turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
1920-1928 yılları arasında sürelı yayınlarda kültür ve sanat yorumları: Resım

Osmanli Devleti'nin son yillari savaslar içinde geçmesine ragmen, resim sergileri etkinliklerinin birçok sanatsal etkinligin aksine, varligini güçlendirerek devam ettirdigi görülmektedir. Ayni faaliyet Cumhuriyet'in ilk yillarinda da hizkesmeden devam etmistir.1850'den sonraki dönemde bireysel etkinlikler içinde kalan resim sergileri,1920'de açilan Galatasaray Sergisi ile artik süreklilik göstermeye baslamistir.1923'te bu etkinliklerin içine Ankara resim sergilerinin de katilmasiyla, Türk resmi için yeni ve bütüncül bir dönemine girilmistir. Istanbul ve Ankara'da gerçeklestirilen sergilerde basat rolü Sanayi- i Nefise Mektebi çatisi altinda egitim veren ressamlar ile ögrencileri üstlenmistir. Bu arada, Osmanli Ressamlar Cemiyeti'nden sonra ikinci sanat cemiyeti olan Türk Ressamlar Cemiyeti (1921) kurulmustur. Türk Ressamlar Cemiyeti'ne alternatif yaratma çabali, Serbest Resim Atölyesi ve Genç Ressamlar Cemiyeti gibi yeni girisimler, hep buyillarin ürünü olmustur. Ayrica, kadin ressamlar ürettikleri yapitlar ve varliklariylada dikkati çekmektedirler1920- 1928 yillari arasinda kalan sekiz yillik dönemde, 1914 Kusagiressamlari etkin varliklariyla ön plana çikmaktadirlar. Bu tarihlerde sergilenenyapitlar, bu kusagin aldigi egitiminle paralel olarak Empresyonist tarzda olmustur. Manzara basta olmak üzere, natürmort, portre, figürlü kompozisyonlar ve nü konululari ele alinmistir. Sanatçilar, toplumsal konulara egilmemisler fakatCumhuriyet'in yakin geçmişsine ait savas temalarini yer yer islenmislerdir. Atatürk, 1923'e kadar Istanbul merkezli gerçeklestirilen sergileri, Ankara'yatasiyarak, Anadolu halkinin ufkuna çagdas bir sanat olgusu yerlestirmeyiamaçlamistir. Türk resminin gelismesi ve halkin modern bir sanata kavusmasi için, Ankara sergilerinin bir kismini ziyaret ederek manevi; tablolar satin alarak da maddi destek vermistir. Bu yönüyle Ulu Önder; hiçbir dönem siyasi kitlenin göstermedigiilgiyi, hayatta kaldigi sürece sürekli göstererek örnek bir lider olmustur.
Ottoman modernization and the Beylerbeyi palace

Tezimin konusu 'Osmanlı Modernleşme Hareketi ve Beylerbeyi Sarayı.' Modernleşmeyi doğuran sebepler, buna neden olan etkenler, gerçekleştiren padişahlar ana bölümü oluşturuyor. Beylerbeyi Sarayı'nın bulunduğu sahilin Osmanlı devrinden önce nasıl mimari olgulara şahit olduğunu araştırarak tezime başlıyorum. Ana bölümden sonra, modernleşmeden önce yapılmış olan eski Beylerbeyi Sarayını ve modernleşme etkisiyle eskisinin yerine yapılan yeni Beylerbeyi Sarayını inceleyeceğim, Eski saray zamanında yapılmış olan ve şimdi mevcut olan saray köşklerini de inceleyeceğim. Mimarı ve sanat tarihçilerinin bu konudaki görüşlerinden sonra, tezim kendi görüşümü belirterek son bulacak.
İzmir ilinde kaleler: Bizans ve Türk Devri

İnsanoğlu var olduğundan itibaren doğası gereği korunma içgüdüsüne sahip olmuştur. Bu sebeple ilk çağlardan beri insan, ailesini ve yiyeceğini korumak için barındığı mekanın etrafını duvarlarla örmüş, daha sonra da birlikte yaşadığı diğer insan topluluklarıyla yerleşim alanları kurmuş ve güvenlikleri için bu mekanların etraflarını surlar ile çevirip, tarihte ilk kaleleri oluşturmuştur. Türkiye'nin üçüncü büyük metropolü olan İzmir, bulunduğu coğrafi ve jeopolitik konumu itibari ile antik çağdan bu yana Anadolu'nun en önemli merkezlerinden biri olmuştur. Çeşitli uygarlıklara ev sahipliği yapan İzmir de sırasıyla Roma, Bizans, Türk Beylikleri ve Osmanlı hakim olmuştur. Anadolu'nun, Batı Anadolu üzerinden Avrupa'ya açılan kapısı pozisyonundaki İzmir, her dönem önemli bir liman kenti olma özelliğini korumuştur. Şehirde yerleşme sadece kıyı limanlarında olmamış, şehir içlerinde de yoğunluk kazanmıştır. Bu sebeple denizden ve karadan gelebilecek olası bir saldırıya karşı, savunma amaçlı kaleler inşa edilmiş ve yerleşimde bu kaleler kilit noktası alınarak planlanmıştır. Böylece kale-şehir ve liman-kale biçiminde bir şehir planlaması modeli oluşturulmuştur. İzmir ilinde şehir merkezinde ve merkeze bağlı ilçelerinde toplam sekiz kale çalışılmıştır. Bu kaleler; Kadifekale, Çeşme Kalesi, Foça Beşkapılar Kalesi, Ayasuluk Kalesi, Keçi Kalesi, Çandarlı Kalesi, Sığacık Kalesi ve Metropolis Kalesidir. İzmir Kaleleri Helenistik, Roma, Bizans ve Türk Dönemi mimari yapılarıdır. Şehir merkezinde yer alan Kadifekale haricindeki tüm kaleler, merkeze bağlı ilçelerde inşa edilmiştir. Bu çalışmada, İzmir kalelerinin hangi döneme ait olduğu, mimari özellikleri, tarihsel süreç içerisindeki pozisyonları, inşa ve malzeme teknikleri, geçirdiği onarım ve ilaveleri ele alınarak, farklı dönemlerin savunma mimarisi ve şehir tarihi konusunda tespitlerine varılması amaçlanmıştır.
Sinai Azize Katherina Manastırı'nda 11.-13. yüzyıllar arasında ikona üretimi ve atölyeler

Hıristiyan inancında manastır oluşumları 4. yüzyıl başlarında Mısır'da ortaya çıkan münzevi yaşam düşüncesine dayanmaktadır. Bu münzevi yaşam hareketini başlatanlar ibadetlerini özgürce yapabilmek için toplumdan izole olarak ıssız yerlerde yalnızlığa çekilen münzevilerdi. 4. yüzyılda başlayan hac hareketi, güvenli hac yollarının kurulması ile gittikçe daha da popüler olmuştu. 7. yüzyıldaki Müslüman fetihleri ile birlikte 350 yıllık bir izolasyon dönemi ile azalan ziyaretçiler, ılımlı Müslüman liderler ve sonrasında ise Haçlı Seferleri'nin (1099-1270) getirdiği uygun zemin ile hac yolcularının yeniden artmasını sağladı. Tezin ana temasını oluşturan Sinai Dağı eteklerinde kurulan Azize Katherina Manastırı'nın uzak konumu ulaşımı zorlaştırırken, aslında onu yüzyıllar boyunca daha korunaklı bir hale getirmiştir. Manastıra 20. yüzyıla kadar ulaşım hala de ve kervanlarıyla sağlanabiliyordu. Manastır kapılarını modern gezginlere 1930'larda, bilimsel çalışmalara ise ancak 1950'lerde açabilmiştir. Taş, harç ve ahşap malzemeden oluşan Azize Katherina Manastırı yapı topluluğu on beş yüzyıldır ayakta ve dünyada varlığını günümüze kadar sürdürebilen en eski manastır yerleşkesidir. Manastırın merkezinde İustinianos döneminde (527-565) yapılan Bazilika bulunmaktadır. Yüzyıllar boyunca manastıra seçkin soylu aileler ve ziyaretçiler tarafından hediyeler ve adaklar bağışlanmıştır. Manastır keşişleri ise bu kutsal mekana bağlılıklarını ve sadakatlerini göstermek için el yazmaları ve ikonalar üretmişlerdir. Bu bağışlar ve manastırda üretilen ikonalar, el yazmaları, gravürler, maden eserler, oyma, nakış ve dokumalar Hıristiyan sanatı için eşsiz bir kolleksiyon oluşturmaktadır. Günümüzde Manastır, sanat tarihçileri için mimarisi, eski kütüphanesi ve ikona koleksiyonu ile geniş bir kaynak sağlamaktadır. Kuru ve istikrarlı iklim koşulları, binbeşyüz yıllık kesintisiz tarih ve manastır keşişlerinin özverili tutumları sayesinde özellikle Bizans Dönemi'nden günümüze gelebilen ikonaların büyük bir kısmı Azize Katherina Manastırı'nda korunmuştur. Erken Döneme ait (6.-7. yüzyıl) enkaustik tekniği ile ahşap panellere resmedilmiş ikonalar en dikkat çekici eserler olarak kabul edilse de 11 .-13. yüzyıllar arasında üretilen ikonalar da hem nicelik, hem de nitelik olarak önemli bir grubu oluşturmaktadır.
Kocaeli Müzesi'ndeki Bizans sikkeleri

Bu çalışmada, Kocaeli Müzesi'nde bulunan 545 Bizans sikkesi incelenmiştir. Kocaeli, Bithynia Krallığı döneminden itibaren Roma, Bizans, Anadolu Selçuklu ve Osmanlı İmparatorluğu'na ev sahipliği yapmıştır. Kent, kurulduğu coğrafi konum itibariyle Doğu ve Batı'yı bağlayan köprü görevi niteliğindedir. Balkan yarımadası Yunan adaları, Orta Avrupa, Kuzey Afrika ve Doğu Akdeniz ülkelerine giden deniz ve karayolu güzergahlarında bağlantı noktasıdır. Çağdaş müzecilik faaliyetlerinin son yıllarda önem kazandığı ülkemizde, Kocaeli Müzesi'nde yapılan çalışmanın klasik devirden itibaren, tarihi, politik ve ekonomik açıdan oldukça önem taşıyan bölgedeki bu müze de bulunan sikkelerin, nümismatik açısından bölgedeki ticari bağlantıları yansıtır şekilde örneklerden oluştuğu tespit edilmiştir. Bizans İmparatorluğu döneminde kent de bulunan Nikomedia darphanesi, Erken Bizans Dönemi'nde imparatorluğun sikke ihtiyacını karşılayan önemli darphanelerden biridir. Kocaeli Müzesi koleksiyonundaki 545 Bizans sikkesinin, 9'u altın, 1'i elektron, 1'i gümüş, 16'sı billion ve 518'i bronzdur. Araştırmada, müze koleksiyonundaki Erken Bizans sikkeleri, Bithynia Bölgesi sınırlarına yakın illerin müzeleri ve kazılarının bulgularıyla karşılaştırılarak İmparatorluktaki sikke dolaşımı incelenmiştir. Bununla beraber Bithynia Bölgesi içerisinde yer alan müze ve kazı buluntularıyla da karşılaştırılarak değerlendirilmiştir.
Ahlat Müzesi'ndeki etnografik madeni eserlerden örnekler

Birçok uygarlığa ev sahipliği yapmış olan Anadolu'da maden sanatına ait örnekler yapılan arkeolojik kazılar sonucu tarih öncesi çağlara kadar uzandığı tespit edilmiştir. İlk olarak bakırdan madeni eserler üreten insanoğlu, gelişimine bağlı olarak işlenmesi daha zor madenler ile birlikte, bronz gibi dayanıklılığı arttırılmış alaşım metalleri işlemeyi de öğrenmiştir. Madanler işlenirken dövme, döküm, torna, balmumu gibi yapım teknikleri kullanılmıştır. Süslemede, kesme, kazıma, çalma, kakma, savatlama gibi teknikleri kullanılarak yüzey haraketlendirilmiştir. Madeni eserlere ait örnekler, günümüzde Anadolu'da birçok müze ve koleksiyonlarda sergilenmektedir. Araştırma tezinin konusu olan Ahlat Müzesi'de bu müzelerden biridir. 1971 yılında hizmete giren müzede Tunç çağı, Demir Çağı, Roma, Helenistik, Selçuklu ve Osmanlı Dönemine ait eserler sergilenmektedir. Müzede arkeolojik eser olarak kayda geçirilmiş 2608 adet, etnografik eser olarak ise 181 adet eser sergilenmektedir. Ahlat Müzesi'ndeki Etnografik Madeni Eserlerden Örnekler olarak belirlenen tez kapsamında müze müdürlüğü tarafından izin verilen teşhir alanındaki ve müze deposunda yer alan etnografik eserler incelenmiştir. Bu eserler müzeye, arkeolojik kazı, satın alma, müsadere gibi yollarla getirilmiş olup ağırlıklı olarak 18 -19. yy' lara tarihlendirilmiştir. Tezin öcelikli amacı, genel hatları ile söz konusu bu eserlerin kullanım alanları, yapıldığı malzeme, yapım ve süsleme tekniklerinin açıklanması, dönemin bezeme ve uslup anlayışları hakkında değerlendirme yapılarak eserlerin tarihlendirmesine ve sahip olabilecekleri anlamların belirlenmesine yönelik bir sonuca ulaşmak hedeflenmiştir.
Topkapı Sarayı ve Sadberk Hanım Müzesi koleksiyonlarındaki cep saatlerini süsleyen resimlere bir bakış

1500'lü yıllarda zembereğin icat edilmesiyle yapımına başlanan cep saatleri, 20. yüzyıla kadar büyük bir beğeniyle kullanılmaya devam etmiştir. Almanya'da yapımına başlanan, kısa sürede tüm Avrupa'da ve sonrasında Osmanlı topraklarında örnekleriyle karşılaşılan cep saatleri, teknolojinin ilerleyişine bir örnek olduğu gibi üzerindeki bezeme öğelerinin gelişimine de bir örnektir. Yıllar içinde üretimi artan ve yaygınlaşan cep saatleri, Osmanlı topraklarına ilk olarak diplomatik yollarla girmiş; daha sonra burada da yapımına başlanmıştır. Başta diplomatik hediye olarak, sonra satın alınarak ya da başka yollarla saraya gelen cep saatleri, bugün Topkapı Sarayı Müzesi saat koleksiyonunda yer almaktadır. Bunların haricinde, Osmanlı pazarı için Avrupa'dan gelen saatler ve 16. yüzyılda İstanbul'un Galata semtinde oluşmaya başlayan saat kolonisi üretimi olan saatler sayesinde cep saatlerine olan ilgi ve talep artmış, buna bağlı olarak sadece saray için değil, halk için de üretim yapılmıştır. Bu saatlerin birçoğu antikacılarda, eski saat ustaların da ve özel koleksiyonlarda yer almaktadır. Bu koleksiyonlardan biri de, Sadberk Hanım Müzesi'ndedir. Bu tezin amacı, Topkapı Sarayı Müzesi saat koleksiyonu ve Sadberk Hanım Müzesi Cevher koleksiyonundaki cep saatlerinin üzerindeki resimleri incelemektir. Bu koleksiyonlardaki cep saatlerinin çoğunun üzeri manzarayla, bitkisel motifler ya da bezemelerle, çeşitli müzik ve savaş aletleriyle, armalarla süslenerek farklı yapım teknikleri uygulanmıştır. Bu tezin amacı, iki koleksiyonu kendi arasında karşılaştırıp benzerliklerini ve farklılıklarını bulmak, daha sonra saatlerin üzerindeki resimleri, bulunabildiği ölçüde, o dönemin küçük el sanatlarıyla karşılaştırarak imge ortaklıklarını belirlemektir. Bunun için birçok görsel malzeme taranmış; internet ortamından ve kütüphanede bulunan kaynaklardan yararlanılmıştır. Ulaşılabilen yazılı ve görsel kaynaklar sonucunda, Topkapı Sarayı Müzesi ve Sadberk Hanım Müzesi koleksiyonlarında olup teşhir edilen cep saatlerinden manzaralı ve portreli olanlar ele alınmış; bunların başka sanat eserleriyle ve görsel malzemeyle karşılaştırması yapılmıştır.
Antalya minareleri: Cumhuriyet Dönemine kadar

Bu Yüksek Lisans tez çalışmasında, Antalya ili, ilçe, kasaba ve köylerinde bulunan cami ve mescitlere ait, Erken dönemden, Cumhuriyet dönemine kadar Antalya Minareleri konu olarak seçilmiştir. Antalya Minareleri ile ilgili olarak daha önce detaylı ve bilimsel bir çalışma yapılmamıştır. Bir kısmı orijinal haliyle günümüze ulaşan minarelerin büyük bir bölümü de çeşitli nedenlerle orijinal hallerini kaybederek onarım ve ilavelerle günümüze ulaşabilmiştir. Bu araştırmada il sınırları içerisindeki minarelerin tamamının ölçüleri alınarak planları çizilmiş, ayrıntılı tanımlamaları yapılmış, kitabeleri okunmuş ve çalışma çok sayıda fotoğrafla desteklenmiştir. Bu çalışmada amaçlanan bir diğer husus, eserlerin bir il düzeyinde farklı dönemleri bünyesine alacak şekilde kendi içerisindeki kronolojik değişimi ve gelişimi ortaya koyarak bu anıtların belgelenmesidir. Sonuç olarak günümüze ulaşan 15 adet minare bulunmaktadır. Günümüze ulaşamayan 6 adet minare bulunmaktadır. Günümüze ulaşanlardan 14 adeti klasik tarzda ve 1 adeti münferit tipte inşa edilmişlerdir. Minarelerin genellikle kare formda kaide, ters ve düz Türk üçgenlerinden oluşan pabuç, silindirik veya çokgen gövde, şerefe, petek, konik külah ve metal alem bölümlerinden oluştuğu görülmektedir. İncelenen Minarelerden 7 adeti kesme taştan, 5 adeti tuğladan ve 3 adeti de ahşaptan yapılmıştır. Antalya, Alanya Akşebe Sultan Mescidi, Yivli Minaresiyle Orta Asya ve Selçuklu geleneğini yaşatan, klasik dönem ve geç dönem örnekleriyle Osmanlıyı günümüze taşıyan Anadolu Türk şehirleri içerisinde önemli yeri olan kültür merkezlerinden birisidir.
Art Nouvea'da insan imgesi

19. yüzyılın sonunda İngiltere'de doruk noktasına ulaşan endüstriyel gelişmeler beraberinde, makineleşme ve seri üretimi getirmiştir. Sanat değeri taşıyan elyapımını savunan dönemin sanatçıları tarafından hoş karşılanmayan bu durum, kısa sürede tüm Avrupa'da yankı bulmuştur. Bu düşüncelerden beslenip, dönemin sosyal ve kültürel yapısından yoğun bir biçimde etkilenerek 19. yüzyılın sonunda ortaya çıkan Art Nouveau akımında; resim, mimari ve uygulamalı sanatlar gibi farklı alanlarda ürün verilmiştir. Bu dönemde kadınların toplum içinde değişen rolleri veözgürleşen davranışları, akımda kadın figürünün yoğun bir biçimde kullanılmasıyla sonuçlanmıştır. Aynı şekilde doğa bilimlerinde elde edilen gelişmeler, akımınkarakteristiklerinden olan böcekler ve bitkisel formların kullanımında etkili olurken;Sembolizm akımı ve yeni yeni ortaya çıkan psikoanaliz, karışık varlıklardan oluşan insan imgesinin oluşmasında katkıda bulunmuştur. Tez, Art Nouveau akımındaüretilen resim, illüstrasyon, afiş, mimari, mobilya, küçük eşya ve takıda kullanılan insan figürünü incelemekte ve ülkeler arasındaki üslup farklılıklarını göz önünde bulundurarak genel bir tablo çizmektedir.
Tanzimat'tan Cumhuriyet'e İzmit kenti

Bu tez çalışmasında, Tanzimat'tan Cumhuriyet'in ilk on beş yılını kapsayan süreçte geçerli olan kentsel ve mimari tasarımın İzmit kentinin fiziki yapısına etkilerinin tespiti amaçlanmıştır. Bu amaç kapsamında öncelikle, bu süreç zarfındaki imar faaliyetleri ele alınmış, daha sonra Tanzimat sonrasında ve erken Cumhuriyet dönemlerindeki şehircilik ve mimarlık ortamının kente olan yansıması irdelenmiştir. Konuyla ilgili yayınlanmış kaynaklarla temellendirilen bu çalışmada, Başbakanlık Osmanlı Arşivi ile Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi'nde tespit edilen özgün belgelere yer verilmiştir. Çalışmanın sonucunda Tanzimat ve Cumhuriyet'in ilanından sonra da yürütülen şehircilik çalışmalarının ve buzaman zarfında geçerli olan mimarlık ortamının kamu yapılarının öncülüğünde İzmit kentine de yeni kimlik kazandırdığı, kentin bu süreçte kazandığı yapısall özelliklerinin sonraki gelişimine zemin oluşturduğu tespit edilmiştir.
Adapazarı Müzesi'ndeki mezar stelleri

Jüri Yrd. Doç. Dr. Nurettin KOÇHAN Bithynia, Anadolu'nun diğer bölgelerine oranla araştırmacılar tarafından yeterince değerlendirilmemesine karşın, çalışmamızda bu bölgeden toplanarak, Adapazarı Müzesi'nde teşhire sunulan 17 eserin tipolojik ve stilistik açıdan değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bithynia bugünkü İzmit ve Adapazarı çevresini kapsamaktadır. Kent konumu itibariyle Avrupa'dan gelen yol üzerinde bir köprü vazifesi gördüğünden antik dönemler boyunca çeşitli kültürlerin etkisi altında kalmıştır. Bu da bölgenin farklı kültürlerden etkilenmesine neden olmuştur. Fakat incelediğimiz eserlerin taşra üretimi olmaları nedeniyle daha çok yerel etkiler ve sanat özellikleri dikkati çekmektedir. Çalışmamın ilk bölümünde konunun daha iyi anlaşılmasını sağlamak için mezar stellerinin ortaya çıkışına ve çağlar boyunca gösterdiği gelişime kısaca değinilmiştir. İkinci bölümde steller tiplerine göre alınlıklı ve alınlıksız olmak üzere iki gruba ayrılarak incelenmiştir. Sonuçta stellerde alınlığın bütün dönemler boyunca genel yapısı değişse de kullanımının devam ettiğini, vazgeçilmez bir unsur olduğu vurgulanmıştır. Son bölümde ise figür tiplerini değerlendirmeye, hangi tiplerin daha çok sevilerek kullanıldığını saptamaya çalıştım. İ. Ö. 4 yüzyıldan itibaren görülmeye başlayan tiplerin bir ara üretimi azalsa da Roma ve Bizans dönemlerinde de kullanıldığı anlaşılmaktadır. Bezemeli örnekler ise daha çok bölgeye özgü olup geç dönemde figürlerin yerini almıştır. Ölen kişinin mesleği ve cinsiyeti ise işlenen malzemelerle vurgulanmaya çalışılmıştır.
Anadolu'da Selçuklu dönemi camilerinin çözümlemeli plan irdelemesi (2 cilt)

Sonuç olarak Anadolu'da Selçuklu dönemi (1071-1308) camileri günümüze kadar çeşitli gruplamalar ve adlandırmalar içerisinde incelenmiştir. Fakat plan özelliklerine göre incelenmemiştir. Bu çalışmamızda camilerin çözümlü plan irdelemesini yapmaya çalıştım. Buna göre; Erken örneklerde enine düzenlemeli camilerin daha fazla yapıldığı görülmektedir. XHI. yuzyilin başına kadar enine düzenlemeli cami planı tipi egemen olmuştur. Buna karşın XHI. yüzyılın başından başlayacakta boyuna plan tipindeki camiler yoğun olarak yapılmıştır. Xll. yuzyihn sonlarından başlayarak, özellikle Xm. yuzyil içerisinde boyuna plan tipi uygulanmıştır. Bunların dışında yeni denemeleri yansıtan, yukarıda belirttiğimiz plan tiplerine girmeyen 'Özel Durumlar' ve 'Yan Gruplar' içerisinde incelenmesi gereken örneklerde bulunmaktadır. Tek kubbeli mescitlerin Anadolu'da Selçuklu dönemi içerisindeki önemi büyüktür. Son cemaat yeri düzenlemesiyle daha sonraki Osmanlı dönemi camilerine örnek olmuşlardır. Plan özelliklerine göre camiler incelendiğinde beylik, ülke, coğrafi sınır gibi değerlendirmelerde ortadan kalkmaktadır. Çünkü aym ya da benzer plan tipi başka bir yerde görülebilmektedir.
Erken devir Osmanlı mimarisi duvar dokusu

Osmanlı Devleti'ne uzun süre başkentlik yapan ve önemli merkezlerden biri olan Edirne; askeri, ekonomik, ticari, sosyal ve kültürel açıdan büyük gelişme kaydetmiş önemli şehirlerdendir. Osmanlılar, Edirneyi topraklarına kattıktan sonra burada yoğun inşa faliyetlerine başlamışlardır. Balkan Savaşları, Rus İstilası, 1752 ve 1757 depremi, yangınlar, ihmalsizlik ve bakımsızlık gibi nedenlerden dolayı yüzyıllar içinde birçoğu tamamen yok olmuş bir çoğu da harap durumda günümüze ulaşmışdır. İErken Osmanlı Mimarisi Duvar Dokusu? adlı bu çalışmada; Edirne Merkezde, 16 yapı duvar dokusu özellikleri bakımından incelenmiştir. Belirlenen bu yapılar, duvar çizimleri ve fotoğraflarla belgelenerek, kullanılan malzeme - duvar örgü sistemleri tanımlanmış ve malzeme özellikleri ayrıntılı bir biçimde değerlendirilmiştir. Çeşitli yayın ve kaynakların yardımı ile hazırladığımız çalışmamız, beş bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, Edirne'de Erken Osmanlı dönemi siyasi yapı ve mimari faliyetler, konunun önem ve niteliği, çalışma yöntemi, yararlanılan kaynak ve araştırmalar hakkında bilgi verilmiştirİkinci bölümde; duvarlar ve duvarda kullanılan malzemeler hakkında genel açıklayıcı bilgiler verilmiştir. Üçüncü bölümde; Katalog başlığı altında; örnekler kronolojik olarak sıralanmış, yapıların yayınlarda geçen tarihçesinden, mimari özelliklerinden kısaca bahsedilmiş, yerinde yapılan incelemelerle yapının durumu belirlenmiş, ilk yapımdan gelen özellikler tespit edilmeye çalışılışılarak, duvar dokuları; kullanılan malzeme ve istif yöntemleri açısından duvar örgü şekilleri şekilleri çizilerek, detaylı bir şekilde incelenmiştir. Her bir yapı için bir fiş düzenlenmiştir. Bu fişte yaptıran, mimar ya da usta, inşa tarihi, mimari özellikler, yapının geçirdiği onarımlar ve yönlerine göre duvar yüzeyleri taş, tuğla, derz ölçüleri, harç özellikleri istif yönleri açısından değerlendirilmiş, fotoğraflar ve çizimlere yer verilmiştir. Dördüncü bölümde, örneklerde ortaya çıkan malzeme özellikleri ve istif yöntemine göre değerlendirmeler yapılıp tablolar oluşturulmuş. Sonuç bölümünde, ilk önce kullanılan malzemenin değerlendirilmesi yapılmış; istif yöntemine göre kullanılan malzemelerin özellikleri açıklanarak aynı dönem Bursa örnekleri ile karşılaştırılmıştır.
Ortaçağda Eskişehir ve çevresinde Türk sanatı (11-15. yüzyıllar mimarisi)

'Ortaçağ'da Eskişehir ve Çevresinde Türk Sanatı (11.-15. Yüzyıllar Mimarisi)' adlı çalışmamızda, Sanat Tarihi kapsamında Türklerin Anadolu'ya yerleşmeye başladıkları 11. yüzyıldan 15. yüzyıla kadar geçen süre içerisinde, bölgedeki siyasi, sosyal, dini ve buna paralel gelişen yapısall faaliyetler bir bütün halinde ele alınmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda yapılan araştırma sonucunda; yirmi dört mevcut, yüz beş mevcut olmayan yapı tespit edilmiştir. Belirlenen yapı dokusu; ulaşabildiğimiz Vakfiye, Tapu, Maliye, Şeriyye, Mühimme Kayıtları'ndan oluşan, birinci el belgeler ve diğer kaynaklar ile desteklenmeye çalışılmıştır. Mevcut yapıların, plan, kesit, görünüş ve fotoğrafları ile birlikte ayrıntılı katalogları çıkartılmış, mevcut olmayan yapılar kaynak verileri ile birlikte sunulmuş ve Değerlendirme bölümünde genel mimari karşılaştırmaları yapılmıştır. Bölgenin, ele aldığımız dönemde büyük değişiklikler gösteren siyasi yapısı Tarihçe bölümünde, sosyal ve dini hayatı Toplumsal Yapı başlığında ele alınmıştır. Tüm bölümlerde siyasi, sosyal ve dini faktörler ile birlikte yapısall gelişimin bir bütün oluşturmasına dikkat edilmiştir. Ele aldığımız dönemde bölgede yaşanan yoğun siyasi, sosyal ve dini hareketlilik büyük yatırımlar gerektiren yapı faaliyetlerinin gerçekleşmesine engel olmuştur. Bu döneme özgü dini yaşamın oluşturduğu Ahilik ve Tarikatler'den oluşan örgütler, özellikle kırsal kesimde kurulan zaviyelerde insanları bir araya getirmiştir. Daha önce bu boyutu ile araştırılmayan bölge, yaptığımız çalışma ile bir bütün halinde sunulmaya çalışılmıştır. Çalışma bölge ile ilgili İlkçağ, Ortaçağ, Yeniçağ ve Yakınçağ'ları ele alan, yapılmış ve yapılacak çalışmalarla bütünlük sağlayabilecek bir bölümü oluşturmaktadır. Çalışmanın ayrıca, Selçuklu ve Beylikler döneminin bütünü ile ilgili yapılacak çalışmalara da yardımcı olmasını diliyoruz.