turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Şebnem İşigüzel'in romanlarının feminist eleştiri bağlamında incelenmesi

Feminist yaklaşım; kadınların temelde cinsiyetleri gerekçesiyle, toplumda ikincil konuma itilmelerine bir karşı çıkış olmakla birlikte, aynı zamanda kadınların özgürleşmesi, sosyal ve ekonomik hayatta erkeklerle eşit haklara sahip olması gerektiğini savunan bir yaklaşımdır. Feministler; kadınların cinsiyetleri gerekçesiyle toplumsal ve hukuki haklardan yoksun bırakılmasına karşı çıkmış, toplumun ve kültürün kadına yüklediği genel geçer yargıları yıkmak, sorgulamak istemiş, kadınların bağımsız ve kendini keşfeden bireyler olmasını amaçlamıştır. Feminizmin 1960'lı yıllardan sonra Avrupa ve Amerika'da yeniden güçlenmesi, feminist söylemlerin edebiyata yansımasını sağlamış bu durum beraberinde edebiyatta var olan cinsiyet kalıplarını, edebiyatta hakim olan eril dili, kadınların edebiyata nasıl yansıtıldığını, edebiyatla kadına biçilen toplumsal rollerin tartışılmasına olanak sağlamıştır. 1970'li yıllardan itibaren Türk edebiyatında kadın yazarların sayısı artmış, bu yazarlar; kadın olma ve farkındalığıyla eserler vermişlelerdir. Türk edebiyatında yenilik arayışını sürdüren ve özgünlüğünü kararlılıkla sürdüren kadın yazarlardan biri de Şebnem İşigüzel'dir. Şebnem İşigüzel de eserlerinde kadın olma, kadınlık durumu, eril zihniyet, toplumun kadına yüklediği rolleri romanlarında feminist bir yaklaşımla irdelemiştir. Bu çalışmada öncelikle feminizminin doğuşu ve gelişim sebepleri, dünyada ve ülkemizde tarihsel gelişimi, feminist eleştiri kuramı hakkında genel bilgiler verilerek, yazarın romancılığı sanat anlayışı ortaya konulmuş ve bu bağlamda yazarın romanlarındaki feminist yaklaşımı değerlendirilmiştir. Şebnem İşigüzel'in, 2019 itibariyle toplamda dokuz romanı yayımlanmıştır. Feminist unsurlar ön plana çıkmadığı gerekçesiyle, Resmi Geçit adlı roman çalışmanın dışında tutulmuştur. Yazarın Eski Dostum Kertenkele (1996), Sarmaşık (2002), Çöplük (2004) , Kirpiklerimin Gölgesi (2010), Venüs(2013), Gözyaşı Konağı, Ada 1876 (2016), Ağaçtaki Kız (2017), İyilik(2019) sekiz romanı feminist eleştiri bağlamında incelenmiştir. Yazarla yapılmış bir söyleşi de çalışmanın sonuna eklenmiştir.
Hüseyin Nihal Atsız'ın sanat eserlerinin arketipsel eleştiri yöntemi ile tahlili

Köken itibariyle eski Yunanca olan 'arketip', 'arche' ve 'typos' sözcüklerinin birleşiminden meydana gelmektedir. Modern psikolojinin ana terimlerinden olan bu kavram, Carl Gustav Jung'un belirttiği üzere insan zihninin ortak bilinçdışında yatan 'ilk imge'ler, 'ana numune'ler şeklinde tanımlanmaktadır. Platon'un 'idea'sıyla eş anlama gelen arketip sadece gelenek, dil ve göçlerle yaygınlaşmamış; dünya kurulduğundan beri insan zihninde doğuştan, kendiliğinden var olmuştur. Mitolojik anlatılarda, destanlarda da tezahürlerini gördüğümüz arketipler, günümüz modern anlatılarında ortak bilinçdışı ögeleri olarak karşımıza çıkmaktadır. 20. yüzyılda ortaya çıkan 'arketipsel eleştiri', edebi eserde var olan ortak bilinçdışı imgelerini ve kullanımlarını tespit etmek; elde edilen bulgular üzerinden estetik değer yargısına ulaşmak maksadıyla kullanılan eleştiri yöntemlerinden biridir. Türk edebiyatında şair, romancı ve hikayeci kimliğiyle tanınan Hüseyin Nihal Atsız'ın Bozkurtlar, Deli Kurt, Ruh Adam, Z Vitamini ve Dalkavuklar Gecesi romanları; şiirlerini topladığı Yolların Sonu ve Hikayeler başlıklı sanat eserlerinin arketipsel eleştiri yöntemi esas alınarak incelenmesi bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Beş bölümden oluşan çalışmada arketipsel doğa imgeleri, arketipsel benlikler, hayvan arketipleri, yolculuk arketipi ve diğer arketipsel semboller hakkında verilen bilgiler ışığında sanat metinleri değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonunda Hüseyin Nihal Atsız'ın eserlerinde mitolojinin verilerinden özellikle Türk mitolojisinden faydalandığı; zaman zaman bunlara arketipsel anlamlar yüklediği tespit edilmiştir.
Analyetic bibliyography of the works related of the Uyghur folklore in Kazakhstan

Günümüzde Uygur Türklerinin yaşadığı önemli coğrafyalardan biri Kazakistan'dır. Bu çalışma, iki yüz bini aşkın Uygur Türkünün yaşamakta olduğu Kazakistan'daki, Uygur folkloruyla ilgili çalışmaların tespit edilerek incelenmesi ve bibliyografyasınınhazırlanması amacıyla yapılmıştır. Kazakistan'da Uygur folkloru üzerine yapılan çalışmaları tespit ve temin etmek üzere, Kazakistan'ın Almatı, Türkistan ve Kentav şehirlerindeki kütüphanelere ve üniversitelere gidilerek oralarda yer alan Uygur Türkçesiyle ilgili çalışmalar temin edilmiştir. Bu çalışmalar temin edilirken fotoğraf makinesi ve tarayıcı kullanılarakkaynaklardan arşiv oluşturulmuştur. Araştırmalar sonucunda Uygur Türkçesiyle ilgili oluşturulan yaklaşık 1600 eserlik arşivden Uygur folkloruyla ilgili 306 eser bu çalışmada ele alınmıştır.'Kazakistan'da Uygur Folkloruyla İlgili Yapılan Çalışmaların AnalitikBibliyografyası' adlı çalışmanın 'Birinci Bölüm'ünde; Kazakistan'da yaşayanUygurların tarihi, nüfusu ve sosyo-kültürel yaşamları hakkında bilgi verilmiştir. 'İkinci Bölüm'de Kazakistan'da Uygur folkloruyla ilgili temin edilen 306 eser, bağımsızlık öncesi yapılan çalışmaların tanımı ve bağımsızlık sonrası yapılan çalışmaların tanımı başlıkları altında ele alınmıştır. Eserlerin öncelikle Kiril alfabesiyle künyeleri verildikten sonra künyelerin transkripsiyonu yapılmıştır. Bu bölümde incelenen çalışmaların kronolojik olarak bibliyografyası verilerek eserler tanıtılmıştır. 'Üçüncü Bölüm'de ise; türlerine ve içeriklerine göre ele alınan eserler türlerine göre gruplandırılarak sayıları belirtilmiş, konuları ve içerikleri bakımından değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonuç kısmında, bağımsızlık öncesi eserlerin bağımsızlık sonrası eserlere göre fazla olduğu; bağımsızlık öncesi dönemde Sovyet etkisinin, bağımsızlık sonrası dönemde ise Türk boylarının kardeşliğinin eserlere nasıl yansıdığı belirtilmiştir.
Karakalpak realistik masalları

Masallar milletlerin geçmişşlerinde çok önemli bir yer tutar. Sözlü anlatım unsuru olması sebebiyle uzun yıllar boyunca nesilden nesile aktarılarak varlığını korumayı başarmıştır. Bu halkbilim unsurları ile Ana Vatan'a olan bağımız kopmadan devam etmiştir. Bu çalışmamızda halk bilimi içerisinde yer alan masallar üzerinde durulmuş, Karakalpak edebiyatındaki realist masallar Kiril alfabesinden transkripsiyonlu olarak Latin alfabesine, Karakalpak Türkçesi ile yazıya geçirilen metinler Türkiye Türkçesine aktarılmıştır. Karakalpak realist masalların bu vesileyle Türkiye'de ilk kez yayınlaması büyük bir önem arz etmektedir. Çalışmamız Giriş, Metinler ve Sonuç bölümünden oluşmaktadır. Giriş bölümündeKarakalpaklar ile ilgili bilgi verilmiş, genel masal kavramı, realist masalların genel özellikleri ve masalların motif yapısı incelenmiştir.'Metinler' bölümünde Kiril harfli 'Karakalpak Halk Ertekleri' isimli eserdeki 41 realist Karakalpak masalı transkripsiyonlu olarak Latin harflerine, Karakalpak Türkçesindende Türkiye Türkçesine aktarılmıştır. Çeviride anlatıcının üslubu korunmuş orijinal masalanlatımına sadık kalınılmıştır. Çalışmamızın Sonuç bölümünde ise çalışmanın tamamını kapsayacak bir genel değerlendirme yapılmıştır.
Süreyya Evren'in 'Postmodern Bir Kız Sevdim' ve 'Ur Lokantası' adlı romanlarının söz dizimsel incelemesi

Bu çalışmamızda son dönem postmodern yazarlarımızdan Süreyya EVREN'in 'Postmodern Bir Kız Sevdim ve Ur Lokantası' adlı romanları, söz dizimi açısından incelenmiştir. Araştırmanın temel amacı, bu romanlardan hareketle Türkçe söz diziminde cümlenin öğeleri, cümle çeşitleri ve kelime grupları ile ilgili özellikleri ortaya koymaktır. Araştırma, dil bilgisinin söz dizimi alanıyla ilgilidir. Çalışmamızda dilbilimcilerin söz dizimi ile ilgili araştırmaları temel çerçeve olarak alınmıştır. Farklı kaynaklar ve romandaki örnekler de göz önüne alınarak bir sınıflandırma yapılmıştır. Çalışma, son dönem postmodern Türk romanına ait örneklerden hareketle, söz dizimi ile ilgili tespitler ortaya koymayı amaçlayan metin merkezli bir çalışmadır. Postmodern çerçeve ve Türk edebiyatında postmodern gelişim evreleri de işlenmiştir. Söz dizimi ve dil açısından farklılık gösteren eserlerimizin incelemeleri hem modern hem de postmodern açıdan yorumlanmaya çalışılıp sunulmuştur. Çalışmamız üç ana başlıktan oluşmaktadır. Çalışmanın birinci başlığında kelime grupları ve bu grupların yapısı ile ilgili durumlar ortaya konmuş ve bu durumlar eserlerden seçilen örneklerle somutlaştırılmıştır. Çalışmamızın ikinci başlığında cümle çeşitleri genel özellikleriyle tanıtılmış ve eserlerden örneklendirilmiştir. Üçüncü ana başlıkta ise cümle ve cümle öğeleri ile ilgili belirlemeler yine eserlerden seçilen örnekler üzerinde gösterilmiştir. Son olarak da sonuç, ekler ve eserlerde yararlanılan kaynaklara yer verilmiştir.
Mahmut Cemil Bey divanı

Cemil Bey, Divan şiirinin 19. asır temsilcilerindendir. Rumelili olan Cemil Bey, Mevlevi tarikatına mensup mutasavvıf bir şairdir. Tezimizde şairin hayatı, şahsiyeti, şiiri hakkındaki değerlendirmeler yer verilmiştir.
Hoca Nazar Hüveyda Divanı

Hoca Nazar Hüveyda, Çağatay Türkçesinin son döneminde yaşamış ve ÇağatayEdebiyatı'na büyük katkı sağlamış şairlerindendir. Bu çalışmada Hüveyda Divanı dört bölümde tetkik edilmiştir. Giriş kısmında Çağatay Türkçesi ve dönemlerine değinilmiş, Hüveyda'nınhayatı ve sanatı hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde eser dil bilgisi yönünden incelenerek ses bilgisi ve şekil bilgisi özellikleri üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde ise Divan'ın aruz ölçüsü göz önünde bulundurularak çeviri yazılı metni verilmiştir. Üçüncü bölümde Hoca Nazar Hüveyda Divanı'nın sözlüğü yer almaktadır. Sözlükte sözcüklerin hangi dilden olduğu, Divan'daki kullanım yerleri örnekler verilerek gösterilmiştir.
Helaki Divanı'nın tahlili

16. yüzyıl şairlerinden olan HelAki'nin Divanı'nın tahlil edildiği bu çalışmada Mehmet Çavuşoğlu'nun 1982 yılında yayımladığı 'Tenkitli HelAki Divanı' adlı eser esas alınmıştır. Bu çalışmamızda HelAki Divanı'nda geçen unsurları gün yüzüne çıkarmak amaçlanmıştır. HelAki Divanı'nın tahlili yapılırken şairin dini ve tasavvufu ele alış biçimi, yaşadığı dönemin sosyal ve kültürel hayatı, eserde geçen şahıs adları, tabiat ile ilgili kullandığı kavramlar ortaya çıkarılmıştır. Ayrıca Divan şiirinin en önemli simgeleri 'Aşık- maşuk- rakip' ilişkisi, fiziksel ve ruhsal yapıları ve diğer çeşitli hususiyetleriyle birlikte incelenmiştir. Özellikle 'Din ve Tasavvuf' bölümünde İslami bir perspektiften kavramlara değinilmiştir. Bu durum İslam düşüncesi etrafında şekillenmiş bir toplumda imamlık görevi de yapan HelAki ve onun 'Divan'ı için uygun olduğu kanısındayız.
Fuzulİ'nin Türkçe dİvanı'ndaki gazellerde edebİ sanatlar

XVI. yüzyıl Klasik edebiyat şairi Fuzuli, hem yaşadığı yüzyılın hem de Türk Edebiyatının tanınmış şairlerinden biridir. Aşk ve ızdırap şairi Fuzuli, yüzyıllar geçmesine rağmen edebiyat dünyamızdaki yerini korumakta ve birçok araştırmanın inceleme alanı olmaya devam etmektedir. Hem şairliği hem de eserleriyle edebiyat kültürümüze zenginlik katan Fuzuli'nin eserleri üzerine yapılan çalışmalar sayesinde eserlerinin anlaşılması, tanıtılması kolaylaşmaktadır. Fuzuli, duygu ve düşünce dünyasını şiirlerine edebi sanatlar aracılığıyla başarıyla aktarmış bir şairdir. Bu kabiliyetini yoğun bir şekilde gördüğümüz şiirleri ise şüphesiz Türkçe gazelleridir. Fuzuli'nin bu başarısı Klasik şiirimizde gazel şairi olarak anılmasını da sağlamıştır. Bu çalışmada Fuzuli'nin Türkçe Divanı'ndaki gazellerde edebi sanatların tespiti, tasnifi ve kısmen de tahlilini yaptık. Edebi sanatlar hakkında öz bilgiler verip edebi sanat tespiti yaptığımız beyitleri ise ait olduğu başlık altında beyit sırasına göre derledik. Açıklamalı beyitlerin günümüz Türkçesindeki karşılığı veya açıklamasını vererek tespit ettiğimiz edebi sanatın beyit üzerindeki anlaşılırlığını artırmaya çalıştık. Ayrıca XVI. yüzyılda yazılmış bir eserde edebi sanatların kullanım sıklığını da göstermeye çalıştık.
Dil ve kültür taşıyıcısı olarak tarihi Safranbolu evlerinde kullanılan mimari terimler

Bu çalışmanın konusu Safranbolu yöresinde kullanılan mimari terimlerin etimolojik açıdan incelenmesidir. Araştırma yöntem olarak iki ana kısımdan oluşmaktadır. Bunların ilkinde yönlendirilmiş görüşme yapılarak ve Safranbolu'yla ilgili çeşitli kaynaklar taranarak mimari terimler toplanmıştır. Yapılan araştırma sonucunda çoğu Safranbolu merkez ve Yörük Köyünden olmak üzere 150 adet mimari terim derlenmiştir. Araştırmanın ikinci kısmında derlenen terimler mimari ve etimolojik açıdan incelenmiştir. Derlenen bu 150 terimin 82 tanesi Türkçe, 24 tanesi Farsça, 20 tanesi Arapça, 8 tanesi Yunanca, 3 tanesi İtalyanca, 2 tanesi Ermenice, 1 tanesi Fransızca, 1 tanesi Rumca, 1 tanesi Macarca kökenlidir. Bu istatistiklere göre derlenen terimlerin büyük bir kısmı dilimizden türetilmiş, diğerleri ise başka dillerden alınmıştır. Çalışma göstermiştir ki mimari terimler sadece teknik birer tanımlama değil aynı zamanda kültürel alışverişin önemli bir aracısıdır. Söz konusu terimler gerek halkın yeni sözcük türetmedeki yaratıcılığına gerekse farklı medeniyetler arasındaki sosyal ve kültürel etkileşime güzel bir örnektir. Nesiller arası kültür aktarımında dilin gelişim ve değişim sürecini görmek için mimari terimler mutlaka başvurulması gereken dil hazinelerindendir.
Fazıl Hüsnü Dağlarca şiirinde lirizm

Fazıl Hüsnü Dağlarca, Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatının en önemli şairlerinden biridir. Dağlarca'nın şiirleri tematik yönden oldukça zengindir. Bu çalışmada, Dağlarca'nın şiirlerindeki lirik temalara değinildi. Bu lirik temalar: Aşk, yalnızlık, mutluluk, özlem, anı, kadın, çocuk, ölüm, ağıt, sevgi gibi kavramlarla sınırlandırıldı. Çok fazla eseri olduğu için ilk kitabı ' Havaya Çizilen Dünya'dan başlanarak yazdığı bütün kitaplar tarandı. Temalara uygun şiirler seçilip yorumlanmaya çalışıldı. İlk kitabı 'Havaya Çizilen Dünya'da modernist ögelerle gelenekseli kendi sanat anlayışı doğrultusunda birleştirir ve yavaş yavaş kendi poetikasını oluşturur. Bu durum 'Çocuk ve Allah'ta kendini imge arayışına bırakacaktır. Her dönemde kendini geliştiren Dağlarca hiçbir sanat akımına katılmaz. Kendi tarzı ve kimliğini sergiler. Dağlarca, hayatı boyunca yazmış, yüz otuza yakın eserle Türk edebiyat tarihinde belki de en üretken şair olarak yer edinmiştir. Dağlarca'nın şiirinin sayısı ne olursa olsun evrensel bir nitelik taşır. Dünü, bugünü ve yarını içerir.
Kırım Tatar Türkçesinde kiplik belirteçleri

Bu çalışmada Kırım Tatar Türkçesinde kiplik gösteren belirteçleranlamsal ve bilimsel açıdan ele alınmıştır. Çalışmanın giriş bölümünde kip ve kiplik üzerine yapılan çalışmalar değerlendirilmiştir. Ayrıca kipliğin Türkçe çalışmalardaki anlatımı üzerinde durulmuştur. Kırım Tatar Türkçesi gramerlerinde kiplik belirteçlerinin işlenişi açıklanmış ve örnekler verilmiştir. Kiplik belirteçleri elimizdeki Kırım Tatar Türkçesi ile yazılmış beş adetromandan tespit edilmiştir. Bu belirteçler kiplik anlamlarına göre üç gruba ayrılmıştır. Bu belirteçlerin cümlelerde gösterdiği kiplik anlamları ayrıntılı olarak işlenmiştir.
Mahmut Ragıp Gazimahal'in halk bilimi ile ilgili çalışmaları

Jüri: Yrd. Doç. Dr. Dilaver DÜZGÜN 1990 yılında İstanbul'da dünyaya gelen Mahmut Ragıp Gazimihal, ilkokul ve ilk müzik bilgilerini babasından alır. Öğrenimine Fransız Koleji ve Vefa Lisesi'nde bir müddet devam ettikten sonra müzik bilgilerini artırmak üzere Berlin'e, daha sonra Paris'e gider. 1929 yılında yurda döner. Bir müddet İstanbul'daki liselerde öğretmenlik yaptıktan sonra Ankara Musiki Muallimi. Mektebi'nde göreve başlar ve ömrünün sonuna kadar buradaki müzik öğretmenliği görevini sürdürür. Gazimihal yirmi üçü telif, üçü de çeviri olmak üzere yirmi altı eseri yazmıştır. Telif eserlerinden dört tanesi ise basılmamıştır. Bu kitaplann büyük bir kısmı Türk halk oyunları ve Türk halk müziği ile ilgilidir. Kitaplarından on altı tanesi sağlığında, diğerleri de ölümünden sonra basılmıştır. Halk bilimi konulan dışındaki kitapları da musiki ile ilgilidir. Çeşitli vesilelerle folklorun genel konularına değinen Gazimihal, eserlerinde çoğunlukla Türk halk oyunlarına ve halk müziğine ağırlık vermiştir. Bunlardan halay, bar, horon, zeybek ve kaşık oyunlarının kökeni hakkında oldukça geniş araştırma yaparken oyun adlarının etimolojisi üzerinde ayrıntılı bilgiler vermiştir. Ayrıca halk oyunlarının eski Türk inançtan ve Orta Asya Türk kültürüyle olan ilişkilerine sıkça değinerek Halk oyunları konusunda bir de tasnif denemesi yapmıştır. Gazimihal, Türk halk müziğinde, çok eskiden beri kullanılan kopuz, davul, def, kaval, zuma v. b. sazların kökenini Orta Asya Türk kültürüne bağlayarak bu çalgıların adlan ve yapımları konusunda da çok aynntılı bilgiler sunmaya çalışmıştır. Özellikle Türk halk müziğinin pentatonik bir yapıya sahip olduğunu ısrarla savunmuştur. Ayrıca, Karagöz, kukla, çocuk oyunları, dil ve müzik ilişkisi, dram sanatı gibi konularda da araştırma yapmıştır.
Zordun Sabir'in Anayurt romanı üzerine bir inceleme

Zordun Sabir, Çağdaş Uygur edebiyatının önde gelen isimlerindendir. Anayurt, onun en ünlü tarihi romanıdır. Bu romanda 1942- 1949 yılları arasında yaşanan Üç Vilayet İnkılabı konu edilmiştir. Üç Vilayet İnkılabı dönemine ait mücadeleler/savaşlar, dramatik olaylar, kahramanlık ve aşk hikayeleri yer alan bu romanda, dönemin insan tipleri, yaşam tarzı, düşünceleri, uyanışları, tarihin dönüm noktasındaki tercihleri, görüş ayrılıkları, inkılabın zaferinden sonra nasıl mağlubiyete uğradıkları destansı bir ifade tarzı ile okuyucuya verilir. Romanda fona yerleştirilen bireylerin geçmişşi, zaman diliminde geçen vakalar 10 yıla sığdırılır. Eserde zamanındaki Rusya ve Çin'in politik, kültürel baskıları, bundan büyük ölçüde etkilenen Uygur, Kazak, Kırgız, Tatar, Özbek gibi Türk boylarının sosyal-politik durumu anlatılır.
Vehbi Cem Aşkun'un şiiri: Yapı, tema ve anlatım

Vehbi Cem Aşkun öğretmen olmasının avantajıyla yazmaktan hiç kopmamıştır. Farklı alanlarda 26 tane çalışmaya imza atmış olması bunun bir göstergesidir. Vehbi Cem Aşkun çok yönlü bir şair, aynı zamanda folklor araştırmacısıdır. Şair ve yazar Vehbi Cem Aşkun'un hayatının ve şiirlerinin araştırılması konusunda yapılan, şairle ilgili monografik bilgi vermeyi amaçlayan bu çalışma, dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde sairin hayatı, mizacı, yayıncılığı ve eserlerine; ikinci bölümde şiir, şair ve dile ilişkin görüşlerine; üçüncü bölümde şiirlerinin tema yönünden incelenmesine; dördüncü bölümde ise şiirlerinin sekil ve dil yönünden incelenmesine yer verilmiştir. Şairin hayatı, eserleri, sanatı; dil, şiir ve şair hakkındaki görüşleri, çeşitli zamanlarda muhtelif dergilerde yayınladığı yazılardan, eserlerinden ve hakkında yazılmış gazete ve dergi yazılarından derlenerek oluşturulmuştur. Şairin tüm şiirleri içeriğine göre sınıflandırılmış, tespitlerde bulunulmuş ve yargılara ulaşılmıştır.
Dinar ve çevresinde halk hekimliği

Bu çalışma, Dinar ilçe merkezi ve çevresindeki köy ve kasabalarda halk hekimliği uygulamalarının varlığını tespit etmek amacıyla yapılmıştır. İnsanların bu tedavi yollarınayönelişleri, devam eden sağaltım uygulama ve yöntemlerinin neler olduğu, geçmişşte uygulanmış ancak unutulmaya yüz tutmuş uygulamalar, devam eden 'ocaklık' geleneğiincelenmiş ve elde edilen bilgiler düzenlenerek sunulmuştur. Giriş bölümünde çalışmanın yapıldığı alan ile ilgili bilgiler verilmiş, kaynak şahıslaraulaşılan köy ve kasabalar listelenmiştir. Birinci bölümde halk hekimliği hakkında genel bilgiler verilmiş ve tarihi kökenleri örneklerle açıklanmıştır. İkinci bölümde hastalıklarla ilgili uygulamalara yer verilmiştir. Alfabetik sıra ile verilen hastalıklar gerek kitabi gerekse sözlü bilgilerle açıklanmış, tedavisinde kullanılan çeşitli uygulamaları verilmiştir. Bu esnadakaynak şahısların anlatım esnasında söylediklerinden önemli kısımlar aynen aktarılmaya çalışılmıştır. Üçüncü bölümde hastalıkların tedavisinde başvurulan tedavi metotlarıgruplandırılmış, elde edilen verilerle örneklendirilerek açıklanmıştır. Dördüncü bölümde çalışma alanında ulaşılan ocaklar ve ziyaret edildiği ifade edilen türbeler hakkında gerek yazılı gerek sözlü kaynaklardan elde edilen bilgilere yer verilmiştir. Beşinci bölümde ise halkın sağaltım amacıyla kullandığı her türlü malzeme sınıflandırılarak verilmiştir. Son olarak yazılı ve sözlü kaynakların yer aldığı kaynakça listesi ve alan çalışması esnasındaçekilen fotoğrafların olduğu ekler bulunmaktadır.
Anadolu sahası klasik Türk edebiyatında tercüme ve şerh geleneği

Klasik Türk edebiyatındaki tercüme ve şerh geleneğini toplu olarak ele alan bu çalışmada; XIII. yüzyılın sonundan XIX. yüzyılın başlarına kadarki süreçte Batı Türkçesi ile üretilen tercüme ve şerh türü eserler derlenip tasnif edilmiş; edebi olarak değerlendirilenler de tanıtılmıştır. Üç bölümden oluşan bu çalışmanın başına araştırmanın amacı, yöntemi ve kaynakları hakkında bilgi verilen bir giriş bölümü de eklenmiştir. Birinci bölümde; konuyla ilgili yapılan akademik araştırmalar ile bu araştırmanın neticesinde ortaya çıkan tercüme ve şerh türü eserlerin kısmi olarak incelenmesinden hareketle, klasik Türk edebiyatındaki tercüme ve şerh geleneği hakkında genel bilgiler verilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde 15 ana başlık altına dahil edilen 900 küsur edebi tercüme ve şerh türü eser kısaca tanıtılmışken; üçüncü bölümde ise edebiyat dışı olarak değerlendirilen tercüme ve şerhler klasik ilim tasniflerine uygun olarak tasnif edilip kronolojik olarak listelenmiştir.
Türk dili ve edebiyatı öğretiminde müfredat programları ve ders kitapları ana dili öğretiminde ölçme ve değerlendirme

Örgün eğitim kurumlarında eğitimin en önemli vasıtası Türk Dili ve Edebiyatı dersidir. Bu kurumlarda verilen Türk Dili ve Edebiyatı derslerinde başarının elde edilmesi için önce müfredat programlarının ve ders kitaplarının mükemmelleştirilmesi gerekin sonra bu dersin nasıl işleneceği, metin incelemelerinin nasıl yapılacağı hususunun çok iyi bilinmesi lazım gelir. Bu, doktora tez çalışmamızda, Türkçe'nin eğitimi için esas alınan müfredat programlarını inceledik, ilke ve esaslarını tespit etmeye çalıştık; ders kitapları hakkında açıklamalar yaptık; derslerin sınıfta nasıl işlenmesi ve metinlerin nasıl incelenmesi gerektiği üzerine durduk. Bu tez çalışmasında, şu hususlar üzerinde durulmuş ve açıklamalar yapılmaya çalışılmıştır: 1) Türkçe'nin eğitimi ve öğretiminde Türk Dili ve Edebiyatı dersi müfredat programlarının önemi; 2) Türk Dili ve Edebiyatı dersi müfredat programının ilke ve esaslarının tespiti; 3) Eğitim ve öğretimde müfredat programlarının yeri; 4) Türk Dili ve Edebiyatı ders kitaplarının Türkçe'nin eğitimi ve öğretimindeki yeri; 5) Ders kitaplarında aranan özelliklerin tespiti; 6) Ders kitaplarının müfredat programlarına uygunluğu; 7) Derslerin sınıfta nasıl işleneceği hususu; 8) Metinlerin nasıl incelenmesi gerektiği hususu; 9) Türk Dili ve Edebiyatı dersinde ölçme ve değerlendirmenin nasıl yapılacağı hususu... Bu tez çalışmasında, liselerimizde Türk dili ve edebiyatı öğretiminde zaafiyet gösteren yönler tespit edilmeye ve teklifler getirilmeye çalışılmıştır.
Başkurt Türkçesindeki Arapça ve Farsça unsurlar

Türklerin XI. yüzyılda İslam dinini kabul etmesiyle Türk diline Arapça ve Farsça unsurlar girmeye başladı. Türk diline Arapça kelimeler doğrudan değil Türk edebiyatı vasıtasıyla girmiştir. Farsça kelimeler ise hem doğrudan hem de edebiyat aracılığıyla Türk diline geçmişştir. Arapça ve Farsçadan Türkçeye kelime akışı XX. yüzyıla kadar devam etmiştir. Bazı Arapça ve Farsça kelimeler Başkurt Türkçesine diğer diller özellikle Rusça ve diğer Kıpçak lehçeleri kanalıyla geçmişştir. Çağdaş Türk lehçelerinde Arapça ve Farsça unsurlar önemli bir yere sahiptir. Başkurt Türkçesinde de 2500 civarında Arapça ve 600 civarında da Farsça kelime bulunmaktadır. Günümüzde, Başkurt Türkçesine giren Arapça ve Farsça unsurlar eskimiş veya kullanımdan düşmüş kelime olarak kabul edilmektedir. Bu kelimelerin tamamına yakını Türkiye Türkçesiyle ortaktır. Bu çalışmada, Başkurt Türkçesinde bulunan Arapça ve Farsça kelimeler, kelime grupları ile ekler tespit edilmiş ve kelimelerdeki ses değişmeleri incelenmiştir.