turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Çağdaş Azerbaycan yazarlarından Anar'ın romancılığı üzerinde bir inceleme

Azerbaycan edebiyatında yeni dönem sayılan 1960 -70'li yıllarda Azerbaycan şair ve yazarları insanın iç dünyasına, kişisel arzu ve isteklerine eğilimli eserler yazmaya başlarlar. Bu dönem yazarlar kuşağı yeni dil, üslup ve teknik arayışı içinde görünürler.'Yeni edebiyat kuşağı' kendilerinden önceki edebiyat düşüncesine ve ideolojisine karşı çıkar. Anar 60'lı, 70'li yıllarda Azerbaycan'da bireyin iç dünyasını anlatan öncüyazarlardan biridir. Yazı hayatına hikayeyle başlamasına ve daha çok bu türdeyazmasına rağmen Anar'ın romanları modern roman özelliklerine sahip olması nedeniyle Azerbaycan edebiyatının gelişmesinde önemli yeri vardır. Anar'ın romanları birey olarak insanın iç dünyasını, ruhunu, bilinçaltını yansıtır. Anar sıradan görünen insanın iç dünya zenginliğini sergiler. Genel olarak eserlerinde sosyal yapı yerine ruhsal yapıyı, sosyal sorunlar yerine bireyin iç dünyasını ve sorunlarını ele alır. Anar'ın eserlerinde zaman, mekan kavramları farklı açıdan ele alınmıştır. Romanlarda akıl ve mantık değil, bireyin duygu ve sezgisi önemlidir. Anarkişileri iç konuşma, bilinç akımı, iç diyalog, geriye dönüş, çağrışım gibi modern roman tekniklerini kullanarak sunar. 60'lı yıllarda Azerbaycan edebiyatında yeni olan bireyinyalnızlaşması ve yabancılaşması Anar'ın eserlerinin en önemli temasıdır.
Vusulİ Dİvanı'nda maddi kültür ve sosyal hayat unsurları

Bu çalışmada, 16. yüzyıl Divan şairlerinden Vusuli'nin Divanı 'maddi kültür ve sosyal hayat unsurları' yönüyle incelenmeye çalışılmıştır. Amacımız, Vusuli Divanı'nda maddi ve manevi kültür unsurlarını tespit ederek kadim şiir geleneğimizin daha iyi anlaşılabilmesi için yapılan çalışmalara katkı sağlayabilmektir. Çalışmada, Prof. Dr. Hakan Taş tarafından hazırlanan, 2010 yılında T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü tarafından internet ortamında yayımlanan 'Vusuli Divan ' adlı çalışma temel alınmıştır. Çalışmamız iki bölümden oluşmuştur. Birinci bölümde 'maddi kültür unsurları'; 'inşaatla ilgili maddi unsurlar, imalatla ilgili maddi unsurlar ve diğer maddi unsurlar' olmak üzere tasnif edilmiş ve incelenmiştir. İkinci bölümde, 'sosyal hayat unsurları' ana başlığı altında 'inanmaya dayalı unsurlar, şahıslar, sıfatlar ve tipler, meslekler, mekanlar, renkler' olmak üzere altı bölümde tasnif yapılmıştır. Çalışmanın sonuç bölümünde, araştırma sonucunda elde edilen unsurlarla ilgili ayrıntılı değerlendirme yapılmıştır.
Klasik Türk edebiyatı mesnevilerinde bir sağaltım olarak ibadetler

Bu çalışmada, Klasik Türk Edebiyatında XV. Yüzyıla kadar Anadolu sahasında yazılan mesnevilerden yola çıkılarak, Klasik Türk edebiyatının gündelik hayatla ilgili geniş yelpazeli konularından biri olan ibadetlerin; söz konusu metinlerde sağaltıcı özellikleriyle birlikte nasıl yer aldığı incelenmiştir. İbadetler, gündelik hayattaki hakim rolüne paralel olarak Klasik Türk Edebiyatında da nüfuzlu bir yer edinmiştir. İbadetlerin insanın hayatındaki merkezi konumunun; insana ruhsal ve fiziksel olarak etki ettiği tespit edilmiştir. Bu birikimin merkeze alınmasıyla yapılan tezde Klasik Türk Edebiyatında Anadolu sahasında XV. Yüzyıla kadar yazılmış olan mesnevilerle birlikte, gerekli görüldüğü ölçüde nesir eserlerde de yer alan ibadetlere dair dikkatler irdelenmiştir. Bu metinler içerisinden ise, İslam'ın beş rüknünü oluşturan abdest ve namaz, zekat, oruç, hac ibadetlerinin sağaltım özelliği hakkında bilgi verilenler seçilmiştir. Klasik Türk Edebiyatı sahasındaki metinlerin takip edilmesiyle dini fikir altyapısının edebiyatın mecrasına nasıl yansıdığı incelenmiştir. Metinler özelinde ibadetlerin fiziksel ve ruhsal sağaltımlarının şairlerin ve nasirlerin gözünde nasıl aktarıldığı ortaya konulmuştur.
Lale Devri'nde kültür ve edebiyat

Bu çalışmada III. Ahmet ve Nevşehirli İbrahim Paşanın çevresinde oluşan şairler grubundan hareketle Lale Devri'nde kültür ve edebiyatta meydana gelen farklılaşma dikkatlere sunulmuştur. Şiirlerden verilen örnek beyitlerle edebi eser ile gündelik hayat arasındaki sıkı bağ ortaya konulmuştur. Çalışmada dönemin kültür ve sosyal hayatında meydana gelen yenileşme hareketlerinin bu döneme ait edebi eserlere yansıdığı görülmüştür. Lale Devri'nde dikkati çeken yenileşme hareketleri ayrı bölümler halinde incelenmiştir. Her bölümde, verilen bilgilere bu dönem şairleri arasından tespit ettiğimiz 1 0 ismin şiirlerinden örnekler verilmiştir. Bu örneklerden yola çıkarak Lale Devri edebiyatının dönemin sosyal ve kültürel değişimlerinden etkilenerek daha önceki yüzyıllara göre farklılık arz ettiği tespit edilmiştir. III
Kasidelerde zihniyet değişimi

Sanat eseri, toplumun kültür yapısını oluşturan düşüncelerin üretime dönüşmesidir. Toplumun düşünce dünyası da kuşkusuz dönemin ideolojisine bağlıdır. Toplumda birden fazla ideoloji olabilmektedir, ama asıl olan toplumun geneline hakim olan ideolojinin ne olduğudur. Metinlerin böyle bir ortamda yaşayan bireyler tarafından kaleme alındığı düşünüldüğünde, edebi eserin dönemin ideolojisiyle paralel gittiğini söyleyebiliriz. Çalışmanın evreni, Klasik Türk edebiyatındaki kaside nazım şeklidir. Kaside, döneminin tarihi ve sosyal alanlarından hareketle kaleme alınır. Yine içine doğduğu toplumun ahlak ve estetik anlayışını yansıtması açısından da dönemini temsil eder. Kasideleri anlama ve inceleme yolunda, onların anlam ve çağrışım değerlerini iyi saptamak gerekir ve ancak bu saptamalardan sonra, dönemin geçerli sanat anlayışını, yaşam tarzını, dünya görüşünü ve insanlar arası ilişkiyi belirlemek mümkün olabilecektir. Böylece edebi olarak dönemini temsil eden kasideleri söyleyen şairlerin psikolojilerinin yanında zihniyetlerine de ulaşabiliriz. Çalışmada ele alınan kasidelerden hareketle kasidenin yazıldığı dönemin mevcut zihniyet algısına ulaşmak hedeflenmektedir. Çalışmada, zihniyet göstergesinin kavram alanlarında bulunan kültürün, medeniyetin ve ideolojinin tanımları etrafında oluşan kasideler, değerlendirme ve çözümlemeye alınmıştır. Farklı yüzyıllardan alınan her kaside kendi dönemini temsil ettiğinden, kasidelerin yüzyıllar içinde değişimi, devlet algısının, ideal hükümdarın ve ideal insanın tarihi süreçteki evrimi görülür hale gelir. Çalışmanın amacı, Klasik Türk edebiyatında belli bir niyetle yazılan kasideler aracılığıyla yüzyılların zihniyetine ve bu zihniyetlerin tarihi süreçteki değişimine ulaşabilmektir.
Ahmet Mithat Efendi'nin tercüme yaklaşımı çerçevesinde Letaif-i Rivayat'taki sosyal kavramlar

Bu çalışmada Ahmet Mithat Efendi'nin düşünce, sanat ve tercüme anlayışının temelinde yatan İslam-Osmanlı Medeniyeti'nin temel unsurlarının izini takip etmek amaçlanmıştır. Bu çerçeveden hareketle özelde yazarın tercüme stratejilerini belirleyen geleneksel unsurların tebarüz ettiği edebi eserlerinden Letaif-i Rivayat isimli külliyatı değerlendirilmiştir. Birinci bölümde Osmanlı Medeniyeti ve Tercüme Hareketleri konusu ele alınmıştır. İkinci bölümde, Ahmet Mithat Efendi'nin düşünce dünyası izah edilmiştir. Ayrıca bu bölümde Ahmet Mithat Efendi'nin tercüme yaklaşımı incelenmiştir. Üçüncü bölümde Ahmet Mithat Efendi'nin tercüme yaklaşımı ışığında Letaif-i Rivayat'taki sosyal kavramları ele alışı değerlendirilmiştir.
Tercüme-i Ahkam-ı Nücum

17. yüzyıl'a ait dikkate değer bir astroloji eseri olan Tercüme-i Ahkam-ı Nücum, Hüseyin b. Sefer tarafından 1 Safer 1032'de (5 Aralık 1622) istinsah edilen bir ahkam kitabıdır. Eser, gezegenlerin insanların gündelik işlerine, hayvanlara, bitkilere, madenlere etki ettiğine dair inanışları ve astronomi ilmine ait bilgileri ihtiva etmektedir. Bu çalışmada astroloji ve astronomi ile ilgili genel bilgiler verildikten sonra Tercüme-i Ahkam-ı Nücum ele alınıp tanıtılmaya çalışılmış ve muhtevası üzerinde genişçe durulmuştur. Eserin çeviri yazılı metni verildikten sonra kavramsal çerçevenin daha iyi anlaşılması için tezin son kısmında Tercüme-i Ahkam-ı Nücum'da yer alan kavramlar bulunmaktadır. Bu çalışmayla, dönemindeki insanlara faydalı olup yol gösterdiği anlaşılan bu eseri bilim dünyasının istifadesine sunmayı amaçladık
Modern Türk romanında parodi

Parodi, ilk olarak Aristoteles tarafından taklitçi şiirleri nitelemek için kullanılır. Orta Çağ Avrupa kültür hayatında, folklorunda önemli bir halk eğlence ve mizah biçimi haline gelen parodi, bayram şölen, karnaval gibi özel günlerde halkı eğlendirmek amacıyla üretilen taklide dayalı gülünç metinlere verilen addır. Ciddi metinlerin alaycı dönüşümüne dayanan parodik metinler tragedya, destan gibi epik türlerle komedyanın harmanlandığı bir nesir edebiyatın ve romanın doğuşunda etkilidir. Bu nedenle romanın kökleri Orta Çağ karnaval yaşamına uzanır. Parodinin temeli bir metin, tür veya söylemin başka edebi metinler içinde taklit edilerek yeniden üretilmesine dayanır. Antik Yunan'daki yazarlık okullarından bugüne taklit özgün bir edebiyatın doğmasında etkilidir. Türk edebiyatında romanın doğuşu, Batı edebiyatının taklit edilmesi kadar, meddahlık, ortaoyunu vb. gibi geleneksel halk hikayelerinin parodik bir anlayışla taklit edilmesine veya yeniden yazımına dayanır. Bu iki yönlü etki ilk dönem romancıları olarak nitelenebilecek Namık Kemal, Ahmet Mithat Efendi, Recaizade Mahmut Ekrem, Hüseyin Rahmi vb. yazarlar da ortaya çıkar. Modern ve postmodern dönemde de Batı romanı ve geleneksel halk hikayeciliğinden parodi, pastiş, alaycı dönüştürüm vb. metinlerarasılık yöntemleriyle faydalanılır. Türk romanı, bir yandan geleneksel türler ve Batı romanının izleri üzerinde yükselirken diğer taraftan Ahmet Hamdi Tanpınar, Oğuz Atay, Adalet Ağaoğlu, Tahsin Yücel, Orhan Pamuk vb. yazarların elinde yeni kurgu ve anlatım yöntemleri arayışına girişerek özgünleşir. Bu süreçte parodi yazınsal eleştiri, yeniden üretim ve mizah vb. işlevleriyle önemli bir yazınsal yöntem olarak öne çıkar.
Fak&Icirc;h: Hayatı, eserleri, divanı

'Takih: Hayatı, Eserleri ve Divanı' isimli bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, Sehi Bey'in Heşt Bihişt isimli tezkiresinde Fakih hakkında verilen bilgilerden ve divanındaki şiirlerden yola çıkılarak şairin hayatı ele alınmış, şahsiyeti ve edebi kişiliği üzerinde durulmuştur. Taranan nazire mecmualarında kendisine ait bir şiir bulunmayan şairin bazı manzumelerinin vezin, kafiye, redif ve söyleyiş yönüyle nazire olduğu anlaşılmıştır. Şairin yaşadığı edebi çevre hakkında bir fikir vermesi ve nazire yazdığı zemin şiirler ile kendi şiirleri arasında bir karşılaştırma imkanı sağlaması için söz konusu zemin şiirlerle Fakih'e ait şiirlerin matla beyitleri veya ilk bendleri verilmiştir. İkinci bölümde Fakih Divanı nazmı şekilleri, vezin, kafiye ve redif yönüyle incelenmiş, divanda görülen dil ve anlatım özellikleri, üslup özellikleri ele alınmıştır. Ayrıca divanın muhtevasında dikkati çeken bazı noktalara değinilmiştir. Son bölümde ise divanın transkripsiyonlu metninden önce, kullanılan nüshanın imla özellikleri genel olarak belirtilmiştir. Bu bölümde metin tespit edilirken göz önünde bulundurulan hususlar da ifade edilmiştir. Fakih'in Türkçe siirlerinin yanında Farsça ve Arapça şiirleri de transkribe edilerek anlamları dipnotta kaydedilmiştir. Şairin Türkçe şiirlerinde kullandığı kelime ve tamlamaları göstermek için bir dizin hazırlanmıştır. Divan metni hazırlanırken kullanılan nüsha, Fakih Divanı'nın bugün için bilinen tek nüshası olduğundan çalışmanın sonuna ilave edilmiştir.
Namık Kemal Divanı'nda din ve tasavvuf

Tanzimat döneminde Tasavvufi düşüncede bir duraklama görülmüştür. Bu dönemde Batı edebiyatı örnek alınarak pek çok alanda olduğu gibi edebiyatta da yenilik peşinde koşan sanatçılar eski edebiyatı eleştirmişlerdir. Bu sanatçıların başında gelen Namık Kemal için tasavvuf, ilk gençlik yıllarında tanıştığı şeyh, hoca ve şairlerin etkisi ile ilgilendiği bir gençlik hevesidir. Şinasi ile ve dolayısıyla Batı edebiyatı ile tanışmasının ardından eski edebiyata karşı çıkmış, hatta bu şiir geleneğini sertçe eleştirmiştir. Devletin içinde bulunduğu durum onu toplum için sanat yapmaya yönlendirmiş, sanatta estetik kaygıdan uzaklaştırmıştır. Eski edebiyat bu dava adamına göre içtimai fikir açısından oldukça kısır kalmıştır. Namık Kemal, on yedi yaşından yirmi iki yaşına -Şinasi ile tanışmasına- kadar yazdığı divanını sonradan yok saymıştır. Gerek oğlu Ali Ekrem, gerekse edebiyat araştırmacıları bu divanı incelemeye değer görmemiş, Namık Kemal'in şiirlerinden söz edileceği zaman sonraki yıllarda yazdığı şiirleri ele almışlardır. Bu çalışmada yaşadığı olaylardan dolayı düzenli eğitim alamayıp kendi kendini yetiştiren, çok okuyan, çok yazan Namık Kemal'in tasavvufi divanı incelenmiştir. Bu çalışmanın inceleme kısmı, giriş ve iki bölüm halinde hazırlanmıştır. Giriş bölümünde, Namık Kemal'in yaşadığı XIX. yüzyılın özellikleri, devrin siyasi ve sosyal durumu, kültürel ve edebi hayatı kısaca ele alınmıştır. Birinci bölümde, Namık Kemal'in hayatı, eserleri ve edebi kişiliği hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde ise Divan'da yoğun olarak kullanılan dini ve tasavvufi terimler önce açıklanmış sonra da bu terimlerin kullanıldığı beyitler incelenmiştir.
İhsan Oktay Anar'ın Puslu Kıtalar Atlası romanında dilsel karşıtlıklar

Tanzimat Döneminde edebiyatımıza giren roman, günümüze gelene kadar gerek biçim gerekse içerik olarak birçok aşama geçirmiştir. Yazarlar, okuyucu ile iletişimini güçlendirmek için çeşitli anlatım teknikleri kullanmışlardır. Çağdaş Türk romanında kullanılan ifade biçimlerinden biri de karşıtlıktır. Karşıtlık, iki kavramdan birinin tam tersi, zıddı olmasına denir. Yazar, karşıt kavramların okuyucu zihnindeki algısından yararlanarak iletiyi güçlü biçimde sunduğuna inanır. Böylece karşıtlıklarla okuyucuyu şaşırtarak olayın ya da iletinin çift yönlü düşünülmesini sağlarken bir bakıma okuyucuya beyin fırtınası yaptırır. Karşıtlık ya da oksimoron yaşamın her alanında karşılaştığımız kavramlardır. Yaşamın içinde en fazla olan sanatlardan biri de edebiyat olduğuna göre karşıtlık, en iyi ifadesini edebiyatta bulmuştur. Modern yaşam, çelişkiler yumağıdır. Modern yaşamın yansıması olan modernist edebiyat da bu karmaşayı karşıtlık yoluyla okuyucularına aktarır. Esasen karşıtlık, felsefe ile mantık alanına giren bir kavramdır. Filozoflar sürekli sorgulama çabası içindedir. Kimi zaman varlığı kimi zaman estetiği kimi zaman bilimi kimi zaman ahlakı sorgulamıştır. Bu sorgulamalarının temelinde hep bir çelişki yatmaktadır. Çelişki, insanı şüpheye götürür. Şüphe ise insanın çok boyutlu düşünmesine neden olur. Nitekim evren, bir çelişkiler silsilesidir. İnsan, bu çelişkileri anlamlandırmak ister. İnsan uğraşılarının temel amacı, çelişkiyi çözümlemektir. Bu çözümleme insanın öğrenme dürtüsüyle doğru orantılıdır. İnsan psikolojisi, karmaşıklığı ve çelişkisiyle edebi esere yansımıştır. Karmaşık ve çelişkilerle dolu olan insan, çağdaş romanımızın yakından ilgilendiği bir konudur. Bu çalışmada, çağdaş romanımızın önemli temsilcilerinden İhsan Oktay Anar'ın Puslu Kıtalar Atlası adlı romanı hem sözcüksel hem de cümlesel bağlamda dilsel karşıtlık açısından incelenecektir.
Fehİm-i Kadİm Dİvanı'nda beyan ve bedİ sanatları

Osmanlı Devleti'nin 17. yüzyılda siyasi, iktisadi ve ictimai alandaki olumsuz görüntüsüne rağmen bu yüzyılda Türk Edebiyatının belli bir geleneğe tabi olarak ve geleneğin belirlediği kriterler ile gelişimini devam ettirdiğini görüyoruz. Bu yüzyılda edebiyatın gelişimiyle beraber özellikle şiir alanında Nef'i, ve Nabi gibi kendine has üslubu olan birçok şair yetişmiştir. Yüzyılın en önemli kaside şairleri Nef'i ve Sabri; gazel şairleri Şeyhülislam Yahya, Şeyhülislam Bahayi, Neşati, Naili-i Kadim, Fehim-i Kadim, Vecdi, İsmeti, Şehri, Nedim-i Kadim, Nabi, Sabit; mesnevi şairleri ise hamse sahibi Nev'i-zade Ata-i, Gani-zade Nadiri ve Nabi'dir. Fakat hem Sebk-i Hindi'nin önemli temsilcilerinden biri olarak addedilen hem de bilhassa gazellerindeki özgün duyuş tarzı ve zengin hayal gücü ile tez çalışmamıza temel teşkil eden Fehim-i Kadim, bu dönem şairleri arasında ayrı bir öneme sahiptir. 'Fehim-i Kadim Divanı'nda Beyan ve Bedi Sanatları' adlı çalışmamızın muhtevası alt başlıklar ihtiva etmek süretiyle dört ana başlıkta toplanmıştır. Birinci bölüm; XVII. Yüzyılda Osmanlı'nın Siyasi Durumu ve Sosyal Hayat, XVII. Yüzyıl Klasik Türk Şiiri, Klasik Türk Şiirinde Eğilimler, ikinci bölüm; Fehim-i Kadim Şiirlerinde Sebk-i Hindi İzleri, Fehim-i Kadim Şiirlerinde Önemli İmajlar ve Kavramlar, Fehim-i Kadim'in Hayatı ve Eserleri, Edebi Anlayışı ve Üslubu, üçüncü bölüm; Beyan Sanatları, dördüncü bölüm; Bedi Sanatları'ndan müteşekkildir.
Kaşkay Türkçesi söz varlığı

Araştırmada Kaşkay Türkçesi söz varlığının bir bütün olarak ortaya konması amaçlanmıştır. Bu kapsamda Esedullah Merdani Rahimi'nin Kaşkay Sözlüğü temelindeKaşkay Türkçesinde kaleme alınmış eserler, Kaşkay Türkleri ve Türkçesi ile ilgili yapılan yüksek lisans ve doktora tezleri çerçevesinde Kaşkay Türkçesinin söz varlığı bütüncül bir biçimde incelenmiştir. Kaşkay Türkçesinin söz varlığının tespitinde nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi kullanılmıştır. Kaşkay Türkçesi söz varlığı iki üst başlık halinde tematik olarak tasnif edilmiş ve söz bilgisi açısından değerlendirilmiştir. Kaşkay Türkçesi tematik söz varlığı üç üst başlık halinde incelenmiştir: Evren ile İlgiliSözler, Yaşam ve Canlılar ile İlgili Sözler ve Toplum Yaşamı ile İlgili Sözler. Evren ile İlgili Sözler sekiz alt başlık olarak sunulmuştur. Yaşam ve Canlılar ile İlgili Sözler beş alt başlıkta incelenmiştir. Toplum Yaşamı ile İlgili Sözler ise on yedi alt başlıkta değerlendirilmiştir. Kaşkay Türkçesi Söz Bilgisi ise dokuz alt başlıkta verilmiştir: Adlar, eylemler, sıfatlar, zamirler, zarflar, edatlar, bağlaçlar, yansıma ve alıntı sözler. Alıntısözler bölümünde tüm söz varlığı değerlendirilmiş ve söz varlığının %72'nin Türkçe kökenli olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte söz varlığının %17'sini Farsça, % 4'ünüArapça ögeleden oluştuğu kaydedilmiştir. Bu çalışma, sözlükçülük açısından bazı sınırlılıklar içerse de Türkiye'de Kaşkay Türkçesi söz varlığını inceleyen ilk araştırma olması sebebiyle özgün bir incelemedir ve ileride yazılacak kapsamlı bir Kaşkay Türkçesi Sözlüğü için atılmış önemli bir adımdır.
Sibirya sahası Türk destanlarında ay

Gökyüzündeki astral unsurlar toplumlar açısından her zaman büyük bir önem taşımıştır. Önem taşıyan bu astral unsurlardan biri de 'ay'dır. Toplumlar 'ay'ı büyük bir dikkatle gözlemlemiştir. Bu gözlemler sonucu ay ile ilgili bilgiler edinmişlerdir. Elde edilen bu bilgiler aracılığıyla da Sibirya Türk destanlarındaki Türk düşünce yapısı, inanç ve muhayyilesi hakkında fikir edinilmiştir.'Ay'ın destanlardaki işlevlerinin nasıl tezahür edilip çözümlendiği ve eski kültür ürünü olan bu destanlardaki mitolojik uzantıların köklerine inilerek bu mitolojik öğeler hakkında bilgi sahibi olunmuştur. Bu çalışmada 'ay' çeşitli başlıklar halinde tasnif edilerek ortaya konulmuştur. Ayrıca söz konusu destan metinlerinin incelenmesi ile bu sahada yer alan kullanımların alan çalışmalarına katkı sağlaması amaçlanmıştır.
Türk edebiyatında Manzum tarihler ve Muradİ'nin Fetih-name'si

Tarih yazıcılığından daha dar bir alanı kapsayan ve literatüre yeni yeni girmeye başlayan 'Manzum Tarih' yazıcılığı çalışmamızın odak noktasını oluşturmaktadır. Nazmın olanaklarından yararlanarak; bir padişahın, bir vezirin veya ünlü bir paşanın/kumandanın yaptığı gazaları konu edinen tarihler, bir kalenin veya bir şehrin fethini konu edinen tarihler, bir muharebede kazanılan zaferi konu edinen tarihler, bir hükümdarın saltanat dönemini baştan sona konu edinen tarihler, Osmanlı Devleti'nin kuruluşundan başlayarak belli bir döneme kadarki olayları konu edinen genel tarihler ve Osmanlı padişahlarının tahta çıkış tarihlerini, saltanat sürelerini, saltanatları süresince yaptıkları işleri, kazandıkları zaferleri, aldıkları ülkeleri, vefat veya tahttan ayrılma tarihlerini, kendilerinden sonra hangi padişahın tahta çıktığını ve buna benzer niteliklerini birkaç beyit içerisinde anlatan manzum tarihler şeklinde tasnif edilebilir. Manzum Tarihler, genellikle uzun konuları anlatmak için kullanılan mesnevi nazım biçimiyle kaleme alınmıştır. Ancak -nadiren de olsa- kaside nazım şekliyle kaleme alınan manzum tarihler de olmuştur. Türk edebiyatında kaleme alınan manzum tarihlerin incelendiği bu çalışmada, giriş ve sonuç bölümleri hariç 3 bölüm bulunmaktadır. Birinci bölümde manzum tarihçilik hakkında bilgi verilmiş ve tespit edilen manzum tarihler tasnif edilmiştir. İkinci bölümde; tespit edilen 127 eserden günümüze ulaşan 118 manzum tarih, kronolojik sıra gözetilerek tanıtılmış, 'Manzum', 'Manzum-Mensur Karışık' ve 'Farsça Yazılanlar' şeklinde gruplandırılmış, muhteva, dil ve üslup bakımlarından ele alınmıştır. Üçüncü bölümde Fetih-name adlı manzum tarih ise transkribe edilerek incelenmiştir. Sonuç olarak Türk edebiyatında Ahmedi'nin 15. yüzyılın başlarında kaleme aldığı İskender-name adlı eserinde Osmanlı Tarihi'ni anlattığı Dasitan-ı Tevarih-i Müluk-ı Al-i Osman başlıklı bölümle başladığı kabul edilen ve 20. yüzyılın başlarında Mehmed Cemil'in kaleme aldığı Muhtasar ve Manzum Tarih-i Osmani adlı eserle son bulan manzum tarih yazıcılığı geleneği çerçevesinde ortaya konan 118 eser tanıtılmış ve Muradi'nin Fetih-name adlı eserinin transkripsiyonlu metni eklenmiştir.
Uluslaşma süreci Türk romanında (1935-1942) İslam algısı

Edebiyat, içerisinde yer aldığı milletlerin siyasi, toplumsal ve tarihi bağlarıyla sıkı bir ilişki içerisindedir. Bu doğrultuda Osmanlı Devleti'nin kozmopolit yapısından milli kimliğe evrilme sürecinin yansımalarını dönem romanlarında bulmak mümkündür. Erken Cumhuriyet devri edebiyatının sahne olduğu bu dönüşüm sırasında edebi eserlerin araçsallaştırıldığı dikkat çekmektedir. Bu bağlamda imparatorluktan milli bir kimlik yaratımı noktasında ortak söylemler içeren kanonik yapılanmaların meydana geldiği gözlenmektedir. Burada Batı referanslı modern bir algının izleri vurgulanırken geleneksel yaşantıya ait olduğu düşünülen dinin seküler bir bakış açısıyla işlevselleştirildiği söylenebilir. Buradan hareketle çalışmamızda tespit edilen romanlar üzerinden dönem içerisinde uygulanmaya çalışılan modernizasyon çabalarının toplumun din algısında yaptığı etki değerlendirilecektir. Tezde anlayıcı/yorumlayıcı paradigma bağlamında nitel yaklaşımlarda en çok tercih edilen yöntemlerden olan söylem analizi kuramı kullanılacaktır.
Millet Kütüphanesi Ali Emiri Koleksiyonu 555 numarada kayıtlı mecmuanın Şiir Mecmualarının Sistematik Tasnifi Projesi'ne göre tasnifi

Mecmua, farklı nazım şekilleri ve türlerinin yer aldığı ve farklı kişilerce derlenen dergi niteliğindeki eserlerdir. Tertip edilmiş, toplanmış kitap, dergi, risale anlamlarına gelen kelime Arapça 'cem' kökünden gelmektedir. Şairlerin divanlarında yer vermediği şiirlerin ortaya çıkarılması açısından mecmualar önemli bir yer teşkil eder. Mecmualar yazıldığı dönemin edebi ortamını yansıtmakla beraber o dönemin ekonomik, siyasi ve sosyolojik yapısını da yansıtabilir. Bu çalışmanın konusunu Millet Kütüphanesi Ali Emiri Koleksiyonu 555 numarada kayıtlı olan 'Mecmua-i Eş'ar' adlı bir mecmua oluşturmaktadır. Gerek kütüphane kaydında gerekse mecmuada yer alan bazı gazellerin başlıklarından bu mecmuanın derleyeninin Arif adında bir şair olduğu tespit edilmiştir. Çalışmanın giriş bölümünde mecmualar hakkında genel bir bilgi verilmiştir. Birinci bölümde mecmuanın içeriği hakkında bilgi verilmiş ve bu içerik tablolara aktarılmıştır. İkinci bölümde Şiir Mecmualarının Sistematik Tasnifi'ne göre mecmuanın tasnifi yapılmıştır. Üçüncü bölüm transkripsiyonlu metinden oluşmaktadır. Sonuç bölümü ise elde edilen tespitlerden oluşmaktadır.