Şaşılık ameliyatı olan çocuklarda ameliyat öncesi ve sonrası yaşam kalitesi, depresyon ve ebeveynlerinde psikopatoloji taraması

Amaç: Bu çalışmada şaşılığı olan çocuklarda ameliyat öncesi ve ameliyattan sonra yaşam kalitesi, depresyon ve ebeveynlerinde de psikopatalojisi incelenmiştir. Şaşılık, göz hekimlerinin çocuklarda sıkça rastladığı bir hastalıktır. Çocuğun hasta olması yalnız kendisini değil ailesini de yakından etkiler. Hastalığının doğuştan veya sonradan olması, kazanıldığı yaş, çocuğun uyum düzeyi ve yetenekleri, aile içi iletişim, hastalığın derecesi, organ hasarı veya kaybı, ağrı, uygulanan tedavi yöntemi ve oluşan komplikasyonlar çocuğun toplumsal uyumuna, okul yaşantısına ve benzeri ilişkilerine farklı şekilde etki eder. Gereç ve Yöntem: Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Göz Hastalıkları şaşılık polikliniğinde takip edilen ve Eylül 2011 ve Ekim 2012 tarihleri arasında ameliyat edilen 8-12 yaş grubunda 50 çocuk çalışmaya alındı. Çocuklara ameliyat öncesi ve ameliyat sonrası 3. ve 6. aylarda Çocuklar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği Çocuk Formu, Çocuk Depresyon Ölçeği ve ailelerine ise Çocuklar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği Ebeveyn Formu ve psikopataloji taraması için Ruhsal Belirti Tarama Testi (SCL-90R) uygulandı. Bulgular: Çocuklar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği Çocuk ve Ebeveyn Formu puanlarında ve ÇDÖ Formu puanlarında ameliyat sonrasında ameliyat öncesine göre olumlu değişim olduğu saptandı. Ruhsal Belirti Tarama (SCL-90R) testi alt gruplarında ameliyat sonrasında ameliyat öncesine göre istatistiksel olarak anlamlı olumlu farklılık saptandı. İlişki çalışmaları sonucunda SCL-90RTOP ile ÇDÖ arasında ameliyat öncesi iyi düzeyde pozitif ilişki, ameliyat sonrası 3. ayda orta düzeyde pozitif ilişki, ameliyat sonrası 6. ayda zayıf düzeyde pozitif ilişki tespit edildi. ÇİYKÖ-Ç alt grupları ile ÇDÖ arasındaki ilişki anlamlı bulunamadı. ÖTP-A ile SCL-90RTOP arasındaki ilişki anlamlı bulunamadı. Ameliyat öncesi ÖTP-Ç ile SCL-90R alt gruplarından OC, INT, ANX, HOS, PSY, EM arasında anlamlı negatif ilişki saptandı. Ameliyat öncesi PSTP-Ç ile SCL-90R alt gruplarından SOM, OC, HOS, PHOB, PSY arasında anlamlı negatif ilişki saptandı. Ameliyat öncesi FSTP-Ç ile SCL-90R alt gruplarından ANX, HOS, EM arasında anlamlı negatif ilişki saptandı. Ameliyat sonrası 3. ayda ÖTP-Ç ile SCL-90R alt gruplarından OC, INT, DEP, ANX, HOS, PHOB, PSY, EM arasında anlamlı negatif ilişki saptandı. Ameliyat sonrası 3. aydaki FSTP-Ç ile SCL-90R alt gruplarından OC, INT, ANX, HOS, PHOB, PAR, PSY, EM arasında anlamlı negatif ilişki saptandı. Ameliyat sonrası 6. aydaki ÖTP- Ç ile SCL-90R alt gruplarından OC, DEP, ANX, HOS, PHOB, PSY, EM arasında anlamlı negatif ilişki saptandı. Ameliyat sonrası 6. aydaki PSTP-Ç ile SCL-90R alt gruplarından SOM, OC, ANX, HOS, PHOB, PSY arasında anlamlı negatif ilişki saptandı. Ameliyat sonrası 6. aydaki FSTP- Ç ile SCL-90R alt gruplarından OC, HOS, PHOB arasında anlamlı negatif ilişki saptandı. Sonuç: Bu çalışmada şaşılık ameliyatı geçiren 8-12 yaş arası çocuklarda ve ebevenylerinde ameliyatttan sonra ameliyat öncesine göre Çocuklar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği Çocuk Formu, Çocuklar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği Ebeveyn Formu, Çocuk Depresyon Ölçeği, Ruhsal Belirti Tarama (SCL-90R) testlerinde istatistik olarak anlamlı olumlu değişiklik tespit edildi. Şaşılığı olan çocuklarda depresyon, yaşam kalitesi algıları, ebeveynlerindeki psikopatoloji ve bunların birbiriyle ilişkisinin daha iyi anlaşılması için daha geniş örneklemi olan kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır.