turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Erali ve Şirali Destanı (2 cilt)

İnsanlığın yarattığı ilk edebi türlerden olan destanların, içinde yaratıldıkları kültür için en önemli yönü, o kültürün ortak yaratıcılık dehasının bir ürünü olmasıdır. Türk anlatı geleneğinde özel bir yere sahip olan destanlar, Türk insanının maddi ve manevi zenginliklerini, folklor değerlerini, duygu ve kabiliyetlerini dile getirir. Bu bakımdan destanlarımızı 'Milli Kültür Hazinelerimiz' olarak nitelendirmek doğru olur. Tezimizin konusu olan 'Erali ve Şirali' destanın da içinde bulunduğu Özbek destanları, Türk Destan Geleneği'nde büyük bir yere sahiptir. Bu destan geleneği, günümüzde bile canlılığını korumakta olup. Özbek destan anlatıcıları olan bahşılar Özbekistan'ın bazı bölgelerinde halk arasında destanları hala anlatmaya devam etmektedir. Türk destan geleneğinin tüm yönleriyle araştırılarak gün ışığına çıkarılması açısından Özbek destanları üzerine yapılacak olan araştırmalar büyük bir öneme sahiptir. Tezimizin giriş bölümünde. Özbekistan'daki destan anlayışı ve tarifleri üzerinde durulmuştur. Giriş bölümünden sonra, I. bölümde Özbek destanları üzerine günümüze kadar yapılmış olan metin derlemeleriyle beraber bilimsel araştırmaların listesi verilmiştir. II. Bölümde ise, Özbek destan geleneği. Bahşılık sanatı, Özbek destan mektepleri vb. konular ayrıntılı olarak işlenmiştir. Tezimizin III. Bölümde, Erali ve Şirali Destanı'nın dil ve şekil özellikleri özerinde durularak, bu destan ile Anadolu Türk Halk Hikayelerinin motif ve epizot yönünden mukayeseli bir karşılaştırması yapılmıştır. Son bölüm olan IV. bölümde, Erali ve Şirali Destanı'nın transkribe edilmiş metni ve bu metnin Türkiye Türkçesi'ne aktarılmış şekli verilmiştir.
Semetey transkripsiyonlu metin ve gramatikal dizin

Tez, giriş, transkripsiyonlu metin ve gramatikal dizin bölümlerinden meydana gelmektedir. Giriş bölümünde, Kırgız Türkleri ve Kırgız Türkçesi hakkında bilgi verilmiş, Manas Destanı ile bu destan üzerinde yapılmış çalışmalara değinilmiştir. Manas Destanı'nın ikinci halkasını oluşturan ve çalışmamıza kaynaklık eden Semetey Destanı'nın iç ve dış yapısıyla ilgili bir inceleme yapılmış, bu incelemede destanda yer alan önemli kişiler tanıtılarak destanın özeti verilmiş, destandaki masal öğeleri ve motifler, sosyal hayata ait özellikler, din konuları ele alınmıştır. Bu konularda yapılan tespitler, metinden alınan örneklerle desteklenmiştir. Destanın şekil ve dil özelliklerine temas edilerek yine bunlar da örneklerle açıklanmıştır. Giriş kısmında ayrıca destanı söyleyen Isa Cumabek Uulu hakkında bilgi verilmiştir. Transkripsiyonlu Metin bölümünde, aslı Kiril harfli olan metnin Latin harflerine transkripsiyonlanmış şekli verilmiştir. Bu arada, metinde geçen bazı özel adların yazımında farklılıklara rastlanmış, bu kelimeler orjinalliği bozulmadan transkribe edilmiş, gerekli düzeltmeler, 'Gramatikal Dizin' bölümünde yapılmıştır. Gramatikal Dizin bölümünde, metinde geçen kelimeler, alfabetik sırayla anlamları ile birlikte verilerek kelimelerin geçtiği dize numaraları gösterilmiştir. Kelimelere eklenen çekim ekleri belirtilmiş, yapım eki almış olan kelimeler ayrı bir madde olarak verilmiştir. Metinde geçen bazı kelimelerde görülen yazım hataları düzeltilerek bu kelimeler, geçtikleri dize numaraları ile beraber 'Düzeltmeler' bölümünde verilmiştir. 675 Sonuç bölümünde çalışma sonucunda varılan sonuçlar ve yapılan tespitler değerlendirilmiştir. Çalışma sırasında yararlanılan kaynaklar, 'Kaynakça' başlığı altında toplanmıştır. Çalışmanın özeti, 'Özet' bölümünde verilmiştir.
Gülizar ve İmam hikayesi

Bu çalışmamız; kim tarafından, nerede ve ne zaman yazıldığı belli olmayan Gülizar ve İmam adlı mesneviyi kapsamaktadır. Eserin tek nüshası, Edirne Selimiye Yazma Eserler Kütüphanesi 22 Sel 2168/ 2 numarada kayıtlı 147 varaklık eserin içerisinde yer alan 5 kitaptan ikincisi olup 18 varaktır. Eserin öncelikle transkripsiyonu yapıldı ve ardından günümüz Türkçesine çevirisi yapılarak dipnot olarak verildi. Genel olarak mesneviler hakkında bilgi verilerek Gülizar ve İmam hikayesi klasik mesnevilerle şekil ve içerik yönüyle karşılaştırıldı. Ortak ve farklı yönleri dile getirildi. Ayrıca hikayenin içinde yer alan gazeller de tür özellikleriyle birlikte gerek şekil ve gerekse muhteva olarak incelendi. Mesnevi, konu olarak bir aşk hikayesidir. Bu bakımdan hikaye tahlili açısından da değerlendirilerek olay, kişi, zaman ve mekan açısından incelendi. Dil ve üslup açısından baktığımızda, klasik mesneviler gibi sanatlı söyleyişler olsa da dilinin divan şiirine göre daha yalın olduğu söylenebilir. Klasik mesnevilerde olduğu gibi olağan üstülüklere pek yer verilmemesi yönüyle modern öykücülüğe yakın olduğu bir tespit olarak değerlendirilebilir. Orijinalinde hikayenin ismi verilmemiş ama iki ana karekterin betimlemeleri girişte yapılmasından ve olayların bu kahramanlan üzerinden verilmesinden dolayı bu esere 'Gülizar ve İmam' ismi sonradan verilmiştir.
19. yüzyıl aşık şiirinde sevgili

Türk Halk Edebiyatı, binlerce yıl öncesine dayanan köklü bir edebiyattır. Bu edebiyatın vazgeçilmez motifi ise sevgilidir. Bu çalışmamızda 19. yüzyılın önemli şairlerinden olan Seyrani, Dadaloğlu ve Ruhsati'nin şiirleri esas alınarak, 19. yüzyılda sevgili ve sevgiliye ait unsurlar incelenmiştir. Bu unsurlar; sevgilinin fiziki özellikleri, karakter özellikleri, yaşadığı mekanlar, zamanlar, kullandığı aksesuarlar ve araç-gereçler, soyu gibi sevgiliye ait temel ögelerdir. Çalışmamızın amacı 19. yüzyıl aşık şiirinin karakteristik özelliklerini taşıyan üç aşıktan hareketle dönemin sevgili ve sevgiliye ait hususiyetlerinitespit etmek ve söz konusu dönemi aydınlatmaktır. Çalışmanın neticesinde, 19. yüzyıl şiirindeki sevgiliye ait unsurlar belirlenmiş ve bu unsurlar ışığında sonuca ulaşılmıştır.
Mesnevİ-i Şerif'te Ulü'l-azm peygamberler

XIII. yüzyıl edebiyatını şekillendiren en önemli unsurlar hiç şüphesiz temel kaynakları olan ayet, hadis, peygamber kıssaları ve mucizeleri, İslam tarihi, dini menkıbeler, Türk tarih ve kültürüdür. Bu çalışmamızda XIII. yüzyılda yaşamış olan Hz. Mevlana'nın Mesnevi adlı eserinde Ulü'l- 'Azm adı verilen beş büyük peygamberi Hz. Nuh, Hz. İbrahim, Hz. Musa, Hz. 'İsa ve Hz. Muhammed şiirlerinde nasıl konuk ettikleri ele alınmıştır.
Mağcan Cumabeyulı'nın şiirleri üzerine bir inceleme

Bu çalışmada Kazak Türklerinin ve tüm Türk dünyasının edebiyatları açısından önemli olduğuna inandığımız Mağcan Cumabayulı'nın şiirleri değerlendirmeye çalışıldı. Şairin biyografisinden hareketle dönem, kültür ve eser arasındaki ilişki incelendi. Mağcan, şiirlerinden de anlaşılabileceği gibi 'Turan' düşüncesine inanmıştı. Türkistan'ı vatan, tüm Türk soylu milletleri de kardeş olarak bilmişti. Bu sebeple Türkistan coğrafyası ve edebiyatı onu anlamada önemli bir yer tutar. Türkistan'a ve edebiyatına bu bağlamda yer verdik. Her ne kadar bir soydan olsa da araya giren zaman ve coğrafya farkı sebebiyle Türkistan kavramından bağımsız olarak Kazak Türkleri ve onların edebi birikimleri hakkında bir değerlendirme yapıldı. Çünkü şair; dil, düşünce ve hayat biçimlerini Kazak Türklerinin kültüründen almıştır. Ağırlıklı olaraksa şiirlerin şairi Mağcan Cumabeyulı'nın hayatı ve edebi kimliği üzerinde duruldu. 45 yıl gibi kısa bir ömre sığdırdığı idealler, acılar, arzular, aşklar, özlemler ve mücadele azmi en genel hatlarıyla verilmeye çalışıldı. Son olarak tarihin, geleneğin, coğrafyanın ve bir şahsiyetin ürünü olarak şiirler on beş ayrı tem ve altı ayrı sembol grubu muhtevası bakımından genel olarak incelendi. Şairin uğruna hayatını verdiği şiirlerde, düşmanı endişeye düşüren derinlik çözümlenmeye çalışıldı. Dünden bugüne ötelendiği, gizlendiği, yasaklandığı halde ayakta ve hayatta kalan bu şiirlerin özündeki can suyunun sırrı keşfedilmeye çalışıldı.
Hikmet Erhan Bener'in hayatı ve romanları

Bu çalışmada Cumhuriyet Dönemi yazarlarından, edebi sahanın pek çok farklı alanında kırka yakın eser yazmış olan Hikmet Erhan Bener (1929 -2007)'in ilk dönem eserleri Prof. Sadık Tural'ın tahkiyeli eserleri inceleme metodu esas alınarak tahlil edilmiştir. İlk önce Hikmet Erhan Bener'in hayatı üzerinde durulmuş, ardından ilk dönem romanları tahlil edilmiş ve son olarak da yazarın sanata ve romancılığa bakış açısı değerlendirilerek, romanlarındaki yapı, tema, muhteva ve dil özellikleri saptanmaya çalışılmıştır.
Denizli'nin Güney İlçesi ağzı

'Denizli'nin Güney lçesi Agzı' adlı tez çalısması bir agız incelemesidir. Arastırma için öncelikle belirlenen bölgede derleme yapılmıs, Güney'in köylerinden ve ilçe merkezinden ses kayıt cihazıyla bilgi toplanmıstır. Konusma esnasında genellikle sorucevapyöntemi kullanılmıs, metinler desifre edilirken konu bütünlügünün bozulmamasına özen gösterilmistir. Kasetler yazıya geçirilirken Türk Dil Kurumu'nun belirledigitranskripsiyon alfabesinden yararlanılmıstır. Tez giris, inceleme, sonuç, metinler ve sözlük olmak üzere baslıca bes ana bölümden olusmaktadır. Giris bölümümünde Güney ilçesinin fiziki ve beseri cografyası, tarihi, sosyokültüreldurumu ve Anadolu agızları içindeki konumu hakkında bilgi verilmistir. ncelemebölümü ses bilgisi ve yapı bilgisi olarak iki alt bölümde ele alınmıs, bölge agzı metinlere dayalı olarak incelenmistir. Metinlerde karsılasılan örneklerin geçtigi yerler parantez içindegösterilmistir. nceleme neticesinde ortaya çıkan agız özellikleri sonuç bölümündeözetlenmistir. Sözlük kısmında ise bölge agzında karsımıza çıkan mahalli söz ve deyimler, yazı diline göre farklılık gösteren kelimeler kökenlerine inilerek verilmistir. Son olarak da yararlanılan eserler kaynakçada toplu halde gösterilerek çalısma tamamlanmıstır
Ali Kemal'in Rical-i İhtilal'i

Fransız İhtilali, 18. yüzyılda dünya tarihini belirleyen mühim olaylardan biridir. Bu olay, Batı ve Doğu toplumları üzerinde kısa ve uzun vadede birçok gelişmeye yol açmıştır. Bu gelişmelerin esasını oluşturan fikir ise millet olabilme şuurudur. İhtilal ile birlikte kendini hür bir şekilde ifade edebilen Fransız halkı, diğer toplumların hak ve hürriyetlerini talep etmelerine ve dünya üzerinde farklı milletlerin ortaya çıkmasına sebep olur. Bu durum Osmanlı Devleti gibi çok uluslu bir yapıya sahip olan devletleri olumsuz etkiler. 17. yüzyıldan itibaren kötü bir sürecin içerisine giren Osmanlı Devleti, Fransız İhtilali ile yayılan fikirlerin de etkisiyle adeta bir varlık mücadelesi verir. Özellikle bu fikirleri benimseyen Jön Türkler'in faaliyetleri, devletin bu olumsuz gidişatını hızlandırır. Gençlik yıllarında Jön Türkler'e katılan Ali Kemal, başlangıçta fikren bir yakınlık duysa da esasında onlardan çok farklı bir konumda yer almıştır. Nitekim sonraları Jön Türkler'e muhalefet eden bir çizgide ilerler. Fakat Ali Kemal, çelişkili fikir ve eylemlerle dolu hayatında Batı medeniyetine ve Batı medeniyetinin tarihinde önemli bir dönüm noktası olan Fransız İhtilali'ne, ihtilalin açığa çıkardığı düşüncelere bağlılığını sürdürür. Fransız İhtilali'ni Türk okuyucusuna anlatmak için kaleme aldığı Rical-i İhtilal'de, ihtilal döneminde yaşanan olayların sebep ve sonuçlarını ihtilal önderlerinin biyografik bilgileri içerisinde verir. Bu eserde, milletlerin parlak bir gelecek oluşturabilmeleri için aşması gereken zorluklar ve vermesi gereken mücadeleler devlet ve milletlere bir ders oluşturması bakımından tarafsız bir bakış açısıyla aktarılır. Ayrıca eserin ortaya çıktığı dönemin her muhtevayı işlemeye müsait olmayan siyasi yapı, bu tür bir muhtevayı işleyen eserlerin sayısını yok denecek kadar azaltır. Bu bakımdan döneminde ilk ve tek olan bu eserin aydınlığa kavuşturulması gerekmektedir. Bu maksatla Rical-i İhtilal'in inceleme konusu yapıldığı bu tez çalışmasında, eser Latin harfleriyle aktarılmış ve Ali Kemal'in Fransız İhtilali'ne yönelik bakış açısı aydınlatılmaya çalışılmıştır.
Refik Özdek'in hayatı, sanatı ve eserleri

Refik Özdek, Cumhuriyet son dönem edebiyatında daha çok gazeteci ve çevirmen kimliğiyle tanınan yazar ve şairlerdendir. Türk okurunun belleğinde özellikle Cengiz Aytmatov'dan çevirdiği eserlerle yer edinen yazar, kendi imzasıyla şiir, roman, öykü, inceleme, tarih gibi birçok alanda eserler kaleme almıştır. Yazar, farklı kültür ve coğrafyalara seyahatler yapmayı sevdiği için özellikle romanlarında kültürel farklılıkları işlemiştir. Yazar, Türk tarih, kültür ve geleneklerine büyük önem vermektedir. Onun eserlerinde modern edebiyat özelliklerinden çok gelenekçi özellikler görülür. Benimsediği fikri yapı ve milli değerler Özdek'in gerek şiirlerinde gerekse düz yazılarında geleneğe bağlı milliyetçi bir anlayışı ön plana çıkarır. Bu anlayışın bir sonucu olarak da şiir, roman ve hikayelerinde bireysel ve sosyal temalar ağır basar. Eserlerinde eğitim sorunları, siyasi ve sosyal sorunlar üzerinde duran yazar, çocukları ve gençleri kitaplarıyla aydınlatmak, topluma mesajlar vermek ister. Çalışmanın I. bölümünde Refik Özdek'in mensubu olduğu edebiyat dönemi, devrin edebi ve sosyal şartları da göz önüne alınarak değerlendirilmiştir. II. bölümde yazarın hayatı ve sanatı üzerinde durulmuştur. III. bölümde Refik Özdek'in edebi eserleri: 1) Şiirleri, 2) Hikayeleri, 3) Romanları, 4) Çocuk Edebiyatı Üzerine Çalışmaları, 5) Diğer Eserleri şeklinde incelenmiştir. Sonuç bölümünde yazarın eserleri üzerine genel bir değerlendirme yapılmıştır.
Ankara Üniversitesi Veterinerlik Fakültesi'nde bulunan ve Aristo'ya atfedilen anonimleşmiş baytarnameler: Kitabu Baytarname I, vr. 1b-42a; inceleme-metin-dizin-tıpkıbasım

Bu tez, Ankara Üniversitesi Veterinerlik Fakültesi Tıp Tarihi ve Deontoloji Anabilim Dalı Arşivinde 22755/1- 2 kayıtlı Kitabu Baytar-name adlı çeviri eserin üzerinde yapılan bir dil çalışmasıdır. Bu çalışma; inceleme, metin, dizin ve tıpkıbasım olmak üzere dört bölümden oluşmak-tadır. İnceleme bölümünde, eserin yazarı, mütercimi ve çalışmaya konu olan Kitabu Baytar-name hakkında bilgiler verilmiş, eserin özeti yapılmıştır. Metnin dil ve imla özellikleri değerlendirilmiştir. Metin bölümünde tercümenin transkripsiyonu yapılmıştır. Seksen sayfadan oluşan metinde her sayfada genellikle on üç satır kullanılmıştır. Dizin bölümünde, transkripsiyonlu metinde bulunan bütün söz ve söz grupları bulunmaktadır. Kelimeler anlamlandırılırken metindeki anlamları esas alınmıştır. Bu bölümlerden sonra eserin Arap harfli metnine yer verilmiştir.
Yabancı seyahatnamelerde geçiş dönemleri

Gezi edebiyatı oldukça zengin bir folklorik malzeme ile karşımıza çıkmaktadır. Türk toplumunun kültürel mirasının birer tanığı niteliğinde olan seyahatnameler toplumun değer yargıları hakkında özellikle yabancı gözüyle aktarılmaları bakımından ayrıca önemlidir. Avrupalı seyyahların seyahatnamelerini temel alarak incelediğimiz ve geçiş dönemleri ana başlığı altında kümelendirdiğimiz doğum, sünnet, evlenme, boşanma, ölüm aşamalarının temel eksenini doğum, evlenme ve ölüm dönemleri oluşturmaktadır.
Derviş Hasan Medhİ'nin Esrar-ı Hikmet'i

Derviş Hasan Medhi, bu eserinde İbni Sina ile kardeşi Ebu'l Haris'in başından geçen maceraları anlatmaktadır. Ayrıca bu eser fantastik ögeler barındırması bakımından da önemlidir.
Melodram ve komedi: Osmanlı'da Türkçe ve Ermenice modern dramatik edebiyatlar

Osmanlı İmparatorluğu'nda modern tiyatro Ermenilerin öncülüğünde 19. yüzyılın ikinci yarısında büyük gelişim gösterdi ve İstanbul başta olmak üzere geniş bir izlerçevreye ulaştı. Bunun bir yansıması olarak tiyatro oyunu yazarlığı entelektüellerin önemsediği ve çok sayıda ürün verdiği bir alan haline geldi. Bu tez, söz konusu alanın dönem içinde ima ettiği siyasal ve toplumsal talepleri Türkçe ve Ermenice yazılmış oyunları bir arada okuyarak anlamaya çalışıyor. Tez genel olarak iki temel hat ve iddia üzerinden kuruluyor. İlk olarak, Türkçe ve Ermenice dramatik edebiyatlardaki tüm üretimin üç temel tür altında toplanabileceği ve bu türlerin her birinin Osmanlı 19. yüzyılındaki önemli bir meseleyi açık ettiği iddia ediliyor. Buna göre, melodramlar dönemin temel ahlaki-politik eğilimlerini, tarihsel dramlar milli kimlik arayışını, komediler ise değişen ve piyasalaşan ekonomiyi temsil etmişler; ya da tersten söylersek bu kurucu dinamikler, dönem içinde dramatik edebiyat alanında bu türler içinden kendilerini ifade etmişlerdir. Tezde ikinci olarak, Ermenice ve Türkçe metinleri bu üç türsel alan dahilinde karşılaşmalı okunarak imparatorluğun öznelerinin arasındaki ilişkiler anlaşılmaya, bu türlerin işaret ettiği çatışma ve uzlaşma hatları ortaya konmaya çalışılıyor. Buna göre, melodramlar ve tarihsel dramlar bir tarafta çatışma hattını, komediler karşı tarafta uzlaşma hattını oluşturmuşlardır ve bu türsel karşıtlık Osmanlı'da dramatik edebiyat dahilinde hem İmparatorluğun çözülmesinin hızlandığını ama aynı zamanda bir barış imkanının da orada bulunuduğunu göstermektedir.
Üveysİ Divanı'ndaki gazellerin dil özellikleri

Çağatayca, XV-XX. yüzyıllar arasında Orta Asya'nın büyük bir kısmında kullanılan edebi bir Türk lehçesidir. Timurluların yıkılmasının ardından, daha çok Özbek edebiyatı olarak bilinen bu lehçe ile meydana getirilen yazın örnekleri, bütün Türk edebiyatının en önemli kaynaklarından birini teşkil etmektedir. XIX. asırda yaşayıp eser veren Üveysi, özellikle gazelleriyle bu sahanın öne çıkan kadın şairlerindendir. Üveysi'de, klasik edebiyatın bütün özelliklerini taşıyan şiirler yanında mahalli ve güncel konuların halk söyleyişine yakın bir üslupla ifade edildiği şiir örnekleri de mevcuttur. Dolayısıyla onun şiirleri, Çağatay dili ve edebiyatının Nevai'den sonra ulaştığı düzeyi göstermesi açısından iyi birer örnektir. Bu çalışmada Üveysi'nin gazelleri ses ve şekil bilgisi açısından ele alınmıştır. Çalışmanın giriş bölümünde, Çağatay edebiyatının başlangıcından XX. asra kadar geçen süresi özetlendikten sonra şairin hayatı, edebi kişiliği ve eserleri hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde, gazeller Latin harflerine transkrip edilip; gazellerin aruz vezni ve ses özellikleri belirlenmiştir. İkinci bölümde, gazellerin morfolojik çözümlemesi yapılmıştır. Çalışmanın sonuç bölümünde ise yapılan çözümlemeler doğrultusunda elde edilen veriler maddeler halinde gösterilmiştir.
İlmi Dede el-Mevlevi el-Bağdadi hayatı, sanatı, eserleri ve divanı

İlmi Dede el-Mevlevi el-Bağdadil6. yy şairidir. Bu dönemin diğer şairlerine nazaran onun şiirleri daha çok dini didaktik tarzdadır. İlmi Dede el-Mevlevi el-Bağdadi'nin hayatı hakkında, elimizdeki mevcut kaynaklarda geniş bir bilgi yoktur. Bu çalışmamızda, İlmi Dede'nin hayatı hakkında şiirlerinden hareketle hayatı ve edebi kişiliği hakkında elimizden geldiğince bilgiler vermeye çalıştık. 16. yy'da divanların birçoğu harekesiz metindir. Çalışmamamıza konu olan divan da dönemin özelliklerine uygun olarak harekesizdir. Çalışmalarımız sırasında karşılaştığımız bazı kelimelerden hareketle, dil çalışmalarına da yararlı olabilecek bir eser olduğu kanaatine vardık. Divan muhtevası yönünden ve dini malzeme bakımından zenginlik gösterdiği gibi, gazel ve kaside türlerine de zenginlik katmaktadır. Divanda değişik nazım şekilleri olduğu gibi, bu türlerin değişim çizgisini yansıtan nazım şekillerine de rastlamak mümkündür. İlmi Dede el-Mevlevi el-Bağdadi'nin divanına ait bazı katalog yanlışlarını da düzeltmiş bulunuyoruz. Mesela kataloglara İlmi Dede'nin divanı olarak geçen bir eser aslında şairin el-Nazm fi- İlme'l Akaid isimli bir başka eseridir. İlmi Dede el-Mevlevi el-Bağdadi'nin hayatını, edebi kişiliğini ve divanının güvenilir bir metnini edebiyatımıza kazandırmış bulunuyoruz.
Klasik Osmanlı Türkçesinde eklerin ses düzeni (16., 17. ve 18. yüzyıl)

'Klasik Osmanlı Türkçesinde Eklerin Ses Düzeni (16, 17 ve 18. Yüzyıllar)' adlı tezimiz esas olarak 'Giriş, Dil Uyumu, Dudak Uyumu, Ünsüz Benzeşmeleri, Sonuç, Dizin' bölümlerinden oluşmaktadır. 'Giriş' bölümünde Arap alfabesinin Türkçenin seslerini ifade kabiliyeti, kalıplaşan imlanın yetersizliği, faydalanılan ana ve yardımcı kaynaklar üzerinde durulmuştur. 'Dil Uyumu' bölümünde Arap harfli metinlerden kalınlık-incelik özelliği açıkça tespit edilebilen eklerin ince ve kaim ünlülü kelimelerden sonra dil uyumuna bağlı olup olmadıkları incelenmiştir. 'Dudak Uyumu' bölümünde, Arap harfli metinlerden düzlük-yuvarlaklık uyumuna konu olan ekler; 'I Sınıfı Ekler', 'U Sınıfı Ekler' ve 'X Sınıfı Ekler' olmak üzere üç ana başlık altında incelenmiştir. Bu bölümde, düz ve yuvarlak ünlülü kelimelerden sonra 'I, U, X' sınıflarına dahil olan eklerin dudak uyumuna uyup uymadıkları tespit edilmeye çalışılmıştır. 'Ünsüz Benzeşmeleri' bölümünde Arap harfli metinlerde tonluluk-tonsuzluk özelliği belli olan ekler; 'C Sımfı Ekler', 'D Sınıfı Ekler' ve 'G Sınıfı Ekler' başlıkları altında incelenmiştir. Bu bölümde, tonlu ve tonsuz ünsüzle biten kelimelerden sonra 'C, D, G' sınıflarına dahil olan eklerin ünsüz benzeşmesine uğrayıp uğramadıkları araştırılmıştır. 'Sonuç' bölümünde 'Dil Uyumu, Dudak Uyumu ve Ünsüz Benzeşmeleri' kısımlarında incelenen eklerle ilgili varılan sonuçlar ve hükümler yer almaktadır. 'Dizin' bölümünde tezimizde incelenen eklerin geçtiği sayfalar belirtilmiştir.
Kıpçak Türkçesinde kelime yapımı ve çekimi

Çalışmamız Kıpçak Türkçesine ait beş eserin şekil bilgisi açısından incelenmesinden oluşmaktadır. Giriş kısmında Kıpçak Türkçesiyle ilgili genel bilgiler verdik. Ekleriçekim ve yapım ekleri olmak üzere iki ana başlık altında topladık. Açıklanan ekhakkındaki genel bilgileri ilgili madde başlıkları altında inceleyip, örneklendirdik. Eklerin Eski Türkçe ile olan karşılaştırmasını şekil değişmesine sebep olan seseğişiklikleri ile fonksiyon devamlılığı, varsa görev daralması, genişlemesi ve tür değiştirmesi konularında yaptık. Yapım eklerini çoğunlukla kelime halindeörneklendirdik. Örneklerin verilişinde ekin işlekliği önemli rol oynamıştır. ncelediğimiz metinlerin azlığı sebebiyle bazı ekleri yeterince çeşitlendiremedik. Bazılarına da ancak birer örnek verebildik. Eklerin fonksiyonlarını bütün yönleriyleverebilmek için fazlaca alt başlık kullandık. Örneklerin anlamlarını yanlarına tırnak içinde verdik. Değerlendirme bölümünde sesler bakımından eserler arasındaki farklılıkları ve ses değişikliklerini toplu olarak sunmaya çalıştık. Çalışmadan faydayıazamu ölçüde artırmak düşüncesiyle sona ekler dizini ekledik.
Sahaflar Şeyhi-Zade Esad Mehmed Efendi Divanı (2. CİLT )

Es'ad Efendi (1204-1789/1264-1848) XIX asır vak'a-nüvis şair ve alimlerindendir. Es'ad Efendi'nin babası Medine'ye kadı olarak gittiği sırada ölmüştür. (Aralık 1804) Şani-zade Ataullah'ın yerine 15 Safer 1241 / Ekim 1825 tarihinde vak'a-nüvis olmuş ve ölünceye kadar bu görevde kalmıştır. 1828 yılında Üsküdar kadısı olmuştur. 1247/ 1831 yılında resmi bir gazete olan Takvim-i Vekayi'nin başına getirilmiştir. Eylül 1834'de İstanbul kadısı olduktan sonra Muhammed Şah'ın tahta geçmesini tebrik için İran'a elçi olarak gönderilmiştir (1835- 1836). Es'ad Efendi elçilik görevinden döndükten sonra uzun süre hastalanmıştır. Tanzimat'tan sonra kurulan Meclis-i Ahkam-ı Adliye'ye 6 Ağustos 1841 tarihinde üye seçilmiştir. 30 Mayıs 1843 tarihinde nakibü'l-eşraf, 13 Ekim 1844 tarihinde ise Rumeli kadıaskeri olmuştur. Sıbyan Mekteplerinin geliştirilmesi için kurulan komisyonda görevlendirilmiştir. 1846 yılında Meclis-i Macarif-i Umumiye'ye üye seçilmiştir. Ölümünden kısa bir süre önce Meclis-i Macarif-i Umumiye Reisi olmuştur. Es'ad Efendi 3 Safar 1264/ 10 Ocak 1848 tarihinde ölmüştür. Mezarı İstanbul- Yerebatan'daki kütüphanesinin bahçesindedir. Es'ad Efendi'nin kütüphanesinde yaklaşık 4000 adet kitap vardır. Kütüphane 1262/ 1846 yılında tamamlanmıştır. Es'ad Efendi kütüphanesi günümüzde Süleymaniye Kütüphanesi içindedir. 650 Es'ad Efendi'nin edebiyatla ilgili olarak Divan, Bahçe-i Safa-endüz, Şahidü'l-Müverrihin, Pend-name, Münşeat adlı eserleri vardır. Üss-i Zafer, Tarih- i Esad, Ziba-yı Tevarih, Teşrifat-ı Kadime, Sefer-name-i Hayr, Ayatü'l-hayr adlı eserleri ise tarihle ilgilidir. Çalışmamızın birinci bölümünde Escad Efendi'nin hayatı hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde Escad Efendi Divanı değerlendirilmiş ve üçüncü bölümde ise divanın tenkitli metni yapılmıştır. Divanda 20 kaside, 9 mesnevi, 93 gazel, 282 tarih, 1 muhammes, 6 tahmis, 407 kıta şarkı, 60 beyit, 24 mısra bulunmaktadır.