Urban disaster risk management with compulsory earthquake insurance in Turkey

1999 Depremleri'nden sonra oluşturulan Zorunlu Deprem Sigortası devletin finansal yükünüazaltmayı ve binaların sağlamlaştırılmasını teşvik etmeyi amaçlamıştır. Türkiye'deki deprem riskinin yüksek olması, risk azaltmayı gerektirmekte; bu ise, risk azaltmanın uluslararası yeni politikadakiönceliği ile bağdaşmaktadır. Ancak, ZDS sistemi, risk azaltmayı göz önüne almadan ve zorunlukoşullarda uygulanmaktan oldukça uzak olarak idare edilmektedir. Zeytinburnu hanehalkı araştırması bulgularına göre, ZDS sistemi'nin algılanan özellikleri bir afetolayında Devlet yardımı beklentisine neden olduğu için, ZDS sistemi düşük sigortalanma oranlarına sahiptir. ZDS'nin gönüllü olarak yaptırılması nedeniyle, ZDS sistemi sosyal eşitsizlikler yaratmaktadır. Bu, yüksek sosyal statüler ve genel sigorta yaptırma davranışı ile ilgili iken, orta-düşük gelir düzeyindeki konut sahiplerinin, ZDS yaptırmayı 'zorunlu' ve bir 'sosyal dayanışma' biçimi olarakalgılamasının, sigortasız konut sahiplerinden önemli farklılık gösterdiği gözlenmektedir. ZDS'nin risk azaltmayı göz ardı ederek yönetilmesinin kaderci tutumlara ve risk azaltmanın gerektirdiği koşulları yerine getirmek için güçlü bir isteksizliğe neden olduğu görülmektedir. Düşük sigortalanma oranı ve yüksek deprem riski, ZDS sistemi'nin verimli çalışmasını tehdit etmekte ve devletin depremlerdensonraki yükünü azaltmamaktadır. Araştırma bulgularına göre, depremlere karşı dirençlilik oluşturmak için daha uygun bir strateji, ZDS sistemi'nin yerel yönetimlerle işbirliği ile olası görünmektedir. ZDS sistemi'nin, bir 'Teşvik Programı'oluşturması sayesinde, afet sonrası kayıp teminatı mekanizmasından, afet öncesi risk azaltmadestekleyicisine dönüşmesini başarmak için birçok neden ve kanıt olduğu gözlenmektedir. Belediyeleri, kentsel risk haritaları üretmesi için desteklemek, potansiyel kayıpları salt doğru biçimdeölçerek riskleri azaltabilir; ve ZDS sistemi'nin kapsamını kentsel risklere genişletebilir. Konut sahiplerinin özellikleri, algıları ve alternatif politikalara eğilimleri arasındaki ilişkisel analizler, riske dayalı primlerin üretildiği politikaların uygulanmasının gerekli olduğunu göstermektedir. Konutsahiplerinin, risk azaltma önlemlerini almak için teknik ve finansal desteğe ihtiyaç duyduğugözlenmekte; diğer yandan, risk azaltmanın faydaları ve ZDS yaptırmanın göz ardı edilmesi nedeniyle, bireyselleştirilmiş koşullardaki kararların kaderci tutumları ve isteksizliği güçlendirdiği görülmektedir. Yerel yönetimlerin, kentsel risk azaltma planlarını ve yerel topluluk tabanlı projelerini uygulamasıüzere kapasitelerinin güçlendirildiği bir Teşvik Programı, kamu kaynaklarının israfını ve sosyal eşitsizliklerin yaratılmasını önleyebilir. Hanehalklarının alternatif politikalara karşı tutumlarının, özellikleri ve algılarına göre irdelendiği 'ilişkisel analizler', bir Teşvik Programı sayesinde, ZDS sistemi'nin risk azaltmada bir sosyal dayanışma biçimi olarak algılanabileceğini ortaya çıkarmıştır. Bu, bireyselleştirilmiş kararlara kıyasla, kaderci tutumları azaltacak, ve isteksizliği sınırlandıracaktır. Sonuç olarak, aktif katılım ile risklerin azaltılmasına ve ZDS yaptırılmasına olan isteklilik, özellikle orta-düşüksosyo-ekonomik düzeylerdeki konut sahipleri arasında, dirençli bir toplum yaratılmasına neden olacak biçimde genişleyecektir.