Marka hakkına tecavüz halinde cezai sorumluluk

Markalar başta olmak üzere tüm sınai mülkiyet ürünleri üzerindeki hak kavramı, yüzyıllar öncesine dayanmakla birlikte, hem bu haklara yönelik ihlallerin yaygın olmaması hem de sanayiye uygulanamadığından ciddi bir ekonomik değere dönüşmemesi nedeni ile hakların korunmasına ilişkin idari ya da cezai önemli bir koruma öngörülmemekteydi. Ancak ekonomik pazarın büyümesi ile sınai hakların koruması güçleşmiş bunun için dünya genelinde koruma amaçlı çalışmalar yapılmaya başlanmıştır. Tarihsel olarak daha yakın cağlarda başlamakla birlikte marka ve marka hakkı maddi mülkiyet haklan gibi hukuk düzenleri tarafından tanınmakta ve korunmaktadır. Bu hakkın korunmasını sağlamak amacıyla uluslararası birçok anlaşma ve protokol kabul edilmiş, böylece marka bir özel hukuk süjesi halini almıştır. Marka, sahibi açısından diğer ticari varlıklarından farksız olarak değerlendirilebilir. Markanın tescil altına alınması, marka sahibine söz konusu işaret üzerinde münhasır hak vermektedir. Bu bağlamda hem bir marka yaratmak suretiyle münhasır hakların sahibi olan kişinin haklarının korunması, hem de marka hakkının suiistimal konusu edilmesinin önüne geçilmesi gündeme gelmektedir. Bu sebeple marka ihlalleri, özel hukuk normlarının yanında ceza hukuku müeyyideleri ile de korunmakta olup tezimizin konusunu da bu anlamda 'inarka suçları' oluşturmaktadır. Marka haklarının ihlalinin suç olarak düzenlenmesi, özel bir takım düzenlemeleri de beraberinde getirmiş ve bu amaçla ülkemizde de uluslararası anlaşmalarla uyumlu düzenlemelerin yapılması ihtiyacını doğurmuştur. Ülkemizde marka hukuku ile ilgili ilk yasal düzenlemeler 1871 tarihli Alamet-i Farika nizamnamesine kadar uzansa da, markanın öneminin anlaşılarak marka tescili bilincinin 1990'lı yıllardan sonra artması yeni düzenlemeleri de beraberinde getirmiş ve bu sebeple 1995 yılında 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname çıkarılmıştır. 556 sayılı KHK'nın yürürlüğe girmesinden hemen sonra özel hukuk hükümlerini ve taleplerini düzenleyen KHK'nın, marka suçlarını içermesi gereği düşüncesiyle 3.11. 1995 tarih ve 4128 sayılı Kanun ile marka suçlan ve yaptırımları da KHK'ya eklenmiştir. Ancak 556 Sayılı Markaların Korunması Hakkında KHK'nın bazı maddelerinin Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmesi ve 5252 Sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 5. ve geçici 1. maddeleri uyarınca, özel kanunlarda bulunan ceza hükümlerinin 31.12. 2008 tarihine kadar TCK hükümleri ile uyumlu hale getirilmemesi sebebiyle 61/A maddesinde yer alan ceza hükümlerinin uygulanmasını sağlamak amacıyla 556 sayılı KHK' da değişiklik yoluna gidilmiştir. Bu değişiklikleri içeren 5833 Sayılı Kanun 21.01 2009 Tarihinde TBMM'de kabul edilmiş ve onaylanarak 28.01. 2009 tarihli Resmi Gazetede yayınlanmıştır. Böylece Suç unsuru oluşturacak eylemler, bu eylemlerin ölçüsü ve bu suçlara uygulanacak cezai yaptırımlar açısından, KHK ile Anayasa hükümleri doğrultusunda, TCK arasındaki uyum sağlanmış ve hukuki boşluk giderilmeye çalışılmıştır. Biz, tez çalışmamıza konu olarak u özellikle son yıllarda giderek daha çok önem verilen marka hakkına ilişkin 'inarka suçları'nı seçtik. Sınai haklar aleyhine işlenen tecavüz fiilleri, pek çok hukuk sisteminde yukarıda ifade ettiğimiz özel hukuk karakterinden dolayı suç olarak nitelendirilmemektedir. Ancak bizim hukuk sistemimiz, başlangıcından itibaren bu tür fiilleri cezai müeyyideye bağlamıştır. Tez konumuzun ana temasını da cezai müeyyideler oluşturmaktadır. İki ana bölümden oluşan tez çalışmamızın birinci bölümünde 'inarka suçları'nı açıklayabilmek için markayı, tarihçesi, unsurları, özellikleri ve bu alandaki uluslararası anlaşmaları da içerecek şekilde anlatmaya çalışacağız. İkinci bölüm ise tez çalışmamızın ana konusu olan marka suçlarına ilişkin olacak. Bu bölüm esas itibariyle 5833 Sayılı Markanın Korunması Hakkında KHK ile değişiklikten evvel yer alan düzenlemeyi inceleyerek açıklamaya çalıştık. Ayrıca tüm marka suçlarında büyük ölçüde aynı olmaları sebebi ile fail, kusurluluk, hukuka aykırılık unsurları ile suçun özel görünüş biçimleri ve kovuşturma ve yargılamaya ilişkin özellikler gibi konular, tüm marka suçlarını kapsayacak şekilde ayrıca inceleme altına alındı.