turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Nomus va Muhabbat ve Tohir va Zuhra adlı tiyatro eserleri esasında Özbek tiyatrosuna genel bir bakış

İnsanlık tarihi kadar eski olan tiyatro sanatı hem görsel hem de işitsel olarak izleyiciyi tesiri altına alır. Sovyet döneminde tiyatronun bu tesirinden yararlanılarak yönetimce istenen ideal toplum oluşturulmak istenir. Yönetimin temel bir organı olan tiyatro, sosyalizm propangası yapmak amacıyla kullanılır. Bu çalışmada önce Özbek tiyatrosunun 1911 yılından 1956 yılına kadar gelişimi verilmiş, 1930- 1956 yılları arasındaki tiyatronun özelliklerine ve bu dönem yazılan eserlere değinilmiştir. Daha sonra bu dönemler içerisinde yazılan Nomus va Muhabbat ile Tohir va Zuhra piyesleri; zihniyet, olay dizisi, kişi, mekan, zaman, diyalog, estetik denge açısından incelenmiş ve bu eserlerin yazarları hakkında bilgi verilmiştir.
Hüseyin Nihal Atsız'ın romanlarında izleksel yapı

Hüseyin Nihal Atsız'ın siyasi yaşamı nedeniyle gölgede kalan yönü olan romancılığının değerlendirilmesinin yapıldığı bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde yazarın hayatı, edebi kişiliği üzerine bilgiler verilerek tanıtılması amaçlanmıştır. Çalışmanın ikici kısmı ise Atsız'ın bütün yaşamına kaynak teşkil eden fikirleri üzerinden değerlendirilmeler yapılmış ve fikirlerin kişinin yaşamına yansıyan yüzüne dikkat çekilmiştir. Çalışmamızın üçüncü ve en derin kısmını oluşturan 'Romanlarda İzleksel Yapı' bölümünde yazarın altı romanı; Romanın Kimliği, Bakış Açısı Anlatıcı, Olay Örgüsü, Zaman, Mekan, Başkişi, Norm Karakter, Kart Karakter, Fon Karakter ve İzleksel Kurgu başlıkları altında tek tek irdelenmiştir. Bu inceleme yapılırken anlatıların merkezini teşkil eden aşk, bağımsızlık, milliyetçilik, töre, varoluş, bellek mekanları... vb temalar değerlendirilmeye çalışılmıştır. Bütün bunların ışığında yazarın roman hayatına hükmeden gelişmeler sonuç kısmında geniş bir şekilde ele alınmıştır. Çalışmanın temel gücünü oluşturan ve edebi anlamdaki derinliğine olanak sağlayacak geniş bir kaynakça oluşturulmuştur. Açar Sözcükler: Hüseyin Nihal Atsız, Yapı ve İzlek, Roman, Aşk, Töre, Var Oluş
Divan sahibi Rumeli şairlerinin şiir dünyası

Osmanlı Devletinin Avrupa topraklarında fethettiği yerler, Rumeli adıyla bilinir. Rumeli fetihlerden sonra önemli bir kültür ve sanat merkezi olur. Burada çok sayıda divan şairi yetişir. Bu çalışmada divan sahibi Rumeli şairleri üzerinde durulmuştur. Giriş bölümünde Rumeli ve Rumeli şairinden ne kastedildiği belirtilmiştir. 'Rumeli'de Edebiyat' bölümünde, divan sahibi 125 Rumeli şairinin kısa biyografileri verilmiştir. Şairler yaşadıkları yüzyıllar, doğum yerleri, öğrenim yerleri, divanları, meslekleri ve tasavvufi yönleri bakımından topluca değerlendirilmiş; sonuçlar grafiklerle gösterilmiştir. Bu şairler arasından bir seçme yapılmış ve şiirleri çeşitli yönlerden incelenmiştir. Şairlerin kelime kadroları, Farsça ve Arapça terkip oranları tespit edilip değerlendirilmiştir. Sade bir dil kullanan Rumeli şairlerinin, günlük konuşma diliyle yazdıkları şiirler örneklendirilmiştir. 'Edebiyatta Rumeli' bölümünde, şairlerin şiirleriyle yaşadıkları coğrafya arasındaki bağlantılar araştırılmış; Rumeli coğrafyasının şiire nasıl konu edildiği üzerinde durulmuştur. Türk edebiyatında şehrengiz türü, ilk defa Rumeli şairleriyle başlar ve örneklerin çoğunu da onlar verir. Bu bakımından Rumeli şairlerinin edebiyat tarihinde önemli bir yerleri vardır. Rumeli şairlerinin şiirlerinde tanıttıkları gerçek sevgili ve aşık tipleri örneklendirilmiştir. Şairlerin Rumeli'de yaygın olarak görülen diğer milletler ve Hıristiyanlık ile abdal ve kalenderiler hakkındaki gözlemleri sonucunda yazdıkları şiirler incelenmiştir. Çalışmanın sonuna, şairler tablosu, haritalar, fotoğraflar ve bir dizin eklenmiştir.
Lütfullah Dede'nin Meşhudat Ma'deni adlı eseri

Türk Dili ve Edebiyatı alanında asırlar boyunca birçok eser verilmiştir. Bu eserler içerisinde dini-tasavvufi, içtimai tenkit, siyasi, didaktik ve ahlaki konular içeren birçok eser mevcuttur. Lütfullah Dede'nin Meşhudat Ma'deni adlı eserinde de benzer konular işlediğini görmekteyiz. Lütfullah Dede'nin bilinen tek eseri Meşhudat Ma'deni'dir. Eserde hem aruzlu hem de heceli şiirler mevcuttur. Eser H.1325/M. 1909 yılında yazılmış ve Ankara Milli Kütüphanesi'nde 06 Mil Yz. A 3347 arşiv numarasıyla kayıtlıdır. Bugüne kadar şairin hayatı ve eseriyle ilgili herhangi bir araştırma yapılmamıştır. Yapılan çalışmayla onun bilim ve edebiyat dünyasına tanıtılması hedeflenmektedir. Çalışmamız, 'Giriş' ve üç ana bölümden oluşmaktadır. Şiirlerin çoğunluğu 'destan', bazı şiirlerin 'şathiyye' olması sebebiyle girişte bu konularda bilgi verilmiştir. Birinci bölümde şairin hayatı ve eseri ile ilgili bilgi verilmiştir. 'Hayatı' kısmında adı, mahlası, yaşadığı dönem ve döneme dair tespitleri, doğum yeri ve tarihi, ölüm yeri ve tarihi, tarikatı, eğitimi ve mesleğiyle ilgili tespitler mevcuttur. 'Eserleri' kısmında Meşhudat Ma'deni'nin nüsha tavsifi; konusu türü; dil ve üslubu; arkaik kelime ve tabirler, mahalli / halk söyleyişi; imla özellikleri ve Arapça tabirlerle ilgili hususlara değinilmiştir. İkinci bölümde Meşhudat Ma'deni'nin şekil ve muhteva yönünden incelemesi yapılmıştır. Şekil yönünden nazım şekilleri/türleri ve konuları, kafiye-redif ve vezin olmak üzere üç başlıkta incelenirken; muhteva yönünden ise dini unsurlar, toplum-kültür ve tabiat olmak üzere üç başlıkta incelenmiştir. Üçüncü bölümde transkripsiyonlu metnin kuruluşunda tutulan yol, transkripsiyon işaretleri ve transkripsiyonlu metin yer almaktadır. Çalışmada elde edilen bilgiler ''Sonuç'' başlığı altında sıralanmıştır. Ayrıca müracaat ettiğimiz eserler ''Kaynaklar''da sunulmuş ve çalışmamıza ''Sözlük'' bölümünü takiben yazma metin de eklenmiştir.
İkdam gazetesi 01.01.1921-31.12.1921

Muharrem 1312'de (5 Temmuz 1894) basın hayatımıza giren İkdam gazetesi ilk sayılarında kendini siyasi, ilmi bir gazete olarak tanıtır. 1894 1961 yılları arasında farklı isimler altında yayın yapan İkdam gazetesi basın hayatımızın uzun ömürlü gazetelerinden biri olmayı başarmıştır. İkdam gazetesi bir yandan günlük olayları kamuoyuna duyururken diğer taraftan ilmi, siyasi, iktisadi, ziraat, edebiyat, eğitim ve dini terbiye gibi farklı alanlardaki konuları işleyerek kamuoyunu bilgilendirme, ülkeyi güzel günlere taşıma gayreti içerisinde olmaya çalışmıştır. İkdam gazetesinin 1921 yılındaki (8551 - 8906) sayıları arasında bazı edebiyat, tarih, eğitim, iktisat, ziraat, moda ve fikir ürünü eserlerle karşılaştık. Bu tez üç bölümden oluşmaktadır. İnceleme adını verdiğimiz birinci bölümde İkdam'ın şekil ve muhteva özellikleri üzerinde durulmuştur. Bunun yanı sıra yazılı malzemenin bütün başlıkları tablo şeklinde verilmiştir. 'Tahlili Fihrist' adını verdiğimiz ikinci bölümde yazılı malzemenin sistematik bir fihristi yapılmıştır. 'Seçilmiş Metinler' bölümünde ise araştırmacılar için yardımcı olacağına inandığımız metinler seçilerek günümüz harflerine aktarılmıştır.
Feyzİ Halil Bey divanı, hayatı, edebİ şahsiyeti, eserleri ve divanı'nın incelemesi

Feyzi Bey, 18. yy sonları ile 19. yy baslarında yasamıs bir divan sairidir. Çalısmamızda Feyzi'nin hayatı ve divanı hakkında malumat verilerek, divanının çeviri yazılı metni hazırlanmıstır. Ayrıca divan metni, daha tafsilatlı bir sekilde incelenerek metnin tahlili olusturulmaya çalısılmıstır. Feyzi Divanı'nn elimizde tek nüshası bulunmaktadır. Feyzi, çok gezen bir sairolduğu için divanında tanıdıgı kisilere sıkça tarih düsürmüstür. Divan'da bu tarihlerinyanı sıra gazel, kaside, mesnevi, rubaei, kıtea, lügaz gibi nazım sekilleri de mevcuttur. Feyzi Bey Divanı'nda basta din ve tasavvuf konuları olmak üzere cemiyet, insan ve tabiat unsurları da tahlil çalısmamıza tabi tutulmustur. Feyzi, deyim ve atasözleriyle birlikte sade bir dil kullanmaya gayret gösterereksözü kısaltmıstır. Feyzi'nin, Nedim'e özendigini de bazı beyitlerinden anlamaktayız. Fakat Feyzi'nin sairlik yönünün, Nedim'le aynı degerde olduğunu söyleyemeyiz. Divan siirinin son dönemleri olarak bilinen 19. yy'daki siir anlayısının ve bu dönemin özelliklerinin daha seffaf bir sekilde ortaya konulması açısından Feyzi Bey Divanı'nınincelemesinin yararlı bir çalısma olacagı kanısındayız.
Refik Halid'in Peyam-Sabah Gazetesindeki yazılarının incelenmesi (1920-1921)

Türk edebiyatının mizah ustalarından biri olan Refik Halid Karay muhalif duruşuyla ön plana çıkan bir yazardır. Muhalif ruhu onun hem edebiyatçı hem de gazeteci kimliğini besleyen en önemli kaynak olur. Sanatçının bu tavrını en belirgin şekilde gazete yazılarında görmek mümkündür. Bu çalışmada Refik Halid'in muhalif kalemini en baskın şekilde kullandığı Peyam-Sabah gazetesi kaynak olarak kullanılmıştır. Yazarın 1920- 1921 yıllarında Peyam-Sabah gazetesinde yayımladığı yazıları tasnif edilerek incelenmiş ve Refik Halid'in düşünce dünyasının zenginliği ve mizahi yaklaşımı Peyam-Sabah örneği üzerinden ortaya konmuştur.
Halit Ziya Uşaklıgil'in Fransız edebiyatı ders kitapları üzerine bir inceleme

Türk Edebiyatı'nda modern romanın kurucusu olan Halit Ziya Uşaklıgil, 1866 yılında İstanbul'da doğmuştur. İlköğrenimine İstanbul'da başlayan yazar, ailenin maddi sıkıntıları sebebiyle İzmir'e yerleşmesiyle eğitimine burada devam etmiştir. Çocukluk ve gençlik yıllarını İzmir'in levanten ve gayrimüslim aileleri arasında geçiren yazarın altmış yıllık yazı hayatının temelleri de yine burada atılmıştır. İzmir Mechitariste'te Ermeni rahiplerin gözetiminde batıyla ilk ilişkilerini kuran Halit Ziya Uşaklıgil'in özellikle Fransız Edebiyatı'nın önemli kalemleriyle de tanışması bu sıralarda olmuştur. Halit Ziya'nın bu yıllarda Raymond Pere adlı hocasıyla yaptığı uzun tarih dersleri ise yazarı Fransız Tarihi'ne yöneltmiştir. Yazı faaliyetlerine on dört on beş yaşlarında çeviri denemeleriyle başlayan Halit Ziya Uşaklıgil, ilk olarak babasının yasal işlemlerini yürüten Avukat Auguste de Jaba'nın ofisinde arkadaşı katip Antoine ile Ponson du Terrail'in 'Les nuits de la Maison Doree' adlı eserini tercüme etmişlerdir. Henüz öğrenciyken başlayan bu yazı faaliyetleriyle kendini önce İzmir'e tanıtan yazar, on yedi yaşına geldiğinde büyük Fransız yazarları gibi yazma peşine düşer. Halit Ziya Uşaklıgil, lise yıllarında başlayan 'büyük bir Fransız edebiyatı tarihi yazma' düşüncesini İstanbul'a hariciyeci olmak için gittiği sırada gerçekleştirme fırsatını bulmuştur. Garbdan Şarka Seyyale-i Edebiye: Fransa Edebiyatı'nın Numune ve Tarihi adlı kitabı 1885'te 84 sayfa olarak yayıncı Arakel tarafından basılır. Bu eser, onun basılan ilk kit abıdır ve Türkçede basılmış ilk Fransız edebiyatı tarihi olma özelliği taşımaktadır. İstanbul'da yazılan bu eserin ardından İzmir'e dönen yazar bir dönem İzmir Rüştiye'sinde Fransızca öğretmenliği yapar. Önce İzmir'de Osmanlı Bankası şubesinde çalıştığını gördüğümüz yazar Dünya Edebiyatlarına kayıtsız kalmayarak 1890 yılında Hizmet gazetesinde Finlandiya Edebiyatı'ndan Bir Nebze, İsveç Edebiyatı'ndan Bir Nebze, İbrani Edebiyatı'na Bir Nebze, Rus Edebiyatı'ndan Bir Nebze, Sanskrit Edebiyatı'ndan Bir Nebze başlıkları altında bir dizi makaleler tefrika ettirir. Halit Ziya, II. Meşrutiyet'in ilanıyla İstanbul Üniversitesi'nde 'Batı Edebiyatı Tarihi ve Hikmet-i Bedayi' kürsülerine atanır. Bu atama yazar için bulunmaz fırsat olmuştur. Reji'deki işlerinin yoğunluğu sebebiyle yazma etkinliklerine yeterli vakit ayıramayan Halit Ziya'nın bu görev sayesinde 'büyük' Fransız edebiyat tarihini yazması kolaylaşacaktır. Nitekim 1913 yılında burada verdiği ders notlarını derleyerek Tarih-i Edebiyat-ı Garbiyeden Fransa Edebiyatı Dersleri adlı ikinci edebiyat tarihini 224 sayfa olarak yayınlamıştır. İlk kitabından hacimce daha yoğun olan bu eser Halit Ziya'nın İstanbul döneminde sanatının ne yönde geliştiğini göstermesi bakımından değerlidir. Halit Ziya bu eserleri kaleme alırken yabancı bazı kaynaklardan faydalanmanın yanı sıra özellikle yakın dönem sanatçılarını anlatırken kendi yorumlarına da yer vermiştir.
Tahsin Yücel'in eleştirmenliği ve denemeleri

Tahsin Yücel (1933-2016) çok yönlü bir kişiliktir. Yazın hayatına hikaye ile başlar. Ardından roman gelir.1950'li yıllardan itibaren deneme ve eleştiri yazıları yazar. Akademisyen kimliği sebebiyle yazdığı inceleme yazıları ve kitapları vardır. Ayrıca çevirmenlik yapar. Çevirdiği eserlerin sayısı oldukça fazladır. Cumhuriyet dönemi yazarları arasında yer alan Tahsin Yücel, çeşitli konularda yazdığı deneme ve eleştiri yazılarını on bir kitapta toplamıştır. Yüksek lisans tezimizde Tahsin Yücel'in deneme kitaplarında yer alan deneme ve eleştiri yazılarını tematik olarak ele aldık. Bu yazılardan yola çıkarak eleştirmen kimliğini ortaya koymaya çalıştık. Çalışmamız 7 bölümden oluşmaktadır. Girişte hayatı, eserleri ve edebi kişiliğine yer verdik. Bunların yanı sıra Tahsin Yücel'e kadar Türk eleştiri tarihini genel olarak ele aldık. Tahsin Yücel'in Türk eleştiri tarihi içerisindeki yerini ortaya koymaya çalıştık. Çalışmamızın birinci bölümünde eleştiri ve deneme yazılarını tematik olarak sınıflandırdık. Bu sınıflandırmayı yaparken hem deneme kitaplarından hem de dergilerde yayımlanan yazılarından yararlandık. Bu bölümde yaptığımız sınıflandırma sonucunda ilk olarak eleştiri hakkındaki görüşlerini içeren yazıları ele aldık. İkinci bölümde sanat, üçüncü bölümde dil, dördüncü bölümde yazın, beşinci bölümde çeviri hakkındaki görüşlerini içeren yazıları, altıncı bölümde toplumsal ve siyasal yazıları, yedinci bölümde ise diğer yazılarını ele aldık. Sonuç bölümünde yaptığımız tasnif sonucu ortaya çıkan unsurlar üzerinde durduk. Ekler bölümünde Tahsin Yücel'in düzyazılarının kronolojik listesini verdik.
Saz şiirinde Bektaşi terimleri

Halk Bilimi alanında yapılan çalışmalarda bir veya iki metin üzerinde inceleme yaparak çeşitli sonuçlara varmaya çalışan araştırmacılar olmuştur. Özellikle bir grup kimliği incelenirken az sayıda metinle sonuca ulaşma yoluna gidilmiştir. Halbuki bir grup incelenirken sadece metin değil aynı zamanda çevre şartlan; yani grubun yaşayışı, adetleri, gelenekleri, inançları da göz önünde bulundurulmalıdır. Aşıklarımız incelenirken onların belli bir gruba intisabı aranmış ve onlara o grubun kimliği yüklenmek istenmiştir. 16. yüzyıldan günümüze bütün sazşairlerimize araştırmacılar tarafından bir kimlik arayışı olmuştur. Aşıklarımız incelenirken yaşadıkları dönem, idari ve mali durum, inanç özgürlüğü hepsi düşünülmelidir. Aşıklarımız bir şiirine bakılarak çeşitli tarikatlara intisap ettirilmiştir. Bu tarikatların başında Bektaşilik vardır. Çalışmamızda, 16. yüzyıl ile 20. yüzyıl arasında yaşamış, en çok tanınan ve söz sahibi olan sazşairlerimize yer verdik. Bu şairlerimiz de Bektaşilik unsurlarını ararken aynı terimin hangi anlamlarda kullanıldığını ve tarikatla bağlantısı olup olmadığını da inceledik. Ayrıca Bektaşi olduğu bilinen aşıklarımızdan da bu terimlere destek amacıyla dipnotlarda örnekler verdik. İşte bir aşığın Bektaşi olup olmadığına bir şiirine bakarak değil; eserlerinin tümünü inceleyerek ve yaşadığı dönemi düşünerek karar vermeliyiz. Çalışmamızda aşıklarımızın şiirlerinde Bektaşilik unsurlarını ve zaman zaman diğer tarikatların unsurlarını bulduk. Ancak bu tamamen bir intisabiyetin göstergesi olmamıştır. Bu unsurlar intisabiyetten ziyade tarikatlara duyulan bir saygının tezahürü mahiyetinde kalmıştır.
Cumhuriyet öncesi Türk tiyatrosu'nda Ahmet Vefik Paşa'nın yeri ve uyarladığı oyunların analizi

İleri Oyunculuk Yüksek Lisans Programı'nda, Deran Özgen tarafından Cumhuriyet öncesi Türk Tiyatrosu'nda Ahmet Vefik Paşa'nın yeri ve uyarladığı oyunların analizi yapılmıştır. Tiyatro oyunu çevirmenliği ve uyarlaması arasındaki fark ve zorlukları da inceleyen bu çalışma, Ahmet Vefik Paşa'nın çevirmenlik ve uyarlama alanında verdiği eserlerin günümüzde nasıl bir yere sahip olduğu konusunda yapılan röportajlar ve değerlendirmeleri de kapsamaktadır. Geleneksel Türk Tiyatrosunun evrelerine ışık tutması açısından birçok kaynak ve metinden ilham alınarak hazırlanan bu çalışmada ayrıca Moliere'in Ahmet Vefik Paşa tarafından çevrilmiş ve uyarlanmış eserleri Tartüf ve George Dandin'in analizlerine de yer verilmiştir.
Türk dil kurumu süreli yayınlarının halk bilimi unsurları bakımından incelenmesi

Çalışmanın konusu, Türk Dil Kurumu'nun süreli yayınlarından olan Türk Dili, Türk Dili Araştırmaları Yıllığı Belleten ve Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi dergilerinin Türk dergicilik tarihi ve halk bilimi açısından incelenmesi ve değerlendirilmesidir. Günümüzde Türk Dil Kurumu, geniş bir araştırma kütüphanesiyle Türkiye'nin büyük bir araştırma-inceleme ve kültür kurumu olarak çalışmalarını sürdürmektedir. Türk Dil Kurumunun yayın organlarından olan Türk Dili, Türk Dili Araştırmaları Yıllığı Belleten ve Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi yayınları ilk sayılarından itibaren edebiyat ve kültür hayatımıza büyük katkılar sağlamışlardır. Türk Dili dergisinin incelediğimiz ciltlerinde derginin dilimiz ile ilgili ortak bir noktada araştırmalar yapan, eserler veren çeşitli ve geniş bir yazar kadrosu olduğunu görmekteyiz. Böyle bir edebi muhitte dilimiz, edebiyatımız adına ortaya çok farklı eserler çıkmıştır. Derginin buna büyük katkısı olmuştur. Türk Dili Araştırmaları Yıllığı Belleten dergisinde, Türk dili ile ilgili araştırmalar yapılmaktadır, ayrıca dil alanında güncel ve tarihi konularda bilimsel veriler sağlanmaya çalışılmaktadır. Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi'nde, Türk yazı dilleri, lehçeleri ve edebiyatlarının tarihi ve günümüzdeki özelliklerini, eserlerini, yazarlarını, sorunlarını ele alan ilmi yazılarla dil ve edebiyat araştırmalarına yer verilmektedir. Türk Dil Kurumu'nun süreli yayınları bağlamında, bahsi geçen dergilerin sosyal ve kültürel alandaki çalışmaları üzerinden folklor ile ilgili ürünleri incelenmiş, değerlendirilmiş ve kültürümüze sağladığı katkılar verilmeye çalışılmıştır.
A Linguistic analysis of necessity as a part of the modal system in Turkish

Bu çalışmada temel amaç kiplik değerlerinden biri olan gerekliliğin Türkçe'de hangi belirtilerle anlatıldığını betimlemek ve tümce içi diğer öğelere de bağlı olarak bu belirtiler arasındaki seçimin nasıl gerçekleştiğini saptamaktır. Çalışmamızın veri tabam yazılı ve sözlü ortamlardan derlenen, doğal dil kullanımında ortaya çıkan anlık veriler toplanarak oluşturulmuştur. Çalışmanın ilk bölümünde eylem ulamları olarak adlandırılan ve birbirleriyle yakın ilişkisi olan zaman, görünüş ve kipliğin tanımlan verilmiş, kipliğin bu eylem ulamlarıyla olan yakın ilişkisi incelenmiştir. Ayrıca kipliğin bu ulamlar arasındaki yeri ve değeri tanımlanmıştır. Buna göre kiplik tümceye ait, hatta tümce ötesi gönderimleri olan, bu nedenle de tanımlanması zaman ve görünüşe göre daha zor olan bir kavramdır. Kiplik için tanımlanan derecelendirme de yine kipliğe ait önemli bir noktadır. Kipliğin kendi içinde farklı ayrımları taşıyor olması, tümce içi ve ötesi değişkenlerden etkilenebilir olması ve bu sayede birçok düzlemde incelenebilir olması sonucu kiplik çeşitleri farklı dilbilimciler tarafından farklı biçimlerde sımflandmlmış ve farklı adlandırmalarla kullanılmıştır. ikinci bölümde bu faklı sımflandırmalar ve adlandırmalar özetlenmiştir. Çalışmada temel olarak kök kiplik-bilgisellik kipliği ayrımı kullanılmış, Coates (1983) ün kullandığı derecelenme modeli anlam sınıflamasında kullanılmış, gereklilik ise kiplik türü olarak Bybee ve diğerlerinin (1994) tanımladığı kılıcı-odaklı kiplik değerleri arasında ele alınmıştır. IV Üçüncü bölümde Türkçe'nin kiplik anlatımında kullandığı belirtiler tanımlanmış ve Bybee ve diğerlerinin (1994) tanımına göre Türkçe'de aktarılan kiplik değerleri sınıflandırılarak hangi belirtilerle anlatıldığı incelenmiştir. Dördüncü bölümde Türkçe'nin gereklilik anlatrmmda kullandığı araçlar, -mEli biçimbirimi, gerek, zorunlu, zorunda, şart, mecbur, lazım benzeri sözcüksel öğeler belirlenmiş ve bu araçların farklı zaman, görünüş, kiplik, çatı değerleri ve koşaçla birlikte kullanımı incelenmiştir. Çalışmamızda gereklilik belirtilerinin dil dizgesindeki yerleri yapısall özellikleri ve anlam içerikleriyle belirli oldukları gösterilmiştir. Son bölümde, bu farklı kullanım değerleri ve -mEli, gerek, zorunlu, zorunda, şart ve mecbur'vaı anlattığı gereklilik dereceleri betimlenmektedir. Buna göre -mEli, gerek, lazım zayıf gereklilik anlatırken zorunda, zorunlu, mecbur, şart, her biri için tanımlanan farklı kipscl alan ve gereklilik kaynaklarıyla, güçlü gereklilik anlatrmmda kullanılmaktadır.
Nazan Bekiroğlu'nun 'Nar ağacı' adlı romanında işlevlerine ve yapılarına göre devrik yapılar

Bu çalışmada; bazı aydınlarımızın sorun olarak gördüğü, bazı aydınlarımızınsa Türkçenin doğal yapısında var olduğunu düşündüğü 'devrik yapılar' konusu, Nazan Bekiroğlu'nun 'Nar Ağacı' adlı romanında incelendi. Amaç, Türkçenin bir zenginliği olan devrik yapıları araştırmaktır. Her dilin kendine özgü bir söz dizimi vardır. Türkçenin klasik cümle yapısı, özne+ tümleç+ yüklem şeklindedir. Ancak özellikle konuşma dilinde zaman zaman bu yapıdan uzaklaşıldığı görülmektedir. Bu bir kuralsızlık mıdır, yoksa dilimizin zenginliği midir? Nazan Bekiroğlu'nun Nar Ağacı adlı kitabındaki devrik cümleleri inceleyen bu tezde, yapılarına ve işlevlerine göre devrik yapılar incelenmiş, sınıflandırılmış ve değerlendirilmiştir. Böylece yüklemden sonra kullanılan sözcük ya da sözcük gruplarının anlam üzerindeki etkisi ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Eski harfli çocuk dergilerinin sonuncusu: 'Çocuk Yıldızı (1927-1928)'

Çalışma, eski harfli çocuk dergilerinin sonuncusu olan 'Çocuk Yıldızı' adlı dergiyi tanıtıp eski harflerle yayımlanmış olan dergiyi Latin harflerine aktarmak, dergide yer alan metinlerin türlerini ve iletilerini tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Doküman incelemesi deseniyle kurgulanan çalışmanın kapsamını 1927- 1928 yılları arasında İzmir'de on sayı olarak yayımlanan 'Çocuk Yıldızı' adlı dergideki metinler oluşturmaktadır. Öncelikle derginin Atatürk Üniversitesi Seyfettin Özege Kütüphanesindeki tam koleksiyonuna ulaşılmış, ardından eski Türkçe harflerle basılmış dergi Latin harflerine aktarılarak metinlerle ilgili analizler yapılmıştır. Çalışma sonucunda Çocuk Yıldızı adlı derginin çocuklar için metin türleri bağlamında zengin bir içeriğin yer aldığı hacimli bir dergi olduğu, dergide yer alan metinlerin çocuklar için olumlu iletiler içerdiği, ayrıca derginin dönemin siyasal/politik ikliminden önemli oranda etkilendiği tespit edilmiştir.