turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Tutiname (1b-88a)

Klasik Türk Edebiyatı'nda, yüzyıllarca devam eden birikime sahip olan divan şiiri hakkındaki araştırmalarda daha çok, metin çevirileri göze çarpmaktadır. Bu noktada Klasik Türk Edebiyatı sahasında tür incelemelerinin önemi artmaktadır. Modern teorilerden de yararlanan mensur hikaye türü ise, söz konusu bu incelemelerin önemli örneklerindendir. Bu çalışma Klasik Türk Edebiyatı araştırmalarında üzerinde durulması gereken mensur hikayeler üzerinedir. Çalışmada ilk olarak hikaye etme geleneği ve hikaye sözcüğünün kısa bir tarihçesi sunulmuştur. Daha sonra bu türün modern tekniklerini de içeren Tutiname adlı eser hakkında bilgi verilmiş; eserin içinde barındırdığı hikayeler yapı, konu, kişi kadrosu, mekan, zaman ve üslup açısından incelenmiştir. İncelememizde, Millet Kütüphanesi Ali Emiri RM 168 numarada kayıtlı olan yazma nüsha esas alınmıştır. Tezimiz, eserin ilk 88 varağını içermektedir. Çalışmamızın sonucunda mensur hikayenin önemli örneklerinden biri olan bu eserin ışığında çerçeve hikaye yapısının özelliklerini de gördük. Bununla birlikte Klasik Türk Edebiyatında bu türün realist unsurları, sıradan olayları, iç çatışma ve iç monolog gibi modern yöntemleri ve masal formatında anlatıları bir arada çevreleyen çok geniş bir platform olduğuna da tanık olduk.
Hamidİ'nin Türkçe şiirlerinin söz varlığı ve bağlamlı dizini

Yüksek lisans tezi olarak hazırlanan bu çalışmada, 15. yüzyıl şairlerinden Hamidi'nin Farsça divanında geçen Türkçe şiirlerinin bağlamlı dizini oluşturularak söz varlığı incelenmiştir. Çalışma, dört ana bölümden oluşmaktadır. Birinci Bölüm'de çalışmaya giriş yapılmış ve ardından Hamidi, Hamidi'nin eserleri ve Türkçe şiirleri hakkında bilgiler verilmiştir. İkinci Bölüm'de söz varlığı hakkında bilgi verilmiş ve eserin söz varlığı; adlar, fiiller, sıfatlar, zamirler, zarflar, edatlar, bağlaçlar, ünlemler, ikilemeler, deyimler, atasözleri, ilişki sözleri, Arapça ve Farsça yapılı tamlamalar olmak üzere 13 ana başlık altında incelenmiştir. Bu bölümde toplam 1018 söz tespit edilmiştir. Üçüncü Bölüm'de bağlamlı dizine yer verilmiştir. Bu bölümde şiirlerde yer alan sözcükler ve söz grupları, şiirlerdeki anlamları ile beyit ve mısra numaraları belirtilerek sıralanmıştır. Bu bölümde toplam 1058 madde başı bulunmaktadır. Madde başları 896 ana madde, 162 alt maddeden oluşmaktadır. Dördüncü Bölüm'de çalışmada elde edilen verilerin değerlendirildiği Sonuç ile yararlanılan eser ve çalışmaların verildiği Kaynakça bulunmaktadır. Anahtar Sözcük: Bağlamlı Dizin, Hamidi, Hamidi'nin Türkçe Şiirleri.
Reşat Nuri Güntekin'in romanlarında Anadolu

Reşat Nuri Güntekin, Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatında, yazmış olduğu eserleriyle önemli bir yer tutar. Bu çalışmada, Reşat Nuri Güntekin'in romanlarında 'Anadolu' konusu incelenmiştir. Reşat Nuri Güntekin, Türk edebiyatında 'Anadolu' temasını ele alan yazarların başındadır. Reşat Nuri Güntekin, babasının mesleği ve kendisinin de öğretmen olmasından dolayı Anadolu'nun çeşitli yerlerinde bulunmuştur. Bundan vesileyle Anadolu'da yaşayan farklı tipte insanları tanımış, yaşanan olaylara tanık olmuştur. Daha sonra elde ettiği bu birikimleri bazı eserlerinde dile getirmiştir. Bu çalışmada, 'Türk Romanında Anadolu ve Reşat Nuri Güntekin' başlığı altında Anadolu'nun edebiyatımızdaki yerine ve Reşat Nuri Güntekin'in Anadolu'yu ele alma sebeplerine değinilmiştir. 'Reşat Nuri Güntekin'in Romanlarında Anadolu Coğrafyası' başlığı altında yazarın Anadolu'da hangi bölgeleri anlattığı ve Türk romanında 'Anadolu' temasının ele alınışı anlatılmıştır. 'Anadolu'da Fiziki Durum' başlığı altında Reşat Nuri Güntekin'in romanlarında, Anadolu'da mekanların ve insanların fiziki görünümlerine nasıl yer verdiği anlatılmıştır. 'Anadolu'da Sosyal Durum' başlığı altında; aile ve onu oluşturan unsurlar hakkında bilgi verilmiştir. 'Anadolu'da Ekonomik Durum' başlığı altında, Reşat Nuri Güntekin'in romanlarında bahsettiği, Anadolu' da yaşanan sorunlar aktarılmıştır. 'Anadolu'da Eğitim' başlığında Anadolu'da eğitimdeki sorunlar ile ilgili anlatılanlara değinilmiştir. ' Anadolu'da Bireysel Yaşam' başlığında; aşk, arkadaşlık gibi olguların yaşanma şekli, Reşat Nuri Güntekin'in romanlarından örnekler verilerek anlatılmıştır.
Kumul on iki makamı üzerine bir inceleme

Uygur Türkleri, zengin ve köklü bir kültüre sahip olmaları, merkezi bir coğrafyada yaşamaları ve tarihi süreçte Şamanizm, Totemizm gibi inanç sistemlerini ve Maniheizm, Budizm, Nasturilik ve İslamiyet gibi çeşitli dinleri kabul etmeleri nedeniyle sosyo-kültürel yaşamları açısından Türk boyları arasında ayrı bir yere sahiptir. Bu zengin kültürel yapıyı içinde barındıran makam ve meşrepler ise farklı kaynaklardan beslenerek günümüze kadar gelmiştir. Uygur On İki Makamı, Uygurların hayatının tüm yönlerini müzikli bir dille, geniş boyutta ifade eden, Doğu müzik tarihinin en önemli eserlerinden biridir. Uygur On İki Makamı tarih boyunca Uygur halkının manevi dünyasına, sosyal hayatına ve psikolojisine sinmiştir. Ayrıca sosyal hayatta edep ve ahlak öğreten, manevi kudreti ile halkın sosyal hayatını zenginleştiren, milli gururunu ifade eden, sanat huzurunu zenginleştiren bir role sahip olmuştur. Uygur On İki Makamı içeriği, şekli, üslubu, gerçekçiliği, etkisi ve çeşitliliği yönünden itibar kazanmış önemli bir eserdir. Uygur On İki Makamı kuşaktan kuşağa aktarılan halk şiirleri, destanlar, halk hikayeleri, Lütfi, Nevayi, Kalender gibi meşhur klasik şairlerin eserlerinden seçilmiş şiirlerden teşekkül etmektedir. Daha önce halk arasında kuşaktan kuşağa aktarılan makam müzikleri, 16. yüzyılda Yarkent Hanlığı Sultanı Abdureşit Han'ın eşi Amannisahan'ın müzisyenleri bir arada toplayarak gerçekleştirdiği sistemli derleme çalışmaları sonucunda kendi içerisinde bütünlük oluşturan bir müzik sistemi haline getirilmiş ve günümüze kadar devam etmiştir. Uygur makamları içinde mühim bir yere sahip olan Kumul On İki Makamı ise ezgi ve müzik aletleri yönünden Uygur On İki Makamı ile benzerlik arz ederken içerik açısından ayrılmaktadır. Bu çalışmada temelde Kumul On İki Makamı ve özelliklerini konu almaktadır. Ancak bu makamların ortaya çıktığı ve icra edildiği Kumul'un tarihi, coğrafyası, demografik yapısı, Kumuldaki insanların sosyal hayatı, eğitimine de yer verilmiştir. Çalışmanın Birinci bölümünde makam kavramı, Uygur On İki Makamı ve özelliği, Uygur On İki Makamının icrasında kullanılan çalgılar hakkında detaylı bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde; Kumul makamlarının ortaya çıkışı, makamların isimleri, Kumul makamında kullanılan çalgılar, Kumul makamlarının icracıları, Kumul makamlarının icra ortamlarından bahsedilmiştir. Üçüncü bölüm de ise, Kumul On İki Makamı ile halk destanlarının ve halk şiirinin ilişkisi üzerinde durulmuştur. Dördüncü bölümde Kumul makamının Türkiye Türkçesine aktarılmış metnine ve transkripsiyonlu metnine yer verilmiştir.
Hatimetü'l-Eş'ar

Salim ve Safayi tezkirelerine zeyil olarak yazılan Fatin Tezkiresi, H.1271'de kaleme alınmıştır. Hatimetü'l-Eş'ar adı verilen eser Sultan Abdulmecid zamanına dek yetişen şairleri ihtiva etmektedir. Kütüphanelerde yapılan araştırmalarda eserin aslına rastlanmamıştır. Öte yandan pek çok kütüphanede eserin matbu nüshaları bulunmaktadır. Haluk İpekten, 'Şuara Tezkireleri' adlı eserinde, Tezkirenin asıl nüshasının Viyana Milli Kütüphanesi 1243 (Flügel, Cat. II. 402 )'te kayıtlı olduğunu belirtmektedir. Tezkire'nin başında altı sayfalık bir takriz bölümü vardır. Takriz kısmından sonra tezkirenin asıl bölümü geliyor. Fatin, tezkireye hamdele ve salvele ile başlıyor. Bunu takiben şiirin faziletini anlatır. Fatin, diğer tezkirecilerin aksine şairin bir gazelini veya bir-iki beyitlik şiirini yazdıktan sonra, biyografisini anlatıyor. Biyografileri genelde dar tutmuştur. Çalışmada, tezkirenin metin transkrpsiyonu yapılmıştır. Tezkire günümüz imlasına göre okunmuştur. Hal trecemelerinde bazı kelimelerde çok gerekmedikçe ayn harfi kullanılmamıştır. Ancak şiirde vezin gereği bu kelimelerde ayn harfi kullanılmak zorunda kalınmıştır. Son eklerde sesli harfler vav ile yazılmışsa bunlar asıllarına uygun olarak okunmuştur. Okunamaz durumda olan veya okunmasında sıkıntı yaşanan bazı kelime veya kelime grupları orijinal şekilleriyle verilmiştir. Okunmasında tereddüt yaşanan kelimelerin önüne soru işareti konulmuştur. Hatimetü'l-Eş'ar, ortaya çıkışından itibaren edebiyat tarihi için vazgeçilmez bir kaynak hüviyetini taşımıştır.
Kütahya Alevİ-Bektaşİ geleneğinde nefes, düvaz ve mersiyeler

Türkler İslamiyeti kabul etmeden önce başta Gök Tengricilik olmak üzere Budizm, Manihizm, Musevilik ve Hıristiyanlık gibi birçok dine mensup olmuşlardır. Bu dinlere ait kültür özelliklerini, bir kısım adet ve ritüelleri İslamiyeti kabul ettikten sonra dahi terk etmemişlerdir. Devam eden süreçte bu kültür emarelerini İslamiyete adapte ederek, hayatlarına devam etmişlerdir. Yine Alevilik ve Bektaşiliğin oluşumunda Yesevilik, Hurufilik, Babailik, Kalenderilik, Rafizilik gibi tarikatların etkisi görülmektedir. Kütahya Alevi-Bektaşi nüfusunun yoğun olduğu bu şehirde zengin Halkbilim metinlerine ulaşabilmekteyiz. Kütahya İlinde merkez ilçede 14 Alevi-Bektaşi yerleşim biriminde diğer 12 ilçede ise 14 adet yerleşim biriminde yaptığımız araştırmalarda 10 tane Ocak merkezini inceleme altına aldık. Katıldığımız cem törenlerinde nefes, düvaz ve mersiyeleri sözel doku ve sosyal çevre ve şartlar açısından değerlendirme fırsatı bulduk. Araştırmamıza kaynaklık eden Ocaklar: Sarı İsmail Sultan, Seyyid Ali Sultan, Pir Ahmet Efendi, Cemal/Kemal Sultan, Işık Çakır, Hüseyin Gazi, Koçubaba, Sucaettin Veli, Hamza Şeyh, Ali Koç Baba'dır.
Renad Muhammedi'nin sırat köprüsü Sultan Galiyev romanının değerler eğitimi bağlamında analizi

Bu araştırmanın amacı Renad Muhammedi'nin Sırat Köprüsü Sultan Galiyev adlı romanında yer alan değerleri tespit etmek ve değerler eğitimi alanına katkıda bulunmaktır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi tekniği kullanılmıştır. Eserde yer alan değerler fişlenerek belirlenmiştir. Bu fişlerle birlikte Ortaöğretim Türk Dili ve Edebiyatı Dersi Öğretim Programı (2018) içerisinde yer alan değerler ile Antalya İl Milli Eğitim Müdürlüğü (2013) tarafından yayımlanan 'Değerler Eğitimi' adlı çalışmada yer alan değerlerden faydalanılarak bir değer listesi oluşturulmuştur. Sonrasında eserde fişlenerek belirlenen değerler oluşturulan listeye göre gruplandırılmıştır. Buna göre değerlerin romanda işlendiği bölümler sayfa numarası ile kaydedilmiştir. Elde edilen veriler ışığında değerlerin frekansları grafiğe dökülerek somutlaştırılmıştır. Çalışma beş bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde araştırmanın amacı, önemi, problem durumu ve tanımlar verilmiştir. İkinci bölümde çalışmayla ilgili kavramların tanımları yapılarak açıklanmıştır. Ayrıca Renad Muhammedi'nin hayatı, sanatı ve eserleri belirtilmiş, incelenen romanın özeti verilmiştir. Üçüncü bölümde araştırmanın yöntemi ele alınmıştır. Dördüncü bölümde romandan elde edilen bulgular örneklerle sunulmuştur. Son olarak beşinci bölümde araştırmadan elde edilen sonuçlar ve önerilere yer verilmiştir. Çalışmanın sonucunda romanda değerlerin geniş bir biçimde işlendiği görülmüştür. Buna göre sorumluluk, saygı, sevgi, iletişimin önemi, iyilik, hoşgörü, vatanseverlik, barış, dürüstlük, haksızlığa karşı durma, güzel ahlak ve dini değerler başlıklarında sınıflandırılan değerler incelenmiştir. Elde edilen bulgulara göre romanın değerler eğitiminde edebi eserlerden faydalanmada etkili bir materyal olarak kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.
Avnİ ve Muhibbİ divanlarında savaş ve savaş unsurlarının kullanım alanları

Osmanlı'nın her döneminde sanatçı ve şairler himaye edilmiş, sanatsal faaliyetler saray ve devlet büyükleri tarafından desteklenmiştir. Saray ve devletin merkezi olan padişahlar da şiirle meşgul olmuştur ve bir kısmının divanı bulunmaktadır. Divan tertip eden ilk şair-padişah Avni mahlasını kullanan Fatih Sultan Mehmed'tir. 15. yüzyılın önemli şairleri arasında kabul edilen padişahın hacimli olmayan bir divanı bulunmaktadır. 16. yüzyılda yaşamış ve hanedanın diğer mensuplarına göre daha uzun süre hükümdarlık yapmış olan Kanuni Sultan Süleyman ise Muhibbi mahlası ile şiirler yazmıştır. Muhibbi Divanı klasik Türk edebiyatında tertip edilmiş en hacimli divanlardan biridir. Bu çalışmada; hayatlarının ciddi bir bölümünü savaş ve seferlerle geçiren Avni ve Muhibbi'nin divanlarında savaş ve savaş unsurlarının kullanım alanları belirlenerek şairlerin bu unsurları şiirlerine yansıtma biçimleri tartışılmıştır. Bu doğrultuda beyitler tespit ve tasnif edilmiştir. Tespit ve tasnif edilen beyitler sıralanırken 15. yüzyılda yaşamış olması sebebiyle öncelik Avni'nin beyitlerine verilmiştir. Daha sonra benzer bir kullanım varsa Muhibbi'nin beyitleri hemen ardına yazılarak beyitler mukayese edilmiştir. Beyitler mukayese edilirken söz konusu kavramın beyitte ne anlama geldiği ifade edilmiş ve içerdiği gerçek ve mecaz anlam katmanları değerlendirilmiştir. Değerlendirme yapılırken farklı ve benzer kullanım alanları göz önünde bulundurulmuş, kavramların Türk kültür ve edebiyatında edindiği konumları ve tarihsel arka planları araştırılmıştır. Her kullanım alanı kendisiyle ilgili içerdiği mazmunlar çerçevesinde açıklanmış ve iki şairin bu unsurları hangi açılardan ele alarak işlediği karşılaştırılarak sonuca gidilmiştir. Böylelikle şairlerin şiirlerinin savaşla olan bağlantısı gün yüzüne çıkarılmış; tarihsel gerçekliği olan beyitlerin açıklanmasıyla da padişahların şairlik ve hükümdarlıklarını şiirlerine ne ölçüde ve nasıl yansıttığı ortaya konmuştur.
İbn-i Katib'in Mahzen-i Manzum'u

Mehmed Konevi, XV. yüzyılın sonu ve XVI. yüzyılın ilk yarısında yaşamıştır. Osmanlı Devleti'nin yükselme döneminde İstanbul'a gelmiş, astronomi zalimliği ve muvakkitlik yapmıştır. Astronomi dilinin, Türkçeleşmesine katkısı inkar edilemez bir gerçektir. Mehmed Konevi'nin, Mahzen-i Manzum adlı Türkçe eseri astronomi ve melheme ile ilgilidir. İçeriğinde gezegenler, ayın durumları, yıldızların hareketleri, saat türleri, cümel hesabı, takvimler, haftanın günleri ve alametleri, kehanetlerden bahsedilmektedir. Eser inceledikten sonra, eserin transkripsiyonu metni verilerek eser tanıtılmıştır. Bir melheme örneği olan bu eser, Klasik Türk şiirinin diğer disiplinlerle iç içe olduğunun göstergesidir.
Murathan Mungan'ın şiirlerinde yapı ve tema

Bu çalışmada Murathan Mungan'ın şiirleri yapı ve tema bakımından kapsamlı bir şekilde incelenmiştir. Çalışmanın amacı; Murathan Mungan şiirlerindeki yapı ve temanın incelenerek şiirlerindeki yapısall unsurların neler olduğu ve kullandığı temaların onun şiirine estetik açıdan nasıl bir değer kattığıdır. Şairin şiir tekniklerinden ne şekilde yararlandığı, kullandığı dil ve anlatım özelliklerinin neler olduğu, yazarın hayatının şiirlerine ne şekilde yansıdığı belirlenen kapsam çerçevesinde ele alınmıştır. Şiirin anlamsal katmanlar yapısından oluştuğu göz önüne alınarak çalışmamızda tek bir kurama bağlı kalınmamış, çeşitli disiplinlerin yardımıyla şiir metninin ışığında farklı türdeki disiplinlerden faydalanılmıştır. Ayrıca şiirin farklı bileşenlerden oluşan bir bütün olduğu düşünülerek temele şiir alınmış ve şiirin desteklediği malzeme incelemeye kaynaklık etmiştir. Çalışmanın giriş bölümünde, Türk edebiyatının 1980 sonrası şiir anlayışının genel çerçevesi çizilmeye çalışılmış, sonraki bölümde yazarın hayatı ve yaşadıklarının onun edebi kişiliği üzerindeki etkileri aktarılmaya çalışılmıştır. Diğer bölümlerde ise Mungan şiirinin yapı özellikleri, şiirde dil ve anlatımın nasıl oluşturulduğu, kullanılan temaların ne şekilde ele alındığı farklı disiplinler aracıyla incelenmiştir. Sonuç bölümünde ise ulaşılan bulgular ışığında Murathan Mungan'ın şiir sanatının Türk şiiri içindeki yeri belirlenmiştir.
Melhame-i Cevri: Tanıtımı - transkripsiyonlu metin - konu tasnifi - asıl metin - sözlük

Melhame-i Çevri 17. yy. Klasik Edebiyatı ürünüdür. Muhteva itibariyle aylan ve günleri konu alan bir takvim özelliği taşımaktadır. Çevri, Melhame'yi Selahaddin Yazıcı'nın Şemsiyye adlı eserinden sadeleştirmek suretiyle aktarmıştır. Eser güneşi, ay'ı, yıldızları, gökyüzü ve yeryüzü hareketlerini esas alarak geleceğe dair hükümler vermektedir. 'Meteoroloji kitabı' olarak da bilinen Melhame, asıl itibariyle 'nücüm ilmi'ne dayanmaktadır. Eserde gelecekle ilgili bilgiler bilge ve hakim kişiliğiyle tanınan Danyal Nebi'ye isnat edilmiştir Melhame yüzyıllar boyunca halk tarafından çok okunan ve rağbet görülen eserler arasında yer almıştır. Bu sebeple günümüze ulaşan birçok el yazma ve taş baskı nüshası mevcuttur. Bu nüshalara 24 tanesini tespit edebildik. Çalışmamızda Süleymaniye Kütüphanesi, Çelebi Abdullah Efendi Bölümü'nde 234 numaralı el yazma nüshayı kullandık. Aynı zamanda İzmir Milli Kütüphanesi'nde bulunan yazma nüsha ile Mehmet Emin Ertan'ın kitaplığında bulunan yazma nüshadan faydalandık. Üzerinde çalıştığımız Sü nüshası, 1086H. tarihli, 97 varaktır. Müstensihi belli değildir. Başlıkları Farsça'dır. Mesnevi tarzında yazılmıştır. Cevri Melhame'yi 1045H./ 1634 tarihinde Şemsiyye' den aktarmak üzere kaleme almıştır. Melhame'nin aslı Farsça bir kaynağa dayanmaktadır. Melhame-i Cevri Türk, Yunan, Rum, Süryani, Arap... vb. kavimlerin adetlerini, tarihi günlerini, yaşayışlarını, savaşlarını, dini inançlarını yansıtması açısından önem taşımaktadır. Melhame-i Cevri'yi Osmanlı Alfabesi'nden günümüz Latin Alfabesi'ne çevirerek transkripsiyonlu bir metin haline getirdik. Daha sonra eserin konu tasnifini yaptık. Bu tasnifte günümüze hitab edebilecek olayları ele alarak örneklendirdik ve bunları anlaşılır
Ruşenİ Dede Ömer Aydınİ Külliyatı dil incelemesi-metin-dizin

Eski Anadolu Türkçesi döneminde eser veren Dede Ömer Ruşeni'nin Türkçe yazdığı manzumelerinin tamamının toplandığı Külliyat isimli eser üzerinde yapılan bu çalışma; 'Giriş', 'Dil İncelemesi', 'Tenkitli Metin' ve 'Dizin' olmak üzere toplam dört bölümden oluşmaktadır. 'Giriş' bölümünde eserin müellifi, hayatı, sanatı ve eserleri, eserin nüshaları, karşılaştırmada kullanılan nüshaların özellikleri ve eser üzerinde yapılan çalışmalar hakkında bilgi verilmiştir. 'Dil İncelemesi' bölümünde eserin imla, ses bilgisi, şekil bilgisi ve söz varlığı özellikleri hususunda incelemeler yapılarak eserin dil özelliklerinin ortaya konması ve dönemin dil özelliklerinin tespitine katkı sağlamak amaçlanmıştır.'Metin' bölümünde Külliyat'ın; Millet Kütüphanesi, Milli Kütüphane ve Nuruosmaniye Kütüphanesi nüshaları karşılaştırılmış ve çeviri yazıya aktarılmıştır. 'Dizin' bölümü, 'Gramatikal Dizin', 'Özel Adlar Dizini' başlıkları altında iki bölümde incelenmiştir. 'Gramatikal Dizin' başlığı altında metinde geçen tüm kelime ve kelime grupları, köken dili ve kelime türü bilgisi verilerek alfabetik sıraya göre dizilmiş, karşılarına anlamları yazılmıştır. 'Özel Adlar Dizini' başlığı altında metinde geçen tüm özel adlar, köken dili ve kelime türü bilgisi verilerek, alfabetik sıraya göre dizilmiş ve karşılarına anlamları yazılmıştır. Çalışmanın sonunda faydalanılan kaynaklar alfabetik sıraya göre 'Kaynaklar' başlığı altında verilmiştir.
(1971-1985) arası konusunu Türk tarihinden alan tiyatrolar

Kökeni Antik Yunan'a kadar dayanan asıl çıkışını 16. yüzyılda yapan tarihi dramanın Türk Edebiyatı'ndaki ilk örnekleri Tanzimat Dönemine aittir. Tanzimat ile başlayan tarihi drama Cumhuriyet Dönemi ve sonrasında önemli bir yer tutmaktadır. Tarih, tiyatro yazarları için vazgeçilmez bir kaynaktır. Türk edebiyatında tarihi malzemeye yöneliş bazı dönemlerde yoğunluk kazanmış, bazı dönemlerde ise azalmıştır. Tanzimat Dönemindeki ilk örneklerden sonra İstibdat Döneminde tarihi dram yok denecek kadar azdır. 1908 yılında II. Meşrutiyet'in ilam tarihi dramanın yazılması için uygun ortamı sağlamış ve konusunu yakın tarihten alan birçok eser yazılmıştır. Cumhuriyet'in ilanıyla beraber yeni bir tarih anlayışı benimsenmiş, tarihi dramlarda bu anlayışı benimsetmeye yönelik olarak yazılmıştır. Konularını Türk tarihinin uzak dönemlerinden alan bu eserler Cumhuriyet'in 10. yılında yerini Milli Mücadele'yi ve devrimleri ele alan oyunlara bırakmış, Osmanlı dönemini konu alan birkaç oyun yazılmıştır. 1950'li yıllarda da birkaç tane Osmanlı tarihi ile ilgili oyun dışında yoğun olarak ele alman dönem Milli Mücadele dönemi olmuştur. Tarihi dramanın konu, nicelik ve nitelik bakımından asıl gelişimi 1960'lardan sonradır. Bu dönemde konusunu Osmanlı tarihinden ve mitolojiden alan oyun sayısı bir hayli fazladır. Araştırmamıza konu olan 1971- 1985 döneminde de konusunu Osmanlı tarihinden, Milli Mücadele'den ve mitolojiden alan oyun sayısı fazladır. Hemen hemen her Osmanlı padişahı ve sultanı için yazılan oyunların yam sıra biyografik karakterli oyunlar da dikkati çeker. 1960'lı yıllarda eser vermeye başlayan yazarlar bu dönemde olgunluk dönemi eserlerini vermişler ve bu eserleriyle Türk Tiyatro Edebiyatına önemli katkılarda bulunmuşlardır. Her biri kendi üslubunu kuran bu usta yazarlar sayesinde geçmişşten alınan malzeme ile bugün adına pay çıkarılabilecek, bugünün insanını yakalayan birçok oyun yazılmıştır. Bu dönemde 12 Mart ve 12 Eylül'ü yaşayan Türkiye'de tiyatro da bundan etkilenmiştir. 12 Mart ve 12 Eylül'ü ele alan sorgulayıcı nitelikli oyunlar bu etkinin somut birer delilidir. Belli tarihi gün, olay ve kişilerin yıldönümleri için yazılan oyunlar da bir hayli fazladır. Üslup bakımdan farklılaşmaların göze çarptığı, tarihi malzemenin dram sanatının unsurlarıyla başarıyla sentezlendiği bu dönemde tezli oyunlar da yazılmış, m ancak kalıcı olamamışlardır. Bu dönemde yazılan oyunların birçoğu sahnelenmiş ve hala sahnelemeye devam etmektedir.
Güleryüz gazetesindeki edebİ metinlerin tasnifi ve çeviri yazısı

Sedat Simavi tarafından 5 Mayıs 1921 (1337) 14 Ağustos 1923 (1339) tarihleri arasında toplamda 122 sayı çıkarılan Güleryüz, haftada bir çıkan edebi, siyasi bir mizah gazetesidir. Sayfalarında şiir, hikaye, tiyatro, makale, hatıra, monolog ve fıkra türünden metinlere yer veren gazete Kurtuluş Savaşı'nın en yoğun olduğu bir dönemde yayımlanmaya başladığı için içerik bakımından Milli Mücadele'yi anlatmaktadır. Sedat Simavi gazetesinde gerek yazılarıyla gerek karikatürleri ile daima Anadolu'da verilen Milli Mücadele'yi desteklemiş ve bu mücadelenin taraftarlığını yapan bir yayın politikası izlemiştir. Güleryüz aynı zamanda bir mizah gazetesi olduğu için devrinin sosyal, siyasal ve kültürel meselelerini de mizahi bir üslupla eleştirmektedir. Güleryüz'ün mizahı sadece güldüren değil, güldürürken düşündürmeyi amaçlayan bir mizahtır. Bu açıdan bakıldığı zaman hem yazıları hem çizimleri ile gazetenin toplum için sanat anlayışını benimsediğini söyleyebiliriz.
Letayif-Name

Bu çalışmamızda ele alıp birçok yönüyle İncelemeye gayret ettiğimiz eser. 15. yüzyıl şairlerinden Hatiboğlu'nun Letayif-name adlı mesnevisidir. Çalışmamızı üç ana başlık altında inceledik. Birinci bölüm olan Glriş'te. önce eser vee müellif hakkında gerek eserden, gerekse kaynaklardan araştırdığımız bilgilere yer veerdik. Daha sonra eserin yazılış özelliklerini, ses yapısını ve şekil yapısını inceledik. İkinci bölümü transkripsiyonlu metne ayırdık. Üçüncü ve son bölüm olan dizinde ise. metinde geçen bütün kelimeleri alfabetik sırasıyla vererek anlamlarını ve üzerlerine aldıkları ekleri belirttik. Sade ve akıcı bir üslubu olan eser, dil malzemesi bakımından oldukça zengin olup bugün arkaik diyebileceğimiz birçok kelime ve deyime yer vermiştir.
Hemedanlı Hacı' nın tercüme-i tefsir-i Ya'kub-ı Çerhİ (2a-45b)

Bu çalışmamızda Mevlana Ya kub- ı Çerhi' nin Farsça Kur' an tefsiri olan Tefsir-i Ya'kub- ı Çerhi adlı eserinin H. 993/ M. 1581' de Hemedani Hoca tarafından Çağatay Türkçesi ile yapılmış tercümesi üzerinde durulmuştur. Bu Türkçe tercümenin nerede, ne zaman, niçin ve ne şekilde yapıldığı eserin giriş kısmında anlatılmıştır. Tercümede eserin yazılış amacı Mevlana Yak ub-ı Çerhi'nin, Tefsir-i Ya kub-i Çerhi adlı Farsça eserinin Türkler tarafından anlaşılmaması ve bu yüzden yazardan Türkçeye çevirmesini istemeleri şeklinde verilmiştir.