turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
British Museum Turkİ Ms 23'te kayıtlı Çağatayca Şahİ divanındaki Gazeller (vr. 1b-10b; Transkripsiyon, Çeviri, Sözlük)

Şahi, 15. yüzyıl Klasik Çağatay Türkçesi döneminde divan tertip etmiş bir şairdir. Şahi'nin Çağatayca divanı, 1966 yılında Janos Eckmann tarafından Londra'da India Office kitaplığında bulunmuş ve bir yazıyla tanıtılmıştır. Şahi, bir süre hükümdarlık yapmış fakat adı pek duyulmamış bir Timur Devleti şehzadesi olan Mes'ud Mirza'dır. Mes'ud Mirza'nın Arifi mahlasıyla yazdığı Farsça divanının nerede olduğu bilinmemektedir. Çağatayca divanındaki şiirlerin yegane konusu aşktır. Tasavvufi nitelik taşımayan bu şiirlerini çeşitli vezinlerle yazmıştır. Bu çalışmada, Çağatayca divanın India Office Kitaplığında Turki MS 23 numarayla kayıtlı olan nüshası esas alınmıştır. Çağatay Türkçesine genel bir bakışın ardından, Şahi'nin hayatı ve şairliği ile ilgili bilgi verilmiş, kısa bir dil incelemesi, divanın 1 b-10b arası bölümünde yer alan gazellerin transkripsiyonlu metni, Türkiye Türkçesine çevirisi, sözlüklü dizini hazırlanmış, son olarak da tıpkıbasımı eklenmiştir. Çalışmamızda, pek bilinmeyen Çağatayca Şahi divanının Türk Dili ve Edebiyatı sahasına kazandırılmasına katkıda bulunmak amaçlanmıştır.
Edebiyat ve hukuk ilişkisi

Edebiyat ve hukuk ilişkisi çalışmaları temelde üç ana başlık altında yapılmıştır. Bunlar; edebiyatta hukuk, hukukta edebiyat ve edebiyat olarak hukuktur. 'Edebiyat ve Hukuk İlişkisi' başlığını taşıyan bu çalışmanın birinci bölümünde, edebiyat ve hukukun tanımı, edebi ve hukuki metin, hukukun kaynakları, edebiyat biliminin dalları ile edebiyat ve hukukun sosyal hayat ile ilişkisi incelenmiştir. Bu bölümde edebiyat ve hukuk ilişkisinin tarihi gelişimi tespit edilerek Türkiye'de yapılmış edebiyat ve hukuk ilişkisi çalışmaları yöntem bilgisi açısından incelenmiştir. Ayrıca edebiyatta hukuk, hukukta edebiyat ve edebiyat olarak hukuk ana başlıkları hakkında teorik bilgi verilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde edebiyat ile hukukun ortak yönleri; 'Dil ve Anlatım', 'Yorum' ve 'Kurgu' temelinde oluşturulmaya çalışılmıştır. Edebi dil, hukuk dili; edebiyatta ve hukukta yorum teorileri ve kurgunun yeri incelenmiştir. Üçüncü bölümü 'Edebiyatta Hukuk' ile 'Hukukta Edebiyat' üst başlıkları oluşturmuştur. 'Edebiyatta Hukuk' bölümünde Türk edebiyatından konusu hukuk olan hikaye, roman ve tiyatro türünde seçilmiş metinler incelenmiştir. Bu bölümde hukukçulara yönelik eleştiriler, edebi metinlerin hukukun benimsenmesinde üstlendiği roller ve hukuk sisteminin edebi eserler aracılığı ile eleştirilmesi konusu incelenmiştir. Ayrıca hukukun benimsenmesinde edebi eserlerin üstlendiği roller örnek metinler aracılığı ile tespit edilmiştir. 'Hukukta Edebiyat' bölümünde; hukuk eğitiminde edebiyat, hukuk mesleğinde edebiyat, hukukun edebiyatı sınırlandırması/yönlendirmesi ile hukukun edebi eseri ve eser sahibinin haklarını koruması konuları ele alınmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümü, edebiyat ve hukuk ilişkisi hakkında belirlenmiş teorik bilgilerin pratiğe aktarılma alanı olmuştur. Bu bölümde Yeni Türk Edebiyatı sınırları içerisinde meydana getirilmiş edebi metinlerden örnekler tematik olarak incelenirken eserlerde geçen hukuk terminolojisi tespit edilmiştir. Çalışmanın sonuç bölümünde ise her iki disiplinin insan, hayat ve varlık üzerinde durduğu göz önünde bulundurularak değerlendirmeler yapılmış ve önerilerde bulunulmuştur.
Kırgızların küçük destanı Er Tabıldı (2 cilt)

Asırlar boyu halk gördüklerini, hadiselerini ve öğrendiklerini kendi epik eserlerinde ifade etmişlerdir. Halk tüm ideallerini, düşüncelerini, bilimini ve geçmişş olduğu zengin tarihini folklorda havıza etmişlerdir. Kırgızlar zengin bir halk edebiyatına sahiptir. Özellikle destanlar Kırgız edebiyatında özel bir yer işgal etmektedir. Kuşaktan kuşağa milletin kaderini iyi veya kötü yönde değiştiren olayları anlatan destanlar, epik gelenekler ve kanunlar çerçevesinde gelişerek halkın geçmişşini zengin bir şekilde tasvir ederler. Ağızdan ağıza ezber şeklinde nakledilen Er Tabıldı destanında, halkın diş düşmanlarla asırlarca süren mücadelesi, onların bağımsızlığa olan ruhu yansımaktadır. Halkın hayatında politik, ekonomik ve ideolojik değişmeler, tarihinde olan hadiseler. destanlarda kendi izini mutlaka bırakmışlardır. Destanların milletin maneviyatından, ruhundan, tarihi ve estetik varlığından kendi kendine doğmuş ortak verimler olduğu belirtilmekte ve milletlerin din, fazilet, Milli kahramanlık maceralarının manzum hikayeleri olarak tanınmaktadır. Destanların eski zamanlarda milletlerin başından geçen hadiselerin, halk dilinde edebi bir şekil almasıyla oluşan türlerdir. Er Tabıldı gibi, Kırgız destanları Kırgız ve diğer Türk boylarının yüzyıllık tarihi, onların hayat tarzları, örf adetleri, estetik tarzları, etik normları, tıp, coğrafi, dini bilgileri. uluslararası ve ticaret ilişkileri, epik eserlerinin geleneklerine özgün bir biçimde yansıtılmıştır. epik eserlerden biri kahramanlık destanlardır.
Erdem Bayazıt'ın şiirlerinde iman epistemolojisi ve İslamcılık mefkuresi

1960 kuşağı 'Yeni İslami Akım' şairlerinden birisi olan Erdem Bayazıt, daha ortaokul sıralarında, kendi ifadesiyle, şiirimsi dizeler yazmaya başlamıştır. Sanatını, inancını anlatmaya adamış ünlem ve iman şairi olan Bayazıt, ilk şiirinden son şiirine kadar bu mana alemini işlemeye çalışmıştır. Bu çalışma, Erdem Bayazıt'ın şiirlerindeki iman epistemolojisi ve İslamcılık mefkuresi hakkında yapılmıştır.'Erdem Bayazıt'ın Şiirlerinde İman Epistemolojisi Ve İslamcılık Mefkuresi' üzerine yapılan bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Erdem Bayazıt'ın yaşamı hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde iman epistemolojisi hakkında kavramsal bilgiler verildikten sonra, Erdem Bayazıt'ın şiirleri iman epistemolojisi bakımından incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise İslamcılık mefkuresi hakkında genel bilgiler verildikten sonra Erdem Bayazıt'ı, bu hususta etkileyen şairler ve onların İslamcılık anlayışı üzerinde durulmuş ve Erdem Bayazıt'ın şiirleri İslamcılık mefkuresi bakımından incelenmiştir.
17. yüzyıl divanlarında mutfak kültürü

17. yüzyıl Osmanlı İmparatorluğu'nun duraklamaya başladığı bir dönem olmuştur. Siyasi anlamda yaşanan duraklama edebiyata yansımamış, bu yüzyılda da klasik Türk edebiyatı güçlü ve etkili anlatımını korumuş, değerli ve kalemi güçlü şairler yetiştirmeye devam etmiştir. Bu şairlerden 'Azmi-zade Haleti, Cevri, Fehim-i Kadim, Hevayi, Nabi, Na ili-i Kadim, Nef i, Neşati, Nev izade Atayi, Sabit ve Şeyhülislam Yahya divanlarının taranılmasından hareketle hazırlanan bu çalışmada 17. yüzyıla ait mutfak kültürü unsurları tespit edilmiştir. Bu unsurlar sınıflandırılarak başlıklar şeklinde gruplandırılmış; örnek beyitlerle açıklanmıştır. İlgili beyitler; nazım şekli ve şair ismi kısaltması, şiir ve beyit numaraları ile birlikte verilmiştir. Beyitleri yorumlamadan önce, unsurların aynı tanım, özellik, mutfak kültüründeki yerleri vb. bilgilerine yer verilmiş; beyitler sadece içerdikleri bilgiyle değil aynı zamanda şairlerin unsurları estetik bakımdan nasıl ele aldıklarıyla da incelenmiştir. Tespit edilen mutfak kültürü unsurlarıyla ilgili beyitlerin hepsine yer verilemeyeceğinden çalışma sonunda 'İndeks'e yer verilmiştir. Ayrıca redif olarak yer alan unsurların işlendiği gazellere de 'Ekler' kısmında alfabetik olarak yer verilmiştir. Hazırlanan bu çalışma ile sonuç olarak klasik şiirimizde ilgili unsurların sadece gerçek anlamlarıyla ele alınmadığı, bunun yanında başta teşbih ve tevriye olmak üzere türlü edebi sanatlara yer verilerek kullanıldığı tespit edilmiştir.
Aşık İbrahim Karaçay hayatı, sanatı ve şiirlerinin incelenmesi

Türk halk edebiyatını oluşturan ana unsurlardan biri de aşık edebiyatıdır. Kökleri çok eskilere dayanan aşık edebiyatı Türklerin Anadolu'ya gelmeleriyle birlikte, Anadolu'da da 14. yüzyıldan itibaren filizlenmeye başlamış, özellikle 17. yüzyıl ve daha sonraki dönemlerde yüksek seviyelere ulaşmıştır. Bugün Anadolu'da aşık edebiyatı bütün olumsuzluklara rağmen canlı olarak aşıklarımız tarafından devam ettirilmeye çalışılmaktadır. Bu çalışmada aşık edebiyatının yaşayan temsilcilerinden Aşık İbrahim Karaçay ele alınmıştır. Çalışmamızın birinci bölümünde Aşık İbrahim Karaçay'ın soyu, ailesi, doğumu, kardeşleri, öğrenimi, askerliği, evliliği, çocukları ve mesleğinden bahsedilmiştir. Aşığımız İbrahim Karaçay 1 Mart 1963'te Erzincan'ın Tercan ilçesinin Çarkışla köyünde doğmuştur. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Felsefe bölümü mezunu olan aşığımız, Konya'nın Seydişehir ilçesindeki Enis Şanlıoğlu Lisesi'nde felsefe öğretmenliği yapmaktadır. Aşık Karaçay evli ve biri kız olmak üzere üç çocuk babasıdır. İkinci bölümde ise Aşık Karaçay'ın aşıklığı, mahlası, etkisinde kaldığı aşıklar ve kişiler, vb. konulara değinilmiştir. Üçüncü bölümde Aşık Karaçay'ın şiirleri muhteva ve şekil yönünden örneklerle incelenmiştir. Ayrıca şiirlerde geçen deyim, atasözü, yer ve kişi adlarına da yer verilmiştir. Dördüncü bölümde ise Aşık İbrahim Karaçay'ın şiirlerinden örneklere yer verilerek burada şiirler hece ölçülerine göre sıralanmıştır. Bu bölümde 2'si atışma, 12'si dörtlük olmak üzere aşığımızın toplam 126 şiiri yer almıştır.
Hamzaname (29. Cilt)

Türk Edebiyatının önemli eserlerinden olan Hamzaname'nin yazarı Hamzavi'nin hayatı hakkında fazla bilgi sahibi değiliz. Edebiyatımızın en hacimli mensur eserlerinden olan Hamzaname'yi Hamzavi'nin 14. yüzyılda yazıya geçirdiği bilinmektedir. Türk Dünyası tarafından bugüne kadar pek fazla bilinmeyen fakat incelenmesi ve üzerinde titizlikle durulması gerekli olan eserlerden birisi de yüksek lisans tezi olarak çalıştığımız 29. cildinin de yer aldığı Hamzaname külliyatıdır. Eski Anadolu Türkçesinin söz varlığı ve grameri açısından yararlı bir metin olan Hamzaname'nin tespit edilmiş 72 cildi vardır. Çalışmamızda İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Nadir Eserler Kütüphanesinde kayıtlı 57 varaklık nüshayı esas kabul ettik. Öncelikle metni okuyup problemlerini ortaya koymaya çalıştık. Bu aşamada metinde yıpranmış kısımlardaki ibareler ile okunamayan kelimeler için Yapı Kredi Sermer Çifter Kütüphanesinde bulunan nüshaya başvurduk. Gerekli düzenlemeleri yaptıktan sonra eski harfli metni yaygın transkripsiyon sistemi ile yeni harflere aktardık. Bu arada metinde karşılaştığımız imla hatalarını dillere göre ayırarak ayrı başlık altında değerlendirdik. Metni düzenledikten sonra bütün kelime, birleşik fiil, kalıplaşmış Türkçe, Arapça ve Farsça sözlerin yer aldığı kapsamlı bir sözlük hazırladık. Sözlükten ayrı olarak kişi ve yer adları indeksini tablo halinde gösterdik.
Yabancılara Türkçe öğretiminde edatlar

Her an gelişen ve değişen teknolojiye paralel olarak, insanlar ve dolayısıyla toplumlar arasındaki iletişim de gelişmektedir. Toplumların birbirlerine olan ihtiyaçları her geçen gün biraz daha artmakta, insanlara ve toplumlara ait yaşam biçimleri arasındaki belirgin farklar giderek kapanmaya başlamaktadır. İletişimin çok hızlı bir şekilde gelişmesi, dil öğrenme ihtiyacını da etkilemiş ve her toplumdan insanın farklı dillere olan ilgisini artırmıştır. Küreselleşen dünyada kültürler arası iletişimin sağlanmasında dil öğretiminin önemi yadsınamaz bir gerçektir. Hiç şüphesiz tüm bunlar yabancı dil öğretimini zorunlu kılmaktadır. Dil ve kültür ilişkisi düşünüldüğünde farklı kültürlere ait bir dilin öğrenilmesi aşamasında birçok zorlukla karşılaşıldığı görülmektedir. Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde, karşılaşılan zorluklardan biri de edatların öğrenimi ve öğretilmesidir. Bu tez çalışmasında Türkiye'de yabancı dil olarak Türkçe öğretimi alanında seri olarak hazırlanmış yedi eserde son çekim edatları ele alınmıştır. Edatların, öngörülen düzeylere uygun olup olmadıkları irdelenerek değerlendirilmiştir.
Bursalı Lami-i Çelebi'nin Münazara'i Sultan-ı Bahar Ba-Şehriyar- Şita eseri

Lamici Çelebi, 16. yüzyılda Bursa'da doğmuş ve burada yaşamış; ömrünü okuyarak ve yazarak geçirmiş; ilim irfan sahibi, yazar ve şairdir. Doğum ve ölüm tarihleri konusunda ihtilaflar bulunan şair, Münazara-i Sultan-ı Bahar ba-Şehriyar-ı Şita Mesnevisi'ni devrin hükümdarı Kanuni Sultan Süleyman'a sunmuştur. Eserin, yurt içinde ve yurt dışmda tespit edilen on sekiz yazma nüshası ve bir de matbu baskısı mevcuttur. Sanatçı bu eserinde, Bursa ve civarının, artık bir İslam beldesi olmasına karşılık; halen daha Uludağ' m, 'Keşiş' adıyla anılması sebebiyle duyduğu rahatsızlığı dile getirmiştir. Allegorik bir eser olan Münazara-i Sultan-ı Bahar ba-Şehriyar-ı Şita Mesnevisi, devrin sosyal ve kültürel özelliklerini barındırması bakımından da oldukça dikkate değerdir. Eser, atışarak muhatabı alt etme mantığına dayanan 'münazara' tarzında yazılmıştır. Divan edebiyatında, zamana dayalı türler içerisinde en çok işlenen 'Bahariye' örneği olan eser, baharla kışın, Uludağ'daki mücadelelerini konu edinir. Bu mücadelede kimi zaman 'Bahar Sultanı', kimi zaman da 'Kış Şehriyan' galip gelir. Bahar Sultam adil, merhametli, vakarlı, halkının refahı ve mutluluğu için çalışan bir hükümdarı temsil ederken; Kış Şehriyan zalim, baskıcı, çapulcu, haksız bir hükümdarı temsil eder. Bu mücadelelerde, Bahar galip geldiğinde tabiat yeniden, Mesih'in nefesi değmiş gibi dirilirken; Kış'ın galip olduğu zaman ise tabiat beyaz bir örtü ile kaplanır. Uludağ, bir 'pir-i fani'yi andırır. Genel olarak üç bölümden oluşan bu tez çalışmasında şairin hayatı, edebi kişiliği ve eserleri incelendi. Münazara-i Sultan-ı Bahar ba-Şehriyar-ı Şita Mesnevisi, edebiyat tarihi açısından ele alındı ve günümüz roman tekniği olan tahkiye metoduyla incelendi. Matbu ile birlikte toplam beş nüshadan hareketle transkribe edilen metin edisyon-kritik yapılarak nüsha farkları tespit edildi.
Adni Receb Dede, Nahl-i Tecelli

+VIIJüri : Doç. Dr. Turgut KARABEY Doç. Dr. Orhan Kemal TAVUKÇUYrd. Doç. Dr. Serhan Alkan İSPİRLİ17. yüzyıl Mevlevu şairlerinden A¡Adnu Receb Dede'nin Nahl-i Tecellu adlı mesnevisinin karşılaştırmalı metninin hazırladığımız bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde A¡Adnu'nin hayatı, edebi kişiliği ve eserleri hakkında bilgi verildi. İkinci bölümde eserin karşılaştırılan iki nüshası incelenerek şekil ve muhteva bakımından bir inceleme yapıldı. Yararlanılan kaynaklara da bu bölümün sonunda yer verildi. Üçüncü bölümde önce Nahl-i Tecellu'nin Atatürk Üniversitesi Seyfettin Özege Kitaplığı ASL nüshasıyla Mevlana Müzesi İhtisas Kütüphanesi nüshasınınözelliklerinden bahsedildi ve bu iki nüshanın karşılaştırmalı metni verildi. Çalışmanın sonunda Nahl-i Tecellu okurlarına kolaylık olması bakımındaneserde geçen bilinmeyen kelimelerin anlamları verildi.
Türk romanında antikahramanlar

Bu çalışma, modernite ile birlikte kahraman algısındaki kırılmayla ortaya çıkan antikahramanın tarihsel gelişimini ve Türk romanındaki örneklerini incelemektedir. Antikahramanların çeşitlerini örnekler üzerinden inceleyerek yıllara göre ortaya çıkan farklılıkları ve benzerlikleri ortaya koymayı amaçlamaktadır. Öncelikle modernite öncesinde kahramanın dönüşümüne odaklanılmakta, daha sonra antikahramanın meydana gelmesine imkan sağlayan modernite irdelenmektedir. Batı'da antikahramanın gelişimi ve tanımlamaları verilerek bütünlüklü bir anti kahraman algısı yaratılmaya çalışılmaktadır. Ardından Türk romanında modernleşme aşamaları ışığında antikahramanların öncülleri örneklerle tanımlanmakta, böylece antikahramanın doğuşunu sağlayan süreç bağlamsal bir düzlemde ifade edilmektedir. Türk romanında antikahramanın ilk olarak ortaya çıktığı 1940'lı yıllardan itibaren yaşadığı dönüşüm, modernitenin etkileri göz önünde tutularak değerlendirilmiş, tarihsel arka planla birlikte Türk romanındaki antikahramanlar sınıflandırılmıştır. Verilen örnekler üzerinden antikahramanın Türk romanındaki yolculuğu bütünlüklü bir şekilde sunulmaya çalışılmıştır.
Nur İçözü'nün 8-14 yaş çocuklarına yönelik eserlerinin değerler bağlamında incelenmesi

Çocuk edebiyatı, çocuğun gelişim özelliklerine uygun olarak kurgulanmış, çocuklar için ve çocuğa göre olan edebiyat olarak tanımlanır. Çocukların erken dönemde tanıştıkları bu edebiyat, onların bilişsel, kişiliksel, dilsel ve toplumsal gelişimlerine katkı sağlamaktadır. Çocukların duygu ve düşünce bakımından gelişmelerinde dil ve kültürel birikimi kazanmalarında çocuklar için kaleme alınmış öykü ve romanların önemli bir yeri vardır. Bu öykü ve romanlarda çocuklara çeşitli değerler de duyumsatılmaktadır. Bu çalışmada Nur İçözü'nün eserlerinin seçilmesinin nedeni daha önce bu eserlerin değerler bağlamında incelenmemiş olmasıdır. Çalışmada Nur İçözü'nün yazdığı 'Altın Doğa Öyküleri', 'Bana Derler Küp Cadısı', 'Bintepe'nin Hayaleti', 'Bugün Ne Cadılık Yaptım? , 'Cadılık Parayla mı? , 'Çikolata Öyküler', 'Dönemeç', 'Dilek Mağarası', 'Ena Mena Dosi', 'Güneşe Tırmanan Çocuk', 'Reyhan', 'Sihirli Düşler Kesesi', 'Sevginin Mırnavcası', 'Siz Olsaydınız Ne Yapardınız? , 'Sevecen Öyküler', 'Gökten İnen Üç Yıldız', 'Zamanda Yolculuk', 'Tırmık ile Isırık' ve 'Yüreğimin Kıyısında' adlı eserleri Schwartz'ın Değerler Sınıflandırmasına göre incelenmiştir. Bu çalışmada yazarın Altın Yayıncılık'ta yayımlanan 8-14 yaş çocuklarına yönelik eserleri içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Çalışma beş bölümden oluşmaktadır. Bu bölümler; giriş, ilgili yayın ve araştırmalar, yöntem ve sonuç bölümüdür.
Edebiyat-ı Umumiye mecmuası

Edebiyat-ı Umumiye Mecmuası I. Dünya Savaşı'nın sıcak günlerinin yaşandığı yıllarda, 1916- 1919 yayın hayatına başlayan İstanbul'un, Anadolu'nun, savaşın nabzını tutmaya çalışan bir dergidir. Başyazar olan ve çekirdek kadroyu oluşturan Celal Nuri'nin önderliğinde çıkan dergi pek çok ayrı fikir akımının mevcut olduğu ve çarpıştığı dönemde yaşanan hayatı edebi kimliğinin yanında kültür, ekonomi, siyaset başlıklarını da soyutlamadan yansıtmayı amaç edinmiştir. Çalışmanın giriş kısmında I. Dünya Savaşı yılları İstanbul ve Anadolu'daki basm hayatı, siyasi ve sosyal gelişmeler hakkında genel bilgiler verilmektedir. Dönemin yayınlan kaynaklardan ulaşıldığı oranda tanıtılmaktadır. Mecmuanın tanıtıldığı kısımda ise yayın süresi, dönem, gaye belirtilmekte 110 sayı boyunca sergilediği dış yapı, biçim özellikleri tarif edilmektedir. Ayrıca mecmuanın yazar kadrosunda hayat hikayelerine ulaşabildiklerimiz tanıtılmakta, baklanda bilgi bulamadığımız isimler mecmuadaki takdimleriyle sunulmaktadır. Diğer bir bölümde ise Edebiyat-ı Umumiye Mecmuası'nda yer alan tüm türler ve ağırlık kazanan muhtevalar hakkında bilgi verilmektedir. Edebiyat-ı Umumiye Mecmuası'nda makale, şiir, tiyatro, hikaye, güzel sözler, savaş haberleri vb. pek çok türde yazılar yer almaktadır. Yazıların tümü Tahlili Fihrist bölümünde bunlara ait detaylı bilgilerle tanıtılmaktadır. Mecmuamız hem içerdiği türler, hem yazar kadrosu açısından yayınlandığı yıllardaki sosyal ve kültürel hayatı, savaşı, dünya devletlerini ve izledikleri politikaları gerek edebi içerikli yazılarında gerek diğer tüm türlerde yansıtmaktadır. Dördüncü ve son bölümde mecmuadan seçilen metinler günümüzde kullandığımız Latin kökenli Türk alfabesine çevrilmiş şekilleriyle yer almaktadır. Seçilmiş metinler Latin karakterlerle yeniden yazılırken orijinal imla ve fonetik kurallara sıkı sıkıya uyulmuştur. Bilinmeyen isimler orijinal halleri ile yazılmıştır. VI
Salim Şengil'in öykücülüğü

Salim Şengil (1913-2005), bulunduğu yayıncılık faaliyetleriyle Türk öykücülüğüne önemli katkılar sağlamış, Seçilmiş Hikayeler Dergisi (66 sayı, 1947 -1957)'yle edebiyatımızda, tür dergisi olarak tek başına örnek olabilecek ilk öykü dergisini yayımlamıştır. Salim Şengil, 1943 yılında ilk öykü kitabını yayımlamıştır. Yazarın ikinci öykü kitabı ise 1980 yılında yayımlanmıştır. Şengil'in öykü yazmaya verdiği bunlara yayıncılık faaliyetleriyle geçmişştir. Türk edebiyatına yaptığı yayıncılık faaliyetleriyle önemli katkılar sağlayan yazarın öykücülüğü, yayıncılığının gölgesinde kalmış ve göz ardı edilmiştir. Salim Şengil'in öykülerinde yaşamından kesitler görülür. Özellikle yazarın çocukluk ve gençlik yıllarının geçtiği Fethiye, mekan olarak öykülerde geniş yer tutar. Bunun yanında yazarın gerçek hayattan aldığı kişi kadrosu çoğunlukla Fethiye'den anımsadığı kişilerden ve kendi ailesinden oluşur. Şengil'in öykülerinde görülen bu içerik, öykülere otobiyografik bir kimlik kazandırır. Salim Şengil'in otobiyografik kimlikli öykülerinin dışında kalan öyküleri eleştirel bir bakış açısını ihtiva eder. Özellikle 1980 darbesi sonucunda oluşan ortam, bu ortamdan kaynaklanan bireylerin tutuklanma kaygıları, devlet-birey ve iktidar-toplum ilişkileri eleştirel bir tavırla ele alınır. Bu çalışmada amacımız, edebiyatımıza önemli katkılar sağlamış olan Şengil'in kırk yılı aşan öykücülük serüveni boyunca yayıncılığının gölgesinde kalan ve göz ardı edilen öykücülüğünün değerlendirilmesidir. Beş öykü kitabı yayımlamış olan yazarın öykücülüğü değerlendirilirken Türk öykücülüğündeki yerinin belirginleştirilmesi amaçlanmıştır.
Adalet Ağaoğlu öykülerini yapısalcı anlayışla çözümleme denemesi

Yapısalcı eleştiri, yazın sanatının kendine özgü bir sistemi ve bu sistemi düzenleyen kuralları olduğuna inanmaktadır. Bu yüksek lisans tezinde, Adalet Ağaoğlu'nun, 'Yüksek Gerilim', 'Sessizliğin İlk Sesi', 'Hadi Gidelim' ve 'Hayatı Savunma Biçimleri' adlı öykü kitapları içinde bulunan otuz sekiz öyküsü, bazı temel Yapısalcı ilkeler çerçevesinde incelenmeye çalışılmıştır. Kısa özetlerinin ardından öyküler, eylemsel değişiklikler göz önünde bulundurularak temel kesitlerine ayrılmıştır. A. Greimass'ın düşünceleri esas alınarak, kesitlerdeki eyleyenler, başkahramanın bakış açısına göre şemalaştırılmıştır. Bu şekilde, anlatı eyleyenlerinin birbiriyle ilişkileri ve anlatı içindeki işlevleri değerlendirilmiş; derin yapı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Ayrıca, anlatının uzamsal ve zamansal yapısı üstünde durularak, zaman ve uzamın anlatıdaki işlevleri açıklanmaya çalışılmıştır. Ortaya çıkan genel görünüm ise sonuç bölümünde değerlendirilmiştir. İncelemenin Adalet Ağaoğlu öykülerine yeni bir bakış kazandıracağı umulmaktadır. Ayrıca Yapısalcı alandaki yeterli olmayan çalışmalara bir katkı sağlaması hedeflenmiştir.
Yabancı terimleri Türkçeleştirmede uygulanan yöntem ve ilkeler: 1932-1950 arası

Tarih boyunca siyasi, askeri, ekonomik vb. sebeplerden dolayı bir toplum, diğer toplumlarla ilişki kurup bu toplumların dillerinden etkilenmiştir. Geniş bir kullanıcı kitlesi bulunan Türkçenin de çok sayıda dille kurduğu ilişki sonucunda söz varlığı düzleminde alışverişler ortaya çıkmıştır. Bu çalışmanın inceleme konusu da söz varlığını oluşturan ögelerden biri olan terimlerdir. Çeşitli bilim dallarına, sanat ve meslek kollarına özgü sözcükler olarak tanımlanan terimler, standart bir anlama sahip olan dil birimleridir. Yeni bilginin bilim dünyasına duyurulmasında, üstdil kullanılarak gerçekleştirilen bilgi aktarımında terimlere başvurulmaktadır. Tarihsel dönemlerde yabancı dillerden Türkçeye birçok sözcük ve terim girmiştir. Bu yabancı terimleri Türkçeleştirmek için belli dönemlerde çeşitli çalışmalar yürütülmüştür. Bu çalışma ise 1932- 1950 yılları arasında yabancı terimleri Türkçeleştirmede uygulanan yöntem ve ilkeleri ortaya koymayı amaçlamıştır. Yöntem ve ilkelerin belirlenebilmesi için 1932- 1950 yılları arasında yayımlanan terim sözlükleri -Bitkibilim Terimleri (1948), Dilbilim Terimleri Sözlüğü (1949), Dirilbilim Terimleri (1948), Edebiyat ve Söz Sanatı Terimleri Sözlüğü (1948), Felsefe ve Gramer Terimleri (1942), Tarım Terimleri I (1949), Teknik Terimler I (1949), Türe Terimleri (1948)- taranmış, farklı bilim dallarına özgü terimlerin hangi yöntemden yararlanılarak türetildiği belirtilmiştir. Bu çalışmanın bugün Türkçenin söz varlığında yer alan ve sonraki dönemlerde Türkçeye girme olasılığı bulunan yabancı sözcük ve terimlerin Türkçeleştirilmesinde ve dil bilgisi kurallarına uygun türetimlerin yapılmasında yol gösterici olması beklenmektedir.