Bostan İskelesinden Kağıthane Mesiresine Kadar Haliç Kıyılarındaki Açık Mekanların Değişen Kullanımlarının Değerlendirilmesi

Bostan İskelesinden Kağıthane Mesiresine Kadar Haliç Kıyılarındaki Açık Mekanların Değişen Kullanımlarının DeğerlendirilmesiYAZAR ADI : Elif GENÇ15. yy'dan 19. yy kadar geçen sürede Haliç kıyıları sayfiye yeri olarak kullanılıyordu. Halkın sandal sefası yaptığı ve mesire alanı olarak kullandığı bu mekan sanayileşme sürecinde(19. yy' da) bu işlevini yitirirken doğal yapısı da bozulmuştur. Gravür ve yazma eserlere baktığımızda Haliç'in saraylar, yalılarla süslü olduğu, bu yalı ve saraylar'ın arka cephelerinde bahçeler bulunduğu görülmektedir. Pek çok yerli ve yabancı seyyahlar ve bilim adamları bölgede görkemli bağ ve bahçelerin olduğunu eserlerinde anlatmaktadır. Ayrıca resimlerde kıyı şeridinin de denize girintiler yaparak uzandığı görülmektedir. Günümüzde doldurularak düzleştirilen haliç kıyılarını yeni düzenlemelerle halkın kullanımına açan bazı çalışmalar yapılmışsa da çok başarılı olmamıştır. Geçmişte oldukça ihtişamlı olan ve çok rağbet edilen, dilden dile anlatılan, üstüne şiirler yazılan o Haliç denizi ve kıyı alanları ile günümüzde, kullanım yönünden, maalesef, rekreasyonel ihtiyaçlara tam anlamıyla cevap verememektedir. İstanbul'un en eski yerleşimlerinden biri olan Haliç bölgesinin; doğal yapısı, taşıdığı tarihi, sosyal ve kültürel değerler ayrıca kıyı şeridindeki açık alanlarda meydana gelen değişimler nedeni ile her zaman ilgi odağı olması bu alanın tez çalışmasında örnek alan olarak seçilmesinde etkili olmuştur. Haliç bölgesi'nin kıyı gerisinde yer alan tarihi mekanlar ile uygulanan projelerin bütüncül olarak ele alınmaması birbirinden kopuk sonuçlar doğurmuştur. Bu tezin amacı; Haliç kıyı şeridindeki açık alanların kullanımının15. yy. dan günümüze kadar geçirdiği değişim sürecini incelemek, yapılan değişikliklerden Haliç kıyı şeridindeki açık alanların ne şekilde etkilendiğini tespit etmek, günümüzdeki kullanıcıların memnuniyet derecesini ölçmek ve taleplerini belirlemek, seçilen örnekleme alanında yapılan anket sonuçlarına ve delphi yöntemi ile elde edilen uzman görüşlerine dayanarak kıyı kullanımının ve planlamasının sorunlarını önem sırasına göre ortaya koymak ve Sidney, Neringa, Londra şehirlerinde yapılan kıyı çalışmaları tanıtılarak öneriler geliştirmektir. 6 ana bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümünde çalışma alanı ve çalışmanın amacı, kapsamı ve yöntemi belirtilmektedir. İkinci bölümde; Kıyı tanımı, kullanımı, kıyı kullanımının yasal boyutu, bitkilendirme esaları üzerinde durulmuş ve kıyı mekanı düzenlemelerine örnek kentler incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise kentsel açık mekanlarla ilgili tanımlar yapılarak, açık mekanların tarihi süreçteki kullanım biçimlerinden ve kentsel açık mekanların kent yaşam kalitesindeki yerinden ve öneminden bahsedilmiştir. Araştırmanın dördüncü bölümünde; Haliç kıyılarının coğrafi konumu ve tarihi süreç içerisinde geçirdiği değişimler anlatılmış, Haliç kıyılarında günümüzde yapılan düzenlemeler ve yeşil alan kullanımları değerlendirilmiştir. Beşinci bölümde; Haliç kıyılarında seçilmiş bölgelerde kullanıcılar üzerinde yapılan anket çalışması değerlendirilmiştir. Sonuçta inceleme alanının mevcut ve öneri kullanımı üzerine uzman ve kullanıcı görüşleri karşılaştırılarak ayrıntılı biçimde incelenmiştir. Araştırmanın altıncı bölümünde ise ; Literatür, Dünya örnekleri ve anket sonuçları ışığında haliç kıyılarındaki açık alanların kullanımı için elde edilen bilgiler değerlendirilerek öneriler geliştirilmiştir.