turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Attila İlhan'ın şiirlerinden mekan

Attila İlhan'ın şiirleri, çok sayıda çalışma alanını içeren bir evrendir ve mekan, bunlardan sadece biridir. Çeşitli mekanları şiir evreninde barındıran Attila İlhan, mekanı yalnızca bir barınak ya da uğrak yeri olarak görmemiş, her mekanı insan ve onun yaşamı bağlanımda yeniden değerlendirmiş, mekanlara ayrı anlam ve işlevler yükleyerek farklı bakış açılan yaratmıştır. Onun şiirleri yalnızca mekanın değil, mekansızlığın ya da sürekli değişen mekanların da şiiridir. Attila İlhan'ın şiirlerinde mekan kavramının sorgulandığı bu çalışma, beş bölümden oluşmaktadır. Girişte mekanın ne olduğu; sanatın, edebiyatın ve şiirin mekanla ilişkisi ele alınmıştır. Attila İlhan'ın şiirlerinde öne çıkan yer adları, birinci bölümde incelenmiş ve belirleyici oldukları düşünülen şehir adlan temel alınmıştır. İkinci bölümde, Attila İlhan'ın şiirinin önemli noktalarından biri olan iç ve dış mekan konusu irdelenmiştir. Üçüncü bölümde, doğrudan mekan adı olan sözcüklerin dışında Attila İlhan'ın şiirlerinde mekan bildiren kavramlar ve bir mekan gibi değerlendirilen insan vücudu ele alınmıştır. Dördüncü bölümde, soyut mekanlar değerlendirilmiştir. Beşinci bölümde Attila İlhan'ın şiirlerinde önemli ve farklı bir yeri olduğu görüşüne dayanılarak şiirlerde mekan değişimi, bu değişimi sağlayan araçlar ve yolculuk kavramı incelenmiştir. Sonuçtaysa ilk beş bölümde yapılan değerlendirmeler toparlanmış ve Attila İlhan'ın şiirlerinde mekan kavramının yeri tartışılmıştır.
Ahmet Midhat Efendi'nin Kainat adlı eserinde Almanya: Metin-inceleme

Ahmet Midhat Efendi, Türk Edebiyatına getirdiği yeniliklerin yanı sıra çok yönlü aydın kimliğiyle de önemlidir. Edebi eserler yazmanın yanı sıra gazete ve dergilerde de yazar. Hem yayıncı hem de zamanının önemli bir araştırmacısıdır. Tezimize konu olan bu eserler de birer tanıtım kitabı olup Avrupa ülkelerini tanıttığı Kainat Külliyatı'nın içerisinde bulunan eserlerden ikisidir. Bu eserlerden ilki Zeyl-i Kainat Kütüphane-i Tarih'ten Almanya cildidir. Hicri 1293 yılında yazılan bu ciltte Cermenlerin miladdan önceki ve sonraki dönemde yaşadıkları siyasi, tarihi, sosyal ve kültürel olaylar genel bir bakış açısıyla ele alınır. Çalışmamıza konu olan ikinci eser ise hicri 1297 yılında yazılan Kainat Kütüphane-i Tarih'ten Hükumat-ı Cermanya'dır. Bu ciltte de Almanya'da bulunan yirmi yedi hükumet hakkında detaylı bilgi verilir. Çalışmamızda öncelikle her iki cildi de Arap harflerinden Latin harflerine aktardık. Daha sonra günümüz harflerine aktarılan bu ciltler üzerinde bir metin incelemesi yaptık. Her iki cildi bir eser gibi kabul ederek bu kitaplarda bulunan malzemeyi tarih, coğrafya, din, politika, milli karakteristik, ekonomi ve edebiyat başlıkları altında inceledik. Yukarıda verdiğimiz başlıklar altında eserleri incelerken olaya bütüncül bir bakış açısıyla yaklaştık. Yalnız tarih başlığı altında Almanya cildindeki muhtevayı kronolojik olarak hanedanlara göre bölümlere ayırdığımız gibi hükumetleri de kendi içerisinde birer bölüm halinde inceledik. Yani Roma Cermen İmparatorluğu'nu bölümlere ayırırken hanedanları esas aldığımız gibi hükumetlerin her birini de birer bölüm olarak ele aldık ve inceledik.
Millİ Kütüphane Ankara-Adnan Ötüken İl Halk Kütüphanesi koleksiyonu'nda 06 hk 899 arşiv numarası ile kayıtlı 'Mecmu'a-yı Eş'ar'

Günümüzde 'dergi, süreli yayın' anlamlarına gelen mecmu'a, Klasik Türk Edebiyatında, bir ya da birkaç şair, nasir tarafından oluşturulan çeşitli konulardaki metinlerin mürettipler nazarınca toplandığı eserlere verilen isimdir. Mecmu'aların Klasik Türk Edebiyatındaki yeri ve metin neşirleri, 2000'li yıllardan itibaren çeşitli akademik çalışmalar ve projelerle ciddi bir şekilde ele alınmaya başlanmıştır. Bu anlamda mecmu'anın ayrıntılı tanımları ve kapsamı, bahsi geçen çalışmalarca tekraren belirtilmiştir. Tez incelemesine konu olan Mecmu'a-yı Eş'ar isimli eser, 136 varaktan oluşmakta ve muhtelif nazım şekilleri ile XV, XVI, XVII, XVIII ve XIX. yüzyılarda yazılmış 625 şiiri ihtiva etmektedir. Eserin ilk 10 varaklık bölümü XVIII. yüzyılda yaşamış olan Lebib-i Amidi'nin dört kasidesini içermektedir. Bu bölümün esere sonradan eklendiği teknik olarak yapılan değerlendirmeler sonucu kesinleşmiştir. Eserin devam eden bölümümde ise 66 şaire ait çeşitli manzumeler bulunmaktadır. Tez çalışmasına mecmu'alar hakkında genel bilgiler verilerek başlanmış, ilk bölümde çalışılan mecmu'a hakkında genel değerlendirmelerde bulunulmuştur. İkinci bölümde metnin hangi usullerle oluşturulduğu anlatılarak transkripsiyonlu metin ortaya konulmuştur. Üçüncü ve son bölümde ise sözlük ve tablolar yer almıştır.
Bilgiye açılan kapılar: Ahmet Mithat Efendi ve İsmail Gaspıralı'nın eserlerinde Avrupalı kadınlar

Bu tezde Ahmet Mithat Efendi (1844-1912) ve İsmail Gaspıralı'nın (1851-1914) bazı eserlerindeki Avrupalı kadın karakterler üzerinde odaklanarak, Tanzimat sonrası edebiyatı söz konusu olduğunda birkaç eserden yola çıkılarak geliştirilen ve bütün dönemi kapsamayı amaçlayan genellemelerin, eseri anlamak ve açıklamak noktasında yetersiz kaldığı; Tanzimat sonrası dönemde fikir alanında olduğu gibi edebiyat alanında da bir çoğulluğun olduğu ve dönem hakkında tek ve bütünlüklü bir yargıya ulaşmanın olanaklı olmadığı ortaya konulmaya çalışılmıştır.
19. yüzyıl Türk edebiyatında batı etkisiyle başlayan ve gelişen Türkler

Osmanlı Devleti'nde en hızlı değişim 19. yüzydda meydana gelmiştir. Devlet iktisadi, siyasi, içtimai ve edebi alanlarda önceki dönemlerden çok farklı ve çok geniş bir değişiklik yaşamıştır. Bu değişiklik bir gelişme şeklinde telakki edilse de Osmanlı Devleti'ni ayakta tutmaya yetmemiş; tersine onun hazin sonunu hazırlamıştır, özellikle 1860'tan sonra devletin siyasi ve içtimai durumunda derin değişiklikler, mühim gelişmeler dikkat çekmektedir. Bu atılımlar, tabu olarak edebiyatta da kendini hissettirir. Artık Türk edebiyatı yeni bir dönemin içine girmiştir. Devrin aydınları Avrupa'ya özellikle de Fransa'ya giderek oradaki kültürü ve medeniyeti kendi memleketlerine taşıma ve ülkelerinde yaşatma gayretim göstermişlerdir. Bunda da genel olarak başarılı olmuşlarda:. Sonuçta, yepyeni bir anlayış modem bir kültür ve Batı çizgisinde bir edebiyat vücuda gelmiştir. Tanzimat devrinde Batı edebiyatı demek Fransız edebiyatı demektir. Bütün türlerde ilk tanınan ve örnek alınan yazar ve şairler bu edebiyatın temsilcileridir. Fransız edebiyatını tanıtan yazılar, yapılan tercümeler, edebiyat akımlarım örnek alarak yapılan bütün denemeler, bu devrin gazete ve dergilerinde yer almıştır. Tanzimat dönemi aynı zamanda ilklerin başladığı bir dönemdir. Pek çok yeniliklere bu devirde rastlanılır. Edebiyat alanında da ıslahat nevinden pek çok ilkler yaşamıştır. Gazete, roman, hikaye, şiir, tiyatro, makale vb. türlerindeki ilkler, daha sonraki edebi gelişmelere zemin hazırlamış, ışık tutmuştur. Bu dönemde ilk resmi gazete, ilk yarı resmi gazete ve ilk özel gazete yayımlanmıştır. Bu gazetelerde halkı aydınlatma amaçlı, çeşitli makaleler yer almıştır. Ülkenin pek çok yerinde gazete kültürü yavaş yavaş yayılmıştır. VI Türk aydınları, Batılı sanatçıların eserlerinden ilham alarak roman, hikaye, şiir ve tiyatro alanlarında edebiyatımıza yeni bir çizgiye taşımışlardır. Köy hayatı, esaret, cahillik, ölüm, ayrılık, aşk, taassub, hürriyet vs. kavramları 19. yüzyılın temel malzemeleri olmuştur. Ortaya konulan eserlerdeki muhteva ve dil, o dönemin kimliğini açık bir şekilde ortaya koymaktadır. Sanatçıların şahsi özellikleri ile eserleri arasında büyük ölçüde benzerlik vardır. Yaptığımız çalışmada Tanzimat edebiyatı dönemini, edebiyatı doğrudan ilgilendiren mahfillerle ele aldık. Zira araştırmamız esnasında, bu dönemde hayatın içinde olan her şeyin birbirleriyle yakından ilgili olduğu kanısına vardık. özellikle Tanzimat edebiyatının temelini teşkil eden edebi nevilerin oluşmasında, o dönemde meydana gelen hadiselerin ne kadar etkili olduğunu ifade etmeye çalıştık. Ortaya konulan edebi türlerin ve bu türlerin içerisinde edebiyatımızın tekamül çizgisini yükselten, yeni bir edebiyatın doğmasına zemin hazırlayan eserlerin günümüzde de geçerliliğim devam ettiren unsurlarla çevrili olduğunu ifade etmek mümkündür. Çünkü bu ürünler 19. yüzyüdaki fikirlerin, sosyal hayatın seviyesini yükseltmiş ve edebiyatımızın terakkisine zemin hazırlamıştır.
Mirza-Zade Mehmed Salim divanı sözlüğü

Bu çalışma, 18. yüzyılın önemli isimlerinden olan Mirza-zade Mehmed Salim Efendi'nin Divan'ında yer alan söz varlığının sözlük şeklinde sunumudur. Divanda yer alan kelime, kelime gurupları ve tamlamalar bağlamsal olarak anlamlandırılmıştır. Çalışmanın amacı, Mirza-zade Salim Divanı'ndaki tüm söz varlığının tek tek incelenerek bağlamına göre sınıflandırılmasıdır. Bu şekilde şairin şiirlerindeki anlam dünyasının zenginliği de ortaya çıkmış olacaktır. Sözlükte; deyimler, atasözleri, ayetler, hadisler ve kalıp ifadelerin de ayrıca belirtilmesi çalışmanın çok yönlü oluşuna katkı sağlamaktadır. Bu şekildeki çok yönlü bir değerlendirme, şairin mana ve hayal dünyasının ortaya çıkarılması yanında 18. yüzyılın kültürel birikiminin de anlaşılması açısından önemlidir. Çalışmada madde başlıkları alfabetik olarak sıralanmış, işlevsel sözlük olarak belirtilen kısımda ise sözcüklerin metin içerisinde kullanıldıkları bağlama göre kazandıkları anlama yer verilmiştir. Mirza-zade Mehmed Salim Efendi'nin şiirlerinin anlaşılır kılınmasını amaçlayan çalışma aynı zamanda klasik Türk şiiri üzerine yapılacak olan bağlamsal sözlük araştırmalarına da katkı sağlayacaktır.
Türk dilinde meronimi: Organ adları

Bu çalışmada, semantik ve sözlükbilimi teorisinin önemli bir unsuru olan meronim incelenmiştir. Yabancı ve Türk kaynaklarından yararlanarak Türk diline uygun bir meronimi teorisi ve tasnifi geliştirilmiştir. Teoriyi pratiğe dökmek için vücut organ adlarını örnek alarak Türk dilinin modern ve eski lehçelerine ait kaynaklarından yararlanarak bir corpus oluşturulmuştur. Bu corpustaki kavram ve terimlerinin eş zamanlı ve art zamanlı meronimik ilişkileri hem organ adları kavram alanında hem de diğer kavram alanlarında incelenmiş ve araştırılmıştır.
Türk Halk Şaİrleri: 'Azmi, Şazi, Pervane'

ÖTezin konusunu, Ahmet Şükrü Esen' in şu an 'Türkiye Ekonomik ve Toplumsal Tarih Vakfı Boratav Arşivi'''nde bulunan yirmi yedi defteri ile Fahri Bilge'nin 'Milli Kütüphane'de bulunan beş defterindeki Azmi, Şazi ve Pervane'ye ait olan şiirler oluşturmaktadır. Çalışmamızda ilk önce Türk milletinin öz kültürünün yansıtıldığı bir mektep konumunda olan 'Aşıklık geleneği' ni geçmişşten günümüze kadar olan seyri içerisinde ele alıp, bu geleneğin temellerinden ve esaslarından bahsettik. Şiirlerden, diğer kaynaklardan ve defterlerden hareket ederek şairlerin yaşamları, edebi kişilikleri, şiirlerin biçim, öz ve motif özellikleri hakkında bilgi verdik. Daha sonra Ahmet Şükrü Esen ve Fahri Bilge' ye ait olan defterlerden bu şairlerin tespit edilen şiirlerini Arap alfabesinden Latin alfabesine aktarımını yapıp, ayaklarına göre sıraladık ve varsa şiirlerin hikayelerine yer verdik. Dipnotlarda, şiirin yer aldığı kaynaklan, asıl metinden farklılık arz eden hususları ve hece bozukluklarını gösterdik. Aşık tarzı şiirde ayak/kafiye belirleyici bir unsurdur. Bu sebeple aranılan şiirlerin kolayca bulunabilmesi için 'Şiir dizini' hazırladık. Bu dizinde Azmi, Şazi ve Pervane'ye ait olan şiirleri ilk dörtlüklerinin son mısrasına göre alfabetik olarak sıraladık. Araştırmacılara kolaylık olması açısından hazırladığımız sözlük bölümünde de her sözcüğün anlamını verdik. VI Bu şairler hakkında kaynaklarda çok fazla bilginin bulunmaması ve daha önceden yayınlanmamış şiirlerin bu çalışmada yer alması, tezimizin önemini artıran hususlardandır.
Mehmet Akif Ersoy ve Mirze Elekber Sabir arasında bir karşılaştırma

Karşılaştırmalı edebiyat alanında gerçekleştirdiğimiz, Giriş ve Sonuç bölümü hariç üç ana bölümden oluşan tez çalışmamızın konusu, iki önemli aydınımız olan Mehmet Akif Ersoy'un ve Mirze Elekber Sabir'in edebi eserlerinin karşılaştırma yöntemiyle değerlendirilmesidir. Giriş'te karşılaştırmalı edebiyatla ilgili bazı bilgiler verdikten sonra her iki şairin yaşadıkları dönemin siyasi ve kültürel manzarasını kısaca hatırlattık. Birinci bölümde, şair Mehmet Akif Ersoy ve Mirze Elekber Sabir'in hayat hikayelerinden kısaca bahsettik. İkinci bölümde Safahat ve Hophopname ile ilgili genel bilgiler verdikten sonra edebi eseri merkez alan metin tahlili metodundan yararlanarak ve örnekler üzerinde yoğunlaşarak karşılaştırmalar yapmaya çalıştık. Üçüncü bölümde ise iki şairi birbirine yaklaştıran hususları tespit ederek verdik. Bu çalışmada iki şairin eserleri arasında karşılaştırma yaparken daha çok ortaya çıkan benzerlikler üzerinde durduk. Her iki eserde de ağırlıklı olarak ele alınan ve günümüzde de karşılaştığımız sosyal problemlere bir çözüm, bir çıkış yolu olarak sunulan teklifleri özellikle vurgulamaya çalıştık.
Cumhuriyet devri şiir poetikası; 1940-1950

Poetika, şiir kadar eski olup şiirle beraber var olmuş bir kavramdır. Aristo'nun şiirin ilkelerini ele aldığı eserine 'poetika' demesi ile beraber şiir tarihine giren kavram, zaman içinde farklı kültürlerde kendi yorumunu bularak günümüze kadar gelmiştir. Türk şiirinin poetik metinlerini ise, tezkirelerin ve divanların dibaceleri ile yeni dönemde önsözler, belagat kitapları ve şairlerin şiirlerinin içine serpiştirdikleri mısralar oluşturmaktadır. Bu tezin amacı, Cumhuriyet devri şiir poetikasında, 1940- 1950 yılları arasında ideal bir şiirden ne anlaşıldığını belirlemek, bu doğrultuda şairin gelenek, toplum ve kendi 'ben'iyle ilişkilerini irdeleyerek şairi, böyle bir şiir anlayışına iten dinamikleri tespit etmek ve bu ilişkilerin nedenselliğini irdelemektir. XX. yüzyıl, Türk şiiri için yenilenme, kabuk değiştirme yüzyılı olmuştur. Bu yüzyılda görülen yenileşme hareketleri ile birlikte sosyal ve edebi gelişmeler farklı üslup özellikleri, farklı karakterde şairlerin yetişmesine yol açmıştır. Bu bakımdan bu dönemin poetik ürünleri de çeşitlilik ve farklılık arz etmektedir.
Muhammed B. Hanefiyye Cenknamesi (Milli Kütüphane 06 mil yz a 9260/1) transkripsiyon-metin-tahlil

Bu çalışmamızda cihat etme düşüncesiyle yola çıkan Muhammed Hanefi'nin hayat serüvenini tahlil etmeye çalıştık. Öncelikle Osmanlıca metin Türkiye Türkçesine transkripsiyon edildi. Sonra metinde yer alan beyitler tek tek incelenmiştir. Çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; Muhammed Hanefi manzumelerinin kim tarafından yazıldığı, dil özellikleri, manzume de geçen şahıs, yer ve mekan, savaş aletleri ele alınmıştır. İkinci bölümde; cenknamede geçen klasik halk hikayeleri motifleri ile dini ve tasavvufi motifler incelenmiştir. Üçüncü bölümde; Türkçe transkripsiyonlu metine yer verilmiştir. Ayrıca metinde; unutulmuş veya bilinmeyen kelimelerin yer aldığı bir sözlük eklenmiştir. Son olarak el yazması metin ekler bölümüne dahil edilmiştir.
Edebiyyat-ı Umumiyye mecmuasındaki dil ve edebiyat yazıları

Edebiyyat-ı Umumiyye Mecmuası, yayın hayatına 4 Kasım 1916'da Celal Nuri önderliginde baslamıs ve 8 Mart 1919 yılında yayımlanması son bulmustur. Bu tarihler arasında toplam 110 sayı olarak çıkarılan dergi haftalık olarak yayımlanmıstır. Edebiyyat-ı Umumiyye Mecmuası'nda pek çok konuya yer verilmistir. Mecmaadadil, edebiyat, tarih, estetik, siyaset, fen, ile ilgili yazıların yanında siirler, az sayıda fotograf ve yine az sayıda güncel reklamlar yer alır. Edebiyyat-ı Umumiyye Mecmuası'ndamektuplara, hikayelere ve biyografilere de rastlıyoruz. Mecmuada, edebiyat tarihimizin önemli sair ve yazarlarının, siir ve yazıları bulunmaktadır. Bu sair ve yazarlardan bazıları Celal Nuri, Resid Süreyya, Resad Nuri Güntekin, Hüseyin Rahmi Gürpınar, Mustafa Resid, Ali Emiri, Süleyman Nazif, Enver Bey, Harputlu Hayri, Nigar Hanım v. d.'dir. Edebiyyat-ı Umumiyye Mecmuası'ndaki dil ve edebiyat yazılarının incelenmesiönsöz, giris, metinlerin günümüz alfabesiyle yazılmasından sonra, dört bölüm halinde düzenlenmistir. Önsözde, konunun niçin seçildigi belirtilmistir. Giris bölümünde, Edebiyyat-ıUmumiyye Mecmuası'nın edebi faaliyeti ve dönem içindeki yeri ve önemi açıklanmıstır. Metinlerin incelenmesi, Birinci Bölüm: Dil Yazıları, kinci Bölüm: Edebiyat Yazıları, Üçüncü Bölüm: Sahıs Yazıları, Dördüncü Bölüm: Eser Yazıları olarak sınıflandırılmıstır. Çalısma; Önsöz, Giris, Metinler, Metin ncelemeleri, Sonuç, Kaynakça seklindeolusturulmustur.
Kısas-ı Enbiya (v. 1a-80b) transkripsiyon, inceleme, indeks

LİSANS TEZİKISA ENBİYAKISAS-I ENBİYA (v. 1a - 80 b)TRANSKRİPSİYON - İNCELEME - İNDEKSÜMİT AKDEMİRDANIEMAN : Yrd. Doç. Dr. Nasrullah ÖZSOY2006, Yıl : 2006, Sayfa : 241 Jüri: Yrd. Doç. Dr. Nasrullah ÖZSOYJüri: ÖZSOYYrd. Doç. Dr. Mevlüt ERDEM Yrd. Doç. Dr. Faruk SÖYLEMEZTürk dili, edebiyatı ve kültürü alanında uzun asırlar boyu ortaya konmuE eserlerin bir kısmı üzerinde bazı araEtırmalar yapılmıE olmakla birlikte, hala önemli bir kısmıdeğerlendirilmeyi, kütüphane ve arEivlerde değerlendirilmeyi, Türk kültürü içinde layık oldukları yeri almak üzere gün yüzüne çıkarılmayı beklemektedir. Bu eserlerin henüz incelenmemiEolanlarının dilbilimsel açıdan araEtırılması o dönemin dil özelliklerinin ortayaamaçlaçıkmasına katkı sağlayacaktır. Biz de bu amaçla seçtiğimiz, Süleymaniye KütüphanesiKısas-Hacı Mahmut Efendi Bölümü 4367 numarada kayıtlı bulunan Kısas-ı Enbiya'nın baEtanitibaren 80. varağına kadar olan kısmını inceledik. Yapılan çalışma giriE, inceleme, transkripsiyonlu metin, dizin bölümlerindenbölümlerindenoluEmaktadır. GiriE bölümünde genel olarak eser ve yazarı hakkında bilgiler verilmiE, verilmiE, eserin hazırlanmasında dikkat edilen hususlara değinilmiEtir. İnceleme bölümündetranskripsiyonueserin yazım özellikleri üzerinde durulmuE, üçüncü bölümde ise eserin transkripsiyonuyapılmıEtır. Bu metin Hz. Adem ile baElayan, diğer peygamberlerin kıssaları ile devam eden ve Hz. Yusuf'un hikayesi ile sona eren 1a - 80b varaklarını içermektedir. Dördüncü bölüm ise dizinden oluEmaktadır. Hazırladığımız dizinde 2033 madde baEıbulunmaktadır. maddeler bulunmaktadır. Bu maddeler verilirken metinde geçtiği anlamları esas alınmıştır. Bu eser, Türkçenin tarihsel yazımına, sözdizimine, söz varlığına yeni katkılar veaçılımlar sağlayacaktır.
Kemal Tahir'in Türk romanı düşüncesi

Kemal Tahir (1910-1973), edebiyatın ve düşünce hayatının özgünlükten çok taklitle yürüdüğü bir ülkede, sanatı ve düşünceleriyle genel eğilimlerin dışında kalabilmiş birkaç yazardan biridir. Yazarın romancılığını iki döneme ayrılabiliriz. Kemal Tabir' in 1930'lu yılların başında Geçit dergisinde Anadolu üstüne yayımladığı yazı dizisi, 1941 yılında Tan gazetesinde tefrika edilen Göl İnsanları hikayeleri ve 13 yıl kaldığı Anadolu hapisanelerinde Türk köylüsü hakkında yaptığı gözlemlere dayanarak yazdığı romanları, yaşamını Türk insanının gerçeğini aramaya adamış bir romancının birinci dönemini temsil eder. Yazan, 1960'lı yılların başında Osmanlı tarihi çalışmalarına yönlendiren de, yaşamının son on yılında gerçek bir entellektüel tutkuya dönüşen bu arayıştır. Bu çalışmalar sonucunda, Kemal Tahir'in Osmanlı tarihi konusundaki politik yorumlarında gerçekleşen dönüşüm, yaşamının ikinci dönemini başlatır. Yorgun Savaşçı (1965) romanının yayımlanmasıyla birlikte kesin olarak başlayan ikinci dönemde, Osmanlı devletinin siyasal ve kültürel mirasını sahiplenen bir söylemi benimseyen Kemal Tahir, bir takım tartışmalı görüşler ortaya atmıştır. Türk toplumunun Batılı toplumlardan farklı olduğu iddiasını temellendiren bu görüşler, Kemal Tahir'in Türk romanı düşüncesinin ideolojik arka planım oluşturur. 'Kişinin dramı'na karşı 'toplumun dramı'nın ön plana çıkarılması ve Türk romancısına sosyal bilimler alanında araştırmalar yapma zorunluluğu yüklenmesi, Kemal Tahir'in Türk romanı düşüncesinin temel dayanaklarıdır. Bu çalışmanın amacı, Kemal Tahir'in Türk romanı düşüncesinin kuramsal geçerliliğini sorgulamaktır.
Yazıcıoğlu Ahmed Bİcan Efendi Ve Envarü'l-Aşıkİn adlı eseri

Bu çalışma dört ana bölümden oluşmakta olup temelde Ahmed Bican'ın Envarü'l-Aşikin adlı eserinin tahkikli bir metninin ortaya konulmasını hedeflemektedir. Bu bağlamda ilk bölümde Ahmed Bican'ın hayatı, ailesi ve diğer eserleri hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde eserin telif sebebi, telif tarihi, muhtevası ve dil ve üslup özellikleri incelenmiştir. Ahmed Bican'ın Envarü'l-Aşikin adlı eseri ile ağabeyi Yazıcıoğlu Mehmed Efendi'nin Muhammediye ve Megaribü'z-Zaman adlı eserlerinin mukayesesi yapılmıştır. Üçüncü bölümde Envarü'l-Aşikin'in ulaşılabilen nüshaları tanıtılmış, kaynaklarının listesi verilmiş ve son bölümde eserin metni edisyon-kritik yapılarak ortaya çıkarılmıştır.
Hüsn-i hat ile Dİvan şiirinin müşterekleri ve hüsn-i hattın Dİvan şiirine tesirleri

Bu tezin amacı, ortak kaynaklardan beslenen, benzer çevrelerde yetişen ve ilgi gören hattat ve şairlerin icra ettiği, birçok ortak malzeme ve unsurun kullanıldığı hat sanatı ile divan şiiri arasındaki münasebeti ortaya koymaktır. İslamiyet'ten önce belli bir seviyede bulunan şiir ile henüz bir sanat değeri taşımayan Arap yazısı, İslamiyet'in doğuşuyla birlikte farklı bir hüviyete bürünmeye başlar. Türklerin İslamiyet'i kabulü, devamında da İslam medeniyetinin hamisi ve hakimi olmaları dolayısıyla hem şiir hem hüsn-i hat farklı bir merhaleye geçer. Hat sanatı, İbn-i Mukle ve İbn-i Bevvab gibi hattatlar elinde belli bir aşama kaydetmiş ve ana ölçüleri bakımından sistemleştirilmiştir. Ancak 13. yüzyılda yetişen Yakut el-Mustasımi'nin bu hattatların yazılarını incelemesi sonucu geliştirdiği aklam-ı sitte ve ilk defa kamış kalemin ağzının onun tarafından eğri kesilmesi neticesinde hat sanatında yeni bir çığır açılmıştır. Aynı yüzyılın sonlarına doğru Araplar gibi sözlü edebiyat geleneği güçlü olan Türkler tarafından, Arapça ve Farsçanın da ciddi etkisiyle, sonradan adına genelde divan edebiyatı, özelde ise divan şiiri denilecek edebiyat akımının temelleri atılır. Osmanlı döneminde gelindiğinde ise hemen her alanda olduğu gibi hat sanatı ve divan şiirinde de zirveye ulaşılır. Yazı ve şiirin en ihtişamlı günlerini geçirdiği bu dönemden sonra hat sanatı çeşitli sıkıntılar yaşasa da günümüze ulaşabilmiş, divan şiiri ise edebiyatımıza yansıyan batı etkisi dolayısıyla artık kaybolmuştur.
Bayramİ-Şemsİ tarikatı menakıpnamelerinin toplum hayatına etkileri bağlamında değerler bakımından incelenmesi

Türk toplum hayatında etkili olan tarikatlar belli değerler ekseninde bireyleri yetiştirmiş ve toplumu şekillendirmede önemli bir rol oynamıştır. Tarikatların birey ve toplum hayatındaki söz konusu işlevi bu çalışmada Bayrami-Şemsi tarikatı özelinde ele alınmış; bu tarikatın hem mensuplarına hem de diğer insanlara hangi değerleri nasıl bir içerikle benimsetmeye çalıştığı, bu değerlerin aktarım sürecinde ve insanların yetiştirilmesinde tarikatın lideri olan şeyhlerin ve bu şeyhlere bağlı olarak anlatılan menkıbelerin ne tür bir işlev üstlendiği anlamaya dayalı bir yöntemle ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Ayrıca kitleleri etkileme gücüne sahip olan şeyhlerin bu güç ve etkilerinin değerlerin yaratılması, aktarılması, yeni içeriklerle sunulması ve böylece toplumsal zihniyetin oluşturulması sürecinde nasıl işlediği üzerinde de durulmuştur. Tarikata ait değerlerin hem tarikatı daha iyi analiz edebilme hem de toplumu anlama adına önemli olduğu düşüncesinden hareketle incelemeler bu değerleri yansıtma konusunda etkili olan menkıbeler üzerinde gerçekleştirilmiştir. Bayrami-Şemsi tarikatında adil olma, bağışlayıcı olma, doğru olma, itaatkar olma, kanaatkar olma, sabırlı olma, saygılı olma, tevazu sahibi olma, tevekkül sahibi olma ve yardımsever olma değerlerinin özellikle vurgulandığı, bu değerlerin özellikle tarikat merkeze alınarak öne çıkarıldığı ve bu değerlere sahip kişilerin idealleştirildiği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca belli bir zihniyeti oluşturma adına bir takım değerlerin bilinçli olarak şeyhlere bağlandığı, hatta bu kişilerin belli değerlerin temsilcisi olarak sunulduğu ve bu süreçte menkıbelerin önemli bir rol üstlendiği görülmüştür.