İlköğretim okulu yöneticilerinin, birinci sınıf öğretmenlerinin, anasınıfı öğretmenlerinin ve okul öncesi eğitim almış birinci sınıf öğrencilerinin okul öncesi eğitimden ilköğretime geçişte yaşanan uyum sorunlarıyla ilgili görüşleri

Bu çalışmada ilköğretim okulu yöneticilerinin, birinci sınıf öğretmenlerinin ve anasınıfı öğretmenlerinin okul öncesi eğitimden ilköğretime geçişte yaşanan uyum sorunları, nedenleri ve çözümleri ile ilgili görüşleri çeşitli değişkenlerle karşılaştırılmıştır. Ayrıca okul öncesi eğitim almış birinci sınıf çocuklarının anaokulu/anasınıfı ile birinci sınıf hakkındaki düşünceleri incelenmiştir. Bu araştırmada, yukarıda ifade edilen amacından da anlaşıldığı gibi, iki farklı örneklem grubu vardır. Birinci örneklem grubu, İstanbul'un dört ilçesinde bulunan 61 resmi ve 23 özel ilköğretim okulunda görev yapan 120 yönetici, 163 birinci sınıf öğretmeni ve 151 anasınıfı öğretmeni olmak üzere toplam 434 eğitimciden oluşmuştur. İkinci örneklem grubu ise bir yıl süreyle okul öncesi eğitim almış 50 birinci sınıf öğrencisinden meydana gelmiştir. Eğitimcilerin oluşturduğu birinci örnekleme demografik özellikleri ile ilgili bilgi almak için 'Kişisel Bilgi Formu' ve ilköğretime geçişte yaşanan uyum sorunları hakkındaki görüşlerini almak için 'İlköğretime Geçiş Ölçeği' uygulanmıştır. İkinci örneklemi oluşturan çocuklar ile 25 sorudan oluşan 'yapılandırılmış görüşme' yapılmıştır. Araştırmada önce eğitimcilerden oluşan birinci örnekleme uygulanacak olan İlköğretime Geçiş Ölçeği geliştirilmiştir. Geçerlik çalışmaları kapsamında yapılan faktör analizi sonucunda ölçeğin 4 alt boyuttan oluştuğu saptanmıştır: 1 -Program (13 madde), 2 -Öğretmen (11 madde), 3 -Yönetim (7 madde), 4 -Fiziksel Ortam (10 madde). Yine yapı geçerliği kapsamında İlköğretime Geçiş Ölçeği ile alt boyutları ve alt boyutların da birbirleri ile olan ilişkisi incelenmiş; ölçeğin güvenilirlik çalışmaları kapsamında 'test-tekrar test' yöntemi uygulanmış; 'Cronbach Alpha', 'Spearman-Brown' ve 'Guttman' içtutarlılık katsayıları hesaplanmış; madde analizi çalışmalarında 'madde-toplam', 'madde-kalan' ve 'ayırtedicilik' sınamaları ölçeğin tümü ve her bir alt boyutu için ayrı ayrı yapılmıştır. Ölçeğin geçerliği ve güvenilirliğini sınamak için yapılan hesaplamalara bakıldığında İlköğretime Geçiş Ölçeğinin ve alt boyutlarının geçerli ve güvenilir olduğu söylenebilir. Yönetici, sınıf öğretmeni ve anasınıfı öğretmenlerinin İlköğretime Geçiş Ölçeğinden ve 4 alt boyutundan aldıkları puanlar çeşitli değişkenlere göre (görev, cinsiyet, yaş, çalışılan okulun türü, en son mezun olunan okul, branş, öğretmenlikteki hizmet süresi, yöneticilikteki hizmet süresi, okul öncesi eğitim/ilköğretim ile ilgili hizmet-içi eğitim alıp almama) incelenmiştir. İkinci örneklem grubu bir yıl süreyle okul öncesi eğitim almış 50 birinci sınıf öğrencisinden (30 kız, 20 erkek) meydana gelmiştir. Çocukların gittikleri okul öncesi eğitim kurumu/anasınıfı ve gitmekte oldukları birinci sınıf ve her iki kurumdaki öğretmenleri hakkında görüşlerini almak üzere 'yapılandırılmış görüşme' uygulanmıştır. 25 görüşme sorusunun bir kısmı sene başında, bir kısmı da hem sene başında hem de sene sonunda sorulmuştur. Sene başında ve sene sonunda alınan yanıtlar kay-kare testi ile karşılaştırılmıştır. Çalışmadan elde edilen verilerin istatistik hesaplamalarından elde edilen sonuçlara göre okul öncesi eğitim kurumu ile ilköğretim birinci sınıfın özellikleri ve öğretmen tutumları oldukça farklıdır. Okul öncesi eğitim almış çocuklar birinci sınıfın başında olduğu gibi sonunda da hala okul öncesi eğitim kurumunu ve oradaki öğretmenini tercih etmektedir. Bu durum, çocukların birinci sınıfta uyumsuzluk yaşadıklarını düşündürmektedir. Bu uyumsuzluğu giderecek önlemleri almak Bakanlığın yanı sıra ilköğretim okulu yönetici ve birinci sınıf öğretmenlerine düşmektedir. Ancak bu çalışmanın diğer boyutundan elde edilen sonuçlara göre yönetici ve öğretmenlerin bu konuda yeterli bilgiye sahip olmadıkları ve/veya bu uyumsuzluğun farkında olmadıkları, farkında iseler çözüm bulmak için çaba sarf etmedikleri düşünülmektedir.