Mevsim ve kampanya işlerinde ferdi iş Hukuku alanında ortaya çıkan sorunlar

Öğretide genel kabul gören tanıma göre mevsimlik iş, 'Yılın belirli bir devresinde tam randıman ile çalışıp, diğer devrelerinde işçi adedini azaltan veya faaliyetlerini tamamen durduran işyerlerinde yapılan işlerdir.' Mevsimlik İş ile Kampanya işi arasındaki temel fark; mevsimlik işler de işyerinin bütün bir yıl faaliyette bulunması ve aslolanın iş hacminin yılın belli bir döneminde artması iken, kampanya işinde işyerinin yılda birkaç aydan fazla faaliyette bulunmamasıdır. Türk Hukuku'nada mevsim ve kampanya işi terimleri birlikte kullanılarak yasal düzenleme açısından aynı sonuca bağlanmıştır. Mevsim ve Kampanya İşleri'ne ilişkin hükümler Türk Hukuku'nda 3008 sayılı iş Kanununda, 30.11. 1951 Tarihli ve 3/14072 sayılı İş Uyuşmazlıklarını Uzlaştırma ve Tahkim Tüzüğü'nde, 2.1. 1924 Tarih ve 394 sayılı Hafta Tatili Kanununda, 11.4. 1960 Tarihli ve 7467 sayılı Yıllık Ücretli izin Kanunu'nda, 28.7. 1967 Tarihli ve 931 sayılı İş Kanunu'nda, Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliğinde ve 1475 sayılı iş Kanunun 24. md. 'sini değiştiren 4.7. 1975 Tarihli ve 1927 sayılı Kanunda mevsim ve kampanya işleri kapsama alınmış bulunmaktadır. Zincirleme hizmet akdinin oluşturulmuş olması durumun da mevsimlik işin bitimiyle akid sona ermemekte ancak askı da bulunmaktadır. Bunun sonucunda tarafların temel edimleri olan iş görme ve ücret ödeme borçları askıda kalmakta ancak yan edimler olan sadakat ve gözetme borçlan varlığını sürdürmektedir. Askı döneminde varlığını sürdüren bu borçlara karşı haklı nedenle fesih imkanı bulunmaktadır. Mevsimlik işlerde zincirleme hizmet sözleşmesi oluşturulması, işverenin; feshi ihbar ve kıdem tazminatı haklarından kurtulmak amacıyla başvurduğu bir yol olarak görülmekte ve Yargıtay'ca 'hakkın kötüye kullanılması' olarak değerlendirilerek, işçiye kazandığı tüm haklar şartlar doğrultusunda sunulmaktadır. 11 İş Kanunu 24 /4'de; mevsimlik işlerde belirli süreli hizmet akdinin mevsimin bitimiyle sona ereceği ve işverenin yeni mevsimde işçiyle hizmet akdi yapması yükümü getirilmiştir. Ancak Yargıtay'ın yerleşmiş kararları doğrultusunda akdin tekrarlanarak belirsiz süreli hale dönüştüğü durumlarda yeni bir hizmet adinin oluşturulması söz konusu olmayacak, çünkü sözleşme; tüm hak ve borçlarıyla tekrar yürürlüğe girecektir. İşverenin yeni mevsim başında işçiye iş vermemesinin Borçlar Kanunu 325 hükmü uyarınca 'işverenin temerrüdü' olarak değerlendirileceği; Yargıtay'ın ve Öğretinin genel karandır. Yargıtay'a göre askı süreleri, ihbar öneli ve kıdem tazminatının hesabına dahil edilmeyecektir. Bu konu Öğretide tartışmalıdır. İhbar önelleri, askı süresi içinde işlemeyecektir. İşveren, işçinin işine son vermek istiyorsa, ihbar önellerinin mevsim sonuna kadar tamamlanacağı şekilde veya dönem sonunda ihbar önellerine ait ücreti peşin ödeyerek akdi sona erdirecektir, aksi halde yeni mevsim başında ihbar önelleri işleyeceğinden, işverenin işçiye iş vermemesi durumunda ihbar tazminatı ödemesi söz konusu olacaktır. İş Kanunu 50 /5'e göre; 'Niteliklerinden ötürü bir yıldan az süren mevsim veya kampanya işlerinde çalışanlara, İş Kanunu'nun ücretli yıllık izne ilişkin hükümleri uygulanmaz. Yargıtayın aynı doğrultuda birçok kararı bulunmaktadır.