Ev ventilasyonu ile izlenen çocuk hastaların demografik özellikleri ve uzun dönem izlemlerinin retrospektif değerlendirilmesi

Amaç: Çalışmamızda Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Yoğun Bakım Ünitesi'nde 2003- 2011 yılları arasında izlenen ve ev ventilasyonu programına alınan hastaların demografik özelliklerinin ve uzun dönem izlemlerinin retrospektif olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız 2003- 2011 yılları arasında EÜTF pediatrik yoğun bakım ünitesinde izlenerek ev tipi mekanik ventilasyon programına alınmış hastalar arasında retrospektif olarak gerçekleştirildi. Hastaların dosyaları tarandıktan sonra hastaya ve aileye ait demografik veriler kaydedildi. Ayrıca aileler ile hastaların mevcut durumlarına ilişkin kısa bir telefon görüşmesi yapılarak psikososyal bilgi formu dolduruldu. Bu form ile ailelerin çocuklarının yoğun bakım ünitesine yatışı ve evde taburculuk sürecindeki etkilenimleri, kaygıları, psikolojik ve tıbbi yardıma olan ihtiyaçları kaydedildi. Bulgular: Çalışmaya toplam 35 hasta alındı. Ev ventilasyonu ile izleme alınan hasta grubunun büyük bir çoğunluğunu nöromusküler ve nörometabolik hasta grubunun oluşturduğu saptandı. Hastaların %85.7'sini invaziv mekanik ventilasyon desteği ile izlenen, %14.3'ünü noninvaziv mekanik ventilasyon desteği ile izlenen hastalar oluşturdu. Yoğun bakım ünitesinde ortalama yatış süresi 99.65 gün (SD 83.2), evde ortalama izlem süresi 28.88 ay (SD 25.57) olarak saptandı. İzlemde hastaların %28.6'sı öldü. Ailelerin acil durumlarda en sık olarak yoğun bakım ünitesinden sorumlu doktoru aradıkları saptandı. Annelerin çocuklarının bakımını üstlenmesinden dolayı çalışan annelerin %92.3'ü işlerini kaybetti. Yaşadıkları zorluklar nedeni ile tıbbi yardıma ihtiyaç duyan aile sayısı % 68.6, psikiyatrik yardıma ihtiyaç duyan aile sayısı ise %77. 1 olarak saptandı. Annelerin eğitim seviyesinin ve ailenin yaşadığı yerin, hastaların evdeki izlem süresini, sağ kalımını etkilemediği saptandı. Baba eğitim seviyesinin artması ile acile başvuru sıklığının azalması arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı (p <0.05). Hastaların tanıları ile yoğun bakım ünitesinde yatış süreleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı (p <0.05). Anne eğitim düzeyi tıbbi yardıma olan ihtiyacı istatistiksel olarak etkilemezken, baba eğitim düzeyi arttıkça tıbbi yardıma olan ihtiyacın azalması istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0.05). Hastanede yatış süresi ile ailelerin sosyal durumu, kaygısı, psikiyatrik yardıma ihtiyaçları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmadı (p>0.05). İnvaziv ya da noninvaziv ventilasyon desteği ile izleniyor olmak ailelerin yaşamını, sosyal hayatlarını, kaygılarını, psikiyatrik yardıma olan ihtiyaçlarını istatistiksel olarak etkilememiştir (p >0.05). Hastaların evdeki izlem süreleri, ailelerin sosyal hayatlarını, duydukları kaygıyı ve psikiyatrik yardıma olan ihtiyaçlarını istatistiksel olarak etkilememiştir (p>0.05). Sonuç: Türkiye'de evde mekanik ventilasyon çok nadir olarak kullanılmaktadır. Bu nedenle çok az sayıda deneyimimiz vardır. Evde mekanik ventilasyon uygulamalarının artmasıyla daha fazla bilgi ve deneyime sahip olunacaktır. Ülkemizde hekimler, sağlık bütçesi ve hasta grubunun sosyokültürel yapısından dolayı gelişmiş ülkelere göre ev tipi mekanik ventilasyonu daha az sayıda planlamaktadırlar. Bizim çalışmamız Türkiye'de profesyonel hemşirelik hizmetlerinin ve solunum terapistlerinin yetersiz olmasına rağmen evde mekanik ventilasyonun güvenli ve başarılı bir şekilde uygulanabildiğini göstermiştir. Sonuç olarak Türkiye'de ve gelişmekte olan ülkelerde kronik solunum yetmezliğine sahip pediatrik yaş grubunun izleminde evde mekanik ventilasyon uygulamalarının çok önemli bir rolü vardır. Farklı eğitim seviyelerine sahip aileler tarafından kolay ve güvenli bir şekilde ugulanabilen maliyet etkin bir yöntemdir.