turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Türk edebiyatında Millİ Mücadele algısı ve millİ edebiyatta mütareke

Bu çalışmanın amacı seçilmiş on Mütareke romanının mukayeseli yakın okumasıyla, Türk edebiyatında Milli Mücadele ve Mütareke algısının edebi metinlerde kurgulanışı, şekillenişi ve değişimini inceleyerek Nutuk'un bu kurgulanış ve değişim üzerindeki etkisini saptamaktır. Resmi tarihin üzerinde yükseldiği bir metin olan Nutuk'tan sonra yayımlanmış Mütareke romanlarında görülen Milli Mücadele anlatıları, Nutuk öncesinde tefrika edilmiş Mütareke romanlarının sunduğu Milli Mücadele anlatılarından birçok yönüyle farklıdır. Nutuk öncesinde yayımlanan edebi metinler Milli Mücadele'yi Müslüman-Türk halkının ve Osmanlı Devleti'nin işgak kuvvetlerine karşı verdiği bir bağımsızlık mücadelesi olarak anlatır. Bu mücadele İstanbul-Ankara işbirliği ile gerçekleşir. Nutuk etkisinde bir Milli Mücadele anlatısı kurgulayan Mütareke romanları ise Milli Mücadele'de Osmanlı Devleti'nin payitahtı olan İstanbul'u tamamen sahnenin dışına iter. Bu romanlarda genellikle dönemin yazarları tarafından garbperest olarak nitelendirilen aristokrat sınıfın mütareke dönemindeki yaşantısına odaklanılarak, Milli Mücadele'ye kayıtsız ve hatta karşıt olarak görülen bir İstanbul betimlemesi sunulur. Böylelikle yazarlar Anadolu'yu kutsallaştıran bir anlatı üslubunu benimseyerek Milli Mücadele'yi Ankara'ya mal eder. Bu sebeple Mütareke romanları milliyetçi stratejinin merkezinde olan edebiyat bağlamında politik birer kültürel üretim örneği oluşturur. Son bölümde incelenen Ahmet Hamdi Tanpınar'ın Sahnenin Dışındakiler adlı romanı ise incelenen tüm diğer romanlardan farklı olarak Milli Mücadele'yi Anadolu'nun epik ve destansı mücadelesi veya bir milli kimlik propaganda aracı olarak anlatmak yerine, bu süreci İstanbul halkının Mütareke döneminde yaşadığı bir kriz ve buhran dönemi olarak tasvir eder. Bu çalışmada incelenen on Mütareke romanı bağlamında Türk edebiyatında Milli Mücadele ve Mütareke algısının Nutuk etkisiyle geçirdiği değişimi inceleyebilmek için faydalanılan metinler: Gregory Jusdanis Gecikmiş Modernlik ve Estetik Kültür: Milli Edebiyatın İcadı, Murat Belge Genesis: Büyük Ulusal Anlatı ve Türklerin Kökeni, Jale Parla Babalar ve Oğullar: Tanzimat Romanının Epistemolojik Temelleri'dir. Resmi tarihe alternatif bir Mütareke dönemi ve Milli Mücadele anlatısı sunmaları bakımından da Sina Akşin'in İstanbul Hükümetleri ve Milli Mücadele, Erik Jan Zürcher'in Milli Mücadele'de İttihatçılık, Mustafa Budak'ın Misak'ı Milli'den Lozan'a: İdealden Gerçeğe Türk Dış Politikası, Hüsnü Himmetoğlu'nun Kurtuluş Savaşında İstanbul ve Yardımları ve Bilge Criss'in İşgal Altında İstanbul eserlerinden faydalanılmıştır.
Oktay Rifat Horozcu'nun tiyatro eserlerinde yapı ve tema

Oktay Rifat Horozcu'nun Tiyatro Eserlerinde Yapı ve Tema' adlı bu çalışma, yazarın hayat hikayesini, sanat anlayışını ve tiyatro eserlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Türk Tiyatrosu'nun Tanzimat döneminden Cumhuriyet'e kadarki genel görünümü hakkında bilgi verilmiş olup ikinci bölümde yazarın hayatı, sanatı ve eserleri hakkında bilgi verilmiştir. Hayatının dönüm noktaları, sanat hayatının nasıl başladığı, sanat anlayışında görülen değişim ve gelişmeler belirlenmiştir. Üçüncü bölüm çalışmanın en uzun ve kapsamlı bölümüdür. Burada yazarın oyunları, altı ana başlık altında incelenmiştir. 'Oyunların Tanıtımı' başlığı altında eserin nasıl ortaya çıktığı ve basımı ile ilgili bilgiler verilmiştir. 'Olay Örgüsü' başlığı altında ise eserdeki çatışmalar ve ana düğümler üzerinde durulmuştur. 'Temalar', iki başlık altında değerlendirilmiş, her tema kendi içinde ayrıca detaylandırılmıştır. 'Oyun Kişileri', fonksiyonları ve tipleri bakımından incelenmiş, bunlar kendi içinde gruplandırılmıştır. 'Zaman', 'Mekan' ve 'Dil ve Üslup' kısımlarında her oyun ayrı ayrı ele alınıp incelenmiştir. Sonuç bölümünde, yapılan çalışmadan elde edilen bulgular sunulmaktadır.
Ahlak-ı Muhsinİ: Metin-inceleme(1A-98B)

Ahlak konusu insanlık tarihinin en temel meselelerinden biridir. Farklı düşünce dallarının kendi cephesinden bakarak açıklamaya çalıştığı birbirine yakın ya da uzak ahlak anlayışları vardır. Edebiyat da bu alanlardan biridir ve edebi ahlak anlayışının inkişafı İslam toplumlarında din temellidir. İslamiyetin de etkisiyle Klasik Türk Edebiyatında ahlaki konulu eserlere verilen önem bu alanda telif ya da tercüme edilmiş eserlerin çokluğuyla anlaşılabilir. Bu çalışmada da Hüseyin Vaiz-i Kaşifi'ye (ö. 910 /1504-1505) ait Farsça bir eser olan ve Bosnavi Ömer Efendi tarafından tercüme edilen Ahlak-ı Muhsini kitabının çeviri yazısı yapılmıştır. Çalışmada öncelikle ahlak kavramı üzerinde durulmuş, İslam öncesi ve İslami dönem ahlak anlayışlarına dair bilgiler verildikten sonra, Klasik Türk Edebiyatı alanında yazılan ahlak kitapları tanıtılmıştır. Kitabın yazarı Kaşifi'nin hayatı ve eserleri hakkındaki açıklamalardan sonra Ahlak-ı Muhsini ve Türkçe tercümeleri ile eserin mütercimi olan Ömer Efendi hakkında bilgiler verilmiştir. Eserin şekil ve muhteva unsurları tanıtıldıktan sonra çalışmanın asıl konusu olan metin yeni harflere çevrilerek sunulmuştur.
Moralı Azİz Dİvanı: İnceleme-metin

Moralı Aziz, XVIII. yüzyılda yaşamış Divan şairlerimizdendir. Şairin bir divanı vardır. Bu çalışma, Moralı Aziz ve Divanı üzerine yapılan ilk çalışmadır. Moralı Aziz Divanı'nın tek nüshası vardır. Divanda 220 gazel, 1 mesnevi, 2 kıt'a, 6 rubai, 43 müfred ve 3 tarih bulunmaktadır. Divan üzerine yapılan incelemede, Moralı Aziz'in şiirlerini klasik üslupta oluşturduğu ve şiirlerinde aşıkane konuları işlediği görülmüştür.
Sarı Abdullah Efendi'nin Şerh-i Mesnevi 'nin birinci cildinin eski harflerden Türkiye Türkçesi'ne aktarımı

''Sarı Abdullah Efendi'nin Şerh-i Mesnevi ' sinin birinci Cildinin eski harflerden Türkiye Türkçesine Aktarımı'' başlığı adını taşıyan bu araştırma üç ana bölümden oluşmaktadır. 1. bölümde Sarı Abdullah Efendi'nin hayatı, ailesi, bulunduğu yerler ile ilgili olarak kaynaklardan elde ettiğimiz bilgileri aktardık. Sonra ilmi ve edebi kişiliği ile ilgili eserlerini ve şiirlerine dair bilgi vermeye çalıştık. Sarı Abdullah Efendi'nin yaşamış olduğu yüzyılın genel durumunu anlamak için XVII. Yüzyıl Osmanlı Devleti'nin Genel Özellikleri hakkında bilgiler verdik. Sarı Abdullah Efendi'nin yaşadığı yüzyılın edebi yönden genel durumunu inceledik. XVII. Yüzyılda Osmanlı sahasında halk edebiyatı Osmanlı sahasında Türk şiirini etkileyen edebi üslupları tanıttık ardından bu yeni tarzların Türk edebiyatındaki temsilcilerine yer verdik2. bölümde eserin fiziki özellikleri hakkında bilgiler verdik. XVII. Yüzyıldaki Mesnevicilere, Mesnevi şerhleri ve şarihleri hakkında bilgiler verdik. Sarı Abdullah Efendi'nin eserinin XVII. Yüzyıl şerhleri arasında önemine değindik. Osmanlı sahasında yazılmış olan mensur eserlere de yer verdik.3. bölümde ise çalışmamızın esas konusu olan Sarı Abdullah Efendi'nin Cevahir-i Bevahir-i Mesnevi'sinin birinci cildini günümüz Türkçesine aktardık. Metinde Tercüme-i Hal ve Mukaddime'nin ardından 517 bölüm bulunmaktadır. Eser son bölümde Zaman-ı Sa'adet'te olan Evs ve Hazrece kabilelerinin hikayesi ile son bulmaktadır. Abdullah Efendi'nin eserleri arasında en kıymetlilerden olan eser. Tercüme ve şerh olarak ele alınmıştır. Mevlana'nın Mesnevi'sinin birinci cildinin beş cilt olarak yapılmış Türkçe Mensur tercüme ve şerhidir. Eser, IV. Murat' a takdim edilmiştir. Çok geniş bir tasavvuf ansiklopedisi mahiyetindedir.
Ahmet Midhat Efendi'nin romanlarında İstanbul

Ahmet Midhat Efendi, Türk edebiyatının en üretken yazarlarından birisidir. Ahmet Midhat Efendi'nin en fazla eser kaleme aldığı saha, roman sahasıdır. Romanlarında pek çok konuyu işlemiş, pek çok konuya temas etmiştir. Ahmet Midhat Efendi, romanlarında başta İstanbul olmak üzere pek çok şehri mekan olarak kullanmıştır. Bu çalışmada, Ahmet Midhat Efendi'nin romanlarında İstanbul incelenmiştir. Bunun için Ahmet Midhat Efendi'nin Türk Dil Kurumu tarafından yayımlanan 36 adet romanı taranmıştır. Bu romanların 19 tanesinde İstanbul ile ilgili bilgilerin bulunduğu tespit edilmiştir. Romanlarda İstanbul'un semtleri, İstanbul'un sosyal, kültürel ve gündelik hayatı araştırılmıştır. Semtler, hayatın devreleri, ev hayatı, cemiyet hayatı, özel günler ve eğlence hayatı konularındaki bilgiler ele alınarak ortaya konulmuştur.
Kıssa-i İbrahim b. Edhem

Eski Türk Edebiyatı bir okyanusa benzer. Bünyesinde pek çok güzellik vardır. Biz de bu güzelliklere katkıda bulunabilmek için Kıssa-i İbrahim b. Edhem üzerinde inceleme yapmaya çalıştık. Tasavvuf dünyasının bilinen isimlerindendir İbrahim b. Edhem. Çalışmamız, inceleme ve metin adlı iki kısımdan oluşmaktadır. İlk önce Kıssa-i İbrahim b. Edhem adlı eserin transkripsiyonlu metnini ortaya çıkardık. İbrahim b. Edhem kıssasının kaynaklarda nasıl ve ne ölçüde yer aldığına baktık. Ortaya konulan metne dayanarak eseri biçim ve içerik açısından incelemeye çalıştık. Metnin fonetik özellikleri dikkate alınmıştır. Metnin Eski Anadolu Türkçesinin özelliklerini taşıdığı görülmüştür. Buna bağlı olarak Eski Anadolu Türkçesi döneminde istinsah edildiği gözlenmiştir. Tezin sonunda Kıssa-i İbrahim b. Edhem'e dayanarak İbrahim b. Edhem'in tasavvuf dünyasındaki, edebiyatımızdaki yeri ve önemi belirlenmeye çalışılmıştır. Buna göre, tasavvuf dünyasının ilk sufısi sayılan Ebu Haşim el Kufi'nin yanı sıra İbrahim b. Edhem 'inde ilk sufılerden birisi olduğu anlaşılmaktadır. İbrahim b. Edhem, tasavvufı ilkeleri olan bir velidir. Dolayısıyla İbrahim b. Edhem'in tasavvuf dünyasında oldukça saygın bir yeri olduğunu görüyoruz. Çünkü onun hayatı etrafında oluşturulmuş menkıbelere rastlıyoruz. Kıssa-i İbrahim b. Edhem'in mesnevi tarzında yazılan bir eser olduğu görülmüştür. Söz sanatlarıyla zenginleştirilmeye çalışılmıştır. Hikayeyi, bir anlatıcı aktarmaktadır. Kahramanlar konuşturulmuş ve iç konuşmalara yer verilmiştir. Dilinin sade ve anlaşılır olduğunu gözlemlemekteyiz. İncelediğimiz eserde İbrahim b. Edhem'in hayatının anlatılmasının yanı sıra eserin edebiyatımız için önemli bir kaynak olduğunu düşünmekteyiz.
Mahtumkulu divanında insan

Mahtumkulu Türkmen edebiyatının en önemli şahsiyetlerindendir. 18. yy Türkmen edebiyatının temsilcisi olan Mahtumkulu şiirleri ve şiirlerinde dile getirdiği fikir, duygu, düşünce, hayata bakış tarzı bakımından Türkmen şiirinin zirve noktası olmuştur. Mahtumkulu yaşadığı yüzyılın sosyal gerçekliğini en yalın, en çarpıcı biçimde şiirlerinde yansıtmıştır. Mahtumkulu'nun gerek sosyal hayat gerekse düşünce dünyası yine onun şiirlerinden hareketle tespit edilebilmektedir. 18. Yüzyıl Türkmenlerinin düşmanları ve çevresindeki hanlıklarla olan mücadelesi Mahtumkulu'nun şiirlerinde ele alınan konular arasındadır. Mahtumkulu divanında, yaşadığı yüzyıldaki hayat tecrübesi, Türkmenlerin duygu ve düşünce dünyası, insanların davranış özellikleri ve insan tipleri hakkında önemli tespitler vardır. Mahtumkulu şiirleriyle insanlara yön verme, örnek insan tipi oluşturma çabası içindedir. Bunun en güzel örnekleri de şiirlerine yansımıştır. Hazırlamış olduğumuz 'Mahtumkulu Divanında İnsan' başlıklı tezimizde Mahtumkulu'nun insan ve insana yönelik şiirleri ele alınmış, incelenmiştir. Tezimiz; Mahtumkulu'nun şiirleri göz önünde bulundurularak tabiat, toplum, inanan insan, düşünen insan, duygulu insan ve ahlaklı insan çerçevesinde sınıflandırılmış, incelenmiştir. Tez; Giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Girişte Mahtumkulu'nun doğduğu topraklar olan Türkmenistan ile yaşadığı 18. Yüzyıl Türkmen tarihi, coğrafyası, ekonomik yapısı ve edebiyat dünyası ele alınmıştır. Birinci Bölüm'de Mahtumkulu'nun hayatı ve edebi kişiliği, ikinci Bölüm'de ise şiirleri, insana bakış çerçevesinde alt bölümler halinde değerlendirilmiştir.
Bakİ Divanı'nda edebİ sanatlar

Bu çalışmada Baki Divanı'ndaki söz ve anlama dayanan edebi sanatlar tespit edilerek, tasnife tabi tutulmuştur. Tasnif neticesinde ortaya çıkan edebi malzeme sayısal ve istatiksel verilerle de desteklenerek divandaki edebi sanatların kullanımına yönelik bazı sonuçlara ulaşılmıştır. Bu sonuçlar vasıtasıyla da şairin bu noktadaki eğilimleri ve tercihleri ortaya konularak, bu alandaki benzer çalışmalar için model teşkil etmesine dikkat edilmiştir. XVI. yüzyıl divan şiirinin önde gelen şairlerinden olan Baki'deki edebi sanatların tespiti, tasnifi ve yorumlanması şairin bu noktadaki tercihlerinin daha ayrıntılı olarak ortaya çıkarılmasını sağladığı gibi, ortaya çıkan malzemeden hareketle şairin üslubu ve şiir dünyası hakkında da teferruatlı bilgi edinmemiz açısından önemlidir.
Tanpınar'ın öykülerinde mekan ve nesnelerin sembol olarak kullanımı

Tanpınar'ın öyküleri, zengin iç ve dış mekan betimlemeleriyle dolu, mekansal çizimlerin en az olay anlatısı kadar etkin olduğu tasvirsel yönü güçlü metinlerdir. Öykülerde, rüyada, gerçekleşen az sayıda oluşum istisna, mekan çoğu zaman gerçekçi bir çizgide, sembolik açılımlardan uzak bir gözle okunduğu zaman dahi anlatı içinde tutarlılık gösterecek bir biçimde gelişir. Bununla beraber, seçilen mekanlar ve mekanı oluşturan öğeler, öykünün kurgusuyla ilintilendirildiği zaman -ister gerçekçi ister sanal bir oluşumun içinde yer almış olsun- asıl görev ve anlamlarından ayrı, ikincil bir görev yüklenirler/anlam kazanırlar. Bu ikincil görev/anlam, ya öykünün kapalı izleğini deşifre edici ya da açık olan izleği pekiştirici niteliktedir. Bir başka ifadeyle, bu öykülerde mekan, klasik öykü anlayışından farklı olarak kurguyu/ana izleği oluşturan 'olay'a zemin yaratmakla kalmaz, 'olay'la birlikte bizzat kurguyu/ana izleği oluşturur.
Ottoman modernization and occidentalism in Ahmet Mithat Efendi's novels

19. yüzyıl Osmanlı İmparatorluğu için birkaç sebebden dolayı hayati öneme sahip bir dönemdir. Osmanlı İmpratatorluğu Batı devletlerinin ekonomik, askeri, siyasi ve entellektüel meydan okumaları karşısında modernleşme hareketini başlatmıştır. Devleti yönetenler bu meydan okumlar ile yüzleşmek ve İmparatorluğ'u hayatta tutmak için askeri sistemi modernize etmeye başladılar. Bu koşullar altında, bu askeri reformlar Osmanlı toplumunun sosyal, kültürel ve entellektül alanlarında değişim ve dönüşüme yol açtı.19. yüzyılda Batı yaptıklarını meşrulaştırmak için kendi bilgi tabanın önemli bir birleşeni olan Oryantalizme dayanarak Batı dışı toplumları istila etmeye başladı. Bu istilacı girişimler Osmanlı devletini Asya'da, Afrika'da ve kısmi olarak Avrupa'daki topraklarında dolayı yakından ilgilendiriyordu. Bu yüzden, hem Osmanlı'nin yönetici sınıfı hem de entellektüel sınıfı bu krize çözümler üretmeye çalıştılar. Edebiyat 19. yüzyıl entellektüel dünyasının önemli bir birleşeni olarak İmparatorluğ'un hayatta kalması ve sorunlara çareler çözümler bulunması açısından hayati bir rol oynamıştır. Ahmet Mithat Efendi bu entellektüel dünyanın bir üyesi olarak bu süreçlerle yakın bir şekilde meşgul olmuştur. Bir yanda Ahmet Mithat Efendi İmparatorluğ'un bilimsel, teknolojik ve finansal olarak Batı ile yüzleşmesi bu açından modernleşmesi gerektiğini savunmuş, diğer bir taraftan ise, Osmanlı toplumunun dini, ailevi ve ahlaki değerlerinin canlı tutulmasını savunmuştur. Bu durumda onun romanlarında Oksidentalist bir söylemi ortaya çıkarmıştır. Ahmet Mithat Efendi'nin romanlarındaki bu Oksidentalist söylemi Osmanlı modernleşme sürecini analiz ederek göstermeye çalışacağım.
Cumhuriyet Dönemi mizah dergilerinden Akbaba'da edebiyat ve karikatür ilişkisi

Akbaba dergisinde karikatür ve edebiyat ilişkisinin incelenmesi bu çalışmanın amacını teşkil etmektedir. Çalışmanın sağlam bir zemine oturtulması açısından ayrı bölümler halinde karikatürün tarihi ve Türk basınında karikatür ve edebiyat ilişkisine de değinilmiştir. Karikatür ve edebiyatın uzun yıllardan beri süregelen bir temas halinde bulundukları dikkate alınacak olursa, bu iki nevi arasındaki ilişkinin derecesi bakımından organik bir bağıntıdan bahsetmek mümkündür. İncelediğimiz yayın, bu bağın en sıkı ve yoğun olarak yaşandığı örneklerinden biridir. Dergi seneler boyunca sözün ustası edebiyatçılarla, çizginin ustası karikatüristlere ev sahipliği yapmıştır. Bu bakımdan karikatür ve edebiyatın yolu Akbaba'da kesişir. Araştırmamızın belkemiğini oluşturan karikatürlerden hareketle çizerlerin edebiyattan hangi surette istifade ettiklerinin tespitini yapmak üzere, Akbaba dergisinde yayımlanan karikatürlerin arasından konuyla alakalı bulunanlar ayıklanarak bir tasnife tabi tutulmuş ve tek tek yorumlama yoluna gidilmiştir. Karikatürlerde JPEG formatı kullanılmıştır.
Nedim Gürsel'in öykü ve romanları üzerine otobiyografik okuma

Kurmaca metinler yazarın dünyasını okuyucuyla buluşturur. Bu dünyanın altyapısını oluşturan yaşam öyküsü de kimi zaman açıkça kimi zaman üstü kapalı bir biçimde esere yansımaktadır. Yazarın otobiyografisine dair izler anlatısını şekillendirerek tıpkı bir çarkın dişlileri gibi yazar ve kurmaca metin arasındaki bağlantıyı sağlar. Bu bağlamda kurmaca metinlerde rastlanan otobiyografik izler yazarın ruh dünyasını anlamlandırmada önemli ipuçlarıdır. Edebiyat dünyasına çok küçük yaşlarda atılan Nedim Gürsel de roman, öykü, deneme, gezi yazısı ve akademik yazılar olmak üzere birçok edebi türde kaleme aldığı eserlerinde sıkça otobiyografik ögelere yer vermektedir. Bu çalışmanın amacı Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı yazarlarından Nedim Gürsel'in öykü ve romanlarındaki otobiyografik unsurları tespit etmektir. Bu amaçla, Nedim Gürsel'in kitap olarak yayımlanan tüm öykü ve romanları incelenmiş; yazdığı eserlerin yanında, hakkında yazılmış kitap, dergi, gazete, röportaj ve akademik çalışmalardan da yararlanılmıştır. Roman ve öyküleri incelenirken kronolojik sıra göz önünde bulundurulmuş ve eserler ana hatlarıyla şahıs, zaman, mekan üzerinden tahlil edilmiştir. Nedim Gürsel'in eserlerinde, onun sosyal hayatında gerçekleşen olaylardan hareketle roman-öykü-otobiyografi üçgeni arasındaki bağlantı tespit edilmiştir.
Nazım Hikmet Ran'ın şiir dünyası

Yüksek Lisans Tezi Nazım Hikmet Ran'ın Şiir Dünyası Celal DOĞANAY Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı 2004 Çalkantılı bir yaşam süren Nazım Hikmet, bu yaşantı boyunca edebiyattan, bilhassa şiirden, hiç ayrı kalmamıştır. Yaşadığı zaman diliminde ve sonraki yıllarda şiir dünyasında yer alan diğer şairleri etkilemiştir. Bu etkileyiş onun şiir alanında çığır açtığını gösterir. Mısra yapısının farklılığı ve serbest tarzda oluşturduğu yenilikler; Nazım Hikmet'in dünya edebiyatındaki yerini de çok iyi belirtir. Bu farklılıklar şiirlerinde imaj yoğunluğuna da yol açar. Nazım Hikmet şiirlerinde, deyimlerden ve halk söyleyişlerinden daha doğrusu Türkçenin tüm yönlerinden yararlanarak Türkçeyi ne kadar sevdiğini göstermiştir. Memleket hasreti, hapishane yaşamının etkileri ve aile özlemi onun şiirlerinin temlerinin oluşmasında öncelik taşır. Yaşamı boyunca yazdığı şiirlerinde; aşk, ayrılık, kadın, memleket özlemi, sosyalizm düşüncesi, topluma faydalı olma düşüncesi evrensel sevgi ve banş temleri görülmektedir.
Kalem dergisi ve mizah anlayışı (1908-1911)

Mizah, Türk yazınında edebi açıdan çok az incelenmiştir; daha ziyade, basın kapsamında ele alınmıştır. Mizah basını, toplum hayatını tüm yönleriyle ele alır; aynı zamanda toplumun sözcüsü olma rolünü üstlenir. Sosyal ve siyasi mesajlar ancak mizahın keskin oklarıyla hedefine ulaşabilmiştir. Bu tezde, II. Meşrutiyet döneminde, 1908- 1911 yılları arasında, çıkan Kalem adlı haftalık mizah dergisi ele alınmıştır. Türk yazı ve politika hayatının tanınmış şahsiyetlerinden Salah Cimcoz tarafından yayınlanan Kalem, dönemin sosyal ve siyasi hayatını, basın dünyasını ve dış siyasetini mizahi bir dille ele alır. Döneminde oldukça yüksek bir tiraja ulaşmıştır. Yazı ve karikatürlerinde Avrupa mizahından etkilenmiştir. Tezimizde, dergideki yazılar içerik açısından incelenmiştir. Karikatürler türlerine göre sınıflandırılmıştır. Ayrıca, dergide kullanılan edebi türler tespit edilmiştir. Sonuç olarak, Kalem, sayfalarında karikatürlere çok fazla yer veren ilk Türk mizah dergisi olması ve dönemin sosyal ve siyasi hayatını eleştirel ve görsel olarak yansıtması bakımından önemlidir.
Şeyhülislam Arif Hikmet Beyin Tezkiretü'ş Şu'arası ve transkripsiyonlu metni

Transkripsiyonunu yaptığımız Arif Hikmet tezkiresi 1592- 1837 yılları arasında hem Osmanlı topraklarında hem de Kırım, ran, Azerbaycan ve Hindistan'da yaşamış olan Türk şairlerinin Türkçe ve kısmen Farsça yazılmış şiirlerinden oluşmaktadır. Tezkire şairlerinin eserleri dışında hayatlarına ve o dönem yapmış oldukları icraatları, bulundukları mevkilerin isimlerini ve bu mevkiye hangi tarihte geldikleri hakkında da bilgi vermektedir. Yazar, kendi döneminden önce yaşamış ve eserleri ile hayatları hakkında malumat sahibi olamadığı bazı şairlerden bahsederken yararlanmış olduğu kaynakların isimlerini açıkça zikretmektedir. Eserin oluşumunda elif-ba yani Arapalfabesinde bulunan harflerin alfabetik sıralamaları göz önünde tutulmuş ve şairisimleri buna göre sıraya konmuştur. Şair hayatları dışında eserin sonunda Arif HikmetBey'in yazmış olduğu birkaç Arapça beyit ve tezkirede bulunan şairlerin isimlerinin bulunduğu dizin kısmı vardır.
Yenilik dergisinde edebİ faaliyet

Kahveci Leyla, Yenilik Dergisinde Edebi Faaliyet, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2013Bu çalışmada 1952- 1957 yılları arasında yayın hayatında bulunmuş olan Yenilik dergisinin edebi ve kültürel faaliyetleri hakkında bir inceleme yaptık ve elde ettiğimiz sonuçlara dayanarak söz konusu ettiğimiz yıllar arasındaki Türk edebiyatının gelişim aşamalarını bu dergi vasıtasıyla aydınlatmayı ve edebiyat tarihi araştırmalarına katkıda bulunmayı amaçladık. Çalışmamız üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, Yenilik Dergisi; yayın hayatı ve yayın politikası, kimlik bilgileri ve teknik özellikleri, edebi, kültürel ve fikri faaliyetleri, yazar kadrosu itibariyle incelenmiş ve tanıtılmıştır. İkinci bölümde dergideki yazıların hem kronolojik hem de yazar adına göre alfabetik olarak sıralanmış dökümü bulunmaktadır. Görsel malzemeler ve ilanlar da ayrıca başlıklar altında yine kronolojik olarak sunulmuştur. Üçüncü bölümde ise dergide yer alan öğretici metinler ve edebi yazılar aktarılmıştır. Yenilik dergisinde yer bulan metinlere topluca baktığımızda bu eserlerin yenilik taraftarı ve örnekleri olduğunu görmemiz mümkündür. Dergi kendine seçtiği ismiyle de yayın anlayışının ipuçlarını okurlara vermektedir. Dergi edebiyat, sanat ve kültür hayatımızda eksikliği duyulan bir boşluğu doldurmak gayesiyle yayın hayatına atılmış ve sayfalarında yer verdiği eserlerle bu iddiasında haklı olduğunu kanıtlamıştır.
Bireyselliğin sunumu olarak otobiyografi

Otobiyografi, yaşanmış bir hayatın zaman içindeki bütünlüğünü yeniden kurma görevi üstlenmiştir. Yaşanmış bir hayatın yeniden yorumlanması ve düzenlenmesi aynı zamanda otobiyografiyi benliğin araştırıldığı bir tür haline getirmiştir. Otobiyografilerin, kişinin geçmişşten bugüne nasıl biri olduğunu gösteren dönüşüm anlatıları olması, onun benlikle ilişkili olan bu yönüne ışık tutmaktadır. Yine otobiyografinin geçmişşe dönük bir anlatı türü olması, temelinde bir hatırlama eyleminin yer aldığını gösterir. Otobiyografik anlatılarda hatırlama eylemiyle birlikte, deneyimlenmiş bir yaşam bilinçli bir şekilde sunulur. Böylece geçmişşini hatırlayan kişi, kaybolup giden zamanı otobiyografi yoluyla kayıt altında tutmuş olur. Otobiyografinin teorisine yönelik yapılan bu çalışma Batı ve Türk edebiyatı olmak üzere iki koldan yürütülmüştür. Çalışmanın birinci bölümünde otobiyografinin felsefi, tarihi gelişimi; ikinci bölümünde otobiyografinin Batı dünyasında sahip olduğu içerikler ve bu içeriklere bağlı olarak yapılan eleştiriler; üçüncü bölümünde ise otobiyografinin Türk edebiyatındaki yeri ve gelişimi incelenmiştir.