turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Dİwana Mela Yasİn Yusrİ

Klasik Kürt Edebiyatı, Eliye Heriri'nin yaşadığı dönemdenden yirmi birinci yüzyıla kadar birçok şairin yetiştiği ve eserlerini verdiği bir edebiyattır. Bu edebiyat geleneğinin ürünü olan onlarca divan günümüze kadar gelmiş ve Molla Yasi'nin divanı da bunlardan bir örnektir.20. yüzyılda yaşayan Molla Yasin Yusri, Klasik Kürt edebiyatında bu geleneğin önemli bir temsilcisi olup yazdığı şiirlerle daha çok Kürt medreselerinde ulema tarafından tanınan bir şairdir. Edebi açıdan güçlü olan şiirleri, Klasik Kürt Edebiyatı yazı geleneğinin, şairin yaşadığı yüzyıla kadar devam ettiğini göstermektedir. Tez çalışmasında divan metnini transkribe ederek şiirlerini içerik ve şekil yönüyle inceledik. Nazim şekilleri ve kültür unsurları bağlamında söz konusu şairin şiirleri üzerinde durduk ve hayatı ve eserleri hakkında bilgi verdik. Bu çalışmada gayemiz Molla Yasin Yusri'yi tanıtmak ve yazdığı divanı Klasik Kürt edebiyatına kazandırmaktır.
Ahmet Mithat efendinin müşedat romanının tematik açıdan incelenmesi

Bu çalışmada Ahmet Mithat Efendi tarafından 1890- 1891 yıllarında kaleme alınan Müşahedat isimli romanın tematik incelenmesi gerçekleştirilmiştir. Eserde kullanılan, dönemin diğer romancıları tarafından da sıklıkla kullanılan belli başlı temalar çeşitli başlıklar altında toplanmış, temaların görevleri, kullanılış amaçları, kullanılış yöntemleri açık bir biçimde ifade edilmiştir. Müşahedat romanında en dikkat çekici konuların başında, insanlar arasındaki ilişkilerden doğan aşk, dostluk, evlilik gibi konular yer almaktadır. Yazar romanın kurgusunun ve olay örgüsünün ayrılmaz bir parçası olarak aşk temini kullanmış, çeşitli ikircikler, aşk üçgenleri ile temanın işlevselliğini artırarak romandaki çatışmayı da canlı tutmayı başarmıştır. Ahmet Mithat'ın, Batılı temaların kullanımına önem verdiği gözlemlenmiş, özellikle kızların eğitimi, sanat, edebiyat gibi konulardan da faydalandığı tespit edilmiştir. Romanda kendine yer bulan temaların bir kısmının, işlerliğini kahramanlar üzerinden gerçekleştirmesi ise oldukça dikkat çekicidir ve gayrimüslimler, yabancılar ve mirasyediler de romanda sıkça bahsi geçen tiplerdendir
Şerh-i Kelimat-ı Çehar Yar-ı Güzİn

Üzerinde çalıştığımız, 'Şerh-i Kelimat-ı Çehar Yar-ı Güzin' adlı eser, Ferhad Paşa'nın isteği üzerine, dört halifenin sözlerini şerh etmek amacıyla Mustafa b. Muhammed tarafından şerh geleneğinin iyice şekillendiği 16. yüzyılda kaleme alınmış bir eserdir. Bu eser, dört halifenin sözlerini geleneksel şerh anlayışı çerçevesinde işleyen önemli bir şerh konumundadır. Hacegizade Mustafa Efendi, kelimelerin kökenini, lügat manalarını, kullanım alanlarını, ilgili ayet, hadis ve hikmetli sözleri, kastedilen asıl manayı vb. zikrederek şerhine derinlik katmış ve şerhi daha detaylı hale getirmiştir. Tezimizde öncelikle 'Şerh, Şerh Yöntemi, Şerh Edebiyatı, Mustafa b. Muhammed Hayatı, Eserleri ve Şerh-i Kelimat-ı Çehar Yar-ı Güzin' hakkında bilgiler verilmiştir. Ardından ise metin, aslına sadık kalınmak suretiyle transkribe edilerek Latin harflerine çevrilmiştir.
Bosna kütüphanelerindeki eski Türkçe gazetelerinin dili

Yaptığımız tezde bosna-Hersek'te eski Türkçe olarak çıkmış dili incelenmiştir. Osmanlı döneminde Bosna-Hersek'te şu gazeteler Türkçe olarak çıkmıştır: Bosna 1866 - 1878 yıllan arasında Saraybosna'da, Gülşen-i Saray adlı özel gazete 1868 - 1878 yıllan arasında Saraybosna'da, Neretva 1866 yılında Mostar'da çıkmıştır. Sözü geçen gazeteler hem Türkçe hem Boşnakça olarak çıkmıştır. Bosna-Hersek'te Avusturya-Macaristan İmparatorluğu döneminde iki gazete Türkçe olarak çıkmıştır: Vatan 1884 - 1897 yıllan arasında, Rehber 1897 - 1902 yıllları arasında Saraybosna'da basılmış ve tam Türkçe olarak çıkmıştır. Tezin giriş kısmında Bosna-Hersek'teki tarihi ve kültürel durumlar ve Bosna-Hersek'teki XEX. yüzyılda çıkmış Türkçe gazetelerin tarihçesi verilmiştir. Bosna-Hersek'te ilk basım evleri Saray-Bosna Vilayet Matbaası ve Hersek Vilayet Matbaası 'dir. Çalışmada bu basım evleri de tanıtılmıştır. Söz konusu gazetelerden 69 makale seçilmiş ve metinler halinde yeni harflere aktarılmıştır. Dil incelemesi kısmında bu gazetelerdeki dil çeşitli yönlerden örneklere dayanılarak değerlendirilmiştir. Ses ve imla açısından yapılan değerlendirmede gazetelerdeki imlanın Klasik Osmanlı Türkçesindeki imla gibi olduğu gösterilmiştir. Metinler yeni harflere aktarılırken günümüz Türkiye Türkçesinin ses ve imla özellikleri dikkate alınmıştır. Metinlerde Arapça ve Farsça kelime oram ve yüksektir. Çalışmada Arapça ve Farsça ön ve son ekleri, Arpaca ve Farsça kurallara göre yapılmış tamlamalar, Türkçe kelimeler ve kelime gruplan incelenmiştir. Söz varlığı açısından değerlendirilmede ise unvanlara da yer verilmiştir. Metinlerde seçili kullanımlar oldukça fazladır. Bu da sanatlı anlatım kaygısından 313 kaynaklanmaktadır. Gazete makalelerinde uzun cümleler kullmlmıştır. Bu uzun cümlelerin kuruluşundaki teknik özellikleri tezde değerlendirmeye çalıştık. Günümüz Türkçesinde bilinmeyen kelimeler ve tamlamalar dizin kısmında verilmiştir. Dizin yanında özel adlar dizini de hazırlanmıştır. Metinlerde geçen yer adlan, kişi adlan, kurum ve kuruluş adlan, eser ve yayın adlan dizin halinde tasnif edilmiştir. Eski Türkçe gazeteler Bosna-Hersek'te bugün Saraybosna Gazi Hüsrev Beg Kütüphanesi, Saraybosna Tarih Arşivi, Saraybosna Milli ve Üniversite Kütüphanesi, Saraybosna Devlet Müzesi ve Saraybosna Müzesinde saklanmaktadır.
Hacı Muhammed Şehrİ ve Dİvan'ı

Hacı Muhammed Şehri, 18. yüzyılda yaşamış bir divan şairdir. Şairin günümüze ulaşan tek eseri Divan'ıdır. Manzumelerini kaleme aldığı bu eserinde Şehri mahlasını kullanmıştır. Hacı Muhammed Şehri mutasavvıf bir şair değildir. O, XVIII. yüzyılda Nedimane üslubun bir temsilcidir. Şairler yaşadıkları dönemin şartlarına göre incelenip değerlendirilir. Şairin bulunduğu dönemin sosyal ve kültürel durumundan etkilenmemesi söz konusu değildir. Bundan dolayı çalışmamızda Şehri'nin yaşadığı yüzyılı tanımak için giriş bölümünde devrin siyasi, edebi ve kültürel durumu hakkında bilgiler verilmiştir. Şehri'nin eseri dört bölümde incelenmiştir. Birinci bölümde Şehri'nin hayatı, edebi kişiliği ve eserinde kullandığı nazım şekilleri ve türleri üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde yoğun bir şekilde yer almasa da genel bir çerçevede Divan'da yer alan dini ve tasavvufi muhteva incelenmiştir. Şairin dini ve tasavvufi anlayışının yanı sıra dünya anlayışı da önem arz etmektedir. Bundan dolayı üçüncü bölümde 'Cemiyet ve Tabiat' başlığı altında şairin eserinde çokça yer alan konuları inceleyerek onun anlam dünyasını yansıtılmaya çalışılmıştır. Çalışmanın son bölümü olan dördüncü bölümde ise Divan'ın transkripsiyonlu metnine yer verilmiştir.
İnsan karşısında bir romancı olarak Tarık Buğra

Bu çalışmada Türk edebiyatının ünlü romancısı Tarık Buğra'nın romanları, Takiyettin Mengüşoğlu'nun 'İnsan Felsefesi' kitabındaki 'İnsanın Varlık Yapısı ve Nitelikleri' çerçevesinde incelenmiştir. Çalışmanın girişinde, yapılan çalışmanın amacı ve ulaşmak istediği sonuçlar üzerinde durulmuştur. Akabinde Takiyettin Mengüşoğlu'nun, İnsan Felsefesi kitabındaki 'İnsanın Varlık Yapısı ve Nitelikleri' kısaca ele alınmıştır. Çalışmanın ana bölümünde ise; Tarık Buğra'nın romanlarında öne çıkan kahramanların söz ve eylemlerine bakılarak, insanın varlık şartlarını karşılayıp karşılamadıkları irdelenmiştir. Çalışmanın sonucunda ise, Tarık Buğra'nın, insanı: değerleri duyduğunda, halis niyetli olduğunda, özgür olduğunda, tarihselliğini kurduğunda, ideleştirdiğinde, kendini bir şeye verdiğinde, tavır takındığında kabul ettiği; özgürleşemediğinde, araç değerlerin tutsağı olduğunda, ideleştiremediğinde, halis niyetli olmadığında, değerleri duymadığında kabul etmediği görülmüştür. Ayrıca Çalışmada karşımıza çıkan bir başka sonuç da Tarık Buğra'nın yüksek değerleri içselleştirmiş bir toplum arzusudur. Buğra'ya göre böyle bir toplum yapısı da ancak 'İnsanın Varlık Şartları'nı layıkıyla yerine getiren bireylerle mümkün olacaktır.
Trabzonlu Mehmed Maʻruf'un Şerh-i Kasİdetu't-Taʼiyye'si

Türk edebiyatındaki şerh geleneğine kaynaklık eden başta Hamriyye, Ra'iyye ve Ta'iyye olmak üzere birden fazla kasidenin sahibi ve dini Arap edebiyatının en önemli temsilcilerinden biri olan İbnu'l-Fariz'in ruhani seyrini, manevi miracını tasvir eden ve et-Ta'iyyetu'l-Kubra veya Nazmu's-suluk diye tanınan Ta'iyye Kasidesinin Türkçe ilk şerhi Trabzonlu Mehmed Ma'ruf'un Şerh-i Kasidetu't-Ta'iyye isimli eseridir. XVI. yüzyılın sonlarında yazılmış bu şerhi çeviri yazı alfabesine aktarıp analitik bir incelemeye tabi tutarak onun özelliklerini ve Türk edebiyatındaki önemini ortaya koymayı amaçlayan bu tez Giriş, dört bölüm ve Sonuç'tan oluşmaktadır. İbnu'l-Fariz'in şerh geleneğindeki yeri ile çalışmanın amacının, yönteminin ve öneminin ele alındığı bir girişle başlayan bu tezin ilk bölümünde, İbnu'l-Fariz'in hayatı ve divanı hakkında kısaca bilgiler verildikten sonra çalışmamıza konu edindiğimiz şerhe kaynaklık eden Ta iyye Kasidesi hakkında bilgiler verilip üzerinde yapılan Arapça, Farsça ve Türkçe çalışmalar sıralanmıştır. İkinci bölümde, şerhin yazarı olan Trabzonlu Mehmed Ma ruf hakkında farklı kaynaklarda dağınık bilgiler bir araya getirilerek onun olabildiği kadar edebi portresi çizilmeye çalışılmıştır. Üçüncü bölümde, Şerh-i Kasidetu't-Ta iyye'nin muhtevası ve yöntemi çeşitli başlıklar altında ele alınmış ve yararlanılan kaynaklar gruplandırılarak değerlendirilmiştir. Tezin son bölümünde bahsi geçen şerhin ulaşabildiğimiz Süleymaniye Ktp. Nuruosmaniye (4007/1) numarada kayıtlı olan tek nüshası tavsif edilip imla özelliklerine değinildikten sonra şimdiye kadar transkripsiyon alfabesine aktarılmamış olan bu şerhin metni transkripsiyon alfabesine aktarılmıştır. Tez, çıkarım ve varılan en önemli neticeleri ihtiva eden bir sonuç bölümüyle tamamlanmıştır.
Samiha Ayverdi'nin eserlerinde aşk mefhumu

Bu çalışmanın amacı, Cumhuriyet döneminin tanınmış romancılarından, aynı zamanda bir tarikat mensubu olan Samiha Ayverdi'nin kendi aşk felsefesinden yola çıkarak bu anlayışı eserlerine ne şekilde yansıttığını belirlemektir. Çalışmanın giriş kısmında aşkın mahiyeti ve niteliği üzerinde durulmuş, edebiyatımızdaki seyri genel hatlarıyla yansıtılmaya çalışılmıştır. Dört bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümü Samiha Ayverdi'nin hayatı, edebi şahsiyeti ve eserlerine ayrılmıştır. İkinci bölümde Samiha Ayverdi'nin aşk anlayışının beslendiği kaynaklar ele alınmış; başta mürşidi Ken'an Rifai olmak üzere Mevlana Celaleddin Rumi, Yunus Emre ve Fuzuli gibi üstatların aşk anlayışlarına eserlerinden örnekler verilmek suretiyle açıklık getirilmiştir. Çalışmanın esas konusunu teşkil eden üçüncü bölümde ise Samiha Ayverdi'nin romanları, hikayeleri ve mensur şiirleri incelenerek yazarın fikri eserlerinden de hareketle ondaki aşk anlayışı tespit edilmeye çalışılmıştır. Yazarın romanlarındaki ve hikayelerindeki itibari alemde aşk kavramının nasıl ele alındığı üzerinde durulmuş, seçtiği kahramanların aşkı yaşayışları incelenerek yazarın maddi aşk ile manevi aşk arasındaki köprüyü ne şekilde kurduğu belirlenmiştir. Bunu yaparken romanların bütünleyici unsurlarından olan olay örgüsü, şahıs kadrosu, zaman, mekan gibi unsurlara da yeri geldikçe konuyu bir bütünlüğe ulaştırması itibariyle değinilmiştir. Samiha Ayverdi'nin daha çok kendi duygularını yansıttığı mensur şiir kitapları Yusufcuk, Hancı ve Dile Gelen Taş adlı eserlerinde ise aşkın dile getirildiği parçalardan örnekler verilmek suretiyle yazarın aşk anlayışı belirlenmeye çalışılmıştır. Samiha Ayverdi'nin eserlerinde aşk mefhumunun yazar tarafından ne şekilde ele alındığının, bu aşk anlayışının yöneldiği ortak noktaların ve bunlardan hareketle yazarın aşk anlayışının çalışma sonucunda ortaya çıkan veriler ışığında değerlendirilip ortaya konduğu sonuç kısmını da içeren dördüncü bölümde yazar hakkında ulaşılabilecek mevcut kaynakları göstermek üzere Samiha Ayverdi Bibliyografyası'na da yer verilmiştir. Çalışmada kullanılan bütün kitap, tez ve makaleler ise Yararlanılan Kaynaklar kısmında bir araya getirilmiştir.
Cumhuriyet Dönemi Türk şiirinde mahpushane (1923-1980)

Mekan olarak mahpushanenin hem Dünya tarihinde hem de Türk tarihinde köklü bir geçmişşi vardır. Adaletin korunması ve egemenliğin devamlılığı için mahpushaneler önemli bir yer tutmaktadır. Fiilen suç işlemekle hükümlü olanların yanında filozofların, sanatçıların, yazarların ve şairlerin de mahpushaneye düştüğü görülmektedir. Bu çalışmanın amacı Cumhuriyet döneminde (1923-1980) eser vermiş şairlerin mahpushane kavramını nasıl algıladığını, bir metafor olarak şiirlerinde nasıl kullandığını ve yorumladığını tespit etmektir. Edebi eserler üzerinden böyle bir araştırmanın yapılması dönemin psikolojik, sosyolojik, eğitim, kültürel ve siyasal hayatı hakkında bilgi edinmemizi sağlaması bakımından önemlidir. Mahpushaneye düşüp bu temayı konu alan şairler olduğu gibi mahpushane girmemiş şairlerin de bu temayla şiir yazdığı görülmektedir. Bu çalışmada, Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatında 1923 ile 1980 yılları arasında eser veren 20 şairin hapishane temalı şiirleri taranmıştır. Şiir çözümleme yöntemi olarak içerik analizi yapılmıştır. Edebi eserlerin insan hayatı ve toplumu yansıttığı tezinden hareketle şiir türünde tema olarak mahpushanenin birçok açıdan incelenebileceği görülmüştür. Mahpushanenin tarih boyunca fiziksel koşullarındaki değişimi, kullanım amacı ve işlevi, mahkumların halleri ve özellikleri hakkında çarpıcı bilgilere rastlanmaktadır. Elde edilen bu bilgiler tarihimize ve kültürümüze ışık tutması bakımından önemlidir.1923- 1980 yılları arasında eser veren 20 şaire ait tüm şiirleri incelendiğinde dönemin siyaseti, iktidar tarafından uygulanan baskı ve yasaklar, ceza verme biçimleri ve hapishanelerin fiziksel koşulları hakkında tespitler yapılmıştır. Hapishane bir eğitim yeri olarak ele alındığında tutsakların burada marangozluk, kalaycılık, terzilik gibi meslekleri öğrendiği görülmüştür. Yine mahkumların okuma-yazma öğrendikleri de anlaşılmaktadır. Ruhsal değişim sadece mahkumlarla sınırlı kalmamış, mahkum yakınlarını da kapsadığı tespit edilmiştir. Bir imge ve simge olarak bakıldığında şiirde yalnızlık, ölüm, sevgiliden ayrı olma, gece, karanlık, siyah gibi anlamlara karşılık geldiği saptanmıştır.
Kitab-ı Tabİrname-i İbni Sİrİn tercümesi

Türk Edebiyatında önemli bir yere sahip olan ve rüya tabirlerini konu edinen tabirnameler, dönemin dil, edebiyat, kültür ve sosyal hayatının birer yansıması olarak görülebilir. Buna rağmen edebiyat araştırmaları bağlamında tabirnameler üzerinde yapılan çalışmaların oldukça az yahut içerik incelemelerinin yetersiz olduğu yapılan araştırmalar neticesinde görülmüştür. Bu sebeple Almanya Leipzig Üniversitesi Kütüphanesi'nde Morina Turc. 032 numarada kayıtlı Kitab-ı Tabirname-i İbni Sirin adlı eser tez konusu olarak seçilmiştir. Bahsi geçen eser hakkında araştırmalarımıza göre akademik herhangi bir çalışma yapılmamıştır ve eserin başka bir nüshası bulunmamaktadır. 1829/ 1830 yılında tamamlanan eser, 274 varaktır. Eserde Arap edebiyatı kaynaklı en bilinen tabirnamelerden olan İbni Sirin Tabirname'si ve tabirname alanında adına çok rastlanılmayan Şeyh Ebu Tahir İbrahim B. Yahya b. Gannam'ın El-Mu'lemü ala Hurufi'l-Mu'cem adlı tabirnamesinden faydalanıldığı tespit edilmiştir. Tezde incelenen metinde, Gannam'ın adı geçen Arapça Tabirname'sinin tertibi esas alınmış ve ayrıca İbni Sirin'in rüya tabirlerinden de sıkça faydalanılmıştır. Esere Kitab-ı Tabirname-i İbni Sirin isminin verilmesinde, metinde İbni Sirin'in tabirlerine çokça yer verilmesi ve onun tabirname geleneği içerisindeki bilinirliğinden faydalanılmak istenmesi de mümkündür. Her iki Arapça eserin tercümeleri ile yapılan kıyaslarda Kitab-ı Tabirname-i İbni Sirin'in-birtakım benzerliklerin yanı sıra-dil, üslup, anlatım şekli ve içerik bakımından bu eserlerden farklılık gösterdiği görülmüştür. Bu şekliyle eserin, İbni Sirin ve Gannam Tabirname'lerinin etkisi ve mütercimin kendi bilgi birikiminden de istifade edilerek yazılmış bir Tabirname olduğu söylenebilir. Eserin madde başları Arap alfabesine göre sıralanmıştır. Metinde her maddenin tabirinden evvel yapılan ayrıntılı ve orijinal tanımlamalar bulunur. Tabirname, madde başı tanımlamalarında ve tabirlerde Arapça, Farsça ve eski Anadolu Türkçesiyle zenginleşen bir kelime kadrosuna sahiptir. Yapılan tezde; farklı konularda pek çok kelimeye, dil ve kültür unsurlarına yer veren yazma eserin; şekil ve muhteva yönünden detaylı tasnifinin yapılması, madde başı sözlüğünün oluşturulması ve çeviri yazıya aktarılmasıyla, edebiyat araştırmalarında kullanılabilecek bir kaynak ortaya koymak amaçlanmıştır. Kitab-ı Tabirname-i İbni Sirin Tercümesi başlıklı tez, giriş üç bölüm, sonuç, ekler ve kaynakçadan oluşmaktadır.
Kenan Hulusi Koray'ın hayatı ve hikayeleri üzerine bir inceleme

Kenan Hulusi Koray, Cumhuriyet'in ilk yıllarından itibaren eser vermeye başlamış, Servet-i Fünun dergisi çevresinden tanıdığı altı arkadaşıyla birlikte cumhuriyetin ilk edebi topluluğu olan Yedi Meşaleciler içinde yer almış bir yazardır. Kısa süren hayatı İkinci Dünya Savaşı yıllarında sona ermiş olan Kenan Hulusi, yaklaşık on yedi sene süren yazı hayatında deneme, röportaj, mülakat, mensur şiir, eleştiri gibi pek çok edebi türün örneklerini vermiş, bu süre içinde bir de roman yazmıştır. Ancak onun tanınmasını sağlayan, hikayeciliği ile hikayeleridir. Bu çalışmanın amacı, yazarın hikayelerini her yönden incelemek ve Kenan Hulusi'nin edebiyatımızdaki yerini belirlemektir. Araştırmacılar, Cumhuriyet Devri Türk Edebiyatı'nın dönemlere ayrılmasında henüz görüş birliğine varmamış olsalar da 1927- 1943 yılları arasında eserler veren Kenan Hulusi, Cumhuriyet Devri Türk Edebiyatı'nın ilk döneminin başta gelen hikayecilerindendir. Onun eserlerini değerlendirmek, aynı zamanda hikaye türünün edebiyatımızdaki gelişim sürecini gözler önüne sermek için de faydalı olacaktır. Türk hikayeciliğinin önde gelen isimlerinden biri olan Kenan Hulusi'nin hayatı ve hikayeleri üzerine hazırladığımız bu çalışma, üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Kenan Hulusi'nin hayatı, kişiliği, edebi şahsiyeti ve eserleri tanıtılmış; ikinci bölümde yazarın hikayeleri her yönüyle incelenmiş; üçüncü bölümde ise yazarın hikayeciliği hakkında genel yargılara varılmıştır.
Mardin Süryanilerinin halk kültürü üzerine monografik bir inceleme

Bu çalışmada Mardin ve ilçelerinde yaşayan Süryani halkının, halk kültürü incelenmektedir. Çalışma beş bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde araştırmamızın tasarımını oluşturan; konu, amaç, yöntem, kapsam ve sınırlılıklar konuları incelenmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde, araştırmamızın alanı olan Mardin ve çevresi ile ilgili kısa, tarihi ve coğrafi bilgiler verilmiştir. Üçüncü bölümde, araştırmamızın ana konusunu oluşturan Süryanilerin geçmişşten günümüze tarihi, Süryanilerin dili ve edebiyatı ile ilgili bilgi ve Süryanilerin Türkiye'de en yoğun olarak yaşadıkları Tur Abdin bölgesi incelenmiştir. Araştırmamızın dördüncü bölümünde, Mardin Süryanilerinde geçiş dönemleri olan; doğum, evlenme, ölüm ve bunlarla ilgili uygulama, inanç ve pratikler incelenmiştir. Üçüncü bölümde ayrıca; Mardin Süryanilerinin bayram ve kutsal günleri, halk inanışları, halk hekimliği, halk mutfağı, çocuk oyunları ve halk sanatları konuları incelenmiştir. Araştırmamızın beşinci ve son bölümünde ise; Mardin Süryanilerinde halk edebiyatı ürünleri olan, türkü, ninni, tekerleme, bilmece, atasözleri, özdeyişler, dua, ilahi, masal ve efsaneler derlenmiştir. Bu çalışma Mardin Süryanilerinin halk kültürü üzerine monografik bir inceleme olup, araştırma ile ilgili genel bir değerlendirmenin yapıldığı sonuç bölümüyle tamamlanmıştır.
Türk dili ve edebiyatı öğretmenlerinin halk şiiri özelinde tür ve şekil konusundaki yeterliklerinin incelenmesi

Yaşamı boyunca bireyler planlı, plansız birçok bilgi öğrenirler ve davranış edinirler. Eğitim bu bilgi ve davranışların istendik yönde olmasını sağlar. Eğitim ve edebiyatın uğraş alanı insandır. Eğitim ve edebiyat geçmişşle gelecek arasında bir köprü görevi yapmaktadır. Dil ve edebiyat eğitimi özel ve resmi bütün okullarda Türk dili ve edebiyatı öğretmenleri tarafından metinler aracılığıyla verilmektedir. Bu çalışmada halk şiiri özelinde tür ve şekil konusunda öğretmen yeterliği değerlendirilmiştir. Öğretmenlerin halk şiirine ve halk edebiyatına karşı tutumları incelenmiştir. Ankara ili merkez ilçe Keçiören'deki Milli Eğitim Bakanlığına bağlı özel olmayan ortaöğretim kurumlarında görev yapmakta olan Türk dili ve edebiyatı öğretmenlerinin halk şiiri özelinde tür ve şekil konusundaki yeterlikleri ve halk şiiriyle halk edebiyatına karşı tutumları değerlendirilmiştir. Araştırmaya Ankara ili merkez ilçe Keçiören'de görev yapan 177 öğretmen katılmıştır. Öğretmenlerin bilgi düzeyleri ile tutumlarını incelemek için nicel veri kaynakları kullanılmıştır. Öğretmenlere bilgi testi ve tutum ölçeği uygulanmıştır. Öğretmenlerin halk şiiri özelinde tür ve şekil konusundaki başarı düzeyleri düşüktür(47,36). Normal tutuma sahip öğretmenler çoğunluktadır(139). Öğretmenlerin halk şiiri ile halk edebiyatına karşı olumsuz bir tutumları yoktur. Öğretmenlerin bilgi düzeyleri ile tutumlarını etkileyen herhangi bir faktör yoktur. Bilgi düzeyi ile tutum arasında anlamlı bir ilişki yoktur. Bilgi düzeyi ile tutum birbirini olumlu veya olumsuz etkilememektedir. Öğretmenlerin bilgi testine verdikleri cevaplar dikkat çekicidir. Öğretmen bilgi testi sorularına verilen cevaplarda (soru 2 ,3,4) öğretmenin ezberlemiş ya da öğrenmiş olduğu bilgi soruda istenilenin önüne geçmişştir. Öğretmenler test esnasında verilmeyen ögelere göre doğru olmayan cevaplar vermişlerdir. Bilgi testine verdikleri cevaplarda (soru 15 ,16,17) testin genelinde verilen ipuçlarından faydalanmamışlardır. Öğretmenler kendilerinde var olan bilgiyi soruları çözerken kullanmamışlardır.
Celal Nuri İleri'nin hikayeleri ve hikayeciliği

Bu çalışmada Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin kuruluş yıllarında basın-yayın yoluyla etkin rol oynayan Celal Nuri İleri'nin hikayeleri ve hikayeciliği üzerinde durulmuştur. Yüzyıllar boyunca hüküm sürmüş bir imparatorluğun dağılma ve çöküş sahnelerine şahit olan Celal Nuri, gazeteci- yazar kimliği ile bu dönemlere ışık tutmuştur. Sayısı 2500'e varan makaleleri, fikri ve siyasi kitapları, romanları, hikayeleri, tiyatro eserleri ondan kalan önemli belgelerdir. Bu önemli belgelerin tarihe gömülü kalmaması adına, biz tezimizde Celal Nuri'nin hikayelerini bir araya getirmeyi hedefledik. Tez çalışmamız Celal Nuri'nin yirmi iki hikayesini kapsamaktadır. Çalışmamızın ilk basamağında çeşitli gazete ve mecmualarda tefrika edilmiş olan bu hikayeler bir araya getirilmiştir. İkinci aşamada eserler yeni alfabeye aktarılmıştır. Üçüncü aşamada da eserlerin değerlendirmeleri yapılmış ve genel bir çıkarıma tabi' tutulmuştur. Sonuç bölümünde yaptığımız sentezde de görülmüştür ki; Celal Nuri'nin hikayeleri salt eğlenmek amacıyla veya sanat gayesi ile yazılmış metinler değildir. Celal Nuri hikayeleri yoluyla okuyucuya çeşitli mesajlar vermek ister. Eski kadın ile Avrupai kadını teşhir ederek; Cumhuriyeti'in arzuladığı yeni kadın anlayışına göndermelerde bulunur.
Türk edebiyatındaki hatıralarda edebİ meseleler 1860-1918

Bu çalışmada 1860- 1918 yılları arasında kaleme alınmış olan edebi hatırat türündeki eserler esas alınmıştır. Tezin amacı, edebi meselelerin söz konusu aralıkta yazılan hatırat türü eserlerde nasıl ele alındığının tespiti ve yorumudur. Çalışmada öncelikle eklektik bir tutum benimsenmiş, okumalar edebi meselelere yer veren hatırat türü eserlerin tespitine yönelik yapılmıştır. Bu çalışmanın birinci bölüm giriş kısmında hatırat ve edebi hatırat türünün tanımı yapılarak çerçevesi belirlenmeye çalışılmıştır. İkinci bölümde hatırat üzerine araştırma derinleştirilerek hatıratın tarihçesi, Türk edebiyatındaki yeri, tür üzerine yapılan tartışmalar ve diğer türler ile ilişkisi tartışılmıştır. Üçüncü bölümde ise edebi hatırat türünde batılılaşma ve yenileşme olgularına ve hatırat yazarlarının meseleye yaklaşımlarına hasredilmiştir. Dördüncü ve son bölümde ise edebi hatıralarda yer alan edebi meselelerin tespiti ve değerlendirilmesi yapılmıştır. Bu çerçevede batıdan edebiyata giren yeni türler ve verilen tepkiler, edebi hadiseler, siyaset-edebiyat ilişkisi gibi meselelere temas edilmiştir. Anahtar Sözcük: Edebi Hatırat, Türk Edebiyatı, Batılılaşma, Avrupa, Şiir, Roman, Tiyatro, Gazete, İstibdat, Sansür, Matbaa, Dergi, Tanzimat, Servet-i Fünun, Edebiyat-ı Cedide, Fecr-i Ati