turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Buddhist Türk çevresi eserlerinde metafor

Kemal, Mağfiret, Buddhist Türk Çevresi Eserlerinde Metafor, Doktora Tezi, Danışman: Prof. Dr. F. Sema Barutçu Özönder. Ankara University. Çalışmamızın konusunu Buddhist Türk literatüründeki metaforlar oluşturmaktadır. Konu Buddhist kültür modellerinin idrak anlam bilimi teorileri ışığında incelenmesine yoğunlaştırılmıştır. Çalışma girişle birlikte diğer beş bölümden oluşmaktadır. Giriş örneklerin yazı çevirisinde kullandığımız yazı çevirim sistemi, tezde tarama yaptığımız yayımlanmış Buddhist Türkçe eserler, Eski Türkçe ve Buddhizmle ilgili sözlükler, bazı çalışmalar, kısaltmalar ve işaretlerlerden oluşmaktadır. İlk bölümde, modern metafor teorisi ile ilgili bilgiler verilmiştir. Bu bölümde yine, konumuzla ilgili olarak metaforların kültür esası ve metafor çevirisi ile ilgili genel bilgiler de yer almaktadır. İkinci Bölüm, Buddhizm ile ilgili genel bilgileri ve Türk Buddhist literatürünün kısa tanıtımını içermektedir. Bu bölüm Türk Buddhist kültür çevresine bağlı olarak Buddhist metaforlarının daha iyi anlaşılması bakımından önemlidir. Üçüncü Bölümde, Buddhist metaforların yorumlanması ile ilgili olarak ele aldığımız Buddhist kültür çevresi metaforlarının meydana gelmesinde rol alan imaj şemaların idrak açısından değerlendirilmesi ve Türk Buddhist çevresi metaforlarının meydana gelme sebepleri, dilbilim özellikleri ve çeviri metaforlar ile ilgili örnekler incelenmiştir. Dördüncü Bölümde Türkçe Buddhist metinlerde görülen metaforların Lakoff- Johnson sınıflandırmasına göre içinyapılan ve kavram kategorilerine göre türleri üzerinde durulmuştur. Beşinci Bölüm temel Buddhist kavramlar odaklıdır, bu bölümde bu kavramlar etrafında oluşan metaforlar incelenmiştir. Sonda, Buddhist metaforlar dizini ve metaforlarla ilgili dilbilim kavramları sözlüğü ve kaynaklar yer almaktadır.
Murad Molla' nın Saib-i Tebrizi Şerhleri

Çalışmamızın konusu on dokuzuncu yüzyılda yaşamış Mehmet Murad Nakşibendi'nin Sa'ib-i Tebrizi'nin gazellerine yapmış olduğu şerhlerdir. Tasavvufi şerhe örnek olan eser Sa'ib-i Tebrizi Divanından seçilen bazı gazellerin şerhinden oluşmaktadır. Türk kültür ve edebiyatına katkıları olan M. Murad'ın hayatı ve eserlerinin yanında Saib-i Tebrizi'nin gazel şerhleri üzerinde çeşitli incelemeler yapmak ve eserin Latin harflerine aktarımı yapılarak bundan sonraki çalışmalara katkı sağlamak amaçlanmıştır. Bununla birlikte incelenilecek eser doğrultusunda şerh metodlarının tespit edilmesi, Tasavvufi şerh metodunun uygulanışında kullanılan terimleri ve bu terimler arasındaki özelliklerin kendi termilojisinin açıklanması sağlanılacaktır. Gayemiz, bu çalışmayla Klasik Türk Edebiyatında metin şerhi ve metoduna dair bir katkı sağlamaktır. İlk olarak şerh ve şerh geleneği hakkında bilgiler derlenmiş, Sa'ib-i Tebrizi ve M. Murad'ın hayatı, sanatı ve eserleri bölümü oluşturulmuştur. İnceleme kısmında ise eserde uygulanan metoda dair bilgi edinilmesi amaçlanmıştır. Üçüncü bölümde transkripsiyonlu metin ve lügat yer almaktadır. Son olarak da orijinal metin verilmiştir.
Çocuk kütüphanelerinde en çok okunan çocuk kitaplarının çocuk edebiyatının temel ilkeleri bağlamında incelenmesi

Bu çalışmada, çocuk kütüphanelerinde en çok okunan kitapların çocuk edebiyatının temel ilkelerine göre incelenmesi amaçlanmıştır. Tarama niteliğinde olan betimsel araştırmanın evreni; Ankara ilindeki 19 halk kütüphanesinin çocuk bölümleri ve bir çocuk kütüphanesi olmak üzere 20 kütüphanede en çok okunan çocuk kitaplarından oluşmaktadır. Bu kitapların arasından dört alan uzmanı görüşü ile belirlenen 25 kitap ise araştırmanın örneklemi olarak belirlenmiştir. Belirlenen örneklem, çocuk edebiyatının temel ilkeleri bağlamında incelenmiştir. Ayrıca çocuk kütüphanelerinde en çok okunan kitapların çocuklar tarafından neden tercih edildiğini belirlemek için Adnan Ötüken İl Halk Kütüphanesi Çocuk Bölümünde altı ay boyunca gözlem yapılmıştır. Bu gözlem sürecinde anne-baba ve öğrenci olmak üzere 100 kişi ile görüşülmüştür. Yapılan bu çalışmaların sonucunda elde edilen bulgular, çocuk kütüphanelerinde en çok okunan kitapların çocuk edebiyatının temel ilkelerine göre yeniden gözden geçirilmeye ve düzenlenmeye gereksinimi olduğu düşüncesini ortaya çıkarmıştır.
Ahmet Kabaklı'nın edebiyat tarihçiliği

Ahmet Kabaklı, son dönem Türk kültür hayatında ortaya koyduğu fikirler ve eserlerle oldukça önemli bir yere sahiptir. Siyasi ve sosyolojik içerikli eserlerinin, köşe yazılarının yanı sıra faaliyetlerinin en önemli zemini Türk edebiyatıdır. Biz de çalışmamızda Ahmet Kabaklı'nın edebiyat tarihçiliğini, beş ciltlik eseri olan Türk Edebiyatı'ndan faydalanarak inceledik. Çalışmamızın giriş kısmı iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; kültür ve medeniyet temelinde edebiyatı, edebiyat tarihini ve edebiyat tarihçiliğini ele aldık. Edebiyat biliminin bir dalı olarak değerlendirmeye aldığımız edebiyat tarihi ve tarihçiliğinin esaslarını ortaya koyduktan sonra, bu alan dahilinde Ahmet Kabaklı'nın edebiyat tarihçiliğine ait tespitlerde bulunduk. Birinci bölümde Ahmet Kabaklı'nın biyografisini anlattık. Dokuz kısma ayırdığımız bu bölümde; Kabaklı'nın çocukluk yıllarını, mesleki yaşamını ve hayatının son yıllarına uzanan süreçteki Türk kültürüne hizmetlerini teşkilatçı karakterini anlatarak ele aldık. Bölümün sonunda eserlerinin listesine ve kronolojik sistemde hazırlanan biyografi tablosuna yer verdik. İkinci bölümü üç kısımdan meydana getirdik ve Türk Edebiyatı adlı takım eserin ilk kaleme alınmaya başlanışından son basımına kadarki süreci ele aldık. Şekil ve içerik özelliklerine yer verdik. Üçüncü bölümü ise Türk Edebiyatı'nın incelenmesine ayırdık. Çalışmamızın konusunun asıl olarak bulunduğu bu bölümdeki incelemelerimizle, Ahmet Kabaklı'nın edebiyat tarihçiliği ile ilgili çıkarımlar yaptık. Dört ana başlık altında yaptığımız bu değerlendirmede, eserde ele alınan konuların içeriği, niteliği ve bunların ele alınışındaki tekniği belirledik. Tarihi kaynaklardan ulaşılabilen ilk dönem Türk edebiyatından başlayarak 90'lı yıllara kadar gelen bu eser, bütün edebi dönemleri ele almaktadır. Edebi metin örnekleriyle, teorinin uygulamadaki halini de görmemize yardım eden bu eser, birçok edebiyat tarihinden karakteristik özellikleriyle ayrılmaktadır. Ahmet Kabaklı'nın edebiyat tarihçiliğine ait hususiyetler de bu eser ile ortaya çıkmaktadır.
İkdam gazetesindeki hikayeler üzerine bir inceleme (1894-1898)

Bu çalışmada, 19'uncu yüzyıl sonunda yayınlanmaya başlayan ve popüler bir yayın çizgisine sahip olan İkdam Gazetesinin 'Hikaye-i Müntahabeler' başlıklı bölümünde yayınlanmış, büyük çoğunluğu Fransızcadan yapılan uyarlama ve tercümelerden oluşan, 'pembe dizi' tadındaki popüler hikayeler incelenmiştir. İnceleme 1894- 1898 yıllan ile sınırlanmış ve bu dönemde yayınlanan 92 hikayenin üzerinde çalışılmıştır. Bu hikayelerin sekiz tanesi ise ayrıntılı bir metin tahliline tabi tutulmuştur. Bu hikayeler, Osmanlı-İslam medeniyetinin Batı-Avrupa medeniyetine istihalesi sürecine 'spontane' bir katkı yapmış, aşk, aile, arkadaşlık vb. değerlerin geleneksel referans çerçevelerinin dışına çıkarak dönüşmesine aracılık etmişlerdir. Bu yatay Batılılaşma yaklaşımının, toplumsal normların değişimini içselleştirerek gerçekleştirmesi, bu hikayeleri, edebi değerlerinin basitliğine karşın, son derece güçlü ideolojik dönüşüm araçları haline getirmektedir. Söz konusu dönemde tesiri giderek daha çok hissedilen realist akımın yansımalarını taşımakla birlikte, bu hikayelerde romantizm baskındır. Zaman ve mekan tasvirlerinde terkiplere dayalı nisbeten 'ağır' bir dil kullanılırken, diyaloglara sade bir dil hakimdir. Böylece, 'eğlendirerek eğitme' ilkesi çerçevesinde hedef okuyucu kitlesi geniş tutulmaya çalışılmıştır. Ciddi edebi değeri haiz olmayan bu hikayeler, esas itibariyle, yeni bir anlatım türünün edebiyatımızda yerini almasının ilk örnekleri arasındadır.
Türk dilinde tekrar grupları üzerine art zamanlı bir analiz çalışması: Orhun Abidelerinde, Garib-name'de ve Dede Korkut'ta tekrarlar

Tekrar grupları aynı fonem ya da benzer yapılardan meydana gelmektedir. Bu yapılar bir dilde anlatımı güçlendirmek için önemli bir yere sahiptir. Bugüne kadar söz konusu yapılar, pek çok araştırmacı tarafından ele alınmıştır. Bizim çalışmamızda ise tekrar grupları art zamanlılık açısından değerlendirilmiştir. İlk olarak, Orhun Abideleri, Garib-name ve Dede Korkut metinlerinden derlenen tekrar gruplarını sınıflandırılmış ve bu yapıları art zamanlılık açısından ele alınmıştır. Giriş kısmında tekrar grupları üzerine yapılan çalışmalar ve bu çalışmalar hakkında bilgiler verilmiştir. Aynı zamanda art zamanlılık konusu ele alınarak araştırmacıların görüş ve fikirlerine yer verilmektedir. İnceleme kısmında tekrar grupları anlam, yapı ve tür bakımından sınıflandırılmıştır. Ayrıca, yeni bakış açıları geliştirilmeye çalışılmıştır. Sonuç kısmında ise, çalışmamızda elde edilen veriler özetlenmiş ve konuya ilişkin sonuçlara verilmiştir. Son kısımda araştırma boyunca kullanılan kaynakların listesini içeren bir bibliyografya kısmı ilave edilmiştir.
Cengiz Aytmatov'un romanlarında değer aktarımı

Her ulusun yetiştirmekten onur duyduğu sanatçı, devlet adamı ya da bir büyük mistiği vardır. Cengiz Aytmatov onlardan bidiridir. Türk milletinin büyük biryazarıdır. Cengiz Aytmatov'un romanlarını 'Değer aktarları' noktasında ele aldığımız bu çalışmada Aytmatov'un özellikle üzerinde durduğu insani ve evrensel değerleri ortaya konuldu. Ülkü değer noktasında insan tipleri, karşı değer insan tipleri, efsanevi karakter aktarları, mekan değer aktarları, zaman değer aktarları, dinaktarları ve diğer aktarları tespit edilen hususları oluşturur. Cengiz Aytmatov'unuluslararası bir yazar olmasının arka planında insana, hayata ve canlının her türüneduyduğu sevgi, saygı yer alır.'Cengiz Aytmatov'un Romanlarında Değer Aktarımı' adlı bu yüksek lisans tezi büyük yazarın romanlarında sadece bir yönünü, insanlık erdeminin temeltaşlarına nispeten değinmişse amacına ulaşmış demektir.
Hazine-i Fünun dergisi (27-52. sayfalar)

Kültür hayatımızın bir parçası olan gazete ve dergiler, yayımlandıkları dönemin siyasi, tarihi ve içtimai hayatını aksettirirler. Bu yayınların incelenmesi bizi bilmediğimiz gerçeklerle karşılaştırabilir. Özellikle Harf İnkılabı öncesinde yayımlanan eserlerin incelenmesi, eski kültürümüzle olan bağlarımızın kopmaması açısından çok daha önemlidir. 1893- 1895 yıllan arasında yayımlanan Hazine-i' Fünun mecmuası üzerine yaptığımız çalışma da bu açıdan değerlendirilebilir. Bu çalışmada Hazine-i Fünun'un 4 Recep 1311- 1 Muharrem 1312 (11 Ocak 1894- 5 Temmuz 1894) tarihleri arasında yayımlanan 26 sayısı ele alınmıştır. Derginin fotokopileri Milli Kütüphane'den temin edilerek, bu sayılarda yayımlanan bütün yazılar incelenmiş ve yazarlarla ilgili gerekli araştırmalar yapılmıştır. Dergide imzasız olarak yayımlanan yazılar fihristten tespit edilerek, bütün yazılar konularına ve yazarlarına göre tasnif edilmiştir. Hazine-i Fünun'da yer alan bazı yazılar Latin harflerine aktarılmıştır. Bu bölümde seçtiğimiz yazıların, derginin edebi anlayışım ortaya koyan metinler olmasına özen gösterilmiştir. Eski edebiyat taraftan bir dergi olarak edebiyat tarihlerinde yer alan Hazine- i Fünun, tamamıyla eskiye bağlı kalmamış, yeni edebiyatın getirdiği bir takım değişikliklere de içeriğinde yer vermiştir. İstibdat yıllarında yayımlanmış olan Hazine-i Fünun dönemin bütün kısıtlamalarına rağmen zengin bir içeriğe sahiptir. Başlık altı yazısında da belirtildiği gibi 'fenni ve edebi bir dergi' olarak yayımlanmış ve başyazarlığını da Faik Reşad yapmıştır.
Emet ilçe Merkez folkloru

Türk kültürünün geleneksel yapıları ve bunların değişim süreçleri ile kültür içindeki rol ve etkileri araştırmak, teknolojik değişmelerin getirdiği sonuçlarla ortadan kalkan halk kültürü ürünlerini tespit ederek incelemek halk biliminin temelini oluşturur. Bu çalışma, Kütahya iline bağlı Emet ilçe merkezi halk bilimi unsurlarını konu almaktadır. Yörenin anonim halk ürünleri, gelenek ve görenekleri ile kültürel yapısı incelenmektedir. Halk biliminin hayata geçirilmesinde önemli bir yere sahip olan derleme, bu çalışmanın yöntemini oluşturmaktadır. Yaptığımız derleme çalışmasıyla, ilçenin geleneğe bağlı yapısını ortaya koyup değerlendirmeye çalıştık. Bu araştırmayı yapmaktaki temel amacımız, hızla gelişen teknoloji karşısında geleneksel yapısını yitirmeye başlamış olan ilçenin, bazı kültürel değerlerinin tamamıyla yok olmadan derlenip yazıya geçirilmesi ve bu kültür mirasının gelecek kuşaklara aktarılmasını sağlamaktır.
Alev Alatlı'nın romanlarında yerlilik düşüncesi

Bu çalışmada, Alev Alatlı'nın 2016 yılına kadar yayımlanmış İşkenceci, Yaseminler Tüter mi Hala, Kadere Karşı Koy A. Ş., Or'da Kimse Var mı? , Nuke Türkiye, Valla Kurda Yedirdin Beni, O. K Musti Türkiye Tamamdır, Beyaz Türkler Küstüler, Schrödinger'in Kedisi: Kabus, Schrödinger'in Kedisi: Rüya, Gogol'un İzinde: Aydınlanma Değil Merhamet, Gogol'un İzinde: Dünya Nöbeti, Gogol'un İzinde: Eyy Uhnem Eyy Uhnem adlı eserleri yerlilik düşüncesi açısından incelenmiştir. Romanlarda, kahramanlarınyabancılaşmaya verdikleri tepki ve yerlilik hakkındaki düşünce ve davranışları ele alınmıştır.
Sinoplu Safayİ'nin Fetihname-i İnebahtı ve Moton adlı eseri

Fetihnameler, bir yerin fethedilişi hakkında bilgi veren edebi eserlerdir. Fetihlerle ilgili ayrıntılara yer vermeleri bakımından edebi olduğu kadar tarihi ve coğrafi önem de taşımaktadırlar. Bu türün bir örneği olan Fetihname-i İnebahtı ve Moton, İkinci Bayezid dönemi şairlerinden Sinoplu Safayi'nin mesnevi tarzında kaleme aldığı eseridir. Şair, İkinci Bayezid döneminde yaşanan İnebahtı ve Moton savaşlarına bizzat katılmış ve müşahedelerini aktarmıştır. Fetihlerle ilgili ayrıntıların, savaşları yaşayan bir şair tarafından aktarılması eseri önemli kılmaktadır. Bu çalışmada Sinoplu Safayi'nin hayatı, eserleri, edebi kişiliği ve özellikle bahsedilen fetihnamesi hakkında bilgi yer almaktadır. Çalışmamızın ilk aşamasında müellifin hayatı hakkında bilgi verilmiş, sonrasında edebi kişiliği ve eserleri üzerinde durulmuştur. Çalışmamızın konusunu oluşturan Fetihname-i İnebahtı ve Moton'un anlatıldığı bölümde eserin içeriği hakkında genel bir değerlendirme yapılmış, sonraki bölümde imla özellikleri ele alınmıştır. Tezin en önemli bölümünde Arap asıllı Türk alfabesiyle yazılı olan metnin Latin asıllı Türk alfabesiyle transkripsiyonu yapılmıştır.
Çanakkale'deki yerel gazetelerin anlatım bozuklukları açısından incelenmesi

Bu araştırma Çanakkale'nin yerel gazetelerinde Türkçenin kullanımını incelemek, yapılan dil hatalarını, anlatım bozukluklarını tespit etmek, tespit edilen anlatım bozukluklarına dair önerilerde bulunmak; yerel gazetelerde Türkçe kullanımına dikkat çekerek doğru, anlaşılır dil kullanımı bilinci uyandırmak amacıyla yapılmıştır. Tarama modeliyle yapılan bu araştırmanın evreni, Çanakkale'de çıkan Gazete Boğaz, Boğaz Vitamin, Burası Çanakkale, Kalem, Gündem, Çanakkale Yaşam, Çanakkale Haber, Olay, Kalenin Sesi adlı 9 tane günlük gazete ile Aynalı Pazar ve Kamuoyu adlı 2 tane haftalık gazete olmak üzere 11 gazetedir. Araştırmanın örneklemi ise bu gazetelerin 2009 yılı Aralık ayında çıkan nüshalarıdır. İncelenen nüsha sayısı da 250'dir. Gazetelerin nüshası elde edilip farklı kaynakların taranması sonucunda anlam ve dil bilgisi ile ilgili temel anlatım bozukluklarını içeren liste hazırlanmıştır. Gazeteler okunarak anlatımı kusurlu olan cümleler belirlenmiştir. Hazırlanan liste doğrultusunda tasnif edilmiştir. Daha sonra bulgular düzenlenmiş, anlatım bozukluğu karşılaşma sıklıkları yüzde cinsinden ifade edilerek; hangi anlatım bozukluğunun, anlatım bozukluklarının hangi gazetede en fazla görüldüğü tablolaştırılıp yorumlanmıştır. Buna göre; Gazetelerde en fazla görülen anlatım bozukluğu ek eksikliğidir. Ek eksikliği ile ilgili bulunan hata sayısı 157'dir. En fazla görülen ikinci anlatım bozukluğu ise ek fazlalılığıdır. Gazetelerde ek fazlalılığı ile ilgili bulunan hata sayısı 129'dur. Gazetelerde üçüncü olarak en fazla görülen diğer bir anlatım bozukluğu ise dolaylı tümleç eksikliğidir. Dolaylı tümleç eksikliği ile ilgili bulunan hata sayısı 97'dir. En fazla anlatım bozukluğu Kalem gazetesinde bulunmuştur. Kalem'de bulunan anlatım bozukluğu sayısı 159'dur. Çalışmanın sonunda anlatım bozukluklarının en aza indirilmesine dair öneriler sunulmuştur.
Kırım Tatar şairi Bilal Mambet'in 'Dağ Lalesi' adlı eserinin dil ve üslup özellikleri

Kırım Tatar şairi Bilal Mambet'in 'Dağ Lalesi' adlı şiir kitabından hareketle eserin dil ve üslup özellikleri incelenmiştir. Çalışmanın giriş kısmında Kırım Tatar Türkleri, Kırım Tatar Türkçesi ve Kırım Tatar Edebiyatı'nın önemli şahsiyetlerinden olan eser sahibi Bilal Mambet'in hayatı hakkında bilgiler verilmiştir. Bu tez çalışması; şekil bilgisi, üslup ve içerik ile çeviri yazı bölümlerinden oluşmaktadır. Çeviri yazı bölümünde eserde yer alan tüm şiirlerin Kiril alfabesinden Latin alfabesine transkripsiyonu gerçekleştirilmiş olup şiirlerin Kiril ve Latin alfabeleriyle yazılmış şekilleri çalışmaya aktarılmıştır. Şekil bilgisi bölümünde eserde mevcut olan şiirler kelime kelime analiz edilerek ekler ve sözcük türleri incelenmiştir. Elde edilen örnekler yapı özelliklerine göre tasnif edilerek sıralanmıştır. Üslup ve içerik bölümünde ise genel olarak şiirler ele alınılan konulara göre sınıflandırılmıştır. Şiirlerin şekil özellikleri; nazım birimleri, kafiye, redif ve ölçüleri temele alınarak incelenmiştir. Şiirlerde kullanılan kelime hazinesine ve söz sanatlarına değinilerek verilmek istenen iletiler irdelenmiştir. Sonuç bölümünde çalışma neticesinde ulaşabildiğimiz verilere yer verilmiştir.
Konu ve yapı bakımından Kırgız peri masalları

Konu ve Yapı Bakımından Kırgız Peri Masalları, Yüksek Lisans Tezi, Danışman: Doç. Dr. Gülzura CUMAKUNOVA, x + 383 s. Bu çalışmada Kırgız Peri masalları konu ve yapı bakımından ele alınarak incelenmiştir. İnceleme yapılırken öncelikle yirmi iki masal metni Kırgızca'dan Türkçe'ye aktarılmış, daha sonra bu metinler üzerinde yapısall ve tematika inceleme yapılmıştır. Masalların yapısall incelemesi yapılırken Propp metodu uygulanmış ve bu inceleme sonunda masallardaki kahramanların fonksiyonlarının sınırlı olduğu görülmüştür. Masalların tematik incelemesi yapılırken Kırgız peri masallarında tespit edilen motifler Motif Index Of Folk Literature'e göre tasnif edilmiştir. Masalların Latin harfli aktarmalarına ve Türkçe çevirilerine ise tezin son kısmında yer verilmiştir.
Naili Divanı Sözlüğü

Bu çalışmada Naili Divanı'nın söz varlığı ortaya konmuş, elde edilen verilerin değerlendirilmesine yönelik bir de üslup incelemesine yer verilmiştir. Çalışmanın bağlamlı dizin bölümü, tanıkların alfabetik madde başlıkları altında toplanması ve Divan'daki kullanım sıklıklarının verilmesinden oluşmaktadır. İşlevsel sözlük olarak nitelenen bölüm ise, sözcüklerin kullanıldıkları bağlama göre kazandıkları anlamın tespitini ifade etmektedir. Sözcüğe o anlamın verilmesi esnasında başvurulan kaynaklar, kısaltma ile her maddede belirtilmiştir. Ayrıca çalışmanın işlevselliğini göstermek adına, elde edilen verilerin değerlendirildiği bir de üslup incelemesine yer verilmiştir. Bu sayede, Naili şiirinin daha anlaşılabilir kılınması amaçlanmıştır.
Şeyh Ali'ye ait bir tabirname

Bu tez çalışmasında Eski Anadolu Türkçesinde yazılmış bir tabirname incelenmektedir. Çalışmanın amacı dönemin dil ve gramer özelliklerini tespit etmek ve toplumun kültür kimliğini ortaya koymaktır. Metin incelenirken Türkiye'de kabul gören transkripsiyon yöntemleri esas alınmıştır. Metin içinde yer alan müstensihten kaynaklı eksiklikler de dönemin dil özellikleri, din ve kültür anlayışı dikkate alınarak tamamlama yapılmıştır. Metin incelenirken Osmanlıca, Farsça ve halk ağızları üzerine yazılmış sözlüklerden faydalanılmıştır. Metin içerisindeki kavramlar tablolaştırılırken metin içerisinde dağınık fakat aynı gruba ait olan kavramlar tek bir başlık altında sınıflandırılmıştır. Dizin kısmı hazırlanırken ise deyimler ile birleşik fiiller birlikte alınmıştır. Metinden çıkan bulgulara göre iki çeşit rüya türü vardır. Bunlar gerçek ve yalan rüyalardır. Ayrıca bir rüyayı tabir etmek sadece motifin özelliği ile alakalı değildir. Tabir yapılırken rüyayı gören kişinin cinsiyeti, yaşı, mevkisi de göz önünde bulundurulmalıdır. Bunlara ek olarak bir rüyayı tabir etmek insalara şeriyat ilmi gibi vacip kılınmıştır. Bu durum zaman zaman ayet ve hadisler ile desteklenmiştir. Son olarak metin bizlere döneminin dil ve kültür özelliğini değil aynı zamanda eserin müstensihinin eğitim durumu hakkında da bilgi verir.
Manas Destanı'nın epik kurallara göre incelenmesi

1999, Sayfa: Jüri : Prof. Dr. Bilge SEYİDOĞLU Bu çalışma giriş ve dört bölümden meydana gelmektedir. Giriş kısmında yaptığımız çalışmayla ilgili genel bilgiler verilmiştir. Birinci bölümde, Manas Destanı çeşitli yönlerden ele alınmıştır. İkinci bölümde, Türkiye dışında 'Manas' hakkında araştırma yapanların biyografileri ve araştırmalarıyla birlikte Türkiye'deki çalışmalar da tanıtılmıştır. Üçüncü bölümde, Manas Destanı'nın epizotlarına göre özeti verilmiş, destanın Epik Kurallara göre incelemesi yapılmıştır. Dördüncü bölümde ise, Sagımbay Orozbakov varyantının birinci cildinin Kırgız Türkçesi metni ve Türkiye Türkçesi'ne çevirisi yer almaktadır. Çalışmanın sonunda sözlük; şahıs, coğrafya ve millet isimlerini içeren indeks bulunmaktadır.
Sandıklılı Fikri hayatı ve divanı

Sandıklılı Fikri, 1844 yılında Afyon'un Sandıklı kazasında doğmuştur. Asıl adı Mehmet'tir. Sandıklı'da medrese tahsili yapmış, Arapça ve İslami ilimler öğrenmiştir. Öğreniminden sonra on altı yıl askerlik etmiş, Osmanlı - Rus savaşım katılmıştır. Savaş sonrası Sandıklı'ya dönmüş ve burada Nakşbendi tarikatına bağlanmıştır. Daha sonra Dinar'da öğretmen olarak çalışmış ve (1901-1902) tarihinde vefat etmiştir. Fikri'nin elimizdeki tek eseri Türkçe Divan'ıdır. Eser Afyon Arkeoloji Müzesinde muhafaza edilmektedir. Eserde 288 şiir vardır. Şiirlerin çoğunluğu, Divan edebiyatı şekillerine göre yazılmıştır. Eserdeki şiirler, dini ve tasavvuf mahiyettedir. Şair bu konuları, daha çok, nasihat vermek amacıyla ele alır. Eser bu yönüyle incelendiği gibi, transkripsyon da edilmiştir. Bu özellikleriyle Sandıklılı Fikri, Divan edebiyatı ve Tekke edebiyatı şairlerinin tesirinde kalmış bir mutasavvıf şairdir.
Sezai Karakoç'un şiirlerinde coğrafya

Türk edebiyatının önde gelen şair ve mütefekkirlerinden olan Sezai Karakoç, eserlerinde coğrafyaya ait unsurları bir medeniyet tasavvuru inşası için kullanmıştır. Karakoç, coğrafyayı salt terimsel anlamının çok daha ötesinde bölgelerin tarihi ve kültürel yapılarını da kapsayacak bir şekilde ele alır. Çalışmamızda şairin düzyazılarından hareketle şiirlerinde coğrafyaya nasıl bir yer verdiğini, biyografisinde coğrafyanın önemini ve şiirlerinde coğrafyanın işleniş biçimini inceleyerek coğrafya merkezli bir okuma yapılması hedeflenmiştir.
Reha Çamuroğlu'nun İsmail, Son Yeniçeri ve Bir Anlık Gecikme isimli tarihİ romanlarının tahlil

Modern romanın ortaya çıkışıyla beraber, tarihe yönelen romanlar tarihi roman olarak adlandırılmıştır. Türk edebiyatında ilk olarak milli bilinci uyandırmak ve halka tarih ilmini sevdirmek için tarihi bilgiler ile kurgulanan bu roman türü, zaman içerisinde bu işlevlerinin yanı sıra kurguda serbestlik de kazanmıştır. Tarih bilgisinin romancı tarafından kurgulanabilir oluşuyla da başarı öyküleri anlatılan büyük şahsiyetlerin yerini toplulukların hikayeleri almaya başlamıştır. Tarih ve tarihi roman ile ilgili kavramların incelendiği bu çalışmada, Reha Çamuroğlu'nun farklı dönemleri anlatan üç romanı tahlil edilmiştir. Bu bağlamda çalışmanın giriş kısmı tarih ve tarihi roman ile ilgili incelemeleri içerirken birinci bölümde İsmail, ikinci bölümde Son Yeniçeri ve üçüncü bölümde ise Bir Anlık Gecikme romanları tahlil edilmiştir. Adı geçen romanlarda meydana gelen olaylar, tarihi bilgiler ışığında değerlendirilmiş olup yazarın kurgu ve gerçeklik arasında harmanladığı tarihsel ilişki tespit edilerek ortaya çıkarılmıştır. Bu çalışma giriş, sonuç, kaynakça ve ekler dışında üç bölümden oluşmaktadır.