İlköğretim müfettişlerinin öğretmen denetimlerinde denetim ilkelerini uygulamaya ilişkin müfettiş ve öğretmen görüşleri

Bu çalışmada, ilköğretim müfettişlerinin, öğretmen denetiminde Eğitim Bakanlığı İlköğretim Müfettişleri Başkanlıkları Rehberlik ve Denetim Yönergesi'nde belirtilen denetim ilkelerini, uygulama düzeyine ilişkin, öğretmen ve ilköğretim müfettişlerinin görüşlerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Betimsel, durum saptayıcı bir araştırma niteliğinde olan, bu araştırmanın çalışma evrenini, 2002- 2003 eğitim öğretim yılında Gaziantep ilinde görev yapan, 44 ilköğretim müfettişi ve Gaziantep ili, Büyükşehir sınırları içerisinde bulunan, Sahinbey ve Şehitkamil ilçesindeki, 118 resmi ilköğretim okulunda görev yapan, 4249 İlköğretim okulu öğretmeni oluşturmuştur. İlköğretim müfettişlerinin tamamına ulaşıldığından bu grup için örnekleme alınmamıştır. Örneklemde yer alan öğretmenlerin belirlenmesinde küme örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Büyükşehir sınırları içerisinde yer alan Sahinbey ve Şehitkamil ilçelerindeki resmi ilköğretim okulları küme kabul edilmiş, okulların listesi yapılmış ve kura yöntemi ile yeterli büyüklükteki öğretmen örneklemine ulaşılana kadar okul seçilmiştir. Bu seçim sonucunda 520 ilköğretim okulu öğretmeni örneklemde yer almıştır, örneklem grubuna araştırmacı tarafından, hazırlanmış olan, 31 maddeden oluşan, ölçek uygulanmıştır. Ölçeğe faktör analizi yapılmış ve ölçeğin üç faktörden oluştuğu tespit edilmiştir. Her faktöre kapsadıkları denetim ilkelerine göre isim verilmiştir. Elde edilen veriler SPSS programında çözümlenmiştir. İlköğretim müfettişlerinin, öğretmen denetimlerinde, ilgili yönergede belirtilen denetim ilkelerini uygulama düzeylerine ilişkin, müfettiş ve öğretmen görüşleri; frekans, yüzde ve aritmetik ortalama ile çözümlenmiştir. İlköğretim müfettişi ve öğretmen görüşleri arasında fark olup olmadığı, ilişkisiz t-testi ile test edilmiştir. Öğretmen görüşlerinin; cinsiyete, sınıf veya branş öğretmeni olmaya göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediği t-testi ile, mesleki kıdeme göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediği, varyans analizi ile test edilmiştir. Bu araştırmadan elde edilen bulgular; öğretmenlerin, ilköğretim müfettişlerinin öğretmen denetimlerinde, denetim ilkelerini genel olarak uygulayamadıkları görüşünde olduklarını, müfettişlerin ise; kendilerinin, denetim ilkelerini genel olarak uyguladıkları, görüşünde olduklarını ortaya koymuştur, ilköğretim müfettişlerinin, öğretmen denetimlerinde denetim ilkelerini uygulama düzeylerine ilişkin, öğretmen görüşlerinin; cinsiyete göre anlamlı bir farklılık göstermediği bulunmuş, Mesleki kıdeme göre; öğretmen denetiminin 'Amaçlılık-Demokratiklik-Planlılık' boyutunu oluşturan denetim ilkelerinin, uygulama düzeyine ilişkin, öğretmen görüşleri arasında anlamlı bir farklılık bulunmuş, 'Bütünlük-Süreklilik, Nesnellik-Açıklık-Durumsallık' boyutunu oluşturan denetim ilkelerinin uygulama düzeylerine ilişkin öğretmen görüşler arasında ise anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Branşa göre; öğretmen denetiminin 'Amaçlılık-Demokratiklik-Planlılık, Nesnellik-Açıklık- Durumsallık' boyutlarını oluşturan denetim ilkelerinin uygulama düzeylerine ilişkin öğretmen görüşleri arasında anlamlı bir farklılık bulunmuş, 'Bütünlük- Süreklilik' boyutunu oluşturan denetim ilkelerinin uygulama düzeylerine ilişkin öğretmen görüşleri arasında ise, anlamlı bir farklılık bulunamamıştır.