Ailevi akdeniz ateşi tanısı alan çocuklarda prognozu belirlemede oksidatif stresin rolü ve oksidatif stres belirteçlerinin gen mutasyonları ile ilişkisi

Giriş ve amaç: Ailevi Akdeniz Ateşi gibi kronik inflamatuvar hastalıklarda doku hasarının oksidatif stresle ilişkili olabileceği öne sürülmektedir. Bu nedenle bu çalışmada AAA tanısı alan çocuk hastalarda doku hasarı belirteçlerinden plazma ileri oksidasyon protein ürünü ve serum amiloid A proteini düzeyleri çalışılarak, bu belirteçlerin hastalığın prognozunu belirlemede kullanılabilecek bir parametre olup olmayacaklarının, ayrıca gen mutasyonları ile ilişkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Hastalar ve yöntem: Çalışmaya Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Romatoloji Ünitesinde AAA tanısı konulmuş, takip ve tedavileri sürdürülen 119 hasta ile fizik muayene bulguları ve laboratuvar incelemelerinde herhangi bir inflamasyon bulgusu olmayan 30 sağlıklı çocuk kontrol için alındı. Atak durumlarına göre hastalar gruplandırıldı. Grup 1 (kolşisin tedavisi başlanmış, uzun süre ataksız izlenen hastalar n=29), Grup 2 (kolşisin tedavisi başlanmış, sık atağı olan hastalar n:30), Grup 3 (kolşisin tedavisi başlanmış, atakta olan hastalar n:30), Grup 4 (kolşisin tedavisi başlanmamış yeni tanı alan hastalar n:30), kontrol grubu Grup 5 (n=29) olarak belirlendi. Hastaların atak sıklığı AAA ağırlık skorlamasındaki puanlamaya göre yapıldı. Ayda iki ve daha fazla atak geçirenler sık atak olarak değerlendirildi, ayda bir ve daha az atağı olanlar uzun süre ataksız olarak kabul edildi. Ayrıca hastalar atak ve ataksız durumlarına göre tekrar gruplandırıldı. Hastalardan ve kontrol grubundan elde edilen sonuçlar gruplar arasında karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışma gruplarının plazma AOPP düzeylerine bakıldığında seyrek atak geçiren grubun (grup 1) AOPP düzeyinin kontrolle benzer olduğu (p>0,05), buna karşın sık atak geçiren grup (grup 2), atak anındaki grup (grup 3) ve kolşisin başlanmamış yeni tanı alan grup (grup 4 )'un AOPP düzeylerinin kontrol grubu (grup 5 )'nün değerlerinden anlamlı derecede yüksek olduğu belirlendi (p<0,05). Serum amiloid A proteini açısından gruplar karşılaştırıldığında grup 1 ,2,3,4'ün değerlerinin grup 5'inkinden istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek olduğu bulundu (p<0,05). Bunun yanı sıra grup 3'ün diğer gruplara göre daha yüksek düzeyde SAA proteini değerine sahip olduğu ve istatistiksel olarak da anlamlı olduğu bulundu (p<0,05). Hastalar atak ve ataksız durumuna göre gruplandırıldığında atak döneminde SAA proteini ve AOPP düzeylerinin hem atak döneminde hem de ataksız döneminde kontrol grubunun değerlerine göre anlamlı derecede yüksek olduğu belirlendi (p<0,05). Ayrıca AOPP ve SAA proteini düzeylerinin atak döneminde ataksız döneme göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek olduğu bulundu (p<0,05). Genetik mutasyonlarla SAA protein ilişkisi araştırıldığında M694V homozigot taşıyıcılığı ile SAA proteini oranında anlamlı pozitif korelasyon bulundu (p<0,05). Buna karşın AOPP düzeyleri ile genotip arasında anlamlı ilişki tespit edilmedi (p>0,05). Sonuç: SAA protein düzeyi hastalığın hem aktivasyon hem de kronik inflamasyon belirteci olarak kullanılabilir. Ayrıca hastalığın prognozunda SAA protein düzeyinin kritik önemi vardır. AOPP düzeyi AAA'da aktivasyon belirteci olarak kullanılabilecek bir parametredir.