turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Kişisel verilerin korunmasında blok zinciri modeli: Vaatler ve hukuki engeller

Blok zinciri modelinin ilk uygulaması olan Bitcoin dijital para biriminin ortaya çıkış hikayesi ve arka planı incelendiğinde temel tasarım prensiplerinden birinin kişisel verilerin korunması veya yaygın ifadeyle 'mahremiyet' olduğu açıktır. Nitekim Bitcoin'in gizemli mucidi Satoshi Nakamoto da meşhur makalesinde bir bölümün tamamını Bitcoin'in nasıl bir 'yeni mahremiyet modeli' öne sürdüğünü açıklamaya ayırmıştır. Bu yeni mahremiyet modeli, yalnızca teknik katmanda değil, Avrupa Birliği'nin meşhur 'veri koruma reformu' karşısında hukuki katmanda da gözlenmektedir. Nitekim kişisel verilerin korunmasına dair günümüzün en kapsamlı düzenlemesi niteliğindeki Genel Veri Koruma Tüzüğü'nde veri koruma üzerine daha güçlü kurallar içeren yeni bir model öne sürmektedir. Tüzük, her ne kadar kendi modelinin teknoloji bağımsız tasarlandığını belirtse de öngördüğü hak ve yükümlülükler ile blok zincirinin teknik işleyişi arasındaki uyumsuzluk, tüzüğün yürürlüğe girer girmez teknolojinin gerisinde kaldığı yorumlarına neden olmuştur. Bu çalışmanın amacı, öncelikle blok zincirinin kişisel verilerin korunması alanındaki potansiyelinin ortaya konmasıdır. Bu açıdan sistemli ve metodolojik bir incelemeyle blok zinciri ve bir bütün olarak kişisel verilerin korunması kavramı arasındaki ilişki irdelenmiş, kişisel verilerin korunmasının modern anlamı çerçevesinde blok zinciri teknolojisinin neler vadedebileceği detaylarıyla açıklanmıştır. Çalışmanın ikinci amacıysa, blok zincirinin modelinin ve vaatlerinin önünde duran hukuki engellerin tespit edilmesidir. Bunun için tüzük ve blok zinciri arasında gerilim analiz edilmiş, tespit edilen uyumsuzluklar blok zincirine özgü olup olmadıklarına göre tasnif edilmiştir. Çalışmanın sonucunda blok zincirinin kişisel verilerin korunmasına ilişkin dokuz temel vaadi bulunduğu tespit edilmiş, blok zincirinin bireylerin kişisel verilerinin korunmasında muazzam bir potansiyele sahip olduğu görülmüştür. Buna karşın mevcut veri koruma hukukunun üzerine inşa edildiği prensiplerin, blok zinciri modeliyle uyumlu olmadığı, dolayısıyla teknik ve hukuki katmanlarda gelişen bu yeni mahremiyet modellerinin, her ne kadar aynı amaçlarla tasarlanmış olsalar da ironik bir biçimde birbirlerinin önünde duran en büyük engeller oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Buradan hareketle veri koruma hukukunun yorumu ve uygulamasında çevik ve inovatif bir yaklaşım benimsenmesi ve böylece blok zincirine yeterli bir hareket alanı bırakılması önerilmiştir.
Sayıştayın Anayasal konumu ve yargı fonksiyonu

Türk yargı sistemi anayasa yargısı, adli yargı, idari yargı, uyuşmazlık yargısı, seçim yargısı ve hesap yargısı olmak üzere altı tür yargı koluna ayrılır. Bunlardan sorumluların hesap ve işlemlerinden kamu zararına yol açan hususları kesin hükme bağlamakla görevli bulunan Sayıştayın oluşturduğu yargı koluna hesap yargısı denir. Sayıştay yargılama görevini hesap mahkemesi sıfatıyla yerine getirir. Ancak bunun yanında Sayıştayın denetim fonksiyonu da vardır. Anayasa'ya göre Sayıştay, TBMM adına denetim yapan bir yüksek denetim organı olmakla birlikte sorumluların hesap ve işlemlerini yargılayarak kesin hükme bağlayan bir yargı organıdır. Sayıştayın denetim ve yargılama fonksiyonlarını bir araya toplaması kendine özgü bir kurum olmasına yol açmıştır. Sayıştayın denetim sonucunda yargılama yapması, kendisine özel yargılama usulleri benimsemesine sebep olmuştur. Bu özelliği onu diğer yargı kollarından ve mahkemelerden ayırmaktadır. Bu yüzden Sayıştayın kurulduğu 1862 yılından günümüze dek yargı fonksiyonu ve mahkeme olma niteliği tartışılmıştır. TBMM'de 1961 Anayasası'nın yapım sürecinde başlayan bu tartışmalar zamanla Danıştay ve Sayıştay arasında yetki savaşına dönüşerek Anayasa Mahkemesine taşınmıştır. Anayasa Mahkemesi farklı dönemlerde Sayıştayın anayasal konumu ve kesin hükümlerinin niteliğiyle ilgili çelişkili kararlar vermiştir. Son yıllarda Anayasa Mahkemesinin ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin Sayıştayı yargı kuruluşu olarak kabul etmeleri bu tartışmalara son noktayı koymuştur. Sayıştayın yüksek denetim organı olmasını konu alan çok sayıda akademik çalışma bulunmakla birlikte yargı organı olması konusunda ulusal düzeyde yeterli çalışma bulunmamaktadır. Bu sebeple çalışmada hem bir yüksek denetim organı hem de yargı organı olan Sayıştayın denetim fonksiyonuna yer verilmeyerek, sadece yargılama fonksiyonu üzerinde gerekli incelemelerde bulunulmuştur.
Milletlerarası Mal Satımına İlişkin Sözleşmeler Hakkında Birleşmiş Milletler Antlaşması çerçevesinde alıcının ayıptan doğan tazminat hakkı

Çalışmamızda Milletlerarası Mal Satımına İlişkin Sözleşmeler Hakkında Birleşmiş Milletler Antlaşması ) Çerçevesinde Alıcının Ayıptan Doğan Tazminat Hakkı konusu incelenmiştir. Bu doğrultuda çalışmanın ilk bölümünde Antlaşma çerçevesinde ayıp kavramı, malların sözleşmeye uygunluğunu düzenleyen madde 35 detaylı olarak ele alınmıştır. Akabinde alıcının malların sözleşmeye uygun olmadığına dayanabilmesi için gerekli olan muayene ve bildirim yükümlülüklerine değinilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde ise madde 74 bağlamında tazminat hakkına, ilgili maddenin haiz olduğu genel prensiplere ve mahkeme kararları ışığında en sık gündeme gelen zarar türlerine değinilmiştir. Akabinde zararların hesaplanması başlığı altında, özellikle Antlaşma çerçevesinde kabul edilen somut ve soyut hesaplama metotlarına ve genel olarak karşılaşılabilecek diğer hesaplama yöntemlerine yer verilmiştir. Ve son olarak bu bölüm bağlamında ispat yükümlülüğüne ve tazminat hakkının diğer seçimlik haklar ile ilişkisi ele alınmıştır. Üçüncü ve son bölümde ise Antlaşma çerçevesinde zararların nasıl sınırlanacağına değinilmiş ve bu bağlamda nedensellik bağı, öngörülebilirlik kuralı ve zararların azaltılması külfeti detaylı olarak ele alınmıştır. Son olarak ise satıcının hangi durumlarda sorumluluktan kurtulacağı ile ilgili açıklamalar yapılmıştır. Antlaşmanın milletlerarası kimliği ve amaçlanan yeknesak uygulamanın sağlanması amacı dikkate alınarak, çalışma boyunca milletlerarası doktrindeki çalışmalardan, çeşitli yabancı mahkeme ve tahkim kurulları tarafından verilen kararlardan faydalanılmıştır.
Combating human trafficking in Europe

Avrupa'da İnsan Ticareti ile Mücade adlı yüksek lisans tez çalışması Başak Demir tarafından gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada hedef Avrupa'da insan ticareti ile mücadeleamacı ile geliştirilmiş müktesebatı incelemektir. Bu kapsamda Avrupa Birliği, Avrupa Konseyi ve Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı işbirliğinde geliştirilmiş hukuki altyapı incelenmiştir. Bu tez çalışması insan ticareti suçunun uluslararası tanımı ile başlamaktadır. Tanımıngelişimi incelendikten sonra 2000 yılında Birleşmiş Milletler tarafından geliştirilenPalermo Protokolü ve 2002 İnsan Ticareti ile Mücadeleye Yönelik Avrupa Birliği Konseyi Çerçeve Kararı incelenmiştir. Suçun tanımı incelendikten sonra tezde Birleşmiş Miletler, Avrupa Birliği, Avrupa Konseyi ve Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı tarafından geliştirilmiş politikalar ve yasal düzenlemeler incelenmiştir. Avrupa düzeyinde insan ticaretine yönelik geliştirilmiş müktesebatın incelenmesinin ardından tezde farklı Avrupa ülkelerindeki uygulamalar araştırılmıştır. Öncelikli olarakAvusturya, Belçika, Hollanda, İtalya, Çek Cumhuriyeti, Güney Kıbrıs Rum Kesimi, Bosna Hersek ve Rusya'daki uygulamalar genel olarak incelenmiş, ardından Türk Ceza Kanunu'ndaki maddeler üzerinde durulmuştur. Ayrıca Türkiye'de farklı kurumların insan ticareti ile mücadeleye yönelik geliştiridiği farklı projelere de yer verilmiştir. Tez çalışması insan ticareti ile mücadelenin güçlendirilmesine yönelik farklı strateji önerileri ile son bulmaktadır.
Ses ve koku markaları

Gelişen teknolojinin sonucu olarak, adeta bünyemizin ayrılmaz bütünleyici parçasıymışçasına hayatımıza her geçen gün daha da nüfuz eden bir takım aygıtların kullanımlarının yaygınlaşmasıyla birlikte teşebbüslerin geleneksel olamayan marka türlerine yönelme eğilimleri artmıştır. Bu marka çeşitleri güncel olarak tartışmalıdırlar. 556 sayılı KHK'nın 5. maddesine göre, bir teşebbüse ait mal ve hizmetleri, başka teşebbüsün mal ve hizmetlerinden ayırt etmesi koşuluyla, çizimle görüntülenme koşuluna göre ifade edilen her çeşit işaret marka olabilecektir. Buna göre iç hukukumuzda ses ve koku gibi duyularımıza hitap eden işaretlerin marka olarak tescil edilmesinde bir sakınca yoktur. İlerleyen yıllarda, özgün olmak isteyen reklam ve pazarlama sektörlerinin daha çok sayıda ses ve koku markasına ihtiyaç duyacağı beklenmektedir. Çalışmamızda, ses ve koku markaları çeşitleri, avantajları ve tescil edilebilirlikleri yönünden incelenmiştir. Bu yapılırken de karşılaştırmalı hukuktan örneklere ve doktrin görüşlerine yer verilmiştir.
Rekabet Hukukunda özellikle dışlayıcı kötüye kullanma niteliğindeki davranışlar ile hakim durumun kötüye kullanılması

'Rekabet Hukukunda Özellikle Dışlayıcı Kötüye Kullanma Niteliğindeki Davranışlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması' başlıklı tezimizde, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 6. maddesinde düzenlenmiş olan hakim durumun kötüye kullanılması yasağının Rekabet Kurulu tarafından 29 Ocak 2014 tarihinde kabul edilmiş olan 14-29/ 609 sayılı 'Hakim Durumdaki Teşebbüslerin Dışlayıcı Kötüye Kullanma Niteliğindeki Davranışlarının Değerlendirilmesine İlişkin Kılavuz' çerçevesinde ve mehaz düzenleme olan Lizbon Anlaşması hükümleri uyarınca irdelenmesi hedeflenmiştir. Bu bağlamda tezin ilk bölümü hakim durum kavramına ayrılmıştır. Bu bölümde hakim durum kavramın tanımı, unsurları ve kavrama bağlanan sonuçlar mehaz düzenlemeye yapılan atıflar ile detaylı olarak incelenmiştir. İkinci bölüm kötüye kullanma kavramına ayrılmıştır. Bu bağlamda kavramın ne anlama geldiği, şartları ve türleri mehaz düzenlemeye yapılan atıflar ile detaylı bir şekilde incelenmiştir. Tezimizin üçüncü ve son bölümünde ise dışlayıcı nitelikteki kötüye kullanmaya ayrılmıştır. Bu kapsamda dışlayıcı nitelikte kötüye kullanma şeklinde ortaya çıkan ve uygulamada en çok karşılaşılan örnek davranışlar tek tek ve mehaz düzenlemeye yapılan atıflar ile detaylı bir şekilde incelenmiştir.
İslam Hukukunda ictihad, taklİd ve telfİk'in mahiyeti ve sınırları

Tez, bir Giriş ve iki Bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde tezin hazırlanmasında takip edilen yöntem ve konu hakkında yapılan daha önceki çalışmalar hakkında bilgi verilmektedir. Birinci Bölüm, İslam Hukukunda İctihad Taklid ve Telfikin Tarifi ve Mahiyeti başlığını taşımaktadır. Bu bölümde Usulcülerin İctihad, Taklid ve Telfik kavramlarını nasıl tanımladıkları tespit edilmekte bu kavramların mahiyetlerine ilişkin olarak ortaya atılan görüşler değerlendirilmektedir. Taklid ve Telfik İle İlişkisi Açısından İctihad konulu İkinci Bölüm'de bu üç kavram arasındaki kavramsal ilişki ele alınmaktadır. Bu üç kavramla ilgili yaklaşımların İslam hukukunun uygulanması açısından ne gibi pratik sonuçlar doğurduğu tartışılmaktadır.
İcra ve İflas Kanununa göre mal beyanı

Mal beyanı; hakkında icra takibi yapılan borçlunun gerek kendisinde, gerekse üçüncü şahıslar elinde bulunan mal, alacak ve haklarından, borcuna yetecek kadarının cins, tür, nitelik ve özelliklerini, her türlü kazanç ve gelirlerini, yaşayış tarzına göre geçim kaynaklarım ve buna göre borcunu ne suretle ödeyeceğini, yazı ile veya sözlü olarak, kanuni süresi içerisinde İcra Müdürlüğüne bildirmesidir (İİK m.74). Bir icra takibinde ödeme ya da icra emrini alan borçlu ödeme süresi içerisinde borcunu ödemez ve itirazda bulunarak icra takibini de durdurmazsa, yasanın öngördüğü süre içerisinde ve yine yasanın öngördüğü şekil ve içerikte mal beyamnda bulunmak zorundadır. Mal beyanında bulunma yükümlülüğüne aykırı hareket icra ve İflas Kanunumuzca suç sayılmış ve yaptırana bağlanmıştır. Buna göre, borçlu, kanuni süresi içerisinde usulüne uygun şekilde mal beyanında bulunmaz ise alacaklının iki seçimlik hakkı vardır: a) Alacaklı dilerse, mal beyamnda bulunmayan borçlunun beyanda bulununcaya kadar hapisle tazyikine karar verilmesi istemiyle (İİK m.76) icra mahkemesine başvurur, b) Dilerse, mal beyamnda bulunmama suçundan dolayı, beyanda bulunmayan borçlunun cezalandırılması için (İİK m.337/I) icra mahkemesine başvurur. Bunun yanında, mal beyamnda bulunma yükümlülüğü altında olan kimsenin, bu beyanını gerçeğe aykırı olarak yapması da İİK m.338'e göre suç sayılmıştır. Aynı şekilde, ticareti terk eden tacir de mal beyamnda bulunmakla yükümlüdür. İİK m.44'de belirtilen bu yükümlülüğe aykırı hareket eden tacir de İİK m. 3 3 7a uyarınca hafif hapis cezasıyla cezalandırılır. 202
4857 sayılı İş Kanunu'nda müteselsil sorumluluk halleri

İş Kanunu'nda düzenlenen asıl işveren-alt işveren ilişkisi, geçici iş ilişkisi, işyeri devri ve iş sözleşmesinin devri hukuki nitelikleri itibariyle üçlü iş ilişkileridir. Esneklik temelli tipik istihdam ilişkilerinde, uygulamada işçi aleyhine ortaya çıkabilecek kötüye kullanımların önüne geçilmesi ve işçilerin işçilik hak ve alacaklarının korunması amacıyla işverenlerin müteselsil sorumluluğu öngörülmüştür. Müteselsil borçluluk, borçlulardan her birinin borcun tamamından şahsen sorumlu olduğu ve borcun tamamı ödeninceye kadar bütün borçluların sorumluluğunun devam ettiği borç ilişkisidir. Başka bir deyişle, alacaklı borçlulardan dilediğine alacağının tamamı için başvurabilecektir. Üçlü iş ilişkilerinde, işverenler işçinin ödenmemiş işçilik alacaklarından her ilişkinin düzenlendiği madde hükmünde öngörüldüğü üzere müteselsilen sorumlu tutulmuşlardır. Müteselsil sorumlulukta borcun tamamının işçiye ödenmesinden sonra müteselsil borçlulardan her birinin borçtan hangi oranda sorumlu olacağı ise iç ilişkiye göre tespit edilecektir. Belirtmek gerekir ki, kanundan doğan müteselsil sorumluluk hükümlerinin emredici niteliği ve kamu düzenine ilişkin olması sebebiyle işçi aleyhine değiştirilmesi mümkün değildir. Çalışmamızın amacı, İş Kanunu'nda müteselsil sorumluluğun öngörüldüğü üçlü iş ilişkilerine dair hükümleri incelemek ve mümkün olduğu kadarıyla uygulamada ortaya çıkan sorunları tespit ederek konuyla ilgili doktrinde tartışılan hususlara yer vermektir.
Türkiye'de Anayasa yapım süreçleri ve demokratik anayasa yapımı

İktidarların mutlak olmadığı ve sınırlandırılabileceği fikri ile sınırlı devlet olgusu ve anayasacılık başlamış oldu. Tarih boyunca pek çok devlet birer sosyal-siyasal sözleşme olan anayasalar ile kendilerini halka karşı bir takım ödev ve görevlerle sınırlamış oldu. Bu sınırlamanın tam anlamıyla amacına uygun olabilmesi için bu anayasaların hangi usullerle yapıldığı önem arz etmektedir. Demokratik usulleler yapılmış bir anayasa ancak gerçek amacına uygun bir sınırlamayı gerçekleştirir. Türkiye anayasal tarihi de bu anayasacılık akımına erken bir dönemde dahil olmuştur. İlk anayasal belge kabul edilen 1808 Sened-i İttifaktan günümüze kadar anayasa yapımı her daim gündem konusu olmuştur. Çalışmamızda üç bölümde incelediğimiz olgu Türkiye'deki anayasa yapım süreçleri ve demokratik anayasa yapımıdır. İlk bölümde anayasa teorisi ve yapım usulleri incelenecek, ikinci bölümde demokratik anayasa yapımı için gerekli olan demokrasi anlayışı incelenecek ve üçüncü bölümde Türkiye'nin geçmişş anayasa tecrübeleri incelenerek çalışmamız sona erecektir.
Militarizm ve kadın: İkinci Dünya Savaşı'nın rahatlatıcı kadınları

Çalışmanın giriş bölümünde militarizme sıkça başvuran ulus devletin kendisi için makbul bir vatandaş yaratma çabası doğrultusunda erkeğe, kadına ve hatta çocuklara çizdiği kimlikler, vatandaşların askere dönüştürülmesi ve bu kurgu içerisinde erkeğin korumasına muhtaç olan namusun hem kadın hem de vatan için öngörüldüğü anlatılmaktadır. Devletin erilliği karşısında vatanın feminenliği, savaşta bir silah olarak tecavüzü getirmektedir. Çalışmanın asıl konusu olan savaş tecavüzü, tarih boyunca sıkça karşılaşılmasına rağmen yüzleşmelerin yok denecek kadar az örneğe sahiptir. İkinci Dünya Savaşı'nda Japonya'nın Çin'i işgal sırasında yaşanan Nanking Katliamı, sonrasında askerlerin memnuniyeti için kurulan Rahatlama İstasyonları ve savaş sonrası Japonya'da kurulan Dinlenme ve Eğlence Lokalleri ile çeşitli milletlerden kadınların aynı militarist eril güç tarafından mağdur edilişini bizlere göstermektedir. Göstermelik yapılan yargılamalar ve kadınların susturulmaları sebebiyle, adalet arayışı halen devam etmektedir.
İşveren özürlü, eski hükümlü ve terör mağduru çalıştırma zorunluluğu

Türk Hukuk Sisteminde sözleşme serbestisi ilkesi temel dayanağını Anayasanın 48. maddesinden alan genel bir ilkedir. Bu ilke Borçlar hukukunda olduğu gibi İş Hukukunda da uygulanan bir ilkedir. Ancak, sözleşme serbestisi için Borçlar Hukukunda olduğu gibi İş Hukukunda da bir lakım sınırlamalar getirilmiştir. Sosyal amaçlar için getirilen bu sınırlamalar ile ekonomik yönden güçsüz olan işçi, güçlü işveren karşısında korunmak istenmektedir. Böylece çıkarları birbirlerine zıt olan işveren ile işçi kesimleri arasında sosyal adalet dengesi tesis edilmeye çaba gösterilmektedir. İş hukukunda sözleşme yapma serbestisinin sınırlanması yanında sözleşme yapma zorunluluğunun getirildiği durumlar da vardır. Bu zorunluluklar ya kanundan ya da sözleşmelerden kaynaklanmaktadır. Belli nitelikleri taşıyan işverenlerin belli oranlarda özürlü, eski hükümlü ya da terör mağduru çalıştırma yükümlülüğü de kanundan doğan zorunlu sözleşme yapma yükümlülüğü kapsamındaki konulardandır. Bu zorunluluk Anayasamızda yer alan Sosyal Devlet ilkesi paralelinde, 4857 sayılı İş Kanununun 30. maddesi ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun Ek 1 inci maddesi fıkrası hükümlerinden kaynaklanmaktadır. 4857 sayılı İş Kanuna 1 göre, kanun kapsamındaki işyerlerinin toplam yüzde altı oranında özürlü, eski hükümlü ve terör mağduru çalıştırması zorunludur. Toplam yüzde altılık kontenjan kamu ve özel sektör işyerleri arasında paylaştırılmıştır. Bu paylaşım oranlan, 'kamu işyerlerinde, özürlüler için % 4, eski hükümlüler için % 2 olarak; özel sektör işyerlerinde özürlüler için % 3, eski hükümlüler için % 1, terör mağdurları için de % 1 olarak belirlenmiştir. Özel sektör işyerlerinde kalan % l'lik oran, işverenlerin tercihine göre, özürlü veya eski hükümlü çalıştırma yönünde kullanılacaktır2.' 1 Bkz.:R. G. 10 .06.2003, 25134. Bu konuda işverenlerin 50 ve daha fazla işçi çalıştırdıkları işyerlerinde çalıştırmaları gereken özürlü, eski hükümlü ve terör mağduru çalıştırma oranlan hakkında 2004/ 6976 sayılı Bakanlar Kurulu Kararnamesi için Bkz.:R. G. 19 .03.2004, 25407.
Mali cezalar ile hürriyeti bağlayıcı cezaların vergi yasalarının uygulanması bakımından etkinliğinin incelenmesi ve değerlandirilmesi

Kamu gelirleri arasında en büyük paya sahip olan vergiler, kamu hizmetlerinin karşılanması bakımından önemli bir finansman kaynağıdır. Bu nedenle, devletin önemli bir gelir kaynağı olan verginin, sürekliliğinin sağlanması gereklidir. Bu amaca yönelik olarak vergi sistemlerinde vergi ödevlerinin yerine getirilmesiyle ilgili olarak birçok güvenlik önlemigeliştirilmiştir. Bu önlemlerden birisi de vergi ceza uygulamasıdır. Vergi yükümlüsü bazı durumlarda vergi ödevleri konusunda bilerek veya bilmeyerek hukuka aykırı davranabilir. Hukuka aykırı davranışlar ise, farklı nitelikte vergi suçlarını oluşturur. Bu suçlara da farklı nitelikte cezalar uygulanır. Vergi suçları kural olarak devlet hazinesine karşı işlenen suç niteliğinde kabul edilmektedir. Ekonomik nitelik taşıyan bu suçlaryükümlülerin yasal ve idari düzenlemelere aykırı davranışları sonucunda ortaya çıkar. Bu suçlar için mali nitelikli cezalar uygulanır. Böylece devletin vergi kaybı mali cezasıyla birlikte telafi edilir. Ancak bazı vergi suçlarında ağır basan yön, vergi kaybı olmayıp, kamu düzeninin ihlal edilmesidir. Buna yönelik olarak da cezalar hürriyeti bağlayıcı nitelik taşımaktadır. Dolayısıyla vergi suç ve cezası belirlenmesinde temel husus sadece, mali kaybınbulunması değildir. Her iki ceza türü açısından yaptırımla ulaşılmak istenilen hedefleri gerçekleştirmek, bir başka ifadeyle cezalandırmada etkinliği sağlayabilmek için kanun koyucu ve idareye bazı görevler düşmektedir. Kanun koyucuyaptığı düzenlemede, cezanın tüm unsurların kapsayacak şekilde açık ve belirgin olarak ortaya koymalıdır. İdare de, suçu nitelik yönünden etkin bir şekilde saptayarak, yaptırımları tavizsiz uygulamalıdır. Ancak bu şekilde belirlenmiş suç ve ceza yapısı, vergi kanunlarının hedeflerinigerçekleştirebilmekte yardımcı olabilecektir.
Douzinas'ta insancıllık ve insani müdahale

Bu çalışmada birbiriyle bağlantılı, insancıllık, hümanizm, küreselleşme, evrenselleşme, insan hakları, insani müdahale, güç kullanımı, kozmopolitanizm, egemenlik gibi kavramların analizleri ve eleştirileri ele alınmaktadır. İlk olarak kavramların tarihsel ve olgusaldeğerlendirmesi genel bir çerçeveden yapılmaya çalışılmıştır. İkinci olarak, bu kavramlara yönelik eleştiriler Eleştirel Hukuk Çalışmalarının temel tezleri ve İngiliz Eleştirel HukukÇalışmalarının önemli isimlerinden Costas Douzinas'ın görüşleri çerçevesinde verilmiştir. Douzinas'ın eleştirileri insancıllık ve kozmopolitanizm üzerinedir. Bu eleştirilerin ulaşmak istediği sonuç ise uluslararası hukukun ideolojik arka planını gösterme çabasıdır. Douzinas bu eleştirileri bu kavramlar üzerinden yaparken, hukuki pozitivizm, formalizm gibi diğer hukukkuramlarına eleştirilerde getirmektedir. Bu kuramların uluslararası hukukun ideolojikkarakterini açıklamak konusunda yetersiz kaldıkları eleştirisi getirir. Bu eleştirisini de insani müdahale ve kozmopolitanizm kavramları üzerinden geliştirir. Örneğin hukuki pozitivizmisavunanların insani müdahaleyi hukukun formel yapısı üzerinden tartıştıklarını ancaksonuçlarla ilgilenmediklerini belirtir. Bu bakımdan müdahalelerin arkasında yatan ideolojikolguları yadsıdıklarını işaret eder. İnsan haklarına da eleştirel bir bakış açısı getiren Douzinas, insanın kavramının boş bir gösteren olduğunu, sabit bir anlama sahip olmaması nedeniyle denormlara kaynak oluşturamayacağı iddiasında bulunur. İnsanın haklar üzerindentanımlanmasının, insanı eksilteceğini not düşer. Bu bakımdan insan haklarına ihtiyatlı yaklaşır. Ona göre doğru bir eleştirel hukuk okumasıyla, insan hakları düşüncesi iktidara karşıkullanılabilir hale gelebilir. İnsan haklarının korunmasının da ancak bu şekilde mümkün olduğunu belirtir.
Rekabet Kurulu'nun uyumlu eylem nedeniyle idarİ yaptırım kararı ve yargısal denetimi

Rekabet, piyasalarda sağlanan ürünlerin miktarını ve çeşidini artırır, fiyatları düşürüp kaliteyi yükseltmek suretiyle refahı yaygınlaştırır. Tüketicilere fayda sağlar. Rekabet karşıtı davranışlardan birisi olan uyumlu eylem, teşebbüslerin, fiyatları ortaklaşa tespit etmelerine olanak sağlayarak rekabet kurallarını doğrudan ihlal etmektedir. Uyumlu eylemin ispatındaki zorluk nedeniyle, Rekabetin Korunması Kanunu'na teşebbüsler aleyhine kanuni ispat karinesi konmuştur. Ancak, Rekabet Kurulu lehine olan bu karine, Rekabet Kurulu'nun da karine temeline esas teşkil eden emare ve delilleri ortaya yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Rekabet Kurulu, uyumlu eylem nedeniyle açtığı soruşturma sonunda idari para cezasına karar verebilmektedir. Rekabet Kurulu, kararlarını oluştururken, kanunda öngörülen ayrıntılı idari usul kurallarına uymak zorundadır. Kanunda açıkça yazılı olmamakla birlikte Kurul kararı sonuç itibariyle ceza yaptırımı öngördüğünden, idari usul kurallarının yanında ceza hukukunun temel ilkelerini de gözetmelidir. Kurul'un temel insan haklarına uygun ve BİO olarak sahip olduğu kamu yetkisi ile orantılı karar vermesinde zorunluluk vardır. Yargısal denetimde de konunun bu yönünün ağırlıklı olarak dikkate alınması gerekmektedir. Sonuç olarak, Rekabet Kurulu tarafından, hukukun üstünlüğüne ve temel hak ve özgürlüklere saygılı bir idareden beklenen kararların alınabilmesi; Danıştay ve Yargıtay içtihatları ile ATAD içtihatlarının izlenmesi, bunların somut olayın özelliklerine göre özenle uygulanması ile mümkün olacaktır. Kurul kararlarının yargısal denetiminde de üniversitelerin hukuk ve iktisat fakültelerinde rekabet hukukunda uzman akademisyenlerden bilirkişi olarak yararlanılması gerekmektedir.