turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Eski Türk edebiyatı 15. yüzyıl divanlarında dünyevileşme-sosyal hayat

Bu çalışmamızda 15. yüzyılın ön plana çıkmış şairlerinden Ahmed Paşa, Necati Beg, Mesihi, Cem Sultan, Mihri Hatun gazellerinde sosyal hayat içerisinde şairlerimizin ve dönemin dünya anlayışı incelenmiştir. Klasik Türk edebiyatının kendini bulmaya çalıştığı 15. yüzyıl, dil olarak Eski Türkçe'nin ve Arapça-Farsça kelimelerin yan yana bulunduğu bir dönem olmakla birlikte edebi anlam açısından hem tasavvufun hem dünyevileşme anlayışının da yan yana olduğu bir dönemdir. Çalışmamızda bu dünya anlayışının gazellerde nasıl yer aldığını, beyitlere ne gibi anlamlar kattığını, kendi döneminden nasıl etkilendiğini ya da geleneğin nasıl sürdürüldüğünü bulmaya ve anlamaya çalıştık. Çalışmamızı üç bölüm halinde ele aldık. Birinci bölüm dünyevileşmenin tarihi gelişim sürecini ve Türk edebiyatına geçiş sürecini içermektedir. İkinci bölüm ise ele alınan şairlerin hayatlarını ele aldığımız bölümdür. Tezimizin asıl konusunu içeren üçüncü bölümde ise dünyevileşmeyi 1. Dünyanın Geçiciliği, Dünyadan Kam Almak. 2. Sevgili. 3. Şarap başlıklarıyla şairlerin gazellerini inceledik ve yorumladık. Gazelleri bu üç başlığa göre her bir şairi ayrı ayrı ele alacak şekilde tasnif edip yorumlayarak sonuca ulaşmaya çalıştık.
Cengiz Dağcı ile Cengiz Aytmatov'da II. Dünya Savaşı ve yansımaları: Karşılaştırmalı bir çalışma

Çalışmamızda Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği tarihinde önemli bir yeri olan ve SSCB bünyesinde bulunan halkları her yönüyle etkileyen II. Dünya Savaşı'nı ve II. Dünya Savaşı sırasında Kırım ve Kırgızistan'da yaşayan halkların durumunu Cengiz Aytmatov ve Cengiz Dağcı'nın eserleri ışığında inceledik. II. Dünya Savaşı'nın Almanya ve SSCB arasında geçen bölümü her ne kadar Rus-Alman savaşı gibi görünse de aslında Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği çatısı altında bulunan tüm halkların hayatlarını etkilemiştir. Çalışmamızın giriş bölümünde II. Dünya Savaşı'nın Kırım ve Kırgızistan'ı ilgilendiren kısmına kısaca değindikten sonra II. Dünya Savaşı başlayana kadar Kırım ve Kırgızistan'da yaşananları anlattık. Kısaca II. Dünya Savaşı'nın ekonomik ve siyasi nedenlerine, Cengiz Aytmatov ve Cengiz Dağcı'nın hayatlarına, savaş ve edebiyat konusunda değindik. Daha sonra ise ele aldığımız eserlerin özetlerini verdik. Birinci bölümde ise II. Dünya Savaşı'nın Aytmatov ve Dağcı'nın yukarıda adı geçen eserlerine nasıl yansıdığını, Aytmatov'un ve Dağcı'nın eserlerinde karşılaştırmalı olarak inceledik. Bunu yaparken incelememizi 'savaşın ortaya çıkışı ve duyuluşu, SSCB'nin Orta Asya ve Kırım'daki asker toplama politikası, savaş döneminde erkek nüfusu, ölen askerlerin ölüm haberleri, düşman algısı, kadın, çocuk, sevgi ihtiyacı, ekonomik durum ve hırsızlık, din algısı, esir kampları, Yahudilerin durumu, Türkistan Lejyonları-Almanya için savaşan Türkler, savaşın sona ermesi ve cepheden dönenlerin durumu ve 'Cengiz Aytmatov ve Cengiz Dağcı'nın II. Dünya Savaşı'nı işleyen eserlerine postkolonyal bir yaklaşım' açılarından olmak üzere on beş başlık altında inceleyip yorumladık. Sonuç bölümünde ise çalışmamızın bütün başlıklarını ana hatlarıyla değerlendirdik. Ek kısmında ise II. Dünya Savaşı'yla ilgili Türk dünyasından fotoğraflara yer verdik.
Türkiye Türkçesinde renk adları

Bu çalışmada, Türkiye Türkçesi yazı dilindeki ve Anadolu ağızlarındaki renk adlarının etimolojik, morfolojik yapıları ile adlandırma yolları incelenmiştir. Tezin hazırlanmasına öncelikle ilgili kaynaklardan renk adları taraması yapılmakla başlanmıştır. Dilimizin söz varlığında önemli bir yere sahip olan renk adlarının tespiti için otuz altı tane roman, hikaye, şiir kitabından oluşan eser, Türkçe Sözlük, altı ciltlik Derleme Sözlüğü, sekiz ciltlik Tarama Sözlüğü, Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü, Bölge Ağızlarında Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü, Dualar ve Beddualar Sözlüğü ve on üç tane boya markası kataloğu olmak üzere altmış yedi kaynak taranarak 1247 tane renk adı tespit edilmiştir. Renk adlarının yapı, köken ve adlandırma yolları ile ilgili olan bu ayrıntılı çalışmanın giriş bölümünde renkler ile ilgili mevcut bilgiler çalışmalar, inceleme bölümünde renk adlarının yapısı, kökenleri ve adlandırma yolları, renk adları sözlüğü, atasözleri ve deyimlerde renk adları, bölge ağızlarındaki atasözleri ve deyimlerdeki renk adları, kalıp sözler olan dualar ve beddualardaki renk adları, son bölümde ise değerlendirme ve sonuç bölümü ile kaynakça yer almaktadır. Tezimizin sözlük bölümünde kaynaklardan taranan renk adları madde başı olarak alt alta sıralanmıştır. Belirtilen renk adı ile ilgili tanım, örnek cümleler, alındığı kaynak, renk adının geçtiği atasözleri, deyimler, bölge ağızlarında kullanılan atasözleri ve deyimler ile ağızlarda kullanılan renk adları, dualar, beddualar sözlüğündeki renk adları sözcüğün etimolojisiyle birlikte gösterilmektedir. Ancak Anadolu ağızlarında kullanılan bazı renk adlarının etimolojik yapısı tespit edilemediği için bunlarla ilgili köken bilgisi verilememiştir. Sonuç olarak insanoğlu var olduğu günden bugüne kadar renklerle her zaman iç içe olmuştur. Sevgisini, başarısını, hırsını, hüznünü, mutluluğunu, sevincini renklerle ifade etmiştir ve bu ifadeler yazı diline ve konuşma dile yansımıştır. Böylece yüzyıllardır varlığını koruyan renk adları kültürün vazgeçilmezi olan dil içinde en önemli basamaklardan birisine yerleşmiştir ve zamanla farklı kavramların etkisiyle geniş bir yelpazeye sahip olmuştur. Kültürün taşıyıcısı olan dilimizin renklerinden birisi de renk adlarıdır. Bu doğrultuda renk adlarını kapsayan dil ile ilgili ayrıntılı çalışma olmaması fikrinden hareketle bu tez ortaya çıkmıştır. 'Türkiye Türkçesinde Renk Adları ' adlı tezimizin renk adları sözlüğü oluşturulması yönünde bir adım olacağını ve bundan sonra yapılacak olan çalışmalara da kaynaklık edeceğini düşünüyoruz.
Kazak ve Kırgız destanlarında aile

Destanlar, ait oldukları milletin maddi-manevi tüm değerlerini bünyesinde barındıran, tarihini, kültürünü ve başından geçmişş önemli olayları bizlere sunan edebi eserlerdir. Milletler, yüzyıllar boyunca hafızlarında iz bırakmış olayları destanlarda yaşatmışlardır. Bu bakımdan destanlar o milletin hem tarihi hem de kültürü açısından önemli bilgiler ihtiva eder. O milletin aile yapısı ve millet nezdinde ailenin önemi de destanlarda sıklıkla işlenen konulardandır. Kazak ve Kırgız Destanlarında Aile adlı tez çalışmamızda da Kazak ve Kırgız destanlarında ailenin nasıl bir yere sahip olduğunun ve aile yapısının nasıl işlendiğinin incelenmesi hedeflenmiştir. Bu doğrultuda Türk Dil Kurumu Yayınları tarafından yayımlanan ve yirmi yedi kitap ve seksen bir destan metninden oluşan seri kullanılmıştır. Çalışmanın giriş bölümünde araştırmanın amacı, kapsamı ve yöntemi açıklanmış; ikinci bölümde destan ve destancı kavramlarından bahsedilmiş ve Türk destancılık geleneği ve Türk destanları hakkında bilgiler verilmiş; üçüncü bölümde ise aile kavramına ve Türk kültüründe ailenin yeri ve önemine değinilmiştir. Dördüncü, beşinci ve altıncı bölümlerde ise metin merkezli çalışma yapılmış olup toplamda yirmi yedi kitap içerisinde yer alan seksen bir destan incelenmiş ve bu destanlarda ailenin ne şekilde ele alındığı tespit edilmiştir.
Hıfzi'nin hayatı, eserleri, edebi kişiliği ve Mir'at-ı Kudüs

Çalışmamızın konusu Hıfzi'nin Mir'atü'l-Kuds adlı eseri olup XVII. yüzyıla aittir. Kudüs'ün değerini gerek burada geçen hadiseler gerekse peygamber kıssaları, hadisler, ayetlerle anlatan eser, seyahatname özelliği taşımaktadır. Evliya Çelebi ile çağdaş olması nedeniyle çalışmamızda her ikisinin de Kudüs'teki mekanları anlatışlarının karşılaştırması yapılmıştır. Konya Bölge Yazmalar Kütüphanesi BY 8245 numarada bulunan eser 65 varak, 12 bölüm ve 26 fasıldan oluşmaktadır.
Sehİ Beg ve Latİfİ Tezkirelerinde istitrad

Tezimizde Sehi Beg ve Latifi tezkirelerinde istitrad amaçlı anlatılan hikayeler üzerinde durduk. İstitrad, anlatılan konuya zenginlik ve çeşitlilik katarak okuyucunun ilgisini canlı tutmak amacıyla ana konu arasına konuyla bağlantılı başka bir konu sıkıştırmaktır. Bir üslup özelliği olarak değerlendirebileceğimiz istitradın Sehi Beg ve Latifi tezkirelerindeki yerini ortaya koymaya çalıştık. Sehi Beg Tezkiresi, Anadolu sahasının ilk tezkiresidir. Dolayısıyla Sehi Bey eserini, kendisine örnek kabul ettiği kendisinden önce farklı sahalarda yazılmış tezkirelerle benzer nitelikte yazmıştır. Buna bağlı olarak tezkiresinde bazı şairler hakkında anlattığı hikayeler de model aldığı tezkirelerdeki hikaye anlatım amacına uygunluk göstermektedir. Latifi Tezkiresi, Anadolu sahasında yazılmış ikinci tezkiredir. Biçim ve içerik yönünden Sehi Beg Tezkiresi'nden farklı bir yapıdadır. İstitrad amaçlı hikaye anlatımı bakımından da farklılık göstermektedir. Latifi Tezkiresi'nde anlatılan hikayelerin çoğu belli bir amaca yöneliktir. Yani Latifi, anlattığı bu hikayeleri bazı şairler hakkındaki tespitlerine tanık göstermiştir. Bu yönüyle Latifi Tezkiresi'ndeki hikayeler oldukça işlevseldir.
Faik Reşad Külliyat-ı Letaif (1-240)

Eserin tamamı dört yüksek lisans öğrencisi tarafından tez olarak hazırlanmaktadır. Bu çalışma Külliyyat-ı Letaif in 001- 240. sayfalarını kapsamaktadır. Bu tez çalışması giriş, metin ve sözlük şeklinde başlıca üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde yazar ve üzerinde çalışma yapılan eseri hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölüm metin, üçüncü bölüm ise metin sözlüğüdür. Metnin yazımında transkripsiyon işaretleri kullanılmamıştır. Metinde geçen Arapça ve Farsça ibarelerin anlamlan sayfa sonunda dipnotlarla gösterilmiştir. Tezin sözlük bölümü metin sözlüğü biçimde hazırlanmıştır. Metinde geçen ve sözlük değeri taşıyan bütün kelime, terkip, deyim ve birleşik şekillerin anlamları verilmiştir. Sözlük kısmen örneklidir. Kelimelerin dil ve gramer kısaltmaları belirtilmiştir.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atatürk Kitaplığı Belediye Yazmaları K.0006 numarada kayıtlı şiir mecmuası

Bu çalışmada, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atatürk Kitaplığı Belediye Yazmaları K.0006 numarada kayıtlı şiir mecmuası incelenmiş ve söz konusu mecmuanın tenkitli metni verilmiştir. Mecmua, mahlası bilinen 89 şairi ve 314 şiiri bünyesinde barındırmaktadır. Mecmuada kime ait olduğu belirlenemeyen şiir ve beyitler de yer almaktadır. Ayrıca Arapça ve Farsça kısımlar da bulunmaktadır. Mecmuada şiiri bulunan şairlerin büyük bir kısmı 16. asırda yaşamış olanlardır. Mecmuada en çok şiir Nef'i'ye aittir. Büyük çoğunluğunu gazellerin oluşturduğu mecmuada, kaside, muhammes, tahmis, müseddes, tesdis, terkib-bend, kıt'a, kıt'a-yı kebire, nazm, rubai, müfred ve mesnevi gibi farklı nazım şekilleri de yer almaktadır. En çok gazel, 16 gazelle Nef'i'ye aittir, onu 15 gazelle Baki takip eder. Mecmuadaki şiirlerden divan ve mecmua gibi başka kaynaklarda da yer alanlar, bunlar ile mukayese edilmiş, farklı kısımlar dipnotta gösterilmiştir. Aynı şekilde mecmuada bir şaire nispet edilen ancak onun divanında bulunmayan şiirler de dipnotta gösterilmiştir. Şairlerin yaşamış olduğu yüzyıllar, şiir sayıları, şiirlerin nazım şekilleri ve vezinleri tablolar hazırlanarak belirtilmiştir. Mecmua içerisindeki eksiklikler ve karışıklıklar ilgili kaynaklardan faydalanılarak en aza indirilmeye çalışılmıştır.
Salih İhsan'ın Osmanlı lisanı adlı eserinin Türkçe öğretimindeki yeri ve önemi üzerine bir inceleme

Tanzimat Dönemi ile hız kazanan Türkçenin eğitimi ve öğretimine yönelik çalışmalardan biri de bu dönemde çokça rastlanan dil bilgisi kitaplarının yazılmasıdır. Bahriye Mektebinde kitabet derslerine giren Salih İhsan'ın 1896 yılında yazmış olduğu 'Osmanlı Lisanı' adlı eser, öğrencilerin öteden beri ihtiyaç duydukları dil bilgisi, imla ve yazmaya dair bilgileri içeren derli toplu bir eser ortaya koyma iddiasıyla rüşdiyelerde okutulmak üzere kaleme alınmıştır. Çalışmanın temeli 'Osmanlı Lisanı' adlı eserin Latin harflerine birebir transkripsiyonlu aktarımı, içindeki dil bilgisi terimlerinin tespiti ve açıklanması ile eserin Türkçe öğretimi açısından yerinin ve öneminin belirtilmesinden ibarettir. Araştırma esnasında tarama yöntemi kullanılmıştır. Eser dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Türkçenin eğitimi ve öğretimi tarihine, ikinci bölümde Salih İhsan'ın hayatına, eserlerine ve eğitim anlayışına, üçüncü bölümde 'Osmanlı Lisanı' adlı eserin Latin harflerine transkripsiyonlu aktarımına, dördüncü bölümde ise söz konusu eserin içindeki başlıklara bağlı kalınarak incelenmesine yer verilmiştir. Çalışmanın sonuna ayrıca eserde geçen dil bilgisi terimlerinden ve karşılıklarından oluşan bir terimler sözlüğü eklenmiştir. Bu çalışma ile 'Osmanlı Lisanı' adlı eserin Türkçe öğretimi açısından ihtiva ettiği değer ortaya konmuş; çalışmanın hazırlanması esnasında konuyla ilgili kitap, süreli yayın, makale ve yüksek lisans tezleri incelenmiştir.
Klasik Türk edebiyatında Kerbela hadisesi

Hz. Hüseyin'in Kerbela'da siyasi emeller uğruna Emeviler tarafındanöldürülmesi, Müslüman toplumların vicdanlarında derin yaralar açmış ve buelim facianın vuku bulmasından günümüze değin Kerbela ve Hz. Hüseyin'ikonu edinen birçok eser kaleme alınmıştır. Zamanla bu eserler, Müslüman toplumların kültüründe dini ve edebi geniş bir literatür oluşturmakla birlikte Hz. Hüseyin'in maruz kaldığı zulme duyulan sitem, telif eserlerde konu edinmiştir. Türklerin İslamiyeti kabülünden sonraki süreçlerde telif edilen manzum ve mensur eserlerde yer yer bu konuya temas edilmiş, Anadolu'ya göç ile birlikte halk arasında okunan Maktel-i Hüseyin türündeki eserlerde bu konu geniş olarak işlenmiştir. Klasik Türk edebiyatında Kerbela hadisesi üzerine telif edilen eserler hakkında olan bu çalışma, 14. yüzyıldan bugüne kadarki süreçte Batı Türkçesi manzum, mensur olarak telif edilen maktel, mersiye, muharremiyyetüründeki eserleri ihtiva etmektedir. 5 bölüme ayrılan bu çalışmada bu türdekieserler, derlenerek tasnif edilmiş, edebi olarak değerlendirilerek tanıtılmıştır.
Çanakkale ili ziyaret yerleri

TÜRKÇE ABSTRAKT ( En fazla 250 sözcük ) Çanakkale'deki ziyaret yerleri hakkında şimdiye kadar, ciddi bir çalışma yapılmamış olduğundan bu şekilde, bir araştırma yapma ihtiyacı hissettik. Çalışmamız iki yönden ele alınmıştır. Birinci yönü ziyaretgahlarda yatan şahsiyetlerin menkıbevi hayatları ve tarihi hayatlarını araştırmak, ikinci yönü de menkıbeleri ortaya koymak olmuştur. Tezimiz, iki bölümden oluşmaktadır. Çanaklenin tarihi ve coğrafi durumunun anlatıldığı girişten sonra, birinci bölüm olarak ' Edebiyatımızda Çanakkale ' yer almaktadır, ikinci bölümde ise, ' Çanakkale İli Ziyaret Yerleri ' ele alınmıştır. Bu bölümde sırasıyla Milli, Tarihi, Manevi ziyaret yerleri bulunmaktadır. Manevi ziyaret yerleri çoğu fotoğrafla tespit edilmiş olup, tezin en sonunda ' Fotoğraflar ' başlığı altında yer almıştır bu çalışmayla halk arasında söylenen ve bilinen menkıbelerin bir gün ilgisizlik yüzünden unutulmasına mani olmak, maksadıyla yaptığımız çalışmanın bundan sonra yapılacak ilmi, ciddi çalışmalara temel teşkil edeceğini umuyoruz...;
Emir Kalkan'ın hikayeciliği

1948'de Kayseri'de doğan Emir Kalkan, sadece Kayseri'nin değil Türk hikayeciliğinin geleceğinde adından sıkça söz ettirecek önemli bir değeridir. Yazarın bu önemi, Kayseri özelinde Anadolu insanının yaşayışını, hayata bakış açısını ve psikolojisini, tüm bunlarla birlikte Kayseri'nin imkan ve imkansızlıklarını hikayelerinde etkili bir gözlem gücü ve kendine has üslubu ile işlemesinden ileri gelmektedir. Bütün ömrünü geçirdiği coğrafyayı ve o coğrafyanın insanlarını, değerlerini hikayelerinde derinlemesine yansıtır. Hikayeciliğimizde yeteri kadar yer bulamayan öz toprağının değerlerini, farklı bir soluk ve bakış açısının yanı sıra özgün bir üslup ve sade bir Türkçe ile hikayelerine taşır. Bu çalışmanın amacı, bir Kayseri aşığı Emir Kalkan'ı hikayeciliği özelinde, edebi anlayışını ve Türk edebiyatına kazandırdığı eserlerini tanımak, tanıtmaktır.
Türk romanında safderun alafranga, ahlaksız züppe, kötücül entelektüel

Türk romanında safderun alafranga, ahlaksız züppe, kötücül entelektüel adlı bu çalışma, Türk romanındaki üç tipolojiyi ve bu tipolojilerin birbirleri ile bağlantılarını ortaya koymaktadır. Tanzimat Edebiyatı ile başlayan alafrangalığın bize yansıma biçimlerinden hareketle irdelediğimiz safderun alafrangalar, ahlaksız züppe tipler ve kötücül entelektüeller çalışmamızın ana tasnifidir. Tezimizin temel problemi ise, bu tipolojiler arasında genetik, sosyolojik ve psikolojik olarak ilişkilerin var olup olmadığıdır. Tezimizde Batılılaşmak/modernleşmek olarak adlandırılan problemin ortaya çıkışı, biçim ve içerik değiştirmesi söz konusu tasnifler üzerinden değerlendirilir. Batılılaşmanın etkisi ile taklit ve saf duygularla beslenen hayranlık safderun alafranga tipleri; alafranga hayata duyulan hayranlığın etkisi ile sosyal hayattaki yozlaşma ahlaksız züppe tipleri ve Batıyla yakınlaşma arttıkça, batılılaşmanın bir kimlik problemi olarak yazar/aydın bakış açısına göre, kendisi ve öteki arasındaki derin çelişki, farklılık ve benzerlik, kötücül entelektüel tipleri ortaya çıkarır. Buna göre, safderun alafranga, ahlaksız züppe ve kötücül entelektüel düzlemlerinde incelenen romanlar, bu üç tipolojinin süreçsel olarak nasıl oluştuğunu ve birbirleriyle olan bağlarını ortaya koyar.
Osmaniye yöresinde yaşayan Ulaşlı Türkmenlerinin geçiş törenleri

Araştırma; Osmaniye yöresinde yaşayan Ulaşlı Türkmenlerinin tarihi geçmişşlerini, kültürel özelliklerini, kültürel özelliklerinde yaşanan değişimi ve dönüşümü ortaya koymak, Ulaşlı Türkmenlerinin gerek tarihi geçmişşleri gerekse kültürel özellikleri bakımından diğer Türk gruplarıyla ilişkisini tespit edebilmek amacıyla yapılmıştır. Çalışma Osmaniye Merkez İlçesi ve Ulaşlı Türkmenlerinin yaşadığı sekiz köyde gerçekleştirilmiştir. Köylerden birisi Hatay'ın Erzin ilçesine bağlıyken, diğerleri Osmaniye'nin köyleridir. Araştırmada yazılı kaynaklar yarımda sözlü kaynaklardan da yararlanılmıştır. Sözel ürünler gözlem ve mülakat tekniği ile derlenmiştir. Türk kültüründe şahıs ismi olarak da kullanılan Ulaş, Türk dünyasının ve Anadolu'nun pek çok yerinde ismine rastladığımız bir Türk boyu adı olarak da kullanılmıştır. Osmaniye yöresinde 11. yüzyıldan başlayıp günümüze gelinceye kadar Ulaşlı adını taşıyan Türk grubunun varlığı söz konusudur. Uzun yıllar Gavur Dağlarında yaşamlarını sürdüren bu Türk grubu 1865 yılında ovaya iskan edilmiştir. Yaşamlarındaki değişiklik sadece coğrafyayla sınırlı kalmamış bunun yanında kültürel hayatlarında, ekonomik faaliyetlerinde, sosyal yaşamlarında zaman içinde köklü değişikler görülmüş, günümüze gelinceye kadar bu değişim devam etmiştir. Ulaşlılar 1999 yılında dernekleşerek, yapılan etkinliklerle kimliklerini, kültürel özelliklerini ifade etme ve vurgulama yoluna gitmişlerdir. Ulaşlıların kültürel özelliklerini, kültürel hayatındaki değişimi geçiş törenlerine bakarak izlemek mümkündür. Ulaşlıların doğum, sünnet, askere uğurlama, evlenme, hacca gitme ve ölüm törenlerinde geleneksel unsurların devam etmesi yanında, değişen ya da yeni bir şekle bürünerek varlığım sürdüren kültürel unsurlara rastlamak mümkündür. Değişimin boyutları ve hızı tüm Türkiye ya da tüm dünyadaki değişimle ilgilidir, bunlarla paralellik gösterir. Bunun yanında, Ulaşlı Türkmenleri geçiş törenlerinin kültürel özellikler bağlamında Türk dünyasının bütünüyle büyük benzerlikler gösterdiği, bu bütünün bir parçası olduğu anlaşılmaktadır.
Senaİ Mehmed Efendi'nin Abdurrahman Camİ'ye ait Şevahidün'nübüvve isimli eserinin tercümesi

16. yüzyılda yaşamış olan Senai Mehmed Efendi'nin Şevahidü'n-nübüvve Tercümesi, Abdurrahman Cami'nin Hz. Peygamber'in mu'cizeleri ile dört halife, on iki imam ve bazı sahabenin kerametlerine dair yazdığı eserinin tercümesidir. Senai'nin yaptığı ilavelerle eser telif-tercüme hüviyeti kazanmıştır. Eserin tespit edebildiğimiz beş nüshasının tenkitli neşrini yaptığımız çalışmamız giriş, iki bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Giriş bölümünde; mu'cize kavramının tanımından ve çeşitlerinden bahsedilmiş, bu kavram etrafında oluşan edebi türlere kısaca değinilerek eserin kapsamına girdiği mu'cizat-ı nebi ve delailü'n-nübüvve türleri üzerinde durulmuştur. Birinci bölümde; Cami ve Senai'nin hayatı hakkında bilgi verilmiş, eserin muhtevası, dil ve üslup özellikleri incelenmiş, kaynakları tespit edilerek, Cami'nin eseri ile mukayesesi yapılmıştır. İkinci bölümde; eserin nüshaları tanıtılmış, metin tesisinde takip edilen usul anlatılarak metnin tenkitli neşrine yer verilmiştir. Sonuç kısmında ise genel bir değerlendirme yapılmıştır.
Modern Türk romanında bilinç akımı tekniği

Roman, eski anlatma yöntemlerine bir tepki olarak ortaya çıkmıştır. İlk ortaya çıktığı günden bugüne kadar gelişimini sürdürmüştür. Birçok kuramcı bu gelişmeyi, eserlerinde birçok kere işlenmiş, sebepleri üzerine durmuştur. Yeni anlatım teknikleri ve özellikle roman kişilerinin ruhsal boyutunun sunumu konusu da bu çalışmalarda araştırılmıştır. Ancak bilinç akımı tekniğini tek başına ele alan ve bütün yönleriyle inceleyen bir çalışmanın eksikliği görülmektedir. Bu çalışmanın gerekliliği de böylece açıklanmaktadır. Çalışmamız iki ana bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın ilk kısmında roman türünün Batı edebiyatında ve Türk edebiyatında geçirdiği süreçler açıklanmaya çalışılmıştır. Romanın edebi bir tür olarak kabul edilmesi, dünyada yaşanan siyasi ve sosyal durumların romana etkisi gibi konular bu başlık altında incelenmiştir. Roman kişilerinin ruhsal boyutunun sunumu, dörde ayrılarak açıklanmıştır. Çalışmanın ikinci kısmında ise bilinç akımı tekniğini kullanan yazarların romanlarından bu tekniğin yoğun olarak görülen örnekleri seçilerek incelenmiştir. Bu inceleme, roman kişilerinin ruhsal boyutuyla sunuluşu için kullanılan tekniklerden yola çıkılarak yapılmıştır. Romancıların bilinç akımı tekniğini hangi romanlarda, hangi kişilerin iç dünyalarını aydınlatırken ve ne şekilde kullandıkları üzerinde durulmuştur. Kaynakça bölümünde konuyla ilgili yazılmış ve ulaşılarak incelenmiş eserlerin listesine ulaşmak mümkündür.
Halit Ziya Uşaklıgil'in eserlerinde duygular

Halit Ziya Uşaklıgil'in 100'den fazla öyküsü olduğu bilinmesi ile birlikte bunlar dışındaSekiz romanı vardır: Sefile (1885, tefrika), Nemide (1889), Bir ÖlününDefteri (1889), Ferdi ve Şürekası (1894), Mai ve Siyah(1898), Aşk-ı Memnu (1900), Kırık Hayatlar (1924) ve Nesl-i Ahir (1909). Ayrıca mensur şiir, tiyatro oyunu, edebiyat tarihi gibi pek çok türde eser vermiştir. Çok yönlü bir yazar olarak Uşaklıgil devrin politik yaşantısının dışında kalmayarak Kırk Yıl(1936) ile Saray ve Ötesi(1940) gibi dönemin cereyanlarını yansıttığı çok önemli iki sosyolojik ve tarihi kitabı mevcuttur. Yaşadığı süreçte çıkardığı gazete ve dergisi de bulunmaktadır. Ahmet Hamdi Tanpınar'ın da bir inceleme yöntemi olarak benimsediği yazarı çevresinden ayrı ve bağımsız düşünmeme fikri ışığında yazarın toplumsal sürece nasıl dahil olduğu noktasında bu iki kitabın da varlığı yok sayılamaz. Yazarın roman veya hikayeleri 'İstanbul', 'kadın', 'çoçuk', 'aile','evlilik' gibi konularla ilişkilendirilmiş bunun yanı sıra karşılaştırmalı edebiyat incelemeleri yapılmıştır. Ama bu çalışmalar yine de Uşaklıgil'in roman ve hikayeleri hakkında daha geniş ve sosyolojik çalışmalara ihtiyaç olduğunu göstermektedir. Yazarın romanları üzerine son zamanlarda yayınlanan Zeynep Uysal'ın 'Metruk Ev' isimli çalışması böyle bir değerlendirme eksikliğini büyük oranda kapatmıştır. Zeynep Uysal bu çalışmasında romanların sadece kurgusal olarak incelenmesini değil değişen edebiyat algısını, dönemin kriz ve sancılarının izlerini içselleştiren bir romancının dünya algısını da göstermektedir. Bu çalışmadan tez yazma sürecimde bana ışık tutması açısından faydalandığımı belirtmeliyim. Amacım yazarın romanları içinde tek tek duyguları aramak ve bulmak değil duyguların nelere işaret ettiğini, Halit Ziya'nın kaleminde estetiğe dönüşen metinleri birer sosyolojik metin gibi de düşünebilmektir. Yazarın eserlerinin temel dinamiği olan aşk, mutsuzluk, yalnızlık, umutsuzluk, merak, sahip olma ve akabinde kendini feda etmek hali kitabın serüveni içinde sadece yer edinmesi bağlamında değil bireyin ve toplumun inşasında nasıl ortaya çıktıklarını da romanlar ışığında temellendirmeye çalışacağım. Uşaklıgil'in romanları bundan sonra bile çok çeşitli açılardan okunmaya, incelenmeye, üzerinde düşünmeye sevk edecek izlekler sunmakta/sunacaktır.