Türk Dili ve Edebiyatı hizmet öncesi öğretmen eğitiminde yansıtıcı öğretim uygulamalarının akademik yazma becerilerine etkisi

Anlama becerileri ve aktarma/anlatma becerileri olarak bilinen temel dil becerilerinde yetkinlik kazanmak, dil öğreniminin nihai hedefini oluşturmaktadır. Nihai hedefe ulaşmada zincirin son halkası olarak görünen ve aktarma/anlatma becerilerinden biri olan yazma becerisi üzerine yapılan araştırmalarda, öğrencilerin ilköğretimden yükseköğretime kadar verilen eğitimlere rağmen istendik düzeyde olmadıkları ortaya konmuştur. Özellikle yükseköğrenim seviyesine gelmiş öğrencilerin, ödev, rapor, proje, bitirme tezi gibi ürünlerine bakıldığında durumun hiç de iç açıcı olmadığı; bu durumun, ileri yazma yetkinliği isteyen akademik yazma becerileri için daha fazla sorun teşkil ettiği açıktır. Bu durum Türk dili ve edebiyatı öğretmen adayları için ise, hem branş bazında yeterlilik hem de gelecek nesillerin gelişimi dikkate alındığında, ayrıca önemli bir konu olmaktadır. Bu çalışmada, Türk dili ve edebiyatı öğretmen adaylarının akademik yazma becerilerinin geliştirilmesinde kullanılacak yansıtıcı öğretim uygulamalarının akademik makale yazma başarılarına ve buna yönelik tutumlarına olan etkisini araştırmak amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda 2012- 2013 akademik yılı güz döneminde Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Ana Bilim Dalında lisans düzeyinde öğrenim gören 'Türkçe I: Yazılı Anlatım' dersini alan 46 birinci sınıf öğrencisi üzerinde, bir dönem (14 hafta) boyunca, haftada 2 ders saati uygulama yapılmıştır. Uygulamalar bizzat araştırmacının kendisi tarafından yürütülmüştür. Araştırmada, dünyada en etkili araştırma yöntemlerinden biri olarak kabul edilen karma araştırma yöntemi kullanılmış, nicel ve nitel veriler birlikte ele alınmıştır. Süreç başında hazırlanan ders izlencesine uygun olarak, Türk dili ve edebiyatı öğretmen adaylarından süreç öncesi, ön-test mahiyetinde, bir konu belirleyip makale yazmaları istenmiş, daha sonra aşama aşama makalenin nasıl yazılacağı yansıtıcı öğretim uygulamalarıyla öğretilmiştir. Her hafta dersle ilgili günlük tutmaları istenmiş, dersler kamera ile kayıt altına alınmış; araştırmacı da gözlemlerini ve değerlendirmelerini oluşturduğu gözlem formuna kaydetmiştir. Süreç sonunda öğrencilerden toplanan ön test niteliğindeki makaleler ile son-test niteliğindeki makaleler akademik makale değerlendirme rubriği ile değerlendirilerek sayısal verilere dönüştürülmüştür. SPSS programında analizi yapılan bulgular, öğretmen adaylarının akademik makale yazma konusunda, ilk yazılan makalelere oranla, ciddi bir başarı kaydettiğini ortaya koymuş; elde edilen yansıtıcı öğrenci ve araştırmacı günlükleri üzerine yapılan betimsel analizler ise akademik yazmaya karşı olumlu bir tutumun geliştirildiğini desteklemiştir. Araştırma sonucunda elde edilen nitel ve nicel bulgulardan hareketle, yansıtıcı öğretim uygulamalarının ülkemizin ihtiyaç duyduğu çağdaş öğretmen yetiştirmede kullanılmasının etkili olacağı; daha da özelde, çok fazla sorun yaşanan yazma becerisinin geliştirilmesine önemli katkılar sağlayacağı düşünülmektedir. Düşüncelerin, teorilerin ve bakış açılarının bir hipotez çerçevesinde yazıya dönüştürülmesine yönelik akademik yazma uygulamaları üzerinde -özellikle yüksek öğretimde- daha fazla durulmasında yarar vardır.