turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Orhan Pamuk'un eserlerinde rüya

Bir edebiyat ve sanat eserini var eden en önemli unsurlardan biri muhayyiledir. Muhayyilenin de ötesinde olansa rüyalardır. Sanatın-edebiyatın üretiminde son derece önemli bir yeri olan ve insan için gizemini korumaya devam eden rüyaların izahında modern psikolojinin gelişimiyle önemli ilerlemeler sağlanmış olsa da rüyalar tam anlamıyla açıklanabilmiş değildir. Yazılı eserin kurgusallığı göz önüne alındığında kullanılan rüyaları bilinçli bir muhayyile kabul etmemiz mümkündür. Edebiyatımızda birçok yazar rüyalara önem vermiş ve rüyaları romanlarında sıklıkla kullanmıştır. Nobel ödüllü yazarımız Orhan Pamuk da hemen her romanında rüyaları sıklıkla kullanmış ve onun romanlarında rüyalar adeta bir karaktere dönüşmüştür. Bu rüyaların her biri imgesel olmaktan öteye geçip sözel bir kimlik kazanma çabasında gibidir. Edebiyat-roman sembolik bir ifade çabası iken Orhan Pamuk bu sembolik dünyaya rüyanın imgeler dünyasını eklemlemek istemekte ve bunda da son derece başarılı olmaktadır. Bu çalışmamızda Orhan Pamuk eserlerindeki rüyalar dikkatle incelenmiş ve psikoloji ile tasavvufi bilginin ışığında değerlendirmeye çalışılmıştır.
Doğu Grubu Ağızlarında İstem

Türkiye Türkçesinin ağızlarıyla ilgili yapılan çalışmalar derleme ve inceleme çalışmaları olmak üzere iki başlık altında ele alınabilir. İnceleme çalışmalarının ses bilgisi, şekil bilgisi ve söz varlığı üzerine yoğunlaştığı ancak sözdizimsel açıdan sınırlı kaldığı görülmektedir. Türkçede eylem-tamamlayıcı ilişkilerinin hangi prensiplere göre oluştuğu ve değiştiği ile ilgili çalışmaların ağız araştırmalarına uygulanması noktasındaalanyazında görülen boşluk, bu tez çalışmasının çıkış noktasını oluşturmuştur. Bu bağlamda ağızlardaki sözdizimsel ilişkiler ve bu ilişkilerin ölçünlü dilden farklılıkları çalışmanın temel odak noktasıdır. Son yıllarda söz dizimi incelemelerinde kullanılan istem dil bilgisi yaklaşımı çalışmanın gerçekleştirilebilmesi için verimli bir yöntem sunmaktadır. İstem dil bilgisi yaklaşımı, yüklemin geliştiği eylemin, tümcedehangi unsurların bulunabileceğini ve bu unsurların hangi sözdizimsel ve anlambilimsel özelliklere sahip olabileceğini belirlemesi olarak tanımlanabilecek olan istem kavramı üzerine yapılandırılmıştır. İstem dil bilgisi yaklaşımıyla, Doğu Grubu Ağızları'ndakieylemlerin istem özelliklerinin tespit edilmesi, ölçünlü dilden farklı gelişen durumlarının ortaya konması ve bu farklılıkların nedenlerinin açıklanması bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Bu doğrultuda, Doğu Grubu Ağızları'ndaki dört alt grubu temsilen sırasıyla Van, Kars, Ardahan ve Elazığ ili ağızlarındaki derlemelerden oluşturulan 280. 000 sözcüklükdil verileri incelenmiştir. Bunun sonucunda 380 eylemin istem dil bilgisi sözlüğüoluşturulmuş, bu eylemlerin anlambilimsel ve sözdizimsel özellikler temelinde ölçünlü dilden ayrıldığı kullanımlar tespit edilmiş ve bu farklılıkların olası nedenleri üzerinde durulmuştur.
Anadolu'daki runik yazılar ve piktogramların Türklükle olan bağlantısı

İnsanlar doğaları gereği birbiriyle iletişime geçerek yaşayabilmektedirler. Bu iletişim hem sözlü hem de yazılı şekilde yapılmaktadır. Sözlü iletişim daha hızlı ve kısa süreli olduğu için en çok kullanılan iletişim şekli olmuştur. Yazılı iletişim başlangıcı belli bir kültür ve birikim seviyesine gelinmesi ile olduğu için daha sonraki zamanlarda kullanılmaya başlanmıştır. Yazılı iletişimin belli bir kültür ve birikime ihtiyaç duyması ve yazılı iletişimi kullanılan milletlerinde bu özelliklere sahip olması ileri bir medeniyetin işareti olmuştur. Türkler tarihin en eski dönemlerinden itibaren belli bir kültürel seviyeye sahip olduğu dünyaca kabul görmektedir. Bunun kanıtı olarak Göktürk Runik alfabesi gösterilir. Çünkü insanların en basit çizimlerinden bu çizimlerin alfabeye kadar olan gelişim süreci binlerce yıllık birikim, tecrübe ve insanların milletleşme sürecine bağlıdır. Tezimin konusu olan Runik yazılar ve kaya resimleri de basit çizimlerden alfabeye olan yolculuğun birer aşamasıdır. Bu aşamalara ait örneklerin Anadolu'da da bulunması Türklerin Anadolu'da varlığının bilinenden çok daha eski dönemlere ait olduğunu gösterecektir. Bu amaçla Anadolu'da yer alan kaya resimleri ve runik yazıların Türklükle olan bağlantısı yine Orta Asya'da yer alan kaya resimlerinin ve runik yazılarının karşılaştırılması ile yapılacaktır.
Kırımlı yazar Cengiz Dağcı'nın hayatı ve eserlerindeki İslami motifler

Bu çalışmanın konusu 20. yüzyılda yaşamış Kırımlı bir yazar olan Cengiz Dağcı'nın hayatı ve eserlerinde geçen İslami motiflerdir. Cengiz Dağcı II. Dünya Savaşı'nda Rus ordusunda Almanlara karşı savaşmış, bu sırada Alman ordusuna esir düşmüştür. Savaştan sonra Londra'ya yerleşen Dağcı kendi başından geçenleri ve Kırım halkının yaşadıklarını konu alan eserler yazmıştır. Bu çalışma iki bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde Cengiz Dağcı'nın hayatı incelenmiştir. İkinci bölümde ise Cengiz Dağcı'nın eserlerinde geçen İslami motifler kategorize edilerek değerlendirilmiştir.
Sehmi divanı inceleme, metin, dizin

Bu tez, 17. yüzyıl sairlerinden Sehmi'yi ve divanını konu edinmektedir. Çalısmamız üç bölümden olusmaktadır. Birinci bölümde, tezkirelerden ve digertarihi kaynaklardan elde edilen bilgilerle sairin hayatı, sahsiyeti ve edebi kisiligiortaya konulmustur. kinci bölümde, Sehmi Divanı'nın sekil ve muhteva özellikleri incelenmistir. Nazım sekilleri, kafiye ve redif özellikleri ile dil ve anlatım açısından dikkati çeken hususiyetler islenmistir. Sairin siirlerinde isledigi konubaslıkları, muhteva özellikleri olarak verilmistir. Üçüncü bölümde, divanın Süleymaniye Kütüphanesi'nde bulunan tek nüshasının metni ortaya konmustur. Eserin imla özellikleri hakkında bilgi verilmistir. Ayrıca metin tespitinde göz önünde bulundurulan hususlara da yer verilmistir. Daha sonra divan metni verilmistir. Çalısmamız divandaki bütün kelimelerin yer aldıgı dizin ile son bulmaktadır. Sehmi'nin siirlerinde Arapça ve Farsça kelimeler fazlaca kullanılmıstır. Bu kelimeler zincirleme tamlamalar halinde birlestirilmistir. Zaman zaman arkaikkelimelere, deyimlere ve ikilemelere başvurulmuştur. Siirlerinde kendi hayatına ait bilgilerin yanında yasadıgı dönemin tarihine ait bilgilere de rastlanmaktadır. Sehmi Divanı'nda kasideler ve gazeller ön pladadır. ANAHTAR KELMELER1. Sehmi Divanı2. 17. yüzyıl3. Süleymaniye Kütüphanesi4. Metin5. Dizin
Ahmet B. Ercilasun'un 'Gülnar' adlı romanında kelime gruplarının tespiti ve Türkçe öğretimi bakımından değerlendirilmesi

İnsanlar duygu, düşünce, hayal ve isteklerini dil denilen araçla ifade ederler. Bu yeti insanı diğer canlılardan ayıran en büyük özelliktir. Bu özellik aynı zamanda insanın sosyal olmasından ileri gelmektedir. İnsanın kendisini anlatmasının pek çok yolu vardır. Ama bunların en güzeli dil ile yapılan anlatımdır. Anlatımın temelini kelimeler oluşturur. Kelimeler tek başlarına bir anlam ifade eder, ancak bu durum meramımızı tam olarak karşılamayabilir. İşte bu durumda geniş dil birliklerine ihtiyaç duyulur. Dil birlikleri dilin belirli kuralları çerçevesinde, aralarındaki ilişkilere göre yan yana gelerek kelime gruplarını oluşturur. Türkçenin yaratma gücünü oluşturan kelime grupları Türkçenin zenginliğini ortaya koymaktadır. Biz de bu çalışma da Ahmet Bican ERCİLASUN'un 'Gülnar' isimli romanında yer alan kelime gruplarının tahlilini ve Türkçe öğretimi bakımından değerlendirmeye çalıştık. Bu çalışmada öncelikle uzman görüşlerine başvurulmuş ve kelime gruplarının açıklaması yapılmıştır. Kelime grupları isim tamlamaları, sıfat tamlamalar edet grupları ve ikileme grupları başlıkları altında incelenmiştir. Sonrasında ise kelime grupları ayrıntılı bir şekilde tespit ve tahlil edilmiştir. Çalışmanın sonuç kısmında ise incelemeye esas olan kelime gruplarının dağılımı verilerek çalışmanın Türkçe öğretimi açısından önemi üzerinde durulmuştur.
söz dizimi

Bu çalışma, Davut Bek Hacım tarafından yazıldığı düşünülen Hac Kitabı olarak adlandırılan metnin söz dizimi açısından incelenmesinden oluşmaktadır. Modern dil bilimi anlayışı ile ele aldığımız eserde amaç eserin yazıldığı dönemdeki dilin kullanımını göz önüne sermektir. Ele alınan eser Doğu Türkçesinin özelliklerini taşımaktadır. Bu metinde Mekke ve Medine şehirleri anlatılırken gezilen yerlerde yapılması gerekenler üzerinde durulmuş bu nedenle sık sık tekrarlara rastlanmıştır. Elde edilen bilgiler doğrultusunda çalışma sekiz bölüm şeklinde düzenlenmiştir:'Giriş' bölümünde eserin konusundan, eserin yazıldığı Çağatay Türkçesinden ve çalışmayla ilgili bilgilerden bahsedilmiştir. Birinci bölümde metni oluşturan kavramlarla ilgili özelliklerden, ikinci bölümde taban halindeki isim ve fiillerden söz edilmiştir. Üçüncü bölümde kavramlar arasındaki ilişkiyi oluşturan isim ve fiil çekimleri incelenmiş, geçici kavram ilişkileri belirli isim ve belirli sıfat tamlamaları şeklinde gösterilmiştir. Dördüncü bölümde 'Cümle' başlığı altında cümlenin ögeleri incelenmiştir. Beşinci bölümde cümle dışı ögeler ele alınmıştır. Altıncı bölümde örnekleriyle birlikte cümle kalıpları ele alınırken yedinci bölümde cümle ve cümle kalıplarının oranları ile birlikte istatistiki bilgiler verilmiş, sekizinci bölümde metin ve 'Sonuç' bölümünde çalışmada elde edilen bulgular değerlendirilmiştir. Çalışmada yararlanılan kaynaklar ise 'Kaynakça' olarak verilmiştir. Çalışmanın son kısmında ise şekil bilgisi dizini ve bilinmeyen kelimeler için sözlükçe oluşturulmuştur.
İzlek açısından Aslı Erdoğan anlatıları

Çalışmamızda günümüz yazarlarından Aslı Erdoğan'ın anlatılarını izlek açısından incelemeye çalıştık. Geleceğe kalacak 50 yazar arasında gösterilen Aslı Erdoğan çeşitli türlerde eserler vermiştir. Çalışmamızı iki bölüm halinde inceledik. Birinci bölümde yazarımızın yaşamı, edebi kişiliği ve dünyasının yazarın anlatılarına etkisini inceledik. Anlatılarıyla ilgili kısa bilgiler vererek anlatılarını tanıtmaya çalıştık. İkinci bölümde Aslı Erdoğan 6 anlatısı izleksel açıdan incelenmeye çalışılmış temalar belirlenmiştir. Toplamda 8 kitabı olan yazarın incelenmeyen iki anlatısı köşe yazılardan derlediği kitaplarıdır. Bu nedenle değerlendirmemiz esnasında incelenmemiştir.
Sabit Mukanov - Hayatı, sanatı ve hikayeleri

Sabit Mukanov (1900-1973), Kazak edebiyatına kendi döneminde damgasını vurmuş, önde gelen isimlerden biridir. Sosyalist realizm akımının temsilcilerinden olan yazar, eserlerinin tümünde bu görüşünü yansıtmıştır. Sözlü geleneğe bağlı olan Kazak edebiyatında Sabit Mukanov da halk arasında söylenen şarkı, türkü ve şiirleri küçük yaşlarda ezberlemiş; bu türlerde de eserler ortaya koymuştur. Şiirde, Abay Kunanbayev'in izlerini takip eden sanatçılardan olan Sabit Mukanov, Kazak şiirini zenginleştiren şiirler yazmıştır. Nesirlerine Sosyalist realizm ideolojisinin yanı sıra, 1920'den sonra başa geçen Sovyet Hükümeti'nin yön verdiği görülür. O dönemde yazarlar, Komünist Parti'nin, Sovyet Hükümeti'ni öven eserler yazma yönündeki baskılarına boyun eğmek zorunda kalmışlardır. Buna karşı çıkan ya da bu yönde eser vermeyen edipler ise hapis, sürgün ya da ölüm cezasına çarptırılmışlardır. Bu dönemde Sabit Mukanov da kovuşturmalar yaşamış; ancak Parti'nin isteği doğrultusunda ve hükümet lehine hareket ettiği için ceza almamıştır. Sabit Mukanov, romanlarında Kazak toplumundaki sınıfsal farklılıkları, töre adına uyulan çağ dışı kuralları ve bunların topluma verdiği zararları eleştirmiştir. Ayrıca 1916'daki Kazak bağımsızlık hareketlerini, 1917 Rus Devrimini, II. Dünya Savaşı'nın Kazaklarda bıraktığı etkileri başarılı şekilde aktarmayı başarmıştır. Benzer konulara hikayelerinde de yer veren yazar, daha çok Çarlık dönemi ile Sovyet Hükümeti dönemini karşılaştırarak ortaya çıkan karşıtlıkları Sovyet Hükümeti lehine ve onu yüceltecek şekilde anlatmıştır. İnsanların emeklerinin karşılığını alamaması, yoksulluk içinde yaşamaları ve hastalıklarla mücadele etmeleri, din adamları tarafından inançları kullanılarak kandırılmaları da yazarın değindiği diğer konulardır. Anlatımda halkın anlayacağı bir dil kullanan Sabit Mukanov, yaşanmış olayları ve dönemleri tercih ederek nesnel zamanı ön plana çıkarırken mekan olarak da daha çok köyü ve şehri tercih ederek ikisi arasında karşılaştırma yapmış; şehirle gelişmişliği, köyle de geri kalmışlığı vurgulamak istemiştir. Tiyatro, makale, deneme ve edebiyat tarihi gibi türlerdeki çalışmaları ile de çok yönlü bir yazar profili ortaya koymuştur.
Ömer Seyfettin hikayelerinde siyasal ideoloji ve toplumsal temalar: II. Meşrutiyet'in Türkçü eleştirisi

Bu çalışma, Türkiye'nin en tanınmış ve en çok okunan yazarlarından Ömer Seyfettin'in 1908- 1920 yılları arasında kaleme aldığı öykülerinde, İkinci Meşrutiyet Dönemi'nin siyasal ve toplumsal yapısına yönelttiği eleştirileri ve bu eleştirilerin arka planındaki ideolojik modeli çözümlemeye ve yorumlamaya yönelik bir çabanın ürünüdür.1908'de gerçekleşen Jön Türk Devrimi, Fransız İhtilali'nden esinlenerek benimsediği 'hürriyet, müsavat, uhuvvet' ilkeleriyle siyasal liberalizmin sınırları içinde kalan bir resmi söyleme ve programa sahiptir. Devrimi izleyen yıllarda birçok Osmanlı-Türk aydını, bu ilkeleri şu ya da bu oranda başarılı olan- birer ulusal kimlik siyasetiyle birleştirmeye çalışmıştır. Ancak Ömer Seyfettin'in öykülerinde gözlemlenen siyaset ve toplum anlayışı, devrimin ilkelerini milliyetçiliğe, yerleşmekte olan yeni uygarlık değerlerini ise doğaya aykırı sayarak reddetme eğilimindedir. Bu nedenle yazarın temsil ettiği Türkçülük yorumu, gerek İkinci Meşrutiyet'in, gerekse onun içinden doğan Cumhuriyet'in anayasal milliyetçilik programlarıyla uyuşamayacak ve Türk politik tarihinde farklı bir çizgiyi temsil edecektir.
Trabzonlu Aşık Sefai'nin hayatı ve eserleri

'Trabzonlu Aşık Sefai'nin Hayatı ve Eserleri' adlı bu çalışma bir giriş iki bölümden oluşturuldu. Çalışmanın giriş bölümünde Aşık Sefai'nin aşıklık geleneği içerisindeki yerini tespit etmek amacıyla 'Aşıklık Geleneği ve Aşık Edebiyatı' hakkında bilgiler verildi. Birinci bölümde Aşık Sefai ile yapılan mülakat yöntemiyle bir görüşme gerçekleştirildi. Bu bölümde Aşık Sefai'nin hayatı, şiir icra ortamları ve yetiştiği ortam hakkında bilgi verildi. Her bölümde bölüm başlığıyla alakalı değerlendirmeler yapılarak Aşık Sefai ile bağlantı kuruldu. İkinci bölümde ise Aşık Sefai'nin şiirlerinin şekil özellikleri üzerine bir değerlendirme yapıldı. Aynı bölüm içerisinde şiirlerinde edebi sanatlar tespit edilerek örneklendirildi. Daha sonra şiirlerindeki konular üzerine bir tespit yapıldı. Yine bu bölümde şiirlerindeki mazmunlar tespit edilerek yorumlamada bulunuldu. Tüm bu değerlendirmeler bağlamında sonuç bölümünde Aşık Sefai'nin dini tasavvufi yönü ağır basan bir aşık olduğu tespit edildi. Teknolojik gelişimin etkisi, şiir icra ortamlarının değişmesi onu aşıklık geleneğinden koparmadığı ve günümüz şartlarına ayak uydurarak bu geleneği devam ettirmeye çalıştığı sonucuna ulaşıldı.
15. yüzyıl tekke şiirinde tasavvuf terimleri

'15. Yüzyıl Tekke Şiirinde Tasavvuf Terimleri' isimli tezimiz kapsamında15. yüzyılda kaleme alınmış olan ve o dönem Tekke edebiyatı metinlerine örnek teşkil ettiği düşünülen Kaygusuz Abdal Divanı, Eşrefoğlu Rumi Divanı, Kemal Ümmi Divanı, Dede Ömer Ruşeni Divanı, Süleyman Çelebi'nin Vesiletü'nnecat ı, Gülşen-i Raz Tercümesi, Bahrü'l-Hakayık, Şeyh EşrefNasihatname'si, Gülşeni-i Saruhani'nin Raz-name'si kullanılan tasavvufi terimleryönüyle incelenmiştir. Bu eserlerde bulunan terimler madde madde bağlamsal anlamlarına göre öncelikle sözlük anlamlarına yer verilmek suretiyle sıralanmıştır. Daha sonra ek olarak nesre çevirileri yapılarak terimsel kullanımları ortaya konulmaya çalışılmıştır. Esas olarak üç bölümden oluşan bu çalışmayla 15. yüzyıl Tekke şiirinde kullanılan tasavvuf terimleri tespit edilirken daha ziyade Fars ve Arapedebiyatlarından alındığı düşünülen ve bu minvalde hazırlanan sözlüklerden farklı olarak tasavvufi ıstılahların Türk edebiyatında nasıl kullanıldığı, kullanımlara dair farklılıkların neler olduğu örnek beyitler eşliğinde ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Memduh Şevket Esendal'ın roman ve hikayelerinde mekan kurgusu

Modern roman ve hikayeciliğin edebiyatımıza girmesiyle birlikte mekan unsuru eserlede ön plana çıkmaya başlamış ve bununla birlikte mekanlar kahramanların sosyal ve psikolojik özelliklerini yansıtan ögeler haline gelmiştir. Cumhuriyetle birlikte Türk roman ve hikayeciliği önemli bir mesafe kat etmiştir. Bu gelişim roman ve hikayelerde kullanılan mekan algısını ileri bir düzeye taşımıştır. Bu tez, Cumhuriyet Dönemi yazarlarından Memduh Şevket Esendal'ın roman ve hikayelerindeki mekan kurgusu, açık mekan, kapalı mekan ve insan-mekan ilişkileri üzerine yapılmış bir çalışmadır.
Ahmet Rasim'ın hikayeleri metin-tahlil-indeks

Çalışmamız Ahmet Rasim'in külliyatım ve kelime kadrosunu çıkarmayı amaçlayan bir projenin devamıdır. Çalışmada Ahmet Rasim'e ait 'Endişe-i Hayat', 'Gam-ı Hicran', 'İki Günahsız Sevda' ve 'İlk Sevgi' isimli hikayelerin eski harfli metinleri yeni harflere çevrilmiştir. Çalışmanın başında Ahmet Rasim'in hayatı, eserleri ve üslubuyla ilgili bilgi verilmiş, daha sonra ele alınan eserlerin kısa birer değerlendirmesi yapılmaya çalışılmıştır. Ahmet Rasim'in kelime kadrosuyla ilgili bilgi verecek indeks çalışması disket ortamında hazırlanmıştır. Proje diğer çalışmalarda hazırlanan indekslerin birleştirilmesi sonucunda tamamlanmış olacaktır. Tezin son kısmında da yararlanılan eserlerin yer aldığı bir bibliyografya bulunmaktadır.
Divan şairlerinin kasidelerinde dua kısmı

Bu çalışma genel anlamda dua ve Klasik Türk edebiyatı geleneği içerisinde kasidelerin dua bölümlerinin incelenmesini kapsamaktadır. Burada, çalışmaya dahil edilen on beş Klasik Türk şairinin kasidelerinden hareketle Klasik Türk şiirinde dua bölümlerinin nasıl oluşturulduğu görülmüş ve genel bir değerlendirme yapılmıştır. Çalışmanın sonunda XV. yüzyıl ile XIX. yüzyıl arasında yazılmış kasidelerin dua bölümlerinin farklı şairler tarafından aynı gelenek içerisinde nasıl yazıldığı incelenmiş olunacak benzer ve farklı yönler ortaya konacaktır. Bu inceleme dahilinde öncelikle dua bir kavram olarak ele alınmış ardından kronolojik olarak Türk inanç ve kültüründe duanın önemi, gelişimi, değişiminin görülebilmesi açısından farklı dönemlerde verilen edebi ürünlere birkaç örnek verilmiştir. Daha sonra çalışmamız dahilindeki Klasik Türk şiiri şairlerinin kasideleri üzerinden duaya ve dua bölümlerine bakışları değerlendirilmiştir. On beşinci yüzyıldan on dokuzuncu yüzyıla kadar Klasik Türk şiiri geleneği içerisinde ürün vermiş on beş şairin kasidelerinin dua bölümleri tespit edilip açıklandıktan sonra dualar sınıflandırılmış ve dua bölümlerine geçişte kullanılan kalıp ifadeler tablolaştırılmıştır. Son olarak çalışmamızda kasidelerini incelediğimiz şairlerin yazdıkları dua bölümleri üzerinden bu bölümlerin oluşumuna tesir eden birkaç kavram üzerinde kısaca durulmuştur. Çalışma sonunda elde edilen önemli bulgular sonuç kısmında belirtilmiştir.
Tarık Dursun K.'nın hikayelerinde toplumsal cinsiyet rolleri

Tarık Dursun K., ele aldığı eserlerle edebiyat dünyasına büyük katkı sağlamış çok yönlü bir yazardır. Pek çok alanda eser veren yazarın on beş hikaye kitabı vardır. Biz bu çalışmamızda Tarık Dursun K.'nın hikayelerini toplumsal cinsiyet rolleri çerçevesinde inceledik. Kadın ve erkek olarak nitelendirdiğimiz biyolojik cinsiyetten farklı bir kavram olan, bir toplumun tarihsel sürecinde değişiklik arz ettiği gibi toplumdan topluma da değişiklik gösteren 'toplumsal cinsiyet'in izini sürdüğümüz Tarık Dursun K.'nın hikayeleri, geleneksel toplum yapısının aileye ve bireylere yüklediği bazı roller ve davranış kalıplarını incelemeye müsait eserlerdir. İşte Tarık Dursun K.'nın hikayelerini toplumsal cinsiyet rolleri çerçevesinde ele aldığımız bu çalışmamızda, geleneksel toplum yapısı ve modern toplum yapısının cinsiyetçi yaklaşımları, cinsiyetçi söylemlerin sosyal hayata ve söylemlere yansıyışı incelenmiştir.
Asanbek Stamov'un Cortuul romanı üzerine dil incelemesi

Bu çalışma XX. Yüzyılın başlarında gelişmeye başlayan modern Kırgız edebiyatının ünlü yazarlarından olan Asanbek Stamov'un tarihi hikayelerden oluşan Cortuul romanının dil incelemesi üzerinedir. Cortuul romanı Kuzey-Batı Kıpçak grubu içerisine giren Kırgız Türkçesinde ve Kiril alfabesiyle yazılmıştır. Roman 'Uçkun Yayınevi' tarafından 1992 yılında Frunze basılmıştır. Tezin giriş bölümünde Kırgız Edebiyatı, Kırgız Türkçesi, romanın yapısall özellikleri ile romanın yazarı Asanbek Stamov ve eserleri hakkında bilgiler verilmiştir. Yapılan bu çalışma üç ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde romanın şekil bilgisi incelemesi, ikinci bölümde Kiril alfabesinden Latin alfabesine çeviri yazısı, üçüncü bölümde ise Kırgız Türkçesinden Türkiye Türkçesine aktarımı yapılmıştır.
Ara nesil edebiyatçısı ve gazetecisi Mustafa Reşit Bey hayatı ve eserleri

Edebiyatta, belirleyici şahsiyetler çıkmayınca, gurup ve nesil çalışmalarının öne çıktığı görülür. Biz de Tanzimat ve Servet-i Fünun nesilleri arasında yer alan ve ağırlıklı faaliyetini 1877- 1896 tarihleri arasında yürüten, ama tesirinde kaldığı önceki nesli aşamadığı gibi hazırlanmasında mühim roller üslendiği kendinden sonra gelen nesil tarafından da gölgelenen bir ara nesil bahis konusudur. 1861 'de Edirnede doğan, 14 yaşından sonra İstanbul'da yaşayan ve1936'da Beyoğlunda Bekar Sokağındaki evinde ölen Mustafa Reşid Bey, nesir ve şiir vadisinde eser veren bir ara nesil sanatkarı olup bu neslin hemen hemen birçok mensubu gibi büyük soluktan mahrum, ama gayreti ve veludiyetiyle dikkati çeker. Hayatı hakkında malzeme yokluğundan doğan boşluklara rağmen, o edebiyat ve düşünce adamlarının birçoğuyla teklifsiz bir dostluğun sahibi, hatırı sayılır bir naşir, roman ve hikaye yazarı, müntahabat sahibi, mektep kitapları yazarı, Maarif-i Umumiye Nezareti'nde özel kalem müdürlüğüne yükselmiş bir bürokrat, kitap sahibi bir şair, şiirleri birden fazla bestekar tarafından bestelenen bir güfte yazarı olarak kendini gösterir. Şark ve Envarı-Zeka adlı iki dergi çıkarmış, yirmi civarında roman, hikaye ve mensure ile üç şiir kitabı yayınlamıştır. Sade yazma, konuşulduğu gibi yazma yolunda bir çığır açmış, fonetik imlanın tutunmasına zemin hazırlamış, mensur şiirin edebiyatımıza bir tür olarak oturmasında katkıları olmuştur. Yaşayışı itibariyle 'şık' olan Mustafa Reşid Bey, piyasa edebiyatına yönelmiş ama dili kullanmada ve imla meselelerinde devrinde bir öncü hatta adeta bir ihtilalci görüntüsü arz etmiştir. Eserlerinde de tatlı su frenklerinin hayatlarını gayet duygusal bir tarzda anlatmış, devrinde çok okunmuş ve sevilmiş olmasına karşılık, eserleri popüler edebiyatın diğer örnekleri gibi zamana mağlup olmuş ve çok çabuk unutulmuştur.
Zemahşeri Mukaddimetül Edeb eserinin Osmanlı Türkçesi ile tercümeli Tahran nüshası

Mukaddimetü'l-Edeb, meşhur İslam filozofu Abu al-Kasım ez-Zemahşeri tarafından yazılan bir eser olup Mahmud Kaşgari'nin Divanü Lügati't-Türk'ünden sonra gelen mühim bir sözlüktür. Zemahşeri'nin 1127- 1144 yılları arasında yazıp, Harezmşah Atsız'a sunduğu, Arapça pratik bir sözlüktür. Mukaddimetü'l-Edeb çok önemli bir eser olduğu için, yazılışından itibaren Türk dilinin her döneminde ilgi görmüş ve istinsah edilmiştir. Nüshaları istinsah edildiği dönemin dil özelliklerini taşımaktadır. Biz bu çalışmada Osmanlı Türkçesi ile tercümeli olan Tahran nüshasını seçip bu nüshanın transkripisyonu ve dizinini hazırlayarak dil özelliklerinin bir kısmını ortaya koyduk. Nüsha Arapça alfabetik sırayla yazılmış ve her harf harekesine göre üç bölümden oluşmaktadır. Biz ise dizin kısmında geçen kelimeleri Türkçe alfabetik sıraya göre ve her kelimenin nereden geldiğini belirttik. Tahran nüshası Osmanlı Türkçesinin dil özelliklerini taşımaktadır. Mukaddimetü'l-Edeb'in nüshaları türkologlar tarafından incelenmiş ve bu nüshaların kendi dil özellikleri ortaya çıkarılmıştır. Ancak çalıştığımız Tahran nüshası, bildiğimiz kadarıyla türkologlar tarafından çalışılmamıştır. 270 varaktan oluşan yazmanın 120 varakını kısmını çalıştık. Bu çalışmanın transkripisyonu ve dizini hazırlarken çalışmamıza yarayabilecek kitapları, çalışmaları, sözlükleri kullandık ve kaynakça kısmında belirttik. Tahran nüshasında bazı kelimeler okunaklı olmadığı için bu kelimeleri çift parantez içerisinde nüshada okunduğu gibi orjinalini ve transkripisyonunu yazdık. Ayrıca metin ve dizin ile ilgili açıklamalar kısmında bu kelimelerin tahmini manalarının listesini oluşturduk.