Gender equality and post crisis transformation: Case of Damascus city

Kadınların deneyimlerini kentsel tasarıma dahil etmek, kentli nüfusunun artışı ve beraberinde cinsiyet eşitsizliğinin oluşmasıyla mücadele etmek gerekliliğiyle önem kazanmıştır. Toplumsal cinsiyete duyarlı stratejileri desteklemek ve eşitsizlik açığını gidermek için, sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle uyumlu yeni planlama ve kentsel tasarım politikaları oluşturulmalıdır. Ancak, cinsiyet eşitliği sorunu, Suriye'deki gibi insani bir kriz altında bulunan coğrafyalarda daha da tehdit edici engellerin oluşumuna neden olabilmektedir. Sekiz yıl süren çatışmalar ile Suriyeli kadınların hakları için savaşmak ve hayallerini gerçekleştirmek için mücadele etmek konusunda, ne yazık ki kadınları daha da kırılganlaştırmıştır. Suriyeli kadınların güçlendirilmesi ve toplumsal cinsiyet eşitliğinin iyileştirme safhasına öncelik verilmesi, gelecekte güçlü bir toplum inşa etmek için hayati bir yaklaşım olarak değerlendirilmelidir. Sosyal sürdürülebilirliği birincil kılavuz olarak benimseyen politikalar, yalnızca toplumun temel ihtiyaçlarını karşılamamakta, aynı zamanda daha iyi yaşam koşulları yaratmaktadır. Bu nedenle; kentsel tasarımcıların, planlamacıların ve politikacıların kadınların sorunlarına öncelik veren stratejileri geliştirmelerini, iyileşme süreçlerine yardımcı olacak çözümleri sunmalarını ve aynı zamanda sosyal sürdürülebilirlik kavramını benimsemelerini gerektirir. Bu araştırma, savaşın Suriyeli kadınların şehirdeki toplumsal cinsiyet eşitliğini engelleyen sosyal sürdürülebilirlik koşullarının oluşumundaki temel zorlukları araştırmaktadır. Bu çalışma; kadınların özel ihtiyaçlarını anlamak için bir karma yöntem yaklaşımı sunmaktadır. Öncelikle niteliksel ardından da niceliksel yöntemlerle kadınların karşılaştığı sorunların belirlenmesini amaçlamaktadır. Her iki yöntem de bir araya getirilecek, sonuçların nüfusu daha iyi temsil edebilecek şekilde yansıtılabileceğini savunmaktadır. Ayrıca, elde edilen veriler ile kadınların maruz kaldıkları dezavantajlı koşulları vurgulamak ve toplumsal cinsiyete duyarlı politikalar üretmek için toplumsal cinsiyet konusunu incelenmiştir. Literatür taramasında, sosyal çevre faktörlerini içeren kavramsal çerçeve üç ana başlıkta analizi edilmektedir. Bu başlıklar geniş anlamıyla hizmetlere erişim, yapılı çevre özellikleri ve toplumsal sürdürülebilirliktir. Çalışma, Suriye'de, Şam şehir merkezinde ve çeperinde yaşayan kadınların görüşlerine dayanan saha arşatırmasına dayanmaktadır. Araştırmada öncelikle farklı profile sahip 6 kadın ile derinlemesine görüşmeler yapılmış ve bu görüşmelerde, Şam'ın kriz sonrası dönüşümü konusunda görüşleri yukarıda verilen üç ana başlıkta toplanmıştırGörüşme yapılan kadınlar şehirdeki farklı hizmetlere erişimde engellerle karşılaştıklarını dile getirmiştirler. Kadınların günlük yaşamındaki en önemli sorun olan hizmetlere erişim, günlük etkinliklerden ve kentsel hizmetlerden mahrum kalmaya da bu etkinliklerin ve kentsel hizmetlerin niteliksel kalitesinin zayıflığıyla ilgili olduğu tespit edilmiştir. İş olanaklarına ulaşılabilirlik en önemli erişim engeli iken kadınların iş ortamında daha az liderlik pozisyonuna getirilmesi diğer bir sorun olarak tespit edilmiştir. Ancak gençlerin mevcut dengesiz ekonomik ortamda iş bulma konusunda daha fazla avantaja sahip olduğu görülmüştür. Öte yandan, kadınlar için liderlik işlerine bağlı veya kendi özel girişimlerini açmak kriz ortamında sorunlara meydan okunurcasına zor olduğu ifade edilmiştir. Ayrıca, evli ve çocuklu kadınların ailede daha fazla sorumluluk almak durumunda kalması nedeniyle liderlik vasıflarını kullanacakları bir iş bulması kolay olamamaktadır. Ayrıca eğitim sisteminin zarar görmesi nedeniyle iyi okulların bulunmaması kadınların iş bulma ve kendi girişimlerini gerçekleştirmesi konusunda bir sınırlama olarak göründüğü belirtilmiştir. Toplumsal gelişmenin temel özelliklerinden ilki olarak tariflenen aidiyet duygusu, genel olarak hem genç kadınlar hem de Suriye içerisinde göç eden kadınlar için olumsuz yönde etkilendiği sonucuna varılmıştır. Güvenlik duygusu da bir diğer sorun olarak belirtilmiştir. Kadınlar, toplu taşıma araçlarını kullanma veya şehir merkezi ile çeperleri arasındaki bağlantı yollarında bulunan araçlarda güvende hissetmediklerini ifade etmişlerdir. Güvensizlik hissi, özel mekan ve sokak sokakları kullanma alanlarını da etkilediği tespit edilmiştir. Görüşme yapılanlar tarafından gündeme getirilen bir başka sorun ise komşularıyla sosyal etkileşimin bozulması yönündedir. Yapılı çevre hakkında görüşme yapılanlar kentsel tasarım bağlamında da net ve kesin sorunlardan bahsetmişlerdir. Sokaklardan başlayarak, aydınlatma elemanlarının olumsuz olarak nitelendirilmiş; duraklar ve kaldırımların kötü nitelikte olduğu bildirilmiştir. Kentsel alanların temizliğinin ve yetersizliği ve çöp kutularının bulunması değinilen bir başka konudur.. Ayrıca, kamusal alanda mahremiyet sorunları ile açık ve yeşil alanların eksikliği de değinilen diğer önemli sorunlardır. Araştırmanın ikinci adımı olan, anket çalışması ile niteliksel sonuç ile niceliksel sonuç arasındaki yorumu incelemek ve daha büyük bir popülasyonda genelleştirilebilecek sorunları ve sorunları belirlemek hedeflenmiştir. Sonuçlar üzerinde cinsiyet perspektifi şehirdeki kadınlar ve erkekler arasındaki farklılıkları tanımlanabilmiş ve şehrin hem kadın hem de erkekleri nasıl etkilediği değerlendirilebilmiştir. Niceliksel sonuçların bir diğer yararı, demografik farklılıkların, kadınların Şam'da kriz sonrası dönüşümde karşılaştıkları sorunlar bağlamında değerlendirmelerin nasıl değiştiğinin incelenebilmesidir. Anket sonuçlarının incelenmesi ile kadın ve erkekler arasında pek fazla farkın bulunmadı ve hem kadın hem de erkekler için kentsel çevrenin yaşam kalitesini tehdit ettiği sonucuna varılmıştır. Ancak, kadınların kriz sonrası ortamda daha fazla mücadele etmek zorunda kaldıkları ortaya çıkmıştır. İş olanaklarının sınırlandırılması ve ulaşım yetersizliği konuları özellikle kadınların işgücüne katılma yeteneklerini olumsuz yönde etkilemektedir. Ayrıca evin ve çocukların sorumluluklarını almak zorunda olmaları nedeniyle iş hayatına katılamama veya doğru işi bulamama ve eğitimini aldıkları işi yapamama gibi zorlukları evli ve çocuklu kadınlar yaşamaktadır. Ayrıca, kadınlar kamusal alanlarda ve ulaşımda kendilerini güvende hissetmemektedirler. Bu nedenle kentsel alanlar kadınları izole etmekte ve toplumsal ağlarla olan etkileşimlerini zayıflatmaktadır şar. Evli olmayan pek çok kadın kentlilerle entegre olamayan bir sosyal ilişki ağına yeterince katılamadıkları, sonuçlarda açıkça görülmüştür. Birçok kadın, tanıdık oldukları mahallelerde bile birçok yeni yabancı ile karşılaştıklarını ve tedirgin olduklarını ifade etmişlerdir. Açık hava etkinliklerinden eğlenceye kadar sınırlı boş zaman etkinlikleri, genç kuşak için gerekli bir ihtiyacı ortaya çıkarmıştır. Topluma dahil olma anket sonuçlarında kadınlar için en önemli konulardan biri olarak tanımlanmıştır. Kadınlar topluma yeterince katılamadığında, sesleri duyulmayan ve ihtiyaçları giderilemeyen, dezavantajlı kimliklere dönüşmesine ve daha dışlanmasına neden olmuştur. Ayrıca, kente yönelik belleğin güçlü olması, özellikle ülkeyi terk edenlerde, toplumsal etkileşim hakkında olumlu görüşe sahip olmalarına neden olduğu sonucu dikkat çekmektedir. Ancak, mevcut yaşam kalitesi ve mevcut duruma ilişkin görüşlerde, Şam şehir merkezinde yaşayanlar daha olumsuz yorumlar ortaya çıkmaktadır.