İstanbul'da yol ağaçlandırmasının peyzaj teknikleri açısından irdelenmesi ve ağaç bilgi sistemi oluşturulması Agabis; Şişli-Cumhuriyet Caddesi örneği

Karayolu, yapımından başlayarak çevrenin doğal dokusunda önemli değişmelere yol açmış, yolun trafiğe açılması ile de çeşitli kirlilik ve zararlar ortaya çıkmaya başlamıştır. Karayolu kenarlarında yapılan bitkilendirme çalışmaları, karayolunun çevrede yol açtığı olumsuz etkileri en aza indirebilecek en etkili peyzaj öğeleridir. Karayolu kenarlarında yapılan ağaçlandırma çalışmaları söz konusu bitkilendirme çalışmalarının en önemli kısmım oluşturmaktadır. Karayolu ağaçlandırma çalışmaları, yeşili ve bireyleri ortak bir amaç için bir araya getiren önemli kamusal kent mekanlarıdır. Günümüzde hızla azalan bu tarz kamusal mekanların yeniden değerlendirilip, konu hakkında çalışmaların yapılması ayrıca önem arz etmektedir. Karayolu ağaçlandırması da, yolun, proje hızı, güzergahı, paralelizm, kazı - dolgular ve yol geometrik standartları gibi, yol peyzaj ma etki eden planlama elemanlarından birisidir. Gerek dikim yoluyla, gerekse doğal olarak arazide bulunan bitkiler, karayolu ve çevresinde, karayolu yaşamı ve bakımı ile ilgili olarak düzenleyici ve koruyucu görevleri vardır. Bunlar; yüzeysel toprak erozyonunu azaltmak, suların akış hızım düzeltmek, şevlerin drenajım sağlamak, kullanıcıların güvenlik ve rahatım sağlamak, virajları belirginleştirmek, uzun bir kesimin tekdüzeliğini kırmak, far ışıklarından gözü korumak, rüzgarın ve donların etkisini azaltmak, gölge ve rahatlık sağlamak, cinsi tükenen bitkilerin ortamlarını korumak ve yeniden oluşturmak, trafiğin neden olduğu bazı kronik kirlenmeleri azaltmak, hava sıcaklığım ayarlamak, istenmeyen objeleri gizlemek, rüzgar ve gürültü siperleri yaratmak, trafik güvenliğini ve toprak stabilizasyonunu sağlamak şeklinde özetlenebilir. Karayolu ağaçlandırma çalışmalarına ülkemiz genelinde önem verilmediğinden, yanlış uygulamalar ile yolun hataları daha da fazla belirginleşmektedir. Söz konusu yanlış uygulamalardan en önemlisi, ağaçlandırmanın yol inşası bittikten sonra yapılmasıdır. İlgili uygulama hem zaman kaybına hem de doğal yaşamın daha fazla zarar görmesine neden olmaktadır. Bu bakımdan karayolu bitkilendirme projelerinde, tür seçimi ve tesis tekniği büyük önem taşımaktadır. Söz konusu çalışma kapsamında karayolu ağaçlandırma teknikleri irdelenecek, İstanbul genelinde 1 ana arterde yapılacak incelemeler neticesinde, ana arterdeki, tür seçimi ve tesis tekniği verilen bilgiler ışığında değerlendirilecektir. Ayrıca fotoğraflar, kesitler ve bitkilendirme projeleri çizilerek, uygulamadaki olumlu ve olumsuz yönler irdelenerek, çözüm önerileri geliştirilecektir. Bilgisayar donanımı, coğrafi veriler ve bu verilerin toplanması, saklanması, güncelleştirilmesi, işlenmesi, analiz edilmesi ve görüntülenmesi gibi işlemleri yapabilecek yazılım ve bunları planlayacak insan grubunun bir araya gelmesiyle oluşan Coğrafi Bilgi Sistemleri, çalışmamızın önemli bir kısmını oluşturmaktadır. Çalışmamız kapsamında yer alan ana arterdeki ağaçlara dair 'Ağaç Bilgi Sistemi ' oluşturulacaktır. Genel olarak kentsel alanlarda var olan ağaçlar, estetik, psikolojik ve ekolojik işlevleri ile kentsel ortamların vyaşam kalitesini yükselten önemli organizmalardır. Ağaçların bu misyonu, kentlerde ağaç yetiştirilmesini tercihin ötesinde bir zorunluluk haline getirmektedir. Kentlerin yeterli düzeyde ağaç varlığına kavuşturulması ve bu varlığın sağlıklı bir şekilde devam ettirilmesi, ağaçlara dair yapılacak olan ayrıntılı ve planlı çalışmalar ile mümkündür. Bu nedenle kentsel ortamlarda ağaç kültürü ile ilgili her türlü çalışmaları düzenlemek üzere bir ağaç bilgi sistemi kurulmalıdır. Söz konusu ağaç bilgi sisteminin varlığı ile, kentin ağaç varlığım tanımak, kent ağaçlan ile ilgili bir yönetim programı hazırlamak, yapılacak müdahalelerde öncelikleri saptamak, gelecekteki yatırımlarla ilgili parasal tahminler yapabilmek, kentin uzun vadeli bir ağaç yönetim politikasını oluşturmak, ağacı kent yeşili politikası çerçevesinde bir iletişim vektörü olarak kullanmak şeklinde özetlenebilir. Kurulacak ağaç bilgi sisteminin temelim veri toplama çalışmaları oluşturmaktadır. Bu aşama en yorucu, zaman alıcı ve pahalı olanıdır. Saha ve literatür çalışmaları neticesinde oluşturulacak veri tabam, sorgulanıp bilgi sistemleri mantığında derlenerek ağaç bilgi sistemi çalışmalarında kullanılacaktır. Toplum hayatım doğrudan etkileyen taşınmaz mal yönetimindeki olumsuzlukların giderilmesi ve ülke kaynaklarının yerinde kullamlmasımn temini için temel nitelikteki bilgilerin önemi artmakta ve yerel yönetimlere bu konuda önemli görevler düşmektedir. Özellikle 2000'li yıllarda kentler klasik yönetim biçimini terk edip bilgi sistemlerine dayalı yönetim biçimleri ile yönetileceği kaçınılmaz bir gerçektir. Dolayısı ile modern kentlerin arzu edilen düzeyde ağaç varlığına kavuşturulması ve bunun sağlıklı bir şekilde devam ettirilebilmesi, ancak doğru veriler ile kurulmuş ağaç bilgi sistemleri ile mümkün olabilir. XV