turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Resimli Yurd Gazetesinin çeviri yazısı ve edebİ metinlerinin incelenmesi

Süreli yayınların en önemli özellikleri, içinde bulunulan dönemin düşünce dünyasını ve sosyal meselelerini yorumlamak adına gerekli bilgileri taşımalarıdır. Resimli Yurd gazetesi de yeni kurulan bir devletin ve yönetim şeklinin ilk yıllarında, 1924 yılında İzmir'de yerel bir gazete olarak yayın hayatına başlamıştır. Başmuharrirliğini Mehmet Sırrı'nın yaptığı gazete, başta Cumhuriyet Dönemi olmak üzere İzmir'deki yerel haberlerle birlikte o günün dünyasına bir ışık tutmaktadır. Çalışmada, 1340- 1341 (miladi 1924 -1925) yılları arasında yayımlanan Resimli Yurd gazetesinin, yirmi nüshasının tamamının günümüz Türkçesine aktarımına yer verilmiş ve gazete içerisinde yer alan edebi metinlerin incelenmesi yapılmıştır. Böylelikle o günün güncel olayları ve 1924 yılında, Türkiye'de, taşra olarak bilinen bir şehirde çıkan bir gazetenin, muhteva olarak neleri barındırdığı gözlemlenmiştir. Önceki yıllarda sadece İstanbul'la sınırlı kalan basın dünyasının ve sosyal hayatın, başka şehirlerde nasıl ilerlediğini, memleketin diğer köşelerinde nelerin konuşulduğunu bilmek adına farklı bilgiler elde edilmiştir. Aynı zamanda gazete içerisinde yer alan edebi metinler ve bu metinlerin dönemin edebiyat anlayışıyla ne derece paralellik gösterdiği sorgulanmıştır. Yapılan çalışmanın birinci bölümünde, kurmaca ve kurmaca dışı metinlerin sınıflandırılması, şair ve yazar kadrosu gibi bilgiler yer almaktadır. İkinci bölümde, gazete içerisinde bulunan edebi metinlerin incelemesi yapılmıştır. Üçüncü bölümde ise, Latin harflerine aktarılan metinlere yer verilmiştir.
Ayfer Tunç'un eserlerinde anlatı tipolojisi

Bir metnin kurgu evreninde var olması için gerekli olan en temel unsur o metnin bir ya da birden çok şeyi temsil etme görevini üstlenmesidir. Bu görev dilsel yetkinliğin etki alanını kapsar. Metnin bu yönlerinin tespit edilmesine yönelik incelemeler 'anlatı' kavramının doğmasına sebep olur. Anlatının 1969 yılında bir disiplin olarak kabul görülmesiyle birlikte araştırmacıların edebi eserlere yönelik incelemelerde farklı yöntemlere başvurmalarının önü açılır. Gerard Genette anlatıbilimsel araştırmalarıyla bu disiplinin öncülerinden biri olarak görülür. Genette, Anlatının Söylemi: Yöntem Hakkında Bir Deneme adlı eserinde kullandığı terminoloji ile anlatıbilime önemli katkı sağlar. 21. yüzyılın üretken yazarlarından biri olan Ayfer Tunç'un eserleri Gerard Genette'in terminolojisi doğrultusunda incelendiğinde yazarın eserlerine yönelik özgün veriler elde edilmektedir. Çalışmada, Tunç'un eserleri anlatıbilimsel çerçevede incelenmektedir. Çalışmanın birinci bölümünde anlatının gelişimine katkı sağlayan kuramsal çalışmalardan bahsedilerek anlatının anlatıcı, mekan, zaman, kişiler ile olan ilişkisinden bahsedilmektedir. Ardından Tunç'un eserlerinin vaka halkalarından elde edilen verilerden yola çıkılarak başlangıç ve bitiş durumlarına dair yorumlamalarda bulunulmaktadır. Anlatının söylem boyutunun yer aldığı incelemede ise anlatı kiplikleri ve düzeylerine yönelik tespitlere yer verilerek yorum ve değerlendirmeler ön plana çıkarılmaktadır. Çalışmanın ikinci bölümünde ise sanatçının eserlerinde yer alan anlatıcı ve odaklanmalar tespit edilmekte ve bu tespitler örneklerle desteklenmektedir. Bunun yanı sıra zaman-kişi-mekan üçgeninde eserlere yaklaşılarak Tunç'un eserlerinin işlev ve bağıntıları ortaya konulmaktadır. Çalışmanın sonucunda Tunç'un sistematik olarak oluşturduğu anlatı bileşenleri ortaya konulmakta ve bu bileşenlerden elde edilen sonuçlar ispatlanmaya çalışılmaktadır. Böylece sanatçının eserlerine anlatı merkezli bir yaklaşımda bulunularak anlatı bilimine farklı bir bakış açısı kazandırma amaçlanmaktadır.
Sofçular köyü söz varlığı

Canlılar arası iletişimde önemli bir işleve sahip olan dil; yapısı, işleyişi, sistemi ve içerdiği unsurlar bakımından insanların dikkatini çekerek pek çok araştırmaya konu olmuştur. Bu unsurların başında söz varlığı gelmektedir. Dildeki göstergeler olan sözcükler, dili kullanan toplumların tüm bilgi birikimlerini, dünyaya bakışlarını, yaşam biçimlerini, duygu ve düşünce dünyalarını yansıtmaları açısından büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle, dildeki her bir yapı ve dilde yer alan her türlü söz varlığı ögesi sadece dilin sistemini, işleyişini veya yapısını değil, o dili kullanan toplumları da anlayabilmek ve tanıyabilmek için çok değerli bir inceleme malzemesidir. Kastamonu ili Araç ilçesine bağlı bulunan Sofçular köyünün söz varlığının incelendiği bu çalışmanın temel amacı, köyde kullanılan temel söz varlığını belirlemek ve bunları dil açısından incelemektir. Böylece bu çalışmayla Türk dilinin sahip olduğu söz varlığına ve Türklük biliminde yapılan ağız çalışmalarına da katkıda bulunulacaktır. Sofçular köyü halkı ile yapılan birebir görüşmelerle yörede yapılan derlemeler sonucunda elde edilen söz varlığı, çalışmada Adlar, Fiiller ve Kalıplaşmış Dil Birimleri olmak üzere üç ana başlık altında incelenmiştir. Yöreden derlenen söz varlığındaki adlar, temel bir ayrım olan Özel Adlar ve Genel Adlar olarak ikiye ayrılmış ve bunlar da söz varlığındaki örneklere göre çeşitli alt gruplara ayrılarak incelenmiştir. Sofçular köyünden derlenen metinlerde isimlere göre daha az sayıda ve çeşitlilikte olduğu görülen fiiller de Oluş Fiilleri, Durum Fiilleri, Hareket Fiilleri ve Mental Fiiller başlıkları altında sınıflandırılarak örneklendirilmiştir. Türkçenin söz varlığında çok önemli bir yer tutan Kalıplaşmış Dil Birimleri ise Sofçular köyü ağzı söz varlığında da zengin bir biçimde görülmektedir. Bu birimler de Atasözleri, Deyimler, İkilemeler, Bilmeceler, Kalıp Sözler başlıkları altında değerlendirilmiştir. Çalışmamızda, Sofçular köyü ağzından derlenen söz varlığı unsurları göz önünde bulundurulduğunda bölgenin sahip olduğu tarihsel ve kültürel zenginliğin dile de yansıdığı, ölçünlü dilde kullanımda olmayan pek çok unsurun ağızda yaygın olarak kullanıldığı ve Türkçenin canlılığının küçük bir yerleşim yeri özelinde bile gözler önüne serilebildiği görülmektedir. Bu küçük örnekle dahi Türkiye Türkçesi ağızları üzerine yapılan çalışmaların, Türkçenin sahip olduğu ve ağızlarda yaşayan zengin söz varlığı ögelerinin belirlenerek kayıt altına alınmasının ne kadar büyük bir önem taşıdığı görülmektedir.
Türk edebiyatındaki yeri ve önemi bakımından Mithat Cemal Kuntay'ın 'hitabet dersleri'

Bu çalışmada Mithat Cemal Kuntay'ın Medresetü'l-Vaizin'de verdiği hitabet derslerinden oluşan 'Hitabet Dersleri' adlı eser inceleme ve araştırma konusu edilmiştir. Mithat Cemal'in bilinmeyen bir tarafı olan medrese hocalığı ve bunun semeresi olan bir ders kitabı kimliğini taşıyan 'Hitabet Dersleri' üzerine günümüze kadar herhangi bir inceleme yapılmadığı gibi Arap harfleriyle basılan 1914 tarihli eser, günümüz harflerine de aktarılmamıştır. Tezin amacı ilgili eserin ihtiva ettiği meseleleri ortaya koymak, edebiyat tarihi üzerindeki yeri ve önemini belirlemektir. Tezin giriş kısmında kısaca Mithat Cemal Kuntay'ın hayatından, edebi kişiliğinden ve eserlerinden bahsedilmiş, ardından da 'Hitabet Dersleri'nin hangi şartlar altında oluştuğu ortaya konulmuştur. Birinci bölümde hitabet sanatı ve tarihsel gelişimi ele alınmış, ikinci bölümde 'Hitabet Dersleri' şekil ve içerik özellikleri bakımından incelemeye tabi tutulmuştur. Üçüncü bölümde ise yapılan incelemeden de hareketle kuşatıcı bir değerlendirme yapılmaya çalışılmış, eserin edebiyat tarihindeki yeri ve önemi üzerinde durulmuştur. Sonuç bölümünde genel bir değerlendirme yapılmış, bibliyografya kısmında da yararlanılan kaynaklar belirtilmiştir. 'Hitabet Dersleri'nin tarafımızdan yazarın imlasına sadık kalınarak günümüz alfabesine aktarılan çeviri yazısı tezin ek kısmına konularak ilgili araştırmacılara eserin aslını görme fırsatı sunulmuştur.
Hasan Ali Toptaş'ın eserlerinde anlatı tipolojisi

Anlatı, var olduğundan bu yana insanlar arasındaki en temel iletişim unsuru olma görevindedir. Bu iletişimin edebi metinlerde varoluş süreci uzun yıllar alır. Anlatı, süreç ve kelime olarak uzun bir geçmişşe dayansa da ilk olarak 1969 yılında Tzvetan Todorov tarafından kullanılan 'anlatıbilim' terimi ile belirli bir kuram ışığında aydınlatılır. Daha sonra disiplinler arası niteliklerde de kullanılarak birçok alanda yayılım gösterir. Anlatı, bütünleştiği anlatıcı ile hayat bulur ve anlatıcının sesinden doğar. Bu durumda anlatı ve anlatıcı arasındaki ilişki yadsınamaz. Bu ikili ilişkinin bel kemiğini oluşturan olay örgüsü de anlatıcının sesine eklenerek anlatısal bir söylem oluşturur. Genette, anlatının bu söylem tarzına 1972 yılında yazdığı Anlatının Söylemi isimli kitapla açıklık getirir. İçinde anlatıbilime dair birçok açıklayıcı bilgi ve yöntem barındıran bu kitap, anlatıbilimin temel kaynakları arasında yerini alır. Bu hususta, eserlerinde çok sesliliğe yer veren, özellikle seçtiği kelimeler, dil ve üslubuyla eserlerindeki devingenliği sağlayan, yirmi birinci yüzyılın postmodernist yazarlarından biri olarak tanımlanan Hasan Ali Toptaş'ın eserleri, anlatıbilim ışığında aydınlatılması gereken metinlerdir. Bu sebeple, bu tezde Genette'in anlatıbilim temelinde uyguladığı terimler ve analizler, Toptaş'ın eserlerinde saptandı. Öncelikle başlangıç ve bitiş durumu tespit edilen tüm eserler, vak'a halkalarına ayrılarak olay örgüleri meydana çıkarıldı, daha sonra ise anlatının temel unsuru olan zaman ile harmanlandı. Anlatının temel yapısı esas alınarak hazırlanan bu çalışmada öncelikli amaç, anlatının tüm yönleriyle okuyucuya aktarılması ve anlatı-anlatıcı- okuyucu üçgenindeki mesafenin saptanarak farklı bakış açıları ile bilim dünyasınınaydınlatılmasıdır.
Türk Edebiyatında Herat ekolü

Zemini 14. yüzyılın sonlarında Timur'un Semerkant'ta topladığı bilim ve sanat erbabı kişiler tarafında oluşturulan Herat Ekolü, 15. yüzyılın birinci yarısında Şahruh ve eşi Gevherşad Aga'nın çabalarıyla kökleşerek olgunlaşma yolculuğuna başlamıştır. 15. Yüzyılın ikinci yarısında Sultan Hüseyin Baykara ve bilge veziri Ali Şir Nevai'nin gayretleriyle de zirveye ulaşmıştır. 15. yüzyılda ilim, şiir ve sanatın gelişmesinde önemli rolü olan Herat Ekolü Türk edebiyatının ilkelerinin temelini ortaya atmasından ziyade hem Fars şiiri, hem de birçok ilim ve sanat dalının gelişmesi ve bu alanlarda kalıcı eserlerin ortaya çıkmasını sağlamıştır. Herat Ekolü'nün öncüsü ve temsilcilerinden olan Nevai alim, şair ve sanatkarlara verdiği maddi ve manevi desteklerle sadece Herat Ekolü'nü zirveye ulaştırmakla kalmamış, çeşitli ilim ve sanat dallarında ortaya koyduğu kalıcı eserlerle Çağatay Türk edebiyatının tartışmasız büyük üstadı konumuna gelmiştir. Sultan Hüseyin Baykara ve Ali Şir Nevai'nin çabalarıyla zirveye ulaşan Herat Ekolü sadece 15. yüzyılın ikinci yarısında parlamakla kalmamış, daha sonraları Orta Asya, Horasan, Hindistan, İran vb. ortaya çıkan Hint ve Tebriz ekolleri başta olmak üzere pek çok akıma öncülük etmiştir. Bu çalışmada, Herat Ekolü'nün tarihi süreci, temsilcileri ve etkileri Özbek ve Fars kaynaklarından derlenerek ortaya konmaya çalışılmıştır. Çünkü ülkemizde bu konuda daha önce hiçbir çalışma bulunmamaktadır.
Kutadgu Bilig'de benzetme yolları ve benzetme unsurları

Dilde durumları, olayları ve anlatımı güçlü kılmanın yollarından biri de benzetmelere başvurmaktır. Benzetmede bir nesnenin niteliği, bir eylemin özelliği daha iyi anlatılıp canlandırılabilmek için bir başka nesneden, bir başka eylemden yararlanılarak onu anımsatma yoluyla gerçekleştirilmektedir. Bir dilde benzetmeli kullanımlar ne kadar çoksa o dil o kadar köklü ve işlek demektir. Bu yüzden köklü dillerde benzetmeli ifadelere sıkça rastlanmaktadır. Önceleri sadece şiire has bir söz sanatı olarak görülen benzetme günlük konuşma dilinde, edebi metinlerde ve dilin pek çok alanında kullanılmaktadır. Türkoloji çalışmalarında benzetme konusu üzerine yapılan araştırmalar son yıllarda artmaya başlamış, pek çok Türkolog tarafından bu konu üzerinde çalışmalar yapılmış ve yapılmaya devam etmektedir. Benzetme konusu üzerine tarihi dönem eserleri esas alınarak yapılan çalışmaların az olduğu tespit edilmiştir. Bu sebeple çalışmada Karahanlı sahasından İslami dönem Türk edebiyatının ilk eseri olan Kutadgu Bilig seçilmiştir. 1069/ 1070 yıllarında Yusuf Has Hacib tarafından kaleme alınan Kutadgu Bilig sadece Türk dilinin değil, Türk medeniyet tarihinin en önemli eserlerinden biridir. Türk dili ve kültür tarihi açısından büyük önem taşımaktadır. Karahanlılar döneminde yazılan bu eserde benzetme ilgisi ile kurulu pek çok beyit bulunmaktadır. Bu çalışmada benzetme kategorileri sınıflandırılarak benzetme yoluyla kurulan beyitler tespit edilip Türkoloji bilimine katkı sağlamak amaçlanmıştır. Çalışma beş bölümden oluşmaktadır. Kutadgu Bilig'de benzetme ilgisi ile kurulu beyitler Türk dili alanlarına ait metinlerin de incelenebildiği gibi biçimbirimsel benzetme, sözcüksel benzetme, sözdizimsel benzetme ve anlamsal benzetme kategorileri açısından sınıflandırılıp incelenmiştir. İncelenen bu çalışmada ise Reşit Rahmeti Arat'ın Kutadgu Bilig adlı çalışması ana kaynak olarak kullanılmıştır.
Dede Korkut Kitabı'nda geçen hayvan isimlerinin kültürel etimolojisi

Dede Korkut Kitabı Türk toplumunun kültürel belleğine izlerini bırakmış çok önemli bir kaynaktır. Bünyesinde barındırdığı Oğuzların tarihi, kültürel ve dilbilimsel pek çok unsur bu eserin önemini daha da arttırmaktadır. Oğuzların toplumsal yaşamında bulundukları coğrafyada olumlu veya olumsuz karşılaştıkları tüm olaylar kültürel kimliklerine kazandırdıkları olgular dil aracılığı ile günümüze kadar ulaşmıştır. Bu anlamda dil hem bu kültürel olguların taşıyıcısı hem de en somut belgesidir. Günümüzde gerek Türk halkbilimi gerekse dilbilimi alanında sayısız çalışmaya kaynaklık Dede Korkut Kitabı'nın sınırları sonsuzdur. Kültürel derinliğin tespit ve değerlendirmesinde ilk başvurulacak kaynak Dede Korkut Kitabı olacaktır. Dede Korkut Kitabı'nda hayvanlar Oğuzların inanç ve düşünce sistemleri, sosyo-psikolojik ve kültürel yapısını anlamlandırmaya yardımcı olur. Dolayısıyla hem maddi bir gereklilik hem de manevi değerler sisteminin anlamsal bütünlüğünü ifade etmenin, açıklamanın, yorumlamanın aracı olmuştur. Bu kapsamda Dede Korkut Kitabı'nda ismi geçen hayvanların etimolojisinden yola çıkarak kültürel izleri takip ve tespit etmek amaçlanmaktadır.
Ortaöğretim Türk dili ve edebiyatı ders kitaplarında yer alan hikaye ve roman metinlerinin değerler açısından incelenmesi

Bu çalışmanın amacı, 9, 10, 11 ve 12. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı ders kitaplarında yer alan hikaye ve roman metinlerinde Türk Dili ve Edebiyatı Öğretim Programı (2018)'nda yer alan adalet, dostluk, dürüstlük, özdenetim, sabır, saygı, sevgi, sorumluluk, vatanseverlik, yardımseverlik değerlerine ne sıklıkta ve nasıl yer verildiğini tespit etmektir. Bu çalışmada, betimsel tarama modeli ve doküman incelemesi teknikleri kullanılmıştır. Değerlerin tespitinde hikaye ve roman metinleri ayrı ayrı okunarak iletileri bulunmuş ve değerlendirilmiştir. Araştırmamızın birinci bölümünde çalışmamızın amacı, önemi ve sınırlılıkları; ikinci bölümünde kavramsal çerçeveyi oluşturan değer kavramı, değer sınıflamaları, Türk Dili ve Edebiyatı ve değerler eğitimi; üçüncü bölümünde çalışmanın yöntemi; dördüncü bölümünde tespit edilen değerlerin aktarıldığı bulgular ve yorumlar; beşinci bölümünde ise inceleme sonucunda elde edilen veriler ışığında ders kitaplarında yer alan metinler ile değerlerin uyumuna yönelik bilgiler yer almaktadır. Araştırma sonucunda 2018 yılı MEB Yayınları Ortaöğretim Türk Dili ve Edebiyatı ders kitaplarında yer alan 42 hikaye ve roman metninde toplam 374 değer ifadesi tespit edilmiştir. İncelenen metinlerde en çok yer alan değerlerin sevgi ve dostluk, en az yer verilen değerlerin ise yardımseverlik ve adalet olduğu tespit edilmiştir.
Kelile ve Dimme'nin sözvarlığı ve günümüze kadarki süreçte eserdeki kelimelerin geçirmiş olduğu anlam olayları (155a-232b arası)

Hint edebiyatı ürünü olan Kelile ve Dimne, miladi 300 yılında yazılmasına rağmen etkinliğini ve önemini koruyan nadir kitaplardan biridir. Hükümdarlara öğüt vermek için yazılmış bu eser sadece bir siyasetname kitabı değildir. Verdiği öğütler hükümdarlar için olsa da konuyu işlerken hayvanları sembolik bir şekilde kullanması eserin herkese hitap etmesini sağlar. Ayrıca eserin verdiği öğütlerin çoğu günümüz dünyasında da geçerliliğini korur. Ele aldığımız eser, Kelile ve Dimne'nin edebiyatımızdaki ilk çevirisi olma özelliğini taşır. Bu özelliğinin yanında eski Oğuz Anadolu Türkçesini yansıtan bir eser olması, eserin önemini bir kat daha arttırmıştır. Bu araştırmada alan yazım kısmında eserin dünya ve Türk edebiyatındaki yeri incelendikten sonra eserin yazarı ve eserin genel özellikleri verilmiştir. Daha sonra da anlam olaylarına, değerlere ardından da kök değerlere yer verilmiştir. Bulgular kısmında metin transkripsiyonu şekilde okunmuş ve metnin gramatikal dizini hazırlanmıştır. Böylelikle eserin söz varlığı ortaya çıkarılmış ve kelimelerin hangi anlamlarda ve hangi sıklıkla kullanıldığı listelenmiştir. Tartışma kısmında günümüze gelinceye kadar eserin söz varlığında meydana gelen değişimler (anlam daralması, anlam genişlemesi, anlam iyileşmesi, anlam kötüleşmesi ve kelime ölümü ortaya koyulmuştur. Metin daha sonra 2018'de belirlenen on kök değer açısından değerlendirilmiştir. Sonuç ve öneriler kısmında araştırmada elde edilen bulgulara ve bulgular doğrultusunda bazı önerilere yer verilmiştir. Bu araştırmada Eski Oğuz Türkçesine ait bir eserin gramatikal dizini yapılarak Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi bölümlerinde okutulan Dil Bilimi, Türkiye Türkçesi ve Tarihi Türk Şiveleri dersleri için materyal gereksinimi sağlanmıştır. Kök değerler açısından incelenmesi ile de Türk Dili ve Edebiyatı dersi için önemli bir materyal olduğu ortaya koyulmuştur.
Zonguldak ilinde köçeklik geleneği üzerine bir araştırma

Kültürle alakalı yapılan tanımlardan hareketle, kültürlerin bölgelere ve yörelere göre farklılık gösterdiği anlaşılır. Kültürün bölgeler ve yörelere göre farklılık göstermesiyle farklı gelenek ve görenekler insanlar tarafından ortaya konulmuştur. Her bölgenin kendine özgü gelenek ve görenekleri olduğu da anlaşılmaktadır. Türk kültürü İslamiyete geçişle birlikte yeni gelenekler ortaya konulduğu görülmüştür. Buradan da anlaşılacağı üzerine her yörenin kendine özgü gelenek, görenek ve adetleri bulunmaktadır. Bölgelere ve yörelere göre farklılığı ortaya koyan unsur ise kültürdür. Köçeklik geleneği ise Batı Karadeniz kesiminin yaşayan kültür değerlerinden sadece biridir. Köçek, erkeğin kadın kılığına girerek, müzik eşliğinde oynayarak, bunu meslek haline getirmiş erkektir. Osmanlı zamanında köçek yetiştirilirken oldukça meşakkatli olduğu anlaşılırken Cumhuriyet döneminde köçeklik mesleğini icra eden kişilerin bu kadar zorluk çekmediği de ortaya konulmuştur. Osmanlı zamanında Köçeklik geleneğini gayrimüslimler yaparken ilerleyen yıllarda böyle bir ayrımın ortadan kalktığı görülmektedir. Bu çalışmada halk bilimi araştırma yöntem ve teknikleri kullanılmıştır. Bu yöntem ve teknikler sayesinde elde edilen bilgiler işlenerek ortaya bir sonuç çıkarılmaya çalışılmıştır. Yapılan araştırmalar neticesinde Zonguldak ilindeki köçeklerin nasıl yetiştiği, bu mesleği nerelerde icra ettiği ve de Zonguldak halkının köçeklere bakış açısı ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır.
Onat Kutlar ve öykücülüğü

Onat Kutlar, 1950 kuşağı Türk öykücülüğünün önemli temsilcilerindendir. İlk öyküsü,1955'te Seçilmiş Hikayeler Dergisi'nde yayımlanır. Kutlar, öyküden başka şiir, deneme, senaryo ve çeviri gibi farklı alanlarda eserler kaleme almıştır. 1952'de çeşitli dergilerde çıkan öykü ve şiirleriyle tanınmaya başlayan Onat Kutlar, edebiyattaki özgün yerini ilk öykü kitabı İshak(1959) ile 1960'ta kazandığı Türk Dil Kurumu Öykü Ödülü ile alır. Öykülerinde 1950 kuşağı diğer öykü yazarları ile benzer temaları kullanan yazar, teknik özellikler bakımındandilini ve anlatımını kendine has bir üslupla kullanmıştır. Bu çalışmadaki maksadımız, daha önce üzerine yüksek lisans ve doktora düzeyinde tez çalışması yapılmamış olan Onat Kutlar'ı ve onun öykücülüğünü araştırmak; sanatsal bütünlüğü bağlamından bilimsel değerini ortaya koymaktır. Bu amaçla çalışmada Onat Kutlar'ın öyküleri çeşitli yönlerden incelenip tahlil edilmiştir. Yazarın İshak ve Karameke(2009)olmak üzere iki öykü kitabı vardır. Çalışmamızın kapsamını yazarın bu iki eserinde yer alan toplam 14 öykü oluşturmaktadır. 'Giriş Bölümü'nde Türk edebiyatında öykü türünün tarihsel seyri içinde Onat Kutlar'ın Türk öykücülüğündeki yeri ve önemi tespit edilmiştir. Birinci Bölüm'de çalışmaya konu olan yazarın hayatı, ikinci bölümde sanatı ve eserleri kapsamlı olarak anlatılmaya çalışılmıştır. Üçüncü bölümde Kutlar'ın öykücülüğü irdelenmiş ve edebiyatta özgün yerini almasını sağlayan özellikleri ortaya konulmuştur. Dördüncü bölümde tezimize konu olan öyküler tema açısından incelenmiştir. Çalışmanın beşinci bölümde öykülerdeki yapı unsurları, altıncı bölümde ise yazarın öykülerindeki dil ve anlatımı incelenmiştir. 'Sonuç' bölümünde de çalışmanın tamamında tespit edilen bulgulara yer verilmiştir.
Hafik ilçe merkezinin kelime hazinesi

Bu çalışma Hafik ilçe merkezinin söz varlığını ortaya koyan bir sözlük çalışmasıdır. Çalışma yapılırken ilçede mukim insanlara yönelttiğimiz sorulara verdikleri cevaplar ve sohbet şeklinde yaptığımız görüşmelerin ses kayıtları esas alınmıştır. Çalışma, Hafik ilçesine ait sözcükleri ve sözcük gruplarını, standart dilde kullanılan sözcük ve sözcük gruplarının Hafik ağzında nasıl söylendiğini; bu sözcüklerin taşıdığı anlamlar ve örnek cümlelerle açıklamıştır. Türk dilinin en temel çalışma sahalarından biri olan ağızlar konusunda yapılan bu çalışma, halk dilinde yaşayan birçok sözcüğün canlı tutulması ve Türkçenin gücünü ortaya çıkaracak çalışmalara kaynaklık etmesi bakımından önemlidir.
Senirkent fıkraları üzerine bir araştırma

Bu tezin amacı, halk kültürünün gülümseyen yüzü olarak gördüğümüz fıkralarla ilgili derleme yapmak, derlenen fıkra metinlerini yazıya geçirmek, onları tasnif ve tahlil etmektir. Isparta ilinin Senirkent ilçesiyle sınırladığımız çalışmalarımız sonucunda belirlediğimiz yüz yetmiş (170) fıkranın bir kısmı yazılı kaynaklardan alınmış, büyük çoğunluğu da tarafımızdan derleme yoluyla tespit edilmiş, yazıya geçirilmiş ve incelenmiştir. Fıkraları, fıkra tiplerine göre tasnif ederken Prof. Dr. Saim SAKAOĞLU'nun metodu kullanılmış; fıkraları konularına göre tasnif ve tahlil ederken de Prof. Dr. Dursun YILDIRIM'ın metodundan yararlanılmıştır. Vardığımız sonuçları şöyle özetleyebiliriz:Öncelikle Senirkent yöresinde tahmin edilenden çok daha fazla bir fıkra varlığıyla karşılaşılmıştır. Bu zenginliğin, büyük ölçüde yörenin eğitim, kültür ve sosyal yapısından kaynaklandığı gözlemlenmiştir. Tezimizde yer alan yüz yetmiş (170) fıkranın yüz kırk (140)'ındaki fıkra tiplerinin Senirkent yöresinde yaşamış ve yöre halkı tarafından tanınan gerçek kişiler olduğu görülmüştür. Geriye kalan otuz (30) fıkranın bazılarında kaynak şahısların hassasiyetleri sebebiyle, fıkra tiplerinden söz edilememiş, bazıları ise yöre halkı tarafından ortak bir fıkra tipine bağlanarak anonimleştirilmiştir. Çalışmamıza konu olan (170) fıkradan sadece dört (4) tanesinin varyantı tespit edilebilmiştir. Bu husus, tezimize dahil ettiğimiz fıkraların birkaçı dışında, yöreye ait özgün fıkralar olduğu yönündeki görüşümüzü güçlendirmiştir. Senirkent'te fıkra tipleri kadar, fıkra anlatıcılarının da sayıca çok ve etkili olması; yörede fıkraların oluşması, yayılması ve yaşatılmasına önemli katkılar sağlamıştır. Senirkent yöresi kültürü açısından önemli ve değerli olduğuna inandığımız bazı mahalli fıkra tipleri, tezimiz içinde ayrı bir bölümde daha geniş bir şekilde ele alınıp incelenmiştir. Kaynak şahısların çoğunun yaşlı olması, fıkralarımızın gelecek nesillere aktarılması konusunda bizi ciddi anlamda endişelendirmiştir. Sonuç olarak bu çalışmamızla, Senirkent yöresindeki insanların dünyaya bakışlarını, hayat anlayışlarını, öfkelerini sevinçlerini, kusurlarını marifetlerini gülümseyen bir ifadeyle anlatan yüz yetmiş (170) fıkra, Türk kültür dünyasının ilgisine ve dikkatine sunulmuştur.