İlköğretim okulu yönetici performansının değerlendirilmesine ilişkin görüşler ve öneriler

İLKÖĞRETİM OKUL YÖNETİCİLERİNİN PERFORMANSLARININ DEĞERLENDİRİLMESİNE İLİŞKİN GÖRÜŞLER VE ÖNERİLER Oğuz, Ebru Yüksek Lisans, Eğitim Yönetimi ve Teftişi Programı Tez Danışmanı: Doç. Dr. İnayet Pehlivan Aydın Şubat 2002, Bu araştırmanın amacı, Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı İlköğretim okulu yönetici performansının kimler tarafından değerlendirileceği, performans değerlendirmesinin hangi sıklıkla yapılacağı, performans değerlendirme ölçütlerinin neler olması gerektiği, performansı düşüren etkenlerin neler olduğu, değerlendirmede dikkate alınması gereken yaklaşımlar ve performans değerlendirme sonuçlarının kullanılacağı yerlere ilişkin ilköğretim okul yöneticisi, sınıf öğretmeni ve ilköğretim müfettişlerinin görüşlerini ve bu grupların görüşleri arasında anlamlı bir fark olup olmadığını ortaya koymaktır. Araştırmada veri toplama aracı olarak anket kullanılmıştır. Ankara ili yedi merkez ilçesinde 42 okulda görev yapan 112 yönetici, 102 öğretmen ve Ankara bölgesinde çalışan 80 ilköğretim müfettişi araştırma grubunu oluşturmaktadır. Araştırmaya katılan grubun ortalamaları arasındaki farkların manidartığını saptamak için; cinsiyetlerine ve görev değişkenine göre oluşturulan grupların görüşleri ile ilgili t-testi ve ki-kare; görev değişkenine göre oluşturulan grupların görüşleri He ilgili olarak varyans analizi yapılmıştır. Araştırma bulgularına göre; performans değerlendirmenin kimler tarafından yapılacağı konusunda verilen yanıtlarla cinsiyet değişkeni ve görev değişkeni arasında anlamlı bir ilişki vardır. Kadınların ve erkeklerin yarıya yakını, değerlendirmenin kurullar tarafından yapılmasını istemişlerdir. 'Performans değerlendirme hangi zaman aralıklarında yapılmalıdır? sorusuna verilen yanıtlarla cinsiyet ve görev değişkeni arasında anlamlı ilişki yoktur. Kadınların, erkeklerin, yöneticilerin, öğretmenlerin ve müfettişlerin yansına yakını, değerlendirmenin mevcut sistemdeki gibi yılda bir yapılmasını desteklemişlerdir. Performans değerlendirme ölçütlerinin katılımcılar arasında görev değişkenine göre anlamlı bir şekilde farklılaştığı görülmüştür. Yöneticiler eğitim-öğretimle ilgili gelişmeleri izleme, öğretim için uygun ortam oluşturma ve yönetim konusunda istekli olma gibi ölçütlerin değerlendirmede yer alması gerektiğini belirtirken, öğretmenler daha çok yöneticinin öğretmenlerle ve velilerle olan iletişiminin dinlemeye dayalı olmasının değerlendirme ölçütleri arasında yer alması gerektiğini belirtmişlerdir. Müfettişler ise yöneticilere ek olarak, okulda ders araç gereçlerinin verimli kullanımının sağlanması gibi ölçütlerin de değerlendirmeye katılması gerektiği üzerinde durmuşlardır. Performansı düşüren etkenlerin, yöneticiler ve müfettişler arasında anlamlı bir şekilde farklılaştığı görülmüştür. Yöneticiler, performansı düşüren etlenler arasında: Alanla ilgili bilimsel yayınlan takip edememe, ücretlerin performansa göre ayarlanmaması ve yöneticinin iş analizlerinin yapılmamasını belirtirken; müfettişler ise, eğitim politikalarının sık sık değişmesi, yöneticinin hizmet içi eğitimlerinin yetersizliği ve yöneticinin iş analizinin yapılmaması üzerinde durmuşlardır. Değerlendirmede dikkate alınması gereken yaklaşımların, yöneticiler ve müfettişlerter arasında anlamlı bir şekilde farklılaştığı görülmüştür. Yöneticiler, kendilerinin değerlendirilmesinde öğretmenlerin de fikrinin alınmasını, kendilerinin yaptıkları bilimsel yayınların değerlendirilmeye katılmasını ve kendi kendilerini değerlendirebilmeyi istemişlerdir. Müfettişler ise yöneticiye ek olarak; yöneticinin katıldığı hizmet içi eğitim kapsamında katıldığı kursların da değerlendirmede dikkate alınmasını belirtmişlerdir. Katılımcıların performans değerlendirme ölçütlerine ve performansı düşüren etkenlere ilişkin ifadelere katılma düzeylerinin cinsiyete göre anlamlı bir şekilde farklılaşmadığı görülmüştür. Performans değerlendirme sonuçlarının kullanılacağı yerlerin cinsiyet ve görev değişkenine göre anlamlı bir şekilde farklılaşmadığı görülmüştür.