turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Tahsin Nahit, hayatı-sanatı-eserleri

Tahsin Nahit, Türk Edebiyatının en kısa süreli topluluğu olan Fecr-i Ati'ye mensup ve bu topluluğun yaşaması için büyük gayretler sarf eden bir sanatçıdır. Çalışmamızda kısa ömrüne rağmen birçok eserler veren Tahsin Nahifin edebi kişiliğini ve Türk Edebiyatına olan katkılarım ortaya koymaya çalıştık. Çalışmamızın kapsamını Tahsin Nahifin 1910 yılında yayınlanan Rüh-ı Bi Kayd isimli şiir kitabı ve dergilerde kalmış şiirlerinin yanı sıra basılmış tiyatro eserlerinin incelenmesi oluşturdu. Dört bölümden oluşan çalışmamızın birinci bölümünü şairin hayatını incelemeye ayırdık. İkinci bölümde ise öncelikle şiirleri tematik bir incelemeye tabi tuttuk ve şairin duygu dünyasını tespit etmeye çalıştık. Daha sonra şairi özgün kılan, diğer şairlerden ayıran dil ve üslup özelliklerini ortaya koymaya gayret ettik. Yine bu bölümde şiirleri şekil yönünden inceleyip şairin Türk şiirine ne gibi yemlikler getirmeye çalıştığım tespit etmeye çalıştık. Tezimizin üçüncü bölümünde özellikle meşrutiyetten sonra yazmaya başladığı ve sayısı on biri bulan tiyatro eserlerinden basılmış olanlarım şahıs kadrosu, konu, mekan, zaman, gerilimler, dil-üslup, oyun tekniği ve ilişkiler tablosu gibi başlıklar altında inceledik. Tahsin Nahifin tiyatroları umumiyetle hissidir ve hem teknik hem de muhteva yönünden kuvvetli değillerdir. Telif eserlerinden ziyade adaptelerinde ve diğer yazarlarla müşterek kaleme aldığı tiyatrolarında daha başarılıdır. Çalışmamızın son bölümünü ise Tahsin Nahifin Ruh-ı Bi Kayd isimli kitabı ve dönemin değişik edebi dergilerinde yayınlanmış, bugüne kadar derli toplu bir şekilde yayınlanmayan şiirlerine ayırdık. Hayatını sanata ve edebiyata vakfeden Tahsin Nahifin şiirlerinin çoğu Fecr-i Ati şiirinin özelliklerini taşır. Şiirlerinde Ahmet Haşim ve Tevfik Fikret'in tesirleri görülen Tahsin Nahit daha çok kadın, aşk ve tabiat temalarını işlemiştir. Şiirlerinde orijinal duygu ve hayallere pek fazla rastlanmayan şair, Fecr-i Ati Topluluğunda hiçbir zaman birinci derece şairler konumuna yükselememiştir. Tahsin Nahifin Türk Edebiyatındaki asıl yeri ve önemi dost ve birleştirici karakteriyle ileride Türk Edebiyatına damgasına vuracak sanatçıların yetişmesine zemin hazırlayan böyle bir topluluğun kurulması ve yaşatılmasında üstlendiği mühim rolden kaynaklanır. II
Orhan Seyfi Orhon'un Güneş Mecmuası üzerine bir inceleme

Orhan Seyfi Orhon, edebiyatımızda şiirleriyle ve yayıncı kimliğiyle yer edinmiş, Harf İnkılabı'ndan önce ve sonra yayınladığı edebi ve mizahi dergilerle adından daima söz ettirmiştir. Çalışmamızda Orhan Seyfi'nin 1 Ocak 1927 tarihinde yayımına başladığı, eski-yeni birçok yazarı bir araya getirdiği Güneş mecmuasını inceleyeceğiz. Güneş mecmuasında yer alan fıkra, şiir, piyes, hikaye, tercüme mahsullerini ve felsefi yazıları incelememiz dışında tutup dergide yayımlanan yazıları konularına göre Polemikler ve Münakaşalar, Tenkit, Dil Yazıları, Sanat Yazıları, Edebiyat Tarihi, Batı Edebiyatı, Tarihi Kareler, Hatıralar ve Gezi Yazıları olarak sekiz bölüme ayırarak ele aldık. Bu başlıklar altında ele aldığımız yazıların o dönem itibariyle edebiyat sahasına kattıklarını, bu yazılarda işledikleri konuları ve Güneş'in dönem dergiciliği içindeki yerini tespit etmeye çalıştık.
Orhan Pamuk'un romanlarında geleneksel-kültürel ögeler

2006 yılında Nobel Edebiyat Ödülü'ne layık görülen Orhan Pamuk 1980 sonrası Türk Edebiyatı'nın en önemli romancılarından biridir. Bu çalışma Orhan Pamuk'un bugüne değin yayımladığı bütün romanlarını, yani Cevdet Bey ve Oğulları (1982), Sessiz Ev (1983), Beyaz Kale (1985), Kara Kitap (1990), Yeni Hayat (1994), Benim Adım Kırmızı (1998), Kar (2002) ve Masumiyet Müzesi'ni (2008) geleneksel izlekler açısından incelemeyi amaçlamıştır. Tez boyunca metin odaklı bir okuma yapılarak Orhan Pamuk'un kurmaca dünyasında önemli bir yeri olan geleneğin kullanım biçimleri saptanmıştır. Ayrıca yazarın geleneğe yaklaşım biçimi de incelenmiştir. Çalışmanın sonunda Orhan Pamuk'un yapıtlarını oluşturma sürecinde Doğu geleneğini yararlanılacak görkemli bir hazine olarak algıladığı, bundan ötürü geleneğin farklı formlarını ve izleklerini serbestçe kullandığı ortaya konulmuştur. Bunun yanı sıra yazarın tarihsel romanlarını kurgularken postmodernizmin ürettiği oluşumlardan biri olan yeni-tarihselciliğin etkisi altında kaldığı görülmüştür.
Necati Tosuner'in hikayeleri üzerine tematik bir inceleme

Modern Türk Öykücülüğü içinde önemli bir yere sahip olan Necati Tosuner, edebiyat dünyasına on dokuz yaşında yazdığı bir öykü ile adım atmış ve bugüne kadar birçok öykü, roman ve deneme kaleme almıştır. Yazar eserlerinde sevgiyi arayan yalnız ve çaresiz insanların melankolisini yansıtmış, onların iç dünyasındaki ıstırabın derinliklerini ve hayatla mücadelelerini öykünün sesi ile duyurmaya çalışmıştır. Her sanat eserinin yaşanılan bir takım acıların, problemlerin, eksikliklerin sonucu doğduğu düşünülecek olursa Necati Tosuner'in kaleminden çıkmış eserlerin de onun kendi yaşam sorunundan beslenmesi olağandır. Bu bakımdan Tosuner, yaşadığı sakatlığın izlerini birçok eserinde kurguladığı kahramanlar aracılığıyla öykülerine taşır ve ağırlıklı bir tema olarak ele alır. Yazar, toplumda ikinci plana itilmiş, kendi kaderlerine terk edilmiş, yalnızlıkla baş etmeye çalışan fiziksel engelli kahramanların dünyasında yaşanılan sorunları ele alırken buna sebep olan toplumun yanlış değer yargılarını da irdeler. Onun eserleri bu bakımdan bireysel olduğu kadar da toplumsaldır. Günümüz edebiyatının yaşayan ve usta isimlerinden biri olan Necati Tosuner son derece damıtılmış bir dille kaleme aldığı eserleri ile görünen ama dikkat edilmeyen bazı yanlışlara bir farkındalık kazandırmaya çalışmış, kahramanları çıkmaza iten gerçekleri ve ona elini uzatmayan toplumu kendi perspektifinden sorgulamıştır. Onun eserleri insanın ruh ıstıraplarının, trajik alınyazısı ile amansız mücadelesinin en yalın halde dile gelişidir.
Müslüman Tatarlarda ve Kreşinlerde geçiş dönemleri

Geçiş dönemleri olarak bilinen doğum, evlenme ve ölüm aşamaları her toplumda olduğu gibi Müslüman Tatarlarda ve Kreşinlerde de büyük öneme sahiptir. Uzun ve köklü bir tarihi geçmişşi olan Tatarların farklı dinler ve farklı kültürlerle etkileşim içinde olmaları onların geçiş dönemleri ile ilgili inanışlarını ve uygulamalarını daha zengin kılmaktadır. Müslüman Kazan Tatarları ile Kreşinlerin geçiş dönemlerini ele alan bu çalışma giriş ve iki bölümden meydana gelmektedir. Girişte genel olarak geçiş dönemleri ile ilgili bilgi verilmiş, bu kavramlar ayrıntılı olarak incelenmiştir. Birinci bölümde araştırma alanı kısaca tanıtılmıştır. İkinci bölümde ise her iki toplumun geçiş dönemleri ayrıntılı şekilde ve mukayeseli olarak ele alınmıştır. Geçiş dönemlerinin ilk aşamasını doğum oluşturur. Müslüman Tatarların ve Kreşinlerin doğum ile ilgili töre, örf, adet, görenek ve teamülleri ile inançları ve uygulamaları ele alınmıştır. Doğurganlık özelliği ile var etme gücüne sahip olan kadını merkeze alan bu bölümde hem Müslüman Tatarların hem de Kreşinlerin doğum ile ilgili eski ve yeni inanışlarına ve uygulamalarına yer verilmiştir. Her iki toplumda doğum öncesi, doğum sırası ve doğum sonrası, kısırlık, kısırlıktan kurtulma yolları, doğum, istenmeyen gebelikleri önleme, çocuğun gelişimi, konuşması, yürümesi vb. gibi hususlar ile ilgili tüm inanışlar ve uygulamalar ayrı ayrı ele alınıp incelenmiştir. Geçiş dönemlerinin ikinci aşamasını evlenme teşkil eder. Evlilik, kadına ve erkeğe yeni bir rol kazandırır ve onları bir aile yapar. Bu bölümde Müslüman Tatarlar ve Kreşinlerde aile kavramı üzerinde durulmuş, evlilik öncesi, evlilik sırası ve evlilik sonrası ile ilgili inanışlar, gelenekler ve uygulamalar ile evlilik şekilleri ele alınmıştır. Geçiş dönemlerinin üçüncü aşamasını ölüm teşkil eder. Bu bölümde hem Müslüman Tatarların hem de Kreşinlerin ölüm öncesi, ölüm sırası ve ölüm sonrası ile ilgili uygulamaları hakkında teferruatlı bilgiler verilmiştir. Çalışmanın sonunda saha araştırmalarında kullanılan anket soruları ve ankete katılan kişilerle ilgili bilgilere yer verilmiş ve bu kişiler Sözlü Kaynaklar başlığı altında gösterilmiştir. Çalışmanın sonunda ise kaynakça ve eklere yer verilmiştir.
Konya Halkevi Dergisi'nde yer alan halk bilimine dair yazıların incelenmesi

Halkevleri, Cumhuriyetin ilk yıllarında halk eğitimini üst seviyeye çıkarmak ve inkılapları benimsetmek için açılmıştır. İlk olarak 1932 yılında on dört ilde açılan halkevleri, zamanla tüm Türkiye'ye yayılmıştır. Sadece il merkezlerinde değil, ilçe ve köylerde de halkodaları adı altında faaliyet göstermişlerdir. Konya Halkevi de belirtilen on dört il arasındadır. Açıldığı günden itibaren Konya'nın kültürel atmosferine oldukça önemli katkılar yapmıştır. Halkevi bünyesinde yapılan faaliyetler, halk tarafından ilgi görmüş, onların da bu faaliyetlere aktif olarak katıldığı görülmüştür. Konya Halkevi'nin her halkevinde olduğu gibi dokuz şubesi ile yaptığı çalışmalar arasında belki de en önemlisi denilebilecek dergi faaliyeti, bu tezin temel çalışma konusunu oluşturmaktadır. Konya adlı bu dergide, halk bilimine dair yazıların, şiirlerin, makalelerin yer alması, dergiyi halk bilimi açısından kıymetli bir hale getirmektedir. Çıktığı süre boyunca bu dergide Konya halk kültürünün numunelerine rastlanmaktadır. Bu çalışmada Konya Halkevi ve Konya Dergisi'nde yer alan halk bilimine dair yazılar değerlendirmeye tabi tutulmuş ve bir fihrist oluşturulmuştur.
Ahmet Hamdi Tanpınar'ın hikaye ve romanlarında oyun

Ahmet Hamdi Tanpınar, Türk edebiyatının en önemli sahsiyetlerindenbiridir. O, sadece bir edebiyatçı olarak degil bir düsünce adamı olarak da bugün Türk modernlesmesi söz konusu olduğunda ilginç bir figür olarak karsımıza çıkmaktadır. Art arda çesitli toplumsal ve siyasal olayların cereyan ettigi bir devirde yasayan Tanpınar ve kusagı bu toplumsal ve siyasal olaylardanetkilenmis ve Tanpınar bu hızlı değişimlerin içinde bir araf kusagında yer almasına ragmen hikaye ve romanlarıyla bugünden bakıldıgında avangarddenilecek bir tavır ortaya koymustur. Modernist edebiyatın temel argümanlarından olan oyun da bu avangard yazarın eserlerinde önemli bir yer tutar. Onun kahramanları, dönemin değişimlerine ayak uydurmaya çalısır bir sekilde hızı yakalamaya çalısırken sürekli arayarak ve bazen de bu arayısıniçinde yok olarak temelini bulma-arama-kaybetmede bulan bir oyun oynarlar.
Türk atasözlerinde geçen hayvan adlarına göre kavram profilleri

Çalışmamızda Türkiye Türkçesi bölge ağızlarında içinde hayvan adı geçen atasözleri taranmıştır. Çalışmamızın amacı, içinde hayvan adı geçen atasözlerini eşdzimililik, karşıtdizimlilik ve seçimlik öge'ler bakımından inceleyerek Türk kültüründe, Türk bilişsel yapısında hayvanların yerini belirleyerek ortaya çıkan kavram profillerini göstermektir. Çalışmamızın giriş bölümünde konu, amaç, kapsam, malzeme ve kullanılan yöntemle ilgili bilgiler verildikten sonra, temel malzememiz olan atasözleri ve atasözlerinin Türk kültürünün yapısall çözümlenmesindeki yeri ve önemi hakkında bilgi verilmiştir. Daha sonra eşdizimlilik, karşıtdizimlilik ve seçimlik öge terimleri hakkında gerekli açıklamalar yapılmıştır. İkinci, üçüncü ve dördüncü bölümler, tezimizin ana kısımlarını oluşturmaktadır. Bu bölümlerde, Türkiye Türkçesi bölge ağızlarında içinde hayvan adı geçen atasözleri sıralanmış, hayvan adlarıyla ilgili kökenbilgisel bilgiler verilmiş ve incelenen atasözlerinde hayvan adlarının kullanım sıklıkları belirlenmiştir. Bu atasözleri daha sonra eşdizimlilik, karşıtdizimlilik ve seçimlik öge bakımından incelenip sınıflandırılmıştır. Kavram profilleri hakkında açıklama yapıldıktan sonra belirlenen kavram profilleri şekillerle görselleştirilmiştir. Değerlendirme ve sonuç bölümünde elde edilen bulgular sıralanmıştır. Gerekli görülen yerlerde tablolar ve şekillerden yararlanılarak yorumlar yapılmıştır.
Muhammed Hayruddin el Esedİ'nin Mevsu'atü'l-Halep el-Mukarene adlı eseri esasında Türkçe Arapça dil ilişkileri üzerine bir araştırma

Bu tez çalışmasında Türkçe Arapça dil ilişkileri bağlamında bir inceleme ve araştırma yapılmıştır. Bu çalışmanın kapsamını Muhammed Hayruddin El-esedi'nin Mevsuatü'l-Halep El-Mukarene adlı ansiklopedisi oluşturmaktadır. Türkçe ile Arapçanın etkileşimi Türk-Arap ilişkilerine paralel olarak 8. yüzyıldan itibaren günümüze kadar devam etmiştir. Halep bölgesi yaklaşık 400 yıl Türkler tarafından yönetilmiştir. Bu uzun süreçte Halep Arapçasına pek çok Türkçe kelimenin girdiğini görmekteyiz. Çalışma altı bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın giriş bölümünde genel tarih boyunca Türk-Arap ilişkileri ve dil ilişkileri işlenmiştir. Türkçe Arapça dil ilişkileri konusunda daha önce yapılan çalışmalar tanıtılmaktadır. İkinci bölümde Muhammed Hayruddin'in hayatı ve eserlerini ve Mevsuatü'l-Halep El-Mukarene ansiklopedisi anlattık. Üçüncü bölümde Türkçeden Arapçaya geçmişş olan kelimeleri yapısına göre ele aldık. Dördüncü bölümde Türkçeden Arapçaya geçmişş olan kelimeleri muhteva bakımından sınıflandırdık. Tezimizin beşinci bölümünde kelimelerin ses bilgisi incelemesini yaptık. Son bölüm olan altıncı bölümde ise sözlük çalışmasını gerçekleştirdik. Esedi'nin Türkçeden Arapçaya geçtiğini belirttiği kelimeler -yaklaşık )320) kelimedir- çeşitli yönlerden incelenmiştir. Çalışma sözlük ve sonuç ile tamamlanmıştır.
1932 - 1945 yılları halkevi tarihçesi, Adana Halkevi ve çıkardığı dergilerin değerlendirilmesi

Bu tezin konusu Halkevi ve Halkevi çalışmalarının genel durumu, Halkevi tarihçesinin kuruluşundan 1945'e kadar olan süreçteki değerlendirilmesidir. Adana Halkevi ve çıkarmış olduğu dergiler incelenmiş, dergilerin bibliyografyası hazırlanmış, bu dergilerde yer alan konular üzerinde yorumlamalara gidilmiştir. Dergilerde folklorun nasıl ele alındığı ve hangi konulara ağırlık verildiği hususları belirtilmiştir. Çalışmanın giriş kısmında Halkevlerinin tarihçesi, başlangıçtan dergilerin yayınlandığı döneme kadar olan durumu ele alınmıştır. Türkiye'de halkevlerinin kuruluşu, Adana Halkevi'nin kuruluşu, kurucuları ve amaçları, bölgedeki teşkilatlanmaası ve folklor faaliyetleri hakkında bilgiler verilmiştir. Adana Halkevi'nin çıkarmış olduğu dergilerde bibliyografya; folklor kadro ve folklor dışı konular açısından iki grupta incelenmiştir. Halkevleri 1932 yılında Atatürk'ün emri ile kurulmuştur. Halka Cumhuriyet'in ilkelerini benimsetmek amacını güden bir kurum olan halkevlerinin ilk şekli Türkocakları'dır. Halkevlerinin genel amacı toplumu bilinçlendirmek ve insanların ihtiyaçlarını bulundıukları merkezlerde tespit ederek gidermektir. Adana Halkevi bu amaca hizmet etmek, çelışmalarını belgelemek, ilgili kurum ve kişilere duyurmak amacıyla Görüşler, Çukurova ve Akgünler adlı dergileri çıkarmıştır. Bu dergilerde dünyadan, Türkiye'den çeşitli konular ele alınmıştır. Dergilerde yayımlanmış olan folklor faaliyetleri, bugünkü folklor disiplğini kriterlei içerisinde ciddi bir içeriğe sahip değildir; ancak, bu tez sosyal konularda çalışma yapacak olan araştırmacıların da yararlanabileceği bir kaynak özelliğini taşıma amacındadır.
Kemal Bilbaşar'ın romanlarında halk bilimi unsurları

Toplumcu gerçekçi akımın temsilcilerinden olan Kemal Bilbaşar, Türk edebiyatının usta yazarlarından birisidir. Eserlerinde genellikle Anadolu halkının yaşantısını ve sorunlarını işleyen yazar, sade, açık ve anlaşılır bir dil kullanmıştır. Bu üslupla yazdığı eserleriyle toplumun hemen hemen her kesimine hitap etmiş ve böylece okuyucuyu bilinçlendirmeyi amaç edinmiştir. Hayatını Anadolu'nun farklı şehir ve yörelerinde geçiren Kemal Bilbaşar halkı ve halk kültürünü gözlemleme ve özümseme fırsatını bulmuştur. Eserlerinde halk yaşantısının bir parçası olarak halk bilimi unsurlarını ustalıkla kullanmış ve bu unsurlarla mensubu olduğu akımın gereklerini yerine getirmenin yanı sıra üslubunu zenginleştirmiştir. Kemal Bilbaşar'ın eserlerinde anonim halk nazmı ürünlerinden halk inançlarına uzanan yelpazede oldukça zengin bir halk bilimi malzemesi yer almaktadır. Yazarın bu malzemeleri eserlerinde ustalıkla kullanması onun halk bilimi alanındaki yetkinliğini ve bilgi birikimini göstermektedir.
Aristo'ya atfedilen anonim bir baytarname ve İbnü'l Avvam'ın Filaha-i Tıptıye adlı eserinin 31-32. fasıllarının birleştirilmiş kitapçığı

Bu tez, Hindistan Rampur Raza Kütüphanesinin, Türk El Yazmaları bölümünde 915 numara ile kayıtlı Aristo'ya atfedilen anonim bir baytarname fragmanı ve Filaha-i Tıptıye adlı eserin 31-32 numaralı fasıllarının birleşmesinden oluşturulmuş; 21 satırlı, 13 varaklı kitapçık üzerine yapılan dil incelemesi, çeviri metin ve açıklamalı dizin çalışmasından meydana gelmiştir. Ayrıca çalışmanın sonuna metnin tıpkıbasımı da eklenmiştir. İlk baytarname yazarının Aristo olduğu kabul edilmektedir ve bu alanda yazılan birçok eser de Aristo'nun eserinden esinlenerek ona atıfta bulunularak yazılmıştır. Aristo'nun Eski Yunanca yazılmış olan Baytarname'si, ilk olarak Abbasiler Dönemi'nde Arapça'ya, daha sonra Arapça'dan Türkçe'ye çevrilmiştir. Bu teze konu olan yazma eser Aristo'ya atfedilmiş olsa da müellifi tam olarak bilinmemektedir. İncelenen bu küçük hacimli müstakil eserin birinci bölümünün konusu; atlar, atların hastalık ve tedavi yöntemleri, ırk özellikleri ve yetiştirilme usulleri üzerinedir. İkinci bölümü oluşturan Filaha-i Tıptıye ise evcil hayvanlardan olan keçi, koyun, eşek, katır, deve, öküz vb. hayvanların iyi ve kötü huylarını; cinslerinin belirgin özelliklerini, amaca uygun yetiştirme konusundaki püf noktalarını, hastalıklarını ve bunların tedavi yöntemlerini kapsamaktadır.. İncelenen bu küçük hacimli müstakil eserin konusu, başta atlar olmak üzere coğrafyamızda yaşayan keçi, koyun, eşek, katır vb. birçok hayvanın iyi ve kötü huylarını, cinslerinin belirgin özelliklerini, amaca uygun yetiştirme konusundaki püf noktalarını, hastalıklarını ve bunların tedavi yöntemlerini kapsamaktadır.
Folklor malzemesinin modern Türk hikayesinde kullanılması ve Şevket Bulut örneği

Folklor, edebi eserin kaynaklarından biridir. Bu malzeme eserin hem milli, hem de evrensel oluşunun da önemli sebeplerindendir. Türk Edebiyatı içinde İslamiyet öncesinin eserleri, bütünüyle folklor ve Halk Edebiyatı numuneleri olarak kabul edilmektedir. Klasik Edebiyatçılar bile basit görmekle birlikte folklor ve Halk Edebiyatı'nın birçok unsurundan yararlanmışlardır. Tanzimat dönemi ile oluşmaya başlayan Yeni Türk Edebiyatı'nı meydana getiren terkibin içinde, folklor ve Halk Edebiyatı'nın önemli bir payı vardır. Biz de Tanzimat'tan itibaren başladığı kabul edilen ve günümüz hikayesinin de bünyesinde yer aldığı modern hikaye, kısaca batılı normlara uygun hikaye demektir. Folklorun modern hikayeyi başlıca iki yolla etkilediği söylenebilir, İlki, hikayenin temel unsurlarına tesiri, ikincisi ise gelenekten gelen folklor malzemesinin eserlerde yer bulması şeklindedir. Modern Türk hikayecilerinin birçoğu, eserlerinde folklor mahsullerinden çeşitli seviyelerde etkilenmiş veya faydalanmışlardır. Bazılarında bu durum daha ileri düzeydedir. Şevket BULUT da böyle bir hikayecidir. Folklorun onun hikayelerine etkisi çok fazladır. Bu çalışmada söz konusu etki değerlendirilmiş ve hikayelerde yer alan folklor malzemesi tesbit edilmiştir.
1960'tan günümüze Almanya merkezli Türk göçmen edebiyatı ve Türk göçmen yazarlar

1961 yılından itibaren Almanya'ya yapılan Türk işçi göçleri; edebiyat, sosyoloji gibi alanların ilgisini çekmiştir. Bu çalışmada, Almanya'ya yapılan işçi göçleri sonucunda Almanya'da ortaya çıkan Türk göçmen edebiyatı, göçmen yazarların roman türünde verdikleri eserler üzerinden incelenmiştir. Bu çalışma; 1960'lı yıllardan itibaren, Almanya'ya göç eden işçilerin sorunlarından bahseden ve bu işçilerin hayatları etrafında şekillenen romanlar üzerine giriş ve sonuç dışında iki bölümden oluşan bir çalışmadır. Çalışmanın birinci bölümünde; göç kavramı, iç göçler ve dış göçler, Dünya ve Türk edebiyatında göç, Almanya'ya göçün nedenleri, Türkiye'nin ve Almanya'nın göç olgusuna yaklaşımı, Almanya merkezli Türk göçmen edebiyatı konularında bilgiler verilmiştir. Ayrıca bu bölümde; birinci, ikinci ve üçüncü kuşak göçmen edebiyatı roman yazarları üzerinde durulmuştur. Çalışmanın ikinci bölümünde ise; birinci, ikinci ve üçüncü kuşak göçmen edebiyatı romanı hakkında bilgi verildikten sonra incelenecek olan romanların konusu ve romanların yazarları hakkında kısaca bilgi verilmiştir. Ardından 24 roman tema ve konu olarak, romanlarda göçe etki eden unsurlar belirlenmiş ve romanlardaki kahramanların bakış açılarına yer verilmiştir. Yüksek lisans tezi olarak hazırladığımız bu çalışmada, Almanya merkezli Türk göçmen edebiyatında adı geçen tüm kuşaklar tarafından romanlarda işlenmiş ortak temalar arasında karşımıza kültürel değişimler, özlem/gurbet, kimlik arayışı, Türkiye-Almanya karşılaştırması, yalnızlık, yozlaşma, çalışma koşulları, ayrımcılık/ırkçılık, eğitim, mal-mülk edinebilme, geriye dönüş gibi temalar ve konular çıkmıştır. Ayrıca bu çalışmada, romanlara yansıyan göç unsurları da belirlenmiştir. Romanlarda göçe etki eden unsurların başında ekonomik ve siyasi nedenlerin geldiği görülmüştür.
Ali'nin Kıssa-i Yusuf'u

2003 - SAYFA: XIV + 359 Jüri : Doç. Dr. Kazım KÖKTEKİN Ali isimli bir şair tarafından H. 630 tarihinde yazılan Kıssa-i Yusuf üzerine yapılan bu çalışma, Giriş, İnceleme, Metin ve Sözlük bölümlerinden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, önce eserin yazılış tarihinde Türk devletlerinin siyasi durumları ve bu devletler döneminde yazılmış karışık dilli eserler üzerinde durulmuş, Kıssa-i Yusuf un karışık dilli eserler arasındaki yeri ve önemi, nüshaları ve bu nüshaların göstermiş olduğu hususiyetler anlatılarak eserin Türk dili tarihi açısından değeri belirtilmiştir. 'İnceleme' bölümünde eserin dili imla, ses ve şekil özellikleri açısından ele alınmış ve incelenmiştir. Metin bölümü, eserin çevriyazılı şeklinden oluşmaktadır. Bu bölümde, eserin Berlin ve Dresden nüshaları esas alınarak karşılaştırmalı metin oluşturulmuş, nüsha farklılıkları dipnot olarak sayfa altında verilmiştir. Gerek duyuldukça eserin Milli Kütüphane nüshası ve Azerbaycan'da basılmış metninden yararlanılmıştır. Sözlük bölümünde, eserde geçen bütün kelimeler yer almaktadır. Kelimelerin ilk geçtikleri yerin mısra numaraları yanlarına yazılmıştır. Çalışmamızın sonunda ise, yararlanılan kaynakların bulunduğu 'Kaynaklar' kısmı bulunmaktadır.
Çora Batır Destanı üzerinde bir değerlendirme

'Çora Batır Destanı üzerinde bir değerlendirme' adlı bu çalışmada, Türk dünyası destanları içinde önemli bir yere sahip olan Çora Batır Destanı'nın Folklor geleneğimiz içindeki yeri ve önemi vurgulanmaya çalışıldı. i Çora Batır Destanı, Türk-Tatar edebiyat ve destanlarının önemli eserlerinden biridir. Kazan Hanlığı'nın son yıllarında teşekkül ettiği tahmin edilmektedir. Daha sonra tüm Kuzey Türkleri arasında yayılmış ve bölge halkının müşterek kültür unsurlarından biri olmuştur. Bu çalışmanın başında, Kırım Türkleri, Kırım edebiyatı, Türk destanları, Kırım destanları ve Çora Batır destanı hakkında genel bilgiler verilmiştir. Daha sonra destana ait dört varyant transkripsiyonlu olarak yeni Türk alfabesine ve Türkiye Türkçesine aktarılmıştır. Destan varyantlarının ayrı ayrı vaka örgülerinin çıkarılması ve bunların birbirleri ile mukayese edilmesi neticesinde çeşitli tespitler ortaya konulmuştur. Çora Batır destanının şekil, dil, üslup ve kompozisyon açısından tahlil edildiği üçüncü bölümden sonra, destanda yer alan kahramanlar, olayların geçtiği coğrafya, destanda kullanılan hayvanlar ile bitkiler tanıtılmış ve bunların dökümü yapılmıştır. Son bölümde ise destana yansıyan kültür birikimi üzerinde durulmuş, ad verme, çocuk, derviş, evliya, din-ölüm, doğum, dua-tılsım, eşyalar, evlenme, düğün, fal, giyim-kuşam, halk eğlenceleri, oyunlar, sayılar, taşlar, yemin, yiyecek-içecek gibi motifler tanıtılmış sonra bunlardan en çok kullanılanların dökümleri yapılmıştır. Sonuç bölümünde, yapılan çalışmanın ve mukayeselerin neticesinde elde edilen tespitler sıralanmış, ardından ise aktarım sırasında muhafaza edilen kelimeler ile bibliyografya sunulmuştur.