turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Türkiye'de halk danslarının ticarileştirilmesi

Günümüzde popüler kültürün etkisini her alanda görmekteyiz. Kitle iletişim araçlarının artmasıyla birlikte paralellik gösteren bu etki halk danslarının ticarileştirilmesinde de başrol oynamıştır. Kültür endüstrisinde pazar payı oluşturmaya çalışan halk dansları camiası, kendi seyirci kitlesini oluşturmuş, pazarlama stratejileri üretmiş ve halk danslarını popüler kültürün bir ürünü haline getirmiştir. Bu konuda milli repertuvar oluşturmaya yönelik çalışmalara yönelik korumacı söylemler zamanla etkisini yitirmiş, uygulamadaki çeşitlilik ve denetimsizlik Türkiye'de halk danslarının dönüşümüne neden olmuştur. Ülkemizdeki yerel dans kültürlerini temsil eden toplulukların anlık performanslarının değerlendirildiği yarışmalar bir dönem büyük izleyici kitlesinin ilgisini çekerken, pek çok popüler kültür ürününde görüldüğü gibi hızlıca tüketilmiş ve günümüzde yalnızca çok dar bir kesimi ilgilendirir hale gelmiştir. Bu kesim, yarışmacılar, yakınları, müzisyenler, kostümcüler ve eğitmenlerden oluşur. Bu ortamda icra edilen danslar değerlendirme kriterleri yoluyla bir denetime tabidir. Ancak bunun dışında kalan alanlar, yani örgün eğitimdeki halk oyunları faaliyetleri, turistik gösteriler, dernek faaliyetleri ve profesyonel topluluklar denetimin olmadığı ve dolayısıyla dönüşümün hızla gerçekleştiği yerler olmuştur. Bu denetimsizliğin yanı sıra popüler kültür araçlarının çoğalması ve sosyal medya olanaklarının artması halk danslarını meslek olarak seçenlere büyük kolaylıklar sağlamıştır. Ancak bu meslek dalı bir meslek odası birliği bulunmayan, diploma gerektirmeyen, kimi zaman sigortasız çalışılan, muğlak bir pazar payı bulunan, tam bir tanımı olmayan bir iştir. Başka bir meslek dalının yanı sıra kısmi zamanlı olarak icra edilebilir. Bir dönem sıklıkla millilik vurgusu yapılan halk dansları dağarından para kazanmaya çalışan bir kesim böyle denetimsiz bir ortam içerisinde dansları metalaştırmıştır. Danslar artık tecimseldir, alınıp satıldığı oranda değerlidir. Türk halk danslarının ticarileştirilme süreci tez çalışmamızda üç kırılma noktası ile özetlenmiştir. İlk olarak 1950'li yıllarda Yapı ve Kredi Bankası'nın girişimiyle derleme çalışmaları başlatıldı ve bunların sonucu olarak İstanbul'da halk oyunları yarışmaları düzenlendi 1975 yılında Devlet Halk Dansları Topluluğu kuruldu 1999 yılında özel bir sektör girişimi olarak Sultans Of The Dance profesyonel topluluğu ile birlikte halk dansları bir meslek dalı olarak yaygın bir şekilde kabul edildi. Kültür endüstrisi içinde dans sanatının dünyadaki değişimi New York City Ballet Topluluğu, Azerbaycan Devlet Halk Dansları Topluluğu ve Moisiyev Dans Topluluğu üzerinden değerlendirilirken, Türkiye'de halk danslarındaki dönüşüm Sultans of the Dance Topluluğu özelinde incelenmiştir. Dünyada var olan profesyonel toplulukları takip ve taklit ederek yola çıkan ülkemizdeki profesyonel topluluklar kültür endüstrisinin pazar payında dahi kendine çok az yer bulmaktadır.
Dijital halkbilimi bağlamında oyun kültüründe anlam ve anlatı

21. yüzyılda dijital ortam ile birlikte insanoğlu daha önce hiç deneyimlemediği şekilde anlık bir sosyo-kültürel etkileşim içine girmiştir. Sözlü ve yazılı kültür dönemlerinin ardından hipermetinlerle birlikte dijital ortamda birçok anlatı formu ortaya çıkmıştır. Bunun yanında dijital ortamda yer alan anlatılar; sözlü kültür geleneğinin yaşadığı kültür ürünleri olarak da icra edilmektedir. Dijital ortamdaki kültür ürünleri; gündelik hayat içerisinde kullanıcıların sosyo-kültürel hayatına etki ederken bir yandan da geleneksel ürünlerin yaşatıldığı anlamlı bir iletişim formu olarak kültür aktarımı işlevlerini gerçekleştirmektedir. Sözlü kültür unsurlarının hem geleneksel hem de yeni formlarının yer aldığı bu ortamda metni, sözeldokuyu ve bağlamı merkeze alan performans teorisi ile metin merkezli halkbilimi kuramlarının sınanarak halk bilgisi açısından boyutlarının ve anlamlarının ortaya koyulması önem arz etmektedir. Bu yönüyle sınırları çok geniş olan dijital ortamda bir anlatıyı farklı iletişim unsurlarıyla birlikte içeren kültür ürünlerinden birisi dijital oyunlardır. Dijital oyunlar; kültürel ve sosyal deneyimin meraklı gruplarıyla anlık yaşandığı, hem kendi sözlü kültür ortamını kuran hem de sözlü kültür geleneğini barındıran, yazılı formlarla destekleyen ve imgeleştiren, farklı iletişim unsurlarını bir arada sunan kendine has yapısıyla halk biliminin dijital ortamda canlı olarak yaşatıldığı ürünlerin başında gelmektedir. Dijital oyunlar çeşitli halk bilgisi türlerini de bünyesinde barındırmakta ve yeni halkbilimi türlerine de öncülük etmektedir. Geleneksel oyun kültüründen dijital oyunlara uzanan süreçte yaşanan pek çok bağlamsal değişiklikler de bu ürünlerin halkbilim açısından incelenmesini gerekli kılmaktadır. Nihayetinde bu çalışma disiplinler arası bir konumda bulunan dijital oyunları; halk biliminin genel yönleriyle metinlerarasılık, söylemlerarasılık ve bağlamlararasılık açısından ele alarak performans teorisinin icra olayı tahlil yönteminden model alınarak geliştirilen ve metin merkezli kuramları sürece dahil eden üç boyutlu icra analiz yöntemini kullanarak analiz etmeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda dijital oyunların kültür ortamındaki icrası; oyun, oyuncu, anlatı ve bağlamı açısından bir bütün halinde değerlendirilecek ve anlam boyutunda halkbilimi ile ilişkisi ortaya konulacaktır.
Gagauz Yeri'nde özel günler ve bayramlar ile ilgili uygulamaların halk bilimsel değerlendirmesi

Tüm toplumlar ve kültürlerde bayramlar eskiden beri vardır. Bunlar insanın sosyal yaşayışı ve toplum için bir ihtiyaçtır. Bayramlar, insanların mutluluklarını birlikte gerçekleştirmeye ve güzellikleri öğrenmeye, toplum moralini de yükseltmeye yardım eder. Tezimizde, Gagauz Yeri'ndeki Bayramları, Özel Günleri ve bunlarla ilgili kutlamaları göstermeye çalıştık. Çalışmamız; Giriş, Gagauz Yeri'nin Tanıtılması, Gagauz Yeri'ndeki Bayramlar ve Kutlamaları, Takvimi ve İnançları, Özel Günler, Anadolu'daki Bayram İle Kutlamaları karşılaştırılması bölümlerinden meydana gelmektedir. Giriş bölümünde Gagauzlar ile ilgili etnografik çalışmaların durumunu açıklamaya çalıştım. Birinci bölümde tezimizin konusu, Gagauz Yeri'ndeki Bayramlar ve Özel Günler kutlamaları ile ilgili olduğundan ilk önce Gagauz Yeri'nin tanıtılması yapıldı. Bayram kelimesi üzerinde duruldu ve Gagauz Yeri'ndeki Bayramların ve Özel Günlerin açıklaması yapıldı. İkinci bölümde Sonbahar ve İlkbahar Bayramların kutlamalarından söz etmeye çalıştık. Üçüncü bölümde Takvimi ve inançlarım işledim. Dördüncü bölümde Özel Günler üzerinde durdum. Beşinci bölümde Gagauz Yeri'ndeki Bayramların ve Özel Günlerin kutlamaları ile Anadolu'daki Bayramların ve kutlamaların benzerliklerini ortaya çıkartmayı amaçladım.
Hani ve çevresi halk inanışlarının dinler tarihi açısından değerlendirilmesi

Toplumların sosyal ve kültürel yaşamlarının şekillenmesinde 'din' önemli bir etkendir. İnsanın var olduğu sahada dinler de var olagelmiştir. Bundan dolayıdır ki insanlık tarihinin her safhasında dine ve dini inançlara rastlanılır. Halk arasında inanç düzeyinde varlığını sürdürerek ekseriyetle 'Halk inançları' olarak da ifade edilen değerleri, bilimsel düzeyde araştırıp ortaya çıkarmak Dinler Tarihçisinin görev alanlarındandır. Kültürel değerlerin kuşaktan kuşağa aktarılması, hiç şüphesiz onların araştırılıp yazılı kaynaklara aktarılmasıyla mümkündür. Bu bağlamda biz de ifade ettiğim sorumluluk anlayışı içinde Hani ve çevresi halk inançlarını araştırma konusu yaptık. 'Hani ve Çevresi Halk İnanışlarının Dinler Tarihi Açısından Değerlendirilmesi' adlı tezimizde söz konusu yöre halkının inanç ve adetleri ile bunlara bağlı uygulamaları tespit etmeye çalıştık. Çalışmamız bir giriş, dört bölüm, bir sonuç ve konuyla ilgili resimler ana başlıklarından oluşmaktadır. Giriş bölümünde halk inançlarının kavramının tanımı ve değerlendirilmesi ile araştırmanın konusu, sınırı, amacı ve yöntemi gibi metodolojik bilgilere yer verilmiştir. Birinci bölümde Hani ilçesinin tarihi ve coğrafi yapısı hakkında bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde hayatın farklı alanlarından doğum, ölüm ve evlilikle ilgili halk inançlarına yer verilmiştir. Üçüncü bölümde Hani'de bulunan ziyaret yerleri ve bunlar etrafında şekillenen inanışlar sunulmuştur. Dördüncü bölümde ise tabiatta bulunan su, ateş, hayvanlar ile halk hekimliği gibi çeşitli konularla ilgili halk inanışlarına yer verilmiştir. Sonuç kısmında ise çalışmadan elde edilen bulguların kısa bir değerlendirilmesi yapılmış ve konu ile ilgili resimler eklenmiştir.
İran Azerbaycan'ında muharrem törenleri ve mersiye kültürü

Çalışmada Muharrem ayin törenleri, hem biçim, yapı ve muhteva açısından hem de oluşum ve işlev özellikleri bakımından Malinowski'nin 'işlevsel teori'si kapsamında ele alınmıştır. Malinowski'nin 'Kurum' adı altında ifade ettiği bu teoride insanlar arzu ettikleri sonuca ve hedefe ulaşmak için bir araya gelip örgütlenmektedirler. Kişi bu ayin ve törenlere katılmakla, özel durumlarda kendisine yol gösteren ve destekleyen bir grubun üyesi sayılır. Böylece 'birey', 'kolektif kimlik' bulmak için 'topluluk'lara katılır. Ağıtın klasik edebiyattaki yanıtı olan Mersiye edebiyatı, bir yandan Şia düşüncelerinin şekillenmesinde ve sanatsal bir boyut kazanmasında, diğer yandan Muharrem törenlerinin düzenlenmesinde ve daha tutkulu hale gelmesinde temel bir rol oynamaktadır. Çünkü insanlar tüm duygularını, bağlılıklarını ve coşkularını tutkulu şiirler şeklinde sanatsal bir biçimde ifade ederken, bir yandan da fiziksel hareketler ve kolektif faaliyetler tarzında örgütlenip bir kurum oluştururlar. Bu nedenle Mersiye edebiyatı ile Muharrem ayının matem törenleri karşılıklı, ayrılmaz ve tamamlayıcı bir bağlantı içindeler.
Kırgız kültüründe tabu

Araştırma konusu olan tabu kavramı, Kırgız kültürü bağlamında değerlendirilmiş, bu amaçla konu ile ilgili yahut ilişkili olabilecek literatür çalışması yapılmıştır. İçerik olarak birçok kavram, olgu, inanış ve uygulama ile de ilişkili olan tabu kavramı, kültürel sistem açısından bakıldığında fertleri ve kültürel değişmeler açısından toplumu gözler önüne seren, kültürel kodların belirlenmesi ve kültürel süreklilik bağlamında da yorumlanabilecek ve geçmişşten günümüze kadar işlevi araştırılmaya değer olan, belirleyici bir kavramdır. Bu bağlamda tabu kavramı, geçmişşten beri özellikle totemizm ile birlikte anılsa da inanç sistemleri, din olgusu, kutsal, ritüel, kült, töre ve halk hukuku, memoratlar gibi kavramlarla da ilişkilidir. Hatta kültürel sistem içinde canlılığını sürdüren bu kavramlar için tabu, dikkatle bakıldığında hayati rolü ve işlevi de olan bir kavramdır. Kırgız kültürü bağlamında tabu kavramı üzerine yapılan bu çalışmada, halk biliminin yöntemleri, yapısall ve işlevsel yaklaşımlarla Kırgız kültüründeki izleri sürülmüştür. Kırgızların karmaşık olaylarla gelişen tarihine uzun uzun yer vermek yerine, tarihi arka plandan günümüzdeki kültürel değişmelere uzanan bir süreç bağlamında tabu kavramı değerlendirilmeye çalışılmıştır. Alan araştırmasından elde edilen derlemelere, özellikle memoratlar, geçiş dönemleri ve halk hekimliği gibi başlıklar altında ve tabu kavramıyla da ilişkili olabilecek hususlarda, kaynak kişilerin deneyim, tanıklık ve anlatımlarına yer verilmiştir. Bununla birlikte konunun kavramsal ve kuramsal çerçevesine uygun biçimde, dildeki örtmecelerin işlevi, ayrıca sözlü kültür ürünlerindekiizleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu bağlamda yapısall işlevsel kuramın önerdiği ve açtığı alanda; uygulamalar, halk inanışları, geçiş dönemleri, halk hekimliği, inanç sistemleri, din değişimleri çalışma konusuyla ilişkili olarak ele alınmıştır. Tabu kavramının temelinde ve açtığı tefekkür alanında, hem Türk dünyasının ortak kültürel kodları hem de Kırgız kültürünün günümüzdeki yansımaları, sorunları ve kültürel değişimler göz önünde bulundurulmuş, tespit ve öneriler geliştirilmeye çalışılmıştır.
Geleneksel bilginin günümüz beslenme kültürüne etkileri: Ankara Güdül Tahtacıörencik köyü

İnsanın yaşadığı çevreye uyum sağlayabilmek ve temel ihtiyaçlarını giderebilmek için doğa ile etkileşime girerek ürettiği her şey ve üretme yolları, geleneksel bilgi belleğinin oluşmasını sağlamıştır. Geleneksel bilgi belleği, kuşaktan kuşağa aktarılırken insanın ve ihtiyaçlarının değişken doğası gereği değişmekte, yeni gözlemler ve deneyimler yoluyla da zenginleşmekte olan birikimsel, değişken bir bellektir. Geleneksel bilgi belleğinin halk mutfağı, halk ziraatı, halk botaniği gibi kendine has uzmanlık alanları bulunmaktadır. Bu çalışmada geleneksel bilgi belleği konusu, tarım ve gıda alanıyla sınırlandırılmıştır. Tarım ve gıda meselesi, pek çok konunun merkezinde yer almaktadır. Özellikle günümüzde çevrecilik hareketleri, Covid- 19 gibi salgın hastalıklar ve gıda güvenliğinin sağlanmasında yaşanan sorunlar doğal, organik gibi kavramların ön plana çıkmasına neden olmuştur. Geleneksel üretim yöntemleri, atalık tohum arayışları geleneksel bilgi temelli pratiklerin sıklıkla gündeme gelmesini sağlamıştır. Geleneksel bilginin nesillerin ihtiyaçları ve şartları doğrultusunda nasıl güncellendiği noktasından hareketle bu belleğin tarım ve gıda alanında insanlık için hem yerel hem de evrensel düzeyde nasıl bir konumda olduğuna odaklanılmıştır. Geleneksel bilginin dönüşümünü insan, kültür ve çevre üçgeninde gözlemleyebilmek amacıyla Ankara ili Güdül ilçesine bağlı Tahtacıörencik köyünde bu çalışmanın alan araştırması kısmı gerçekleştirilmiştir. Araştırma alanı olarak Tahtacıörencik köyünün seçilmesinin başlıca nedenleri, burada tarımsal üretim faaliyetlerinin devam ediyor olması ve bu faaliyetlerin gerçekleştirilmesinde yönlendirici olan Tahtacıörencik Doğal Yaşam Kolektifinin bulunmasıdır. Bu çalışma, toprağın insana verdikleri, veremedikleri, o eksikleri insanın nasıl tamamladığı, bunu tamamlarken ticarileştirmesi, dönüştürmesi, dijitalleştirmesi gibi noktaları ve bu noktaların etkilerini göstermeyi hedeflemektedir. Çalışmada tarım temelli sosyal ve ekonomik sürdürülebilir kalkınmada geleneksel bilginin insanı, çevreyi ve kültürü birlikte temeline alan bir model olarak hem yerel hem de evrensel düzlemdeki öneminin, uygulanabilirliğinin ve getirilerinin ortaya konulması sağlanmaya çalışılmıştır.
Erzurum'un Pazaryolu ve İspir ilçelerinde sağdıçlık ve yengelik geleneği

İnsan yaşamı doğum evlilik ve ölüm olmak üzere üç önemli geçiş döneminden oluşur. Toplumun yapı taşını oluşturan aile kurumu evlilik ile sağlanır. Evliliğin toplum tarafından kabul edilebilir olmasını düğün törenleri sağlar. Çeşitli geleneksel pratikler içeren düğün törenlerinde zengin kültür unsurları kuşaktan kuşağa aktarılarak, kültürün yaşaması ve korunması sağlanır. Anadolu'nun pek çok yöresinde sağdıçlık ve yengelik gelenekleri farklı biçimlerde uygulanmakta ve yaşatılmaktadır. Geleneksel değerlerin ağır bastığı, kültürel unsurların zengin olduğu İspir ve Pazaryolu ilçelerinde yapılan düğün törenlerinde yengelik ve sağdıçlık gelenekleri belli şartlar ve özellikler barındırır. Geçmişteki düğünlerde olmazsa olmaz olarak kabul edilen fakat günümüzde çeşitli sosyokültürel değişimlere uğrayan bu iki geleneğin yaptığımız araştırmalar neticesinde 2000'li yıllarda gitgide yüzeysel olarak uygulanmaya başladığını tespit edilmişti. Şu an düğünlerde uygulanan yengelik ve sağdıçlık geleneklerinin asli işlevini kaybetmeye başladığı gözlenmiştir. Çalışmamızda İspir ve Pazaryolu ilçelerinde geleneğin uygulanma biçimleri, yeni neslin geleneğe olan yaklaşımı ve sağdıçlık ve yengelik geleneklerinin aile kurmadaki önemini tespit etmek çalışmamızın amacını oluşturmaktadır.
Kültür ve gelenek aktarımı bağlamında coğrafi işaret sisteminin işlevleri

Coğrafi işaret sistemi, bir takım hukuki yaptırımlara sahip üreticiyi, tüketiciyi ve ürünü koruyan bir sistemdir. Sistem; kalitesi, ait olduğu yöreden elde edilen hammaddesi, gelenekselliği ile belli bir üne sahip ürünlerin korunmasını sağlar. Coğrafi işaret tescili alan ürünler, kendine ait karakteristik özellikleri sayesinde yöresiyle özdeşleşen ürünlerdir. Bu ürünlerin oluşumunu belirleyen temel faktörler mevcuttur. Bu faktörler doğal ve beşeri kaynaklıdırlar. Doğal kaynaklı faktörler, ürünün oluştuğu coğrafyayı, iklimi, toprak yapısını, su kaynaklarını kapsarken beşeri kaynaklı faktörler ise, insan faaliyetlerini kapsar. Bu yönüyle coğrafi işaret tescili alan ürünler, yöre halkının kültürünü ve geleneğini yansıtır. Ürüne benzersizliğini veren faktörlerin birleşimiyle meydana gelen ürünler, yöre insanının maddi kültür ürünleridir ve kültürel miras niteliğindedir. Bu bağlamda halkbilimi disiplini kapsamına giren coğrafi işaret tesciline sahip ürünler, kültürü, kültürel mirası, geleneği ve geleneksel bilgiyi gelecek nesillere aktarma işlevine katkı sunar. Bu çalışmada, Türkiye'de coğrafi işaret uygulamasının mevcut durumu hakkında bilgi verilmiş ve coğrafi işaret tescili alarak koruma altına alınan geleneksel bilgi ve becerilerle üretilen ürünlerin kültür ile gelenek aktarımı bağlamında işlevleri, İşlevsel Kuram temelinde incelenmiştir. UNESCO'nun Somut Olmayan Kültürel Miras Sözleşmesi ile Yaşayan İnsan Hazineleri Sistemi kültür ve gelenek aktarımı noktasında coğrafi işaret sistemiyle benzer işlevlere sahip olduğu ortaya konulmuştur. Böylece coğrafi işaretler sisteminin işlevleri halkbilimi disiplini kapsamında incelenmeye çalışılmıştır.
Mevlana'nın yapıtlarında cinsiyet kültürü

Türk-İslam kültürünün en çarpıcı açmazlarından biri de cinsiyet kültürüne ilişkin konularda geçmişş kuşaklardan devralınan değerlerin eleştiri süzgecinden geçiril meyişi olabilir. Böylesine bir eleştiri, öncelikle tartışmanın kültürel köklerini geleneksel yapıtlara götürmekle, bu yapıtlara yeni bakabilmekle olanaklı olabilir. Yeni bakabilme, bir anlamıyla alışılagelen bakışların dışına çıkıp yeni düşünme yolları açabilme, farklı anlama tarzları yakalayabilme, dayatılan düşüncelerin ötesine geçebilmektir. Bu tez, 13. yüzyılın büyük sufilerinden biri olan Mevlana Celaleddin Rumi gibi yüzyıllar boyunca Anadolu'da yaşama, anlama, duyma kültürü oluşturmuş zirve bir şahsiyetin yapıtları üzerinden cinsiyet kültürüne yeniden bakabilme olanağı sağlayabilir. Çünkü Mevlana'nın yapıtları, belleklere kazınan öğretilerle, zihinlere işlenen buyruklarla, dayatılan imgelerle dişilerin ve erkeklerin benliklerinin nasıl imal edildiğine ilişkin önemli ipuçları taşıyabilir. 13. yüzyıla ait yapıtlar üzerinden cinsiyet kültürünü tartışmanın geçmişşe ait olduğunu söylemek yeterli değildir. Dişilerin ve erkeklerin sorunlarını tüm karmaşıklığı içinde kavramak, bu sorunların yeni biçimler altında tekrar ortaya çıkmasını önlemek için sorunların kökenleri açıklanabilir, kültürdeki yeri araştırılabilir. Elbette, geçmişşi şimdiye taşıyıp çağaşımsal/anakronik yüklemelerle Mevlana'yı yargılamak gibi bir amaç olamaz. Ne var ki Mevlana'nın yapıtlarındaki cinsiyet kültürünü ortaya çıkarıp serimlemek, buralarda olanları göstermek, tartışmak için böylesine bir çalışma kaçınılmazdır. Diğer bilim alanlarında olduğu gibi, halkbilim alanında da Mevlana'da cinsiyet kültürüne ilişkin bir çalışmaya rastlanmamakla birlikte, 'kadın' konulu çalışmalar bulunmaktadır. Bunlar, 'Mevlana ve Kadın' başlığı altında, 'Mevlana kadınlara çok değer vermiştir,' biçiminde özetlenebilecek çalışmalardır. Mevlana'nın beş yapıtı bulunmaktadır: Mesnevi, Divan-ı Kebir; Fihi Ma Fih, Mecalis-i Seba ve Mektuplar. Bu yapıtlarından hareketle, bu tezde, cinsiyet kültürü üç ayrı biçimde ele alınmaktadır. . İslam'i ve tasavvufi yapıtlarda cinsiyet kültürüne nasıl bakılmaktadır? . Mevlana, yapıtlarında ne söylemekte, söylediklerini nasıl söylemektedir? . Mevlana'nın söyledikleri günümüze nasıl taşınmaktadır? Bu tezde, Mevlana'nın yapıtlarında cinsiyet kültürü, 'kadın' bakış açısıyla değil, dişilci/feminist duruşla ele alınmaktadır. Dişilcilikten/Feminizmden öğrendiklerimizle Mevlana'nın yapıtlarına baktığımızda, yapıtların tanıklıkları, şimdiye kadar bildiklerimizi çürütecek niteliktedir. Mevlana'nın yapıtlarındaki cinsiyet ayrımının ayral/istisnai ve ikincil öğeler değil, yaşantısından yapıtlarına yansıyan temel bir ilişki biçimi olduğu söylenebilir.
Metinlerarasılık bağlamında eskatoloji mitleri ve dini literatürde kıyamet tasvirleri

Mitolojiye dair anlatılar ve dini metinler, yeryüzünün tüm uygarlıkları için önemli olmuştur. İnsan topluluklarının manevi ihtiyaçlarından teşekkül eden mit ve din pek çok toplumca kutsal sayılmış ve kutsal olanın özünü anlatmışlardır. Evrenin, yeryüzünün ve varlıkların nasıl var olduğu ve varlıkların yok olmasının nasıl gerçekleşeceği dini anlatıların ve mitlerin önemli bir alanını oluşturur. Mitolojiler ve dinler sadece evrenin nasıl ortaya çıktığı sorusunun cevabını vermemişler, bunun yanı sıra insanların bilmedikleri birçok konuya ışık tutmuşlardır. Cevabı bilinmeyen konulardan biri de insanların ve evrenin sonunun nasıl olacağıdır. Din bu konuya net cevaplar verir. Tıpkı din gibi eskatoloji denilen mitoloji türü de evrenin ve insanların sonunun nasıl olacağı sorunsalına yanıtlar verir. Tam da bu noktada eskatolojiye dair anlatıların birçoğu dini anlatılarla uyum içerisinde görülür. Tezimizin konusu da dini anlatılarla eskatolojik anlatıların kesiştiği noktaları tespit etmektir. Dünya üzerinde yaşamış ve yaşamakta olan tüm medeniyetlerde, mitoloji ve onun özelinde eskatoloji ile ilgili inanışlar, diğer bütün inançlar arasında önemli etki alanına sahiptir. Yaşayan tüm kültürler için kutsal kabul edilen mitler, insan toplumlarının genel ihtiyaçlarından sonra ortaya çıkmıştır. Mitolojik ve özellikle eskatolojik inanç ve anlatılar, yeryüzünün hemen tüm uygarlıklarında en az diğer inançlar kadar önemli etkiye sahiptir. Dini gelenekler söz konusu olduğunda dogmatik bir inanç sistemi olarak kabul ediliyor olsa da bu çalışmada mitler ve özellikle eskatoloji mitleri ve dini anlatılar arasındaki benzerlik ve farklılıkları ayrıntılı bir şekilde inceleme fırsatı yakalanacaktır. Böylece insanlık tarihine farklı bir bakış açısı da kazanmak mümkün olacaktır. Belki de mitik anlatıların ve dinin kökenlerine inmek mümkün olacaktır. Din ve mitolojinin kesişim noktaları da tespit edilebilecektir.
Akdağmadeni ve çevresi halk kültürü

Bu çalışmada, Akdağmadeni ilçesinin köylerinde yaşatılan folklor unsurlarının araştırılması, günümüzle eski arasındaki farklılıkları belirlenmesi ve değerlendirilmesi üzerinde durulmuştur. Bu tez, giriş kısmıyla birlikte altı bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında ilçeyle ilgili genel bilgiler ve köylerin listesi verilmiştir. Birinci bölümde geçiş dönemi inançları verilmiştir. İkinci bölümde bayram, tören ve kutlamaları, üçüncü bölümde halk mutfağı, dördüncü bölümde oyun ve eğlence, beşinci bölümde anonim halk edebiyatı ürünleri, altıncı bölümde de bölgedeki lakaplar ele alınmıştır. Bu çalışmadaki amaç, Akdağmadeni köylerinde kaybolan halk kültürünü, inanışlarını, kayıt altında tutmak ve bu vesileyle gelecek kuşaklara elde edilen verileri aktarmaktır. Altı bölümlük bu çalışma yapılırken her bölümde, sözlü ve yazılı kaynaklardan edinilen teknik bilgilere uyularak kaynaklar verilmiştir. Daha sonra belli bir düzen içerisinde ana ve alt başlıklar haline getirilen konulara, derlenen bilgiler eklenmiştir. Son değişimler ve değerlendirmeler yapılıp bir disiplin haline getirilmiştir.