turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Knowledge networks and cognitive communities in clusters: The case of ICT cluster of METU Technopolis and agricultural tools and machinery cluster of Konya

Bilgi, bölgelerin, sanayi kümelenmelerinin ve firmaların kalkınması ve rekabet edebillirliklerinde önemli bir kaynaktır. Rekabet edebilirlikleri ve gelişimleri bilgiyi yaratma, özümseme ve kullanabilme kabiliyetleri ve öğrenebilirlikleri yani bilişsel yetkinlikleri ile yakından ilglidir. Bu tez kümelenmelerin bilişsel ve öğrenme sistemleri üzerine odaklanmıştır. Kümelenmeler kollektif öğrenmelerin gerçekleştiği yerlerdir. Kümelenme bilgi ağlarında oluşan yeni bilgi yine bu ağlarda paylaşılır. Bilgi ağları ve bir parçası olan bilişsel topluluklar firmalardaki, sanayi kümelenmelerinde ve bu kümelenmeler arasındaki bilişsel süreçleri açklamak için son dönem yazınında sıkça vurgulanan konulardır. Tezin amacı farklı teknolojilere dayalı sanayi kümelenmelerinde bilişsel topluluklar ve ağlarda bilginin yaratılması, özümsenmesi ve paylaşılmasını irdelemektir. Bu amaca ulaşmak için farklı teknolojilere dayalı iki kümelenme incelenmiştir. Bu kümelenmelerden ilki ODTÜ Teknokent bilişim kümelenmesi diğeri ise Konya tarım araçları ve makinası kümelenmesidir. Anketlerden elde edilen veri temel istatistiki analizler ve sosyal ağlar analizi ile değerlendirilmiştir. ve kümelenmelerin bilişsel toplulukları ile bilgi ağları üzerine sonuçlar ortaya konmuştur. Analiz için veri iki farklı anket; firma ve çalışan anketine dayalı olarak toplanmıştır. İlk anket kümelenmelerdeki üretici firmalarla diğeri ise firmalardaki mühendislerle gerçekleştirilmiştir.
Urban regeneration strategies for supporting social sustainability of roma community: İzmir-Ege neighbourhood urban regeneration project

Türkiye'de ve Dünya'daki kentsel dönüşüm uygulamaları kentlerde bulunan marjinalleşmiş, dezavantajlı grupları hedef almaktadır. Kentsel bağlamda bu gruplara yapılan uygulamaların tartışmaları güncelliğini korumaktadır. Bu gruplar arasından en çok öne çıkanları ise Romanlara uygulanan kentsel dönüşüm uygulamalarıdır. Özellikle, romanlara yapılan ayrımcılıklar, yaşadıkları alanların sosyal ve fiziki çöküntü alanlarına dönüşmeleri neden olmuştur. Bundan dolayı, yaşadıkları mahalleler kentsel dönüşüm uygulamalarının hedefi haline gelmiştir. Kentsel dönüşüm uygulamalarında sosyal ve fiziki yıpranmaları önlemek ve geliştirmek amaçlanmıştır. Ama Sosyal, çevresel ve ekonomik boyutları göz ardı edilerek, uygulamalar sadece fiziki standartları artırmaktan öteye gidememiştir. Ayrıca uygulamalarda kentlinin ihtiyaç ve beklentileri dinlenmemiş bu da projelerin kentlinin yaşam standartlarını artırmaktan çok Romanların yaşadığı alanların soylulaştırılmasına hizmet etmiştir. Romanlar üzerine yapılan kentsel dönüşüm uygulamaları ve sonuçları, toplumun soylulaştırılmasının nasıl önlenebileceği sorusunu doğurmuştur. Bundan dolayı, bu çalışmanın amacı Ege mahallesi kentsel dönüşüm projesini Lefebvre'nin kent hakkı ve uluslararası bağlamda yapılan kent hakları anlaşmalarına göre inceleyip, sosyal devamlılığı, proje aşamasında sağlayıcı stratejileri ortaya koymaktır. Bu bağlamda, Ege mahallesinde 102 kişi ile anket çalışması ve toplamda 9 kişi ile mülakat gerçekleştirilmiştir. Arazi çalışmaları kentsel dönüşüm projesindeki sorunları tespit etmemizi sağlayıp, mevcut projedeki katılım hakkını incelememize yardımcı olaraktır. Sonuç olarak, mevcutta saptanan eksiklikler üzerinden, Roman toplumun şartlarına uygun, soylulaştırılmasını önleyici, toplumun fikirlerinin kararalma mekanizmasında yer alacağı bir katılım modeli önerilmektedir.
Urban decline and low demand housing case study: Damlacik district

Son yıllarda düşük talepli konut alanlarını canlandırmak ve insanların bu alanları tercih etmesini sağlamak için Avrupa'da hükümetler çeşitli yasalar çıkartmakta ve özel sektör katılımlı projeler üretmektedir. Bu tezin amacı talep görmeyen, düşük talepli konut alanları kavramını açıklamak ve bu alanları çekici duruma getirerek kente kazandırmak için yapılacak müdahaleleri araştırmaktır. İzmir-Damlacık konut alanı bu tez kapsamında çalışma alanı olarak seçilmiştir. Damlacık, şehir içerisindeki merkezi konumuna rağmen konut kiralama ve satışı açısından düşük talep görmektedir. Bu alana olan düşük talebin sebeplerini ortaya çıkartmak ve sağlıklı çözüm üretebilmek için Damlacık alanı içerisinde fiziksel ve sosyal çalışmalar yapılmıştır. Bu çalışmalar sonucunda fiziksel sosyal problemler ortaya çıkartılmış ve alanın potansiyelleri belirlenerek bu alanı canlandırmak için çözüm önerileri getirilmiştir.
Potential use of second homes as permanent homes on the fringe areas of cities A case study in İzmir

İkincil konutlar ile ilgili tartışmaların başlaması son 30-35 yıla dayanmaktadır. İkincil konutların varlığı çok öncelere dayanmasına ragmen ikincil konutlara olan yoğun talep bu konuda tartışmaların oluşmasına neden olmuştur. İkincil konutlarla ilgili olarak birçok görüş ortaya konmuştur. Bunlardan bazıları kişilerin rekreasyonel ihtiyaçlarına cevap vermeleri bakımından ikincil konutlara ilişkin olumlu yaklaşımlardır ama çoğunluk ikincil konutlara olan yoğun talep karşısında doğa üzerindeki olumsuz etkiler konusunda fikir birliğindedir. İkincil konut kullanımı ile ilgili bir başka konu ise ikincil konutların sürekli kullanılma eğilimidir. Yılın sadece belli dönemlerinde kısa sürelerle kullanılmaları nedeniyle para kaybı olarak nitelenen ikincil konutların sürekli olarak kullanılmaları konut stoğuna sağlıyacakları katkı bakımından potansiyel olarak değerlendirilmalerine neden olmaktadır. Bu türde bir dönüşüm geçmişşte bizim ülkemizdede yabancı ülkelerde de gözlemlenmiştir ve bu tür de dönüşümler çoğunlukla kent çeperlerinde gerçekleşmiştir. Bu çalışmada bu türde bir dönüşümün gözlendiği İzmir Metropoliten kenti Batı gelişme aksı incelenmiştir. Bu çalışmada, bu dönüşümün süreci ve yapısı belirlenmeye çalışılmıştır. Ayrıca bu türde bir dönüşümün fiziki çevre üzerindeki etkileri ve nüfusun sosyal yapısı üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Bu çalışma beş bölümden oluşmaktadır. Birici bölümde konuya giriş yapılmış ve amaçlar belirtilmiştir. Bu bölümde çalışma yöntemi üzerinde de durulmuştur. XIİkinci bölümde çeperdeki gelişmelere ilişkin tanımlamalar yapılmış ve çeperde yer alan konut kullanımlarından biri olan ikincil konut kavramı tanıtılmıştır. Üçüncü bölümde ise kent çeperi gelişmeleri tarihsel perspektif içinde incelenmiş ve ikincil konutların bu gelişmelerdeki etkileri tartışılmıştır. Dördüncü bölüm örnek alan çalışmasıdır. Bu bölümde çalışma alanının özellikleri hem geçmişşteki gelişme özellikleriy ve çevre üzerindeki etkileriyle hem de günümüzdeki özellikler itibariyle incelenmiştir. Bu bölümde ayrıca ikincil konuttan sürekli konuta kullanım dönüşümü durumunda fiziksel çevrenin ve konutların yeterliliği tartışılmıştır. Bu bölümde çalışma alanında yalnız yazın belli dönemlerde yaşayan grup ile sürekli yaşayan grupların sosyo-ekonomik karakteristikleri ve dönüşüm sonucunda nüfusun sosyo-ekonomik yapısında ortaya çıkabilecek dönüşümler tartışılmıştır. Son bölümde ise bu araştırmanın sonuçları verilmiş ve değerlendirilmiştir. Ortaya çıkan sonuçlar ve değerlendirmeler ışığında da kent çeperlerine ve ikincil konut gelişmelerine ilişkin önerilerde bulunulmuştur. XII
Analitik araştırma süreçlerinin mekansal planlamada kullanımı ve CBS uygulamaları; İller Bankası özelinde bir inceleme

Çalışma, analitik araştırma süreçlerinin mekansal planlamadaki yeri ve kullanılan bilgi sistemlerinin planlama ve uygulama aşamasında istenilen sonucu verememesini temel sorun olarak ele alan ve disiplinin anılan sorununun oluşmasındaki araçsallığı üzerine odaklanan niteliksel bir araştırmadır. Öncelikle, analitik araştırma süreçleri ile planlama çalışmalarında kullanılan sistemlerin yetersizliğinin nedenleri, kaynaklandığı varsayılan plan üretim biçimi ve plana altlık oluşturacak verilerin üretim biçimi incelenmiş ve amaca dönük bazı soyutlamalar yapılmıştır. Sorgulama sonucu elde edilen bilgi, planlama süreci ve uygulama pratiği kapsamında irdelenmiştir. Mekanla ilgili her ölçekteki fiziki planlamayı mekansal planlama olarak ifade edebiliriz. Ancak tez kapsamında üzerinde durulacak ölçek uygulama ölçeğidir. Mekansal planlamada ölçekler arası uyumun sağlıklı olarak gerçekleştirilmesi amacıyla her planlama kademesinin bir üst ve bir alt ölçekle ilişkilendirilmesi sağlanmalıdır. Plan kademeleri arasında sağlıklı bir ilişkinin kurulması da ancak analitik araştırma süreçlerinin uyumuyla mümkündür. Mekansal planlama çalışmalarındaki her ölçekteki plan kademesinin ve analitik araştırma süreçlerinin birbiriyle yeterince ilişkilendirilememesi sorunu; mevcut uygulamadan gelen parametrelerle ortaya konulmuş ve analitik araştırma süreçlerinde uygun müdahale alanları belirlenmiştir. Bu amaçla, sorunun somut olarak tartışmasını yapmak için İller Bankası örneklerinden hareket edilmiştir. Özellikle imar planı ölçeklerini uygulama anlamında yönlendiren, yöneten ve biçimlendiren bir yapının varlığı İller Bankası özelinde ele alınmaktadır. Ayrıca, çalışmanın eklemlendiği alternatif-yeni paradigmaya dayalı kurulan planlama geçiş etiği çerçevesinde, yeni bir planlama kademelenmesi için veri setlerinin neler olacağının tartışması da yapılmıştır.
A Holistic approach to evaluate the neighborhood concept

oz MAHALLE KAVRAMININ DEĞERLENDİRİLMESİNDE BÜTÜNSEL BİR YAKLAŞIM Özcan, Hilal M. S., Şehir ve Bölge Planlama Bölümü Tez Yöneticisi: Yard. Prof. Dr. H. Çağatay Keskinok Eylül 1999, 245 sayfa Bu tez mahalle kavramını ve bir yere ait olma duygusu ve bir gruba ait olma duygusu başta olmak üzere bu kavramın içinde var olan fiziksel ve sosyal boyutları incelemektedir. Bu çerçeve içinde, halen mimarlık da dahil olmak üzere kentsel planlama ve tasarım mesleklerini kuşatmış olan Kartezyen bakış açısının yerini almak üzere bütünsel bir yaklaşım vurgulanmıştır. Bu çalışma tasarlanmış çevreyi sağlığın bir parçası olarak ele alır. Sonuçta sağlığa yol açan bir yere ve bir topluluğa ait olma duygusu yaratmada diğer faktörlerin yanı sıra kentsel planlamanın ve tasarımın rolünü sorgular. Bu kavramı değerlendirmek üzere modernist dönemden iki alan çalışması seçilmiştir: St. Louis'deki Pruitt-Igoe Projesi ve Maryland'daki Greenbelt. Türkiye bağlamında çalışma Ankara'nın dört banliyö mahallesine sınırlanmıştır: Batıkent Projesi, Eryaman Üçüncü Etap, Mesa-Koru Sitesi ve Konutkent II. Bu tezde kullanılan metodlar mekanları ve davranışları gözlemlemek, mahalle sakinleriyle gayriresmi sohbetler yapmak, daha sonra bu ana geri dönmek ve çok detaylı niteliksel tanımlamalar yapmak ve en son olarak da elde edilen bütünbilginin içerik analizini yapmaktır. Sonuçlar, tasarlanmış kentsel alanlar, ev tipleri, çatı biçimleri, pencereler, sokak manzaraları, kaldırımlar, yaya yollarının sürekliliği, vs. gibi çevre plan ve tasarımının, mahallede bir yere ve bir topluluğa ait olma duygusu yaratmada önemli bir rol oynayabileceğini göstermiştir. Bir yere özel topluluğa ait olma duygusununun oluşmasını etkileyeceği öne sürülen diğer faktörler şunlardır: Ortak bir geçmişşe bağlı olmak, ortak bir vizyon paylaşmak, kooperatif ruhu, yönetim biçimi, komşuluk ilişkileri, mahalle sakinlerinin benzerliği, kamusal aktivitelerin varlığı, vs. En son olarak kentsel tasarım ve planlama alanlarında bütünsel bir yaklaşımın kabul edilmesinin şehrin diğer parçalarıyla ilişki içinde olan daha sağlıklı mahalleler yaratabileceği, dolayısıyla daha sağlıklı şehirler oluşturabileceği öne sürülmüştür.
Cultural tourism-led urban revitalization in the walled city of Lefkoşa

öz LEFKOŞA SURİÇİ'NİN KÜLTÜREL TURİZM DESTEKLİ KENTSEL YENİLEŞİMİ Atun, Cenk Yüksek Lisans, Şehir ve Bölge Planlama Bölümü, Kentsel Tasarım Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Sevgi AKTÜRE Eylül 2002, 182 sayfa Kuzey Kıbrıs'ın başkenti olarak Lefkoşa, adanın merkezinde yer almakta ve bu merkezi konumu dolayısıyla iş, ticaret ve kültürel anlamda adanın odak noktası konumundadır. Yeşil Hattın Lefkoşa'nın merkezinden geçerek adayı bölmesi, Lefkoşa'nın merkeziyetini ortadan kaldırdığı gibi, Suriçi'ni bir sınır kent haline sokmuştur. Eski Lekoşa dairesel şekillenmiş bir çekirdek olarak, ortaçağdan süregelen kültürel tarihi ve arkeolojik değerleri olan yapılarla yoğunlaşmıştır. Kentin merkezi iş alanının bir kısmım içinde barındıran ve kentin en değerli bölgesi olan Suriçi'nin yokluğu, Lefkoşa'nın kimliğini büyük ölçüde yitirmesine sebep olacaktır. Sosyo-ekonomik değişimler, aktivite dokusundaki farklılaşmalar ve kentin bölünmüşlüğü, bütün aktiviteleri merkezin dışında yeni bölgelere odaklanmasını sağlayarak, bir zamanlar birçok farklı türde aktivitenin göbeği durumundaki Lefkoşa Suriçi'nin kenar bölge okkasına sebep olmuştur. Suriçi'nin köhneleşmesi, bütün çekiciliğini kaybederek konut-iş sahibi insanları ve turistleri cezbetmeyecek ölçüde kötü bir çevre oluşumuna neden olurken, sosyal, ekonomik ve kültürel işlevlerini büyük ölçüde kaybetmiş oldu. Bu çalışmada, Lefkoşa'nın tarihi merkezinin kentsel yenileşim kararlarının uygulanması gereken bir bölge haline gelmesi tartışılmış ve kültürel turizm destekli kentsel yenileşim kararlan üretmek için bazı stratejilerin geliştirilmesinin analizi yapılmıştır. Bu çalışmada, kültürel destekli kentsel yenileşim bir araç olarak kabul edilerek, Lefkoşa Suriçi için uygun ve yeni aktivitelerin oluşumunda önemli bir motivasyon kaynağı olarak ekonomik canlılık ve iş imkanlarının artırılabileceği tartışılmıştır. Geliştirilecek kültürel turizm stratejileri ile Suriçi'nin tarihi mirasından yararlanarak, bölgede turizmi kalkındırıp, eski Lefkoşa'yı güçlü ve önemli bir kültür çekirdeği kimliğine sokmak amaçlanmıştır. Öngörülen kentsel yenileşim kararlarının esas amacı, kültür turizm aktiviteleri yoluyla sur dışına doğru oluşan aktivite göçünün önüne geçerek, köhneleşme sürecini yavaşlatıp durdurmak ve Suriçi'nin yaşam kalitesini artırarak hem yerel insanların hem de ziyaretçiler için Kıbrıs'ın kültürel, iş, ticaret ve eğlence merkezi haline getirmektir.
Yenilenebilir enerji türlerinin bölgesel potansiyellerinin çkkv yöntemi ile belirlenmesi: Antalya il bütünü örneği

Günümüzde enerji ihtiyacının büyük bir kısmı fosil kaynaklardan karşılanmaktadır. Fosil kaynaklarının gün geçtikçe tükenmesi ve enerji arzında güvenlik sorunlarının ortaya çıkması toplumları farklı enerji kaynaklarına yönlendirmiştir. Yenilenebilir enerji kaynakları doğal enerji kaynakları olduğundan sonsuz kaynak imkanı sunarken bununla birlikte enerji arzındaki güvenlik konusunda da beklentileri oldukça karşılamaktadır. Diğer yandan, fosil kaynaklardan enerji üretimi aşamasında doğal çevre genelde büyük tahribata ve zarara uğramaktadır. Bu nedenle, yenilenebilir enerji kaynaklarının doğaya karşı zararının fosil kaynaklara göre daha az olması sebebi ile yenilenebilir enerji sistemlerine doğru günümüzde büyük yatırımlar yapılmaktadır. Bilindiği üzere, birçok yenilenebilir enerji türü bulunmaktadır. Bunlar; genelde güneş enerji sistemler, rüzgar enerji sistemleri, biyogaz çevrim tesisleri, jeotermal enerji sistemleri, dalga enerji sistemleri gibi enerji sistemleridir. Ancak söz konusu yenilenebilir enerji türlerinden hangilerinin hangi alanlar için uygun olduğunu söylemek birçok kriterin bilimsel olarak değerlendirilmesi sonucu tam olarak belirlenebilir. Bu çalışma; yenilenebilir enerji türleri için seçilen çalışma alanı bütününde gerekli analizlerin ve sentezlerin yapılması, oluşturulan sentezlere göre değerlendirme kriterlerinin belirlenmesi ve bu kriterlerin bilimsel çerçevede yorumlanması sonucunda hangi yenilenebilir enerji türünün o bölge için en verimli olduğunun seçimini bilimsel olarak yapılmasını ve Enerji türlerine göre bölgelemelerin yapılmasını amaçlamaktadır.
İstanbul'da karma kullanımlı yüksek yapılar üzerine karşılaştırmalı bir irdeleme

kullanımlı yüksek yapıların yapımında, tüm dünyada olduğu gibi, Türkiye'de özellikle son dönemlerde artış olduğu görülmektedir. Yüksek yapı kavramı ile karma kullanımlı yapı kavramının bir bileşkesi sonucu ortaya karma kullanımlı yüksek yapılar kavramı çıkmaktadır. Bu yapıların oluşum gerekçelerini ve gelişimlerini irdelemek için öncelikle ilk çıkış noktasısayabileceğimiz Chicago şehri ele alınmıştır. Bir sonraki bölümde ise, İstanbul'daki bu tür yapılar incelenmiş, Chicago'dakilerle kıyaslanmıştır. Buna göre tez aşağıda özetlenen yedi bölümden oluşmaktadır:Tezin birinci bölümünde, araştırmanın amacı, kapsamı ve yöntemi anlatılmaktadır. Tezin ikinci bölümünde, karma kullanımlı yapıların tanımı, tarihsel gelişimi, oluşmagerekçeleri, bu bağlamda bu yapıların ilk çıkış noktası sayılan Chicago kentinin tarihsel gelişimi, bu süreç içinde bu yapıların hangi konumda olduğu ve çevresiyle olan etkileşimlerianlatılmaktadır. Tezin üçüncü bölümünde, karma kullanımlı yapıların çözümlemesi yapılmaktadır. Bu yapılarda bulunan fonksiyon gruplarının incelenmesinden sonra karma kullanımlı yüksek yapılara yurt dışından örnekler verilmektedir. Tezin dördüncü bölümünde, İstanbul'un tarihsel gelişimi, İstanbul'da yüksek yapıların ortaya çıkış süreçleri ile karma kullanımlı yüksek yapıların kent içinde neden yapılmakta olduğununirdelemesi yer almaktadır. Tezin beşinci bölümünde, İstanbul'da bulunan karma kullanımlı yüksek yapıların incelenmesiyapılmakta ve bu yapıların İstanbul içindeki yeri, konumu, bu kente olan etkileri anlatılmaktadır. Tezin altıncı bölümünde, daha önceki bölümlerde incelemiş olduğumuz yurtiçi ve yurdışıörnekler bağlamında, karma kullanımlı yapıların karşılaştırılması ve değerlendirilmesi yer alır. Son bölümde ise, yapılmış olan değerlendirmeler sonucunda çıkan sonuçlar yer almaktadır.
Kentsel dönüşümün ekonomik, mekansal, sosyal etkileri ve kamunun rolü:Ankara Gültepe örneği

Bu çalışmada, Ankara'nın ilk gecekondulaşmasının yaşandığı Altındağ İlçesi'ndeki kentsel dönüşüm projelerinden biri olan ve Belediye-TOKİ ortaklığında gerçekleştirilen 'Gültepe Kentsel Dönüşüm Projesi' özelinde kentsel dönüşüm ve soylulaştırma kavramların irdelenmesi ile dönüşümün fiziksel, sosyal ve ekonomik etkileri araştırılmıştır. Araştırma kapsamında, kentsel dönüşümün soylulaştırma kavramından bağımsız olmadığı uygulamayla mekanda sadece fiziksel değişimler değil, beraberinde ekonomik, kültürel ve sosyal değişimlerin de olduğu üzerinde durulmuştur. Çalışmada araştırma konusuna ilişkin yazılı kaynaklar taranmıştır. Teorik çerçevede kentsel dönüşüm, soylulaştırma, yer değiştirme, katılım ve TOKİ gibi kavramlar hakkında literatür çalışması yapılmış ve bu kavramlar üzerindeki tartışmalar değerlendirilmiştir. Bu kapsamda genel olarak kentsel dönüşüm, dünyada ve Türkiye'de kentsel dönüşüm süreçleri, soylulaştırma, değişen soylulaştırma süreci, Türkiye'de kentsel dönüşümün önemli kamu aktörü olan TOKİ'nin bu süreçteki rolü ele alınmıştır. Özelde ise Altındağ'da yaşanan kentsel dönüşüm süreçlerinden bahsedilmiştir. Bu sürecin önemli örneklerinden olan yoksulluk ve suçla birlikte anılan Gültepe Mahallesi'nde gerçekleştirilen kentsel dönüşüm projesi'ne yönelik olarak yapılan alan çalışması, tez kapsamında ele alınan teorik tartışmaların irdelendiği bölümü oluşturulmuştur. Tez araştırmasında kullanılan yöntem; literatür, internet araştırmaları, proje alanında yaşayan hak sahipleri, proje alanından ayrılan mahalle sakinleri ve proje alanına yeni gelenler olmak üzere 3 grupla ayrı ayrı yapılan derinlemesine mülakatlar ve geçmişş deneyimlere temellendirilmiş yorumlamalardan oluşmaktadır. Tezde projeyle birlikte mahalle'nin değişen sosyo-ekonomik durumu ele alınmıştır.
Kent belleği olgusunun Konya kenti örneğinde incelenmesi

Tarihsel süreç içerisinde devingen bir halde bulunan, yaşayan, büyüyen ve gelişen kentler her birey için farklı anlam taşımakta; kentte yaşanan deneyimler ve kenti deneyimleme süresinin her birey için değişmesi kişilerin kentle kurduğu iletişimi kendine özgü kılmaktadır. Bu anlamda, kent ve kentli arasında kurulan bağ bireylerin kendini yaşadıkları yere ait hissetmesini ve sahiplenmesini sağlamaktadır. İnsanların bireysel bellekte depoladığı anılarının somut yansıması olan mekanlar, bireyler için geçmişş ve bugün arasındaki bağı temsil eden kentsel bellek ögeleridir. Kentler planlanırken anılarla özdeşleşen mekanların korunması, kent planlama sürecinin sosyolojik boyutunun bir parçasıdır. Dolayısıyla, fiziksel çevrenin tamamen ya da kısmen değişimi kent ve kentli arasında kurulan bağa zarar vermekte, aidiyet hissini ortadan kaldırmakta ve kentlinin geçmişş ve bugün arasında bağ kurmasını engellemektedir. Çalışma kapsamında zengin tarihi ve ev sahipliği yaptığı medeniyetlerden birçok iz taşıyan Konya kenti incelenmiş, kentlerin gelişmesinin/değişmesinin bir sonucu olarak kentsel mekanların yitimi ya da sürekliliğinin kent belleği için önemi araştırılmıştır. Bu çerçevede, kent belleğindeki mekansal izleri tespit etmek amacıyla Konya'da yaşayan farklı yaş grubundan insanlarla görüşülmüş, sözlü tarih yöntemiyle yapılan derinlemesine görüşmeler sonucunda tespit edilen mekanların/yapıların günümüzde ayakta olup olmadığı saptanmıştır. Çalışmada öğrenilen bilgiler ışığında kentlilerin hatıralarında özdeşleşen mekanların kente aidiyet hissini arttırdığı, yaş gruplarına göre kentin mekansal kullanımının değiştiği, kadın ve erkek katılımcıların kenti deneyimlemelerinin farklı olduğu görülmüştür. Genç katılımcıların kenti deneyimlerken daha rahat davrandığı, 45 yaş üzeri kadın katılımcıların gençlik dönemlerine kıyasla kenti deneyimlerken daha özgür olduğu ve değişen tüketim kültürünün getirisi olan AVM'lerin 45 yaş üzeri kentliler tarafından benimsenmediği sonucuna ulaşılmıştır.
Kırsal kalkınma açısından sosyal sermayenin öğeleri: Şanlıurfa-Hilvan örneği

Genelleştirilmiş güven, tekrarlanan alışkanlıklar ve sosyal ilişki ağları olarak tanımlanan sosyal sermaye; güven, karşılılık, gönüllülük ile beslenir ve güçlenirken; güçlü bir sosyal sermaye efektif yönetim kamu yönetimi, bilgiye erişme kolaylığı, problem çözme becerisi, proje üretme, toplu karar alabilme ve risk alabilme gibi birey ve gruplara avantajlar sağlamaktadır. Bu bağlamda bölgesel ve kırsal kalkınmanın anahtarı olarak tanımlanan sosyal sermayenin boyutlarının araştırılması ve az gelişmiş bir bölgenin kırsalında sosyal ilişki ağlarını belirleyen değişkenlerin kırsal yerleşme ve hanelerin sosyo-kültürel yapısı ile ilişkilerinin saptanması amaçlanmaktadır. Bu amaçların yanı sıra, bölgeye özgü fiziksel, tarımsal ve sosyal yapının Hilvan İlçesi kırsal alanı özelinde ortaya konulması ve bölgede yürütülmekte olan kırsal kalkınma programlarının kırsal yerleşmelerdeki sosyal sermaye yapısına bağlı olarak değerlendirilmesi çalışmanın hedefleri arasındadır. Bu hedeflere yönelik olarak, alan çalışması Hilvan ilçesi kırsal alanında yer alan bölgenin genel karakterini yansıtan kırsal yerleşmelerde yürütülmüştür. Bu yerleşmelerde kırsal hane başkanlarına uygulanan anket sonuçları faktör ve varyans analizleri aracılığıyla değerlendirilerek sosyal ilişki ağlarını belirleyen faktörler tanımlanmış ve bu faktörlerin kırsal yerleşme karakteri ve hanelerin sosyal ve kültürel yapıları ile ilişkileri test edilmiştir. Buna göre; güven ve köy içi ilişkiler, köy dışı ve kurumsal ilişkiler, girişim ve katılım, bilgi edinme, çeşitliliğe açıklık, tolerans ve bölüşüm sosyal sermayenin faktörleri olarak ortaya çıkmıştır. Kırsal yerleşmeler açısından sosyal sermayenin öğelerinde ortaya çıkan farklılıklar halk köylerinde kurumsal ve yerleşme dışı ilişkilerin daha güçlü olduğunu göstermektedir. Bu noktada kendi toprağını işleyen kırsal hanelerin çoğunlukta olduğu yerleşmelerde, nüfusun da büyüklüğüne bağlı olarak daha çok sosyal ağa sahip olduğunu söylemek mümkündür. Kırsal aktörlerin sosyal ilişki yapılarının değerlendirildiği bu çalışma ile bu bölgeye özgü stratejiler için ipuçları üretilebileceği öngörülmüş, bu noktada da; yerleşmelerde sosyal sermayenin kırsal haneleri işbirliğine götüren bir yapıda olmamasına bağlı olarak, öncelikli olarak işbirliği için gerekli güvenin oluşumunda önemli rol oynayan mülkiyet sorununun çözülmesi gerekliliği vurgulanmıştır.