turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Milli kimlik inşası noktasında Ali Ekrem Bolayır'ın şiirleri

Milli kimlik ve millet, birbirleriyle alakalı etnik, kültürel, teritoryal, ekonomik ve yasal-siyasi pek çok unsurdan oluşan karmaşık yapılardır. Tarihi bir toprak/ülke ya da yurt, ortak mitler ve tarihi bellek, ortak bir kitlesel kamu kültürü, topluluğun bütün fertleri için geçerli ortak yasal hak ve görevler, topluluk fertlerinin ülke üzerinde serbest hareket imkanına sahip oldukları ortak bir ekonomi gibi unsurlar bir araya gelerek milli kültürü oluşturur. Ali Ekrem Bolayır, özellikle yalın bir dille yazdığı şiirlerinde milli kimlik inşası noktasına değinecek örnekler vermiştir. Bu çalışma, Ali Ekrem Bolayır'ın 'Ordunun Defteri', 'Vicdan Alevleri', 'Zilal-i İlham', 'Ana Vatan', 'Kaside-i Askeriyye', 'Lisan-ı Osmani' adlı şiir kitaplarının Osmanlı Türkçesinden yeni yazıya çevrilmesi ve eserde yer alan şiirlerin milli kimlik inşası bakımından temalandırılmasından oluşmaktadır.
Murat Sertoğlu'nun romanlarında milli romantik unsurlar

Milli romantizm, milletlerin dilde kültürde sanat ve edebiyatta kendilerini bulmaları ve bu kendilik bilincini çağın insanına aktarma çabasıdır. Milli romantizm Türk edebiyatında 20. yy ile birlikte varlığını belirgin olarak göstermiştir. Milleti var eden ve bütünlüğünü sağlayan bu değerler özellikle roman türü içerisinde önemli bir tema olarak kullanılmıştır. Milli romantik yönelişe bağlı olarak eserlerini oluşturan isimlerin başında yer alan Murat SERTOĞLU romanlarında Türk Milleti'ne ait kendilik değerlerini ustaca kullanmıştır. Türk Milleti adına dönüm noktaları sayılan tarihi hadiseleri merkeze alan yazar, bu hadiseleri milli romantik bir bakış açısı ile romanın kurmaca yapısı içerisinde yeniden yorumlayarak vermeye çalışır. Yaşanılan coğrafya ve mekanlar, dil, tarih ve dini inanışlar yazarın eserlerinde milli romantik yöneliş açısından temel dayanak noktalarıdır. Yazar bu unsurlara çeşitli sembolik anlamlar yüklemekte ve millet hayatında bu değerleri sıradanlıktan kurtararak kutsallaştırmaktadır. Ayrıca roman kahramanları aracılığı ile Türk Milleti'ne ait kimliksel özellikleri tarihi akış içerisinde değişmezlik çerçevesinde verir. Murat Sertoğlu bu eserleri ile geçmişşin aynasıyla okuyucuya kim olduğunu anlatmaya çalışan bir yol gösterici vazifesi üstlenmiştir.
Ali Cevad'ın el yazması seyahatnameleri üzerine bir inceleme

Tez çalışmasının ana gövdesini Ali Cevad'ın Felemenk, Alman ve Rusya Seyahatnameleri'ninOsmanlı Türkçesinden Türkiye Türkçesine transkribi oluşturmaktadır. Ali Cevad'ın hayatı, eserleri, Osmanlı'da protokol ilişkilerinde hediyenin rolü ve Ali Cevad'ın Felemenk, Almanya ve Rusya seyahatnameleri işlenmiştir. Bunun yanısırataranskribi yapılan metnin öncesinde seyahatname türü, Türk edebiyatında seyahatname, Türk edebiyatı seyahatnamelerinde Hollanda, Almanya ve Rusya hakkında bilgi verilmiştir.
Attila İlhan ve batı

Türk kültürü öteden beri Batı kültürü ile etkileşim içerisindedir. Özellikle 18. yüzyıldan bu yana boyut, içerik ve anlam açısından değişiklik göstermeye başlayan, siyasal ve sosyal yaşamımızda önemli değişikliklere yol açan Batı'ya yöneliş, Türk aydınları ve sanatçıları tarafından zaman içerisinde faklı şekillerde yorumlanagelmiştir. Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatının önemli isimlerinden biri olan Attila lhan, 80 yıllık yaşamı boyunca değişik alanlarda ve konularda ürün vermiştir. Verdiğiürünlerde ele aldığı temalardan biri, Batı sorunsalıdır. Bu çalışmada lhan'ın çocukluk yıllarından başlayarak ölümüne kadarki süre içerisinde Batı sorunsalı ile olan ilişkisi ele alınmıştır. Batılı hayat tarzına sahip bir ailede ve Levantenlerin yoğun olarak yaşadığı kültürel bir çevre olan Karşıyaka'da yetişen lhan, bu dönemlerde Batı'ya daha olumlu gözle bakar. Zaman içinde Fransa'ya üç kez seyahat yapan ve toplam altı yılFransa'da kalan lhan'ın Batı'ya bakışında bu seyahatler önemli değişikliklere neden olur. Paris yıllarındaki tecrübeleri ve lhan'da meydana gelen düşünsel değişmeler, bu yıllarda ve seyahatler sonrasında verdiği birçok ürüne yansır. Bu tezde, hem fikru hem de edebu eserlerine yansıyan Batı izleri, çeşitli yönlerden ele alınmıştır.
Mesti Divanı: Metin - inceleme

Elinizdeki çalışma, inceleme ve metin olmak üzere iki ana kısma ayrılmıştır. İnceleme kısmında tek nüsha olan Divandan hareketle şairin hayatı, edebi kişiliği ve üslubuna dair bilgilere yer verilmiştir. İkinci bölüm ise metnin kendisinden oluşmaktadır. Metin, çeviri kurallarına göre günümüz imlasıyla Latin Alfabesine aktarılmıştır. Divan iki bölümden meydana gelmektedir. İlk bölüm şairin kendi şiirlerinden oluşurken ikinci bölüm mecmua tarzındadır.
Yakut masalları üzerine bir dil incelemesi

Saha Türkçesi, oldukça uzak bir coğrafyada, az sayıda insan tarafından konuşulmasına rağmen, ses denklikleri ve diğer özellikleri açısından Türk dilinde önemli bir yere sahiptir. Birçok ses özelliği bize Saha Türkçesinin, Köktürkçe ile aynı dönemde var olabileceğini göstermektedir. Buna göre Saha Türkçesi, Çuvaş Türkçesiyle beraber Türk dilinin ilk ayrılan lehçeleridir. Biz bu çalışmamızda Saha Türkçesiyle yazılmış, 40 adet masal örneğini inceleyip, ses ve şekil özelliklerini belirlemeye çalıştık. Çalışmanın ilk bölümü, giriş bölümüdür. Bu bölümde iki alt bölüm bulunmaktadır. Birinci alt bölümde Saha Türkçesinin Türk lehçeleri arasındaki yeri, Saha Türklerinin siyasi tarihi, coğrafyaları, dinleri, kültürleri hakkında bilgiler sunulmuştur. İkinci alt bölümde ise, masal türü ve Türk dünyasındaki masallar hakkında bilgi verilmiştir. Çalışmamızın en önemli bölümü olana inceleme bölümü ikinci bölümdür. Bu bölümde seçtiğimiz masal örneklerinin dil özellikleri ayrıntılı bir biçimde incelenmiştir. Bu bölümde üç alt bölüm altında toplanmıştır. İlk alt bölüm olan ses bilgisi bölümünde, seçtiğimiz masallarda tespit edilen ses özellikleri açıklanmıştır. İkinci alt bölüm olan şekil bilgisi bölümünde, tespit edilen şekil özellikleri sunulmuştur. Üçüncü alt bölüm olan söz dizimi bölümünde ise, cümle özellikleri, türleri ve kelime grupları incelenmiştir. Çalışmamızın üçüncü bölümü metinler bölümüdür. Bu bölümde seçilen masalların transkripsiyonlu şekilleri, Türkiye Türkçesine aktarılmış şekilleri ve metinlerin asılları bulunmaktadır. Dördüncü bölüm dizin ve sözlük bölümüdür. Bu bölümde masallarda geçen bütün kelimelerin anlamları verilerek listelenmiştir. Her kelimenin metinde geçtiği yer belirtilmiştir. Bu bölümlerin sonunda tezin içeriğinin ve sonuçlarının özetlendiği bir sonuç bölümü bulunmaktadır.
Arap ve Türk edebiyatında Manzum Esma-i Hüsnalar ve İbrahİm Nureddİn Efendi'nin 'Fera'idü'l-Le'alİ' adlı eseri

Bu tezde, önce Esma-i Hüsna'nın Arap ve Türk edebiyatındaki yeri ve önemi ortaya konulmuş; ardından İbrahim Nureddin Efendi'nin 'Fera'idü'l-Le'ali' adlı eseri incelenmiştir. Dört bölümden oluşan çalışmanın Giriş'inde, Esma-i Hüsna tanıtılarak bu türün Arap ve Türk edebiyatındaki yeri anlatılmıştır. I. Bölüm'de, Dimyati'nin hayatı ve İbrahim Nureddin Efendi'nin hayatı ile eserleri incelenmiştir. II. Bölüm'de, Dimyatiyye kasidesine yer verilerek eserin Arapça şerh ve tahmisleri ile Türkçe şerh ve tercümeleri tanıtılmıştır. III. Bölüm'de de 'Fera'idü'l-Le'ali' tanıtılarak eserin muhtevası incelenmiştir. IV. Bölüm'de ise 'Fera'idü'l-Le'ali' adlı eserin transkripsiyonlu metni verilmiştir.
Şiir ile hikayenin kesiştiği ortak noktada -Tanzimat'tan Cumhuriyet'e- manzum hikaye

Manzum hikaye, edebiyat sanatının ana dalları olan şiir ve hikayenin bir potada eritilmesiyle oluşmuş edebi türdür. Manzum hikayede dış yapının teşekkülünde yer alan nazım şekli, nazım birimi, ahenk unsurları, kafiye, vezin gibi unsurlar şiir; iç yapıyı meydana getiren anlatıcı, bakış açısı, olay örgüsü, kişiler, zaman ve mekan gibi unsurlar ise hikaye türüne aittir. Çoğunlukla toplumsal olmak üzere bireysel tema ve konuların da işlendiği manzum hikayelerde dil, tabii olarak hem şiirsel hem de anlatımsal işlevde kullanılmıştır. Türk Edebiyatı'nda destan döneminden itibaren varlığını hissettiren manzum hikayeler, Divan Edebiyatı'nda mesnevi, Halk Edebiyatı'nda ise halk hikayeleri adıyla varlığını sürdürmüştür. Ayrıca gazavatname, habname vb. eserlerde de manzum hikaye türüne has özellikleri görmek mümkündür. Batı Edebiyatı'yla temasın başladığı Tanzimat Edebiyatı'ndan itibaren manzum hikayenin muhteva, yapı, dil ve üslubunda bir takım değişiklikler ortaya çıkmıştır. Sanatkarların çöküş döneminin etkisiyle oluşan toplumsal ve bireysel problemleri ortaya çıkarma arzusu bu değişmeyi zaruri kılmıştır. Bunun yanında mesajların daha tesirli iletilebilmesi için yapılan şahsi değişikliklerin de bu eserlerin klasik formdan uzaklaşmasına sebep olduğu belirtilmelidir. Kaynağını edebiyatın en köklü iki edebi türünden alan manzum hikaye türünün 1860- 1923 yıllarında pek çok sanatkarın dikkatini çektiği görülür. Değişen zevk ve duyuş tarzları sebebiyle arayışlar içerisine giren şairler, iki edebi türün sentezi olan manzum hikayenin bir çıkış yolu olduğunu kabul etmişlerdir. Bu yüzden manzum hikayelerde Tanzimat'tan Cumhuriyet Edebiyatı'na kadar geçen zamanda yaşanan zihniyet değişikliğini görmek mümkün olmuştur.
Ali Ülvi Elöve'nin hayatı ve eserleri

ÖZ Ali Ulvi Elöve, Gençlik Marşıyla tanınan bir şairimizdir. Edebiyat tarihlerinde ve ilgili eserlerde Ali Ulvi'den, çocuk şiirleri yazdığı ve Jean Deny'den Türk Dili Grameri adlı eseri tercüme ettiğinden bir iki cümleyle bahsedilir. Ancak kendisi ve eserleri hakkında detaylı yazı yok denecek kadar azdır. Bu yüzden tezimizde Ali Ulvi'nin hayatı ve eserlerini araştırdık. Tez, beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm Ali Ulvi'nin hayatı, yazı hayatı ve eserleri üzerinedir. Bu bölümde varılan sonuçlar; Ali Ulvi hakkında sınırlı da olsa yazılanlara, süreli yayın taramasına ve Ali Ulvi'nin terekesinde mevcut evrak, bilgi ve belgeye dayanır. İkinci bölümde Ali Ulvi'nin şiirlerini şekil ve muhteva olarak inceledik. Üçüncü bölümde onun, çok dağınık olan şiirlerini bir araya getirdik. Ali Ulvi, şiirlerinin bir kısmını kitap olarak yayımlamıştır. Önemli bir kısmı ise süreli yayınlarda neşredilmiş ve neşredildiği süreli yayının sayfaları arasında kalmıştır. Kalan diğer şiirleri; terekesinde, yayımlanmamış eserlerinde veya müstakilen bulunmaktadır. Dördüncü bölüme Afi Ulvi'nin, çocuklar için yazdığı monologları aldık. Bibliyografyada ise Ali Ulvi'nin süreli yayınlarda çıkan tüm yazı ve şiirlerini bir tablo halinde gösterdik. Yaptığımız bu çalışma sonunda gördük ki Ali Ulvi, cumhuriyetin ilanına kadar çocuk edebiyatı ürünleri vermiş, cumhuriyetten sonra ise çalışmalarını Türk dili ve tarihi üzerinde yoğunlaştırmıştır.
Haşimi Emİr Osman Dİvançesi

Bu çalışmada biz, Haşimi'nin Divançesi'nin tenkitli metnini vererek şiirlerinin dini-tasavvufi açıdan tahlilini yapmaya çalıştık. Giriş bölümünde Haşimi ve eserleri üzerinde yapılan çalışmalardan bahsedilmiş, mahlas benzerliklerinden dolayı çıkan karışıklıklar giderilmeye çalışılmıştır. Ayrıca, Divançe nüshalarında bulunan şiirlerin kimlere ait olduğu konusunda karşılaşılan problemlere yer verilmiştir. Haşimi'nin ve Divançesi'nin anlaşılabilmesi için şairimizin yaşadığı dönemden bahsedilerek, hayatı, tarikatı ve eserleri hakkında bilgi verilmiştir. Divançe şekil, edebi sanatlar ve nazım türleri yönünden incelenmeye çalışılmıştır. İkinci bölümde, Divançe'de yer alan dini ve tasavvufi kavramlar tahlil edilmiştir. Üçüncü bölümde, Divançe'nin tenkitli metni ile Divançe nüshalarında bulunmakla birlikte, başka şairlere ait olan ya da olma ihtimali bulunan şiirlere yer verilmiştir. iv
Türk destanlarında astral unsurlar

Gökyüzü, tüm toplumlar gibi Türklerinde dikkatini çekmiştir. Yapılan gözlemler neticesinde gökyüzüne ve içinde barındırdığı astral unsurlara yönelik hem bilgi sahibi olunmuş hem de çeşitli inançlar ortaya konulmuştur. Astral unsurlar çeşitli ritüel ve anlatılarla birlikte bir topluma dair pek çok değeri özünde barındıran destanlara da yansımıştır. Türk Destanlarında Astral Unsurlar konulu bu tezde astral unsurların halk inanç ve düşüncesindeki yeri ile destanlardaki kullanımları tespit edilerek başlıklar halinde ortaya konulmuştur. Yapılan tespitler neticesinde halk arasında zengin bir kullanım alanı bulunan astral unsurların destan dünyasına geçişinde hem halk inanç ve düşüncesindeki anlam özelliklerini muhafaza ettiği hem de bunlara ek olarak destanlara özgü farklı anlam özellikleri kazandığı; özellikle ay ve güneşin, yıldızlar ve gezegenlere oranla daha yoğun bir şekilde kullanıldığı gözlenmiştir.
Nesir yazarı olarak Cenap Şahabettin

Bu çalışmada Cenap Şahabettin'in nesir yazarı kimliği üzerinde durulmuştur. Tezin amacı, yöntemi, varılmak istenen sonuç 'Ne/Nasıl/Niçin Yapıldı? soruları giriş bölümünde açıklanmıştır. Tez dört ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde Cenap Şahabettin'in hayatına dair bilgiler, noksanlıklar ve yanlışlıklar giderilerek verilmiştir. İkinci bölümde Cenap Şahabettin'in yazdığı süreli yayınlar ve kullandığı müstearlar kaynaklarıyla birlikte verilmiştir. Üçüncü bölüm Cenap Şahabettin'in nesir yazılarına ayrılmıştır. Bu bölümde yazarın sağlığında basılmış nesir kitapları, tercümeleri, vecizeleri, gezi yazıları, tiyatroları, dil, edebiyat, sanat yazıları, kadından aileye, gençlere, çocuklara, eğitimden ahlaka, matbuattan ekonomiye, siyasetten hukuka, sağlık konularından medeniyete varıncaya değin çok geniş bir yelpazede kalem oynattığı siyasi ve sosyal meseleler üzerine yazdığı makaleleri, haşiyeleri ve hususi mektupları üzerinde durulmuştur. Dördüncü bölümde Cenap Şahabettin'in dil ve üslubu hakkında bilgi verilmiştir. Sonuç bölümünde Cenap Şahabettin'in nesir yazarı kimliğinin Türk Edebiyatındaki yeri tespit edilmeye çalışılmıştır. Tezin sonuna eklenen bugüne kadarki en geniş kapsamlı 'Cenap Şahabettin'in Nesir Yazıları Bibliyografyası' hem kronolojik hem alfabetik olarak verilerek aynı konuda çalışacaklara yardımcı olmak amaçlanmıştır.
Nehir Aydın Gökduman'ın çocuk kitaplarının izleksel ve kurgusal dünyası

Çocukluk dönemi insanoğlunun hatırladığı veya hatırlamak istediği en özel anıları barındırır. Çocuk edebiyatı son dönemlerde üzerinde durulan ve durulmaya çalışılan bir alandır. Nehir Aydın Gökduman son dönem çocuk edebiyatı yazarları arasında isminden sıkça bahsedilen bir sanatçıdır. Gökduman çocuklar için masal ve öyküler kaleme alan, çocukların seviyesine inebilen ve onları kitabın dünyasına çekebilen bir yazardır. Çocuklar için kaleme aldığı eserlerde sosyal, ahlaki ve kültürel değerlere önem veren, bu değerleri örnek karakterlerin aracılığıyla çocuklara aktaran yazar, aynı zamanda Türkçeyi de eserlerinde etkin olarak kullanmaya gayret gösterir. Gökduman eserlerinde kurguyu sağlam bir zemine oturtarak gerçeklikle bir bağ kurar. Bu bağı anlatımında, cümlelerinde ve örnek davranış temsilcilerinde yansıtır. Böylece yazar, çocuk-edebiyat kavramını bir düzlemde okuyucuya aktarır. Masal Kaçkını eseriyle masalı ve romanı birleştirerek edebiyat dünyasında ilk örneğini veren yazar, kaleme aldığı seri öyküleriyle çocuk edebiyatına yeni bir nefes getirir. Bu çalışma ile Nehir Aydın Gökduman'ın masal ve öyküleri ele alınarak yazarın kurgusal ve izleksel dünyasının temelleri tespit edilmeye çalışılmıştır.
Müntaḫabat-ı Edebiyye (06 mil yz a3756) inceleme-metin-tıpkıbasım

Bu çalışmada Milli Kütüphane'de (06 Mil YZ A3756) arşiv numarası ile kayıtlı 'Müntaoabat-ı Edebiyye' adlı mecmu'ası incelenmiş ve önce mecmu'a kısa bir tanımı yapılmış ardından tezimizin içeriği ve şekil özellikleri üzerinde durulmuş en son olarak da mecmu'a metni bilimsel bir metodla transkribe edilmiştir. Tezimizin son bölümünde de çalışmaya konu olan mecmu'anın tıpkıbasımı yer almaktadır.
love: Comparative analysis of gay experience as a teenage during the coming-of-age

Bu tezde, İngilizce ve Türkçe dillerinde eserler veren Andre Aciman ve Yalçın Tosun'un metinlerinin, queer perspektiften karşılaştırmalı analizi yapılmaktadır. Tezin amacı, Aciman'ın Call Me by Your Name romanıdaki, ve Tosun'un bazı hikayelerineki erkek eşcinsel arzu temsillerine odaklanarak, homonormativiteyi 'queer'leştirmektir. Bu arzu, karakterlerin başka erkeklerle eşcinsel ilişkiler yaşamalarına ragmen açık bir kimlik beyanında bulunmadıkları için, 'gay deneyimi' olarak adlandırılmaktadır. Karakterlerin cinsellikleri netleştirilmediği için, açık bir 'gay kimliği' beyanı yoktur. Tezde, özellikle, yetişkinliğe geçiş evresindeki genç erkeklerin eşcinsellik deneyimlerini incelemektedir. Tezde bu evre erken genç yetişkinlik dönemi ve/veya öncesi, ergenlik ve ergenlikten yetişkinliğe geçiş ve gençlik dönemleri için kullanılmaktadır. Toplumsal cinsiyet, cinsellik ve Queer teorilerinden faydalanarak, bu tez gay deneyiminin yazarlar tarafından sunulan benzerliklerini ve farklılıklarını, sınıf ve etnisite. Bu sayede, tek tip uyumlu bir gay kimliğini idealleştiren homonormativiteyi 'queer'leştirme amacı taşımaktadır. Queer bir perspeklifle, tez, gay deneyimlerinin ve ifadelerinin farklı hususlarını bir araya getirerek homonormaviteyi normatif kuralların bir sonucu olarak sorgulamaktadır. Bu hususların altını çizerek, bu tez homonormativiteye karşı alternatifler sunmaya ve farklı kimliklerden ve ifadelerden oluşan bir global gay kimliğine katkı yapmaya çalışmaktadır. Hem Aciman hem de Tosun Batı dışı istisnalar kurguladıklarından, metinleri ideal Beyaz homonormativiteyi 'queer'leştirmek için işlevseldir. Çünkü, bu Batı dışı bireylikler homonormativiye tarafından sınırlandırılan gay deneyimini genişletmektedir.
Lübbü'l-Lübab manzum mesnevi tercümesi

Dini-Tasavvufi Türk Edebiyatı, Türkler'in İslamiyet'i kabulüyle birlikte bu sahada daha güçlü eserler vermeye başladı. Bu eserlerin fikir kaynağı ve temel ideolojisi, İslam dini ve tasavvuftur. İslam dininin; itikat, ibadet ve ahlaka ait bütün prensipleriyle, insanın nefis mücadelesi ve tekamüle eriş yolculuğu bu edebiyatın konusu olmuştur.13. asır Anadolu coğrafyasının ortaya çıkardığı, Türk sufiliğinin temellerini atan büyük düşünürlerden ve mutasavvıflardan biri olan Mevlana Celaleddin Rumi'nin Mesnevi'si yazıldığı dönemden itibaren çekiciliğini ve popülaritesini yitirmemiştir. Derviş Ahmed'in kaleme aldığı tercüme 18. yy. a ait bir eserdir. Eser Süleymaniye Kütüphanesi Reşid Efendi koleksiyonu 360 numarada kayıtlıdır. Edebiyat tarihimizde, üzerine tercüme ve şerhler yapılan eserlerden biri olan Mesnevi, taşıdığı edebi mahiyet ve içerdiği dini-tasavvufi umdelerle her zaman göz önünde olmuştur. Buradaki amacımız, edebiyat dünyasında çok fazla örnekleri olmayan Mesnevi tercümelerinin bir örneğini daha gün ışığına çıkarmak olmuştur. Bunu yaparken, metnin günümüzde de daha rahat anlaşılabilmesi için transkripsiyonuna yer verdik. Mütercimin hazırlamış olduğu tercüme, edebi açıdan pek kuvvetli olmamasına rağmen, kullandığı dil oldukça sade ve anlaşılır haldedir. Eserin bitiş tarihini h.1198 olarak veren Derviş Ahmed hakkında yaptığımız araştırmalarda, şairin nasıl bir ömür sürdüğü konusunda kaynaklarda bir veri bulamadık. Eserin başında 20 varak yekununda Mesnevi'nin dibace şerhi ile başlandıktan sonra, manzum tercümeye başlanmış. Eserin belki en orijinal özelliği tercüme edilen her kelimenin Farsça ve Türkçe karşılıklarını belirtmek için kullanılan numaralandırmadır. Sonuç olarak Derviş Ahmed'in manzum Mesnevi tercümesi, her ne kadar Nahifi'nin sanatını yakalayamamışsa da, sade ve anlaşılır Türkçesiyle karşımıza çıkıyor. Bütün bu halleriyle çalışmamızın eksiksiz ve hatasız olduğunu iddia etmiyoruz. Temennimiz odur ki bu çalışma, edebiyat ve Mesnevi sahasına katkı sağlayabilsin.
Ahlak-ı Alaİ

Ahlak-ı Alai ? baslıklı bu çalısmaOsmanlı Türkçesinin XVI. yüzyıldaki sözdizimsel ve sözlük bilimsel özelliklerini saptamak amacıyla yapılmıstır. Bu amacı gerçeklestirmek için, XVI. yüzyılın büyük Türk bilginlerinden Kınalızade Ali Efendi'ye ait olan ve literatürde Türkçe yazılmısilk ahlak felsefesi kitabı olarak nitelendirilen Ahlak-ı Alai adlı eser malzeme olarak seçilmistir. Bu seçimde eserin çok okunmasının, tanınmasının ve bilim dünyası tarafından bu eserin döneminin dil özelliklerini bütünüyle yansıttıgına genel bir kanaat getirilmis olmasının da etkisi olmustur. Çalısmanın ilk asamasında eserin çok sayıdaki yazma nüshalarından en eski tarihli ve güvenilir iki adedi esas alınarak sağlam bir metin kurulmaya çalısılmıstır. kinci asamada eserin kelime ve ekler dizini hazırlanarak metinde geçen bütün kelimeleri içeren bir sözlük hazırlanmıstır. Üçüncü ve son asamada da eserdekicümle yapıları ayrıntılı olarak incelenmis ve ortaya konan sonuçlar metinde geçen örnek cümlelerle desteklenmistir.
Seküler hayatla tasavvuf arasındaki ilişkide köprü metinler: Sakİnameler

İşret meclislerini anlatan sakinameler divan edebiyatının belki de en gerçekçi metinleridir. Buna rağmen sakinameler ile ilgili çalışmalar çoğunlukla türün oluşumu ve tanımlanmasına dayanır ya da tek bir şaire ait sakinamenin edebi değeriyle sınırlandırılır. Farklı yüzyıllarda oluşturulmuş sakinameler karşılaştırmalı olarak incelendiğinde gerçekçi betimlemeler içeren bu metinler çağının hayata bakışını ve bunun paralelinde de biçimin ve içeriğin değişen ve değişmeyen yönlerinin tespitine olanak verecektir. Buradan yola çıkılan çalışmada 16. yüzyıldan Revani'nin İşretname'si, 17. yüzyıldan Atayi'nin 'Alemnüma'sı ve 19. yüzyıldan Ayni'nin Sakiname'si karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Mesnevilerin her biri çağdaşı olan çeşitli kaynaklarla beraber değerlendirilerek sakinamelerdeki gerçekçiliğin somut bir biçimde ortaya konması hedeflenmiştir. İşret meclislerine ilişkin betimlemeler üzerinde durulduğunda, bu entelektüel ortamların yüzyıllar içinde nasıl korunarak sürdürüldüğü de gözlemlenmiştir. Sakiname türü tanımlanırken ya tasavvufi ya da dünyevi olarak düzenlendiği söylenir. Bu tanımdan yola çıkan çalışmaların bir kısmında şairin bezm mazmunlarına tasavvufi karşılıklar önermesinden hareketle dünyevi meclis betimlemeleri göz ardı edilir ve metnin tamamının tasavvufi olduğu yorumu tercih edilir. Çoğu zaman şairin manevi hayatına ilişkin veriler de mesnevilerin tasavvufi olduğu iddiasının dayanağı olur. İşret meclisinin gerçekçi betimlemeleri göz ardı edilmeden sakinamelerdeki tasavvufi çağrışımların incelenmesi gerekmektedir. Bu nedenle, Halil İnalcık'ın yüksek zümre kültüründe dinin, tasavvufun, kadim İrani gelenekle birlikte yaşadığı tespitinden yararlanılarak mesnevilerdeki tasavvufi göndermeler irdelenmiştir. Revani ve Atayi'nin sakinamelerine bakıldığında bezm mazmunlarının tasavvufi çağrışımlarının yoğunluğunun bağnazlıkla beraber arttığı gözlemlenmiştir. Ayni'nin Sakiname'sinin tasavvuf incelemesi bakımından özel bir değeri bulunmaktadır. Ayni, eserini tasavvufi ve dünyevi meclis betimlemelerini birbirinden tamamen ayırarak düzenler. Sakiname birinci bölümüyle tasavvufun düşünce sisteminin içinden üretilen entelektüel birikimin üretimlerini yansıtırken, ikinci bölümüyle bu düşüncelerin üretim ortamı olan işret meclislerinin somut yönünü sergiler.
Türkçe sözlük ve Kamus-ı Türki'deki deyimlerin karşılaştırılması

Dilimizin deyimler açısından oldukça zengin bir dil olduğu söylenebilir. Günlük konuşmalarımızda özellikle kestirme anlatımlarda ve örneklemelerde deyimlere sıkça başvururuz. Ulusumuzun zeki ve yaratıcı bireylerinin, söz yaratma gücünden doğan deyimlerimizin 'hoş bir buluş' olduğunu ifade edebiliriz. Fıkralar, masallar, efsaneler, yaşanmış olaylar, kültürel değişim ve etkileşimler deyimlerin yaratılmasına, yaygınlaşmasına ve değişmesine neden olmuştur. Deyimler konusunda bugüne kadar birçok çalışma yapılmış, deyim sözlükleri hazırlanmışür. Hazırlanan bu eserlerde eski ve yeni deyimler alfabetik bir sıra ile verilmiş fakat geçmişşteki deyimler ile günümüzde kullanılan deyimler karşılaştırılmamıştır. Bu çalışmada, Şemseddin Sami'nin Kamus-ı Türki adlı sözlüğü ile Türk Dil Kurumu'nun yayınladığı Türkçe Sözlük'te yer alan deyimlerin tespiti ve karşılaştırılması yapılmıştır.