turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Mystical thoughts of khwaja muinuddin Chishti and Chishtiyya sufi order

Muinuddin Çişti'nin kişiliği, Hint Yarımadası'nın sosyo-kültürel ve dini tarihini etkilemiştir. Cins ve inançtan bağımsız olarak sevgi, saygı ve riayet gösteren Muinuddin Çişti, birkaç ünvanlarla mulakkap olmasına rağmen ' Garib Nawaz' lakabıyla şöhret kazanmıştır. O tüm insanlara karşı göstermiş olduğu hoşgörü ve merhemeti ile 'İnsanların en iyisi, tüm insanlara yararlı olan kişidir' anlamındaki Peygamberimiz Muhammad'in sözünü gerçekleştirmiştir. O, Hayatını tamamen Yüce Allah'a adamış ve nihai amacına ulaşmak için aşk yolunu seçmiştir. Muinuddin Çişti, bu olağanüstü değerleri ve nitelikleri Afganistan'ın Herat kentinde Ebu İshak al Şami tarafından kurulan Çiştiyye Sufi tarikatının şeyhlerinden almıştır. Hindistan'ın ilki ve en büyük tasavvuf tarikatı olan Çiştiyye, esas olarak Hint Yarımadası'nda ve Afganistan'da takip edilmektedir. Şeyhleri her zaman takipçilerini dünyevi güçten uzak tutmaya çalışmışlardır. Hint halkı, şeyhlerine çok ilgi duyar ve hükümdarlar bile onları ziyaret ederlerdi. Çişti Sufiler, halkın kalbinde ilahi sevgiyi uyandırmak için Kavvaliyi genelleştirmiştir. Onlar, söz, konuşma, şiir, ve mektup koleksiyonuyla edebiyat dünyasına da çok katkıda bulunmuştur.
Osmaniye ili ağızları ve söz varlığı

Osmaniye ili Türkiye'nin güneyinin orta kısmında bulunmaktadır. Bu çalışmada Osmaniye ağızlarını derlenme, metne geçirime, Anadolu ağızları içindeki yerini tespit etme hedeflenmiştir. Dört bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümünde Osmaniye ili hakkında genel bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde Osmaniye ili ağızlarından derlenen metinlerin dil bilgisi incelemesi yapılmıştır. Bu bölümde Osmaniye ili ağızlarının ses ve şekil bilgisi ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Ses bilgisi bölümünde Osmaniye ili ağızlarında tespit edilen sesler ve bunların değişmeleri ayrıntılı olarak incelenmiştir. Şekil bilgisi bölümünde kelime yapımı ve kelime çeşitleri üzerinde durulmuştur. Bu bölümde isim ve fiil çekimleri ayrıntılı incelenmiştir. Sonuç bölümünde Osmaniye ili ağızlarının ortak özellikleri, ağız bölgelerinin kendine has ağız özellikleri açıklanmıştır. İkinci bölümün sonuna Osmaniye ili ağızlarıyla ilgili haritalar eklenmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde derlenen metinlere yer verilmiştir. Dördüncü bölümde anlamı bilinmeyen veya yazı dilindeki anlamından farklı anlamlarda kullanılan kelimelerden oluşan ağız sözlüğü yer almaktadır.
Firdevsİ-i Rumİ'nin Süleyman-Name-i Kebİr'i (40. Cilt) inceleme metin

Hz. Süleyman ve döneminin menkıbelerine dayanan Süleyman-name-i Kebir, Firdevsi-i Rumi tarafından 16. yüzyılın ikinci yarısında kaleme alınan ansiklopedik bir eserdir. Toplamda 81 ciltten meydana gelmiştir. Çalışmaya konu olan eser Manisa İl Halk Kütüphanesi Akhisar Zeynelzade Koleksiyonu 45 Ak Ze 226'da bulunan Süleyman-name'nin 40. cildidir. Eserin bu cildi meclislerden oluşmaktadır ve her meclis kendi içinde kıssa ve ana başlıklardan meydana gelmektedir. Eserde, Süleyman Peygamber ile Turan hükümdarı Efrasiyab'ın savaşlarına oldukça geniş yer verilmiştir. Firdevsi-i Rumi'nin eserinde bu savaşların sonunda Hz. Süleyman'ın galip geldiği görülmektedir. Eser tahkiye üslubuyla kaleme alınmıştır. Eserin nazım bölümlerinin ağır, nesir bölümlerinin daha sade bir üslupla yazıldığı görülmektedir. Nazım bölümleri ise nesir bölümlerin kısa tekrarı niteliğindedir. Eserde sadece Süleyman Peygamber hakkında değil, felsefe ve astronomi gibi çeşitli ilimlere dair bilgiler de bulunmaktadır. Eser Eski Anadolu Türkçesi özelliklerini barındırmaktadır. Ayrıca Osmanlı Türkçesine geçişteki dil özellikleri de görülmektedir.
Cemal Süreya şiirinde bedenin yazınsallaşması

Türkiye'nin önde gelen şairlerinden Cemal Süreya'nın (1931-1990) şiirinde yazınsallaşan beden, kadın bedenidir. Cemal Süreya şiirinde yazınsallaşan bedenler üç kategori altında ele alınabilir: Anlatıcının bir 'çapkın' olarak konumlandığı şiirlerdeki 'öteki beden', anlatıcıyla aşk yaşayan ve hemen her zaman idealize edilen 'kusursuz beden' ile cinsel imkanları vurgulanmayan ve bu yüzden kusuru da gösterilen 'kusurlu beden'. Cemal Süreya' nm hemen hemen bütün ilk dönem şiirlerinde başka bir bedenle karşılaşılmakta, bazı şiirlerde ise birden çok beden söz konusu edilmektedir. Bu dikkat, bu şiirlerdeki 'çapkınlık sistemf'ni çözümlemeye yönelmemize neden olmuştur. Cemal Süreya'nın, erotik vurgu taşısın taşımasın, aşka ilişkin şiirlerinin çoğunda kadın bedeni kusursuz bir form olarak betimlenmiştir. Bu anlayış, Antik Yunan sanatının 'estetik ideaTiyle benzerlikler taşımaktadır. Cemal Süreya' nm şiirinde 'kusurlu beden', yoksul ve ezilen kadınları niteler. Bu noktada kusur, anlatıcıların politik tutumunu da simgeler. Erotizm, Cemal Süreya şiirinin ayırıcı özelliği sayılagelmiştir. Cemal Süreya şiirinde bedenin erotik bağlam içinde yazınsallaşmasının dört boyutu olduğu ileri sürülebilir: Alegorik, metaforik ve örtük erotizm ile priapik öğelere de yer verilen uç-anlatım. Ancak, Cemal Süreya'nın sayılan özellikleri taşıyan şiirleri ile naif, toplumsal, duygusal ve anlatıcının edilgin noktalara çekildiği, 'adanma'ya yönelik şiirleri iç içe ve yan yana varlıklarını sürdürmüşlerdir. Bu anlamda, Cemal Süreya şiirinde erotizmin doğrusal değişiminden söz edilemez. Ancak çapkınlık gibi bazı söylemlerin zamanla nitelik değiştirdikleri ve geri çekildikleri gözlenmektedir. Buna karşın Cemal Süreya' nm şiiri, kendi karşıtını da barındıran, kendini ve karşıtını değilleyen, ama birden çok söylemi de taşıyagelen bir şiirdir.
Sivas şehir merkezinde bulunan ticarethanelerin isimlerinin tespiti ve bu isimlerin Türkçe veya yabancı kökenli olma durumlarına göre incelenmesi

Canlı ve cansız varlıklara verilen isimler, kavramları tanımamıza ve dil aracılığıyla adlandırmamıza yardımcı olur. Ticarethaneler, bulunduğumuz bölgede bize hizmet eden, bu ticarethaneleri çalıştıran ve buralarda çalışan insanlara da geçim kaynağı olma özelliği gösteren işletmelerdir. Bu ticarethaneler, çoğu kez daha fazla para kazanma arzusuyla yabancı isim alabilmekte veya Türkçeye uymayan, anlamı bile bilinmeyen tuhaf isimlerle adlandırılabilmektedir. Milleti millet yapan en önemli değerlerden olan dilin korunması ve düzgün kullanılması noktasında, önemli bir konu ve gösterge olan ticarethane isimlerinin de incelenmesi gerektiği açıktır. Bulunduğum bölgeyle ilgili de Sayın Hocamız Doğan KAYA'nın 'Sivas'ta İşyeri Adlandırmaları İle İlgili Bazı Tespitler' ve Sayın Hocamız Şeref BOYRAZ'ın 'İletişim Açısından Sivas'ta Ticari İşletme Adları' isimli makaleleri bulunmaktadır. Bu makalelerde Sayın KAYA ve Sayın BOYRAZ; araştırmaları sonucunda ticarethane isimlerini gruplandırmışlar ve Sivas'taki ticarethane isimlerinin halkbilimi için ne tür veriler ve bilgiler sunduğunu ortaya koymuşlardır. Bu makalelerin yanında Sayın Ahmet Turan ALKAN'ın 'Altıncı Şehir' adlı eserinden ve Sayın Necati DEMİR ile Sayın Ülker ŞEN'in ortak çalışmaları olan 'Sivas İli ve Yöresi Ağızları' adlı eserden yararlanılmıştır. Günümüzde, milli değerlerimizden en önemlisi dilimize yani 'ses bayrağımıza' uymayan -özellikle İngilizce ve Fransızca- ticarethane isimleri artmıştır. Bu çalışmamızda Sivas'ta bulunan ve gerek Türkçeye uygun isimlerle kurulmuş olan ticarethaneler gerekse yabancı isim kullanılarak oluşturulan işyeri adları ele alınmıştır. Bu ticarethanelerin sahipleri veya işletmecileriyle görüşülerek; hem bu isimlerin verilişi hakkında hem de bu isimlerle işyerlerini geleceğe taşıma ve işlerini büyütme planları hakkında bilgiler edinilmiştir. Bu isimler incelendiğinde özellikle soy isim ve aile adlarının daha fazla öne çıktığı görülmüş, bunların yanında azımsanmayacak kadar yabancı ticarethane isimlerine de rastlanmıştır. Bu çalışmamızda dikkate değer diğer bir konu ise; Türkçeye uygun olan sözcüklerle kurulan ticarethane isimlerinin varlığıdır ki, tezimizin sonuç bölümünde de bu isimler ayrıntılı olarak incelenmiştir.
Hasan Ali Toptaş'ın hikayelerinde yapı ve tema

Bu çalışmamızda Hasan Ali Toptaş'ın Ölü Zaman Gezginleri, Geçmiş Şimdi Gelecek ve Gecenin Gecesi adlı hikaye kitaplarında yer alan öykülerini yapı, tema, iç ve dış unsarlar olarak ele almaya ve yine hikayeleri anlatıcı, bakış açısı, vaka olay örgüsü, kişiler, zaman, mekan, dil ve üslup başlıkları altında analiz edip yapısall açıdan irdelemeye çalıştık. İncelemeye çalıştığımız hikayelerde Toptaş'ın değinmiş olduğu bireyin çıkmazları, yalnızlığı, zaman ve mekan üstü davranışları bize yol gösterici olmuş ve yazarın oluşturduğu hikaye dünyasına da adım atmamızı sağlamıştır. Hikayelerinde öne çıkan yalnızlık, evlilik, memuriyet, çocukluk, cinsellik, karmaşa ve bunalım gibi temalar üzerinden hikayelerini analiz ederken kullandığı anlatım tekniklerini de incelemeye çalıştık.
Peyami Safa'nın Server Bedi imzalı romanları

Server Bedi, Peyami Safa'nın geçimini sağlamak amacıyla kullandığım söylediği takma adıdır. Annesinin adından türettiği bu ismi, Birinci Dünya Savaşı'ndan itibaren ölümüne kadar kullanmıştır. Yazar, Server Bedi takma adıyla pek çok hikaye, makale, fıkra ve roman yazmıştır. Ayrıca bu isimle yaptığı tercümeleri de mevcuttur. Bu çalışmada ise sadece romanlar ele alınmıştır. Öncelikle yazarın kitap halinde bastığı romanları tespit edilmiştir. Daha sonra gazete ve dergilerde kalmış romanlar gün ışığına çıkarılmıştır. Bu romanlar incelenmiş ve tanıtılmaya çalışılmıştır. Bu eserlerin pek çoğu polisiye, aşk ve macera romanı niteliği taşımaktadır. Aralarında ayrıca çocuk romanı da mevcuttur. Polisiye romanlar daha ziyade Cingöz Recai romanları olarak bilinmektedir. Bunlar polisiye roman alanında belli bir seviyeyi tutturmuş romanlardır. Aşk ve macera romanlarının ise devrinde yayınlanan benzer türdeki romanlardan aşağı kalır yanı yoktur. Peyami Safa, Server Bedi imzasıyla yazdığı bu eserleri hakkında pek olumlu şeyler düşünmez. Bu eserlerde romanda hürmet ettiği fikirlerin olmadığım söyler. Server Bedi imzalı eserler daha çok günü gününe yazıldıkları için bazı kusurları mevcuttur. Ama bu romanların içinde yazarın beğenisini kazanmış olanları da vardır. Ayrıca bu romanların döneminde halk tarafından da beğenildiği bilinmektedir. Bu romanların yayınlandığı gazetelerin tirajlarım artırdığı söylenmektedir. Bütün bunların yanında Server Bedi imzalı romanların ortaya çıkarılması, bu konuda yapılacak diğer çalışmalarla birlikte, Peyami Safa'nın bilinmeyen ya da az bilinen bir yanının keşfedilmesine imkan sağlayacaktır. Bu sayede Peyami Safa'nın tam olarak anlaşılması sağlanarak edebiyat tarihimize katkıda bulunulmuş olunacaktır.
Türk edebiyatında velayetnameler ve Otman Baba velayetnamesi

Velayetnameler Türk edebiyatı ve tarihi için önemli başvuru eserleridir. Bir din büyüğü ve tarikat önderinin hayatını ve kerametlerini anlatan bu eserlerde sosyoloji, din tarihi, edebiyat tarihi ve daha birçok alanla alakalı bilgiler verilmektedir. Otman Baba, Fatih Sultan Mehmet zamanında yaşamış bir Kalenderi şeyhidir. Anadolu'ya 1402 yılında Timur ile birlikte gelmiştir. İlk zamanlar Aydın ve Manisa dolaylarını gezen Otman Baba daha sonra Rumeli'ne geçmişştir. Varna, Tırnova, Filibe, Vize, Edirne, Vidin gibi birçok Balkan şehrini müritleri ile birlikte gezmiştir. Gezdiği yerlerde vahdet-i vücut davasını savunmuştur. Otman Baba ve dervişlerinin inanç ve davranışları çok kere acayip bulunmuştur. Otman Baba ve abdalları sapkınlıkla suçlanmışlar ve bu suçlamalar nedeniyle kadıya ve padişaha şikayet edilmişlerdir. O zamanın Osmanlı padişahı Fatih Sultan Mehmet'in emri ile Otman Baba tutuklanmış ve İstanbul'a getirilmiştir. Otman Baba hakkında soruşturma yapılmış fakat herhangi bir ceza ve yaptırım uygulanmamıştır. Metinde baştan sona Otman Baba'nın kişiliği ve kerametleri, vahdet-i vücut inancı anlatılmıştır. Eserde yer alan bir önemli konu da Otman Baba'nın Balkanlar'daki diğer Kalenderi şeyhleriyle münasebetidir. Eserde adı geçen kişiler gerçek kişiler ve yerler de gerçek yerlerdir. Eser bu yönüyle de önemlidir.
Fatİn Divanı'nın tahlili

Bu çalışma 19. yüzyıl şairlerinden Fatin Efendi'nin Divanı'nın muhtevası üzerine hazırlanmıştır. Hakkında pek fazla bilgi bulunmayan Fatin Efendi 1814'te Drama'da doğmuştur. Asıl adı Davud'tur. Divan şiirinde orta dereceli bir şair olarak görülen Fatin Efendi'nin, Divan'ının metin neşri yapılmış ve şekil özellikleri incelenmiştir. Fakat muhtevası üzerinde ayrıntılı bir tahlil çalışması mevcut değildir. Bu sebeple tez çalışmamızda Fatin Divanı'nın muhtevasının ayrıntılı olarak incelenmesi ve tahlil edilmesi amaçlanmıştır. Çalışmamızda kaynak olarak Mehtap Erdoğan'ın hazırlamış olduğu Fatin Divan'ı adlı kitap esas alınmıştır. Divanda 7 kaside, 167 gazel, 2 müstezad, 243 tarih, 14 şarkı, 1 murabba, 1 tahmis, 1 mesnevi, 18 kıt'a, 2 nazm, 1 lügaz, 21 beyit ve 2 mısra bulunmaktadır. Tahlil çalışmamız dört bölümden oluşmaktadır. Tezimizin ilk bölümü 'Fatin Efendi'nin Hayatı, Edebi Şahsiyeti ve Eserleri' başlığını taşımaktadır. Bu bölümde yoruma yer verilmeden, yapılan tezler, kitaplar, makaleler kaynak gösterilerek bilgi verilmiştir. İkinci bölüm 'Din ve Tasavvuf' olarak adlandırılmıştır. Bu bölümde dini-tasavvufi unsurlara yer verilmiştir. Allah, melekler, peygamberler, kitaplar, ahiret, din ile ilgili çeşitli mefhumlar, ibadet ile ilgili mefhumlar, çeşitli tasavvufi terimler hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü bölüm ise 'Cemiyet ve Tabiat' olarak adlandırılmıştır. Bu bölümde tarihi şahsiyetler, hükümdarlar, önemli devlet adamları, şairler ve diğer önemli şahsiyetler, şehirler, ülkeler, içtimai hayat, kozmik alem, zaman ile ilgili unsurlar, dört unsur, hayvanlar ve bitkiler hakkında bilgi verilmiştir. Bu bölüm tezimizin en hacimli kısmını oluşturmaktadır. Dördüncü bölüm ise 'İnsan' olarak adlandırılmıştır. Bu bölümde de güzel ve güzellik, sevgili, sevgilinin güzellik unsurları, aşığın halleri hakkında bilgiler verilmiştir. Kategorize edilen başlıklar ve alt başlıklar Divan'dan seçilen beyitlerle desteklenmiş ve bu beyitlerden hareketle yorumlarda bulunulmuştur. Tezin son kısmında divanda tespit edilen unsurların yer aldığı bir sistematik indeks bulunmaktadır. Çalışmamız sırasında yararlandığımız eserler de kaynakça kısmında yer almaktadır.
Kemal Tahir'in romanlarında şahıslar dünyası

'Kemal T AHİR' in Romanlarında Şahıslar Dünyası' adlı bu tezde Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı yazarlarından olan Kemal TAHİR'in bütün romanlarında yer alan şahıslar incelenmiştir. Bu şahıslar, toplam yirmi farklı romanda yer alan şahıslardır. Söz konusu şahıslar, sosyal statü, meslek, konum ve aktivitelerine göre ele alınıp sınıflandırılmıştır. Daha sonra şahıslarla ilgili olarak romanlardan alıntılar yapılmış ve teze yerleştirilmiştir. Kemal TAHİR'in romanlarında yer verdiği bu şahıslar, yazarın, çevresini bir romancı gözü ile gözlemleyerek seçtiği şahıslardır. Yine bu şahıslar Türk insanının geçirdiği değişik devrelerdeki sosyal, kültürel, ekonomik ve siyasi şartları yansıtmaktadır.
Hanyalı Mehmet Şefik Efendi ve divançesi

Şiirlerinde 'Şefik' mahlasını kullanan Hanyalı Mehmed Şefik Efendi, XIX. yüzyılda yaşamış mutasavvıf bir şairdir. Osmanlı Devletinin elinde yaklaşık üç asır kalan Girit adasına bağlı Hanya şehrinde doğmuştur. Şefik Efendi, Divançe'sinden ve ondan bahseden kaynaklardan anlaşıldığına göre Mevlana aşığı Mevlevi bir şairdir. Divançe'nin içerisinde bulunan müstakil şiirlerden bu husus kolaylıkla anlaşılmaktadır. Bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, şairin hayatı, edebi kişiliği ele alınmış, Divançe'si tanıtılmış, Mevlevilik'in şiirlerine nasıl yansıdığı, dil ve üslup özellikleri, Divançe'de kullanılan belli başlı sanatlar ortaya konmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde, Divançe değişik açılardan ele alınarak ayrıntılı olarak tahlil edilmiştir. Üçüncü bölümde ise transkripsiyonlu metin yer almaktadır.
İstanbul Arkeoloji Müzesi Kütüphanesi rev 240 numarada kayıtlı mecmuʻa-i eşʻar (1b-30a)

Çalışmamız, İstanbul Arkeoloji Müzesi Kütüphanesi REV 240 Numarada Kayıtlı 'Mecmu a-i Eş ar'ın 1b varağından 30a varağına kadar olan bölümün çeviri yazılı metninden ve metnin incelenmesinden oluşmaktadır. Çalışma iki ana bölümden oluşmakta olup birinci bölüm mecmua hakkında genel bilgiler içermektedir; şairleri, şiirleri ve vezinleri göstermektedir. İkinci bölümde ise mecmuanın tenkitli metni yer almaktadır.
Nüzhet Haşim'in Milli Edebiyat'a doğru kitabı

Tez konusu olarak seçilen Nüzhet Haşim'in Milli Edebiyat'a Doğru adlı eserininincelenmesinde şu sıra takip edilmiştir:Giriş bölümünde; eser antoloji niteliği taşıdığından antoloji kavramı, ilk antolojiler, Türk Edebiyatı'nda antoloji konusu ele alınmıştır. Birinci bölümde Milli Edebiyat dönemi üzerinde durulmuştur. Burada Tanzimat'tan Milli Edebiyat'a kadar Türk sosyal hayatında tartışılan ideolojilerden, Milli Edebiyat kavramından, Milli Edebiyat'ı besleyen ve Türkçülük fikriyle kurulan cemiyetlerden, dönemin en önemli yayın organı olan Genç Kalemler dergisinden bahsedilmiş ve Milli Edebiyat'ın genel hatlarıyla nasıl bir dönem olduğu ortaya konmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde Nüzhet Haşim'in eseri kısaca değerlendirilmiştir. Bu değerlendirmedeNüzhet Haşim'in Milli Edebiyat döneminin panoramasını nasıl çizdiği ve yazarların edebi kişilikleri üzerindeki fikirleri ortaya konulmuştur. Son olarak da Milli Edebiyat'a Doğru adlı eserin metni günümüz harflerine aktarılmıştır.
Umberto Eco ve Orhan Pamuk'un romanları arasında 'Metinlerarasılık'

Metinlerarasılık, genel anlamıyla bir metinde yer verilen diğer metinlerin izleri anlamına gelirken, bu anlam çeşitli kategorilere ayrılarak kuramsal bir inceleme alanı oluşturmaktadır. Özellikle postmodern söylem ile oldukça geniş bir uygulama alanı bulan metinlerarasılık yöntemi, dünya edebiyatında olduğu gibi Türk edebiyatında da önemli bir yere sahiptir. Yöntemi, Doğu ve Batı kaynaklı metinlerden hareketle kullanan, Türk edebiyatının önemli yazarlarından biri olan Orhan Pamuk, kuramın en çok anılan isimlerindendir. Pamuk'un romanlarında esinlendiği ve göndermelerde bulunduğu Doğu ve Batı perspektifli eserler metinlerarasılığın uygulama alanına girmektedir. Umberto Eco ise, Pamuk'un esinlendiği ve metinlerarası ilişki kurduğu isimlerin başında gelmektedir. Dolayısıyla yaşayan bu iki romancı arasındaki ilişki metinlerarası bir inceleme ve değerlendirme ihtiyacı doğurmaktadır. Bu bağlamda Eco ve Pamuk'un metinlerindeki metinlerarası ilişki çalışmanın çıkış noktası olarak belirlenmiştir. Çalışmada öncelikle metinlerarasılık kuramının kullanımı, okura ve metne kazandırdıkları gibi çeşitli teorik bilgiler verilmiş ve kuramın diğer disiplinlerle ilişkisi saptanmaya çalışılmıştır. Bu bilgiler ışığında Eco ve Pamuk'un romanlarındaki metinlerarası unsurlar tespit edilmiş ve bu unsurlar metinlerarası ilişki çerçevesinde değerlendirmeye alınmıştır.
Emine Işınsu'nun romanlarında halk kültürü ve halk bilimi unsurları

Kültür, bir milletin zaman içerisinde meydana getirdiği maddi ve manevi her türlü değerin toplamıdır. Kültür, bir milletin geçmişşindeki en önemli unsurdur. Kültür, milletlerin ortak olan değerlerini etkileyen en önemli öğe olup bir milletin ulus olma yolundaki en önemli unsurudur. Ulus olabilmenin diğer şartı ise dil, din birliği ve ortak bir toprak parçası üzerinde ortak bir geçmişş ve halk kültürü ve değerlerine sahip olarak yaşamakla olur. Bir ulus zamanla oluşturduğu maddi ve manevi kültür birikimini koruyup yaşatabilirse ve bunu aktarabilirse millet olma özelliğini koruyabilir. Aksi halde başka kültürlerin egemenliğine girerek yok olmaya mahkum olur. Romanlar insandan yola çıkarak insanın içinde var olduğu toplumu anlatırlar. Romancı hem kendini hem de içinde yaşadığı toplumu tanıyarak bu toplumun kültürünü eserlerine yansıtır. Bu sayede eserlerinde kullandığı halk kültürünü ürünlerini eserleri ve okuyucuları aracılığıyla gelecek nesle aktarır, buna kültür aktarımı denir. Zira bir yazar veya romancı aynı zamanda bir kültür aktarıcısı ve taşıyıcısıdır. Bu çalışmamızda Çağdaş Türk Edebiyatı'nın başarılı isimlerinden olan Emine Işınsu'nun tüm romanları halk bilimi ve kültürü yönüyle incelenmiştir. Yapılan inceleme ve okumalarla fişlemeler yapılmış ve bir çalışma haline getirilmiştir. Bu çalışma günümüz Türk edebiyatında ve Emine Işınsu'nun romanlarındaki halk biliminin rolü hususunda fikir vermesi açısından önem teşkil etmektedir.
İlhan Berk'in şiir dilinde sapmalar ve deformasyon

Şiir dili, şiir sanatının inceleme konularının başında gelmektedir. Sapma ve deformasyon kuramı, şiir dili araştırmalarının temel dayanakları arasında yer almaktadır. Modern şiir dili bakımından, İkinci Yeni şiiri büyük bir gelişim ve değişime öncülük etmiştir. İlhan Berk, bu dili imge, anlam, sözdizim, yazım kuralları, görsel ? somut tasarımlar ve alışılmadık bağdaştırmalar açısından sapma ve deformasyonun uç sınırlarına kadar kaydırmış bir şairdir. Bu çalışmada İlhan Berk'in şiir dili, sapmalar ve deformasyon kuramı çerçevesinde geniş bir açıdan ele alınmıştır. İlhan Berk'in şiirleri, sözcük sapmaları, yazım sapmaları, sesbilim sapmaları, dilbilgisi sapmaları, anlambilim sapmaları, lehçe sapmaları, kesim sapmaları ve tarihi dönem sapmaları olmak üzere başlıca sekiz başlık halinde incelenmiştir. İlhan Berk'in kendine özgü farklı ve yaratıcı şiir dilinin oluşmasında etkili olan kaynakları, dilbilim ve edebi kuramlar kapsamında değerlendirilmiş, kurulan bağlantılar şiirlerinden seçilen örneklerle açıklanmıştır. Çalışmamız sonucunda, İlhan Berk'in şiirlerinin kendine özgü çok katmanlı bir imge, anlam ve alışılmadık bağdaştırmalar yapısı arz ettiği, bu karmaşık yapının fenomenoloji, yapısökücülük, varoluşçuluk ve postmodern kuramların tesiri ile daha da girift bir yapı sunduğu görülmüştür.
Usul ü Fenn-i Harb' transkripsiyon-askerİ terimlerin incelenmesi ve sözlüğü

Bilinen tarihin en eski çağlarından itibaren Türkler, Orta Asya'dan başlayarak Doğu Avrupa içlerine, Kafkasya'ya, Ortadoğu'ya ve Anadolu içlerine kadar yayılarak büyük devletler kurmuşlardır. Kuşkusuz bunda önemli olan etken Türklerin asker-millet olmasından kaynaklanan güçlü ordularının bulunmasıdır. Askerlik, Türkler için yaşamın içinde bir görev olmuştur. Eski Türklerde sadece erkekler değil, kadınlar da bu görevi üstlenmiş, çocuklarını da bu töreye göre yetiştirmişlerdir. Böylece Türklerin çağlar boyunca birbirinden farklı devletler kurarak günümüze kadar ayakta kalmalarını sağlayacak gelenek, milletin bütün unsurlarına işlemiştir. Tarihte kurulmuş Türk devletlerinin askeri yapıları ve orduları üzerine, çeşitli çalışmalar yapılmıştır. İncelemiş olduğumuz 'Usul ü Fenn-i Harb' adlı müellifi bilinmeyen eser, 19. yy. ın ilk yarısında Osmanlı ordularının Batılı devletlerin üstünlüğünü kabul ederek yeni bir ordu ve askeri eğitim alınması gereğinden doğan ihtiyaca hasıl olarak kaleme alınmıştır. Eserde, harp ve barış esnasında ne yapılması gerektiği, karada ve denizde askerlerin durumları gibi konular işlenmiştir. Çalışmamızda geçen askeri terimler köken bakımından incelendiğinde Arapça ve Farsça kökenli kelimelerin çokluğu göze çarpmaktadır. Eserin içinde Arapça, Farsça kelimelerin yanında Avrupa dillerinden geçen kelimeler de bulunmaktadır. Çalışmada metnin eski harflerden Latin harflerine transkripsiyonu yapılarak eski harfli orijinal baskısı eklenmiştir. Bunun yanında sözlük ve askeri terimlere de yer verilip incelenmiştir. Yaptığımız bu çalışmayla gerek Osmanlıda harp geleneklerine gerekse de genel olarak Türk askerlik tarihine ışık tutmaya çalışılmıştır. Bu bakımdan yaptığımız incelemenin sadece Türk Dili ve Edebiyatı alanına değil, özelde harp tarihine genelde ise askeri tarih alanına da katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir.