İklim değişikliğine uyum kapsamında akıllı kentlerin rolü: Muğla metropoliten alanı üzerine bir değerlendirme

İklim değişikliği, Avrupa Birliği'ne bağlı kuruluşların, birçok uluslararası organizasyonun, hükümetlerin ve yerel yönetimlerin gündemlerinde yer alan ve günümüzde etki alanları gitgide büyüyen bir konudur. Özellikle, sürekli değişen koşullar ile gelişmekte olan kentlerde, doğal iklim değişikliğine ek olarak antropojenik faktörler ile sıcaklık artışı, KIA etkisi, aşırı hava olayları, sel, kuraklık vb. etkilerin artması beklenmektedir. Nüfus artışı ve kentleşmeye bağlı bu antropojenik faktörler iklim değişikliğini tetikleyerek iklim değişikliğine uyum sağlama ve risk azaltma politikalarını gündeme getirmektedir. Dolayısıyla, iklim değişikliğinin mevcut ve beklenen etkilerini en aza indirerek uyum sağlayabilme kapsamında ortaya atılan iklim değişikliğinde risk azaltma ve uyum sağlama politikaları, iklim değişikliği ile mücadelede politika araçları olarak görülmektedir. Buna göre, iklim değişikliğinde risk azaltma; kentleşme, nüfus artışı, aşırı tüketim gibi konularda yani iklim değişikliğini tetikleyici faktörler üzerinde yoğunlaşır iken iklim değişikliğine uyum sağlama; iklim değişikliğinin etkileri üzerine yoğunlaşmaktadır. İklim değişikliği kapsamında ele alınan politika araçlarında teknoloji kullanımı ortaklaşmakta ve özellikle akıllı kent modeli sayesinde kentlerde uygulanabilirliği artmaktadır. Buna göre, Dünyada ve Türkiye'de iklim değişikliği politikaları irdelenerek, iklim değişikliğinin kentler üzerindeki etkileri ortaya konmuş ve iklim değişikliğinde risk azaltma ve uyum politikaları tartışılmaktadır. İklim değişikliğinde ortaya atılan bu politikalar kapsamında akıllı kent özellikleri ve bileşenleri açıklanarak iklim değişikliğine uyum sağlamada bütünleşik kriterler ortaya konmaktadır. Bu araştırmanın amacı; iklim değişikliğinin birincil etki alanı olarak görülen kentlerde iklim değişikliğinde risk azaltma ve uyum sağlama politikaları üzerinden iklim değişikliğinin etkileri ve etki alanları tartışılarak iklim değişikliğine uyum politikaları kapsamında akıllı kent özellik ve bileşenlerini irdelemektir. Örnek alan çalışması yöntemi ile ele alınan araştırma, Muğla Metropoliten Alanı üzerinden iklim değişikliğine uyum sağlamada akıllı kent modelinin getirileri ve çözüm önerileri anlatılmaktadır. Sonuç olarak iklim değişikliğine uyum sağlama politikaları kapsamında akıllı kent özellikleri ve bileşenleri tanımlanarak, iklim değişikliğine uyumda öne çıkan akıllı kent kriterlerinden bahsedilmiştir. İklim değişikliğine uyum sağlama çerçevesinden kentlerde iklim değişikliği etki alanları tespit edilerek uyum sağlama politikaları bağlamında performans kriterleri ortaya konmaktadır. Son olarak, iklim değişikliği bağlamında ele alınan akıllı kent modelinde ortaya konan performans kriterleri iklim değişikliğine uyum kriterleri bağlamında değerlendirilerek Muğla Metropoliten Alanında değerlendirilerek, sorunlar ortaya konarak öneriler geliştirilmiştir. Tez kapsamında, kullanılan bu yaklaşımın özellikle Türkiye'deki diğer kentlerde, iklim değişikliğine uyum politikalarının akıllı kent modeli çerçevesinde geliştirilmesinde rasyonel bir bakış getireceği düşünülmektedir.