Yurt dışında yabancı dil olarak Türkçe öğreten öğretmenlerin öz yeterlik algı ve tutumları

Bu araştırmanın amacı, yurt dışında yabancı dil olarak Türkçe öğreten öğretmenlerin öz yeterlik algıları ve öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları ile öğretmenlerin mesleki bilgi-becerilerine ilişkin düşünce ve uygulamalarını ortaya çıkarmaktır. Yukarıdaki amaç doğrultusunda veri toplama araçları şekillendirilmiştir. Araştırmada genel tarama yöntemi benimsenmiş ve çalışma iki boyutlu olarak tasarlanmıştır. Çalışmanın birinci boyutunu nicel veri analizi, ikinci boyutunu ise nitel veri analizi oluşturmaktadır. Çalışmanın birinci boyutunda ilişkisel tarama, ikinci boyutunda betimsel tarama modelleri kullanılmıştır. Araştırmanın ilişkisel tarama modeline göre tasarlanan birinci boyutunda, yurt dışında Türkçe öğreten öğretmenlerin öz yeterlik algıları ve öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları incelenmiştir. Bu bağlamda öğretmenlerin tutum ve öz yeterlik algıları ile bunlar üzerinde etkisi olabileceği düşünülen çeşitli değişkenler hakkında nicel veriler toplanmış, bu veriler uygun istatistiksel yöntemler kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın betimsel tarama modelinde tasarlanan ikinci boyutunda ise yurt dışında Türkçe öğreten öğretmenlerin yabancılara Türkçe öğretimi ile ilgili düşünce ve uygulamaları hakkında nitel veriler toplanmış ve bu veriler üzerinden betimsel analizler yapılmıştır. Bu araştırmada yabancı dil olarak Türkçe öğreten öğretmenlerin, öğretmen öz yeterliklerini belirlemek için 'Öğretmen Öz Yeterlik Ölçeği'; öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarını ölçmek için 'Öğretmenlik Mesleği Tutum Ölçeği'; kişisel bilgilerini toplamak için uzman görüşü alınarak hazırlanan 'Kişisel Bilgi Formu', mesleki bilgi ve becerilerine yönelik düşünce ve uygulamalarını belirlemek için yine uzman görüşü alınarak hazırlanan 'Anket Formu' kullanılmıştır. Ölçek ve formlar, yabancı dil olarak Türkçe öğreten öğretmenlerin görüşlerine başvurularak toplanmıştır. Uygulama sonrasında veri toplama araçları ile toplanan veriler bilgisayar ortamına girildikten sonra değişkenler arasındaki ilişkiyi ortaya koymak amacıyla 'İlişkisiz Örneklemlerde t-Testi, Tek Yönlü ANOVA Testi, Mann Whitney Testi' ve 'Kruskal Wallis Testi' kullanılmıştır. Yabancı dil olarak Türkçe öğreten öğretmenlerin öz yeterlik algıları ve öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları arasındaki ilişkiyi ortaya koymak amacıyla Pearson korelasyon katsayısı hesaplanmıştır. Yabancı dil olarak Türkçe öğreten öğretmenlerin, mesleki bilgi ve becerilerine yönelik yeterlik algılarıyla ilgili tanımlayıcı istatistikler yapılmıştır. Görüşmelerden elde edilen veriler, nitel analiz yöntemlerinden içerik analizi ve nicel olarak SPSS ile değerlendirilmiştir. Yapılan analizler sonucunda, yurt dışında yabancı dil olarak Türkçe öğreten öğretmenlerin, orta düzeyde öz yeterliğe ve olumlu tutuma sahip oldukları tespit edilmiştir. Ayrıca araştırmaya katılan öğretmenlerin öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları ile öz yeterlik algı düzeyleri arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Araştırmaya katılan öğretmenlerin büyük bir çoğunluğunun dil öğretiminde uygulanan yaklaşım, yöntem ve tekniklerden; soru-cevap, gösterip yaptırma ve diyalog tekniklerini sıklıkla kullandıkları belirlenmiştir. Doktora tezi çalışmasının ortaya koyduğu sonuçlar, yurtdışında yabancı dil olarak Türkçe öğreten öğretmenlerle ilgili önemli verileri ortaya koymuştur.