turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Karatay Han portalleri süsleme programı

Bugün banisinin adıyla anılan Karatay Han, Kayseri'nin Bünyan ilçesinde, Karatay Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Dış ve iç portalinde birer kitabesi bulunan Karatay Han'ın dış portali 638/ 1240 tarihini vermektedir. Kuzey-güney doğrultusunda yaklaşık 46x80 m. ölçülerinde dikdörtgen planlı yapı, avlu ve kapalı birim olmak üzere iki bölümden oluşur. Her iki bölümün güney duvarı ekseninde, birbirine simetrik yerleştirilmiş iki portal yer alır. Anadolu Selçuklu yapılarının dışta en çok vurgulanan öğeleri olan portaller ele alındığında, kurgusal olarak mukarnas ve tonoz kavsaralı olmak üzere iki farklı gelişimin mevcut olduğu görülür. Farklı türdeki iki gelişim, Karatay Han'da iç ve dış olmak üzere tek bir yapının bünyesinde karşımıza çıkar. Bu iki tür portalin tek yapının bünyesinde barınıyor olması ve Anadolu Selçuklu döneminde karşımıza çıkan geometrik, bitkisel, yazı ve figürlü bezeme olmak üzere temel süsleme türlerinin yine aynı yapının süsleme programı içerisinde yer alıyor olması, Karatay Han portaUerinin, çeşitleme gösteren Anadolu Selçuklu portalleri içerisinde kurgu ve süsleme özellikleri açısından özel bir yere sahip olduklarını gösterir. Sözlük anlamı 'Anıtsal Giriş' olarak kabul edilen portaller, dini ve sivil olmak üzere her tür yapı cephesinde en ilgi çekici unsur olarak karşımıza çıkar. Dışa kapalı bir özellik yansıtan hanlarda portaller ; beden duvarından dışa taşkın ve yüksek tutularak, bulunduğu cepheden soyutlanmış ve sahip olduğu süsleme programı ile bütün ilgiyi üzerinde toplamayı amaçlamıştır. Sultanın ya da banisinin bir anlamda kendi gücünü ifade etme aracı olarak inşa ettirmiş olduğu yapıya daha girmeden, bu güç portal ile anlatılmak istenmiştir. 11 Yapimizdaki her iki portalin, kavsara biçimleri dışında ana kuruluşlan aynıdır. Portal nişi ve kavsarası farklı biçim ve kalınlıktaki süsleme şeritleri ile çerçeve içerisine alınarak oluşturulan kurguda, arada biçimlenen boş yüzeyler portal kuruluşu içinde yer alan madalyon ve kitabe levhası gibi yer değiştirebilen unsurlarla hareketlendirilmiştir. Estetik kaygılar doğrultusunda biçimlenen bu kurgu, insanlara iletilmek istenen bazı mesajların gizlendiği kompozisyonlarla hareketlendirilerek süsleme programı oluşturulmuştur. Karatay Han'ın, bulunduktan cepheye egemen olarak düzenlenmiş portalleri, hitap ettikleri çevre nedeniyle birbirlerinden ayrılırlar. Sınırsız bir kitleye seslenen ve bulunduğu cephenin odak noktasını oluşturan dış portalde geometrik, bitkisel, figürlü ve yazı bezeme; buna karşın, yalnızca hana gelen kervan kafilelerine hitabeden ve beden duvarları içerisine sıkıştırılmış durumdaki iç portalde ise, yalnızca geometrik bezeme kullanılmıştır. Mevcut olan süsleme programında öncelikle evren ve evrenin yaratıcısı 'Tanrı 'ma gücü vurgulanmış, ardından bu gücün dünyadaki temsilcisi olduğu düşünülen, dünyevi bir güce sahip baninin gücü verilmiştir. Farklı türdeki bezemelerle dile getirilen bu anlatım kitabelerle de açık olarak desteklenmiştir.
Gölyazı Aziz Konstantin Manastır Kilisesi

Marmara Bölgesi'nin önemli kentlerinden biri olan Bursa, ilk çağlardan günümüze kadar birçok uygarlığa ev sahipliği yapmış ve büyük kültürlerin beşiği olmuştur. Asya ile Avrupa arasındaki bir bölgede olması nedeniyle, hem Asya hem de Avrupa kültüründen etkilenen Bursa'da Hitit, Frig, Lidya, Pers, Roma, Bizans ve Osmanlı kültürleri derin izler bırakmıştır. Bu zengin kültürün bir bölümünü oluşturan Bursa ve çevresindeki Bizans Dini Mimarisi'nin örneği olan Nilüfer ilçesi sınırları içinde, Ulubat gölünde bir adaya inşa edilmiş Aziz Konstantin Manastır Kilisesi mimari özelliği açısından araştırılmış, kaynaklarda elde edilen veriler ve yerinde yapılan araştırmalar sonucunda oluşturulan bilgiler doğrultusunda tanıtılmaya çalışılmıştır. Konumuz kapsamına giren Manastır Kilisesinin ayrıntılı arazi çalışması yapılarak plan çizimleri gerçekleştirilmiştir. Görsel zenginlikle desteklenerek detaylı anlatımlarla tanıtılan kilisenin son durumu ortaya konulmuştur. Bursa ve çevresi 4. yüzyıl'dan itibaren Hıristiyanlar için önemli yerleşim yerlerinden biri olmuştur. İnancı gereği kurtuluşu ibadette arayan Hıristiyan halk yönetimin de desteği ile birlikte, daha çok yerleşim birimlerinde yapılan kiliselerin yanı sıra en ücra noktalara kadar manastırlar da inşa etmişlerdir. Yüzlerce yıldır kendi kaderi ile baş başa kalan merkez ve kırsaldaki Hıristiyanlara ait mimari eserler, geçen zaman içerisinde doğal afetler ve hazine arayıcılarının tahriplerine rağmen bir kısmı temel seviyesinde de olsa günümüze ulaşmayı başarmışlardır.
Şerifler Yalısı

Bu çalışmada, I. Abdülhamit döneminde yıktırılan Emir Gune Sahilsarayı arazileri üzerinde 1782 yılında inşa edilmiş olan ve Abdullah Paşa yalısı olarak da bilinen Şerifler Yalısı; tarihçesi, kullanıcıları, semtle ilişkisi ve mimari özellikleri bağlamında incelenmiştir. I. Abdülhamit, III. Selim ve II. Mahmut dönemlerine ait Bostancıbaşı Defterleri incelenmek suretiyle yapının kullanıcıları ortaya çıkarılmıştır. Bu çalışma semtin sosyal dokusunun anlaşılmasına da imkan tanımıştır. Yapının 1892 tarihinde Şerif Abdiilah Paşa için satın alınmasını ve önündeki rıhtımın tamirini konu alan Osmanlı Arşivi'ndeki belgeler incelenmiş ve transkripsiyonları ekte verilmiştir. Bir bütün olarak inşa edildiği Harem binasını 1946 yılında sahil yolu inşası sırasında kaybetmiş bulunan ve Türk barokunun hakim olduğu Selamlık Köşkü'nün bazı odalarının tavan tezyinatlarında klasik, barok ve rokoko üsluplar bir arada görülmektedir. Muhdes İftariye Salonu ise dönemin özelliklerine uygun olarak neoklasik üslup özelliktedir. Geleneksel plan özellikleri taşıyan ve planında bir eksilme olmadan günümüze ulaşabilen Selamlık Köşkü'nün tavan kuşakları ve yüklüklerinde, I. Abdülhamit ve III. Selim dönemi üslubuna ait mimari konulu manzara tasvirleri görülmektedir. Mekansal dağılımları tablolaştırılmış kuş, çiçek, yemiş ve eşya tasvirleri yapıda görülen diğer tasvirlerdir.
Selatin camilerde iş sağlığı ve iş güvenliği uygulamaları

İstanbul'un Fethinden sonra birçok Padişahın kendi birikimleriyle yapılmış, Şahsına münhasır özelliklere haiz Selatin Camilerde İş Sağlığı ve İş Güvenliği uygulamalarını hem tarihi, hem de günümüz kanunları ile imtizaç ederek değerlendirmek gerekir. Son yıllarda çıkartılan kanun ve mevzuat çalışmalarının sonrasında, kademeli olarak günümüzde birçok iş yerinde uygulaması zorunlu olan 6331 sayılı İş Sağlığı ve İş Güvenliği Kanunu birçok ülkenin sahip olmadığı mevzuata sahip olduğumuzun ispatıdır. Ancak bu kanuna ve kanuna bağlı olarak çıkarılan farklı dallarda çok sayıda yönetmeliğe rağmen özellikle camileri ve ibadet yerlerindeki İş Sağlığı ve İş Güvenliği uygulamaları yok denecek kadar azdır. Bu konuya dikkat çekmek için düzenlenen birçok girişimler sadece bu camilerde bildiri asılmasının ve hutbe-vaaz okunmasının daha ötesine taşınamamıştır. Diğer iş kollarında yapılan seminerler sonrası yayınlanan bildirilerde, yapılan tez ve doktora çalışmalarında ve farklı disiplinler tarafından yapılan araştırma sonucunda varılan ortak sonuca göre, bütün organizasyonlarda çalışanlarımızın kabusu olan iş kazaların ve meslek hastalıklarının azaltılması için iş sağlığı ve güvenliği kültürünü oluşturmak gerektiği aşikardır.
Türkçe Aca'ib ü'l-Mahlukat yazmalarının minyatürlerinde üslup ve ikonografya

Aca'ib ü'1-mahlukat ve Gara ib ü'1-mevcudat adlı eser 1280- 83 yıllarında Kazvini tarafından Arapça yazılmıştır. Eser daha sonra çeşitli tarihlerde Farsça, Çağatayca ve Türkçe'ye tercüme edilir. Türkçe tercümelerden biri 1552- 53 yıllarında Süruri tarafından yapılmıştır. Süruri, eseri Kanuni Sultan Süleyman'ın oğlu Şehzade Mustafa'nın isteği üzerine tercüme etmeye başlar. Fakat Mustafa'nın ölümü üzerine tercümeyi tamamlamaz. İki bölümden oluşan eserin birinci bölümünde gezegenler, burçlar, kuzey ve güney kutbunda bulunan yıldızlar, ikinci bölümde ise melekler, Çin, Hint ve Fars denizinde yaşayan acayip yaratıklar anlatılır. Tamamlanmamış olan bu metnin altı minyatürlü kopyası mevcuttur. R.1088'de 148, H.409'da 146 konu resimlenmiştir. Bu iki eser tasvir sayısı açısından en zengin kopyalardır. R. 1662'de ise eserin sadece birinci bölümünde yer alan 55 konu resimlenmiştir. Üslup açısından yazmaları üç grupta değerlendirmek mümkündür. XVI. yüzyıla tarihlendirilen A.3632 ve Add. 7894 no. lu kopyalar ile 1684 tarihli H.409 no. lu kopya hem üslup hem de konulan yorumlama açısından birbirlerine benzemektedirler. Bu kopyalarda titiz, özenli ve ayrıntılı bir çalışmanın ürünü olan resimler yer alır. 1701 tarihli R.1088 ve 1856 tarihli Ms. or. quart 1828 no. lu yazmalarda ise kaba bir üslupla yapılmış tasvirler bulunmaktadır. Üçüncü grup R1662 no. lu yazmadır. Bu yazma hem ikonografik program hem de üslup açısından diğer kopyalardan farklıdır. Yazmaların üretim tarihleri arasında uzun zaman dilimleri bulunmasına rağmen ortak bir ikonografik programın uygulandığı görülmektedir. Sanatçılar konulan aynı ifade biçimiyle resimlemişlerdir. Söz konusu ikonografik program sadece Süruri kopyalan için oluşturulan özgün bir program değildir. Bu tasvirlere Kazvininin eserinin Arapça ve Farsça çeşitli kopyalarında, farklı konularda hazırlanan el yazmalarında ve el sanatı örneklerinde de rastlanmaktadır. Hem coğrafya hem de kozmografyaya ait bilgiler içeren eserin Osmanlılar döneminde yoğun bir ilgi uyandırdığı bugün müze ve kütüphanelerde mevcut olan çok sayıda kopyalarından anlaşılmaktadır. Bu kopyalarda yer alan tasvirler Osmanlı resim sanatında önemli bir yere sahiptir.
Konya müzelerinde bulunan dival işi tekniğinde yapılmış eserler

'Konya Müzelerinde Bulunan Dival İşi Tekniğinde Yapılmış Eserler' konusunda yapılan bu araştırmada, dival işi işleme örneklerini incelemek ve özelliklerini belirlemek amaçlanmıştır. Bu araştırma Konya il merkezinde bulunan Etnografya Müzesi, Konya Büyükşehir Belediyesi Ahmet Rasih İzzet Koyunoğlu Müze ve Kütüphanesi ve Mevlana Müzesi'nde bulunan dival işi tekniğinde yapılmış 100 adet eserle sınırlandırılmıştır. Bir gözlem fişi formu geliştirilerek örneklerin tüm özellikleri belirlenmiş, bu bilgiler fotoğraflarla desteklenerek, eserlerin belirli özellikleri için tablolar oluşturulmuş, ürünler hakkında elde edilen bulgular bu tablolara işlenerek sonuca ulaşılmaya çalışılmıştır. Araştırmalar sırasında dival işi tekniğinin uygulandığı 10 farklı tür ortaya çıkmıştır. Çalışma kapsamına alınan 100 adet eserin 60 adedinin 20. yüzyıla, 39 adedinin 19. yüzyıla, 1 adedinin ise 18. yüzyıla tarihlendiği düşünülmektedir. İncelenen örneklerde zemin işleme gereci olarak kullanılan ana malzemenin kadife ve atlas, işleme gereci olarak kullanılan ana malzemenin ise sim iplik olduğu ortaya çıkmaktadır. Süsleme malzemesi olarak ise pul ve tırtılın yoğun bir biçimde kullanıldığı gözlenmektedir. Ortaya çıkan sonuçlara göre dival işi ile yapılan eserlerde en çok kullanılan tekniğin düz sarma, yardımcı tekniğin ise tırtıl, kurt, pul ve inci tutturma teknikleri olduğu ortaya çıkmaktadır. Dival işi işlemelerde, zemin rengi olarak çoğunlukla mor, işleme rengi olarak altın sarısı, süsleme rengi olarak altın sarısı, astar rengi olarak ise krem rengi tercih edildiği ortaya çıkmaktadır. Araştırma kapsamına alınan eserlerin süsleme programları incelendiğinde dival işi işlemelerin bitkisel, geometrik, figürlü, nesneli, mimari ve yazılı bezeme türlerini içerdiği görülmektedir. Konya merkezde bulunan müzelerde yapılan bu araştırmada dival işi işlemelerin zenginliği ve çeşitliliği dikkat çekmektedir. Bu işlemelerin bir kısmı incelenmiş ve belgelendirilerek tanıtılmaya çalışılmıştır.
Mardin'deki Osmanlı Dönemi mimari yapılarında taş süsleme

Tarih boyunca kültürel bir kavşak olma kimliği ile farklı din ve etnik kökenli insanların barış, kardeşlik ve toplumsal uzlaşma ile bir arada yaşadıkları bir kent olan Mardin; benzerlerine az rastlanır bir kültür ve tarih mirasına sahiptir. Mardin'de İslam dönemi mimari süsleme anlayışı uzun bir sürece uygulanan sanat gelenekleriyle birlikte Hıristiyanlığın bölgedeki varlığıyla daha zengin bir hal almıştır. Bölgenin geleneksel yapı malzemesi olan ve kolay işlenebilen sarı kalker taşı, Mardin yapılarındaki mimari süslemede, tarih boyunca süregelen geleneği devam ettirerek Osmanlı Döneminde de kullanılan malzeme olarak yerini almıştır. Mimaride plastik süslemede geometrik, bitkisel sonsuzluk anlayışı içinde simetrik ve uyum içinde taşa işlenmiştir. Mimaride kullanılan bir diğer süsleme türü olan figüratif süsleme yer yer yalnız çoğu zaman ise bitkisel süslemeler arasında farklı bir kompozisyon oluşturarak kullanılmıştır. Mimaride mukarnas, kemer, silme, sütunce gibi yapısall elemanlara da süsleme niteliği kazandırılmasıyla cephelere hareket kazandırılmıştır. Mimari süsleme alanında motifleri ve kompozisyonları ile klasik bir İslam üslubu geliştiren Artuklu dönemini takip eden Osmanlı Döneminde, özellikle sivil mimari olmak üzere bölgedeki en güzel örnekleri teşkil etmektedir. Anadolu'nun tarihi kentleri içinde önde gelen Mardin bütün olumsuz şartlara rağmen etkileyici görünümünü korumaya ve kentin tarihini ve kültürünü yansıtmaya devam etmektedir.
Görsel belleğin izinde Türk resminde yemek kültürü

Bu çalışmanın temel amacı bir toplumun sosyo-ekonomik yapısını hiyerarşi, inanç, etnisite ve sosyal sınıflar gibi birçok farklı açıdan yansıtan yemek kültürünün resimler üzerinden analizinin mümkün olduğunu göstermektir. Sanat eserleri ve dönemlerin incelenmesinde müzelerin, sanat tarihi, gastronomi bölümlerinin yer aldığı üniversitelerin ve özel kütüphanelerin kaynaklarından yararlanılmıştır. Kültürel veriler incelenerek farklı toplum ve dönemlere ait sanat eserlerinde yer verilen yemek imgesi karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Böylelikle yemek tasviri içeren sanat yapıtlarından yola çıkılarak, bu sanatçıların yaşadığı dönemdeki yemek kültürünün izleri sürülmüştür. Türk yemek kültürünün görsel belleğimizdeki yansımalarına baktığımız zaman, özellikle son iki yüzyılda, modernleşmenin getirdiği yeniliklere ve sorunlara tanık olunmaktadır. Çalışmamız Osmanlı döneminden başlayıp Cumhuriyet dönemini kapsadığından doğal olarak incelenen yapıtların bazıları minyatür bazıları ise Batılı tarzda yapıtlardan oluşmaktadır. Araştırmamızda Antik çağdan başlayan Batı yemek kültürüyle Türk yemek kültürü arasındaki etkileşimlerin izini sürmek amacıyla Batı yemek kültürü ve bunun resim sanatındaki yansımalarının da ele alınması gerekli görülmüştür. Cumhuriyet dönemiyle birlikte saray mutfağının geride bırakılmış olması ve devletin sanatçıları Anadolu'nun çeşitli yerlerine 'Yurt Gezileri' kapsamında yollaması, yönetim şeklindeki değişimi de yansıtmaktadır. Bir başka deyişle Osmanlı'dan gelen monarşik yapının, daha halkçı ve demokratik bir yapıya dönüşmesi, resimler üzerinden de okunabilmektedir. Bu döneme ait örneklerde özellikle köy sofralarının, düğünlerin, halktan insanların, işçilerin resmedilmiş olması bu yaklaşımı doğrular niteliktedir. Kronolojik sıralamadan da anlaşıldığı üzere Türkiye Cumhuriyeti tarihindeki sosyo-kültürel ve politik dönüşümleri yemek sahneli eserler üzerinden okumak mümkündür. Sonuç olarak Türk yemek kültürünün, tıpkı resim sanatında olduğu gibi, çevresindeki kültürlerden yalıtılmış bir biçimde ortaya çıkmadığı görülmüştür. Yemek kültürü yalnızca yenen şeylerden ibaret olmayıp, insanların bir sofra etrafında bir araya geldiği ve yemek yemenin daha sosyal ve ritüelistik yanının temsil edildiği sahnelerden de oluşmaktadır. Bu sahneler resim sanatı tarihinin her döneminde farklı aktarım kalıplarıyla karşımıza çıkmaktadır.
İstanbul'da Peribleptos Manastırı ve Surp Kevork Kilisesi

Orta Bizans döneminde insa edilen stanbul'daki Peribleptos Manastırı, manastırcılıkkurumu için tarihi ve mimarisiyle önemli bir yapı niteligi tasımaktadır. Bu yapı duvar teknigibakımından kendi türü içersinde stanbul'daki en erken örnegi olması ile dikkatleri üzerinde toplar. Yapıdan günümüze kalan sadece bir altyapıdır ancak manastırcılıgın ve manastırkurumunun düzeni bakımından bizleri aydınlatmaktadır. Daha sonra, stanbul'un fethiyleErmenilerin mülkiyetine geçen yapı, II. Mehmed'in Anadolu'nun degisik sehirlerinden getirdigiErmeni ailelerin Samatya'ya yerlesmeleri ve stanbul Patrikliliginin temellerinin buradaatılmasıyla bir patriklik makamına dönüsmüstür. Bugün ise hala eski görkemi ile ayakta olan yapı patriklik makamı olma niteligini yitirmis olsa da Ermeniler için oldukça önemli kiliselerdenbiri olma özelligini sürdürmektedir.
Kastamonu Taşköprü Abdalhasan köyü Türk devri mimari eserleri

'Kastamonu Taşköprü Abdalhasan Köyü Türk Devri Mimari Eserleri 8 konulu tez çalışması köyde yer alan imaret, türbe, hamam, yeni cami ve bir konuttan oluşmaktadır. Bu yapılar plan, malzeme, süsleme, röleve, fotoğraf v. b. gibi malzemeye dayanarak belgelenmiş ve karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca bir köy gelişiminin nasıl geliştiği hakkında bilgi verilmiştir. Çalışmanın ilk aşamasında arşiv kaynaklarından yararlanılarak eserler hakkında bilgi edinilmeye çalışılmıştır. Bir sanat tarihçi bakış açısından bilimsel araştırmanın gereği gibi üzerine eğilinmemiş olması nedeniyle hakkında günümüz yayınlarına sahip olmayan eserler için yapılan arşiv taraması büyük önem taşımaktadır. Bu aşamada Başbakanlık Osmanlı Arşivi ve Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi taranarak köy hakkında arşiv belgeleri ele geçirilmiştir. Gün ışığına kavuşturulmuş bu arşiv kaynaklarına dayanarak buradaki bilgiler doğrultusunda hamam, imaret ve türbenin tarihlendirilmesi yapılmıştır. Bu tez Abdalhasan Köyünde bulunan ve Abdalhasan Külliyesi kapsamında yer alan imaret, hamam, türbe ile XX. Yüzyıl başına tarihlenen bir cami ile köy sakinlerinden İbrahim Demirbaş'a ait bir evle sınırlıdır. Külliye içinde yer alan medrese yıkıldığı için günümüze ulaşamamıştır. Bu nedenle bugün yeri, plan ve mimari özellikleri belirlenemeyen medrese tez kapsamına alınmamıştır. Tez kapsamındaki eserlerin plan, kesit, röleveleri çizilerek; yapılar onarım, plan ve kesit, dış görünüş, süsleme, malzeme, tarihlendirme ve yapı sorunları başlıkları altında sıralanarak incelenmiştir. Külliyenin İçinde yer alan imaret, hamam ve türbenin en önemli sorunlarından biri inşa kitabelerinin bulunmayışıdır. Bu sebeple yapıların plan, malzeme ve süsleme özellikleri analoji yöntemi uygulanarak başka bir deyişle benzerlikleri göz önüne alınarak tarihlendirilmesi yapılmıştır. Daha önce araştırılmamış bir konu niteliğindeki yapılar Erken Osmanlı Dönemi çerçevesinde incelenerek bunların Türk Sanatındaki yeri belirlenmeye çalışılmıştır.
Tsmk, a. 3593 no'lu Surname-i Vehbİ'den seçilmiş minyatürlerin kompozisyon ve renk açısından imcelenemsi

18. Yüzyıl, Osmanlı Devleti'nin özellikle sanat alanında batıya açıldığı bir dönem olmuş ve beraberinde yenilenme çabaları hız kazanmıştır. Bu dönemin sultanı olan III. Ahmed ise sanata olan ilgisiyle adından söz ettirmiştir. Batılılaşmanın hızla yaşandığı bu yıllarda, askeri ve siyasi olayların yanı sıra sanat da büyük ölçüde etkilenmiştir. Bunda İstanbul'a gelen yabancı ressamların katkısı büyüktür. Dönemin önemli nakkaşı olan Levni de çalışmalarında başlattığı yeni tarz ile adından söz ettirmiş ve başyapıtı olan 'Surname-i Vehbi''yi hazırlamıştır. Sultan'ın dört oğlunun sünnet düğünü şenliklerini 137 minyatürle anlatan nakkaş, geleneksel üsluptan kopmadan minyatürlerini hazırlamıştır. Kompozisyon düzeni ve farklı renk anlayışı ile hazırladığı levhalarındaki her ayrıntı, onun gözlem gücünü gösterir niteliktedir. Minyatürlerin metinle bir bütün oluşturduğu bu son eser aynı zamanda Lale Devri'nin şatafatlı yapısını, dönemin kılık kıyafetini ve sosyal yaşantısını anlamak adına da bir belge niteliğindedir. Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi'nde olan bu nadide eserde incelenen kırk minyatürün kompozisyon düzeni, kendisinden önce yapılmış Osmanlı minyatür geleneğindeki kompozisyonlardan farklı özellikler göstermektedir. Levni'nin kendine has olan bu tarzında, figür dizilişlerinde belli bir düzen tercih ettiği görülmüştür. Figür ve doğa ayrıntılarında kullanılan tonlamalı boyama şekli ile hacim etkisi sağlamış ve mimaride perspektif kullanarak derinlik etkisi vermiştir. Sanatçı kullanmış olduğu bu kompozisyon düzenlerinde çağdaş tasarım prensiplerine uymuş ve bu anlayışta eserlerini vücuda getirmiştir.
Türk sanatında dört ana yön imgesi

İnançlara paralel olarak gelişen 'Dört Ana Yön İmgesi', Türk kültür ve sanatında gerek İslam öncesi dönemde ve gerekse İslam'ın kabulünden sonraki dönemde hem düşünce düzeyinde, hem de sanat üretiminde kendini hissettirmiştir. Asya Türk sanatı çerçevesinde Proto Türkler, Hunlar, Göktürkler ve Uygurlar ile diğer Türk topluluklarında kabul gören evren tasavvuruna bağlı olarak gelişen dört ana yön -imgesi çevre kültürlerde kimi zaman etkileşime girerek gelişim göstermiştir. Taş -anıtlardaki ideogramlardan, yapı sanatına ve küçük sanat örneklerine dek nüfuz eden bu düşünce, Budizm'in kabulü ile özünü mandalada bulan düşünce sistemiyle örtüştürülmüştür. İslam'ın kabulünden sonra ise, hem Asya Türk sanatında hem de Anadolu Türk sanatında önemini korumuş, dört eyvanlı medreseler ile hanlar, camiler ve mezar yapılarında anlamsal ve biçimsel olarak varlığını sürdürmüştür. Küçük sanatların yanı sıra devlet ve yer isimlendirmeleri ile dilsel bağlamda kimi deyimlerde de dünya tasavvuruna bağlı olarak dört ana yön imgesinden yararlanılmıştır. İslam öncesi Asya sanatından kaynağını alan dört ana yön imgesi, sonradan edinilen inanç ve düşüncelerin içinde eritilerek varlığını bugüne dek sürdürmüştür.
Türk kültüründe çark-ı felek motifi

İnsanoğlu çağlar boyunca simgeler ve söylenceler aracılığı ile bilinmeyeni iletmeye çalışmış ve bu amaçla anlamlar yükledikleri sembolleri tesis etmişlerdir. Kadim Türk sanatı etkilemiş ve etkilenmiş olduğu tüm kültürleri kendi kültürü içerisinde sentezleyerek ürettikleri eserlerde zengin bir çeşitlilikle sembol ve damgaları kullanmışlardır. Oluşturulan semboller ve damgalar bu çalışmada incelenmiş, özellikle de çark-ı felek motifi anlam, üslup ve yapım teknikleriyle tanıtılmıştır.
Osmanlı minyatüründe melek imgesi (16. yüzyıl sonuna kadar melek figürüne ikonografik bir bakış denemesi)

'Osmanlı Minyatüründe Melek İmgesi (16. Yüzyıl Sonuna Kadar Melek Figürüne İkonografik Bir Bakış Denemesi)' başlıklı bu tez, melek imgesinin hangi konular içinde nasıl yer aldığını ikonografik açıdan çözümlemeye çalışmaktadır. İslam'ın iman esaslarından birisi olan melekler hakkında toplumda değişik inanç ve bilgiler mevcuttur. Meleklerle ilgili bazı inançlar aslında ayet ve hadislere dayanmayıp, Yahudi ve Hristiyan kültüründen İslam kültürüne geçen bir kısım rivayetlerdir. Başlıca görevleri habercilik olan melekler, vahiy yoluyla Tanrı'dan mesaj getiren varlıklar olarak tasavvur edilmiştir. Yazma eserlerde anlatılan kıssalara bağlı olarak yapılan tasvirler, Osmanlı toplumunun meleklerle ilgili düşüncelerini de betimlemektedir. Bu yüzden melek imgesine dair bir değerlendirme içeren bu denemede; farklı konu alanlarından eserler içinde, bir inanç olayıyla veya farklı dinlerden peygamber kıssalarıyla bağlantılandırılan meleklerin ne şekilde sunulduğu irdelenmiştir. Ayrıca meleklerin fiziksel özellikleri tanımlanmaya çalışılmış ve bu ruhani varlıkların köklerini aldığı, mitoloji ve pagan kültürler, tek tanrılı dinlerle karşılıklı etkileşimlere de değinilerek incelenmeye çalışılmıştır. Burada amaçlanan melek imgesine ilişkin genel bir görüş açısını ortaya koyabilmektir. Konunun başka araştırmacılar tarafından geliştirilebileceğine ve bu açıdan bilim dünyasına, özellikle de görsel sanatlar alanındaki karşılaştırmalı çözümlemelere fayda sağlayacağına inanılmaktadır.
Mustafa Ayaz'ın hayatı ve sanatı

Bu çalışma ile Mustafa Ayaz'ın hayatı, kişiliği, sanat anlayışı, sanatçı tarafından kurulan Mustafa Ayaz Müzesi ve geçmişşten günümüze eserleri bir bütün halinde incelenerek, sanatçının Türk resim sanatındaki yerine ve önemine dikkat çekmek amaçlanmıştır. Sanatçının hayatı ve kişiliği yanı sıra, sanat anlayışı ve sanatsal dönemleri, resminin kaynağı, resimlerindeki renk ve teknik ile diğer sanat dallarındaki etkinliği konuları ele alınmıştır. Ayaz'ın resimlerindeki vazgeçilmez öğe olan kadın figürleri ve diğer öğeler irdelenerek, yıllar içindeki değişimlere dikkat çekilmiştir. Sanatçının eserleri incelenmiş, kendine özgü sanat anlayışı değerlendirilmiştir.