Beden eğitimi öğretmenlerinin öğretim süreçlerinde karşılaştıkları pedagojik problemler ve bu problemlere yönelik farkındalık düzeylerinin belirlenmesi

Bu çalışmada, öncelikle beden eğitimi öğretmenlerinin öğretim süreçlerinde karşılaştıkları pedagojik problemleri keşfedip buna yönelik bir ölçme aracı geliştirilmesi amaçlanmıştır. Ardından, geliştirilen bu ölçme aracı ile daha geniş kapsamlı bir katılım sağlanarak beden eğitimi öğretmenlerinin pedagojik problemlere yönelik farkındalık düzeylerinin belirlenmesi ve bu farkındalık düzeylerinin farklı değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığının incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada, karma yöntem yaklaşımlarından keşfedici sıralı desen kullanılmıştır. Çalışmanın nitel bölümünde çalışma grubunu, 2015- 2016 eğitim-öğretim yılında, Burdur, Isparta ve Kırıkkale illerinde Milli Eğitim Bakanlığına bağlı devlet okullarında görev yapan 76 beden eğitimi öğretmeni oluşturmuştur. Katılımcıların belirlenmesinde, nitel araştırmalarda örneklem belirleme yaklaşımlarından amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme tekniği kullanılmıştır. Nitel veriler toplanırken yarı yapılandırılmış görüşme formundan yararlanılmıştır. Nitel verilerin analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Nitel verilerin analizi sonucu ortaya çıkan bulgular/temalar ışığında nicel bir ölçme aracı geliştirilmiştir. Bu ölçme aracının geçerlik ve güvenirliğine ilişkin istatistiki işlemler yapılmıştır. Geçerliğini sınamak için kapsam geçerliği ve yapı geçerliği işlemlerine tabi tutulmuştur. Kapsam geçerliğinde uzman görüşüne başvurulmuş, yapı geçerliğinde ise açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi işlemleri yapılmıştır. Güvenirlik işlemleri için ise, Cronbach Alfa güvenirlik katsayısı, madde toplam korelasyon analizi ve alt-üst %27'lik gruplara göre güvenirlik analizi teknikleri kullanılmıştır. Çalışmanın nicel bölümünde çalışma grubunu 2015- 2016 eğitim-öğretim yılında Burdur ve Isparta illerinde ortaokul ve liselerde görev yapan toplam 214 beden eğitimi öğretmeni oluşturmuştur. Çalışma grubunun belirlenmesinde amaçlı örnekleme yöntemlerinden ulaşılabilirlik ilkesi ve gönüllü katılım esas alınmıştır. Nicel veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen 'Beden Eğitimi ve Sporda Pedagojik Problem Farkındalık Ölçeği' ile toplanmıştır. Nicel verilerin analizlerinde; Beden eğitimi öğretmenlerinin genel farkındalık puanlarını ölçmek için betimsel analiz, farkındalık puanlarının cinsiyete ve görev yapılan öğretim kademesine göre farklılaşıp farklılaşmadığını test etmek için t-testi, farkındalık puanlarının yaşa, mesleki tecrübeye, lisansüstü eğitim alma durumuna ve son olarak mezun oldukları lisans programına göre farklılaşıp farklılaşmadığını test etmek için ANOVA testi uygulanmıştır. Çalışmanın nitel bulguları sonucunda; Beden eğitimi öğretmenlerinin meslek hayatları boyunca beden eğitimi ve spor öğretim süreçlerinde karşılaştıkları pedagojik problemler yapılan analizler sonucu altı tema altında toplanmıştır. Bunlar; beden eğitimi ve spor dersi algısından kaynaklanan problemler, ergenlik dönemi özelliklerinden kaynaklanan problemler, öğrencilerin özel durumlarından kaynaklanan problemler, ailevi sebeplerden kaynaklanan problemler, sosyo-kültürel ve ekonomik sebeplerden kaynaklanan problemler ve son olarak ilkokullarda beden eğitimi ve spor dersi ve etkinliklerine beden eğitimi öğretmenlerinin girmemesinden kaynaklanan problemler temalarıdır. Bu temalarda kendi içlerinde alt temalar şeklinde ele alınarak problemler keşfedilmiştir. Ölçek geliştirme işlemleri sonucunda, BESPPFÖ'nin AFA işlemleri sonucunda, 'akademik kaygı, öğrencilerin kilo ve özgüven eksikliğinden kaynaklanan problemler' , psikolojik ve özel durumlardan kaynaklanan problemler ', 'ders algısından kaynaklanan problemler ', 'ergenlik dönemi özelliklerinden kaynaklanan problemler ', 'öğrencilerin önyargı, fiziksel ve fizyolojik engellerinden kaynaklanan problemler ' boyutları olmak üzere beş boyut ve 20 maddeden oluştuğu belirlenmiştir. Ayrıca ölçeğin geçerlik ve güvenirlik değerlerinin de kabul edilebilir değerler arasında olduğu bulunmuştur. Çalışmanın nicel bulgularında, çalışmaya katılan beden eğitimi öğretmenlerinin 'Beden Eğitimi ve Sporda Pedagojik Problem Farkındalık Ölçeği'nden aldıkları toplam puana göre beden eğitimi öğretmelerinin yüksek düzeyde farkındalık düzeylerine sahip oldukları sonucuna ulaşılmıştır. BESPPFÖ'inden alınan puanların cinsiyete göre karşılaştırılması sonucunda, beden eğitimi öğretmenlerinin ölçekten aldıkları genel toplam puan ile alt boyutlara ilişkin aldıkları puanlar arasında cinsiyet değişkenine göre anlamlı bir farklılığa rastlanmamıştır. BESPPFÖ'inden alınan puanların öğretmenlerin yaşlarına göre karşılaştırılması sonucunda, beden eğitimi öğretmenlerinin, ölçekten aldıkları genel puan ile AKÖKÖEKP, PÖDKP ve ÖÖFFEKP boyutlarında aldıkları puanlar yaşa göre farklılaşmadığı; fakat DAKP ve EDÖKP boyutlarından aldıkları puanların farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. BESPPFÖ' inden alınan puanların öğretmenlerin mesleki tecrübe yılına göre karşılaştırılması sonucunda, beden eğitimi öğretmenlerinin, ölçekten aldıkları genel puan ile AKÖKÖEKP, PÖDKP, DAKP ve EDÖKP boyutlarından aldıkları puanların mesleki tecrübe yılına göre farklılaşmadığı; fakat ÖÖFFEKP boyutundan aldıkları puanların mesleki tecrübe yılına göre farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. BESPPFÖ' de alınan puanların öğretmenlerin görev yaptıkları öğretim kademesine göre karşılaştırılması sonucunda, beden eğitimi öğretmenlerinin, ölçekten aldıkları genel puan ile PÖDKP, DAKP ve EDÖKP boyutlarından aldıkları puanların görev yaptıkları öğretim seviyesine göre farklılaşmadığı; fakat AKÖKÖEKP ve ÖÖFFEKP boyutlarından aldıkları puanların görev yaptıkları öğretim kademesine göre farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır.