turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Kültürümüzde ve dİvan şiirinde para değerleri ve ölçü birimleri

Kültürümüzde ve Divan Şiirinde Para Değerleri ve Ölçü Birimleri adlı yüksek lisans tezimiz divan şiirinde geçen para değerlerini ve ölçü birimlerini ele almaktadır. Yaptığımız çalışma Osmanlı devletinde paranın tarihsel gelişimi ile kullanılan çeşitli para ve ölçü birimleri hakkında bilginin yer aldığı birinci bölümden sonra Divan Şiirinde Para Değerleri ve Divan Şiirinde Ölçü Birimleri isimli iki bölümden oluşmaktadır. Tezimizin ikinci bölümünde 15. yüzyıldan 20. yüzyıla kadar incelediğimiz 32 divan ve 3 mesneviden tespit ettiğimiz para değerleri ile ilgili kelimeler hakkında bilgi verdikten sonra bu kelimelerin divan şiirine çeşitli yansımaları incelenmiştir. Araştırmamızın üçüncü bölümünde aynı eserlerde tespit ettiğimiz ölçü birimleriyle ilgili açıklamalardan sonra bunların şiirdeki kullanımları ele alınmıştır. Tezin sonunda ise, araştırmamızın neticelerine dayanılarak bir hüküm çıkarılmış ve bu çalışmamızın getireceği yenilikler özetlenmiştir.
Hakanİ Mehmed Bey, Hadis-i Erabin

Hakani Mehmed Bey'n Manzum Kırk Hadis'inin incelemesi yapıldı. Miftah-ı Fütuhat adıyla bilinen bu eser, 40 hadis'in 10 beyitlik manzum çevirisi ve konuyla ilgili İslam tarihinden bir hikaye ile açıklamasından oluşuyor.
Halk anlatılarında ensest

Bu çalışmanın amacı, Türkçe halk anlatılarında yer alan ensest temasını tespit edip ensest olgusunun biyolojik ve psikolojik etkenleriyle toplumsal ve kültürel algılanış biçimlerini incelemektir. Bu bağlamda halk masalları, halk hikayeleri, aşık tarzı destanlar, türkü, ağıt ve manilerdeki ensest teması, Jung'un arketipsel simgeciliğinden yararlanarak feminist bakış açısıyla çözümlenmektedir. Çalışmanın birinci bölümünde, Jung'un analitik psikolojisi ve arketipleri ile ilgili bilgi verilmektedir. Oedipus Kompleksi bağlamında psikanalist Sigmund Freud ile Carl Gustav Jung'un ensestle ilgili düşüncelerine yer verilmektedir. Oedipus Kompleksi'ne değinilirken Dede Korkut Oğuznameleri'nde yaşandığı öne sürülen anne-oğul ensestinin anlamı sorgulanmaktadır. İkinci bölümde baba-kız ve kayınbaba-gelin ensestlerinin yer aldığı türküler, halk masalları ve hikayeleri incelenmektedir. Tezin üçüncü bölümünde erkek kardeş-kız kardeş ensestinin görüldüğü Arzu ile Kamber hikayesi değerlendirilmektedir. Son bölümde ise evlilik yoluyla kurulan akrabalık ilişkileri bağlamında aşık tarzı destanlar, türküler, ağıtlar ve manilerde tespit edilen kayınbirader-yenge ve enişte-baldız ensesti üzerinde durulmaktadır. Ensest teması, halk anlatı türlerine göre farklılık göstermekte ve her bir ensest türü kendi anlatı türü içerisinde irdelenmektedir. Halk anlatılarına bakıldığında ensestin kapsamının, toplumsal ve kültürel yapı çerçevesinde İslam dini ve geleneklerin etkisi ile açıklandığı görülmektedir.
Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde aktif öğrenmenin üretici becerilerin geliştirilmesine etkisi

Bu çalışmada aktif öğrenmenin yabancı dil olarak Türkçe 4. Sınıf düzeyinde üretici becerilerin geliştirilmesine etkisi araştırılmıştır. Araştırmanın evrenini, 2016- 2017 eğitim-öğretim yılında Türkiye'de Geçici Eğitim Merkezlerinde yabancı dil olarak Türkçe öğrenen ilkokul 4. sınıf düzeyindeki Suriyeli kız öğrenciler oluşturmaktadır. Örneklem ise Ankara ili Altındağ ilçesi Fatih Sultan Mehmet Geçici Eğitim Merkezindeki ilkokul 4. sınıf düzeyinde eğitim gören (N:34) Suriyeli kız öğrencilerdir. Bu deneysel araştırmada karşılaştırma gruplu ön test-son test modeli kullanılmıştır. Yabancı dil olarak Türkçenin öğretilmesinde aktif öğrenme yaklaşımının beceri gelişimine ve öğrenci başarısına etkisini ölçebilmek için bir Türkçe başarı sınavı geliştirilmiştir. Deney sürecinde 12 hafta boyunca aynı müfredat dahilinde deney grubuna aktif öğrenme yaklaşımına göre ders modülleri uygulanırken, kontrol grubunda ise geleneksel öğretim yöntemi uygulanmıştır. Gruplar arasında Türkçe düzeyi, yaş ve Türkiye'de bulunma süreleri arasında fark olup olmadığını tespit etmek için ön testi gerçekleştirilen Türkçe başarı sınavının sonuçları ve kurumsal başarı notları, yaşları ile Türkiye'de bulunma süreleri ilişkisiz t-testi ile analiz edilmiş ve hiçbirinde anlamlı bir farklılık tespit edilememiştir. Böylece grupların deneysel işlem için uygun kriterleri sağladıkları sonucuna varılmıştır. Aktif öğrenme ile geleneksel öğretimin uygulandığı deney ve kontrol gruplarının konuşma ve yazma becerileri gelişimi açısından ön-test ve son-test başarı puan ortalamaları arasında anlamlı bir farklılık olup olmadığını saptamak amacıyla her iki beceri ile ilgili ayrı olarak karışık ölçümler için iki faktörlü ANOVA analizi yapılmıştır. Bulgulara göre geleneksel yaklaşım ile derslere devam eden kontrol grubunun deney öncesi konuşma becerisi ortalama puanı x :2. 64 iken deney sonrası x :5. 35 olmuştur. Aktif öğrenme yaklaşımı ile derslere devam eden deney grubu deney öncesinde konuşma becerisi ortalama puanı x :3. 10 iken deney sonrasında x :7. 00 olarak saptanmıştır ve konuşma becerisinin gelişimi ve başarısı üzerindeki etki düzeyi deney grubu lehine anlamlıdır. Kontrol grubunun deney öncesi yazma becerisi ortalama puanı x :3. 14 iken deney sonrası x :5. 71 olmuştur. Aktif öğrenme yaklaşımı ile derslere devam eden deney grubu deney öncesinde yazma becerisi ortalama puanı x :4. 10 iken deney sonrasında x :10. 75 olarak saptanmıştır. Analiz sonuçlarına göre yazma becerisinin gelişimi ve başarısı üzerindeki etki düzeyi de deney grubu lehine anlamlıdır. Sonuç olarak aktif öğrenme yaklaşımına göre yapılandırılmış yabancı dil olarak Türkçe 4. sınıf düzeyi derslerinin üretici beceriler olan konuşma ve yazmanın geliştirilmesinde ve öğrenci başarısında etkili olduğu belirlenmiştir.
İkinci Yeni şiirinde başkaldırı

Hemen her dönemde edebi metinlerde yer edinen başkaldırı, İkinci Yeni şiirinde de başat unsurlar arasındadır. Gerek biçimsel gerekse tematik anlamda bir başkaldırı şiiri olan İkinci Yeni, çağın değişen yüzüne karşı bir protesto olarak ortaya çıkar. Başkaldırının estetik öğelerle sentezlenerek biçim kazandığı bu şiir; geleneğe, verili olana, tüm otoritelere, baskı ve sınırlandırmalara, çağın insanı öteleyen anlayışına, bireyin içerisinde bulunduğu boşluk ve tükenmişlik duygusuna karşı bir isyan niteliği taşır. Şiirlerinde savaş, yoksulluk, değer kaybı gibi toplumsal problemlerle birlikte yabancılaşan ve yalnızlaşan insanın görüntüsünü çizen İkinci Yeni şairleri, söz konusu problemler karşısında ruhsal çatışmalar, kırılmalar yaşarlar ve bir tür yaşama müdahale etme biçimi olan başkaldırı ile yaşamı anlamlı kılmaya çalışırlar. Karşı gelme, boyun eğmeme, ayaklanma anlamlarına gelen başkaldırı; bireyin karşısına çıkan tüm anlamsız/tutarsız/saçma olanları reddedip bunlara karşılık doğruluğuna inandığı değerleri savunmasının karşılığıdır. Kendilik değerleriyle dünya değerleri arasındaki kopukluk sonucu absürdün/saçmanın varlığını gören İkinci Yeni şairleri, bu saçma karşısında verilmişliğin simgesi olan dünya ile çatışma içerisine girerler. Buna karşılık ontolojik bütünlük içerisinde yaşanılabilir bir dünya tasarımı kurgulamaya çalışırlar. Anlamın derinliklere gizlendiği şiirlerde başkaldırı, kimi zaman gür bir nida ile varlık kazanırken kimi zaman gizil bir perde ile verilir. Bu çalışmada İkinci Yeni şiirlerinde başkaldırı ele alınmıştır. İkinci Yeni şiirinin öncü şairlerinden İlhan Berk, Turgut Uyar, Edip Cansever, Cemal Süreya, Ece Ayhan, Sezai Karakoç ve Ülkü Tamer şiirlerinden hareketle yapılan çalışmada, başkaldırı unsurları yöneltildiği karşı değerler bağlamında incelenmiştir. Bireysel ve toplumsal nitelikli başkaldırı şeklinde, iki ana bölümde incelenen şiirler; bireysel düzlemde yabancılaşma, cinsellik ve sanatsal duyarlılık; toplumsal düzlemde ise modernizm, yoksulluk, gelenek, baskı ve sınırlandırma çerçevesinde ele alınmıştır.
Bir edebi değişimi A dergisi ile okumak

Bu çalışma, 1956- 1960 yıllan arasında çıkmış olan A Dergisi'nin bu yıllarda yaşanan edebi dönüşümü anlamak amacıyla eleştirel olarak çözümlemeyi amaçlamaktadır. 1950'ler, Türk modernleşmesinde önemli bir aşamadır. Siyasal, ekonomik, toplumsal, kültürel ve sanatsal alanlarda modernleşmeye yönelik değişimler olmuştur. Özerkleşme ve kunimsallaşma, bu değişimin temel nitelikleridir. Edebiyat da bu alanlardan biridir. Özellikle şiir ve hikayede, bu dönemde yaşanan toplumsal ve kültürel değişimin birey üzerindeki etkileri parçalı bir biçemle işlenmiştir. Bu dönemdeki yeni kuşak yazarlar, toplumcu gerçekçiliği reddederler. Yazarın öznelliğinin önemli olduğunu düşünürler. Bütünsel dünya algıları yoktur. Tek bir gerçekliğe inanırlar ama bu gerçekliğin bireyler tarafından bilinemeyeceğini düşünmektedirler. Bütünsel bir dünya algısına sahip olan toplumcu gerçekçiler nesnel bir anlatıma sahiptirler. Fakat yeni kuşak yazarlar, öznel gerçekçidirler. Eserlerinde gerçeği daha iyi dile getirebilmek için gündelik dilden sapmalar görülür. Toplumcu gerçekçiler ve öznel gerçekçiler arasında kuşak savaşı vardır. Her iki kuşak da kendi anlayışlarını edebiyat alanında etkili kılmak istemektedir. Ama her ikisi de edebiyat kurumunun çevresindedir. Merkezde Varlık Dergisi vardır. Çevredeki iki kuşak bazen merkeze karşı birleşir. A Dergisi, öznel gerçekçi olan yeni kuşağın dergisidir. Dergide hem bu kuşağın Özelliklerini hem de edebiyat alanının genel özelliklerini bulabiliriz. Yaşanan değişimi anlamada A Dergisi'nin temsil edici bir işlevi olduğu söylenebilir.
Cumhuriyet'in ilk yıllarında Antalya'da yayımlanan iki dergi: Çağlayan, Türk Akdeniz

Cumhuriyet Dönemi'nde yayınlanmış olan Çağlayan ve Türk Akdeniz'i tanıtmak ve edebiyat alanındaki araştırmalara katkıda bulunmak için bu araştırmayı yaptık. Bu araştırma ile Çağlayan, Türk Akdeniz ve bu dergilerdeki sanatçı, yazar ve edebiyatçılar tanınmış olmakla birlikte, süreli yayıncılık ile ilgili araştırma yapanlar için bu çalışma faydalı olacaktır diye düşünüyoruz. Dergilerin her ikisi de Antalya'da çıkmış, aynı zamanda yayınlanmış, aylık fikir ve edebiyat dergisidir. Antalya'nın bir dönemindeki yayın hayatını göstermek maksadıyla dergileri birlikte inceledik. Çalışmamızda dergileri iki bölüm halinde inceledik: İnceleme ve Metinler. Dergileri yazar adına ve konularına göre ayrı ayrı tasnif ettik. Dergilerimiz fikir ve edebiyat dergileridir. Dergiler içerik olarak; edebiyat, tarih, coğrafya, kültür, sağlık, hukuk, idari konular ve güncel konulara sahiptir. Dergilerin meydana geldiği dönemi siyasi, tarihi yönleriyle tanıtmaya çalışırken aynı zamanda dönemin edebi faaliyetlerini de sunmaya çalıştık. Metinler kısmında dergilerin karakteristik özelliklerini en iyi şekilde tanıtacağını düşündüğümüz eserleri sunmaya çalıştık. Bu çalışmayla bu dergiler hakkında bilgi sahibi olmak daha kolay olacaktır diye düşünüyoruz. Yalnızca edebiyat değil başka dallarda da dergiler hakkında çalışma yapan araştırmacılar için verimli bir kaynak yaratmak için elimizden geleni yaptık. Geçmişte kalmış olan bu iki dergiyi güncele taşıyarak faydalı olmaya gayret ettik.
Özker Yaşın: Hayatı-eserleri-sanatı

Özker Yaşın Hayatı-Eserleri-Sanatı adlı doktora çalışmasında; Türk Edebiyatı'nda eserleriyle ünlenmiş Kıbrıs Türk şair ve yazarlarından Özker Yaşın'ın hayatı, sanat anlayışı, Kıbrıs ve Türkiye'deki edebiyat çevrelerindeki yeri ve eserlerinin edebiyat bilimi çerçevesinde incelenmesi yer almaktadır. Özker Yaşın Hayatı-Eserleri-Sanatı adlı bu çalışma, üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, Özker Yaşın'ın hayatı, hayatıyla ilgili hususların sanat hayatına yansımaları hakkında bilgi verilmektedir. Çalışmanın ikinci bölümünde, Özker Yaşın'ın Edebi Kişiliği başlığı adı altında; edebiyatla tanışması, etkilendiği kaynaklar, edebiyat dünyasına girişi, Varlık Dergisi ve Yaşar Nabi Nayır'ın sanat hayatındaki önemi ile kitaplarının yayınlanma macerası alt başlıkları edebiyat biliminin araştırma yöntem ve teknikleriyle irdelenmektedir. Üçüncü bölümde eserlerin; şiir, roman ve tiyatro kitaplarının ve dergilerde yayımlanmış dört adet hikayenin bilimsel incelemesi yer alır. Bu inceleme sonucunda varılan değerlendirmeler, edebi türlerin yapılarına uygun olarak ortaya konulmuştur.
İlhan Berk'in şiirlerinde mekan incelemesi

İlhan Berk'in çeşitli mekanlarla örülü şiirleri mekanı bir uğrak yeri olmaktan çıkararak kendi yaşamından ve gözlemlerinden yarattığı tinsel güçle mekanı farklı anlamlarla çeşitlendirmiştir. Hatıra ve düşlerle topografik niteliğinden uzaklaşarak hayaller, anılarla, duygularla anlam kazanan mekanlar kişinin dünyaya bakışını, ruh halini, yaşamından kesitleri sunan, mekana dair yaklaşımlarını gösteren önemli husus olarak yer alır. İlhan Berk'in karmaşık dil yapısı şiirlerindeki mekan algısının tespitini zorlaştırmış olsa da yazdığı denemeler ve yaptığı söyleşiler konuya ışık tutmamızı sağlamıştır. İlhan Berk'in şiirlerindeki mekanın sorgulandığı çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölüm İlhan Berk'in şiirlerinin önemli bir parçasını oluşturan kentlerdir. İkinci bölümşiirlerdeki iç mekan unsurlarından ev, otel ve mabetler ve dış mekan unsurlarından sokak / cadde, tabiat, dağ, gökyüzü tespitinden oluşmaktadır. Çalışmamızın sonuç bölümünde ise Berk'in şiirlerinden yansıyan mekan algısı ve çeşitliliğinin Berk'in içsel haritasını oluşturduğu üzerinedir.
İnci Aral ve Fatma Karabıyık Barbarosoğlu'nun romanlarında aile kurumu

Her sanat eseri gibi edebi bir tür olan romanında, hayatı ve hayatın öznesi olan insanı yansıtır. Anlatılan şey insan olduğu için bu metinlerde insana dair pek çok şey buluruz. İnsan hayatının başladığı ve kişiliğinin büyük oranda şekillendiği yer olan aile de bunlardan biridir. Türk aile kurumu, Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinden başlayarak günümüze kadar devam eden süreçte pek çok değişim yaşadı. Modernizm ve sekülerizme bağlı olarak yaşanan bireyselleşme sürecinde fertler ve ailede meydana gelen bu değişimler sosyal hayatı da etkiledi. Bunun sonucunda toplum yaşam biçimi olarak modern olanı tercih eden ve dini-geleneksel yaşamı sürdürmek isteyenler olmak üzere iki kesime ayrıldı. Günümüz roman yazarlarından İnci Aral (d. 1944) romanlarında daha çok modern hayatı yaşayan karakterlere yer verir. Onun çizdiği kişiler gelenek ve dinin etkisinden sıyrılmaya çalışır, sosyal hayata birey olarak katılmayı tercih ederler. Dinin kurallarını, kişisel ve toplumsal gelişimin önünde birer engel olarak gördükleri için aşmaya çalışırlar. Asıl amaçları kişisel mutlulukları olduğu için özgürlüklerini kısıtlayan bir bağ olarak görmeye başladıklarında evliliklerini sona erdirirler. Bu sebeplerden dolayı Aral'ın romanlarında düzenli bir aile hayatı süren kişilerden çok parçalanmış ailelere rastlanır. Fatma Karabıyık Barbarosoğlu (d. 1962) ise, romanlarında daha çok dinin etkisiyle gelenekselleşmiş bir hayat yaşayan karakterlere yer verir. Yarattığı kahramanlar kişisel mutluluktan çok aile saadetine önem verirler. Bu sebeple aileler, ölüm olayları dışında, parçalanmazlar. Çalışmamızda, günümüz Türk toplumunun farklı kesimlerini temsil eden, onları kadın duyarlılığıyla ele alan iki yazarın romanlarını, aile kurumunu işleyişleri açısından ele aldık.
Masallarda büyü motifi ile gerçekleşen dönüşümler

Masallar Türk edebiyatında önemli bir yere sahiptir. İçerisinde; mitik öğeler, olağanüstü unsurlar vardır. Bu bakımdan inandırıcılık iddiasında olmayan bir anlatı türüdür. Çocukları eğlendirir, eğitir; yetişkinlere de çeşitli dersler verir. Bu çalışmanın birinci bölümünde masal ve masal hakkında yapılan çalışmalarla ilgili kısa tanıtıcı bilgi verildi. İkinci bölümde incelemeye temel teşkil etmek üzere 'büyü ' kavramı, farklı kaynaklardan hareketle ortaya konuldu. Tezin ağırlık merkezini oluşturan üçüncü bölümde 'büyü-dönüşüm' ilişkisi masal metinlerinden hareketle araştırıldı. Türkiye'nin her bölgesinden derlenmiş toplamda dokuz masal kitabındaki masallarda büyü-dönüşüm ilişkisi; 'canlıdan canlıya, canlıdan cansıza, cansızdan cansıza, cansızdan canlıya dönüşüm'ler olmak üzere dört ana başlık altında ele alındı ve bu başlıklar da kendi içinde alt başlıklar halinde incelendi. Her bir başlık tablolar halinde bölgelere göre incelendiğinde en çok dönüşümün 'canlıdan canlıya', bunun alt başlığında ise 'hayvandan insana'; en az dönüşümün ise 'cansızdan cansıza' olduğu görüldü. Masallarda dönüşümün en çok birincil kahramanlarda; bazen de başkahramanın yakını olan ikincil kişilerde gerçekleştiği; bu dönüşümün masallardaki işlevinin mükafat veya cezalandırma olduğu; ders ve ibret verici mahiyetteki anlatılar olması bakımından masalların, çoğu zaman bu dönüşümlerle dinleyicilere öğüt de verdiği, bunlar içerisinde en dikkat çekici olan öğüdün, büyüklerin koymuş olduğu bir yasağa uymamanın ne gibi kötü sonuçlar doğuracağı da tesbit edilen hususlar arasındadır.
Mecmu'a-i Eş'ar (22 sel 2207/2) inceleme-metin-sözlük-tıpkıbasım

Mecmu'a, seçilmiş yazılardan meydana getirilen yazma eser anlamına gelmektedir. Bu çalışmada Edirne Selimiye Yazma Eserler Kütüphanesi'nde (22 SEL 2207/2) arşiv numarası ile kayıtlı 'Mecmu'a-i Eş'ar' adlı mecmu'a incelenmiştir. Önce mecmu'anın ne olduğuna dair kısaca bilgi verilmiş, ardından tezimize konu olan mecmu'anın şekil özellikleri ve muhtevası üzerinde durulmuştur. En son olarak da mecmu'a metni bilimsel bir metodla transkribe edilmiştir. Tezimizin son bölümünde de sözlük ve çalışmaya konu olan mecmu'anın tıpkıbasımı yer almaktadır.
Tuhfetü'l - Müluk : İnceleme - tenkitli metin - sözlük - tıpkıbasım

Manzum sözlükler edebiyatımızda genellikle çocukların aruz eğitimine katkıda bulunmak, Arapça-Farsça kelimelerin Türkçe karşılıklarını akıllarında tutmalarını sağlamak, onların dil bilgisi kurallarını öğrenmelerini kolaylaştırmak amacıyla kaleme alınmışlardır. Çalışmamıza konu olan manzum sözlük genelde bu amaçlara bağlı olmak üzere özelde Mesnevi'de geçen bazı kelimelerin anlamlarını vermiştir. XV. yüzyılın başında Konyalı Hüsam b. Hasan tarafından 'Tuhfe-i Hüsam' adı ile yazılan ilk manzum Türkçe-Farsça sözlüğe nazire olarak yazılan 'Tuhfe-i Şahidi', Muğlalı İbrahim Şahidi Dede tarafından 1515 yılında oluşturulmuştur. Çalışmamızın içeriğini Şahidi Dede tarafından oluşturulan bu esere 1652 yılında Kuddusi Abdurrahman b. Abdullah tarafından yapılan şerh olan 'Tuhfetü'l-Müluk' oluşturmaktadır.'Tuhfe-i Şahidi' isimli manzum sözlük kendisine yapılan 60'a yakın şerh ile Klasik Türk Edebiyatında değerli bir yere sahip olmakla birlikte, özellikle XIX. yüzyılda yapılan baskılarıyla en fazla nüshaya sahip manzum sözlükler arasında başta gelmektedir. Bu şerhlerden birisi de Kuddusi Abdurrahman b. Abdullah'ın Tuhfetü'l-Müluk'ıdır. İncelenen eser için gerekli çalışmaların yapılmasının ardından tezin giriş bölümünde şerh meselesine dair yapılan temel çalışmalar anımsanmış, birinci bölümde, Klasik Türk edebiyatımızda manzum sözlükler, manzum sözlük şerhleri ve 'Tuhfe-i Şahidi' ve şerhleri incelenmiştir. İkinci bölüm ise 'Tuhfetü'l-Müluk' ve şarihine ayrılmıştır. Üçüncü bölümde tenkitli metin oluşturulmuş, son bölümde şerh sözlüğü meydana getirilmiş ve sözlüğün nasıl oluşturulduğuna değinilmiştir. Sonuç bölümüyle eser nihayete erdirilmiştir. Araştırmacılara faydalı olacağı düşünülerek eserin tıpkıbasımı da son kısma eklenmiştir.
İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi Türkçe yazmalar 739 numarada kayıtlı Mecmu'a-yı Nezayir (1b-25a)

Bu çalışma, İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi Türkçe Yazmalar Bölümünde 739 numarada kayıtlıdır ve 1b- 25a kısmını ihtiva etmektedir. Toplam 250 varaktan oluşan bir nazire mecmuasıdır. Büyük çoğunluğunu 16. yüzyıla ait şairlerin gazelleri oluşturmaktadır. 1b- 25a kısmının incelendiği bu çalışmada toplam 134 gazel bulunmaktadır. Gazeller transkribe edilip günümüz Türkçesine aktarılmıştır. Şairler dipnotun başında belirtilmiştir. Bazı gazellerde, şairlerin adının makta beyitlerinde olan farklılıkları da dipnotta köşeli parantez içerisinde gösterilmiştir. Çeviri yapılan bu çalışmada, ayrıca üzerinde durulması gereken ibareler açıklanmış olup, tıpkıbasımı da ilave edilmiştir.
Merzifonlu İbrahİm Cudİ Dİvanı

Merzifonlu Muallim İbrahim Cudi, 19. yüzyılın sonu ile 20. yüzyılın başlarında yaşamıştır. Hayatı hakkında kaynaklardan edinilen bilgilere göre 1850'de Merzifon'da doğmuştur. Trabzonlu İbrahim Cudi ile karıştırılmaması için Merzifonlu veya Merzifoni olarak da anılır. Klasik Türk edebiyatı geleneği, 19. yüzyılın sonlarında tükenmeye başlamış ve bu geleneği kısmen de olsa devam ettirip eser veren çok az sayıda şair kalmıştır. Merzifonlu İbrahim Cudi, her ne kadar divan edebiyatı geleneğine uygun eserler verse de az çok bulunduğu dönemden etkilendiğini divanında görmek mümkündür. Eserde divan edebiyatı izlerini barındıran örnekler olduğu gibi, yaşadığı dönemde edebiyata yeni yeni giren bir takım gelişmelerden de etkilenerek yazdığı şiirler yer almaktadır. Divan, her iki geleneği yansıtması bakımından önemlidir. İbrahim Cudi Divanı'nın mürettep bir divan özelliği taşıdığı söylenebilir. İçerisinde tevhid, münacat, na't, mersiye, kaside, musammat, gazel, kıt'a, rubai, ramazaniye, hezel, latife gibi nazım şekilleri ve türleri vardır. Çalışmada Cudi Efendi'nin hayatı hakkında kısaca bilgi verilerek şekil, imla ve yazma nüshanın özellikleri bölümlerinde eser hakkında değerlendirmelere yer verilmiştir. Üçüncü bölümde ise çeviri yazılı metin yer almaktadır. Çalışmanın sonunda da sözlüğe yer verilmiştir. Cudi Divanı'nın 19. yüzyıl kültür ve etkilerini yansıtması açısından önemli olduğu düşünülmektedir.
Yahya Kemal'in şiirlerinde imaj

Yahya Kemal'in şiirlerinde imajları inceleyeceğimiz bu tez çalışmasında, Türk şiirinin zaman içerisinde geçirdiği değişimleri ve yenilikleri ortaya koyma hedeflenmiştir. Bu bağlamda Klasik Şiir eleştirisinin modası geçmişşliğinin yanına modern bir şiir eleştirisi geçişi yaparak Türk Edebiyatı şiirinwe zenginlik kazandırma fikri, çalışmanın asıl iskeletini oluşturmuştur. Dünya Edebiyatı ve özellikle Batı Edebiyatıyla karşılaşan Türk şiirinin nerede durduğunu görmek, Türk şiirinin imajlar içindeki farklılığını göstermek amacıyla tez çalışması şekillendirilmiştir. Bu düşünceleri etkili bir şekilde sunmak amacıyla Yahya Kemal'in şiirleri imaj olarak sınıflandırılmış ve diğer edebi sanatçıları ortaya koyduğu şiirlerle mukayese etme yoluna gidilmiştir. Ayrıca Yahya Kemal'in şiirlerindeki imajların sınıflandırılması ve yorumlanmasıyla çalışma kuvvetlendirilmiştir. Çalışmada yapılan tüm bu tasnifler ve sınıfglandırılmalar esnasında Northrop Frye, Rene Wellek gibi isimlerin imaj teorilerinden elde edilen bilgilerle oluşturulan bir imaj teorisi, metodolojisi kullanılmıştır. Bu Metodolojiyi destekler mahiyette ortaya konulmuş olan Prof. Dr. Himmet Uç hocamızın eserlerinden de faydalanılmıştır.
Cumhuriyet dönemi Sivas Aşıkları'nda sosyal konular üzerine bir araştırma

Yazar Adı: Gönül KARAARSLANTezin Başlığı: Cumhuriyet Dönemi Sivas Aşıklarında Sosyal Konular Üzerine BirAraştırmaTezimde 1923'ten önce doğmuş ve Cumhuriyet'in ilan edildiği yıllarda şiir yazabilen Sivaslı aşıkların şiirlerini ve şiirlerde geçen sosyal motifleri işlemişbulunmaktayım. İncelenen şiirlerin tamamı değil motifle ilgili olan dörtlükleri, aşıkların kısa hayat hikayelerini, Sivas ağzında yer alan kelimelerden oluşan bir sözlüğü, bibliyografyayı ve aşıkların bir kısmının fotograflarını verdim. Tezimdeki sosyal konular şunlardır:Gurbetlik ve Haber alma; Sevgiliye dair, evlilik, eş ve çok evlilik; çocuk hasretive çocuk ölümü; ölüm ve kan davası; düğün ve bayramlar; Gelin ve kızlarda giyim vekuşam; ağaca ve saza övgü; Tarlaya ve köylüye dair; fakirlik; sel; komşuluk ilişkileri;vatan sevgisi; ilim üzerine; değişen zamana ve değer yargılarına dair ve diğer motifler. Aşıkların sosyal motifleri hayatla iç içedir. Bu alanda çalışma yapmak isteyenlerekaynaklık etmesi amacıyla özgün bir çalışma hazırlanmıştır.
15. yüzyıl şairlerinden Sadıki'nin şiirleri

2003 - Sayfa: V + 98 Jüri: Yrd. Doç. Dr. Selami ECE : Doç. Dr. Hasan ÇİFTÇİ : Doç. Dr. Turgut KARABEY Bu çalışma 15. yüzyılda yaşadığı sanılan tekke-tasavvuf şairi Sadiki'nin hayatı, edebi şahsiyeti ve bazı şiir metinlerinin ortaya konularak incelenmesinden ibarettir. Çalışmamızın önsözünde, şairin hayatı, sanatı, eserleri dil özellikleri üzerinde durulmuştur. Hayatı hakkında oldukça az bilgiye sahip olduğumuz Sadiki tanınan bir şair değildir. Sanatı idealinin emrindedir. Çalışmamızın ana bölümünde metin inceleme bölümü yer almıştır. Çalışmamızın üçüncü bölümünde ise daha önceki iki bölümde yaptığımız çalışmalardan elde ettiğimiz neticeye yer verdik. Çalışmamızın en sonunda ise metin indeksine ve özel isim - kavramlar indeksine yer verilmiştir.