Üsküdar ilçesindeki yeşil alanların kullanımının ve kullanıcıların memnuniyet derecelerinin değerlendirilmesi: Büyük Çamlıca Korusu, Fethi Paşa Korusu ve Doğancılar Parkı

Açık ve yeşil alanlar, planlama disiplinleri ve planlama yönünden değişik anlam taşımakta, farklı tiplere ve işlevlere göre sınıflandırılmaktadır. Açık ve yeşil alanlar; kentleşme, endüstrileşme, yoğunluk artışı sonucunda doğadan kopmakta, doğayı bozmakta olan insanın doğaya yakınlaşmasını, korumasını, kullanmasını sağlayan alanlar olarak tanımlanmaktadır. Yapılmış olan bu çalışmanın amacı; açık mekan kullanıcılarının memnuniyet derecelerinin belirlenmesidir. Örnek olarak seçilen Büyük Çamlıca ve Fethi Paşa konusu ile Doğancılar parkında yürütülen anket soruşturması aracılığı ile kullanıcıların beklentileri ve memnuniyet dereceleri saptanmaya çalışılmıştır. Çalışma altı bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde giriş kısmı yer almaktadır. İkinci bölümde, açık ve yeşil alan kavramları ele alınmıştır. Üçüncü bölümde, açık mekan kullanımına ilişkin araştırmaların değerlendirilmesine, kullanılan yöntemler ve hedeflenen amaçların incelenmesine çalışılmıştır. Yabancı ülkelerde ve ülkemizde bu kapsamda yapılmış olan çalışmalardan bahsedilmiştir. 20 yıldan faza süredir, parklar, çocuk oyun alanları ve yaya yollan çok fazla ilgi çekmektedir. Açık alanlar içinde kamuya ait parklar en fazla psikolojik yarar sağlamaktadır. Bu açık alanlar kendi kullanımları ve kullanıcılarına hizmet etmek üzere planlanmaktadır. Açık alanların gelişmesi parkların ve caddelerin kullanımı ile direk olarak orantılıdır. Kamudaki demografik değişiklikler açık ve yeşil alanlardan yaran etkilemektedir. Her yaştaki insanları ve onların kısıtlı zamanını düşünerek yeni alanlar yaratılmalıdır, aynı zamanda hayat standartlarındaki değişiklikler de düşünülmelidir. Kentsel rekreasyon amaçlarına, sosyal değişiklikler ve olaylara eğilimleri ile karar verilmelidir. Temel ihtiyaçlar yerine birçok özellikleri birlikte düzenleyen ve insanlar arasında sosyal ilişki sağlayan kentsel alanlar, insanların algılamalarına neden olmaktadır. Bu karışık yapı iki grupta toplanmaktadır ve insanları fiziksel ve zihinsel olarak rahatsız etmektedir. XIIBugün bu sistematik olmayan çevrede şehirlere baktığımızda, doğaya benzer planlar ve insan hayatı bulamayız. İnsanlara sorgusuz baskı yaratan yapay nitelikler bulunmaktadır. Şehirde yaşayanlar bu çeşit bir yaşam için ilgisini azaltmaktadır. Bu form, hayat standartlarını doğru bir şekilde yansıtarak moral hazırlamaktadır. Dördüncü bölümde, çalışma alam olarak seçilen Üsküdar ilçesinin Türkiye ve bölge içindeki yeri, demografik ve idari yapısıyla ilgili açıklamalar yapılmış ve ilçedeki mevcut yeşil alanlar belirlenerek, ilçenin yeşil sistemi değerlendirilmiştir. Üsküdar, İstanbul'un en yeşil ilçesidir. Çok sayıda çocuk oyun alanları, spor alanları, çayır-fidanlıklar, korular, koruya katılan alanlar ve mezarlıklar Üsküdar ilçesi sınırlarında yer almaktadır. Üsküdar tüm bu özellikleri göz önüne alınarak çalışma alam olarak seçilmiştir. Bununla birlikte Üsküdar yerleşim alanları içinde dinamik bir bölge niteliğindedir. Ayrıca kendi kendine hizmet eden fonksiyonel karakteristikleri bulunmaktadır. Bu çalışmada Üsküdar'daki yeşil alanlar nüfus-alan-kullanım ilişkileri ile beraber değerlendirilmiştir. Beşinci bölümde, araştırma alam olan Üsküdar ilçesinde tespit edilmiş olan iki adet koru ve bir adet semt parkında, koru ve parkların kullanımı ve kullanıcıların bu alanlarla ilgili görüşlerim almak üzere anket uygulanmıştır. Anketler ile genel olarak halkın ilçedeki yeşil alanlarla ilgili ne bekledikleri ve bu alanlardan memnuniyet dereceleri değerlendirilmeye çalışılmıştır. Üsküdar ilçesindeki yeşil alanların fiziksel durumları ve yerlerindeki değerlendirmeler ve açıklamalar yapılmıştır. Büyük Çamlıca korusu, Fethi Paşa konusu ve Doğancılar parkı çalışma alanı olarak seçilmiştir. İki koru ve bir adet semt parkında kullanıcılara 150 adet anket uygulanmıştır ve istatistik programı olan SPSS kullanılmıştır. Objektif veriler yerinde direk olarak toplanmıştır. Kullanıcıların cinsiyet, yaş, eğitim, ikamet, medeni durum, iş ve gelir bilgileri sorularak, toplanmıştır. Kullanıcıların soyo demografik özellikleri elde edilmiştir. Diğer çeşit objektif bilgiler fiziksel çevrede yapılmış olan gözlemler ile elde edilmiştir. Plan ve fotoğraflar da objektif bilgilerdir. Bu örneklerden toplanan bilgiler SPSS programında analiz edilmiştir. Sıklık dağılımı kullanılmıştır. Verilerin oluşmasında çapraz tabloda kullanılmıştır. Altıncı ve son bölüm olarak ise genel değerlendirme, sonuç ve önerilere yer verilmiştir. Yapılmış olan anket soruşturmaları sonucu elde edilen bilgiler ışığında kullanıcı memnuniyeti değerlendirilmiştir. İlk olarak Üsküdar ilçesinde kullanılmayan ve planlanmayan yeşil alanlar kullanıcı özelliklerine göre planlanmalıdır. Ayrıca Üsküdar sınırları içinde çok sayıda koru ve parklar bulunmasına rağmen, Üsküdar ilçesinde ilçe halkına hizmet veren, halka ait semt parkları eksiktir. X1I1