turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Ilgar Fehmi'nin Karga Yuvası romanı ve Köroğlu Destanının karşılaştırılması

Azerbaycan Türkleri, Köroğlu'nu Anadolu Türklerinden daha çok sahiplenmiştir. Araştırma yapılan süre zarfında Azerbaycan kaynaklarında sıklıkla Köroğlu temasıyla karşılaşmak mümkündür. Bu vesileyle Köroğlu'nu, Deli Hasan'ı, Han Ayvaz'ı Nigar Hanımı ve başka ünlüleri de kendilerine daha yakın kabul ederler. Köroğlu ve Dede Korkut Hikayeleri Azerbaycan'da, Azerbaycan Türkleri arasında önemini her daim korumuştur. Köroğlu Destanının Azerbaycan kültür ve edebiyatında geniş bir yayılış ve önemseyiş bulması bu etmenle alakalıdır. Tezin amacı, Çağdaş Azerbaycan edebiyatının temsilcilerinden olan Ilgar Fehmi'nin Karga Yuvası romanın, Köroğlu Destanından etkileşim bağlamında incelemektir. Çalışma, söz konusu roman ile Köroğlu destanının, olay örgüleri, karakterleri ve bunların karşılaştırılmasını kapsamaktadır. Araştırma ve inceleme sürecinde karşılaştırmalı edebiyat, metinlerarası ilişkiler yöntemleri kullanılmıştır. Varılan sonuç bundan ibarettir ki, Azerbaycan ulusal edebiyatı en çok milli gelenekler üzerinde ilerleme kaydetmektedir. Çalışmanın bulguları arasında adı geçen Azerbaycan yazarının Köroğlu Destanını, kendine özgü bir bağlamda başvurmakla çağdaş dönemde yeni bir Köroğlu'nu asırlar sonrası destandan postmodern romana uyarlayarak yeniden bir vücutta vuku bulması önemli yer tutar.
Aşık Mahzunİ Şerif ve şiirlerinde sosyal konular

Halk ozanlarımız, bağrından çıktığı toplumun üzüntülerini ve sevinçlerinişiirlerinde kaleme alarak, topluma adeta bir ayna tutarlar. Aşık Mahzuni Şerif, Türk Halk edebiyatı geleneği içinde yetişmiş önemliozanlarımızdandır. Şiirlerini sade ve anlaşılır bir dille örmüştür. Şiirlerinde yöreselifadeler, deyim, atasözü ve söz sanatları kullanarak söyleyiş zenginliğioluşturmuştur. Çalışmamızda, Aşık Mahzuni Şerif'in şiirlerinden hareketle ele aldığı sosyal konuları tahlile ve bu tahliller ışığında bazı çıkarımlar elde etmeye çalıştık. Ele aldığımız bu konulara baktığımızda, Mahzuni' nin halkın hayatında yer alan hemen hemen her konuya eğildiğini ve şiirlerinde oldukça zengin olarak işlediğini gördük. Birinci bölümde şairin hayatı, edebi kişiliği ve eserleri, dili ve üslubu, üzerinde duruldu. Şairin kullandığı yerel ifadeler, deyimler, atasözleri, söz sanatlarışiirleri taranarak ve şiirlerinden örnekler verilerek işlendi. Şairin şiirlerindeki şekil özellikleri, vezin ve kafiye yapısı, nazım birini incelendi. Aşık Mahzuni Şerif'in Şiirlerinde Sosyal Konular başlıklı İkinci bölümde şu konular incelenmiştir: Toplumsal Sorunlar başlığı altında, fakirlik, anarşi, gençlik, gelenek ve töre, köy-kent, ekonomi, ağalık sistemi ve toprak sorunu, güncel konular, aydın, meclis ve milletvekilleri, gurbet ve işçi sorunları, sosyal sınıflar incelendi. Şairimizin şiirlerindeki kadın ve aile ile ilgili konular işlendi. Din ve Tasavvuf başlığı altında, birinci kısımda, Allah, melekler, kitaplar, ayet, hadis, besmele, kelime-i şahadet, peygamberler, kaza ve kader, Kabe, namaz, abdest, ezan, ibadet yerleri, bayram, kurban, oruç, Cennet ve Cehennem, ölüm, tenasüh konuları işlendi. İkinci kısımda, cahil, çile, dost, hikmet, meclis, ilim, din adamı, kul, tuba ağacı, kamil, abdal, kırklar, sofu, pir-mürşid, dörtivkapı-kırk makam, dar kavramı, mehdi, cihad konular incelendi. Alevilik ve Bektaşilik başlığı altında ise, Ehl-i Beyt sevgisi, Hz. Hüseyin ve Kerbela şehitleri, Aleviliğe yöneltilmiş sözlere tepki, Alevilerde memleket ve insan sevgisi, AlevilerdeTürkçe sevgisi konuları işlendi. Siyasi ve İdeolojik Şiirler başlığı altında, demokrasi ve cumhuriyet, Atatürkçülük, laiklik, sosyalizm ve komünizm konuları işlendi. Şahıslar başlığı altında konular üç kısım halinde ele alındı. Birinci kısımda, ozanımızın şiirlerinde geçen peygamberler ve tasavvufi şiir yazan şair ve düşünürler;ikinci kısımda tarihi ve efsanevi şahıslar ve üçüncü kısımda diğer şahıslar başlığı altında ozanımızın şiirlerinde adı geçen kişiler işlendi.
Türkiye Türkçesiyle yazılan makalelerdeki etimolojiler

'Türkiye Türkçesiyle Yazılan Makalelerdeki Etimolojiler' adlı çalışmamızda, 1923'ten günümüze kadar yayınlanmış ve dağınık bir biçimde bulunan etimoloji makalelerini derleyip herkesin faydalanabileceği sözlük şeklinde bir kitap oluşturmaya çalıştık. Çalışmamızın giriş bölümünde etimoloji biliminin dünyadaki ve Türkiye'deki tarihçesi hakkında kısaca bilgi verdik. Etimolojinin ne olduğu, faydaları, etimoloji çalışmalarında uyulması gereken kanunları izah ettik. Ayrıca etimolojinin dalları hakkında bir takım verileri sıraladık. Dünya çapında yapılmış etimoloji çalışmalarına kısaca değindik. Daha sonra dünyada ve Türkiye'de Türk dili ile ilgili yapılmış etimoloji çalışmalarını ana hatlarıyla tanıtmaya, bu çalışmaların eksik yönlerini göstermeye çalıştık. Tezimizin inceleme bölümünü iki başlık altında değerlendirdik. Birinci bölümde kelimelerle ilgili etimoloji makalelerini, ikinci bölümde ise eklerle ilgili etimoloji makalelerini açıkladık. Yazılarda yer alan öğeleri alfabetik sıraya göre dizdik. Bu değerlendirme sırasında konuyla alakalı bütün görüşleri aktarmaya, ayrıca kelimelerin ve eklerin tarihi Türk lehçelerindeki, çağdaş Türk lehçelerindeki ve Anadolu ağızlarındaki biçimlerini, anlamlarını belirtmeye çalıştık. Çalışmamızın sonuç bölümünde Türkiye'de yapılmış etimoloji çalışmalarının künyelerini ayrıntılı bir biçimde verdik.
Edhem-name Mustafa Na'ti Efendi

Nacti Mustafa Efendi tarafından kaleme alınan ve 1196 beyitten oluşan Edhem- name, aruz vezninin 'Fe i la tün Me fa i 1ün Fe i 1ün' kalıbıyla nazmedilmiştir. Dini ve ahlaki bir eserdir. Edhem ile Hüma'nın aşkını ve tacı tahtı bırakarak kendini Allah yoluna adayan İbrahim b. Edhem'in hikayesini anlatan bir mesnevidir. Eserde Edhem ve Hüma'nın hikayesi çok daha canlı ve detaylı iken İbrahim b. Edhem'in hikayesi ise adeta bir zeyl gibidir. Araştırmalarımız sonucunda görebildiğimiz kadarıyla kütüphanelerde eserin 10 nüshasını tespit edip inceledik. Mesnevinin metnini Ankara Milli Kütüphane nüshasını esas alarak tesis ettik. Fakat nüshada okunmayan ve düzeltilmesi gereken kısımları diğer nüshalardan tamamladık. Mesnevide İbrahim b. Edhem'in hayatı ve tacı tahtı bırakarak onun Hak yolunu seçmesi anlatılmatadır. Şair, eserinde okuyucuya dini, ahlaki öğütler vermeye çalışmıştır. Kişinin nefsini terbiye etmesi gereğini vurgulamıştır. Eserde yer yer ayetlere, hadislere, Arapça ibarelere yer verilip peygamberlere ve din büyüklerine telmihler yapılmıştır. Fikirlerini ayet ve hadislerle sağlamlaştırmıştır. Mesnevide aşklarıyla edebiyatımızda yer alan Hz. Yusuf ile Züleyha, Vamık ile Azra, Husrev ile Şirin, Leyla ile Mecnun da yer almaktadır. Edhem ile Hüma'nın yaşadıkları aşk ile bu aşklar kıyaslanmıştır. Yer yer astronomik unsurların da yer verildiği eser, klasik mesnevi düzenindedir.
Mesnevilerde aile ve çocuk :Kutadgu Bilig, Leyla vü Mecnun, Pentname, Hüsn ü Aşk, Hayriye, Hütfiye

Divan şiiri bir medeniyetin dilidir. Türk kültür ve medeniyetinin tüm unsurları Divan şiirinde mevcuttur. Doğumdan ölüme, kız isteme geleneklerinden düğün adetlerine, çocuğa ninni söylemekten kadın erkek ilişkilerine, anne baba yükümlülüklerinden komşuluk, akrabalık ve misafirlik adabına kadar insana dair her konuya Divan şiirinin anlatı türü olan mesnevilerde rastlamak mümkündür. Türk Divan Edebiyatında çok önemli eserler olan ve bu tez çalışmasında irdelenen Kutadgu Bilig, Leyla vü Mecnun, Pend-name, Hüsn ü Aşk, Hayriyye ve Lutfiyye adlı mesnevilerin tamamında aile kurumunun kudsiyeti vurgulanırken yuva kurmanın, içerisinde bulunulan topluma karşı bir sosyal sorumluluk, insan doğasının bir gereği olduğu ifade edilmektedir. İyi bir eş ile huzurlu bir yuva kurmak, neslin devamını sağlamak, çocuk sahibi olmak insanın genlerinde bulunan doğal bir istektir. Aile kurumunun yıpranmaya başladığı modern dünyada, kadın, erkek, anne, baba, çocuk, dede, nine ve akraba kavramlarının Divan şiirinin temel eserlerinde çok geniş bir yer tuttuğu; mahremiyetin önemli bir biçimde yer aldığı görülmüştür. İncelenen altı mesnevide, çocuğun yetiştirilmesinde anne ve babanın rolü, eğitime küçük yaşta başlamanın gereği, çocuğa hitap şekilleri, çocuğun anne babaya karşı görevleri, iyi bir evlilik yapmanın şartları, anne-çocuk, baba-çocuk, aşık-maşuk, karı-koca ilişkileri detaylı olarak işlenmekte; toplumun temelinin aile olduğu vurgulanmaktadır. Bütün bu tespitler, mesneviler özelinde Divan şiirinin sosyal hayattan kopuk olmak şöyle dursun, topluma dair her konuya duyarlı olduğunu ortaya koymaktadır.'
Tarihİ Türk dili metinlerinde Tanrı kavramı

Bu yüksek lisans tezinde Tarihi Türk dili metinlerinde geçen Tanrı kavramı incelenecektir. Bu incelemeye geçmeden önce dinler, inanışlar hakkında bilgiler verilip Türklerin dini tarihine değinilecektir. Bu bilgiler ışığında Türklerin hangi dönemde hangi kelimeleri neden kullanmış oldukları daha bilinçli bir şekilde idrak edilecektir. Etkileşime geçtikleri dinler hakkında bilgiler verildikten sonra kullandıkları kelimeler dört gruba ayrılarak sırasıyla bu dört başlık altında incelenecektir. Orhun Türkçesi döneminden başlanarak Karahanlı, Harezm, Kıpçak, Çağatay ve Eski Anadolu Türkçesi esas alınmak üzere bu dönemlerin önemli eserlerinde Tanrı'yı ifade etmek için Türklerin hangi kelimeleri kullanmış oldukları ilk olarak örneklerle gösterilecektir. Ardından gerekli sözlükler yardımıyla açıklamaları yapılacak ve Türkçe kelimerin etimolojileri verilecek, morfolojileri yapılacaktır. Dönemsel olarak verilen kelimelerde meydana gelen fonolojik değişimler tablo şeklinde gösterilecektir. Türkçe olan kelimelerin Esma-i hüsnadaki karşılıkları verilecektir. Bu çalışmayla Türklerin dönemsel din algısı ve Tanrı düşüncesi üzerinde fikir sahibi olunacak, kelimeler üzerindeki başarıları görülecektir. Bu başarıları daha çok Kuran Tercümelerinde Tanrı için kullandıkları kelimelerde görülecektir.
TANZİMAT EDEBİYATI'NDA KAVRAM VE TANIM TARTIŞMALARI

'Tanzimat Edebiyatı'nda Kavram ve Tanım Tartışmaları' adlı bu çalışma, 3 Kasım 1839 tarihinde ilan edilen Tanzimat Fermanı'nın ardından edebiyatımıza giren kavramlara odaklanır. Kavramların kullanılmasında yaşanan tartışmaların oluşturduğu ikircikli ruh halini ortaya koyar. Bu çalışma, giriş ve beş bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, Tanzimat'la birlikte edebiyat sahasını meşgul eden tartışmalara değinilmiştir. Birinci bölümde, Tanzimat Dönemi'nde çıkan gazete, dergi ve kitaplardaki yazılarının yanı sıra tercüme faaliyetleriyle de Batı felsefesinin tanıtılması amaçlanmıştır. İkinci bölümde, Batı'nın Osmanlıya ait siyasi, askeri, sosyal, ekonomik ve eğitim gibi neredeyse bütün alanlarında bırakmış olduğu tesirin edebi ve felsefi kavramlarla ilişkisi üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde Batılılaşmanın sosyal yaşama yansımasından doğan kavramlara yer verilmiştir. Dördüncü bölümde hukuki ve siyasi alandaki kaosun önüne geçmek amacıyla tartışılan siyasal kavramlar incelenmiştir. Beşinci bölümde ise Osmanlı Devleti'nin hemen hemen bütün alanlarda Batı medeniyetinin gerisinde olduğunu fark etmesiyle beraber devletin yaşadığı olumsuzluklara son vermek için aklın ve İslami esasların rehberliğinde attığı adımlar ve ileri sürdüğü fikirler açıklanmıştır.
On beşinci yüzyıl divanlarında Ulü'l-Azm Peygamberler

XV. yüzyıl eserlerinin oluşmasında İslami inançların, İslami bilimlerin, İslam tarihinin, tasavvufun, peygamberlerle ilgili kıssa, mucize, efsane ve söylentilerin, Türk tarih ve kültürünün, dönemin edebiyat anlayışının vs. önemli etkileri vardır. Bu çalışmamızda XV. yüzyılda yaşamış olan 'Divan' sahibi 10 önemli şairin, Ulü'l-Azm adı verilen beş büyük peygamberi şiirlerinde nasıl konuk ettikleri ele alınmıştır.
Ma'zeret-name

Ma'zeret-name XTV. yüzyıl sonu XV. yüzyıl başlarında Şeyh Eşref b. Ahmed tarafından yazılmış dini-ahlaki öğütler veren bir mesnevidir. Eser 372 beyitten oluşur ve aruzun 'Fa i la tün Fa i la tün Fa i 1ün' vezniyle yazılmıştır. Yazıldığı tarih ve şair hakkında bilgi bulunmamaktadır. Eski Anadolu Türkçesi dil ve imla özelliklerini bünyesinde banndırmaktadır. Anadolu Türk Edebiyatı sahasında yazılan dini mesnevilerin ilk örneklerindendir. Okuyucuya bilgi vermek ve onu eğitmek amacıyla yazılmıştır. Mesnevinin metni iki nüshaya dayanılarak tesis edilmiştir. Bu nüshalardan birincisi M. Fuat Köprülü'den Yapı Kredi Bankası'na intikal eden nüsha, diğeri ise Milli Kütüphane'de kayıtlı bulunan nüshadır. Çalışmamızda Yapı Kredi nüshası asıl nüsha olarak kabul edilmiştir. Eserde Allah'ın sıfatları, dini inanışlar ve ahiret hazırlığı, nefsin mertebeleri, peygamber kıssaları, insanoğlunun yaratılışı çeşitli söz sanatları kullanılarak anlatılmıştır.
Celili Divanı (3b-46a) : İnceleme-metin

Celili Divanı(3b-46a): İnceleme-Metin Arzu Atik Bu çalışmanın amacı, Celili Divanı'nı (3b-46a) çeviri yazısıyla birlikte şekil, muhteva ve üslup özellikleri bakımından inceleyip Celili'nin hayatı hakkında bilgi vermektir. Tezkire yazarlarının Celili'nin hayatı hakkında verdikleri ayrıntılı ama kimi zaman hatalı bilgiler mümkün olduğu kadar düzeltilmiştir. Aynca mesnevilerinden edinilen bilgiler de derlenerek tutarlı bir hayat hikayesi oluşturulmaya çalışılmıştır. Bütün bu bilgilere göre Celili, Bursa'da doğmuş, İstanbul'da eğitim görmüş, bir süre Edirne'de kaldıktan sonra muhtemelen tekrar Bursa'ya dönmüş ve hayatını divane bir şekilde bu şehirde tamamlamıştır. Çalışmamızda divanından başka, diğer eserleri olan Leyla vü Mecnun, Husrev ü Şirin, Mehek-name, Hecr-name ve Gül-i Sad-berg hakkında kısa bilgiler verilmiştir. 'Etkiler' bölümünde Celili'nin şiirindeki Ahmed Paşa ve Necati etkisi incelenmiştir. Aynca Çeşmi ve Cinani'nin Celili'ye yazdığı nazireler gösterilmiştir. Divan; şekil, muhteva ve üslup açısından incelenmiştir. Şekil özellikleri kendi içinde nazım şekilleri, vezin, kafiye ve redif olarak ayrılmıştır. Muhteva da ise ilk olarak dini unsurlar başlığıyla divanda geçen ayet, hadisler ve peygamberler, ikinci olarak tarihi ve mitolojik unsurlar ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Muhteva özelliklerinde son olarak divandaki sosyal hayat yansımalarına bakılmıştır. Sonuç kısmında ise çalışmanın bir değerlendirilmesi yapılmış ve Celili'nin edebiyat tarihimizdeki yeri belirtilmeye çalışılmıştır. vı
Türk dili ve edebiyatı derslerinde metin çözümlemesinde Hüseyin Nihal Atsız'ın tarihi romanlarına üslup bilim açısından yaklaşım

Edebiyat dili kullanmadaki becerinin en iyi örneklerinin sergilendiği sanat dalıdır. Edebi metinlerin öğrenciler ya da okuyucular tarafından anlaşılması ve bu metinlerle ilgili gerekli becerilerin kazanılması için etkin bir metin çözümleme etkinliğine ihtiyaç vardır. Bu etkinliklere katkıda bulunabilmesi için üslup bilimin yöntemlerinden faydalanılması gerekir. Bu araştırmada üslupbilimin yöntemlerinden yararlanılmaya çalışılarak, edebiyat derslerinde metin çözümlemesinde metin merkezli bir yaklaşımın nasıl olması gerektiğine dair yöntem ve tespitlerde bulunulmuştur. Çalışmada üslup bilim, göstergebilim ve dil bilimle ilgili yöntem ve kavramlardan bahsedilmiş, tarihçeleri ve bu alanlarda çalışma yapmış araştırmacılar hakkında bilgiler sunulmuştur. Daha sonra edebi metinlerin edebiyat öğretimine katkısı ve edebiyat öğretimiyle olan ilişkisi üzerinde durulmuştur. Buradan hareketle edebi metin türleri hakkında bilgiler verilmiş, bu metinlerin okuma ve anlama yönünden nasıl çözümlenmesi gerektiğine dair ölçütler belirlenmiştir. Elde edilen bulguların yardımıyla Türk Edebiyatında yaptığı edebi çalışmalarla edebiyatımıza ismini kazıyan Hüseyin Nihal Atsız'ın tarihi romanlarından ders kitaplarında yer alabilecek metinler seçilerek, üslupbilim çözümlemesiyle yorumlanmıştır. Sonuç bölümünde ise genel bir değerlendirme yapılarak edebiyat öğretiminin ve üslupbilim çalışmalarının daha iyi bir seviyeye getirilmesi konusunda önerilerde bulunulmuştur.
Enderunlu Mehmed Akif Mirat-ı Şiir

Mir'at-ı Şicr, 18. yüzyılda Enderunlu Mehmed Akif tarafından yazılmış bir tezkiredir. Bu tezkirede Mehmed Akif, Enderun'da yetişmiş 23 şairden bahseder. Aynı zamanda kendi biyografisiyle ilgili az da olsa tanıtıcı bilgi verir. Mir'at-ı ŞiVde diğer tezkirelerde olduğu gibi her kategoriden şair yer almaz. Bu yönüyle Mir'at-ı Şicr kendi türü içerisinde özgün bir eserdir. Mirat-ı Şicr, altı bölümden oluşur. Bunlar ön söz, dört bölüm ve son sözdür. Önsöz ve son söz dışındaki bölümlerde Akif, şairleri ele almıştır. Akif, bu şairleri Enderun'un bölümlerine göre gruplandırmıştır. Bu çalışmada Mir'at-ı Şicr metnini Arap harflerinden Latin harflerine çevirdik. Elde edebildiğimiz iki nüshanın farklarını gösterdik. Ayrıca tezkirenin kısa bir değerlendirmesini yaptık. Vardığımız sonuca göre bu esere her edebiyat araştırmacısı sahip olmalıdır. Zira edebiyat inceleme alanının çeşitlendiği günümüzde tezkirelerin ışığında yeni yeni şairler keşfedilecektir.
Revanİ Divanı'nın tahlili

Revani XVI. yüzyılda yaşamış klasik edebiyatımızın mühim bir şairidir. Diğer şairler gibi, kendi üslubu ve alemi algılayış farkıyla, edebiyatımızı renklendirmiştir. Edebi eserler incelenirken, şairin ruh dünyası ve onu çevreleyen dış etkenler de dikkate alınmalıdır. Hangi konuda inceleme yapılırsa yapılsın, tek yönlü bir bakış tarzı aydınlatıcı olmayacaktır. Revani Divanı üzerine yaptığım bu tahlil çalışması şairin kullandığı kelimeler, üslubu ve edebi sanatları kullanışı doğrultusunda, geçmişşimize Revani gözüyle bakmak için bir perde aralayacaktır. TV
Anlatım bozukluklarının düzeltilmesinde geri bildirimin etkisi

Danışman : Prof. Dr. Gürer GÜLSEVİN Çalışmada anlatım bozukluklarının düzeltilmesinde geri bildirimin etkisi araştırılmış ve şu sonuçlara ulaşılmıştır: 1. Araştırmada ' Çay Çok Programlı Lisesi' nden random yöntemiyle seçilen 200 öğrenciye yazdırılan 600 kompozisyon incelendi ve bu kompozisyonlardaki anlatım bozuklukları değerlendirmeye alındı. 2. Öğrencilere üç ayrı grup halinde uygulama yapıldı. öğrencilerinin, teker teker kağıtları incelenerek öğrencilere yaptıkları yanlışlıklar gösterildi ve bu yanlışların nasıl düzeltilebileceği anlatıldı. öğrencilerine, sınav kağıtları dağıtıldı ve yaptıkları yanlışları kontrol edip kağıtları geri vermeleri istendi. öğrencilerine ise sadece sınav sonuçlarını duyuruldu. Bu uygulama, birer ay ara ile, toplam üç kez tekrarlandı. Üçüncü sınav sonucunda, ilk sınavdan itibaren öğrencilerin durumlarının gelişmesi incelendi. 3. Yapılan bu çalışmalar sonucunda A grubu öğrencilerinin ilk kompozisyonlarında anlatım bozukluklarına. sık rastlanırken, yaptıkları bozuklukları onlara anlatıp doğruları gösterdikten sonra, kurdukları cümlelerdeki anlatım bozukluğu sayısının düştüğü, üçüncü kompozisyonlarında bu bozuklukların oldukça azaldığı görülmüş ve anlatım bozukluklarının düzeltilmesinde geri bildirimin düzeltici ve olumlu bir etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Edebiyat ve felaket: Şant dergisi ve Vahan Yarcanyan şiirleri (1918 - 1919)

Bu tez, 24 Nisan 1915 Aydınkırımı'nda neredeyse her ferdi sürülmüş veya öldürülmüş olan Mütareke dönemi İstanbul Ermeni entelijansiyasına odaklanarak, 'Felaket'ten sonra edebiyat mümkün müdür? sorusuna cevap arıyor. Çalışma, birbiriyle bağlantılı iki bölüm halinde okunabilir. İlk kısım, 1911- 1915 ve 1918- 1919 yılları arasında İstanbul'da yayımlanan haftalık edebiyat ve sanat dergisi Şant'ın ikinci dönem sayılarını ana kaynak olarak kullanarak Mütareke döneminin siyasi gelişmeleri arka planında 'yeni edebiyat' tartışmalarına eğiliyor. Bu dönemde bir avuç kalmış olan İstanbul Ermeni entelijansiyasının önünde iki kritik soru vardır: 'Felaket nasıl yazılacak? ve 'Felaket'i kim yazacak? Tezin bu kısmı, 24 Nisan 1915 tutuklamalarından kurtulup İstanbul'da saklanarak hayatta kaldıktan sonra dergisini tekrar yayımlama işine koyulan Merujan Barsamyan'ın ve hayatta kalmayı başarmış bu bir- bir buçuk düzine entelektüelin bu iki soru etrafında yürüttükleri tartışmalara ışık tutuyor. Çalışmanın ikinci ve son kısmı bu tartışmalar ışığında, 24 Nisan'da tutuklanarak öldürülen Ermeni edebiyatının en büyük iki şairinden biri olan Siamanto'nun erkek kardeşi Vahan Yarcanyan'ın Ermenice edebiyatın büyük bir kriz içinde olduğu bir anda Felaket'i yazmaya aday bir şair olarak ortaya çıkışını ele alıyor. Çalışmanın bu kısmı ayrıca Vahan Yarcanyan'ın Şant'ta yayımladığı ve 1915 Ermeni Soykırımı'nı edebi alanda ilk kez sistematik olarak ele alma girişimi olan 'Zarhuranki Potorigner' adlı şiir dizisini gün yüzüne çıkarıyor.
Ahmet Midhat'ın eserlerinde oksidentalist bakış açısı

Bu çalışmanın ilk bölümünde oksidentalizmin doğuşunu hazırlayan oryantalizmin ve ötekiliğin tarihsel serüvenine yer verildikten sonra oksidentalizmin kapsamı, ortaya çıkmasına neden olan etmenler ve amacına değinilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde ise Ahmet Mithat'ın edebiyatımızdaki yerine kısaca değindikten sonra onun eserlerinde yer alan oksidentalistik bakış, bazı başlıklar eşliğinde incelenmeye çalışılmıştır. Mithat'ın düşünceleri; din, siyasi meseleler, devlet yönetimi ve askerlik, kadın, aile ve evlilik, kültür ve medeniyet gibi başlıklarda ortaya konmuştur. Ayrıca çalışmanın sonunda Ahmet Mithat'ın düşüncelerinin oksidentalizm bakımından hangi anlamlar içerdiğine değinilmeye çalışılmıştır.
Kazak edebiyatında Jeltoksan hareketi: Samrat Jaksıbay'ın Bitev Jara romanında yapı ve izlek

Günümüzde Kazak edebiyatına Jeltoksan olayının yansıması sadece siyasi açıdan değil, edebi açıdan da incelenmeye başlanmıştır. Yapılan bu çalışmada Jeltoksan olayı edebi açıdan ele alındı ve Jaksıbay Samrat'ın neredeyse Türkiye'de hiç bilinmeyen hayatına yer verildi. Onun kalemine ait Kazak halkının en son milli mücadelesi hakkında edebi eserleri ve Bitev Jara romanı, çalışmanın önemli temasıdır. Jaksıbay Samrat romanlarını tarihte yaşamış önemli kişilerin hayatları üzerine kurgularken, konularını yaşanmış tarihi olaylardan almıştır. Yazarın romanları yanında sosyal meseleleri ele aldığı öyküleri de onun edebi kişiliği ve toplumsal duyarlılığı hakkında ipucu verir. 'Kazak Edebiyatında Jeltoksan Hareketi: Samrat Jaksıbay'ın Bitev Jara Romanında Yapı ve İzlek' başlıklı bu çalışma dört ana başlık üzerinde incelenmiştir. Birinci bölümde, Jeltoksan olayı hakkında bilgi vermeye çalışırken, ikinci bölümde Kazak edebiyatında Jeltoksan konusunu ele alan edebi eserler üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde ise, yazarın çocukluğu, kişiliği, hayatı, sanatı anlatılmıştır. Dördüncü bölümde de yazarın Bitev Jara romanı 'Yapı ve İzlek' bağlamında incelenmiştir. Sonuç kısmında çalışma esnasında elde edilen tespitler genel olarak değerlendirilmiştir. Kaynakça kısmında ise çalışma esnasında başvurduğumuz materyallerin listesi verilmiştir. Ekler bölümünde yazar ve Jeltoksan olayıyla ilgili birkaç fotoğraflara yer verilmiştir. Açar Sözcükler: Jeltoksan olayı, Kazak edebiyatında Jeltoksan, Jaksıbay Samrat, Bitev Jara.
Mesail-i fıkhiye (Vr. 55a-107a) giriş - inceleme - metin - dizinler - tıpkıbasım

Bu çalışmada Mesail-i Fıkhiye adlı eserin 55 a-107a varakları arasında dil incelemesi yapılmıştır. Mesail-i Fıkhiye'nin telif tarihi belli değildir. Eserin Türk Dil Kurumu El Yazması ve Nadir Eserler Veri Tabanı Kitaplığında, Yz. A307 numarada kayıtlı bulunan nüshası üzerinde çalışılmıştır. Bu nüsha hicri 1113, miladi 1701 yılında istinsah edilmiştir. Çalışma 'Giriş İnceleme Metin Dizinler Tıpkıbasım' olmak üzere beş bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde ilk olarak fıkıh terimi ve fıkhın Osmanlı Devleti'ndeki yeri hakkında bilgi verilmiştir. Ardından eserin müellifi, telif tarihi, yazılış sebebi ve nüshaları gibi esere dair hususiyetler tanıtılmıştır. İnceleme bölümünde yazılış özellikleri ve ses olaylarına yer verilmiştir. Metin bölümünde eserin çeviri yazılı bir şekilde yeni yazıya aktarımı yapılmıştır. Dizinler bölümünde eserde yer alan kelime ve eklerin dizinine yer verilmiştir. Tıpkıbasım bölümünde eserin tıpkıbasımı mevcuttur. Klasik Osmanlı Türkçesi dönemine ait olan Mesail-i Fıkhiye adlı eserde dudak uyumuna girmiş, girmemiş ve ikili şekilli kelime tabanları ve ekler bir arada bulunur. Buna dayanarak eserin dudak uyumu sürecinin geçiş döneminde olduğu söylenebilir.