turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Eyyühe'l-Veled tercümesi

İmam Gazali tarafından kaleme alındıktan sonra tüm İslam coğrafyasında haklı bir şöhret kazanan, pek çok nüshası bulunan, başka dillere tercüme edilen Eyyühe'l-Veled adlı eser, Türkler arasında da çok sevilmiş, bu yüzden de Arapça bilmeyenler rahatça okuyup anlasın diye Türkçeye tercüme edilmiştir. Biz bu çalışmamızda, İmam Gazali'nin hayatını, eserlerini ve eserler üzerinde yapılmış çalışmaları ortaya koyduk. Eserin transkripsiyonlu metnini yazıp sözlük-dizin kısmını da oluşturduktan sonra, edindiğimiz bu bilgiler ışığında da eserin imla özelliklerini tespit ettik ve eserin ruhuna uygun olan emir-istek kipli cümleleri metindeki sırasına göre yazdık.
Razınihan ile Mahifiruze Sultan Hikayesi üzerine mukayeseli bir inceleme

Çalışmanın giriş bölümünde, Razınihan ile Mahıfiruze Sultan Hikayesi'ni konu alan ya da dolaylı yoldan da olsa bahseden eserleri gösterdik. Böylece hikayenin Türk edebiyatındaki yerini tespit etmeye çalıştık. Birinci bölümde hikayenin yazma ve taş baskı metinlerini tespit ettik. Hikayenin Latin harflerinde yapılan yayınlarını da değerlendirdik. Süleyman Tevfik Özzeroğlu'nun, Razınihan ile Mahıfiruze Sultan Hikayesi'ni Latin harfli baskısının orijinal metinlerine daha yakın olduğunu tespit ettik. İncelememizde üçüncü varyant olarak kullandık. Ancak taş baskı varyantta, yazma varyanta göre farklılıklar bulunduğunu ve Süleyman Tevfik Özzeroğlu varyantının ise yazıldığı dönem itibariyle değişikliklere uğradığını; 'Padişah' kelimesi yerine 'vali', 'şehzade' kelimesi yerine 'beyzade' kullanıldığını tespit ettik. Varyantlar arasındaki bu farklar; sözlü gelenekten yazıya geçirilen hikayelerin az da olsa değişikliğe uğradığını göstermektedir. Hikaye epizotlarına göre mukayese edilip varyantlar arasıdaki farklılıklar ve aynilikler tespit edildi. Hikayenin şiirlerinin incelenmesinde, epizot sırası dikkate alındı ve şiirler arasındaki farklar tablolarla gösterildi. Hikayenin motifleri, Stith Thompson'un 'Motif Index of Folk Literature' isimli eserinden yararlanılarak incelendi ve motiflerin karşılıkları bulunarak katalogdaki yerleri gösterildi. Hikayedeki kalıp sözler yine bu bölümde gösterildi. Daha sonraki bölümlerde hikayenin; konusuna göre Türk halk hikayeleri içinde kahramanı muhayyel olan aşk hikayesi olduğu ve şekli yapısının biyografik halk hikayesi olduğu tespit edildi. Son olarak da hikayenin masal kaynaklı olduğu ve 17. yüzyıldan sonraki bir zamanda teşekkül ettiği sonucuna varıldı.
Nurİ, hayatı, edebi kişiliği, divanı ve divanının incelenmesi

Nuri, XIX. yüzyılda yaşamış bir divan şairidir. Yaptığımız çalışmada Nuri'nin hayatı, sanat anlayışı ve edebi kişiliği hakkında bilgi verilerek divanın transkripsiyonlu metni oluşturulmuştur. Hayatı hakkında net bilgilere ulaşamadığımız Nuri'nin divanından başka eseri bilinmemektedir. Divan 7 münacat, 3 na't, 3 müseddes, 1 muhammes, 1 tahmis, 1 şarkı, 81 gazel, 3 müstezat, 9 mukattaat, 6 kıt'a, 11 müfredat, 3 rubai, 1 kaside ve 2 tarihten müteşekkildir. Sebk-i Hind? etkisi altında orijinal hayaller, girift ve uzun terkipler, üst düzey sanatlı söyleyişler, deyimler ve atasözlerini kullanır. Nuri geniş kelime hazinesini şiirlerine yansıtmış bir şairdir. Arapça, Farsça, Yunanca, İtalyanca kelimelerden de istifade etmiştir. Nuri tasavvuf dolu şiirleriyle de dini mekanizmasının zenginliğini sergiler. XIX. yüzyıl şiir anlayışının ortaya konulmasında ve o dönemin sosyal hayatının anlaşılmasında Nuri Divanı'nın fayda sağlayacağı düşünülmüştür. Neticede Nuri'nin hayatı ve eserleri hakkında bilgi verilerek onun kültür ve edebiyat dünyamıza kazandırılmasına çalışılmıştır.
Lokman Hekim'le ilgili halk anlatıları üzerine bir araştırma

Türkiye'de Lokman Hekim üzerine kapsamlı bir bilimsel çalışma yapılmamıştır. Kısıtlı sayıda yapılan çalışmalarda onun daha çok dini kimliği öne çıkarılmış ve nasihatlerine yer verilmiştir. Halbuki o çok yönlü bir kimliğe sahiptir. Hekimlikte ve hakimlikte ün yapmış bir tiptir Lokman Hekim. Bu da beraberinde konuyu çok yönlü bir açıyla ele almayı gerektirmektedir. Bu konunun geniş bir perspektifle ele alınmamış olması bizi bu çalışmayı yapmaya sevk etmiştir. Konunun derli toplu bir şekilde çalışılmamış olması bizi cezbetmekle beraber kaynakların kısıtlı olması bizi zorlayan ve çalışmanın süresini uzatan unsurların başında gelmiştir. Lokman Hekim'i ve Lokman Hekim anlatılarını konu alan bu çalışmada Lokman Hekim üzerine Türkiye başta olmak üzere Türk dünyası ve Türk dünyası dışında yapılan çalışmalar ve bu çalışmaların içerikleri değerlendirilmiş; Lokman Hekim'in dini, tarihi ve mitolojik/efsanevi kökenleri ile Türk halk kültüründeki algısı tespit edilerek Lokman Hekim'le ilgili kimlik problemini sonuca bağlama noktasında değerlendirmelerde bulunulmuş; Lokman Hekim anlatılarının epizot ve motif yapısının ortaya konması ve incelenmesine çalışılmış; Lokman Hekim'in Türk halk kültüründeki algısının açığa çıkarılması yönünde tespit ve değerlendirmelerde bulunulmuştur.
Asri Divanı: İnceleme - metin

Ahmet Cemil Miroğlu, 20. yüzyılda yaşamış diplomat bir şairdir. Klasik Türk edebiyatının çıkış noktası kabul edilen İran ile Rusya, Belgrad, Sudan, Suriye gibi ülkelerde uzun yıllar bürokratlık yapmıştır. İran'da yaşadığı dönemde klasik şiir tarzıyla 'Asri' mahlasını kullanarak bir divan oluşturmuştur. Milli Kütüphane'de ulaşabildiğimiz Asri Divanı'nın şimdiki tespitlerimize göre aynı kütüphanede bildiğimiz 6 defteri daha mevcuttur. Çalışmamızın konusunu oluşturan divan, bütün defterler arasında en hacimlisidir. 137 varaktan oluşmuş mürettep olmayan divanda, çoğunluğu gazel olmak üzere, terkib-i bend, mesnevi, tahmis, terbi, tesdis, tesbi', muhammes, murabba, ruba'i, kıt'a, koşma ve müfred gibi nazım şekilleriyle yazılmış manzumeler yer almaktadır. Asri Divanı, Klasik Türk şiirinin değişerek 20. yüzyılda hala yaşadığını gösteren bir belge niteliğindedir. Eserin Klasik Türk şiirinin önceki yüzyıllara nazaran gücünü kaybettiği bir dönemde yazılmış olması ve tanınmaması dikkate değerdir.
Basiri'nin Farsça Divanı'nın Türkçe çevirisi

FARSÇA DİVANI'NIN TÜRKÇE ÇEVİRİSİBULUKGİRAY, İsaYüksek Lisans - 2019 Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı Danışman: Prof. Dr. Ahmet KARTALBasiri (941/1534-35) İstanbul'un fethinin yaşandığı, sınırların üç kıtaya ulaştığı Osmanlı Devleti'nin en parlak asrı olan XVI. asırda yaşamıştır. Sanatçıların, şairlerin, bilge ve alimlerin İran, Orta Asya ve çevre coğrafyalardan Osmanlı coğrafyasına aktığı dönemlerde bu şahsiyetlerin arasında Basiri de vardı. Bu yüzyılda şaire, sanata ve edebiyata büyük bir ilgi ve alaka vardı. Hatta devletin başında bulunan padişahların ve ileri gelenlerin bile her biri birer şair, edip ve divan sahibi idiler. Onların da öncü olmasıyla bu alanda değerli eserler meydana gelmiştir. Bu çalışmamız XVI. asırda yaşayan ve renkli bir kişiliğe sahip olan Basiri'nin Farsça Divanı'nın Türkçe Çevirisi üzerinedir. Basiri'nin Farsça Divanı'nın Türkçe Çevirisi bugüne değin ele alınmamış bir konudur. Şairin Farsça Divanı kendi el yazması ile mevcut olup tek nüsha halindedir. Ayrıca yine kendisinin kaleme aldığı Türkçe Divanı ise Farsça Divanı'nın sonunda yer almaktadır. Türkçe Divanı hakkında Prof. Dr. Ahmet Kartal 2006'da Basiri ve Türkçe Şiirleri adlı bir kitap yayımlamıştır. Eski Türk edebiyatının önemli bir bölümünü oluşturan Farsça klasik metinler, özellikle şiir çevirileri yok denecek kadar azdır. Bu alanda elle tutulur, ihtiyaçları karşılayacak ve bu boşluğu dolduracak çalışmalara her zaman ihtiyaç vardır. Biz de bu bilinçle hareket ederek kültürel mirasa bir katkı niteliğinde Basiri'nin Farsça Divanı'nı Türkçeye çevirdik. Bir mukaddime 1406 beyitten meydana gelen divanda toplam 23 kaside, 121 gazel, 32 kıta bulunmaktadır. Üç bölümden oluşan bu çalışmanın birinci bölümünde şairin hayatı, edebi kişiliği ve eserleri hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde şairin Farsça Divanı ve muhteva konusu ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise şairin Farsça Divanı'nın Türkçe çevirisi yapılmaya çalışılmıştır.
Tanzimat romanlarında erkek narsisizmi

Bu tezde Ahmet Mithat Efendi'nin Felatun Bey ile Rakım Efendi (1876), Namık Kemal'in İntibah (1876) ve Recaizade Mahmut Ekrem'in Araba Sevdası (1895) adlı romanları gerek ayrı ayrı gerekse birbirleriyle karşılaştırılarak narsisizm bağlamında incelenmiştir. Tanzimat dönemi erkek yazarlarının romanlarındaki başat erkek karakterlerin ve erkek egemen bakış açısına sahip anlatıcıların narsistik özellikler sergilediği belirlenmiştir. Buradan hareketle söz konusu narsisizmin bir cinsiyeti olduğu sonucuna varılmıştır. Tanzimat edebiyatının kurucu metinleri arasında yer alan bu romanların başat erkek karakterlerinin ve anlatıcılarının yanı sıra kurgusunun ve ilettiği tezin de narsistik bir yapılanma sunduğu saptanmıştır. Bu tespitin ardından narsisizmin neden Tanzimat romanlarının bütün katmanlarında görülen belirgin bir izlek olduğu sorgulanmıştır. Batılılaşma sürecinin başladığı dönemde yazılan bu romanlardaki narsistik örüntünün, gerileyen Osmanlı İmparatorluğu'nun yarattığı olumsuz benlik algısına karşı bir savunma olarak kurgulanmış büyüklenmeci tavrın edebi anlatılardaki yansısı olduğu sonucuna varılmıştır. Tezi bu sonuca ulaştıran, kendine hayranlık, büyüklenmecilik gibi tavırlarla kendini gösteren narsisizmin aslında temelde derin bir yer alanmışlıktan kaynaklandığı, büyüklenmeci tavrın narsisizmin nedeni değil sonucu olduğu ve bu tavrın aslında değersizlik hissine karşıt olarak geliştirilmiş bir savunma olduğu gerçeğidir.
Yetik ozan, hayatı ve şiirlerinin tematik incelemesi

Dr. Turgut Günay, dilbilimci ve bir akademisyen olduğu kadar Yetik Ozan mahlasıyla başta Töre dergisi olmak üzere çeşitli yayın organlarında şiirleri yayım-lanmış bir şairdir. 1942 yılında Manisa'nın Soma ilçesinde doğmuştur. İlköğrenimini Aydın iline bağlı çeşitli ilçe ve bucaklarında, orta öğrenimini ise Rize'de tamamlamıştır. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nü 1966 yılında bitirmiştir. Ardından Kütahya Lise-si'nde yaklaşık bir buçuk sene edebiyat öğretmenliği görevinde bulunmuştur. 1967 yılında Erzurum Atatürk Üniversitesi'nde asistanlık sınavını kazanmıştır. Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü asistanlığın başlamıştır. 1972 tarihinde 'Rize İli ve Ağızları' adlı tez çalışmasını tamamlayıp bilim doktoru olmuştur. 1973'te tamamladığı asker-lik sonrası Hacettepe Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Fakültesi Türk Dili ve Edebiyat Bölümü'nde öğretim görevlisi olarak göreve başlamıştır. Bu sürede Türkiye Türkçesi Grameri', 'Türk Dili Tarihi', 'Türkçenin Yapısı', 'Eski Türkçe Uygur, Göktürk, Karahanlı Lehçeleri', 'Anadolu ve Rumeli Ağızları', 'İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı', 'Bugünkü Türk Lehçeleri', ' Türk Halk Şiirinde Türkler ve Biçim-ler', ' Türk Kültürü' derslerini vermiştir. Akademik çalışmaların yanında, TRT Halk Müziği ve Halk Oyunlar Daire-sinde mesai dışı bir görevle yönetim kurulu üyeliğinde de bulunmuştur. 1978 yılında bir otel odasında hayatına kendini asarak son vermiştir. Şairin ölümünden sonra şiir-leri Yetik Ozan isimli bir eserde toplanmıştır.
'Iydİ Baba Divanı: İnceleme, metin, sözlük

Bu çalışmada şair 'Iydi Baba'nın aldığı medrese eğitimi, tasavvuf bilgisi ve gezdiği yerler anlatıldı. Medresede müderrislik yaptığı ve asıl mesleğinin debbahlık olduğu tespit edildi. Bu bilgiler göz önünde bulundurularak Divan'ı transkribe edildi. Edebi yönünün daha iyi anlaşılmasını sağlayacak bilgilere yer verildi. Divan'da geçen Arapça ve Farsça kelimeler için de bir sözlük oluşturuldu.
Milli edebiyat romanlarında aydın tipi

Tanzimat'tan sonra ortaya çıkan akımlardan biri olan milliyetçilik hareketi, 1911'de Selanik'te çıkmaya başlayan Genç Kalemler dergisi ile edebiyata da yansımıştır. Böylece ortaya çıkan ve 1940'lı yıllara dek uzanan Milli Edebiyat dönemi, konuşma dilinin egemen olduğu, halkı ilgilendiren konuların işlendiği edebi ürünlerle dikkati çeker. Bu dönemde, roman türünde eser veren belli başlı yazarlar Halide Edip, Yakup Kadri, Reşat Nuri, Refik Halit, Aka Gündüz ve Mithat Cemal (Kuntay/dir. Aka Gündüz dışındaki romancıların tümü de roman kişileri arasında aydın tiplere özel bir yer vermişlerdir. Yukarıda adı geçen romancılar arasında eserlerinde en çok aydın tipe rastlanan yazar, Halide Edip 'tir. Güçlü kadın tipler yaratmasıyla tanınan H. Edip, aydın kadını öteki romancılardan daha çok işlemesiyle de dikkati çekiyor. Ayrıca onun aydın tiplerinin önemli bir yanı da çoğunluğunun idealist olmalarıdır. Yakup Kadri, romanlarında, toplumda yaşanan büyük değişimlerin insanlar üzerindeki olumsuz etkilerini anlatmıştır. Onun eserlerindeki aydınlar da söz konusu olumsuzlukları yaşayan bunalımlı tiplerdir. Geniş okuyucu kitlesine ulaşmış bir Milli Edebiyat yazarı olan Reşat Nuri, öteki roman kişilerine olduğu gibi yanlış davranışlar içinde olan aydınlara da hoşgörüyle yaklaşmıştır. Ona göre önceleri dürüst olan insanların zamanla ilkelerinden ödün vermeleri çevrenin olumsuzluğundan, yaşamın güçlüklerinden kaynaklanmaktadır. 408 Refik Halit, çok sayıda romanı olmasına karşın, yalnızca birinde aydın tipe yer vermiştir. O da yurtsever bir öğretmendir. Tek romanı olan Mithat Cemal ise II. Abdülhamit döneminin özelliklerini taşıyan bir yan aydını anlatmıştır. Kanımca, Milli Edebiyat romanları Yeni Türk Edebiyatının klasikleri arasında yerlerini almışlardır. Başta Yakup Kadri olmak üzere Milli Edebiyat döneminin romancıları hep çağdaşlığı, ilericiliği savunmuşlardı. Onlar, aydın sorumluluğunu irdeleyerek, toplumumuzun düşünce dünyasının genişlemesine büyük katkıda bulunmuşlardır. 409
İbrahim Aşkİ Tanık'ın edebiyat dersi hülasaları eseri üzerine bir inceleme

İbrahim Aşki Tanık'ın Edebiyat Dersi Hülasaları adlı eseri üzerinde yapılan bu tez çalışmasında, ilk olarak İbrahim Aşki Tanık'ın Edebiyat Dersi Hülasaları adlı eseri Osmanlı Türkçesinden Latin harflerine aktarılmış daha sonra bu eser, edebiyat tarihi açısından önem arz eden diğer edebiyat tarihleri ile karşılaştırılmıştır. Karşılaştırılma yapılırken İbrahim Aşki'nin eserinde edebiyat tarihini nasıl ele aldığı, sınıflandırmayı neye göre yaptığı, sanatçıları ve eserlerini dönemler içerisinde ayırırken neleri göz önünde tuttuğu belirlenmiştir. Tez çalışmasının daha açıklayıcı olabilmesi için tezin sonunda bir sözlük oluşturularak İbrahim Aşki'nin eserinde yer alan bazı kelimelerin anlamlarına da yer verilmiştir.
Cumhuriyet dönemi Türk romanında postmodernizmin yeri

Roman, her dönemde yaşanan sosyal, siyasi ve ekonomik gelişmelerden ve değişimden etkilenmiştir. Teknolojik gelişmeler dahi romanın yapısı ve içeriği üzerinde etkili olmuştur. Tanzimat döneminde ilk örnekleri verilmeye başlanan Türk romanı gelişim süreci içerisinde içerik bağlamında farklılaşma gösterdiyse de temelde yansıtma işlevi değişmemiştir. Modernleşme sürecinde değişen dünyaya eleştirel bir tutumla kaleme alınanmodernist roman söz konusu olduğunda da yansıtma amacı insana yöneltilmiştir. nsanı her yönden irdeleyerek tüm yönleriyle yansıtmayı amaçlayan modernist roman teknolojik gelişmelerin yalnızlaştırdığı / yabancılaştırdığı bireyi betimler. Bünyesinde, teknolojik gelişmelerle karmaşıklaşan dünyayı, romanda kurgusaldeğişimler yaparak yansıtmaya çalışan modernist romanın eleştirisini de barındıranpostmodernist roman, eleştirdiği noktalara karşı tavırlar geliştirmiştir. Üstkurmaca tekniği ve anti-karakter öğesiyle modernist romanın, iç dünyasını her yönüyle yansıttığı bireyin karşısında olmuş ve her şeyden soyutlanarak meta bağımlısıbireyi betimlemiştir. Roman kişileri, romanı, ciddiyetinden arındıran ve bir oyunadönüştüren üstkurmaca tekniği ile belirginleşen yazarın oyuncağı haline gelmiştir. Postmodernist roman yine modernist sanatın seçkinciliğinin ve modernizminakılcılığının karşısında bir tavırla pop-art ve fantastik öğelerini kullanmıştır. Postmodernizmin tarihe bakışını betimleyen tarihe yönelme öğesi de hem tarihi bir popüler kültür öğesine dönüştürmüş hem de gündelik tarihi roman düzlemine taşımıştır. Postmodernist romanın anılan özelliklerinin tespiti yanında postmodernizminTürk romanındaki yerinin de belirlenmesi gerekmektedir. Türk edebiyatında postmodernistromanın örneklenişi, postmodernizmin düşünsel bağlamdaki çözümlenişinden daha erken dönemlere rastlamaktadır. Bu da postmodernist romanın biçimsel özelliklerinin öncelendiği, bu özelliklerin romanda kullanılış amacının yeterince ön planda tutulmadığı sonucunu ortaya koymaktadır.
Fuzulȋ'nin Leyla vü Mecnun mesnevisinde tasvir ögesi olarak teşbih

Bu çalışma Fuzuli'nin Leyla vü mecnun mesnevisindeki tasvir ögesi olarak teşbihleri tespit etmek amacıyla hazırlanmıştır. Çalışmamızda Hüseyin AYAN ve Muhammet Nur DOĞAN tarafından hazırlanan Fuzuli'nin 'Leyla vü Mecnun Mesnevisi' adlı eserlerden yararlanılmıştır. Tez üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde 16. yüzyıl Osmanlı Devletinin siyasi, ekonomik ve edebi durumu ele alınmıştır. Birinci bölümde öncelikle edebi tasvir ve teşbih konuları ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir. İkinci bölümde ise Türk edebiyatında Leyla vü Mecnun mesnevisi yazarları sıralanmıştır. Mesnevinin ayrıntılı bir özeti verilmiş, bölümleri sıralanmıştır. Üçüncü bölümde ise beyitlerde yapılan tasvir ögesi olarak teşbihler konularına göre gruplanmış ve olay örgüsü ile birlikte değerlendirilmiştir. Yer yer mazmunlar açıklanmış ve eserin sonunda bazı mazmunlarla ilgili görseller verilmiştir. Sonuç bölümünde ise tezin genel bir değerlendirilmesi yapılmıştır.
Süleyman Faik mecmuası (Transkripsiyonlu metin inceleme, 1b-55a)

Arapça 'toplama, bir araya getirme' anlamında kullanılan ve 'cem' kökünden türemiş 'mecmua' kelimesi, 'toplanmış, bir araya getirilmiş' anlamlarına gelmektedir. Terim anlamı olarak ise farklı şairlere ait çeşitli şiirlerin bir araya getirilmesiyle oluşan eserlerin genel adıdır. Mecmualar Eski Türk Edebiyatı'ınıza önemli katkılar sağlamaktadır. Bu çalışma, Süleyman Faik tarafından kaleme alınan İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi'nde NECTY 09577 demirbaş numarasıyla kayıtlı olan Mecmua-i Süleyman Faik adlı eserin numaralı varakları üzerine yapılmıştır. Manzum ve mensur bölümlerden oluşan eser, karışık mecmualar grubunda değerlendirilmektedir. Mecmuada edebiyat, tarih, musiki, tasavvuf ve dönemin sosyal hayatı ile ilgili çeşitli bilgiler yer almaktadır. Çalışmamızda, mecmua tanıtıldıktan sonra eserin manzum ve mensur bölümleri incelenmiştir. Ardından mecmuanın çeviri yazılı metni verilmiştir.
Türk hikayesinde konak ve yalı (1870-2000)

Osmanlı sivil mimarisinin özel ürünleri olan konak, köşk ve yalı, Tanzimat döneminden başlayıp Cumhuriyet yıllarından sonraya kadar zenginliği ve refahı temsil etmesi, Batılılaşma serüveni, geçirmiş olduğu siyasi-iktisadi değişimler ve yıkılışlarıyla Batılı anlamdaki Türk hikayesinde önemli bir konu teşkil etmiştir. Yaklaşık yüz elli yıllık bir süreci içine alan bu dönemde konak, köşk ve yalı Tanzimat devrinde Batılılaşma-Alafrangalaşma meselesi yönüyle; Abdülhamid döneminde, Servet-i Fünun edebiyat anlayışının ortak bir duyuşa dayanan mekan algısı çerçevesinde; Meşrutiyet'ten, Milli Mücadeleden ve Cumhuriyet'ten sonra ise genellikle yıkılışları yahut yozlaşmalarıyla ele alınır. Ayrıca söz konusu mekan, bazı hikayelerde kurgunun önemli bir unsuru olarak belirirken bazılarında hikaye kahramanının şahsiyeti ve bir parçası olduğu İmparatorluğun kaderiyle özdeşleştirilerek en temel bir konu arka planı olarak vücut bulur. Bu çalışmada, Tanzimat döneminden başlanarak Batılı anlamdaki Türk hikayesinin bugünkü örneklerine kadar olan süreçte; konağın, köşkün ve yalının ne şekilde kullanıldığı, yazarların bakış açıları merkeze alınarak incelenmeye çalışılmıştır. Çalışmanın bütününde, Türk hikayesinin önde gelen ve temsili değeri olan yirmi altı ismi değerlendirilmiştir. İnceleme, mekanın sadece belirgin bazı yönleri esas alınarak değil, kurgu içerisinde yüklenmiş oldukları işlevleri ve bütün yönleriyle söz konusu edilmiştir.
Kenan Hulusi Koray'ın Muhit dergisindeki nesir yazıları

Kenan Hulusi Koray, kısa süren yaşamında roman, mensur şiir, fıkra, makale, röportaj, eleştiri türlerinde eserler vermekle birlikte hikayeciliğiyle tanınmıştır. Birbirine zıt iki sanat anlayışının etkisiyle yazılmış hikayeleri; tema çeşitliliği, zaman ve mekanın kullanımı, insana bakış, dil ve üsluba gösterdiği özen bakımından dikkat çeker. İlk hikayelerinde 'sanat sanat için' anlayışıyla hareket eden Kenan Hulusi, üslupçu bir yazar kimliğiyle karşımıza çıkar. 'Sanat toplum için' anlayışıyla yazdığı ikinci dönem hikayeleri ise yaşadığı dönemin sosyal, siyasal, kültürel ve ekonomik hayatından izler taşır. Bu dönemde yazmış olduğu hikayelerde sosyal gerçekçilik akımının etkisindedir. Ancak dönemin sosyal gerçekçi yazarlarından farklı olarak, ferdi ihmal etmez. Toplumsal meselelere, bireyi ilgilendirdiği ölçüde hikayelerinde yer verir. Erken ölümü çabuk unutulmasına sebep olmuştur. Oysa Kenan Hulusi'nin unutulmayı hak etmeyen güzel hikayeleri vardır. Türk hikayesinin bugünkü noktasına gelmesinde Kenan Hulusi'nin önemli payı vardır.
Türk halk şiiri antolojileri bibliyografyası

Antoloji; şairlerin, yazarların veya bestecilerin eserlerinden alınmış seçme parçalardan meydana gelen yapıttır. Antolojiler, oluşturuldukları zamandan itibaren her alanda önemli görevler üstlenmişlerdir.'Türk Halk Şiiri Antolojileri Bibliyografyası' adlı tezimizde, aşıklık geleneğine bağlı şairlerin yer aldığı antolojiler ele alınmıştır. 'Giriş' kısmında; antoloji terimi açıklanmıştır. İki bölümden oluşan tezimizin birinci bölümünde; Batı Edebiyatında antoloji, Türk Edebiyatında antoloji, Türk halk şiiri ve halk şiiri antolojileri, çalışmamızda faydalandığımız antolojiler hakkında bilgiler verilmiştir, ikinci bölümde; toplam 44 halk şiiri antolojisindeki şair ve şiirler belirlenmiştir. 'İndeks' kısmında, tezimize alınan antolojilerdeki şairlere kolay ulaşılması için şair adları indeksi hazırlanmıştır. Elde edilen bilgiler tezin 'Sonuç' kısmında verilmiştir. 'Kaynakça' kısmında ise, tezin konusu olan antolojiler ve hazırlık aşamasında yararlanılan bütün kitap ve makaleler belirtilmiştir. Tezimiz, halk şiiri alanında yapılacak çalışmalar için araştırmacıların elinin altında bulunması gereken temel kaynak niteliğinde olmuştur.
Türk romanında mekan

Mekan, olay örgüsündeki temel çatısmanın tespit edilmesinde, karakterlerin psikolojik ve sosyal taraflarının ortaya konulmasında ve dönemin kültürelatmosferini yansıtarak edebi eserlerin tahlilinde önemli ipuçları olarak yer alabilen bir unsur, bir alandır. Yani mekan, simdiye kadar yapılan bir takım çalısmalardabelirtildigi üzere, anlatıcı/yazarın sadece kahramanlarını üzerine yerlestirdigi bir zemin ya da olay örgüsünde sadece sahne olma özelligini tasıyan islevsiz bir ögedegildir. Mekanın edebi eserlerde önemli islevlerinin olduğu düsüncesinden yola çıkılarak çalısmada, Tanzimat'tan bugüne kadar gelen Türk romancılıgındayazarların mekanı ne derece islevsel/fonksiyonel olarak kullanabildikleri sorusuna yanıt aranmaya çalısılmıstır. (1876-2002) yılları arasında yazılmıs olan eserlerden onbesi üzerinde çalısılarak yapılmıs olan bu çalısma, fiziksel atmosferi yansıtan mekanlar, karakterlerin ruhi atmosferleriniyansıtan mekanlar, kültürel atmosferi yansıtan mekanlar, dini önem tasıyanmekanlar, ülkülestirilmis mekanlar, savunulma ihtiyacına bağlı olarak düsünülmüsmekanlar ve mekanlasma egilimindeki esyalar baslıkları altında sınıflandırılmıstır. Yaklasık olarak 126 yıllık bir zaman dilimini ihtiva eden çalısmada, mekanınTanzimat'tan bugüne gelisme kaydeden bir sekilde islevsel olarak kullanıldıgı gözlemlenmistir. Tanzimat döneminin ilk edebi eseri olarak bilinen ve daha çok fiziksel atmosferi yansıtan mekanlara yer verildiği görülen ntibah'ta mekanın olay örgüsünden kimi kez kopuk bir sekilde yer aldıgı, fakat ilerleyen dönemlerdekieserlerde roman türünde kaydedilen gelismelerle mekanın, yazarlarca olay örgüsünebağlı ve bazen de simgesel olarak kullanıldıgı gözlemlenmistir. Ayrıca, bahsedilen süre içerisinde gerek belirli bir amaç etrafında gerekse sosyal ve kültürel sartlarıngetirdigi kaostan etkilenerek yalnızlasmaya baslayan birey düzeyinde mekana daha çok psikolojik açıdan bakılmaya baslandıgı yani karakterlerin duygularını yansıtan bir alan olarak görüldügü fark edilmistir. Bu durum her ne kadar anlatıcı/yazarınvermek istedigi tema ve real olma kaygısına göre değişkenlik gösterebilse de, kullanılan mekan türlerindeki farklılıklar da seyrin, genellikle karakterlerin ruhiatmosferlerini yansıtmak amaçlı olma yolunda ilerledigi söylenebilir.