turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Ticari davalarda yargılama usulü, deliller ve ispat

Bu çalışmamda, hukuk davalarının özel ve teknik bir alanını oluşturan ticari davaların hangileri olduğu ve hangi mahkemelerde görüleceği konusunda yaptığım açıklamadan sonra, özellikle diğer hukuk davalarından farklı olarak, ticari davalarda uygulanan özel yargılama usullerini, ticari davalara özgü delilleri ve ispat konusunu incelemeye çalıştım. Tezimin amacını, hukuk davalarının özel bir dalı olan, ticari davalarla ilgili olarak Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ve Ticaret Kanun'unda düzenlenen deliller, ispat ve yargılama usulü kuralları yanında, ticari davaların çözümünde büyük öneme sahip olan Yargıtay içtihatları ve ticari örf adet hukuku kurallarına atıflar yapmak suretiyle ticari davalarda deliller ve ispat konusunun incelenmesi oluşturmaktadır. Tezi hazırlarken, yukarıda bahsettiğim gibi ticari davalarda, mevzuat hükümlerinden ziyade, Yargıtay kararları, ticari örf ve adet hukuku ve uygulama ile oluşan kuralların daha belirleyici olması nedeniyle büyük ölçüde tüm konu başlıkları incelenirken, Yargıtay kararları ile konular desteklenmiş ve uygulanamadan örnekler verilmeye çalışılmıştır. Tüm inceleme ve açıklamalar neticesinde; ticari davaların çözümünün, diğer hukuk davalarından farklı olarak, sürat ve teknik bilgi gerektirmesi sebebiyle, özel mahkemelerde ve özel yargılama usulü ile görülmesi ihtiyacının doğduğu ve bu doğrultuda da uyuşmazlıkların çözümünde büyük öneme sahip deliller ve ispatın da süratle değişen ticari hayat şartlarına uygun olarak, uygulama, ticari örf ve adet kuralları ve yargı kararları ile şekillendirildiği sonucuna ulaşılmıştır.
Estetik cerrahide hekimin hukuki sorumluluğu

Lisans TeziEstetik Cerrahide Hekimin Hukuki SorumluluğuCansu Çakırİzmir Ekonomi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Özel Hukuk Yüksek Lisans Programİnsanlık tarihi kadar eski olan tıp bilimi ileri teknolojik gelişmeler ve yükselen hayat standartları ile beraber gelişmektedir. Tıbbi tedavi sözleşmesinin tarafları hekim ve hastadan oluşmaktadır. Tedavi ile üstlenilen amaç hastanın sağlığına kavuşturulmasıdır. Hekim bu ilişkide uygun tanıyı koyarak tedavi yöntemini belirleyecektir. Konusu insan hayatı olan bu önemli hukuk alanında insan sağlığına hizmet eden hekimlerin mesleki, idari, hukuki ve cezai sorumlulukları bulunmaktadır. Hukuk sistemimizde hekimin sorumluluğuna ve özel olarak estetik cerrahın sorumluluğuna ilişkin özel bir düzenleme bulunmamaktadır. Yargıtay kararlarına göre hekim ve hasta arasında kurulan hukuki ilişki vekalet sözleşmesinin konusunu oluşturmaktadır. Ancak Yargıtay, estetik ameliyatlar konusunda bir ayrıma gitmiştir. Estetik ameliyatlarda hekim estetik ameliyatın sonucunu taahhüt etmekte ise, bu ilişkinin bir eser sözleşmesi niteliği taşıdığına kanaat getirmiştir. Başlarken, anlatmak istediklerime temel Türk Tıp Hukukuna ilişkin bazı genel bilgilere değinme gereğini duydum. Çalışmamda Borçlar Hukukunun sözleşmelere ilişkin hükümlerini temel alarak, diğer özel düzenlemeler de ele alınmıştır. Bu çalışmanın temel amacı estetik cerrahın eser sözleşmesine ilişkin yükümlülüklerinin ve sorumluluğunun araştırılmasıdır. İki bölümden oluşan çalışmamın ilk bölümünde 'Temel Kavramlar' ve 'Hekimin Genel Hukuki Sorumluluğu' incelenmiştir. Başta hekim, hasta, tıbbi müdahale, estetik müdahale, malpraktis, endikasyon olmak üzere teknik terimler üzerinde durulmuştur. Ayrıca hekimin genel anlamdaki hukuki sorumluluğu, estetik amaçlı tıbbi müdahaleleri de içermesi dolayısıyla genel olarak sorumluluk hukukunun temel kavramları da incelenmiş bulunmaktadır. İkinci bölümde ise 'Estetik Cerrah İle Hasta Arasında Kurulan Sözleşmenin Hukuki Niteliği' ve 'Estetik Amaçlı Tedavi Sözleşmesinin Hükümleri' başlıkları üzerinde durulmuştur. Yargıtay kararlarına olabildiğince değinilmiştir.
Fıkıh usulü ve nahiv usulü ilişkisi

Fıkıh usulü ve nahiv usulü arasındaki ilişkinin ele alındığı bu çalışmada her iki usul arasındaki ilişki boyutları incelenmiş ve aralarındaki benzer ve farklı yönler ortaya konmaya çalışılmıştır. Bu çalışma bir giriş, üç bölüm ve bir sonuçtan oluşmaktadır. Giriş bölümünde çalışmanın konusu, önemi, amacı ve kapsamı üzerinde durulmuş ve çalışmanın kaynaklarına yer verilmiştir. Birinci bölümde fıkıh ve nahiv ilimleri arasındaki ilişki boyutlarının genel çerçevesi incelenmiştir. Nahiv ve fıkıh usulü ile nahiv usulü ve fıkıh usulü arasındaki ilişkiye değinilmiştir. Ayrıca her iki usuldeki telif yöntemi, dilin kökeni, hükümler, lafızların anlama delaleti ve müctehidin şartlarına yer verilmiştir. İkinci bölümde bu iki usulde geçen ve nakli deliller olan Kitap, Sünnet ve icma delillerinin mahiyetleri, şartları, delil oluşları ele alınarak bu deliller arasındaki benzer ve farklı yönler incelenmiştir. Üçüncü bölümde her iki usulde bulunan ve akli deliller olan kıyas, istihsan ve istishab delillerinin mahiyetleri, türleri şartları ve delil oluşları incelenmiştir. Ayrıca her iki usuldeki delillerin tearuzu ve tercih yöntemleri ele alınmıştır. Sonuç kısmında da bu araştırmayla elde edilen neticelere yer verilmiştir.
Bilişim hukukunda kaynak kod intihali

Bu çalışmada yazılım sektörüne ait hukuki problemlerden biri olan kaynak kod intihalinin ne olduğu ve kaynak kod intihalinin hukuksal açıdan durumu araştırılmış, kaynak kod intihalini ve kaynak kod benzerliğini tespit etmek amacıyla geliştirilmiş teknikler ve programlar incelenmiştir. Bu çalışma teknik ve hukuk kısım olarak ikiye ayrılabilir. Hukuk kısmında eser kavramı, bilgisayar programı ve bilgisayar programı unsurlarından olan kaynak kodun eser niteliği üzerinde durulmuş, intihal durumunda eser sahibinin hukuksal haklarının neler olduğu Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu etrafında açıklanmaya çalışılmıştır. Çalışmanın teknik kısmında kaynak kod, bilgisayar programı ve yazılım kavramları açıklanmaya çalışılmış ve kaynak kodun bilgisayar programına dönüşme yöntemleri incelenmiştir. Devamında intihalin ve kaynak kod intihalinin ne olduğu anlatılmış, kaynak kod benzerliği ve klon kod kavramları açıklanmaya çalışılmış, kaynak kod intihalini tespit etmek amacıyla geliştirilen teknikler ve yazılımlar incelenmiştir. Çalışmada mahkemelere intikal etmiş birkaç kaynak kod intihali davası incelenmiş ve kaynak kod intihalini tespit eden yazılımların bu davalardaki önemine işaret edilmiştir. Çalışmada kaynak kod intihali ve klon kod tespiti yapan dokuz yazılımın kullanımı örneklerle açıklanmaya çalışılmıştır. Çalışma, bu araçların ayrıntılı kullanımını içermesi bakımından kaynak kod intihali davalarına bakan mahkeme üyeleri ve intihali veya benzerliği tespit etmekle görevlendirilen bilirkişiler için bu anlamda büyük önem taşımaktadır.
Karayolunda konteyner ile yapılan yük taşımasında kayıp veya hasardan doğan sorumluluk: Türk hukukunda ve uluslararası sözleşmelerde

CMR'ın ve TTK'nın karayolu ile yük taşınmasını düzenleyen maddelerinde konteyner ile yapılan taşımalar hakkında açık hüküm bulunmamaktadır. Halbuki, bilindiği üzere, taşımaların çok büyük bir kısmı konteyner kullanılarak yapılmaktadır.'Kara Yolunda Konteyner ile Yapılan Yük Taşımasında Kayıp veya Hasardan Doğan Sorumluluk ' adlı bu çalışmamızda, gerek milli mevzuattaki ve gerekse de uluslararası konvansiyondaki bu eksikliği dikkate alarak konuyu incelemek ve özellikle de taşıyanın yükün kayıp olmasından ve hasara uğramasından doğan sorumluluğu hakkında hangi hükümlerin uygulanabileceğini irdelemek amacını gütmekteyiz. Çalışma bir giriş, bir sonuç ve üç bölümden oluşmaktadır. Girişte çalışmamızın konusu, kapsamı, planı ve tercih edilen terminoloji hakkında açıklama yapılmıştır. Çalışmamızın birinci bölümünde konteyner ve konteyner ile yük taşınmasına ilişkin temel bilgilere yer verilmiştir. İkinci bölümde, taşıyanın kayıptan veya hasardan doğan sorumluluğunun koşulları, hukuki niteliği ve sorumluluktan kurtulma sebepleri detaylı şekilde incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise önce, taşıma hukukundaki sınırlı sorumluluk ilkesi çerçevesinde taşıyanın kayıptan ve hasardan doğan sorumluluğunun kapsamı ile ödenecek tazminatın miktarı ve hangi kalemlerden oluştuğu ele alınmıştır. Bu inceleme yapılırken taşıyanın sorumluluğunu sınırlandıran hükümlerin konteynerde meydana gelen zarar bakımından da geçerli olup olmayacağı tartışılmıştır. Sonra taşıyanın sınırlı sorumluluktan yararlanma hakkının kaybına sebebiyet veren kastı ve kasta eşdeğer kusuru özellikle Türk Hukukundaki kusur kavramı açısından değerlendirilmiştir. Çalışmamızın sonuç bölümünde ise, konuyla ilgili tespit ve öneriler yer almaktadır.
Mobilizing the state of emergency for the economy: The cases of Turkey, France and The European Union

Bugün dünyamız yeni bir siyasi süreçten geçiyor. Bazı politik karar ve uygulamalar açıkça istisnai durumun ürün ve sonucudur. İç veya dış sebepler sonucu oluşan istisna bu sebepleri yok etmek için de olağanüstü hal mekanizmasını oluşturur. OHAL istisnai halin hem en önemli hem de en görünür yasal versiyonudur. Bu çalışmada OHAL yalnızca bir hukuki kavram olarak değil, bir kriz yönetim biçimi olarak alınacak. Dolayısıyla bu tez OHAL'in iki türünü de ortaya koyacak: de jure ve de facto ; bununla beraber OHAL'in yürütme erkinin elinde ekonomiyi nasıl etkilediğini onun yasal yapıyla olan ilişkisiyle beraber gösterecek. Bu araştırma yalnızca istisnai hal ve OHAL kavramlarını teorik çerçevede tartışmakla kalmayacak, onların pratikteki izdüşümlerine de değinecek. Bu amaçla, çalışma Türkiye'deki OHAL'i (2016-2018) ana durum olarak gösterecek ve AB Borç Krizi'ne (2009-2013) ve Fransa'daki OHAL'e (2015-2017) destekleyi ve açıklayıcı örnekler olarak başvuracak. Bu çalışma egemen kuvvetlerin olağanüstü hali kullanarak ulusal ve bölgesel ekonomileri nasıl kontrol ettiği, yönlendirdiği ve disiplin altında tuttuğunu gösterecek. Bunu yaparken, yasal ve kurumsal düzenin egemenlerin hareket kabiliyetlerini belirleyici unsur olduğunu da gösterecek.
TTK M.208 uyarınca azınlığın paylarını satın alma hakkı

Azınlığın paylarını satın alma hakkı farklı hukuk sistemlerinde o hukuk sistemini meydana getiren sosyo-ekonomik koşullara bağlı olarak farklı görünümlere sahiptir, ancak bu hakkın ortak amacı şirket içi barışın sağlanarak şirketin çalışmasını engelleyici etmenlerin ortadan kaldırılmasıdır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ile Türk hukukunda kendisine ilk defa yer edinen azınlığın paylarını satın alma hakkı mehaz hukuk olan Avrupa Birliği hukukundaki düzenlemelerden farklı bir şekilde düzenlenmiş olup uygulamada ise kendisine fazla yer bulamamıştır. Tezimizde, azınlığın paylarını satın alma hakkı düzenlemesine ilişkin uygulamada ortaya çıkabilecek problemler tespit edilerek hakkın Türk hukukundaki benzer kurumlarla ve mukayeseli hukuktaki satın alma hakkı düzenlemeleri ile karşılaştırması ele alınmıştır.
1980 tarihli Lahey sözleşmesi kapsamında uluslararası çocuk kaçırmalarının hukuki veçheleri ve Türk hukuk uygulaması

Uluslararası alanda çocukların kaçırılması, güncel bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmada, koruma hakkı sahibi olanlar tarafından milletlerarası alanda kaçırılan çocukların iadesinde izlenecek usul ve iadenin reddi sebepleri özel hukuk kapsamında incelenmektedir. 1980 tarihli Uluslararası Çocuk Kaçırmalarının Hukuki Veçheleri Hakkında Lahey Sözleşmesi, uluslararası alanda çocukların kaçırılması sorununa ilişkin atılan önemli adımlardan biri olarak çalışmanın kapsamını ve uygulama çerçevesini belirlemektedir. Bu çerçevede aynı zamanda, çocuk hukukuna ilişkin olarak Türkiye'nin milletlerarası sözleşmeyi baz alarak yapmış olduğu iç hukuk düzenlemeleri ele alınmakta; uluslararası alanda ve Türk devletler özel hukukunda çocuk hukukunun ve çocuğun üstün menfaatlerinin ne derece güncel ve tartışılır hale geldiği görülmektedir. Böylece, yerel mahkeme ve Bölge Adliye Mahkemeleri kararları yanı sıra Yargıtay içtihatları, yabancı mahkeme kararları ve milletlerarası sözleşmelerden yararlanılan çalışmada hem Sözleşme'nin daha anlaşılır bir biçimde yorumlanması hem de Türk hukukundaki mevcut uygulamaların ortaya koyulması hedefine odaklanılmaktadır.
Adi ortaklığın sona erme sebepleri

Adi ortaklığın kanunda veya sözleşmede yer alan bir sebeple sona ermesi gerekir. Sona erme, infisah ve feshi kapsar. Adi ortaklığın sona ermesini düzenleyen BK m. 535'e bakıldığında bu husus görülmektedir. İnfisah; kanunda veya ortaklık sözleşmesinde yer alan sebeplerden birinin gerçekleşmesi üzerine bir karar alınmasına ya da bir işlemde bulunulmasına gerek kalmaksızın ortaklığın kendiliğinden son bulmasıdır. Fesih ise; kanunda veya ortaklık sözleşmesinde yer alan sebeplerden birine dayanılarak, bu yetkiye sahip olanlar tarafından ortaklığın sona erdirilmesidir. Adi ortaklığın feshinde, bu yetki ya ortaklarda ya da mahkemededir. Fesih ve infisah kavramlarının anlamları birbirinden farklı olsa da, her ikisinde de sonuç adi ortaklık ilişkisinin sona ermesidir. Sona erme sebeplerinden birinin ortaya çıkmasıyla ortaklar arasındaki ilişki çözülecektir. Ancak, ortaklar arasındaki ilişkinin çözülmesi adi ortaklığın tümüyle ortadan kalkarak sona ermesi demek değildir. Zira, çözülme sadece ortaklığın amacının değişmesi sonucuna yol açacaktır. Ortaklığın yeni amacı, adi ortaklığın tasfiye edilmesidir.
İmar kanunu çerçevesinde özel hukuka tabi taşınmazların kamulaştırılmasına bağlı hüküm ve sonuçlar

Çalışmamızın konusu düzenleyici idari işlem niteliğindeki imar planlan ve bunlara dayanarak yapılan kamulaştırmalardır. İmar kamulaştırmaları her ne kadar imar planlarına dayansa da bu planlara dayanılarak yapılacak kamulaştırmalarda İmar Kanunu'nun öngördüğü esaslar doğrultusunda 2942 Sayılı Kamulaştırma Kanunu uygulanacaktır. Bu sebeple çalışmamızda İmar Kanunu yanında Kamulaştırma Kanunu'nun ilgili hükümlerini İmar Kanunu'yla bağlantılı olarak incelemiş bulunuyoruz. Çalışmamızın ilk bölümünde genel olarak, idarenin yapmakla yükümlü olduğu görevlerin yerine getirilmesinde büyük önem taşıyan kamu malları, kamu mallarının türleri, kamu hizmetinin görülmesinde kamu mallarının tahsisi, kamu hizmetine özgülenecek malların temininde kamulaştırmanın yeri ve kamulaştırma işlemine bağlı kamulaştırma süreci üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde, idarenin imar planlan uyarınca kamu hizmetlerine özgülenecek taşınmazları belirleme işlemi olan imar planlan, imar mevzuatının kamu düzenine ilişkin emredici niteliği, İmar Kanunu ile getirilen kısıtlamaların niteliği, imar planların normlar hiyerarşisindeki yeri, genel olarak imar planlarına karşı kanun yolları ve imar planlan uyarınca umumi hizmetlere ayrılan yerler kavramım inceledik. Son bölümde ise imar planlan uyarınca kamulaştırma işlemine bağlı hüküm ve sonuçlar üzerinde durulmuştur. Bu bağlamda imar planı ile umumi hizmetlere ayrılan yerlerde kamulaştırma anma kadar malikin sahip olduğu haklar, umumi hizmetlere ayrılan yerlerin idarece kamulaştırma yükümlülüğü ve kamulaştırma yükümlülüğüne aykırılığın sonuçlan, umumi hizmetlere ayrılan yerlerde mülkiyet ve irtifak hakkı kamulaştırmasına ilişkin özellikler ve İmar Kanunu hükümlerince yapılacak kamulaştırmaya ilişkin uygulanacak özel hükümler üzerinde durulmuştur.
Çocukların cezai sorumluluğu

Çocukların Cezai Sorumluluğuna ilişkin konulu tez üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Dünya'da ve Türkiye'de çocuk haklarının ve mahkemelerinin tarihsel gelişimi, uluslararası sözleşmeler ve belgelerdeki çocuk haklarına dair hükümler, karşılaştırmalı hukuk çerçevesinde diğer bazı ülkelerdeki çocuk haklarının durumu, İkinci bölümde çocuk mahkemeleri, çocuk mahkemelerinin kuruluş amacı, çocuk mahkemelerinin görev alanı ile çocuk hakkında yapılan soruşturma ve kovuşturma, uzlaşma, şikayetten vazgeçme, tutuklama, adli kontrol, ön ödeme usulleri ve şartları, Üçüncü bölümde ise çocuklar hakkında ceza ve tedbir uygulanmasından önce yapılacak incelemeler, çocuk mahkemeleri tarafından verilen kararlar, ceza ve tedbirlerin infazı, çocuk ceza yargılaması sistemini tamamlayan kurumlar, konuları incelenmiş,01.06. 2005 tarihinde yürürlüğe giren 5395 sayılı Çocukları Koruma Kanunu'na ilişkin uygulamada karşılaşılan sorunlar üzerinde durulmuştur.
Vergi Hukukunda takas

Esasen özel hukuka ait bir kavram olan takas, vergi sistemlerinde de yer bulmuş, borçluluğu sona erdiren sebeplerden biridir. Karşılıklı ve istenebilir nitelikteki alacakların küçük olanı oranında sona ermesini sağlayan takas vergi hukukunda, kamu alacaklarının tahsilini düzenleyen 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'da kurala bağlanmıştır. Burada mahsup deyimine yer verilse de istenebilir nitelikteki borçlara ilişkin olması bakımından normda düzenlenen kurum, takastır. Çalışmanın birinci bölümünde takas kavramı, hukuki niteliği ve benzer nitelikteki kurumlardan farkı incelenmiştir. İkinci bölüm, Türk vergi hukukunda takasa ilişkin nasıl bir sistem öngörüldüğüne ilişkindir. Üçüncü ve son bölümde ise olması gereken hukuk bakımından takas kurumu ortaya konulmaya çalışılmış; mevcut takas hükmüne (Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 23. maddesine) ilişkin değişiklik önerisinde bulunulmuştur. Takas sisteminin elektronik ortama aktarılması önerisiyle birlikte, bu türden bir sistemin yerleşmesinin olası sonuçları da bu bölümde irdelenmiştir.
Türkiye'de cumhurbaşkanına ilişkin güncel tartışmalar

1982 Anayasasının yapıldığı günün koşulları nedeniyle, güçlü yürütme erkiyaratma çabası içine girmesi ve de yürümenin bir kanadı olan Cumhurbaşkanınageniş yetkiler vermesi, Anayasanın kabul ettiği Parlamenter Sistemin düzgünişlemesine mani olmuştur. Klasik Parlamenter Sistemin sorumsuz ve devletintemsili niteliği dışında işlevi olmayan Cumhurbaşkanının bu niteliklebağdaşmayacak şekilde geniş görev ve yetkilerinin olması sürekli olarak tartışma konusu olmuştur. Anayasanın yapıldığı dönemden bugüne zaman zaman, cumhurbaşkanlarının Anayasanın kendilerine verilen bu görev ve yetkilerini kullanmaları mevcut hükümetlerle ciddi krizler yaşanmasına sebebiyet vermiştir. Bu tezde de cumhurbaşkanının sistem içinde tartışma yaratan yetki ve görevlerininhangileri olduğu, bunlara ilişkin sunulan çözüm önerileri ve güncel tartışmalar irdelenmiştir. Tezi Hazırlayan : Rıdvan EROL
Anayasa yargısında geçici tedbir kararı bağlamında yürürlüğün durdurulması

'Anayasa Yargısında Geçici Tedbir Kararı Bağlamında Yürürlüğün Durdurulması' konulu bu tezde, geçici tedbir kararının önemi, uluslararası ve Türk hukuk sitemi açısından boyutları tartışılarak, Anayasa yargısı açısından mevcut hukuki düzenlemeler dikkate alındığında Anayasa Mahkemesinin 21. 1 0. 1 993 tarhinden itibaren içtihatla kabul ettiği yürürlüğün durdurulması karan ile ilgili görüşler tartışılmıştır. 1982 Anayasasında 2949 sayılı kanunda yürürlüğün durdurulması konusunda pozitif hukuka ilişkin bir düzenleme bulunmamasına rağmen Anayasa Mahkemesinin isabetli ve tutarlı gerekçelerle bu yetkiyi kullandığı görülmektedir. Anayasa yargılamasının uzun sürdüğü gerçeği de dikkate alındığında, yürürlüğün durdurulması yetkisinin gerekliliği önem arz etmektedir. Konu ile ilgili Anayasal ve yasal düzenlemelerin yapılması, doktrindeki görüş birliğinin sağlanması açısından önemlidir.
Anonim ve limited şirketlerde pay, kȃr payı ve yedek akçelerinedinilmiş mallara katılma rejimi kapsamında tasfiyesi

743 Sayılı Türk Kanunu Medenisi'nde eşler arasında aksi kararlaştırılmadığı sürece yasal mal rejimi olarak 'mal ayrılığı rejimi' kabul edilmiş, 01.01. 2002 tarihinde yürürlüğe giren 4721 Sayılı Yeni Yasa'da ise yasal mal rejimi 'edinilmiş mallara katılma rejimi' olarak değiştirilmiştir. Bu rejim değişikliği taraflar arasındaki mal rejiminin tasfiyesinde köklü değişiklik ve sonuçları da beraberinde getirmiştir. Bu esaslı değişiklik, eşlerin sahip oldukları şirket pay ve gelirlerine ilişkin olarak da önemli etkiler doğurmuştur. Çalışmamız, edinilmiş mallara katılma rejiminin tasfiyesi kapsamında Anonim ve Limited Şirketler bakımından şirket pay ve gelirlerinin tasfiyesine ilişkin değerlendirmelerle sınırlandırılmıştır. Çalışmamızın ilk bölümünde ticaret hukuku kapsamında şirket sermaye, pay, kar payı ve yedek akçe kavramlarına ilişkin değerlendirmelere yer verilmiş, ikinci bölümde ise medeni hukuk kapsamında edinilmiş mallara katılma rejimine ilişkin düzenlemeler, kişisel mal niteliğindeki şirket pay ya da gelirleri, edinilmiş mal niteliğindeki sermaye, pay, kar payı ve yedek akçeler, sermaye artırımı halinde edinilen şirket payları, şirketlerde edinilmiş mal niteliğindeki malvarlığının tasfiyesi, ticaret hukuku ve işletme bölümü kapsamında şirket değerlemeleri ile gerek doktrin gerekse Yargıtay içtihatları nazara alınarak konu incelenmeye çalışılmıştır.
Tanzimat Dönemi itibarıyla Osmanlı tabiiyyetinin gelişimi

oz Çalışmada, 'Osmanlı Devleti'nin Tanzimat Dönemi'ndeki tabiiyyet anlayışının gelişimi' araştırılmıştır. Çalışmanın temelini, belirtilen dönemde devletin, tebaa statüsünü nasıl tespit ettiğine ve söz konusu statüye hangi hukuki sonuçları bağladığına ilişkin sorunlar oluşturmuştur. Konu, hukuki metinler ışığında, tarihsel sıra takip edilerek incelenmeye gayret edilmiş, ayrıca hukuki metinleri etkileme yeteneğinde olan siyasi olaylar ve devlet teorilerine de değinilmiştir. Tezin esası, bir devlete, belirli bir dönemdeki tabiiyyet olgusuna dayandığından, tabiiyyet kavramının tanımı ve kavramın tarihi gelişimiyle incelenmeye başlanmış, daha sonra Osmanlı Devleti'nin Tanzimat Dönemi itibarıyla söz konusu kurumun araştırılmasına geçilmiş, hukuki metinler bağlamında devletin bu statüyü ne şekilde tanımladığı, hangi imkan ve mükellefiyetleri vatandaşlık statüsüne bağladığı sorularının cevapları aranmıştır. Neticede Osmanlı Devleti'nin vatandaşlığı, kendi topraklarında yaşayan, siyasi iktidarına tabi insan unsuruna, herhangi bir din ayrımı yapmaksızın verdiği, bu statüye bağlanan sonuçların ise Tanzimat Dönemi'nden itibaren, özellikle gayrimüslimler bakımından değişiklikler geçirdiği görülmüştür. Zira bu dönemde vatandaşlığın hükümleri 'eşitlik' esasına dayandırılmaktaydı. Ek olarak 'tebaa haklan'nın da bir kenara bırakılmadığı, Tanzimat Fermanından itibaren, tebaa bakımından müslim, gayrimüslim farklılığına gidilmeksizin, dönemin ferman ve anayasalarında, söz konusu haklardan ve bunlarla beraber yükümlülüklerden de bahsedildiği belirtilmelidir. Tüm bu gelişmelerden hareketle, Osmanlı Devleti'nin, Tanzimat Dönemi itibarıyla 'tebaa'sını belirlerken, bir modern devletin 'vatandaşını tanımlama ölçütlerinden, pek de farklı kriterler kullanmadığı sonucuna varılmıştır. Ancak 1839'dan 1918'e kadar süren Tanzimat Dönemi'nin 1839'daki tebaası ile II. Meşrutiyetin ilanı sonrası tebaasının farklı durumda olduğu da ifade edilmelidir. Ayrıca Osmanlı Devleti'nin Tanzimat Fermanı'ndan itibaren, modernleşme hedefine yönelmiş bulunduğu da belirtilmelidir ki bu eğilim devletin vatandaşlık anlayışındaki gelişmeleri de etkilemiştir. 111