turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Ahmet Kaçar'ın şiirlerinde radikal imgeler

İmge sözcüğü, sanat ve bilim dünyasında geniş bir yelpazede kullanılan bir kavramdır. Günlük hayatta kullandığımız kalıplaşmış metaforların çoğu, imgesel ifadelerdir. İmgeüzerinde gerek tanım gerekse sınıflandırma hususlarında farklı görüş ve düşüncelermevcuttur. Bu sebeple her ne kadar imge kavramı bir sorunsal haline gelse de İmge, zihinlerde kurulan resimler ve görüntüler olup şiirin anlamını, yapısını etkileyen, şiire farklı bakış açıları kazandıran bir kavramdır. İmgenin oluşumunda şairin dış dünyaya ait gözlemleri, sanatçı duyarlılığı, hayal gücü, nesneler arasında kurduğu bağıntılar ön plandadır. Bu nedenleimge, şairlerin üslup incelemelerinde önemli bir yere sahiptir. Üslup, şairin özgün tasvir ve anlatım gücünü ifade eder. Şairin bilinçli şekilde oluşturduğu imgeler, onun üslup dünyasıyla yakından ilgilidir. İmgenin oluşmasında sözcüklerin anlam değiştirmesi başta gelen husustur. Dolayısıyla şiirdeki imgeler, günlük dilde pek kullanılmayan, farklı anlam kategorilerine bağlı sözcüklerin şaşırtıcı ve orijinal biçimde kullanılmasıyla ortaya çıkarken, bu durum özellikle şairlerin şiirlerde, kendine özgü bir bilinç oluşturmasına yani poetik bir duruşa yol açmaktadır. Her şair gibi Ahmet Kaçar'da şiirlerinde kullandığı imgelerle, hem üslup dünyası açısından hem de poetik duruşu açısından ayrı bir yerde durur. Özellikle zihinsel çatışma durumlarının ifadesi için oldukça uygun bir ortam sağlayan radikal imgeler, Kaçar'ınşiirlerinin ana temini oluşturan aşk, yalnızlık ve ölüm gibi temlere yeni açılımlar sağlarken, butemlerin uyandırdığı duygusal ve düşünsel çatışmalar çok katmanlı ikiliklerin/zıtlıklarınortaya çıkmasına neden olacaktır. Kendi duygu ve düşüncelerini bu çatışmalarınperspektifinde belli bir ahenkle açıklama ya da iletme yolunu tercih ederken; ses ve sözcüktekrarlarına, kelimelerin çağrışımlarına, mecazlı, tezatlı, çok katmanlı ve çokanlamlısözcüklere de yer vermektedir. Dolayısıyla bu çalışmada, Kaçar'ın şiirlerinde sığındığı ve hayal evrenini dolduran bu duygusal ve düşünsel çatışma durumlarıyla, kullandığı radikalimgelerin çıkış noktaları belirlenirken; aynı zaman da bu imgelerin aşk, yalnızlık ve ölüm gibitemlerle bağlantı olarak şiire nasıl yansıdığı ve hangi kaynaktan hareketle üretildiği incelenmeye çalışılmıştır. Ayrıca çalışmada, Kaçar'ın şiirlerinde yer alan imgeler tasnif edilerek poetik yaklaşımı çözümlenmeye çalışılmış ve kullanılan imgelerin incelenmesindeH. Wells'in 'Poetic İmagery' adlı çalışmasında yer alan imge tasnifi esas alınmıştır.
Yaşar Kemal'in romanlarındaki folklorik ögeler

Bu araştırma Yaşar Kemal'in sanatçı kişiliğinin ve sanatının oluşumunda folklorik öğelerin yerini yazarın beş romanından yola çıkarak göstermeyi amaçlamaktadır. Araştırma 1920'lerden 1970'lere uzanan bir dönemde Türkiye kırsalında yaşanan başlıca toplumsal değişimlerin ve bu değişimler sonunda Yaşar Kemal'in içinde büyüdüğü geleneksel kültürde gözlenen önemli dönüşümlerin ele alındığı giriş bölümü dışında, halk edebiyatı alanına bağlanan folklorik öğelerin incelendiği birinci bölüm, halk edebiyatı dışındaki folklorik öğelerin incelendiği ikinci bölüm, dil ve üslup başlıklı üçüncü bölüm olmak üzere üç ana bölüme ayrılmıştır. Birinci bölümde Yaşar Kemal'in sanatındaki yeri açısından değerlendirilen halk edebiyatı öğeleri şu başlıklar altında verilmiştir: A. Masal B. Efsane C. Halk Hikayesi D. Halk Şiiri E. Kalıp Sözler 1. Atasözleri 2. Deyimler 3. Alkışlar / Kargışlar Halk edebiyatı alanı dışındaki folklorik öğelerin incelendiği ikinci bölümün konu başlıklarıysa sırasıyla şöyledir:A. İnançlar 1. Ermişlik İnancı 2. Öteki Dünya İnancı 3. İnsanla İlgili İnançlar 4. Doğayı ve Yaşamı Yönlendirmeyi Amaçlayan İnançlar 5. Hayvanlarla İlgili İnançlar 6. Diğer İnançlar B. Halk Hekimliği 1. Büyüsel Nitelikli Sağaltım Yöntemleri 2. Gerçekçi Sağaltım Yöntemleri C. Geçiş Dönemleri 1. Doğum 2. Evlenme 3. Ölüm D. Geleneksel 1. Beylik Töresi 2. Kan Gütme 3. Diğer Gelenekler E. Giyim - Kuşam 1. Kadın giyimi 2. Erkek Giyimi F. Halk Zanaatları G. Halk Mimarlığı Araştırmamızın üçüncü bölümündeyse birinci bölümde incelediğimiz halk edebiyatı öğeleri dışındaki geleneksel, söyleyiş biçimleri ele alınmış ve Yaşar Kemal'in bunlardan yararlanış yolları incelenmiştir.
Yavuz Bülent Bakiler'in şiir anlayışı ve şiirindeki tezahürler

Yavuz Bülent Bakiler, hem şiiriyle hem de nesriyle, edebi şahsiyet olma hüviyeti kazanmış sanatçılardan biridir. Bugüne kadar ortaya koyduğu eserleriyle edebiyat tarihinde, kendine bir yer açmıştır. Bu çalışmada. 1950 yılından sonra değişen ve gelişen Türk şiiri içinde, şair Yavuz Bülent Bakilerin şiirinin Türk edebiyatındaki yeri tesbit edilmeye çalışıldı. Bu amaçla, şair Yavuz Bülent Bakilerin şiir anlayışı, şiirlerinde görülen tefekkür dünyası, şiirlerinde kullandığı form ve ahenk unsurları incelendi. Bu yapılırken, doğrudan eserlerinden hareket edildi. Eserlerinde görülen bazı hususları ortaya çıkarmak içinde, hem şairin hayatı, hem de nesirleri için birer bölüm açıldı. Çalışma, Söz başı, Giriş, yedi bölüm, Sonuç ve Toplu Değerlendirme ile Kaynakçadan meydana geldi.
Kazak hayvan masalları üzerine bir inceleme

Bu çalışma, seçilen elli Kazak hayvan masalını Türkiye Türkçesine aktarmak, masalların tiplerine göre epizot sıralarını ve motif yapılarını belirlemek, masallardaki ortak unsurları tespit etmek amacıyla hazırlanmıştır. Masaldaki tipler Eberhard-Boratav ve Aarne- Thompson'ın tip kataloğuna göre incelenmiştir. Masalların motifleri de Stith Thompson'ın Motif Index of Folk-Literature adlı eserine göre tespit edilmiştir. Tezin ilk dört bölümünde genel olarak masallar, çalışmada kullanılan yöntem, hayvan masalları, konu ile ilgili yapılan çalışmalar, Kazak Türkleri, Kazak Türklerinin edebiyatı hakkında bilgi verilmiştir. Masalların tiplerine göre epizot sıraları, motif yapıları ve masallardaki ortak unsurlar başlığı altında kahramanlar, mekanlar, eşyalar ve masalların formel yapıları incelenmiştir. Tezin son kısmında Kazak hayvan masallarına ait metinlerin transkripsiyonu yapılmış ve bu metinler Türkiye Türkçesine çevrilmiştir.
Halit Ziya Uşaklıgil'in romanlarının René Girard'ın Üçgen Arzu Modeli'ne göre incelenmesi

Modern Türk edebiyatının en önemli yazarlarından biri olan Halit Ziya Uşaklıgil (1865-1945)'in eserleri birçok açıdan incelenmeye uygundur. Bu tezde, yazarın romanları Rene Girard'ın 'Üçgen Arzu Modeli' ne göre incelenecektir. Bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde Rene Girard'ın 'Üçgen Arzu Modeli' hakkında genel bilgi verilmiş ve modelin Halit Ziya Uşaklıgil'in romanlarıyla ilişkisi üzerinde durulmuştur. Daha sonra Halit Ziya Uşaklıgil'in romanlarının özeti verilmiş ve romanlar Rene Girard'ın 'Üçgen Arzu Modeli'ne göre incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise Halit Ziya Uşaklıgil'in romanlarındaki belirgin temalar Girard'ın modeline göre incelenmiştir. Bu çalışmanın amacı, Halit Ziya Uşaklıgil'in romanlarının Girard'ın sınıflandırmasına göre hangi kategoriye daha yakın olduğunu ortaya koymaktır.
Mükerrem Kamil Su'nun hayatı ve edebi kişiliği üzerinde bir araştırma

1904- 1997 yılları arasında yaşayan ve eserlerini ağırlıklı olarak Atatürk ve İnönü dönemlerinde yayımlayan Mükerrem Kamil Su, Cumhuriyet döneminde adından sıklıkla söz edilen bir kadın romancımızdır. 1922- 1939 yılları arasında Balıkesir ve ilçelerinde yaşayan Mükerrem Kamil Su, aynı zamanda söz konusu dönemde Balıkesir'in kültür ve edebiyatında da önemli bir yer edinmiştir. Balıkesir'de bir yandan romanlarını yazan Mükerrem Kamil Su öte yandan Balıkesir'de çıkan çeşitli dergilerde makale, hikaye ve deneme türünde eserler neşretmiştir. Bu bakımdan özel anlamda Balıkesir'in genel anlamda devrinde gelişen genel Türk edebiyatında adından söz edilen Mükerrem Kamil Su'nun nasıl bir edebi kişilik olduğunun araştırılması gereğinden hareketle böyle bir Yüksek Lisans tez çalışması yapılmıştır. Tez çalışmamızda ilk olarak Mükerrem Kamil Su'nun ailesi ve çocukluğu, ardında eğitim hayatı, evlilikleri ve memuriyet hayatı üzerinde durulmuştur; ikinci olarak da yazı hayatı; ilk yazıları, Balıkesir dönemi, Ankara dönemi, son yazıları ve eserleri olarak incelenmiştir.
Selim İleri'nin romanlarında kültür unsurları

Bu araştırmada Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatının bir yazarı olan Selim İleri'nin romanlarında kültür unsurlarını incelendi. Tezimiz üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Selim İleri'nin hayatı, sanatçı yönü ve dünya görüşü ortaya kondu. İkinci bölümde kültür ve kültür unsurları hakkında genel bir bilgi verildi. Bu bölümde, kültür unsurları ile edebiyat arasındaki bağ ortaya kondu. Üçüncü bölümde Selim İleri'nin romanlarında işlediği kültür unsurları incelendi. Kültür unsurlarının incelenmesiyle kültür dünyasındaki oluşumların tespit edilmesi amaçlandı. Sonuç olarak bu araştırma yoluyla, Selim İleri'nin romanlarını, 20. Yüzyılda yaşadığımız kültür değişimini ortaya koyacak ve kültürel birikimimizi yansıtacak biçimde yazdığı tespit edilmiştir.
Ahmet Midhat Efendi'nin fikrİ eserlerinde din meselesi

Bu araştırma, Ahmet Midhat Efendi'nin fikri eserlerinde din meselesinin ele alınışını irdelemek, bu konudaki argümanlarının toplumsal gelişmelere dair ortaya koyduklarını tespit etmek amacıyla hazırlanmıştır. Osmanlı İmparatorluğu'nun içinde bulunduğu kritik değişim sürecinde ötekiye, inanca, modernleşmeye, yeni medeniyete dair algısı; Ahmet Midhat gibi toplumsal dikkati yüksek bir yazarın fikri eserleri aracılığıyla değerlendirilmeye çalışılmıştır. Osmanlı'nın son döneminde, Batı'nın bilişsel üstünlüğünün manevi alanda doğurabileceği etkiler endişe yaratmıştır. Ötekiyi tanımak isteyen Osmanlı aydınları, bu yolda araştırmalarını eklektik bir bakış açısı ile yürütmüşler ve fikirlerini pragmatik bir tavırla halka aktarmaya çalışmışlardır. Yeni fikirlerden haberdar olmaya ve halkı bilinçlendirmeye çabalayan bir vulgarisateur olarak Ahmet Midhat'ın araştırmaları, bilhassa din ve felsefe meseleleri konusunda yüzeysel kalmakla beraber birçok konu ile ilgili temel bilgileri Osmanlı basınına sunan ilk isim odur. Araştırmalarında mümkün olduğunca fazla kaynağa ulaşmayı amaçlamış olan Ahmet Midhat, genel olarak seleflerinin iddialarını sürdürmeye devam etse de bilhassa yeni tartışılmaya başlanan konularda yazılmış çok sayıdaki kaynağın Osmanlı entalijansiyesi tarafından tanınmasına öncülük etmiştir. Gerek ansiklopedist tavrı gerek mülahaza usulüne önem verişi onu son dönem Osmanlı entelektüel hayatının temel karakterlerinden biri haline getirmiştir. Eserlerinde din gibi hem bireysel hem toplumsal değişimlerin temelinde yer alan bir olguyu çok boyutlu olarak tartışmaya açan Ahmet Midhat'ın kişisel yaşamındaki fikri değişiklikler ve her keşfettiği düşünceyi mukayeseli olarak tartışma eğilimi, Osmanlı'nın son dönem dini meselelerini farklı açılardan görmeyi sağlamaktadır.
Behrİ Dİvanı

Çalışma konumuz Behri Divanı'nın metni ve ondaki dini, tasavvufi ve Bektaşiliğe ait unsurların tahlilidir. Behri Alevi-Bektaşi kimliğine sahip bir şairdir. Hz. Ali'ye ve On İki İmam'a olan sevgisi onun bir divan vücuda getirmesini ve bu divanda onlara olan aşkını ifşa etmesini sağlamıştır. Hayatı hakkında pek muhtasar bilgiye sahip olduğumuz Behri'nin yazma nüshası, Arap alfabesinden transkribe edilerek ilk kez gün yüzüne çıkartılmış oluyor. Daha önce hakkında hiçbir çalışma yapılmayan ve adeta Türk Kültürü ve Edebiyatı içerisinde tozlu raflarda araştırılmayı bekleyen bir eser olması, bizim o yazma esere dokunmamıza sebep teşkil etmiştir. Eser Bektaşi kültürü ve edebiyatı açısından önemli bilgileri ihtiva eder. Muhteva bakımından diğer Bektaşi şairlerle hemen özdeş olmasına rağmen, sanatsal açıdan -ileride açıklanacak sebeplerle- pek ileri derecede değildir. Çalışmamızın Alevi-Bektaşi Edebiyatı'nın daha iyi anlaşılmasına hizmet etmesi umulur.
Afşar Timuçin'in hayatı, sanatı ve şiirleri üzerine bir inceleme

Afşar Timuçin, yakın dönem Türk şiirine önemli katkılarda bulunmuş bir isimdir. 1960 dönemi ve sonrasında vermiş olduğu eserlerle bireylerin duygu ve düşünce dünyasına ışık tutmayı amaçlar. Timuçin'in şiirinde, insanca bir yaşam için mücadele veren bir 'savaşçı' görünümü yanında; saflığı ve çocuksu duyarlığı elden bırakmayan, aynı zamanda aşkın her halini yoğun tutku ile deneyimleyen bir insan tipi vardır. Toplumcu sanat anlayışına karşın bu bireysel derinliği eserlerine sindirmiş görünür. Çünkü insanı hem düşünen hem de uygulanan yönleriyle ele almak onun sanatının başat gayesidir. Ancak bu şekilde, hem öznel hem de nesnel yanlarıyla bütünlüklü insana ulaşabileceğini düşünür. Bu çalışmada Afşar Timuçin'in eserleri yayımlandığı tarihe göre sıralanmıştır. Eserler, Şerif Aktaş'ın 'Şiir Tahlili & Teori ve Uygulama' adlı çalışmasında belirlemiş olduğu ve şiirlerin zihniyet, yapı, tema, ahenk, dil ve üslup unsurları bakımından değerlendirilmesini öneren metoda göre tahlil edilmiştir. Birinci bölümde 'Hayattan Yazıya' başlığı altında şairin doğumu ve çocukluğu, öğrenimi, edebiyat çevresine girişi, hapishane ve beraat süreçleri, siyasete olan ilgisi, evliliği, iş hayatı, mizacına ait bazı hususiyetler, felsefeci kimliği ve eserleri hakkında bilgiler verildikten sonra sanat hakkında görüşleri/sanatçıya bakışı ve edebi kişiliği değerlendirilmiştir. İkinci bölümde yayım tarihine göre kronolojik olarak sıraladığımız on beş şiir kitabından seçtiğimiz şiirler zihniyet, yapı, tema, dil ve anlatım, ahenk bakımından tahlil edilmiştir.
Rüstem Han Destanı

1998, Sayfa: 340 Jüri: Prof. Dr. Bilge SEYİDOĞLU Yaptığımız çalışmada, Özbekistan kahramanlık-aşk destanlarından birisi olan 'Rüstem Han Destanı'nı Türkiye Türkçesi'ne çevirerek; 'Motif Index of Folk Literature'daki metoda göre motif incelemesi yaptık. Giriş bölümünde, Özbekistan kahramanlık-aşk ve aşk destanları hakkında genel bilgi verdikten sonra, çeşitli yönleriyle Rüstem Han Destanı'nı tanıttık. Birinci bölümde, destanda tesbit ettiğimiz motiflerin 'Motif Index of Folk Literature'a göre tasnifini yaptık. Motiflerin katalog numaralarını vererek, destanda bulundukları bölüm numaralarını parantez içinde belirttik. İkinci bölüme, destanın Özbekistan Türkçesi ve Türkiye Türkçesi metinlerini aldık. Sonuç kısmında, destanda tesbit ettiğimiz motiflerin genel değerlendirmesini yaptık.
Nef'İ Divanında 'Gam ve Neşe' kavramları

Klasik Türk edebiyatında gerek gam gerekse neşe kavramları hemen hemen birçok şair tarafından kullanılmıştır. Özellikle bu iki zıt kavram, çoğu kez şairlerin sevgiliye olan aşklarını anlatmada yardımcı unsur olarak yer alır. Gam, sevgiliye olan aşkı anlatmada cevr ü cefanın yerini tutarken; neşe ona kavuşmanın mutluluğunu ifade etmede karşımıza çıkar. Gam, bazen sevgiliye ulaşmada karşılaşılan engeller olmuş bazen de çeşitli nesnelere benzetilmiştir; düşman, alacaklı, gönül ülkesini yağmalayan asker, fırtına, rüzgar olur. Neşe ise manevi hazları ve ruhi zevkleri yaşamaktan hasıl olan bir haldir. XVII. yüzyılın ilk yarısında yaşamış ve daha çok bir kaside üstadı olarak şöhret bulmuş olan Nef i, divanında bu iki kavrama çokça yer verir. Çalışmamızda, gam ve neşe kavramlarının Nef'i divanında kullanıldığı bağlamlar ve anlamlar tespit edilip incelenmiştir.
Hüseyin Vassaf: Risale-i Salahiyye

Hüseyin Vassaf: Risale-i Salahiyye adlı çalışma Süleymaniye Kütüphanesi Yazma Bağışlar Bölümü'nde 2320 numarada kayıtlıdır ve Uşşaki şeyhi olan Abdullah Salahaddin-i Uşşaki hakkında yazılmış bir eserdir. Osmanlı İmparatorluğu'nun son yılları ve Türkiye Cumhuryeti'nin ilk zamanlarına şahitlik eden Hüseyin Vassaf tarafından yazılan bu eser, 18. yy'da yaşamış olan AbdullahSalahaddin-i Uşşaki'nin hayatı, edebi kişiliği ve şiirlerini içermektedir. Risale-i Salahiyye, yine Hüseyin Vassaf tarafından yazılmış olan Risale-iMüştakıyye adlı eserle aynı ciltte bulunmakta ve 36 varaktan oluşmaktadır. Tezimiz iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, Hüseyin Vassaf'ın hayatı ve eserleri; ikinci bölümde ise Risale-i Salahiyye hakkında genel bilgiler, Risale-i Salahiyye ışığındaAbdullah Salahaddin-i Uşşaki'nin hayatı ve eserleri, transkripsiyonlu metin ve orijinal metinle birlikte fotoğraflar yer almaktadır.
Hayalİ Beg Dİvan'ında şahıslar

Hayali Beg, divan edebiyatının ve özellikle 16. yüzyılın en önemli şairlerinden biridir. Bu çalışmada onun şiirlerinde yer verdiği şahıslar incelenmiştir. Çalışma, dört bölümden oluşmaktadır. Tespit edilen şahıslar konularına göre bölümlere ayrılmış ve haklarında bilgiler verilmiştir. Hemen ardından bu şahısların yer aldığı beyitlerden örnekler sunulmuştur. Çalışmanın amacı; Hayali Beg'in, şiirlerinde hangi şahıslara yer verdiğini ve bu şahısları ne şekilde kullandığını tespit etmektir.
1980 - 2000 yılları arası Türk hikayeciliğinde yapı

Edebi türler içerisinde üzerinde en çok tartışan hikaye, Türk edebiyatında Batılı formuyla yaklaşık yüz sene önce tanışır. Her ne kadar sözlü edebiyat döneminden itibaren farklı adlandırmalarla bir hikaye geleneğinden bahsetsek bile ilk örneğini Samipaşazade Sezai ile gördüğümüz bu türün, yeni bir form olduğu açıktır. Uzun süre diğer türler karşısında var olma ve yer edinme mücadelesi veren hikaye, ancak Ömer Seyfettin ile birlikte yerini sağlamlaştırır. Türk edebiyatında bağımsız bir tür olarak kendi kimliği ile boy gösteren hikaye, hızla kendini geliştirmeye başlar. Maupassant etkisinde olay hikayeciliği, Çehov etkisinde durum hikayeciliği, hikayecilerimiz arasında yaygınlık kazanır. Bu ilk deneyimlerden sonra ise 1950 kuşağı hikayeciliğimizde yeni bir dönem başlatır. Bu dönemin getirdiği yenilikler 80 sonrası hikayeciliğimiz üzerinde de oldukça etkilidir. 1980 sonrası ise yüz yıllık hikaye birikiminin tüm imkanlarının kullanıldığı yıllardır. Gerek modernizmin getirdiklerine yapılan eleştiriler gerekse 12 Eylül darbesi sonrası oluşan sosyal ve siyasi yapı, hikayeciliğimizde çok sesli bir görünüm oluşturur. Modern insanın, gittikçe büyüyen kentlerdeki küçülen yapısı, zamansızlık ve mekansızlık hikayeyi yakından ilgilendirir. Bunalan insanın başkaldırısı, hikayede farklı biçim anlayışlarının doğmasına neden olur. 12 Eylül darbesi ile birlikte toplumcu gerçekçiler, hikayelerini kent merkezli kurgularlar. Biçimci hikayeciler, yazınsal sapmalarla yaygın anlayışı eleştiren deneysel uygulamalar peşindedir. Yeni gelenekçiler ise modern insana, unuttuğu, terk ettiği geleneği ve dini hatırlatan bir kurgu ile hikayeciliğimizin yükselen değeri olurlar. Hikayeciliğimizin bu dönemdeki en farklı görünümü ise postmodern eserlerde görülür. Yerleşik bütün anlayışı reddeden postmodernizm, bu dönemin en dikkat çeken yeniliğidir. Modern bireyin zaman darlığına uygun olarak geliştirilen küçürek öykü, hikaye türünün en yoğun, en net çığlığı olarak bu dönemde filizlenir. Hikaye-şiir yakınlaşmasından doğan öykü, yeni bir tür olarak teklif edilmektedir. Bu çalışmada, Türk hikayeciliğinin yüz yıllık birikiminin bu dönemdeki kullanım şekilleri ile birlikte yeni anlayışların oluşturduğu yapı özelliklerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Nicelik olarak en büyük artışın görüldüğü bu dönemde, hikayemizin nitelik özelliklerinin incelenmesi bu alanda yapılacak çalışmalar için de ışık tutacaktır.
Kınalızade Hasan Çelebi tezkiresi 'nde hikaye unsurları: Şahıs, mekan, zaman

Bu çalışmanın konusu, Kınalızade Hasan Çelebi Tezkiresi'nin I. cildindeki hikayelerin şahıs, mekan, zaman yönünden incelemesidir. Çalışmada ana kaynak, İbrahim KUTLUK'un yayınladığı iki ciltten oluşan tıpkıbasımın birinci cildidir. Bu çalışma tematik olup kaynak eserdeki hikayeler tespit edilmiş ve her hikaye kendi içerisinde şahıs, mekan ve zaman özellikleri yönünden değerlendirilmiştir. Çalışmada bu hikayeler kendi içerisinde kategorize edilerek dönemin ruhu şahıs/kişi, mekan ve zaman üzerinden ortaya konulmaya çalışılmıştır. Hikayelerdeki şahıslar; bazen bir padişah, şehzade ya da vezir, bazen ulema içerisinden bir şair ya da halkın içerisinden biridir. Ancak edebi hikayeler kısmındaki kişiler şair ve yazarlardan oluştuğu için edebiyat tarihine malzeme olacak bilgiler ihtiva etmektedir. Kınalızade Hasan Çelebi'nin eserinde anlattığı şair ve yazarlarla ilgili olan bu kısım aynı zamanda onların birbirleri ve çevreleriyle ilgili münasebetlerini, arkadaşlıklarını-dostluklarını, nüktedanlıklarını-esprilerini, cömertliklerini; dönemin padişahı ya da şehzadesi ile olan irtibatlarını; geçirdikleri manevi dönüşümlerini anlatmaktadır. Hikayelerin mekan yönüne gelince, açık, kapalı, somut ve soyut mekanlar belirlenirken somut olması gereken bir mekanın soyut anlamda kullanıldığı görülmüştür. Bazı mekanlar ise metafizik mekan özelliğindedir. Bazı hikayelerde bir mekan görünüşte somut iken aslında soyut niteliktedir. Mevcut hikayelerin zamanı, çoğu kez açıkça belirtilmediği için ilgili hikayedeki zaman ifade eden sözcüklerden, dönemin padişahından, kişilerin hayatından, varsa olayın gerçekleşme anından elde edilen ipuçlarıyla tespit edilmiştir. Bu zamanların; kimi yerde nesnel zaman, kimi yerde hatırlatılan zaman, kimi yerde de yaşatılan güncel zaman özelliklerini bulundurduğu görülmüştür. Bazı yerlerde ise psikolojik anlam taşımaktadır. Sonuç olarak, Kınalızade Hasan Çelebi tarafından kaleme alınan Tezkiretü'ş-Şu'ara adlı eserin, bir yandan yazıldığı dönem olan 16. yüzyılı anlatırken, diğer yandan aktardığı rivayetlerle kendisinden önceki dönem olan 15. yüzyılı da günümüze taşıdığı anlaşılmıştır. Bu hikayelerden birçoğunun eserde istitrad üslubuna uygun olarak 'rivayet olınur ki, hikayet iderler ki ve nakl olınur ki ' şeklinde başladığı görülür. Sonuçta denilebilir ki, bu üslupla metin içerisine yerleştirilen hikaye parçaları Kınalızade Hasan Çelebi'nin tezkiresini içerik bakımından zenginleştirmiş ve içerisinde bulunduğu dönemin daha iyi anlaşılmasına yardımcı olmuştur.
Memet Baydur tiyatrolarında kadın

Feminizmin, feminist hareketin ve feminist edebiyatın dünyada ve Türkiye'deki gelişim süreçlerinden bahsederek bu gelişim ışığında Memet Baydurtiyatrolarında kadın karakterlerin fonksiyonlarını incelemek bu tezin temel amacını oluşturmaktadır. Memet Baydur'un tiyatrolarında kadının konumu incelenmeden önce 'Giriş' bölümünde kadın hareketinin dünyadaki ve Türkiye'deki gelişimi ortaya konulmuştur. Dünyada öne çıkan kadın hareketlerinden bahsedildikten sonra Türkiye'de kadın hareketi adına atılan adımlardan söz edilmiştir. Feminist kuram ve edebiyat eleştirisinin gelişimi hakkında bilgi verildikten sonra Memet Baydur'un yaşamı ve sanatı ele alınmıştır. Memet Baydur'un tiyatro yazarlığına genel bir bakışın ardından 'MemetBaydur Tiyatrolarında Kadın' ana başlıklı bölümde yazarın yirmi oyunu, kadınıkonumlandırma şekilleri bakımından incelenirken yazarın diğer eserlerinden de faydalanılmıştır. Oyunlardaki başkişi konumunda kadın, ahlaki ve toplumsal normlar, baskı ve şiddet, eğitim, evlilik, cinsellik olmak üzere temelde altı fonksiyonlaincelenen kadın konusuna feminist bir açıdan yaklaşılmıştır. Oyunlardaki kadınlarınmetin bağlamında fonksiyonları incelenmiştir. Bu incelemeler yapılırken metne bağlıeleştiri ve feminist eleştiri yöntemlerinden yararlanılmıştır. Sonuç bölümünde ise Memet Baydur'un kadın karakterleri arka plandakonumlandırmadığı; kadınların eğitim seviyeleri, duygu durumları ve imkanları dahilinde bir gelişim kaydettiği ancak yazarın bu gelişim için herhangi bir çözüm önerisinde bulunmadığı sonucuna varılmıştır.