Down sendromlu çocuk anneleri ile normal gelişim gösteren çocuk annelerinin doğal ortamda günlük rutinlerde 'sözel iletişim amaçlarının' betimlenmesi ve karşılaştırılması

Bu araştırmada, down sendromlu çocuk anneleri ile normal gelişim gösteren çocuk annelerinin doğal ortamda, günlük rutinlerde çocukları ile etkileşimleri sırasında anneler tarafından kullanılan iletişim amaçlarının betimlenmesi ve down sendromlu çocuk anneleri ile normal gelişim gösteren çocuk annelerinin kullandıkları iletişim amaçlarının farklılaşıp farklılaşmadığının belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, özgül örnek olay araştırmaları çerçevesinde niteliksel-betimsel olarak desenlenmiştir. Araştırmaya katılanlar, çoklu ve karşılaştırmalı örnek olay çerçevesinde ölçüte göre örnekleme stratejisi benimsenerek belirlenmiştir. Araştırmanın verileri doğal ortamda katılımcı gözlem modeli çerçevesinde uzunlamasına toplanmıştır. Araştırmacı, bu çalışmaya katılmayı kabul eden ailelerin evlerine giderek aile görüşme formu ve işlevde bulunma düzeyini belirleme formu aracılığı ile bilgi toplamıştır. Bu bilgiler doğrultusunda; araştırmanın katılanları, iki down sendromlu çocuk annesi ile iki normal gelişim gösteren çocuk annesinden oluşmaktadır. Annelerin çocuklarıyla yaptıkları günlük rutinleri belirleyebilmek amacıyla kamera ile kayıt yapılarak veri toplanmıştır. Bu veriler, video teyp analizi yöntemi ile yazılı metne dönüştürülerek kodlanmıştır. Araştırmanın bulguları annelerin; olumlu emir, olumsuz emir, doğal soru, eleştiriyel soru, sözel olmayan soru, çocuğa bilgi verme, çocuğun davranışına yönelik bilgi verme, çocuğun davranışına yönelik çocuğa bilgi verme, çocuk hakkında bilgi verme, çocuğun önceden yaptığı davranışa yönelik bilgi verme, önerme, tekrarlama, onaylama, onaylamama, övgü. dikkat çekme, çocuğa yönelik iletişim oyunları ve sözel olmayan seslendirme iletişim araçlarını kullandıklarını ortaya çıkarmıştır. Down sendromlu çocuk annelerinin normal gelişim gösteren çocuk annelerine oranla, iletişim amaçlarını farklı yüzdelerde kullandıklarını göstermektedir. Down sendromlu çocuk annelerinin çocuklarıyla etkileşimleri sırasında tüm sözel ifadeler arasından en çok olumlu emir iletişim amacını kullandığı gözlenirken, normal gelişim gösteren çocuk annelerinin çocuğa bilgi verme iletişim amacını kullandığı gözlenmiştir. Down sendromlu çocuk annelerinin normal gelişim gösteren çocuk annelerine oranla olumlu emir, sözel olmayan seslendirme ve önerme iletişim amaçlarını daha sık kullandıkları belirlenmiştir. Bunun yanı sıra, normal gelişim gösteren çocuk annelerinin down sendromlu çocuk annelerine oranla çocuğa bilgi verme ve onaylama iletişim amaçlarını daha sık kullandıkları gözlenmiştir. Bu araştırmanın bulgularının erken eğitim programlarının içeriğine katkıda bulunabileceği düşünülmektedir. Çünkü; çalışmanın bulgularından da anlaşılabileceği gibi down sendromlu çocuk annelerinin, çocuğa bilgi verme ve onaylama iletişim amaçlarını normal gelişim gösteren çocuk anneleri kadar sık kullanmadıkları, bu durumun çocuğun dil gelişimini olumsuz yönde etkileyebileceği düşünülmektedir. Bu konuda annelere gerekli bilgilendirme ve yönlendirmenin yapılması, bunun erken eğitim programına dahil edilmesi down sendromlu çocuğun dil gelişimi açısından önemli görülmektedir.