turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Sulhi Dölek'in roman ve hikayelerinde sosyal meseleler

Çalışmamızda 1970- 2000 yılları arasında roman, hikaye türünde verdiği eserler ve bunların yanı sıra senaryolarıyla Türk edebiyatında adını sıkça duyuran Sulhi Dölek'in eserlerinde ön plana çıkan sosyal meseleler ele alınmıştır. Çalışmamızın 'Giriş' bölümünde yazarın toplumsal meseleleri konu edindiği eserlerini incelemede bilimsel bir zemin oluşturmak amacıyla edebiyat ve sosyoloji arasında ilişkiye değinilmiştir. Birinci bölümde yazarın eserlerinde ele aldığı konularla hayatı arasında tespit ettiğimiz benzerlikler sebebiyle Sulhi Dölek'in hayatı, edebi kişiliği ve eserlerine yer verme ihtiyacı duyulmuştur. İkinci bölümde yazarın eserlerinde üstünde sıkça durduğu ekonomik temelli meseleler, üçüncü bölümde değişimden kaynaklanan toplum değerlerinin yozlaşması veya bozulması üzerinden ortaya çıkan toplumsal sorunlar ele alınmıştır. Sonuç olarak çalışmamızda edebiyat ve sosyoloji zemininde Sulhi Dölek'in roman ve hikayelerin de sosyal meselelerle ilgili bulgular ortaya konulmaktadır.
Kenan Hulisi Koray'ın Edebi Kişiliği ve Hikayelerinin İncelenmesi

Kenan Hulusi Koray, kısa süren yaşamında roman, mensur şiir, fıkra, makale, röportaj, eleştiri türlerinde eserler vermekle birlikte hikayeciliğiyle tanınmıştır. Birbirine zıt iki sanat anlayışının etkisiyle yazılmış hikayeleri; tema çeşitliliği, zaman ve mekanın kullanımı, insana bakış, dil ve üsluba gösterdiği özen bakımından dikkat çeker. İlk hikayelerinde 'sanat sanat için' anlayışıyla hareket eden Kenan Hulusi, üslupçu bir yazar kimliğiyle karşımıza çıkar. 'Sanat toplum için' anlayışıyla yazdığı ikinci dönem hikayeleri ise yaşadığı dönemin sosyal, siyasal, kültürel ve ekonomikhayatından izler taşır. Bu dönemde yazmış olduğu hikayelerde sosyal gerçekçilik akımının etkisindedir. Ancak dönemin sosyal gerçekçi yazarlarından farklı olarak, ferdiihmal etmez. Toplumsal meselelere, bireyi ilgilendirdiği ölçüde hikayelerinde yer verir. Erken ölümü çabuk unutulmasına sebep olmuştur. Oysa Kenan Hulusi'ninunutulmayı hak etmeyen güzel hikayeleri vardır. Türk hikayesinin bugünkü noktasına gelmesinde Kenan Hulusi'nin önemli payı vardır.
Necmi Divanı, inceleme-metin

Necmi'nin Divanı'nı transkribe ederek şiirlerinden hareketle hayatını ve edebi şahsiyetini ortaya koyduk. Bu çalışmamız iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde özellikle kaside ve tarihlerinden hareketle hayatı; tüm şiirlerinden hareketle de edebi şahsiyetini ortaya koyduk. Kullandığı nazım şekilleri ve bunların incelenmesini yine bu bölümde verdik. İkinci bölümde ise Necmi Divanı'nı transkribe ettik. Divan'ı nazım şekillerini esas alan bir tertip anlayışıyla yeniden düzenledik.
Servet-i Fünun dergisi 1074 - 1118 sayılar; inceleme ve seçilmiş metinler

Bu tez, Servet-i Fünun dergisinin 1074 -1118. sayılarını içermektedir. Servet-i Fünun dergisi Fecr-i Ati topluluğunun yayın aracıdır. Derginin incelediğimiz sayılan Fecr-i Ati döneminin yaklaşık bir yılını kapsamaktadır. Bu çalışmayla edebiyatımızda Fecr-i Ati diye anılan topluluğun edebi yönü, faaliyetleri, eserleri gün yüzüne çıkarılmaya çalışılmıştır. Çalıştığımız metin, giriş, inceleme, tahlili fihrist ve bugünkü harflere çevrilen seçilmiş metinlerden oluşmaktadır. Giriş kısmında dönemin sosyal, kültürel ve fikri gelişmeleri, olayları hakkında genel bir değerlendirme yapılmış ve dergide yazı yazan yazarların dünya görüşleri, düşünce yapılan hakkında kendi yazdıklarından alıntılar yapılmıştır. İnceleme kısmında Servet-i Fünun dergisindeki yazılardan hareketle Fecr-i Ati yazarlarının faaliyetleri, edebi yönleri, edebi anlayıştan ve yazdıkları yazılar hakkında bilgi ve değerlendirmeler yapılmıştır. Tahlili fihrist kısmında dergideki ve ekteki bütün yazılar, fotoğraflar, ilanlar, haberler konu özetleriyle künyelenerek fihristlenmiştir. Metinler kısmında edebiyatla ilgili yazılar ve başyazılar (yaklaşık 300 sayfa) bugünkü harflere çevrilmiştir. Bu çevirme işiyle o dönemde yazılan birçok edebi belge, ilgilenen araştırmacıların faydasına sunulmuştur. Çalışmamızın sonuna dizin konmuş, böylece tezden faydalanma kolaylığı sağlanmıştır. Bu çalışmayla, bugüne kadar çok geniş araştırmalar yapılmayan Fecr-i Ati topluluğu hakkında birinci elden ve sağlıklı bilgilerin elde edilebileceği kanaatim taşıyoruz.
Gürbüz Türk Çocuğu Dergisi'nin incelenmesi

Bu çalışmada Gürbüz Türk Çocuğu Dergisi'nin 1926- 28 yıllan arasında çıkan eski harfli nüshaları incelenmiştir. Tez üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Gürbüz Türk Çocuğu Dergisi incelenmiştir. Dergideki yazar kadrosu listelenmiş ve yazılan bulunan yazarlar hakkında bilgi verilmiştir. ikinci bölümde yazar adlarına ve konu başlıklarına göre fihrist yer almaktadır. Üçüncü bölümde seçme metinler bulunmaktadır. Çalışmanın sonundaki ek bölümünde ise dergiden seçilmiş örnek sayfalara yer verilmiştir.
Terme ilçesinin kültürel dokusunda Amazon efsanesi

Efsane, gerçek veya hayali, belli bir şahıs, olay veya yer hakkında anlatılan hikayedir. Efsaneler insanların hayatına anlam ve derinlik katarlar. Bir taraftan da çevreyi korumaya yardımcı olurlar. Amazonları tanımak, onların tarihini araştırmak bilgi ve belgeleri derleyerek günümüzde uluslararası alana sunmak çok zordur. Çünkü Amazonlar bir efsane olarak bilinmektedir. Amazonlar denilince akla Samsun'un Terme ilçesi gelmektedir. Amazonlar kuvvetli bir ihtimalle on bin yıllık anaerkil toplumun son dönem temsilcileridir. Amazonlar hakkında ilk bilgilere MÖ.850'li yıllarda Anadolu'da ya-şamış, gözleri görmeyen bir şair olan Homeros'un İlyada Destanı'nda rastlıyoruz. Amazonlar rivayete göre yabancı koca ile evlenirler, erkek çocuk sahibi olur-larsa onu öldürürler. Kız olursa iyi yay kullanabilmesi için sağ memesini keserler veya dağlarlardı. Bu nedenle bu kadınlara tek memeli anlamında 'Amazon' denilmiştir. Amazon efsanesi Terme'nin kültürel dokusunu çeşitli alanlarda etkilemektedir. Amazonlar adına festivaller, sempozyumlar, güreşler düzenlenmekte; şair ve yazarlar edebi eserlerinde bu konuyu işlemekte ve nihayet bu efsane bir turizm potansiyeli olarak görülmektedir. Amazonların başkenti olarak Terme kabul edilmektedir. Bugün Terme'de savaşçı kadınları ifade eden bir Amazon heykeli bulunmaktadır. Terme'deki Simenit Gölü de Amazonlar açısından önemli bir yer olarak kabul edilmektedir. Sonuç olarak bu çalışmada Terme ilçesinin kültürel dokusunda Amazon efsanesi ele alınmıştır. Amazon efsanesi çeşitli kaynaklar ışığında incelenmiş ve Terme ilçesi ile bağlantısı ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Haldun Taner'in hikayeleri ve hikayeciliği

'Haldun Taner'in Hikayeleri ve Hikayeciliği' adlı bu çalışma, iki ana başlıktan oluşmaktadır: İçerik ve biçim. Hikayelerin temel sorunlarından yola çıkılarak oluşturulan 'içerik' ile yazarın sanatçı kimliği hakkında bir yorum yapılmaya çalışılmıştır. Haldun Taner'in Cumhuriyet Dönemi Türk Hikayeciliği içindeki yeri ve evrensel boyutlarlardaki değer; ile özelliği nedir? Sorularından yola çıkarak, onun sanatında başarılı oluşunun sebeplerini bütün çalışmamız boyunca bulmayı ve bir sonuca ulaşmayı amaçladık. Bunun için yazarın çok yönlü kişiliği, Batı kültüründen aldığı birikim ve eleştirel düşünce, yaşadığı dönem, sosyo-kültürel yapı ve edebiyatın yan dallarına müracaat edilmesinden bir salonca görülmemiştir. Tezimizin ikinci başlığım oluşturan 'biçim' çalışması, yazarın hikayelerinin gelişim çizgisini saptayabilmek için gerekliydi. Bu bölümde hikaye kurgusunu oluşturan öğeler, bakış açısı ve mizahi anlatan tutumu üzerinde durulmuştur. Ancak dil ve üslup çalışmasının farklı bir araştırma alam olduğu düşünülerek o konuya değinilmemiştir. Çalışmamıza başlarken; 'Haldun Taner edebiyatımızda en iyi hikaye yazarlarımızdan birisidir' görüşünden yola çıkılmıştır. Yaptığımız araştırmalar sonunda bu yargımızda yanılmadığımızı gördük. Bu çalışmanın çıkış, noktamızın bilimsel açıdan kanıtı olduğunu düşünüyoruz. Eseleri esas alarak yaptığımız incelemeler ve vardığımız sonuçlar bu kamu destekleyen unsurlardır.
Tokat türküleri

Bu çalışmada TRT Türk Halk Müziği Sözlü Eserler Antolojisi ile diğer kaynaklar taranıp 744 türkü metnine ulaşılmıştır. Çalışmaya bir sınırlılık getirmek gerektiği için TRT Türk Halk Müziği Sözlü Eserler Antolojisi'nde bulunan 101 Tokat türküsü ve diğer kaynaklardan da bu türkülerin varyantları esas alınarak 212 türkü metni edebi ve müzikal açıdan incelenerek halk bilimi metotlarına göre tasnif edilmiş, bu türkülerin 22'sinin hikayesine de yer verilmiştir. Tokat türkülerinin metinlerini ve hikayelerini bir arada toplayan bilimsel bir çalışma bu zamana kadar gerçekleştirilmediğinden çalışmanın ilk amacı böyle bir bilimsel çalışmanın yapılması yönündedir. Ayrıca çalışma, Türk folklor araştırmalarına katkıda bulunmayı, Tokat yöresi türkülerinin tasnifini yaparak bu konuda yapılacak diğer çalışmalara bir basamak oluşturmayı da amaçlamaktadır. Tokat'ın ulaşılabilen bütün kırık ve uzun havalarını bir araya getirmenin yanı sıra Tokat türkülerinin özelliklerine, yapı, şekil, konu ve ezgi incelemelerine değinilmiş, dağınık halde bulunan metinlerin bir araya getirilmesi hedeflenmiştir. Çalışmanın başında türkünün kökeni, tanımı, türkü tasnifi, Tokat türküleri ile ilgili yapılan çalışmalar ve Tokat türkülerinin genel özellikleri hakkında gerekli bilgiler verilmiştir. Türküler yapı, şekil, konu, bağlam, icra ortamı ve işlev özelliklerine, kaynaklarına ve ezgilerine göre tasnif edilmiştir. Ayrıca türkü metinleri ve varyantları alfabetik olarak sıralanmış olup tespit edilen türkülerin hikayelerine de yer verilmiş ve sözlük çalışmasıyla tamamlanmıştır. Bu çalışmayla Türk halk bilimi ve müziği içerisinde önemli bir yere sahip olan Türk halk türkülerinin zenginliğine katkıda bulunmasının yanında, Tokat türkü ve hikayelerinin yeterince tanıtılması amaçlanmıştır. Ayrıca ulusal anlamda Türk folkloruna yerel anlamda Tokat folkloruna katkı sağlamak da çalışmanın temel amacı olmuştur. Çalışmayla Türk kültürüne, Türk edebiyatına ve Türk musikisine katkı sunmak da hedeflenmiştir.
Türk halk anlatmalarında olumsuz tipler -mit, destan, halk hikayesi

Türk halk anlatmalarındaki olumsuz tipleri konu edinen bu çalışma; mit, destan ve halk hikayelerindeki olumsuz tiplerin tespiti, tasnifi ve tahlilini esas almıştır. Çalışmada, bir metni oluşturan yapısall birimlerin organizasyonunu incelemede kullanılan yapısallcı yöntem tercih edilmiştir ve yapısallcı yöntemin uygulanışındaki farklılıklar değerlendirilerek, halk anlatmalarındaki olumsuz tiplerin tespitinde ve tasnifinde faydalanılabilecek özgün bir yöntem oluşturulmuştur. Bu yöntemin tutarlı bir şekilde uygulanabilmesi için çalışma, profesyonel anlatıcılar tarafından icra edilen halk anlatması türleri olan mit, destan ve halk hikayeleriyle sınırlandırılmıştır. Bu bağlamda, Türk boylarına ait mit, destan ve halk hikayelerindeki olumsuz tiplerin, metinler içerisindeki sistemli yapısını ortaya koymak hedeflenmiştir. Çalışmada; Altay, Başkurt, Hakas, Karaçay, Kazak, Kırgız, Özbek, Saha, Tatar, Türkiye, Türkmen ve Uygur Türklerinin sözlü ve yazılı geleneklerindeki mit, destan ve halk hikayelerinden altmış ikisi incelenmiş ve bu metinlerde yer alan 303 olumsuz karakter tespit edilmiştir. Tespit edilen olumsuz karakterler metin içerisindeki rollerine bağlı olarak; 'casus tip', 'düşman tip', 'düzmece kahraman tip', 'hain tip', 'hilekar tip', 'masum veya tanrısal aptal tip', 'rakip tip' ve 'zalim ebeveyn tip' olmak üzere sekiz başlık altında tasnif edilmiştir. Olumsuz karakterler tespit ve tasnif edildikten sonra ortaya çıkan sekiz olumsuz tip hakkında metinlerden örneklerle bilgi verilmiştir. Ayrıca bu tasviri bilgi, sayısal verilere dönüştürülerek tablo ve grafiklerle gösterilmiştir. Böylece, olumsuz tiplerin nitelikleri hakkında objektif bilgi verme fırsatı doğmuştur. Olumsuz tiplerin nitelikleri hakkında bilgi verirken, onların varlık biçimleri, cinsiyetleri ve anlatma türüne bağlı değişim ve dönüşümleri değerlendirilmiştir. Bunun yanı sıra, halk anlatmalarındaki olumsuz karakterlerin metin içi ve metin dışı işlevleri tespit edilmiş ve bu işlevler hakkında örneklerle birlikte bilgi verilmiştir. Özgün bir araştırma yönteminin oluşturulması; Türklere ait mit, destan ve halk hikayelerindeki olumsuz tipleri bütüncül olarak ilk kez ele alınması, halk anlatmalarının şahıs kadrosu hakkında özgün bilgi sunulması ve olumsuz karakterlerin işlevlerinin değerlendirilmesi, çalışmanın kapsamlı ve özgün olmasını sağlamıştır. Bu nedenle, çalışmanın çıktıları hem Türkoloji alanında araştırma yapan bilim insanlarına hem de karakter tipolojisi, kötülük ve cinsiyet konuları hakkında çalışma yapan diğer disiplinlerden bilim insanlarına veri sağlayacak bir mahiyet kazanmıştır.
Sabahattin Kudret Aksal'ın hayatı, sanatı ve şiirleri üzerinde bir araştırma

'Sabahattin Kudret Aksal'ın Hayatı, Sanatı ve Şiirleri Üzerinde Bir Araştırma' adını taşıyan bu çalışma, sanatçının yaşam serüvenini, sanat anlayışını ortaya koymayı ve şiirleri üzerinde ayrıntılı bir incelemeyi amaçlamaktadır. Üç bölümden meydana gelen tezimizin ilk bölümünden önce verdiğimiz 'Giriş'te panoramik bir bakış açısıyla Cumhuriyet Devri Türk Şiiri ve bu oluşumun Sabahattin Kudret Aksal ile irtibatı üzerinde durulmuştur. 'Hayatı ve Mizacı' adını taşıyan ilk bölümünde şairin sanat ve hususi hayatını ayrı alt başlıklar halinde dikkatlere sunduk. Şairin ailesini, ailesinin Manastır' dan İstanbul'a göç hikayesini, çocukluk yıllarını, eğitimini, evliliğini, görev aldığı kurum arşivlerinden derlediğimiz bilgi ve belgeler ışığında memuriyet hayatım anlattık. Sabahattin Kudret'in edebiyata yönelişindeki etkileri, ilk sanat tecrübeleri ile sanat ve kültür çevresinin resmini burada çizdik. 'Eserleri' başlığı altında şiir kitapları hakkında bilgi verdik, toplu bir değerlendirme yaptık. Amacımız şiir kitaplarım kısa ve öz bir biçimde tamtmak, baskılan arasındaki farklılıkları göstermek olmuştur. 'ikinci Bölüm'de şairin sanat, edebiyat ve dil görüşlerini üç alt başlık halinde değerlendirdik. Bu bölümde Aksal'ın görüşleri kitaplaşmış denemelerine süreli yayınlarda kalmış 119 deneme, araştırma ve inceleme yazısı ve 61 söyleşisi dahil edilerek tespit edilmiş, kendi içindeki tutarlılığı, değişimi ve gelişimi göz önünde bulundurularak gösterilmiştir. 'Üçüncü Bölüm' ise tamamen Sabahattin Kudret'in şiirlerinin incelenmesine ayrılmıştır. 'Tema', 'Ahenk', 'Şekil' ile 'Dil ve Anlatım Özellikleri' adı taşıyan dört ana alt başlık altmda incelenmiştir. 'Sonuç'ta bütün bir çalışmayı özetlemekten özellikle kaçındık. Burada amacımız daha önce söyledMerimizi yinelemek değil, vardığımız sonuçlan topluca göstermek, değerlendirmek ve yargılara varmak olmuştur. 'Kaynakça'da ise mcelediğimiz ve yararlandığımız eserlere yer verilmiştir. Tezimizin sonunda ise metin oluşturmada yararlandığımız bir takım belgelerden örnekler sunulmuştur. 592
Karşılaştırmalı Türk ve Yunan mitolojisi

Mitoloji geçmişşten günümüze kadar hayatımıza bir şekilde yön veren bir kavram olmuştur. Özellikler semavi dinlerden önce insanoğlunun hayatını şekillendirmesinde mitoloji oldukça önemli bir yere sahiptir. Bu bakımdan hemen hemen her toplumun dar veya geniş kapsamlı olmak üzere mitolojileri olmuş ve inandıkları mitler yaratmışlardır. İşte yaratılan bu mitler sözlü veya yazılı olmak suretiyle nesilden nesile aktarılarak günümüze kadar ulaşmıştır. Karşılaştırmalı Türk ve Yunan Mitolojisi adlı bu çalışmamızda kaynak taraması ve okumalar yapılırken öncelikle genel anlamda Yunan mitolojisi incelenmiş olup ardından Türk mitolojisi incelenmiş ve bu bağlamda her iki mitolojide karşımıza çıkan benzer hususlar ele alınarak mevcuttaki farklılıklar ifade edilmiştir. Çalışmamızda 23 adet tanrı, 9 adet tanrıça hemcins bakımından incelenmiş olup görevleri aynı ancak hemcins olmayan 4 tanrı ve tanrıça üzerinde karşılaştırma yapılmıştır. Tanrı ve tanrıça kavramları haricinde ise bir adet kahraman, bir adet canavar başta olmak üzere ateş, dağ, demir, su, toprak gibi tabiat unsurları ile at, ayı, geyik, köpek, kurt, öküz, yılan gibi hayvanların mukayesesi yapılarak benzerlikler ve farklılıklar incelenmeye çalışılmıştır. Birbirinden farklı iki coğrafyada yaşayan ve kültürel olarak da birbirinden farklı olan bu iki milletin mitolojilerindeki benzerlikler metin merkezli inceleme yapılarak ortaya konulmuştur. Çalışmamızın sonucunda genel olarak bu iki milletin mitolojilerindeki benzer ve farklı hususlar bir bütün çerçevesinde değerlendirilip sonuç bölümünde verilmiştir.
Kırgız yazar Köçkön Saktanov ve Markumdar ünü adlı romanı (Hayatı, sanatı ve eserleri ve aktarma (8-120. sayfalar arası))

Çağdaş Kırgız edebiyatının önemli isimlerinden olan Köçkön Saktanov Kırgız edebiyatına roman ve hikaye türünde birçok eser kazandırmıştır. Ayrıca, edebiyat bilimci ve eğitimci olarak Kırgız edebiyatına büyük hizmetler vermiştir. Kırgızlar için önemli bir yere sahip olan Saktanov ve onun eserleri hakkında Türkiye'de bu zamana kadar kapsamlı bir çalışma maalesef yapılmamıştır. Yapmış olduğum tez çalışmasında hem bu eksikliği gidermek hem de bilim dünyasına bir katkıda bulunmak amacıyla 20. yüzyıl Kırgız edebiyatı, Kırgız yazar Köçkön Saktanov'un hayatı, eserleri ve 'Markumdar Ünü' adlı meşhur eseri incelenmiştir. Kırgız Türkçesinden Türkiye Türkçesine aktarılan bu eserde Kırgızlar için önemli olan meşhur ressam Gapar Aytiyev'in hayatı ve Stalin döneminin acımasız katliamları gerçekçi ve tarafsız bir şekilde ele alınmıştır. Saktanov'un adı geçen bu eserinde dönemin sosyolojik ve tarihi unsurları yoğun bir şekilde işlenmiştir. Bu sayede roman dönemi hakkında okuyucusuna; Kırgızların tarihini, siyasi ve toplumsal meselelerini, kültürel değerlerini anlama imkanı sunar.
İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Kütüphanesi sr0071-1 numarada kayıtlı şiir mecmuası'nın transkripsiyonlu metni ve MESTAP'a göre tasnifi

Klasik Türk edebiyatının en önemli kaynaklarından biri de mecmualardır. Yazıldığı devrin sosyal durumuna ışık tutması, dönemin edebi zevkini yansıtması bakımından edebiyat tarihi için büyük önem arz etmektedir. Bu çalışmada, İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Kütüphanesi SR0071-1numarada kayıtlı şiir mecmuası incelenmiştir. Mecmualar hakkında kısaca bilgi verildikten sonra incelenen mecmua hakkında çeşitli veriler sunulmuştur.'Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesi ' dahilinde hazırlanan çalışma, çeviri yazı alfabesi ile günümüz harflerine aktarılmış ve manzumelerin mevcut akademik çalışmalarla karşılaştırılması yapılmıştır.
Mebani'l-İnşa-Cild-i sanİ

Beylikten devlete geçiş sürecini başarılı bir şekilde tamamlayarak gücünün zirvesine ulaşan Osmanlı Devleti XIX. yüzyılda dağılma sürecine girmiştir. İlk başlarda büyük bir devlet olmanın verdiği güvenle Batıdaki gelişmeleri görmezden gelmiş ancak uğradığı askeri yenilgiler yüzünü Batıya dönmesinin gerekliliğini ortaya çıkarmıştır. İlk olarak teknik anlamda Batı ile temas kurulmuş, XIX. yüzyılda ise Avrupalılaşma resmen ilan edilmiştir. Batıdan idari, hukuk, eğitim ve kültürel anlamda yararlanılmıştır. Belirli bir plan ve program olmasa da eğitim alanında da çeşitli düzenlemeler yapılmıştır. Yeni okullar açılmış, ders plan ve programları değiştirilmiş ve eserler tercüme edilmiştir. Böylece her alanda olduğu gibi eğitim alanında da ikilikler yaşanmıştır. Kimi aydınlar halkın aydınlatılması, lisanın sadeleşmesi fikirlerini savunurken kimileri de Türk milliyetçiliğinin esasını kurmaya çalışmışlardır. Süleyman Hüsnü Paşa da bunlardan biridir. Türk milliyetçiliği fikrini şuurlu bir şekilde temsil eden Süleyman Hüsnü Paşa, Askeri Mektepler Nazırlığı'nda bulunduğu sırada kurmuş olduğu askeri rüştiyelerle eğitim-öğretim tarihimizde kendisine unutulmaz bir yer edinmiştir. Bir taraftan okullarda okutulmak için Fransızca ders kitapları tercüme edilirken o, bir milletin kendine özgü ders kitaplarının okutulmasını gerekli görmüş, kitabet ve edebiyat eğitimi için ise bolca Türkçe örneğe yer verdiği Mebani'l-İnşa'yı kaleme almıştır. Bizim çalışmamızın amacı ise böylesine güzel bir düşünce ile hazırlanmış bir ders kitabını gün yüzüne çıkarmak ve transkripsiyonunu yapmaktır. Çalışmamızın giriş bölümünde XIX. yüzyılda Osmanlı'nın içinde bulunduğu genel durum ve Batılılaşma hareketleri, Tanzimat Dönemi'nde yapılmış belagat çalışmaları ve Süleyman Hüsnü Paşa'nın hayatı ve eserleri ele alınmıştır. İkinci bölümde Mebani'l-İnşa'nın II. cildinin tanıtımı yapılmış; üçüncü bölümde eserin transkripsiyonlu metni verilmiştir. Sonuç bölümünde ise Mebani'l-İnşa'nın edebiyat tarihimizdeki yeri ve önemi saptanmaya çalışılmıştır.
Nuruosmaniye kütüphanesi 4957 nolu şiir mecmuası (Vr:72b-92b)

Bu çalışmada Nuruosmaniye Kütüphanesi 4957 nolu şiir mecmuasının (72b- 92b) varaklarının transkripsiyonlu metne aktarımı, nesre çevirisi ve incelemesi yapılmıştır. 4957 nolu şiir mecmuası 254 varaktan oluşmaktadır ve çalıştığımız kısımda 20 varak bulunmaktadır. Bu kısımda Nef'i ve Şeyhülislam Yahya'ya ait şiirler bulunmaktadır. Nef'i'nin kaside, gazel, kıt'a, ruba'i ve müfretlerinin bulunduğu bölümden sonra Şeyhülislam Yahya'nın gazelleri yer almaktadır. Çalışmamız iki bölümden oluşmaktadır ve ilk bölümünde mecmuaların edebiyat tarihindeki yerinden ve öneminden bahsedilmiş, 4957 numaralı şiir mecmuasının ilgili kısmında yer alan şiirler ve bu şiirlerin şairleri Nef'i ve Şeyhülislam Yahya'nın hayatı, eserleri ve sanatları hakkında incelemeler sonucunda elde edilen bilgiler sıralanmıştır. Mecmuanın MESTAP projesine uygun tablosu çıkartılmıştır. Çalışmanın son bölümünde ise söz konusu varaklarda bulunan kaside, gazel, kıt'a, ruba'i ve müfretlerin divanla karşılaştırılmış transkripsiyonlu metni ve nesre çevirileri yer almaktadır.
Niğde geleneksel çocuk oyunları ve halkbilimsel incelemesi

Çocuk oyunları kültürümüzün geçmişşten günümüze gelen bir parçasıdır. Çocukların, yetişkinlerin hayatını taklit ettikleri bazen de hayal dünyalarıyla zenginleştirdikleri bu oyunların gelecek nesillere aktarılabilmesi ve geleneksel oyunların unutulmaması bu çalışmamızın asıl amacıdır. Bu amaçla Niğde ve yöresinde oynanan geleneksel çocuk oyunları bu çalışmada bir araya getirilmiştir. Oyunlarda katılım, mülakat, anket ve gözleme dayalı yöntemler kullanılmıştır. Çalışmada oyun kavramı, çocuk oyunları hakkında genel bilgiler verilmiştir. Türk çocuk oyunlarının tarihi hakkında kısa bir bilgi, Türk çocuk oyunları ve Niğde çocuk oyunları üzerine yapılan çalışmalar hakkında bilgi verilmiştir. Yapılan derlemeler sonucunda tezin içindeki 266 oyun tarafımızdan tespit edilmiştir. Niğde yöresine ait oyunların yer aldığı yazılı kaynaklardan aldığımız oyunlarla birlikte tezin içinde 349 oyun vardır. Bu oyunlar; adlandırılmalarına, oyuncu çeşidine, araçlarına, sahasına, zamanına, rolüne, rol dağıtımına, sözlü oyun formüllerine, kurallarına, hareketlerine, cezalarına ve ödüllerine göre incelenmiştir. Niğde yöresine ait geleneksel oyunlarla ilgili sınıflandırma yapılarak metinler verilmiştir. Geleneksel oyuncak örnekleri de oyunların metinlerinde tanıtılmaktadır.
Manastırlı Mehmed Rifat'ın Usul-i İnşa adlı eseri

Usul-i İnşaManastırlı Mehmet Rifat'ınKavaid-i İlm-i İnşa adlı eserinin birinci cildi olup 1308 /1891'de Tedrisat-ı Rüşdiye Kütüphanesi'nin yirmi altıncı kitabı olarak basılmıştır. Yazarın Mecamiü'l-Edeb'den sonra belagat alanında yaptığı çalışmalardan biridir. Bu çalışmada Usul-i İnşa'nın günümüz alfabesine aktarılması ve incelenmesi amaçlanmıştır. Yazar Usul-i İnşa'yı'asıl' adını verdiği dört ana bölüm üzerine kurmuş, alt başlıklarla bu bölümleri zenginleştirmiştir. Usul-i İnşa'nın ilk bölümünde lafız, mana, lafız-mana uyumu, beyan konuları üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde inşayı güzelleştiren hususlar ve inşa ayıplarına değinilmiştir. Üçüncü bölümde inşada üslup özellikleri ele alınmıştır. Son bölüm ise bedi ilmine ayrılmıştır. Yazar Türk, Arap, Fars lisanlarından örneklerin yanında Batılı eserlerden tercüme parçalara da yer vererek teorik bilgileri daha anlaşılır kılmayı amaçlamıştır. Eserde Ta'lim-i Edebiyyat, Istılahat-ı Edebiyye, Mebani'l-İnşa gibi eserlerin etkisi oldukça fazladır. Ayrıca yazar konu bütünlüğü açısından eserinde yer verdiği bazı maddeleri Mecamiü'l-Edeb'de izah ettiğinden tekrar açıklamamıştır. Çalışmanın sonuna yazarın tanımlamaları esas alınarak oluşturulmuş bir terimler sözlüğü eklenmiştir. Mehmet Rifat'ın divan şiirinden, devrinin önde gelen yerli ve yabancı kaynaklarından yaptığı alıntılar onun ilim ve fikir dünyasına hakimiyetini göstermesi bakımından önemlidir.