Halkoyunlarında antrenör liderlik davranışlarının oyuncuların başarı motivasyonları üzerindeki etkisinin belirlenmesi

Milli kültürümüzün en önemli ve en geniş alanlarından birini oluşturan halk oyunları, sporcuların takım çalışması, liderlik vasfı, kendini ifade edebilmesi, sağlıklı yaşam tarzı, serbest zaman etkinlikleri ve kendini tanımlaması noktasında önem arz etmektedir. Bu bağlamda halk oyunlarının yayılıp yaşatılması ve sporculara doğru aktarımı hususunda halk oyunları antrenörlerinin büyük etkisi vardır. Araştırmanın amacı, Türkiye'nin çeşitli üniversitelerinde halk oyunları ekiplerine dahil olan öğrencilerin, algıladıkları antrenör liderlik davranışlarının başarı motivasyonları üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırmanın evrenini 2014- 2015 yılında üniversiteler arası halk oyunları yarışma sezonunda Üniversite Sporları Federasyonuna kayıtlı olup, öğrenim gördükleri üniversitelerde halk oyunları ekiplerinde oynayan ve yarışmalara katılan lisanslı oyuncular oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise, 2014- 2015 yarışma sezonunda üniversite sporları federasyonu halaylar grup yarışmasına katılan oyuncular ve aynı sezon yarışmaya katılan Karabük Üniversitesinin lisanslı halk oyuncuları oluşturmuştur. Araştırmaya 152 kadın ve 136 erkek olmak üzere toplam 288 oyuncu gönüllü olarak katılmıştır. Araştırmada veri toplama araçları olarak, araştırmacı tarafından geliştirilen 'Kişisel Bilgi Formu', Chelladurai ve Saleh (1980) tarafından geliştirilen 'Sporda Liderlik Ölçeği' ve Willis (1982) tarafından geliştirilen 'Başarı Motivasyonu Ölçeği' kullanılmıştır. Elde edilen verilerin değerlendirilmesinde istatistiksel yöntem olarak frekans analizi, parametreler arası ilişkilerin analizi için Spearman Korelasyon analizi, iki bağımsız grubun karşılaştırılması için Mann Whitney U ve ikiden fazla bağımsız grubun karşılaştırılması için de Kruskal Wallis H-Testleri kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, halk oyuncularının eğitici ve öğretici davranış algılamaları ile demokratik davranış algılamaları, sosyal destek davranışı algılamaları, pozitif geribildirim davranışı algılamaları ve başarı motivasyonları arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu; oyuncuların demokratik davranış algılamaları ile sosyal destek davranışı algılamaları ve pozitif geribildirim davranışı algılamaları arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu; oyuncuların otokratik davranış algılamaları ile sosyal destek davranışı algılamaları arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu; oyuncuların sosyal destek davranışı algılamaları ile pozitif geribildirim davranışı algılamaları arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu; son olarak da oyuncuların pozitif geribildirim davranışı algılamaları ile başarı motivasyonları arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Bunun yanında araştırma sonucuna göre, oyuncuların antrenör liderlik davranışı algılamalarında, cinsiyet ve üniversite değişkenine göre anlamlı bir fark tespit edilirken; yaş, öğrenim durumu, halk oyunlarıyla ilgilenme süresi, antrenör cinsiyeti ve antrenörün yeterlilik durumu değişkenine göre istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır. Ayrıca, oyuncuların başarı motivasyonu düzeylerinde cinsiyet, yaş, öğrenim durumu, antrenör cinsiyeti ve antrenörün yeterlilik durumu değişkenine göre istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamazken; başarı motivasyonu düzeylerinde üniversite ve halk oyunlarıyla ilgilenme süresi değişkenine göre istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur.