turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
16. yüzyıl şairi misalİ' nin tuyuğlarının Hurufilik bağlamında incelenmesi

Bu tez çalışması, giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Bu çalışmada 16. yüzyılın Hurufi şairlerinden Misali ya da diğer adıyla Gül Baba Divanı'nda bulunan tuyuğların Hurufilik çerçevesinde incelemesi yapılmıştır. Şairler ve eserleri hakkında araştırmalar yapılırken yaşadıkları dönemin toplumsal, siyasal ve edebi alanlarının da incelenmesi gerektiği düşünüldüğünden, çalışmanın giriş bölümünde, XVI. yüzyıl siyasi özellikleri ve edebi muhiti hakkında genel hatlarıyla bilgi verilmiştir. Daha sonra yapılan bilimsel çalışmalardan, tuyuğun tanımı ve özellikleriyle ilgili bilgiler derlenmiş ve Hurufilik inancı, felsefesi ve ortaya çıkışı hakkında geniş bilgilere yer verilmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde, şairin hayatı, sanatı, edebi kişiliği ve eserlerine değinilmiştir. İkinci bölümde ise çalışmanın asıl kısmını teşkil eden, şairin divanındaki tuyuğlarının, şekil özellikleri ve Hurufilik inancı çerçevesinde incelemesi yapılmıştır. Çalışmanın son kısmı olan sonuç bölümünde ise, çalışma neticesinde varılan tespitler hakkında değerlendirmelere yer verilmiştir. Çalışmanın ekler kısmına ise Misali türbesinin fotoğrafları; şairin tuyuğlarını daha iyi anlaşılması adına oluşturulan sözlük ve Misali'nin tüm tuyuğları eklenmiştir.
Hocazade Muhammed Rasim Hikmet Efendi'nin Tuhfetü'l-Aşıkİn Hediyyetü'l-Ma'şukİn adlı mevlid şerhi (1a-83a)

Tuhfetü'l-aşikin hediyyetü'l-ma'şukin XIX. yüzyılda kaleme alınmış, Süleyman Çelebi'nin Vesiletü'nnecat adlı mevlidi üzerine yapılmış bir şerhtir. Eser, Mevlid beyitlerinin muhtevasına parelel olarak Hz. Peygamber'in maddi ve manevi varlığını konu edinir. Tuhfetü'l-aşikin, tasavvuf kültürüne ve edebiyata dair pek çok konunun özetini sunar. Eserin müellifi Hocazade Muhammed Rasim Hikmet Efendi hakkında eldeki bilgiler sınırlıdır. Osmanlı mahkemelerinde çeşitli görevler yapan müellif tefsir, fıkıh, hadis ve tasavvufa dair Arapça ve Türkçe eserler te'lif etmiş; Mecelle, Fususu'l-hikem, Mesnevi, Mevlid gibi metinler üzerine şerhler yazmıştır. Bu çalışmada Tuhfetü'l-aşikin (1a-83a) metninin transkripsiyonu yapılmış, Arapça ve Farsça kısımları tercüme edilmiş, eserde yer alan iktibaslar tespit edilmeye çalışılmış, eserin muhtevası özetlenmiştir.
Evliya Çelebi Seyahatnamesi'nde başkasına ait söz ve düşünce aktarımı

ve düşünce aktarımı, özellikle söz dizimi açısından önemli bir konudur. Evliya Çelebi Seyahatnamesi'nde Başkasına Ait Söz ve Düşünce Aktarımı adlı bu tezde, Seyahatname'nin ikinci cildindeki söz ve düşünce aktarımı türleri belirlenip yapıları incelenmiştir. Son yıllarda yapılan araştırmalarla, söz ve düşünce aktarımı yanında yazmaaktarımının da incelenmesi gerektiği düşüncesi ortaya çıkmıştır. Bu sebeple çalışmaya, Seyahatname'deki yazma aktarımı tür ve yapıları da eklenmiştir. Tezin Giriş bölümünde araştırmanın amacı ve önemi üzerinde durularak aktarımkonusunun tanımı ve sınırları belirlenmiştir. Ayrıca Evliya Çelebi ve Seyahatnamesihakkında bilgi verilerek Seyahatname, anlatıcı-aktarım ilişkisi bakımından değerlendirilmiştir. nceleme, Seyahatname'deki söz, düşünce, yazma aktarımı türlerinin aktarım, aktarılan söylem ve aktaran söylem bakımından detaylı bir biçimde incelendiği bölümdür. Bu bölümde aktarım, aktarılan söylem ve aktaran söylemin yapı ve işlev özellikleri ortaya konulmuştur. Sonuç bölümünde, çalışma boyunca elde edilen veriler genel olarak değerlendirilmiştir. Bibliyografya'da ise doğrudan veya dolaylı olarak yararlanılan kaynaklara yer verilmiştir.
Sakıb Dede divanında Mevlana ve Mevlevİlik unsurları

13. yüzyılda temelleri atılan Mevlevilik, Anadolu başta olmak üzere birçok coğrafyada yayılım göstermiştir. Osmanlı topraklarının çeşitli yerlerinde kurulan, ibadeti bir yaşam biçimi haline getiren Mevlevihaneler, tarikatın yaygın bir hale gelmesine vesile olmuş ve yüzyıllar boyunca çok sayıda şairin yetişmesine katkı sağlamıştır. Bu şairlerden biri de 17. yüzyılda adından bahsettiren, eserlerinin ilham kaynağını Mevlevilikten alan mutasavvıf-şair Sakıb Dede'dir. Bu çalışmada, 17. yüzyıl şairlerinden Sakıb Dede'nin divanı tematik yönden incelenmiştir. İncelemede divan şiirinin açıklanmasında sıkça kullanılan şerh yöntemiyle şiirdeki çağrışımları, imgeleri ortaya çıkarmaya yarayan semantik inceleme yönteminden faydalanılmıştır. Divandan seçtiğimiz bazı beyitler Mevlevilik kavramı çerçevesinde değerlendirilmiştir. Seçilen beyitlerde Sakıb Dede'nin penceresinden Mevlana ve Mevleviliği göstermek amaçlanmıştır. Sakıb Dede Divanı'nda yer alan şiirlerde Mevleviliğin nasıl yer aldığının incelenmesi, 17. yüzyılda yaşamış büyük şairin tasavvufi şiirin dayandığı ortak temele nasıl bir katkıda bulunduğunu görmek açısından gereklidir. Bu amaca yönelik olarak söz konusu şairin şiirlerinde Mevlevilik ile ilgili unsurlar tespit edilmiş ve çeşitli örneklerle somutlaştırılmıştır.
Hisar ve Türk Edebiyatı dergilerinde tiyatro teorisi yazıları (1. cilt) tahlil, (2. cilt) metinler

Yeni Türk Edebiyatı'nın edebi türleri içinde en önemlilerinden birisi de Tiyatrodur. Tiyatroyu tanımak için Tiyatronun ne olduğunu da bilmek gerekir. Biz bu çalışmamızda Hisar ve Türk Edebiyatı dergilerinin 'Tiyatro Teorisi' kavramına uygun olan yazılarım inceledik Tiyatro Teorisine nasıl ve hangi düzeyde bakıldığını öğrenmek üzere bütün yazılan değerlendirdik. Bu yazıların içinde doğrudan Tiyatro Teorisini ortaya koyan eserler üzerinde durduk. Tiyatro eserlerini tanıtan yazılan da kısaca verdik. Çalışmamızın konusu, 'Hisar ve Türk Edebiyatı Dergileri'nde Tiyatro Teorisi Yazılan' dır. Tezimizde: Hisar dergisinin 1950- 1980 ve Türk edebiyatı dergisinin 1972- 1995 yıllan arasında yayınlanan 'Tiyatro Teorisi'ne malzeme olabilecek yazılar incelenmiş, çeşitli açılardan değerlendirilmiştir. Çalışmamız iki cilt halindedir: Birinci cilt, Giriş, Tiyatro Sanatının Mahiyetine, Tiyatronun Fonksiyonuna, Tiyatromuzun mevcut durumuna, Tiyatro sanatına dair teklif getiren yazılar, Sonuç, Kaynakça, Dizinden oluşmaktadır. ikinci ciltte ise çalışmamıza malzeme teşkil eden yazılara yer verilmiştir
Özbek Türk sözlü edebiyatında yar-yar koşıkları

Özbek sözlü edebiyatı ürünlerinden yar-yarlar üzerinde yaptığımız çalışmanın 'Giriş' bölümünde Tarihi Dönem İçinde Türk Edebiyatında koşık terimiyle İslamiyetten önceki Türk şiiri döneminden günümüze kadar gelen koşık nazım şeklinin tarihi gelişimi üzerinde durarak çalışmamızda koşmanın kaynaklardaki çeşitli açıklama ve değerlendirmelere yer verdik. Daha sonra Özbek Türklerinde koşık ve türlerini geniş bir şekilde ele alarak tasnifini yaptık. Özbek sözlü edebiyatı ürünlerinden yar-yarlarla ilgili yaptığımız çalışmamızda, Özbek Türklerinin düğün merasimlerinde söylenen yar-yarları çeşitli yönlerden inceleyerek Özbeklerin düşüncelerini ve yar- yarların sözlü edebiyattaki yerini tespit etmeye çalıştık. Tezimizin birinci bölümünde Özbek Türklerinde düğünlerde kızlar ve erkekler tarafından söylenen yar-yarlar hakkında bilgi vererek, yar-yar türünün diğer Türk boylarındaki durumunu ele aldık ve Türk halk edebiyatındaki karşılığının düğün türküleri olduğunu tespit ettik. İkinci bölümde yar-yarların sınıflandırılması yer almaktadır. Bu bölümde yar-yarlarda en çok işlenen konmuş ve konuların geçtiği dörtlüklerin numaralan verilmiştir. Üçüncü bölümde yar-yarların şekil ve dil yönünden incelemesini yaptık. Tezimizin dördüncü bölümünde ise çalışmamızda esas aldığımız yar- yarların Özbek Türkçesiyle latin harflerine aktarılan metnin transkripsiyonu yer almaktadır. Tezimizin beşinci bölümünde yar-yarların Türkiye Türkçesine aktarımı bulunmaktadır. Tezimizin sonuç kısmında ise yar-yar hakkında incelememizde ulaştığımız neticeler değerlendirilmiştir. Daha sonra yar- yarlarda geçen kelimelerin bulunduğu sözlük kısmı vardır. Tezimizde faydalandığımız kaynakların bulunduğu bibliyografya kısmıyla çatışmamız tamamlanmaktadır.
Rasim Özdenören'in öykülerinde yabancılaşma

Bu çalışmada, yabancılaşma kavramının Rasim Özdenören'in şimdiye dek yayımlanan on bir öykü kitabındaki görünümleri ele alınmıştır. Bu amaçla, çalışmanın birinci bölümünde öyküleri yabancılaşma kavramı etrafında değerlendirilen Rasim Özdenören'in hayatı ve eserleri hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde yabancılaşmanın tarihi ve teorik yapısı kısaca incelenmiştir. Çalışmanın esas konusunu teşkil eden üçüncü ve son bölümde ise Özdenören'in öykülerinde kendisini gösteren yabancılaşma biçimlerinden örnekler verilmiştir. Eserlerinde modernleşmeyle birlikte ortaya çıkan hızlı ve köklü değişimin birey ve toplum hayatındaki sarsıcı etkilerini yoğun bir şekilde işleyen Özdenören, bu etkilerden biri olan yabancılaşmaya da birçok öyküsünde yer vermiştir. Yazar, Hastalar ve Işıklar'dan Uyumsuzlar'a dek yayımlanan tüm öykü kitaplarında yabancılaşmanın bireysel ve toplumsal boyuttaki yansımalarını hayattan seçtiği çarpıcı kesitlerle okuyucuya aktarmıştır.
Emine Semiye hayatı, fikir dünyası, sanatı, eserleri

Emine Semiye Hanım Tanzimat döneminin ünlü isimlerinden tarihçi, hukukçu, devlet adamı Ahmet Cevdet Paşanın kızı, ilk kadın romancımız olarak kabul edilen Fatma Aliye Hanım'ın kız kardeşidir. 1864- 1944 yılları arasında, uzun sayılabilecek bir hayat sürmüş ve bu zaman içinde toplumsal ve edebi birçok değişime şahit olmuştur. Adını II. Meşrutiyet yıllarındaki siyasi, sosyal ve edebi faaliyetleriyle duyurmuş ancak sonrasında unutulmanın eşiğine gelmiştir. Emine Semiye, öncü Osmanlı kadınları arasındadır. Türk kültürü, medeniyeti ve edebiyatı tarihinin ilk kadın politikacı, gazeteci, öğretmen, hikayeci ve romancıları arasındadır. İttihat ve Terakki Partisi'nin Selanik'te kadınlar kolu başkanlığını yapar, Osmanlı Demokrat Fırkası'na katılır. Hizmet-i Nisvan ve Şefkat-i Nisvan isimli kadınları toplumsal hayata katmayı hedefleyen iki dernek kurar. Cumhuriyet sonrasındaki yıllarda ise kız çocuklarının eğitimine verdiği önemi fiiliyata geçirir ve Sivas, Adana, Ordu kız okullarında öğretmenlik yapar. Yazar toplumsal duyarlılıklara sahip bir kadın olarak yetiştirilmiştir. Bunun için de sosyal faaliyetleri gibi edebi eserlerinde de toplumsal fayda hedefini gözetmiştir. Eserlerinde devrin sosyal hayatının sorunları anlatmaya ve çözüm yolları göstermeye çalışır. Tanzimat sonrasındaki yıllarda modernleşmenin bir parçası olarak başlayan kadınların eğitimi, eğitimli kadının hak ve özgürlüklerinin farkına vararak aile hayatında ve toplumsal hayatta hak ettiği konuma gelebilmesi onun sık sık vurguladığı konulardır. Çocuk terbiyesi de kadınla ilişkilendirilen bir konu olarak onun eserlerinde önemli bir yer alır.
Milllet Kütüphanesi Ali Emiri MNZ 560 numarada bulunan şiir mecmuası

Ali Emiri Kütüphanesi MNZ 560 numarada kayıtlı olan şiir mecmuası, 19. Yüzyıla ait derleyeni bilinmeyen bir mecmuadır. Şekil ve muhteva bakımından oldukça zengin olan mecmuanın içerisinde şairi belli olmayan 2 tane ve 81 farklı şairlere ait çeşitli nazım şekillerinde toplam 222 şiir bulunmaktadır. Bu şiirlerin bazıları şairlerin divanlarında bulunmakla birlikte bazıları ise bu mecmua vasıtasıyla ortaya çıkarılmıştır. Bu çalışma ile gerek şair gerek nazım biçimleri ve türleri açısından çeşitlilik gösteren mecmuanın, 19. Yüzyıl manzum Türk Edebiyatına katkısını ve mecmuanın Türk Edebiyatındaki önem derecesini tespit etmek amaçlanmıştır.
Elif Şafak romanlarında feminist unsurlar

Bu çalışmada Elif Şafak'ın romanlarındaki feminist unsurları saptamak ve bu unsurların romanlarda nasıl ve hangi amaçla kullanıldığını belirlemek amaçlanmıştır. Pinhan (1997), Mahrem (1999), Bit Palas (2002), Araf (2004), Baba ve Piç (2006), Siyah Süt (2007), Aşk (2009), İskender (2011), Ustam ve Ben (2013), Sakız Sardunya(2014), Havva'nın Üç Kızı (2016) romanlarında tematik ve biçimsel olarak'Feminizm' denizler görülür. Kadın, feminizm, tabiat ana, anne, namus, kadınıngörevleri, kariyer, doğurganlık gibi kavramlar, kadın yaşantısı, toplumda kadının yeri, annelik gibi temalar; 'anlatı'ya dönüştürülmüştür. Romanların biçimsel olarakmodern-postmodern tekniklerle düzenlendiği belirlenmiştir. Pinhan ve Aşkromanında Mevleviliğe, tasavvufa göndermeler yapıldığı tespit edilmiştir, diğerromanlarda ise sorunlu aile bireyleri, bireylerin iç dünyaları, toplumayabancılaşmalar, sevgisizlik, kadının değersizleştirilmesi, kadına ikinci sınıfdavranma, kadını yok sayma, ruhsal sıkıntılar, acılar, annelik, aile kavramı gibi temaların işlendiği görülür. Doğu-Batı sorunsalı, arada kalmışlık, geleneksel yaşantı gibi unsurların ele alındığı belirlenmiştir. Elif Şafak romanlarında içerik ve üslup açısından 'kadınsal' ifadeler, kadın, toplumsal cinsiyet, feminist unsurların belirleyici bir öneme sahip olduğu görülür. Belirlenen bu unsurların inceleneceğiromanların yayınlanış tarihleri sırasıyla şöyledir: Pinhan (1997), Mahrem (1999), Bit Palas (2002), Araf (2004), Baba ve Piç (2006), Siyah Süt (2007), Aşk (2009), İskender (2011), Ustam ve Ben (2013), Sakız Sardunya (2015) ve Havva'nın Üç Kızı (2016). Çalışmada Elif Şafak'ın hayatı, edebi kişiliği, Türk edebiyatındaki yeri incelenmiştir. Ayrıca feminist unsurlar; toplumsal cinsiyet rolleri, ataerkil yapı ve hegemonik erkeklik, annelik, taciz-tecavüz başlıkları altında toplanıp romanlardankesitlerle örneklendirilmiştir.
Atatürk döneminde Türkçe'nin eğitimi ve öğretimi (1923-1938/ilkokul)

Çalışmada, Atatürk döneminde Türkçenin eğitim-öğretimiyle ilgili (1923- 1938 / ilkokul) olarak yapılan a)Mevzuat düzenlemelerine, b)Müfredat programlarına, c) İlen sürülen metod ve görüşlere, d)Uygulama materyallerine yer verilmiştir '1 Bolurrfde, Türkçcnın cğıtım-oğrctımıylc ilgili olarak çıkarılan kanunlar, kararnameler, talimatnameler ve diğer resmi kararlar incelenerek, mevcut resmi yaklaşımlar tespit edilmeye çalışılmıştır '11 Bolum'de. bu donemde hazırlanan müfredat programları. Türkçe derslerine getirdikleri değişiklik ve yenilikler itibariyle ele alınmış, a) zcl hedefler. c)Yonlendırmelcr bakımından değerlendirilmiştir Ayrıca, bu donemden önceki müfredat programları ile de mukayese edilmiştir 'III Bolum'cle, 1923- 1938 arasında Turkçenın eğıtım-öğretımı ile ilgili olarak ortaya konan ve tartışılan metod ve görüşlere yer verilmiş, bu görüşlerin dayanakları tespite çalışılmıştır Tartışılan mctodlar ve görüşler, doğrudan doğruya Turkçenın öğretimine yer veren kitaplardan, özel öğretim yöntemi kitaplarından ve meslek ve ihtisas dergilerinde yayımlanan makalelerden tespit edilmiştir 'IV Bolum'Ue, bu donemde yazılan Türkçe ders kitapları, kabul goren metod ve görüşlere ve hazırlanan müfredat programlarına uygunlukları bakımlarından incelenmiştir Ancak, ders kitaplarının tamamı değerlendirme kapsamına alınmamış örnekleme yoluyla seçilenler değerlendirilmiştir'Sonuç ve Toplu Değerlendırme'de, her bölümde ortaya çıkan ortak ve farklı özellikler birlikte tespit edilmiş, bu özelliklere bağlı olarak, Atatürk döneminde Türkçe eğıtım-oğrctımının kazandığı yeni boyutlar değerlendirilmiştir
Mecmu'a-i Eş'ar (Milli kütüphane fb 533) inceleme-metin

Tez konumuz olan eser, Milli Kütüphane'de Milli Kütüphane Yazmalar Koleksiyonu 06 Mil. Yz. FB 533/ 1 numarası ile kayıtlı Mecmu'a-i Eş'ar adlı şiir mecmuasıdır. Mürettibi Memduh Faik Paşa olan bu eser 197 varaktan oluşmaktadır. Memduh Faik Paşa aynı zamanda 52 şiiri ile mecmuada en çok şiiri bulunan şairdir. Mecmua 19. yüzyılda tertip edilmiştir. Eserde 418 şaire ait 3845 şiir veya şiir parçası bulunmaktadır. Mecmua tür, konu, kafiye ve redif ortaklığı merkezinde tertip edilmiştir. Bu şiirlerden bir kısmı naziredir. Eserde ayrıca beyit ve matlalar da bulunmaktadır. Mecmuanın muhtevasını gazel, kıta, rubai, kaside, mesnevi nazım biçimiyle yazılmış şiirler oluşturmaktadır. Mecmuada şitaiyye, ramazaniyye, hammamiyye, hicviyye ve ıydiyye örnekleri bir araya getirilmiştir. Tür odaklı benzerlikler dışında savaş, hat, musiki, satranç ve gemicilik konulu şiirlere de yer verilmiştir. Çalışmamızda çeviri yazılı metin verilmiştir. Metin tenkidi yapılmıştır. Eser tanıtıldıktan sonra mürettibin biyografisine yer verilmiş, mecmuanın içeriği ayrıntılı olarak AYDEMİR ve KURNAZ'IN konuya ilişkin makalesi esas alınarak incelenmiş ve mecmuada yer alan şairler, şiir sayıları, şairlerin doğum-ölüm tarihleriyle ilgili ayrıntılı bilgiler tablolarla gösterilmiştir. Mecmua birkaç mecmua ile karşılaştırılmış, dizin hazırlanmıştır. Mecmuanın edebiyat tarihindeki yeri ortaya konmuştur. Mecmuada 15 .-19. yy. arasında yaşamış şairler bulunmaktadır. Eserde yer alan şiirler daha çok 18. yy.'dan seçilmiştir. Mecmuada, tezkirelerde adı geçmeyen bazı şairlere rastlanmıştır. Ayrıca kaynaklarda bulunmayan şiirler de tespit edilmiştir. Mecmuada matlalardan sonra sayısal olarak sırasıyla gazel, beyit, kıta, rubai, kaside ve mesnevi yer almaktadır. Eser nazireler açısından da önemli bir kaynaktır. Mecmuada 52 şaire ait 86 nazire bulunmaktadır. Diğer Encümen-i Şuara şairleri gibi Bektaşiliğe yönelen Memduh Faik Paşanın bu ilgisi ve şiir zevki mecmuaya yansımıştır.
İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi TY393 Numaralı Şiir Mecmuası: İnceleme-metin-MESTAP'a göre tasnif

Bu çalışma İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi TY393 Numaralı Şiir Mecmuasının transkribe edilerek incelenmesi ve MESTAP'a göre tasnifinden oluşmaktadır. Mecmu'a kelimesi Arapça toplama anlamına gelen cem' kökünden türemiştir. Mecmualar mürettipleri, içerisinde tertip edilen şiir ve şairleri, bununla birlikte döneminin özellikleri hakkında bize bilgi verir. Mecmualar döneminin bilinmeyen şairlerini ve daha önce hiçbir kaynakta rastlanmayan, gizli kalmış şiirleri gün yüzüne çıkarması sebebiyle edebiyat tarihi açısından oldukça değerli kaynaklardır.
Yetim Divanı -inceleme-metin-

Yetim Divanı İncdeme-Meun adlı bu çalışmamızda 16. yüzyıl divan şairlerinden Yetim Ali'nin Divanh üzerinde durduk. Yetim kendi dönemi içinde tanınmış bir şair olmasına rağmen daha sonraki yüzyıllara ait kaynaklarda bu şöhretinin izlerini göremiyoruz. Kendi dönemindeki kimi şairlerle etkileşim içinde olan Yetim, denizcilik terimleriyle yazdığı şiiriyle kendisinden sonraki kimi şairleri de etkilemiştir. Yetim bu şiiriyle denizcilik terimleriyle şiir yazma akımının da öncüsü olmuştur. Yetim'in bugün elimizde yalnızca Divan' ı bulunmaktadır. Bu eserin günümüzde iki nüshasına ulaşılabilmiştir. Çalışmamıza kaynaklık teşkil eden bu nüshalardan biri İstanbul'da diğeri ise Erzurum'da bulunmaktadır. Çalışmamızda bu iki nüshadaki şiirleri karşılaştırmalı olarak ele aldık. Farklılıkları dipnotlarda gösterdik. Divan'ındaki şiirlerin dışında, kimi şiirleri şuara tezkirelerinde bulunmakta olan Yeum'in Lüccetü'l- Ahbar adlı bir mesnevisinin bulunduğunu kaynaklar bildirmektedir. Ancak bu eser, bugün elimizde bulunmamaktadır. YeGm Divani nda kaside, teriab-i bend, terci'-i bend, murabba', mesnevi, gazel, kıt'a ve matla'lara rastlanmaktadır. Yetim en fazla gazel ve kıt'a nazım şekillerini kullanmıştır. Bu çalışmamız iki ana bölümden meydana gelmektedir. Birinci bölümde Ye um'in yaşadığı dönem, hayatı, eserleri ve Divati'inm muhteva incelemesi bulunmaktadır. Şiirlerin aniatim ve dil özelliklerine de bu bölümde değinilmiştir. İkinci bölümde ise DMB'daki şiirler tespit ettiğimiz sıralamaya uygun biçimde gruplandınlarak verilmiştir. Divanem yazma nüshalarında bulunmayıp tezkirelerde yer alan kimi şiirler, çalışmamızın metin kısmına dahil edilmiştir. Türkçe şiirlerden hemen sonra Farsça şiirler bulunmaktadır. Çalışmamızın sonuna, eserden yararlanmayı kolaylaştırmak amacıyla genel dizin ekledik.
Bektaşi velayetnamelerinde maddi kültür

Bu çalışma Bektaşi velayetnamelerindeki maddi kültür unsurlarını tespite yöneliktir. Maddi kültür konusundaki çalışmalar genellikle metin neşri, tespit edilen maddi kültür ögelerinin sözlük anlamları ve çalışmaya konu olan kişilerin biyografilerini ortaya koymak şeklinde olmuştur. Çalışmamızda Hacı Bektaş-ı Veli, Odman Baba, Abdal Musa, Kaygusuz Abdal, Demir Baba, Seyyid Kalender Veli, Piri Baba, Şücaeddin Baba, Veli Baba, Seyyid Ali Sultan, Seyyid Mehemmed Abdal ve Seyyid Hacı Ali Turabi Veli velayetnamelerini kullandık. Çalışmamıza başlamadan önce 13. yy. ın ikinci yarısından itibaren Anadolu ve Rumeli'yi etkisi altına almaya başlayan Bektaşiliğin en önemli temsilcilerinden velayetnamesi olanları tespit ettik. Daha sonra Bektaşi velayetnamelerini baştan sona tarayıp maddi kültür unsurlarını fişleyemeye başladık. Elde ettiğimiz fişlemeleri konularına göre tasnif ederek çalışmayı üç bölüm halinde oluşturmaya çalıştık. Bu bölümleri girişin yanı sıra 1- İnşaata DayalıUnsurlar, 2- İmalata Dayalı Unsurlar, 3- Diğer Maddi Unsurlar şeklinde oluşturduk. Bektaşi velayetnamelerinde geçen maddi kültür unsurlarını ortaya koyarken bir metin şerhi yapmayı amaçlamadık. Maddi kültür tespit ettiğimiz bölümlerden açıklamaya ihtiyaç duyulanlarını tahlil ederken, bir kısmını ise sadece günümüz Türkçesine çevirdik. Bektaşi Velayetnamelerinde Maddi Kültür ana başlığı ile yaptığımız çalışmamızda, öncellikle maddi kültür unsuru teşkil eden kelimelerin anlamlarını vererek bu kelimelerin geçtiği yerleri gösterdik. Maddi kültür unsurlarının tespiti neticesinde, Bektaşi velayetnamelerinde hangi maddi kültür unsurlarının daha çok yer aldığını belirlemeye ve buradan hareketle Bektaşi geleneğinin Anadolu ve Rumeli'de yayılmaya başladığı dönemin sosyal hayatı hakkında genel bir değerlendirme yapmaya çalıştık. Çalışmamıza Nahid Aybet'in Kültür Bakanlığı yayınlarından çıkan Fuzuli Divanı'nda Maddi Kültür (1989) adlı eseri örneklik teşkil etmiştir. Çalışmamızı bu eserde kullanılan yöntem doğrultusunda sürdürdük. Sonuç olarak Türk tarihinde oldukça mühim bir yere sahip olan Bektaşi geleneğinde geçen maddi değerleri tespitle velayetnamelerin yazıya geçirildikleri dönemin sosyal hayatını bir yönüyle ortaya koymaya çalıştık.
Oya Uysal'ın şiirlerinin incelenmesi

Oya Uysal, yakın dönem Türk şiirinin önemli isimlerindendir. Vermiş olduğu eserlerle 1970'lerden bugüne bireylerin duygu dünyalarına ışık tutar. O, toplumsal konulardan ziyade hayatın 'ben'in üzerindeki izlerini ve 'ben'in hayata karşı bakışını irdeler. Bireyin özellikle 'yalnızlık' ve 'aşk' duygularıyla mücadelesi 'gece' ve 'ayışığı' imgeleriyle verilir. Oya Uysal'ın şiirlerinde 'gece' ve 'ay ışığı' bireyin üzüntülerine, sevinçlerine arkadaş olan sığınılan bir limandır. Bu çalışmada Oya Uysal'ın eserleri yayımlandığı tarihe göre sıralanmıştır. Eserler, Şerif Aktaş'ın 'Şiir Tahlili & Teori ve Uygulama' adlı çalışmasında belirlemiş olduğu ve şiirlerin zihniyet, yapı, tema, ahenk, dil ve üslup unsurları bakımından değerlendirilmesini öneren metoda göre tahlil edilmiştir. Birinci bölümde 'Hayattan Esere' başlığı altında şairin doğumu, çocukluğu, aile çevresi, edebi çevresi, ilgi duyduğu sanatkarlar, şiirle ilk temasları hakkında bilgiler verildikten sonra şiir hakkında görüşleri ile edebi kişiliği değerlendirilmiştir. İkinci bölümde yayım tarihine göre kronolojik olarak sıraladığımız on iki şiir kitabından seçtiğimiz şiirler zihniyet, yapı, tema, dil ve ahenk bakımından incelenmiştir.