Üniversite öğrencilerinin ben durumları ile ana-baba tutumlarını algılamalarını etkileyen bazı değişkenlerin incelenmesi

Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin ben durumları ile ana-baba tutumlarını algılamaları arasındaki ilişkinin saptanması ve bazı değişkenlerin gençlerin ben durumları ve algıladıkları ana-baba tutumları üzerindeki etkilerinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma A. Ü. Ziraat Fakültesinin bölümleri ve Ev Ekonomisi Yüksek Okulu'nun ikinci ve üçüncü sınıflarına devam eden toplam 172 genç üzerinde yürütülmüştür. Araştırmada genç ve ailesi hakkında bazı bilgileri içeren 'Kişisel Bilgi Formu', gençlerin ben durumlarım belirlemek için 'Sıfat Tarama Listesi', algılanan ana-baba tutumlarını belirlemek için ise 'Ana-Baba Tutum ölçeği ' kullanılmıştır. Deneklerin ben durumları ve algıladıkları ana-baba tutumları üzerinde bazı değişkenlerin etkisini saptayabilmek için varyans analizi yapılmıştır. Yapılan varyans analizi sonucunda; ortalamalar arasındaki farklılığın önemli bulunması halinde, farklılığı hangi ortalamaların yarattığını saptayabilmek için Duncan Testi, ben durumları ile algılanan ana-baba tutumları arasındaki ilişkiyi tespit etmek amacıyla da korelasyon katsayıları önemlilik testi yapılmıştır. Gençlerin cinsiyetinin Yetişkin, Serbest Çocuk ve Uymuş Çocuk ben durumları üzerinde, fiziki görünüşlerinden memnuniyet durumunun Eleştirici Ana baba, Yetişkin ve Uymuş Çocuk ben durumları üzerinde, anne-babalarinın ilişki durumunun da Yetişkin ve Uymuş Çocuk ben durumları üzerinde etkili olduğu bulunmuştur. Bununla beraber gençlerin kardeş sayısının, doğum sırasının, anne ve babalarının öğrenim düzeylerinin ben durumları üzerinde önemli bir etkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Cinsiyet, kardeş sayısı ve doğum sırası değişkenlerinin gençlerin algıladıkları ana-baba tutumlarını etkilemediği ancak gençlerin fiziki görünüşlerinden memnuniyet durumunun algılanan ilgisiz ve otoriter ana-baba tutumlarını, anne-babalarının ilişki durumunun algılanan demokratik ve ilgisiz anne tutumları ile demokratik, ilgisiz ve otoriter baba tutumlarını, annelerinin öğrenim düzeyinin ilgisiz ana-baba tutumunu; babalarının öğrenim düzeyinin ise algılanan ilgisiz anne tutumu ile demokratik ve ilgisiz baba tutumlarını önemli düzeyde etkilemekte olduğu saptanmıştır. Gençlerin ben durumları ile algıladıkları anne tutumları arasındaki korelasyon incelendiğinde; algılanan demokratik anne tutumu ile Yetişkin ben durumu arasında pozitif, demokratik anne tutumu ile Uymuş Çocuk ben durumu arasında negatif yönde önemli bir ilişkinin bulunduğu, ilgisiz anne tutumu ile Eleştirici Anababa ve Uymuş Çocuk ben durumları arasında pozitif, Koruyucu Anababa arasında ise negatif yönde önemli bir korelasyon olduğu belirlenmiştir. Ayrıca algılanan otoriter anne tutumunun artmasıyla birlikte gençlerin Yetişkin ben durumu puanlarının düştüğü, Uymuş Çocuk ben durumu puanlarının da yükseldiği görülmüştür. Gençlerin ben durumları ile algıladıkları baba tutumları arasındaki korelasyon incelendiğinde ise; algılanan demokratik baba tutumunun artmasıyla Koruyucu Anababa ve Yetişkin ben durumları puanlarının da arttığı, Eleştirici Anababa ve Uymuş Çocuk ben durumları puanlarının ise azaldığı tespit edilmiştir. Algılanan ilgisiz baba tutumu ile Koruyucu Anababa ben durumu arasında negatif, Eleştirici Anababa ve Uymuş Çocuk ben durumları arasında ise pozitif yönde önemli bir ilişki saptanmıştır. Algılanan otoriter baba tutumu ile Eleştirici Anababa ve Uymuş Çocuk ben durumları arasındaki ilişkilerin pozitif yönde olduğu, otoriter baba tutumu ile Koruyucu Anababa ve Yetişkin ben durumları arasındaki korelasyonların ise negatif yönde olduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlar ışığında ana-babalara ve çeşitli kuruluşlara bazı öneriler getirilmiştir.