Demir Özlü'nün hikayeciliği

Demir Özlü'nün Hikayeciligi? adını tasıyan bu çalısmanın amacı; Türk edebiyatında 1950 sonrası dönemde eser vermeye baslayan Demir Özlü'nünhikayecilerindeki ortak yönleri tespit etme ve bu dönem Türk hikayeciligininana çizgilerini belirlemektir. 1950 sonrası Türk hikayeciliginde yazarın yerininanlasılması, aynı zamanda bu dönemde ortaya konulan eserlerin Türk kültür hayatına bir katkısının olup, olmadıgının tartısılması anlamında bir bakıs açısı da tasımaktadır. Bu çalısmada yöntem olarak Demir Özlü'nün eserlerimerkezde olmak üzere; yazarın hayatı, eser verdigi dönemin özellikleri, kendikusagının sanat anlayısı, yazarın eserlerinde görülen hakim bakıs açısı olanvarolusçu felsefenin özellikleri dikkate alınmak suretiyle eserler, yapıları bakımından incelenmistir. Üç bölüm altında toplanan bu çalısmanın birinci bölümünde yazarın hayatı, eserlerini yayımladıgı basın organları, mizacı, edebiyat ve sanatanlayısı; ikinci bölümünde yazarın eser vermis olduğu türlere göre eserlerinintanıtılması; üçüncü ve son bölümünde de yazarın hikayeciliginin ortak noktaları tespit edilmeye çalısılmıstır. Demir Özlü'nün hikayeciligini eserlerinden hareketle üç ana döneme ayırmak mümkündür. Varolusçu düsüncenin egemen olduğu dönem, toplumsal bakıs açısının agırlık kazandıgı dönem, sürgünlük ve sonrası dönemdir. Yazarın hikayelerindeki sahıs kadrosu; erkekler, kadınlar, evli çiftler, çocuklar ve insan toplulukları baslıkları altında toplanabilir. Bu kisilerisosyal statülerine, fiziksel özelliklerine göre tasnif etmek mümkündür. Genel olarak bakıldıgında hikayelerde çogunlukla sanatçı ve sanat çevresine yakınkisiler, sokaklarda karsılasılabilecek sıradan insanlar, askerler, polisler, bekçiler, garsonlar, mirasyediler, sıra dısı olanlar, farklı cinsel egilimi olanlar, hayat kadınları gibi kisiler görülür. Bu kisiler genellikle anlatıcının iliskidebulundugu, ilgi duydugu ya da arzuladıgı kisiler olup, sosyal statülerine veya dini inanıslarına göre okura tanıtılırlar.278Mekanların anlatımı, yazarın eserlerinde önemli bir yere sahiptir. Mekan bir oda olabilecegi gibi, bir bar, bir pastane ya da bir sehirdir. Yazarın hikayelerinde görülen mekanlar su baslıklar altında toplanır: Yasamolaylarına sahne olan yerler: Alanlar, caddeler, sokaklar, oteller, barlar, lokantalar, pastaneler, oteller, odalar. Dini ibadet yerleri: Camiler, kiliseler, katedraller. Ülkeler ve kentler: Türkiye ve Türkiye'deki kentler, Yabancı ülkeler ve kentlerdir. Demir Özlü'nün hikayelerinde temayı olusturan en temel düsüncevarolus düsüncesi ve varolusla ilgili kavramlardır. Bunaltı, sanrı/düs, bagsızlık, suçluluk duyma, anlamsızlık, hiçlik duygusu, ölüm düsüncesi veintihar, cinsellik, içki içmek varolusla ilgili görülen kavramlardır. Hikayelerdekitemalar içerisinde ikinci sırada toplumsal bakısla ilgili olanları gelir. Bunlar;ideoloji, degisim, dini inanıs, siyasi olaylar, toplumsal normlar, tutuklulukolarak sıralanabilir. Yazarın özellikle 1970'li yıllarda kaleme aldıgı hikayelerdebelirgin bir biçimde toplumsal bir bakıs açısının ön plana çıktıgı görülmektedir. Hikayelerde görülen temalar içerisinde üçüncü sıradasürgünlük ve ona bağlı olarak yabancılık ve yalnızlık yer alır. Yalnızlık ve yabancılık aynı zamanda varolussal bir kavram olarak da kendini göstermektedir. Basta öykü olmak üzere roman, deneme, anı, günlük, makale yazarı olan Demir Özlü, öykü ve romanın asıl islevinin bilgi vermek olmadıgını, kurmaca olduğunu hiç gözden uzak tutmamıs, hikayelerinde, toplumsal konuları da islemesine ragmen, siyasi, politik düsüncelerini hikayelerininanlatımında ön plana geçecek düzeyde yer vermemistir. Bu düsünceleriniedebiyatın diger türleri olan deneme, makale gibi türlerde dile getirmeye çalısmıstır.