turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Selanik'te Türk edebİ kültürü (1860-1912)

Selanik, 1860- 1912 yılları arasında, şaşırtıcı bir şekilde Osmanlı Devleti'nin en etkin şehirlerinden biri olarak oldukça dikkati çekmiştir. Burası, Türkiye Cumhuriyeti'ne giden yolda başta Mustafa Kemal olmak üzere birçok ismin yetiştiği ve faaliyet gösterdiği yerdir. Selanik başta, Abdülhamit'e ve onun baskıcı yönetimine muhaliftir. Sonra İttihat ve Terakki Cemiyeti Selanik'te kurulmuş ve Meşrutiyet burada ilan edilmiştir. Yine Genç Kalemler dergisi çevresinde gelişen Yeni Lisan ve Yeni Hayat akımları Selanik'te ortaya çıkmış ve bütün ülke insanını etkileyecek şekilde genişlemiştir. Bunların yanında basın yayın faaliyetleri, kozmopolit yapısı, mason locaları, sosyalist dernekleri ve işçi hareketleri, modern tarzda açılan otelleri, lokantaları, kafeleri, eğlence merkezleri, limanı, tren yolu ve kulüpleri Selanik'in dikkati çeken diğer taraflarıdır. Şehirler ile insanlar arasında karşılıklı bir ilişki vardır. Şehirler insanlara kucak açar, onlara ortamlar, faaliyet alanları verir. İnsanlar da bu ortamları şenlendirir. İşte bu karşılıklı ilişki ağından da kültür dediğimiz manevi değer ortaya çıkar. Biz de büyük oranda Selanik'in yerel kaynaklarını kullanarak Selanik'te 1860- 1912 yılları arasında oluşan kültüre ve kültürün yetiştirdiği insanlara ışık tutmaya çalıştık. O dönem Selanik'te faaliyet gösteren gazete ve dergilere, matbaalara, şehirlerin hafızası kabul edilen kütüphanelere, eğitim kurumlarına, gizli veya açıktan faaliyet gösteren cemiyetlere, kulüplere kısacası bir şehrin kültürünü ortaya çıkaracak bütün kurum ve ortamlara ve en önemlisi de bütün bu ortamları canlandıran insanlara mercek tutmaya çalıştık. Bu çalışmayı takip eden herkes Selanik'in 1860- 1912 yılları arasındaki kültürel faaliyetlerini ve bu faaliyetleri gerçekleştiren şahıslarını birincil kaynaklardan okuma imkanı bulacaktır.
Karabağ Ağzı söz varlığı

Bu araştırmada Karabağ'ın tarihi, etnik yapısı incelenmiş, Karabağ'ın ayrı ayrı bölgelerinde kullanılan kelimeler anlam olarak araştırılmıştır. Araştırma yaparken bazı kelimelerin birden fazla anlamı olduğunun da şahidi olduk ve tüm ayrıntılarıyla belirtmeye çalıştık. Karabağ ağızlarında görülen birçok özellikler Türkiye Türkçesi'nin yazı dilinde bulunmaktadır. Bu tür ortak benzerlikleri yapmış olduğumuz çalışmada karşılaştırdık. Azerbaycan dili lehçe ve şivelerinin özellikle de Karabağ şivelerininöğrenilmesi Türk dilciliğine önemli bilgiler katmaktadır. Karabağ ağzı söz varlığı açısından çok zengindir. Bu ağızlarda bulunan özellikler sadece Azerbaycan Türkçesi değil, tüm Oğuz grubu Türk dilleri için önemli bilgiler içermektedir. Araştırma sırasında çoğu kelimelerin diğer Türk dillerinde gerek aynı anlamda, gerekse de farklı anlamlarda kullanılmasıyla karşılaştık. Yapmış olduğumuz araştırmada da birçok ortak Türk kelimeleriyle karşılaştık ve çalışmamızda onubelirttik. Konuyla ilgili bilgiler Karabağ topraklarında yaşamış, büyümüş insanlarındilinden toplanmış ve bu kelimeler Alan Derlemesi adı altında çalışmada ele alınmış, kaynak kişiler kaynakçada belirtilmiştir. Konuyu ilgilendiren bütün kaynaklar, bilimsel makaleler, kitaplar, yerli ve yabancı araştırma eserleri ele alınarak incelenmiş, belirli bir plan oluşturularak yazılmıştır. Tez çalışmamızda topladığımız bilgiler 3 bölümde verilmiştir. Giriş, Karabağdiyalekti ve Türkiye Türkçesi yazı dilinde benzer kelimeler, Söz varlığı bölümü. Giriş bölümü Karabağ'ın tarihi ve etnik yapısı, ekonimisi, kültürü, Dağlık Karabağ bölgesi çevresindeki diğer bölgeler ve onların işgali başlıkları, Söz varlığı bölümü söz varlığının tanımı ve kapsamı, deyimler, aynen tekrar öbeği, yöreye hassöyleyişler başlıkları altında ele alınmıştır. Sonra sonuç, kaynakça ve içindekiler kısmı yer almaktadır.
Büyülü gerçekçilik ve İhsan Oktay Anar'ın romanlarındaki izleri

Latin Amerika kökenli edebi birtakım olan büyülü gerçekçilik, Latin Amerika'nın tarihi ve kökleriyle Avrupa merkezli modernizm, gerçeküstücülük ve postmodernizm gibi edebiyat akımlarının bir sentezi, aynı zamanda bu akımlara bir tepkidir. 'Gerçek dışı ve büyülü olanın, metinlerde hiçbir yadırgatıcı özellik sergilemeden, gerçekliği sorgulanmayacak kadar gerçekçi bir şekilde sunulması' olarak tanımlanabilecek büyülü gerçekçilik, bu bakımdan fantastik yazından ayrılır. Geçmişi İspanyolların ve diğer Avrupalı devletler ile ABD'nin bölgeyi asimile çalışmalarına kadar uzanan büyülü gerçekçilik, doğduğu yirminci yüzyıl başlarından, 1950'lerdeki 'patlama'sına kadar pek çok ve detaylı aşamadan geçmişştir. Buna ek olarak yerellikten sıyrılıp evrensel birtakıma dönüşmüş ve dünya çapında tanınan önemli temsilciler ve eserler çıkarmıştır. Türk edebiyatında ve okur çevrelerinde kendine daha geç yer bulan akım, yapılan akademik çalışmalar ve verilen edebi eserler bağlamında hala yeni sayılmaktadır. Türkçedeki teorik kaynak yetersizliğine bağlı olarak büyülü gerçekçilik henüz Türkiye'de tam anlamıyla tanınmamakta, bu sebeple büyülü gerçekçi Türk yazarlar başka edebi akımlara dahil edilmektedirler. Bugüne kadar sadece postmodernist yönüyle tanınan İhsan Oktay Anar da bu yazarlardan biridir. Eserlerindeki postmodernizm izleri açık olsa da, Anar'ın romanları aynı zamanda büyülü gerçekçi akımın izlerini de taşımaktadır. Bu çalışmada, büyülü gerçekçiliğin doğuşu, gelişmesi ve dünyaya yayılması kronolojik olarak anlatılmıştır. Latin Amerika kültürü ve tarihi ile Avrupa etkisi doğrultusunda kaynakları ile özellikleri belirlenmiş; modern Türk yazınının önemli isimlerinden İhsan Oktay Anar'ın eserlerindeki izleri tespit edilmiştir.
Muhabbet-Name-i Seyyid Muradİ (1-155 varaklar arası)

Tezimizde 16. y. y. mutasavvıf şairlerinden Seyyid Muradi'nin divanı'nın ilk yüz elli beş varağında bulunan nazımların latinizesi verilmiştir. Nazımların konusunu Allah'ın isim ve sıfatları, Hz. Peygamber, eserin yazılış sebebi, dini kavramlar, dört halife, devrin padişahı Sultan Süleyman ve devrin paşalarından Lütfü Paşa'ya kasideler oluşturur. Türkçe yazılmış bu eser, devrinin özelliği ve müellifinin medrese tahsilinden dolayı içerisinde yoğun olarak Arapça ve Farsça kelime ve tamlamalar bulundurur. Biz burada eserin latinizesini verip eseri şekil ve muhteva yönünden inceledik. Bu çalışma ile şimdiye kadar ne kendi ne de divanı ile ilgili bir çalışma kaleme alınan Seyyid Muradi'nin nin Klasik Türk Edebiyatı'ndaki yerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Seçilmiş Hikayeler dergisinde edebi tenkit

Bir sanat eserini anlamak, açıklamak, çözümlemek şeklinde ifade edebileceğimiz eleştiri kelimesi, günümüzde daha çok edebiyat alanında kullanılan bir kavramdır. Bir edebi eserin belirli kurallar dahilinde olumlu-olumsuz yönlerinin ortaya koyularak çözümlenmesi demek olan eleştiri, eserin edebiyat tarihi içindeki yerinin belirlenmesi bakımından da önemli bir yazı türüdür. Divan edebiyatındaki tezkirelerde ilk örneklerine rastladığımız tenkit, Tanzimat'la birlikte edebi bir tür olarak edebiyatımızdaki yerini almıştır. Batı edebiyatına ait ilk edebi örneklerin ortaya konulmaya başlandığı 1860'h yılların başında makalelerde ve bazı kitapların önsözlerinde eleştirel söylemlere rastlanılmıştır. Tanzimat döneminde yoğun olarak faaliyet gösteren gazete ve dergilerde de eleştiri yazıları yayımlanmaya başlanmıştır. Çalışmamız 1947- 1957 yılları arasında yayımlanan Seçilmiş Hikayeler Dergisi'ndeki eleştiri yazılarını incelemeyi amaç edinmiştir. Salim Şengil yönetiminde 66 sayı çıkan dergi, edebiyatımızdaki küçük hikayeciliğin gelişmesini sağlayan önemli bir edebi faaliyettir.
Turan Aziz Beler'in romanları üzerine bir inceleme

Bu tezde Turan Aziz Beler'in hikaye ve romanları yapı ve tema bakımından incelenmiştir. Ayrıca yazarın hayatı, romancılığı ve diğer eserleri ele alınmıştır. Turan Aziz Beler 1912 yılında İstanbul'da doğmuştur. Yazın hayatına gazetecilikle başlamıştır. İlk romanı Sevda ilgi görmesine rağmen ona asıl ününü getiren ikinci romanı Türedi Ailesi'dir. Bu romanda sosyete olarak adlandırdığı muhitin görgüsüzlüklerini, ahlaksızlıklarını anlatmıştır. Türedi Ailesi, onun iki yıl hapis cezasına çarptırılmasına sebep olmuştur. Çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Turan Aziz Beler'in hayatı, romancılığı ve eserleri anlatılmıştır. İkinci bölümde Bit Yüzünden, Sevda, Türedi Ailesi, Gecelerin Koynunda, Beyoğlu Piliçleri, Tüylendi Ailesi adlı eserlerinin özeti verilmiş, bu eserler zaman, mekan, kişiler kadrosu, bakış açısı ve anlatıcı başlıkları altında incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise Turan Aziz Beler'in hikaye ve romanlarında açığa çıkan temalar üzerinde durulmuştur. Tezin amacı, Turan Aziz Beler'in romanlarını inceleyerek romanları aracılığı ile dönemin sosyal yaşamına dair açığa çıkan temaları ortaya koymak ve yazarın edebiyat tarihindeki yerini almasını sağlamaktır.
Beş hececilerin şiirinde ortak edebİ tür: Şiir-hikaye

Faruk Nafiz, Yusuf Ziya, Enis Behiç, Halit Fahri ve Orhan Seyfi Türk Edebiyatı tarihinde ortak bir şiir hareketi içerisinde değerlendirilmişlerdir. Şiirlerinde kullandıkları hece ölçüsünden hareketle bu şairlere Beş Hececiler denilmektedir. Ancak pek çok eleştirmen sadece bu beş şairi kapsaması nedeniyle Beş Hececiler ismini hatalı bir gruplandırma olarak görür. Bu çalışmada Beş Hececiler adlandırmasının sadece kapsam bakımından değil kuramsal açıdan da sorunlu bir yaklaşım olabileceği fikrinden hareket edilerek şairlerin bir arada değerlendirilmesinin asıl sebeplerini belirlemek hedeflenmiştir. Bu amaçla beş şairin şiirleri metin merkezli bir yöntemle incelenmiş ve şairleri bir arada tutanın, Behçet Necatigil tarafından şiir ile hikaye arasında bir ara tür olarak belirlenen şiir-hikaye edebi türü olduğu görülmüştür.
Mucize Özünal'ın hayatı, sanatı ve eserleri üzerine bir inceleme

Bu çalışmada Mucize Özünal'ın hayatı, sanatı, kişiliği hakkında bilgiler verilmiş ve eserleri üzerine incelemeler yapılmıştır. 15 Mart 1947'de İstanbul'da doğan yazarın, eserlerinde toplumsal ve bireysel konulara yer verdiği görülmektedir. Bunun yanı sıra eserlerinde kendi yaşamından izlere de rastlanılmaktadır. Mucize Özünal'ın yedi romanı, dört öykü kitabı bulunmaktadır. Bunlar dışında Şölen, Varlık, Karşı, Çağdaş Türk Dili, Düşlem, Beşparmak, Kadınlar Dünyası, Papirüs, Adam Sanat, Şehir, Afrodisyas Sanat gibi pek çok dergi ve Cumhuriyet, Gözlem, Söke Ekspres ve Mücadele gibi yerel ve ulusal gazetelerde yazılar yazmıştır. Sade, anlaşılır, sürükleyici bir dil kullanan yazarın öykülerinde hayatı sorgulama, umut, yalnızlık, toplumsal yozlaşma, yaşama sevinci, hayal kırıklığı, aldatma, özlem, yabancılaşma gibi temalara sık sık rastlanmaktadır. Bunlar dışında tarih konulu öyküleri de bulunmaktadır. Durum öykücüsü olan yazarın öykülerinde çoklu anlatıcılar kullanılarak, anlatım güçlendirilmiş ve öykü sanatının olanaklarından yararlanılmıştır. Üç biyografik romanında cumhuriyetin yetiştirdiği bilim, sanat ve hukuk insanlarının hayatını anlatan yazar, cumhuriyetin aydınlanmacı politikalarına büyük önem vermiş ve bu uğurda yapılanları eserlerine yansıtmıştır. Yazarın, biyografik romanları dışında aşkın, hayatın ve aidiyetin sorgulandığı romanları da bulunmaktadır.
Uzun Firdevsi'nin Süleyman-name'sinde destan unsurları: Cilt I, giriş - inceleme

Türkler'de çok eski bir destan geleneği bulunduğu bilinmektedir. İlk büyük Türk destanı M. Ö. 7. yy.'da yaşadığı tahmin edilen ünlü Saka hükümdarı Alp Er Tonga'nın hayatı ve mücadeleleleri çevresinde oluşmuştur. Türk destanı ikinci olarak Oğuz Kağan' in hayatı ve mücadleleleri çevresinde söylenir. Türk destanı farklı devir ve coğrafyalarda farklı kahramanların ismiyle söylenir. Fakat bütün Türk destanlarında Türk miUetinin cihan hakimiyeti ülküsü, bunun için verilen mücadeleler işlenir. Türkler'in bütün hayat tecrübeleri ve kültürü yansıtılır. Türkler'e karşı mücadele veren başka milletler de verdikleri mücadelelerde gösterdikleri kahramanlıkları destanlarında anlatırlar. İran milli destanı Şehname bu eserlerden birisidir. Şehname'de Turan hükümdarı Efrasiyab'la İran kahramanlanmn yaptıkları mücadeleler geniş yer tutar. Fars ve Arap kaynaklarında Türk hükümdar ailesinin atası olarak gösterilen Efrasiyab'a XI. yy.'da yazılan Türkçe kaynaklar Türkler arasında Alp Er Tonga denildiğini belirtirler. XV. yy.'da Uzun Firdevsi, Anadolu'da anlatılan Hz. Süleyman kıssaları çevresinde Şehname'ye benzer 366 ciltlik destani eföanevi büyük bir tarih hazırlamaya çakşır. Süleyman-name adıyla isimlendirilen bu eserin 39 -45. ciltlerinde Hz. Süleyman'la Efrasiyab arasında geçen mücadele anlatılır. Uzun Firdevsi Türk kahramanını Şehname'deki isimle isimlendirir. Bunun yanı sıra diğer kahramanların isimleri de Şehname ve başta Taberi olmak üzere diğer Arap kaynaklanndan alınır. Fakat işlevleri değiştirilir. Süleyman-name'nin bu kısmı ülkü, mücadele tarza ve mücadelelerin anlatımı bakımından Türk destan geleneğine bağlıdır. Yapılan mücadele Oğuz-namelerdeki gibi anlatılır ve aynı özellikleri gösterir. Çalışmamızda 39 -42. ciltlerin çevriyazısını yaptık. Kaynaklardaki Efrasiyab=Alp Er Tonga ile ilgili bilgileri topladık. 39 -45. ciltler arasında yer alan bölümdeki destan unsurlarım inceledik. Eserin Türk destan geleneği içindeki yerini tesbite çalıştık. Yaptığımız çalışma sonunda Süleyman-name' deki bu kısmın Oğuz-name geleneğinin devamı olduğu sonucuna ulaştık.
Verga ve Gülşa Mesihi-i Tebrizi'nin mesnevisi

Danışman : Yard. Doç. Dr. Mehmet SARİ Mesihi'nin Verga ve Gülşa mesnevisi üzerine yaptığımız yüksek lisans tezi çalışmasında Şairin hayatı ve ebedi kişiliğini anlattık, mesnevi hakkında genel bir değerlendirme yaparak Verga ve Gülşa mesnevisini karakterler, masal unsurları Dini Tarihi efeanevi isimler, savaşlar gelenek ve görenekler, aşk ve musiki açısından inceledik. Mesnevi'nin şekil özelliklerini anlatıp, atasözü ve deyimler, edebi sanatlar dil ve üslup üzerinde durduk ve nüsha tanıtımı yaptık. Metinden sonra da sonuç kaynakça verdik ve sözlüğü aktardık. Mesihi Azerbaycanlı XVII yüzyıl Divan Şairidir. Eserlerinden birisi de Verga ve Gülşa mesnevisidir. Mesihi Mesnevisi'nin baş kahramanı Verga'dır. Şair öz kahramanının sevgisini ruhi. manevi güzelliğini, büyüklüğünü çok etkili bir şekilde anlatılır. Mesihi'nin eserde kaleme aldığı ikinci kahraman güzel ve sevimli bir kız olan Gülşa'dır. Verga ve Gülşa Mesnevisi'nin sonunda Verga aşkın şiddetinden ölür. Gülşa da sevgilisinin kabri başına gelerek kendisin öldürür. Her iki aşığı beraber gömerler. Kış geçer, bahar gelir, ağaçlar yeşerir. çiçekler açar. çemenler üzerinde rengarenk örtüler oluşur, aşıkların kabri üzerinde bir çift ağaç büyür. Bu ğaçlar Servi ve Senuber ağaçlandır. Bu ağaçlar zamanla birbirlerine sarılır, sık sık aşıklar gelir. Ziyarete gelen Muhsin Şah burasını kendi tahtı haline dönüştürmeyi düşünür. Bunun sonunda Şam halkı tarafindan burası bir ziyaret yeri haline gelir.
Ahbarü'l-İber

Siyasi nizamın bozulduğu, buna mukabil edebiyatımızın yükselişini sürdürdüğü 17. asırda Zaifi mahlaslı 'Hacı Ömer oğlu Seyyid Molla Mehmed/Ahmed' tarafından telif edilen, müellifi gibi malum tezkire ve biyografi kaynaklarında hakkında veri bulunmayan Ahbarü'l-İber, şairin yaşadığı döneme kadar Türk edebiyatında nazmen ve nesren işlenmiş elli üç öykünün yeniden ele alınıp mesnevi külliyatı halinde ortaya konduğu bir eserdir. Bir aşk ve macera, bir dini-destani anlatı yanında, toplum düzenini sağlayan ana etmenlerden olan dinle içi içe geçmişş ahlaki umdeleri barındıran nasihatamiz elli bir hikayeyi ihtiva eden ve bu yönüyle edebiyatımızda halkı irşat amacıyla sıkça telif edildikleri bilinen dini-ahlaki mesneviler arasında yer alan eser, çalışmamızda mesnevi ve hikayenin kısaca anlatıldığı giriş kısmı sonrasında gelen üç ana bölümde incelenmiştir. Bu bölümlerin ilkinde, Zaifi eserinden hareketle tanıtılmış; ikincisinde Ahbarü'l-İber şekil ve muhteva bakımından incelenmiş; üçüncü ve son bölümde, mesnevinin nüshaları tanıtılarak Latin harfleriyle verilen transkripsiyonlu metni kaydedilmiştir.
Çolpan'ın 'Keça ve Kündüz' roman, (5. cilt)

Doktora tezimin konusu Süleyman Abdülhamit mahlaslı Çolpan' an 1937 yılında kaleme aldığı 'Keça ve Kündüz' romanının metin, indeks ve gramer incelemesidir. Sülayman Abdülhamit bu romanını yazdıktan iki sene sonra, Sovyet yönetiminin Türkistan'da 1939 yılında yaptığı aydın kıyımına uğramıştır. Tezimiz bes ciltten oluşmuştur. Birinci cilt transkripsiyonlu metni; ikinci, üçüncü ve dördüncü ciltler indeksi; besinci cilt ise grameri ihtiva etmektedir. Tezimizde 4-8 mayıs tarihinde toplanmış olan sürekli Türk Dili Kurultayının da tasdik ettiği, Marmara üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü'nün düzenlediği sempozyumda tespit edilen ve 'a, b, c, ç, d, e, a. f. g, g, h, x, n, i, j, k, q, 1, m, n, fi o, ö, p, r, s, s, t, u, ü, v. w. y. z' harflerini ihtiva eden 34 harfli çerçeve alfabe dikkate alınmıştır. indeks bölümündeki isim ve fiil eklerinin dizilişleri, ilmi araştırmalarda uygulanan kurallar çerçevesinde yapılmış olup, indeks bölümünün basında eklerin diziliş listesi verilmistir. Gramer bölümü; giriş, imla özellikleri, ses özellikleri sekil özellikleri ve cümle bilgisi bölümlerinden meydana gelmiştir.
Maaday-Kara Destanında yapı ve anlam

Bu çalışmada Maaday-Kara destanının estetik ve kültürel değerini ortaya çıkarmak maksadıyla destan metni 'karşıt yansımalı yapı' yöntemiyle incelenmiştir. Karşıt yansımalı yapı yöntemi için Seyfi Karabaş'ın Dede Korkut boyları üzerine yaptığı çalışma model alınmıştır. Seyfi Karabaş'ın uyguladığı yöntemden farklı olarak çalışma yapı ve anlam incelemesi olarak ikiye ayrılmıştır. Yapı başlığı altında Maaday-Kara destanının karşıt yansımalı yapısı ortaya çıkartılmıştır. Anlam incelemesi başlığı altında ise yapı incelemesinde tespit edilen anlatı birimi kümeleri mitolojik ve antropolojik olarak iki farklı başlık altında incelenmiştir. Mitolojik inceleme bölümde Maaday-Kara destanının Türk destan geleneğine ait temaların yanı sıra Hint-Avrupa destan geleneğine özgü temaları içerdiği gözlemlenmiştir. Antropolojik inceleme bölümünde ise Altay Türklerinin kültürel ve dinsel değerleri ile destan metni arasındaki ilişki üzerine yoğunlaşılmıştır. Yapılan incelemelerde destan metni üzerinden Altay Türklerinin ruh anlayışı, dinsel inançların değişim süreci; sayı, renk, yıldız ve hayvan sembolizmi hakkında çıkarımlara varılmış ve bu sembollerin destan metninde dinsel inançlar bağlamında bir takım statüleri yansıttığı gözlemlenmiştir. İnceleme bölümü sonucunda ortaya çıkan veriler genel olarak toparlandığında, Maaday-Kara destanının yeraltı ve gök tanrıları arasındaki bir vekalet savaşını konu aldığı destan metninin; yaşam-ölüm karşıtlığı bağlamında; Burhanizm -Şamanizm, ak-kara, yeni-eski, ataerkil-anasoylu düzen, gök/yersub-yeraltı, tin-doğa gibi karşıtlıkların üzerine temellendiği tespit edilmiştir. Bahsi geçen karşıtlık ilişkilerindeki kötü taraflar Burhanizm teolojisi bağlamında düşmanlaştırılmış, iyi taraflar ise aynı bağlamda yüceltilmiştir. Bu durumda da Maaday-Kara destanının bir dinsel propaganda aracı işlevi gördüğü gözlemlenmiştir. Bütün bunlarla beraber yapılan incelemeler sonucunda bu çalışma aynı zamanda bir destan inceleme modeli olarak tarafımızca literatüre sunulmuştur.
Alankay Batır Destanı

20. yüzyıl Kazak destan geleneğine ait bir destan olan Alankay Batır' da aşk ve kahramanlık konuları işlenmektedir. Ömirzak Kalbayev, Alankay Batır adlı halk hikayesini destan şekline getirmiştir. Destan nazımnesir karışık tasnif edilmiştir. Daha önceki destan çalışmalarında gözden kaçmış olan bu metnin, tezde çeviriyazımı yapılmış, sonra metin Türkiye Türkçesi'ne aktarılmıştır. Metnin epizot ve motif yapısı incelenmiş ve destanın Kazak destan geleneği içerisindeki yeri gösterilmiştir.
Fedaİ hayatı, edebİ kişiliği ve divanının tenkitli metni

Fedai, XV. yüzyılın son çeyreği ile XVI. yüzyılın ilk yansında Burdur'da yaşamıştır. Mevleviliğin Anadolu'da yayılmasının önemli öncülerinden Divane Muhammed Çelebi'ye intisap etmiş, kısa sürede onun büyük iltifatını kazanarak halifesi olmuştur. Burdur'da bir dergah yaptırarak orada şeyhlik hizmetini görmüş ve ömrünün son günlerine değin bu görevi sürdürmüştür. Fedai, divan tertip etmiş; kaside, gazel, kıt'a, rubai, tuyuğ, terci'-i bend, murabba', muhammes gibi aşağı yukarı tüm nazım biçimleriyle şiirler yazmış mutasavvıf bir şairdir. Ayrıca o eldeki bilgilere göre ilk bahr-i tavil şairidir. Şimdiye kadar yapılan çalışmalarda şairin kimliği yanlış tespit edilmiş, Divanının tam ve sağlıklı bir metni ortaya konamamış ve Divan edebi açıdan incelenmemiştir. Bu çalışmada, öncelikle Divanın Fedai mahlaslı şairlerden hangisine ait olduğu konusu açığa kavuşturulmuştur. Bunun için tezkirelerde adı geçen Fedai Mahlaslı 7 şairin biyografileri ve Divandaki veriler tartışılmış; böylece şimdiye değin yapılan çalışmalarda Edirneli Ali Bali Çelebi'nin olduğu belirtilen Divanın Burdurlu Fedai'ye ait olduğu anlaşılmıştır. Daha sonra şiirler biçim ve içerik açısından incelenmiş ve elde edilen sonuçlara göre Fedai'nin edebi kişiliği ortaya konmuştur. Son olarak şairin Divanının tenkitli metni hazırlanmıştır.
Diyarbakır ili Ergani ilçesi halk kültürü araştırması

Diyarbakır İli Ergani İlçesi Halk Kültürü çalışmasında, geçiş dönemlerinden olan doğum, sünnet, askerlik, evlenme, ölüm adetleri ve bunların etrafında oluşan inanışlar, bayram tören ve kutlamaları, halk inanışları, halk mutfağı, halk hekimliği ve anonim halk edebiyatı ürünleri sırasıyla incelenmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde ele alınan konuların -yazılı kaynaklar tarandıktan sonra- önce Türk halk kültüründeki yeri, daha sonra sözlü kaynaklardan elde edilen bilgiler ışığında Ergani halk kültüründeki yeri belirlenmeye çalışılmıştır. Her bölümün sonunda değerlendirmeye yer verilmiştir. Sözlü kaynaklardan elde edilen bilgiler ışığında, tespit edilen adet ve inanışların eski Türk kültürü ile olan benzerlikleri ve farklılıkları ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde; manzum, manzum-mensur, mensur anonim halk edebiyatı ürünlerinin Türk halk kültüründeki ve Ergani halk kültüründeki yerinden bahsedilmiş olup, her konunun sonunda ise biçim ve içerik değerlendirilmesi yapılmıştır. Bu araştırma sonucunda, Ergani halk kültüründe geçmişşten günümüze kadar taşınan ve halk içinde korunan eski Türk kültürü inanışlarına ve izlerine rastlanmıştır. Bu izlerin birçoğu İslamiyet ile yoğrularak varlığını devam ettirmiştir.
Tasavvuf bağlamında Türk şiirinin serüveni: Tanzimat'tan günümüze

İslam'ın muhabbeti boyutu olarak değerlendirilebilecek tasavvuf anlayışı, Tanzimat neslinden bu yana modern Türk şiiri içinde kullanılmış temalardan biridir. Daha çok Osmanlı şiiriyle maruf olan tasavvufun modern şairler tarafından da kullanıldığı görülmektedir. Bu kullanım şiirlere bazen salt geleneğin yansıması olarak aksettiği gibi bazen de yaşantının sirayeti şeklinde şiire yansımıştır. İslam'ın bu muhabbet boyutu modern şairler tarafından çeşitli ıstılahlara yer verilerek işlenmiştir. Bu temanın işlendiği bazı şiirler bizi ayetlere, hadislere ve İslam tarihine bazen telmih bazen de iktibas yoluyla götürmektedir. Modern şiirimiz içinde Tanzimat neslinden Akif Paşa, Hersekli Arif Hikmet, Namık Kemal, Ziya Paşa ve Muallim Naci; Ara Nesil'den Mehmed Celal; Servet-i Fünun topluluğundan Tevfik Fikret, Cenab Şahabeddin ve Hüseyin Siret Özsever; Meşrutiyet döneminden Ahmed Edib Harabi, Emin Haki ve Hüseyin Vassaf; Cumhuriyet döneminden ise Yahya Kemal Beyatlı, Nazım Hikmet Ran, Faruk Nafiz Çamlıbel, Arif Nihat Asya, Necip Fazıl Kısakürek ve diğer şairlerin şiirinde tasavvuf verilmeye çalışılmıştır. Bu hususun şiirlere yansımasında şairlerin yaşantıları, tasavvufa bakış açıları, tasavvufun şiir temi olarak şiirlerine nasıl yansıdığı vb. unsurlar dikkate alınarak inceleme yapılmaya gayret edilmiştir.
Hızri'nin Ab-ı Hayat mesnevisi

Ab-ı Hayat, XVI. Yüzyıl Osmanlı şairlerinden olan Amasya'lı Hızri'nin 2318 beyitlik bir mesnevisidir. Bu tezde, nasihat-name olan Ab-ı Hayat, iki yazma nüshasının farkları belirtilerek transkripsiyon sistemiyle verilmiştir, bir giriş ve üç bölüm vardır. Giriş bölümünde, nasihat-name türü; birinci bölümde, Hızri'nin hayatı, edebi kişiliği, eserin şekil özellikleri, dil ve üslubu; ikinci bölümde, Ab-ı Hayat'ın bölümlerine göre özeti; üçüncü bölümde ise, transkripsiyon sistemi, metin bulunmaktadır. Bunlardan sonra da yazmalardan örnek sayfalar, sonuç, bibliyografya ve indeks yer almaktadır.