Üniversite öğrencilerinde bilişsel çarpıtmalar ve uyum sorunları

Bu araştırmada, bir grup Türk üniversite öğrencisinin bilişsel çarpıtma düzeyleri ile kişisel uyum, sosyal uyum ve genel uyum düzeyleri arasında anlamlı bir fark bulunup bulunmadığına bakılmıştır. Ayrıca öğrencilerin BÇ ve uyum düzeyleri cinsiyet, sınıf ve fakülte değişkenlerine göre ortaya konmuştur. Genel evreni Türk üniversite öğrencileri olan araştırmanın örneklemi, Uludağ Üniversitesi'nin Eğitim, Tıp, Veterinerlik, Ziraat, Mühendislik-Mimarlık, İktisadi-İdari Bilimler, Fen-Edebiyat ve İlahiyat olmak üzere, tüm fakültelerinden şans yöntemiyle seçilmiş birer bölümün 1. ve 4. sınıfları alınmak suretiyle 259 kız. ve 298 erkek, toplam 557 öğrenciden oluşmuştur. Her bir fakülteden seçilen bölüm sırasıyla: Psikolojik Danışma ve Rehberlik, Tıp, Veterinerlik, Ziraat, Çevre Mühendisliği, Ekonometri, Matematik-Felsefe ve İlahiyat' tır. Yalnızca, Tıp fakültesi 'nde, uygulanan eğitim programı nedeniyle 4. sınıf öğrencilerine ulaşma güçlüğü çıkması nedeniyle bu fakülteyi temsilen l. ve 5. sınıf öğrencileri örnekleme alınmıştır. Araştırmada, BÇ değişkenini ölçmek için Türküm (1996) tarafından geliştirilen Bilişsel Çarpıtmalar Ölçeği ; uyum değişkenini ölçmek için Özgüven (1992) tarafından geliştirilen Hacettepe Kişilik Envanteri ve diğer değişkenler için de araştırmacı tarafından geliştirilen Kişisel Bilgiler Formu kullanılmıştır. Toplanan veriler SPSS istatistik paket programı ve Microsoft Excel'den yaarlanılarak ve.05 anlamlılık düzeyinde analiz edilmiştir. Bağımsız t-testi ve tek yönlü varyans analizi, puanların karşılaştırılması için kullanılan tekniklerdir. Ayrıca, anlamlı bir farkın tespit edildiği tek yönlü varyans analizlerinden sonra farkın kaynağım tespit için Tukey testi kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgular kısaca şunlardır: VIl. Örneklemi oluşturan 557 öğrenciden 87'si KU, 64'ü SU ve 62'si ise GU sorunları yaşamaktadır. Bu rakamlara göre, öğrencilerin %1 1'ij. uyumsuzdur. Kişisel, sosyal ve genel olarak en yüksek uyum puanlarını alan öğrenciler PDR 4. sınıf öğrencileridir.. 2. Kişisel, sosyal ve genel olarak uyumlu ve uyumsuz bulunan öğrencilerin BÇ düzeyleri karşılaştırıldığında, yalnızca KU düzeyi için iki grubun puan ortalamaları arasında uyumlu grubun lehine anlamlı bir farklılık bulunmuştur. SU ve GU bakımından uyumlu bulunan öğrenciler ile uyumsuz bulunan öğrencilerin puan ortalamaları arasında ise anlamlı bir farklılık olmadığı görülmüştür. 3. Kız ve erkek öğrencilerin BÇ, KU, SU ve GU puanlarının ortalamaları karşılaştırıldığında, BÇ, KU ve GU için iki grubun puanlan arasında anlamlı bir farklılık bulunmazken SU düzeyi bakımından kız öğrencilerin lehine anlamlı bir farklılık bulunmuştur. 4.1. ve 4. sınıflarda okuyan öğrencilerin BÇ, KU, SU ve GU puanlarıyla ilgili olarak yapılan analizler sonucunda, farklı bölümlerde okuyan 1. sınıf öğrencilerinin BÇ, KU, SU ve GU puanlarının ortalamaları arasında anlamlı bir farklılık bulunmazken, farklı bölümlerde okuyan 4. sınıf öğrencilerinin puanlan arasında anlamlı farklılıklara rastlanmıştır. Buna göre 4. sınıflarda: BÇ için yapılan karşılaştırmalarda PDR öğrencilerinin puanlarının Ziraat, Tıp, İlahiyat ve Ekonometri öğrencilerininkinden; KU için yapılan karşılaştırmalarda PDR öğrencilerinin puanlarının yine Ziraat, Tıp, İlahiyat ve Ekomometri öğrencilerininkinden; SU için yapılan karşılaştırmalarda, PDR öğrencilerinin puanlarının Tıp öğrencilerininkinden; GU için yapılan karşılaştırmalarda ise PDR öğrencilerinin puanlarının Veterinerlik, Ziraat, Tıp, İlahiyat ve Ekonometri öğrencilerininkinden anlamlı bir farklılık gösterdiği bulunmuştur. Tüm karşılaştırmalarda fark PDR öğrencilerinin lehinedir. BÇ, KU, SU ve GU düzeyleri için 1. ve 4. sınıf öğrencilerinin puanlarının karşılaştırılması sonucunda ise, dört puan türü için de 4. sınıf öğrencilerinin lehine anlamlı bir farklılık bulunmuştur. 5. Farklı bölümlerde okuyan öğrencilerin BÇ, KU, SU ve GU puanlarıyla ilgili olarak yapılan analizler sonucunda, BÇ puanlan için yapılan karşılaştırmalarda bölümler arasında anlamlı bir farklılık bulunmazken; KU ve SU puanlan bakımından PDR öğrencilerinin puanlan ile Tıp öğrencilerinin puanlan arasında PDR öğrencilerinin lehine anlamlı bir farklılık bulunmuştur. GU puanlan bakımında ise Tıp öğrencilerinin puanlarının PDR ve Çevre Mühendisliği öğrencilerininkinden anlamlı şekilde farklı olduğu bulunmuştur. Bu fark Tıp öğrencilerinin aleyhinedir. Bu bulgulara dayanılarak, öğrencilerin BÇ'lerini ortadan kaldırmaya, uyum düzeylerini yükseltmeye ve yeni araştırmalara yönelik önerilerde bulunulmuştur. vuı