turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Baki Divanı'nda söz varlığı

Yapılan bu çalışma, Sabahattin Küçük tarafından hazırlanıp 1994 yılında yayma hazırlanmış olan Baki Divanı'nın, söz varlığını tespit etmek üzere hazırlanmış bir gramatikal indeks çalışmasıdır. Divan üzerinde yapılan gramatikal incelemeyle 16. yüzyıl Osmanlı Türkçesinin söz-söz ilişkisini ortaya çıkarabilmek, dönemin kelime kadrosu içindeki yerli ve alıntı unsurların sayısal verilerini elde ederek dönemin dil özelliklerini belirleyebilmek, kelimelerin birleşme şekillerini, anlam ve fonksiyonlarını, bunlara bağlı olarak çıkan dil birliklerini sergileyebilmek amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda yapılan çalışma: Giriş, sözlük ve söz dizini, özel adlar dizini, sıklık dizini ve sonuç olmak üzere 5 bölümden oluşmuştur. Giriş bölümünde, Baki'ye ve onun dönemine ait bilgiler verilmiş, Türk edebiyatı içindeki yeri ve yaşam felsefesi belirlenmeye çalışılmış, gazellerinden örnekler verilerek yaşamıyla şiirleri arasında bağlantılar kurulmuştur. Sözler dizininde, metinde anlam öğesi olarak kullanılan bütün isim ve fiiller ile bunların kendi aralarındaki ve birbiriyle olan ilişkileri listelenmiştir. Metinde toplam 38403 kelime, 4735 madde başı belirlenmiştir. Kelimeler, geçtiği satır numarası ve aldığı çekim ekleriyle beraber alfabetik olarak sıralanmıştır. Kelimelerin metin içerisinde kaç defa geçtiği de sütunun altına not edilmiştir. Özel adlar dizininde, metinde geçen yer ve kişi adları belirtilmiştir. Sıklık dizininde, metinde kullanım sıklığı en fazla olan kelimeden en az olana doğru sıralama yapılarak kelimelerin sıklık dizini hazırlanmıştır. Tezin son bölümünü oluşturan sonuç bölümünde ise dizin bölümünde elde edilen sonuçlara uygun olarak, Baki'nin kullandığı dilin nitelikleri belirlenmeye çalışılmıştır. Metinde kullanılan toplam kelime adedi 3 8403 'tür. Bu kelimelerin 4735 tanesi madde başı olarak değerlendirilmiş ve anlamlandırılmıştır. İnceleme sonucunda bu kelimelerin 3643 tanesinin alıntı olduğu görülmüştür. Alıntı kelimelerin 1840 tanesi Arapça, 1647 tanesi Farsça, 1092 tanesi Türkçe, 152 tanesi Farsça- Arapça, 3 tanesi Yunanca ve 1 tanesi de İtalyancadır. Yapılan çalışma Baki'nin gazelleriyle sınırlı olsa da bu çalışmada, Divan edebiyatının genel çerçevesini çizmek, o dönemin kelime kadrosunu ve söz-söz ilişkisini bilimsel verilere dayanarak açıklamak adına faydalı olması amaçlanmıştır.
Yedi Meşale ve Türk edebiyatındaki yeri

Yedi Meşale, 1927 yılında Servet-i Fünun'da bir araya gelen gençlerden yedisinin ortaklaşa çıkardıkları şiir kitabının adıdır. 1928 tarihini taşıyan bu kitabın ardından Cumhuriyet döneminin ilk ve en genç topluluğu olmaları dolayısıyla dikkatleri üzerlerine çekmiş ve Yedi Meşaleciler adıyla anılır olmuşlardır. Sabri Esat, Yaşar Nabi, Muammer Lütfi, Vasfi Mahir, Ziya Osman, Cevdet Kudret ve Kenan Hulusi gibi isimlerden oluşan bu grup, kitabın basınımdan birkaç ay sonra Yusuf Ziya Ortaç' in desteğiyle 1 Temmuz 1928 tarihli Meşale adlı bir dergi çıkarmaya başlamış, ancak, Latin harflerinin kabulü ve ekonomik bir takım nedenlerle, dergi, sekiz sayı sonra, 15 Eylül 1928 tarihinde yayın hayatından çekilmiştir. Bu çalışma, kısa bir süre birlikte faaliyet göstermiş olan Yedi Meşalecilerin Türk edebiyatındaki yerlerini tespite yöneliktir. Buna göre, giriş'te Cumhuriyet döneminin sosyal ve siyasi manzarası çizilmiş, dönem edebiyatı içinde Yedi Meşale, sosyal ortamla ilişkilendirilerek aktarılmıştır. Birinci bölümde, Yedi Meşale' yi oluşturacak gençlerin birbirleriyle tanışmaları ve aralarında kurulan ortaklığın temel nedenleri ve derecesi sorgulanmıştır. İkinci bölümde, Yedi Meşale ve Meşale'nin biçim ve içerik özellikleri ayrı ayrı irdelenmiş, böylece okurun zihninde grubun sanat anlayışına dair genel bir fikir oluşturulması amaçlanmıştır. Ayrıca bu eserlerin dönemlerindeki yankısı da irdelenmiştir. Üçüncü bölümde, Yedi Meşalecilerin, Yedi Meşale ve Meşale'deki eserleri, türlerine göre biçim, içerik ve söyleyiş alt başlıklarında ayrı ayn incelenmiştir. Dördüncü bölümde, grubun dağılışı ve nedenleri sonrasında süren etkileri üzerinde durulmuştur. EKLER bölümünde ise Yedi Meşalecilerin yayınlanan ilk eserlerinin künyesi ve eski yazı metinleri, Servet-i Fünun'daki ilk eserlerinin künye ve eski yazı metinleri, Yedi Meşale'nin dış kapak örneği, Meşale'nin Akbaba'da çıkan reklam metinleri, Meşale'nin sayı sayı kapak örnekleri, Meşale'deki eserlerin yazar ve yazın türüne göre tasnifi, Yedi Meşalecilerin toplu fotoğrafları ve Yedi Meşalecilerin derginin kapanışından sonra bir arada çalışmayı sürdürdükleri dergi ve gazetelerdeki eserlerin dökümü verilmiştir.
Ahmed bin Hüseyin el-Giridİ's Risaletü'l-Kavsiye: A transcription and textual analysis

Bu tezin konusu, on sekizinci yüzyılda Ahmed El-Giridi'nin mensur olarak kaleme aldığı otuz sekiz varaklık Risaletü'l Kavsiye isimli eseridir. Çalışmanın amacı, eserin transkripsiyonun yapılarak erişilebilir hale getirilmesi, metnin içerik ve biçim açısından incelenmesi ve yazar hakkında bilgi verilmesidir. Bu amaç doğrultusunda, eserin elimizdeki tek nüshasından yola çıkarak transkripsiyonlu metin oluşturulmuştur. Giriş bölümünde Türk okçuluğu ve Kavsnameler hakkında bilgi verilmiştir. Daha sonra ulaşılan kaynaklardan ve incelediğimiz eserdeki bilgilerden, yazarın hayatı ve eserlerine kısaca değinilmiştir. Üçüncü bölümde ise, eserin içerik özelliklerine yer verilmiştir. Eser hakkında genel bilgiler verilerek metni oluşturan altı faslın incelemesi yapılmıştır. Ardından eser, dil ve imla açısından incelenmiş, elde edilen veriler, metin içerisinden örneklerle gösterilmeye çalışılmıştır. Ayrıca eserin giriş bölümüne ait seciler de gösterilmiştir. Son bölümde, metnin hazırlanmasında takip edilen yol belirtilmiş ve eserin çevriyazıya aktarılmış metni verilmiştir. Eserin tıpkıbasım bir kopyası da sona eklenmiştir. Bu çalışmanın önemi ise, on sekizinci yüzyılda yazılmasına rağmen dil ve imla açısından kendine özgü özellikleri ve üslubuyla araştırmacılar için faydalı bir kaynak olan, Kavsname türünde yazılmış Risaletü'l Kavsiye'nin yalnızca çevriyazıya aktarılmasının ötesinde, edebi özelliklerinin de ortaya çıkarılmasıdır.
19. yy. Osmanlı Türkçesi sözlüklerinden Kamus-ı Türkİ üzerinde art zamanlı diyalektolojik bir inceleme

lisans tezi olarak hazırladığımız '19. yy. Osmanlı Türkçesi Sözlüklerinden Kamus-ı Türki Üzerinde Art Zamanlı Diyalektolojik Bir İnceleme' adlı çalışmamız Giriş, Söz Varlığı, Fonetik Hususiyetler, Sayısal Veriler ve Sonuç kısımlarından oluşmaktadır. Giriş bölümünde, Osmanlı dönemi Türk sözlükçülüğünde Kamus-ı Türki'nin yeri ve önemi, Şemseddin Sami'nin Türk dili hakkındaki görüşleri, Osmanlı ağız araştırmalarının amaçları ve Kamus-ı Türki'nin bu araştırmalardaki yerine değinilmiştir. Söz Varlığı bölümünde, Kamus-ı Türki'deki madde başları tek tek ele alınarak Derleme Sözlüğü yardımı ile bugün Türkiye Türkçesi ağızlarında ortak olarak yaşayan kelimeler tespit edilmiştir. Fonetik Hususiyetler bölümünde, ortak söz varlığı ses bilgisi yönünden incelenmiştir. Sayısal Veriler bölümünde, ortak söz varlığının Leyla Karahan'ın belirlediği ağız gruplarına göre dağılımı ve yüzdelik oranları ve bu tasnifte yer almayan Rumeli ağızlarındaki dağılımı ve yüzdelik oranları verilmiştir. Ayrıca çalışmada yer alan yabancı kökenli kelimeler de listelenmiştir. Sonuç bölümünde ise yapılan çalışma ile ilgili genel hükümlere yer verilmiştir. Anlambilim açısından da dikkate değer hususlara kısaca değinilmiştir. Çalışmamızın sonunda ise kaynakça bulunmaktadır.
Sezai Karakoç'un hikayelerinde yapı ve tema

Sezai Karakoç, fikir yazıları, şiir kitapları, hikayeleri, piyesleri, denemeleri ve çeviri eserleriyle edebiyat dünyasına önemli katkılar sağlayan sanat ve fikir adamıdır. O, hem şiirlerinde hem de düz yazılarında diriliş nesli oluşturmanın gayreti içindedir. Bu çalışmada Sezai Karakoç'un hayatı ile hikaye türündeki 17 eseri yapı ve tema bakımından incelendi. Çalışmaya metinlerin yapı bakımından değerlendirilmesiyle başlandı ve eser tanıtımı, isim içerik ilişkisi, bakış açısı ve anlatıcı, zaman, mekan, kişiler bağlamında tahlil edildi. Hikayelerin tematik kurgusu, öze dönüş, yabancılaşma, ölüm başlıkları altında çözümlendi.
Türk dünyasında ninni

Ninniler sadece basit sözlü nazım parçaları değil, insan neslinin devamının işareti ve içinden çıktığı toplumun geleneksel değerlerini yansıtan ve gelecek nesillerin kültürel yapısını oluşturan temel taşlarıdır. Ninni üzerine bundan önce yapılan çalışmalar ve ilk ninni metinleri incelendiğinde, tanımı, tasnifi ve ortaya çıkışı açısından evrensel kültürdeki benzerleriyle bir takım ortak yönlere sahip olsalar da, her topluluğun ninnilerinin fonksiyonları ve iletişim boyutlarıyla belirgin bir takım farklı sosyo-psikolojik özelliklere ve kültürel belleği yansıtan ögelere haiz oldukları görülür. Türkçe konuşan toplulukların kültür geleneğinde ninniler, kendilerine has özellikler taşır ve bunlar kimi zaman tür, şekil ve yapı özellikleri açısından türkü, efsane ve ağıtlarla bütünlük arz edebilir. Ninnilerin icra zamanları ve sözlü, yazılı ve elektronik icra ortamları detaylı bir biçimde incelendiğinde münhasır bir kültürel belleğin dışavurum yollarından biri olduğu, ninniyi söyleyenlerin içinde bulunulan toplumsal değerleri yansıttığı görülür. Bu bağlamda, Türkçe konuşan toplulukların ninnilerindeki belirgin ortak yönlerin yanında, belirgin farklılıkları da arayarak kendi toplumlarına özgü anlam arka planını ve farklı kültürel ögeleri ortaya çıkarmak mümkündürBütün insanlar için ortak olduğu bilinen ninni türünün Türk Dünyası kültür geleneğinde taşıdığı özelliklerin ortaya konulması amacıyla hazırlanan bu çalışma giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında bilinen ilk yazılı ninni metninden hareketle ninninin yaratılış sebebi ve ninni türüyle ilgili genel bilgi verilmiştir. Birinci bölümde önce ninni üzerine yapılan çalışmalar değerlendirilmiş ardından ninninin tanımı ve tasnifi yapılmış, ninni tipleri ele alınmıştır. İkinci Bölümde Türk Dünyası ninnilerinin tür, şekil ve yapı özellikleri incelenmiş, ninninin türkü, efsane ve ağıtlarla ilgisi tespit edilmiştir. Aynı bölümde fonksiyonları ve iletişim boyutuyla ele alınan ninnilerin sosyo-psikolojik özellikleri ve kültürel belleğin temsilcisi olmaları üzerinde durulmuştur. Üçüncü Bölümde interaktif bir anlatı olan ninninin icra zamanı ve ortamları üzerinde durulmuş bu bağlamda ninniler sözlü, yazılı ve elektronik icra ortamlarına göre değerlendirilmiştir. Bu bölümde, kültürel belleğin dışavurum yollarından biri olmalarından hareketle, ninniyi söyleyen ve toplumsal değerler dikkate alınarak ninnilerin konuları tespit edilip değerlendirildikten sonra Türk Dünyası ninnilerindeki ortaklık ve farklılıklar tespit edilmiş ve ninnilerin anlam arka planı ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Ninnilerin basit sözlü nazım parçalarından ibaret olmadığı, insanlığın devamının işareti ve ait olunan kültürün temsilcisi olmakla nesiller yaratan bir tür olduğu sonuç kısmında belirtilmiştir.
Trabzon ili geleneksel giyim-kuşam kültürü üzerine bir inceleme

İTrabzon İli Geleneksel Giyim-Kuşam Kültürü Üzerine Bir İnceleme? adlı bu çalışmamızda Trabzon ilindeki geleneksek giyim-kuşam unsurları derlenmiş, sınıflandırılmış ve değerlendirilmiştir. Giriş bölümünde giyim-kuşam ile ilgili literatür bilgileri yer almakta ve giyim-kuşamın kültürel ve tarihsel gelişim süreci ile ilgili bilgi verilmektedir. Birinci bölümde, baş bölgesiyle; ikinci bölümde, bedenin üst kısmıyla; üçüncü bölümde, bedenin alt kısmıyla ve dördüncü bölümde, bedenin tümüyle ilgili giyim-kuşam unsurları ele alınmıştır. Bu değerlendirmeler yapılırken giyim-kuşam unsurlarında var olan motifler, çeşitli kataloglarda taranarak, daha önce nerelerde kullanıldığı ve daha önceki kültürlerle bağlantı taşıyıp taşımadığı tespit edilmeye çalışılmıştır.
Divan-ı Hafid tenkitli metin-inceleme-indeks

Jüri : Yard. Doç. Dr. Lütfı ALICI : Yard. Doç. Dr. Mevlüt ERDEM : Doç. Dr. Ahmet EYİCİL Klasik Türk edebiyatının bizlere bırakmış olduğu binlerce eserin kültür tarihimiz açısından önemi çok büyüktür. Bu eserlerin incelenip değerlendirilmesi milli kültürümüz ve edebiyatımız açısından yapılması gerekli önemli bir çalışmadır. Eserlerin çeşitli açılardan incelenip değerlendirilebilmesi için ilk önce sağlıklı neşirlerinin yapılması gerekmektedir. Tenkitli metin oluşturma çalışmaları bu açıdan önem arz etmektedir. Klasik Türk edebiyatı ürünleri üzerinde incelemeden ziyade tenkitli metin çalışmaları ağırlık kazanmaktadır. Bundan hareketle yapmış olduğumuz çalışmayla Hafid Divanı'nın bilinen iki nüshası karşılaştırılarak ilk defa tenkitli metni oluşturulup bu metne dayanarak eser şekil ve muhteva açısından incelenmiştir. Hafid, şiirlerinden anlaşılacağı gibi tek yönlü bir şair olmayıp divanında klasik Türk şiirinin bütün özelliklerini kullanmıştır. Bundan dolayı inceleme kısmında divan şiirinin unsurları bütünüyle ele alınmaya çalışılmıştır. Çalışmanın sonunda kültür, tefekkür ve estetik değeri olan kelimelerin indeksi verilmiştir. Bu çalışma ile Hafid' in 18. yy. klasik Türk edebiyatı içindeki yeri ortaya koyularak kültür ve edebiyat tarihimizin unutulmuş bir şahsiyeti gün ışığına çıkarılmaya çalışılmıştır.
Şah İsmail hikayesi üzerinde monografik bir inceleme

Türk halk edebiyatının önemli türlerinden biri olan halk hikayeleri, 19. Yüzyılın son çeyreğinden günümüze kadar birçok bilimsel çalışmaya konu olmuştur. Bu çalışmaların bir kısmında halk hikayeleri bir bütün olarak ele alınıp değerlendirilmiş, bir kısmında da belli halk hikayeleri inceleme konusu olmuştur. Bu tezde ele alıp incelediğimiz Şah İsmail ile Gülizar halk hikayesi üzerine bugüne kadar yapılan en ciddi çalışma Hans-August Fischer'in Schah Ismajil und Gülüzar (Leipzig, 1929) adlı eseridir. Bu eserin dışında Şah İsmail ile Gülizar halk hikayesi üzerine yapılan çalışmalar öğrenci tezleriyle sınırlı kalmıştır. Bu çalışmalar da hikayenin derlenmesinden öteye geçmemiştir. Bu nedenle biz de tezimizde, üzerinde çok fazla araştırma yapılmayan Şah İsmail ile Gülizar halk hikayesini ele alıp incelemeyi amaçladık. Tezimizde Şah İsmail ile Gülizar halk hikayesinin hem eski biçimi, hem de yakın bir zamanın sözlü geleneğinde yaşayan biçimlerini dikkate alarak değişen zaman süreci içinde hikayenin gösterdiği değişimi, bu hikayenin diğer halk hikayeleriyle münasebetini, masal ve halk hikayesi gelenekleri arasındaki karşılıklı münasebetleri ortaya koyduk. Epizotlar, epizotları oluşturan motifler, motiflerin hikayedeki pozisyonları ve işlevleri göz önünde tutulduğunda aynı anlatının varyantları olan Elif ile Mahmut ve Hurşit ile Mahmihri hikayelerini Şah İsmail ile Gülizar halk hikayesiyle karşılaştırdık ve bu iki hikayenin Şah İsmail ile Gülizar halk hikayesinin varyantı olabileceği sonucuna vardık. Ancak bilindiği gibi halk hikayelerinde şiirsel öğenin ayrı bir önemi vardır. Her üç hikayede yer alan şiirler arasında bir benzerlik, yakınlık olmadığım da burada belirtmemizde fayda vardır.
Ozan Ahmet Poyrazoğlu hayatı, sanatı, yayımlanmamış şiirleri ve Derdiyar ile Gülhandan hikayesi

Bu çalışmada, 21. yüzyılın önemli aşıklarından biri olan Ozan Ahmet Poyrazoğlu'nun hayatı ve sanatı hakkında bilgi verilmiştir. Derdiyar ile Gülhandan Hikayesi ile ilgili problemler ele alınmış, hikayenin epizot ve motif incelemesi yapılarak hikayenin içinde bulunan şiirler incelenmiştir. Şairin daha önce hiçbir yerde yayımlanmamış 37 şiiri ele alınmış ve şiirlerin incelemesi yapılmıştır. Çalışma içerisinde Derdiyar ile Gülhandan Hikayesi ile yayımlanmamış şiirlerin tamamına yer verilmiştir.
Alişanzade İsmail Hakkı'nın sanat ve edebiyat yazıları

Alişanzade İsmail Hakkı yerli ve yabancı şahsiyetler hakkında titiz çalışmalar yaparak bu şahsiyetlerin hayatlarını kaleme almıştır. Böylelikle Batılı tarzda biyografinin Türk Edebiyatı'nda başlangıcını yapmış olur. Batı'dan yaptığı çevirileri çeşitli yayın organlarında yayımlayarak içinde bulunduğu döneme de ışık tutmaya çalışır. En önemli çalışması Baudelaire'in dünyaca ünlü Les Fleurs du Mal adlı şiir kitabını 'Elem Çiçekleri' adıyla Osmanlı Türkçesine çevirisi olmuştur. Yapılan bu tercüme çalışması edebiyatımızda Les Fleurs du Mal'in toplu ilk çevirisi olarak geçer. 1927 yılında basılmış ve Türk şiirine büyük etkisi olmuştur. İsmail Hakkı Bey, Mektep dergisinin başmuharrirliğini yapmıştır. Ali Şir Nevai ve Ömer Hayyam hakkında yaptığı araştırma ve inceleme yazı serisi ilgi görmüştür. Gençlik döneminde şiir, hikaye, roman, araştırma ve biyografi yazıları yazmıştır. Ancak daha sonraları tüm bu edebi türlerden uzaklaşarak tamamen tercüme çalışmalarına yoğunlaşmıştır. Bu çalışmada İsmail Hakkı Bey'in yaşadığı döneme ait gazete ve dergilerin taranması sonucu karşımıza çıkan makale, inceleme yazısı, hikaye, şiir ve tercüme metinlerinden seçilmiş olanlarının eski harflerden Latin harflerine aktarımı yapılmıştır. Alişanzade İsmail Hakkı'nın hayatı hakkında bilgilere yer verilmiştir. Yazarın ulaşabildiğimiz dergi ve gazete yazılarının tamamını bir liste halinde çalışmamıza ekledik. Tezin ana bölümünü oluşturan yazara ait metinler orijinaline bağlı kalınarak okunmuş sadeleştirme veya tahlil yoluna gidilmemiştir. Metinlerdeki dipnotlar yazarın kendisine aittir. Latin harflere aktarılan her metinin sonuna künyesini de ekleyerek yazının hangi tarihte yayınlandığı belirtilmiştir. Tüm bu çalışma ve incelemeler ışığında tezin son kısmına bir sonuç yazısı yazılmıştır. Ekler bölümünde ise yazara ait fotoğraflara yer verilmiştir.
Kazakistan Uygurlarının dil durumu ve kültürel özellikleri

'Kazakistan Uygurlarının Dil Durumu ve Kültürel Özellikleri' konulu bu çalışmada Kazakistan'da yaşamakta olan Uygurların göç tarihi esas alınarak günümüzdeki dil durumları ve kültürel özellikleri incelenmiştir. Mülakat araştırma yöntemi kullanılarak veriler toplanan bu tezde Kazakistan Uygurlarının dil durumları dışında sosyo-kültürel özellik içeren gündelik yaşamları; din, eğitim ve ekonomik durumları açısından incelenmeye çalışılmıştır. Kazakistan Uygurlarının geçmişş dönemlerde ve günümüzde yaşamakta olan bölgeleri, sosyo-demografik özellikleri gibi konulara dair bilgilere de başvurulmaya çalışılmıştır. Kazakistan'ın çok kültürlü bir ülke olmasının Uygurları hangi açılardan etkilediği ve Kazakistan Uygurlarının hangi açılardan etkileşim yaşadıkları öğrenilmeye çalışılmıştır. Sovyetler döneminde yaşanan etkileşim özelliklerinin günümüzde yaşanıp yaşanmaması gibi unsurlar da önemli bulunmuştur. Çalışmamızın göç tarihi ve dil durumu bölümleri bu unsurlar esasında elde ettiğimiz bulgular ve verilerden yararlanılarak değerlendirilmiştir. Kazakistan Uygurlarının dil durumlarına değinecek olursak eğitim alanlarında problemlerin olduğu ve Rus dilinin rolünün önemli olduğu görülmektedir. Şehir yaşamında günlük konuşma dilinin Rusça olması Uygurların gündelik hayatlarındaki konuşmalarını da etkilemiştir. Kazakistan Uygurları kültürel miraslarına sahip çıkmışlardır. Gelenek ve göreneklerinin korunduğu ve gündelik yaşamlarına bu geleneklerin uygulandığı gözlemlenmiştir.
Çocuk edebiyatına uyarlanmış klasik destanlar üzerine bir inceleme: Bilgin Adalı örneği

Çocukların fiziksel ihtiyaçları kadar önemli bir diğer konu ruhsal ihtiyaçlarıdır. Bu konuda önemli etkenlerden biri şüphesiz edebiyattır. Çağdaş yazarlar arasında yer alan Bilgin Adalı'nın çocuklara ve gençlere yönelik farklı türlerde eserleri bulunmaktadır. Bu çalışmada yetişkinler için yazılmış klasik destanların çocuk edebiyatına aktarımı bağlamında incelemek amacıyla yazarın destan türündeki eserlerinin çocuk edebiyatının temel ögeleri açısından irdelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada, çocuk edebiyatının gelişimine, genel özelliklerine ve temel ögelerine yer verilmiştir. Kuramsal bilgilerden hareketle eser incelemelerine zemin oluşturulmuştur. Bilgin Adalı'nın destan türünde kaleme aldığı dört eseri, çocuk edebiyatının temel ögeleri olan; karakter, konu, ileti, dil ve anlatım, resim başlıkları altında incelenmiştir. Betimsel tarama yöntemiyle incelenen eserlerde, hedeflenen çocuk ve genç okurların yazınsal gelişim özellikleri göz önünde bulundurulduğunda, söz konusu eserlerin belirlenen ölçütlere uygun olduğu görülmüştür. Bu bulgulara dayanarak mevcut uyarlamaların başarılı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Destan türündeki eserlerin analizini içeren bu çalışmanın çocuk edebiyatı sahasında ele alınabilecek farklı edebi türlerin incelenmesine kaynaklık edeceği düşünülmektedir.
Musa Yakub

Musa Yakub, kendine özgü üslubuyla insanı merkeze alarak dönemine ışık tutan Çağdaş Azerbaycan şairlerinden biridir. Şair, sadece bireyi anlatmakla yetinmez. Aynı zamanda bireyin yaşadığı toplumu da tahlil ederek çok yönlü insan ve toplum profili çizer. Yaşadığı sosyal ortamdan kopmadan eserlerini topluma mal eden şair, halk ozanı olarak milli bir kimlik kazanır. Bu açıdan yaşadığı bölgenin ve zamanın ötesine uzanarak sınırları aşan Musa Yakub, evrensele ulaşmanın çabası içerisindedir. Çalışma; şairin hayatı, edebi şahsiyeti ve şiirlerindeki izleklerin bilimsel yorumlarının yanı sıra şairi tanıtıcı bilgi ve belgeler içerir.
Özbek yazar Memedali Mahmudov ve Ölmes Kayalar romanı

Sanat eseri, ait olduğu toplumun değerlerini yansıttığı ölçüde başarılı olur. Özbek edebiyatının yetiştirdiği usta kalemlerden biri olan Memedali Mahmud'un Bu Tağlar Uluğ Tağlar romanı, Türkistan Türlderinin hayatım böyle bir başarıyla anlatmaktadır. Romanda Çarlık Rusyasının 19. asrın ortalarında Türkistan'ı işgalinin gerçekçi bir dille anlatılmasının yam sıra Türk milletinin sahip olduğu maddi ve manevi değerler roman sanatıyla yoğrularak verilmiştir. Bu Tağlar Uluğ Tağlar romanı, 70 yıl gibi uzun bir Sosyalist baskı dönemi yaşamış Türkistan edebiyatının gerçeklerin dile getirildiği nadir ürünlerinden biridir. Tüm bu nedenlerden dolayı Memedali Mahmud'un Bu Tağlar Uluğ Tağlar romanım incelenmiş, bu vesileyle Türkistan edebiyatının 20. asır panoraması çıkarılmaya çalışılmıştır. Tezin hazırlanmasına Bu Tağlar Uluğ Tağlar romanının Özbek Türkçesinden Türkiye Türkçesine aktarılmasıyla başlanılmış, romanda geçen bilgiler fişlenmek suretiyle bir araya getirilmiş, konuyla ilgili kaynaklardan doğruluğu araştırılmıştır. Memedali Mahmud ile ilgili bilgiler, yazar hakkında çıkan makalelerden ve gönderdiği mektuplardan derlenmiştir. Bu bilgiler üç bölüm halinde sunulmuştur. Memedali Mahmud ve Bu Tağlar Uluğ Tağlar romanı üzerine yapılan bu çalışmada edebi eserler ile tarih bilimi arasındaki sıkı bağ bir kez daha vurgulanarak Rusların Çarlık ve Sosyalist dönemde uyguladıkları Türkistan politikası ortaya konulmaya çalışılmıştır. İncelemeler göstermiştir ki, Bolşevik ihtilali Ruslaştırma siyasetinin kılıf değiştirmiş halidir. Çarlık döneminde uygulanan sansür ve güdümlü sanat anlayışı Sosyalist dönemde de devam etmiş, milli konuların işlenmesi yasaklanmış, milli şuura sahip şair, yazar ve aydınlar ağır bir şekilde cezalandırılmıştır. Ancak Memedali Mahmud, gerçekleri dile getirmekten çekinmemiştir. Bu nedenle Memedali Mahmud ve Bu Tağlar Uluğ Tağlar romanı son derece önemlidir. Çalışmanın Türkistan Türklerinin edebiyatına azıcık da olsa bir katkıda bulunması ümidiyle emeği geçen herkese teşekkür ederim.
Orhan Pamuk'un romanlarına yeni tarihselci bir yaklaşım

Tarihe farklı bir pencereden bakabilmemizi sağlayan Yeni Tarihselcilik, tarihin kurgusal boyutu üzerine odaklanır. Tarih kavramı ve olgusu da geleneksel algılayışların dışında bir yaklaşımla yeniden değerlendirmeye tabi tutulmuştur.