turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
16. yüzyıl Osmanlı minyatürlerinde Dİvan-ı Hümayun

İmparatorluğun merkezi teşkilatının gelişimi, siyasi tarihine paralel şekilde bir dönüşüm geçirmiştir. Divan-ı hümayunun ise, özellikle 15. ve 16. yüzyıllarda Osmanlı İmparatorluğu'nun merkezi teşkilatının en önemli kısmıdır. Belli günlerde ve oldukça sıkı protokol kuralları çerçevesinde yapılan devlet bürokrasisinin varlığı ve teşrifatının teferruatı, tarihi belge niteliği taşıyan minyatürler eşliğinde görsellerle birlikte incelenmiştir. Topkapı Sarayı'nı resmeden minyatürlerin, özellikle saray sahnelerini göstermesi açısından belge niteliğinde önemli bir kaynak olduğu, tüm tarihçiler tarafından kabul edilir. '16. Yüzyıl Osmanlı Minyatürlerinde Divan-ı Hümayun' başlıklı çalışma ile minyatürün sanat ve estetik incelemelerinin yanı sıra, tarih yazımında yer alması gereken yönlerini de çalışmayı amaçladık. Mutad olarak Kubbealtı'nda gerçekleşen Divan-ı hümayun toplantılarının nasıl bir düzende yapıldığına, arza kabul törenleri sırasında devlet adamlarının ne şekilde konumlandıklarına dair bilgilerimizi, o dönemde resmedilen minyatürlerimizin görsel olarak tasdik ettiği görülecektir. Yine Divan-ı hümayun törenlerine dahil olan cülus merasimleri, yabancı elçilerin kabulünün nasıl gerçekleştiği, ulufe hazırlıkları ve hil'at giydirmeleri, nakkaşların yaptıkları minyatürlerde detaylı bir şekilde resmedildiğinden, bu çalışmanın Osmanlı tarihinin siyasi, askeri ve kültürel hayatına da ışık tutacağı umudundayız.
İmaret-i Atik Camii'nde kullanılan Osmanlı-Bizans dönemi harç ve sıvalarının incelenmesi

Anadolu coğrafyası, binlerce yıldır her yönden bu bölgeye gelen toplulukların, kültürlerin ve uygarlıkların geride bıraktığı izlerle zenginleşmiş, farklılıkların harmanlandığı bir coğrafya olmuştur. Özellikle Bizans ve Osmanlı İmparatorluğu döneminde yapılan ve günümüzde hala varlığını sürdüren birçok yapıya da ev sahipliği yapmaktadır. Bu denli kültürel ve mimari zenginliğe sahip coğrafyada geçmişş ve geleceği kenetleyecek olan mimari mirasın, anıtsal değeri olan eserlerin diğer bir deyişle taşınmaz kültür varlıklarının gelecek nesillere özgünlüğünü koruyarak aktarılması ve sürdürülebilir şekilde yaşatılması önemli bir gerekliliktir. Gelecek nesillere ve diğer dünya topluluklarına kendi geçmişşimizi ve coğrafyamız üzerinde sahip olduğumuz kültürel mirası tanıtması açısından anıtsal değeri olan eserlerimizi iyi anlamak, iyi analiz etmek ve bu doğrultuda çalışmalar yapmak büyük önem arz etmektedir. Bu amaçla ülkemizde taşınmaz kültür varlıklarının özgün niteliklerini belirlemek üzere kurulmuş çeşitli üniversitelere bağlı araştırma merkezleri ve kamu kuruluşları faaliyetlerine devam etmektedir. Tarihi yapılar üzerinde onarım çalışmalarına başlamadan önce yapıda kullanılan harç, sıva, ahşap vb. yapı malzemelerinin karakteristik özelliklerinin ve kronolojisinin belirlenmesi yapım tarihine ve restorasyon önerilerine önemli ölçüde ışık tutmaktadır. Restorasyon çalışmaları esnasında verilecek kararlar için harç terkiplerine, harçların fiziki ve kimyevi özelliklerine, ayrıca harç ve sıvaların çevre etkilerinden ne derece etkilendiği hususuna vakıf olmak, onarımda kullanılacak harç ve sıvaların özgün malzemenin özelliklerine benzer nitelikte olması, başarılı uygulamalar açısından önem arz etmektedir. Bu çalışmada, İstanbul ili, Fatih ilçesinde bulunan fetih sonrası kiliseden camiye çevrilmiş olan İmaret-i Atik Camii'nde Bizans ve Osmanlı İmparatorluğu dönemlerinde kullanılan harç ve sıvaların karakteristik özelliklerinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Tezin birinci bölümünde, çalışmanın amacı, kapsamı ve yönteminden, ikinci bölümünde, yapının tarihçesi, mimari özellikleri ile malzeme ve yapım tekniğinden bahsedilmiştir. Üçüncü bölümde laboratuvar çalışmaları ele alınmış ve deneylerden elde edilen sonuçlar verilmiştir. Dördüncü bölümde ise laboratuvar çalışmalarında elde edilen sonuçlar 'Bulanık Mantık' yöntemiyle analiz edilerek malzemelerin dönemleri arasında karşılaştırmalı dönem değerlendirmesi yapılmıştır.
Sanat yapıtında kurmacanın sınırları

Bu çalışma postyapsallık doğrultusunda oluşan gerçeklik anlayışımızı ve dolayısıyla sanat anlayışımızı ele almaktadır. Gerçeğin işlemsel nesneye dönüştüğü düşüncesiyle birlik içinde, sanal olarak var edilen kişilerin veya olayların gündelik anlamıyla gerçek olarak kabul edebilecekleri veya gerçekte tarih olarak bilinen geçmişşimizin doğruluğundan da şüphe edilebilir bir noktada sanat nesnesinin büründüğü kişilik incelenmiştir. Bu yaklaşımlar, var olmayan bir şeyin nesnel olarak ortaya konduğu çalışmalarla birlikte, var olan nesnelerin tümüyle düşünsel olarak yeniden üretildiği ve canlandırıldığı çalışmaları da kapsayan bir inceleme çerçevesinde ortaya konmuştur.
Roma Dönemi sanatında eyalet kişileştirmeleri

Kişileştirmeler karmaşık duygu ve düşünceleri ifade edebilme, aynı zamanda topluma aktarmadaki etkinlikleri sebebiyle Grek döneminden günümüze kadar sıklıkla kullanılmıştır. Kişileştirmeler esasen toplumsal veya politik mesajlar taşımakta ve insan davranışlarıyla ilgili dersler vermektedirler. Grek döneminde soyut kavramlar yanında ülkeler ve kentler gibi yerleşim birimlerinin çoğunlukla idealize edilmiş kadın formunda kişileştirildiği gözlemlenir. Bunlar aracılığıyla da topluma bazı mesajlar verildiği, çeşitli düşünceler ve ideolojilerin aktarıldığı görülür. Romalılar da Greklerce yaratılan kişileştirme yöntemini benimseyip tarihleri boyunca kullanmaya devam etmişlerdir. Greklerin yöntemi olan idealize edilmiş kadın formundaki kişileştirmeler yanında realistik şekilde betimlenen esir figürleri ile eyaletleri kişileştirme yöntemini de geliştirmişlerdir. Roma döneminde farklı yöntemlerle kişileştirilen eyaletleri ve bu betimlerin yapılma nedenlerini anlamak o dönemin duygu, düşünce ve ideolojisini anlamak açısından önem taşır. Bu kapsamda tezin konusunu, Roma Dönemi'nde betimlenen eyalet kişileştirmelerinin başta sikkeler olmak üzere çeşitli eserlerde belirlenmesi ve tarihsel veriler ile antik kaynaklardan elde edilen bilgiler ışığında ikonografik açıdan incelenmesi oluşturmaktadır. Bu inceleme ile eyalet kişileştirmelerinin belirlenmesi ve sınıflandırılmasının yanında, bu tasvirlerin yapılmasının ardında yatan etkenleri, duyguları ve düşünceleri de anlamak amaçlanmıştır.
Kars yöresi düz dokumaları

Geleneksel kültürümüzü temsil eden düz dokumalar günümüzde önemini kaybetmiştir. Kars bölgesinde de durum aynıdır. Bu çalışmada düz dokuma örnekleri belgelenmiş ve bu alanda eksikliği hissedilen bilimsel bir dökuman hazırlanmıştır.
Ressam Şehit Hasan Rıza ve oryantalist ressam Stanislav Von Chelebowsky'nin resimlerinin karşılaştırmalı bir değerlendirmesi

Çağdaş anlamdaki Türk resim sanatının gelişimi, oldukça uzun bir sürece dayanır. Özellikle 18. yüzyıl ile birlikte başlayan Batılılaşma-Yenileşme hareketleri, Osmanlı sosyo-kültürel hayatının her alanında olduğu gibi resim alanını da etkilemiştir. Çağdaş Türk Resim süreci de bu gelişmeden payını almıştır. Bu dönemde bu alanda atılan en büyük adım, başta askeri okullar olmak üzere, sonrasında da pek çok sivil okulda resim derslerinin eğitim müfredatı içinde yer alması olmuştur. Bu gelişmeleri takip eden zaman içerisinde yine resme önem veren ve hatta bizzat kendisi resimler yapan Sultan Abdülaziz'in resim sanatınadolaylı ya da doğrudan önemli katkıları olmuştur. Bu katkılardan birisikonumuz olan Stanislav Von Chelebowsky gibi pek çok sanatçının yurdagetirtilerek ciddi bir repertuarın oluşmasına yaptığı katkı olmuştur. Bu sanatçılar yaptıkları resimlerle sadece yaşadıkları döneme değilkendilerinden sonraki dönemlere de damgalarını vurmuşlardır. ÖzellikleStanislav Von Cehelebowsky, Osmanlı Devleti'nin önemli tarihi savaşlarını ve olaylarını resmederek pek çok kişi üzerinde hayranlık uyandırmaklakalmamış, aynı zamanda kendisinden sonraki pek çok ressama da ilham kaynağı olmuştur. Bu sanatçılardan birisi de Şehit Hasan Rıza'dır. Stanislav VonChelebowsky ile konu, teknik, kompozisyon ve üslup gibi pek çok konuda benzer resimler yapmasına karşın, asla bu benzerlik bir esinlenmedenöteye gitmemiştir. Bu çalışmamızda bu iki değerli sanatçının resimlerinin benzer ve farklı olan yönlerini ortaya koyarak, nedenlerini araştırmaya çalıştık. Bunun için de resimlerini karşılaştırmadan önce konuyla ilgili detaylı bir araştırma yaptık. lk olarak Türk resim sanatı tarihi üzerinde çalıştık. Sonrasında, Stanislav Von Chelebowsky'nin oryantalist bir ressam olması sebebi ileoryantalizm, Şehit Hasan Rıza'nın asker ressam olmasından dolayı da asker ressamlar konularını inceledik. Daha sonrasında ise bu iki değerli sanatçının hayatları ve sanat anlayışlarını değerlendirdik. Yapmış olduğumuz bütün bu inceleme ve araştırmalar sonucunda elde etmiş olduğumuz bilgi birikimi ışığında, sanatçıların resimlerinikarşılaştırmalı olarak değerlendirmeye çalıştık. Bu iki önemli sanatçının resimlerini iki ayrı katalog halinde inceledik. Yapmış olduğumuz bütün bu değerlendirmeler neticesinde de; birbirinden farklı bu iki sanatçının resimlerinde ki benzer ve farklı yönlerini ortaya koyarak, nedenlerini saptamaya çalıştık. Bu inceleme ve araştırmalar neticesinde elde ettiğimiz bilgilerle sonuca ulaştık. Bu çalışmamız ile bu iki sanatçının resimleri arasındaki benzer ve farklı yönlerini ortaya koyarak, Türk resim sanatına katkılarını belirlemekşeklindeki amacımıza ulaşmaya çalıştık.
Ankara'da kamusal alanlardaki seramik duvar panoları

'Ankara'da Kamusal Alanlardaki Seramik Duvar Panoları' başlıklı araştırma Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sanat Tarihi Yüksek Lisans Programı tez çalışmasıdır. Tezin amacı, 1960'lı ve 1970'li yıllarda yapılmış ve Ankara'da kamusal yapılara yerleştirilmiş olan seramik duvar panolarının birer kamusal sanat eseri ve kent estetiği unsuru olarak belgelemek ve Türkiye'de çağdaş seramik sanatının gelişim süreci içindeki yerlerini analiz etmektir. Tez kapsamında Ankara'da kamusal yapılarda bulunan, 1960'lı ve 1970'li yıllara tarihlenen seramik panolar belgelenerek, panoların sanatsal özellikleri, çevreleri ile fiziksel ve sosyo-kültürel ilişkiler kurup kuramadıkları, içeriklerinin kamusal olup olmadığı, izleyiciyi katılımcıya dönüştüren yeni kamusal sanat pratikleri ile örtüşüp örtüşmedikleri, bulundukları kentin imajına bir katkılarının olup olmadığı ve değişen siyasal süreçlerin yansımalarını taşıyıp taşımadıkları araştırılmıştır. Ankara örnekleri üzerinden, Türkiye'de özellikle Cumhuriyet Dönemi ile başlayan modernleşme paradigmalarıyla bunların çağdaş seramik sanatı üzerindeki etkileri, Türkiye'de çağdaş seramik sanatının disiplinler arası etkileşimleri, özellikle sanatsal plastik öğe olarak mimariyle ilişkisi sorgulanmış; malzeme ve teknik olarak seramiğin sanatsal anlatım dili açısından sahip olduğu olanaklar değerlendirilmişti
Lefkoşa kent dokusunda mimari üsluplar

Bir Akdeniz adası olan Kıbrıs jeopolitik önemi nedeniyle, tarih boyunca birçok kültüre ev sahipliği yapmıştır. Lefkoşa ise yüzyıllarca adanın başkentliğini yapmış, bu sebeple farklı kültürlerin adaya getirdiği değişimlerin merkezi olma konumunu sürdürmüştür. Kültürlerin getirdiği yenilikler, değişim ve eklemelerle zamanla değişen, gelişen ve kentleşen Lefkoşa, bugün birçok üslubu bir arada barındıran bir kenttir. Bu tez çalışmasında, kentleşme sürecinde oluşan zengin Lefkoşa kent dokusu içinde yer alan mimari üslupların ortaya çıkarılması ve konunun sanat tarihi bağlamında irdelenmesi amaçlanmıştır. Birinci bölümde çalışma konusunun çerçevesi, kentin tarihsel geçmişşi, önceden yapılmış araştırma ve yayınlar, çalışmada kullanılan yöntemle ilgili bilgi verilmiştir. Katalog bölümünde 33 farklı yapı ele alınarak; her bir yapının kent içinde konumu, plan şeması ve elemanları, mimari unsurları, bezemesi, değerlendirmesiyle ayrıntılı çözümlemeleri yapılmıştır. İTopografya ve Kent Dokusunun Gelişimi? başlığı altındaki bölümde, yapıların incelenmesiyle ortaya çıkan kent dokusunun gelişimi yer almaktadır. Buna göre Lefkoşa'da önce küçük, tarıma dayalı, kırsal yerleşmeler; daha sonra Roma ve Bizans'la birlikte içerisinde kentleşmeye doğru bir takım gelişmeleri barındıran tek yerleşme belirlenmiştir. Ardından bir kent strüktürüne sahip Lüzinyan dönemiyle başlayan ve günümüze kadar süren Gotik, Rönesans, Osmanlı, tarihselcilik ve modernleşme süreçlerinde Lefkoşa kent dokusunda üslupsal gelişim ve oluşum aşamaları tespit edilmiştir. Değerlendirme bölümünde dokunun kronolojik gelişimi, yok olmuş birçok yapının mevcudiyeti, Lefkoşa'nın bir kıyı kenti olan Magosa'yla karşılaştırılması ve aralarındaki farklılıkla benzerliklerin tespiti, yarınki Lefkoşa'nın yaşayan bir kent olabilmesi için bu zenginliğin korunmasının önemi ele alınmıştır. Sonuç kısmında; Lefkoşa kent dokusunda üslupsal birikim belirlenmiş, her kültürün kendi geleneğini ve üslubunu katmasına rağmen, kentin sahip olduğu dokunun evrimini sürdürdüğü ve geliştiği ortaya çıkarılmıştır.
Xv. yüzyılda Edirne'nin kentsel dönüşümü

Edirne coğrafi olarak bulunduğu konum nedeniyle bölge tarihi için fevkalade önemli bir rol oynamıştır. Traklar'dan Osmanlı'ya kadar yönetimsel ve idari açıdan görevler üstlenmiştir. Bu durum neredeyse tüm tarihi boyunca defalarca istilaya uğramasına ve fiziki olarak çöküşüne neden olmuştur. Edirne'nin ihtişamlı mimari örnekleriyle mamur hale getirilmiş bir kültür kentine dönüşmesi Osmanlı döneminde gerçekleşmiştir. XIV. yüzyılda Balkanlara geçen ve bu coğrafyada kalıcı olma fırsatı yakalayan Osmanlıların Dimetoka'yı, Edirne'yi ve en genel şekliyle Trakya'yı fethi, sonuçları itibarıyla bölgenin toplumsal, siyasal ve ekonomik yapısında büyük değişikliklere neden olmuştur. Osmanlının Balkan fütuhatının ilerlediği, bölgenin güvenliğinin arttığı bir aşamada Edirne'nin kale dışı yerleşimleri oluşmaya başlamıştır. Bu süreç en genel şekliyle, Osmanlı fethinden yaklaşık 40 yıl sonra, Yıldırım Bayazıd devrinin sonrası olarak tarif edilmektedir. Bu çalışma, Edirne'nin, 1361 yılındaki fetihten sonra Osmanlı kentine dönüşümünün zaman ve mekan boyutuyla somutlamayı amaçlamaktadır. Bu amaca ulaşabilmek için yöntem olarak, Osmanlı kent planının temel belirleyicileri olarak kabul edilen, dini ve sosyal yapılar etrafında şekillenen mahalleler, Osmanlı kentinin niteliği itibarıyla kent merkezini tanımlayan ticari yapılar ve fonksiyonu itibarıyla kentin yeni iskan sahalarını tanımlama özelliğine sahip hamamların kent haritalarına yerleştirilmesi kullanılmıştır. Kent mekanını fiziksel olarak tanımlanmasını kolaylaştıran bu yapılar, aynı zamanda inşa tarihleri ya da banilerinin kimlikleri aracılığıyla, fiziksel dönüşümün zaman boyutunun tespit edilmesine de olanak vermişlerdir. Tüm bu yapıların kronolojik olarak yerleştirildiği haritalarda görülmektedir ki, parsel düzeyinde toplumsal yapının niteliklerine bağlı olarak plansız, spontane bir karar süreci olsa da kentsel ölçekte Edirne'nin XV. yüzyıl kentsel dönüşümünde bu yapılar bir planlama öğesi olarak kullanılmıştır. Farklı tipolojilerdeki yapıların, kent planında kendi içinde ilişkisel bir düzende yerleştirilmeleri, bir master planın varlığına işaret etmektedir.
İstanbul'daki bazı Selatin camilerinde vitray sanatı

İstanbul'daki bazı Selatin camilerinde vitray sanatı adlı çalışmamız, 16. yüzyıl ile 18. yüzyıl aralığında Osmanlı Dönemi'nde inşa edilmiş sultan camilerindeki pencereleri süsleyen vitrayları kapsamaktadır. Dini yapılarda vitray kullanımı özellikle klasik dönem mimarisinde sıkça karşımıza çıkmaktadır. 16. yüzyılda Avrupa'da gerileme gösteren vitray sanatı Osmanlı mimarisinde tam tersi olarak yükselişe geçmişş, yapılarda yerli ve ithal vitrayların kullanımı artmıştır. Ele alınan vitray süslemeli İstanbul camileri, katalog haline getirilerek form, renk, malzeme, konum ve bezeme türüne göre gruplandırılmıştır. Vitray Selatin camilerinin iç cepheleri güney, doğu, batı, kuzey cepheleri ile ana kubbe ve yan kubbe eteklerinde kullanılmıştır. Şeffaf camlar üzerine kırmızı, mavi, sarı ve yeşil renkler ana renkler olarak kullanılmış olup beyaz, su yeşili, bordo, turuncu renklerin az da olsa kullanıldığı görülmektedir. Süsleme kompozisyonlarında natüralist bitkisel, soyut bitkisel, geometrik motiflerle birlikte yazı unsurları tek veya birlikte kullanılmıştır. Pencerede bordür, alınlık, merkez ve kitabe olarak ayrılan bölümlerde farklı kompozisyonların ele alındığı görülmüştür. Çalışmamızda ele alınan Selatin camilerindeki vitray örnekleri yapıların konumları ve sultan yapıları olması nedeniyle Osmanlı mimarisi vitray sanatına ışık tutacak örnekler arasındadır.
Edirne'deki Osmanlı Dönemi hamamları

Osmanlı Devleti'nin uzun bir dönem başkentliğini yapmış olan Edirne, erken, klasik ve geç dönem yapıları hazırlık ve gelişim süreci içerisinde, simgesel kent statüsüne sahip olduğunu anıtsal mimarileriyle kanıtlamaktadır. Şehir Anadolu kökenli özgün kompozisyon anlayışını birleştiren sanat ortamının önemli örneklerini vermektedir. Bu yapılar arasında hamam mimarisinin yeri oldukça fazladır. Çalışmamızın ilk aşamasında, ana başlığı oluşturan hamam yapılarının mimari gelişim süreci hakkında bilgiler verilerek Osmanlı hamamlarına giriş yapılmıştır. Bu düzende devam eden araştırmamız, Edirne merkezinde yer alan hamamlar esas alınarak katalog bölümü oluşturulmuştur. Katalog kısmı günümüzde mevcut olan ve mevcut olmayan hamamlar şeklinde iki bölüme ayrılarak aktarılan verilerin kolay anlaşılması sağlanmıştır. Yapılar incelenirken tarihi, mimarı, yaptıranı, varsa vakfiyesi, onarımları, genel özellikleri ve mimari fonksiyonları üzerinde durularak ayrıntılı bir çalışma yapılmaya çalışılmıştır. Son bölümde ise incelenen yapıların plan tipleri, malzemesi, yapı elemanları, aydınlatma düzenleri ve süsleme elemanları hakkında değerlendirme yapılmıştır. Ayrıca çalışma fotoğraf ve çizimlerle desteklenerek somut bilgilere ulaşılması amaçlanmıştır. Sonuç olarak Edirne kent merkezindeki yer alan hamam örnekleri bize Anadolu içerisinde ve Anadolu dışındaki hamam kültürünü, mimari özelliklerini ortaya çıkartıp ayırt edebilme imkanı vermektedir.
Malatya-Battalgazi Alaca Kapı mahallesi mezarlığı'nda bulunan Osmanlı mezar taşları

Malatya ili, Battalgazi ilçesi Alacakapı Mahallesi'nde bulunan mezarlıkta Osmanlı dönemine ait 98 mezar, 128 mezar taşı belirlenmiştir. Günümüzde Alacakapı Mahallesi'nde bulunan mezar taşlarının 30'u baş ve ayakucu taşından, 58'i sadece başucu taşından, 3'ü sadece ayakucu taşından, 1'i mezarı oluşturan kapak taşından oluşmaktadır. 6 adet mezar taşının ise zamanla kaybolarak günümüze ulaşamadığı arşivlerde bulunan fotoğraflardan tespit edilmiştir. Eserlerin 47 tanesi erkek, 17 tanesi kadın mezarıdır. 34 eserin ise kimliği tespit edilememiştir. Eserlerin 61'nin tarihi tespit edilirken, 31'nin tarihi tespit edilememiştir. Eserlerin tarih aralığı H.1061/ M. 1622 ile H.1331/ M. 1913'tür. Mezar taşlarının biri 17. yüzyıla, 22'si 18. yüzyıl, 30'u 19. yüzyıla, 8'i 20. yüzyıla aittir. Tamamı volkanik tüf kaya malzemeden yapılmış olan eserler oyma tekniği ile kabartma olarak işlenmiştir. İncelediğimiz mezarlıkta şahideli toprak mezar, çerçeveli şahideli mezar, lahit biçimi şahideli mezar olmak üzere üç tip mezar çeşidi belirlenmiştir. Başlıklar, kavuk, sarık, fes, takke ve kemer formunda tepeliklerden meydana gelmektedir. Mezar taşlarında görülen kitabe metinleri genelde gövde yüzeyine işlenmiştir. Kitabe satırları birbirine paralel düz ya da sağdan sola eğimli satırlar şeklinde yazılmıştır. Bezeme programında geometrik ve nesneli bezeme görülmektedir. Battalgazi Alacakapı Mahallesi mezarlığında bulunan Osmanlı dönemine ait mezar taşları bölgesel özellik taşımaktadır.
Osmanlı öncesi Türk mimarisinde çifte minareli cephelerin gelişimi

Anadolu Selçuklu dönemi mimarisinde XIII. yüzyılın ikinci yarısından itibaren ortaya çıkan çift minareli taç kapılar gerek tek başlarına oluşturdukları anıtsallık, gerekse de cephe bütünü içindeki düzenlemeleriyle özel örnekler olmaktadırlar. Taçkapı ve çift minare ilişkisi ile Anadolu Türk mimarisinde XIII. yüzyılın ikinci yarısında karşımıza çıkan altı yapı da mimari ve süsleme özellikleriyle önemli örnekleri oluşturmaktadırlar. Konuyu bir bütün olarak ele almak için söz konusu yapı tipinin Anadolu dışındaki gelişimini de izlemek gerekmektedir. Cephede çift minare unsuruyla özellikle Azerbaycan ve İran'da karşımıza çıkan, gerek Anadolu yapılarından erken ve gerekse de daha geç örnekler konunun bütünlüğü ve Anadolu yapılarının gerektiği gibi incelenmesi için önem arz etmektedir. Tezde ele alınan çift minareye sahip taçkapı düzenin, Anadolu'da 1243'teki Moğol istilasından sonra ortaya çıkışı, araştırmacıları bir Moğol sanatı etkisi hakkında düşündürmüştür. Tezde, bu görüş de göz ardı edilmemiş ancak mimari gelişim çizgisi ve alt yapısıyla konunun sadece Moğol etkisiyle sınırlandırılmayıp bütünlük içinde değerlendirilmesine çalışılmıştır. Yapıların kaynak ve kökenleri, planlanan çalışmayı geniş bir coğrafi ve kültürel alt yapıda düşünmeyi gerekli kıldığından özellikle İran ve Azerbaycan'da, bu mimari tipe öncülük yapabilecek nitelikte erken tarihli ve Anadolu'daki yapılarla aynı yüzyıllarda inşa edilmiş yapılar çalışılmıştır. Tezde, çift minareli cephe düzenine sahip yapıların mimari problemlerinin yanı sıra, cephenin bir parçası olan minarelerin, yapı bütününde değerlendirilişi, genel cephe kompozisyonu içindeki yeri ile minareye geçişi sağlayan birimlerin iç mekan düzenine yansımaları incelenmiştir.
Elazığ'da bakır sanatı

El sanatları günlük yaşamda halkın ihtiyacını karşılamak amacıyla yapılmış, güzel ve estetik değeri olan ürünlerdir. Öyle ki, insanlığın tarihi ile birlikte gelişen ve toplumların karakterlerini yansıtan bir öğe durumundadır. Türk milletinin en eski ve çok geniş alanlara yayılmış el sanatları arasında da maden sanatı yer alır. Türk maden sanatı yüzyıllar boyu Orta Asya'dan Anadolu'ya uzanan topraklarda Türk insanının yaşamına girmiş ve zengin kültür mirasımızın izlerini taşımıştır. Maden sanatı tekniklerinin gelişmesine oldukça katkısı olan bakır da son derece zengin özellikleri ile Anadolu'nun her yerinde önemini korumuştur. Bakır işçiliği, bakır madeninin çeşitli tekniklerle işlenerek bir ürün haline getirilmesi ve süslenmesini kapsayan bir ata el sanatıdır. Bu denli önemli bir el sanatı olan bakır işçiliği sanatsal kaygılar yanında temel geçim kaynağı olarak da insanlara kazanç sağlamış ve çok değerli eserler bırakmıştır. Bakır işçiliği gerek hammaddenin kullanılışı, gerekse teknik işçilik açısından son derece zengindir. Her dönemde her türlü el sanatının yapıla geldiği bir kent olan Elazığ ilinde, bakır işçiliği ürünü olan birbirinden farklı birçok eser bulunmaktadır. Uzun yıllardır yapımına devam edilen bakır eşyaların günümüze gelmiş örnekleri bizlere geçmişşin izlerini yansıtır durumdadır. Anadolu'nun birçok kentiyle birlikte Elazığ'da yıllardan beri bir çarşı içinde yapıla gelen bakır işçiliği, son yıllardaki teknolojik gelişmelerden dolayı azalmakta ve bunların yerini teknolojik ürünler almaktadır. Kaybolmaya yüz tutmuş ata el sanatlarının öneminin anlaşılması ve geleceğe aktarılması tek temennimiz olduğundan, bu amaçla yapılan araştırmada Elazığ'da bulunan bakır eşyaların üretim aşamaları, atölyeleri, çalışma sistemleri incelenmiş ve incelenen eserler yapım ve süsleme teknikleri açısından değerlendirilerek sonuçlar ortaya konulmuştur.