Basında din kültürü ve ahlak bilgisi tartışmaları (1980 sonrası)

DKAB dersi ülkemizde en çok konuşulan ve tartışılan ders olma özelliğine sahiptir. Tartışmalar, dersin eğitim sistemimiz içerisinde var olmasından bu yana devam etmektedir. Eğitim tarihimizde ders ile ilgili birbirinden farklı uygulamaların olduğu görülmüştür. Yaşanan tecrübelerin ışığında, 1982 yılında DKAB dersi, hazırlanan yeni Anayasanın 24. maddesiyle okullarda okutulacak zorunlu bir ders haline getirilmiştir. Ülkemizin büyük bir çoğunluğu Müslüman olmasına rağmen söz konusu ders ile ilgili yoğun tartışmaların yaşanması, çalışmanın çıkış noktasını teşkil etmektedir. Tartışmaların sebeplerini kavrayabilmek için konu ile ilgili ortaya konan görüş ve düşünceleri incelemek gerekmektedir. Araştırmada, 1980 sonrası basında yer alan DKAB dersi ile ilgili olumlu ve olumsuz görüşler değerlendirilmiş, ders ile ilgili nelerin konuşulduğu, nelerin tartışıldığı, basın gözüyle ortaya konmuştur. Ülke içerisinde yaşayan kişi ve grupların din algılaması ve onun eğitimi adına istekleri birbirinden farlıdır. Farklı görüşleri ortaya koyma adına, böyle bir çalışmaya ihtiyaç duyulmuştur. 1980 sonrası özellikle ulusal gazete ve dergilerde internet ve diğer basın yayın organlarında yayınlanan makale, yorum, köşe yazısı, röportaj ve haberleri tarayarak çalışma tamamlanmıştır. Çalışmada, 1998 yılından günümüze kadar basın yayın organlarının online ortama aktarılması sebebiyle, veri taraması internet ve kütüphaneler aracılığıyla rahat bir şekilde yapılmıştır. Fakat, 1980 yılı ile 1998 yılları arasında, verilerin online ortamda olmaması sebebiyle, tarama, gazete ve dergi arşivlerinde manüel bir şekilde yapılmıştır. Bu yöntemle taranacak gazete ve dergilerin uzun zaman alacak olması sebebiyle, tarama, belirli gazete ve dergilerle sınırlı tutulmuştur. Tezimizde ders ile ilgili tartışmalar üç ana grupta toplanmıştır. Bunlar hukuki statü, müfredat ve öğretmen ile ilgili tartışmalardır. Bu bölümlerde, tartışmaların günümüze kadarki evreleri de ele alınmıştır. İlk dönemde daha çok dersin zorunluluğu, laikliğe ve bilimsel anlayışa uygun olup olmadığı tartışılırken 90'lı yılların sonrasında daha çok müfredata yönelik tartışmaların ön palana çıktığı görülmüştür. Bu bağlamda en çok tartışılan konu da Alevilik konusu olmuştur. Dersin uygulayıcıları olan öğretmenler ile ilgili de zaman zaman uygulama hatalarına yönelik zaman zaman da atama kontenjanlarına yönelik tartışmaların olduğu da görülmüştür. Sonuç olarak tartışılan DKAB dersleri bazı kişilerce laiklik, bilimsellik, bireysel özgürlük gibi sebeplerle istenmemekle birlikte, toplumun çoğunluğu tarafından benimsenen ve ihtiyaç duyulan bir ders durumundadır. Bu anlamda, bireyin ve toplumun ihtiyaçlarının karşılanması adına önemli bir görev üstlenmiştir. Eleştiren konularda tabi ki haklılık payı vardır. Fakat dersin var olması ile ilgili öne sürülen görüş ve düşünceler diğerlerine daha tutarlı ve gerçekçidir. Bunun yanında içerik tartışmaları, dersin toplumun tümünün ihtiyaçlarının karşılayan bir ders haline getirilme zaruriyetini göstermiştir. Böylelikle ders ülke insanının tümünün sahip çıkacağı bir özelliğe sahip olmuş olur. yakalanan böyle bir seviyenin, birlik ve beraberlik adına üstleneceği görev de göz ardı edilemez. Tartışmalarda öğretmenlerin de dikkat etmesi gereken bazı uygulama hatalarına da dikkat çekilmiştir. Genel anlamda tartışmaların, ders adına olumlu adımların atılmasına ve dersin beklentileri karşılama adına ideal seviyeye ulaştırılmasına yardımcı olduğu söylenebilir.