turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Laiklik ve Türkiye örneği

Laiklik ilkesi, laik devlet örgütlenmesi, Hıristiyanlığın hüküm sürdüğü Avrupa topraklarında ortaya çıkmış bir model olmakla birlikte; bunları, Hıristiyan dininin bir özelliği olarak görmek doğru değildir. Laik iktidar, kiliseye karşı yürütülen bir mücadelenin eseridir. Gerçekten de, kökeninde din karşıtlığı bulunmakla birlikte, laiklik, belli bir tarihsel süreç sonunda, dinler karşısında tarafsızlığı ifade eden, din, inanç ve ibadet özgürlüğünü güvence altına alan bir ilkenin adı olmuştur. Tezimizde, laikliği, ortaya çıkış koşullarına indirgeyen yaklaşımlar eleştirilmiş ve laikliğe ilişkin, 'din işleri ve devlet işlerinin birbirinden ayrılması' şeklinde yapılan tanımın içerdiği risklere, sorunlara işaret edilmiştir. Ayrıca, Türkiye'de, Cumhuriyet'in başlarından itibaren önemli bir hedef olarak benimsenen laikliğin, öğretide ve uygulamada nasıl bir niteliğe sahip olduğu irdelenmeye çalışılmıştır. Ve özellikle Diyanet İşleri Başkanlığı gibi dini bir kurumun, devlet yapısı içerisinde yer almasının ve görevlerini yerine getirirken farklı inançlara karşı ortaya koyduğu tavrın laiklik ilkesiyle çelişki içinde bulunduğunun altı çizilmiştir. XI
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi uygulamasında nefret söylemi

Nefret söylemi muhakkak belirli bir kişiye veya gruba yönlendirilmiş yorumları kapsamaktadır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından bu kavramın kesin bir tanımı yapılmamıştır. Mahkeme, kararlarının bazılarında yalnızca '-dinsel hoşgörüsüzlük dahil olmak üzere- hoşgörüsüzlüğe dayalı nefreti yayan, kışkırtan, teşvik eden veya meş-rulaştıran her türlü ifade biçimine' atıfta bulunmaktadır. Nefret söylemi için dünyaya baktığımızda ise, 1990'larda hem ABD'de hem de Avrupa'da ayrımcılık çerçevesi içinde ele alınmaya başlanmıştır. Bu bağlamda bilerek ve farkında olmaksızın farklı etnik, kültürel, dinsel ve cinsel kimlikleri veya fiziksel ve ruhsal olarak özürlü grupları hedef alacak aşağılama ve nefret içeren söz ve değişleri yasaklamaya başlamıştır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarına baktığımızda, nefret dili kullanan kişinin etki alanı önemlidir ve bu kişinin siyasetçi olması durumunda sorumluluğunun daha yüksek olması gerektiği ve toplumda farklı olana yönelik tahammülsüzlüğü geliştirecek ya da arttıracak dilden kaçınması gerektiği ifade edilmektedir.
Yıllık ücretli izin

Bu çalışmamızda, işçilerin bedensel ve ruhsal sağlığının korunması açısından çok büyük bir öneme sahip olan yıllık ücretli izin hakkının, en yüksek standartlarda işçilere nasıl sağlanacağı açıklanmıştır. Aynı doğrultuda söz konusu haktan vazgeçilemeyeceği ve bu hakkın kullanımı sırasında sadece dinlenmenin esas olduğu hususları önemle vurgulanmıştır. Dinlenen işçiden daha yüksek verim elde edilebileceği mantığından hareketle ülke ekonomisinin gelişimine büyük katkısı olan yıllık ücretli izin hakkı, tarihsel süreç içerisinde birçok aşamadan geçerek günümüzdeki yerini almıştır. Söz konusu aşamaların nasıl gerçekleştiği büyük ölçüde anlatılmış olup, mevcut düzenlemeler içerisindeki eksiklikler de belirlenmek suretiyle çözüm yolları aranmıştır. Bu çözüm yolları aranırken İş Kanunu, Deniz İş Kanunu ve Basın İş Kanunu arasındaki farklılıklar ortaya konularak uluslararası belgeler de dikkate alınmak suretiyle olması gerekenlere ulaşılmıştır. Buradan hareketle çalışmamızın birinci bölümünde, yıllık ücretli izin hakkının amacı belirlenip açıklandıktan sonra, hukuki niteliği ve emrediciliği üzerinde durulmuştur. Bunların yanında anılan hakkın, geçirmiş olduğu tarihi süreç incelenerek, ulusal ve uluslararası kaynaklar detaylı olarak anlatılmıştır. Çalışmamızın ikinci bölümünde ise, yıllık ücretli izne hak kazanmanın koşulları, söz konusu hakkın kullanımı ve yıllık izin ücreti ayrıntılarıyla ele alındıktan sonra, iş hukukuna tabi işçi ve işverenler arasındaki uyuşmazlıkların çözüm yolları açıklanarak çalışmamız sona erdirilmiştir.
Türkiye'de işsizlik sigortası

'Türkiye'de İşsizlik Sigortası' isimli tez konusu üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, Ülkemizde en büyük sosyo-ekonomik sorunlardan biri olan işsizliğin genel bir tanımını yapılarak işsizliğin nedenleri, işsizliğin ortaya çıkardığı olumsuzluklar, bu olumsuzlukları gidermeye yönelik politikalardan biri olan işsizlik sigortasının faydaları ve sakıncaları üzerinde durulmuştur. Çalışmanın ikinci bölümünde ise, işsizlik sigortasından kimlerin yararlanabileceği, işsizlik sigortasının sağladığı yararlardan faydalanabilmek için gereken koşulların neler olduğu, başvuru usul ve esasları üzerinde durulmuştur. Türkiye'deki işsizlik sigortası sistemini değerlendirdiğimiz çalışmamızın üçüncü bölümünde, işsizlik sigortasının sağladığı yararlar ele alınarak işsizlik ödeneğinin kesilmesi ve durdurulması hallerinden de bahsedilmeye çalışılmıştır. Çalışmamızda, Türk Hukuk Sisteminde İşsizlik Sigortası Sistemi hakkında yapılan yasal değişiklikleri ele alıp güncel bir inceleme yaparak, uygulayıcılara faydalı bir kaynak olması hedeflenmiştir.
6331 sayılı kanun çerçevesinde iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin desteklenmesi

KOBİ'ler, sayıları ve sağladıkları işgücü nedeniyle ülke ekonomisinde çok önemli bir yere sahiptir. Bu işletmelerin desteklenmesi amacıyla devlet tarafından yasal düzenlemeler hazırlanıp çeşitli programlar hayata geçirilmektedir. Türkiye'de işletmelerin %97'si KOBİ'lerden oluşmaktadır. KOBİ'lerin ise %99'u elliden az çalışan istihdam eden işyerleridir. İş kazalarının yaklaşık olarak %60'ı elliden az çalışanı olan işyerlerinde meydana gelmektedir. Gelişmiş ülkelerde KOBİ'ler önleyici mevzuatın kapsamına alındığı için iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarından yararlanabilmektedir. Türkiye'de ise, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun kabulu ile çalışan sayısı ve sektör ayrımı yapılmadan bütün işletmeler kapsama alınmıştır. Böylece, elliden az çalışanı olan işyerlerinin de iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi, iş sağlığı ve güvenliği kurulu gibi hizmetlerden yararlanması sağlanmıştır. Ekonomik kaygılar nedeniyle, özellikle küçük işletmeler, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinden ödün vermektedir. Bunu önlemek amacıyla küçük işletmelerin, tehlike derecesi ve çalışan sayısına göre desteklenmesi hedeflenmiştir. 6331 sayılı Kanun'a paralel olarak İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinin Desteklenmesi Hakkında Yönetmelik ve Tebliğ hazırlanmıştır. Devlet tarafından nakdi olarak yapılacak yardımların miktarı, ödenme şekli ve süresi Yönetmelik ve Tebliğ'de ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yasal düzenlemeler ve denetimlerle etkinliği arttırılarak iş kazalarının önlenmesi amaçlanmaktadır
Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden hak kazanan üçüncü kişinin hukuki durumu

Çalışmamızın konusu, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden hak kazanan üçüncü kişilerin hukuki durumudur. Çalışmamız üç bölüm altında incelenmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde, üçüncü kişinin kazanımının dayanağını oluşturan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi incelenmiştir. Bu incelemeye dayanılarak, üçüncü kişinin hak kazanım biçimleri tespit edilmiş ve bunların sonuçları değerlendirilmiştir. İkinci bölümde, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin sona ermesi durumunun üçüncü kişiler bakımından sonuçları incelenmiştir. İlk olarak, uygulamada sıklıkla görülen yüklenicinin temerrüdü nedeniyle sözleşmenin sona ermesinin sonuçları ve üçüncü kişinin kazanım biçimi de göz önüne alınarak, üçüncü kişinin kazanımı sorunu üzerinde durulmuş; ikinci olarak ise ifa imkansızlığının üçüncü kişinin kazanımına etkileri değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde ise, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin şekil koşuluna ve geçersizliğine değinildikten sonra, şekil eksikliği nedeniyle geçersiz sözleşmenin geçerli bir sözleşme gibi sonuç doğurması durumu incelenmiş ve söz konusu durumların üçüncü kişi bakımından sonuçları belirlenmiştir.
Türk Sosyal Sigortalar Hukukunda iş kazası kavramları

Türk Sosyal Sigortalar Hukukunda İş Kazası Kavramı konulu tezimizde, Sosyal Sigortalar Hukuku bakımından bir olayın, iş kazası olarak nitelendirilmesi için, gerekli olan unsurlar incelenmiştir. Bu bakımdan bir olayın iş kazası olarak değerlendirilmesinde gerçekleşmesi gereken ilk unsur, kazaya uğrayan kişinin sigortalı olmasıdır. Bir kişinin sigortalı olup olmadığı ise, Sosyal Sigortalar Kanununun 2 ve 3. maddeleri çerçevesinde belirlenir. Gerçekleşmesi gereken diğer unsur, sigortalıyı zarara uğratan olayın SSK. md. l 1 /A/a-e'de yer alan hal ve durumların birinde meydana gelen bir kaza niteliği taşıması unsurudur. Madde metninde, sigortalıyı zarara uğratan olayın kaza kavramına ilişkin unsurları bünyesinde barındırmasının gerekli olduğu açıkça belirtilmemiş olsa da, olay; ani, dışsal ve sigortalının iradesi dışında meydana gelmiş bir kaza niteliğinde olmalıdır. Gerçekleşmesi gereken bir diğer unsur da, illiyet bağının bulunmasıdır. Sosyal Sigortalar Hukukunda aranacak olan illiyet bağı, kaza olayı ile zarar arasında olmalıdır. Görülen iş ile kaza olayı arasında bir illiyet bağının bulunmasına ise gerek yoktur. Bir olayın iş kazası olarak değerlendirilmesinde gerçekleşmesi gereken son unsur ise, kazaya uğrayan kişinin bedenen veya ruhen zarara uğramasıdır.
Haksız fiil sebebiyle aynı zarardan birden fazla kimsenin müteselsil sorumluluğu

Müteselsil sorumlulukta zarar verici davranışa birden fazla kimsenin katılımı söz konusudur. Bu sebeple zararın nasıl tazmin ettirileceği sorunu ortaya çıkar. Müteselsil sorumlulukta dış ilişki denilen bu süreçte sorunun çözümünde öncelikle zarar görenin korunması düşüncesi ön plandadır. Bu ilişkide zarar gören dilediği zarar verene başvurabilir. Tazminatın tamamı ödendikten sonra ortaya başka bir sorun çıkar: tazminatın zarar verenler arasında paylaştırılması. Bu sorun ise zarar verenler arasındaki iç ilişkide rücu düzeniyle ilgilidir. Bu rücu düzeninde tazminatın zarar verenler arasında adil bir şekilde paylaştırılması amaçlanır. Çalışmamızda 818 Sayılı Borçlar Kanunu ile Türk Borçlar Kanunu hükümleri karşılaştırılmış ve getirilen yeni hükümler ayrıntılı incelenmiştir. Bu yeni hükümler Türk Borçlar Kanunu 61., 62. ve 73. maddeleridir. Türk Borçlar Kanunu 61. maddede dış ilişkide, sorumluluk sebebi ne olursa olsun, zarar verenlerin müteselsilen sorumlu olduğunu kabul etmiştir. 818 Sayılı Borçlar Kanunu ise konuyu tam teselsül-eksik teselsül ayrımına göre farklı şekilde düzenlemişti. Türk Borçlar Kanunu isabetli bir şekilde bu ayrımı kaldırmış, tüm sorumluları aynı kurallara tabi kılmıştır. Türk Borçlar Kanunu 62. maddede iç ilişkide, rücu düzeninde özellikle kusurun ağırlığı ve tehlikenin yoğunluğu ölçütlerine yer vermiştir. 818 Sayılı Borçlar Kanunu döneminde sadece kusur ölçütü dikkate alınarak paylaştırma yapılmaktaydı. Bu tür paylaşım ise adil olmayan sonuçlar doğuruyordu. Bu durumu dikkate alan yasa koyucu tehlikenin yoğunluğu ölçütünün de dikkate alınacağını kabul etti. Böylece sorumluluk hukukundaki gelişmelere de ayak uydurulmuş oldu. Türk Borçlar Kanunu 73. maddede rücu zamanaşımı kabul edildi. Böyle bir süre 818 Sayılı Borçlar Kanununda bulunmuyordu. Rücu zamanaşımı, iç ilişkide zarar verenlerin birbirlerine karşı sahip olduğu rücu talebinin tabi olduğu süreyi ifade etmektedir.
Milletlerarası tahkim uygulamasında hızlandırılmış tahkim usulü

AYDIN, Erhan Burak. Milletlerarası Tahkim Uygulamasında Hızlandırılmış Tahkim Usulü, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2019. Alternatif bir uyuşmazlık çözümü yöntemi olarak, ulusal mahkemelerde zaman harcamak yerine tahkim tercih edilmektedir. Uyuşmazlıkların uluslararası ticaret sisteminde zamanında ve uygun maliyetli bir şekilde çözülmesi kabul edilir. Ayrıca, tahkime yapılan başvuruların artması nedeniyle tahkim merkezleri iş yükü ile karşı karşıya kalmıştır. İş yükünün bir sonucu olarak, bu merkezler hızlandırılmış tahkim olarak adlandırılan hızlı çözüm yolunu geliştirmiştir. Zaman içinde, tahkim için harcanan zaman, ulusal mahkemeler nezdindeki davalarda harcanan zamanla aynı olmaya başlamıştır. Bu sorunu çözmek için tahkim merkezleri, taraflara hızlandırılmış bir tahkim seçeneği sunmaya başlamıştır, böylece bu seçenek, taraflar için maliyet ve zaman açısından verimli bir çözümle sağlanacaktır. Açıkça, hızlandırılmış tahkim, tahkim sürecinin süresini kısaltacaktır. Uluslararası Ticaret Odası, Londra Uluslararası Tahkim Mahkemesi, Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı ve Amerikan Tahkim Teşkilatı gibi tarafsızlıklarıyla dünya çapında tanınan önemli tahkim merkezleri, başvuranlar için hızlandırılmış tahkim kurallarını kabul etmişlerdir. Bu tezde, taraflar için hızlandırılmış tahkimin avantajları ve yukarıda belirtilen merkezlerin hızlandırılmış tahkim sistemleri ile ilgili genel bilgiler, uygulamalarından özel örnekler verilerek incelenmiştir.
İnsan hakları kapsamında özel hayatın gizliliği ve korunması hakkı

Özel hayatın gizliligi ve korunması hakkı ile ilgili olarak hazırlanmıs olan bu çalısmanın amacı; bu hakkın tarihsel kökenlerini ortaya koymak, Türkiye genelinde ve uluslararası hukukta bu hakkın ne sekilde korundugununtespitini yapabilmek, ihlallerin hangi durumlarda ortaya çıktıgını bulmak ve bu ihlallerin ne sekilde asgari düzeye indirilebilecegini tartısmayasunabilmektir. Avrupa nsan Hakları Hukuku ve mevzuatı ile ulusal mevzuatımız yasal kapsam olarak kullanılmıstır. Baslangıç olarak insan hakları hukuku ve temel kavramları degerlendirilmis ve tümdengelim metodu ile özel hayatın gizliligi ve korunması hakkının değerlendirimesinegeçilmistir. Degerlendirilen mahkeme kararları ve pratik hayattakiuygulamalar ısıgında, bireylerin özel yasantılarının gitgide daha büyük tehditlerle karsı karsıya olduğu sonucuna varılmıstır. Modern insan söz konusu olduğunda, özel hayatın gizliligi ve korunması hakkının yeterli düzeyde güvence altına alınmadıgı ortaya çıkmıstır. Gerek dünyada gerekse Türkiye'de özel hayatın kapsamına giren konulara yasa boslukları nedeniyle gereken korunma saglanamamaktadır. 21. yy insanı özel yasamına iliskin yapılan ihlallere, ondan beklenemeyecek sekilde, tepki vermemektedir. nternet kullanımının sınırsız özgürlük sagladıgı düsünülen bir dünyadaaslında hukukun var olan gelismelere yetersiz kaldıgı ve aynı hızlagelisemedigi tespit edilmistir. Bu sonucun olumlu ya dönüsmesi için yasaların gelistirilmesi dısında bireyin de gelistirilmesi gerektigine dikkat çekilmistir.
Kefevİ'nin Ketain'inde Ebussuud Efendi'nin hayatı ve fıkhİ görüşleri

Ebussuud Efendi, Osmanlı devletinin her alanda zirveyi yaşadığı bir dönemde ilmi olarak en önde gelen isimlerden olmuş, şeyhülislamlık gibi mühim bir görevi ifa etmiştir. Şeyhülislamlık ve şeyhülislamlıktan önceki görevleri boyunca birçok olayla karşılaşan Ebussuud, gerek fetvaları gerek fıkhi görüşleri ile ulemaya, halka ve devlet erkanına yol göstermiştir. Bu araştırmada Mahmud b. Süleyman el-Kefevi'nin, Ketaib adlı eseri kapsamında Ebussuud'un biyografisinin, eserde geçen fetvalarının ve onun görüşlerine yapılan atıfların, ulema ve devlet erkanı ilişkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Öncelikli olarak Ebussuud ile ilgili eserdeki bilgiler ve fetvalar tespit edilmiştir. İkinci adım olarak bu bilgilerin ve fetvaların önceki çalışmalarda yer alıp almadığı araştırılarak, Ketaib'deki Ebussuud ile ilgili nakillerin değeri incelenmiştir.
Ceza Muhakemesi Kanunu'nda soruşturmanın sonuçlandırılması

Soruşturma aşaması, suç işlendiği izlenimi ile başlayan ve şüphenin derecesine göre esas olarak kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi ya da iddianame düzenlenmesi ile sonuçlandırılan ceza muhakemesi sürecinin ilk aşamasıdır. Bu aşama, ceza yargılamasının sujeleri hakkında tesis edilecek tüm işlem ve kararlara öncül bir aşama olması nedeniyle önem taşımaktadır. 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nda soruşturmanın sonuçlandırılmasında bir kısım kavramların anlaşılması ve tartışılmasının kolaylaştırılması açısından öncelikle temel olarak soruşturma aşaması incelenecektir. Çalışmanın devamında, soruşturmanın kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi ya da iddianame düzenlenmesi ile sonuçlandırılması, ara muhakeme aşaması ve kamu davasının açılması incelenecektir. Çalışmanın doktrin ve uygulamaya katkı sağlayabilmesi için teorik görüşler ile mahkeme içtihatları tartışılmış ve değerlendirilmiştir.
İş sözleşmesinin feshinde son çare ilkesi

Konusunu iş sözleşmelerinin feshinde gözetilmesi gereken son çare ilkesinin oluşturduğu bu tez dört bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde iş güvencesi sistemi incelenmiş, iş güvencesi sisteminin temelini oluşturan feshin geçerli sebebe dayandırılması olgusu ve geçerli fesih nedenleri karşılaştırmalı hukuktan da faydalanarak belirlenmiştir. İkinci bölümde son çare ilkesinin kuramsal temeli ve ölçülülük ilkesi ile ultima ratio ilişkisi ortaya konmuş, ölçülülük ilkesinin alt ilkeleri olan elverişlilik, gereklilik ve orantılılık ilkelerinin yargısal denetimdeki fonksiyonları üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde son çare ilkesinin uygulanması ve bu anlamda iş sözleşmesi feshine seçenek olabilecek önlemler her geçerli fesih nedeni kapsamında ayrıntılı olarak değerlendirilmiş ve haklı nedenle fesihte ultima ratio uygulamasının esasları değerlendirilmiştir. Dördüncü bölümde, genel anlamda iş sözleşmesi feshi usulü tanımlanarak, fesih usulüne aykırılık ve ultima ratio ilkesi gözetilmeksizin yapılan fesihlerin sonucu olan geçersizlik yaptırımının sonuçları belirtilmiştir.
Denetimli serbestlik bağlamında elektronik izleme

5402 sayılı Denetimli Serbestlik Hizmetleri Kanunu'nun 15/A maddesinde düzenlenen elektronik cihazların kullanılması suretiyle takip, tezin konusunu teşkil etmektedir. Bunun için cezanın amacı ve yaptırım ilişkisi incelenerek, tez bir felsefi temele oturtulmaya çalışılmış, daha sonra genel çerçeve olarak ceza ve ceza infaz sistemine yardımcı bir sistem olarak denetimli serbestlik ve denetimli serbestlik tedbirlerine değinilmiş, son olarak elektronik izleme infaz rejimine işaret edilmiştir. Denetimli serbestlik ve elektronik izleme başlıkları incelenirken, söz konusu müesseseleri meydana getiren tarihi süreçle açıklanmaya başlanmış, bazı ülke mevzuatlarındaki ve Türk hukukundaki durum izaha çalışılmıştır. Nazari ve tatbiki bir kısım meseleye temas edilmeye gayret edilmiş, bu çerçevede gereği nisbetinde çeşitli farklı ceza, ceza muhakemesi, infaz hukuku müesseselerine temas edilmiştir.
Tıbbi müdahaleler ve taksirle yaralama suçu

Hekim ve diğer sağlık çalışanlarının tıbbi müdahaleden kaynaklanan taksirle yaralama nedeni ile cezai sorumluluğu, suçun unsurlarının gerçekleşmesi halinde mevcuttur. Taksir, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla, bir davranışın suçun kanuni tanımında belirtilen neticesi öngörülmeyerek gerçekleştirilmesidir. Tıbbi müdahalelerin hukuka uygunluğunu sağlayan sebepler; tıbbi müdahalelerin yetkili kişiler tarafından yapılması, uygulanacak tıbbi müdahalenin kanunen öngörülmüş bir amaca yönelik olması, tıp bilimince genel kabul görmüş ilke ve kurallara uygun olarak yapılması ve en önemlisi yapılacak tıbbi müdahaleye hastanın rıza göstermesi ve onam vermesidir. Bunun dışında hukuka aykırılığı ortadan kaldıran durumlar ise aydınlatılmış hastanın rızası ve hakkın icrasıdır.
Eser sözleşmesinde yaklaşık bedelin aşılması

Eser sözleşmesinde meydana getirilecek eser karşılığında bedel ödeme taahhüdünde bulunulması yeterli olup bedelin miktarının kararlaştırılması şart değildir. Bedelin miktarı yaklaşık olarak kararlaştırılabileceği gibi bu konuda hiçbir belirleme de yapılmayabilir. Bedelin hiç belirlenmediği veya yaklaşık olarak belirlendiği durumlarda bedelin miktarı Türk Borçlar Kanunu madde 481 uyarınca işin değeri ve yüklenicinin giderine göre belirlenir. Eser sözleşmesinde bedelin yaklaşık olarak belirlendiği durumlarda Türk Borçlar Kanunu madde 481 uyarınca belirlenen bedelin yaklaşık bedeli aşırı bir şekilde aşılacağı anlaşılırsa veya aşarsa Türk Borçlar Kanunu madde 482 hükmü iş sahibine çeşitli haklar tanımıştır. Buna göre meydana getirilecek eser iş sahibinin arsasında yapılmıyorsa iş sahibi, eser henüz tamamlanmadan veya tamamlandıktan sonra sözleşmeden dönebilir. Eserin iş sahibinin arsası üzerinde yapıldığı durumlarda eser henüz tamamlanmamışsa iş sahibi bedelden uygun miktarın indirilmesini veya hakkaniyete uygun bir bedel ödeyerek sözleşmeyi feshedebilir. Eser tamamlanmışsa sadece bedelden uygun bir miktarın indirilmesini isteyebilir.
İşçilik alacaklarına ilişkin uyuşmazlıklarda karineye dayalı makul indirim

Hukukumuzda Yargıtay içtihatlarıyla fazla çalışma ve ulusal bayram, genel tatil ücreti alacakları bakımından uygulama alanı bulan 'karineye dayalı makul indirim' kavramı yasal bir dayanağa sahip değildir. Bu noktada, hakimlerin TMK madde 4 hükmüyle takdir yetkisine haiz kılınması ve böylece hakkaniyete göre karar verme olanağının tanınmış olduğu göz önüne alındığında karineye dayalı makul indirim uygulamasının TMK madde 4 ile hüküm altına alınan hakimin takdir yetkisi kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği tartışılmaya muhtaçtır. Yine indirimin uygulama alanı bulduğu işçilik alacakları bakımından; talep edilen alacağın ispatı, bu hususta hakimin delilleri değerlendirmesi, indirim oranının belirlenmesinde göz önüne alınacak hususlar ile alacağa ne oranda indirim uygulanacağı, işçilik alacağına uygulanan indirim oranı nedeniyle alacağın reddedilen kısmı için vekalet ücretinin doğup doğmayacağı hususları bakımından uygulamada boşluklar bulunmaktadır. Bununla birlikte karineye dayalı makul indirim oranının bilirkişilerce belirlenmesi ve indirimin uygulanması halinde hükmedilecek olan tutarın da bilirkişi raporunda belirtilmesi bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır.
6331 sayılı iş sağlığı ve güvenliği kanunu kapsamında işçinin çalışmaktan kaçınma hakkı

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, uluslararası mevzuat hükümleri dikkate alınarak iş sağlığı ve güvenliği alanında ülkemizde düzenlenen ilk bağımsız kanun olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu Kanun ile işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması, mevcut sağlık ve güvenlik koşullarının iyileştirilmesi, işveren ile işçilerin hak ve yükümlülüklerinin düzenlenmesi amaçlanmıştır. İşçiler, işverenin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle işyerinde ciddi ve yakın bir tehlike ile karşılaşabilir. İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 13. maddesinde, işyerinde ciddi ve yakın bir tehlike ile karşılaşan işçinin gerekli tedbirler alınıncaya kadar çalışmaktan kaçınabileceği düzenlenmiştir. İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 13. maddesindeki bu düzenleme ile işçinin en temel hakkı olan yaşam hakkı koruma ve güvence altına alınmak istenmiştir. Çalışmamızın ilk bölümünde, iş sağlığı ve güvenliği alanında işverenin ve işçilerin yükümlülükleri ile işçilerin haklarına değinilmiş; ikinci bölümünde, ciddi ve yakın bir tehlike ile karşılaşan işçilerin kullanabileceği bir hak olan çalışmaktan kaçınma hakkı açıklanmış ve son bölümünde ise çalışmaktan kaçınma hakkının hüküm ve sonuçları incelenmiştir.
Türk ve Avrupa Hukukunda temel hak boyutuyla adil yargılanma hakkı

İnsan hakları ve hukuk devleti insanlığın uzun yıllar süren adalet, özgürlük ve eşitlik mücadelesi sayesinde elde edilmiştir. Bu değerlerin yargılama alanındaki en önemli sonucu ise adil yargılanma hakkıdır. Adil yargılanma hakkı, birçok anayasa, uluslararası sözleşme ile ulusal yasalar tarafından güvence altına alınmış en temel insan haklarındadır. Adil yargılanma hakkı, dokunulmaz ve vazgeçilmez bir hak olarak, yargılamanın insan haklarına ve demokratik kurallara en uygun şekilde yapılmasını ve insan haklarının güvence altına alınmasını sağlar. Bu çalışmanın ilk iki bölümü ile, insan hakları ile özgürlüklerin yargısal güvencesi ve aynı zamanda bir temel hak olan adil yargılanma hakkının unsurları ve koruma alanı esasen Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları ışığında incelenmiştir. Bununla birlikte, diğer uluslararası temel insan hakları belgelerinde düzenlenişine ve Avrupa Birliği hukukundaki yerine de yer verilmiştir. Ayrıca çalışmayı daha yararlı kılmak için adil yargılanma hakkına ilişkin Amerikan Yüksek mahkemesi içtihatlarına da değinilerek Amerikan sisteminde bu hakkın uygulanışı da ele alınmıştır. Çalışmanın son bölümü ile, 1982 Anayasası'nda yer alan ilgili hükümler ve Türk yüksek mahkemelerinin içtihatları ışığında adil yargılanma hakkının hukuk sistemimizde düzenlenişi incelenmiştir. Hakla ilgili uygulama ve mevzuattan kaynaklanan problemlerin altını çizerek bizim sistemimiz açısından olması gerekenlere dair bazı çözüm önerileri getirilmiştir. Çalışmamız sonucunda ulaşılan genel kanaatler ise sonuç kısmında yer almaktadır.