turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Arif Nihat Asya'nın şiirlerinde değerler etrafında tematik bir çalışma

Bu çalışma, Türk edebiyatında önemli bir yere sahip olan; edebiyattan tarihe, tarihten siyasete birçok eseri olan Cumhuriyet dönemi şairlerinden Arif Nihat Asya'nın şiirlerini, değerlerimiz etrafında tematik bir incelemeden ibarettir. Bu çalışmanın amacı, Arif Nihat Asya'nın eserlerinde hangi değerlerin ele alındığını ve nasıl işlendiğini ortaya koymaktır. Çalışmamızın birinci kısmında 'değer' kavramı üzerinde durulmuştur. Şiir kitaplarının taranması sonucunda belirlenen değerleri ifade eden
Klasik Türk şiirinde su

Su, yaşamın özüdür. Bu tezde amaç yaşam kaynağı suyun klasik Türk şiirinde nasıl ve ne yönde ele alındığını ortaya çıkarmaktır. Söz konusu amaç dahilinde Kutadgu Bilig'den (11. yüzyıl) başlanarak Fuzuli'nin Türkçe Divan'ına (16. yüzyılın ilk yarısı) kadar on dört eser tarama yöntemiyle incelenmiştir. Tespit edilen suyla ilgili kavramlar yorumlanarak yakınlıklarına göre gruplandırılmış, suyun anlam çerçevesi bütün yönleriyle gösterilmek istenmiştir. Üç bölümden oluşan çalışmanın ilk bölümünde medeniyet ve kültür bağlamında su konusuna değinilmiş, ikinci bölümde suyun dinlerdeki yerine dair bilgi verilmiş ve su temelli inanışlar ile uygulamalar ele alınmış, üçüncü ve son bölümde de su ile ilgili şiirler yorumlanarak suyun klasik Türk şiirindeki önemi ortaya konmaya çalışılmıştır.
Nuri Gökaşan mecmuası - I

Cönkler ve şiir mecmuaları Türk kültür tarihinde önemli bir yer tutmaktadır. Yazıldığı dönemin şiir antolojileri görevi gören bu eserlerde, özellikle Türk sözlü edebiyatında doğaçlama yolla verilen ürünlerin kaydedilmesiyle ölümsüzleşmeleri sağlanmıştır. Dönemin beğenilerini, sanatsal eğilimlerini bu eserlerden takip etmek mümkün olmaktadır. Kendisi de şair olan Ürgüplü Nuri Gökaşan, Anadolu Milli Şiirler Külliyatı adını verdiği şiir mecmuasına pek çok şairin çok sayıda eserini almıştır. Bununla beraber kendine ait bazı şiirleri, hat çalışmalarından bazılarını ve birkaç karakalem çalışmasını da bir hatıra olarak bu mecmuaya kaydetmiştir. Tanınmış şairler ve şiirlerin yanı sıra tezkire, antoloji ve ansiklopedilerde ismi geçmeyen şairlerin eserlerine de rastlamak mümkün olmuştur. Türk edebiyatı ve Türk kültür tarihi için bir hazine hükmünde olan bu eser bu çalışmayla yok olmaktan kurtarılmış ve araştırmacıların dikkatlerine sunulmuştur.
Adile Sultan divanı sözlüğü

Adile Sultan, Osmanlı hanedanı içinde yetişen ve divanı olan tek kadın şairdir. Bu çalışma, 19. yüzyılda yaşamış olan Adile Sultan'ın divanının hem bağlamlı dizini hem de fonksiyonel hale getirilmiş sözlüğünü içermektedir. Divanın söz varlığı ortaya konularak elde edilen verilerin sınıflandırılmasına yönelik üslup incelemesine yer verilmiştir. Çalışmanın bağlamlı dizin bölümü, alfabetik sıralanan madde başlıklarında toplanması ve Adile Sultan Divanı'ndaki şiirlerin kullanım sıklıklarının ortaya konmasından oluşmaktadır. İşlevsel sözlük aşamasındaysa kullanımına göre değişen anlamlar tespit edilmiştir. Çalışma hazırlanırken bütün deliller tek tek ele alınmış ve başvurulan kaynaklar belirtilmiştir. Böylece Adile Sultan'ın şiir dilini oluşturan dil unsurları tespit edilerek şairin kişisel üslubu ortaya konmuştur.
Mecmu'a-i Eş'ar, Süleymaniye Kütüphanesi, Haşim Paşa Yazmaları, numara: 40 (S.96-258)

Bu araştırma, Süleymaniye Kütüphanesi, Haşim Paşa Yazmaları, Numara: 40'takayıtlı Mecmu'a-i Eş'ar isimli şiir mecmuasının (s. 96 -258) çeviri yazısının karşılaştırılmalımetninden ve inceleme kısmından oluşmaktadır. Öncelikle araştırmanın konusuna, amacına, önemine ve yöntemine dair bilgiler verildikten sonra araştırmamıza konu olan şiir mecmuasının dış özellikleri, muhteva, dil ve yazım özelliklerine değinilmiş ve mecmuanın incelemesi yapılmıştır. Mecmuada bulunan şiir ve şairlerle ilgili çeşitli bilgiler verilmiş, sayısal veriler tablolarda gösterilmiştir. Ardından mecmuanın ilgili kaynaklardan yararlanılarak karşılaştırılmalı metni hazırlanmış ve karşılaştırılan eser ile mecmua arasındaki farklar dipnotta gösterilmiştir. Mecmuadan ulaşılan bilgiler sonuç kısmında belirtilmiştir. Toplam 258 sayfadan oluşan bu şiir mecmuasında, incelemesini yaptığımız s. 96 -258arasında 1'i Farsça, 9'u Arapça ve 183'ü Türkçe olmak üzere toplam 193 şiir yer almaktadır. Türkçe şiirlerden 22'sinin, başlığında ve mahlas beytinde şairin kimliğine dair bir bilgi yer almadığından, kime ait olduğu tespit edilememiştir. 93 şiirin 15. yüzyıl ile 19. yüzyıl arasında yaşamış 45 şaire ait olduğu tespit edilmiştir. 68 şiirin ise 57'sinin başlığında veya mahlasbeyitinde kimliğine dair bir bilgi yer almakla birlikte yapılan divan, divançe ve tezkiretaramalarında bu şiirlerin aidiyeti ile ilgili bilgiler kesinleştirilememiştir. 12 farklı nazım şekli, 4 farklı nazım türüyle yazılan bu şiirlerde 4 ayrı bahir ve 10 ayrı aruz veznine yer verilmiştir. 45 tane şiirde hece vezni kullanılmıştır. Arapça ve Farsça şiirler inceleme kısmına dahil edilmemiştir. Araştırmamızda yer alan içerik tablosu ise Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesi'ne uygun olarak hazırlanmıştır. Tez çalışmamızın, divanı olmayan yahut biyografik kaynaklarda hakkında herhangi bir malumata rastlanmayan şairlerin şiirlerinin gün yüzüne çıkarılması, divanı bulunan şairlerin ise yeni şiirlerinin tespit edilmesi veya daha önce çalışma yapılmış şiirlerindeki -varsa- eksiklerin giderilmesi gibi pek çok hususa katkı sağlayacağı kanaatindeyiz. Çalışmamıza konu olan Mecmu'a-i Eş'ar içindeki şairlerin 15. ve 19. yüzyıllar arasında yaşadığı ve bu şairlerin incelenmesiyle içinde bulundukları toplumun fikri, tarihi ve estetik anlayışı gibi birçok konuda geçmişşin bilinmeyen karanlığına ışık tutması ve ilmi alanda bu konuda çalışma yapacaklara katkılar sunması en büyük temennimizdir.
Cumhuriyet döneminde edebi eleştiri (1939-1950)

1939- 1950 yılları arasında edebiyatımızda eleştirmen çoktur, ama gerçek eleştiri pek yoktur. Eleştiri üzerine söz söyleyen, düşünce üreten yazar sayısı üçü beşi geçmez. Dönemin başlıca eleştirmenleri olarak Nurullah Ataç'ı, Mehmet Kaplan'ı, Suat Dervişi, İsmet Ay'ı ve Sabahattin Eyüboğlu'nu sayabiliriz. Eleştirmenlerimizin çoğunun nesnel-bilimsel eleştiriden haberleri yoktur. Çoğu konularında uzman değildir. Bu dönemde milli edebiyat, edebiyatta eski-yeni sorunu, edebiyatın amacı ve konusu, edebiyatta içerik ve üslup konusunda yazarlarımız ve şairlerimiz çeşitli görüşler ileri sürerler. Milli edebiyata kendimize dönmekle ulaşabileceğimizi, ama Batıdan da yararlanmamız gerektiğini görüşünde birçok yazar birleşir.. Şiir üzerine yapılan değerlendirmelerde ise, şairin görevi, şiirde şekil, şiirde yenilik, eski - yeni kavgası, sağ - sol kavgası, hece -aruz tartışması üzerinde durulur. Kimileri şiirin/sanatın güzel için yazılmasını/yapılmasını, kimileri de toplumun yararı için yazılmasını/yapılmasını savunurlar. Sanatı toplum için yapanlar şiirde konunun, sanat için yapanlar ise biçimin önemli olduğu konusunda birleşirler. Eski ve yeni kuşaklar arasındaki kavga yenilerin zaferiyle sonuçlanır. Roman ve hikayeyle ilgili kuramsal yazılar hemen hemen yok gibidir. Bu türden değinmelerle kitap eleştirilerinde karşılaşırız. Bunlar da özgün ve yetkin değildir. Bu dönemde romanın ve hikayenin işlevi ile milli roman üzerinde durulur. Köyden yetişmiş romancı ve hikayeciler ürünlerini vermeye başlarlar. Telif eser, çağdaş Türk tiyatrosunun gelenekten mi, yoksa Avrupa'dan mı doğacağı, tiyatronun ana öğesinin eser mi, yoksa oyuncu mu olduğu tartışmaları bu dönemde önemli yer tutar. Tiyatro eleştirmenliğinde uzmanlaşmaya doğru gidilir. Muhsin Ertuğrul, Selami fzzet Sedes, Selim Nüzhet Gerçek, İsmet Ay, Refi' Cevat Ulunay neredeyse sadece tiyatro yazıları yazarlar. Böyle olmasına karşın bazı eleştirilerde işi küfre kadar vardırırlar. Dilin tam anlamıyla Türkçeleşmesini savunan özleşmecilik taraftarlarıyla Osmanlıcayı savunan tutucular arasındaki kavga olanca hızıyla sürer. Yazım kılavuzu konusunda tartışmalar yapılır. 341
Makedonca Türkçe iki dilli bireylerde Makedonca söz diziminin Türkçe söz dizimine etkisi

Çalışma 1950- 1960 yılları arasında Makedonya'dan Türkiye'ye serbest göçmen olarak gelmiş ailelerde yetişen sekiz katılımcının dil kullanımlarındaki etkileşimi incelemektedir. Bu incelemeyi yapılırken, öncelikle iki dillilik ve söz dizimi konusunda teorik alt yapı oluşturulmuştur. Daha sonra katılımcılardan ses kayıtları alınmış ve bu kayıtlar yazıya geçirilmiştir. Kayıtlar incelenirken cümlenin ögeleri ve kelime grupları tespit edilmiştir. Türkiye Türkçesinden farklı olan kullanımlar belirlenmiş ve bunlar sayısal veri olarak yansıtılmaya çalışılmıştır. Cümle ve kelime grubu incelemeleri aracılığıyla katılımcıların iki dillilik türleri belirlenmeye, katılımcıların Makedonca ile Türkçe konuşmaları arasında nasıl bir etkileşim bulunduğu tespit edilmeye çalışılmıştır.
Karahanlı Türkçesi temel söz varlığının eski Türkçeden Karluk grubu lehçelerine anlam incelemesi

Karluk grubu Türk lehçelerini oluşturan Özbek Türkçesi ve Yeni Uygur Türkçesi; ses bilgisi, şekil bilgisi ve cümle bilgisi gibi çeşitli alanlarda müstakil, karşılaştırmalı veya lehçe grubu içerisinde bu türden birçok çalışmaya konu olmuştur. Karluk grubu lehçelerinin söz varlığı ile ilgili anlam bilimi açısından bir çalışma olmaması bizi bu çalışmayı yapmaya sevk etmiştir. Bu çalışmaya Karahanlı Türkçesi eserleri taranarak tespit edilen Türkçe kelimelerin, Eski Türkçeden Özbek ve Yeni Uygur Türkçelerine kadar anlamsal açıdan geçirdikleri değişim konu olmuştur. Çalışma Giriş, Sözlük ve Sonuç bölümlerinden oluşmaktadır. Karahanlı Türkçesine ait eserler taranarak Türkçe söz varlığı tespit edilmiş ve tespit edilen söz varlığı Göktürk-Uygur dönemi eserlerinden tanıklanarak sözlüğü meydana getiren madde başları oluşturulmuştur. Madde başı olan kelimelerin kronolojik sırayla Harezm, Kıpçak, Çağatay, Özbek ve Yeni Uygur Türkçesi eserlerinde bulunup bulunmadığına bakılmıştır. Böylece her kelimenin hangi dönemde, hangi anlamda, hangi şekilde bulunduğu ya da bulunmadığı tespit edilmiştir. Bu çalışmayla, temel alınan Türkçe söz varlığının Eski Türkçeden Karluk grubu Türk lehçelerine kadar nasıl bir anlamsal değişime uğradığı morfolojik ve fonetik özellikleriyle birlikte kronolojik olarak ortaya konulmuştur.
12 Eylül 1980 darbesinin Türk romanına yansıması

Romanın kurmaca dünyası gerçek dünyadan izler taşır, ancak kendine özgü yeni bir tasarıma sahiptir. Gerçek dünyada yaşanan pek çok sosyal ve siyasal olay romanın konusunu oluşturabilir. Türk romanı da ilk örneklerinden itibaren tanığı olduğu siyasal ve sosyal olaylara karşı kayıtsız kalmamıştır. Romancılar, on dokuzuncu yüzyılın toplumsal çelişkilerini, yirminci yüzyılın siyasal çalkantılarınI, bunların getirdiği yeni tecrübeleri ve kısa sayılabilecek aralıklarla gerçekleşen üç askeri darbe gibi, ülke ve toplum üzerinde önemli etkileri olan gelişmeleri çeşitli yönleriyle eserlerinde kurgulamışlardır. Bu çalışmada, yakın tarihimizin siyasi yaşamını derinden etkileyen 12 Eylül 1980 Askeri Darbesinin romanlara tematik açıdan nasıl yansıdığı ele alınmış; darbenin siyaset, toplum ve birey üzerindeki etkileri karşılaştırmalı ve analatik bir bakışla saptanmaya çalışılmıştır.
Köy romanlarında dini ve ahlaki motifler: Yaşar Kemal örneği

'Köy romanlarında Dini ve Ahlaki Motifler: Yaşar Kemal Örneği' adlı bu yüksek lisans tezimizde, köy hayatını konu alan romanlarda bir tema olarak dini ve ahlaki hayatın nasıl işlendiği, Yaşar Kemal'in eserleri üzerinden tespit edilip değerlendirilmiştir. Roman, yazarın kendini ve çevresini ifade ettiği edebi bir türdür. Dolayısıyla tarihin herhangi bir zaman diliminin sosyal hayatını, insan ilişkilerini ve bu ilişkilere etki eden dini ve ahlaki biçimini o dönemde yazılan romanlardan öğrenebiliriz. Bu tezde, ülkemizde 1950'li yılların köy hayatını ve köydeki yaşamda dinin yerini öğrenmek için, bir köy edebiyatı romancısı olan Yaşar Kemal'in romanları örnek alınmıştır. Tezin birinci bölümünde, edebi bir tür olarak roman üzerinde durulmuş, roman türlerinden olan köy romanlarının ne olduğuna değinilmiştir. İkinci bölümde, köy romancısı olan Yaşar Kemal konu edinmiştir. Tezin esas kısmını oluşturan üçüncü bölümde ise Yaşar Kemal'in romanları işlenen dini ve ahlaki motifler bakımından gruplandırılmış, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi ders kitaplarında yer alan ilgili konuların içeriğiyle ilişkisi kurulmaya çalışılmıştır.
Cahit Zarifoğlu üzerinde Rainer Maria Rilke etkisi

Bu çalışmanın konusu Türk şair ve yazar Cahit Zarifoğlu üzerinde Alman şair ve yazar Rainer Maria Rilke'nin etkisidir. Araştırmanın hedefi Cahit Zarifoğlu'nda Rilke izlerini bulmaktır. Araştırmada her iki şairin hayatları ve eserleri anlatıldıktan sonra öncelikle Zarifoğlu ve arkadaşlarının Rilke hakkındaki düşünceleri ve Zarifoğlu'nun, Rilke'nin Malte Laurids Brigge'nin Notları adlı eseri hakkındaki bitirme tezi incelenmiştir. Ardından Zarifoğlu'nun Yaşamak adlı günlüğü ve Rilke'nin Malte Laurids Brigge'nin Notları adlı otobiyografik romanı başta olmak üzere şairlerin bazı mensur eserleri şekil ve içerik olarak karşılaştırılmış ve benzerlikler ortaya konmuştur. Zarifoğlu'nun benimsediği Rilke'nin bazı görüşleri yine mensur eserleri aracılığıyla belirlenmiştir. Şairlerin manzum eserlerinden bir kısmı önce şekil açısından incelenmiş, ardından bazı içerik özellikleri karşılaştırılmış ve ortak noktalar tespit edilmiştir. Bu incelemelerin sonucunda Cahit Zarifoğlu'nda, Alman şair Rilke'nin etkisinin olduğu sonucu ortaya çıkmıştır.
Güngör Dilmen'in sekiz tiyatro eserinde olay örgüsü ve şahıs kadrosu

Çalışmada Güngör Dilmen'in 1959- 1979 yılları arasında basılmış olan bazı tiyatro eserleri olay örgüsü ve şahıs kadrosu açısından incelenmiştir. Eserlerde olay örgüsü ele alınırken eserlerin içerisinde yer alan tarihi ve mitolojik unsurlar, yazarın hayata bakış açısı ve içinde bulunduğu dönem; şahıs kadrosu ele alınırken ise, eserin içinde bulunduğu dönemin yanı sıra karakterlerin ortak noktası ve psikolojik alt yapıları göz önünde bulundurulmuştur. Mitolojiyi konu alan eserlerde insanın, tanrının büyük güç olduğunu kabul etmesine rağmen, kaderini kendi eline almak istemesi, bu uğurda bazen tanrıyla bazen ise kendiyle savaşması, işlenirken; tarihi olayları konu alan eserlerde ise tarihi gerçeklikler göz önünde bulundurularak insanın sadece kendiyle verdiği savaş bencillik ve güç kavramları üzerinden işlendiği görülmüştür. Genel çerçeveden bakıldığında, eserlerin mitolojik de tarihi de olsa 'insan'ı bulma noktasında birleştiği gözlemlenmiştir. Ayrıca yazarın, insana ait iyi ya da kötü birçok duyguyu ortaya koyarak isimler ya da kimlikler olmadan farklı insan resimleri çizdiği tespit edilmiştir.
Münif Divanı tahlili

XVIII. yüzyıl şairlerinden olan Münif, Antakyahdır. Devlet hizmetinde çeşitli görevlerde bulunmuştur. Türkçe bir Divan'ı, Cami'den nazmen tercüme ettiği bir Hadis-i Erba'in Tercümesi ve hem manzum, hem mensur olmak üzere kaleme aldığı iki tane Zafer-name'si vardır. Münif Divanı Tahlili başlıklı çalışmamız 'Din-Tasawuf ', 'Toplum', 'insan' ve 'Tabiat' olmak üzere dört ana bölümden oluşmaktadır. Ayrıca bu ana başlıkları oluşturan pek çok alt başlık da mevcuttur. Münif, bu konulan işlerken Divan şiirinin klasik yapısını benimsemiş ve çizginin dışma çıkmamıştır. Yer yer gayet başarılı söyleyişleriyle edebiyat tarihçilerinin gözünden kaçmayan şair, hacimli olmayan Divan'inda klasik anlayışın devamı niteliğinde ortaya koyduğu şiirleriyle XVIII. yüzyıl şairleri arasındaki yerini almıştır.
Ziya Paşa'nın Harabat'ı (2. cilt, inceleme-metin-dizin)

Ziya Paşa'nın üç cilt halinde hazırladığı Harabat adlı eser Arap, Fars ve Türk edebiyatından seçilmiş şiirlerin bulunduğu oldukça hacimli bir şiir antolojisidir. Harabat'ın önemli bir yönü de edebiyat tarihi sayılabilecek 795 beyitlik uzun manzum mukaddime ihtiva etmesidir. Bu mukaddimede şiir sanatı ve Türk, İran, Arap şairleri hakkında dönemine göre önemli görüşler ve bilgiler vardır. Ziya Paşa divan şiirindeki tekamülü anlatırken divan şairlerini de överek yüceltir. Ancak 1860'lardan sonra Türk şiirinde kendini gösteren yenileşme hareketinden bu mukaddimede hiç bahsetmediği gibi antoloji kısmında da bu dönemden örneklere yer vermez. Bu sebeple Harabat'ın gayesi eski şiirin ihyası olarak görülmüştür. Namık Kemal, Tahrib-i Harabat (1874) ve Ta'kib (1876) adlı iki eserinde Harabat'ı hem şiir, sanat ve şairler hakkında değerlendirmelerin yer aldığı mukaddimesi hem de seçilmiş şiirler yönünden tenkit etmiştir. Harabat'ın I. cildinde 'Mukaddime-i Harabat' ile Türkçe, Arapça ve Farsça kasideler yer alır. Burada yirmi iki şairin Türkçe, otuz sekiz şairin Farsça, otuz yedi şairin Arapça kasideleri bulunmaktadır. II. cilt, kaside ve mesnevi dışında kalan çeşitli nazım biçimlerindeki şiirlerden meydana gelir. Türkçe ve Farsça şiirler 'terkibat, terciat, tesdisat, tahmisat, kıtaat, rubaiyyat, gazeliyyat, ebyat' olmak üzere sıralanmıştır. Harabat'ın III. cildi ise mesnevilerden seçilmiş örnekleri ihtiva eder. Bu ciltte on yedisi Türkçe, otuz altısı Farsça olmak üzere toplam elli üç eserden örnekler bulunmaktadır.
8. sınıf türkçe ders kitabının kelime serveti bakımından incelenmesi

Bu çalısma, Milli Egitim Bakanlıgı tarafından hazırlanan 8. sınıf Türkçe ders kitabında bulunan -ögrencilere sunulan- kelime servetini tespit etmek ve ders kitabının Türkçe Ögretim Programı'na uygunlugunu incelemek amacıyla yapılmıstır. Çalısmada ders kitabında bulunan metinler, hazırlık çalısmaları, sözcük ve sözcük grubu çalısmaları, anlama ve anlatım çalısmaları, tür ve biçim çalısmaları, dilimizi ögrenelim, sözlü ve yazılı anlatım, güzel yazı, uygulama çalısmaları, değerlendirme soruları ve sözlük bölümleri kelime serveti yönünden incelenmistir. Degerlendirmeler kavramlar üzerinde yapılmıs ve kavramlar semantik yönden ele alınmıstır. Bilgisayar teknikleri kullanılarak verilere ulasıldı. Bütün metinlerin ayrı ayrıdeğerlendirmesi yapıldı ve sonunda toplu olarak metinlerdeki kavramlar sıralandı. Kelime ve öbeklerin kaçıncı anlamda kullanıldıgı, özel isimler, deyimler, mecazlar, terimler toplam kavram sayısı, yinelenen kavram sayısı, çesit olarak kullanılan kavram sayısı ve oranları tablolarla gösterilmistir. Elde edilen veriler ve bu veriler dogrultusunda ders kitabının değerlendirmesi yapıldı. Yapılan çalısma sonunda ders kitabının ögrencilerin kelime servetini artırma konusunda yeterli olmadıgı görülmüstür.
Türkiye ve Kırgız Türkçelerinde renk isimleri içeren deyimler

Bu çalışmada Türkiye ve Kırgız Türkçelerinde renk isimleri içeren deyimler üzerine durulmuştur. Birinci bölüm, Giriş mahiyetinde olup bu bölümde; deyim nedir, deyimlerinbiçim ve kavram özellikleri, deyimlerin meydana gelmesi, renk nedir, renklerdeevrensellik ve kültürel özellikler, renklerin adlandırılmasında tutulan yollar, Türkiye ve Kırgız Türkçelerinde renklere genel bakış gibi konuları üzerinde durulmuştur. bölüm, bölümüdür. Bu bölümde Türkiye ve Kırgızİkinci İncelemeTürkçelerinde renk isimleri içeren deyimler, her bir lehçe için ayrı ayrı olmak üzere incelenmiştir. Her iki lehçedeki renk isimleri içeren deyimlerde renkler, alfabetik sırayla ele alınmış ve her birinin ilgili deyime kattığı anlam tespit edilmiştir. İnsan sevgiyi, nefreti, sevincini, sıkıntısını, uğursuzluğunu, utancı, heyecanı, yaşlılığı hep renklere aksettirmiştir. Renklerin yüklendiği anlamlar ve ilgili kavramlar, deyimlere de aynı şekilde yansımıştır. Sonuç bölümünde Türkiye ve Kırgız Türkçesi deyimlerinde renk isimlerininkullanımı ile ilgili temel özellikler tespit edilip karşılaştırılmış; ayrıca renklerindeyimlerdeki kullanım sayılarını gösteren bir tablo ile renk isimlerinin deyimlerdekarşıladığı kavramlar tablosu da gösterilmiştir. Teze, Türkiye ve Kırgız Türkçesi deyimlerinde geçen renk isimlerininsıralandığı bir dizin eklenmiştir.
Leyla Erbil'in Cüce Novellasında bilinç akımı

Bu tezde bilinç akımı kavramı hakkında genel bir anlayış geliştirmek ve Leyla Erbil'in (1931-2013), ilk olarak 2001'de basılan Cüce'de bu anlatı tekniğini ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. Araştırmanın genel problemi 'Bilinç akımı yöntemi nedir? sorusudur. Bu soru, yöntemin niteliklerinin anlaşılmasını gerekli kılar. Tezin ilk bölümünde bilinç akımı, iç monolog, iç çözümleme gibi 'zihinden geçenler' anlamıyla ortak özellik gösteren teknikler açıklanmaya ikinci bölümde Leyla Erbil'in eseri göz önünde tutularak bilinç akımının bazı nitelikleri bulunmaya çalışılmıştır. Bu nitelikler, çağrışım, bazı tekniklerin bilinç akımı yöntemi içinde özümsenerek kullanılması, dil ve dilbilgisel özellikler, bilinçlilik halleri, anlatı kişilerinin fiziksel eylem- zihinsel eylem bağlamında değerlendirilmesi ve karakterin nitelikleri olarak belirlenmiştir. Çalışmanın bir başka ve önemli bir problemi anlatıcı ile bilinç akımının arasındaki ilişkidir. Anlatıcı ile bilinç akımı birbirini dışlayan özelliktedir. Anlatmak ediminin olmaması bilinç akımı yönteminin özüyle ilgili bir durumdur. 'Ben anlatıcı' dahi bu yöntemin dışında kalmaktadır. Oysa Leyla Erbil'in bilinç akımını gördüğümüz karakterlerinde bir anlatıcı edası da hissedilmektedir. Buradan da hareketle bilinç akımı ile anlatıcının birbirini dışlamasının hangi anlama geldiği çalışmanın bir başka problemini oluşturdu. Cüce'de anlatıcı ve bilinç akımı başlığında bu konu irdelenmiştir. Bu konu çalışmanın diğer bölümlerinde de ilgisi dahilinde ele alınmıştır. Çünkü asıl odak bilinç akımı olduğundan anlatıcının dışlanması diğer bilinç akımı niteliklerinde de devam eder. Cüce eserinde 'Yazarın Notu' adlı kısımda anlatıcının varlığına ve anlatıcının ışığından karaktere bakılmıştır. Bu kısım bilinç akımı yöntemiyle ilgili kurmaca açısından ipuçları da içermektedir. Eserin türünün novella olması, hermenötik bir metin olması, yazarın hiçbir kuram, tekniğe katı bir şekilde bağlanmaması, eklektik bir tutumu benimsemesi, bilinç akımı yöntemiyle ayrıca bir uyum oluşturur.
Mecdİ Mehmed Efendi, Hada'iku'ş-Şaka'ik (290-430 sayfalar arası),

Geçmişte yaşamış önemli şahsiyetlerin haklarında bilgi sahibi olunabilmesi için bakılabilecek ilk kaynaklar biyografiler, tezkireler ve tarihlerdir. İçerisinde biyografik bilgiler bulunması bakımından, Taşköprülüzade İsamüddin Ahmed'in Arapça olarak yazdığı Şaka'ik-ı Nu'inaniye isimli eser, klasik Türk edebiyatı alanında önemli bir kaynaktır. Eser, içerisinde geçen şahıslar hakkında biyografik bilgiler bulundurması özelliği ile birçok kişinin ilgisini çekmeyi başarmıştır. Zaman içerisinde esere birçok zeyl ve tercüme yapılmıştır. Bir kaynak eser özelliği bulunan Şaka'ik-ı Nu'inaniye'ye yapılan tercümeler de en az eserin aslı kadar önemli birer kaynaktır. Hatta esere yapılan tercümeler eserde verilen biyografik bilgilerin genişletilmesini sağlamış ve eserin önemini daha da artırmıştır. Hada'iku'ş-Şaka'ik, Mecdi Mehmed Efendi'nin Şaka'ik-ı Nu'inaniye isimli esere yazdığı tercümeye verdiği isimdir. 16. yüzyılda yaşamış olan Mecdi Mehmed Efendi, aslı Arapça olan eseri 995/ 1587 tarihinde Türkçeye tercüme etmiştir. Bu sayede Mecdi Mehmed Efendi, eseri anlayabilecek kişilerin sayısını artırmış ve yaptığı eklemelerle eserde geçen şahsiyetler hakkında daha önce verilmiş bilgileri genişletmiştir. Bu bilgilere ek olarak eserdeki şahsiyetler hakkında verilmemiş bilgileri de kendisi eklemiştir. Bu yönüyle eser, Türk biyografi tarihi açısından büyük önem taşımaktadır. Abdülkadir Özcan tarafından 1989 yılında tıpkıbasımı yapılan esere, daha önce çeviri yazı ve inceleme çalışması yapılmamıştır. Çeviri yazısı ve incelemesi olmaması nedeniyle Mecdi Mehmed Efendi'nin Hada'iku'ş-Şaka'ik isimli tercümesi Arap alfabesine hakim olmayan araştırmacılar için anlaşılması zor bir eser olarak kalmıştır. Böylesine önemli bir eserin çeviri yazı ve incelemesinin bulunmaması Arap alfabesine hakim olmayan araştırmacılar için büyük bir eksikliktir. Bu çalışmada, Mecdi Mehmed Efendi'nin Hada'iku'ş-Şaka'ik (290- 430 sayfalar arası) isimli tercümesinin çeviri yazısı yapılmış ve bu sayede Arap alfabesine hakim olmayan araştırmacıların da eserden yararlanabilmeleri amaçlanmıştır. Çeviri yazıya ek olarak eserin 290- 430 sayfaları arasında geçen şahsiyetlerin; eğitimleri, eğitim aldıkları hocaları, müderrislik yaptıkları medreseleri, eserleri ve ilgilendikleri ilimleri hakkında bilgiler de verilmiştir. Böylelikle araştırmacıların eserde geçen önemli şahsiyetlerin hayatları hakkında bilgi sahibi olabilmeleri sağlanmıştır.