turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Firdevsİ-i Rumİ'nin Süleyman-namesi-75. cilt

Eski Anadolu Türkçesi devrinden Osmanlı Türkçesi'ne geçiş devrinin dil özelliklerini yansıtan Süleyman-name, Firdevsi-i Rumi'nin yazdığı seksen bir ciltlik bir eserdir. Çalışmanın konusu Hz. Süleyman'ın başından geçen olayların efsanevi bir dille anlatıldığı eserin 75. cildinin fonetik, morfolojik ve cümle bakımından incelenmesidir. Çalışma, Eski Anadolu Türkçesi'ne dair dil malzemesini günümüz söz varlığına kazandırarak söz varlığını zenginleştirmek, tarihi bir yazma eseri gün yüzüne çıkararak ilgilisinin hizmetine sunmak ve disiplinler arası çalışmalara yeni bir kaynak oluşturmak amacıyla yapılmıştır. Çalışmanın Giriş bölümünde Firdevsi-i Rumi'nin hayatı, sanatı ve eserlerine değinilmiş ve hakkında yapılan çalışmalara değinilmiştir. İnceleme bölümünde Ses Bilgisi, Şekil Bilgisi ve Cümle Bilgisi konuları anlatılarak örneklerle zenginleştirilmiştir. Dönemin dil özelliklerinin metne nasıl yansıdığı tespit edilmiş, metne dair dil farklılıkları ortaya konmuştur. Çalışmada Topkapı Sarayı Hazine Kitaplığında bulunan 1231 ve 1536 numarada kayıtlı nüshalar ile Paris Bibliotheque Nationale'de bulunan Süleyman-name nüshaları kullanılarak Tenkitli Metin oluşturulmuştur. Ayrıca bu nüshalar hakkında ayrıntılı bilgiler verilmiştir. Metnin yazımında transkripsiyon harfleri kullanılarak daha önceki yapılan çalışmalarla bütünlük sağlaması amaçlanmıştır. Çalışmanın Dizin bölümünde TürkSözDiz adlı dizin programından faydalanılarak sıkıştırılmış gramatikal dizin oluşturulmuş; metinde geçen kelimelerin isim veya fiil soylu olduğu, kökeni, metinde hangi kelime birliktelikleri kurduğu ve kaç kere geçtiği belirtilmiştir. Sözlük Dizin içinde verilmiştir. Kelimelerin metne dayalı anlamı örnekleriyle verilmiştir. Her kelimeye ait kelime grupları hemen madde başının altında sıralanmıştır. Birleşik fiiller ve izafet terkipleri de madde başı kabul edilerek anlamlandırılmıştır. Çalışmada yararlanılan kaynaklar Kaynakça bölümünde Kitaplar, Süreli Yayınlar ve Diğer Yayınlar olarak sıralanmıştır.
Emine Işınsu'nun romanlarında yolculuk arketipi

Bu tez çalışmasında Türk romancılığında önemli bir yere sahip olan Emine Işınsu'nun 1966 - 2013 yılları arasında yayımlamış olduğu on yedi romanın olay örgüsü Joseph Campbell'ın 'Kahramanın Sonsuz Yolculuğu' adlı eserinden yola çıkılarak, mitolojikyolculuk sistematiği yöntemiyle tahlil edilmiştir. Her romanın seçilmiş kahramanlarıüzerinden değerlendirme yapılarak hem iç hem de dış yolculukları takip edilmiştir. Jung'un arketip kuramından hareket eden edebiyat kuramcılarından Campbell, söz konusu edilen eserinde 'mit'lerin, arketiplerin sembolleşmiş şekli olduğunu söylemektedir. Campbell, mitolojik anlatılarda kahramanın benlik bütünlüğüneulaşabilmesi için yolculuğa çıkması yani dış dünyadaki bazı olaylarla yüzleşmesigerektiğini belirtmiştir. Bu çalışmada sadece Campbell'ın sistematize ettiği yolculuk arketip değil, alt aşamalariçerisinde karşılaşılan persona, anima/animus, gölge ve yaşlı bilge adam gibi arketiplerde yorumlanmıştır. Psikanalitik açıdan bu yolculuk bireyin kendisi ile hesaplaşma ve kişilik geliştirme sürecidir. Eserlerinde, bireysel bunalımları ve bireyin içinde bulunduğu çıkmazları tarihi olaylarla beraber ele alan yazarın, incelemeye konu olan on yedi romanı, olay örgülerinden yola çıkılarak kahramanların psikolojik gelişmeleri de takip edilmiştir. Giriş bölümünde James G. Frazer, Sigmund Freud, Carl Gustav Jung, Erich Fromm, Mircea Eliade, Vladimir Propp ve Northrop Frye bağlamında arketip düşüncesinin kuramsal çerçevesi oluşturulmuştur. İnceleme bölümünde ise Emine Işınsu'nuninceleme konusu romanında Campbell'ın ifade ettiği yolculuk arketipi aşamalarınınyansıyış biçimi ele alınmıştır. Elde edilen bulgular ve yargılar sonuç bölümünde ana hatlarıyla ortaya konmuştur.
Eşrefoğlu Rumi Divanı

Çalışmamız, XV. yy tasavvuf şairlerinden Eşrefoglu Rumi'nin hayatı, eserleri ve Divanı'ndaki dini-tasavvuf i unsurların tahlili üzerinedir. Çalışma, girişten başka iki ana bölüm ve bu ana bölümlere bağlı alt başlıklardan meydana gelmiştir. Girişte kısaca XIII.-XV. yy Anadolu su'nun siyasi, sosyal ve kültürel durumu verilmiştir. I. Bölümde Eşrefoğlu'nun menkabevi ve tarihi hayatı ile eserleri incelenmiştir. II. Bölümde ise Eşrefoglu Rumi Dıvanı'nmda bulunan dini-tasavvuf i motiflerin tahlili yapılmıştır. Çalışmanın esasını II. Bölümde yer alan tahlil oluşturmaktadır. Tahlilde ele alman unsurlar din ve tasavvuf olmak üzere iki ana başlık etrafında toplanmıştır. 'Din' başlığı altında; a) İtikat b) İbadet c) Diğer Dini Unsurlar d) Ahlaki Unsurlar işlenmiştir. Bu unsurlar da kendi içlerinde, itikat esasları, ibadet esasları, diğer dini unsurlar ve ahlaki unsurlar olarak incelenmiştir. iv'Tasavvuf' bahsinde ise; a) Tasavvufla İlgili Unsurlar b) Bazx Mutasavvıflar başlıkları altında tasavvuf unsurlar ve Divan'da geçen mutasavvıflar verilmiştir. 'Tasavvufla İlgili Unsurlar' bölümünde; vahdet-i vücud, tecelli, meratib-i erbaa, kendini bilmek vb. incelenmiştir. Bazı Mutasavvıflar başlığı altında ise Divanda geçen dört mutasavvıf (1. Ethem, H. Mansur, A. Geylani, Şeyh San'an) kısaca anlatılmıştır. Çalışmanın sonunda, sonuç ve bibliyografya yer almaktadır. Şiirlerinde nefsin terbiyesini esas alan Eşrefoğlu Rumi, dini akidelerden çok tasavvufi akidelere yer vermiştir. Ve bunu da samimi bir üslupla bizlere kadar ulaştırmıştır.
1970-1985 yılları arasında yayımlanmış romanlarda gecekondu sorununa Ankara merkezli bir bakış

Hızlı kentleşme su recinin yaşanmaya başladığı 1950 sonrası dönemde, siyasi ve ekonomik istikrarsızlığın sebep olduğu gecekondu sorunu ortaya çıkar. Başkent Ankara'da, konut sıkıntısına yönelik bir çözu m olarak göru len gecekondular, çaresizliğin sebep olduğu sağlıksız bir yerleşme biçimi olarak varlık gösterir. Gecekondu olgusu, Tu rk toplumunun sosyoku ltu rel, ekonomik ve ideolojik yapısında köklu değişiklikler yaşanmasına neden olur. Bu durum, toplumsal olana ve insan gerçekliğine dair anlatıma sahip olan kurgusal metinlerde yazarların gözlemleri neticesinde karşılık bulur. Gecekondu, gecekondu toplumu, gecekondulaşmanın neden olduğu altyapısall eksikliklerin kurgusal metinler u zerindeki etkisini örnekleyen bu çalışma ile, özelde Ankara'dan hareketle romanların gecekondu sorununu ele alış biçimi açısından derinlemesine bir çözu mleme amaçlanmıştır. Bu doğrultuda yazarların mekan tasvirlerinin gerçeklikle örtu ştu ğu , Tu rkiye tarihindeki gecekondu sorununun romanlarda eş zamanlı ilerlediği ortaya konulmuştur. Bununla birlikte edebiyat ve sosyoloji, roman ve toplum arasındaki etkileşimsel ilişki desteklenmiş, farklı du nya göru şlerine sahip yazarlarımızın toplumsal sorunlar karşısında pasif bir tutum benimsemediği gibi ortak söylemler de geliştirebildiği gözlemlenmiştir.
Ankara'daki ziyaret yerlerinin halk bilimi bakımından değerlendirilmesi

'Ankara'daki Ziyaret Yerlerinin Halk Bilimi Bakımından Değerlendirilmesi' konulu yaptığımız çalışma giriş ve iki bölümden meydana gelmektedir. Giriş bölümünde, Ankara'nın fiziki, tarihi, sosyal ve kültürel durumu hakkında bilgiler verilmiştir. Ziyaret yerleri ile ilgili temel kavramların açıklandığı ve tarihi gelişimin verildiği I. Bölüm'de ziyaret yerleri ile ilgili temel kavramlar olan 'Ziyaret ve Ziyaret Yeri', 'Adak ve Nezir', 'Türbe ve Yatır', 'Veli ve Evliya' kavramları açıklanmıştır. Ziyaret yerlerinin Türk kültürü ve inançları içerisindeki yeri ve gelişiminde, eski Türk inançlarına ve Türk-İslam inançlarına değinilmiştir. II. Bölüm'de ziyaret yerleri; menkabevi, tarihi ve halk bilimi bakımından incelenmiştir. Ankara merkezde tespit edilen 16 tane ziyaret yerine, kaynak çalışmasından sonra gidilerek gözlem ve mülakat metodlan kullanılarak derlemeler yapılmıştır. Bunun yanında ziyaret mekanlarının fotoğrafları çekilmiştir. Çalışmalım sonunda, Ankara'daki ziyaret yerleri ile ilgili elde ettiğimiz folklor ve halk inançlarına ait malzeme sınıflandırılarak; ziyaret yerleri ile ilgili menkabe ve kerametlerin ana temaları, ziyaret yerlerini ziyaret etme amacı, ziyaret yerleri usul ve adabı konularında tahlil edilmiştir. Yapılan bu çalışmayla gördük ki ziyaret yerleri ile ilgili ve bu mekanlar etrafında halk arasında değişik inançlar ve görüşler yaşamaktadır. İnsanlar içinde bulundukları çeşitli hallerde bu ziyaret yerlerine gelerek, dileklerinin gerçekleşmesi veya adaklarının kabul edilmesi için değişik ritüellere ve uygulamalara başvurmaktadır. Böylece kökleri eski Türk inançlarına kadar dayanan, ancak İslamiyet ile birlikte değişik motiflerin eklenmesiyle yeni şekil alan bu unsurların Anadolu inanç ve folklorunun bir parçası olduğu tespitine varılmıştır.
Muhammed Zahrİ Efendi'nin Miftah-ı Pend adlı eseri ve Osmanlı Dönemi pendname geleneği içerisindeki yeri

Bu tez ile XIX. yüzyılda yaşamış olan Türk Edebiyatı şarihlerinden Muhammed Zahri'nin Türkçe kaleme aldığı Miftah-ı Pend adlı manzum Pendname şerhinin transkripsiyonlu metninin hazırlanması, eserin günümüz Türkçesine aktarılarak çeşitli yönlerden tahlilinin yapılması ve eserin Osmanlı Pendname geleneği içerisindeki yerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Eser, Feridüddin Attar'ın Pendname adlı eserine yönelik yapılan bilinen ilk manzum şerh olması yönüyle önem arz etmektedir. Şarihin, Pendname'nin her beytini beş beyitle şerh ederek oluşturduğu eserinin bilinen tek nüshası İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi 38 numarada kayıtlıdır. Dört bölümden oluşan bu çalışmanın başına araştırmanın amacı, yöntemi ve kaynakları hakkında bilgi verilen bir giriş bölümü de eklenmiştir. Çalışmanın birinci bölümde; pend ve pendname kavramları ve pendnamelerin tarihsel gelişimi hakkında genel bilgiler verilmiştir. İkinci bölümünde kaynak metnin yazarı Feridüddin Attar'ın hayatı, edebi kişiliği ve Pendname adlı eseri tanıtılmış; Türk Edebiyatında Pendname'ye yapılan Türkçe tercüme ve şerhler çeşitli yönleriyle ele alınmış bu sayede Miftah-ı Pend'in bu eserler içerisindeki yeri belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünde Muhammed Zahri ve eseri hakkında bilgi verilmiş; eser şekil, muhteva, uygulanan şerh metodu, dil ve üslup özellikleri yönüyle incelemeye tabi tutulmuştur. Dördüncü bölümde ise eser transkribe edilerek günümüz Türkçesine aktarılmıştır.
Kutsal mekan bağlamında Mardin Süryanilerinin anlatıları

Bu tezin konusu; Mardin'de yaşayan Süryanileri, kutsal mekanları bağlamında ele alıp bu çerçevede oluşan ritüellerin ve anlatıların kültürel dokuyla olan etkileşimini değerlendirmektir. Tez; giriş ve dört bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde; Mardin ve Turabdin yöresinin tarihi ve coğrafi sınırları çizilmiştir. Birinci bölümde; kültür ve inanç boyutuyla Süryanilerin tarihsel serüvenlerine, kimliklerine, dillerine, dinlerine dair başlıklar yer almaktadır. Mardin ile yöresinde bulunan kilise ve manastırların tarihçeleri hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde; bu kilise ve manastırlara adını veren azizlerin/azizelerin anlatıları ve yaşam öyküleri derlenmiştir. Üçüncü bölümde ise; kültür, kimlik ve mekan kavramları bağlamında kutsal mekanların ve azizlerin işlevselliği tartışılmıştır. Azizlerin mucizevi yaşam öykülerine yönelik bu anlatıların, mekansal bağlamdaki etkisi de tartışılmaktadır. Anlatının ve mekanın işlevselliğinin, Süryani cemaati üzerindeki etkisinin yanı sıra toplumsal belleğin, kutsal mekan ile olan etkileşimi bağlamında da konu tartışılmıştır. Yörenin etnik yapısı göz önüne alındığında bu anlatılara dair mucizevi inançların, diğer din mensupları üzerindeki etkisi de ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışmanın sonunda ise; kaynak kişilerin listesi ve kaynakça yer almaktadır. Sahadan elde edilen veriler ışığında, metin merkezli ve bağlamsal metotlar eklektik olarak kullanılmıştır.
Cenani Dökmeci'nin şiirlerinde yapı ve tema

1926'da Elazığ'da doğan Cenani Dökmeci, Elazığ'ın yetiştirdiği önemli şairlerdendir. Sanatın birçok dalında etkinliği söz konusu olsa da kendisini özellikle şiir alanında yetiştirmiştir. Daha önce hakkında herhangi bir çalışma bulunmayan Dökmeci, şiirlerinde bireysel ve toplumsal konulara yer vermiştir. Bu çalışmada Cenani Dökmeci'nin şiirlerini tema ve yapı olarak ele aldık. Çalışmanın birinci bölümünde şairin hayatı, eserleri ve edebi kişiliği hakkında bilgi verdik. İkinci bölümünde şiirleri yapı ve tema bakımından inceleyerek, şiirlerde öne çıkan temaları ve yapısall unsurları belirledik. Çalışmanın dördüncü bölümünde ise Dökmeci'nin şiirlerini dil ve üslup bakımından inceledik. Çalışmadaki temel amaç Elazığ'ın yetiştirdiği önemli bir değer olan Dökmeci'nin şiirlerini gün yüzüne çıkarmak ve bilinirliğini artırmaktır.
Ahmet Hamdi Tanpınar' ın eserlerinde halk bilimi unsurları

Halk biliminin masal, halk hikayesi, efsane, seyirlik oyunlar, el sanatları, halk mutfağı gibi alt dalları, bir milletin yazılı ve sözlü kültürünü, dolayısıyla millu kültürü meydana getirir. Millu kültür, bir milletin geçmişşini geleceğine bağlayan ve onu yaşatan en önemli unsurdur. Bir milletin fertleri, kendi kültürünün içinde doğar, büyür ve hayatını o kültürün kurallarıyla düzenler. Dolayısıyla insan, ister istemez yaşadığı kültür ile hemhal olacaktır. Yeni Türk Edebiyatının önemli simalarından olan Ahmet Hamdi Tanpınar da herkes gibi yaşadığı toplumun kültürüyle iç içe bulunmuş, dolayısıyla eserlerinde halk biliminin birçok unsurunu kullanmıştır. Tanpınar, yaşadığı dönemin sosyal meselelerini ele almış, romanlarında, deneme ve makalelerinde bu hususlar üzerinde önemle durmuştur. Onun üzerinde düşündüğümeselelerin başında Türk toplumunda Tanzimat'la başlayan yenileşme hareketlerigelmektedir. Yazara göre son yetmiş yıldan beri Türk Edebiyatı kendi mazisindekikaynaklarından ayrılmış, Avrupalı bir görünüşün peşinde koşmuştur. Bu da tabii olarakmillu ruhta bir ikiliğe neden olmuştur. Türk Edebiyatı, 20. yüzyılın ilk çeyreğinde ortaya atılan görüşlere göre de yenileştirilmeye çalışılmıştır. Tanpınar'a göre ise yönünüAvrupa'ya döndürüp ruhunu bir ikiliğe saplayan Türk Edebiyatı'nı yenileştirmek bir şarta bağlıdır: Kendimize dönmek. Yazar için edebiyatımızın ve milletimizin bekasıgeçmişşimizden gelen ve kültürel değerlerimizle oluşan bir devam zincirinin hiç kopmadan gelecek kuşaklara aktarılmasına bağlıdır. Böylece kültürel özelliklerini koruyan Türk milleti ilelebet yaşayacaktır. Tanpınar, nasıl ki okun hedefe varması için bir hareket noktası lazımsa, millu hayatta da bir takım büyük başlangıçlardan hareket etmek gereklidir, diye düşünür. Bu nedenle ona göre Anadolu'nun ve ondan önceki Türk tarihinin anahtarı masallarda, halk hikayelerinde, ninnilerde ve destanlardadır. Çünkü bu destanlar, halk hikayeleri, ninniler, masallar Türk milletinin samimiyetle yaşadığı bir hayatın mahsulüdür ve millete ait birçok gerçeği içinde barındırmaktadır. Türk milleti onlara yaklaştıkça kendisini daha iyi tanıma fırsatını bulacaktır. Onlarıtanıyarak büyük ana fikirlerini meydana çıkarmak, nesilden nesile nakledilen ve böylece bir devamlılığı sağlayan davalarını öğrenmek, bu topraklarda yaşamış nesillerinmacerasını öğrenmek demektir. Bunun yanında bu davalar bugünün davaları da olabilir ve onlar günümüzün gerçekleriyle birleştirilebilir. Aydın ve düşünürlerimiz halkın içine girerek, diline dikkat ederek, atasözlerini, deyişlerini, masallarını, fıkralarını, efsanelerini, inançlarını öğrenerek, şiirini, müziğini dinleyerek, giyimindeki ve mimarisindeki güzellikleri tadarak, Dede Korkut'u, Karagöz'ü, Yunus Emre'yi, Nasrettin Hocayı tanıyarak halka doğru gidebilir ve ancak o zaman Türk kültürü ile dolup milluleşebilirler. Bu bir öze dönüş hareketidir. Bu hareket başarıya ulaştıkçakimlikte devamlılık sağlanacak ve böylece nesiller arasındaki bağlar kopmayacaktır.
Bingöl yöresi Zazaca Türkülerde insan unsuru

Folklorun önemli unsurlarının başında gelen türküler; bir toplumun sosyal, kültürel hayatı hakkında önemli bilgiler aktarır. Halkın ortak malı olan türküler o toplumun geçmişşten günümüze kadar geçirdiği tarihsel evreyi de en iyi yansıtan türlerin başında gelmektedir. Bu çalışma da Bingöl ve yöresinde öteden beri söylene gelmiş ve kaybolmaya yüz tutmuş türkülere odaklanmıştır. Bu çalışma kapsamında derlenen türküler tür, biçim ve söyleniş yönünden sınıflandırılmış olup; konu bakımından aşk türküleri, gurbet-hasretlik türküleri, iş türküleri, yergi türküleri, mizahi türküler, düğün türküleri, kişiler üzerine söylenmiş türküler ve ağıtlar olarak tasnif edilmiş, türküler insan unsuru özelinde incelenmeye çalışılmıştır. Bunun yanında çalışma sahası olan Bingöl ilinin sosyokültürel yapısı ve folklorik özellikleri hakkında da kısa bilgilere değinilmiştir.
Emir Kalkan'ın hikayelerinde şehir ve yoksulluk temaları üzerine bir inceleme

1950'li yıllardan itibaren Türkiye'nin yaşadığı kentleşme süreçlerinin topluma ve bireye yansımalarını kaleme alan yazarlardan biri Emir Kalkan'dır. Sanayileşmenin etkisiyle kırdan kente göçlerin hızlandırdığı kentleşmenin olumlu yanlarının yanı sıra yoksulluk, suç gibi olgularda meydana gelen artışların toplum huzuruna etkileri yadsınamaz. Emir Kalkan'ın çocukluk günlerinden itibaren tanıklık ettiği şehrin dönüşümü ve insanların bu dönüşümü nasıl etkilediği ve etkilendiğini hikayelerinde çok boyutlu olarak ele almıştır. Emir Kalkan, Türkiye'nin yaşadığı değişim süreçlerini eserlerine yansıtarak toplum hafızasını canlı tutmaktadır. Zengin halk kültürü ile yetişen, milli ve manevi duygularına bağlı, toplumunun sorunlarıyla yakından ilgilenen ve çözümler üreten Emir Kalkan'ın hikayelerinde önemli bir yere sahip olan şehir ve yoksulluk temalarının incelenmesi bir Türkiye portresinin yorumlanmasını ihtiva edecektir. Kalkan, özellikle Kayseri insanına, kültürüne, sosyal ve siyasi yaşantısına, milli manevi duygularına, ekonomik durumuna örnekler sunarak şehrin salt binalardan oluşmadığını içinde yaşayanların ruhundan beslendiğini ve ona göre şekil aldığını göstermiştir. Bu tezde Emir Kalkan'ın hikayeleri, yoksulluk ve şehir temalarından hareketle sosyoloji ve edebiyat arasındaki ilişki göz önünde bulundurularak incelenmiştir.
Zati Divani (1-50 gazeller arası 50 gazelin şerhi)

Burada Zati Divanı'nm Ali Nihat iarlan Bey tara. fından hazırlanan ilk cildinde yer alan ilk elli gazeli şerh ederken takib edilen metod ve bazı 'beyit örnekleri verilecektir. Gazelleri şerh etmeye başlamadan önce teyitlerde geçen kelimeler, terkipler, deyimler ve bazı hususi isim len hakkında malumat toplanmıştır. Bu malumatlar gazellerin şerhinde kullanılmış olup tezin muhtevasına dahil edilmemiştir. Beyitler nesre çevrilirken aslına sadık kalmaya çalışılmış, nesrin anlaşılması için 'bir iki kelime veya cümle ilava edilmek gerektiğinde parentez içinde verilmiştir. Bazı kelimeler canlılığını muhafaza ettiğinden nesirde aynen kullanılmıştır. Şerh yapılırken üzerine telmih yapılan kıssalar kısaca özetlenmiş t ir. Aynı telmihe başka bir beyitte de tesadüf edildiğinde ise aynı özetin tekrar verilmesine gerek duyulmamıştır. Bazı beyitler nesre çevrilmekle anlaşılabiliyorsa bunların şerhine ihtiyaç duyulmamıştır. Baz end e sadece birkaç cümle ile iktifa edilmiştir. Mesela aşığın gönlü kırık, muzdarip, hasta, cefaya tahammüllü oluşu ve yine sevgilinin cef akar, acımasız, zalim, yalancı, riyakar, ayyüzlü dünya güzeli, güneş vb. oluşu birçok beyitte ele alınmıştır. Bunlar için ilk geçtiği yerlerde uzunca malumat verilmiş olup daha sonra geçtiği her beyitte bir iki cümle ile iktifa edilmiştir. Edebi sanatlar şerhin içinde verilmiştir. Bunlar ayrı bir başlık altında da verilebilirdi ama bu durum da şerh yaparken zikretmemiz icab eden sanatları iki defa yazmış olacaktık. Ayrıca beyitte bulunan bütün sanatçılar tek tek gösterilmemiştir. Hemen hemen b'ıitün beyitler mecaz, teşbih, istiare ve tenasüb sanatı ile doludur. Hemen ilk bakışta göze çarpan bu sanatların tek tek göste-
Türk edebiyatında 'Hamseler'

Arapça 'beş unsurdan meydana gelen şey' anlamındaki hamse, edebiyat terimi olarak beş mesneviden oluşan mecmualara verilen isimdir. Zaman içerisinde ilk örneklerini İran Edebiyatında gördüğümüz hamse yazma geleneği, Türk Edebiyatında da şairler tarafından ilgi görmüştür. Türk şairler için hamse sahibi olmak önem kazanmıştır. Bu çalışmada Türk edebiyatındaki hamse sahibi şairler ile Anadolu sahasında yazılmış olan hamselerin özetleri ele alınmıştır. Çalışma iki bölümden meydana gelmektedir. Birinci bölümde mesnevilerin özellikleri ve tarihi gelişimi, hamsenin tanımı ve özellikleri, hamsenin tarih içindeki gelişimi hakkında bilgi verilmiştir. Ayrıca bu bölümde Türk edebiyatındaki hamse sahibi şairler ve hamseleri hakkında bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde Türk edebiyatında yazılmış olan hamselerin özetleri antolojik ve mufassal olarak incelenmiştir. Çalışma Anadolu sahasında yazılmış hamseler ile sınırlandırılmıştır. Hamselerde bulunan mesnevilerin özetleri verilmeden önce bu eserler hakkında bilgi verilmiştir. Bu hamse özetleri daha önce yapılan çalışmalarda verilen transkripsiyon metinleri esas alınarak hazırlanmıştır. Transkripsiyon metni bulunmayan eserler hakkında yalnızca bilgi sunulmuş, özeti verilmemiştir.
Hikȃye-i Kuhi (26a-50b)

Bu çalışma, Eski Anadolu Türkçesi özellikleri taşıyan Hikaye-i Kuhi adlı eserin son yirmi beş varaklık kısmı üzerinde hazırlanmıştır. Eser toplam elli bir varak ve üç hikayeden oluşmaktadır. Bu çalışmanın konusunu son hikaye olan 'Gerdenkeşan' hikayesi oluşturur. Her hikayenin sonunda bir sonraki hikayenin adı verilerek sonraki hikayeye geçilir. Bu çalışmaya konu olan Gerdenkeşan hikayesinde peygamber kıssalarından esinlenme olduğu görülmektedir. Ayrıca hikayede devlerin, sihirlerin, cadıların, şekil değiştirmenin ve diğer olağanüstü özelliklerin bulunması ona masalsı bir karakter kazandırmaktadır. Eserin bilinen tek nüshası Kastamonu Kütüphanesi 37 Hk 3829 numarada kayıtlıdır. Bu çalışma dört ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm, metnin imla ve ses özelliklerinin bulunduğu bölümdür. İkinci bölümde metnin transkripsiyonu yer almaktadır. Üçüncü bölümde dizin yer alır. Burada metinde yer alan bütün kelimeler ve anlamları yer alır. Son bölümde ise metnin tıpkıbasımına yer verilmiştir.
Türk Edebiyatı dergisindeki edebi sohbet ve mülakatlar (1. cilt) tahlil ve değerlendirme, (2. cilt) metinler

Bu tezde Türk Edebiyatı Dergisi'ndeki 'Edebi Sohbet ve Mülakatlardan 77 adedi seçilmiş, tahlil ve değerlendirilmesi yapılmıştır. 1972- 1995 yıllan arasında dergide yayınlanan bu mülakatlardan yola çıkılarak, edebiyat sanatının mahiyeti, edebiyat sanatının muhtelif türleri olan şiir, hikaye ve roman, tiyatro, eleştiri üzerine fikir yürüten sanatkarlarımızın, fikir ve bilim adamlarımızın görüşleri tespit edilmiştir. Edebiyat sanatının tarihçesi, fonksiyonu, kaynaklan üzerinde durulmuş, bu konuda yazarlarımız ve bilim adamlarımızın görüşleri ortaya konmuştur. Edebiyatımızın mevcut durumu, yazarlar, eserler, kronolojik seyir ve edebi topluluklar açısından belirlenmeye çalışılmıştır. Sonuç bölümünde mülakatların genel amacını ve ana karakterini, ilmi ve estetik seviyesini, edebiyatımıza katkı gücünü belirlemeye, tahlil ve değerlendirmeler neticesinde teklifler getirmeye çalıştık. Bu tezimizin özellikle günümüz edebiyatına ve yeni nesillere ışık tutacağı düşüncesindeyiz. Araştırmacılarımızın istedikleri anda bu kaynaklara ulaşabilmesi ve zaman kaybını önlemek bakımından, sözü edilen mülakat metinlerini çalışmamızın ikinci bölümüne aynen koyduk. 1972'den bu yana 23 yıllık bir zaman dilimi içerisinde dergide yayınlanan mülakatlar dedi toplu bir şekilde ortaya konuldu. Tahlil ve değerlendirmelerle birlikte böyle bir çalışmanın ilim dünyasına sunulmasıyla önemli bir görevin yerine getirildiği inancındayız. Ahmet TOPÇU Çanakkale- 1997