İlköğretim ve ortaöğretim matematik öğretmen adaylarının geometrik düşünme düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi: Dicle Üniversitesi örneği

Bu araştırmada ilköğretim ve ortaöğretim matematik öğretmen adaylarının Van Hiele geometrik düşünme düzeylerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaca uygun olarak araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma 2010- 2011 öğretim yılı bahar döneminde yapılmıştır. Araştırmanın çalışma evrenini Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi'nde öğrenim gören ilköğretim ve ortaöğretim matematik öğretmen adayları oluşturmaktadır. Araştırmada çalışma evreninin tamamına ulaşılması hedeflendiğinden örneklem seçimine gidilmemiştir. Araştırma verilerinin toplanmasında Usiskin (1982) tarafından geliştirilen geometrik düşünme testi kullanılmıştır. Bu test, geometrik düşünme düzeylerinin her biri ile ilgili beş soru olmak üzere toplam 25 sorudan oluşmaktadır. Araştırmadan elde edilen verilerin çözümlenmesinde öğretmen adaylarının geometrik düşünme testinden aldıkları puanlar dikkate alınmıştır. İlköğretim ve ortaöğretim matematik öğretmen adaylarının geometrik düşünme düzeylerinin belirlenmesinde yüzde ve frekans hesapları kullanılmıştır. Araştırmanın verileri parametrik varsayımları yerine getirmediğinden cinsiyet, sınıf ve mezun olunan lise parametrelerinin ilköğretim ve ortaöğretim matematik öğretmen adaylarının geometrik düşünme düzeyleri üzerinde etkili birer değişken olup olmadığı, non-parametrik testler ile belirlenmiştir. Karşılaştırmalarda anlamlılık 0.05 düzeyinde test edilmiştir. İlköğretim ve ortaöğretim matematik öğretmen adaylarının geometrik düşünme düzeylerinin cinsiyete göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek için Mann Whitney U testi kullanılmıştır. Mezun olunan lise türünün ve devam edilen sınıfın geometrik düşünme üzerinde etkili bir değişken olup olmadığının belirlenmesinde ise Kruskal Wallis Varyans analizi kullanılmıştır. Kruskal Wallis varyans analizi sonucunda fark bulunduğu takdirde farkın hangi gruplar arasında anlamlı olduğunu belirlemek için Bonferroni düzeltmeli Mann Whitney U testi uygulanmıştır. Araştırma bulgularına göre, ilköğretim ve ortaöğretim matematik öğretmen adaylarının büyük bir bölümü bulunması gereken geometrik düşünme düzeyine ulaşamamıştır. İlköğretim ve ortaöğretim matematik öğretmen adaylarının geometrik düşünme düzeyleri arasında anlamlı bir fark görülmemiştir. Cinsiyetin ve mezun olunan lise türünün geometrik düşünme üzerinde etkili birer değişken olmadıkları tespit edilmiştir. Araştırmada ayrıca, ilköğretim matematik öğretmen adaylarının geometrik düşünme düzeylerinin sınıf değişkenine göre 0.05 düzeyinde anlamlı fark gösterdiği, bu anlamlı farkın 1 .-3. sınıfa devam eden öğrenciler arasında olduğu belirlenmiştir. Bu farkın büyüklüğüne karar vermek için etki değerine bakılmıştır. Hesaplanan etki değeri 0.38 olup 1. ve 3. sınıfa devam eden ilköğretim matematik öğretmen adaylarının geometrik düşünme düzeyleri arasında görülen farkın orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Ortaöğretim matematik öğretmen adaylarının ise geometrik düşünme düzeylerinin devam ettikleri sınıfa göre anlamlı farklılık göstermediği saptanmıştır. Bu sonuçlara dayalı olarak, uygulamaya ve araştırmaya yönelik öneriler sunulmuştur.