İlköğretim okulu müdürlerinin öğretimsel liderlik davranışlarını gösterme düzeyleri

Bu araştırmada; ilköğretim okulu müdürlerinin öğretimsel liderlik davranışlarını gösterme düzeyleri, kendilerinin ve birlikte çalıştıkları öğretmenlerin değerlendirmelerine göre anlamlı farklılık gösterip göstermediği; bu değerlendirmeler arasında bireysel ve mesleki özelliklere göre farklılıkların olup olmadığı belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırmanın evreni; İzmir ili, Buca ilçesi merkez ilköğretim okullarından müdürlük kadrosu dolu 35 ilköğretim okulu müdürü ile bu okullarda görev yapan 1056 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemini; basit tesadüfi örneklem yoluyla seçilen 14 ilköğretim okulundan 192 öğretmen ile 35 okul müdürü oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, öğretmen ve müdürlere yönelik 'Öğretimsel Liderlik Davranışlarını Belirleme Anketi' uygulanmıştır. Ayrıca, müdür ve öğretmenlere, kişisel ve mesleki özelliklerini belirlemeye yönelik 'Kişisel Bilgiler Anketi'nde uygulanmıştır. Veriler, İngilizce'den dilimize çevrilerek eğitim sistemimize uyarlanan 29 soruluk anketle toplanmıştır. Ankette öğretimsel liderlikle ilgili müdür ve öğretmen görüşleri, beş seçenekli likert ölçeği ile saptanmıştır. Anketin içeriği yedi alt boyuttan oluşmaktadır. Bunlar: 1. Öğretimsel hedeflerin oluşturulması ve uygulanması, 2. Personeli için her zaman yerinde olma, 3. Öğrenmeye yardımcı olan bir okul kültürü ve havası yaratma, 4. Okulun amaç ve görüşlerini diğerlerine iletme, 5. Personelde yüksek beklentiler oluşturma, III6. Lider öğretmenler yetiştirme, 7. Öğrencilere, personele ve ana-babaya karşı olumlu yaklaşma'dır. Verilerin çözümlenmesinde, ortalama, standart sapma, 't' testi, tek yönlü varyans analizi ve Scheffe anlamlılık testleri kullanılmıştır. Araştırmanın bulguları şunlardır: 1- Okul müdürleri öğretimsel liderlikle ilgili davranışları 'çoğunlukla' gösterdiklerini belirtmişlerdir. Öğretimsel liderlikle ilgili müdür görüşleri bireysel ve mesleki özelliklerine göre birbirlerinden anlamlı bir farklılık göstermemektedir. 2- Öğretmenler, müdürlerin öğretimsel liderlik davranışlarını 'bazen' gösterdiklerini ifade etmişlerdir. Öğretimsel liderlikle ilgili öğretmen görüşleri bireysel ve mesleki özelliklerine göre birbirlerinden anlamlı bir farklılık göstermemektedir. 3- Öğretimsel liderlik davranışlarına ilişkin müdür ve öğretmen görüşleri arasında 0,05 düzeyinde anlamlı farklılık bulunmaktadır. 4- Okul müdürleri öğretimsel liderlikle ilgili belirlenen; 'öğretimsel hedeflerin oluşturulması ve uygulanması', 'personeli için her zaman yerinde olma', 'okulun amaç ve görüşlerini diğerlerine iletme', öğrencilere, personele ve ana-babaya karşı olumlu yaklaşma alt boyutlarına ilişkin davranışları 'her zaman' yerine getirdiklerini;' 'öğrenmeye yardımcı olan bir okul kültürü ve havası yaratma', 'personelde yüksek beklentiler oluşturma', ve 'lider öğretmenler yetiştirme' alt boyutlarına ilişkin davranışları da 'çoğunlukla' yerine getirdiklerini belirtmişlerdir. Müdür görüşleri, 'personeli için her zaman yerinde olma' alt boyutunda 'kıdem' ve 'mezun olunan okul' değişkenleri bakımından anlamlı bir farklılık göstermektedir. 5- Öğretmenler, müdürlerin; 'öğretimsel hedeflerin oluşturulması ve uygulanması', alt boyutuna ilişkin davranışları 'çoğunlukla' yerine getirdiklerini belirtmişlerdir. IVÖğretmenler müdürlerin; 'personeli için her zaman yerinde olma', okulun amaç ve görüşlerini diğerlerine iletme', 'öğrenmeye yardımcı olan bir okul kültürü ve havası yaratma', personelde yüksek beklentiler oluşturma', 'lider öğretmenler yetiştirme', 'öğrencilere, personele ve ana-babalara karşı olumlu yaklaşma' alt boyutlarına ilişkin davranışları 'bazen' gösterdiklerini belirtmişlerdir. Öğretimsel hedeflerin oluşturulması ve uygulanması alt boyutunda öğretmen görüşleri 'kıdem' değişkeni bakımından birbirlerinden faklılık göstermektedir. 'Öğrenmeye yardımcı olan bir okul kültürü ve havası yaratma' alt boyutunda öğretmen görüşleri 'kıdem' değişkeni bakımından birbirlerinden anlamlı bir farklılık göstermektedir. 'Okulun amaç ve görüşlerini diğerlerine iletme' alt boyutunda öğretmen görüşleri 'cinsiyet' değişkeni bakımından birbirlerinden anlamlı bir farklılık göstermektedir. 'Öğrencilere, personele ve ana-babalara karşı olumlu yaklaşma' alt boyutunda da öğretmen görüşleri, 'cinsiyet', ve 'kıdem' değişkenleri bakımından birbirlerinden anlamlı farklılıklar göstermektedir. 6- Öğretimsel liderliğin tüm alt boyutlarında öğretmen ve müdür görüşleri arasında 0,05 düzeyinde anlamlı farklılıklar bulunmaktadır. V