turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Talib Ahmed Bosnavi Divanı

Çalışmamızda Talib Ahmed Bosnavi'nin 17. yy'da hazırladığı divanını Türk Edebiyatı'nın gizli kalmış derinliklerinden çıkartıp edebiyat dünyasının ve araştırmacıların hizmetine açmayı planladık. Eserin yazıldığı dönemi göz önünde bulundurarak divanı inceledik; şairin gün ışığına çıkmamış olan hayatı ve edebiyatı hakkında araştırmalar yaptık. Eser öncelikle transkripsiyon harfleriyle yeniden yazılıp sonrasında günümüz Tükçesi ile nesre çevrilmiştir. Çalışmanın en sonuna ise metnin tıpkıbasımı eklenmiştir.
Jung tipolojisi bağlamında Halid Ziya Uşaklıgil'in romanları

Bu çalışmada, Halid Ziya Uşaklıgil'in Sefile, Nemide, Bir Ölünün Defteri, Ferdi ve Şürekası, Mai ve Siyah, Aşk-ı Memnu, Kırık Hayatlar, Nesl-i Ahir adlı romanlarındaki şahıslar, Carl Gustav Jung'un 'Psikolojik Tipler' kuramı bağlamında incelenmiştir. Bu inceleme yoluyla Uşaklıgil'in romanlarındaki şahısların kişilik özellikleri, onlarda baskın olan psikolojik işlev ve bunun sosyo-kültürel nedenlerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Giriş bölümünde incelemenin genel çerçevesini oluşturan edebiyat ve psikoloji alanları arasındaki ilişkiye işaret edilmiştir. Bu işaretlemeden hareketle temel olarak insanı merkez alan edebiyat ve psikoloji arasındaki yakınlığın edebi eser incelemelerindeki işlevselliği ortaya konmaya çalışılmıştır. Bu düşünceler doğrultusunda birinci bölümde, çalışmanın teorik zeminini oluşturan Jung'un 'Psikolojik Tipler' kuramına yer verilmiştir. Edebi eserlerde şahısların ruh hallerini ve iç dünyalarını çözümleyebilmek açısından elverişli olan bu kuramda iki ana tip mevcuttur. Bu iki tipin her biri ise dört farklı psikolojik işleve sahiptir. Jung'a göre her bireyde bu işlevlerden biri diğerinden daha baskındır. Söz konusu işlevler, farklı kombinasyonlarla bir araya gelerek kişideki baskın psikolojik tipi oluşturur. Çalışmanın ikinci bölümünde, incelemeye zemin ve veri oluşturduğu düşünülerek önce Halit Ziya Uşaklıgil'in hayatına ve edebi kişiliğine ardından romanlarının tanıtımına ve özetlerine yer verilmiştir. Üçüncü bölüm, ilk iki bölümdeki veriler ışığında, Uşaklıgil'in işaret edilen romanlarının Jung'un kuramına göre incelenmesinden oluşur. Yazarın romanlarındaki şahısların Jung tipolojisine göre çoğunlukla içe dönük tip özellikleri sergilediği incelemenin ulaştığı temel sonuçlardan biridir. İçe dönük ağırlıklı bu tipolojik yapılanmada Uşaklıgil'in mizacının yanı sıra dönemin toplumsal koşullarının etkili olduğu ise incelemede varılan diğer sonuçlardır.
Baki'nin gazellerinde anlam çerçevesi

dilin en üst seviyede kullandığı bir ifade biçimidir. Şiir dilinehakimiyetiyle tanınan 16. yüzyılın büyük şairi Baku, devrinin İstanbul Türkçesini ve konuşma dilini gazellerine çok güzel yansıtmıştır. Sözcüklerin sadece göndergeselanlamlarından yararlanarak lirizm dolu beyitler oluşturmuştur. Türkçe sözcükleri yananlamlılık ve çok anlamlılık bakımından beyitlerinde ustaca kullanmıştır. Anlamaçısından nitelikleri ve ses değerleriyle gösterge seçiminde son derece titizdavranmış, seçtiği göstergeleri yine ustalıkla bağdaştırabilmiştir. Soyut kavramların somut varlıklara benzetilerek bağdaştırıldığına da beyitlerinde çokça rastlanır. Divan şiirinin sembolik dilini de çok iyi kullanabilen şair, edebu sanatlar aracılığıylagazellerinde kullandığı sözcüklerin duygu değeri ve çağrışım bakımından semantikalanlarını genişletmiştir. Sözcük yinelemeleri ve ses tekrarlarıyla biçim - anlam ilişkisini de gazellerinde çok iyi sağlamıştır.
Eski Oğuz Türkçesi eserlerinde alıntı sözlerin yapı ve anlam bakımından incelenmesi

Bu çalışmanın konusunu, Türkçenin Anadolu'da yazı dili olma sürecini şekillendiren Çarh-name, Kıssa-yı Yusuf, Risaletü'n-Nushiyye ve Sultan Veled'in Türkçe Manzumeleri adlı eserlerde yer alan alıntı sözler oluşturmaktadır. Çalışmanın amacı, söz konusu eserlerde yer alan alıntı sözlerin Türkçe işletime nasıl sokulduğunu ve hangi kavram alanlarına ait olduğunu saptamaktır. Çalışma, giriş ve üç ana bölümden oluşmaktadır. Yapı incelemesi başlığını taşıyan birinci ana bölümde, çalışmanın kapsamını oluşturan eserler sözcük düzeyinde alıntılar ve sözcük grubu düzeyinde alıntılar başlıkları altında, ekleşme bilgisi ve söz dizimi yöntemleriyle incelenmiştir. Anlam incelemesi başlığını taşıyan ikinci ana bölümün ilk kısmında, söz konusu alıntı sözlerin hedef dil ve kaynak dil anlamları karşılaştırılarak art zamanlı anlam bilimi yöntemiyle anlam değişimine uğrayan sözler bir tablo üzerinden gösterilmiş; ikinci kısmında yapısall anlam bilimi yöntemlerinden kavram alanı kuramı bağlamında ele alınarak tematik bir biçimde tasnif edilen alıntı sözler, her metinden seçilen bir örnek cümlenin bağlamı üzerinden değerlendirilmiştir. Sayısal tablolar başlığını taşıyan dördüncü ana bölümde, alıntı sözlerin metinlerdeki geçiş sayısı göz önünde bulundurularak sayısal tablolar oluşturulmuştur.
Kerküklü Tabiboğlu Divanı

Çok eski zamanlardan beri Irak'ta yerleşik olan Türkmenlerin kendilerine özgü bir kültürleri ve edebiyatları oluşmuştur. Musul, Kerkük, Erbil, Bağdat gibi Türk coğrafyalarını kapsayan Irak Türkmen edebiyatı, ilk yazılı ürününü İmadeddin Nesimi El-Bağdadi'nin eseriyle 14. yy'da oluşturmuştur. Bu yüzyıldan önce sözlü kültürleriyle var olan Irak Türkmen edebiyatı, 14. yy'dan sonra yazılı edebiyatıyla da var olmaya devam etmiştir. Osmanlı Devleti'nin bu topraklar üzerindeki hakimiyeti 1918 yılında son bulmuştur. Özellikle Kerkük edebiyatı 1918'e kadar Azerbaycan ve Anadolu Türkleri edebiyatı ile paralel bir şekilde gelişmiştir. 19. yy'da Tanzimat'ın etkisiyle Anadolu'daki edebiyat modern bir çizgiye doğru ilerlerken, Kerkük edebiyatında Klasik Türk edebiyatı eserleri verilmeye devam etmiştir. Bu alanda eserler veren şairlerden biri de Tabiboğlu'dur. Asıl adı Abdullah olan Tabiboğlu, M. 1836'da Kerkük'te doğmuştur. Hanefi mezhebine mensup olan Tabiboğlu, Kadiri tarikatına sevgi besleyen dindar bir adamdır. Divanında ve diğer eserlerinde mutasavvıf kişiliğinin izleri görülmektedir. Tabiboğlu, Klasik Türk edebiyatının nazım türleri ve şekillerini kullanarak şekil ve muhteva açısından mükemmele yakın denilebilecek bir divan meydana getirmiştir. Divan müretteb bir şekilde yazılmıştır ve gazelleri elifba sırasına göre düzenlenmiştir. Manzumeleri arasında 'terci-i bend-i bahariye' ile 'muhammes bağçenamesi' risale teşkil edecek kadar uzundur. Bu çalışmada, şairin hayatı ve bahsedilen divanı incelenmiştir. Çalışmanın amacı, Klasik Türk edebiyatına yeni bir eser çalışması kazandırmak ve aynı zamanda Kerkük edebiyatının hak ettiği değere kavuşmasına katkıda bulunmaktır.
Süleymaniye Kütüphanesi Yazma Bağışlar Bölümü 2976 numaralı Şiir Mecmuasının transkripsiyonlu metni ve MESTAP'a göre tasnifi

Mecmualar oluşturulduğu devrin şiir zevki hakkında bilgi vermesi, bilinen şairlerin hiç duyulmayan şiirlerini ortaya çıkarması, bazen de bilinmeyen şairlerin keşfedilmesi ve şairlerin divanlarında geçen şiirlerinin farklı şekillerini ortaya koyması açısından önemlidir. Bunun yanında mecmualar sayesinde bilinmeyen nazım şekilleri, kafiye tipleri, aruz kalıpları ve farklı bend yapılarını da tespit etmek mümkündür. Çalışmamıza Süleymaniye Kütüphanesi Yazma Bağışlar Bölümü 2976 Numaralı Şiir Mecmuası konu olmuştur. Çalışmamız giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde mecmuanın önemine dair bilgiler verdik. Birinci bölümde çalışmamıza konu olan mecmuanın nüsha tavsifi, muhteva özellikleri, şair ve şiir bilgisi üzerinde durduk. İkinci bölümde mecmua metnini transkripsiyon alfabesiyle Latin harflerine aktardıktan sonra mecmuanın MESTAP'a göre tasnifini tablolar halinde verdik. Çalışmamızı sonuç, kaynakça ve tıpkıbasım bölümüyle sonlandırdık. Klasik Türk edebiyatının zengin kaynakları arasında olan mecmualardan birini ele aldığımız çalışmamızla literatüre katkı sağlamayı amaçladık.
Çağdaş Uygurca'da Hoten ağzı

Bugün Çağdaş Uygurca'da Kaşgar, Aksu, Kuka, Urumçi, Turfan ve Kumul'u kapsayan Merkez ağzı, Lopnur bölgesini kapsayan Lopnur ağzı ve Hoten bölgesinde konuşulan Höten ağzı bulunmaktadır. Hoten ağzı fonetik kelime hazinesi ve gramer yönünden belirgin özellikler taşımaktadır ve yerli yabancı Türkologların ilgisini çekmeye devam etmektedir. Bu çalışma, Hoten'den yeni gelmiş kaynak kişilerle çeşitli konular üzerine yapılan röportajın kaydedilerek titiz bir şekilde transkripsiyon yazizsıyla yazıya geçirilmesi sonucu elde edilen metne dayandırılmıştır. Çalışma Giriş'ten sonra, Ses Bilgisi, Şekil Bilgisi olmak üzere iki ana bölümden oluşmakla birlikte İndeks, Metinler ve Bibliyografya kısmını da kapsamaktadır, Giriş'te üzerinde çalışılan ağızın kullanıldığı alanın coğrafi, tarihi, sosyal ve ekonomik özellikleri kısaca anlatılmıştır. Ayrıca Hoten ağzıyla ilgili çalışmaların durumu gözden geçirilmiştir. Çalışmanın ana bölümünü teşkil eden Ses Bilgisi bölümünde Hoten ağzındaki ünlü ünsüz uyumu, ünlüler ve ünsüz/erdeki ses olayları, kelimelerdeki hece olayları dikkatle incelenmiştir. Şekil Bilgisi bölümünde ise Hoten ağzındaki yapım ekleri, birleşik kelimeler, Çince alıntılar, ismin hal ekleri, sıfatlar, zamirler, zarflar fiil çekimleri, basit ve birleşik kipler, sıfat-fiil, zarf-fiil, bağlaç ve edatlar metne bağlı kalınarak mümkün olduğu kadar ayrıntılarıyla incelenmiştir. İndeks'te elde edilen metnin bir indeksi çıkarılmaya çalışılmıştır. Metinler bölümünde banda kaydedilen röportajdan transkipsiyon yazısıyla yazıya geçirerek elde edilen metin orijinal şeklinin yam sıra Türkiye Türkçesine aktarılan metni de verilmiştir. İstanbul, 2001 Ferhat Kurban Tanrıdağlı
Hüsn ü Aşk

Hüsn ü Aşk'ın klasik Türk edebiyatında hem alegorik hem de tasavvufi olması bakımından ayrı bir yeri vardır. Mesneviler yazıldıkları dönemde bugünkü romanla aynı fonksiyonu taşırlar. Hüsn ü Aşk mesnevisi de klasik hikaye tarzının en güzel örneklerinden biridir. Hüsn ü Aşk gibi bir edebi eseri Şeyh Galib genç sayılabilecek bir yaşta yazmıştır. Bu çalışmada önce Hüsn ü Aşk'ın bir roman olarak Türk tahkiye sanatı içerisindeki yeri belirlenmeye çalışılmıştır. Şeyh Galib şiirde olduğu kadar hikaye anlatımında da oldukça başarılı olmuştur. Şeyh Galib, eski hikayelerin serim, düğüm, çözüm olmak üzere üç bölümden oluşan yapılarına uymamıştır. O, soyut varlıklar ve kavramların anlaşılması için eserini teşhis esasına dayalı olarak kaleme almıştır. Hikayenin itibari dünyasındaki kahramanların ve soyut kavramların isimlerini özenle seçmiştir. Şeyh Galib, klasik Türk edebiyatının alışılmış mazmun ve mecazlarını başarıyla kullanmıştır. Hatta yeni yeni buluşlar ve imajlarla anlatımını zenginleştirmiştir. Hüsn ü Aşk'ın, Şeyh Galib'in sanatçı kişiliğinin belirlenmesinde önemli bir yeri vardır.
Mahmut Özay'ın hikayelerinde yapı ve tema

'Mahmut Özay'ın Hikayelerinde Yapı ve Tema' adlı bu çalışmanın amacı; yazarın hikayelerinde hangi tema ve yapı unsurlarının kullanıldığını tespit etmek ve en çok hangi temaların işlendiğini belirlemektir. Birinci bölümde, Türk hikayesinintarihi ve gelişim süreci incelenmiş ve bu konuya dair bilgi verilmiştir. İkinci bölümde ise yazarın hayatı, sanatı ve mizacı ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise hikayelerinintanıtımları yapıldıktan sonra eserler, olay örgüsü, kişiler, zaman, mekan, dil ve anlatım, bakış açısı şeklinde tasnif edilip incelenmiştir. Sonuç kısmında ise genel bir değerlendirme yapılmıştır.
Cahit Öztelli arşivindeki 46, 47, 49 numaralı cönklerde yer alan Nedİmİ, Cünunİ, Nakdİ'nin şiirlerinin incelenmesi ve transkripsiyonlu metinlerinin verilmesi

Cönkler birçok edebi eserde olduğu gibi içerdiği ürünler bakımından zengin kültürkaynaklarıdır. Herhangi bir cönk tek bir kişi tarafından hazırlanabileceği gibi birden fazla kişi tarafından da hazırlanabilmektedir. Cönkler Halk Edebiyatının güzide eserleridir. Çünkü bu eserlerin benzerleri bulunmamaktadır. Bazen bir türkü, halk hikayesi, dua, şiir gibi edebi türler bir mozaik gibi aynı potada kaynaşmış durumdadır. Yazma eserlerin günümüz Türkçesine çevrilmesi ve bu eserlerin ilgili olduğu bilim dalına kazandırılması oldukça önem arz etmektedir. Hazırlanmış olunan bu çalışmanın da edebiyat dünyasına bir katkı sağlaması amaçlanmıştır. Ve bu amaç doğrultusunda Cahit Öztelli arşivinde 46, 47, 49 numaralarda kayıtlı olarak bulunan cönklerdeki üç ismin şiirlerinin incelenmesi yapılıp transkript ile günümüz Türkçesine çevrilmiştir. Çalışmanın başında Cahit Öztelli ve çalışmalarından bahsedilmiş, birinci bölümde cönklerin şekil ve muhteva özelliklerine, ikinci bölümde ana kaynakların taranarak ulaşılan bilgiler doğrultusunda şairlerin hayatı, işlediği konular ve meşrepleri hakkında mümkün olduğunca doğru bilgiler verilmeye çalışılmıştır. Üçüncü bölümde ise seçtiğimiz şairlerin şiirlerinin çeviri metni verilmiştir. Çalışmamız ekler kısmında metnin orijinaline yer vererek tamamlanmıştır.
Çağdaş Azerbaycan şairi Mehmed Araz'ın hayatı, edebi şahsiyeti ve eserleri

V Sovyetler Birliği'nin dağılması, aynı dili ve kültürü paylaşan çok sayıda Türk soylu bağımsız devletin ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Buna paralel olarak, bugünkü Türk Dünyası içerisinde yer alan bu devlet veya özerk toplulukların kültürel ve edebi birikimlerine yönelik bilimsel çalışmaların yapılması da gündeme gelmiştir. Bu çalışmalar, henüz istenilen seviyeye ulaşmamış olmakla birlikte, artarak devam etmektedir. 'Çağdaş Azerbaycan Şairi Memmed Araz'ın Hayatı, Edebi Şahsiyeti ve Eserleri' adlı bu çalışmada da, Azerbaycan edebiyatının çağdaş şairlerinden olan Memmed Araz'ın üzerinde durulmuştur. Çalışmamızda, Çağdaş Azerbaycan edebiyatı hakkında genel bilgiler verilerek, şairin yaşadığı dönem tanıtılmış, sanatkarın hayatı, eserleri, edebi şahsiyeti, Türk Dünyası edebiyatındaki yeri ve önemi ele alınıp incelenmiştir. Memmed Araz'ın şiirlerinde işlediği temalar tasnif edilerek örnekleriyle açıklanmış, ayrıca eserlerinde kullanılan dil ve üslup üzerinde durulmuştur. Son bölümde ise, bu çalışmada istifade edilen kaynaklara yer verilmiştir. Yapılan çalışma göstermektedir ki, Memmed Araz edebi kişiliği, sanatı ve eserleriyle son dönem Azerbaycan edebiyatının en önemli edebi şahsiyetlerinden birisidir. Eserleri, Türk topluluklarının pek çoğunda, Rusça'ya çevrilerek yayınlanmıştır. Sonuç olarak denilebilir ki, Memmed Araz, Çağdaş Azerbaycan edebiyatım temsilen, Türk Dünyası edebiyat tarihlerine, her seviyedeki ders kitaplarına ve antolojilere girmesi gereken edebi bir şahsiyettir.
Tanzimattan II. meşrutiyete Türk edebiyatında biyografi

Tanzimat dönemi, Türk Edebiyatında Batı edebiyatının tesiriyle yeni edebi türlerin ortaya çıktığı, önceden beri var olan türlerin de değiştiği bir dönemdir. Bu dönemde değişim gösteren edebi türlerden biri de biyografidir. Biyografi hakkında yapılan çalışmalarda genellikle bu edebi türün Eski Türk Edebiyatındaki tezkire geleneğinden etkilendiği ancak Tanzimat döneminden itibaren yavaş yavaş Batı edebiyatı etkisine girdiği anlatılır. Fakat bu çalışmalar söz konusu gelişimin seyrini gösterecek yapıda değildir. Elinizdeki tez çalışması, söz konusu eksikliği gidermek amacıyla yapılmıştır ve 1860- 1908 yılları arasında biyografi türünde yayınlanan matbu eserlerin incelenmesinden müteşekkildir. Böylece Tanzimat döneminden II. Meşrutiyet dönemine kadar geçen zaman içinde biyografik eserlerin tezkire geleneğinden ayrılarak Batılı anlamda biyografi türüne nasıl yaklaştığı gösterilmek istenmiştir. Çalışmamızın 'Giriş' bölümünde öncelikle 'Türk Edebiyatı'nda Biyografi Türünün Gelişimi' üzerinde durulmuştur. Bu bölümde Tanzimat Dönemi Edebiyatından önce farklı adlar altında var olan biyografi geleneğinden bahsedilmiştir. İkinci olarak ise 'Tanzimattan İkinci Meşrutiyete Biyografi' başlığı altında türün, araştırdığımız dönemdeki gelişimi kısaca anlatılmıştır. Çalışmamızın ana bölümünü Tanzimattan II. Meşrutiyete kadar yazılan biyografi türündeki eserlerin incelemeleri oluşturur. Bu bölümde söz konusu dönemde Türk Edebiyatında yazıldığı ve yayınlandığı tespit edilen eserlerle ilgili incelemeler yer almaktadır. Bu incelemelerden hareketle varılan sonuçlar, çalışmamızın 'Sonuç' bölümünde dile getirilmeye çalışılmıştır.
Nazmİ-Zade Hüseyin Murtaza'nın Tezkire-i Evliya-i Bağdad isimli eseri

Evliya tezkireleri, Türk İslam edebiyatının önemli yazılı kaynakları arasında yer almaktadır. Bundan hareketle evliya tezkireleri, evliya hayatları ve tasavvuf kültürü tarihi alanlarında çalışma yapanların, özellikle de Divan Edebiyatı nesri alanında çalışan araştırmacıların müracaat edecekleri temel kitaplardandır. Bu çalışmada, Murtaza Efendi'nin Tezkire-i Evliya-i Bağdad isimli eseri, transkripsiyonlu ve mukayeseli olarak ele alınmıştır. Otuz yedi nüshası tespit edilen Tezkire-i Evliya-i Bağdad'ın Topkapı Sarayı Müzesi R.1501, Kılıç Ali Paşa 784, Selim Ağa 779, Nadir Eserler 2512, Bağdatlı Vehbi Efendi 1259 numaralı beş nüsha transkript edilerek, nüshalar arasında karşılaştırma yapılmıştır. Çalışmamızda tezkire ve evliya tezkireleriyle ilgili bilgiler verilerek 17. yüzyılda yaşamış olan Murtaza Efendi'nin biyografisi, eserleri ve yararlandığı kaynaklar anlatılmıştır. Eser, Attar tezkiresinin tercümesi ve Sinan Paşa'nın Evliya Tezkiresi ile karşılaştırılmıştır. Bu eserde velilerin hayatları, menkıbeleri ve tasavvuf hakkında bilgiler verilmiştir. Eserdeki Ayetlerin mealleri, Arapça, Farsça şiirlerin ve metinlerin tercümesi yapılmıştır. Ayrıca, Türkçe ve Farsça şiirlerin vezinleri gösterilmiştir. Sonuç olarak; 'Tezkire-i Evliya-i Bağdad'ın evliya tezkireleri arasındaki yeri ve önemi tespit edilmeye gayret edilerek, Türk İslam kültürü açısından değeri ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Papağan gazetesi inceleme, tahlilİ fihrist, seçme metinler

23 Nisan 1924'te Orhan Seyfi Orhon tarafından çıkarılmaya başlanan Papağan gazetesi, 239 sayı boyunca yayın hayatına devam etmiştir. Bu çalışmada, mizahi üslupla yazılmış edebi metinlerden oluşan ve yayımlandığı dönemle ilgili önemli veriler sunan Papağan gazetesinin iki yıllık yayın faaliyetleri incelenmiştir. Beş bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümünde Türk basınının gelişim sürecine değinilmiş, mizah ve hiciv ekseninde edebiyat ve basına ait değerlendirmeler yapılmıştır. Papağan gazetesinin incelendiği ikinci bölümde gazetenin yayın hayatına başlaması ve yayın süreci, yayın politikası ve şekil özellikleri incelenmiş; gazetenin yazar, şair ve karikatürist kadrosu Papağan'daki kalem faaliyetleri göz önünde bulundurularak tanıtılmıştır. İkinci bölümün sonunda gazetenin muhtevasını oluşturan yazı türleri ve karikatürler hakkında değerlendirme yapılmıştır. Üçüncü bölümde yazar ve şair adları ile yazı türlerine göre oluşturulmuş iki fihrist bulunmaktadır. Dördüncü bölümde gazetenin karakteristik özellikleri dikkate alınarak hazırlanmış seçme metinler Latin harflerine aktarılmıştır. Sonuç bölümü olan beşinci bölümde gazetenin özellikleri, önemi ve içeriğiyle ilgili genel bir değerlendirme yapılmıştır.
Tahkiye açısından Haşimi'nin Mihr ü Vefa Mesnevisi

Mihr ü Vefa 1541 'de (16. yy.) Bursalı Haşimi tarafından yazılmış bir mesnevidir. İran Edebiyatı kaynaklı eserin teması, Mihr ile Vefa'nın bütün olumsuzluklara rağmen vuslat ile sonuçlanan aşkıdır. Hikaye unsurları yanında şiir yönü de hayli kuvvetli olan ve 6511 beyitten oluşan bu eserin konularının ayrıntıları ayrı alt başlıklarla verilmiştir. İranlı şairlerden Cami, Nizami ve Hüsrev'in hayranı olan Haşimi'nin bu mesnevisi Türk edebiyatındaki diğer Mihr ü Vefalara nazaran daha orjinal özelliklere sahiptir. Haşimi ye ait böyle bir mesneviden eski kaynaklar bahsetmemesine rağmen, yaptığımız araştırma eserin kesinlikle Haşimi tarafından yazıldığını göstermektedir. Bu çalışmada eserin tek nüshası tespit edildi ve üzerinde transkripsiyon ve inceleme çalışması yapıldı. Fonksiyonel olarak hazırlanan sözlük çalışması buna ilave edildi. n
Sanatçının intiharı

İntihar, insanlığın kelime dağarcığına yeni kazandırılmış bir kelimedir. Kavramsal anlamının ötesinde intihar, özellikle müntehir sanatçının dünya karşısında duruşunu göstermesi bakımından önemlidir. Çünkü intihar, edebiyatta iki yönlü olarak işlenir. Bunlardan ilki, sanatçının intiharı, diğeriyse intiharın eserlerde bir materyal olarak kullanılmasıdır. Bu noktada, sanatçının intiharı, hem sanatçının duyarlı zihnini yansıtması, hem de edebi eserde psikanalitik bir yöntemle intiharı işlemesi bakımından önemlidir. Bu yönüyle edebiyat, bir yansıtma aracı ve yaşamın izleklerini kovalayan bir süreçtir. Bunun yanında, sanatçının eserlerinde intiharı sadece bir tema olarak konu edinmesi, edebiyatın toplumla ve toplumsal gerçeklikle ne kadar ilgilendiğini ve halkın yaşantısına her yönüyle ne kadar nüfuz edebildiğini göstermektedir. Bu tezin amacı, genel hatlarıyla intiharın dini, felsefi, psikolojik, sosyolojik ve istatiksel yönünü farklı bakış açılarından yararlanarak açıklamak ve böylece bir intihara bakış yöntemi oluşturmak ve bunun yanında hem müntehir sanatçılara, eserlerindeki intihar izlekleriyle yer vererek, bu sürecin edebi esere yansımasını ele almak, hem de intiharın roman ve şiire konu olduğunu örneklerle açıklayarak sanatçının toplumsal yönünü ortaya çıkarmaktır. Tezimizde, Sadullah Paşa'dan Edouard Leve'e, Sosyal Ekinci'den Sadık Hidayet'e sanatçılara eserleriyle beraber yer verilerek intiharın arka plan, neden ve edebi esere yansıma süreci sorgulanmıştır. Çalışmamız bu yönüyle hem söz konusu sanatçıların hayatları, hem intiharları, hem de intiharla ilgili yapılacak herhangi bir çalışmaya kaynak sunmaya çalışmaktadır.
Aşk ve kahramanlık konulu Türk halk hikayelerinde düşman tipi üzerine bir araştırma

Bu çalışmanın amacı, aşk ve kahramanlık konulu Türk halk hikayelerinde düşman tipini ve bu tipin özelliklerini belirlemektir. Konusu tip araştırması olan çalışmada, edebi eserlerde tiplerin sadece olumlu özellikleriyle yer almadığından hareket edilerek, olumsuz özelliklere sahip düşman tipler ve bu tiplerin özellikleri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Halk hikayeleri üzerine geçmişşte yapılan tip araştırmaları kahramanlık hikayeleri kapsamında daha çok Dede Korkut merkezli olup Alperen tipi, kadın tipleri, vb. gibi; aşk konulu hikayelerde ise kahraman ve sevgili tipleri üzerinde yoğunlaşmıştır. Çatışma veya zıtlık unsurları şüphesiz anlatım esasına dayanan edebi eserlerin teşekkülünde en önemli unsurdur. Başka bir deyişle edebi eserde, olumlu tipler yanında olumsuz tiplerin bulunması -özellikle halk edebiyatına özgü anlatım esasına bağlı edebi verimlerde- toplumsal değerlerin ve algıların daha belirgin bir şekilde ifade edilebilmesinde önemli bir işlevi yerine getirir. Araştırmacılarca geçmişşte yapılan çalışmalarda, edebi eserlerin özellikle eserin olumlu başkahramanı açısından değerlendirilerek düşman tipinin ihmal edildiği görülmektedir. Halbuki edebi eserde başkahramanın olumlu niteliklerinin ortaya çıkmasında dahi, düşman tipe ait olumsuz niteliklerin önemli bir rolü vardır. Geçmişten bu yana yapılan tip çalışmalarında bu husus gözden kaçırılmış veya ihmal edilmiştir. Bu bağlamda düşünüldüğünde, düşman tipi ve bu tipin işlevlerini belirleme amacını taşıyan çalışmanın önemi daha net olarak anlaşılmaktadır.