turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Fikri mülkiyet haklarının vergilendirilmesi

Fikri mülkiyet hakları genel bir tanımlama ile fikri haklar ve sınai mülkiyet haklarını içerisine alan bir üst kavramdır. Fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklar uygulamada telif hakları olarak adlandırılmakta, sınai haklar içerisinde ise patent, faydalı model, marka, endüstriyel tasarım, coğrafi işaret, endüstriyel devre topografyaları, know-how, ticaret unvanı, ticari işletme adı gibi haklar yer almaktadır. Fikri mülkiyet hakları kavramının vergi hukukundaki görünümünün gayri maddi haklar olduğu söylenebilir. Teknoloji, ticaret ve kitle iletişim araçlarındaki gelişmelere bağlı olarak marka, patent, endüstriyel tasarım gibi haklar ile telif hakları bir derece daha önem kazanmıştır. Patent, marka, endüstriyel tasarım gibi hakların başkalarına kullandırılması işletme için ciddi bir kazanç unsuru olabilmektedir. Bundan dolayı, sınai mülkiyet hakları ekonomik hayatta önemli bir yer tutmaktadır. Bunun yanında, günümüzde sinema başta olmak üzere görsel sanat ürünlerinde, müzik başta olmak üzere işitsel sanat ürünlerinde ve yazılı edebi ürünlerde ülke sınırlarını aşan bir gelişme yaşanmaktadır. Açıklanan bu durumlar fikri mülkiyet haklarının ekonomik ve ticari hayattaki önemini göstermektedir. Bu hakların herhangi bir şekilde ticari bir işleme konu olması doğal olarak bir vergilendirme işlemini de beraberinde getirmektedir. Sistematik açıdan bakıldığında, bu çalışmada fikri mülkiyet haklarına ilişkin kavramsal çerçeve, fikri mülkiyet haklarının değerleme işlemi, bu hakların çeşitli şekillerde değerlendirilmesinin gelir vergisi, kurumlar vergisi, katma değer vergisi, veraset ve intikal vergisi, damga vergisi, harçlar ve banka ve sigorta muameleleri vergisi karşısındaki durumu açıklanmıştır. Çalışma sonucunda; fikri mülkiyet haklarının emsal bedel ile değerlemesinin yapıldığı durumlarda karşılaşılan sorunlar, gelir vergisinde yer alan telif kazançları istisnasının uygulamasında karşılaşılan sorunlar, yurt dışına yapılan ödemelerde ortaya çıkan kur farkları gibi hususlar öne çıkmıştır.
Hanefİ fıkhında fesad ve butlan

İnsanların ihtiyaçlarını karşılayan önemli kurumlardan biri satım akdidir. Yüce Allah'ın helal kıldığı bir ticaret olan satım akdi, aynı zamanda insanlar arasındaki ticari muamelelerin en yaygın olanı ve taraflara karşılıklı borç ve hukuki sorumluluklar yükleyen bir sözleşmedir. Satım akdinin hukuk düzeninde varlık kazanması ve kendine bazı sonuçlar bağlanabilmesi için bir takım şartları da taşıması gerekir. Bu şartların amacı, 'taraflar arasındaki anlaşmazlıkları önlemek, tarafların karşılıklı menfaatini korumak, aldanma riskini ortadan kaldırmak ve bilinmezliğin yol açabileceği haksızlığı gidermektir' şeklinde sıralanabilir. İslam hukukçuları, akdin rükün, şart ve vasıfları kendisinde toplamasının, akdin sıhhatine delalet ettiği noktasında ittifak etmişlerdir. İslam Hukukçularının ihtilaf ettikleri nokta, satım akdinin geçersizliği noktasında olmuştur. İslam Hukukçularının çoğunluğu akitlerdeki geçersizliği yekpare bir durum olarak görmüşler, akitleri fasid ve batıl diye bir ayrıma tabi tutmamışlardır. Zira onlara göre, eksikliğin akdin esasına ilişkin olup olmaması arasında fark yoktur. Hanefiler ise geçersiz akitleri çoğunluğun aksine- fasid ve batıl şeklinde bir ayrıma tabi tutmuşlardır. Hanefilere göre akitte var olan eksiklik veya bozukluk, akdin aslına ilişkin ise akit mutlak hükümsüzlük ifade eder ve hiçbir hukuki sonuç doğurmaz. Şayet akitte var olan eksiklik, akdin aslına değil, vasfına ilişkin ise akit fesad ifade eder. Zira onlara göre fasid olmanın zorunlu sonucu, akdin hukuken yokluğu, ya da mutlak hükümsüzlüğü değildir.
İnşaat sözleşmesinde süre uzatımı

İnşaat sözleşmeleri, yüklenici müteahhidin bir eser niteliğinde olan bina veya meskeni meydana getirmeyi, iş sahibinin de bu meydana getirilen eser karşılığında bedel ödemeyi taahhüt ettiği sözleşmelerdir. İnşaat sözleşmelerinde süre kavramı önem arz etmektedir. Müteahhit sözleşmede kararlaştırılan süre içerisinde inşaatı teslim etmek zorunda olmakla birlikte iş sahibi de müteahhidin öngörülen süreye uyması için üzerine düşen edimleri yerine getirmelidir. İş sahibinin sözleşmede öngörülen sürede inşaatın teslim edilebilmesi için üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirmemesi veya diğer süre uzatımını haklı kılan sebeplerin somut olayda gerçekleşmesi halinde müteahhide süre uzatımı hakkı tanınmalıdır. Süre uzatımının gerçekleşmesi halinde müteahhit temerrüde düşmeyecek ve uzatılan süre içerisinde edimini ifa edebilecektir. Çalışmamızda genel olarak inşaat sözleşmesi ile bu sözleşmede tarafların hak ve borçları ile sözleşmenin hukuki niteliği açıklanacak olup devamında süre ve teslim kavramına değinilecektir. Bu kapsamda süre uzatımının şartları, süre uzatımına başvurulabilecek haller açıklanmaya çalışılacaktır. Süre uzatımının sonuçları konusuna değinildikten sonra uygulamada ülkemiz de dahil olmak üzere birçok ülkede kullanılan FIDIC Uluslararası İnşaat Sözleşmelerine genel çerçevede değinilecek olup FIDIC Kırmızı Kitap kapsamındaki sözleşmelerde süre uzatımı ve uyuşmazlık çözüm yolları bu kapsamda incelenecektir.
Olağanüstü hal uygulaması ve teorik temelleri

Beklenmeyen acil durumları ifade eden Ohal kavramı, Roma Cumhuriyet Döneminden bu yana Devletlerin kendilerini korumak amacıyla başvurdukları bir yöntem olmuştur. Fransız devriminden itibaren batılı hukuk sistemlerinde Ohal ve sıkıyönetim uygulamaları özellikle Birinci Dünya Savaşı yıllarında kendini göstermiştir. Fransa, Almanya, İtalya, ABD gibi büyük devletler savaş metaforunu gerekçe göstererek uzun yıllar boyunca sıkıyönetim ya da Ohal uygulamalarına başvurmuşlardır. Günümüzde Ohal ve sıkıyönetim uygulamaları, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi bağlamında belirli standartlara ulaşmıştır. Devletler Anayasalarında Ohal uygulamasını ayrı bir yönetim usulü olarak düzenlemişlerdir. Tez, Ohal teorisini tarihsel sürecinden başlayarak, günümüzdeki uygulamalarını, AİHS kapsamında ülkelerin yükümlülüklerini, Türkiye'nin Anayasal tarihindeki Ohal düzenlemelerini, temel hak ve hürriyetlerin sınırlandırılması konusunu ve AİHM'nin, Türkiye aleyhine verdiği bazı kararları insan hakları ihlalleri çerçevesinde inceler. Siyasal baskılardan dolayı yıllardan beri üzerinde pek durulmayan Ohal konusu, özellikle yoğun insan hakları ihlalleri sebebiyle araştırılması ve üzerine çok şeyler yazılması gereken bir meseledir.
Katma Değer Vergisi Kanunundaki istisna uygulamalar

Genel olarak bütün mal teslimi ve hizmetler KDV'nin konusuna girmekle beraber, kanunun koruyucu ülke ekonomik çıkarlarını göz önünüde tutarak bir kısım mal teslimi hizmet ifalarını KDV'den istisna tutmuştur. KDV sisteminde istisna edilen teslim ve hizmetlerin, bir takım ekonomik, sosyal, eğitim, kültür ve askeri amaçlara yönelin olduğu görülmektedir. Tez çalışmamızın esasını oluşturan istisnalar, Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 11 -17. maddelerinde izah edilmiştir. KDVK'nun 11 maddesinde mal ve hizmet ihracatı istisnası, 13. maddesinde araçlar ve petrol aramalarında istisna, 14. maddesinde uluslararası taşımacılık istisnası, 15. maddesinde diplomatik istisna, 16. maddesinde ithalat istisnası, 17. maddesinde ise kültür, eğitim, sosyal, ve askeri amaçlı istisnalar yer almaktadır. Çalışmamız bu doğrultuda yapılmış olup, çalışmamızda; hangi tür mal teslimi ve hizmet ifalarını KDV istisna kapsamında değerlendirileceği, bu malların ve hizmetin girdilerinde ödeme KDV'nin nasıl indirim konusu yapılacağı ve hangi şartlarda KDV iadesinin yapılacağı usul ve esaslarına yer verilmiştir. I KDV'nde istisna konusu basit bir işlem olmasına rağmen, ülkemiz şartları, tatbiki planda, KDV uygulanmasından en karmaşık, hem idareyi hem mükellefi hat safhada kırtasiye bürokrasiye boğan bu nedenle de idareyi ve mükellefi bunaltan bir konudur. Bu nedenle çalışmamızdaistisna uygulamalarında karşılanılan sorunlar ve bu konudaki uygulanabilecek çözümlere değinilmiştir. Ayrıca, Gümrük Birliği'ne girildikten sonra, Avrupa Birliğine Entğrasyon sürerek başladığından, Türk KDV sisteminde ve üye ülkeler sisteminde yer alan istisnaların karşılaştırılması yapılarak ortaya konulmuştur. ıı
İran Doğrudan Yabancı Yatırımlar Hukuku

Günümüzün önemli ve her geçen gün daha da önem kazanan konusu, doğrudan yabancı yatırımlar, çalışmamızın temelini teşkil etmektedir. Çalışmada bu konu İran'da ve İran hukuku çerçevsinde ele alınıp incelenmiştir. Çalışmamız, üç ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, kureselleşme olayı ve bu olayın ülkelerin dış ilişkilerini nasıl etkilediği incelenmiştir. Küreselleşme sonucunda dünya ülkelerinin ve özellikle gelişmekte olan ülkelerin, çalışmamızın konusu olan yanabcı yatırımlara etkisi özellikle irdelenmiştir. Çalışmamızın ikinci bölümü, tezin esas amacı ve odak noktası olan konuyu, yani doğrudan yabancı yatırımların durumunu, İran'da hukuki açıdan incelemektir. Bu bölümde konuyla ilgili, konuya açıklık getirilmesi için, İran hukukunda ve mevzuatında getirilen maddeler ve hükümler ele alınmıştır. Yalnız, bu bölümün temel çerçevesini oluşturan, İran Yabancı Yatırımı Çekme ve Destekleme Kanunu olmuştur. Üçüncü bölümde ise, günümüzde yabancı yatırımcılıkla ilgili, uluslararası çalışmalara değinilmiş ve İran'ın durumundan bahsedilmiştir. İran'ın durumu göz önüne alınarak, uluslararası çok taraflı anlaşmalar ve iki taraflı anlaşmalar da bu bölümde ele alınmıştır.
Türk iş hukuku'nda sendikaların faaliyetleri

Sendika, üyelerinin çalısma ilişkilerinde, ortak, ekonomik ve sosyal hak ve menfaatlerini korumak vegeliştirmek için kurulan kurulustur. sçi sendikaları ve isveren sendikaları seklinde türleri vardır. Bu tezin amacı da, Türk s Hukuku'nda sendikaların faaliyetlerinin neler olduğunu, sendikaların bu faaliyetleri nasıl yerine getirdiklerini ve bu faaliyetlerin çalısma hayatındaki önemini anlatmayaçalısmaktır. Bu çalısmada önce sendikalar hakkında genel bilgiler verilmektedir. Çalısmanın ikinci bölümünde ise sendikaların serbest faaliyetlerinden olan sendikaların çalısma hayatına iliskin faaliyetleri ile sendikaların sosyal ve ekonomik faaliyetleri anlatılmaktadır. Sendikaların yapamayacakları faaliyetlerde bulunmaktadır. Sendikalara yasak faaliyetler, çalısmanın üçüncü bölümündedir. Ayrıca, çalısmanın son bölümünde, sendikaların yasaklanmıs faaliyetleri yapmalarının sonuçları üzerinde durulmaktadır. Bu tezin hazırlanmasında önce internet arastırması yapılmıstır. Çesitli sendikaların web sitelerigezilmistir. Birçok elektronik dergi taranmıstır. Bu dergiler arasında üniversitelerin ve sendikalarındergileri bulunmaktadır. Daha sonra birçok sendika subesine gidilerek tez konusu hakkında bilgi ve kaynak toplanılmasına çalısılmıstır. Kütüphane arastırmasında, konuyla ilgili çesitli is hukuku ve sendikalar hukuku kitaplarıyla süreli yayınlara ulasılmıstır. Bu sekilde yapılan çalısmalar sonucunda, sendikaların, 2821 sayılı Sendikalar Kanunu ile kendilerine tanınan birçok faaliyetleri yapabilecekleri sonucuna ulasılmıstır. Bu faaliyetlerin en önemlileri; toplu issözlesmesi yapmak, isyeri sendika temsilcisi atamak, egitim faaliyetlerinde bulunmak, kooperatifçilik ve yatırım faaliyetleri yapmaktır diyebiliriz. Ayrıca, sendikalara yasaklanan faaliyetler de bulunmaktadır ve bu yasaklara aykırılıgın sonucunda, sendikaların faaliyetleri durdurulabilir ya dasendikalar kapatılabilir. Sendikalar, üyelerinin istek ve beklentileri dogrultusunda yapacakları faaliyetler ile etkinlikleriniartıracaklar ve üyelerine yararlı olacaklardır.
Türkiye'de kanun hükmünde kararnamelerin hukuki rejimi

Bu çalışmada, Türkiye'de kanun hükmünde kararnamelerin hukuki rejiminin ayrıntılı bir şekilde incelenmesi hedeflenmektedir. Bu nedenle çalışmanın birinci bölümünde genel olarak kanun hükmünde kararname kavramının açıklanması, konu üzerinde doktrindeki farklı görüşlerin ortaya konulması ve hukuki niteliklerinin ve koşullarının ortaya konulması yönünde bir çalışma yapılmıştır. Bununla birlikle, kanun hükmünde kararname kavramının Türk Hukuk sistemine girişi ve benzer işlemlerle ilişkisi tarihsel bir bakış açısı ile açıklanmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde olağan dönem kanun hükmünde kararnameler; yetki kanunları ve diğer unsurları çerçevesinde incelenmiş, Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunulmaları ve görüşülme esasları üzerinde durulmuştur. İkinci bölümün son kısmı olarak olağan dönem kanun hükmünde kararnamelerin yargısal denetimleri Anayasa Mahkemesi'nin örnek içtihatları ile açıklanmaya çalışılmıştır. Üçüncü ve son bölümde ise, olağanüstü dönem kanun hükmünde kararnameler, olağan dönem kanun hükmünde kararnameler de olduğu gibi yetki ve diğer unsurları çerçevesinde incelenmiş; olağan dönem kanun hükmünde kararnameler ile arasındaki farklar konu içerisinde belirtilmeye çalışılmıştır. Son olarak, olağanüstü dönem kanun hükmünde kararnamelerin yargısal denetimi konusu incelenmiştir.
AİHS madde 3 kapsamında işkenceyi etkili biçimde soruşturma yükümlülüğü

İşkenceyi etkili biçimde soruşturma yükümlülüğü açık bir biçimde AİHS metninde yer almayan, Sözleşme'nin birinci, üçüncü ve on üçüncü maddeleri doğrultusunda AİHM'nin yapmış olduğu incelemeler sonucu ortaya çıkmış bir yükümlülüktür. AİHM'ne bu yükümlülüğün ihlal edildiği iddiasıyla yapılmış oldukça fazla sayıda başvuru bulunmakta olup, ne yazık ki Mahkeme'nin bu yükümlülüğün ihlali yönünde vermiş olduğu kararların büyük çoğunluğu Türkiye aleyhinedir. Çalışmamızın ilk bölümünde, işkence yasağı kavramına, Türk hukukunda bu yasak kapsamında yapılmış olan düzenlemelere ve özellikle işkence suçu ile işkence yasağına ilişkin düzenlemelere yer verilen ve işkence görmeme hakkını koruma altına alınan sözleşmelere yer verilmiş, bu kapsamda yasağın sağladığı koruma alanı tespit edilmiştir. Çalışmamızın ikinci bölümünde ise AİHS ile oluşturulan koruma mekanizması ve bu koruma mekanizmasının Türk hukukuna etkisi değerlendirilmiş ardından da ayrıntılı biçimde işkence yasağı ile yasaklanmış olan aşağılayıcı ve insanlık dışı muamele ve ceza ile işkence kavramları AİHM kararları ışığında ele alınmış, bu yükümlülük ile birlikte devletlerin yerine getirmeyi taahhüt ettikleri yükümlülükler açıklanmıştır. Çalışmamızın esas konusunun değerlendirildiği son bölümümüzde ise, işkence yasağı kapsamında devletlerin yüklenmiş oldukları usuli yükümlülük yani işkenceyi etkili biçimde soruşturma yükümlülüğü ele alınmış, bu yükümlülük kapsamında devletlerin yükümlülükleri tespit edilmiş ve ardından da bu yükümlülükler doğrultusunda AİHM kararları değerlendirilerek uygulamamızdaki aksak noktalar tespit edilerek bu aksaklıklara çözüm önerilerinde bulunulmuştur.
İslam Ceza Hukukunda infaz

İnfaz, cezalandırma sürecinin en önemli ve son merhalesidir. Özellikle Hanefi fıkıh kitaplarında yer alan 'infaz yargılamanın tamamlayıcısıdır' ilkesi infazın yargılama sürecindeki yerini ifade etmesi açısından önemlidir. İnfazın bu öneminden hareket ederek ele aldığımız çalışmada, konu üç bölüm halinde ele alınmış olup birinci bölümde; ceza kavramı, cezaların tasnifi, cezalandırmanın amacı ve cezalara ait prensiplerden bahsedilmiştir. İkinci bölümde; infaz kavramı ve infaz hukukunun ayrı bir disiplin olup olmadığına değinildikten sonra İslam infaz hukuku; infazın ilkeleri, infaz aletleri, infaz mekanı, infazı isteme hakkı, infazın vakti, infazın ertelenmesi, infazı düşüren haller ve infazların birleştirilmesi başlıkları altında incelenmiştir. Üçüncü bölümde; infaz ile alakalı problemli görülen alanlar ele alınmış olup infazda hata ve kastı aşma, infazda denklik sorunu, infaz anında anestezi kullanma ve kesilen organın yerine iade edilebilmesinin imkanı gibi konular araştırılmıştır. Çalışma neticesinde, İslam ceza hukukunda cezaların belli kural ve ilkeler çerçevesinde infaz edildiği sonucuna ulaşılmıştır. Buna ilaveten mahkumun, azılı bir katil bile olsa, hiçbir zaman insan olduğunun göz ardı edilmediği, işlediği suçtan fazlasıyla cezalandırılmaması için azami gayret gösterildiği anlaşılmıştır. İnfazda hata ve kastı aşma durumları söz konusu olduğunda mahkumun hakları koruma altına alınmış, infazın işkenceye dönüşmesinin önüne geçilmiştir. Mahkumun hakları konusunda hassas davranıldığı kadar mağduru tatmin etme noktasında da gayret gösterilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Medenİ Usul Hukuku esasları çerçevesinde tüketici uyuşmazlıklarının çözümünde tüketici hakem heyetleri

Tüketiciler, yani J. F. Kennedy'in 1962 yılında meşhur bildirisinde ifade ettiği üzere 'hepimiz', modern dünyanın durmaksızın büyüyen rekabetçi pazar anlayışına karşı gerek uluslararası gerek ulusal düzenlemelerle korunması gereken bir topluluğu oluşturmaktadır. Bu nedenle bu çalışmada öncelikle, tüketici haklarının doğuşu ve öneminden başlanarak, göstermiş olduğu gelişime ve günümüzde tüketici hakları konusunda gerçekleştirilen yasal çalışmalara yer verilmiştir. Bu çalışmaların Türk Hukuku'na yansımalarından biri olan 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un kapsamı ve bu kanun kapsamında ortaya çıkan tüketici uyuşmazlıklarının sınırları tespit edilmeye çalışılmıştır. Akabinde, Türk Hukuku'nda tüketiciyi koruma çalışmaları kapsamında ortaya çıkan ve tüketici uyuşmazlıklarının çözümünde görevli tüketici hakem heyetlerinin kuruluşu ve başka hukuk sistemlerinde eş bir kurumun var olup olmadığı ele alınmıştır. Tezin kilometre taşını oluşturan tüketici hakem heyetlerinin hukuksal niteliği, doktrinde yer alan tüm görüşler çerçevesinde tartışılmış, kurumun niteliğinin tespitinin önemine ve gerekliliğine özellikle vurgu yapılmıştır. Tüketici hakem heyetlerinin görev ve yetki alanı, başvuru usulü ve yapısını oluşturan üyeler ise ayrı ayrı başlıklar altında incelenmiştir. Son olarak, tüketici hakem heyetlerinin inceleme usulü, medeni usul hukuku bilgileri altında ele alınmaya gayret edilmiş, tüketici hakem heyetlerinin inceleme sonunda alabileceği kararlara, bu kararların hukuksal niteliği ve doğuracağı etkiye, kararların icraya konulması ve tüketici hakem heyetlerinin vermiş oldukları kararlara karşı başvurulabilecek yollara bu tez kapsamında yer verilmiştir.
Uluslararası Hukukta insanlığa karşı suçlar

Bu çalışmada Uluslararası Ceza Mahkemesi Statüsünde yer alan insanlığa karşı suçlar ele alınmıştır. Bu geniş konu, tarihi ve temel gelişmeler ile ulusal ve uluslararası sözleşme, antlaşma ve mevzuattaki önemli değişiklileri tespit etmek suretiyle belirlenmiştir. Bu çalışmanın birinci bölümünde, uluslararası hukukta insanlığa karşı suçların tarihsel gelişimi yoluyla uluslararası hukuktaki insanlığa karşı suçların genel ilkeleri, aynı zamanda İkinci Dünya Savaşı sonrası, kurulan Eski Yugoslavya ve Ruanda AskeriMahkemelerinin sistemleri, verdikleri hükümler ve bunlara yöneltilen eleştiriler incelenmiştir. Ayrıca, bu suçların tarihsel ve hukuki gelişme aşamalarına uygun olarakinsanlığa karşı suçların tanımı, insanlığa karşı suçları diğer suçlardan ayıran özellikler ele alınmıştır. İkinci bölümde, insanlığa karşı suçlardan kaynaklanan ceza sorumluluğununtanımı, kavramı ve bununla ilgili uluslararası hukukçuların görüşleri, aynı zamanda uluslararası sorumluluğun temeli, unsurları ve bu sorumluluğu kaldıran durumlar açıklanmıştır. Üçüncü bölümde ise, Uluslararası Ceza Mahkemesi ve mahkemenin insanlığa karşı işlenen suçların faillerinin yargılanmasındaki etkinliği, mahkemenin niteliğiorganlar ve yetkileri ile mahkemeye devredilen davalar, ele alınmıştır. Ayrıca Uluslararası Ceza mahkemesinin yetkisini etkileyen engeller, mahkemenin kararları ile ilgili uluslararası toplumun yaklaşımı incelenmiştir.
İşverenin iş kazası ve meslek hastalığından doğan hukuki sorumluluğu ile maddi tazminatın hesabın ilişkin esaslar

İşçi, işveren ile aralarında kurulan iş akdine bağlı olarak emeği olan edimini yerine getirirken, işverenin, İş Yasası'nın 77. maddesi ve Borçlar Yasası'nın 332. maddesi ve ikincil mevzuat gereğince iş akdinin kendisine yüklediği işçiyi koruma ve gözetme borcuna aykırı olarak işçi sağlığı ve iş güvenliği için gerekli tedbirleri almaması veya önlenmesi, önüne geçilmesi mümkün olmayan sebeplerin cereyanı ile iş kazasına uğrayabilir veya belirli bir süreç içerisinde meslek hastalığına yakalanabilir. İşçi belirtilen sebeplerle, uğradığı iş kazası veya maruz kaldığı meslek hastalığı sonucu beden tamlığının ihlaline bağlı olarak iş göremez hale gelmektedir. İşçinin iş göremezliği sürekli veya geçici olabilmektedir. İşçinin iş göremezliğe bağlı olarak uğradığı maddi zararının tazmini öncelikle Sosyal Güvenlik Kurumunca sağlanan parasal yardımlar ile tazmin edilmeye çalışılmaktadır. Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanan zararın, işçinin tüm maddi zararı olmaması halinde, bakiye zararının tazminine dair özel pozitif bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu nedenle işçinin bakiye zararının tazmini açısından borçlar hukukunun genel hükümleri ile düzenlenmiş bulunan haksız fiillere dair hükümlerden yararlanılmaktadır. İşveren işçinin, oluşan maddi zararını, uygulamada Yargıtay kararları ile yerleşiklik kazandığı üzere, kusurunun bulunması halinde kusur, bulunmaması halinde ise olay ile zarar arasında uygun neden ? sonuç bağı bulunması koşuluna bağlı olarak tehlike sorumluluğu esaslarına göre tazmin etmektedir. Borçlar Kanunu'nun 46. maddesinde belirtilen tamamen veya kısmen çalışamamaktan, ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan zararlar ile uğranılan zarar nedeniyle yapılan tüm masrafların işverene yöneltilmesi yoluna gidilebilmektedir. İşçinin, işveren aleyhine açtığı maddi zararının tazmini davasında, mahkemece, maddi zarara etki eden faktörler ile maddi zararın içeriği belirlendikten sonra son olarak maddi tazminatın belirlenmesine etki eden faktörler ortaya konularak, toplanan tüm deliller üzerinden yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile işçinin maddi zararı belirlenmektedir. İşçinin maddi zararının belirlenmesinde yine Borçlar Kanunu'nun haksız fiillere dair diğer hükümlerinden, 43. madde ve 44. maddeden de yararlanılmaktadır. İşçinin işlemiş ve işleyecek devre şeklinde ikiye ayrılarak hesaplanan toplam brüt zararından hakkaniyet indirimi ve işçinin müterafık kusuru oranında indirim yapılmaktadır. İşçinin, uğradığı maddi zarar sonucu elde ettiği faydaların ve tazminattan indirilmesi gereken vergi, prim ve aidatların da düşülmesiyle işçinin toplam net maddi zararı belirlenmiş olmaktadır.
Vergi Hukukunda muhasebe hilesi ve hukuki sonuçları

Vergi hukuku düzenine aykırılıklar genel olarak devletin ekonomik menfaatlerini zedeleyen fiiller olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu sebepten dolayı söz konusu fiiler 'ekonomik suçlar' kategorisinde değerlendirilmektedir. Bu suçlardan birisi de muhasebe hilesidir. Muhasebe hilesi kavramı, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359'uncu maddesinde yer almaktadır. Bu maddeye göre, vergi kanunlarına göre tutulan defter ve kayıtlarda muhasebe hilesi yapanlara 18 aydan 3 yıla kadar hapis cezası verilirken, aynı kanunun 344'üncü maddesine göre vergi ziyaı cezası da üç kat olarak kesilmektedir. VUK'un bu hükümleri muhasebe hilesi fiilinin oldukça ağır sonuçları olduğunu göstermektedir. Bu nedenle muhasebe hilesi kavramının detaylı bir şekilde açıklanması gerekmektedir. Çalışmamızda hesap ve muhasebe hilesi suçu incelenmiştir. Bu kapsamda; öncelikle muhasebenin temel kavram ve ilkeleri açıklanmış olup, muhasebe hilesine dayanak oluşturan defterler analiz edilmiştir. Ayrıca, muhasebe hilesi suçu kapsamında karşılaşılabilecek örnek olaylar türleri itibariyle ele alınmıştır. Muhasebe hilesi suçunun ceza hukuku açısından özel görünüş biçimleri ve cezayı etkileyen durumlar da bu çalışmanın konusu içerisinde yer almaktadır. Son olarak, muhasebe hilesi suçunun hukuki sonuçları değerlendirilmiş ve söz konusu suçun ihtiva ettiği güncel sorunlar da dikkate alınarak yeni bir tanım önerisinde bulunulmuştur.