Erken puberte tanısıyla izlenen çocukların değerlendirmesi

Gereç ve Yöntem: S. B. Ü. İstanbul Eğitim ve Araştırma Süleymaniye Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Çocuk Endokrinoloji Polikliniği'nde Ocak 2015 - Ağustos 2017 tarihleri arasında erken puberte tanısı alan ve izlenen hastaların poliklinik dosyaları geriye dönük olarak incelendi. Çalışmaya alınan olguların dosya bilgilerinden sosyodemografik ve klinik özellikleri, laboratuvar tetkikleri kayıt edildi. Yapılmış ise görüntüleme yöntemlerine ait sonuçlar değerlendirildi. Çalışmaya dahil edilen erken puberte hastalarından elde edilen veriler elektronik ortama aktarılarak SPSS 17.0 istatistik programında analiz edildi. Bulgular: Erken puberte bulguları ile başvuran 360 hastanın 287' sinde (%79,73) erken puberte saptandı; bu olguların 73' ü (%20,27) normal puberte ile uyumluydu. Erken puberte tanısı alanların 264' ü (%91,99) kız iken, 23' ü (%8,01) erkek idi. Erken puberte oranı kızlarda erkeklerden yaklaşık 11,5 kat daha sıktı. Ortalama tanı yaşı kızlarda 6,76 yıl, erkeklerde ise 7,12 yıl olarak saptandı. Erken puberte tanısı alan hastaların 14'ünde (%5,45) intrauterin büyüme geriliği ve 112' sinde (%44,09) obezite saptandı. Erken puberte saptanan kızların 117'sinde (%44,49) izole prematür adrenarş saptanmış olup, 79' unda (%30,04) izole prematür telarş, 58' inde (%22,05) santral erken puberte, 5'inde (%1,90) periferik erken puberte ve 4'ünde (%1,52) infantil dönemin genital erken kıllanması saptandı. Her iki cinsiyette de etyolojide en sık izole prematür adrenarş saptandı. İzole prematür adrenarş saptanan hastaların 4'ü (%3,0) non klasik konjenital adrenal hiperplazi tanısı aldı. Periferik erken puberte tanısı alan olgularımızın tamamı kızdı ve hepsinde etyoloji spontan regrese olan fonksiyonel over kistleri idi. Santral erken puberte tanısı koyulan hasta sayısı 62 ve sıklığı %21, 68 idi. Santral erken puberte sıklığı kızlarda %22, 05 iken, erkeklerde %17, 39 idi (K/E:1,27). Bu hastaların 2'sinde santral erken puberte ile neden-sonuç ilişkisi kurulabilecek santral patoloji saptandı. Santral erken puberte tanısı ile tüm erkek hastalara tedavi başlanırken kız olguların 47' sine (%17,87) hızlı progresif erken puberte tanısı ile tedavi başlandı. GnRH analogu tedavisi başlanan kız olguların %65,31' ine tanı anında, %34,69' una ise ortalama 3,78 aylık izlem sonunda tedavi başlandı. Santral erken puberte tanısıyla tedavi alan 51 hasta (%17,83) saptanmış olup bu olgular arasında kız hastaların yaş ortalaması 8,1 yıl, erkek hastaların ise 8,8 yıl idi. Sonuç: Çalışmamızda erken puberte nedeniyle takip ve tedavi edilen olguların oranının kızlarda daha yüksek olduğu tespit edildi. Cinsiyete göre tanısal dağılıma baktığımızda ise her iki grupta izole prematür adrenarş tanısının en sık olduğu saptandı. Sonuçta erken puberte özellikle kız çocuklarında sık karşılaşılan bir endokrinolojik sorundur. Obezite erken puberte açısından önemli bir risk faktörüdür. Erken puberte nedeniyle değerlendirilen çocuklarda tanısal dağılım tamamen benign durumlardan tedavi gerektirecek önemli sorunlara kadar değişmektedir. İzole prematür adrenarşlı olgular mutlaka non klasik konjenital adrenal hiperplazi açısından denetlenmelidir. Santral erken puberte çoğunlukla idiyopatiktir ve olgularda GnRH analogu tedavisi başlanılmadan önce hızlı progresyondan emin olmak için bir süre izlem değerli bilgiler vermektedir. Biyokimyasal olarak santral erken puberte tanısı konulan bazı olgular non progresif veya yavaş progresif seyir göstermektedir. Bu olgularda izlem, gereksiz tedavi verilmesinin önüne geçecektir.