turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Çocuk edebiyatı bağlamında Bestami Yazgan üzerine bir inceleme

Çocuk edebiyatı alanında değişik türlerde eserler veren Bestami Yazgan, eğitimci sanatçılarımızdandır. Şu ana kadar imzasını taşıyan 65 eseri hem nicelik hem de nitelik bakımından göz doldurur. Sanatını milli ve manevi değerlerin çocuklara iletilmesi amacıyla bir meşale gibi kullanan yazar, değişik kurumlardan ve sivil toplum kuruluşlarından bu çabasına karşılık birçok ödül almıştır. Çocukların özel dünyalarına gerek şiirleriyle gerek hikaye ve masallarıyla girmeyi başaran Yazgan, onların kişilik haritasını güzelin, erdemin ve idealin rengiyle boyamak için çabalamıştır. Onun eserlerinde çocuklar; güzel konuşan, hata yapsa bile doğruya ulaşan, ailesine ve bağlı bulunduğu milletin değerlerine ihanet etmeyen birer küçük insandır. Dili ve kurguyu iyi kullanmaya büyük önem veren Bestami Yazgan, masal ve hikayelerinde, gençlere merak ve heyecanla okuyacakları maceralar sunmuştur. Okuyucunun merak etmesi ve araştırma yapması amaçlanmıştır. Okuru peşinden sürükleyerek gizemli bir yolculuğa çıkaran Yazgan, çocuk gözüyle yaşama dokunmayı, yaşamı sorgulamayı başarmıştır. Çocuk yazınının okuyucu kitlesi olan çocuklarda; metinler aracılığıyla insana, doğaya ve hayvanlara karşı duyarlılık ve sevgi oluşturmak, eserlerinin temel izleği olmuştur. Gerek şiirlerinde gerek düzyazılarında işlenmiş, berrak, güzel bir Türkçe kullanır. Çocukların sıkılmayacağı türden kısa cümlelerde kullandığı benzetmeler, istiareler, deyim ve atasözlerinin yanında sayfalara işlenmiş ilgi çekici resimler kitaplarına farklı bir albeni kazandırmıştır.
Şarabın serüveni ve klasik Türk şiirinde sarhoşluk kavramı

Bilinen ilk içki olduğu düşünülen şarabın bulunması, çeşitli efsanevi ve mitolojik anlatılara konu olacak kadar eskiye dayanmaktadır. Bu kadar köklü bir geçmişşi olan şarabın edebiyattaki geçmişşi de oldukça eskidir. Arap edebiyatının ilk yazılı örneklerinden itibaren şiirde işlenilen bir konu olan şarap, daha sonraki dönemlerde şiir ve tasavvufi düşünce sistemi arasındaki etkileşimin sonucunda şiir dilinde özel bir anlam kazanarak Doğu edebiyatlarının en önemli sembollerinden biri haline gelmiştir. Klasik Türk şiirinde sarhoşluk, sadece şarabın sebep olduğu bir durum olarak değil, pek çok sebebe bağlı olarak ortaya çıkan bir bilinç seviyesi olarak karşımıza çıkmaktadır. Ancak elbette ki söz konusu 'sarhoşluk' halleri, gerçek anlamda bir sarhoşluk olmayıp mecazi bir anlam barındırmaktadır. Klasik Türk şiirinde, asli vatanından ayrı düşmüş olan insanın durumu bir sarhoşluk hali olarak nitelendirildiği gibi, oraya tekrar dönen insanın durumu da sarhoşluk şeklinde nitelendirilmektedir. Yine sadece aşk değil, sevgilinin sözü, dudağı, busesi, bakışı, yüzü ve güzelliği, aşığa sarhoşluk veren birer şaraptır. Bu şiirde sarhoşluk sadece aşığın sıfatı da değildir. Her unsuru ve özelliğiyle aşığı sarhoş eden sevgilinin gözü, bakışı ve hatta kendisi de naz ve gurur şarabıyla sarhoş olmuş bir şekilde tasvir edilmektedir. Bütün kainatın 'şevk sarhoşu' olarak nitelendirildiği bu şiirde, aşk ve şevk sarhoşluğunun dışında kalanlar ise gaflet, devlet/ikbal, gurur ya da riya şarabıyla sarhoştur. Sadece yaşama dair unsurlar değil, ecelin kendisi de bir şarap, insanlığın ortak paydası olan ölüm hali de bir sarhoşluktur. Böylece klasik Türk şiirinde sarhoşluk, bütün insanlığı ve hatta evreni içine alacak kadar geniş bir alana yayılmış olmaktadır.
Meddah Behçet Mahir anlatmalarından seçilen aşk konulu halk hikayelerindeki engel epizotu üzerine bir inceleme

Bu çalışmada Meddah Behçet Mahir tarafından aktarılan, Saim Sakaoğlu vd. tarafından derlenen ve yazıya geçirilen aşk konulu Türk halk hikayelerindeki 'engel epizotu' esas alınarak incelenmiştir. Tezin başlığı 'Meddah Behçet Mahir Anlatmalarından Seçilen Aşk Konulu Halk Hikayelerindeki Engel Epizotu Üzerine Bir İnceleme' adını taşımaktadır. Çalışmamızın giriş bölümünde halk hikayesinin tanımı ve halk hikayesi üzerine yapılan çalışmalara yer verilmiştir. Birinci bölümünde halk hikayelerinde engel epizotunun yeri aktarılmıştır. İkinci bölümde Behçet Mahir anlatmalarından seçilen 10 aşk ve kahramanlık konulu hikayeler hakkında genel bilgiler verilerek 'engel epizotu'nun başlıkları oluşturulmuştur. Üçüncü bölümde 'engel epizotu'ndaki motifler belirlenerek, ortak motifler belirlenmiştir. Sonuç kısmının da ise; halk hikayelerinde az işlenmiş bir konu olan 'epizot' çalışması ve bu çalışmanın zenginliği üzerinde durulmuş, 'engel epizotu'u ile ilgili başlıklar oluşturularak, motifler belirlenmiştir.
İlköğretim 7. sınıf Türkçe ders kitabındaki edebi metinlerin temel evrensel değerleri içermesi bakımından incelenmesi

Bu çalışmada Milli Eğitim Bakanlığı tarafından 2005 yılında yürürlüğe giren Türkçe öğretim programına göre hazırlanan 7. sınıf Türkçe ders kitabındaki edebi metinler, temel evrensel değerler açısından inceleniyor. Çalışmada bu metin incelemelerine geçmeden önce edebiyat ve eğitim bağlamında edebi metinler eğitsel açıdan değerlendirilip bu bağlamda kavramsal bilgiler sunuluyor. Sonrasında evrensel değer ağırlıklı kuramsal bilgiler verilerek, kavramsal ve disipline edilmiş bir çerçevede konuya temas ediliyor. Bu bilgilerin ardından temel evrensel değerler üzerinde teker teker duruluyor. Sonrasında ise kitaptaki metinlere geçilerek önceki bölümlerde verilen bilgilerin ışığında metinlerin okuması yapılıyor. Bu metinler evrensel değerler açısından değerlendirildiği gibi edebi ve sanatsal çerçevede de değerlendiriliyor. Hem kuramsal açıdan tartışmaların hem de metin incelemelerinin yapıldığı çalışmada konu bu incelemelerle özelleştiriliyor. Çalışmada eğitimde edebi metinlerin genel anlamda değer kazandırma, özelde evrensel değerleri kazandırma açısından ne derece öneme sahip olduğunun tespiti yapılmaya çalışılıyor.
Edebiyat nazariyatı açısından hikaye türü

Edebiyat Nazariyatı Açısından Hikaye Türü adını taşıyan tezimiz, türün teorik özelliklerini içine alır. Hikaye kavramının geçirdiği anlam değişmeleri; tür özelliği kazanma süreci; hangi ihtiyacın karşılığı olarak var olduğu; varlığını hangi unsurlarla ve nasıl sağladığı bu tezin konusudur. Hikaye kelimesi, kökende tahkiye/anlatı kelimesi ile birleşen; fakat, XIX. yüzyıldan sonra ayrı bir tür olan anlatım tarzını ifade etmektedir. Bir edebiyat türü olarak hikaye, olmuş, olması mümkün olayların, figür, zaman ve mekan unsurlarına bağlanarak anlatıldığı; dilinin yoğunluğu dolayısıyla uzunluğu sınırlanan bir türdür. Hikaye, fiktif yapıyı kurgularken 'hayat', 'gerçek', 'hayal' unsurlarından yararlanmaktadır. Bunların kurgudaki rolleri ise, yazarın algılayışıyla iç dünyasında şekillenir. Kurguya ifade kazandırılırken bir anlatıcının varlığına ihtiyaç duyan yazar, anlatıcıyı bakış açısı, anlatım tutumu ve anlatma tekniği ile birlikte var eder. Okuyucu, hikayeyi aracı pozisyonundaki anlatıcının yorumundan dinler. İnsanı, bir zaman, mekan ve hareket olmaksızın düşünmek mümkün değildir. Hikaye türü de olaylar zinciri, olayları gerçekleştiren insan / insan grubu/ insan yerine geçen varlıklar, bunların ellerinin değdiği, ayaklarının bastığı bir mekan ve bunları çepeçevre saran zaman unsuru ile oluşmaktadır. Bu unsurların kullanımında hikaye türüne özel yönler bulunur. 194 Hikayeyi oluşturan her unsur, dil kavramının içinde mevcuttur. Her cümle, insan, zaman, mekan, olay/olay örgüsüne sahiptir; bu unsurlara bir görüntü kazandırılması dil ile sağlanır. Dilin hikayedeki kullanımı ise, yoğun, anlam katmanları oluşturarak, okuyucuya hem anlatacak, hem sezdirecek şekilde karşımıza çıkmaktadır. Edebiyat Nazariyatı Açısından Hikaye Türü adlı bu çalışma, hikaye örneklerinden yola çıkarak verilmiş hükümleri ihtiva etmektedir. Bu hükümler, verilebilecek bir hikaye örneği ile geçersiz duruma düşebilir. Edebi eserler söz konusu olduğunda hiçbir teori çalışması, 'x türü nasıl yazılır? sorusunun cevabı olamaz. Edebiyat bilimi, edebi eserin arkasından giden bir yol takip etmek mecburiyetindedir.
Kazan Tatarlarının halk anlatmalarında mitolojik unsurlar

Tatar Türkleri, geçmişşten bu yana zengin bir Türk kültürüne sahip olan İdil-Ural Bölgesi'nin en önemli Türk boylarındandır. Tatar Türklerinin halk anlatmaları üzerine yapılan bu çalışmada; halk anlatı türlerinden destan, efsane ve masal metinlerinde bulunan mitolojik unsurların tespit edilmesi ve değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bir milletin hayata karşı duyuş, düşünüş ve algılayışının bir göstergesi olan bu mitolojik unsurlar, Stith Thompson'ın 'Motif Index of Folk Literature' adlı çalışmasından hareketle tespit edilmiştir. Tespit edilen mitolojik unsurlar arasında ise; 'Mitolojik Varlıklar', 'Mitolojik Tabiat Unsurları', 'Mitolojik Hayvanlar', 'Mitolojik Dünya Tasarımı', 'Mitolojik Renkler' ve 'Mitolojik Sayılar' yer almıştır. Çalışmada; örnekleme yoluyla seçilen destan, efsane ve masal metinlerinde tespit edilen mitolojik unsurların, türler arasındaki benzerlikleri ve Tatar Türklerinin mitolojisinde yüklendikleri anlamlar ortaya konulmuş, bunun yanında Türk boylarındaki anlamlarından da söz edilmiştir.
Dr. Özgen Keskin'in hayatı-eserleri-edebi şahsiyeti ve halk edebiyatına katkıları

Türk milli kültür ve medeniyetinin temel unsurlarından birisi Türk edebiyatıdır. Türk edebiyatının en önemli bölümlerinden birisi de halk edebiyatıdır. Halkın içerisinden çıkan, milletin milli benliğini, duygusunu, düşünce yapısını en iyi şekilde yansıtan halk edebiyatını ve bu edebiyatın ürünlerini ortaya çıkarmak ve yaşatmak en büyük görevlerimizdendir. Halk edebiyatı ürünlerini ortaya koyan sanatçıları, bu edebiyata ve bu kültüre katkı sağlayan kişileri de insanlara tanıtmak çok önemlidir. Biz de bu çalışmamızda Türk halk edebiyatına ve Türk kültürüne çok büyük katkıları olan, eğitimci, yazar, bürokrat, siyaset adamı gibi nitelikleri bulunan Özgen KESKİN'in hayatını, eserlerini ve halk edebiyatına katkılarını ele aldık. Yedi bölümden oluşan çalışmamızın birinci bölümünde Özgen KESKİN'in kimliğini ortaya koymaya çalıştık. İkinci bölümde edebi şahsiyetini değerlendirerek eserlerini inceledik ve aldığı ödülleri sıraladık. Üçüncü bölüm çalışmamızın mihenk taşlarından birini oluşturmaktaydı. Burada, halk edebiyatına olan katkılarını eksiksiz olarak vermeyi uygun bulduk. Dördüncü bölümde siyasi hayatını, hakkında söylenenler ve hizmetlerine yapılan yorumları hiçbir katkı ve kesinti yapmadan verdik. Beşinci bölümde mahalli ve ulusal basında hakkında çıkan haberleri, basın-yayın organlarından seçerek verdik. Çalışmamızı altıncı bölümde sonuç ve yedinci bölümde de kaynakça ile tamamladık. Ortaya koyduğumuz bu çalışmanın Türk halk edebiyatına ve Türk kültürüne katkı sağlaması en büyük arzumuzdur.
Asaf Halet Çelebi'nin şiirlerinin kaynakları

Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatında kendine has şiir dünyası ile önemli bir yer edinen Asaf Halet Çelebi, taklit etmeyen ve taklit edilemeyen bir şiir vücuda getirmiştir. Sanatçı sadece şiir yazmamış, araştırma ve inceleme türünde birçok eser kaleme almış, tercümeler yapmıştır. Sanatçının araştırma ve inceleme alanına giren konular şiirlerinde de izler bırakmıştır. Denilebilir ki sanatçı bir birikimin şairidir ve bu birikimi şiirlerinde kullanması onun şiirini anlamayı zorlaştırmaktadır. Birikimi sayesinde kazandığı kültürel altyapısıyla bir 'kültür şiiri' yazan sanatçının şiirlerini anlamak için onun tabiriyle 'tasavvur ederek' okumak gerekir. Bu noktada öncelikle onu besleyen kaynaklara bakılmalıdır. 'Asaf Halet Çelebi'nin Şiirinin Kaynakları'nı ele aldığımız bu çalışma onun şiirlerini anlamayı kolaylaştırmada yardımcı olacaktır. Onu besleyen kaynakların başında mistisizm gelir. Mistisizmin yanı sıra sanatçının şiirlerinde Türk-İslam medeniyeti, Batı medeniyeti, edebiyat akımları, eski medeniyetler, çeşitli inanç sistemleri, masal ve düş alemi, birçok şahsiyet, hayatı ve hayatına etki eden kişiler gibi geniş bir dünya karşımıza çıkar. Asaf Halet'in şiirlerine kaynaklık eden bu konular işlenirken öncelikle konular veya kavramlar hakkında genel bilgiler verilmiş, daha sonra sanatçının şiire veya sanata bakış açısıyla birlikte onu besleyen kaynakların şiirlerinde ne şekilde yer bulduğu irdelenmiştir.
Yayılım alanlarıyla bir masal ve versiyonlarının motif incelemesi

Bu çalışmada seçilen bir masalın versiyonları tespit etmek suretiyle, bu masalın motif yapısını ve zaman içinde yaşadığı değişimler ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Çalışmanın temel amacı, masal versiyonlarının önemini vurgulamak suretiyle versiyonları derlendikleri yerlere ve zamana göre sıralamak ve masalın en küçük unsuru olan motiflerini belirleyerek, belirlenen bu motifleri sistematik bir biçimde ayrıştırmaktır. Çalışmada öncelikle 'Masal Kavramı', 'Yayılma ve Versiyon Kavramı' ve 'Motif Kavramı' hakkında kısaca bilgi verilmiş, ardından çalışmada yararlanılacak kuramlar ve bu kuramların çalışmadaki önemi üzerinde durulmuştur. Çalışmanın temelini 'Masal Versiyonların Motif Tespiti' oluşturmaktadır. Masallardan hareketle belirlenen bu motifler, masalın bütününü nasıl ve ne biçimde oluşturduğunu açıklayabilmek ve bunları sağlam bir zemine oturtmak için bu veriler 'Motiflerin Karşılaştırılması ' adlı ikinci bölümde ayrıntılı olarak incelenmeye çalışılmıştır. Elde edilen bulgulardan yola çıkarak masallara ilişkin çıkarımların yapıldığı 'Sonuç' bölümünün ardından, çalışmaya ışık tutan eserlerin yer aldığı 'Kaynakça'ya yer verilmiştir.
Bakİ'nin Mealimü'l-Yakİn fİ-Sİreti Seyyİdi'l-Mürselİn'i (2. cilt, tenkitli metin)

Baki'nin İmam Şihabüddin Ahmed b. Hatib el-Kastallani'nin El-Mevahibü'l- Ledünniyye adlı eserinden tercüme ettiği Türk edebiyatının önemli eserlerinden olan Mealimü'l-Yakin fi-Sireti Seyyidi'l-Mürselin isimli eserin ikinci cildinin incelenmesi, bu ikinci cilt içerisinde bulunan önemli konu başlıklarının açıklanması ve belirlenmesi, geniş bir hacme sahip ikinci cildinin bütün bölümlerinin anlatım teknikleri yoluyla incelenmesi, ayrıca eserde yazarın faydalandığı kaynakların tespiti ve açıklanması bu çalışmanın amaçlarındandır. Çalışmanın ilk bölümlerinde Baki'nin hayatı, sanatı ve eserleri ele alınmış; daha sonra Me'alimü'l-Yakin'in kaynakları, nüshaları, metin incelemesi ve başlıklarının tespiti yapılmıştır. Çalışmanın son kısmında Mealimü'l-Yakin adlı eserin; Hamidiye, Halet Efendi ve Emanetler Hazinesi nüshaları okunup eser tenkitli metin olarak Latin harflerine aktarılmıştır.
Orhan Pamuk edebiyatında tarih ve kimlik söylemi

Doğulu ya da Batılı olmak kültürel kimliğimizin ana hatlarını oluşturuyor. Bu tartışma toplumumuz için yeni değil. 19. Yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu'nun son döneminde başlayan, cumhuriyetin kuruluşu ile devam eden bu tartışma güncelliğini hiç kaybetmedi zaten. Türkiye gibi hem coğrafi hem de tarihi olarak önemli geçiş noktalarının üzerinde bulunan bir ülkede, kültürel bir kimlik sorununun var olması ve elbette böylesi bir sürecin romanlara yansıması kaçınılmazdır. Bu yüzden Türk romanının ana sorunsallarından birinin sancılı Türkiye modernleşmesinin yarattığı gerilimden çıktığını söyleyebiliriz. Orhan Pamuk'un romanları esas olarak Türk tarihi ve kimliğiyle ilgilidir. Onun romanları özel olarak Osmanlı ve Türk tarihi kapsamı içindeki belirsiz bir kimliğin temsilinden oluşmaktadır. Gelenekle uyumlu, öte yandan Batılı modernleşme düşüncesi ile ahenk içinde olan bir kimliğin inşası Orhan Pamuk için temel mesele olagelmiştir. Orhan Pamuk romanlarında kültürel kimlik sorunu ve tarih söylemi tezin ana konusunu oluşturuyor. Tez, ayrıca bir taşra ülkesi yazarı olarak Pamuk üzerine odaklanmakta ve yazarın Doğu ile Batı söylemlerine nasıl yer verdiğine bakmaktadır. Özetle son zamanların en önemli ve en çok tartışılan yazarı Orhan Pamuk'un kimlik sorunu ve tarihe nasıl baktığı tartışılacaktır. Anahtar kavramlar: Kimlik Sorunu, Tarih, Modernleşme, Doğu/Batı Söylemi, Gelenek
Okçu-zade Muhammed Şahi'nin münşeatı

1562'de İstanbul'da dünyaya gelen Okçu-zade Muhammed Şahi, Okçu-zade Muhammed Paşa'nın oğludur. İyi bir medrese eğitimi alan Okçu-zade önceleri ''Zeyni'' mahlasını kullansa da daha sonra ''Şahi'' mahlasını kullanmaya tercih etmiştir. Osmanlıda çeşitli resmi görevlerde bulunmuş önemli münşilerdendir. Klasik Türk edebiyatında manzum eserlerin ön planda olduğu dönemlerde birçok mensur eser de kaleme alınmıştır. Münşeatların yaygınlaştığı XV-XVI. yüzyıllardan Tanzimat Dönemi'ne kadar varlığını sürdüren bu gelenek, nesrin nazım kadar önemsendiğinin göstergesidir. Bu yüzyıllarda klasik Türk edebiyatında onlarca Münşeat kaleme alınmıştır. Yaptığımız çalışmada bu dönemin önemli münşilerinden olan Okçu-zade Muhammed Şahi, Süleymaniye Kütüphanesi, Yazma Bağışlar'da 3495 numarada kayıtlı, münşinin el yazması olduğu düşünülen Münşeat-ı Okçu-zade adlı eserinin incelemesi yapılmıştır. Eserdeki mektuplar dil ve üslup bakımından genel hatlarıyla incelenmiştir. Mektupların türleri ve kimlere yazıldığı da incelememizde belirtilmiştir. Ayrıca eserin çeviri yazı sistemine göre trankripsiyonu yapılmış ve bir özel isim indeksi de çıkarılmıştır.
Fakir Baykurt'un romanlarında toplumun müşterek bilinçaltını yansıtan tiplerin karşılaştırmalı incelenmesi

Bu çalışmada Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatının tanınan yazarlarından Fakir Baykurt'un on dört romanının adeta yazılma nedeni olan ve C. Jung'ın ''yaşlı bilge arketipi'' ile paralel özelliklere sahip yaşlı bilge tipi, köylerdeki kolektif bilinçaltını yönlendirebilme kabiliyeti açısından incelenmiştir. Romanların temelindeki ezen-ezilen, zengin-fakir, yöneten-yönetilen gibi güçlerin eşit olmadığı çatışma şemasında çoğunlukla mağlup tarafta bulunan köylülerin hem lideri hem sözcüsü hem de akıl vereni konumundaki yaşlı bilgeler, Baykurt'un sahip olduğu ideoloji çerçevesinde, okur için toplumsal mesajlar barındırarak yazarın roman içindeki sözcülüğünü üstlenir. Diğer yandan yaşlı bilgelerin bulunduğu mekanlar yani, yaşamın neredeyse tamamıyla toprağa bağlı olduğu köyler ile sanayileşme ve modernizmin dönüştürdüğü şehirler, onların otoriteleri üzerinde olumlu ve olumsuz çok sayıda etkiye sahiptir. Üç ana bölüm ve sonuçtan oluşan çalışmanın ilk bölümünde roman türünün Avrupa edebiyatındaki ve Türk edebiyatındaki işlevsel yönleri, toplumcu gerçekçi anlayışın Türk edebiyatındaki yansımaları, Cumhuriyet bürokrasisinin ülkedeki ''köylü sorununa'' çözüm arayışları, Köy Enstitüleri ve Enstitü mezunu yazarların edebiyata yeni bir gerçekçilik anlayışı getirerek oluşturdukları köy romanı birbiriyle ilişkilendirilerek yorumlanmıştır. İkinci bölümde Fakir Baykurt'un hayatı, tipin roman içindeki işlevini ve önemini daha iyi konumlandırabilmek için roman türünün şahıs kadrosu, Baykurt'un romanları ve bu romanlardaki bilge tiplerin gelişimi incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise yaşlı bilgeler karşılaştırmalı bir şekilde ele alınarak onların köydeki sosyal çevre ve ilişkiler üzerinde sahip olduğu otorite ile bu otoritenin değişen mekanlara göre farklılaşan etki gücü, tüm farklarıyla ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Evliya Çelebi Seyahatnamesi'nde şairler

İEvliya Çelebi Seyahatnamesi'nde Şairler? adı altında yaptığımız bu çalışma, Türk kültür tarihimizin çok önemli kaynaklarından biri olan Seyahatname de yapılan şair taramasıdır.17. yüzyılda Evliya Çelebi tarafından kaleme alınan, tarihten coğrafyaya, mimariden sanata pek çok alana kaynaklık eden Seyahatname, edebiyat tarihimizin de önemli kaynakları arasında yer almaktadır. Bu yönüyle ele alıp incelediğimiz Seyahayname'nin Yapı Kredi Yayınları esas alınarak yapılan bu çalışmada, eserin 10 cildinde tek tek şair biyografileri aranmıştır. Yaptığımız arama sonucunda Evliya Çelebi'nin, şair biyografilerini farklı şekillerde tasnif ettiği görülmüş ve çalışmada Çelebi'nin tasnifine sadık kalınmıştır. Her bir ciltte yapılan tarama sonunda elde edilen bilgiler, ulaşılan şair ve şair biyografileri olduğu gibi Seyahatname'deki tasniflerine ve ciltlere göre çalışmaya kaydedilmiştir. Şair ve şair biyografileriyle ilgili kaydedilen her bilgi, önce eserdeki haliyle sonrasında da günümüz Türkçesi'ne aktarılmış haliyle sunulmuştur. Çalışmamızın sonunda da Seyahatname'de ulaştığımız şairler ve bu şairler hakkındaki bilgiler bir tablo haline getirilerek tez içindeki bilgilere ulaşım kolaylığı sağlanmıştır.
Nezihe Meriç'in çocuk kitaplarından 'Küçük Bir Kız Tanıyorum' serisinde gelişim alanlarının incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, Nezihe Meriç in 6-12 yaşları kapsayan 'Küçük Bir Kız Tanıyorum' ırmak romanları serisinin tamamı olan yedi kitapta başkişi Ayşe karakterinin gelişim psikolojisi verilerine uygun oluşturulup oluşturmadığını ortaya koymaktır. Bunun için adı belirtilen kitapların tamamının dilsel, bilişsel, toplumsal ve kişilik gelişimi özelliklerine uygun olup olmadığı saptanmıştır. Çalışmanın deseni nitel araştırma tekniklerinden doküman incelemesidir. Bu yolla elde edilen veriler betimsel analiz yoluyla çözümlenmiştir. Araştırmanın sonucunda ırmak roman serisinin başkişisi olan Ayşe'nin altı yaştan on iki yaşa kadar olan gelişiminin gelişim psikolojisi verileriyle uygun olduğu saptanmıştır.
Manzum halk hikayeleri: İnceleme-metin-dizin

Bu çalışma XV. yüzyılda yazıldığını tahmin ettiğimiz beş manzum halk hikayesinden oluşmaktadır. Hikayelerin hiçbirinde yazar adı bulunmamaktadır. Eserin yazma nüshası, Göttingen'de, Georg-August Üniversitesi Kütüphanesinde, Türkçe yazmalar arasında 'Turc. 9/4' numarada kayıtlıdır. Mecmua niteliğindeki yazma içinde sırasıyla Kitab-ı Muhammed Hanifi, Kitab-ı Cafer-i Dayyar, Kitab-ı Kesük Baş, Kitab-ı Cümcüme-i Sultani, Dasitan-ı İbrahim Mahluk olmak üzere beş adet hikaye bulunmaktadır. 20x15 cm. boyutlarında 42 varaktan oluşan eser, harekeli nesih ile yazılmıştır. Başlangıcı XIV. yüzyıla kadar çıkan bu hikayeler, halk arasında büyük beğeni toplamış ve yaygınlaşmıştır. Metin, şiir sanatı bakımından olmasa bile halk dilinin kullanıldığı saf bir Türkçenin taşıyıcısı olması ve dönemin söz varlığı ve dil özelliklerini yansıtması bakımından oldukça zengin bir malzemeye sahiptir. Çalışma, dil incelemesi, metin ve dizin olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölüm manzum halk hikayeleri hakkında genel bir bilgi ile başlamaktadır. Ardından eserde bulunan beş hikaye tanıtılmış ve içerikleri hakkında bilgi verilmiştir. Dil incelemesi söz dizimi konusu hariç, yazım, ses bilgisi ve yapı bilgisini içermektedir. Yazım konusunda metnin yazım özellikleri üzerinde durulmuş, sözcüklerin yazımındaki benzerlik ve farklılıklar incelenmiştir. Ses Bilgisi başlığı altında metindeki başlıca ses olayları, ses değişmeleri ve ünlü uyumları işlenmiştir. Yapı bilgisi bölümünde Türkiye Türkçesinden farklı olan yapılar üzerinde durulmuş ve örneklendirilmeye çalışılmıştır. Metin bölümünde eserin çeviri yazısı verilmiştir. Dizin bölümünde ise metinde geçen bütün sözcükler madde başı olarak alınmış ve metindeki kullanımlarına göre anlamlandırılmışlardır. Her anlam için geçtiği yer ve beyit numaraları belirtilmiştir. Metnimizde anlamı bulunabilen sözcüklerin kökenlerine inilerek tam bir gramatikal dizin oluşturulmaya çalışılmıştır.