turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Karahanlı Türkçesi metinlerinde giyim kuşam adları

Bu tez çalışması, 'Karahanlı Türkçesinde Giyim Kuşam Adları'nı içermektedir. Giyim bütün insanlık için tarih boyunca daima önemli bir konu olmuştur. Her toplum, giyim kuşamda daha güzeli ve daha yakışanı geliştirebilmek için çalışmıştır. Türk toplumu da tarih boyunca giyim kuşam konusuna çok önem vermiştir. Pazırık halısı ve Altın Elbiseli Adam heykeli, dikkate alındığında Türklerin giyim kuşam konusunda çok eski çağlardan beri etkili olduğu anlaşılmaktadır. İlk yazılı metinlerimiz olan Köktürk Yazıtları'ndan itibaren Türklerin giyim kuşamda nasıl gelişmeler yaşadığı takip edilebilmektedir. Türklerin giyim kuşam konusundaki kültürünü, Karahanlılar döneminde de takip edebilmek mümkündür. O dönemde yazılan eserler, bu konuda bize çok yardımcı olmaktadır. Bu bakımdan giyim kuşam adlarını Karahanlı Türkçesinde incelemek büyük önem arz etmektedir. Bizim çalışmamızı farklı kılan en önemli unsur her sözcüğün yapısı ve anlamı ile ilgili olarak yabancı ve yerli bilim adamları tarafından kaleme alınan etimoloji sözlüklerinden tek tek araştırılmış, detaylı açıklamalar yapılmış ve karşılaştırılmış olmasıdır. Böylece diğer çalışmalardan farklı bir şekilde alana katkıda bulunmak amaçlanmıştır. Çalışmanın giriş bölümünde konu, amaç, yöntem ve taranan metinler gibi genel konular üzerinde durulmuş ve Karahanlıların tarihi, Türkçesi, söz varlığınının önemi ve giyim kuşam hakkında kapsamlı bilgiler verilmiştir. Giyim kuşam adları ile ilgili tanımlar ve sınıflandırmalar yapılmıştır. Sınıflandırılarak incelenen giyim kuşam adları maddeler halinde ele alınmıştır. Giyim kuşam adlarının tanımları yapılıp köken ve etimolojileri hakkında detaylı bilgiler sunulmuş ve etimolojik sözlüklerden hareketle çağdaş lehçelerde ne şekillerde yaşadığı gösterilmeye çalışılmıştır. Tespit edilen giyim kuşam adlarıyla ilgili örnekler verilmiştir. Giyim kuşam adlarına taranan metinlerde hangi anlamlar verildiği çalışmaya kaydedilip bu anlamlar arasında karşılaştırma yapılmıştır. Sonuç kısmında ise yapılan incelemelere dair bazı değerlendirmelerde bulunulmuştur. Sonuç olarak ortaya Karahanlı Türkçesi Metinlerinde Giyim Kuşam Adları ile ilgili bir çalışma çıkmıştır.
Abay Kunanbayoğlu'nun Şairliği

Kazak yazılı edebiyatının kurucusu sayılan Abay, aynı zamanda yazar, düşünür ve devlet adamı olarak da tanınmaktadır. Tüm dünyadaki Kazaklar arasında Abay'a olan sevgi ve saygı çok büyüktür. XIX. yüzyılın ikinci yarısında, Abay'ın doğduğu Semey şehrinde kültür hayatında büyük etkisi olan Çarlık sisteminin sürgüne yolladığı Rus aydınları, halkçıları, sosyal demokratlarının faaliyetleri bilinmektedir. Onların bir kısmı halk arasında eğitimi canladırdı. Kütüphaneler, okul salonları, müzeler açıldı. Mesela, Abay'ın devamlı gittiği Semey genel kitabevini bu aydınlar oluşturdu. Orada Rus ve Avrupa edebiyatı, günlük basın bildirileri, tarih, ekonomi, felsefe sahasında çok değerli eserler bulunuyordu. Semey şehrinde sömürge politikasının gereği olarak, halkın türlü meselelerini araştırma amacıyla kurulan kurumlar faaliyette bulundular. Bunlar halkın kültür ve sosyal hayatını inceleme çalışmalarında büyük önem taşıdı. 1878 yılında istatistik komitesi kuruldu. Bunlar ülkenin tabii zenginliklerini, tarihini, etnografisini, edebiyatını inceledi. Kazak halkının ruhani, manevi hayatını araştırma amacıyla Kazakistan'ın birçok bölgelerinde 'Rus Coğrafi Birliği' açıldı. Onlar çok önemli ilmi araştırmalar yaptı. 1877 yılında Orınbor şehrinde Batı Sibirya Coğrafya Birliğinin, Semey şubesi açıldı. 1886 yılında Abay Kunanbay bu heyetin üyesi oldu. Bu faaliyetlerin Abay'ın dünya görüşü ve edebi kişiliğinin oluşmasında büyük etkisi olmuştur. Böyle sosyal, siyasi ve ekonomik şartların, o dönemde yaşayan şair üzerinde etkili olacağı açıktır. İçinde yaşadığı dönemin siyasi ve ekonomik sıkıntılarından etkilenen şair, devrine sürekli eleştiriler yöneltir. Onun şiirleri XIX. yüzyılın sosyal ve idari yapısıyla, ekonomik durumunu, toplum hayatını, insan münasebetlerini keskin çizgileriyle göz önüne serer. Toplumun değişik kesimlerinden seçtiği karakterlere eleştiriler yönelterek derin problemleri dile getirir. Kazak Edebiyatının seçkin simalarından biri olan Abay'ı tanımak ve anlamak için çeşitli makaleler, kitaplar ve hatta onun adına ithafen 'Abay'ı tanıma' adında bir bilim dalı bile kurulmuştur. Bu bilim dalı adı altında Abay'ın bütün hayatı doğumundan ölümüne kadar en ince ayırıntılarına kadar tetkik edilmeye calışılmaktadır. Abay'ın yaşamını ve düşünce dünyasını, şiirlerini ve sanatçı kimliğini anlamak ve yorumlayabilmek için bu çalışma yapılmıştır. Tez çalışmamızda Abay'ın yaşamı ve edebi kişiliği üzerinde duruldu. Şiirleri önce içerik yönünden incelendi. Hangi temaları ele aldığı değerlendirildi. Sonra şiirlerinin biçim özellikleri ele alındı. Ölçü, uyak, nazım biçimi bakımından gösterdiği özellikler belirlenmeye çalışıldı.
Türk ve Alman edebiyatından iki örnekle modern insanın ruh halinin edebiyata yansıması: Patrick Süskind ve Hakan Bıçakcı'nın seçilmiş eserlerinde varoluş sorunu

Bu çalışmada, Türk ve Alman Edebiyatından birer örnekle, insanın varoluş mücadelesine ve bu noktada modern yaşam şartlarının da etkisiyle bunalıma düştükleri anlarda kendilerine nasıl çıkış yolları aradıklarına bakılarak, varoluş sorununun edebiyata nasıl yansıdığı ortaya konmak istenmiştir. Seçtiğimiz yazarların eserlerinde dikkat çeken ortak yönler, modernitenin küresel etkisinin ve hayatın içinde anonimleşen bireyin edebiyat eserlerine de yansıdığının göstergesidir. Çalışmada Alman yazar Patrick Süskind'in seçtiğimiz üç eseri, Türk yazar Hakan Bıçakcı'nın seçtiğimiz üç eseriyle karşılaştırmalı olarak incelenmiş ve modern insanın varoluş sorununun felsefi ve psikolojik boyutlarıyla bu kez edebiyattaki tezahürü gösterilmek istenmiştir. Birinci bölümde varoluş sorununun felsefe disiplinince ne şekilde ele alındığı varoluş felsefesinin önemli filozofları aracılığıyla gösterilmeye çalışılmıştır. İkinci bölümde varoluş sorununun felsefenin ardından psikiyatri alanına nasıl yansıdığı yine bu alanda varoluşsal yaklaşımın önemli temsilcileri olan isimler aracılığıyla ortaya konmaya çalışılmıştır. Üçüncü bölümde edebiyat ve varoluş felsefesi arasındaki ilişkiye değinilmiştir. Çalışmamızın dördüncü ve beşinci bölümleri uygulama bölümleridir. Altıncı bölümde ise uygulama bölümünde ele aldığımz eserler arasında ortak değerlendirme yapılmıştır.
İslamİ duyarlılık çerçevesinde Cahit Zarifoğlu'nun çocuk hikayeleri

Çalışmamız Cahit Zarifoğlu'nun çocuk hikayelerindeki İslami duyarlıkları ortaya koymak için hazırlanmıştır. Bu araştırmada merkeze yerleştirilen sorun, Cahit Zarifoğlu'nun düşünce dünyasını besleyen kaynakların çocuk nesirlerinde ortaya çıkardığı İslami duyarlıkların neler olduğunu, İslam inanç temelini oluşturan kavramlar ekseninde ortaya koymaktır. Böylelikle Cahit Zarifoğlu'nun çocuk yetiştirmede öncelediği ideallerin edebi görünümleri ortaya çıkmış olacaktır. Beş bölümden oluşan çalışmada; birinci bölüm edebiyat ve İslami duyarlıklı edebiyat ekseninde Osmanlı modernleşmesinin edebiyattaki görünümleri, cumhuriyet sonrasında yetişen İslami duyarlıklı kuşakları da içine alan boyutuyla ortaya konulmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde İslami duyarlıklı çocuk edebiyatının zeminini oluşturması bakımından edebiyatımızdaki Çocuk edebiyatı çalışmaları ortaya konuşmuştur. Üçüncü bölümde, Çocuk edebiyatı çalışmalarına nazaran geç bir süreçte ortaya konulan İslami Duyarlıklı Çocuk Edebiyatı ortaya konmuş, dördüncü bölümde Cahit Zarifoğlu'nun hem genel hem de İslami Duyarlıklı Çocuk Edebiyatındaki yeri sorgulanmıştır. Son bölümde ise Cahit Zarifoğlu'nun çocuk hikayeleri eserlerin içeriğinde ortaya konulan İslami kavramlar çerçevesinde bir bütün olarak ele alınmıştır. Çalışmada; Serçekuş, Motorlu Kuş, Katıraslan, Küçük Şehzade, Yürek Dede ile Padişah, Kuşların Dili, Ağaçkakanlar adlı çocuk hikayeleri, yukarıda bahsedilen çerçevede okumaya tabi tutulmuş ve eserlerin zeminini oluşturduğu tesbit edilen İslami yaşayışa ait duyarlıklar ortaya konmuştur. Bu değerlerin inanç, sosyal hayat ve siyasi düşünce ekseninde ele alındığı görülmüştür.
İkinci yeni şiirinde din ve medeniyet algısı

İkinci Yeni hareketi getirdiği yenilikler bakımından Türk şiirinde özgün bir yere sahiptir. İkinci Yeni şiirinin öncü şairlerinden Cemal Süreya, İlhan Berk, Turgut Uyar, Edip Cansever, Ece Ayhan ve Sezai Karakoç'un şiirlerinden hareketle yapılan bu çalışma, medeniyet ve din bağlamında bir değerlendirmeyi içermektedir. Giriş dışında iki ana bölümden oluşan bu çalışmanın birinci bölümünde Doğu ve Batı medeniyetlerinin İkinci Yeni şiirine yansıması, kent ve kentsel gelişiminin sonuçları, işçi sorunları, şairlerin politik algıları, bilim, fen ve tarihe bakış açıları, metafizik boşluk, ilerleme düşünceleri gibi birçok konu ele alınmıştır. İkinci bölümde ise Tanrı kavramı, peygamber algısı, öte dünya düşüncesi, tasavvuf, varoluşçuluk, nihilizm, kriz kavramı ve dinsel kriz gibi kavramların İkinci Yeni şiirine nasıl yansıdığı tespit edilmeye çalışılmıştır. İkinci Yeni hareketine mensup şairlerin din ve medeniyet bağlamındaki düşüncelerinin tespiti, genel olarak anlam kapalılığı eleştirisi alan şiirlerin anlamlandırılmasına katkı sağlayacaktır.
Atayİ Divanı

Tezimiz asıl adı Nevali-zade Ataullah Atayi olan, Atayi'nin hayatı, edebi kişiliği ve divanının metin transkripsiyonundan oluşmaktadır. XVII. asırda yaşamış olan Atayi'nin Divanının el yazması nüshası İstanbul Üniversitesi Kütüphanesinde bulunmaktadır. Tezimiz üç ana bölümden oluşmaktadır. I. bölüm şairin hayatı ve edebi kişiliğine ayrılmıştır. II. bölüm divanın şekil ve muhteva özelliklerine ayrılmıştır. III. bölüm divanın transkripsiyonlu metnine ayılmıştır. Atayi Divanında 2 kaside, 1 terkib-i bend, 2 tahmis, 2 mesnevi, 62 gazel, 7 kıt'a, 1 nazm, 3 müfred, 20 matla olmak üzere toplam 100 manzume yer almaktadır. Divan nüshasında şiirler karışık verildiği için klasik divan tertibine uygun olarak düzenleme yapılmış varak numaraları şiirin başında şiir numarası ile birlikte verilmiştir.
Ahmet Oktay'ın hayatı sanat anlayışı ve şiiri üzerine bir inceleme

Bu çalışmada Ahmet Oktay'ın hayatı, sanat anlayışı ve şiirleri bütün yönleriyle incelenmiştir. Ahmet Oktay, ilk eserlerini 1950'lerden sonra vermeye başlasa da 1940 kuşağı olarak bilinen toplumcu gerçekçilerin etkisi ile sanat anlayışını oluşturmuş bir şairdir. İlk eserlerinde edebi ve sanatsal meselelere toplumcu gerçekçiliğin dünya görüşüne bağlı olarak yaklaşmıştır. Garip Hareketi'nin etkisinin azaldığı, İkinci Yeni şiirinin yeni yeni oluşmaya başladığı dönemde o, çocukluğuna ve ilk gençlik dönemindeki etkilere bağlı olarak toplumcu gerçekçiliği seçmiş ve sosyal yapının temele alındığı eserler üretmiştir. Çalışmanın amacı, Ahmet Oktay şiirinin temellerini belirleyerek, içerik ve yapı açısından şiirinde meydana gelen gelişmeleri ve değişimleri ortaya koymaktır. Ayrıca, Ahmet Oktay şiirinin poetik, estetik, epistemolojik yapısına ulaşılmaya çalışılmıştır. Şiirlerin yazılış biçimi, şiir tekniğini meydana getirirken oluşturduğu yöntemler irdelenmiştir.
Pir Sultan Abdal hakkında yazılmış kitaplarla ilgili açıklamalı bibliyografya denemesi (1928-2015)

''Pir Sultan Abdal Hakkında Yazılmış Kitaplarla İlgili Açıklamalı Bibliyografya Denemesi'' başlıklı çalışmamızda, ölümünün üzerinden yüzlerce yıl geçmesine rağmen hala halk tarafından çok sevilen ve bir nevi erenlik mertebesine ulaştırılmış olan Pir Sultan Abdal hakkında 1928 yılından günümüze kadar yazılan Türkçe kitap çalışmalarını inceledik. İstanbul'daki Beyazıd Devlet Kütüphanesi, İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi, İslam Araştırmaları Merkezi, İlçe Halk Kütüphaneleri ve İstanbul Büyükşehir Belediyesine bağlı kütüphaneler ile buralarda olmayan kitaplar için satın alma yoluyla kitabevlerinden faydalanılmıştır. Çalışmamız 5 bölümden oluşmaktadır. ''Giriş'' başlıklı ilk bölümde bibliyografya kavramının tanımı verilip çalışmamız ayrıntılı olarak anlatılmıştır. Daha sonra ikinci bölüm ''Pir Sultan Abdal'ın Yaşadığı Devir ve Hayatı'' , üçüncü bölüm ''Pir Sultan Abdal'ın Edebi Kişiliği'' ve dördüncü bölüm ''Bibliyografya'' kısmıdır. Son bölüm ise ''Sonuç'' başlıklı bölümdür. Tezimiz Pir Sultan Abdal ile ilgili akademik ve bilimsel araştırma yapmak isteyen araştırmacılar için bir başvuru eseri olma amacı taşımaktadır
Gıdık gazetesi inceleme, tahlilİ fihrist, seçme metinler

Gıdık gazetesi, 3 Kasım 1910 tarihinde çıkarılmaya başlanan ve 10 Ekim 1912 tarihine kadar yayın hayatını sürdüren, Arap harfli bir Türkçe mizah gazetesidir. Gazetede güncel haberlerin mizahi bir üslupla değerlendirildiği yazıların yanında hikaye, şiir, roman gibi edebi türlere de yer verilmiştir. Refi Cevat ve Ahmet Rasim gibi çok önemli gazetecilerle çalışan Gıdık'ta ayrıca Mahmut Yesari, Server İskit, Cemil Cem, Mehmet Sıtkı gibi çok sayıda önemli yazar ve karikatürist görev almıştır. Bu çalışmada, Gıdık gazetesi, beş ana bölüm halinde incelenmektedir. Birinci bölümde, Osmanlı'da basın hayatı ve mizah üzerine bilgi verildikten sonra, ikinci bölümde Gıdık gazetesi şekil ve içerik itibariyle analiz edilmiştir. Üçüncü bölümde de yazar fihristi ve tüm yazıların kısa özetlerinin de yer aldığı tür fihristi çıkarılmıştır. Dördüncü bölümde ise gazeteden seçilen bazı metinler, transliterasyon yapılarak Latin harflerine aktarılmıştır. Son bölüm olan sonuç bölümünde de gazetenin özellikleri, önemi ve içeriğiyle ilgili genel bir değerlendirme yapılmıştır.
Yunus Emre hakkında yazılmış kitaplarla ilgili açıklamalı bibliyografya denemesi (1928 - 2016)

'Yunus Emre Hakkında Yazılmış Kitaplarla İlgili Açıklamalı Bibliyografya Denemesi' başlıklı bu çalışmada Yunus Emre hakkında 1928 yılından günümüze kadar yazılan Türkçe kitap çalışmalarını inceledik. Kütüphanelerden elde edilen kaynaklar ve satın alınarak edinilen kitaplardan faydalanılarak çalışmamız gerçekleştirilmiştir. Çalışmamız 3 bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında bibliyografya ve eser hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölüm 'Yunus Emre'nin Yaşadığı Devir ve Hayatı'' , İkinci bölüm 'Yunus Emre'nin Edebi Kişiliği'' ve Üçüncü bölüm 'Bibliyografya'' dır. Eser Sonuç kısmıyla son bulmuştur. Tezimiz Yunus Emre ile ilgili akademik araştırma yapmak isteyen araştırmacılar için bir başvuru eseri olma amacı taşımaktadır.
Fahri Celalettin Göktulga'nın öykülerinde anomi ve geçmişe kaçış

Fahri Celalettin Göktulga (1895-1975), H. Meşrutiyet'le (1908) başlayıp tek partili siyasal yaşamın sonuna kadar süren bir geçiş döneminin öykücüsüdür. Asıl mesleği psikiyatristlik olan Göktulga' nın, 'geleneksel değerler'le Batı'dan gelen 'yeni değerler' arasında bocalayan Osmanlı toplumunun yaşadığı 'anomf'yi, kadın-erkek ilişkileri çerçevesinde yansıttığı ve özellikle 'insan psikolojisi' üzerine odaklandığı görülmektedir. Cumhuriyet döneminin ilk kuşak öykücüleri arasında, insan psikolojisine Göktulga'nın yetkinliği ve ısrarıyla eğilen başka bir öykücüye rastlamak zordur. Ne var ki, Türk öykücülüğünde Ömer Seyfettin'le Memduh Şevket Esendal'ı birbirine bağlayan 'halka' olarak değerlendirebileceğimiz Göktulga, edebiyatımızda hak ettiği ilgiyi görememiş yazarlardan biridir. Öykülerinde, insanın psikolojik çatışmalarım ve mizacını ortaya çıkarmaya yönelik çabası, Göktulga'yı, çoğu kez ilişkilendirildiği Memduh Şevket Esendal öykücülüğünden ayırır ve Rus öykücü Anton Çehov'a yaklaştırır. Yaşamı boyunca yaklaşık seksen öykü ve yüzlerce köşe yazısı kaleme almış olan Göktulga, psikiyatrist ve öykücü kimliklerini birbirinden ayırmak için özel bir çaba sarf etmiştir. Nitekim, yazarın kurduğu öykü evreninin, psikiyatrist kimliğinden çok sanatçı kimliğiyle şekillendiği söylenebilir. Göktulga'nın erkek bakış açısıyla kaleme aldığı öykülerinde, 'geleneksel değerler'in temsilcisi olan erkek öykü kişilerinin, 'yeni değerler'in temsilcisi olan kadın öykü kişileriyle daha çok kamusal uzamlarda karşılaşmaları sonucunda yaşanan 'tuhaflıklar' ve 'beklenmedik sonlar' anlatılır. Böylelikle, modernleşme süreciyle birlikte toplumun yaşadığı kollektif şizofreni bireysel düzlemde dile getirilmiş olur. 'Öteki'nin, yani kadının kamusal uzamdaki meydan okuyucu varlığıyla toplumdaki egemen konumlan sarsılan erkek öykü kişileri ise, çözümü geçmişşe kaçmakta bulurlar.
Kütahya-Allıören köyü folklor örnekleri

Kütahya-Allıören Köyü Folklor Örnekleri adlı bu çalışma, Kütahya'nın Dumlupınar İlçesi'ne bağlı Allıören Köyü'ndeki anonim halk ürünleri, gelenek ve görenekleri ile genel manada kültürel dokusunu konu almaktadır. Bu çalışma altı bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde araştırma yöresinin tarihi, coğrafi ve kültürel özellikleri hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde anonim ürünlerden örnekler yer almaktadır. Manzum ürünlerden mani, türkü, duvaz, nefes, ninni, ağıt, bilmece, tekerleme; mensur ürünlerden masal, efsane, menkıbe, fıkra ele alınmış olup kalıplaşmış sözlerden atasözü, deyim, alkış, kargış ve yeminler yer almaktadır. Üçüncü bölümde Hayatın Geçiş Dönemleri başlığı altında doğum, sünnet, askerlik, evlenme ve ölümle ilgili inanç ve gelenekler bulunmaktadır. Dördüncü bölümde yöre halkının, çocuklar ve yetişkinler üzerinde uyguladıkları sağaltma pratiklerinden örnekler verilmiştir. Beşinci bölümde gündelik hayata dair inanışlar, altıncı bölümde ise dini hayata dair inanç ve gelenekler yer almaktadır. Gelenek ve görenekler bir toplumun geçmişşten geleceğe taşıdığı önemli kültür miraslarıdır. Bu çalışmada, halkın düşünce ve duygularına tercüman olan bu ürünler derlenmeye çalışılmış ve böylelikle bu ürünlerin kalıcı olmasını sağlamak amaçlanmıştır.
Hüday-i Kadİm Dİvanı

Mustafa Hüdayi Efendi, 16. asırda yaşamış bir Osmanlı şairidir. Kanuni Sultan Süleyman, II. Selim ve III. Murad'in saltanat dönemlerini idrak eden şairin mesleği müezzinliktir. Kaynaklara göre ömrü boyunca Haseki Sultan Cami'nde müezzinlik yapan şairin doğum yeri İstanbul'dur. Doğum tarihi kaynaklarda yazılı değildir. Tezkirelerde ölüm tarihi hicri 991, miladi 1583 olarak belirtilmektedir. Şiirde, Türk şairlerden ziyade İranlı şairleri örnek almıştır. Özellikle gazel alanında başarılı olmuş bir şairdir. Şair şiirlerini mürettep bir divanda toplamıştır. Şairin bilinen tek eseri Divanıdır. Çalışmamızın 'Giriş' bölümünde Hüdayi Efendi'nin yaşadığı dönemin sosyal, kültürel ve siyasi özellikleri ana hatlarıyla anlatılmıştır. 'I. Bölüm'de şairin hayatı, sanatı, kişiliği, şiirinin özellikleri ve eserlerinin tavsifi hakkında bilgi verilmiştir. Çalışmamızın 'II. Bölüm'ünde eserin şekil ve muhteva incelemesi yapılmıştır. 'Şekil İncelemesi'nde eserde yer alan nazım şekilleri ve özellikleri verilirken eserin edebi sanatlar açısından incelemesi de yapılmıştır. 'Muhteva İncelemesi' bölümünde ise, eserin içindeki manzumeler 'Din, Tasavvuf, Şahıslar, Cemiyet ve Kültür, İnsan, Tabiat ve Eşya' yönlerinden incelenmiş ve örnek beyitler verilmiştir. Divanda yer alan manzumelerin transkripsiyonu, eserin iki yazma nüshası karşılaştırılarak yapılmıştır. Transkripsiyonlu metin tezimizin sonuna eklenmiştir. Farsça manzumeler transkripsiyonlu metnin sonuna yazılmıştır. Çalışmamızı hazırlarken doğrudan veya dolaylı olarak faydalanılan eserler, 'Kaynakça' kısmında sıralanmıştır. Divanda geçen şahıs, yer ve eser adlan tespit edilmiş, sayfa numarası verilerek 'Sistematik Metin İndeksi' başlığı altında metnin sonunda verilmiştir.
Kelime ailelerinde ses, biçim ve anlam

Bu çalışmada Türkçenin tarihi seyrindeki bir takım seslik, morfolojik ve semantik değişme ve gelişmeler konu edilmiştir. Kelime aileleri üzerinden gerçekleştirilen incelemenin kapsamında ilk sesli köklerle ve Doğu Türk yazı dilinin yazıtlardan 15. yüzyılın ikinci yarısına kadarki zaman dilimiyle sınırlı tutulmuştur. Kök biçimine metinlerde rastlanmamış ve ilk bakışta kök izlenimi uyandıran gövdeler de ait oldukları tek heceli köklerin grubuna dahil edilerek akraba kelimeler bir araya getirilmiştir. a sesiyle başlayan kökler, kelime başına geçen protez seslerle yeni birimler meydana getirmiş ve birincil köklerin türetmelerine bu yeni biçimlerin ürünleri eklenerek kelime ailelerini ve dolayısıyla söz varlığını genişletmiştir. Oluşturulan kelime ağaçlarıyla, ses gelişmeleri, ekleşmeler sonucunda meydana gelen ses olayları kökler ve köklerin türetme yönüne göre sıralanmış isim ve fiil gövdelerinde karşılaştırmalı olarak takip edilebilmektedir. Kelime aileleri, genel bir nöbetleşme terimiyle ifade edebileceğimiz seslik değişmelerden başka bir takım anlam olaylarının yanı sıra tarihsel sürecinde Türkçenin türetme ve üretme davranışlarını örneklemektedir.
Sermed Divanı, inceleme-metin

Yüksek lisans tezimizin konusunu, 18. asrın sonu ile 19. asrın ilk yarısında yaşamış olan Sermed Mehmed Efendi'nin hayatı, eseri, edebi kişiliği ve divanının transkripsiyonlu metni oluşturmaktadır. Sermed, II. Mahmud (1807-1839) devrinde kendisini gösterebilmiştir. Bu devir yani 19. asrın ilk yarısı divan edebiyatının, yüzyıllardan beridir işlenegelen konularının ve nazım şekillerinin tekrar edildiği bir dönemdir. Sermed herhangi bir orijinalliğin ve yeniliğin bulunmadığı bu asırda çağdaşlarının arasında da gölgede kalmış bir şairdir. Sermed hakkında kaynaklarda verilen bilgiler son derece kısıtlıdır. Bu verilen bilgiler ise şöyledir: 1209/ 1794 yılında İstanbul'da doğmuş ve asıl adı Sermed Mehmed'dir. Kethüda kaleminde memur olarak çalışmaya başlamıştır. Karantina katipliği ve zaptiye meclisi katipliği görevlerinde bulunduktan sonra 1264/ 1848 yılında zaptiye meclisi azası iken ölmüştür. Sermed'in mevcut tek eseri divanıdır. Sermed Divanı, biri taş basması olmak üzere iki kez basılmıştır. Bu iki baskıda da şiir sayıları birbirinin aynısıdır. Taş basması nüshada, yazım daha doğru olduğu için bu baskı çalışmamıza esas alınmıştır. Buna göre tezimizin konusunu oluşturan Sermed Divanı'nda: 10 kaside, 51, gazel, 60 kıt'a (8 Nazm), 52 murabba (41 şarkı), 2 terkib-bend, 1 muhammes, 14 matla, 2 kısa mesnevi yer almaktadır. Sermed Mehmed Efendi, Enderunlu Vasıf, Nevres, Nefi ve Muhibbi ye nazireler yazmıştır. Fakat o daha çok Nedim ile başlayıp Enderunlu Vasıf ile devam eden çizgide yer almış bir şairdir. Divan şiirinin son döneminde yetişmiş olan Sermed Mehmed Efendi, devrinde ön plana çıkamamış daha sonra da çabuk unutulmuş bir şairdir. O, lirik, mahalli öğeler ve deyişlerle yüklü şiirleriyle ihmal edilmemesi gereken bir şairdir.
Malumat Gazetesi (49-72. sayılar) tahlili fihrist-inceleme ve seçme metinler

Edebiyat tarihimizin en önemli materyalleri arasında dergiler ve gazetelerbulunmaktadır. Arap harfleriyle olusturulmus bu gazete ve dergilerin Latin harflerine çevrilmesi ve üzerinde yapılan çalısmalar bu alanda çalısma yapacaklar için önemli kaynaklardır. Tamamı 19 cilt ve 423 sayı olan Malumat gazetesi, 1895 ile 1903 yılları arasında çıkan ve döneminde adından çokça söz ettiren bir gazetedir. Bizim çalısmamız Malumat gazetesinin 49-72 sayılarını kapsayan üçüncü cildinin incelenmesidir. Çalısmamızın amacıMalumat gazetesinin 49-72 sayılarını inceleyerek elde ettigimiz verileri ve sonuçları matbuatalanında çalısma yapacak arastırmacılara sunmaktır. Yaptıgımız çalısma daha çok edebi mahiyet tasısa da Malumat'ın bir gazete olması dolaysıyla sayfalarında hukuk, askerlik, tıp, ziraat gibi konulardaki makalelere de yer vermesi onun edebiyat dısındaki alanlarda çalısmayapacaklara kaynak teskil etmesini saglayacaktır. Çalısmamızda öncelikli olarak Malumat gazetesinin döneminde yerini tespit edebilmek için gazetenin yayın hayatını sürdürdügü esnada dönemin siyasi-sosyal ve matbuat hayatını inceledik. Bu inceleme esnasında farklı kaynaklardan yararlandık. O dönemde yasayanönemli kimselerin anı kitaplarına basvurduk. Çalısmanın devamında ise gazetenin sekil ve muhteva özelliklerine degindik. Daha sonra gazetenin üçüncü cildinde yer alan tüm yazıları ve fotografları fisleyip bir fihristolusturduk. Bu fihristi konularına ve yazar adına göre olmak üzere iki grupta topladık ve yazar adına göre yaptıgımız fihristte yazıların içeriklerine de birer cümleyle yer verdik. Çalısmamızın son kısmında ise gazetede yer alan edebi yazıların Latin harflerineçevrilmis seklini ve bazı fotografları yerlestirdik. Son olarak da yararlandıgımız kaynakların bibliyografyasını olusturduk.