığı Metafiction adlı kitaplar doğrultusunda çizilerek üstkurmacanın tanımı yapılmış ve üstkurmacanın özellikleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Diğer bölümlerde ise Bilge Karasu, Pınar Kür, Ferit Edgü, Ahmet Altan, Burhan Günel, Selim İleri, Orhan Pamuk, Güney Dal ve Nazlı Eray'ın romanlarında üstkurmaca tekniklerinin kullanımı metin incelemeleri yoluyla gösterilmiştir. Çalışmamız 1980- 1990 tarihleri ile sınırlı görünse de adı geçen yazarların 1980 öncesi ve 1990 sonrasındaki eserleri de okunmuş ve bunların içerisinden üstkurmaca tekniği kullanarak yazdıkları romanlar da teze dahil edilmiştir.
Bir eleştirmen olarak Resai Eriş

Resai Eriş, 1939 yılında Yeni Adam sayfalarında yerini alarak edebiyat hayatına katılır. Eleştirilerinde dönemin sosyal dokusuna ilişkin izlekler, yazdığı dönemle ilgili güncel olaylarla bağları ve konularını işleyiş biçimindeki özgünlük Eriş'e dönemin eleştirmenleri arasına girme olanağını kazandırmıştır. Eleştirmen kimliğiyle yazılarında, toplumun edebiyat anlayışını, dergiler etrafında toplanan grupların tartışmalarını ve edebiyatın hangi evrelere sürüklendiğini kendi deneyim ve bilgilerinden yararlanarak irdeler. Eleştiri ve eleştirmen olgusunun toplum ve edebiyat ortamında algılanış biçimini, eleştirel yöntemlerin kullanımını, toplum ve edebiyat ile ilgili konularla ortak bir noktada birleştirir. Bu tezde, Resai Eriş'in Yeni Adam'daki yazıları, dönemin edebiyat anlayışına bağlı olarak konularına göre incelenmiştir. Resai Eriş'in eleştirilerinde hangi konular üstünde durduğu, bu konuların nasıl ele alındığı Resai Eriş'in bu alanlardaki bilgisine dayanılarak açıklanmaya çalışılmıştır.
Siyasal düşünceler bakımından Adalet Ağaoğlu romanları

Edebiyat ile siyaset, birbirlerine oldukça yakın iki çalışma alanıdır. Buna rağmen, her ikisi arasındaki bağı güçlendirecek nitelikteki çalışmaların azlığı dikkat çekmektedir. Akademik düzeyde ise edebiyatın siyaset yahut siyasetin edebiyatına dair hemen hiç çalışma bulunmamaktadır. İSiyasal Düşünceler Bakımından Adalet Ağaoğlu Romanları? adlı bu çalışma edebiyat ve siyaset arasındaki ilişkiyi güçlendirmeyi amaçlamaktadır. Tez, Giriş hariç, genel hatlarıyla yedi bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm: Adalet Ağaoğlu Romanlarının Olay Örgüsü; İkinci Bölüm: Adalet Ağaoğlu Romanlarının Ortak Özellikleri; Üçüncü Bölüm: Sosyal Hayatın Dönüştürücüsü Olarak İdeolojiler ve Siyasi Partiler; Dördüncü Bölüm: Siyasetin Gölgesi Olarak Sosyal Hayat; Beşinci Bölüm: Isıtan Değil Yakan Güneş Olarak Siyasal Ortam; Altıncı Bölüm: Adalet Ağaoğlu Romanlarında Siyasal Sınıflar; Yedinci Bölüm: Adalet Ağaoğlu Romanlarında Geleneğe Bakış adını taşımaktadır. Çalışma, edebiyat ve siyaset arasındaki ilişkilerin teorik çerçevesinin kurulması ve bu ilişkiye pratik zemin oluşturma anlamında bir ilk adım olarak düşünülürse amacına ulaşmış demektir.