Kistik fibrozis hastalarının hava yolu mikrobiyolojik profilinin değerlendirilmesi

Bu çalışmada Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı'nda, 2010- 2016 yılları arası takip edilen 94 Kistik fibrozis vakasının, havayolu mikrobiyolojik profili retrospektif olarak incelenmiştir. Hastaların cinsiyetleri, yaşları, tanı yaşları, doğum ağırlıkları, doğum haftaları, anne sütü alma süreleri, başvuru şikayetleri, nazal polip varlığı, beslenme durumu, pankreatik yetmezlik durumu, tanı anında ve son bir yıllık izlem sürecinde balgam, boğaz ve bronkoalveolar lavaj sıvısı kültürlerinde üreyen mikroorganizmalar ve üreme sayıları, ilk üreme mevsimleri, ilk üreme yaşları, P. aeruginosa ve S. aureus kolonizasyonu varlığı, balgam, boğaz kültüründe üreyen mikroorganizma sayısı ile anne sütü alma süresi arasındaki ilişki, P. aeruginosa kolonize koopere olabilen hastaların solunum fonksiyon testleri, P. aeruginosa üremesi olan ve olmayan vakaların beslenme durumları, P. aeruginosa kolonize olan ve olmayan vakaların akut pulmoner alevlenme ve psödobartter sebebi ile hastaneye yatış ihtiyaçları, son bir yılda oral ve paranteral antibiyotik kullanma ihtiyaçları, tüberkülin deri testi pozitifliği, bronşektazi varlığı ve üreme ilişkisi, ekokardiyografi bulgularına ait veriler incelenmiştir. Hastaların çoğu ilk 1 yaş içinde tanı almıştır ve ortanca tanı yaşı 5 ay olarak hesaplanmıştır. Hastalar en sık öksürük, kusma, ishal ve büyüme gelişme geriliği ile başvurmuştur. Tanı anında ve son kontrolde alınan balgam- boğaz kültürlerinde en sık saptanan mikroorganizmalar sırasıyla P. aeruginosa ve S. aureus'dır. Bütün yaşlarda baskın mikroorganizmanın P. aeruginosa olduğu tespit edilmiştir. Boğaz- balgam kültür üremelerinin mevsimlere göre farklılık göstermediği görülmüştür. Vakaların boğaz- balgam kültürlerinde mikroorganizma üreme yaşının, anne sütü alma sürelerine göre farklılık göstermediği görülmüştür. On beş (%15,9) vakada P. aeruginosa kolonizasyonu tespit edilmiştir fakat vakaların hiçbirinde S. aureus kolonizasyonu tespit edilmemiştir. P. aeruginosa kolonizasyonu olan vakaların FEV1%'lerinin daha düşük olduğu saptanmıştır. P. aeruginosa ile kolonize olan vakaların olmayanlara göre beslenme durumu açısından yetersiz olduğu görülmüştür. Hastaneye yatışların %46,8'inin akut pulmoner alevlenme, %21,7'sinin elektrolit imbalansı nedeniyle yapılmıştır. Vakaların P. aureginosa kolonize olmaları hem pulmoner alevlenme sebebi ile hem de elektrolit imbalansı sebebi ile hastaneye yatışları ve yatış sayılarını artırdığı görülmüştür. Son bir yılda %91, 9 hastanın oral antibiyotik, %19, 6 hastanın intravenöz antibiyotik kullandığı ve P. aureginosa kolonize hastaların hem oral hem de intravenöz antibiyotik ihtiyacının daha fazla olduğu görülmüştür. Vakaların 4'ünde (%4,2) tüberkülin deri testi pozitifliği saptanmıştır, 2'sine (%50) antitüberküloz tedavisi verilmiştir. EKO'da en sık saptanan bulgu patent foramen ovale olarak tespit edilmiştir. Bronşektazi en sık saptanan akciğer tomografi bulgusu olmuştur ve bronşektazi gelişen vakaların %46,1'inin P. aureginosa kolonize olduğu görülmüştür. Atipik KF hastalarının tüm vakalara oranı %11, 7 olarak hesaplanmış, hiçbirisinin S. aureus ya da P. aeruginosa ile kronik kolonize olmadığı tespit edilmiştir. Solunum yolu enfeksiyonları KF'li hastalarda morbidite ve mortaliteden en sık sorumlu olan klinik durumlardan biridir. Enfeksiyonların erken tanı ve uygun tedavisi ile hastaların yaşam süreleri ve kaliteleri artmaktadır. Bu nedenle KF'li olgularda mikrobiyal ekoloji konusunda ailelerin ve hekimler başta olmak üzere sağlık çalışanlarının bilgilendirilmesinin buna destek olacağı kanısındayız.