Çocuklarda ev tipi mekanik ventilatör uygulamaları

Son 20 yıldır kronik solunum yetmezliği bulunan hastalara evde mekanik ventilasyon uygulaması mümkün olmuştur ve bu uygulamadan faydalanan hasta sayısı giderek artmaktadır. Bu çalışmada 2000- 2011 yılları arasında Hacettepe Üniversitesi İhsan Doğramacı Çocuk Hastanesi Yoğun Bakım Ünitesi'nde izlenip ev tipi mekanik ventilatörle taburcu edilen hastaların demografik özellikleri ve uzun dönem takip sonuçlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Ev tipi mekanik ventilasyon uygulanan hastaların hastane kayıtları retrospektif olarak incelendiğinde yaş ortalaması 3,1 yıl olan 46 hastada EMV kullanıldığı saptanmıştır. EMV en sık 1 yaş altındaki hastalara uygulanmıştır (%60). Hastalar EMV'de ortalama 10 ay izlenmişlerdir. Santral sinir sistemi hastalıkları ve kas-periferik sinir hastalıkları EMV endikasyonlarının büyük çoğunluğunu oluşturmuştur (%91). Hastaların primer hastalıklarına en sık gastroözofageal reflünün (%28) eşlik ettiği görülmüştür. Hastaların %48'inin (22 hasta) taburculuk sonrası 51 defa çeşitli nedenlerle Çocuk Acil Polikliniği'ne başvurduğu, acile en sık başvuru nedenin ise ateş ve solunum sıkıntısı olduğu ve hastaların 14'ünün (%33) pnömoni nedeniyle yeniden hastaneye yatırıldığı saptanmıştır. İzlenen hastaların mortalitesi %60 olarak bulunmuştur. Mortalite 21 (%75) hastada primer hastalığı nedeniyle gerçekleşirken, 7 hasta (%25) trakeostomi ile ilgili komplikasyonlar nedeniyle kaybedilmiştir. Trakeostomiye bağlı mortalite oranı %15 olarak bulunmuştur. Hastaların %89'unun nörolojik rehabilitasyon ve solunum fizyoterapisi aldığı, nörolojik rehabilitasyon ve solunum fizyoterapisi alan hastaların almayanlara göre mortalite oranlarının daha düşük olduğu görülmüştür (%51 - %80). Nazogastrik sonda ile beslenen hastaların mortalitesinin(%76) oral yolla ve gastrostomi yoluyla beslenen hastalara göre (%36) daha yüksek olduğu saptanmıştır. Hastaların takiplerinde gelişen en sık komplikasyonun dekonneksiyon olduğu (%29)vgörülmüştür. Hastaların çoğunun (%69) EMV tedavisi sürecinde antropometrik ölçüm değerleri düzelmiş, malnutrisyonu olan hastaların oranı gerilemiştir (%36'dan %21'e). İzlemde 7 hasta mekanik ventilatörden ayrılmıştır. Nörolojik nedenlerle EMV uygulanan hastaların %12'si ortalama 2 ay sonunda EMV'den ayrılırken, akciğer hastalığı nedeniyle EMV uygulanan hastların %50'sinin ortalama 11,5 ay sonra EMV'den ayrılabildiği görülmüştür. Sonuç olarak EMV uygulaması ile ventilatöre bağımlı olan ve hastanede aktif olarak tedavi edilmeyen hastaların taburcu olmaları sağlanabilmektedir. Çalışmamızda da EMV ile taburcu olan hastaların doğal ortamlarında büyüme ve gelişmelerinin sağlanabildiği görülmüştür. Nazogastrik sonda ile beslenen hastaların mortalitelerinin daha yüksek olması nedeniyle bu hastalara uygun beslenme yolunun sağlanması gereklidir. EMV uygulaması ile ilgili hasta ve ailesinin karşılaşabileceği komplikasyonlara yönelik aile eğitiminin sağlanmasının ve rehabilitasyon uygulamalarının iyileştirilmesinin, hastaların sağkalımları ve hayat kalitesi açısından önemi ortaya konmuştur. Taburculuk sonrası hasta bakım sürecine aktif olarak dahil olacak multidisipliner bir ekibin oluşturulması önerilir.