İlköğretim, beşinci sınıf sosyal bilgiler dersinde kullanılan kendini izleme stratejilerinin, öğrencilerin kendini izleme, öz düzenleme ve akademik başarı düzeylerine etkisi

Son yıllarda aileler, öğrencilerden daha çok akademik beklentiler içine girerken sınav odaklı çalışmalar öne çıkmakta ve bireyin sosyal yönü zaman zaman ihmal edilmektedir. Aynı zamanda akademik ilerleme süreci de tam ve doğru olarak yönetilememektedir. Süreci yönetememe sadece aile için problem değil aynı zamanda bireyin kendisi içinde problem oluşturmaktadır. Böyle problemler karşımıza, üstbiliş, öz düzenleme, kendini izleme gibi kavramların önemini ve gerekliliğini çıkarmakta ve bunların bireye nasıl kazandırılacağı önemli bir sorun haline gelmektedir. Yıl içerisinde öğrenciler birçok eğitim kurumuna devam etmektedir. Okullar, dershaneler, kurslar, etüt merkezleri arasında mekik dokuyan öğrenci hangisinden ne alacağını bilmeksizin tüm bu kurumlara devam ederek belki de daha sağlıklı olabilecek bir sürecin dışına çıkmaktadır. Bildiği aynı konuların tekrar tekrar anlatılması, bilmediği konuların yine bilinmemeye devam edilmesi ve eğitim ortamlarında, neden orada olduğunu bilmeyen öğrenciler. Kendini izleme ve diğer üstbilişsel süreçlerin etkili kullanılması tüm bu kurumlara gerek kalmaksızın öğrenmenin gerçekleşmesini ve kalıcı olmasını sağlayabilecektir. Davranışlardaki farklılıkları ve bireyin üst biliş süreçlerinin bir boyutunu açıklamak amacıyla Snyder, 1974 yılında Kendini İzleme Teorisi'ni yapılandırmıştır. Teoriye göre, bireyler sosyal durumlarda kendilerini sunuş şekillerini kontrol etme derecesinde farklılaşırlar. Bazı insanlar sunuşlarını ve kendilerini ifade etmeye yönelik davranışlarını gözlemleyip kontrol edebilirler. Ayrıca herhangi bir durumda hangi ifade tarzının veya davranışın uygun olduğunu gösteren ipuçlarına duyarlıdırlar. İşte bu duyarlılık kendini izleme yeteneği olarak isimlendirilmiştir (Snyder, 1974). Bireylerin bu duyarlıkta bir denge sağlaması, aşırı duyarlı olarak veya gereken duyarlığı göstermeden sergileyeceği davranışların olumsuzluklarından kurtulabilmek için kendini izleme büyük önem taşımaktadır. Bu araştırma ile Kendini İzleme Stratejilerinin İlköğretim Beşinci Sınıf Sosyal Bilgiler Ders İçi ve Sonunda İşe Koşulmasının Öğrencilerin Kendini İzleme, Öz Düzenleme ve Akademik Başarı Düzeylerine Etkisinin incelenmiştir. Araştırmada nicel ve nitel yaklaşım birlikte kullanılmıştır. Araştırmanın deneysel yöntemini öntest son test kontrol gruplu deneysel model oluşturmuştur. Araştırma iki deney ve bir kontrol olmak üzere üç grup üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın nitel boyutunda on sınıf öğretmeni ve deney 1 ve deney 2 gruplarından 10'ar öğrenci ile sabit format anket görüşmesi formuyla görüşler alınmıştır. Deney 1 grubunda süreç içinde kullanılan kendini izleme stratejilerinin kullanımı ve ders kitabı etkinlikleri, deney 2 grubunda ders sonunda kullanılan kendini izleme stratejilerinin kullanımı ve ders kitabı etkinlikleri, kontrol grubunda ders kitabı etkinlikleri uygulanmıştır. Her bir grupta öğretim 24 oturum da gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri, İlişkisiz Örneklemler İçin Tek Faktörlü Varyans Analizi ve homojen özellik gösteren gruplarda veriler Tukey testi ile analiz edilerek ortaya konmuştur. Araştırma sonucunda Kendini İzleme Stratejilerinin İlköğretim Beşinci Sınıf Sosyal Bilgiler Ders İçi ve Sonunda İşe Koşulmasının Öğrencilerin Kendini İzleme ve Akademik Başarı Düzeylerinin gelişimde etkili olduğu Öz Düzenleme becerisinin gelişiminde etkili olmadığı ortaya çıkmıştır. Nitel boyutta yapılan görüşmelerde, öğretmenler kendini izleme startejilerinin kullanımı ve gerekliliği konusunda bilgilendirmeye ihtiyaç duymaktadır. Öğrenciler ise yoğun müfredat içinde kendini izleme stratejilerinin kullanılmasının zaman kaybı olacağı yönünde düşüncelere sahiptirler.