turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
M. Rauf'un yaşamı ve eserleri üzerine bir araştırma

İsim benzerliği ve faaliyet sahalarının aynı olması nedeniyle Eylül yazarı Mehmet Rauf ile Ferik Atıf Paşa'nın oğlu M. Rauf birçok araştırmacı tarafından karıştırılmaktadır. m. Rauf, başta Resimli Kitap dergisi olmak üzere Donanma, Şehbal, Şelale ve Servet-i Fünun dergilerinde yazılar yayınlarken Eylül yazarı ile karıştırılmamak için ilk ismi olan Mehmet'i Arap alfabesindeki 'inim' harfi ile kısaltarak göstermişse de bu yanlışa düşürülmekten kurtulamamıştır. İşte yüksek lisans tez çalışmamız tam da bu yanlışı düzeltmeyi ve gayet başarılı eserler veren M. Rauf'u edebiyat camiasına ana hatları ile tanıtmayı hedeflemektedir. Yaptığı çevirilerden sekiz dokuz dil bilen iyi bir tercüman olduğunu anladığımız M. Rauf başarılı bir şair, güçlü ve mantıklı bir münekkit, hevesli bir hikayeci ve tiyatroyu iyi bilen bir oyun yazarıdır. Darülfunun'da verdiği Yunan Edebiyatı Tarihi, İtalyan Edebiyatı Tarihi ve Mitoloji derslerinden arda kalan kıymetli kitaplar onun bu alanlarda da son derece başarılı olduğunu göstermektedir. M. Rauf 6. sayısından itibaren başmuharrirlik görevini üstlendiği Resimli Kitap dergisinin ilk sayısında Marmara'ya Karşı isimli bir şiir yayınlar. Bu şiir tespit edebildiğimiz kadarı ile ona ait ilk edebi eserdir. Daha ilk eserinden nasıl bir edebiyat anlayışına sahip olduğu noktasında bizlere ipucu veren M. Rauf Servet-i Fünun'daki tenkidi yazıları ile edebiyatın amacının ne olduğunu izah eden poetik yazılar yazmıştır. Üç bölümden oluşan çalışmamızın ilk kısmı onun hayatını, tahsilini, görevlerini, ailesini ve tanınmasında etkili olan dergileri açıklarken ikinci kısım dergilerde yayımlanan eserlerinden yola çıkarak şair, hikayeci, oyun yazarı ve münekkit M. Rauf' u anlatmaktadır. Tezin üçüncü bölümünde M. Rauf' a ait olan tüm eserler kronolojik sıra gözetilerek verilmiştir
Anadolu efsanelerinin tanımı ve tasnifi

Bu çalışmada Türkiye'de efsaneler üzerine yapılmış tezlerin tespit ve tenkitinin yapılması amaçlanmıştır. Çalışmanın temel hedefi halk biliminin önemli çalışma sahalarından biri olan efsaneler üzerine ülkemizde yapılan çalışmaların değerlendirilmesiyle, bu çalışmaların ulaştığı ilmi derece ve eksikliklerin tespit edilip konu üzerine ileriki araştırmacılara ışık tutmaktır. Çalışmada öncelikle efsaneler hakkında kısaca bilgi verilmiş, Türkiye'de efsaneler üzerine yapılmış çalışmaların bibliyografyası saptanabildiği kadarıyla aktarılmıştır. Ardından efsaneler üzerine kaleme alınmış kitaplardan bazıları incelenmiştir. Tezin ana eksenini oluşturan Türkiye'de efsaneler üzerine yapılmış tezlerden mümkün olduğunca çok sayıda teze ulaşılmıştır. Ulaşılan bu tezler bir sınırlandırmaya tabi tutularak çalışmamızda farklı örneklemler sağlayacak tezlerin incelenmesine gayret edilmiştir. Bu amaçla saptanan tezler incelenmiş, tanıtılmış ve değerlendirilmeye çalışılmıştır.
Orhan Pamuk'un romanları üzerine bir araştırma

Türkiye'de 1980 sonrası dönemin en önemli yazarlarının başında gelen Orhan Pamuk, Nobel edebiyat ödülü dahil olmak üzere birçok ödül alan, eserleri hem yurt içinde hem de yurtdışında büyük ilgi gören ve dünya edebiyatının önemli kalemleri arasında sayılan bir yazardır. Aynı zamanda hem edebi kimliği hem de siyasi, sosyal ve kültürel fikirleri sebebiyle hakkında birçok tartışma ve polemik üretilen, bazen övgülerle karşılaşan ve bazen de yergilere muhatap olan bir romancıdır. Tüm bunlara rağmen Pamuk'un eserleri üzerine yapılan bilimsel çalışmalar oldukça sınırlıdır. Ayrıca bu çalışmalar yazarın tüm yapıtlarını kapsamaktan ziyade ya tek bir eserini incelemektedir ya da yazarın tüm romanlarını tek bir roman unsuru bağlamında ele almaktadır. Karşılaştırmalı edebiyat sahasında yapılan çalışmalar ise Orhan Pamuk'un herhangi bir romanını, dünya edebiyatının çeşitli örnekleri ile mukayeseye dayanmaktadır. İşte Pamuk'un romanları üzerine yapılan bu çalışmanın önemi yazarın tüm romanlarının bütünlüklü bir yaklaşımla ele alınmasından kaynaklanmaktadır. Orhan Pamuk'un eserleri incelenirken temelde analitik bir yaklaşım biçimi benimsenmiştir. Pamuk'un tüm romanları önce kendi arasında tasnif edilmiş, sonra da tasnif edilen bu romanlara en uygun inceleme yöntemi uygulanmıştır. Böylece Orhan Pamuk'un romanları üzerine bütünlüklü bir çalışma ortaya konularak bu alandaki boşluğun giderilmesi hedeflenmiştir. Bu yeni tasnifin, Orhan Pamuk'un romanlarını değerlendirmede yeni bir bakış açısı getireceğini, bundan sonraki çalışmalara bir perspektif sunacağını düşünmekteyiz. Ayrıca çalışmamızın Orhan Pamuk bağlamındaki tartışmalara yeni bir boyut kazandıracağını ve yazarın asıl değerlendirilmesi gereken yönü olan eserlerinin içeriği, edebi değeri, özgünlüğü vb. alanlarla ilgili yeni kanaatler oluşmasına katkı sunacağını ümit etmekteyiz.
Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi'ndeki R. 1965 numaralı Şiir mecmuası (9-176b )'nın transkripsiyonlu metni

Çalışmamız, Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi R.1965 numaralı mecmua (90b-176b)'nın tanıtımı ile transkripsiyonlu metninden oluşmaktadır. Metni hazırladıktan sonra mecmuadaki şiirleri bilimsel yayınlarla karşılaştırarak aradaki farkları gösterdik. Divanlarda bulunmayan şiirleri de ayrıca belirttik. Toplamda 176 varaktan müteşekkil olan mecmuanın 90 b'den 176 b'ye kadar olan kısmı tarafımdan incelenip, hazırlanmıştır. İncelediğimiz kısımda 51 şaire ait 248 şiir ve şairini tespit edemediğimiz 15 şiir yer almaktadır. Şiirlerde en fazla kullanılan nazım şekli sırasıyla gazel, kaside ve muhammes'tir. En fazla şiirler ise sırasıyla Baki, Mirza Saib ve Fuzuli'ye aittir. Mecmuada şiirlerin yanı sıra bir adet de Arapça nesir yer almaktadır.
Tahir Malik'in Şeytanat romanının 1. cildinde Özbek Türkçesi söz dizimi çalışması

Bu tez, Tahir Melik'in Şeytanat romanının 1. cildinde bir Özbek Türkçesi söz dizimi çalışmasıdır. Çalışmamızda Leyla Karahan'ın 'Türkçede Söz Dizimi' adlı çalışması esas alınarak Özbek Türkçesinde söz dizimi incelenmiştir. Tahir Melik'in Şeytanat romanı beş ciltten oluşmaktadır. Biz, romanın birinci cildindeki cümleleri ve kelime gruplarını ele aldık. Romanda, daha iyi insan olma, erdem, ahlak gibi konular işlenmiştir ve bu değerler yüceltilmiştir. Tahir Melik'i seçme nedenimiz Özbek edebiyatının yaşayan en büyük ve en sevilen yazarlarının başında gelmesidir.
Modern Kırgız şiirinde kopuz

Kopuz, Türk milletinin en eski ve temel müzik aletinin adıdır. 6 bin yıllık bir geçmişşi olduğu öne sürülen kopuz, tarihsel süreç içerisinde geniş bir coğrafi alanda tüm Türk boyları tarafından, biçim ve ismine yeni yorumlar eklenerek kullanılmıştır. Türk Dünyasında bugün dahi kopuz ismini taşıyan pek çok müzik aleti vardır. Kırgız Türklerinde kopuz, 'komuz' ismiyle yaşamaktadır. Teknik olarak kendine has bir orijinalliği olan bu çalgının etrafında köklü bir kopuzculuk ve halk ozanlığı geleneği şekillenmiştir. Kopuzculuk ve ozanlık geleneğinin yanında muazzam bir destancılık geleneğini de kapsayan Kırgız sözlü edebiyat geleneği mevcutken 1917'deki Bolşevik Ekim Devrimi'nin bir sonucu olarak Kırgız Türkleri 1924 yılında kendi yazı dillerine kavuşmuşlar ve modern Kırgız edebiyatı ve şiiri bu tarihten itibaren başlamıştır. Üçtelli Kırgız kopuzu, başlangıçtan günümüze kadar modern Kırgız şiirinde kullanılagelen edebi bir öğe olarak varlığını sürdürmüştür. Modern Kırgız şiiri bünyesinde kopuz Kırgız halk kültürünü, modern şairleri ve geleneksel halk ozanlarını, sosyalist düşünceyi, milli bağımsızlığı, manevi duyguları ve hatta tabiat varlıklarını karşılayan bir sembol olarak varlığını korumuş ve halen daha korumaktadır.
Muhyiddİn Bursevİ Dİvanı

Zengin potansiyel ile büyük bir geçmişşe sahip arşivlerimiz, sakladıkları edebi eserleri gün ışığına çıkarabilecek ve böylece geçmişş ile gelecek arasında bir köprü oluşturabilecek araştırmacıları beklemektedir. Bu alanda gerçekleştirilen araştırmalarla ilgili çalışmalar yeterli olmasa da, şimdilik ümit vericidir. Bu çalışma yukarıda sözü edilen araştırmalara katkı yapmayı amaçlamaktadır. Orijinal nüshaya mümkün olduğunca yakın olacak doğru nüshayı elde etmek için Ankara, istanbul ve Bursa'da bulunan Muhyiddin Bursevi tarafından yazılan divanın nüshalarının karşılaştırmalı bir incelemesi yapıldı. İki bölümden oluşan bu çalışmanın ilk bölümünde şairin yaşamı, yaşadığı yüzyıl ve el yazması nüshaların özelliklerinden ayrıntılı biçimde söz edilmektedir. İkinci bölümde ise, on yedinci yüzyıl fonetiği göz önünde bulundurularak eserin transkripsiyonu yapıldı. Latin harflerine çevrildi ve nüshalar arasındaki farklılıklar ortaya çıkarıldı. Bu çalışma, bizim, hem mutasavvıf bir şairin ruhsal dünyasını anlamamıza ve hem de on yedinci yüzyıl tasavvuf edebiyatım tanımamıza yardımcı olmayı amaçlamaktadır.
İç Anadolu bölgesi ağızlarında ev, mutfak, tarım ve hayvancılık terimleri sözlüğü

Bu çalışmada İç Anadolu Bölgesi'ndeki illerde kullanılan tarım, hayvancılık, ev ve mutfak ile ilgili terimler derlenmiş ve dört başlık altında ele alınmıştır: 1. İç Anadolu Bölgesi Ağızlarında Ev Terimleri2. İç Anadolu Bölgesi Ağızlarında Mutfak Terimleri3. İç Anadolu Bölgesi Ağızlarında Hayvancılık Terimleri4. İç Anadolu Bölgesi Ağızlarında Tarım TerimleriTerimler derlenirken Derleme Sözlüğü'nden, illerle ilgili yapılan ağız çalışmalarından, ilgili yüksek lisans ve doktora tezlerinden yararlanılmıştır. Yararlanılan kaynaklar kaynakçada belirtilmiştir. Çalışma, Anadolu'da halk dilinde yaşayan sözcüklerin canlı tutulması açısından önemli bir kaynak olacaktır.
Tarık Dursun K.'nın hikayelerinde yapı ve tema

Hazırladığımız bu çalışmanın amacı; yazarın hayat hikayesini, yazın anlayışını ortaya koymak, hikayelerini bu bilgiler ve yazar hakkında yapılmış olan diğer çalışmaların ışığında incelemektir. Hikayeleri incelerken olay örgüsü, tema, kişiler kadrosu, mekan, zaman, bakış açısı ve anlatıcı gibi ayrımlar yapılarak eserlerin çeşitli yönden tahlili yapılmıştır. İlk bölümde yazarın hayatı ve kişiliği, ikinci bölümde edebi faaliyatleri, son bölümdeyse hikayelerinin incelenmesine geçilmiştir. Yazarın her hikaye kitabı kendi içerisinde yer alan hikayelerle irdelenmiştir.
Türkülerde yeryüzü unsurları ile ilgili mitolojik ögeler

Türküler, ait olduğu toplumun tüm özelliklerini, duygularını, düşüncelerini, hayallerini vb. içinde barındıran ve değişik ezgilerle dile gelen anlatı hazineleridir. Temelinde anlatı bulunan mitolojinin farklı unsurlarına değişik türkü metinlerinin içinde rastlamaktayız. Şamanizm'in izlerini Orta Asya Türk kültüründe görmekteyiz. Bu izler değişik şekillerde türkülerde de karşımıza çıkmaktadır. Türkülerin kökleri oluştukları toplumun içindedir. Türklerin Orta Asya'dan Anadolu'ya kadar yaşadıkları topraklarda birlikte ortak yaşantılarının delili olan türküler, mitolojik devirlerden vazgeçilemez izler taşıyarak bir kültür hazinesi olmuştur. Türk kültür tarihine baktığımızda kutsal ağaçların ve bitkilerin, kutsal kuşların, kutsal diğer hayvanların, kutsal sayıların ve kozmolojik unsurların toplum hayatında varlığını sürdüren mitolojik unsurlar olduklarını görmekteyiz. Ortaya çıktığı toplumun özelliklerini en iyi şekilde yansıtan türkülerde, bu mitolojik motif ve sembollerin bize toplumla ilgili birçok ipucu verdiği açıktır. Bir çeşit toplumsal hafıza özelliğine sahip türkü metinleri, tarihsel süreç içinde kültür taşıyıcısı rolüyle mitolojik unsurların da izlerini muhafaza etmeyi -ülke sınırlarının neredeyse kalmak üzere olduğu küreselleşen dünyada- başarmıştır. Çalışmada 'Türkülerde Yeryüzü Unsurları İle İlgili Mitolojik Ögeler'i inceledik. Tez, 'Giriş', 'Türkü ve Mitoloji', 'Türkülerde Yeryüzü Unsurları İle İlgili Mitolojik Ögeler' ve 'Sonuç ve Öneriler' olmak üzere dört bölümden oluşmaktadır. Tezin 'Giriş' kısmında araştırmanın konusu, amacı, kapsam ve sınırlılıkları ile yöntemi açıklanmıştır. 'Türkü ve Mitoloji', başlığını taşıyan ikinci bölümde türkü kavramı, türkü türünün tarihçesi, türkünün işlevleri ve özellikleri ile mit ve mitoloji kavramlarının tanımı, mitlerin işlevleri ve özellikleri, Türkü-Mitoloji İlişkisi yer almıştır. Tezin asıl kısmını oluşturan 'Türkülerde Yeryüzü Unsurları İle İlgili Mitolojik Ögeler' adlı üçüncü bölümde türkü metinlerinde yer alan mitolojik unsurlar değerlendirilmiştir. Bu temel bölümlerden elde edilen neticeler dördüncü bölümde yer alan 'Sonuç ve Öneriler' kısmında verilmiştir. Çalışmada TRT Türk Halk Müziği Sözlü Eserler Antolojisinin I. ve II. cildinde yeryüzü unsurları ile ilgili mitolojik ögeleri yansıttığını düşündüğümüz türkü metinlerinin incelemesi yapılıştır. Tezin sonuna çalışmamız süresince yararlandığımız kaynaklar listesi de eklenmiştir.
Berdinazar Hudaynazarov ve romanları üzerine bir inceleme

Berdinazar Hudaynazarov ve Romanları Üzerine Bir İnceleme? adlı doktora tezimiz Önsöz, Giriş, Yazarın Hayatı, romanların özet ve incelemelerinin yer aldığı Yazarın Romanları, Sonuç, Sözlük ve Bibliyografya başlıklı bölümlerden meydana gelmektedir. Giriş bölümünde Türkmen edebiyatının müstakil dönemine gelinceye kadarki süreç, 18. yüzyıl Türkmen edebiyatının başlangıcı, 19. ve 20. yüzyıldaki Türkmen edebiyatının genel bir panoraması çizilmiştir. Çalışmamızın birinci bölümünde yazarın hayatı, edebi şahsiyeti, eserleri ve yazarla ilgili hem Türkmenistan'da hem de Türkiye'de yapılan araştırmalar hakkında bilgi verilmiştir. Tezimizin ikinci bölümünde ise sırasıyla yazarın Gumlular, Akarsuyun Aydımı, İnsabın İzası, Suyun Isı ve Garaçage'nin Oğulları adlı romanlarının önce geniş özetleri verilmiş, daha sonra bu romanlar şahıs kadrosu, vak'anın kuruluşu, zaman, mekan ve dil ? üslup yönüyle incelenmiş, incelememizin sonunda da her romanla ilgili genel bir değerlendirme yapılmıştır. Yazarın romanlarının incelendiği ikinci. bölümün ardından Sonuç bölümü gelmektedir. Bu bölümde yaptığımız çalışma sonucunda elde ettiğimiz sonuçlar üzerinde durulmaktadır. Çalışmamız tez konumuzla ilgili kullandığımız kaynakların sıralandığı Bibliyografya bölümüyle tamamlanmaktadır.
Erendiz Atasü'nün romanlarının yapı ve tema bakımından incelenmesi

Yaptığımız çalışmada son dönem yazarlarından Erendiz Atasü'nün romanları derinlemesine incelenmiştir. Çalışmamızı önemli kılan nokta, yazarın daha önce incelenmeyen eserlerinin tahlilinin yapılması ve okurların eserleri her boyutuyla anlamasına yardımcı olmasıdır. Çalışmamız farklı başlıklara ayrılarak sistematik bir şekilde hazırlanmıştır. Bu başlıkların belirlenmesinde Atasü'nün romanlarındaki yapı ve temalar dikkate alınmıştır. Bu kavramlar açıklanırken çağdaş romancılığın unsurları göz önünde tutulmuştur.
Ali Canip Yöntem'in eski Türk edebiyatıyla ilgili yayınlanmış makaleleri

1998, Sayfa: Jüri: Yrd. Doç. Dr. Turgut KARABEY Bu çalışmada Ali Canib Yöntem'in çeşitli dergi ve gazetelerde yayınladığı Eski Türk Edebiyatı ile ilgili Eski ve Yeni Harflerle yazılmış, makaleleri bir araya getirildi. Eski harflerle yazılmış olanlar, Latin harflerine aktarıldı. Makaleler iki bölüm halinde incelendi. 1. bölümde biyografi yazıları, 2. bölümde eleştiri, tanıtma ve inceleme yazıları yer aldı. Eserin sonuna indeks konuldu.
Tosya halk inanışları

Tezimizin konusunu Tosya ve çevresine ait halk inanışları oluşturur. Yüzyıllar boyunca insanlar hep bir şeye inanma gereği duymuştur. Psikolojik bir rahatlama olan bu durumla insan kendine verdiği mutluluğu ön planda tutmuştur. Kültür ve eğitim farkı gözetmeksizin 'batıl' diye adlandırılan bu halk inanışları insanları etkilemiştir. Çünkü kişinin her ne kadar eğitim seviyesi artarsa artsın içinde yetiştiği kültürel ve sosyal çevre bu inanışları öğrenmesinde etkili olur. Tosya'da var olan halk inanışlarının kökeninde birçoğunun Eski Türk inanışlarına dayandığı görülür. Bu bize Türklerin yüzyıllar boyunca birçok dinin ve inanışın etkisinde kalarak yeni bir dine geçerken eski din ve kültürlerle bağlantılarını koparmadıklarını gösterir. Toplumu, inanışları olmadan değerlendirmek bir eksikliğe sebep olduğu için bütün halinde incelemek gereklidir. Çalışmamızda halk kültüründe yer alan halk inanışlarının uygulanırlılıkları tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmamız bir giriş, üç bölüm, bir sonuç ve konuyla alakalı eklerden oluşmaktadır. Giriş bölümünde çalışmanın konusu, amacı, kapsam ve sınırlılıkları, kullanılan yöntem ve teknikler, Tosya ilçesinin coğrafi konumu, tarihçesi, kültürel yapısı hakkında kısa bilgiler, Tosya'da halk kültürü alanında yapılan çalışmaların kısaca tanıtımı ve Türkiye'de halk inanışları alanında yapılmış çalışmaların künyeleri hakkında bilgiler yer almaktadır. Birinci bölümde halk inanışının tanımı, teşekkülü, işlevi, özellikleri anlatılmıştır. İkinci bölümde Tosya ve çevresinde karşılaşılan halk inanışları, üçüncü bölümde başka unsurlarla ilgili Tosya halk inanışları ve uygulanan pratikler hakkında bilgi verilmiştir. Çalışmanın sonuç bölümünde ise elde edilen bilgilerin bir değerlendirilmesi yapılmıştır. Ekler bölümünde çalışmaya konu olan fotoğraflara yer verilmiştir.
Dil Devrimi'nin Erken Cumhuriyet Dönemi'nde şiir ve çeviri bağlamında Türk edebiyatına etkisi (1932-1950)

Bu çalışmada erken Cumhuriyet döneminde uygulanan dil politikalarının şiir ve çeviri bağlamında edebiyata etkisi incelenmektedir. Bu çerçevede öncelikle, Alfabe Devrimi'yle başlayan dili değiştirme siyaseti ele alınmakta ve bunun ilk etkisinin Osmanlı şiirinde mazmunlaşmış kelimelerin göstergesel çağrışımlarının yerinden edilmesinde görüldüğü ileri sürülmektedir. Birinci Türk Dili Kurultayı Müzakere Zabıtları'ndaki tartışmalar edebiyat bağlamında okunduğunda dil, düşünce, zihniyet ve medeniyet arasında bir bağ kurulduğu, eski zihin ve yaşam dünyasını imleyen Divan şiiri ile Arapça ve Farsça kökenli kelimelerin yerine halk dilinden/edebiyatından alınan kelimelerle kolay anlaşılır bir edebiyat kurulması gerekliliğinden hareket edildiği görülür. İkinci Türk Dil Kurultayı sonrasında başlatılan Öztürkçe kelimelerle yazı/şiir yazma seferberliği kapsamında dönemin başat gazetelerinden Cumhuriyet, Ulus ve Akşam ile Servetifünun, Ülkü ve Varlık dergilerinde yayımlanan şiirler incelenmektedir. Bu şiirleri yazan milletvekili, bürokrat, gazeteci ve edebiyatçılar, çalışmaya konu olan dil siyaseti teorisinin kurucusu ve yeniden üreticisi olmaları ve Öztürkçeyi topluma benimsetme idealini taşımaları açılarından Gramsci'nin 'organik aydın' kavramına yaslanan eleştirel bir yaklaşımla ele alınmaktadır. İnönü dönemindeki dil politikaları, Tercüme Bürosu bünyesinde çıkan Tercüme dergileri üzerinden izlenmektedir. Çalışma, Dil Devrimi'nin 1940'lar ve 1950'lerde edebiyattaki etkisinin göstergelerine ilişkin olarak sırasıyla şu saptamaları yapmaktadır: Yeni ve eski kelimeler çevirilerde birlikte kullanılmış ve Batı dillerindeki cümle yapıları bu dile uydurulmaya çalışılmıştır. Fazıl Hüsnü Dağlarca, Ahmet Muhip Dıranas ve Oktay Rifat 1950'lerde ve sonrasında, 1930'lu yıllarda yazdıkları şiirlerindeki 'eski' kelimelerin yerine 'yeni' kelimeleri ikame etmişlerdir.
Halide Edip romanlarında erkek figürlerin inşası

Halide Edip Adıvar (1882 - 1964), ilk romanı Heyula'yı 1908 yılında yayımlamasının ardından 1963 yılına kadar toplam 21 roman kaleme almıştır. Yazar, II. Meşrutiyet'ten Kurtuluş Savaşı'na, Cumhuriyet'in ilanından çok partili döneme kadar Türk toplumunun tarihsel süreçteki kültürel değişim ve dönüşümlerine yakından tanık olmuştur. Türk edebiyatının önemli kadın yazarlarından olan Halide Edip Adıvar; yazar, gazeteci, öğretim üyesi ve milletvekili olarak toplumsal değişmelerle birlikte kamusal alanda daha fazla görünür olmaya çalışan kadınların sorunlarıyla ilgili önemli tespitlerde bulunmaktadır. Ayrıca yazar, cinsiyet kimliklerinin yeniden düzenlendiği bu yıllarda kadınların kamusal alandaki varlıklarını destekleyen ya da sınırlı tutmak gerektiğine inanan erkeklerin argümanlarına romanlarında yer vermiştir. Bu nedenle toplumun farklı kesimlerini temsil eden, kalabalık kişi kadrolu romanlar kaleme almıştır. Bu çalışmada Halide Edip'in romanlarındaki erkek figürleri, Türk toplumundaki modernleşme/Batılılaşma bağlamında fiziksel ve sosyal özellikler açısından hem ayrı ayrı hem karşılaştırmalı olarak incelenmektir. Tezin amacı, yazarın romanlarındaki ideal kadın kimliğini inşa ederken kadınları biçimlendiren ve/veya kadınların biçimlendirdiği ideal erkek kimliğini baba-kız, karı-koca, öğretmen-öğrenci ve patron-çalışan ilişkileri üzerinden nasıl inşa ettiğini tespit etmektir.
Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen ortaokul öğrencilerine yönelik kelime belirleme çalışması: Uşak ili örneği

Bu çalışmada; Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen ortaokul öğrencilerinin, belirlenmiş sosyal yaşam alanlarında kullandıkları kelime bilgilerinin tespiti amaçlanmıştır. Çalışma betimsel nitelikte olup, tarama modeli kullanılmıştır. Verilerin elde edilmesi aşamasında doküman analizi yöntemi ve yarı yapılandırılmış görüşme formu uygulanmış olup, analizi aşamasında tematik analizden yararlanılmıştır. Çalışma grubunu, 2018- 2019 yılında Uşak il merkezinde öğrenim görmekte olan yabancı uyruklu öğrenci nüfusunun en yoğun olduğu dört ortaokuldan, 86 yabancı uyruklu öğrenci oluşturmaktadır. A ortaokulundan (7 kız ve 10 erkek öğrenci), B ortaokulundan (12 kız ve 13 erkek öğrenci), C ortaokulundan (12 kız ve 9 erkek öğrenci), D ortaokulundan (13 kız ve 10 erkek öğrenci) toplam 86 (44 kız ve 42 erkek) öğrenci oluşturmaktadır. Çalışma grubundaki öğrencilerin ülke bazındaki sayısal dağılımı ise:A ortaokulu (11) Afgan, (3) İranlı, (2) Iraklı öğrenci; B ortaokulu (20) Afgan, (2) İranlı, (3) Iraklı, (3) Suriyeli öğrenci; C ortaokulu (21) Afgan öğrenci; D ortaokulundan ise (5) Afgan,(9) İranlı, (9) Iraklı öğrenci çalışmaya katılmıştır. Çalışmaya katılan öğrenciler hakkında bilgi edinmek için kişisel bilgi formu uygulanmıştır. Ardından her bir öğrenciye kişisel bilgi formu ve 10 sosyal yaşam alanına yönelik kelime tespit formu uygulanmış olup toplam 86 sayfa kişisel bilgi formu ve 860 adet kelime tespit görüşme formu incelenmiştir. Uygulama 12 hafta sürmüştür. Öğrencilerin kişisel verileri formları ve kelime tespit görüşme formuna yazdıkları kelimeler tek tek okunarak taranmış ve bilgisayarda EXCEL dosyalarına aktarılmıştır. Öğrencilerin bu sosyal yaşam alanları için verdiği kelimeler uzman görüşüne de başvurularak kendi içinde 6 alt başlıkta yeniden gruplandırılıp kelimelerin sıklıkları alınmıştır. Çalışmanın sonucunda, Uşak ili merkezinde yabancı uyruklu en fazla öğrencinin bulunduğu 4 okuldan 86 ( 44 kız ve 42 erkek ) yabancı uyruklu öğrencinin 10 farklı sosyal yaşam alanı için 1303 çeşitten oluşan toplam 8013 kelime bilgisi yazdığı tespit edilmiştir. Öğrencilerin en fazla kelime bilgisi yazdıkları sosyal yaşam alanının 1518 kelime, kalıp cümle ve kalıp ifade ile Okul-Okul İdaresi başlığında olduğu görülmektedir. En az kelime bilgisi yazılan sosyal yaşam alanının ise toplam 434 kelime, kalıp cümle ve kalıp ifade yazılan Muhtarlık olduğu tespit edilmiştir.
Mehmet Çınarlı edebi şahsiyeti ve şiirleri

ÖZ Çalışmamız, Cumhuriyet döneminde yaşamış olan Mehmet Çınarlı'nın hayatını, eserlerini, görüşlerini ve sanatını ihtiva etmektedir. Mehmet Çınarlı, 1925 yılında Ermenek'te dünyaya gelmiş, kırk iki yıl süren memuriyet hayatından sonra 1990 yılında emekli olmuştur. 17 Ağustos 1999 tarihinde vefat eden Çınarlı, başta şiir olmak üzere deneme, tenkit, hatıra gibi edebi türlerde eserler vermiş; 1950 yılından 1980 yılının sonuna kadar -yedi yıllık bir ara dışında- Hisar dergisini çıkaranlann başında yer almıştır. Tezimizde önce hayatını ele aldık. Burada mizacına, edebi hayatına, döneminin edebiyatına ve bu dönem edebiyatı içindeki yerini inceledik. İkinci bölümü eserlerine ayırdık. Üçüncü bölümde sanat-edebiyat, dil gibi konulardaki görüşlerini değerlendirdik. Dördüncü bölümde ise şiirleri tem, şekil özellikleri ve üslup bakımında inceledik. Sonuç bölümünden sonra sanatçı hakkında yazılan yazıları listeledik. Faydalanılan kaynaklan 'kitaplar, tezler-ansiklopediler makale ve diğer yazılar' sırasıyla verdik.