turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Doğu belagatı ve batı retoriği üzerine mukayeseli bir inceleme

Bu çalışma, edebi sanatları Doğu belagati ve Batı retoriği açısından örnekler gösterilerek, açıklanarak aralarındaki benzerlikleri ve farklılıkları ortaya koymak amacıyla hazırlanmıştır. Bu amaçla Doğu belagati ve Batı retoriği üzerine kaynaklar incelenmiş, bir takım yabancı güvenilir sitelerden faydalanılmıştır. Açıklanan edebi sanatların kaynakçaları belirtilmiş ve doğu belagati ve batı retoriğinde benzer sanatlar bir arada işlenmiştir. Sanatlar üç bölümde incelenmiştir. Her bölümde eşleştirilen sanatlar için eşleşme sebeplerini anlatan bir bölüm yazılmıştır. Bu çalışmayla toplumlar arasındaki benzerlikler ve farklılıklar gösteren edebi sanatları tespit etmek amaçlanmıştır.
Ahmed Halis'in Tufeylü Menakıbi'l - Kibari'l- Mevlevİ Fİ Menkabeti Hazreti'ş - Şeyhi's-Sakıbi'l-Ma'nevİ'si ve eserin nesir üslubu açısından değerlendirilmesi

Bu tez ile XVIII. yüzyılda yaşamış olan Türk Edebiyatı şair, nasir ve şeyhlerinden Ahmed Halis'in Türkçe kaleme aldığı Tufeylü Menakıbi'l-Kibari'l-Mevlevi fi Menkabeti Hazreti'ş-Şeyhi's-Sakıbi'l-Ma'nevi adlı menakıbının transkripsiyonlu ve tenkitli metninin hazırlanarak eserin tanıtılması ve menakıbın dil ve üslup özelliklerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Ahmed Halis, menakıbında kendisi gibi bir Mevlevi şeyhi ve şairi olan babası Mustafa Sakıb Dede'nin hayatını ve kerametlerini kaleme almıştır. Menakıp, ayrıca Mevlevilik kültürü ve tarihi ile ilgili önemli bilgiler içermektedir. Eser, Mevlevilik tarihi açısından büyük öneme sahip bir şehir olan Kütahya'da 48 yıl şeyh olan, yetiştirdiği kişiler ve ortaya koyduğu eserlerle Mevlevi kültüründe ve edebiyat tarihinde büyük izler bırakan şair Sakıb Dede'nin hayatının yine bir şair olan oğlu Ahmed Halis'in kaleminden aktarılması sebebiyle önem arz etmektedir. Mensur olarak kaleme alınan menakıp; bilhassa Mevlana'nın Mesnevi'sinden, Sakıb Dede'nin Divan'ından ve Ahmed Halis'in şiirlerinden alınmış manzum parçalar içermektedir. Eserin Süleymaniye Yazma Eserler Kütüphanesinde bir, İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesinde üç olmak üzere toplam dört nüshasına ulaşılmış ve bu çalışma hazırlanırken bu nüshalardan en eski tarihli ve en güvenilir olduğunu düşünülen Süleymaniye Yazma Eserler Kütüphanesi 1186'da kayıtlı nüsha ile İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi 10145'de kayıtlı nüshaların edisyon kritiği yapılarak eserin metni oluşturulmuştur. Bu çalışma; 18. yüzyıl mensur eserlerine genel bir bakış, Ahmed Halis'in hayatı ve Tufeylü Menakıbi'l-Kibari'l-Mevlevi fi Menkabeti Hazreti'ş-Şeyhi's-Sakıbi'l-Ma'nevi''nin transkripsiyonlu ve tenkitli metni, metnin dil ve üslup incelemesi ve nüshaların tanıtımından oluşmaktadır.
Haşimİ'nin Mihr ü Vefa mesnevisi'nin tenkitli metni ve incelemesi

İslam medeniyetinin ortak kültür mirası içinde mimari, musiki ve edebiyata ait ürünler, hemen her kesime hitap eder. Mimar, musikişinas ve şair; Osmanlı'nın günlük hayatı içinde sanatı yoğurmuş estetisyenlerdir. Klasik edebiyat ürünleri, geleneğin bir parçası olarak yazıldıkları dönemin ve önceki birikimlerin birer aynasıdır. Her bir ürün, aynı zamanda onu ortaya koyan sanatçıdan izler taşır. Mihr ü Vefa, Haşimi'nin ikili aşk kahramanları üzerine bina ettiği bir mesnevidir. Kökeni Fars edebiyatıdır. Tema, aşktır. Evrensel bir konu olarak aşk, mesnevide yeniden yorumlanır. Aşık, maşuk ve rakip üçlemesi mesneviyi romantik bir hakikate taşır. Şahıs kadrosu, vak'a halkaları ve mekan unsurlarıyla oldukça hacimli bir eser olan mesnevi, 6532 beyittir. Eserde, tematik aksiyonu sağlayan ülkü değerlerle karşıt değerler kişiler üzerinden sembolleştirilmiştir. Hemen her karakter bir değere karşılık gelmektedir. Kurgusu sağlam olan eser, dönemin önemli mesnevilerinden biridir.16. yüzyılda kaleme alınan eserin biri yurt içinde diğeri yurtdışında olmak üzere iki nüshası tespit edilmiştir. Çalışmada iki nüshanın karşılaştırmalı metni ve incelemesi yapılmıştır. İnceleme kısmı, modern roman tekniğine uygun olarak yapılmıştır.
Sami Baydar'ın hayatı ve edebİ eserleri

Bilindiği üzere edebiyat tarihi araştırmalarında monografi çalışmaları oldukça önemli bir yere sahiptir. 1980 Kuşağı şairleri arasında yer alan ressam, şair, yazar Sami Baydar hakkında yapılan bu çalışma kapsamlı bir monografidir. Tez konusunun şekillendiği zaman Sami Baydar hakkında hazırlanmış bilimsel bir çalışmanın yapılmamış olması bu boşluğun doldurulmasına olan inancımızı arttırdı. Bu tezin yazma aşamasında ise Sami Baydar ve eserleri hakkında yazılmış bilimsel bir makale yayımlandı. Yüksek lisans tezi olarak hazırladığımız bu çalışmada özellikle 1980 Kuşağı Türk şiirinin ismi olan Sami Baydar'ın hayatını, eserlerini ve sanatını ayrıntılı bir şekilde incelemeye çabaladık. Bütün eserleri hakkında yapılmış çalışmaların bütününü değerlendirerek Baydar'ın Türk edebiyatı içindeki yerini belirlemeye çalıştık. Şiirlerini, öykülerini bir bütün içinde inceledik. Baydar'la ilgili belgeleri ve fotoğrafları da ekler bölümüne koyduk. Yaptığımız bu çalışma ile edebiyat tarihinde Sami Baydar'ın yerini belirleyerek bu konudaki açığı kapatmayı umuyoruz.
Şereflikoçhisar masallarının propp metoduna göre incelenmesi

Çağımızda teknolojinin hızlı bir şekilde ilerlemesi bizi biz yapan milli kültür unsurlarının saklanıp korunmasını güçleştirmektedir. Halk edebiyatı mahsulleri bu teknolojik gelişmeler sebebiyle kaybolmaya yüz tutmaktadır. Ankara nın uzak bir ilçesi olan Şereflikoçhisar, günümüzde halk kültürünün yaşatılmaya çalışıldığı bir bölgedir. Halk Edebiyatı sözlü mahsullerinden olan masal anlatma geleneği bölgede eskiden yoğun bir şekilde varlığını gösterirken günümüzde unutulmaya yüz tutmuştur. Dünya üzerinde masallar hakkında birçok çalışma yapılmıştır. Rus araştırmacı Vladimir Propp Masalın Biçimbilimi adlı çalışmasıyla olağanüstü masalların yapısını belirlemeye çalışmıştır. Peri masallarında bulduğu 31 fonksiyonu 100 kadar masala tatbik eden Propp, yeryüzündeki tüm masalların ortak bir yapıya sahip olacağını savunmuştur. Çalışmamızda bölgeden derleme yöntemi ile tespit ettiğimiz masalları Rus araştırmacı Viladimir Propp un Masalın Biçimbilimi adlı çalışmasıyla ortaya koyduğu Yapısalcı Kuram veya kendi adı ile anılan Propp Metoduna göre inceledik. Çalışmamızda Propp un 1985 yılında dilimize çevrilen Masalın Biçimbilimi adlı kitabını ve Propp Metodu nun Türk masallarına ilk uygulandığı çalışma olması sebebi ile Prof. Dr. Umay GÜNAY ın 'Elazığ Masalları ve Propp Metodu' adlı doktora tezini esas aldık. Çalışmamızda Şereflikoçhisar daki masal anlatma geleneği ve oradan derlenenen masalların Vladimir Propp Metodu na göre incelenmesine yer verilmiştir.
Divan edebiyatında aşk redifli gazeller ve şerhleri

'Divan Edebiyatında Aşk Redifli Gazeller ve Şerhleri' adlı tezimizde yüzyıllara hükmeden şiirler incelenmiştir. Şiir türünde mükemmele eserler veren ve bu mükemmelliğin nedeninin 'yalnız aşk' olduğunu ifade eden eski şairlerin gönül dünyasındaki aşkın ne olduğu tespit edilmeye çalışılmıştır. Eserler incelendikçe aşkın yalnızca 'ayn', 'şın' ve 'kaf'ın bir araya gelmesiyle oluşmadığı görülmüştür. Aşk, geçmişşten beri gerek eserlerde gerekse gönüllerde yaşayarak günümüze kadar ulaşmıştır. Bu çalışma hazırlanırken ulaşabildiğimiz bütün divanlar taranmıştır. Böylelikle 435 divan üzerinde çalışma yapılmıştır. Bu divanlarda yer alan gazellerden 348 adedinin 'aşk' redifli olduğu tespit edilmiştir. Bu gazeller şairlerinin yaşadığı yüzyıllara göre tasnif edilmiştir. Bu gazellerin dil içi çevirileri yapılmıştır. Elde edilen gazelin yüzyılı ve hangi şaire ait olduğu verilerek o bölümde örneklendirilmiştir. Tespit ettiğimiz gazellerde yer alan aşk, aşık ve sevgili ile ilgili yapılan teşbihler bulunmuştur. İncelenen gazellerde yer alan nazire gazeller tespit edilerel çalışmamızda belirtilmiştir. Şairler bu gazellerde beşeri aşktan ilahi aşka yol alışı ifade etmişler, böylece Divan Edebiyatında aşk anlayışını ortaya çıkarmışlardır.
Necef Bey Vezirov'un hayatı, sanatı ve eserleri

'Necef Bey Vezirov'un Hayatı, Sanatı ve Eserleri' başlıklı çalışmamız Necef Bey'in Azerbaycan edebiyatına katkısını ortaya çıkarmıştır. Bir tiyatro yazarı olarak ön plana çıkmışsa da dönemin önemli gazetelerine yazdığı fikir yazıları onun aynı zamanda iyi bir gözlemci olduğunu da gösterir. Eserlerinin hemen hepsinde Azerbaycan hayatını ele almıştır. Toplumda yaşanan sorunları iyi tespit ederek tiyatrolarında ve gazete yazılarında bunu iyi işleyen yazar, edebiyata pragmatik bir açıdan yaklaşmıştır. Onun bu eserlerinin yanında kısa hikayeleri ve şiirleri de vardır. Ancak tiyatrolarındaki başarısını bu eserlerde göremeyiz.
Asım Arif-Zade Divançesi

Asım Arif-zade, şiirlerinde mahalli-folklorik üslubu kullanmış, takipçisi olduğu Nedim'in ifade inceliğini yeterince yakalayamayıp müstehcen ve argo söyleyişlere yer vermiş, XVIII. yüzyıl Divan şairidir. Kaynaklarda hayatı hakkındaki bilgiler oldukça sınırlıdır. Kaynaklardan edinilen bilgilere göre asıl adı Mehmet'tir. Ölüm tarihi H. 1150 (M. 1737) olup doğum yeri ve tarihi ile ilgili bilgi mevcut değildir. XVIII. yüzyılın ilk yarısında yaşamış olan Asım Arif-zade Nedim'le çağdaştır. Asım Arif-zade Nedim'in üslubundan çok etkilenmiş olup onun birçok şiirine nazire yazmıştır. Şiirlerinde mahallileşmenin etkisiyle günlük konuşma dilinin unsurlarına, atasözlerine ve deyimlere, yerel konulara, adetlere oldukça fazla yer vermiştir. Genel olarak şiirlerinde kullandığı dil, sade ve külfetsizdir. Ancak, kullandığı argo sözcükler şiirinde yer yer müstehcenlik yaratmıştır. Şiirlerinde din ve tasavvufa yer vermemiştir. Tek eseri Divançesidir. Yapılan araştırmalar sonucunda başka bir eseri olduğuna dair herhangi bir bilgiye rastlanmamıştır. Asım Divançesinde; 7 murabba, 8 tahmis, 1 müseddes, 5 tarih, 2 mesnevi, 48 gazel, 4 rubai, 11 kıt'a, 3 nazm, 35 matla ve 8 müfred olmak üzere toplam 132 manzume vardır. Bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, Asım Arif-zade'nin hayatı ve edebi kişiliği; ikinci bölümde, Divançe metni şekil ve içerik bakımından incelenmiş; üçüncü bölümde ise Divançenin çeviri metni, dizin-sözlük verilmiştir.
Karaman ili yer adları

Karamanoğulları Beyliği, Türkmen beyliklerinin arasında Anadolu'daki yerini almayı başarmış ve uzun süre hayatta kalabilen beylik olmuştur. Beyliğe, Karaman başkentlik yapmıştır. Şehrin tarihi geçmişşi, çok eskilere dayanmaktadır. Birçok uygarlığa ev sahipliği yapmış olan Karaman, farklı kültürlerin kaynaşmasına sebebiyet vermiştir. Bu sebeptendir ki şehir, pek çok kültürel mirası da içerisinde barındırmaktadır. Karaman, aynı zamanda ülkemiz için değerli olan birçok seçkin şahsiyeti de yetiştirmiştir. Karamanoğlu Mehmet Bey, Türk kültür tarihi açısından önemli olan olaylardan birisine imza atmış ve yayımlamış olduğu ferman ile birlikte 13 Mayıs 1277'de 'Türkçe'yi resmi dil ilan etmiştir. Geçmişi binlerce yıl öncesine dayanan ve dünyada milyonlarca kişinin konuştuğu Türkçenin, Anadolu'da ebediyen yaşamasına öncülük etmiştir. Tarih, kültür, sanat ve sanayi şehri olan Karaman, 'Türkçenin Başkenti' olarak bilinmektedir. Şehir, kendisine verilen bu unvanın hakkını vermeye çalışmaktadır. Şehirde herhangi bir şeye ad verilirken Türkçe olmasına özen gösterilmektedir. Yer adları da bunlardan birisidir. Çalışmamızın konusu olan 'Karaman İli Yer Adları'nın incelenmesi yapılmış olup, yerleşim yerlerine verilen adların çoğunluğunun Türkçe olması dikkati çekmektedir. Çalışmamız Giriş, . Bölüm, . Bölüm, . Bölüm, . Bölüm, Sonuç, Kaynakça, ve Dizin Bölümlerinden oluşmaktadır. Çalışmamızda Karaman'da bulunan yer adları üzerinde durulmuştur. Yer adlarının kelime anlamları verilmiş olup köken ve dil bilgisi açısından incelemeleri yapılmıştır.
Seyyid Mehmed Emin Baba: Hayatı edebi kişiliği divanı ve incelemesi

Seyyid Mehmed Emin Baba XVII. yüzyılın sonları ile XVIII. yüzyılın baŞları (ö. 1718) arasında Bursa'da yaşamış, çeşitli medreselerde görev yapmış, NiyAzi-i Mısri'nin önde gelen halifelerindendir. Şeyhinden aldığı icazetle Uludağ eteklerinde kendi evinde çarŞamba akşamları Mısriyye usulünce ayin icra etmiŞ ve mürid yetiŞtirmiştir. Başta İsmail Hakkı Bursevi olmak üzere dönemin meşhur sufileriyle iyi ilişkileri olduğu nakledilir. Seyyid Mehmed Emin Baba Divanı'nın elimizde tek nüshası bulunmaktadır. DivAn baştan sona tasavvufi mahiyettedir. NiyAzi-i Mısri Divanı ile benzerlik gösterir. Arapça ve Farsça'ya vakıf olan şair, yer yer Eski Anadolu Türkçe'sinde yer alan kelimeler kullanmıştır. Sade bir dil kullanmış, birçok mutasavvıfın divanında olduğu gibi hece veznini de sıkça kullanmıştır.
Türk halk kültüründe çobanlık

Atı ilk evcilleştiren millet olan Türklerin yaşamında at sürülerinin bakımını üstlenen ve bunu yapan yılkıcılar, çobanlar geniş bir yer tutmuştur. Hayvan yetiştiriciliği Türk milletinin yaşam şeklinin, varoluşunun bir şartı olmuştur. Buna bağlı olarak çobanlığa dair gelenekler, inanışlar ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada kültür tarihimizde geniş yer bulan çobanlık ve ona bağlı ritüeller incelenmeye çalışılmıştır. Çobanlığın icrasındaki geleneksel yöntemler, araç-gereçler, çobanlığa dair uygulamalar araştırılmıştır. Peygamberlik ve çobanlık arasındaki ilişki ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Göçebe yaşam içerisinde ve sonrasında çobanlığın halk edebiyatı açısından içerdiği mesajlara yer verilmiş; halk edebiyatına ait olan ve hazine değeri taşıyan destan, masal, efsane, halk hikayeleri, türkü, mani, atasözü gibi Türk kültürünün geleneğinin taşıyıcısı olan türler içerisinde çobana ve çobanlığa verilen değer üzerinde durulmuştur. Çobanın Türk kültüründe sadece koyun veya at besleyen kişi olmayıp aynı zamanda astral mitlerin de merkezi figürü olduğuna dair örneklere yer verilmiş, İslamiyet öncesi şamanların, baksıların özelliklerinin bir kısmının günümüzdeki bazı çobanlarda var olduğu gözlenmiştir. Büyük hayvan sürülerine sahip olan Türklerin çoban ve çobanlık etrafında oluşturdukları derin çoban kültü araştırılmıştır
Sermed Divanı

Bu çalışmada 1202 (M 1787) de ölmüş 18. yüzyıl Divan şairi Feyzullah Sermed Efendi'nin birisi İstanbul Topkapı Sarayı Müzesi Hazine Kitaplığı (Yzm. 890) nüshası, diğeri ise Ankara Türk Dil Kurumu Kütüphanesi (Yzm. A 378) nüshası olmak üzere iki divan nüshası incelenmiş ve karşılaştırmalı bir metin ortaya konmuştur. Eserde 11 ayrı nazım şekliyle yazılmış 218 manzume dahilinde 1630 beyit tespit edilmiş ve bunlar şekil açısından incelenmiştir. Bunun yanı sıra Osmanlıca yazma kaynaklar araştırılarak Sermed hakkında bilgilere ulaşılmış, bu bilgiler orijinal şekilleriyle sunulmuş, daha sonra şairin hayatı ve edebi kişiliği hakkında genel bir değerlendirmeye gidilmiştir. III
Yücel dergisi ve dergi etrafında gelişen edebi faaliyetler

Dergiler, gazetelerin de kitapların da özelliklerini taşıyan; ne tam bir gazete ne de tam bir kitap olmayan bir yayın türüdür. Özellikle kültür. sanat ve edebiyat dergileri dönemlerinde sosyal yaşantıya ciddi etkilerde bulunmuştur. İncelememiz'e kaynaklık eden Yücel dergisi de bir kültür, edebiyat ve sanat dergisidir. 1935- 1 956 yılları arasında belli aralıklarla 163 sayı çıkarılan dergi modern Türkiye'nin oluşum devresinde sosyal, kültürel ve siyasi hayata ciddi katkılarda bulunmuştur. Biz Yücel'i Cumhuriyet Türkiyesi'nin önemli bir dönemine tanıklık ettiği ve döneminde Kemalist gençliği peşinden sürükleyerek aydınlık Türkiye'nin yapı taşlarından birini oluşturduğu için inceledik. Öncelikle genel bir bakışla Yücel'i tanımaya çalıştık. Bu tanıma çalışması esnasında derginin 1956 yılına kadar olan yayın serüveninde dergiye yazan bütün yazarların alfabetik sıraya göre bir soyadı indeksini oluşturduk. Yücel'in edebi faaliyetleri de Cumhuriyet sonrası gelişen İnkılap Edebiyatı'nın Yücel'deki yansımaları da çalışmamızın diğer önemli bölümünü teşkil etti. İncelememiz iki bölümden oluşmuştur. Birinci bölümde bir dergi olarak Yücel'in kendisini nasıl ifade ettiği ikinci bölümde ise dergideki edebi faaliyetlerin ne yönde olduğu incelenmiştir. Birinci bölümde Yücel'in yazı kadrosu, sosyal ve siyasi hayata etkisi, ideal okuyucusu ve yayın politikası ve son olarak Neo-Hümanist bir dergi olarak Yücel incelenmiştir. İkinci bölümde derginin dönemin hakim edebiyat anlayışı olan inkılap edebiyatıyla ilgisinin ne düzeyde olduğunu belirlemek için tenkit yazıları ve anketler incelenmiştir. Edebiyat yazıları konularına göre sınıflandırdığında ise şu gruplar oluşmuştur: 'Tercüme hayatımızı anlatan yazılar. Edebiyat teorisi yazıları, Dünya edebiyatından önemli şahsiyetlerin anlatıldığı yazılar. Türk edebiyat tarihi yazıları ve Dil yazıları' Her bölümle ilgili önemli görülen yazılar da dergiden aynen alarak ekler kısmı oluşturulmuştur. 264 Bütün bu incelemelerimiz neticesinde Yücel'in döneminde modemite yanlısı bir dergi olduğu görülmüştür. Moderniteye gidecek yolun Kemalist ideolojiden geçtiğine inanan dergi Kemalist ideolojinin bayraktarlığını da üstlenmiş denilebilir. Türk insanının özüne dönerek kendini keşfetmesi olarak kısaca tanımlanabilecek olan Neo-Hümanist anlayış Yücel'in yayın politikasını belirlemiştir. Dergi bu anlayış çerçevesinde İslamiyetten önce oluşan Türk Edebiyatı'nı bizim öz edebiyatımız olarak kabul etmiş ve örneklerini de bu doğrultuda vermiştir. Dergi inkılap edebiyatına hizmet eden şair ve yazarları bünyesinde toplayarak bu anlayışa hizmet etmiştir. Zengin edebiyat yazıları içeriğiyle de gençler için bir okul vazifesi görmüştür.
Kasİde-i Emalİ'nin Türkçe tercümeleri

Bu çalışma, İslam edebiyatında önemli bir yere sahip olan Kaside-iEmali'nin Türkçe tercümeleri hakkındadır. Manzum bir akait-name olan bu eser Türk edebiyatında ilgi görmüş, tercüme ve şerhleri yapılmıştır. Kasidenin 12 Türkçe tercümesi tespit edilmiştir. Bu tercümelerden on tanesi manzum, ikisi ise mensurdur. Tercümeler, transkribe edilerek günümüz alfabesine aktarılmıştır. Sonrasında tercümeler aruz açısından incelenmiş, aruzkusurları tespit edilmiştir. Daha sonra tercümeler, çeviri hususiyetleri açısından da incelenmiştir. Tercümeler arasında aruz ve çeviri yönünden karşılaştırma yapılmış, elde edilen veriler tablolarda gösterilmiştir. Bu çalışmayı yapmamızdaki amacımız Türk edebiyatına etkisi tespit edilenKaside-i Emali'nin önemine vurgu yaparak tercümelerini bir arada sunmaktır.
Mehmet Rauf'un Son Emel hikaye kitabı üzerine bir inceleme

Çok yoğun ve dinamik çalışmalarla geçen Servet-i Fünun döneminin (1896-1901) sonunda Türk edebiyatının, anlayış, içerik ve teknik bakımından Batılı bir nitelik kazandığı söylenebilir. Mehmet Rauf (İstanbul, 1875 -İstanbul, 1931), Servet-i Fünun döneminin önemli sanatçılarından biridir. Rauf, eserlerinde Servet-i Fünun anlayışına uygun romantik aşkları, duyguları, hayalleri, şahısların iç dünyasını, hüzün ve karamsarlık konularını işlemiş; toplumsal konulara ise çoğunlukla yer vermemiştir. Yazar bu temalara yer verirken gerçekçi bir bakış açısı kullanmış ve kahramanların hatalarının sonunu da yine gerçekçi bir biçimde yansıtmıştır. Yazdığı hikaye ve romanlarla Servet-i Fünun döneminin Halid Ziya ile birlikte en üretken yazarlarından biri olarak kabul edilen Mehmet Rauf'un yazıları dönemin önemli gazete ve dergileri olan Servet-i Fünun, Mektep ve İkdam'da yayımlanmıştır. Psikolojik tahlile önem veren sanatçı bu konuda başarılı olmuş, kaleme aldığı Eylül (1901) Türk edebiyatının ilk psikolojik romanlarından biri olarak kabul edilmiştir. Kendine has kalemi ve anlatım tarzı ile dikkat çeken yazar bugüne değin okunabilmiştir. Bu tezde Mehmet Rauf'un Son Emel adlı hikaye kitabı incelenmiştir. 1923 yılında yayımlanan söz konusu eser on altı hikayeden oluşmaktadır. Tezin 'Giriş' kısmında Türk edebiyatında nesir türünün gelişimi hakkında bilgi verilmiş, Mehmet Rauf'un hayatı ve sanatı ele alınmıştır. Son Emel adlı eserde yer alan hikayeler Latin harflerine aktarılmıştır. Daha sonra Son Emel'de yer alan hikayeler olay örgüsü, kişiler, zaman, mekan, dil ve anlatım, anlatıcı ve bakış açısı gibi anlatı unsurları bakımından çözümlenmiş ve söz konusu yapıtın Mehmet Rauf öykücülüğündeki yeri saptanmıştır.
Peyami safa'nın romanlarında aile

Bu çalışma ile aile kurumunun Peyami SAFA'nın romanlarına nasıl yansıdığının ortaya çıkarılması amaçlandı. Romanın tanımı, tarihçesi özet olarak zikredilmeye çalışıldı. Aile kurumunun tanımı, ailenin tarihçesi ve çeşitleri, Türk ailesi ve tarihçesine de kısaca deyinildi. Romanlarını daha iyi değerlendirebilmek amacıyla Peyami SAFA'nın hayatı, aile ve yayın hayatı, kadın ve aile hakkındaki görüşleri üzerinde duruldu. Yazarın 11 romanı incelenerek aile ve aileyi ilgilendiren kısımlar irdelendi ve tartışıldı. Sonuç bölümünde ise tetkik edilen eserlerdeki ailelerin çerçevesinde kadın, ahlak, çocuk terbiyesi, Doğu-Batı ikilemi, batılılaşmanın aileler üzerine olan etkileri üzerinde kısaca duruldu ve eserler birbiri ile karşılaştırılarak yazarın çizdiği veya olmasını istediği aile emsali ortaya konmaya çalışıldı. Toplumun bekası için aile kurumunun önemi vurgulandı. VI
Cahit Zarifoğlu'nun savaş ritimleri ve Andrea Busfield'in milyonlarca gölgenin altında romanlarında Afganistan ve savaş izleği

Savaş Ritimleri romanı, Cahit Zarifoğlu'nun ilk romanıdır. Roman 1985 yılında Beyan Yayınları tarafından yayımlanmıştır. İslami bir bakış açısı ile ele alınan bu romanda, Rusların Afganistan'ı işgali, Afganistan Müslüman halkının din duygusu, samimiyeti, işgale karşı mücadele vermeleri söz konusudur. Milyonlarca Gölgenin Altında romanı, İngiliz yazar Andrea Busfield'in ilk romanıdır. Roman İngilizce yazılmış daha sonra Sevda Duman tarafından Türkiye Türkçesine tercüme olarak 2013 yılında Pegasus Yayınları tarafından basılmıştır. Toplamda 318 sayfa olan romanda Afganistan'ın siyasal-sosyal olayları, 11 yaşında olan Fuat'ın ve arkadaşları üzerinden anlatılmıştır. Bu çalışmada Cahit Zarifoğlu'nun Savaş Ritimleri ve Andrea Busfield'in Milyonlarca Gölgenin Altında romanlarını incelemeye çalıştık. Rusların işgalinden bugüne kadar Afganistan sosyal ve siyasal olayları anlatılan bu romanlarda, romanların tanıtımı, olay örgüleri, zaman, olayların geçtiği mekanlar, mekanlara verilen tasvirler, roman kişileri, romanda üzerinde durulan aşk, çocukluk duygusu, işgal, iktidar mücadelesi, dostluk, yoksulluk, din duygusu, savaşlar, gelenek-gelenek gibi temalar dikkate alındı.
Aşki 'nin Kenzü'l-Hakaik ve Keşfü'd-Dekaik

Kenzü'l-Hakaik ve keşfü-d-Dekaik mevzu itibariyle tasavvufun gayet nazik meselelerinden bahsetmektedir. Kitabın adındandan ulaşılacağı gibi 'hazinelerin hakikati ve inceliklerin ortaya çıkarılması' tasavvuf edebiyatında bu meyandaki eserlerin en dikkate değerlerinden biridir. Tasavvuf edebiyatında Vahdet-i Vücud meselesi Yunus'un divanında ve Mevlana Celaleddin'in mesnevisinde işlenmeye başlanmışsa da bu kapalı bir mahiyette ortaya sürülmüştü. Oysa Kenzü'l-Hakayık'ta vahdet-i vücud meselesi gayet açık bir şekilde ortaya çıkmaktadır. Eserin müellifi Yusuf-ı Hemedani'nin, kulların işlerinde yegane failin Allah olduğunu ve kulda fiili işleyecek bir kudret ve iradenin olmadığını beyan ederek kulların irade ve isteğini hiçe sayan bir görüşe sahip olarak cebriyeci bir tavır sergilemesi ve meselenin açıkça ortaya çıktığını göstermektedir. Eserde sufınin seyr-i sülukunu on bahis içerisinde değerlendiren müellif, bu on bahsi basitten mürekkebe doğru ele alarak bütün yolların Hz. Muhammedi sevmekten ve onun hakikatini görmekten geçtiğini belirtir. İnsanların geneli ele alınarak inandım diyenlerin dahi ekserisinin hakiki imana erişmediğini söyler ve her getirdiği delili ayet ve hadislerle besler. Müellifin, Allahın mahiyetini araştırmaya kadar varan sorular sorması eseri daha da ilginç bir yere kor. Allah nedir? Sorusunun karşılığını Allah hüviyetten ibarettir cevabıyla ortaya koyan müellif aslında insanların Allah diye inandıklarının kendi heva ve hevesleri olduğunu belirterek, iman ve küfründe bir kayıt ve perdeden ibaret olduğunu söyler. Gerçek bir talibin putperestlikten, iman ve küfür kayıtlarından kurtularak, Allah yerin ve göğün nurudur ve o, her şeydir diyerek eseri tamamlar.