Metisilin dirençli staphylococcus aureus üremesi tespit edilen çocuk hastaların, klinik, epidemiyolojik özellikleri ve vankomisin heterojen ve vankomisin orta duyarlı izolatların klinik yansımaları

Staphylococcus aureus, hem sağlık hizmeti ilişkili hem de toplum kaynaklı enfeksiyonlara yol açan önemli patojenlerden biridir. Bu enfeksiyonların bir kısmı metisilin dirençli Staphylococcus aureus suşları ile gelişmektedir. Bu enfeksiyonların tedavisinde, genellikle, vankomisin gibi glikopeptid yapılı antibiyotikler kullanılmaktadır. Ne yazık ki artan sağlık hizmeti ilişkili MRSA enfeksiyonları ve yoğun vankomisin kullanımı sonucu, değişen seviyelerde, vankomisine karşı direnç meydana gelmektedir. Mikroorganizma, pek çok fenotipik, genetik ve biyokimyasal yollar ile vankomisine azalmış duyarlılık göstermektedir. Penisilin G'nin 1941 yılında klinikte kullanıma girmesiyle Staphylococcus aureus'a bağlı gelişen ölümcül enfeksiyonlara karşı belirgin başarı sağlanmıştır. Fakat kısa süre sonra, penisiline dirençli S. aureus'lar ön plana çıkmıştır. 1959'dan itibaren beta-laktamaza dayanıklı semisentetik penisilin olan metisilinin klinik kullanıma girmesiyle bu sorunun aşıldığı düşünülmüş ancak, metisilin kullanımından sadece 2 yıl sonra 1961'de ilk MRSA izolatı tanımlanmıştır. Metisilin dirençli Staphylococcus aureus bakteriyemisi, belirgin morbidite ve mortalite ile ilişkilendirilen en ciddi bakteriyel enfeksiyonlardan birisidir. Avrupa'da ve Amerika Birleşik Devletleri'nde, 2000'li yılların ortasından itibaren, alınan enfeksiyon kontrol önlemlerinin artmasıyla, MRSA enfeksiyonu sıklığında bir miktar azalma sağlanmıştır. Ancak, Asya'da MRSA enfeksiyonlarının sıklığı hala yüksektir. Vankomisin, MRSA tedavisinde, standart antibiyotiktir. Ancak MRSA suşlarının vankomisine azalmış duyarlılıkları ortaya tehlikeli sonuçlar çıkarmaktadır. Bu şuşlar; vankomisin orta duyarlı Staphylococcus aureus ve heterojen vankomisin orta duyarlı Staphylococcus aureus olarak tanımlanmaktadır. 1996 yılında Japonya'da vankomisine azalmış duyarlılık gösteren ilk MRSA klinik izolatı tanımlanmıştır. VISA olarak değerlendirilen bu olgularda ortak olan özellik, direnç gelişiminden altı ay önceki dönem içinde, birkaç kez ve uzun süreli olmak üzere vankomisin ya da metisilin dirençli stafilokoklara karşı etkili olan bir diğer glikopeptid olan, teikoplanin tedavisini almış olmalarıdır. Farklı duyarlılık paternleri gösteren bu izolatların, tedavide birçok kez vankomisin kullanılması sonucunda ya da başka bir ifadeyle vankomisine defalarca maruz kalma neticesinde ortaya çıktığı düşünülmektedir. Çalışmamızda hastanemize çeşitli sebeplerle başvurmuş ve alınan örneklerde metisilin direnci gösteren Staphylococcus aureus üremesi tespit edilmiş 18 yaş ve altındaki toplam 68 çocuk hasta ele alınmıştır. Bu hastaların demografik bilgileri, altta yatan hastalıkları, tanıları, daha önce hastaneye yatış sıklıkları, üreme öncesinde kullandıkları antibiyotikler, tedaviye verdikleri yanıtlar, steroid kullanım, entübasyon, kemoterapi veya immünsüpresan kullanımı, yoğun bakım ünitesinde yatış, tedavilerinin başlanma zamanı, santral venöz kateter veya periton diyaliz kateteri gibi yabancı cisim varlığı durumlarına bakılarak hVISA gelişme riskleri değerlendirilmiştir. 68 hastanın %72.1'i (n=49) erkek, %27,9'u (n=19) kızdır. MRSA üremesi olan hastaların yaş ortalaması 60.62 8. 69 ay, ortancası 36 aydır. hVISA üremesi olan hastaların yaş ortalaması ise 26.07 8. 97 ay, ortancası 11 aydır. Çalışma grubundaki hastaların %77.9'unda (n=53) MRSA, %22.1'inde (n=15) hVISA üremesi tespit edilmiştir. Hiçbir hastada VISA üremesine rastlanmamıştır. Hastaların çoğunun altta yatan hastalığı veya uzamış yatış öyküsü bulunmaktadır. MRSA üremesi olan hastaların vankomisin MİK ortalaması 1 .13 0.41, E test ortalaması 1 .17 0.4'dür. hVISA üremesi olan hastaların vankomisin MİK ortalaması 1 .7 0.49, E test ortalaması 1 .5 0.3'dür. Hastaların %55.9'unda (n=38) yoğun bakım ünitesine yatış öyküsü bulunmaktadır. Çalışma grubundaki hastaların % 44 .1'inde (n=30) bakteriyemi, %16.2'sinde (n=11) pnömoni, %22.1'inde (n=15) yumuşak doku enfeksiyonu, % 2 .9'unda (n=2) menenjit, %1.5'inde (n=1) peritonit, %13.2'sinde (n=9) kateter ile ilişkili bakteriyemi görülmüştür. Bakteriyemi olan hastaların %20'sinde (n=6), pnömoni olan hastaların %27.2'sinde (n=3), yumuşak doku enfeksiyonu olan hastaların %20'sinde (n=3), menenjit olan hastaların %50 (n=1)'sinde ve kateter ilişkili bakteriyemisi olan hastaların %22.2'sinde (n=2) hVISA üremesi olduğu görülmüştür. Çalışma grubundaki hastaların %35.3'ü (n=24) çeşitli nedenlerle ölmüş iken; %64.7'si (n=44) sağdır. MRSA üremesi olan hastaların %30.2'si (n=16), hVISA üremesi olan hastaların %53.3'ü (n=8) yaşamını kaybetmiştir. Antimikrobiyal tedavinin altıncı günü MRSA üremesi olan hastaların %62.3'ünde (n=33), hVISA üremesi olan hastaların %53.3'ünde (n=8) tedavi yanıtsızlığı mevcuttur. Tedavi sonu yanıtın değerlendirildiğinde ise MRSA üremesi olan hastaların %30. 2 (n=16), hVISA üremesi olan hastaların ise %60'ında (n=9) tedavi yanıtsızlığı mevcuttur. Hastaların daha önceki vankomisin, teikoplanin ve sefalosporin grubu antibiyotik deneyimleri sorgulanmıştır. hVISA gelişimi açısından anlamlı bir risk artışı bulunamamıştır. Çalışmamızın sonucunda, tekrarlayan dozlarda antibiyotik kullanımının ve yoğun bakıma yatışın, hVISA gelişme riskini arttırdığı yönde bir bulgu elde edilememiştir.