Okul öncesi yaş grubundaki çocuklarda optik koherens tomografi bulguları

Amaç: Okul öncesi yaş grubundaki sağlıklı çocuklarda, Optik Koherens Tomografi ile ölçülen makula kalınlıklarının, retina sinir lifi tabakası kalınlıklarının ve optik sinir morfolojik parametrelerinin normal değerlerini elde etmek ve ölçümlere etki eden faktörleri belirlemek. Gereç ve Yöntem: Aralık 2010 ile Mart 2011 tarihleri arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Göz Hastalıkları Anabilim Dalı Polikliniğine muayene olmak için başvuran, yaşları 3 ve 6 arası değişen, 111 sağlıklı çocuk çalışmaya alındı. Tüm çocukların ebeveynlerinden ayrıntılı anemnez ve çocukların doğum bilgileri alındı. Çocuklara; görme keskinliği, dijital göz içi basıncı ölçümü, biyomikroskopik muayene ve dilatasyonsuz fundus muayenesini içeren tam bir göz muayenesi yapıldı. Muayenesi normal olarak kabul edilen çocuklarda; bir veya iki gözüne ait makula kalınlıkları, retina sinir lifi tabakası kalınlıkları ve optik sinir morfolojisine ait parametreler Stratus OKT ile belirlendi. OKT ölçümleri, pupil dilatasyonu öncesi ve sonrası olmak üzere iki kez alındı. OKT ölçümlerinde; 'Fast Macular Thickness Map', 'Fast RNFL Thickness (3.4)' ve 'Fast Optic Disc' programları kullanıldı. Çalışmaya alınan olguların tümünde OKT ile makula incelenmesiyle makula volümü, ortalama makula kalınlığı, fovea ve santral makula kalınlıkları, iç ve dış makula kalınlıkları; RSLT taraması ile superior, temporal, inferior, nazal ve ortalama RSLT kalınlıkları; optik disk taraması ile disk alanı, rim ve çukurlaşma alanı, çukurlaşma alanının disk alanına oranı, horizontal ve vertikal çukurlaşma /disk oranı ölçüldü. Son olarak, biyometrik ölçüm yapılarak gözlerin aksiyel uzunlukları belirlendi. Elde edilen ölçümler istatistiksel olarak incelendi. Bulgular: Çalışmada 111 sağlıklı çocuğun 172 gözü incelendi. OKT ile ölçümleri alınan 111 çocuğun, 50'sinde ( % 45 ) sadece bir gözün ölçümü yapılabilirken; 61'inde ( % 55 ) her iki gözün ölçümü alınabildi. Çalışmadaki çocukların 53'ü kız ( % 47,7 ), 58'i erkek ( %52, 3 ) olup, yaş ortalaması 57,48 11,87 aydı ( 30 ile 80 ay arası). Makula volümü, fovea kalınlığı, iç ve dış segment makula kalınlığı, ortalama makula kalınlığı, ortalama-RSLT ve disk alanı parametrelerinin ortalama değerleri sırasıyla; 6,80 0 ,38mm , 149, 78 27 ,36 m, 259, 75 14 ,66 m, 236, 54 14 ,19 m, 239, 29 13 ,74 m, 105, 43 11 ,58 m ve 2,62 0 ,53mm olarak bulundu. Makula volümü, superior, temporal ve inferior dış makula kalınlıkları, superior, inferior ve ortalama RSLT kalınlıkları ile aksiyel uzunluk arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif ilişki saptandı (sırasıyla; r = -0,194, P = 0 ,021, r = - 0 ,204; P = 0 ,015; r = - 0 ,249, P = 0 ,003; r = - 0 ,198, P = 0 ,018; r = -0,245, P = 0 ,004; r = -0,243, P = 0 ,004; r = -0,255, P = 0 ,002). Yaşın; inferior iç segment makula kalınlığı ile pozitif; temporal RSLT kalınlığı ile negatif bir ilişkisi olduğu tespit edildi (sırasıyla; r = 0 ,177, P = 0 ,033; r = -213, P = 0 ,011). Ayrıca optik sinir parametrelerinin, aksiyel uzunluk ve yaş ile istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkisi olmadığı görüldü ( P > 0 ,05). Doğum haftası ile; superior, temporal iç segment makula kalınlıkları ve temporal, inferior RSLT kalınlıkları arasındaki negatif ilişki istatistiksel olarak anlamlı bulundu (sırasıyla; r = -0,204, P = 0 ,019; r = - 0 ,203, P = 0 ,020; r = -0,230, P = 0 ,009; r = -0,175, P = 0 ,047). Doğum ağırlığı ile istatistiksel olarak anlamlı negatif ilişki gösteren parametreler; superior dış segment makula kalınlığı, temporal, inferior ve ortalama RSLT kalınlığı, disk alanı ve çukurlaşma alanıyken; pozitif ilişki gösteren parametreler ise C/D-A ve C/D-H idi (sırasıyla; r = -0,196; P = 0 ,025; r = -0,317, P < 0 ,001; r = -0,269, P = 0 ,002; r = -0,228, P = 0 ,009; r = -0,189, P = 0 ,032; r = -0,192, P = 0 ,029; r = 0 ,181, P = 0 ,04; r = 0 ,197, P = 0,025 ). Ayrıca kızlar ve erkekler arasında tüm parametreler açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmedi ( P > 0 ,05). Normal yolla doğan çocukların disk alanları, sezaryen ile doğanlara nazaran belirgin düzeyde geniş bulundu, gruplar arasındaki bu fark istatistiksel olarak anlamlıydı (P=0,034). Disk alanı ile superior, temporal, inferior ve ortalama RSLT kalınlıkları arasında anlamlı pozitif ilişki saptandı (sırasıyla; r = 0 ,22, P< 0 ,001; r = 0 ,205, P = 0 ,015; r = 0 ,305, P < 0 ,001; r = 0 ,288, P = 0 ,001). Pupil dilatasyonu öncesi ve sonrası elde edilen makula ve optik disk ölçümleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunurken (P<0,05); RSLT kalınlıkları arasındaki fark, istatistiksel olarak anlamsızdı (P>0,05). Sonuç: Okul öncesi yaş grubundaki çocukların OKT ile normatif verileri tespit edilmiştir. Bu veriler; çocukların OKT ile elde edilen ölçümlerinin değerlendirilmesinde ve patolojilerinin ayırt edilmesinde yardımcı olacaktır. Yaş ve aksiyel uzunluk gibi parametrelerin, OKT ile elde edilen makula ve RSLT ölçümlerini etkileyebileceği akılda tutulmalıdır. Ayrıca OKT ile RSLT ölçümü yapılırken uyumu iyi olan çocuklarda pupil dilatasyonu gerekli olmayabilir.