turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın romanlarında akıl ve ruh hastalıkları

1864 1944 yılları arasında yaşayan ve Türk edebiyatının önemli isimleri arasında sayılan Hüseyin Rahmi Gürpınar, kırk bir adet roman kaleme almıştır. Araştırmacı ve gözlemci bir yazar olan Gürpınar, romanlarında toplumsal konulara yer vermiştir. Kadının toplumdaki yeri, kadın erkek ilişkileri, alafranga yaşam, batıl inançlar, din bilim çatışması, halkın sefaleti, toplumsal yozlaşma yazarın romanlarında temel konulardır. Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın romanları konu çeşitliliği bakımından oldukça zengindir. Halka bir şeyler anlatmanın derdinde olan yazar, romanlarında birçok toplumsal soruna değinmiştir. Eserlerini ortaya koyarken araştırmalar ve gözlemlerden de faydalanan yazar, sosyoloji, psikoloji, felsefe gibi çeşitli alanlarda da bilgi sahibidir. Yazarın romanlarının dikkat çeken taraflarından biri, söz konusu metinlerin her birinde akıl ve ruh hastalıklarına dair detaylı malumatın yer alması ve hemen her romanda akıl veya ruh hastalıklarından mustarip bir veya daha fazla karakterin bulunmasıdır. Bu nedenle Gürpınar'ın romanlarındaki akıl ve ruh hastalıkları ile psikolojik ve toplumsal anomalileri araştırmak, incelemek, tasnif etmek, yorumlamak ihtiyacı hissedilmiş, bu ihtiyacın karşılanmasının yazarın kurmaca dünyasının ve yazar kimliğinin aydınlatılmasına katkı sağlayacağı düşünülmüştür. Bu çalışmanın amacı yazarın romanlarındaki psikolojik sorunlar, akıl ve ruh hastalıkları gibi konuları tespit ederek elde edilen bulguları psikolojik bağlamda bir değerlendirmeye tabi tutup yorumlamaktır. Bu çalışmada ulaşılan sonuçların hem akıl ve ruh hastalıkları bağlamında edebi metinleri merkeze alarak yapılan tematik çalışmalara, hem edebiyat tarihine hem de Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın romanlarına ve romancılığına dair çalışmalara ve birikime katkı sağlaması ümit edilmektedir.
Xvı. yüzyıl divan şairi Hudayi hayatı, eserleri, edebi kişiliği ve divanı'nın tenkitli metni

Hudayi, XVI. yüzyıl divan sairidir. Edebiyat tarihleri ve tezkirelerdedogum tarihi hakkında bilgi verilmemektedir. Ancak sairin kendisinden bahseden kaynaklar onun Istanbul'da dogdugu konusunda birlesmektedirler. Kanuni Sultan Süleyman'a sundugu manzum arz-ı halde kul oglukul olduğunu belirtmektedir. Acemi oglanlar ocagına alınmıs ve bu ocakta onbes yıl kalmıstır. Daha sonra Yeniçeri ocagına katılıp yirmi bir yıl asker olarak hizmet vermistir. Sair Hudayi'nin katıldıgı ilk seferin Kanuni Sultan Süleyman dönemindeki Alman seferi olduğu bilinmektedir. Almanya seferinin ardından on yıl Sekban-ı Cedit ocagında görev yaptıgını belirtmistir. Yeniçeriocagındaki birçok hizmetinden sonra yayabası olmustur. Askerligi sırasındamansıbı elinden alınmıs; bu durum kendisini ziyadesiyle üzmüstür. Mansıbınıgeri alabilmek amacıyla Kanuni Sultan Süleyman'a manzum bir arz-ı halsunmustur. Bu arz-ı halden sonra mansıbı verilmis ve Budin'e Yeniçeri katibi olarak gönderilmistir. Hudayi, döneminin tezkirelerinde ve edebiyat tarihlerinde adındanzikredilmis, siirleri ve siir söylemedeki ustalıgı döneminin ileri gelen sairleritarafından çesitli sıfatlarla övülmüs, ikinci derecede bir sairdir. Hudayi'nin bilinen tek eseri, otuz sekiz varaktan olusan divanıdır. Tezkireler ve edebiyat tarihi kitaplarında sair Hudayi'nin bazı kaynaklara göre 1570, bazılarına göre ise 1571 yılında Mekke'de vefat ettigibelirtilmistir.
Kilis şairleri

Çalışmamızda Kilis'te yetişen Divan şairlerinin hayatlarına, ulaşılabilen şiirlerine ve bu şiirlerin değerlendirmelerine yer verilmiştir. Bu çalışmada özellikle Kilis şairleri başta olmak üzere Kilis tarihi ve mimarisi üzerinde de durulmuştur. Çalışma için Türk Edebiyatı'nın temel kaynaklarından olan tezkireler taranmıştır. Tezkirelerde isimlerine çok rastlanamasa da, Kilis'te oldukça fazla Divan şairi yetişmiştir. Bunun için çalışmamızda, tezkireler başta olmak üzere, bilinen tüm Kilisli şairler ve bu şairlerin şiirlerine ulaşılmaya çalışılmıştır.
'Mütalaa gazetesi' inceleme, fihrist, seçme metinler

Jüri: Yard. Doç. Dr. Mehmet TÖRENEK Bu çalışmada 1896- 1898 yıllan arasında 131 sayı olarak, Selanik'te yayımlanan, Mütalaa Gazetesi'nin incelemesi yapılmıştır. Sansürden etkilenmeden edebi ve fenni konulardan bahseden gazetenin incelenmesi üç bölümden oluşmaktadır. Giriş Bölümünde 1860- 1898 Yılları Arasında Türk Basınına Genel Bir Bakış, Mütalaa Gazetesinin Özellikleri ve Yazar Kadrosu ele alınmıştır. İkinci Bölümü, gazetede yer alan bütün yazarların adlarına ve yazıların konularına göre düzenlenmiş tahlili fihristler oluşturmaktadır. Üçüncü Bölümde ise, edebi değeri olan şiir ve makale türlerindeki yazılardan seçilmiş metinlerin çevrileri yer almaktadır.
Ali Emİrİ Efendi'nin Musahabe-i Edebiyesi üzerine bir inceleme

Ali Emiri Efendi Osmanlı Devletinin son döneminde yetişen önemli şahsiyetlerden biridir. Ali Emiri'nin hayatı ve eserleri üzerine birçok çalışma yapılmıştır. Onun, Musahabe-i Edebiye, adlı eseri ile ilgili müstakil bir çalışma yapılmamıştır. Bu çalışma alana bu yönde bir katkı sağlamak amacıyla yapılmıştır. Ali Emiri Efendi ' Musahabe-i Edebiye : Divan-ı Yahya' adlı bu eserinde Asar-ı Müfide Kütüphanesi kitap serisinden çıkan Şeyhülislam Yahya Divanı'nı tenkit etmiştir. Yazı önce İkdam gazetesi'nde neşredildikten sonra müellifi tarafından kesilip bir deftere yapıştırılmak suretiyle oluşturulmuştur. Eser, Millet Kütüphanesi Ali Emiri, Edebiyat no: 523'te kayıtlıdır. Çalışma dört bölümden oluşmuştur. Birinci bölümde Araştırmanın problem ve gerekçesi, amacı ve önemi üzerinde durulmuştur. Çalışmanın ikinci bölümünde Ali Emiri Efendi'nin hayatı, eserleri, edebi şahsiyeti ve edebiyatımızdaki yeri hakkında bilgiler verilmiştir. Üçüncü bölümde ise Ali Emiri Efendi'nin tenkit anlayışı değerlendirilmiş ve asıl konumuz olan 'Musahabe-i Edebiye: Divan-ı Yahya' adlı eser önce Latin harflerine çevrilmiş, daha sonra eserde Ali Emiri Efendi'nin matbu Şeyhülislam Yahya Divanı'na dönük eleştirileri tespit edilmeye çalışılmıştır. Son bölümde ise Musahabe-i Edebiye'nin Latin harflerine aktarılmış metnine yer verilmiş, orijinal metin çalışmaya ek yapılmıştır.
19. yüzyıl Türk edebiyatında verem hastalığı

Verem, Koch basili denen mikropların solunum yoluyla alınması ve akciğerlere yerleşmesiyle meydana gelen bulaşıcı bir hastalıkken zamanla edebiyat dünyasında romantik bir hastalık haline gelmiştir. Türk edebiyatında verem temasına çok sayıda eserde değinildiğini, yer verildiğini söylemek mümkündür. 19. yüzyılda romantizm etkisi ile pek çok eserde verem bir aşk hastalığı olarak işlenmiştir. Eser kahramanlarının verem ile acıyı sonuna kadar yaşama isteği bir nevi aşklarını yüceltme biçimi olmuştur. Yeni Türk edebiyatında verem teması, Tanzimat döneminden itibaren görülmeye başlamıştır. Bundan sonraki dönemlerde de verem temasına sıklıkla yer verilmiştir. Biz de verem temasının dönemden döneme nasıl işlendiğini belirlemeye çalıştık. Yazarlar veremi, eseri daha trajik hale getirmek ve okuyucuda merhamet duygusu uyandırmak amacıyla kullanmışlardır. Bu tip eserlerde kötümser ve melankolik bir hava hakimdir. Biz bu çalışmamızda 19. Yüzyıl Türk Edebiyatında verem temasını metin merkezli inceleyerek veremin roman kahramanına, eserin kurgusuna etkisini incelemeye çalıştık.
Muallim Naci'nin poetikası

Muallim Naci, Türk edebiyatında Tanzimat'la birlikte başlayan yenileşme döneminin önemli yazarlarından biridir. Edebi hayatı boyunca birçok dergi ve gazetede yazan sanatçı, söz konusu yeni dönemin edebiyat dünyasında ortaya çıkan sorunlara cevap vermeye çalışmıştır. Naci, dönemin temel karakteristiği olan eski ve yeni, Doğu ve Batı edebiyatları arasındaki çelişkilere duyarsız kalmamış, bu konularla ilgili görüşlerini ayrıntılı biçimde dile getirmiştir. Yazar, yeni bir edebiyatın doğmakta olduğunu görmüş, bunu onaylamış ; ancak eski ile bağların tamamen koparılmasına da karşı çıkmıştır. Biçim ve içeriğin, devrin şartlarına göre yenilenmesi gerektiğini ifade eden Naci, bu yenileşmenin sağlam temeller üzerine kurulabilmesinin ancak eski edebiyatın iyi bilinmesiyle mümkün olacağını öne sürmüştür. Bu nedenle, özellikle şiir türünün hem teknik hem de mana yönlerinin ihmal edilmemesi gerektiğine, yeni edebiyat neslinin edebi bilgisini artırmasına vurgu yapmıştır. Naci, bu düşüncelerini ifade ederken içinde bulunduğu toplumun ihtiyaçlarını, dilin ve edebiyatın olanaklarını göz önünde bulundurmuştur. Dolayısıyla herhangi bir edebi tarzın özelliklerini olduğu gibi kabul etmeyen, eleştiri süzgecinden geçirerek yeni sonuçlara varmaya çalışan bir yazardır. Bu tutumu nedeniyle devrinde ve sonrasında çok sayıda tartışmanın odağı olmuştur. Muallim Naci'nin edebiyat tarihindeki bu tartışmalı konumuna yeni bir yorum kazandırmak için bu çalışmada, yazarın eleştiri niteliğindeki eserleri taranıp poetik düşünceleri tespit edilmeye çalışılacaktır.
Heşt-Behişt

Eski Anadolu Türkçesi, Osmanlı Türkçesi ve Türkiye Türkçesi olmak üzere üç devreye ayırdığımız Batı Türkçesi'nin, net çizgilerle belirtemezsek bile, XII.-XV. asırlar arasındaki dönemini Eski Anadolu Türkçesi, XV. asrın ikinci yarısından XX. asır başlarına kadar olan dönemini Osmanlı Türkçesi, XX. asır başlarından günümüze kadar olan dönemini ise Yeni Türkçe dönemi oluşturmaktadır. Eski Anadolu Türkçesi'nin XV. asır sonlarına doğru yerini, Osmanlı Türkçesi'ne bıraktığı görülür. Dolayısıyla XVI. asırdaki Türk dili, Osmanlı Türkçesi'nin ilk ürünlerinin verildiği geçiş dönemi olarak kabul edilebilir. Eski Anadolu Türkçesi'nden Osmanlı Türkçesi'ne geçiş devresi olan XVI. asır başlarındaki Türk dilinin özelliklerinin bilinmesi, dilimizin tarihi gelişiminin daha iyi kavranmasını sağlayacaktır. Bu amaçla Anadolu sahasında yazılmış ilk tezkire olan Sehi Bey'in Heşt-Behişt adlı eseri incelenerek, Türk dilinin XVI. asır başlarındaki özelliklerinin belirlenip, anlaşılması amaçlanmıştır. Eser üzerinde yaptığımız çalışma, bizlere Eski Anadolu Türkçesi ile Osmanlı Türkçesi arasındaki geçiş döneminin dil ve üsluptaki özelliklerini gösterecektir. Osmanlı Türkçesi döneminde yazılan ilk nesir örneği olan eser: İnceleme, Transkripsiyonlu Metin ve Sözlükten oluşmaktadır. Giriş bölümünde Sehi Bey ve Heşt-Behişt hakkında bilgi verilmiştir. İnceleme bölümünde eser gramatikal olarak irdelenmiş, eserin kapsadığı dönemlerin dil özellikleri tespite çalışılmıştır. Transkripsiyonlu Metin bölümünde metin transkripsiyon işaretleriyle latin harflerine çevrilmiştir. Sözlük bölümünde, eserde geçen sözcükler-metindeki anlamları esas alınarak- ait oldukları diller bildirilmek suretiyle alfabetik sırayla dizilmiştir. Ayrıca eserde geçen kişi ve kitap adları alfabetik sırayla, geçtikleri varak ve satırlar numaralandırılarak verilmiştir. Sonuç olarak eser; Türk Dili'nin geçirdiği değişim ve gelişmelerin, Eski Anadolu Türkçesi ile Osmanlı Türkçesi arasındaki geçiş döneminin dil ve üslup özelliklerinin tespiti için hazırlanmıştır.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atatürk Kitaplığı BEL_YzO0092 Numaralı Şiir Mecmuası (85b-171b v.) inceleme-metin ve Mestap Tablosu

Çalışmamız, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atatürk Kitaplığı BEL_Yz_ O0092 numaralı mecmuanın 86 varaklık bölümünün tanıtımı ve muhtevası ile manzum kısmının transkripsiyonlu metninden oluşmaktadır. Bu iki ana bölümün akabinde mecmuaya ait MESTAP tabloları yer almaktadır. Transkripsiyonlu metin hazırlanırken kaynaklarda yer alan şiirler mecmuadakilerle karşılaştırılmış ve tespit edilen farklılıklar dipnotta belirtilmiştir. 172 varaktan oluşan bu mecmuanın çalışmış olduğumuz kısmı 86 varaklık kısmıdır. Burada değerlendirmeye alınmayan 1 Arapça şiir ve toplamda 133 şaire ait 342 şiir ve mecmuada şairi belirtilmeyen 261 şiir vardır. Başlıkta şairi belirtilmiş olup kaynaklarda bulunamayan şiirler de dipnotlarda belirtilmiştir. Şiirler tespit edebildiğimiz kadarıyla 15. 16, 17 ve 18. yüzyıllardan seçilmiştir. Kaynaklarda bulunmayan şiirler de dipnotlarda belirtilmiştir. En fazla şiir Sabit'den alınmış olup onu Nabi, Baki, Ruhi takip etmektedir. Çalışmamız kaynaklarda bulunmayan şiirlerle edebiyat tarihine katkı sunmaktadır.
Leyla ile Mecnun hikayesi üzerine mukayeseli bir araştırma

Leyla ile Mecnun Hikayesi Üzerine Mukayeseli Bir Araştırma adlı çalışmamızda, halk hikayesinin destan, masal, efsane, fıkra gibi diğer anlatmaya dayalı türler ile olan münasebeti incelenerek benzer ve farklı yönleri tesbit edilmiştir. Konu yönü ile 'aşk', şekil yönü ile 'Yaşadığı rivayet olunan aşığın hayatı etrafında teşekkül eden hikayeler', arasında yer alan Arap kaynaklı hikaye, sözlü kaynaklardaki varyantlara göre de 'Mitolojik mahiyetli hikayeler' arasına dahil edilmiştir. Ayrıca pek çok sanat dalına malzeme teşkil eden 'Leyla ile Mecnun' hikayesi, diğer halk hikayeleri üzerindeki tesirleri düşünülerek, ilk ortaya çıkan halk hikayelerimizden olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Dokuz varyantın epizot, şiir ve motif yapılan değerlendirilerek, hikayenin ortak yapısı tesbit edilmiştir. Bunun dışında, mesnevi ve iki sözlü varyantın tahlil, dil ve anlatım özellikleri incelenerek yazılı ve sözlü kaynakların birbirleri ile olan etkileşimi tesbit edilmiştir. Diyebiliriz ki; 'Leyla ile Mecnun' hikayesi, yazılı kaynaklarda yer almasına rağmen, çeşitli motif unsurları ile şekillenerek, halk arasında anlatılmaya devam etmiştir. Mesnevi, halk hikayesi, masal ve efsane olarak karşımıza çıkan hikaye, yapılan çalışma ile sağlam bir zemine oturtulmaya çalışılmış ve Türk Dünyasındaki kültür birliği de ifade edilmiştir.
Silah, Türk, Salah Dergi ve Gazeteleri

Bu çalışmanın amacı Silah mecmuasının 10 Temmuz 1325- 29 Kanunusani 1328 tarihleri arasında yayımlanan nüshaların içindekiler tablosunu ve tahlili bir fihristini oluşturduktan sonra mecmuadan seçilmiş bazı metinler Arap harflerinden Latin harflerine aktarılarak dönemin edebi, siyasi, tarihi ve içtimai hayatına ışık tutmak ve Türk Dili ve Edebiyat dalı ön planda olmak üzere birçok bilim dalında araştırma yapan bilim insanlarına temel başvuru kaynağı sağlamaktır. Tez üç ana bölümden meydana gelmektedir. Birinci Bölümde sayı sırasına göre bir içindekiler tablosu çıkarılmıştır. İkinci Bölümde mecmuada yer alan yazılar, yazar adına, türüne ve konusuna göre sıralanarak tahlili bir fihrist oluşturulmuştur. Üçüncü Bölümde edebi olanlar başta olmak üzere mecmuada yayımlanan bazı yazılar konusuna göre tasnif edilerek Arap harflerinden Latin harflerine aktarılmıştır. Daha sonra dizin ve kaynakça çalışmaya eklenmiştir.
Eski Uygur Türkçesinde cümle

Eski Türkçenin Köktürkçeden sonra ikinci devresi olan Eski Uygur Türkçesi, Türkoloji araştırmalarında önemli bir yere sahiptir. Köktürkçeden sonraki bu devir gerek din değişiklikleri, gerek yaşam tarzındaki değişiklikler neticesinde farklı bir kültür ve edebiyat birikimi oluşturur. Eski Uygurların yaşam tarzındaki bu farklılıklar yazı dilinde de kendisini gösterir. Farklı diller ile etkileşim, bu dillerden yapılan telif ve tercümeler Eski Uygur Türkçesini özellikle söz varlığı ve söz dizimi açısından farklı bir noktaya taşır. Bu sebeple bu çalışmada Eski Uygur Türkçesinin söz dizimi konu edilmiştir. Çalışmamız Giriş, İnceleme ve Sonuç olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında amaç ve yöntem, araştırmanın veri alanı ve sınırları ile ilgili bilgi verildikten sonra Türkiye Türkçesinde Cümle İle İlgili Yapılan Çalışmalar, Tarihi Türk Yazı Dilleri ve Çağdaş Türk Yazı Dilleri ile İlgili Türkiye'de Yapılan Cümle Çalışmalarına yer verilmiş, Cümle Tasnifi ve Terminolojisinde Araştırıcıların Fikir Birliğine Varamadığı Konular tespit edilerek maddeler halinde değerlendirilmiş ve bu değerlendirmelerin sonucunda Eski Uygur Türkçesinde cümle konusunu hangi tasnif zemininde inceleyeceğimiz belirlenmiştir. İnceleme kısmında Eski Uygur Türkçesinde cümleler Yüklemlerine Göre ve Yapılarına Göre iki ana başlıkta alt başlıklarıyla birlikte dönem eserlerinden fişlenen örneklerle ele alınmıştır. Sonuç kısmında incelemelerimizin neticesinde Eski Uygur Türkçesinde cümle yapısı ile ilgili tespit edilen ve bu devreyi farklı kılan özellikler maddeler halinde listelenmiştir.
Türkmen Türkçesinde edatlar

Bu tez, Türk dilleri içinde Türkiye, Azerbaycan, Gagavuz ve Horasan Türkçeleri ile aynı lehçe ailesi içinde yer alan Türkmen Türkçesinde kullanılan edatları incelemektedir. Bu inceleme yapılırken, Türk dilinde edat kavramı da araştırılıp konuyla ilgili elde edilen veriler, Türk dilinin iç işleyişi doğrultusunda birleştirilmeye çalışılmıştır. Türkmen yazı dilinde kullanılan edatların dilbilgisel özelliklerini belirterek onları kendi içinde bu özellikleri doğrulutusunda tasnif etmeyi amaçlayan bu çalışmada kullanılan örnekler, önemli Türkmen edebiyatı metinleri taranarak elde edilmiştir. Taranan eserlerin başında Mahtımkulu'nun yazıya aktarılmış şiirleri gelmektedir. Bunun yanında B. Kerbabeyev'in Saylanan Eserler, Ata Govşudov'un Perman ve K. Borcakova tarafından derlenen Maralı hem Soltansöyün eserleri de taranmıştır. Türkmen Türkçesinde kullanılan edatlar ve onların kullanım özelliklerinin derli toplu bir şekilde tüm ayrıntılarıyla verilmiş olması bu çalışmanın en önemli yarımı oluşturmaktadır. Bu çalışmanın ortaya koyduğu diğer önemli bir konu da edat kavramının bir anlamla sınırlandırılması gerektiğidir.
Elvan-ı Şirazi'nin Güşen-i Raz Tercümesi: İnceleme, metin

İran'ın meşhur mistik filozoflarından veya teosoflarmdan olan Mahmud Şebüsteri'nin kaleme aldığı Gulşen-i Raz hem İbni Arabi'nin fikirlerinin geniş bir kitleye ulaşmasını sağlaması hem de tasavvufun geleneksel ders kitaplarından ya da bir başka deyişle temel kitaplarından birisi olması bakımından çok önemli bir eserdir. İnsan-ı kamil, manevi gelişimin aşamaları, tasavvuf terminolojisi gibi konulan işleyen bu eserin yazıldığı tarihten itibaren birçok dile tabiatıyla Türkçe'ye de tercümeleri yapılmıştır. Bunlardan bir tanesi ve en başarılısı ondörduncü yüzyılın sonlan ile on beşinci yüzyılın başlarında yaşamış Şeyh Elvan-ı Şirazi'nin yaptığı ve 829 H71425- 1426 tarihinde n. Murad'a sunduğu manzum tercümedir. Aslının üç katı hacme ulaşan bu telif-tercüme eser tasavvuf ehlini aydınlatmak maksadıyla yazıldığı için büyük ilgi görmüş ve çok okunmuştur. Gülşen-i Raz Tercümesi'nin yurt içinde 39 yurtdışında ise 11 nüshası tesbit edilmiştir. Tasavvuf edebiyatının kökleşmesinde önemli bir yeri olan söz konusu telif-tercüme Türk edebiyatında tasavvufun ana kaynaklarından biri olarak kabul edilmektedir. Bu doktora çalışmasında Şirazi'nin Gulşen-i Raz Tercümesi edebi yönden incelenmiş, eserde geçen dini-tasavvufi terimler ele alınmış ve eserin edisyon kritikli metni verilmiştir.
Selanikli Tevfik'in (1860-1910) Hindistan seyahatnamesi,

Yapılan geziler sırasında veya daha sonra yazar tarafından kaleme alınan eserlere seyahatname adı verilmektedir. Gezilen yerler hakkında görülenleri betimleyici olarak veya kendi yorumlarına da katarak bir eser yazmanın tarihi M. Ö. kadar gitmektedir. Bu yüzden seyahatname en eski edebi türler arasında yer almaktadır. Seyahatnameler, ilgili zaman ve yerler hakkında bize ayrıntılı bilgiler vermektedir. Özellikle zaman içinde sürekli bir değişim meydana geldiği için bu durumun ilk yansımasını mekanda göstermektedir. Seyyah yazdığı eserde gördüklerini genellikle aynen aktardığı için daha sonra araştırma yapacaklar buradan hareketle nasıl bir değişimin olduğunu somut olarak anlayabilirler. Selanikli Tevfik'in Sabahın Kış Geceleri Eğlencesi: Musavver Hindistan Seyahatnamesi, kısaca Hindistan Seyahatnamesi kitabının içeriğini tanıtarak ve Osmanlıların Hindistan'a Seferleri, oradaki durumları, iklimleri, memleketleri, tarihi, dini, dili ve coğrafyası hakkında bilgi vermektedir. Tezimizde bu eserin eski harfleri yeni harflere aktarımı yapılarak içerik incelemesi yapılmıştır.
Giresun ili Bulancak ilçesinin yer adları ve dil incelemesi

Ad bilimi; evrensel adıyla 'onomastik', bir kelime türü olan 'ad'ı çeşitli yöntemlerle ele alıp inceleyen bir bilim dalıdır. Türkçeye 'yer adı bilimi' olarak yerleşmiş olan 'toponimi' ise, onomastiğin bir alt dalı olup amacı belirli yöntemlerle yerlerin özel adlarını incelemektir. Yer adları ses, şekil ve söz varlığı bakımlarından Türkçenin zenginliğine katkıda bulunmakta aynı zamanda bu hazineden yararlanılarak dilimizin geçmişş dönemlerine de ışık tutulmaktadır. Yer adlarının veriliş şeklini, anlamını ve geçirmiş oldukları değişimi inceleyen bilim dalı olan toponomi ülkemizde pek çok alandan araştırmacıların ve konuya ilgi duyanların üzerinde çalıştığı bir disiplindir. Tarih, coğrafya ve özellikle edebiyat gibi çeşitli disiplinlerden pek çok araştırmacı bugüne kadar Türkiye toponomisi hakkında ulusal ve uluslararası çapta çeşitli eserler ortaya koymasına rağmen yer adlarının incelenmediği yörelerin sayısı bir hayli fazladır. Bu tür çalışmaların sayısının artırılması; ülkemizin tarihini canlı tutmak ve kültürel değerlerini korumak adına kanıt niteliğinde olacaktır. Giresun'un büyük ve tarihi ilçelerinden olan Bulancak'ın yerleşim halinde toplam 633 yerleşim yeri bulunmaktadır. Bu meskun yerlerin hepsinin kendine has adları mevcuttur. Bu bölgede yaşayan insanların yaşantılarını, kültürlerini ve inançlarını bu yer adları verileri ile de yorumlamak mümkündür. Yer adlarının milli kültür açısından da önemi büyüktür. Yer adlarının toplumların hafızalarından önemli izler taşıdığı bilinen bir gerçektir. Çalışmamızda Bulancak ilçesine bağlı yer adları incelenmiştir. Bulancak ilçesindeki sokak, mahalle, cadde, merkeze bağlı belde, köy ve bu belde ile köy mahallelerinin adları leksik-semantik açıdan ele alınmış olup bu yer adlarının yapı ve kökenleri de analiz edilecek ve gruplandırılacaktır.
Türkçe dil bilgisi öğretiminde Jigsaw IV tekniğinin akademik başarı, Türkçe dersine karşı tutum ve biliş ötesi farkındalığa etkisi

Bu araştırma işbirlikli öğrenme tekniklerinden Birleştirme IV tekniğinin Türkçe dil bilgisi öğretiminde akademik başarı, Türkçe dersine karşı tutum ve biliş ötesi farkındalığa etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın örneklemi Hatay ili Belen ilçesinde Milli Eğitim Bakanlığına Belen İmam Hatip Ortaokulunda öğrenim görmekte olan 17 deney 18 kontrol grubu olmak üzere 35 ilköğretim 7. sınıf öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırma 2018- 2019 eğitim öğretim yılının birinci döneminde altı hafta süresince uygulanmıştır. Yapılan yarı deneysel çalışma ön test-son test kontrol gruplu deneme modeline göre desenlenmiş olup deney grubunda işbirlikli öğrenme tekniklerinden Jigsaw IV tekniğiyle kontrol grubunda ise öğretmen merkezli geleneksel öğretimle ders islenmiştir. İki gruba da 'Fiil çekim ekleri ' ve 'Fiilde anlam kayması ' konularının öğretimi gerçekleştirilmiştir. Araştırmada akademik başarının ölçülmesi amacıyla geçmişş yıllarda sorulan SBS, OKS soruları, Destekleme ve Yetiştirme Kursları Kazanım Testleri ve Parasız Yatılılık ve Bursluluk Sınavları incelenmiş ve yapılan güvenirlik ve geçerlik analizleri sonucu 28 soruluk Fiilde Başarı Testi hazırlanmıştır. Diğer veri toplama araçları Türkçe Dersine Karşı Tutum Ölçeği ve Bilişötesi Farkındalık Envanteri'dir. Çalışma sonunda verilerin analizi için SPSS istatistik programı aracılığıyla Mann-Whitney U ve Wilcoxon İşaretli Sıra Farkı testleri uygulanmıştır. Yapılan araştırma sonunda deney ve kontrol gruplarının ön test-son test sonuçlarına göre akademik başarının arttırılması açısından Jigsaw IV tekniği ve geleneksel öğretim yöntemi arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır. Sıra ortalamaları dikkate alındığında deney grubunun son test puanlarının kontrol grubundan yüksek olduğu görülmüştür. Tutum puanları incelendiğinde Jigsaw IV tekniğinin öğrencilerin Türkçe dersine karşı tutumlarında anlamlı bir etkisinin olmadığı görülmektedir. Biliş ötesi ön test-son test puanlarına bakıldığında Jigsaw IV tekniğinin öğrencilerin biliş ötesi farkındalık geliştirmelerinde etkili olduğu sonucuna varılmıştır.