turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Topkapı Sarayı yemiş odası koruma ve onarım çalışmalarında yeni buluntular

Topkapı Sarayı Müzesi dört ana bölümden oluşmaktadır. Her avlu farklı amaçlar ile kullanılan mimari yapılar bütününü kuşatmaktadır. Tez çalışması gerçekleştirilirken restorasyon uygulamalarına değinmeden önce Topkapı Sarayı'nın bölümleri incelenmiştir. Farklı amaçlar için kullanılan yapılar bütünü, farklı dönemlerde yapılan eklentiler ile birlikte Fatih Sultan Mehmed döneminden bu yana genişlemiştir. Osmanlı döneminde uzun yıllar kullanılan Saray bölümleri, Hanedanın Dolmabahçe Sarayına geçmesi ile birlikte gün geçtikçe ilgisiz durumda kalmıştır. Ancak törenler için veya önemli bazı eşyaların korunması için Topkapı Sarayı kullanılmaya devam edilmiştir. Saray müze olana kadar birçok tehlikeye maruz kalmıştır. Deprem, yangın, bakımsızlık v. b. sıkıntılar problemlerden bazılarıdır. Topkapı Sarayı müze olarak kullanılmaya başlayınca kullanım amacına uygun haline getirmek için Saray'ın bölümlerinde restorasyon çalışmaları başlamıştır. 1930'lu yıllardan günümüze gelene kadar farklı dönemlerde restorasyon çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Yemiş Odası, tezyinat bakımından Saray'ın harem dairesinde önemli bir konuma sahiptir. Tezyinat ve mimari yapısı ile yeni bir dönemin başlangıcını oluşturmaktadır. Yemiş Odası'nın farklı dönemlerde yapılan restorasyon çalışmaları ve eklentiler sebebiyle özgünlüğünün yitirildiği görülmektedir. Çalışmalara başlamadan önce kullanılması gereken yöntemler ile ilgili gerekli araştırmalar ve analizler gerçekleştirilerek raporlar hazırlandı. Yapılan ön çalışmalar sonrasında gerekli görülen ve sonradan keşfedilen bölümlerde restorasyon uygulamaları yapılırken, gerekli analizler ile ilgili çalışmalara devam edildi. Tezyinat üzerinde farklı dönemlere ait olduğu tespit edilen katmanlar, raspa sonucu ortaya çıkarıldıktan sonra niteliksiz olduğu sanat tarihi raporları ile desteklenen katmanlar mekanik ve kimyasal yöntemler kullanılarak özgün olduğu düşünülen bölümlere kadar raspa edildi. Yemiş Odasının tezyinat restorasyonuyla birlikte, mimari restorasyon uygulamaları devam etmektedir. Restorasyon sırasında karşılaşılan problemler hızla giderilmekte, dış cephesi, çatı örtüsü, iç kısmında, taşıyıcı öğelerinde gerekli koruma önlemleri alınarak, günümüz restorasyon teknikleri ile gerçekleştirilen uygulamalar devam etmektedir.
Aksaray il merkezindeki tarikat yapıları

Bu çalışma, Aksaray İl Merkezinde yer alan günümüzde olan ve olmayan tarikat yapılarını içermektedir. Çalışma; yapıldığı tarihler göz önüne alınarak 13. yüzyıl başlarına ve 15. yüzyıl sonlarına tarihlenen tarikat yapıları, incelenmiştir. Türklerin tasavvuf ve bunun sonucu olan tarikatlarla ilişkisi Anadolu öncesinde başlayan bir süreci ifade eder. Bu süreç sonucunda XI. yüzyılın sonlarından itibaren Anadolu'ya yapılan göçlerle birlikte kurumlaşan İslam düşüncesi, tarikatlar adı altında yeni bir çehre kazanmıştır. Böylece sufiler bir araya gelebilmek ve ibadetlerini birlikte yapabilmek için konuttan daha çok yeni bir tip yapıya ihtiyaç duymuşlardır. Zaman zaman işlevleri değişen fakat düşüncede aynı amaç doğrultusunda oluşan bu yapılar; asitane, bu'ka, hankah, ribat, tekke, zaviye gibi isimlerle adlandırılarak kısa süre içinde İslam ülkelerine yayılmıştır. Anadolu'nun İslamlaşmasında ve Türkleşmesinde önemli rol oynayan, sade bir plana sahip bu tarikat yapılarını; sufilere hem ev hem ibadet mekanı, ayrıca önemli ihtiyaçları karşılayan bir kuruluş olarak değerlendirmek de yerinde olacaktır. Yapılan çalışmada, büyük bir çoğunluğu günümüze gelemeyen, yarı yıkılmış olanlar ve yenilenmiş olan yapıların yetersiz kaynak dahilinde eksik ve yanlışları dikkate alınarak tümüyle ortaya koymak amaçlanmıştır.
Niksar konakları

Tokat'ın ilçesi olan Niksar, Orta Karadeniz bölümünde Kelkit çayı vadisinin ve tektonik Niksar ovasının kuzeyindeki yamaçta yer alır. Niksar'ın köklü bir geçmişş temelinde, zengin kültürel birikime sahip olması ve bunlar içerisinden sivil mimarinin bilimsel olarak ayrıntılı bir şekilde gün ışığına çıkarılmamış olması bizi Niksar konaklarını araştırmaya itmiştir. Bu kapsamda, geleneksel Türk konutlarıyla, Niksar ve Niksar sivil mimariyle ilgili ortaya konulmuş birçok bilimsel tez, makale, sempozyum bilgileri, kitap ve yayınlar temin edilerek, detaylı bir şekilde incelenmiş ve konuyla ilgili ayrıntılı bilgi elde edilmiştir. Ardından Niksar'a gidilerek, araştırılmaya değer görülen 13 Niksar konağı ayrı ayrı ele alınarak, birçok yönden ayrıntılı olarak incelenmiş ve kayıt altına alınmıştır. Niksar evleri, klasik Türk evi plan karakteri ve özelliklerini taşımakta ve genellikle bodrum, zemin kat, ara kat ve birinci kattan oluşmaktadır. Niksar evlerinde, zemin kat taşlık, kiler, ambar, depo, iş evi olarak hizmet mekanlarına ayrılırken, üst katlar yaşam alanı olarak belirlenmiştir. Evlerde iç sofalı ve dış sofalı olmak üzere iki plan tipi görülürken, yapım malzemesi olarak çoğunlukla ahşap, kerpiç, taş, tuğla ve az miktarda da olsa metal kullanılmıştır. Niksar evlerinde kullanılan ana yapım tekniği, su basman seviyesine kadar taş temel üzerine ahşap çatkı arası kerpiç dolgu tekniğidir. Az sayıda da olsa, ahşap çatkı arası tuğla örgü ve bağdadi tekniğinin kullanıldığı da görmekteyiz. İncelediğimiz Niksar evleri genel olarak süsleme açısından çok zengin olmamakla birlikte, bazı evlerde farklı tekniklerde yapılmış süsleme unsurlarına rastlanılmaktadır. Niksar konaklarının, Türk geleneksel evleri içerisindeki yeri ve önemini ortaya koyan bu tezin; kültür tarihi açısından önemli olduğunu ve gelecek kuşaklara aktarılması gerektiğini düşünmekteyiz.
Kayseri merkezdeki Türk-İslam yapılarında kullanılan devşirme malzemeler

Kayseri ilk çağlara kadar uzanan tarihinde birçok medeniyete ev sahipliği yapmıştır ve günümüze bu medeniyetlerin tanığı olan birçok eser kalmıştır. Bu eserlerden birçoğu tahrip olmuş birçoğu ise günümüze kadar gelebilmiştir. Tahrip olan Roma-Bizans eserleri kalıntılarının birçoğu Türk İslam eserlerinde devşirme malzeme olarak kullanılmıştır. Devşirme malzeme ise diğer Anadolu kentleriyle kıyaslandığında Kayseri'de çok yaygın kullanılan bir malzeme türü olmamıştır. Bu kullanılan devşirme malzemelerin mimari plastik öğeleri tez konumu oluşturmaktadır. Kayseri yapılarındaki özellikle roma Bizans devşirme mimari plastik öğeler yerinde incelenerek ve tez çalışmasına kaynak araştırması yapılarak başlanmıştır. Devşirme mimari plastik öğelerin fotoğrafları çekilmiş, ölçüleri alınmış ve son hali çizilerek bugünkü durumu belgelenmiştir. Yapılan araştırmada bu konu üzerinde daha önce kimse çalışmadığı tespit edilmiş ve konu en ince ayrıntısına kadar incelenmeye çalışılmıştır. Ayrıca kayseri de devşirme malzeme kullanılan yapı sayısı da sınırlı olup genel anlamda birçok kaynaktan faydalanalar isimlerine ulaşılmış ve yerinde incelenmiştir. Bu yapılarda bulunan mimari plastik öğeler genel olarak sütün sütun başlığı sütünce kaide duvar örgüsünde kemerlerde antik malzeme olarak karşımıza çıkmaktadır.
Kula ilçesindeki Türk dönemi yapıları

Manisa Kula'daki Türk Dönemi Yapılarını konu alan bu çalısmada Manisa ve Kula tarihçeleri ile cografi konumları ele alınmıs, katalog cami, türbe, hamam, çesme, ve köprüden olusan yapılar dahil edilmistir. Çalısma asagıdaki bölümleri içermektedir. Giris bölümünde; konumuzun tanımı, sınırlandırılması, arastırma yöntemi üzerinde durulmustur. kinci bölümde; tarihçe ve cografi konum hakkında bilgi verilmistir. Katalog bölümünde; konumuzu olusturan cami, türbe, çesme, köprü, hamamlar hakkında detaylı bilgiler verilmistir. Degerlendirme bölümünde; cami, türbe, çesme, hamam, köprü yapılarının kendi aralarında plan, malzeme, süsleme bakımından değerlendirmesi yapılmıstır. Sonuç bölümünde; arastırmanın verileri göz önünde bulundurularak yapılar hakkında genel bilgiler bulunmaktadır. Tezin sonunda ise kaynakça, planlar ve fotograflar yer almaktadır.
Amasya Müzesindeki Osmanlı devri kitabeli bakır eserler

Bu Tezde; Amasya Müze Müdürlüğündeki Osmanlı Dönemine ait (15- 19. yy.) kitabeli bakır eserler form, teknik ve süsleme yönleriyle ele alınarak çalışılmıştır. Çalışmanın katalog kısmında toplam (58) adet örneğin gözlem fişlerine yer verilmiş ve bu bilgilerden hareketle bir değerlendirmeye gidilmiştir. Koleksiyonda yer alan toplam (58) adet bakır eserin dövme tekniği ile yapılmış oldukları, birleştirme aşamasında kaynak, kenet, lehim ve perçin tekniklerinin kullanılmış olduğu, ayrıca süslemede ise çökertme, kazıma ve yaldızlama tekniklerinin uygulandığı görülmüştür. Süsleme programı içerisinde bitkisel, geometrik, figürlü, nesneli ve yazı süslemeye yer verilmiş olduğu gözlemlenmiştir. Bu süslemeler içerisinde bitkisel süslemeye yoğun bir şekilde yer verildiği ayrıca süslemeler içerisinde sembolik anlam ifade eden motiflerin kullanılmış olduğu tespit edilmiştir. Tez çalışmasında ; daha önce yapılmış olan akademik nitelikli çalışmalarda olmayan veya yeteri kadar olmayan ayrıntılı tablolara yer verilmiş ve ayrıca Osmanlı bakırcılık terminolojisi hakkında küçük bir de sözlük oluşturulmuştur. Mevcut çalışma bu yönleriyle Osmanlı bakırcılık sanatı çalışmalarında bir ilki gerçekleştirmiş bulunmaktadır.
Yunan ve Roma tapınaklarının karşılaştırılması

Megaron adlı yapı tipinin gelişmesiyle ortaya çıkmış olan Yunan tapınağında önceleri hakim olan İon ve Dor düzenine sonradan Korint düzeni eklenmiştir. Yunanistan'da ortaya çıkan Dor düzeni daha çok Güney İtalya ve Sicilya'da kullanılmıştır. İon düzeni ise Batı Anadolu'da ortaya çıkarak yayılmış bunun yanı sıra bölgede Dor düzeninde tapınaklar da yapılmıştır. Korint düzeni Roma döneminde oldukça yaygın bir biçimde kullanılmıştır. Çalışma kapsamında daha önceden bilinenlerin yanı sıra günümüzde yapılan yeni kazılarla ortaya çıkarılmış olan Yunan ve Roma tapınakları incelenmiştir. İnceleme kapsamına Anadolu, Yunanistan, Ege Adaları ile birlikte Roma İmparatorluğunun sınırları içerisinde yer alan Kuzey Afrika, Kuzey Suriye ve Avrupa'daki tapınaklar da dahil edilmiştir. Tüm bu tapınaklardan yola çıkılarak Yunan ve Roma tapınakları arasındaki farklar tespit edilmeye çalışılmıştır. Yunan tapınakları kendine özgüdür. Romalılar; Yunan ve Etrüsk Tapınaklarından etkilenmiş olmalarının yanı sıra kendi mimari özelliklerini de ortaya koyabilmişlerdir. Bu noktada Anadolu ile birlikte Romanın mimariye yansıyan kültürel yapısı da göz ardı edilmemiştir. Anadolu Roma egemenliği altında olmasına karşın mimaride eski geleneğini sürdürmüştür.
15-17. yüzyıllar arasında Osmanlı Dönemi Üsküp şehrinin mimari gelişimi

Osmanlı idaresinin, 15. yüzyıl başlarında Avrupa'ya açılan önemli bir kapısını temsil eden Üsküp şehri, fethedildiği dönemden itibaren yapılan çok sayıdaki imar faaliyeti ile farklı bir çehre kazanmıştır. Üsküp'ün bu dönemlere ait mimarisiyle ilgili yeterli sayıda çalışma mevcut olsa da, konuyu şehir merkezinin, şehircilik açısından nasıl bir gelişim izlediğini ele alan detaylı bir çalışma mevcut değildir. Çalışmamızda, Üsküp'ün, Osmanlılar tarafından fethedildiği 1392 yılından, 17. yüzyıl sonlarına kadarki şehirleşmesi, nüfusta meydana gelen değişiklikler, mahalle oluşumları, bunlarla birlikte mahallelerin oluşumunu sağlayan vakıf çerçevesi içersinde kurulmuş ve inşa edilmiş çok sayıda vakıf eserleri ele alınmıştır. Üsküp'te mevcut olan ve Osmanlı'ya ait eserlerden, ayakta kalmayı başarmış ya da onarılarak tekrar hayata kavuşmuş olanlar, çoğunlukla 15. ve 16. yüzyıllarda inşa edilmiş camiler ve diğer anıtsal yapılardır. 1555 ile 1963 yılında meydana gelen şiddetli depremler, 1689 yılında Avusturya birliklerinin işgali ile I. ve II. Dünya Savaşları, şehrin Osmanlı çehresini büyük ölçüde tahribata uğratmıştır. 20. yüzyılda da Osmanlı eserlerinin ülke idaresinde bulunan farklı yönetimler tarafından sistematik bir şekilde yok edilmesiyle bu yapıların önemli bir kısmı ortadan kalkmıştır. Osmanlı tarihine ve şehir dokusuna ait izleri taşıyan bu yapıların maruz kaldıkları onca felaket ve darbelere rağmen, özellikle 15 .-16. ve 17. yüzyıllarda büyük gelişim gösteren Üsküp şehrinin çarşı dokusuyla birlikte mevcut olan bu eserler, şehrin önemli bir bölümünde Osmanlı dokusunun hala hayatta kalmasını sağlamışlardır. Bu bakımdan Üsküp muhafaza edilmiş Osmanlı şehri dokusuyla şehircilik açısından incelenmeye değer bir örnektir.
11.-14. yüzyıllar Anadolu-Suriye sanat ilişkileri

Zaman içindeki ilişkilerinde; düşman, müttefik ve akraba olarak tanımlanabilecek iki tarafı oluşturan Anadolu ve Suriye, üzerlerinde konumlanan toplulukların etnik kökeni ne olursa olsun birbirleri için her dönem önemli birer çekim merkezidir. iki çevre arasında siyasal ilişkiler, 464/ 1071 sonrası gelişmeye başlamakla birlikte, kültürel ilişkilerin kurulmaya başlaması 6 ./12. yüzyıl son on yılı içerisindedir, özellikle I. Gıyaseddin Keyhüsrev'in ikinci saltanat dönemi ile birlikte başlayan ve I. Alaeddin Keykubad dönemi ile sınırlarını zorlayan imar faaliyetinde, Suriye kökenli sanatçıların etkisi kuşkusuz çok önemlidir. Genel kabul gördüğü gibi, Anadolu'nun ekonomik anlamda yükselişi, bir çekim merkezi haline dönüşmesini sağlamıştır, ilkin Artuklu çevresinde görülen Suriye kökenli sanatçılar, yapılardaki kitabelerinden anlaşıldığı üzere yüzyılın ikinci on yılında Anadolu Selçuklu çevresinde çalışmaya başlamışlardır. Biri Halep diğeri Şam ünü taşıyan iki sanatçı, 7713. yüzyılın ilk yansına yayılan geniş bir süreç içerisinde eserler vermişlerdir. Biri askeri mimari alanında çalışır, I. Alaeddin Keykubad'ın adını taşıyan Alaiye kentini eserleri ile süslerken, diğeri başkentin ve neredeyse tüm Selçuklu topraklarının en önemli yapısı olacak Konya, Alaeddin Camii cephe düzenlemesini yapmaktadır. Sultanın eli altında böylesi iki sanatçının varlığı; ekonomik güç, sultani tercihler gibi, karmaşık bir geri plan sayesinde gelişirken, Anadolu'da kalış süreleri göz önüne alındığında; yeni sanat ve kültür ortamının biçimlenişinde, estetik-teknik değerleri ile yoğun etkilerinin varlığı kanıtlanamasa da bir gerçektir. Selçuklu sarayı emrinde çalışmış olan iki sanatçıdan Muhammed b. Havlan ed-Dımışki'nin, Anadolu öncesi ya da sonrası çalışmaları hakkında elimizde bilgi bulunmamakla birlikte, Halep Okulu'nun kurucusu Yahya el- Katarani'nin oğlu Ebu Ali ibn Ebu Raha el- Kettani el-Halebi'nin son işlerine Anadolu'da rastlıyoruz. Gelen sanatçıların yanlarında kişisel atölyelerini de getiriyor olma ihtimali; çırak yetiştirmeleri, ölçeklerin ve biçimlerin hızla bir yerden diğerine dolaşımınıII Gelen sanatçıların yanlarında kişisel atölyelerini de getiriyor olma ihtimali; çırak yetiştirmeleri, ölçeklerin ve biçimlerin hızla bir yerden diğerine dolaşımını sağlıyor olmalıydı. Aslında basit görünen bu denklem, kaynakların suskunluğu nedeniyle içeriğinde binlerce bilinmezi barındırmaktadır. Anadolu ve Suriye arasında gelişen hareketliliğin tek yönlü olmadığı yapılan bu çalışmada elde edilen sonuçlardan birisini oluşturmaktadır. Bu gidiş-geliş, değişim-dönüşümün yollan ve boyutlarının anlaşılabilmesi için, daha çok sayıda inceleme yapılması gerekmektedir. Bununla birlikte, Anadolu-Suriye Sanat ilişkileri adını taşıyan bu çalışma; daha dışa dönük ve anlam taşıyıcı yüzeyler olan Cephe Düzenlemesini esas alarak bu soruların yanıtlanabilmesi yolunda atılan küçük bir adımın sahibi olmuştur.
Bursa dini mimarisinde Türk Barok bezemeleri

Bursa, erken Osmanlı mimarisinde külliyelerin şekillendiği ilk Osmanlı başkentidir, inşa edilen külliyeler bugünkü Bursa şehrinin sınırlarım oluşturmuş ve külliyeye adını veren hükümdarlar, külliyenin bulunduğu semte de isimlerini vermişlerdir. Bursa'da, miladi 1339 yılında Orhan Bey Külliyesi ile başlayan sultani külliyeler, miladi 1426'da Muradiye Külliyesi ile sona ermiştir. Bu tarihten sonra, 16. yüzyıla kadar Muradiye Külliyesi'nde türbeler inşa edilmiştir. Miladi 1854 yılında meydana gelen Bursa depremiyle Osman Gazi ve Orhan Gazi Türbeleri tamamen yıkılmış, miladi 1863 yılında Sultan Abdülaziz tarafından yeniden inşa ettirilmiştir. Bursa dini mimarisindeki cami ve türbelerde farklı plan şemalarının uygulandığı görülür. Türk Barok bezemelerinin yer aldığı camiler, tek kubbeli cami, ulu cami ve '_L' plan şemasındadır. Türbeler ise kare, altıgen ve sekizgen planlıdır. Bursa cami ve türbelerinde yer alan kalemisi süslemeler, yapısall ve işlevsel yüzeylere göre dağılım gösterir. Bursa dini mimarisindeki kalemisi süsleme programında, erken Osmanlı dönemi süsleme örneklerinin görülmesinin yanı sıra, özgün kompozisyonlardan yeni bezeme kuruluşlarının üretildiği veya sadece Türk Barok bezeme örneklerinin yer aldığı süslemeler mevcuttur. 18 .-19. yüzyıllarda yapılan kalemisi bezemeler, erken Osmanlı dönemi kalemisi bezeme tekniklerinden farklı olarak serbest fırça tekniğiyle yapılmışlardır. 'Bursa Dini Mimarisindeki Türk Barok Bezemeleri' başlıklı tez çalışmasının katalog bölümünde 20 yapı incelenerek, yapısall ve işlevsel yüzeylerinde yer alan kalemisleri tespit edilmiştir. Bu tez çalışması, alanında yapılmış ilk özgün çalışmadır.
14.15. yüzyıl Bursa cami ve mescitlerinde kubbeye geçiş elemanları

Bursa Osmanlılar tarafından 1326'da fethedildiğinden itibaren Edirne'nin başkent oluşuna kadar 42 yıl süreyle Osmanlı'ya başkentlik yapmıştır. Alındığı ilk yıllardan itibaren yoğun bir yapılaşmanın olduğu kentte, göçerlerle yerli ustalar birlikte çalışmışlardır. Çalışmamızda 1300- 1453 yılları arasında Osmanlılar tarafından Bursa'da inşa edilen 19 adet cami ve mescit belirlenmiş ve bu yapılara ait mekanlarda kullanılan kubbeye geçiş elemanları incelenmiştir. İncelediğimiz yapılara ait mekanlarda kullanılan geçiş elemanlarında bir çeşitliğin olduğu görülmüş ve bu çeşitliliği belirleyen etmenlerin neler olduğu üzerinde durulmaya çalışılmıştır. Osmanlılar inşa ettikleri ilk yapılardan itibaren geçiş elemanları da dahil olmak üzere Anadolu Selçuklu geleneğini devam ettirmekle birlikte daha da geliştirerek yapılarında kullanmışlardır. Ancak kendilerinden önce kullanılmamış olan prizmatik üçgenli kuşak ve türevlerinin Batı Anadolu'daki ilk yapılardan itibaren ortaya çıkması bugün de merak konusudur. Araştırmalarımız sırasında moloz taş ve tuğlanın bölgesel malzeme olması nedeniyle tercih edilmiş olduğu ve ustanın kökeni ne olursa olsun, malzeme koşullarına bağlı kalacağından ortaya koydukları eserlerde benzerliklerin olmasının kaçınılmaz olduğu sonucuna varılmıştır. Osmanlılar yerli malzeme ve yapım tekniklerine bağlı olarak eserler vermiş olsalar bile, ilk yapılardan itibaren yerli geleneklerle Türk-İslam mimarisini yorumlayıp kendilerine özgü bir üslup ortaya koymuşlardır.
Akdağmadeni ilçesi ve köylerinde bulunan Selçuklu sikkeleri

Sikke, uygarlık tarihi boyunca önemli buluşlardan biri olmuş ve ticaret hayatının vazgeçilmez bir parçası olarak kullanılmıştır. Ülkelerin uluslararası ilişkilerinde para politikası her devirde önemli bir yere sahip olmuştur. Sikkeler üzerlerinde barındırdıkları yazı, motif ve figürler nedeni ile tarih, sanat ve kültürel etkileşim kaynağı olarak kesin bilgiler aktarmasından dolayı belge niteliğinde özelliğe sahip olmuştur. Ayrıca devlet ekonominsin temel birimi olma özelliğine sahip olan sikkeler siyasal ve sosyal dengenin korunmasına da yardımcı olmuştur. Devletin refah seviyesinin artışına paralel olarak iç barış sağlanmış ve sultanların bütçe zenginliği ile halka karşı gücünün artmasında da büyük rol oynamıştır. Anadolu Selçuklu Devleti'nin ilk sikke basımı I. Mesud (1116-1155) ile başlamış ve ilk gümüş sikke basımı ise II. Kılıç Arslan (1156-1192) ile devam etmiştir. I. Alaaddin Keykubad (1220-1236) ise sikke üzerinde ilk kez Selçuki sülüsü kullanan sultan olmuş ve devamında II. İzzeddin Keykavus (1246-1248), IV. Kılıç Arslan (1259-1265) ve II. Alaaddin Keykubad (1249-1257) aynı şekilde Selçuki sülüsü geleneğini devam ettirmiştir. Ayrıca bu sultanlar 3 Kardeşler olarak tahta çıkmış müşterek bir hükümdarlık sürmüşlerdir. II. Gıyaseddin Keyhüsrev (1237-1246) ise klasik Selçuklu sikke anlayışının dışına çıkmış ve sikkelerinde Şir-i Hurşit kompozisyonu kullanmıştır. Bu dönemin klasik sikke şekli, sikkenin dış ve iç kısmını kaplayan düz ve inci dizili daire evi olmuştur. Bu şekli tamamlayan süslemeler ise bitkisel rumi motifi ve yıldız motifleri olmuştur. Sikke üzerinde bulunan süslemeleri her sultan kendi arzu, isteğine göre kullanmış ve gücünü en iyi şekilde yansıtacak olan sikkeler üzerinde lakaplarına ve ünvanlarına yer vermişlerdir. Bu çalışmanın amacı, Yozgat Müzesi koleksiyonuna 28.07. 2015 tarihinde eklenen Anadolu Selçuklu dönemine ait 1005 sikkeyi incelemek ve daha önce incelenmiş olan Anadolu Selçuklu sikkeleri ile benzerlik ve farklılıkları açık bir şekilde tanımlayıp değerlendirmektir.
Mihrablarda kullanılan yazılar ve çözümlemeleri

İslam tarihinin ilk dönemlerinden bugüne kadar özellikle mimari alanda oldukça fazla eser ortaya konmuştur. Bu eserlerin içinde camiler, camilerde ise mihrab büyük bir öneme sahiptir. Başlangıçta basit bir nişten ibaret olan mihrablar zamanla İslam mimarisinin en çok dikkat çeken elemanı haline gelmiştir. Özellikle Osmanlı dönemi camilerine bakıldığında mihrabın herhangi bir cami elemanı olmanın dışında simgesel bir yapıya büründüğü görülür. Çok geniş bir dönemi kapsayan İslam sanatı tarihi boyunca her kültür kendine özgü mihrab örnekleri ortaya koymuştur. Bu mihrabların bazıları ise süslemeleriyle bakanları hayrete düşürmektedir. Camiye girildiğinde tam karşı da duran mihraba bakmak elbette ki kaçınılmazdır. İşte dikkatleri ilk anda üzerine toplayan mihrab pek çok tarzda tezyin edilmiştir. Mihrab süsleme öğesi olarak birçok yöntem kullanılmakla birlikte 'yazı? bu öğelerin içinde önemli bir yere sahiptir. Mihrab süslemesinde kullanılan bu yazıların görselliği kadar manaları da önemlidir. Bu noktadan yola çıkarak çok sayıda mihrab incelenmiş ve kullanılan yazı örnekleri tespit edilip manaları çözümlenmeye çalışılmıştır. Mihrablarda bulunan yazı örneklerinin büyük çoğunluğunu Kuran ayetleri oluşturur. Bunun yanında dini literatürde yaygın olan bazı kelime gruplarına da rastlanmıştır. Kullanılan ayetlerin önemli bir kısmı namazdan bahseder. Bazıları ise doğrudan namazdan bahsetmemekle birlikte hadisler aracılığı ile namazla arasındaki bağlantı ortaya konmuştur. Ayrıca mescitleri konu edinen ayetler mihrablarda mevcuttur. İçinde 'mihrab kelimesi geçen bazı ayetlerde mihrablara yazılmıştır. Çalışmamızda mihrablarda görülen yazıların kullanım şekilleri ve yapıda bulundukları yer ayrı bir bölümde gösterilmiştir. Sonuç olarak ise mihrablarda kullanılan yazıların büyük çoğunluğunun rastgele seçilmeyip belli bir mana çerçevesinde yazıldığı kanaatine ulaşılmıştır.
Geleneksel yapım teknikleri ve mekan ilişkisi: Uzungöl ve Taşkıran örnekleri

Trabzon iline bağlı Taşkıran ve Uzungöl beldeleri, coğrafi bakımdan Doğu Karadeniz'in bölgeye özgü doğal ortamına sahiptir. Bölgedeki kırsal özellik beraberinde kendilerine özgü yapım tekniklerini getirmektedir. Bu doğrultuda, konutların özel bir mimari karaktere sahip olması söz konusudur. Bu tezde, Uzungöl ve Taşkıran aynı geleneksel malzemelere bağlı kalmalarına ve birbirlerine yakın mesafelerde bulunmalarına karşın, iki ayrı yörede ayrı tipte mekan kurgularının olduğu ve plan organizasyonlarında farklılıklar bulunduğu ve bu çeşitliliğin halen devam ettiği görülmüştür. Uzungöl ve Taşkıran'da bulunan konutların mekan kurguları ve konumlandıkları yerleri tespit edebilmek için bir çalışma alanı belirlenmiştir. Çalışma alanında bulunan geleneksel konutların karakteristik özelliklerini anlayabilmek için yapım teknikleri detaylı olarak incelenmiştir. Yapı kullanıcıları ile yaşam biçimleri hakkında birebir görüşme yapılarak, konut biçimlenmesine olan etkileri araştırılmıştır. Çalışma alanında belirlenen konutlarda, aynı yapı malzemelerinin yapım teknikleri bakımından birbirlerinden ayrılmaları sonucu, malzemelerin uygulanması aşamasında farklılıkların oluştuğu görülmüştür. Böylece, çalışma sonunda aynı malzeme kullanılarak farklı mekan oluşumlarının nasıl elde edildiği tespit edilmiştir.