turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Kırk Hikaye' adlı eserdeki dini-ahlaki unsurlar üzerine bir inceleme

Kültürün en önemli vasıflarından birisi kendini geleceğe taşıma kapasitesidir. Kültürün kendinden menkul bu vasfı, yazılı veya sözlü pek çok öğenin kültürel taşıyıcı olarak rol almasında etkili olmuştur. Özellikle dini-ahlaki bir kısım öğretinin muhataplar üzerinde daha fazla etkili olma adına hikaye üslubunu tercih etmesi, kültür taşıyıcısı olarak hikayeyi diğer araçlara nazaran daha etkin bir hale getirmiştir. Bu doğrultuda, ideal insan olma adına Allah'ın emirlerine uyma yasaklarından kaçınma ana temasını müstakil hikayeler- kıssalar eşliğinde ele alan 'Kırk Hikaye' adlı eser dini-ahlaki unsurlar açısından irdelenmiş, eserde yer alan dini-ahlaki unsurlar üç ana yirmi yedi ara başlık etrafında dikkatlere sunulmuştur.
Klasik Türk şiirinde meslekler

'Klasik Türk Şiirinde Meslekler' başlıklı bu çalışmada, Devlet-i Aliyye'nin sosyo-ekonomik dinamiklerinden biri durumundaki çarsu-bazar mahallinin başlıca aktörleri olan meslek erbabının, müşterilerin, arz-talep edilen ürün ve hizmetlerin dahası mesleklerle irtibatlı bir dizi ilke, unvan, söylem ve eylemin klasik Türk şiirinde bulduğu karşılıklar XIV-XIX. yüzyıllar arasında nazma çekilmiş bir takım eserler üzerinden irdelenmiştir. Böylece gerçek ve mecaz düzlemde başvurulan mesleki terminolojinin klasik Türk şiirine malzeme temin eden en işlek ifade kanallarından biri olduğu ispata çalışılmıştır. Çalışma; giriş, dört bölüm, sonuç, kaynaklar ve eklerden oluşmaktadır. Giriş bölümünde çalışma temellendirilmiş; çalışmanın önemi, çalışmayla sağlanması hedeflenen kazanımlar, çalışmanın kapsamı, çalışmada izlenen yöntem ve içerik planlaması hakkında bilgi verilerek problem durumu belirlenmiş; birinci bölümde 'İnsan insana neden muhtaçtır?, 'İnsan yaşamı için işbölümü ve ihtisaslaşma ne kadar önemlidir? ve 'İnsan-meslek ilişkisinin tezahür noktaları nelerdir? gibi sorulara bir takım yanıtlar getirilmiş ve böylece kuramsal bir çerçeve oluşturulmuştur. 'İslamiyet Öncesi Türk Kültüründe ve Türk-İslam Medeniyetinde Meslekleşme' başlıklı ikinci bölümde İslamiyet öncesi Türk kültüründe ve Türk-İslam medeniyetinde ve daha özelde Al-i Osman'da, meslek loncalarının ve hirfet ehlinin bağlı olduğu dini, siyasi, ahlaki ve iktisadi paradigmaların yönetim, denetim ve eğitim özellikleri çerçevesinde ele alındığı metin birlikleri oluşturulmuş; 'Meslekte Şiir' başlıklı üçüncü bölümde mesleki birikimin şiir aracılığıyla ortaya konduğu örnekler üzerinde durulmuştur. Çalışmanın omurgasını teşkil eden 'Şiirde Meslek' başlıklı dördüncü bölümde ise mesleki bağlama sahip şiir dizeleri muhtevaları itibarıyla çözümlenmiş ve sınıflandırılmıştır. Sunulan bilgi, belge ve açıklamalardan elde edilen çıkarımlar 'Sonuç', çalışma esnasında başvurulan kaynakların künyeleri 'Kaynaklar', amacı ve sonucu destekler mahiyetteki istatistik verileri ise 'Ekler' bölümünde sıralanmıştır.
Fuzuli, Baki, Nef'i ve Nedim Divanlarında iç mekan

Adından da anlaşıldığı gibi tezimizin konusunu dört büyük Divan şairinin divanlarındaki iç mekan unsurları teşkil etmektedir. İç mekan denilince, 'genel olarak insanların ferdi, ailevi ve sosyal yaşantılarının önemli bir kısmını sürdürdükleri, içerisinde barındıkları ve bir takım ihtiyaçlarını giderdikleri, her tarafı kapalı, ancak dış mekanla ilişkisi kapı, pencere ve baca gibi kısımlarla sağlanan, çoğunlukla insan eliyle yapılmış bina ' anlaşılmaktadır. Bu anlamda iç mekan kavramı içerisine ev dergah, mabed, meyhane harabat, humhane ), saray, kasr, konak, medrese, hammam, darüşşifa, imaret, kütüphane, dükkan, karhane, değirmen, otağ gibi yapılar girmektedir. Bunların hemen hepsi de söz konusu divanlarda değişik şekillerde geçmektedir. Bunlardan bir kısmı, iç mekan anlamının dışında, Divan şiiri geleneğinde kazandığı soyut anlamda kullanılmıştır. Bundan da teşbih, istiare, teşhis, telmih, mecaz ve mübalağa gibi söz sanatlarının rolü büyük olmuştur. Fuzuli, iç mekan olarak ev, dergah, meyhane ve mabed ile ilgili unsurlara sıkça yer vermiş; saray, kasr, konak gibi unsurlara gerçek anlamda hemen hiç temas etmemiştir. Bunda Fuzuli'nin Dünya görüşünün, aşk anlayışının, yaşadığı sosyal ve doğal çevrenin etkisi büyüktür. Baki ise ev, saray, kasr, mabed ve meyhane gibi yapılara fazla yer vermiştir. Bu da onun yaşadığı sosyal hayatla doğru orantılıdır. Nefi de iç mekan unsurlarını kullanım sayısı itibariyle Baki'den pek farklı değildir. Ancak Nef Tde mübalağa, teşbih, teşhis ve mecaz sanattan, bu unsurların mahiyetini değiştirmektedir. Nedim ise kasr, saray, ev, dergah ve meclis gibi unsurları daha sık ve diğer şairlere göre daha somut anlamda kullanılmıştır. Bunda da özellikle Nedim'in yaşadığı sosyal ve doğal çevre ile birlikte mizacının fonksiyonu büyük olmuştur. Fuzuli Divanı'nda toplam 218, Bakide 203, Nef Tde 231, Nedim'de 379 adet iç mekan unsuru kullanılmıştır. Her ne kadar çoğu klişe ise de bu kullanımlar, şairlerin yaşadıkları devirlerle ilgili çok yönlü bilgiler edinmemizi sağlamaktadır. Bu kullanımlara bakıldığında, iç mekan unsurlarında Fuzuli'den Nedim'e doğru bir artma ve bununla birlikte bir somutlaşma, bir maddileşme görülmektedir.
Antalya ili Korkuteli ilçesinde halk inanışları ve halk hekimliği

Bu çalışmada, Antalya'nın Korkuteli ilçesindeki halk inanışları araştırılmış ayrıca halk hekimliğinin günümüzdeki uygulamaları belirlenmeye çalışılmıştır. Korkuteli, Antalya'nın en eski yerleşim yerlerinden birisidir. İlçe asırlardır insanoğluna yaşam alanı olmuş Selçuklular döneminden bu yana Türk toprakları olarak varlığını sürdürmüştür. Korkuteli'nin halk inanışlarını ve halk hekimliğini ele alan bu çalışma giriş ve iki ana bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde Korkuteli'nin tarihi geçmişşi ve coğrafyası hakkında bilgi verilmektedir. Birinci bölümde halk inanışları ele alınmış ve bu bölüm kendi içinde alt başlıklara ayrılmıştır. Bu başlıklar insan hayatının geçiş dönemiyle ilgili inanışlar, rüya ile ilgili inanışlar, nazardan korunma yöntemleriyle ilgili inanışlar, takvim ve zamana bağlı inanışlardır. Yine diğerlerinin içine dahil edemediğimiz ve diğer inanışlar adı altında topladığımız ayrı bir bölüm vardır. Bunlar ise, günlük hayatta yaşanılanlarla, olağanüstü varlıklarla ve bitkilerle ilgili inanışlardır. İkinci bölümde ise ilk olarak halk hekimliği konusu ele alınmıştır. Bu konu çocuğu olmayan kadınlara uygulanan tedavi yöntemleri, çocuk hastalıklarıyla ilgili tedavi yöntemleri ve diğer geleneksel tedavi yöntemlerini içermektedir. İkinci bölümde yer alan diğer bir konu da ocaklarla ilgilidir. Bu bölümde Korkuteli'nde varlığını devam ettiren ocakçılık geleneği ele alınmıştır. İkinci bölümde ele alınan son konu ise hayvan hastalıklarıyla ilgili tedavi yöntemleridir. Korkuteli'nde halkın bir kısmının göçebe hayatını devam ettiriyor olması hayvanlarda uygulanan geleneksel tedavi yöntemlerinin de varlığını korumaktadır.
Anadolu masallarında kadının yeri

İAnadolu Masallarında Kadının Yeri? adlı bu çalışma, Türk aile yapısını, bu yapı içerisindeki kadının konumunu, masallarda yer alan kadın tiplerini, bu tiplerin özelliklerini ve psikanalitik yaklaşımlar doğrultusunda çözümlenmesini içermektedir. Çalışmada Türklerin geçmişşten günümüze kadarki süreçte aile yapısı ve kadının bu süreç içerisinde üstlendiği roller çeşitli kaynaklardan istifade edilerek incelenmiş, dolayısıyla kadının Türk tarihinin başından sonuna kadar aile içerisinde ve toplumda aktif bir rol üstlendiği, kadına Türk toplumunun aynası olan masallarda her zaman büyük önem verildiği tespit edilmiştir. Çalışmanın çıkış noktası olan masalların tanımları, özellikleri ve masallarda yer alan sembolik tipler hakkında birçok kaynaktan yola çıkılarak genel bilgi verilmiştir. Masallarda tespit edilen kadın tipleri, Türk örfü ve inanç sistemi göz ardı edilmeksizin psikanalitik açıdan tahlil edilmeye çalışılmış, son olarak da masallarda fizik, ahlak ve akıl açısından aranan ideal kadın tipleri hakkında örneklerle bilgi verilmiştir. Yapılan çalışmalar sonucunda Anadolu masallarında tespit edilen kadın tiplerinin pasif, her şeye boyun eğen tipler olmadıkları, akılları, becerileri ve cesaretleriyle sorunlarla baş edip kendi ayakları üzerinde durabildikleri tespit edilmiştir. Bu bakımdan Türk kültür ve yaşayışında kadınların oldukça önemli bir konuma sahip olduklarını söyleyebiliriz.
Vİranİ Abdal Dİvanı

İslamiyet'in temelini Allah'ın varlığı ve birliği olmakla birlikte hem insanların yaratıcısı olan yüce varlığa hem de O'nun yarattıklarına karşı duymuş olduğu sevgi oluşturmaktadır. Sevginin yanı sıra içerisinde bir takım güzel duyguları da barındırmaktadır. Farklı toplum ve medeniyetler geçmişşte sahip oldukları ananelerini büsbütün unutmamakla birlikte aynı zamanda İslamiyetten sonraki maddi ve manevi müesseselerde onların tesirlerini az çok saklamakla beraber, kendi kültürleriyle müşterek İslam medeniyetini oluşturmuşlardır. IX. ve X. yüzyılda yayılmaya başlayan bu yeni dinin tezahürleri Türkler arasında gerek sosyal, gerek askeri, gerek ekonomik, gerek siyasi, gerekse dini hayatta en gerçekçi haliyle görülmeye başlanmıştır. İslamiyet dairesine giren bu millet, İran mitolojisi, Yunan felsefesi ve Hint mistisizimiyle örülü bir takım felsefi hareketliliğe sahip olmakla birlikte onlara basit ve sade dini ve ahlaki esasları telkin eden Ahmed Yesevi, Hacı Bektaş-ı Veli gibi bir takım şahsiyetleri de yetiştirmiştir. Bu şahsiyetler halka anladığı bir lisan ve alışmış oldukları şekillerle hitap ediyorlardı. Böylece İslam medeniyetine giren Türk kültürü yeni dinin getirmiş olduğu bir takım özellikler neticesinde yeni birikimler meydana getirerek zengin bir kültürel miras oluşturmuştur. Türkler arasında onların anladıkları dille halka seslenen, İslam ilkelerini ve geleneklerini yaymaya çalışan başta Ahmed Yesevi, Hacı Bektaş-ı Veli olmak üzere pek çok ilim adamı, derviş, pir kaleme aldıkları farklı türde çok sayıda eser meydana getirmişlerdir. Tamamıyla kendilerine has bir üslubu ve tarzı olan bu eserlerde başta Allah, Hz. Muhammed, Ehl-i Beyt, Hz. Ali, on iki imam olmak üzere çeşitli konularda eserler oluşturulmuştur. Bu eserler çağdan çağa, nesilden nesile aktarılarak günümüze kadar gelmiş ve günümüz insanına da seslenmeyi başarabilmiştir. Orta Asya, Anadolu, Balkanlar ve Kafkaslar'da İslamiyet'in yayılmasına ve anlaşılmasına katkıda bulunan bu önemli şahsiyetler bazı tarikatların kurulmasında da rol oynadılar. Bektaşilik de bu tarikatlardan biridir. Hacı Bektaş-ı Veli'nin tarihi şahsiyeti etrafında kurulan Bektaşilik XVI. yüzyılda Balım Sultan tarafından sistemleştirilmesiyle günümüze kadar tesirlerini sürdürmüş ve pek çok şairi düşünceleriyle derinden etkilemiştir. İşte Virani Abdal da yaşadığı dönem itibariyle Bektaşilik'ten etkilenen şairlerden biridir. Virani Abdal Bektaşilik'ten başka Hurufilik'in tesiri altında kalmış ve bu akıma ait düşünce dünyasının izlerine eserinde yer vermiştir. Yaptığımız bu çalışmada birinci bölümde Virani Abdal'ın hayatı ve eserleri hakkında bilgi verilmiş ve eserinin Alevi-Bektaşi inancı, hurufilik, din ve tasavvuf açısından incelemesi yapılmıştır. İkinci bölümde ise Virani Abdal Divan'ı Latin alfabesine aktarılmıştır.
Nazım Hikmet Ran'ın şiirlerinde insan teması üzerine bir inceleme

Bu çalışma, Nazım Hikmet Ran'ın şiirlerinde insan temasının kullanımı anlamlandırma ve insan tiplerinin oluşumunda dilsel bir sistematiğin varlığını takip etmek amacıyla oluşturulmuştur. Nazım Hikmet Ran, eserlerindeki başarısı, seyyah yönü vb. sebepler ile 'evrensel şair' olarak kabul edilmektedir. İnsan hallerini anlama ve anlamlandırmadaki yeteneği ise şiirlerine sosyolojik bir değer katmaktadır. Özellikle 'Memleketimden İnsan Manzaraları' adlı eserinde, meydana getirdiği panaromik insan halleri tablosu, çalışmamıza somut bir delil olarak yerini almıştır. Şair, çok boyutlu düşünce dünyası, eser hacmi v. b. nitelikleri üzerinden, geniş ve etkili bir kurmaca karakter havuzu oluşturmuştur. Çalışmanın amacı, Nazım Hikmet Ran, şiirlerini bilimsel bir metodla incelemek ve bu şiirlerde yer alan kurmaca karakterleri sınıflandırıp, oluşum sistematiğini kavrayarak genellemelere ulaşmaktır. Amaçlar doğrultusunda şairin tüm şiirleri, edebiyat kuramının beklentilerini karşılayacak şekilde taranarak, gerekli tasnif işlemleri yapılmıştır. Elde edilen bulgular ve veriler ise sistematik bir düzenle irdelenerek, çalışma bütünlüğü sağlanmıştır. Belirtilen amaçlar doğrultusunda yapılan, sistematik incelemelerin sonucunda, Nazım Hikmet Ran'ın insan kavramına bakışı, insanı sınıflandırma bilinci ve kurmaca karakter oluşturma mantığı gibi hususlarda, gelecekte yapılabilecek çalışmalara katkı sağlayabilecek belli veriler elde edilmiştir.
Türk şiirinde marjinal söylem ve yeraltı şiiri

Bu çalışma, Türk şiirinde marjinal söylemin ve yeraltı edebiyatının ortaya çıkışını, kaynaklarını, problemlerini araştırmayı; Batı edebiyatlarındaki underground literatürle bağını kurmayı, gelişimini göstermeyi, özelliklerini ortaya koymayı ve genel edebiyat anlayışı içerisindeki yerini belirlemeyi konu almaktadır. 1950'lerde Amerikan edebiyatında ortaya çıkıp diğer Batı ülkelerinde, daha sonra da Türk edebiyatında kendini gösteren yeraltı edebiyatının özelliklerini belirlemek, Türk şiirindeki gelişimini ve yayılımını tespit etmek, çalışmanın üzerinde yoğunlaştığı konuyu oluşturmaktadır. Böylece yerleşik ve yaygın edebiyatın dışında kalan bu yönelişin toplumun onaylamadığı yaşama biçimlerini kapsayıcı yanının ortaya çıkarılmasına çalışılmaktadır. Çalışma ayrıca niçin böyle bir edebiyata ihtiyaç duyulduğunun, toplum bireylerinin hangi itkiyle yeraltı edebiyatının alanına giren yaşama biçimlerine yöneldiğinin izini sürme gayretindedir.
Modern Uygurcada ve Türkçede geçmiş zaman: Karşılaştırmalı bir inceleme

Çağdaş Uygurca ile Türkçe iki akraba dil olarak fiil çekim sisteminde birçok ortak biçimler bulundurmaktadır. Ancak bu benzer biçimlerin işlevleri kimi zaman birbirini karşılarken, kimi zaman karşılamamaktadır. Geçmiş zaman işaretleyen yapılarda ve bu yapıları oluşturan biçimbirimlerde de aynı durum söz konusu olmaktadır. Geçmiş zaman söz konusu iki dilde de en temel zaman ilişkisidir. Bu yüzden geçmişş zaman biçimleri hem biçimsel yönden, hem işlevsel yönden çok zengindir. Özellikle Çağdaş Uygurcada geçmişş zaman işaretleyen yapılarda karşımıza çıkan biçimbirimler sayıca çoktur. Bunlara yardımcı fiillerle oluşan katmerli yapılar da eklenirse, çok daha karmaşık bir görüntü sunmaktadır. Bu yüzden bu çalışmanın amacı geçmişş zaman işaretleyen yapılarda karşımıza çıkacak olan temel biçimbirimleri zaman-görünüş-kiplik açısından inceleyerek, işlevsel özelliklerini tespit etmektir. Çalışma beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümünde çalışmanın amacı, literatür özeti, arştırma yöntemi ve temel kavramların açıklamalarına, İkinci bölümünde Çağdaş Uygurcanın geçmişş zaman biçimleri hakkında bilgi verilecek ve bu biçimlerin işlevsel yönden farklılıkları ve benzerlikleri örnekler ışığında incelenecektir. Çalışmanın üçüncü bölümünde Türkçedeki geçmişş zaman biçimlerinden bahsedilecek ve bu biçimleri oluşturan biçimbirimlerin işlevleri üzerinde kısaca durulacaktır. Dördüncü bölümde Çağdaş Uygurcadaki geçmişş zaman biçimleri ile Türkçedeki geçmişş zaman biçimlerinin incelenmesinden elde edilen sonuçlar karşılaştırılacaktır. En son bir sonuç bölümüyle çalışma tamamlanacaktır.
ͨ Antername 5. cilt

Anter ibn Şeddad, VI. yüzyılda yaşamış ünlü bir muallaka şairidir. Yazdığı şiirlerin çağdaşlarına göre benzersizliği ve Arapların en iyi at binicisi olmasının yanı sıra katıldığı savaşlarda adından söz ettirmiş, büyük başarılara imza atmıştır. Mert, cesur ve dürüst olan bu kölenin kusursuz kimliği, efsanevi kahramanlıklarıyla bütünleşerek dilden dile, nesilden nesile yayılmış ve Antername, olarak bilinen destanı ortaya çıkartmıştır. Antername; Anter ibn Şeddad'ın hayatı, kişiliği ve verdiği mücadelenin beraberinde, cahiliye dönemindeki kabilelerde meydana gelen savaşların iç yüzü hakkında da bilgi sahibi olmamızı sağlayan destandır. Bu destanın, ne zaman ve kim tarafından yazıldığı bilinmemekle birlikte; yaygın olarak, VIII. yüzyılda Asmai tarafından kaleme alındığı söylenmektedir. Arapça yazılan eser XV. yüzyılda Fatih sultan Mehmet'in isteği üzerine Türkçeye çevrilmiştir. Üzerinde çalıştığımız destan; Abs kabilesinin, beni Amir kabilesine savaş açmasıyla başlamıştır. Melik Kays'ın, Anter ibn Şeddad'ın desteğiyle düşman kabilelere karşı verdiği mücadeleler anlatılırken diğer yandan; cariye bir annenin oğlu olduğu için herkes tarafından aşağılanan Anter'in, özgürlüğünü kazanmak amacıyla sarf ettiği çaba ve aşkı Able'ye kavuşabilmesi için ona şart koşulan zorlu görevlerin üstesinden gelişiyle devam etmiştir. Destan, savaşların bitip barış ortamının sağlanmasının akabinde Anter'in düğünüyle son bulmuştur. Bu çalışmamızla, ülkemizde yüzyıllardır var olan Anterame tercümesinin gün yüzüne çıkartılması, bu alanda yapılan çalışmaların arttırılması ve diğer ciltlerin de edebiyat dünyamıza kazandırılması amaçlanmıştır.
Gelibolulu Mustafa Alİ Teşrifatname

Teşrifatname, Gelibolulu Mustafa Ali (1541-1600) tarafından kaleme alınmışyazma bir eserdir. Tek nüsha olup Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi, HazineKitaplığı, 1601 numarada kayıtlıdır. Ali, söz konusu çalışmada, hem XVI. yy.'ınsosyal hayatından canlı sahneler sergilemiş, hem de umduğu mevkilereulaşamamanın verdiği kırgınlıkla devlet teşkilatındaki bozuklukları, çeşitlizümrelerin yaşayış ve anlayışını sert bir dille tenkit etmekten çekinmemiştir. Otuz üç bölümden meydana gelen Teşrifatname'de ele alınan konular; vezir, beylerbeyi, serdar, ulema gibi devlet görevlilerinin uyması gereken kurallar, adabınagöre mevki ve makam verilmesi, askerlerin sefere çıkması, cihat, dönemin ileri gelenleri ile ilgili durumlar, hizmetkarlara usulünce lütufta bulunulması ve iyi muamele edilmesi, tımar, zeamet, günlük narh, yerince giyinme kuşanma, yeme içme, aile sahibi ve mal-mülk sahibi olma, yetenek sergileme, doktorların hal ve tavırları, kadınların hileleri ve bazı faydalı öğütler şeklinde özetlenebilir. Ayrıca 59. varaktan itibaren Ali'nin hal tercümesi ve eserlerinden bahsedilmektedir. Bu yazma, tarafımızdan dil özellikleri korunarak transkribe edilmiş, sonra da bugünkü Türkçeye çevrilmiştir. Ayrıca, metin üzerinde dil incelemesi de yapılmıştır.
Halk edebiyatı-divan edebiyatı etkileşimleri

'Halk Edebiyatı-Divan Edebiyatı Etkileşimleri' konulu çalışmamız yüksek lisans tezi olarak hazırlanmıştır. Çalışmamızda Halk Edebiyatı ve Divan Edebiyatı özelliklerine kısaca yer verildikten sonra iki edebiyatın birbirinden etkilenerek ortaya koydukları dil, muhteva ve şekil unsurları tespit edilmiştir. Bu çalışmanın gerçekleşebilmesi için öncelikle hem saz şiiri hem de divan şiiri mensuplarının şiirleri baştan sona taranmıştır. Etkilenmenin tesirinde kalan şairler tespit edildikten sonra şiirlerinden örnekler alınmıştır ve benzeyen unsurların mukayesesi yapılmıştır. Her iki şiirin bir diğerine kazandırdıkları ortaya konmuştur. Sonuç itibariyle saz ve divan şiirleri şekil, muhteva ve dil bakımından birbirinden etkilenmiştir. Bu etkileşim, çeşitli sebepler dolayısıyla saz şiirinde daha çok yer almaktadır.
Antalya ili Gündoğmuş ilçesi ve yöresi ağızları

Bugüne dek teknolojinin gelişmesi ve yaşantının değişmesiyle artan ulaşım, sanayileşme, okuma-yazma oranı, iç ve dış göçler, iletişim araçları, televizyon, internet gibi unsurlarla Türkiye Türkçesi ağızları giderek kaybolmaktadır. Ağızlar, Türk milletinin etnik, dil ve tarihi yapısını belirlemede ses, şekil ve kelime hazinesinin tespitinde etkin rol oynamaktadır. Türkçenin zenginliğinin ortaya çıkarılmasında büyük öneme sahip olan ağızların tamamının derlenmesi ve incelemeleri yapılarak kayıt altına alınması gerekmektedir. Türkiye Türkçesi ağızları üzerinde günümüze kadar çok sayıda çalışma yapılmış ve pek çok araştırmacı da çalışmaya devam etmektedir. Birçok kitap, makale ve tez yer almasına rağmen henüz ağızların tamamı derlenmemiş ve incelenmemiştir. Bu çalışmanın temelini Antalya'nın Gündoğmuş ilçesinde soru-cevap yöntemiyle yapılan metin ve kelime derlemeleri oluşturmaktadır. Derlenen metinler ses ve şekil bilgisi açısından sınıflandırılarak incelenmiştir. Standart Türkiye Türkçesinde yer almayan yöreye özgü ses ve şekil özellikleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Derlenen metinlerden elde edilen kelimeler sözlükte açıklanarak gösterilmiştir. Ulaşılan bilgiler dahilinde yöre ağzının özelliklerinden yola çıkarak bölgenin ağız haritası ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Bunların yanı sıra çalışmanın sonunda metinler dışında derlenen kelime ve kalıp ifadelere yer verilmiştir.
Ahmed Suzi Divanı'nın edisyon kritiği

AHMET SUZİ DİVANI'NIN EDİSYON KRİTİĞİ Metin CEYLAN Orta Öğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Anabilim Dalı Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Anabilim Dalı Afyon Kocatepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Haziran 1999 Danışman: Yrd. Doç. Dr. Halil İbrahim HAKSEVER Şeyh Suzi Ahmet, Şeyh Şemseddin-i Sivasi'nin torunlarından aşık bir zat olup Sivaslıdır. Alet ilimlerini ve yüksek ilimleri Hadimi Merhumdan, tasavvuf ilmini ise Şeyh Abdulmecid Efendi'den öğrenerek eğitimini tamamladı. Şeyh Abdulmecid-i Tokati'den sonra Halvetiyye Tarikati şeyhi oldu. Vefatına kadar bu vazifesini devam ettirdi. Suzi, ondukuzuncu yüzyıl başlarında eski tekke şiirini devam ettirenlerdendir. Şiirleri tasavvufi konulan içeren manzumelerden meydana gelmektedir. Edebi yönü zayıf olmakla birlikte şiirleri coşkulu, samimi ve aşıkanedir. Kendisinin sekizin üzerinde eseri olduğu rivayet edilmektedir. Bu çalışmamızda onun manzum olarak kaleme aldığı Suziname adlı divanının tesbit edilebilen dört nüshasının içinden uygun olan üç yazma nüshası karşılaştırılarak bir metin ortaya konmaya çalışıldı. İÜ Suzi Divanı, klasik edebiyatımızın alışılagelmiş divan tertibi tarzında düzenlenmemiştir. Murabba', muhammes, müseddes... başlıkları altında verilen nazım şekilleri, bendler halinde olmayıp bir gazelin beyitleri gibi yazılmıştır. Bu belirsizlikleri gidermek maksadıyla söz konusu manzumeleri ana başlıklara göre düzenledik. Divanda manzumeler sırasıyla, Kaside, Gazel, Murabba, Müfred, Muhammes, Müsemmen, Muaşşerat, Ma'ni, Müstezad, Müseddes, Tarih, İlahi ve Na'at başlıklarıyla yazılmıştır. Eserde belli ölçüde Arapça ve Farsça kelime ve tamlamalar bulunmakla birlikte eserin dili genelde sadedir. Beyitlerin arasında ayet ve hadislerden kısa iktibaslar yer almaktadır. Divanda yer yer Arapça ve Farsça şiirler de vardır. Bu şiirler divandaki diğer şiirlerin araşma serpiştirilmiş on-onbeş beyiti geçmeyecek şekilde kısa manzumelerdir.
Anthologized poetry from English and French in Turkish transtlation (1985-1995)

Bu tez tarihsel betimleyici bir yaklaşımla 1985 ve 1995 yıllan arasında İngilizce ve Fransızca şiirleri içeren çeviri şiir antolojilerine odaklanmaktadır. Birinci bölümde Türkçedeki şiir derleme geleneği araştırılmakta ve cönk, mecmua, şuara tezkireleri, müntehabat ve güldeste terimleri incelenmektedir. Araştırma, Türkçedeki şiir derleme geleneğinin antoloji teriminden çok daha önce var olduğunu ve derleme geleneğindeki değişiminin tarihsel ve kültürel etkenlere dayandığını göstermiştir. İkinci bölümde 1940 ve 1985 yılları arasında yayımlanan çeviri şiir antolojileri incelenmektedir. Antoloji, seçki, seçmeler ve güldeste gibi çağdaş terimler açıklanmış ve antolojiler başlık ve aradil kriterlerine göre sınıflandırılmıştır. Üçüncü bölümde 1985 ve 1995 yılları arasında İngilizce ve Fransızca şiirlerin yer aldığı çeviri şiir antolojileri betimleyici analitik bir çalışmayla ele alınmıştır. Bu bölümde çeviri şiir antolojilerinin ve çevirmenlerin görünürlüğü, antolojilerin adlandırılması, antolojilerin türleri, antolojilerde editörlerin, çevirmenlerin ve şairlerin örtüşen işlevleri, İngilizce ve Fransızca şiirlerin miktarı, antolojistlerin amaçları, hangi okuyucu kitlesine hitap ettikleri araştırılmıştır. Dördüncü bölümde ise üçüncü bölümdeki betimleyici analitik çalışmanın sonuçlan doğrultusunda çevirmenlerle ve seçilen metinlerle ilgili konular incelenmiştir. Ortaya çıkan sonuçlar çeviri şiirlerin yeniden bir bağlama oturtulmasında editörlerin, çevirmenlerin ve şairlerin rolünü göstermektedir.