turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Oyun kavramı etrafında postmodernizm ve roman

Roman, bütün edebiyat ürünleri gibi kendisini dönüşen toplumsal yapı ve düşünce sistemine göre konumlandırır. Yirminci yüzyıldan günümüze sanat ve toplum bilimlerinde değişim ve yeniliğin kilit kavramı olan postmodernizm, roman türünü bütünüyle yeniden tanımlandırır ve şekillendirir. Postmodern estetiğin dünyayı anlama ve yorumlama biçimi romanın kurgu anlayışına hakim olur. Postmodern anlayışın temelleri; romanın gerçeklikle kurduğu ilişki, söylemin ontolojik zemini, romanın fiktif karakterinin belirginleşmesi; anlatıcı, roman kişileri, zaman gibi unsurların romandaki konumunun yeniden tanımlanması gibi yeniliklere neden olur. Bu nedenle roman türünün bu yeni yapısını ve roman vasıtasıyla insanın zihni dönüşümünü tam manasıyla kavrayabilmek için postmodernizmi etraflıca tahlil etmek gerekir. Postmodernizmi anlamlandırmada oyun kavramı işlevsel bir rol oynar. Oyunun kurmaca oluşu, varlık sorunu, gerçeklikle ilişkisi, döngüselliği gibi karakteristik özellikleri oyun kavramının postmodernizmle müşterekliklerini ortaya koyar. Bu çalışmada, postmodernizmin felsefi ve retorik prensipleri oyun kavramıyla ele alınmıştır. Çalışmanın temel yaklaşımları ve amaçları; çok yönlü ve disiplinler arası bir tartışmayı içeren postmodernizmi kavramak, postmodern estetiğin kaynak ve esaslarını ortaya koymak, postmodernizmin roman türündeki yansımalarını belirlemek, oyunlaşan romanın yapı ve içerik unsurlarındaki dönüşümü saptamaktır.
Adnan Benk ve Türkiye'de modern edebiyat eleştirisi

Adnan Benk (1922-1998), modern Türk edebiyatının önde gelen eleştirmenleri arasında yer alır. Benk, İstanbul Üniversitesi Fransız ve Roman Dilleri Bölümü'nü 1946 yılında bitirmesinin ardından, 1947 yılından itibaren eleştiri yazıları ve incelemeler yayımlamaya başlamıştır. Yazılarını çoğunlukla 1950 ve 1960 yılları arasında gazete ve dergilerde yayımlamış, etkileyici üslubu ve yoğun bilgi birikimiyle, edebiyat, güzel sanatlar, müzik, sinema ve tiyatro gibi farklı sanat dalları üzerine eleştirel inceleme ve denemeler yazmıştır. Bazı yazılarında Türk edebiyatının önde gelen eleştirmen ve yazarları ile çeşitli tartışmalara giren Benk, yazılarının geniş bir konu yelpazesine dayanması ve canlı bir üsluba sahip olması nedeniyle hem döneminin hem de bugünün edebiyatçıları tarafından son derece özgün bir yazar olarak kabul edilmektedir. Bu çalışmada Adnan Benk'in eleştiri yazılarındaki süreklilik ve değişim, modern Türk edebiyat eleştirisinin öznel ve nesnel yaklaşımlar olarak nitelenebilecek ana eğilimleriyle birlikte incelenmektedir. Tezin ilk bölümünde Benk'in eleştiri, sanat ve kültür anlayışı ile üslubu incelenmiş, eleştiri anlayışının kaynakları tartışılmıştır. Nesnel eleştiri yanlısı olan Benk, yapıtların bir bütün olarak ele alınması ve öncelikle edebilik açısından değerlendirilmesi gerektiğini savunur. Adnan Benk'in kendine özgü bir mizahı ve tartışmacı üslubu yazılarında başarıyla kullandığı görülmektedir. Tezin ikinci bölümünde ise Adnan Benk'in eleştiri anlayışı, modern Türk edebiyat eleştirisinde öznel yaklaşımı savunan Nurullah Ataç ve nesnel yaklaşımın temsilcisi sayılabilecek olan Berna Moran ile karşılaştırılmıştır. Yapılan karşılaştırma sonucunda Benk'in, Ataç'ın esprili ve alaycı üslubuna yakın bir yazı tarzının olduğu, ancak eleştiri anlayışı bakımından Berna Moran'ın yazılarında belirginleşen nesnel bakışı savunduğu görülmektedir. Dolayısıyla, Adnan Benk'in savunduğu nesnel eleştiri anlayışının yazılarında görülen kişisel üslup ve öznel yargılar ile yer yer çeliştiği söylenebilir.
Ali Bey Hüseyinzade'nin makaleleri üzerine bir araştırma

Bu çalışmada, düşünür Ali Bey Hüseyinzade' nin kaleme aldığı makaleler incelenmiştir. Onun makalelerinde Hayat Gazetesi'nin işlevi, yayınlanış amacı ve dilsel özellikleri, Türk adının ve ulusunun kökenine ait kuramlar, Kafkasya'da cereyan eden Müslüman ve Ermeni çatışması, Türkçe'nin dünya dilleri arasındaki yeri, yazınsal eleştiriler; Rus İhtilali, misyoner problemi ve Osmanlı İmparatorluğu egemenliğindeki Makedonya topraklan sorunu gibi siyasal sonuçlar, Amerika'nın keşfi ile Mısır'daki ünlü İskenderiye Kütüphanesi'nin yakılışıyla ilgili ileri sürülen iddialar, milliyet kavramı gibi konular ele alınmıştır. Türkçülük akımı ve Ali Bey Hüseyinzade hakkında genel bir bilgi verildikten sonra makaleler günümüz Türkiye Türkçesi'ne aktarılmıştır.
Cemal Şakar'ın öykülerinde yapı ve tema

1982'den bu yana Türk öykücülüğünün önemli bir temsilcisi olan Cemal Şakar, günümüzde de eserler vermeye devam etmektedir. Şakar'ın bugüne kadar on bir öykü, yedi deneme/inceleme/eleştiri, bir söyleşi ve iki edisyon olmak üzere toplam yirmi bir eseri bulunmaktadır. Cemal Şakar'ın öyküleri üzerine tematik ve biçimsel yapıyı ayrıntılı olarak ele alan bir tez çalışması bulunmamaktadır. Bu sebeple Şakar'ın öyküleri bütün yönleriyle incelenmeye çalışılmıştır.
Adana ve Osmaniye ağızlarında geçmiş zaman işaretleyicilerinin doğrudanlık-dolaylılık bağlamında görünümleri

Bu çalışmanın konusunu Adana ve Osmaniye ağızlarında geçmişş zaman işaretleyicilerinin doğrudanlık ve dolaylılık bağlamında görünümleri oluşturmaktadır. Bu amaç doğrultusunda Faruk Yıldırım'ın Adana ve Osmaniye İlleri Ağızları II kitabındaki derleme metinleri incelenmiştir. Çalışma giriş, kuramsal açıklamalar ve değerlendirmeler, inceleme ve sonuç olmak üzere dört bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın giriş bölümünde konu, amaç, kapsam, malzeme ve yöntem hakkında bilgiler verilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümü olan kuramsal açıklamalar ve değerlendirmeler kısmında ise geçmişş zaman işaretleyicileri, kip, kiplik, görünüş, kılınış, doğrudanlık, dolaylılık kavramları ve bu kavramların geçmişş zaman işaretleyicileri ile ilgileri üzerine çalışmış araştırmacıların görüşlerine yer verilmiş ve çalışmaya kuramsal çerçeve oluşturulmuştur. İnceleme bölümünde Faruk Yıldırım'ın Adana ve Osmaniye İlleri Ağızları II adlı çalışmasından geçmişş zaman işaretleyicilerinin geçtiği kullanımlar tespit edilmiş, tasnif edilmiş ve ardından doğrudanlık ve dolaylılık bağlamında görünümleri incelenmiştir. Ekler doğrudanlık, dolaylılık ve dolaylılık-dışı görünümlerine göre üç temel gruba ayrılmış ve kullanım özellikleri belirlenmiştir. Sonuç ve değerlendirmeler bölümünde ise incelenen geçmişş zaman işaretleyicilerinin biçimsel ve anlamsal kullanım özellikleri, bu işaretleyicilerin doğrudanlık ve dolaylılık bağlamında benzeyen ve ayrılan yönleri değerlendirilmeye çalışılmıştır.
Prof. Dr. Mehmet Fatih Köksal'ın şahsi kütüphanesinde bulunan 25 numaralı cönk üzerinde bir inceleme

İlk olarak IV. yüzyılda karşımıza çıkan cönkler, edebiyat ve tarih geçmişşimize ışık tutacak, geleceğimize yön verecek yazılı kaynaklar arasında değerlendirilmektedir. İçerisinde birçok folklorik ürün barındıran, daha ziyade eni boyundan uzun olan, sayfaları dikey olarak açılan ve çoğunlukla deri ciltli olan bu defterlerin araştırmacıların istifadesine sunulması ile muallakta kalan birçok husus gereken cevabı bulacaktır. Bu defterlerin incelenmesi ile gün yüzüne çıkmamış şairler ve şiirler, folklorik bilgiler gün yüzüne çıkacaktır. Tarihin tozlu raflarında kalmış olan şiir, şair ve diğer folklorik bilgileri gün yüzüne çıkarmak adına Mehmet Fatih Köksal'ın şahsi kütüphanesinde bulunan 25 numaralı cönk üzerinde bir inceleme yaptık. Arap harfleriyle yazılmış olan bu cönkü transkripsiyon alfabesi kullanarak Latin harflerine aktardık. Cönk incelenirken Mehmet Fatih Köksal'ın Eski Türk Edebiyatında Tenkit ve Teori adlı kitabın 'Metin Neşrinin Ana Esasları', 'Metin Tamiri ', 'Metin neşrinde Vezinle ilgili Bazı Problemler, Bazı Tespit ve Teklifler' bölümlerinden faydalandık. Cönkte yer alan şiirleri -ulaşabildiğimiz kadarıyla- diğer kaynaklarda kim adına kayıtlı olduklarını sorguladık. Araştırmalarımız sonucunda bazı şiirlerin birden fazla şaire mal edildiğini, bazılarının başka şairlere mal edildiğini ve bazılarının da ismi geçen şairin külliyatında yer almadığını gördük. İncelemiş olduğumuz cönkte 304 şiir, 115 şair, 3 dua; Alevi-Bektaşi tarikat silsilesi ve Hacı Bektaş'ın soyuna dair bilgiler yer almaktadır.
Ünsi Hasan Efendi'nin hayatı, eserleri, dönemi ve divaninin tenkidli metni

Bu çalışma XVII. yy. tasavvufun da büyük yeri olan Ilalvetiyye tarikatının Cemaliyye şubesine bağlı Şa'baniyye kolunun, bir alt kolu olan, Karabaşiyye'den gelen ve bu kolun şeyhi Şeyh Ali Alaeddin el-Atvel (Karabaş Velifnin en makbul halifesi ve aynı zamanda bir divan sahibi olan Ünsi Hasan Efendi'nin hayatı, dönemi, eserleri ve divanının lenkidli metninden oluşmaktadır. Tenkidli metin ortaya konurken divanın Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Kütüphanesinde bulunan ya/ma nüshası ile Süleymaniye Kütüphanesi Nazif Paşa Bölümü 867 Numarada kayıtlı bulunan nüsha ele alınmıştır. Çalışma içindekiler ve önsö/den sonra biri giriş olmak üzere dört bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde XVII. yy. da Osmanlı Devleti'nin genel durumu ve hususiyetleri başlığı altında, Osmanlı Devleti'nin yü/yıl içindeki siyasi içtimai, iktisadi, ilmi ve kültürel hayatı ele alınmıştır. Birinci Bölümde: Türk-Osmanlı Toplumunda Tasavvuf başlığı altında Türk toplumunun XVII. yy. dan önceki tasavvull hayatı, ardından XVIL yy. da Anadolu'da tasavvufi hayat ve tarikatlar ele alınmıştır. Bu bölümde XVII. yy. da Anadolu toprakları üzerinde kurulan ve faaliyet gösteren tarikatlar hakkında kısa kısa bilgiler verildikten sonra yüzyılın en çok yayılma gösteren tarikatı - bu yüzden 'tarikat fabrikası' olarak anılan- Halvetiyye bağlı şube ve kollarıyla birlikte ele alınmıştır. Bu çerçevede Ünsi Hasan Efendi'nin bağlı olduğu Karabaşiyye kolu ve Ünsi Hasan Efendi'nin çağdaşlarına kısaca değinilmiştir. İkinci Bölümde; Ünsi Hasan Efendi genel başlığı altında A. Hayatı, B. Belli Özellikleri, C. Tarikata intisabı, Hilafeti, Zaviyesi ve Halifeleri, D. Eserleri ele alınıp incelenmiştir. Varılan neticelerin hülasa edildiği sonuç ve gerek doğrudan, gerekse başvuru eserleri olarak yararlanılan kaynakları içeren bir kaynakça oluşturulmuştur. Ardından ise metnin teşkilinde takip edilen yol belirtilmiştir. Üçüncü bölümde ise Ünsi Hasan Efendi'nin divanının tenkidli metnine yer verilerek çalışma tamamlanmıştır.
Üsküp Türklerinde çocuk oyunları

Oyun kavramı, insanlığın var olduğu günden itibaren sosyal hayatın vazgeçilmez unsurlarından birisi olmuştur. Çocukluğun gelişiminde ve sağlıklı bireylerin yetişmesinde önemli bir pay sahibi olan çocuk oyunları bölgeden bölgeye veya kuşaktan kuşağa farklılıklar göstermiştir. Ben bu çalışma, Makedonya'da kimi yok olan kimisi de artık unutulmaya yüz tutmuş olan 67 oyunu gün ışığına çıkarmak amacıyla yazılmıştır. Yüzyıldan daha fazladır Üsküp'te Türkçe eğitim veren Tefeyyüz İlköğretim Okulu'nda yaptığım anket çalışmaları ve sözlü mülakatlarla oyunları tespit ettim. Bilindiği üzere UNESCO oyunları kaybolmakta olan kültürel miras listesine almıştır. Bu konu hakkında halk bilimci Öcal Oğuz'un görüşü şöyledir: 'Oyunlar, 2003 yılında UNESCO tarafından kabul edilmiş 'Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi'nde korunması gereğine işaret edilen ve somut olmayan kültürel miras tanımı içerisinde yer alan halk kültürü ürünlerinden oluşmaktadır. ' (Oğuz, 2007 :önsöz) Bu bağlamda yaptığım araştırma ve tahlillerle somut olmayan kültürel mirasımız olarak kabul edilen oyunların yok olmaması için katkıda bulunmaya çalıştım.
Ziyabey Kütüphanesi kaynaklı cönkler üzerine bir inceleme(6771,6774,6776,6777 numaralı cönkler)

Bu çalışmanın konusu Sivas Ziya Bey Kütüphanesi'nden alınan 6771, 6774 numaralı cönkler ve 6776, 6777 numaralı mecmuaların okunması incelenmesi ve değerlendirilmesidir. Bu amaç doğrultusunda öncelikle, alınan yazma nüshalar transkriptli metin olarak aktarılmıştır. Ortaya çıkan şiirler tasnif edilmiş, tür ve şekil açısından incelenmiştir. Hakkında bilgi bulunan şairlerin, hayatları hakkında bilgi verilmiştir. Cönk ve mecmualar içerisinde 19 şaire ait 159 şiir tespit edilmiştir. Bunların dışında şairi belli olmayan 21 şiir daha bulunmaktadır. 6771 numaralı cönkte ise Hurşid ile Mahi hikayesi bulunmaktadır. Şiirlerin sınıflandırılması yapılırken, öncelikle şairler alfabetik olarak sıralanmıştır. Ardından her şairin şiiri, kendi içerisinde ayaklarına göre alfabetik olarak sıralanmıştır. Cönk ve mecmualarda hem hece ölçüsü hem de aruz ölçüsü ile yazılmış olan şiirler bulunmaktadır. Aruz ölçüsü ile yazılan şiirlerin kalıpları şiirlerin üzerinde parantez içerisinde verilmiştir. Şiirler şekil ve içerik açısından değerlendirilip bilgiler tablolar halinde belirtilmiştir. Yapılan bu çalışma ile cönk ve mecmualarda bulunan şair ve şiirleri tespit etmek, milli kültürümüze katkıda bulunmak, bu alanda yapılabilecek yeni çalışmalara kaynak temin etmek, yönüyle katkı sağlamak amaçlanmıştır.
Kaysın Kuliyev: Hayatı, sanatı ve şiirleri

Bütün dünyada, fakat özellikle de Rusya hakimiyeti ve etkisindeki milletlerin hayatında derin etkiler meydana getiren Bolşevik devriminin de meydana geldiği 1917 yılında bugünkü Kabardin-Balkar Özerk Cumhuriyeti'nin Yukarı Çegem köyünde dünyaya gelen Kaysın Kuliyev, Devrim'le beraber büyümüş ve bu dönemdeki gelişmeleri ya kendisi yaşamış ya da yakından şahit olmuştur. Asker olarak II. Dünya Savaşı'na katılmış, savaştan dönüşünde de halkının ardından gönüllü olarak Kırgızistan'a sürgüne gitmiştir. Sürgünden döndükten sonra Malkar edebiyatını canlandırmak için çalışmalara başlayan Kaysın ve diğer edebiyatçılar yoğun bir çalışma sürecine girmişler ve sürgün sırasında yazıp da yayımlatamadıkları öncelikli olmak üzere kısa aralıklarla eserlerini bastırmaya başlamışlardır. İlerleyen yıllarda Kaysın Kuliyev'in ünü önce Sovyetler Birliği sathında yayılmış, daha sonra da şiirleri pek çok dile çevrilerek yayımlanmıştır. Kaysın Kuliyev toplum için sanat ilkesine bağlı, realist bir şairdir. Şiirin insanlara manevi destek olarak faydalı olması gerektiğini düşünür. Bu bağlamda, şiirin anlaşılır ve sade olması taraftarıdır. Ayrıca sanatçının olayları çarpıtmadan, olduğu biçimde yansıtmasını da ister. Kuliyev şiirlerinde genel itibariyle milli unsurları kullanır, ancak başka milletlerin edebiyatlarından da yararlanmak gerektiğini savunur. Kendisi de yerel ve milli malzemeyi evrensel problemleri ve duyguları ifade etmek için kullanmayı başarmıştır. Kaysın Kuliyev'in şiirlerinde en geniş olarak kullanılan tema vatandır. Şair derin bir sevgiyle bağlı olduğu vatanına olan duygularını pek çok şiirinde ifade etmiştir. Vatan temasına sahip şiirlerde vatanla bir bütün olarak düşünülen Malkar halkı da sıklıkla anlatılmaktadır. Bununla bağlantılı ikinci sıradaki tema ise tabiattır. Bunların dışında aşk, insan, yaşlılık, ölüm, fanilik, kadın, savaş, müzik, ana dil gibi temalar da şiirlerinde karşımıza çıkar. Ayrıca birçok şiirini atfettiği muhtelif zümrelerden kişiler de onun geniş çevresine ve ilgisine dikkat çekmektedir.
Şeyh Safi Vasiyetnamesi

Çalışmamızın konusu Şeyh Safi Vasiyetnamesi'nin din-tarikat-cemiyet açısından incelenmesidir. Esas ismi bazı kaynaklara göre Şeyh Safyüddin, bazı kaynaklara göre de Şeyh Safyüddin Erdibilli'dir. 13. yüzyılda yaşamıştır. Safeviler'in tarikat cedlerinden sayılmaktadır. Vasiyetname Alevi ve Bektaşi tarikatlerinin esasları, erkanları ve mensupları hakkında genel bilgiler vermenin yanı sıra itikad, ibadet, ahlak, mezhepler, çeşitli dini unsurlar vb. konularındadır. Eser 169 yaprak olup, hicri 1232 yılında kaleme alınmıştır. Müellifin kim olduğu belli değildir. Vasiyetname'nin bir nüshası da şahsi kütüphanemizde bulunmaktadır.
Cumhuriyet Döneminde Divan edebiyatına bakış: 1923-1960

Cumhuriyet döneminde Divan edebiyatıyla ilgili görüşleri incelediğimiz bu çalışmada, modernleşme ve milliyetçilik olgusu bağlamında oluşturulan kültür politikalarının Divan edebiyatı eleştirisini belirlediği savunulmuştur. Cumhuriyet dönemine ait süreli yayınlar ve basılı eserlerin taranmasıyla hazırlanan çalışmamız giriş bölümünü takip eden üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde 1923- 1938 yılları arasındaki Divan edebiyatı eleştirisine odaklanılmıştır. Bu dönemde ekonomik ve siyasi özgürlüğünü tam kazanmış bir toplum yaratmak ve onu çağdaş medeniyetler seviyesine ulaştırmak için imparatorluk düzeninin geleneksel değerleri olumsuzlanarak milli öz öne çıkarılmıştır. Bu doğrultuda geleneğin bir parçası olan Divan edebiyatı imparatorluk değerlerini reddeden ideolojik bir söylemle yıpratılmıştır. İkinci bölüm 1939- 1950 yılları arasındaki Divan edebiyatı eleştirisine ayrılmıştır. Atatürk döneminde kültürel alanda milli değerlerin ön planda tutulması, İsmet İnönü zamanında yerini hümanizm anlayışına bırakmış, eğitim ve kültür politikaları bu anlayış üzerinden hayata geçirilmiştir. Bu bölümde olumsuz eleştirileri güçlendiren Abdülbaki Gölpınarlı'nın Divan Edebiyatı Beyanındadır adlı eseriyle birlikte diğer bütün eserlerde Divan edebiyatının nasıl algılandığı sorusuna cevaplar aranmıştır. Üçüncü bölümde ise 1950 yılından sonraki Divan edebiyatı eleştirisi üzerinde durulmuştur. Bu dönemde geleneği öne çıkaran kültür politikalarının yürürlüğe konmasıyla Divan edebiyatına yönelik olumsuz eleştiriler azalmıştır. Ahmet Hamdi Tanpınar'ın edebiyat tarihinin yayımlanmasıyla birlikte estetik ölçütlerin dikkate alındığı eleştirel yaklaşımlar öne çıkmıştır.
Altayca İncil tercümesi üzerine araştırmalar

Yüksek lisans tezinin konusu Altayca İncil Tercümesi üzerinde araştırmalardır. Giriş bölümünde Altay Türkleri'nin tarihi, yurtları, dil ve kültürüne temas edilmiştir. Rusların Altay Türklerini Ruslaştırma ve Hıristiyanlaştırma faaliyetlerinin ne zaman ve nasıl başladığı, Rusların asimilasyon çalışmaları sebebiyle Altay topraklarında demografik yapının nasıl değiştiği, Altaylann milli uyanışının nasıl başladığı, Burhanizm dininin etkileri, nüfus bilgileri, dini inançları, kullandıkları alfabeler üzerinde durulmuştur. Araştırmanın devamında Altayca İncil'in Kril harfli aslı ve altında o sayfanın çevriyazılı hali verilmiştir. Eserde ses bilgisi ve söz dizimi çalışmaları yapılmıştır. Son kısmında da sözvarlığmı yansıtan kelime dizini sözlük olarak verilmiştir ve ekler dizini ilave edilmiştir.
Mehmet Akif Ersoy'un şiirlerinde edebi sanatlar

Günümüzde dil ve dilbilim çalışmalarının, üslup araştırma metodlarının geldiği nokta itibariyle edebi sanatlar hala geçerliliğini devam ettirmektedir. Yerinde söylenilmiş her güzel söz edebi sanatlara malzeme teşkil edecektir. Bugün sanatkarın şahsiyetinin bütün yönleriyle tespitine yönelik üslup çalışmaları yaygınlaşmıştır. Edebi sanatların ifade şekilleri ve özelliklerinin çoğu da bakabilen ve görebilen için sanatçının şahsiyetine açılan bir pencere misalidir. Biz de bu eserimiz ile şair Mehmet Akif Ersoy'un şiirlerindeki edebi sanatları tespit ile onun dünyasını aydınlatmak, şahsiyetinin eserlerine yansımalarını incelemeye çalıştık. Toplam 27 edebi sanatın kullanıldığını belirledik. Özellikle teşbih ve istiare sanatlarını farklı bir tasnife tabi tuttuk. Bu farklı tasnif ile şairin üslup özelliklerine açıklık getirmeye çalıştık.
Fuzulİ'nin Türkçe Divanında çaresizlik ve inkisar

16. yy'ın en önemli şairlerinden olan Fuzuli'nin Türkçe Divanı, çaresizlik ve inkisar konuları çerçevesinde incelenmeye çalışılmıştır. Şairin Türkçe Divanına baktığımız zaman hem ilahi hem de beşeri bir aşktan bahsetmesine rağmen, bazen toplumun nabzını tutmuş ve mevcut toplum düzenindeki aksaklıkları şikayet mahiyetinde dile getirmiştir. Çaresizlik terimi, kişinin acziyetini, elinden bir şey gelememe durumunu ifade ederken, inkisar terimi ise, sitem, güceniklik, küslük vs. gibi durumları ifade eden kavramdır. Şairin Türkçe Divanı, çaresizlik ve inkisar konuları bağlamında ele alınmaya çalışılmıştır. Fuzuli'nin Türkçe Divanında çaresizlik ve inkisarı konu alan bu çalışmada öncelikle Fuzuli'nin hayatı, edebi kişiliği ve eserleri hakkında bilgi verilmiştir. Konu iki bölüm halinde incelenmeye çalışılmıştır. İlk bölümde genel anlamda çaresizlik ile ilgili bilgiler verilerek, şairin Türkçe Divanından seçmiş olduğumuz çaresizliğe dair şiirlerin; ikinci bölümde ise genel anlamda inkisar ile ilgili bilgiler verilerek, şairin Türkçe Divanından seçmiş olduğumuz inkisara dair şiirlerin açıklamaları yapılmıştır. Beyitler ve diğer türler, bünyesinde bulunduğu terimler bağlamında gruplandırılmış ve başlıklar oluşturulmuştur. Her beytin ve diğer türlerin açıklaması kendi bünyesinde yapılmıştır.
Şükrullah el-Amasyavİ'nin Kitabu Behçeti't-Tevarİh'inin Mustafa el-Farisİ çevirisi (vr. 361a-390b)

Şükrullah el-Amasyavi'nin Kitabu Behçeti't-Tevarih'inin Mustafa el-Farisi çevirisinin (Beyazıd Kütüphanesi, Veliyüddin Efendi, 2342- 2343 numaralı nüsha) 361 a-390b varakları arasını kapsayan tez çalışmamızda 'Kaynan b. Enuş b. Şit b. Adem zamanından Resulullah zamanına kadar gelen meşhur İran padişahlarının yaşamları, hükümdarlık dönemlerinde yaşanan olaylar ile İran'da egemenlik sürmüş Keyler ve Eşkaniler kavimleri anlatılmaktadır. Çalışmamız geneli itibariyle giriş, metin, metnin Türkiye Türkçesine aktarımı, dil incelemesi ve dizin kısımlarından oluşmaktadır. Giriş bölümünde metnimiz bir tarih eseri olduğundan Osmanlı öncesi ve Osmanlı hükümdarlarından Fatih'e kadar geçen süreçte Anadolu'da tarih yazıcılığının durumuna, gelişimine, bu alanda eser veren müellif ve eserlerine kısaca değinilmiştir. Daha sonra eserin yazılışı, içeriği, bölümleri, dil ve üslup özellikleri, nüshaları, tarihi ve kültürel önemi incelenmiştir. Sonraki kısımda ise müellifin yaşamı, ailesi, eğitim durumu, siyasi ve ilmi kişiliği ile diğer eserlerine değinilmiştir. Ayrıca tez konusu olan eserin müstensihi olan Mustafa el-Farisi'nin Şükrullah'tan kopya ettiği 'Mahbubu'l-Kulubi'lArifin'e de değinilmiştir. Metnin Türkiye Türkçesine çevirisi yapılırken başlıklar metnin aslına sadık kalınarak hazırlanmıştır. Her başlık bir İran hükümdarına ait olacak şekilde düzenlenmiştir. Dil incelemesi bölümünde eserimiz Eski Anadolu Türkçesinin ve eserin kopya edildiği XV. yüzyılın dil özelliklerini gösterdiğinden öncelikle bu dönemlerin dil özelliklerine değinilmiştir. Daha sonra bu özelliklerin metnimizdeki kullanımları karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Metnimizin dil incelemesi bölümünün esas konusunu zarf-fiil şekilleri oluşturduğundan öncelikle zarf-fiil kavramına, zarf-fiillerin özelliklerine, eserin yazıldığı dönemde sıklıkla kullanılan zarf-fiil şekillerine değinilmiştir. Bu bölümde son olarak metnimizde geçen tüm zarf-fiil şekli almış kelimeler belirlenerek morfolojik ve anlamsal açıdan tasnif edilmiştir. Tez çalışmasının metin bölümünde transkripsiyon harfleri kullanılarak metnimiz çeviri yazıya aktarılmıştır. Nüshanın her bir varağında on beş satır bulunmaktadır. Varak numaraları daha belirgin olması amacıyla koyu puntolarla yazılmıştır. Dizin ve sözlük bölümünde ayet ile beyitler dışında metindeki tüm kelimeler ele alınmıştır. Kişi adları, yer adları ve Arapça ifadelerin ayrı ayrı başlıklar altında sözlükleri oluşturulmuştur. Çalışmanın sonuna tez konusunu oluşturan varakların tıpkıbasımı ve kaynakça bölümü de eklenmiştir.
Sibirya Türk destanlarında kötülük kavramının incelenmesi

Bu çalışmada Sibirya Türklerinden Altay, Hakas, Tıva, Şor ve Yakutlara ait seçili destan metinleri üzerinden kötülük kavramının incelenmesi hedeflenmiştir. Kötülük kavramının fiziki, felsefi, dini ve mitolojik açılardan ele alınmasıyla destan metinleri üzerinden Sibirya Türklerinin kötülüğü nasıl algıladıkları ortaya konmuştur. Çalışmada 'Kötülük' önce mahiyeti bakımından ahlaki kötülük, fiziki kötülük ve metafizik kötülük olarak incelenmiş daha sonra kaynakları ve nedenleri, ortaya çıkış biçimleri, sonuçları ve etkileri, kötülükle nasıl mücadele edildiği ve neticeleri incelenmiştir. Sibirya Türklerinden sadece Altay, Hakas, Tıva, Şor ve Yakut Türklerine ait destan metinleri rastgele seçilmiştir. Sibirya Türklerine ait destan metinlerinin sayıca fazla olması, bazılarına ulaşılamaması ve zamansal sınırlılıklar göz önünde bulundurularak araştırmada yalnızca seçilen destan metinleri incelenmiştir. Yapılan tüm bu çalışmalar neticesinde Sibirya Türklerinin yaşam şekilleri ve dünya görüşlerinden yola çıkarak kötülüğe bakış açılarının tespiti yapılmıştır. Sibirya Türklerinin halk kültürüne mal olmuş ve nesilden nesile aktardıkları gelenekleri ve bakış açılarını destan metinleri üzerinden incelemenin ve bu sayede elde edilen sonuçların bundan sonra yapılacak çalışmalarda kolaylık sağlayacaktır.