Matematik öğretmen adaylarının öğrenme etkinliklerine yönelik algılarının ve etkinlik geliştirme becerilerinin belirlenmesi

Ülkemizde çağın gerekliliklerine ayak uydurmak için eğitim sistemlerimizde değişime gidilmiştir (Eğitim Programları ve Öğretim Alanı Profesörler Kurulu, 2005). Bu değişim 2005- 2006 eğitim öğretim yılında başlamış ve kademeli olarak uygulanmıştır. Değişim ile birlikte öğretmen ve öğrenci rolleri ile tüm öğrenme-öğretme süreci yeniden tanımlanmıştır. Öğretmen öğretici konumundan alınarak öğrencinin öğrenmesine yardımcı konumuna getirilmiştir (Saylan ve Yurdakul, 2005). Öğrenci ise, pasif durumdan aktif duruma, kendi öğrenmesinin sorumluluğunu alan ve önceki bilgilerinden yola çıkarak yeni bilgisini yapılandıran konumuna getirilmiştir (Umay, Duatepe ve Akkuş-Çıkla, 2005). Bu değişim sürecinde, özellikle matematik dersi öğretim programları kapsamında öne çıkan ana kavram etkinliklerdir. Etkinlik kavramına yüklenen anlamların alansal çeşitliliğinin çok olması nedeniyle bu çalışmada (Uğurel ve Bukova-Güzel, 2010 çalışmasına paralel olarak 'matematik öğrenme etkinliği ' teriminin kullanılması tercih edilmiştir. Öğretim programlarını, ders kitaplarını, öğretmenlere yüklenen görevler açısından yeni öğretim anlayışını en genel ifadesiyle 'etkinlik temelli' olarak nitelendirmek mümkündür (Ekici, Yıldırım, Akın, Öter ve Özdaş, 2010). Etkinliklerin öğrenme-öğretme sürecindeki öneminin bu noktaya ulaşması ile MÖE gerek alan araştırmacılarının gerekse bugünün ve geleceğin matematik öğretmenlerinin daha fazla üzerinde durması ve tartışması gereken bir kavram haline gelmiştir. Bu sonuç ve alanda yapılmış olan çalışmalar dahilinde bu araştırmada nitel araştırma paradigmasının, örnek olay yöntemine uygun bir çalışması tasarlanmıştır. Çalışmada matematik öğretmen adaylarının MÖE algıları ile MÖE geliştirme becerilerinin süreç içerisinde değişimleri ve katılımcıların sürece yönelik düşünceleri belirlenmeye çalışılmıştır. Katılımcılar Dokuz Eylül Üniversitesi, Buca Eğitim Fakültesi, Ortaöğretim Matematik Eğitimi Anabilim Dalı'nın 4. sınıfında öğrenim gören 19'u kız 8'i erkek toplam 27 matematik öğretmeni adayıdır. Çalışmanın verileri altı gruptan oluşmaktadır. Birinci grupta katılımcıların MÖE kavramını tanımladıkları bireysel serbest yazıları, ikinci grupta MÖE'nin yapısı ve sahip olması gereken özellikler ile ilgili yürütülen tartışma oturumuna ait gözlem notları, üçüncü grupta öğretmen adaylarının kendi bilgisi dahilinde hazırladığı ilk etap MÖE örnekleri, dördüncü grupta öğretmen adaylarının birinci etap etkinlikleri geliştirmesi ve sınıfta sunumu sırasında elde ettikleri deneyim sonucu geliştirdikleri ikinci etap MÖE örnekleri, beşinci grupta öğretmen adaylarına yapılan bilgilendirme sunumunun ardından verilen etkinlik geliştirme şablonuna uygun olarak katılımcıların tasarladıkları 3. etap MÖE örnekleri ve son grupta sürece ait izlenimleri elde etmek için hazırlanan görüş formunun sonuçları yer almaktadır. Yapılan analiz sonucu katılımcıların MÖE'yi tanımlarken birden fazla özellik kullandığı ve kullanılan özelliklerin oldukça çeşitli olduğu tespit edilmiştir. Tartışma oturumunda elde edilen özellikler incelendiğinde etkinlik tanımlarındaki özelliklerle aynı paralelde olduğu, hatta katılımcıların bireysel serbest yazılarında yer vermedikleri bazı noktalara sınıf içi tartışmalarda yer verdikleri görülmüştür. Katılımcıların etkinlik tasarlama becerileri süreçte gelişim göstermiştir. Öğretmen adaylarının süreci değerlendirdiği görüş formunun analizinden elde edilen veriler, katılımcıların kendilerine yapılan uygulamayı yararlı bulmasına rağmen bazı noktalarını sınırlı bulduklarını ortaya koymuştur. Öğretmen adayları için en büyük sınırlılığın ise çalışmanın gerçek sınıflarda uygulama ayağının bulunmaması olduğu görülmüştür.