turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atatürk Kitaplığı, K0446 numaralı Şiir Mecmuası

Klasik Türk edebiyatı açısından önemli bir yere sahip olan mecmualar sayesinde, günümüzde bilinen ya da bilinmeyen birçok şairin şiirleri gün yüzüne çıkarılır. Mecmualar genellikle yazarın zevkine göre topladığı manzum, mensur ya da manzum-mensur karışık metinlerden oluşmaktadır. Bu çalışmanın amacı 98 varaktan oluşan İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atatürk Kitaplığı K0446 numaralı mecmuayı, mecmuaların sistematik tasnifi projesi kapsamında incelemektir. 1 b-98a yaprakları arasında Arap harfleriyle oluşturulmuş metin, transkripsiyon yöntemi ile Latin alfabesine çevrilmiştir. Mecmuada, genel olarak gazel, kaside, müseddes ve tahmis gibi nazım şekilleri yer almaktadır. Bu şiirler genellikle dini-tasavvufi konularda yazılmıştır. Mecmuanın 45 a-45b-46a varaklarında ise nesir kısımlar mevcuttur. Nesir bölümlerinden birinde kahve ile ilgili bilgi verilmiştir. Birinde Hacı Bektaş Veli'nin bir şiirinin şerhi yapılmıştır. Bir diğerinde ise Kuran'dan ayetlere yer verilmiştir. Sonuç olarak, mecmuada toplam 58 şaire yer verildiği görülmüştür. Bunun yanında mecmuada toplam olarak 235 şiir tespit edilmiştir. Çalışmamızda elde ettiğimiz en önemli sonuç ise Aşık Ömer'in basılı divanında yer almayan ancak mecmuada yer alan iki şiirini edebiyat dünyasına tanıtmak olmuştur.
Hurşit ile Mihri hikayesinin varyantlarıyla karşılaştırılması

Bu çalışmanın amacı, Güneydoğu ve Doğu Anadolu Bölgeleri'nde anlatılan Hurşit ile Mam Mihri Hikayesi'nin Gazi Antep varyantım tespit ederek, bu varyantın yazılı metinler ve diğer sözlü kaynaklarla karşılaştırmaktır. Bu nedenle halk arasında en değerli aşk olarak düşünülen, asırlarca dilden dile dolaşan çeşitli halk hikayeleri de incelenerek hikayemizde yer alan epizot ve motifleri ile karşılaştırılmasına çalışıldı. Bu konuyla ilgili yapılmış çalışmalar toplanıp incelendi ve gerek mitoloji gerekse masal ile ilgili yönleri araştırılmaya çalışıldı. Hikayemizde yer alan epizot ve motifler teker teker ele alınarak ayrı ayrı değerlendirmeleri yapıldı. Ayrıca Gazi Antep'te unutulmaya yüz tutmuş bu hikayenin yazıya alınmasının önemi vurgulanmaya çalışıldı.
Özbek destan geleneği ve Rüstem Han Destanı

Özbek destan geleneği, içinde yaratılan destanların kendine has özelliklere sahip olması bakımından, Türk destan geleneğinin en önemli kollarından biri olarak kabul edilmektedir. Özbek destan geleneği içinde yaratılan pek çok destandan biri olan Rüstem Han Destanı, konu özellikleri, olay örgüsü, kahramanların tasviri vb. bakımından Özbek aşk-kahramanlık destanlarının önde gelen örneklerinden biridir. Yukarıda belirtilen özelliklerinden dolayı, Özbek Destan Geleneği ve Rüstem Han Destanı hakkında bir çalışma hazırlamayı uygun gördük. Çalışmamızın 'Giriş' bölümünde; Özbek destanları üzerinde günümüze kadar yapılan çalışmaların çerçevesini belirlemek amacıyla; Türkiye'deki, Batı'daki ve diğer ülkelerdeki çalışmalar kronolojik olarak verilmiş ve değerlendirilmiştir. 'Birinci Bölüm'de, Özbek destan geleneği; metin, anlatıcı, dinleyici çevresi, destan mektepleri, anlatan ortamı ve icraya eşlik eden müzik aletleri çerçevesinde ele alınarak değerlendirilmiştir. 'İkinci Bölüm'de, Rüstem Han Destanı'nın türü, teşekkül tarihi ve yeri meseleleri tartışılmış ve Rüstem Han Destanı'nın farklı destan anlatıcılarından derlenen varyantları tanıtılmıştır. 'Üçüncü Bölüm'de, Rüstem Han Destanı'nın varyantları yapı bakımından on epizot halinde karşılaştmlrmş ve karşılaştırma sonunda, destanın varyantlarının ortak yapı şeması tespit edilmiştir. Daha sonra, tespit edilen epizotlarda yer alan motifler incelenmiştir. Rüstem Han Destanı'nda tespit edilen motifler, Özbekistan sahasındaki diğer destanlar ve Anadolu sahasındaki halk hikayelerindeki benzerleriyle karşılaştırılarak, Rüstem Han Destanı'nın Türk destan geleneği içindeki yeri tespit edilmeye çalışılmıştır. 'Sonuç' bölümünde, çalışmada elde ettiğimiz sonuçlar üzerinde durulmuştur. 'Metinler' Bölümü'nde Rüstem Han Destanı'nın metninin transkripsiyonu ve Türkiye Türkçesine aktanlrnış metni verilmiştir. 'Özbek Destan Geleneği ve Rüstem Han Destanı' adlı çalışmamız 'Bibliyografya', 'Dizin' ve 'Ekler' bölümleriyle tamamlanmıştır.
Kütahyalı Rahİmİ Dİvanı'ndan 1-50. gazellerin şerhi

Divan şiiri geleneğinden yararlanma günümüz şairlerinin belki de en çok ihtiyaç duyduğu konuların başında gelir. Türk edebiyatının en önemli şubesini oluşturan Türk şiirinin de Türk tarihi gibi köklü bir geçmişşi vardır ve sanatın her sahasında olduğu gibi şiirde de geleneğe yönelik arayışlar olduğu göze çarpmaktadır. Meşrutiyet döneminden başlayarak Osmanlı kültür ve edebiyatına karşı alınan menfi tavır, ona tamamıyla yabancı, hatta düşman nesiller yetişmesine sebep oldu. Halbuki, hiçbir millet istese de geçmişşini reddedemez. Mazi bir kader gibi bizi takip eder. Eski kültür birikimimizi ve edebiyat geleneğimizi yok saymak sanata hiçbir şey kazandırmaz. Çünkü köksüzlük sanatkarı rahatsız eder, iki de bir durup geriye bakmak ihtiyacını hisseder. Kaldı ki bir eserin kalıcı olabilmesi, köklü gelenek içinde kendini yenilemesiyle mümkündür. Bunun için eski eserlerin ve özellikle bunlardan seçilmiş güzel örneklerin yayınlanmasında yarar vardır. Bu tür seçmeler yeni nesillerin divan şiirinin estetik dünyasını tanımasını, işlenmiş ve incelmiş bir dilin ses ve ifade imkanlarından tabi şekilde yararlanmasını sağlayacaktır ve bu yadırganmayacaktır. Eski şiirin klasik şerh metoduyla açıklanmasının yanında, Tanpınar'ın yaptığı gibi çağdaş yorumlarla da okuyucuya anlatılması, geleneğin canlı ve dinamik yanlarının günümüze ve yarınımıza taşınmasını sağlayacaktır. Bu çalışma, yeni nesillerin eskiyi bilmesi, tanıması, onunla dost olması ve ondan yararlanması amacını taşımaktadır. Dilin zengin ifade imkanlarının yakalandığı 16. yüzyıla ait önemli isimlerden olan Rahimi'nin divanından ilk 50 gazel baz alınarak klasik şerh metoduyla çalışıldı. Çalışmanın birinci bölümünde 16. ve 17. yüzyıllarda Kütahya'da edebi durum ve Türkçe divan dibaceleri hakkında bilgi verildi. Rahimi Divanı'nın dibacesi şerh edildi. İkinci bölümde ise gazel şerhlerine geçildi. Öncelikle beyitlerin hemen altında, beyitte geçen anlamı bilinmeyen kelimelerin sözlük çalışması yapılarak beytin anlaşılmasında kolaylık sağlandı. Beyitler nesre çevrildi; günümüz Türkçesiyle açıklandı ve en sonunda da edebi sanatlarına ve kullanılan mazmunlarına değinildi.
İkinci Dünya Savaşı dönemi Türk hikayesinde savaşın yansımaları ve ahlakİ çözülme (1939-1945)

İkinci Dünya Savaşı Dönemi Türk Hikayesinde Savaşın Yansımaları ve Ahlaki Çözülme (1939 1945) başlıklı bu çalışmanın öncelikli amacı, küresel ölçekte yaşanan İkinci Dünya Savaşı'nın toplumsal ve bireysel düzlemde Türk hikayesine yansımalarını/etkilerini ortaya koymaktır. Bu doğrultuda İkinci Dünya Savaşı dönemi Türkiyesi tüm yönleriyle ele alınmış ve bu dönem Türk hikayeciliği savaşın yansımaları ekseninde konu, tema ve dönemin hikayecileri olarak ayrıntılı şekilde incelenmiştir. Ayrıca savaş dönemi Türk hikayeciliğinin gelişimi ve eğilimleri hakkında bilgiler verilmiş; bu dönem Türk hikayeciliğinin, modern Türk hikayesi içindeki yeri ve önemi, genel eğilim ve hususiyetleri belirlenmeye çalışılmıştır. İncelemede ayrıca İkinci Dünya Savaşı'nın Türk hikayesine ekonomik, sosyal ve psikolojik olarak ne boyutlarda yansıdığı dönemin hikayelerinden örneklerle ortaya konulmuş, savaş-ahlak kavramları ile savaş ve ahlaki çözülme arasındaki ilişki üzerinde durulmuştur. Dönemin hikayelerinde sıkça konu edilen ahlaki değer erozyonu, insani ve mesleki etik değerlerinin yerini maddi beklenti ve daha çok kazanma hırsının alışı gibi meseleler de yine İkinci Dünya Savaşı ile ilişkili olarak tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu çalışma ile 'savaşın yansımaları ve ahlaki çözülme' temaları bağlamında Türk hikayeciliğinin söz konusu tarih aralığındaki görünümüne ışık tutulmuş; İkinci Dünya Savaşı'nın konu ve tema yönünden Türk hikayeciliğini önemli ölçüde etkilediği belirlenmiştir.
Wege zur Interpretation der literarischen Texte im Fremdsprachenunterricht an den Turkischen universitaten

Çalışmanın esas konusunu edebi eserlerin yorumlanması teşkil etmektedir. Edebi eser denince tabi edebiyat nedir, amacı nedir ve hangi eserler edebi eserleridir konularına da değinilmekte. Daha sonra yorum olayı üzerinde durulmakta ve tanımın da ötesinde yanlış anlamları önlemek açısından 'yorum' anlamına gelecek başka kavramlardan soyutlanmaktadır. Bir edebi eser incelenirken adım-adım tüm yorum yolları sistematik bir şekilde gösterilmektedir. Bütün bunlardan sonra örnek iki metin alınarak bu gösterilen yorum yolları uygulanarak eserler yorumlanmakta. Amaç düz yazı ve şiir arasındaki yorum farklılığını uygulamalı olarak göstermek. Sonuç bölümünde tüm yorum yolları tekrar teker-teker sayılmakta ve yorum için gerekli ön bilgiler de belirtilmektedir.
Türk dili ve edebiyatı öğretmenlerinin internet ortamındaki edebiyat eğitimine yönelik sitelere ilişkin görüşleri

Bu araştırmada Isparta ilindeki resmi ve özel ortaöğretim düzeyi okullarda görev yapan Türk Dili ve Edebiyatı öğretmenlerinin internet ortamındaki edebiyat eğitimine yönelik sitelere ilişkin görüşlerinin saptanması amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini Isparta ilindeki resmi ve özel ortaöğretim düzeyi okullarda görevli 201 Türk Dili ve Edebiyatı öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise evrenden geri dönüş oranı dikkate alınarak belirlenmiştir. Evrende bulunan 201 Türk Dili ve Edebiyatı öğretmeninden 151 öğretmen gönderilen ankete katılmıştır. Verilerin analizi örneklemi oluşturan 151 kişi üzerinden yapılmıştır. Örneklemi oluşturan bu 151 kişi evrende bulunan kişilerin %75'ine karşılık gelmektedir. Araştırma sonucunda, Isparta ilinde görev yapan Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenlerinin Edebiyat öğretimine yönelik internet sitelerinden çoğunlukla yararlandıkları, bu siteleri öğretmenler açısından yararlı gördükleri, edebiyat sitelerini ders, seminer, konu, vb. hazırlıklarında kullandıkları ortaya çıkmıştır. Elde edilen sonuçlar kapsamında yapılan değerlendirmede edebiyat sitelerinin edebiyat öğretimine olumlu katkısının olduğu bulgusuna varılmıştır.
Bir popüler romancı olarak Ahmed Vala Nureddin

Ahmed Vala Nureddin'in yayınlanmış olan popüler romanlarının değerlendirildiği bu tez, iki ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde popüler kültür, popüler roman ve Türkiye'de popüler romancılık konuları incelenmiş ve böylelikle de çalışmanın ikinci bölümü için gerekli olan teorik bilgiler bu bölümde ele alınmıştır. İkinci bölümde ise Ahmed Vala Nureddin'in hayatı ve romancılığına değinildikten sonra, yazarın romanları, popüler roman türünün özelliklerine göre değerlendirilmiş ve bu romanlarda bulunan popüler özellikler tespit edilmiştir. Bu değerlendirmeler yapılırken, yazarın romanları aşk, polisiye ve tarihi romanlar olacak şekilde, türlerine ayrılarak incelenmiştir. Popüler romanlar her ne kadar ticari kaygılarla, basit düzeyde yazılmış eserler olsa da, akademik çalışmalar bu romanları görmezden gelemez. Bu tez çalışmasında, geniş bir entelektüel çevreye ve birikime sahip olan Ahmed Vala Nureddin'in romanlarını değerlendirirken, Türkiye'de çok az çalışılan bir alan olan popüler romancılığa katkıda bulunma amacını taşımıştır.
Hüyrlükga - Hemra Türkmen hikayesinin isim ve fiil çekim ekleri

Bu lisansüstü tez çalışmasının konusu, Hüyrlükga - Hemra Hikayesinin Türkmen varyantının şekil bilgisi yönünden incelenmesidir. Bu hikaye, tek başlıktan oluşmaktadır. Eser, 'Dil İncelemesi ve Metin' olarak iki başlıkta ele alınmıştır. Dil incelenmesi bölümünde isim ve fiil çekim ekleri incelenmiş sözcükler standart Türkmen Türkçesi ve standart Türkiye Türkçesi açısından karşılaştırılmıştır. Bu sözcüklerin Eski Türkçedeki durumları da göz önünde bulundurulmuştur. Şekil Bilgisi açısından sadece isim ve fiil çekim ekleri kısmı incelenmiştir. Metin bölümünde, asıl metin çeviri yazı alfabesi kullanılarak Latin alfabesine aktarılmıştır. Daha sonra Türkiye Türkçesine aktarılmıştır. Tezin son bölümüne çeviri yazılı metin ve aktarım eklenmiştir. Ayrıca faydalanılan kaynakları göstermek amacıyla tezin sonuna tez aşaması sürecinde başvurulan kaynaklar eklenmiştir.
Hamdullah Subhi'nin 'Dağyolu 2 'adlı eserinde söz dizimi

Bu çalışmada, Türk Edebiyatında sadece hatiplik sıfatıyla şöhrete kavuşmuş ilk şahsiyet olan H. Subhi'nin ' Dağyolu II ' adlı eserinden altı konuşmayı içeren 111 sayfalık bir metin söz dizimi açısından incelenmiştir. Çalışma, ' Giriş ' bölümü de dahil olmak üzere toplam on bölümden oluşlaktadır. ' Kavramların İşaretlenmesi ve ' Taban Halindeki Öğeler ' başlıkları altında ele alman Konular, ' Kavram İlişkileri ' adlı bölümün girişi niteliğindedir. 'Kavram İlişkileri ' bölümünde de ' Çekimli Yapılar ', 'Belirtili İsim Tamlamaları ' ve ' Belirtili Sıfat Tamlamaları ' ele alınmıştır. 'Tümleç Yüklem İlişkileri'nin ele alındığı beşinci bölümü cümlenin öğeleri; bunu takip eden altıncı bölümü ise ' Öznesiyle Birlikte Yüklemi, Yani Cümleleri Tümleyen Öğeler ' oluşturmaktadır. 'Cümle Yapıları' adlı yedinci bölüm, cümle yapılarının ayrıntılı olarak incelendiği bölümdür. 'Bütüncedeki Cümlelerin / Cümle Kalıplarının Kullanım Oranları' başlığı altında sunulan sekizinci bölümde ise, cümlelerin ve cümle kalıplarının kendi grupları ve genel toplam içindeki durumları / kullanım oranlan ayrıntılı bir şekilde ortaya konmuştur. Çalışma, elde edilen bilgileri içeren 'Sonuç', biçimbirimlerin gösterildiği 'Şekil Bilgisi Dizini' ve faydalanılan kaynakların verildiği 'Bibliyografya' adlı bölümlerle sona ermiştir. i
Türk romanında feminizm (Kadın romancılar, 1960-80)

Feminizm, Fransız Devrimiyle beraber adından söz ettirmiş bir fikir akımıdır. Feminist hareketler, insan faktörünü odağa aldığından çıkar gruplarıyla çatışmaları kaçınılmaz bir durum olmuştur. Kadınlar üzerinden egemenlik alanlarını genişletmek isteyen eril yapılar, kadın hareketlerini kendileri için bir tehdit unsuru olarak görmüşlerdir. Dünya ölçeğinde, karşılaştıkları farklı sorunlar karşısında kendilerini güncelleyebilen kadın hareketleri, sürekli olarak bir sonraki adımlarını hesaplamışlardır. Bu temkinli duruş, kadın hareketlerini örgütlü yapılara dönüştüren önemli bir faktördür. Kadın kimliğinin, toplumsal yaşamın her aşamasında görünürlüğünü ve erkeklerle eşitliğini sağlamaya çalışan feminizm, 'kadınlık tecrübelerinin' de bileşkesi konumundadır. Türk kadın yazarların romanlarında, feminizmin önemli bir izlek olduğu görülür. Kadınlık tecrübelerini bünyesinde toplamaya ve kadın okuru belli bir kadınlık bilincine taşımaya çalışan 1960 80 dönemi yazarları, kadınlıkla ilgili her konuyu romanlarının konusu yapmaya çalışmışlardır. Kimi yazarların, kadın haklarının sağlanması konusunda radikal bir tutum içinde oldukları görülür. Bu radikal yaklaşımlar; kadın haklarının toplumda ses getirmesine, tartışılmasına zemin hazırlamıştır. Bu da yazarların, her zaman toplumun bir adım önünde olduğunu göstermektedir. Eserleriyle kadınların önünü açmaya çalışan yazarlar, toplumun demokratikleşmesinin de itici gücü olarak karşımıza çıkarlar.
Erzurum köy seyirlik oyunları

Teknolojik gelişmelerin geleneksel yaşam biçimi üzerindeki olumsuz etkilerine rağmen Erzurum'un merkez, ilçe ve köylerinde seyirlik oyun geleneği devam etmektedir. Oyunların bir kısmı mitolojik kaynaklı olup bazı dinsel-büyüsel törenlerin uzantısı olarak halk hayatına girmiştir. Ama günümüzün değişen koşulları içinde köylümüz, oyunların bu yönüne kayıtsız kalmakta ve onları sadece eğlence aracı olarak kabul etmektedir. Belirli günlerde sergilenen ve bir şenlik karakterine bürünen oyunlar, yılbaşında ortaya konulan kış yarısı törenleri ile kuraklığın devam ettiği ilkbahar ve yaz aylarında icra edilen yağmur törenlerinden ibarettir. Diğer oyunlar ise çoğu kez düğünlerde, oturma odalarında ve bayramlarda sergilenir. Oyunlar, sergileniş biçimi bakımından çeşitlilik gösterirler. Bazen müzik, dans ve manzum söyleyişler, oyunlara eşlik eder. Dekor ve aksesuar gibi unsurların asgari düzeye indirilmesiyle oyunlar, göstermeci bir nitelik kazanır. Oyuncular, bu işi meslek haline getirmiş profesyonel tiyatro oyuncusu değildir. Genellikle verilmek istenen kişilikler veya durumlar, taklit yoluyla seyirciye yansıtılır. Erzurum köy seyirlik oyunlarında seçilen tipler, genellikle köy ortamından alınmış kişiliklerdir. Oyunların konusu da köylünün günlük uğraşı haline gelen tarım ve hayvancılıkla ilgili olaylardır. Köy hayatından kısa kesitler halinde ve çoğu kez güldürü unsuruyla birlikte sunulan oyunlar, köylünün ilgi alanını, duygu, düşünce ve hayat anlayışını yansıtması bakımından önemlidir. Erzurum köy seyirlik oyunlarım Anadolu sahasında ortaya konulan varyantlarıyla karşılaştırdığımızda aralarında yakın bir benzerlik olduğu görülüyor. Farklılık, günlük hayatla ilgili bazı ayrıntılar ve ağız özelliklerinden ibarettir. Başlıca dileğimiz, konunun daha geniş boyutlu araştırmalarla bütün Türk dünyası için karşılaştırmalı bir biçimde ele alınması ve aynı kaynaktan beslenen kültür unsurlarının gün ışığına çıkan İm ası dır.
Dört kadın yazarın romanlarında 'Makbul Aile'

Bu çalışmada, Cumhuriyet dönemi kadın yazarlarından Halide Nusret Zorlutuna, Muazzez Tahsin Berkand, Kerime Nadir ve Samiha Ayverdi'nin 1925- 1983 tarihleri arasında yayımlanan telif romanları üzerinden aile yapıları incelenmiştir. Yeni bir ulus inşa etme projesiyle beraber hız kazanan modernleşme çabaları ekseninde aile, yeni toplum-yeni insan oluşturma sürecinin etkin ve aracı bir unsuru olarak görülmüştür. Çalışmada devlet politikaları tarafından oluşturulmaya çalışan makbul aile yapısı ile yazarların bu aile tipi hakkındaki eleştirileri, kurgulanan anne, baba ve çocuk karakterleri vasıtasıyla açıklığa kavuşturularak yazarların kendi makbul aile algıları tespit edilmeye çalışılmıştır. Kişilerin okul'dan önce sosyalizasyon süreçlerinin başladığı yer olan aile, Cumhuriyet'in modernleşme hareketleri çerçevesinde kadının, erkeğin ve çocuğun görevlerinin yeniden tanımladığı bir alan olmuştur. Modern aile, yanı başında güçlü bir devlet arzusunu taşıyan, toplumu bizzat inşa eden politik bir uğrak, bir kök metafor olarak tahayyül edilmiştir. Bu yüzden annelik, babalık ve çocukluk, kişilerin doğal davranışları ve ihtiyaçları ekseninde oluşan kimlikler olarak ortaya çıkmadığı için, gerek toplumsal hayatta gerekse romanlarda içinde pek çok çelişkiyi, sancıyı barındıran kadınlık ve erkeklik bilinçlerinin oluşmasına neden olmuştur. Zorlutuna'nın romanlarında dikkat çekici bir vatan vurgusu, ulusal bilinç üzerinden kurgulanan aile, Berkand'ın ve Nadir'in romanlarında daha çok medeni hayat göstergeleri üzerinde yoğunlaşmıştır. Samiha Ayverdi ise Cumhuriyet'in makbul aile anlayışına, İslam ve tasavvuf merkezli bir bakış açısı getirmiştir.
Hamzaname, gramer özellikleri, metin, sözlük, indeks

Hamzaname, Hz. Muhammet'in amcası ve sütkardeşi Hz. Hamza'nın macera dolu hayatı ve cenkleri çevresinde oluşturulan destani halk hikayelerinin genel adıdır. Hz. Hamza'nın İslamiyet'in ilk devirlerinde Peygamberimizi koruma ve İslamiyet'i yayma hususunda gösterdiği kahramanlıklar Hamzaname adını alan destani hikayelerin başlıca konusu olmuştur. Hz. Hamza'nın din uğruna savaşan bir kahramanı simgelediği Hamzaname tüm İslam milletlerini derinden etkilemiştir. Türk halkının İslamiyet'i kabulüyle birlikte, onlara İslamiyet'i anlatmak ve öğretmek gayesiyle bazı destani hikayelerin meydana getirildiği görülür; bu destani kahramanlık hikayelerinden biri olan Hamzaname, Türkler arasında kabul gören İslami destan kahramanlıklarının anlatıldığı ilk eserlerdendir. Hamzaname'ye Türk halkının ilgi duymasında, İslam dinine duyulan sevgi ve bağlılığın yanında bir din büyüğünün Peygamberimizi koruma ve İslamiyet'i yayma konusunda gösterdiği kahramanlıkların anlatılması da etkili olmuştur; Hamzaname halk arasında yüzyıllarca okunmuş, XIX. yüzyılın sonlarına kadar kahvelerde hikaye okuyup anlatan meddahların en sevilen konularından biri olmuştur. Biz de Hz. Hamza'nın menkıbevi hayatını konu edinen ve büyük halk kitleleri tarafından yüzyıllarca sevilerek okunan Hamzaname'nin yedinci cildini çalışmamıza konu olarak seçtik. Çalışmamız, Hamzaname'nin yedinci cildinin çeviri yazısıyla gramer özellikleri, sözlük, yer ve özel isimler indeksi bölümlerinden oluşmaktadır. Çalışmamızın sonunda, okuyucuların karşılaştırma yapabilmesi için incelemesini yaptığımız Hamzaname yazmasının yedinci cildinin tıpkıbasımına yer verdik.
Doğu Türkçesi ile yazılmış bir Kitab-ı Ta'bÌr-name: Dil incelemesi - metin - Türkiye Türkçesine aktarım - dizin

Yüksek lisans tezi olarak hazırladığımız bu çalışma, Doğu Türkçesi ile yazılmış Berlin Staatsbibliotek'te 1725 numarada kayıtlı Kitab-ı Ta'bir-name adlı eserin dil bilgisi özelliklerini, transkripsiyonlu metnini, Türkiye Türkçesine aktarımını ve dizin çalışmasını içermektedir. Eser 1320/ 1902 yılına aittir. Yazarı Muhammed ibn Şerif olarak metinde zikredilmiştir. Yazarı hakkında herhangi bir bilgiye ulaşılamamıştır. Arap harfli metin toplam 69 varaktır. Nesir türünde yazılmış olmakla birlikte eserin sonunda biri Farsça biri Türkçe iki beyit bulunmaktadır. Eserde rüyada görülen çeşitli nesnelerin, canlıların, durumların tabiri anlatılmaktadır. Eseri, ait olduğu saha bakımından çeşitli dil özellikleri ve kelime hazinesine bakarak Doğu Türkçesinin bugün devamı niteliğinde olan Yeni Uygur Türkçesine dahil edebiliriz. Çalışmamızın 'Giriş' bölümünde rüyanın ve rüya yorumunun Batı ve Doğu kaynaklarında nasıl algılandığı üzerinde kısaca durulmuş, ardından Türkiye'deki Batı Türkçesi ile yazılmış ve üzerine çalışma yapılmış tabirnamelere değinilmiştir. Akabinde Türkiye'deki Doğu Türkçesi ile yazılmış tabirname çalışmaları hakkında bilgi verilmiştir. Sonrasında çalışmaya konu olan eserin adı, içeriği, ait olduğu saha hakkında bilgi verilmiştir. 'Dil Özellikleri' bölümünde öncelikle eserin yazım özelliklerinden bahsedilmiş, ardından eser ses bilgisi, biçim bilgisi ve söz dizimi açısından değerlendirilmiştir. 'Metin' bölümünde Arap harfli metnin transkripsiyonu verilmiş, ardından 'Türkiye Türkçesine Aktarım' bölümünde de metin günümüz Türkçesine aktarılmıştır. 'Dizin' bölümünde metinde kullanılan sözcükler anlamlarıyla birlikte alfabetik olarak sıralanmıştır. 'Sonuç' kısmında eserle ilgili özelliklerden hareketle genel bir değerlendirme yapılmıştır. Rüya kavramı Batılı araştırmacılar tarafından bilimsel bir mesele olarak değerlendirilmektedir. Ancak İslami kaynaklarda daha çok din merkezli olarak yorumlanmıştır. Bu durumun sebepleri araştırmaya değerdir. Doğu Türkçesi ile kaleme alınan tabirname kitapları ile ilgili olarak yeterli çalışmanın bulunmaması göz önüne alındığında eserin konu bakımından bundan sonra yapılacak olan çalışmalara katkı sağlayacağı kanaatindeyiz. Aynı zamanda içerdiği kelime kadrosu bakımından da Doğu Türkçesinin mirasçılarından olan Yeni Uygur Türkçesi alanındaki çalışmalara da katkısı olacağı düşüncesindeyiz.