turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Alternatif bir üretim biçimi olarak kentsel tasarım proje yarışma süreçlerinin değerlendirmesi

Yarışma projeleri, daha kaliteli mekanlar ortaya çıkarmak için fikirlerin geliştirildiği, fiziksel ve sosyal sorunların bir arada, kullanıcı konfor ve ihtiyaçları gözetilerek çözüldüğü özgün tasarımların oluşturulması için iyi bir egzersiz ve uygulama ortamı sağlamaktadır. Mimarlık ve kentsel tasarım yarışmaları, proje elde etme yöntemleri arasında farklı seçenekler üretmeye olanak sağlaması, meslektaşlar arasında fırsat eşitliği yaratması, kamuoyuna açık olması gibi nedenlerle kent kültürüne katkısı büyüktür. Son yıllarda önemi giderek artan kentsel tasarım proje yarışmalarının yaratmış olduğu ortam ulusal ve uluslarası düzeyde ülkedeki mimarlık ve kentsel tasarım olgusunun gelişmesinde katkı sağlamakta; mimarlık, şehir planlama ve peyzaj mimarlığı gibi meslek disiplinlerinin ortak bir paydası olarak yeni bir düzlem haline gelmektedir. Türkiye'deki mimarlık yarışmalarında 'kentsel tasarım' ifadesi, yarışma adında ilk defa; 1980 yılında 'Eskişehir Fuarı ve Dinlence Eğlence Kültür Alanları Kentsel Tasarım Yarışması'nda kullanılmıştır. Türkiye'de 1980 önemli bir eşiği tariflemektedir ve 1980 sonrası dönem kentsel tasarım yarışmalarının ortaya çıktığı, geliştiği ve olgunlaştığı bir dönemdir. Bu tez kapsamında Türkiye'de gerçekleşen kentsel tasarım proje yarışmaları da 1980'den sonra 10'ar yıllık dönemlere ayrılarak incelenmiş ve nasıl bir gelişme gösterdiği ortaya koyulmuştur. Bugün kentsel tasarım proje yarışmaları mimarlık, şehir planlama ve peyzaj mimarlığı gibi disiplinlerin arakesitinde yer alan alternatif bir üretim şekli olarak karşımıza çıkmakta ve bu düzlemde önemi gün geçtikçe artmaktadır. Bu çalışma kapsamında Türkiye'de gerçekleşen kentsel tasarım proje yarışma süreçleri incelenmiş, mevcutta var olan yarışma süreçleri adım adım ortaya koyularak nasıl bir yapıya sahip olduğu açıklanmış; buradan hareketle bu mevcut süreçler yarışmacıların perspektifinden, profesyonellerin deneyimleri ile ilişkilendirilerek ele alınmış ve bu bağlamda bir değerlendirme yapılmıştır. Bu değerlendirme kentsel tasarım yarışmalarına katılmış ve en az bir adet ödül almış 50 profesyonellerle yapılmıştır. Yapılan anket çalışması kapsamında profesyonellerin yarışma sürecine ilişkin görüşleri alınmış ve bu doğrultuda sürecin işleyen ve işlemeyen yönleri ortaya koyulmuştur. Buradan hareketle nasıl bir yarışma süreci olması gerektiğini ortaya koyan ideal bir yarışma süreci önerisi yapılmaya çalışılmıştır.
İmgelenebilir kentsel mekanların niteliklerinin fraktal yaklaşım ile saptanması ve bir tasarım gramerinin geliştirilmesi

Bu çalışmada, imgelenebilir kentsel mekanların tasarımına ilişkin girdileri elde etmek ve bir tasarım grameri altlığı oluşturmak hedeflenmiştir. Çalışmada imgelenebilir mekanların fiziksel nitelikleri fraktal değerlendirme yöntemi ile saptamıştır. Sokak ölçeğinde gerçekleştirilen çalışmada sokak vistaları üzerinden değerlendirmeler yapılmıştır. Çalışma iki aşamalı bir araştırma süreci ile gerçekleşmiştir. İlk aşamada, örneklem olarak belirlenen kentlerden toplam 42 adet sokak vistasına ait resim seçilmiştir. Örneklem kentler ve resimlerin seçiminde sokakların fiziksel niteliklerinin farklılaşması belirleyici olmuştur. Daha sonra, sokak vistasına ait fraktal boyut hesaplanmıştır. Sokak vistasına ait fraktal boyutu etkileyen fiziksel nitelikler tanımlanmış, bu nitelikler ve fraktal boyut arasındaki ilişki korelasyon analizi ile incelenmiştir. Bu analiz sonucunda, imgelenebilir mekanların tasarımında sıra ile bina cephelerinin, sokak genişliğinin, bina çatılarındaki uç noktaların sayısının, donatı elemanlarının yoğunluğunun, sokağın kapalılık oranının, sokaktaki toplam bina sayısı ve peyzaj yoğunluğunun önemli olduğu tespit edilmiştir. Çalışmanın ikinci aşamasında, 170 katılımcı üzerinde tanıma testi ile zihinsel imge değerlendirmesi yapılmış, katılımcıların sokak resimlerini tanıma performansları ve resimlerin tanınmasını sağlayan nitelikler araştırılmıştır. Resimlerin tanınma performansı ve sokak vistasına ait fraktal boyut arasında istatistiki olarak anlamlı ve pozitif bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Bina cepheleri ve sokağın kapalılık oranı resimlerin tanınmasında ağırlıklı olarak belirleyici olmuştur. Resimlerde, bina cepheleri, donatı elemanlarının yoğunluğu ve peyzaj yoğunluğu arttıkça, zihinsel imgenin akılda kalıcılığı da artmıştır. Sonuç olarak, fraktal geometrinin zihinsel imge ile olan ilişkisi net bir biçimde ortaya konulmuş ve imgelenebilir mekanların oluşumuna yönelik bir tasarım grameri geliştirilmiştir.
Assessing Ankara Metropolitan Municipality's public art approach in Ankara since the mid-1990s

Kamusal alanlar, kentsel mekan ile toplumsal ve kültürel değerler arasında güçlü ilişkiler kurarak, kentsel yaşamda önemli roller üstlenirler. Kamusal mekanlar ve temel bileşenlerinin insanlar üzerinde çok boyutlu etkileri vardır. Kamusal alanın önemli bir yapı taşı olan kamusal sanat, kapsamında çok çeşitli sanat çalışmaları ve etkinlikleri bulundurur. Böylece kamusal sanat, mekanın önemine değişik biçimlerde katkıda bulunur. Her kültür, ülke ve kentin kamusal sanat politikaları, dolayısıyla bu politikaların sonuçları, birbirinden farklıdır. Bu çalışma, Ankara'da son yirmi yıldır uygulanan kamusal sanat politikalarına odaklanarak, bu politikaların kente nasıl katkı sağladığını ve ne tür etkilerde bulunduğunu incelemektedir. Bu bağlamda, Ankara Büyükşehir Belediyesi'nin kamusal sanat politika ve müdahalelerini derinlemesine inceleyerek, çok boyutlu etkilerini değerlendirmektedir. Bu tez, kentlerde anlamlı kamusal mekan yaratmada, Belediyelerin kamusal sanat politikalarının ne kadar önemli olduğunu tartışmaktadır.
An analysis of gated communities in terms of housing typology, housing production type and real restate value: The case of Urla

Bu çalışma, İzmir metropol alanının bir banliyösü olan Urla'daki kapalı sitelerinin yerlerini harita üzerinde belirleyerek; bina yılı, konut tipolojisi, konut üretim tipi ve gayrimenkul değeri gibi dört parametre ile ilişkili olarak yer dağılımını analiz etmektedir. Çalışma alanında 69 kapalı site ele alınmıştır. İlk parametre, bina yapım yılıdır. İkinci parametre ise konut tipolojisi ile ilgili olup, inşaat alanı, konut tipolojisi ve kapalı sitedeki hane sayısına ilişkin verileri içerir. Üçüncü parametre konut üretim tipolojisi ile ilgilidir. Bu parametrede, kapalı siteler, İlhan Tekeli'nin makalesinde (1982) bahsedilen, bireysel konut üretimi, yapı kooperatifi konut yapı üretimi, yap-satçı üretim, toplu konut şirketleri üretimi, yapı kooperatifi birlikleri - yerel yönetim konut üretimi gibi üretim türlerine göre kategorize edilmiştir. Son parametre ise kapalı sitelerdeki binaların gayrimenkul değerleri ile ilgilidir. Gayrimenkul değerleri parametresi, Grant ve Mittelsteadt (2004) belirtildiği gibi, korunan toplulukları prestij seviyelerine göre gruplandırılmasına olanak sağlamaktadır. Tezin sonuçları, Urla'daki kapalı sitelerin inşaat yıllarına, konut tipolojisi, konut üretim tipolojisi ve gayrimenkul değerlerine dayanan çeşitli yer dağılım modelleri geliştirdiğini göstermektedir. Tezde yer alan söz konusu modeller ve Urla'daki kapalı sitelerin yer dağılımı ele alınacaktır.
Assessment of institutional thickness within the context of tourism-led local economic development the case of Beypazarı

Turizm, küresel ekonomik yeniden yapılanmaya bağlı olarak yerel ekonomik kalkınmanın önemli bir parçası olmaya başlamış ve son yıllarda birçok bölge turizm odaklı yerel ekonomik kalkınma kaydetmiştir. Kurumsallaşma kapsamında ortaya atılan ve yerel ekonomik kalkınma çerçevesinde yoğun olarak tartışılan kurumsal sağlamlık kavramı, turizm odaklı yerel ekonomik kalkınma sürecinde önemli rol oynamaktadır. Kurumsal yapılanmaların yerelin küresel olarak rekabet edebilirliğini nasıl etkilediği bağlamında önemli ipuçları taşıyan kavram, güçlü bir yerel kurumsal yapı ve kurumlar arası işbirliğinin yerel ekonomik kalkınmadaki rolünü vurgulamaktadır. Bu tez, turizm odaklı yerel ekonomik kalkınma ve kurumsal sağlamlık kavramını tartışmakta ve kurumsal sağlamlığı turizm odaklı yerel ekonomik kalkınma kapsamında alan çalışması araştırma yöntemini kullanarak değerlendirmektedir. Araştırma son yıllarda metropollerden gelen günübirlik ziyaretçiler ile dikkate değer bir turizm gelişimi göstererek yerel ekonomisini bu yolla geliştirmeye çalışan Beypazarı ilçesinde yoğunlaşmaktadır. Bu gelişim, yerel yönetimin birçok kurum ile işbirliği sağlayarak başlattığı bir girişim sonucu oluşmuştur. Bu kapsamda tez, bölgenin yerel ekonomik kalkınma süreci kapsamında kurumsal sağlamlığını araştırmaktadır.
An approach to urban river rehabilitation for coexistence of river and its respective city: porsuk river case and city of eskişehir

Tüm canlılar, en çok da uygarlıkları inşa eden insanlar, daima su ile içsel bir bağ içerisinde olmuşlardır. Su ile yerleşimler arasındaki bu ilişki antik uygarlıklardan beri sürmektedir. Su kaynakları arasında akarsular, çaylar gibi 'akan sular' ulaşım, güvenlik, enerji, tarım, ticaret ve rekreasyon gibi yönlerden pek çok kentin yaşam kaynağı olmaları nedeni ile ayırıcı bir yere sahiptir. 19. yüzyıl sonları ile karasal ulaşımdaki gelişmeler nehir kıyılarının cazibesini azaltmış ve büyüyen sanayiler akarsuların zarar görmesine yol açmıştır. Bu ve bağlı nedenlerle kentsel akarsular, atıksu kanallarına dönüşmüş, çoğu kez üzerleri örtülmüş ve kent yaşamının marjinal elemanları haline gelmişlerdir. Özellikle 1970'li yıllarla birlikte, kaynakların sürdürülebilirliğine artan ilgi ile kentsel akarsuların hem insanlar için, hem kentler için yaşam kaynağı olma niteliği yeniden önem kazanmıştır. On yıllarca ihmal edildikten sonra kentsel akarsular, oluşan problemleri çözmeye yönelik olarak rehabilite edilmeye başlamıştır. Yeni kentsel akarsu rehabilitasyonu yaklaşımında, akarsuyun fiziksel koşullarını düzeltmeyi hedefleyen klasik rehabilitasyon pratiklerinin ötesinde, kentte su sisteminin bir bütün olarak ele alınması ön plana çıkmıştır. Birbirinden bağımsız, tek yönlü uygulamalar yerine, kentsel akarsular sürdürülebilir kentsel su sisteminin ve kentin kendisinin önemli bir parçası olarak görülmeye başlamıştır. Akarsu sağlığının iyileştirilmesi, kentsel akarsuları rehabilite ederken tüm kentsel su sisteminin dikkate alınması ile sağlanabilir. Ekokent yaklaşımı, sağlıklı bir kente ulaşma yolunda kentleri bir sistem yaklaşımı içinde ele alan önde gelen yeni yaklaşımlardan biridir ve bu yaklaşım içinde su sistemlerinin sürdürülebilirliği belirgin bir öneme sahiptir. Bu bağlamda, tezin birinci savı olarak, ekokent ölçütlerinin, kentsel akarsular için daha sürdürülebilir bir geleceğin oluşturulmasında yol gösterici olacağı ileri sürülmektedir. Kentsel akarsular, ekosistemin bir parçası olmalarının ötesinde, tarih boyunca yapılı çevre ile birlikte yaşamışlar ve dönüşmüşlerdir. Bu nedenle, kent dokusunun önemli bir odaksal ögesi olarak kentsel akarsular, kentteki diğer odak noktaları ile birlikte değerlendirilmelidir. Akarsu ve kentin bütünleşmesi kavramı ile ortaya konan bu kısım, tezin ikinci savını oluşturmaktadır. Bu bağlamda tezde, kentsel akarsular ve kentsel akarsuların rehabilitasyonu, ekokent yaklaşımı ışığında ve akarsu-kent bütünleşmesi kapsamında irdelenmektedir. Çalışma, karşılaştırmalı analiz ve alan çalışması analizi araştırma yöntemleri ile yürütülmektedir. Ampirik ele alış için seçilen alan, Porsuk Çayı ve içinden geçtiği Eskişehir kentidir. Ekokent ve akarsu-kent bütünleşmesi çerçevesinde geliştirilen ölçüt setleri ve bu ölçütlerin alanda test edilmesi, akarsu ve kentin birlikte varoluşuna katkıda bulunmak için fırsat sunmaktadır.
Yaygın basında kent: 2000 yılı sonrasında kentsel mekanın sunumu

Son yıllarda Türkiye'de kentsel yatırımların yoğunlaşması ile birlikte kentlerde hızlı bir değişim ortaya çıkmıştır. Kentsel konular artık sadece literatürde tartışılmamaktadır. Kentsel politikalar ülke gündeminde geniş yer bulmakta ve bu konular kamuoyunda da tartışılmaktadır. Kamuoyunda özellikle toplu konut, kentsel dönüşüm, şehir planı, imar, gayrimenkul, kentleşme, mega proje, kentsel proje, deprem gibi kavramlar sıklıkla tartışılmakta, fikir, plan, proje, uygulama süreçlerinde yaşanan tartışma ve söylemler zaman içinde değişebilmektedir. Bu değişim planlamanın kendi teknik yaklaşımları ile değil aynı zamanda farklı kesimlerin tepki, yorum ve yargıları da dikkate alınarak değerlendirilebilir. Kentsel mekana dair yoğun yatırım, değişim ve kamuoyu yoğunlaşması üzerinden yapılacak çözümlemeler ile Türkiye'deki kentsel dinamiklerin literatürdeki diğer örneklerle ne derece benzeştiği ve ayrıştığı anlaşılabilir. Bu tez çalışması ile basındaki haberlerin planlama gündemine etkisi, kentsel politikaların kentinbiçimlenmesindeki rolü, kentin değişen dinamikleri çerçevesinde irdelenmektedir. 2000 yılı sonrasında Türkiye'de yaygın basında kent mekanına dair haberler üzerinden zaman içerisinde değişen kentsel konular, kentsel projeler ve bu projelere yönelik yaklaşımlar incelenerek kent mekanına dair sorun, konu ve projelerin algılama biçimi, tanımları ve önem dereceleriaraştırılmaktadır. Bu çalışmada öncelikle literatür taraması yapılmış daha sonrasında literatür taramasında öne çıkan kavramlar doğrultusunda içerik analizi yapılmıştır. Haberlerin analizi için Hürriyet gazetesinde 2002- 2015 yılları arasında yayınlanan kentsel mekana dair haberlerin ne sıklıkta ve nasıl ele alındığını araştırılmaktadır.
Kentsel yenileşme süreci bağlamında 'soylulaştırma': Fener-Balat örneği

Bu çalışmada 'kentsel yenileşme' ve 'soylulaştırma' kavramlarının ve evrelerininaçıklanması, bölge ve ülke ölçeğinde kentsel yenileşme deneyimlerinin ve İstanbul'da yaşanan soylulaştırma süreçlerinin anlatılması ve daha sonra da Fener-Balat'ta uygulanan ve birçok özelliği ile ülkemizde ilk sayılabilecek bir kentsel yenileşme projesi olan, Fener ve Balat Rehabilitasyon Projesi'nin değerlendirilmesi, son olarak da bu proje ile birlikte yaşanmaya başlanan Fener ve Balat'taki soylulaştırma sürecinin ele alınması amaçlanmaktadır.'Kentsel yenileşme', temel olarak kentsel alanda yaşanan sorunların, fiziksel, ekonomik ve sosyal boyutların birlikte ele alınıp, bütünleştirici bir yaklaşımlaçözülmesidir. Son dönemde planlamanın gündeminde kentsel yenileşmeuygulamaları ile birlikte tartışılan başka bir kavram olan 'soylulaştırma' ise, genel olarak orta ve üst-orta sınıfların kent içinde dar gelirli ve yoksul kesimlerinyaşamakta olduğu, köhneleşmeye yüz tutmuş tarihi konut alanlarına yerleşmelerinive buraları yenileyerek kendi yaşam standartlarına uygun hale getirmelerini içeren bir süreçtir. Fener - Balat Rehabilitasyon Projesi'nde, bir kentsel yenileşme projesinin sonucunda, uygulama yapılan bölgede soylulaştırma sürecinin yaşanmasına yol açabileceği ya da bu süreci hızlandırabileceğine dair bir örnek olarak karşımızda durmaktadır. Bu proje yaşadığı gelişmeler, eğilimler ve bu süreçte ortaya çıkan dirençlerle, kentsel yenileşmeyi ifade eden, böyle bir rehabilitasyon projesinin ne kadar çok boyutlu, karmaşık, birbiriyle bağıntılı, zorlu ve uzun bir süreç olduğunu ortaya koymaktadır.
The Impacts of telecommunication technologies on urban space

İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİNİN KENTSEL MEKANA ETKİLERİ Artar, Neslihan Yüksek Lisans, Kentsel Tasarım Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Gönül Tankut Aralık 1999, 92 sayfa Bu tezin amacı, iletişim teknolojilerindeki gelişmelerin kentlerin mekansal ve sosyal yapılanmasındaki etkilerini, insanların birbirleri ile olan yüz yüze görüşmelerindeki değişimleri vurgulayarak, kentlerin sosyal, fiziksel ve ekonomik gelişimlerini de göz önüne alarak ve Ortadoğu Teknik Üniversitesi Yerleşkesi'nde yapılan örnek çalışma ile araştırmaktır. Bu amaçla, iletişim teknolojilerine neden ihtiyaç duyduğumuz ve güvenilir bilgiye zamanında erişmenin önemi incelenmiştir. Ardından, hangi teknolojilerin kentleri etkilediği araştırılmıştır. Konunun kentle ilgili çalışmalarda günümüze dek göz ardı edilmiş olmasının nedenleri belirlenmeye çalışılmıştır. Teorik yaklaşımlar incelendikten sonra, gelişmiş iletişim teknolojilerinin insanların sosyal hayatı ve kentsel mekan üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Konuyla ilgili daha önce yapılmış olan örnek bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu nedenle Ortadoğu Teknik Üniversitesi Yerleşkesi örnek çalışma alanı olarak belirlenip, iletişim teknolojilerinin insanların yüz yüze görüşmelerini nasıl etkilediği araştırılmaya çalışılmıştır. görüşmelerinde olan değişikleri ve tek bir mekana bağlı kalıp kalmadıklarını araştırmak üzere dağıtılmıştır. Sonuç olarak, iletişim teknolojilerinin kentlerin sosyal ve mekansal yapılanması üzerindeki etkileri, yapılan örnek çalışma ile beraber değerlendirilerek sonuçlar ve öneriler sunulmuştur.
Türk şarap endüstrisinde dayanıklılık: Trakya bağ rotası örneği

Dayanıklılık, son on yılın ekonomik coğrafya ve bölgesel gelişme yazını kapsamında geniş bir çerçeveden incelenerek güncelliğini koruyan bir araştırma konusu olmasına karşın, teorik düzlemde yapılan tartışmalarda bulguya dayalı saha araştırmalarının yetersizliğine işaret edilmekte, bu konuda özellikle görece az araştırılan coğrafyaların ve sektörlerin önemine vurgu yapılmaktadır. Bu tez çalışmasında, söz konusu ihtiyaca cevap verebilmek amacıyla Türk şarap sektörü ele alınmıştır. Araştırmada öncelikle, ikincil verilerden hareketle, tarihsel perspektiften Türk şarap sektörünün gelişim süreci ve genel durumu ortaya konulmuştur. Sonrasında, örnek çalışma olarak, Türkiye'deki şarap üreticilerinin yaklaşık üçte birinin yer aldığı Trakya bölgesinde Kalkınma Ajansı'nın desteğiyle bir bölgesel dayanıklılık ve işbirliği projesi olarak geliştirilen, Trakya Bağ Rotası incelenmiş ve rotaya dahil edilen işletmelerin 2000 sonrası değişen kurumsal bağlam ve ortaya çıkan yeni şoklar karşısında nasıl ayakta kaldıkları sorgulanmıştır. Çalışma sonucunda bu girişimin, Trakya'da şarap üretiminin yerele gömülü yapısall özellikleri nedeniyle, firmalar arası işbirliği ortamını yaratmada beklentileri karşılayamadığı; buna karşılık üreticilerin rotadan bağımsız bir biçimde kendi sektörel dayanıklılıklarını inşa etme yoluna gittikleri tespit edilmiştir.
Kent mobilyalarının kullanım ilişkileri

Ülkemizde yaşanan hızlı kentleşme olgusu, değişen yaşam şartları, değişen toplum yapısı ve teknolojik gelişmeler, kentlerin gelişimleri, planları ve görünümleri üzerinde etkili olmaktadır. Bu bilinçle kent planlamacıları, tasarımcılar, sosyal bilimciler, yerel yönetimler ve endüstri ürünleri üreticileri; uygar, yaşanabilir, insan ihtiyaçlarına cevap veren, estetik değerlere sahip, çağdaş kentler oluşturabilmek için yeni araştırmalar yapmakta ve çalışmalarını, hizmetlerini bu araştırma sonuçlarına göre yönlendirmektedirler. Kent mobilyaları konusundaki araştırmalarda bu kapsamda önem taşımaktadır. Bu çalışmada da kent mobilyaları konusunun öneminin vurgulandığı giriş bölümünden sonra, ikinci bölümde kentsel mekanların tanımı ve kentsel mekanların vazgeçilmez elemanları olan kent mobilyalarının tanımı, tarihsel gelişimi, tasarım ölçütleri anlatılarak farklı açılardan sınıflandırmaları yapılmıştır. Üçüncü bölümde de alt yapıya bağlılıklarına göre yapılan sınıflandırmaya göre, alt yapıya bağlı kent mobilyaları örnekleri ve alt yapıya bağlı olmayan kent mobilyaları örnekleri; işlev, konum, tasarım, bakım, malzeme ve üretim teknikleri, kısaca kullanım ilişkileri açısından ele alınmıştır. Dördüncü bölümde, kent mobilyalarının uğradığı vandalistik eylemler, bu eylemlerin nedenleri ve önlenmesi için dikkat edilmesi gereken noktalar üzerinde durulmuştur. Beşinci bölümde de kentsel mekanların ve kent mobilyalarının önemi vurgulanarak, ülkemizde kent mobilyaları konusundaki eksikliklere yönelik önerilere yer verilmiştir.
The transformation process of community and neighborhood shopping centers into retail urban voids: The case of Ankara

Küreselleşme şehirlere önemli değişiklikler ve zorluklar getirmiştir. Küreselleşmenin en tartışılmaz özelliklerinden biri, halkların yaşam tarzlarını ve tüketim modellerini önemli ölçüde etkileyen 'akışların yoğunlaştırılması'dır. Bundan dolayı alışveriş merkezleri daha cazip hale gelmiştir. Günümüzde, alışveriş merkezi, modern kapitalist tüketiciliğin bir örneği olarak görülmekte. Günümüzde başarı oranlarını maksimum düzeye çıkarmaya çalışan farklı türlerde alışveriş merkezleri bulunmaktadır. Alışveriş merkezlerinin başarı oranındaki bir düşüş, bu alışveriş merkezinin ömrünün sonlara doğru yaklaşmakta olduğunun göstergesidir. Başarı oranındaki düşüş çok yüksekse eğer, bu, alışveriş merkezinin daha hızlı bir şekilde yok olmasına ve 'perakende kent boşluğuna' dönüşmesine neden olmaktadır. Bir alışveriş merkezinin 'yok olmasından' sorumlu birçok faktör vardır. Bu çalışmada, ölü ve karsız alışveriş merkezlerinin erişilebilirlik, sosyo-ekonomik yapı, rekabet, perakende alanındaki değişimler ve çağdaş gelişmeler şeklindeki bazı kent ölçeği ve bina ölçeği faktörlerinin bir sonucu olduğu varsayılmaktadır. Açıklayıcı bir araştırma ile, Ankara'daki farklı yaşam evrelerinde bulunan alışveriş merkezleri için yukarıda belirtilen faktörlerin değerlendirilmesi hedeflenmiştir. Yukarıda belirtilen faktörlerin çoğunlukla toplum ve mahalle alışveriş merkezlerinin ömrünü etkilediği görülmektedir. Ankara örneğinde yakın gelecekte kentsel boşluk olma yolunda olan tüm alışveriş merkezleri tespit ve analiz edilmiştir. Ayrıca şu anda bir kentsel boşluk olan alışveriş merkezleri; ya da geçmişşte kentsel bir boşluk olan ancak belirli yenileme ve dönüşüm teknikleriyle şehre tekrar entegre olan alışveriş merkezleri de tespit edilmiştir.
Kentsel dış mekanların aydınlatılmasının kentsel tasarım ilkeleri açısından incelenmesi

İnsanların günlük yaşamlarında gerçekleştirdikleri aktiviteler bir arada kentsel yaşamı oluştururlar. Kent için önemli olan, kentsel dış mekanların kullanılabilir hale getirilmesi böylece kentsel yaşam kalitesinin yükseltilmesidir. Kentsel dış mekanların, kent içerisindeki toplu yaşamın tüm etkinlilerinin gerçekleştiği, kentlilerin nefes aldığı ve yapılar dışında yaşamlarını sürdürdükleri mekanlar olmaları sebebiyle, düzenlenmeleri önem kazanmaktadır. Kentsel dış mekanların kullanılabilir olmasını sağlamada bir düzenleme aracı olarak kentsel tasarımdan yararlanılmaktadır. Günışığı ile aydınlanan ve özellikleri doğrultusunda algılanan kentler, alışılmış oldukları için dikkat çekici bir özellik sergilemezler. Yapay aydınlatma kaynağı olan lambalar ise koşullara uygun aydınlıklar oluşturmaktadır. Gündüzleri gün ışığı ile aydınlanan kentler, geceleri yapay aydınlatma elamanları ile aydınlatılarak, kentin özellikli bölgelerinin vurgulanması, sosyal ilişki ve etkileşimlere olanak vermesi sağlanmaktadır. Kent gündüz ve gece kullanımları ile bir bütün oluşturmaktadır. Bu nedenle kentsel aydınlatma konusunun, kentsel tasarım bütünü içinde yer alması gerekmektedir. Çağdaş aydınlatma tekniğinin getirdiği bütün imkanlardan faydalan il mal idir. Işık kaynağının seçimi, aydınlatma elemanlarının biçimlenişi, oluşturulacak sistemlerin özellikleri ve kullanım süreleri gibi konulara kentsel tasarım süreci ve bütünü içinde yer verilmelidir. Yapmış olduğum çalışmanın birinci bölümde, toplu yaşamın tüm etkinliklerinin gerçekleştiği, kentsel sistemdeki mekan ve dış mekan kavramları açıklanmış, bu kavramların kentsel yaşam içerisindeki yeri ve önemi üzerinde durulmuştur. Kentsel dış mekan türleri sınıflandırılmış ve bu mekanların düzenlenmesinde bir araç olarak karşımıza çıkan kentsel tasarım kavramı açıklanmıştır. İkinci bölümde kentsel dış mekanların, gündüzleri olduğu kadar geceleri de çeşitli kullanımlara imkan vermesi amacıyla yapılan kentsel aydınlatma tanımlanmış ve bu kavramın kentsel tasarım içerisindeki yeri incelenmiştir. Üçüncü bölümde içerisinde yaşadığımız ve çeşitli aktivitelerimizi gerçekleştirdiğimiz kentlerimizin, gece kullanılabilirliğini sağlamak ve görünümünü anlamlı kılmak amacıyla yapılacak aydınlatma için gerekli olan ilkeler anlatılmıştır. Sonuç olarak kentsel dış mekanların aydınlatılmasının gerekliliği üzerinde durulmuş, kentsel tasarım rehberleri ve projelerinde veri olarak kullanılabilecek, kentsel aydınlatma ilkelerinin sıralandığı bir sentez tablosu oluşturulmuştur.