turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Füyuzi'nin Makbul Der Hal-i Huyul adlı baytarnamesi: Giriş-tenkitli metin-dizin

Bu dil çalışması, Süleymaniye Kütüphanesinin Hacı Mahmud bölümünde 2055 numarada kayıtlı bulunan Makbul Der Hal-i Huyul adlı baytarnamenin üzerinedir. Bu eser Füyuzi tarafından 17. Yüzyılda Sultan Mustafa b. Mehmed Han devrinde Eski Anadolu Türkçesi ile oluşturulmuş ve dönemin padişahına sunulmuştur. Makbul Der Hal-i Huyul bir mukaddime, bir hatime ve üç bölümden oluşmaktadır. Bu eserin Şeyh Muhammed Kadızade'nin eseri olduğuna dair görüşler bulunmakla birlikte baytarnameler üzerinde tüm çalışmalar tamamlanmadığı için bu konuda kesin bir kanı bulunmamaktadır. Yapılan ve yapılmakta olan çalışmalar ile birlikte kesin bir sonuca varılacaktır. Bu tez Giriş, Tenkitli Metin ve Dizin olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde eserin yazarı, eserin içeriği, eserin bölümleri ve nüshaları hakkında genel bilgiler verilmiştir. Ayrıca metnin dil ve imla özellikleri bu bölümde incelenmiştir. Tenkitli Metin bölümünde eserin varaklarının transkripsiyonlu metni bulunmaktadır. Metin oluşturulurken diğer nüsha ile karşılaştırılmış, en doğru olduğu düşünülen kelimeler tercih edilmiş ve nüsha farkları belirtilmiştir. Metinde okumayı kolaylaştırma ve anlam bütünlüğü sağlama amacıyla satır başları yapılmış, bazı kelimeler kalın olarak yazılmış, her iki nüshanın sayfa numaraları belirtilmiş, noktalama işaretleri kullanılmış ve kompozisyon kurallarına uyulmuştur. Gramatikal bir dizin oluşturulmuş ve transkripsiyonu yapılmış metinde yer alan tüm kelime ve kelime grupları gösterilmiştir.
Tarık Buğra'nın Ömer, Yarın diye birşey yoktur, Martı adlı hikayelerinin kelime bilgisi bakımından incelenmesi

Kelime çeşitleri bir dilin ana malzemesini oluşturmaktadır. Hikaye türünde bulunan kelime çeşitlerinin dilbilgisel tasnifi hikaye türünün dilinin oluşumunu ve yazarın üslubunu yakından ilgilendirir. Bu çalışmada Tank Buğra'nın 'Ömer, Yarın Diye Bir Şey Yoktur, Martı' isimli hikayelerinde yer alan kelime çeşitlerinin dilbilgisel tanım ve tasnifi yapılmıştır. Daha sonra hikayelerde geçen kelime çeşitlerinin istatistiği yapılarak bu kelimelerin edebi türün diline ve yazarın üslubuna olan tesiri ortaya konmuştur. Yapılan tasnif ve istatistiklere göre bu hikayelerde en çok isimler daha sonra fiiller ve sıfatlar kullanılmıştır. Bu durum da hikaye türünün dilinin istatistik görünüşünü ilgilendirir. Hikayelerdeki kelimelerin tahlil ve tasnifi yazarın üslubuna da açıklık getirmektedir. Ayrıca yazarın seçtiği kelimelerin anlatılan çevreyle ilgisi olduğu da kesindir. Burada dille toplum, dil-kültür ilişkisi ortaya konmaktadır. Öyleyse bir dildeki kelimelerin tahlili o dilin oluşum sürecine, edebi türlerin diline, konuşanların üslubuna, dil-kültür ilişkisine açıklık getirir.
Münif Antaki hayatı, edebi kişiliği, eserleri, divanının tenkitli metni ve incelemesi

Bu çalışmada 18. yüzyıl Divan Edebiyatı şairlerinden Antakyalı Munif Mustafa'nın Türkçe Divanı incelendi. Münifin, hayatı, sanatı, eserleri; Türkçe Divam'nın tenkitli metni ve muhteva bakımından incelenmesi dahil olmak üzere çalışma iki bölümdür. Yurdumuzdaki kütüphanelerden, biri matbu olmak üzere yirmi dört nüsha tesbit edildi. Bu nüshalardan dört tanesi tenkitli metin hazırlama çalışmaları için esas alınmıştır. Türk Edebiyatında pek bilinmeyen Münif hikemi tarza mensup bir şairdir. Kasidelerinde Nefi'nin tesiri görülürken O, klasik kaside anlayışına sıkı sıkıya bağlıdır. Gazel, kıta, ve müfretlerinde Nabiyane bir üslubu vardır. Nazirecilik ve nesir alanında başarılı sayılabilir. Edebiyatımıza kendini kabul ettirecek olgunluğa, sanat güzüne ulaşamamıştır. Eserleri: Türkçe Divanı, Manzum Kırk Hadis Tercümesi, Manzum ve Mensur Zafername ile Münşeat'dır. Münifin edebiyatımızdaki yerine ait tesbitlerimizi 'sonuç' bölümünde belirtmeye çalıştık.
Halil Soyuer'in şiirlerinin şekil ve tematik açıdan incelenmesi

1950 yılından itibaren eserleri yayımlanan Halil Soyuer, Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatının en üretken şairlerinden biri olmuştur. Hece vezniyle yazılmış, halk şiiri etkilerini taşıyan şiirleri ile dikkat çekmiştir. Uzun yıllar Ankara'da gazetecilik yapan Soyuer, Çaba adlı bir de edebiyat dergisi çıkarmıştır. Şiirleri uzun yıllar muhtelif dergilerde yayımlanmıştır. Halil Soyuer, 1950 yılından sonra 18 şiir kitabı çıkarmıştır. Bu şiirlerde ağırlıklı olarak hece veznini kullanmıştır. Şiirlerinin büyük çoğunluğu koşma nazım şeklinde yazılmıştır. Soyuer, eserlerinde halkın konuşma diline yakın, zaman zaman yöresel ağız özelliklerini de içeren sade bir Türkçe kullanmıştır. Şiirlerinde en çok aşk, sevgi, kader, ölüm gibi temalara yer vermiştir. Özellikle ilk dönem şiirlerinde konu ve söyleyiş bakımından çevresindeki ünlü isimlerden etkilendiği görülür. Halil Soyuer, şiirleri dışında sosyal hayatıyla da Ankara'daki sanat çevrelerinde aranan biri olmuştur. Uzun sanat yaşamı boyunca Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatının birçok ünlü ismiyle dostluk kurmuştur. Bu isimlerle olan anılarını Şair Dostlarım adıyla gazete ve dergilerde yazmıştır. Bu açıdan da Türk edebiyatına katkılar sağlamıştır. Müzik çevreleriyle iç içe olan şairin çok sayıda şiiri bestelenmiştir. Bu çalışmada onun şiirlerini şekil ve tema bakımından incelemeye çalıştık.
Kerkük Türkmen şairi hasan kevser'in hayatı ve güneş kuşları şiir kitabının incelenmesi

Türkmen şair Hasan Kevser, Irak Türkmen edebiyatında vatansever kimliği ile tanınan önemli bir şairdir. Hayatı boyunca Türkmen davası için mücadele veren isimlerden biri olmuştur. Hasan Kevser, edebiyata önemli eserler kazandırmış, şiirleri ile Irak Türkmenlerinin milli mücadele ruhunu ayakta tutmaya gayret göstermiş, şiirlerinde Türkmen milletinin acılarını ve çektiği zulümleri dile getirmiştir. Hasan Kevser, 1942 yılında Kerkük'ün Tisin semtinde dünya'ya gelmiş, Kerkük Öğretmen Okulu'nu başarıyla tamamlayarak öğretmen olmuştur. Irak Türkmen Edebiyatının önemli bir temsilcisi olan şair, Türkmen eğitimi adına yapılan mücadelelere hem öğretmen hem de şair olarak destek vermiştir. Bu çalışma Türkmen şair Hasan Kevser'in hayatı ve eserleri hakkında bilgiler vermektedir.
Afet Ilgaz'ın romancılığı

Afet Ilgaz'ın romancılığı esas alınarak hazırlanan çalışmada, yazarın tümü gerçek hayattan beslenen toplam on bir romanına ve hayatına değinilmiştir. Eserleri kadar siyasal ya da toplumsal görüşleriyle de sivrilen Afet Ilgaz, farklı hayat biçimleri içinde yer verdiği insanı, romanlarında başarılı bir şekilde ele alır; bununla da kalmayarak günlük yaşamın içinden seçtiği insanı, yaşadığı çağın siyasal, sosyal ve kültürel yapısı içinde verir. Kamerasını çeşitli statülerde olan ve çeşitli görüşleri benimseyen insana çeviren yazar, onunla birlikte onun sorunlarına da değinir; kadın, aşk, evlilik, güvensizlik, kararsızlık, iletişimsizlik, siyaset, din ve tasavvuf gibi konuları sorgulayıcı bakış açısıyla verir ve edebiyatı kendi görüşlerini savunmak ya da yaymak maksadıyla kullanmaz. Kendisini hiçbir akımın veya ekolün içine hapsetmez ve çoğu zaman klasik, yer yer de modernist, kimliğiyle okuyucunun karşısına çıkar. Romanlarında konulara yaklaşımı kadar usta kurgusuyla da dikkat çeken Ilgaz, yazarlığın büyük bir sorumluluk getirdiğine inanır. Dikkatli bir gözlemci olmasının ve ayrıntılara önem vermesinin yanında dil konusunda da son derece titiz davranan yazar, kendine has söylemi, anlattığı kişiler ve olaylarla Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatının önemli yazarları arasında yer almayı başarmış usta bir yazardır.
Bosnalı Asım Dİvanı'nın tahlili

Eski Türk edebiyatında divan tahlili ile ile ilgili yapılmış pek çok çalışma yer almaktadır. Bunların bir kısmında divanın tamamı tahlil edilirken bir kısmında ise divandaki bir konu üzerine yoğunlaşılarak tahlil yoluna gidilmiştir. Bu çalışmamızda 17. yüzyıl şairlerinden Bosnalı Asım'ın tek eseri olan Divan'ını 'Din-Tasavvuf, Cemiyet, İnsan, Tabiat' konu başlıkları altında tüm yönleriyle tahlil ettik. Bu tahlil çalışmasında daha önce yapılmış olan tahlil planlarını örnek almakla birlikte bölüm başlıklarına bazı eklemeler, çıkarmalar ya da bazı başlıklarda değişiklikler yaptığımız da oldu. Çalışmaya başlamadan önce tahlilin ne olduğunu, nasıl yapıldığını, nasıl bir yol izlememiz gerektiğini araştırdık. İlk olarak Eski Türk edebiyatındaki tahlil çalışmalarıyla ilgili yayımlanan makaleleri okumakla çalışmamıza başladık. Tahlil edeceğimiz divanı da belirledikten sonra Divan'daki bütün şiirleri Türkiye Türkçesine aktardık. Bu aktarma işlemi sırasında beyitlerde yer alan unsurları yukarıda belirttiğimiz bölüm başlıklarına göre sınıflandırdık. Bu işlem bitince ise tez çalışmamızın asıl tahlilini oluşturan metnini yazdık. Yazma işlemi sırasında söylediklerimizin somut delillere dayanması adına her bölümde ve bu bölümlerin her maddesinde örnek beyitler vermeye ayrıca özen gösterdik. Bu çalışmada hayatı hakkında oldukça sınırlı bilgiye sahip olduğumuz Bosnalı Asım hakkında daha fazla fikir sahibi olabilmek amaçlanmaktadır.
Sait Faik Abasıyanık'ın öykülerinde kurgu ve anlatım teknikleri

Türk öykücülügünün önemli yazarlarından Sait Faik Abasıyanık, öykülerindesıradan insanları, yaygın deyisle küçük insanları, anlatmıstır. Onların yasamlarınaayna tutan öykülerinde daima insani gerçeklikler ön planda yer almıstır. Sait Faik, sanatsal üretimi ve faaliyeti sürecinde düsünsel ya da ideolojik yaklasımı ötelemis, onun yerine kendine has bir duyarlıgı sanatının merkezine yerlestirmistir. Öykülerindeinsanlara ve onların yasantılarına sevgi ve hosgörüyle yaklasan yazar, hem kendi hem de dıslanmıs insanların özlemlerini ve yasamdan beklentilerini dile getirmistir. Öykülerinin biçimsel niteligi yani kullandıgı anlatım ve kurgulama teknigidogrudan dogruya onun insanı algılayıs ve görüs tarzından esinlenir. Onun için öyküyazmak bir yasam biçimidir ve yasamının temelinde bu duygu bulunmaktadır. Bu açıdan öykülerine benligi, yasam gerçekligi ve insani nitelikleri ayrıstırılamaz bir biçimde katıstırılmıstır. Bu çalısmanın her asamasında, yazarın biyografik gerçekligi yadsınmamakla birlikte öncelikli olarak öykülerindeki kurgusal yapı, öyküleme biçimi ve anlatım tekniklerinin belirlenmesi amaçlanmıstır. Öykülemede basvurdugu anlatım teknikleriSait Faik öykücülügünün hem nitelik hem de nicelik açısından nasıl ortaya çıktıgını ve sanatsal üretiminin bu noktada nasıl temellendirildigini göstermektedir. Bu dogrultuda incelememizde, Sait Faik öykülerinin biçimsel olusumununortaya konulması hedeflenmektedir. Sait Faik Abasıyanık, öykülerinin anlatım biçimi ve kendine has kurmaca dünyası ile Türk öykücülügünde modernist öykününöncülerinden olmustur.
Türk Gazetesinde edebİ faaliyetler üzerine bir inceleme

Sultan II. Abdülhamid döneminde Jön Türklerin siyasi faaliyetlerde bulunduğu merkezlerden biri olan Mısır, Türk düşünce hayatının şekillenmesinde başlıca rollerden birini oynar. Meşrutiyet taraftarı muhalifler, Mısır'da yayımladıkları gazete ve mecmualarla çeşitli konulardaki fikirlerini ifade etme fırsatı bulurlar. Jön Türklerin Mısır'da yayımladığı gazetelerden biri, 1903- 1907 yılları arasında yayım hayatını 187 sayı sürdüren Türk gazetesidir. Haftalık olarak yayımlanan gazete, 1902 Jön Türk Kongresi sonrası Mısır'da yayımlanan gazeteler arasında milli duyarlılıkları kesin bir dille ifade etmesiyle öne çıkar. 'Türkleri tüm dünyaya tanıtmak' politikasıyla hareket eden gazetede kalem faaliyetlerinde bulunan kişiler; Ali Kemal, Şerafeddin Mağmumi, Manastırlı Bahaeddin, Mehmed Suad, Ahmed Kemal, Necmeddin Arif, Esad Bey, Celaleddin Arif'tir. Gazetenin Türkçü politikasının bir yansıması olarak Yusuf Akçura'nın daha sonra kitaplaştıracağı, Türk milliyetçiliğinin teorik temellerini ortaya koyduğu Üç Tarz-ı Siyaset, gazetede makaleler halinde yayımlanır. Türkçülük düşüncesinin gelişiminde önemli katkıları bulunan Hüseyinzade Ali Bey'in de gazetede şiir ve yazıları yayımlanır. Siyasi, ilmi ve edebi bir gazete olma özelliğini taşıyan Türk'te, Türk diline ve Türk edebiyatına verilen önem dikkat çekmektedir. Mısır'da yayımlanan Jön Türk yayınları arasında edebi faaliyetler açısından da zengin bir içeriğe sahip olan gazetede, Türk edebiyatının köklü geleneğinden övgüyle bahsedilir. Yenileşme Dönemi Türk edebiyatına dikkatlerin çekildiği gazetede; Namık Kemal, Abdülhak Hamid, Şemseddin Sami gibi isimlerden ve onların eserlerinden söz edilir. Servet-i Fünun edebiyatına da ilgi gösteren gazetede, Tevfik Fikret'in bazı şiirleri nesre çevrilir. Ayrıca Tevfik Fikret ve Cenab Şehabeddin'in daha önce yayımlanmış şiirlerine gazetede yer verilir. Gazetede bir kısmı müstear adla ya da imzasız olarak yayımlanan şiir, hikaye ve siyasi rüya türünde edebi metinler bulunur. Sultan II. Abdülhamid'e karşı saygılı bir dil kullanmayı tercih eden ve dış politikada Osmanlı hükumetini destekleyen, milli kültür bilinci oluşturmayı hedefleyen Türk, siyasi ve edebi yönüyle milli bir tavrın temsilcisidir. Meşrutiyet sonrası Türk edebiyatında etkili olacak fikirlere zemin hazırlaması yönüyle önemli bir yayın organıdır.
Aşık Mevlüt Mertoğlu'nun şiirlerinde tema ve değerler

Aşık edebiyatı, Türklerin sanat anlayışını en eski Türk kültüründen başlayarak günümüze kadar yaşatan bir gelenektir. Kaynağını sözden alan aşık edebiyatı, yüzyıllar boyunca farklı kültür ve coğrafyalara yayılarak toplumun hafızasını oluşturmuş ve edebiyatın önemli bir parçası haline gelmiştir. Türklerin ilk dönemlerden itibaren birçok devlet kurarak bu devletler içerisinde aşıklık geleneğini yaşatmaları, şüphesiz bu edebiyatın günümüzde varlığını sürdürmesine katkı sağlamıştır. Son zamanlarda her türlü bilimsel ve teknolojik gelişmeye rağmen dünyada yaşanan şiddet ve korku havası, maddi ve manevi tatminsizlikler; acımasızlıklar, adaletsizlikler, çevrede olup bitenlere karşı duyarsızlık, mutsuzluk ve hayattan memnuniyetsizlik gibi problemler, eksikliği hissedilen değerlerin öğretimi ve aktarımını daha önemli bir hale getirmiş; devletleri, milli ve evrensel kimi değerleri yeniden canlı ve etkili hale getirmeye ve yaşanılan çağa uygun yeni bir takım değerler oluşturmaya; böylelikle kaybolmaya yüz tutmuş sosyal kontrolü yeniden sağlamaya yöneltmiştir. Günümüz aşıklık geleneğinin temsilcilerinden olan Aşık Mevlüt Mertoğlu'nun hayatı ile ilgili bilgiler yapılmış olan özel bir röportaj ile elde edilmiştir. Aşığın iki yüz kırk iki şiirinin incelenmesi sonucunda da Türk halk şiirinin yapı taşlarını oluşturacak nitelikte ürünler ortaya koyduğu anlaşılmıştır. Çalışmamızda Aşık Mevlüt Mertoğlu'nun aşıklık geleneğini Erzurum'da sürdürmesini sağladığı ve aynı zamanda değerler eğitimine göstermiş olduğu hassas yaklaşım tespit edilmiştir.
Khevisberi Goça ve Eylül romanlarının karşılaştırılması

Çalışmamızın giriş bölümünde, Gürcü ve Türk kültürlerinden aynı zamanda edebi ilişkilerden bahsedilmiştir. Gürcistan ve Türkiye'nin geçmişşe dayanan tarihi ilişkileri vardır, fakat bu iki ülke arasındaki edebi ilişkiler yakın geçmişşte başlamıştır. Gürcistan'da Türkoloji kürsüsünün açıldığı dönem ve başkanı olan ünlü Türkolog Sergi Jikia hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde, romanların yazıldığı dönemin tarihi, siyasi ve sosyal şartları hakkında, Aleksandre Kazbegi ve Mehmet Rauf'un yaşamıyla ilgili bilgi verilmiştir. İkinci bölümünde ise karşılaştırdığımız her iki romandaki zaman, mekan, şahıs kadrosu, önemli kişilerin karşılaştırılması ve kültürel unsunlar, Dere reisi Goça romanında Gürcü gelenekleri, Eylül romanında ise psikolojik ilişkilerin etkisi anlatılmıştır. Sonuç bölümünde, her iki romanı karşılaştırdığımızda ortaya çıkan, kültürel benzerlikler ve farklılıkları yer almaktadır. Çalışmamın sonunda, kullandığımız kaynakça bulunmaktadır.
Tanzimat dönemi Türk romanı ve Ermeni harfli Türkçe romanda kimlik

Osmanlı İmparatorluğu'nda, son yüzyılda Avrupa'dan gelen fikriyatın dönüştürücü etkisiyle, sosyal ve siyasi gündem kaynaklı olaylar bir kimlik sorununa evrilir. Özellikle Balkan Harbi'nin parçalayıcı etkisi, kurgulanan yeni 'Osmanlı Milleti' algısını imkansız hale getirirken milli kimlik bilinci üzerinden şekillenen devlet anlayışını zorunlu kılar. Farklı kimlikleri bir arada bulundurma ilkesine dayalı Osmanlı devlet sistemi, her ne kadar reformist bir yaklaşımla ve geleneksel siyasi üslubunu devam ettirerek sorunu çözmeye çalışsa da konjonktürel tavır buna izin vermez. Bu noktada milli kimlik inşa süreçleri, Osmanlı'nın tüm sosyal kimliğinin tekrar düzenlenmesini gerekli kılan bir yapıda tezahür eder. XIX. yüzyıl sosyalizasyon odaklarının en işlevsel aracı olan roman bu bağlamda ön plana çıkar. Tanzimat romanı modernleşmeye dair izlerin sürüldüğü en önemli tanıklardan biridir. Bu noktada siyasi sosyal hayatın kimlik sorunu tartışmalarından ne derece etkilendiğinin izini sürmek yine roman türü ile mümkün olur. Farklı etnik kimliklerin yaşadığı Osmanlı'da roman türü, bu çeşitliliğin farkında bir siyasal sosyal özne olarak gelişir. Ne kertede politik örgütlenme aracı olarak kullanılabildiği tartışılır olsa da yeni bir tür olan romanın, yeni kimlik algılarının şekillenmesine vesile olduğu görülür. Osmanlı toplumunu içerisinde yüzyıllardır bir yaşam kültürü meydana getiren Türk ve Ermenilerin, yeni kimlik bilinçlerini algılama biçimlerini ortaya koymak bu açıdan oldukça önemlidir. Bu çalışmada Ermeni Harfli Türkçe ve Arap Harfli Türkçe yazılan kimi romanlar üzerinden Osmanlı'da kimlik sorunu etnik, dini, aydın kimliği ve toplumsal cinsiyet bağlamında ele alınmaya çalışılırken farklı kimlik katmanlarının edebiyat ile ilişkisi irdelenecektir.
Nazan Bekiroğlu'nun nar ağacı romanında özneyi oluşturan kelime grupları

Ülkemizde özne ile ilgili olarak Türkoloji sahasında yayınlanmış kitap, makale, araştırma, inceleme ve yüksek lisans ile doktora tez çalışmaları istenilen sayıda ve nitelikte değildir. Nazan Bekiroğlu'nun 'Nar Ağacı' romanından hareketle romanı oluşturan cümlelerde özneyi incelemeyi, özelliklerini ve çeşitlerini ortaya koymayı amaçlayan bu çalışmada yazarın hayatına, edebi kişiliğine, eserlerine ve romanın özetine yer verilmiştir. Türkiye Türkçesinde özne kavramına, özne ile ilgili ortak görüşlere, öznenin özelliklerine, özne türlerine, özneyi oluşturan kelime gruplarına yer verildikten sonra romanda özneyi oluşturan kelime grupları tespit edilerek 9 ana başlıkta gruplandırılmıştır. Bu ana başlıklar ise kendi içinde tekrar alt başlıklar halinde sınıflandırılmıştır. Sonuç ve değerlendirme bölümünde ise romanda yer alan kelime grupları içerisindeki öznelerin sayıları belirlenerek hangi kelime gruplarında ve ne sıklıkta kullanıldıkları belirlendi ve bir tablo ile gösterildi. Özneyi oluşturan kelime gruplarından yeni ve farklı yapıda görülenler tespit edilip değerlendirildi. Buradan hareketle farklı yapılarda özneyi oluşturan kelime gruplarına rastlanması, Türkiye Türkçesinin anlatım ve ifade yönünden zengin bir dil olduğunu ortaya koyması açısından önemlidir.
Orhan Şaik Gökyay'ın edebiyatımızdaki yeri ve önemi

Bu tezde yaptığım çalışma mümtaz bir şahsiyetin, Orhan Saik Gökyay'ın Türk Edebiyatına kazandırdıklarını ve edebiyatımız içerisinde nasıl bir yere sahip olduğunu içermektedir. Tezin giriş bölümünde Orhan Saik Gökyay'ın eşi ile bir röportaj yapılmıştır. Hayatı bölümünde çocukluğu, eğitimi, çalıştığı yerler, kişiliği ve hocalığı tek tek ele alınmıştır. Orhan Saik Gökyay'la ilgili yapılan ilk ciddi çalışmayı Prof. Dr. Günay Kut yapmıştır. Hocanın sağlığındayken hazırlanan ve Türk Büyükleri Dizisinde ilk defa yaşayan bir edebiyatçıyı konu alan kitapta, 1989 yılma kadar hoca ile ilgili olan detaylı ve önemli bilgileri bulabiliyoruz. Ancak bu kitapta-hoca istemediği için- tutuklanması, yargılanması ve savunmasına dair en ufak bir bilgi verilmemiştir. Bu tez 'tarihi ve edebi' değer taşıyan bu savunmayı da içermektedir. Yine Günay Hocanın kitabı henüz hoca yaşarken yazıldığı için, kitapta ölümü üzerine yazılanlar bulunmamaktadır. Tezimde bu bilgilere de yer verilmiştir. Bu çalışma, Orhan Saik Gökyay'ı tanıtmak, tarihle bugün arasında köprü vazifesi gören kaynak eserleri günümüz okuyucusuna ulaştırma konusunda titiz bir çalışma yapan bir edebiyat tarihçisini kendi istediğine uygun olarak unutmamak amaçlarıyla yapılmıştır. Bu araştırma, Orhan Saik Gökyay'la ilgili yapılan çalışmaların devamı mahiyetindedir. III
Çocuk edebiyatında kurmaca gerçeklik üzerine bir inceleme

Nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi yönteminin kullanıldığı bu çalışma beş bölümden oluşmaktadır. Bu çalışmanın amacı çocuk edebiyatında kurmaca gerçekliğine somutluk kazandıran yapıyı betimlemektir. Çocuk edebiyatı yapıtlarının kurgulanması öncelikle yetişkin yazar ya da çizerin eylemine dayanır. Gerçekliğin alımlanma biçimi, çocuk ve yetişkin arasında farklılık gösterdiğinden çocuklara seslenen kurmaca evren indirgenmiş bir gerçeklik modeline dayanır. Başka bir deyişle çocuk okurun anlamlandırmakta güçlük çekebileceği durumlar, olaylar ya da düşünceler bu evrenin dışında tutulur, onun gelişim özelliklerine uygun olmayan kurgulama yöntem ve araçlarından indirgenerek yararlanılır. Bu açıdan özellikle çocuk edebiyatında kurgunun görme biçimi parçalıdır. İzlerkitlesi çocuk okur olan kurgusal yapıtlar etik bir sorumluluğa ve duyarlığa gereksinim duyar. Bu açıdan çocuk edebiyatında kurmaca gerçeklik her şeyden önce etik bir kozmostur. Etiğe benzer bir işleyişe sahiptir. Kurmacayı görünür kılan tüm katmanların da çocuğun iyiliği için etik evrensel değerlere dayanması gerekir. Çocuk edebiyatında kurmaca gerçekliği yapılandıran yazınsal katman çocuk okurun yaş düzeyi, ilgi ve gereksinimlerine uygun bir çeşitlilik göstermelidir. Bu katmanda öncelikle çocuk okurun gereksinim duyduğu devinimi ortaya çıkaran bir yol izlenmelidir. Çocuk okurun parçalı, canlı, devingen, karnavalistik ve kimi kurgularda da grotesk görme biçimi yakalanmalıdır. Böylece kurgunun görme biçimi daha inandırıcı ve daha estetik bir düzleme yerleştirilebilir. Gerçek dünyada genellikle yetişkin otoritesindeki çocuk okur, kurmaca evren aracılığıyla kendine güvenli ve özgür bir devinim alanı bulur. Özellikle karnavalistik çocuk karakterler, çocuk okur için birer eşduyumsal özdeşim imgelerine dönüşürler. Yetişkin denetiminden sıyrılan bu tür karakterlerin gücü ellerine almaları çocuk okur için bir umut kaynağı olur. Bu nedenle kurgusal çocuk edebiyatı yapıtlarında çocuk karakterlere güç verilmeli ve bireyin toplumsal kurumlar üzerindeki dönüştürücü gücü sezinletilmelidir. Hem sempatiye hem de eşduyumsal süreçlere dayanan kurgulama edimi çocuk edebiyatı açısından sevgi temeline dayanmalı, umudu diri tutmalı ve evrensel etik değerlere göre biçimlendirilmelidir.
İbrahim Tennuri, Gülzar

Eski Türk Edebiyatı alanında yapılan bu yüksek Lisans çalışmasında, XV. yüzyıl mutasavvıf şairlerinden Şeyh İbrahim Tennüri'nin hayatı, eserleri, edebi kişiliği kısa bir şekilde verildi. H. 857/M. 1453 yılında telif edilen Gülzar-ı Ma 'nevi adlı mesnevi, tarzında yazılmış olan dini, tasavvuf , fikhi ve ahlaki bir içeriğe sahip olan bu eserin iki nüshası karşılaştırılarak edisyon-kritiği yapıldı. Süleymaniye kütüphanesi Esat Efendi bölümü 1639 nolu nüsha ile Erzurum Atatürk Üniversitesi Seyfettin Özeğe Bölümü 435 nolu nüsha kullanıldı. Bilinen diğer nüshalanda tanıtıldı. Eserin baş tarafina kısa bir inceleme konuldu. Burada faydalanılan kaynaklar dipnotlarda gösterildikten sonra ayrıca incelemenin son tarafında bibliyografya adı altında toplandı. 04e yadan eserde geçen ve XV. yüzyıl Anadolu Türkçesf nde kullanıldığını sandığımız arkarik kelimelerin sözlüğü çalışmamızın sonuna eklendi.