Jüvenil idyopatik artritli çocuklarda (2-18 yaş) B12 vitamini eksikliği ve oksidatif stres ile ilişkisi

Jüvenil idyopatik artrit, çocuklukta sık görülen enflamatuar hastalıklardandır. JIA gibi hastalıklar, sitokin düzeylerindeki artışla erken dönemde ateroskleroz ve kardiyovasküler hastalık riski oluşturmaktadır. B12 vitamini düzeyinden etkilenen homosistein, kardiyovasküler risk faktörü olarak oksidatif strese yol açmaktadır. Bu çalışmada, JIA'lı hastalarda serum B12 vitamini eksikliği sıklığının ve B12 vitamini suplementasyonunun oksidatif stres parametrelerine etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Temmuz-Eylül 2014 tarihleri arasında Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Çocuk Romatoloji Bilim Dalı Polikliniği'ne başvuran, Uluslararası Romatoloji Dernekleri Cemiyeti ölçütlerine göre JIA tanısı almış 62'si kız, 40'ı erkek toplam 102 hasta ile çalışmaya başlanmıştır. Başlangıçta serum B12 vitamini düzeyi 400 pg/mL'nin altında olan 57 (%55.9) hasta müdahale, üzerinde olan 45 hasta (%44.1) kontrol grubuna alınmıştır. Serum B12 vitamini düzeyi 300 pg/mL olan hastalara toplam 3, 300 400 pg/ml olanlara 2 defa olmak üzere 1000 g B12 vitamini suplementasyonu uygulanmıştır. Yaş ortalaması kızlarda 9.7 4. 5 yıl, erkeklerde 10.1 3. 7 yıldır. Çalışma başladıktan sonra çalışma protokolüne uymayan 32 hasta çıkartılmış, 40 kız (%57.1) ve 30 erkek (%42.9) toplam 70 hasta ile çalışmaya devam edilmiştir. Hastaların %47.2'si oligoartriküler JIA, %31.4'ü poliartriküler JIA, %10'u sistemik JIA, %7,1'i jüvenil psöriatik artrit ve %4.3'ü psöriatik artrit tanılıdır ve dağılım farklılık göstermektedir (p<0.05). İlk görüşmeden 110 24. 3 gün sonra ikinci görüşme gerçekleştirilmiştir. Hastaların ilk ve ikinci görüşmelerdeki vücut ağırlıkları, boy uzunlukları, yaşa göre boy persentilleri ve beden kütle indeksi ortalamaları istatistiksel farklılık göstermiştir (p<0.05). Grupların muayene bulgularında anlamlı fark bulunmamıştır (p>0.05). Serum C reaktif protein, eritrosit sedimentasyon hızı, lipid profili açısından gruplar arasında farklılık saptanmamıştır (p>0.05). Müdahale grubunun serum B12 vitamini düzeyi ilk görüşmede 281.4 85. 4 pg/mL iken suplementasyon sonrası 782.9 486. 1 pg/mL'e yükselmiştir (p<0.05). Günlük diyetle B12 vitamini alımı iki grupta da önerilen günlük alımın ve diyetle referans alımın üzerinde saptanmıştır. Müdahale grubunun ortalama serum homosistein düzeyi ilk görüşmede 15.4 6. 4 mol/L, ikinci görüşmede 3.4 2. 2 mol/L, kontrol grubunun ise sırasıyla 11.4 4. 3 mol/L ve 8.8 3. 2 mol/L bulunmuştur (p<0.05). Ortalama malondialdehid düzeyinde görüşmeler arasında farklılık saptanmamıştır (p>0.05). Müdahale grubunda ESH ile CRP, kontrol grubunda serum B12 vitamini ile hareket kısıtlı eklem sayısı, serum B12 vitamini ile ESH, serum B12 vitamini ile CRP, serum folat ile ESH, metotreksat dozu ile homosistein arasında pozitif ilişki bulunmuştur (p<0.05). İlk görüşmede müdahale grubundaki hastaların %59.5'inin, kontrol grubunda ise %87.9'unun homosistein düzeyi 14. 9 mol/L saptanmıştır (p<0.05). Suplementasyon sonrası müdahale grubundaki hastaların tamamının, kontrol grubunun %93.9'unun homosistein düzeyi 14.9'dir (p>0.05). Bu sonuca göre özellikle müdahale grubunda homosistein düzeyindeki düşüş, hastaların kardiyovasküler riskini azaltmak açısından önem taşımaktadır.