Mikroskobik canlılar konusunda model tabanlı öğretim ve öğrenme yaklaşımına göre tasarlanan öğrenme ortamlarının köy ve şehir okullarındaki öğrencilerin zihinsel model gelişimine etkisi

Bu çalışmanın amacı, Model Tabanlı Öğretim ve Öğrenmeye göre tasarlanan bir öğrenme ortamının, pratik ve teorik bilgi açısından farklılık gösteren köy okulundaki ve şehir merkezindeki ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin mikroskobik canlıların tanımı, yapısı, işlevi, davranışı, mekanizması ve şekli ile ilgili olarak anlama seviyelerinde ve zihinsel modellerinde gelişimine etkisini araştırmaktır. Araştırma 2013- 2014 eğitim öğretim yılı Fen ve Teknoloji Dersi Programı dahilinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada bütüncül çoklu durum deseni kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verileri Kastamonu ili şehir merkezinde ve bir köyünde bulunan tipik durum örneklemesine uygun olarak seçilen iki okuldaki 47 dördüncü sınıf öğrencisinden toplanmıştır. Nicel verilerin toplanmasında 'Mikroskobik Canlılar Başarı Testi' ve 'Mikroskobik Canlılar Resimli Kavram Haritası' ölçme aracı olarak kullanılmıştır. Öğretim uygulamalarından önce her iki gruba da bu ölçme araçları öntest olarak uygulanmıştır. Model Tabanlı Öğretim ve Öğrenme uygulamalarıgerçekleştirildikten sonra aynı ölçme araçları son test olarak uygulanmıştır. Nicel verilerin analizinde, 'Mikroskobik Canlılar Başarı Testi' ön test ve son test puanlarını karşılaştırırkenilişkili örneklemler t testi, farklı gruplarda yer alan öğrencilerin son test puanlarınıkarşılaştırırken ilişkisiz örneklemler t testi kullanılmıştır. 'Mikroskobik Canlılar ResimliKavram Haritası'ndan elde edilen veriler ön test ve son test frekans değerleri doğrultusunda oluşturulan grafikler üzerinden değerlendirilmiştir. Araştırmanın nitel verileri köy ve şehir merkezindeki okulda okuyan 47 dördüncü sınıf öğrencisi arasından 'Mikroskobik CanlılarBaşarı Testi' ön test puan sonucuna göre seçilen orta ve alt düzeydeki toplam 12 öğrenciyle yarı yapılandırılmış görüşmeler sonucu elde edilmiştir. Bu öğrencilerle öğretim uygulamalarından önce ve sonra yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Mikroskobikcanlıların tanımı, yapısı, işlevi, davranışı, mekanizması ve şekli boyutlarında öğrencilerin öngörüşme ve son görüşme verilerinden elde edilen bulgulara göre hedef öğrencilerin anlamaseviyelerindeki ve zihinsel modellerindeki değişim incelenmiştir. Nitel verilerin analizinde betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonunda, köy okulundaki ve şehir merkezindeki öğrencilerin mikroskobik canlıların boyutları açısından her boyuta yönelik olarak ilişkili örneklemler t testi sonuçlarına göre ön test ve son test puanları arasında anlamlı bir fark olduğu görülmüştür. Buna ek olarak öğrencilerin mikroskobik canlıların boyutları açısından her boyuta yönelik olarak ilişkisiz örneklemler t testi sonuçlarına göre son test puanları arasında ise mikroskobik canlıların yapısı ve işlevi bakımından anlamlı bir fark bulunmuştur. 'Mikroskobik CanlılarResimli Kavram Haritası'na yönelik olarak mikroskobik canlıların aktiviteleri açısından herfotoğrafla ilgili puanlarında ön test ve son test bağlantı puanları arasında ilerlemegörülmüştür. Öğretim uygulamasından önce seçilen öğrencilerin mikroskobik canlıların boyutları açısından anlama seviyelerinde ve bu anlama seviyelerinden hareketle ortaya çıkarılanzihinsel modellerinde benzerlikler ve farklılar olduğu görülmüştür. Öğretimuygulamalarından sonra yapılan son görüşmelerde öğrencilerin anlama seviyelerinde genelartış gözlenmiş ve tamamına yakınının mikroskobik canlılar açısından bilimsel modeleulaştığı görülmüştür. Model Tabanlı Öğretim ve Öğrenme uygulamaları mikroskobikcanlılar ile ilgili olarak öğrencilerin çoğunu zihinsel model açısından bilimsel modeleulaştırmıştır. Ancak bazı öğrencilerde mikroskobik canlıların farklı boyutlarına yönelik eksik ve alternatif kavramlarının şu anda da mevcut olduğu görülmüştür.