Öğretim elemanları görüşleri doğrultusunda Türk müziği çalgı öğretim yöntemlerinin belirlenmesi ve çalgı öğretiminde kullanılan metotların incelenmesi

Türk müziği sözlü ve sözsüz türler olarak iki ana başlık altında toplanmıştır. Sözsüz türler içerisinde yer alan çalgı müziği, Türk müziğinin temel yapı taşlarından biridir. Türk müziği çalgı müziğinin gelecek nesillere aktarımı meşk yoluyla öğretim ile süregelmiştir. Türk müziği çalgı öğretiminde geçmişşten beri kullanılan meşk yoluyla öğretim, özellikle teknolojik gelişmelerle değişim ve dönüşüm geçirmiştir. Günümüzde Türk müziği çalgı öğretimi eski öğretim yöntemlerini de kullanarak çağın gerektirdiği özellikler doğrultusunda gelişim göstermektedir. Araştırmada, Türkiye'deki mesleki müzik eğitimi veren yükseköğretim kurumlarında görev yapan öğretim elemanları görüşleri doğrultusunda Türk müziği çalgı öğretiminde kullanılan çalgı öğretim yöntemlerini belirlemek ve Türk müziğinde kullanılan çalgı öğretim metotlarındaki mevcut durumu içerik ve düzey bakımından ortaya koymak amaçlanmıştır. Araştırma, betimsel bir araştırma olup tarama modeli ile yürütülmüştür. Araştırma, iki bölümlü olduğu için araştırmada iki farklı örneklem kullanılmıştır. Araştırmanın ilk örneklemini, Türkiye'deki mesleki müzik eğitimi veren yükseköğretim kurumlarında görev yapan 62 öğretim elemanı oluşturmaktadır. İkinci örneklemini ise, öğretim elemanları görüşleri doğrultusunda belirlenen 6 çalgıya ait toplam 12 Türk müziği çalgı metodu oluşturmaktadır. Araştırmada, veri toplama aracı olarak, üç bölümden oluşan anket formu kullanılmıştır. Hazırlanan anketin birinci bölümünde katılımcıların demografik bilgilerine, ikinci bölümünde kullandıkları çalgı öğretim yöntemlerinin tespitine, üçüncü bölümünde ise metotlarda aradıkları özellikler ve çalgı öğretiminde kullandıkları metotların tespitine yönelik sorular sorulmuştur. Araştırmanın veri analizi bölümünde ilk olarak, uygulanan anketten elde edilen veriler ışığında Türkiye'deki mesleki müzik eğitimi veren yükseköğretim kurumlarındaki Türk müziği çalgı eğitimcilerinin kullandıkları çalgı öğretim yöntemlerinin analizi yapılmıştır. Ankette kullanılan farklı tip soru çeşitlerinden dolayı çoktan seçmeli sorularda yüzde frekans analizi, açık uçlu sorularda ise içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. İkinci olarak ise, öğretim elemanlarının görüşleri doğrultusunda, çalgı öğretiminde kullandıkları metotlar tespit edilip içlerinde en çok kullanılanlar seçilerek, çalgı eğitimcilerinin metotlarda aradıkları ve tercih ettikleri özellikler dikkate alınarak içerik değerlendirmesi yapılmıştır. Araştırmanın bulguları sonuncunda, başlangıç düzeyi çalgı öğretiminde öncelik verilen durumların; duruş-tutuş bilgisi, çalgı bilgisi ve teknik bilgiler olduğu, orta düzeyde; teknik bilgiler, entonasyon, eser icrası ve makam bilgisi olduğu, ileri düzeyde; eser icrası, taksim becerisi, makam bilgisi ve teknik bilgiler olduğu tespit edilmiştir. Her düzeyde yazılı etüt ve egzersiz kullanıldığı, teknik çalışmalara çokça yer verildiği, teknik çalışmaların hem eser hem de etütler üzerinde verildiği tespit edilmiştir. Başlangıç ve orta düzeyde metot kullanıldığı, ileri düzeyde kullanılmadığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Araştırmanın bulguları sonucunda, çalgı eğitimcilerinin çalgı öğretiminde meşk yoluyla öğretim kullandıkları, meşk yoluyla öğretimin en çok ileri düzeyde ve orta düzeyde kullandıkları, meşk yoluyla öğretimde yazılı bir materyal kullanmadıkları sonuçlarına ulaşılmıştır. Araştırmanın bulguları sonucunda; incelenen metotlardan Ekici'ye ait 'Bağlama Eğitimi Yöntem ve Teknikleri', Aksüt'e ait 'Tanbur Metodu', Targan'a ait 'Ud Metodu', Torun'a ait 'Gelenekle Geleceğe Ud Metodu', Aydoğdu'ya ait 'Kanun Metodu', Kaya'ya ait 'Ney Metodu' ve Erguner'e ait 'Ney Metodu'nun her düzeyde kullanılabileceği, Akan'a ait 'Tanbur Metodu' ve Özen'e ait 'Keman Metodu'nun başlangıç ve orta düzeyde kullanılabileceği, Atagür'e ait 'Bağlama Egzersizleri', Hatipoğlu'na ait 'Beylik Aranağme ve Çeşitlemeleriyle Türk Müziği Keman Alıştırmaları'nın orta ve ileri düzeyde kullanılabileceği ve Mutlu'ya ait 'Kanun Metodu'nun ise başlangıç düzeyinde kullanılabileceği sonuçlarına ulaşılmıştır.