Medya çocuk ilişkisi bağlamında mevcut duruma ilişkin çalışma sonuçlarının incelenmesi

Araştırmanın amacı çocuk medya ilişkisi bağlamında Türkiye'de yapılan araştırmalar çerçevesinde, medya araçları ile çocuklar arasında gelişen ilişkiyi ulusal bir düzlemde ortaya çıkarmaktır. Çocukların medya kullanım alışkanlıklarını, medya araçlarının çocuklar üzerindeki olumlu ve olumsuz etkilerini ve çocuk ile medya araçları arasındaki ilişkiyi etkileyen dinamikleri belirlemektir. Bu araştırmada nicel ve nitel araştırma bulgularını değerlendirmek için nitel araştırma desenlerinden biri olan meta-sentez yöntemi kullanılmıştır. Televizyon ve çocuk ilişkisini ortaya koyan 2 doktora tezi, 21 tane yüksek lisans tezi, 6 tane uzmanlık tezi, bilgisayar ve bilgisayar oyunları ve çocuk ile ilgili 2 tane doktora tezi, 28 tane yüksek lisans tezi ve 1 tane uzmanlık tezi, İnternet ve çocuk ilişkisini ortaya koyan 6 tane doktora tezi, 29 tane yüksek lisans tezi ve 3 tane uzmanlık tezi ve Sosyal medya ve çocuk ilişkisini ortaya koyan 4 tane doktora tezi ve 29 tane yüksek lisans tezi araştırma dahil edilmiştir. Araştırma kapsamında 131 tez analiz edilmiştir. Verilerin analizinde betimsel analiz yaklaşımı esas alınmıştır. Çocuklar televizyonu yoğun olarak izlemektedir. Çocukların televizyon izleme süresi artıkça, televizyondan olumsuz etkilenme düzeyleri artmaktadır. Çocuklar en çok çizgi filmleri, dizileri, filmleri ve eğlence şovlarını izlemektedir. Çocukların en çok izlemeyi tercih ettikleri içerikler çocuklarda saldırganlık ve şiddet eylemlerine neden olmaktadır. Reklamlar çocukların satın alma eğilimlerini etkilemektedir. Çocukların televizyon ile geliştirdikleri ilişkide anne ve babaların rolü önemlidir. Eğitsel bilgisayar oyunları çocuklar üzerinde olumlu etkilere sahiptir. Bilgisayar oyunları bilinçli davranışlar içinde oynanmadığı sürece çocuklar üzerinde olumsuz etkilere neden olmaktadır. Çocukların çoğu her gün ortalama 3 saatten fazla bilgisayar oyunları oynamaktadır. Bilgisayar oyunları oynama süresindeki artış çocukları olumsuz etkilemektedir. Çocuklar en çok şiddet, heyecan, savaş, yarış ve spor oyunlarını tercih etmektedir. Çocuklarıntercih ettikleri şiddet, savaş ve aksiyon oyunları şiddet ve saldırgan davranışlara neden olmaktadır. Bilinçli internet kullanımı çocuklar üzerinde olumlu etkiler meydana getirmektedir. Problemli internet kullanımı çocukları olumsuz etkilemektedir. Çocuklar günlük ortalama 2 -4 saat arasında internet kullanmaktadır. İnternet kullanım süresi artıkça çocukların olumsuz etkilenme düzeyleri artmaktadır. Çocukların interneti eğlence, haber alma, bilgiye ulaşma, iletişim, oyun oynamak ve ödev yapmak için kullanmaktadır. Çocukların oyun ve eğlence için internet tercihleri, problemli kullanım davranışlarına neden olmaktadır. Çocukların internet ile geliştirdikleri ilişkide anne ve babalar etkili olmaktadır. Sosyal medya çocuklara geniş bir sosyalleşme imkanı sağlamaktadır. Sosyal medya çocuklar üzerinde bağımlılık yaratması, akademik başarıyı düşürmesi, akademik ertelemeyi artırması, yüz yüze olan sosyal ilişkileri zayıflatması ve siber davranış bozukluklarına neden olmaktadır. Çocuklar günlük ortalama 2-3 saat sosyal medya kullanmaktadır. Sosyal medyada geçirilen zaman artıkça çocukların sosyal hayattan izole olma düzeyleri artmaktadır. Çocuklar sosyal medyayı iletişim kurmak, oyun oynamak, eğlenmek, zaman geçirmek, bilgi aramak, ödev yapmak, paylaşımda bulunmak, sohbet etmek ve arkadaş edinmek için kullanmaktadır. Sosyal medyayı eğlenmek ve eğlenceli zaman geçirmek için kullanan çocuklar sosyal medya bağımlılığı geliştirmektedir. Anne baba eğitim düzeyi ve ailenin ekonomik durumu çocukların sosyal medya ile geliştirdikleri ilişkiyi etkilemektedir. Sonuçlar ekseninde sosyal bilgiler öğretmenlerine, eğitimcilere, araştırmacılara ve velilere öneriler sunulmuştur.