turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
İstanbul'daki tezkerelere kayıtlı Mimar Sinan eserlerinin bugünkü durumları ve genel gözlemler

Bu çalışmada tezkerelere kayıtlı İstanbul il sınırlan içindeki yüz altmış dört Mimar Sinan eserinin bugünkü durumu ele alınmış ve ayrıntılarıyla değerlendirilmiştir. Konuyu daha ileri boyutlara taşıyacak araştırmacılar ve uzmanlar için ilk malzeme niteliğinde olması amaçlanan bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde tezin amacı ve kapsamı hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde Mimar Sinan Eserleri, tarihi bilinen Mimar Sinan Eserlerinin incelenmesi, tarihi bilinmeyen Mimar Sinan Eserlerinin incelenmesi ve Mimar Sinan onarımı görmüş eserlerin incelenmesi olmak üzere üç alt başlık altmda ele alınmıştır. Bu bölümde bağımsız yapılar tek tek, külliyeyi oluşturan yapılar ise bir bütün olarak değerlendirilmiş ve bugünkü durumları yalan çevresiyle birlikte incelenerek saptanmıştır. Ele alman her yapı için öncelikle yapmm yeri, tarihi, yaptıranı, yapılan onarımlar ve yapılması gerekenler hakkında verilen bilgilerin yer aldığı envanter sayfalan hazırlanmış, daha sonra yapıların mimari özellikleri anlatılmış ve son olarak da bugünkü durumları ile ilgili bilgiler verilmiş, gözlemler yapılmıştır. Günümüzdeki durumları anlatılırken yapılar, iyi, kötü ve bakıma ihtiyaçh durumda bulunmalarına göre üç farklı şekilde ele alınmıştır. Yalan zamanda onarımı yapılmış, kullanılan ve korunan yapılar iyi durumda, harap ve kendi kaderine terk edilmiş yapılar kötü durumda, gereken ilgiyi alamadığı gözlemlenen yapılar da bakıma ihtiyaçh durumda olarak tanımlanmıştır. Son bölümde ise bütün yapılar göz önünde bulundurularak değerlendirme yapılmış ve bir sonuca varılmaya çalışılmıştır. Buna göre, yapılan çalışma sonucunda otuz bir yapmm çok kötü durumda, kırk bir yapmm bakımsız durumda ve doksan iki yapmm da iyi durumda olduğu belirlenmiştir. Bununla beraber kullanımlarının sağlanmasının korunmalarını da sağlayacağı düşünülerek incelenen yapılardan boş tutulan yirmi sekiz tanesine bulundukları bölgenin ihtiyaçları göz önünde bulundurularak en uygun görülen işlev önerilmiştir. Sonuç olarak, 2000'li yıllarda İstanbul il sınırlan içinde ele alman yüz altmış dört Mimar Sinan Eserinden otuz biri çok kötü olmak üzere toplam yetmiş iki yapının iyi durumda olmadığı belirlenmiştir. XXIBu nedenle yapıların bir an önce onarımlarının yapılması, işlevlendirilmesi ve korunmalarının sağlanması gerektiği üzerinde durulmuş, çalışmalar sonrasında yapıların geleceğe daha sağlıklı aktarılacağı düşünülmüştür.
Dikili ve köylerindeki Türk anıtları

İzmir ilinin kuzey kıyısındaki son ilçesi olan Dikili'nin sınırları içinde yirmi beş köy ve bir belde bulunmaktadır. Kent merkezi 1850 tarihinden sonra inşa edilmiştir. Bugün ilçe sınırları içinde bulunan köylerin pek çoğu XVIII. yüzyıl sonları ile XIX. yüzyıl içinde Yörük aşiretleri tarafından kurulmuştur. Kent merkezi ve taşrada bu şekilde bir tarihi gelişim görülürken Çandarlı beldesindeki Türk iskanın XV. yüzyıla kadar indiği bilinmektedir. Çalışmamızda Cumhuriyet dönemine kadar Dikili ve köylerindeki Cami ve mescitler, türbeler, mezarlıklar ve mezar taşları, hamam, çeşmeler, konut mimarisi ve askeri mimari ele alınmıştır. XVII-XX. yüzyılları arasına tarihlenen bu yapıların çoğu Çandarlı kent merkezinde görülmektedir. Dikili kent merkezi ise Çandarlı'daki bu yapı çeşitliliğine karşın XIX. yüzyılın ikinci yarısından itibaren inşa edilmiş konut mimarisiyle karşımıza çıkmaktadır. Kent merkezlerine karşın köylerin çoğunda sınırlı sayıda çeşme ve camiyi konumuza dahil ettik. Buna karşın köylerde yaptığımız çalışmanın temelini ev mimarisi oluşturmaktadır. Tüm bu çalışmalara ek olarak Dikili mezarlıkları ve mezar taşları da teze dahil edilmiştir. Araştırma boyunca iki kent merkezi yirmi beş köy ve yaklaşık on adet eski köy yerleşkesinde otuz dört adet yapı incelenmiştir ve bu yapılar dini, sosyal ve askeri yapılar olmak üzere ana başlıklar altında teze konulmuştur. Tezimizde 467 fotoğraf, 42 plan, 85 adet inşa ve mezar taşı kitabesi çizimi bulunmaktadır.
Bursa Kestel Geyikli Baba külliyesi

Orhan Gazi, gazi-derviş kimliği ile öne çıkan Geyikli Baba için İnegöl civarında Uludağ eteklerinde bir köy vakfeder ve O'nun adına cami, tekke, türbe ve hamam inşa ettirir. Bu araştırmada bahsi geçen külliye dini mimari özellikleriyle araştırmaya, dönemin benzer örnekleriyle ilişkilendirmeye çalışılmıştır. Bu bağlamda külliye; malzeme, teknik özellikler, mimari elemanlar ve süsleme bakımından incelenmiştir. Ulaşılan literatür çalışması ve alan araştırmalarıyla külliyenin geçmişşteki ve günümüzdeki durumları tespit edilmiş ve bir sonuca ulaşılmıştır.
Milli sarayların organizasyonel açıdan incelenmesi ve Schönbrunn Sarayı ile karşılaştırma

Bu tezde amaçlanan TBMM Milli Sarayları ile Schönbrunn Sarayını organizasyonel açıdan incelemek ve karşılaştırmaktır. Bu amaçla eski yapının değiştirilerek yeni bir yapının oluşturulmasının arkasındaki nedenler irdelenmiş ve Milli Sarayların yeni oluşturulan organizasyon yapısı incelenerek bu yapıya faydalı olabilecek ilave öneriler de bulunulmuştur. Temel amaç ise mevcut yapının daha sağlıklı ve işler bir hale getirilmesine yardımcı olmaktır.
Mardin Müzesi'nde bulunan Safevi Hanedanının son dönemi ile Avşar Hanedanı dönemine ait sikkeler

Bu çalışma Mardin Müzesinde bulunan Safevi hanedanının son dönemi ile Avşar hanedanı dönemine ait 194 adet gümüş sikkenin tanıtımını ve incelemesini konu almaktadır. Safevi hanedanının kuruluşu ve İran coğrafyasında tesis ettikleri 'On İki İmam Şi'iliğinin' bölge halkları üzerindeki etkisi ile dinin tesir ettiği alanlara kısaca değinilmiştir. Söz konusu sikkeler ile Safevi hükümdarlarından olan Hüseyin Mirza'nın dönemi ile başlayıp Safevi hanedanının fiilen yıkılışına kadar olan kısmı ve akabinde kurulan Avşar hanedanının en önemli hükümdarı Nadir Şah'ın dönemi incelenmiştir. Aynı coğrafyada hüküm sürmüş Safevi ve Avşar hanedanlarının Erivan, Herat, İsfahan, Kazvin, Meşhed, Nahçivan, Tebriz ve Tiflis gibi farklı vilayetlerde darphanelerinin olduğunu ve yüzeylerinde hükümdar unvanları ile dini ibareler içerdiği görülmektedir. Ancak Safevi hanedanına nispeten Avşar hanedanının sikkelerinde kullanılan maddenin ağırlık ölçülerinin değiştiği ve Avşar hanedanının dini ibareleri azalttığı göze çarpmaktadır.
Edirne kültür eserlerinde görülen bitkisel motiflerin kullanımı üzerine

Edirne'de Osmanlı dönemine ait naturalist motifler, ilk defa XV. yüzyıl sonunda görülmeye başlamıştır. Bu motiflere kalem işlerinde, ahşap eserlerde, Edirnekari işlerinde ve yoğun olarak da çeşme aynataşlarında ve mezar taşlarında rastlanmaktadır. En çok kullanılan çiçekler motifleri lale, gül, karanfil, sümbül, zerendir. Ağaç motifleri arasında ise, en çok kullanılanlar hurma, servi, asma - üzüm salkımıdır. Bu çalışmadaki amacımız, Osmanlı döneminde kullanılan motiflerin doğadaki örnekleriyle karşılaştırarak, bunların aralarındaki benzerlikleri, ilişkileri ve hangi amaçla kullanıldığını açıklamaya çalışmaktır. Ayrıca, Edirne'deki Osmanlı eserleri üzerindeki çiçek ve ağaç motiflerinde zaman içinde bir form gelişimi olup olmadığı da çalışmamız içinde önemli bir yer tutacaktır. Analılar Kelimeler : 1- Osmanlı 2- Çeşme 3- Çiçek 4- Mezar Taşı 5- Lale
Tacikistan'da X-XVIII. yüzyıl mimari yapıları

Tacikistan, güneyinde Afganistan; batısında ve kuzeyinde Özbekistan; doğusunda Çin ve Kırgızistan ile komşu olan bir Orta Asya ülkesidir. %93'ü dağlık olan ve 'Dünya'nın Çatısı' adı verilen Pamir Dağları'nın eteğinde uzanan Tacikistan, antik çağlardan günümüze zengin bir kültürel mirasa sahiptir. Çalışmamızda bu zenginliğin X-XVIII. yüzyıla ait İslami dönem yapıları konu edilmiştir. Bu amaçla Soğd bölgesinden başlayarak dağlık Bedahşan bölgesine kadar olan coğrafyada; cami, türbe, medrese ve kale yapılarına ait eserler yerinde incelenmiştir. 'Tacikistan'da X-XVIII. Yüzyıl Mimari Yapıları' başlıklı tezimiz, belirtilen yüzyıllar arasındaki mimari yapılarla ilgili bir katalog çalışmasıdır. Camiler, minareler, mezar yapıları, medreseler, kaleler ve saraylar olarak gruplara ayrılan katalogta, eserlerin detaylı bir şekilde anlatımlarına yer verilmiştir. Bu bölümün sonunda tarihi ve bilimsel kaynaklarda olup günümüze ulaşmayan yapılar ve Tacikistan müzelerinde sergilenen günümüze ulaşmamış yapılara ait mimari unsurlar anlatılmıştır. Her bir yapının anlatımı, metinlerin sonundaki çizim ve fotoğraflarla desteklenmiştir. Katalog bölümünün ardından, değerlendirme bölümünde yapı grupları, 'plan analizi', 'cephe analizi', 'inşa malzemesi ve teknik', 'yapısall unsurlar', 'mimari elemanlar' ile 'süsleme' bakımından ele alınmıştır. Bu bölümde eserler, Orta Asya'da benzer özellikteki örnekleriyle karşılaştırılarak değerlendirilirmiştir. Değerlendirme bölümü, 'İnşa Malzemesi', 'Tuğla ve Kerpiç ölçüleri 'Geçiş Unsurları ve Örtü Sistemleri' başlıklı tablolarla desteklenmiştir.
Üsküdar taşınmaz kültür varlıklarındaki onarımların cami yapılarında saptanması

Gerek jeopolitik konumu, gerekse tarihi miras içindeki kültür varlıklarıyla Üsküdar, önemli bir yerleşim yeridir. Dört yüz elli yıldan beri Türk hakimiyetinde olan bu kent, Osmanlı ile birlikte yoğun bir imar ve iskan faaliyetine girmiştir. 15. Yüzyıldan bu yana süregelen imar politikası sonucu, Kuzguncuk ile Harem arası yalı ve saraylarla dolu iken, günümüze bu yapılardan sadece bir kaçı gelebilmiştir. Günümüze gelen taşınmaz kültür varlıklarından, hemen hemen her dönem özgün İşlevini sürdüren camiler ilk sırayı alır. Bu yapıların günümüzde de hizmet veriyor olması ancak, sürekli bakım ve onarımlarla mümkün olmuştur. Türkler, meydana getirdikleri yapıların bakım ve onarımlarının yapılması için, oluşturdukları'Vakıf sistemi, uzun yıllar bu yapıların ayakta kalmalarını sağlamıştır. Günümüzde Vakıflar Genel Müdürlüğü'ne bağlı olan bu yapıların bakım ve onarımları da yine bu kurum tarafından gerçekleştirilmektedir. Mihrimah Sultan, Valide-i Cedit, Şemsi Ahmet Paşa, Beylerbeyi, Rum Mehmet Paşa, Ayazma, Selimiye Camileri başta olmak üzere Üsküdar camileri, ya deniz kenarında ya da denizi gören ve denizden gelen her türlü soğuk hava olayına açık olması nedeniyle, inşa malzemesi taş olan bu eserler çok kolay etkilenmektedir Üsküdar'da ele aldığımız camilerde yapılan müdahalelerin büyük bir bölümü üst örtü, alçı işleri, kalemisleri ve ahşap elemanlara olmuştur. Bunun yanında, tabii afetlerden zarar gören birçok yapıda da esaslı bir müdahale söz konusudur.
Trabzon'da İskender Paşa'ya ait mimari eserler

Cami, İslam toplumunun, sadece toplu ibadet ettiği yer değil, aynı zamanda siyasi, sosyal ve kültürel hayatında önemli yeri olan bir müessesedir. Hz. Peygamber'in Medine'ye hicreti ile başlayan ve cami mimarisinin temelini teşkil eden Medine Mescidi, temeli taş olan ve kerpiçten yapılan, üzeri hurma dallarıyla örtülü bir bina idi. Daha sonra hemen yanlarına eklenen suffelerle cami mimarisinin ana planı işlenmeye başlanmıştır. İslam'ın hakim olduğu topraklar genişlemeye başlayınca, İslam milletleri, yeni cami modelleri geliştirmiştir. Araplar' daki ortada bir avlu, etrafında sütunlara oturan üstü örtülü revaklı camiler, Eyyubiler'e kadar devam etmiştir. Büyük Selçuklular'ın avlulu, eyvanlı, mihrap önü kubbeli camilerinden sonra Anadolu Selçukluların kare planlı, kubbeli medreseleri, Osmanlı cami mimarisine ilham kaynağı olmuştur. Trabzon'da, üzerinde çalıştığımız 1533'te inşa edilen İskender Paşa Camii de Osmanlılar'ın Bursa'da başlatıp, Edirne ve İstanbul'da geliştirdikleri cami planına uygun yapılan örneklerindendir. Fatih Sultan Mehmed tararından 1461 yılında gerçekleştirilen Trabzon'un fethinin hemen ardından, şehrin sosyal ve kültürel yapışma etki edecek İslam medeniyetinin müesseseleri kurulmaya başlanmıştır. Fethin sembolü olarak camiye çevrilen Panaghia Khrysokephalos Manastırı'nın hemen yanına, Fatih Sultan Mehmed tarafından, bugün mevcud olmayan, bir medrese yaptırılmıştır. Trabzon'da İskender Paşa Camii'nin yapılışına kadar inşa edilen yapılar, İçkale Camii ve Gülbahar Hatun Camii'dir. Ayrıca bugün mevcut olmayan ve Gülbahar Hatun Camii yanma inşa edilmiş olan mekteb, darü'l-kurra, imaret ve medreseyi de yine bu eserler arasında sayabiliriz. 1512- 1533 yıllan arasında yirmi bir yıl içinde farklı zamanlarda Trabzon valiliği yapan İskender Paşa, bir cami, bir han, bir hamam, üç çeşme, medrese, darü'l-kurra ve sıbyan mektebi yaptırarak, şehirde dini ve içtimai hayatın canlanmasını sağlamıştır. IVİskender Paşa'nın şehre kazandırmış olduğu bu tesisler şehrin planlanmasında, siyasi ve iktisadi kalkınmasında önemli bir yer tutmuştur. Bu çalışmamızda İskender Paşa'nın Trabzon'da yaptırmış olduğu, günümüze kadar gelebilmiş eserlerin analitik bir değerlendirmesi yapılmıştır. V
Şanlıurfa'da Osmanlı Dönemi cami ve mescit mimarisi

Şanlıurfa il merkezinde Osmanlı döneminde inşa edilen cami ve mescitler, araştırma konusu olarak seçilmiştir. Bahsi geçen cami ve mescitlerin tarihçeleri ile plan, mimari ve süsleme özellikleri asıl konuyu oluşturmaktadır. 1517 yılında Osmanlı toprakları içerisine dahil olan Şanlıurfa ilinde; 22'si cami, 4'ü mescit olmak üzere toplam 26 adet yapı incelenmiştir. Yörenin Osmanlı'dan önce çeşitli milletler tarafından yoğun bir şekilde kullanılmış olması, mevcut mimarinin köklü bir geçmişşe sahip olduğunu göstermektedir. Osmanlı döneminde perçinlenen mimari gelenek; hem kendinden önceki mimari anlayışı bir kenara itmeden günün şartlarına göre kullanmış hem Osmanlı mimarisinin genel kabul gören uygulamalarını sonuna kadar benimsemiş hem de kendi içerisindeki yerel unsurlarla yoğurduğu anlayışı ortaya koyarak, üçlü bir sentez oluşturmuştur. Bu sentezi gerek plan çeşitliliğinde, gerek mimari ve süsleme programlarında açıkça görmek mümkündür. Yukarıda anlatılmaya çalışılan bu mimari sentezin ürünleri olan Osmanlı dönemindeki cami ve mescitlerin genel ve ayrıntılı Foto. ğrafları çekilmiş, ayrıntılı çizimleri yapılmış, katalog kısmında tek tek ve ayrıntılı bir şekilde tarihçe, plan, mimari ve süsleme özellikleri tanıtılmış ve en sonunda geniş çaplı bir değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Son bölüm olan değerlendirme ve karşılaştırma bölümünde, incelenen eserlerin hem geçmişşteki etki alanına giren eserler hem de etki altına aldığı kendinden sonra inşa edilen eserler ışığında karşılaştırılması ve değerlendirilmesi yapılarak bir sonuca varılmıştır.
Ortaçağ Avrupası'nda şövalyelik

Avrupa'nın ve Ortaçağ'ın en önemli ritüellerinden biri olan Şövalyelik Tarikatı kuruluş amacı ile Doğu'daki hacıların korunması ve hac ibadetlerini yaparken Müslüman saldırılarına karşı önlem alınması amacı ile kurulmuştur. Ancak zamanla sadece dini alanda değil siyasi, sosyal, kültürel, ekonomik alanlarda bile etkili olmuş ve Avrupa'nın Ortaçağ sürecinden modern, yenilikçi ve ekonomik açıdan güçlü bir Avrupa'ya taşınmasında mihenk taşlarından biri olmuştur. Haçlı seferlerinden Rönesans ve Reform'a, Aydınlanma çağından Fransız İhtilal'ine kadar bu etkileri Avrupa'da görmek mümkündür. Masonluk, Gülhaç Örgütü, İlluminate gibi kendisinden sonra kurulan birçok tarikat ve kuruluşta da yine Şövalyelerin hiyerarşisi ve disiplininin örnek alındığını görmekteyiz. Bu tezimizde de Şövalyelik kurumunu bütün yönleriyle değerlendirmeye çalıştık.
Özbekistan Hiva şehri 'İçhan-Kala' mimari anıtları

Bu çalışmanın konusunu Özbekistan Hiva Şehri İçan-Kala Mimari Anıtları oluşturmaktadır. Hiva Hanlığı'nın 1512'de İlbars Han ile başlayan bağımsızlık sürecinden, 1920'de Sovyet Rusya'nın hanlığa son vermesine kadar olan 400 yıllık bir zaman zarfında birçok yapı inşa edilmiştir. Hanlık içerisindeki bu imar faaliyetleri ile özellikle başkent Hiva'da Hanlığın kendine has bir mimari üslup oluşturma süreci önemli bir yer tutmaktadır. Bu kapsamda çalışma boyunca Hiva şehir merkezinde bulunan İçhan-Kala içerisindeki Medrese, Cami, Mescit, Makbare, Saray, Hamam ve Şehir içi Hanları incelenmiş olup çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; çalışma konusunun amacı ve önemi yer almaktadır. Bu bölümde neden bu konunun seçildiği, çalışma ile nasıl bir sonuç elde edilmesi beklendiği, çalışma boyunca hangi yöntemlerin izlendiği, konuyla ilgili kaynakların neler olduğu ve bu kaynakların tek tek tanıtımları yapılmıştır. İkinci bölümde; Hiva Hanlığı'nın genel bir tarihi ele alınmaktadır. Burada; hanlığın ortaya çıkışı, Kongıratlar sülalesi, devlet teşkilatlanması, hanlık içerisindeki önemli görev ve ünvanlar, Han sarayındaki önemli makam ve görevler, askeri sistem, dini makam ve ünvanlar, hanlığın toprak yönetimi ve hanlıkta sosyal, kültürel ve ekonomik hayat anlatıldıktan sonra bu bölümün sonunda Hiva Hanları'nın şeceresi verilmektedir. Üçüncü bölümde; Özbekistan Hiva Şehrinde yapılan saha çalışması sonucunda tespit edilen 1 Kale, 23 Medrese, 1 Cami, 5 Mescit, 6 Makbare, 2 Saray, 1 Hamam ve 1 Şehir içi Hanı olmak üzere toplam 40 adet yapı bu bölümün katalog kısmını oluşturmaktadır. Tespit edilen yapıların tamamı Sanat Tarihinin kendine has metotları ile bu bölümde tanımlanmıştır. Dördüncü bölümde ise, elde edilen veriler ışığında yapıların tamamının tipolojileri çıkarılarak, bölgedeki benzer yapılar ile karşılaştırmaları yapılmıştır. Bu yapıların benzer özellikleri ve farklılıkları detaylı bir şekilde ele alınıp incelenmiştir. Ayrıca tüm bu yapılar tek tek yapım malzemeleri ve süsleme elamanları bakımından incelenmiş olup, sonuç kısmında toplu olarak değerlendirme yapılmış, görüş, öneri, tavsiye ve temenniler sunulmuştur.
13. yüzyıl Anadolu Türk mimarisinde çini malzemeli Kufİ kİtabeler

'13. Yüzyıl Anadolu Türk Mimarisinde Çini Malzemeli Kufi Kitabeler' konusu kapsamında, bu tanımlamaya giren bütün kitabeler detaylı olarak incelenmiştir. Giriş kısmında konunun kapsamından ve araştırma yöntemlerinden bahsedilmiş, konuyla ilgili başlıca kaynaklar hakkında bilgi verilmiştir. 2. bölümde çini kitabelerin genel özellikleri konu edilmiş ve kitabelerde kullanılan yazı çeşitleri anlatılmıştır. Kufi yazı ile ilgili daha detaylı açıklamalar yapılmıştır. Tezin ana gövdesini oluşturan 3. bölümde 'Katalog' başlığı altında, araştırmaya dahil olan bütün eserler hakkında detaylı bilgiler verilmiştir. Kitabelerin fotoğraf ve çizimleri de bu bölüm içerisinde sunulmuştur.4. bölümde araştırma ve incelemelerden edinilen verilerden hareketle, kitabelerin ayrıntılı değerlendirmeleri yapılmış, yazı-desen ilişkilerinden bahsedilmiştir. 13. yüzyıl öncesi ve sonrası kufi çini kitabelerden bahsedilerek kronolojik gelişim ve etkileşim süreci anlatılmıştır. Bölüm, sonuç yazısı ile tamamlanmıştır.
Bartın ve çevresindeki osmanlı devri cami mimarisi

'Bartın ve Çevresindeki Osmanlı Devri Cami Mimarisi' başlıklı bu çalışmada 1299 1923 yılları arasındaki Bartın camileri incelenmiştir. Beylikten devlete, devletten de imparatorluğa yükselen Osmanlılar, kuruluşundan yıkılış sürecine kadar sosyo ekonomik ve siyasal bir takım değişimler yaşamıştır. Bütün bu değişimler batılılaşma süreciyle birlikte Osmanlı ibadethanelerini nasıl şekillendirmiştir? Osmanlılar'dan günümüze kadar ulaşmış olan camilerin Sanat Tarihi içerisindeki yeri ve önemi nedir? Bu çalışmada yukarıdaki sorulara yanıt aranmaya çalışılmıştır. Araştırmalar ve incelemeler sonucunda bölgede bu zaman dilimi içerisinde çok sayıda dini yapı inşa edildiği saptanmıştır. Ancak bu yapılardan pek çoğunun günümüze ulaşmadığı veya Cumhuriyet Dönemi'nde yenilenerek isim değişikliğine uğramış olabileceği düşünülmektedir. Mevcut yapılardan bazılarının özgünlüğünü korurken, bazı camilerin ise onarım amaçlı yapılan bilinçsiz müdahalelerle dönemsel özelliğini kısmen kaybettiği görülmüştür. Bartın ve çevresinde plan ve yapısall özelliğini koruyarak günümüze kadar ulaşmış toplam yedi adet cami tespit edilmiştir. Bu yapılardan bir tanesi başlangıçta kilise iken sonradan camiye çevrilmiştir. Ayrıca şapel olarak kullanılan bir yapının da geçici bir süre mescit olarak işlev gördükten sonra Sanat Evi'ne dönüştürüldüğü kaydedilmiştir. Bu araştırmaya konu olan camiler Sanat Tarihi'nin bilimsel metotları kullanılarak incelenmiştir. Bartın'la ilgili genel yayınlar, vakfiye, arşiv kayıtları ve kitabeler tez çalışmaları boyunca faydalanılan kaynaklardır. Elde edilen verilerle ayrıntılı tanımı yapılan camiler, fotoğraf ve çizimlerle desteklenmiştir. Analizler ve bulgular tezin son bölümünde değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Bartın ve çevresindeki Osmanlı camileri, dönemsel özellikleriyle ait oldukları çağın sanat anlayışını ve tarihsellik misyonunu sürdürmektedir. Ayrıca kent dokusu içerisindeki mimari perspektifleri bu yapıların korunmasını zorunlu kılan nedenler arasındadır.
Aksaray ve ilçelerindeki evler

Bu çalışmamda tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapmış olan Aksaray ve ilçelerinin konut mimarisi incelenmiş, Osmanlı ve özellikle Türk Sivil Mimarisi içindeki yeri saptanmıştır. İnceleme altı bölümden oluşmuştur. Giriş bölümünde, konunum tanımı, araştırma yöntemi, belge ve kaynaklar tanıtılmıştır. İkinci bölümde ise Aksaray'ın tarihi, coğrafyası hakkında bilgiler verilmiştir. Üçüncü bölümde Aksaray ve ilçelerindeki geleneksel konutların oluşumunda etkisi olan iklim, sosyo-ekonomik yapı, coğrafi ve jeolojik durum, Osmanlı Devleti zamanında çıkan kanunlar ve eski kent dokusu genişçe anlatılmıştır. Katalog bölümünde de evler merkezden taşraya doğru sınıflandırılarak ayrıntılı bir şekilde betimlenmiştir. Beşinci kısım olan değerlendirmede ise, Aksaray evleri plan tipleri, cephe özellikleri, mekan ve cephe elemanları, malzeme ve teknik kullanımları, süslemeleri açısından kapsamlı bir değerlendirilmesi yapılarak Kapadokya Bölgesi'ndeki ile Türkiye'deki diğer yerler arasındaki evlerle benzerlikleri anlatılmıştır. Sonuç bölümünde ise Aksaray evleri hakkında özet bilgi verilmiştir. Genel olarak geleneksel Aksaray evi, yoğun kent dokusu içinde doğal ve gösterişsiz bir yapım sürecinin sonucu, avlu veya bahçe etrafında simetrik olarak büyüyen-gelişen içe dönük bir yapıdır. Avlulu ev biçimi tarihten bu yana nasıl İran, Ortadoğu ve Akdeniz ülkelerinde başarıyla kullanımışsa, tasarımındaki çoklu çeşitliliği ve değişik yaşam biçimlerine uyum potansiyeli ile Anadolu ve Aksaray'da da yaygın olarak kullanılmıştır. Batı dünyasının aksine, Anadolu'da ev, genellikle sahibinin zenginliğini ve soyluluğunu anlatacak bir araç olarak kullanılmamıştır. Kendiliğinden, doğal olarak gelişen planlar, eğri, dar sokaklar boyunca sıralanan evler alçak gönüllü, dostça bir hava yaratmıştır. Yalnız XIX yüzyılın sonunda, İmparatorluğun gelişmiş diğer kentlerinde olduğu gibi, Hıristiyan aileler Avrupa'yı model olarak seçmiş, onlar gibi yaşamayı, onlar gibi gösterişli evler yaptırmayı yeğlemişlerdir. Aksaray Evleri genel olarak bir veya iki katlıdır. Ayrıca altlarında birer bodrum katı yer alır. İki katlı evleri üst kat odaları ve varsa köşk odalar, önemli kişiler ve olaylarda ve sadece erkeler tarafından; çoğunlukla bahar ve yaz aylarında, zemin katlar ise kadınlar tarafından ve kışın kullanılırdı. Bu katın ayrılmaz bir parçası ahırdı. Çoğunlukla bir samanlıkla birlikte düzenlenirdi. Bodrumda ayrıca tahıl ve un ambarlan ile taze ve kuru yiyeceklerin saklandığı yerler bulunurdu.
Kastamonu geleneksel yazma baskıcılığı ve Cemil Kızılkaya ahşap kalıp baskı koleksiyonunun değerlendirilmesi

Yazmacılık, farklı renklerde, çeşitli boya türleri kullanılarak kumaş üzerine, elle çizilerek ya da ahşap kalıplar vasıtasıyla belirli kompozisyonlarla yapılan bir süsleme sanatıdır. Anadolu'nun en eski geleneksel el sanatlarından biri olan yazmacılık geçmişşten günümüze her yörede farklı üsluplarda, desen ve kompozisyon özellikleri ile karşımıza çıkmaktadır. Yazmalardaki motifler genellikle yaşanılan bölgenin özelliklerini yansıtmaktadır. Kültürel birikimin bir sonucu olarak ortaya çıkan bu motifler, geçmişş ile gelecek arasında köprü vazifesi yapmaktadır. Tarihten günümüze yazmacılık sanatına ait ahşap kalıpların en güzel örnekleri Tokat ve Kastamonu'da görülmektedir. Kastamonu geleneksel baskı sanatının gelecek kuşaklara aktarılabilmesi için geçmişşinin bilinmesi gerekmektedir. Yapılan bu araştırmada yazmacılık sanatına katkıda bulunmak ve yazmacılık sanatını tanıtma amaçlanmıştır. Araştırmalar sırasında, Kastamonu baskıcılığının tarihsel gelişimi hakkında bilgi edinilmiştir. Yazmacı ustası Cemil Kızılkaya'ya ait kalıplar ve Kastamonu Etnografya müzesinde bulunan kalıplar incelenmiştir. Araştırmada Kastamonu baskıcılığına ait ahşap kalıpların belgelenmesi ve motifsel özelliklerinin incelenmesi hedeflenmiştir.