İstanbul'da yasal yetkinliği olan müzik terapi kurum ve kuruluşların incelenmesi

Son yıllarda Müzik Terapi alanında yapılmış birçok araştırma ve klinik uygulamanın yanı sıra Müzik Terapi eğitiminde de çeşitli gelişmeler olmuştur. Bu alan hem tıp hem de müzik eğitim temellerine ve disiplinlerine bağlı olduğundan dolayı her iki bilim dalından yararlanılarak oluşturulan bir eğitim sistemine ihtiyaç duyulmuştur. 1976 yılına kadar olan süreçte Türkiye'de Müzikle Terapi alanı, Geleneksel Makam Müziği altyapıları ve bu alanlarda geçmişşten günümüze eserler bırakan İbn-i Sina ve Farabi gibi birçok bilim insanının bizlere aktardığı bilgilere dayanarak ilerlemiş ve bu birikimlerin nesiller boyu aktarımı ile günümüze kadar gelmiştir. Uluslararası eğitim camiasında da Geleneksel Makam Müziği unsurları içeriği ile destekli olmayan, çeşitli Müzik Terapi uygulama yöntemleri de özellikle 21. Yüzyıldaki araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin teknolojik unsurlar ile kolaylaşması sayesinde çoğalmış ve bilgi paylaşımlarının aktarılması neticesinde bu alanda eğitim ve öğretim faaliyetlerinde bulunan kişi ve kurumların Müzik Terapi eğitimi için diğer bilim dallarında olduğu gibi bir eğitim süreci planlaması zorunlu hale gelmiştir. Bu planlama her ülkede farklı bir şekilde planlanmaya Devam etmekte olduğu için bu eğitim sisteminin gereksinimleri de her ülke de farklılık göstermektedir. Her ülkenin Sağlık ve Eğitiminden sorumlu yönetim merkezleri bulunmakta olup, bu merkezler planlamalarını hem kendi içlerindeki yasal içerikler ile hem de dünya genelinde diğer merkezlerin yaptığı şekillerden faydalanarak düzenlemeye devam etmektedir. Müzik Terapi eğitiminin son yüzyılda akademisyenler tarafından yapılmış çalışmaları, bu planlamaya büyük katkı sağlamasına rağmen, bir yandan da bu sistemin henüz yeni oluşan bir disiplin içerisinde olması çeşitli problemleri de beraberinde getirmektedir. Bu problemlerin en başında yasal zemin, yetkinlik, sertifikasyon ve denetleme mekanizmaları unsurları olmasının yanı sıra; bu problemlerin çözümlerinin araştırılması, bulunan eksikliklerin tespit edilmesi ve tespit edilen eksikliklerin nasıl giderilebileceği ile ilgili çözüm önerilerinin geliştirilmesi de birçok araştırma konusunu ortaya çıkarmaktadır. Türkiye'de bu konu ile ilgili 2014 yılında yayınlanan Resmi gazete yayını ve 2017 yılında kurulan Sağlık Bakanlığına bağlı GETAT, Müzik Terapi alanında yapılan ve yapılacak olan tüm faaliyetlerin yasal zeminini, eğitim içeriklerini, sertifikasyon süreçlerini, klinik uygulamalar ile ilgili detayları ve bunun gibi birçok önemli unsuru belirli genelgeler ve talimatnameler ile çözüme kavuşturmaya başlamıştır. Türkiye'de birçok Üniversite, Özel Eğitim Kurumu, İnteraktif eğitim olarak tabir edilen ve bilişim teknolojileri alt unsurları ile çalışan özel web siteleri gibi Müzik Terapi eğitimi veren oluşumlar bulunmaktadır. Yasal zeminin ve kanunların henüz birkaç yıl önce düzenlenmeye başlamasının ardından, bu eğitim sürecinin en yoğun olduğu kentlerden biri de İstanbul olmasından kaynaklı olarak, bu bölgede Müzik Terapi eğitimi veren kurum ve kuruluşlar üzerinde inceleme yapılması ve içerikleri hakkında detaylı bir inceleme ve değerlendirme yapılması zorunlu hale gelmiştir. Bu oluşumların yetkinliği, eğitim içerikleri, eğitim veren personellerinin akademik etkinliği, verilen kurs bitirme belgeleri veya sertifikaların etkin olduğu veya olmadığı durumlar gibi birçok tartışmalı konu ortaya çıkmıştır. Bu çalışma İstanbul'da Müzik Terapi eğitimi veren, Sağlık Bakanlığınca belirlenen resmi prosedürlere uygun faaliyet gösteren kurum ve kuruluşların, ortak kullandıkları temel eğitim sistemini, bu sistemin alt unsurlarını, faaliyetlerini, benzerliklerini ve farklılıklarını anlatmak ve bu unsurlar dışında kalan tüm yapılanmaların yetkinliklerinin olmadığını ortaya çıkarmak amacıyla yapılmıştır. Çalışmada ayrıca Dünya genelinde aktif olarak faaliyet gösteren ve eğitimleri sonunda verdiği belgelerin niteliği büyük oranda geçerliliği olan saygın kurum ve kuruluşlara da yer verilmiştir. Ayrıca Müzik Terapinin tarihsel gelişim sürecine kısaca değinerek Türkiye'deki Müzik Terapi gibi Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları olarak nitelendirilen diğer uygulamalardan da bahsedilmektedir. Bu araştırmada bakanlık tarafından onaylanmayan ve yasal süreçlerde resmi olarak tanınmayan kurum ve kuruluşlara yer verilmediği gibi bu alanda üniversiteler dışında köklü bir altyapıya sahip ve bakanlıkça tanınan tek bir özel kuruluşa yer verilmiştir. Diğer özel kuruluşlara yer verilmemesinin asıl nedeni, bu kuruluşların faaliyetleri, içerikleri, eğitici kadrosu, yasal olarak tanınıp tanınmadığının belirsiz olması gibi birçok unsur göz önünde bulundurularak elenmiş olmasıdır. Ayrıca eğitimlerini web siteleri üzerinden veya video gibi görsel teknolojik iletişim araçlarının da kullanıldığı çeşitli merkezlere de bu eğitimlerin etik ilkelere uygun olmayan şartlarla ve yasal denetimden uzak olması nedeniyle yer verilmemiştir.