Spor bilimleri alanındaki lisansüstü eğitimde kalite yönetiminin akademik personel ve öğrencilerin görüşlerine göre incelenmesi

Kalite, farklı ihtiyaç ve beklentiler doğrultusunda şekillendirilebilen, bireyin eğitim düzeyine, sosyal statüsüne, kültürel değerlerine ve ekonomik koşullarına bağlı olarak değişebilen öznel bir kavramdır. Hizmet veren kurum ve kuruluşların en büyük amacı, müşteri memnuniyetini sağlamaktır. Bir eğitim kurumunun ürün ve hizmetlerinden yararlanan öğrenciler için kalite çok önemlidir. Türkiye'de yükseköğretim sayısının hızla artmasıyla beraber akademik personel, öğrenci ve çalışma olanaklarıyla ilgili olarak pek çok problemlerin olduğu görülmektedir. Diğer alanlarda olduğu gibi Türkiye'de lisansüstü spor eğitiminde de problemler yaşanmaktadır. Bu problemler, yapısall problemler, nicel olarak yetersizlikler, spor bilimleri eğitiminin farklı enstitülerde verilmesi gibi problemler sayılabilir. Türkiye'de lisansüstü spor eğitiminde tanımlama tam olarak yapılamamış olmasının yanında, bir akademik kalite probleminin olduğu da ortadadır. Bu araştırmada, karma yöntem uygulanarak, Türkiye'de Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dallarında görev yapan akademik personel ve öğrenim gören lisansüstü öğrencilerin görüşleri doğrultusunda, spor bilimleri alanında enstitülerdeki anabilim dallarında toplam kaliteyi artırmaya yönelik görüşler ortaya konulmuştur. Bu kapsamda, nicel yöntemde araştırma deseni olarak ilişkisel tarama türü tercih edilmiştir. Nitel yöntemde ise olgu bilim araştırmasıyla desenlenmiş ve görüşme tekniği kullanılmıştır. Araştırma grubunun görüşlerini belirlemek amacıyla, istatistiki verileri elde etmek için Tosun (2012) tarafından geliştirilen, geçerlilik ve güvenirlilik çalışmaları yapılmış olan ölçme aracı kullanılmıştır. Anket formundan elde edilen verilerin analizleri, SPSS 22.0 paket programı kullanılarak yapılmıştır. Araştırma grubunun, kişisel ve mesleki değişkenlerine göre dağılımını ortaya koymak amacıyla frekans ve yüzdelik hesaplamalar yapılmıştır. Bağımsız değişkenlere bağlı farklılaşma düzeyini değerlendirmek için parametrik verilerde 'independent sample t-testi' ve 'tek yönlü varyans analizi ' kullanılmıştır. Non-parametrik verilerde ise 'Kruscal Wallis Testi' kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık derecesi (alfa yanılma düzeyi) ise p<0. 05 olarak kabul edilmiştir. Lisansüstü eğitimde görev yapan akademik personele ise 'görüşme formu' kullanılmıştır. Gerekli dönütler sağlandıktan sonra elde edilen verilerin çözümlenmesi nitel içerik analiz süreçleriyle yürütülmüştür. Verilerin analizi ve çıkan durumun modellenmesi ise QSR NVIVO- 10 programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, lisansüstü öğrencilerin 'yönetim ve idari personel kalitesine' yönelik ifadelere, erkekler, evliler, ders aşamasındaki öğrenciler, yüksek lisans eğitimi alan öğrencilerin enstitüye yönelik memnuniyetlerinin daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. 'Lisansüstü eğitim kalitesine' yönelik ifadelere erkekler, evliler ve ders aşamasındaki yüksek lisans öğrencilerin memnuniyetlerinin yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir. 'Akademik personel ve danışmanlık kalitesine' yönelik ifadelere erkekler, evliler, ders aşamasındaki erkekler ve yüksek lisans öğrencilerinin memnuniyetlerinin yüksek olduğu belirlenmiştir. 'Lisansüstü Öğrenci Kalitesine' yönelik ifadelere erkekler, bekarlar ve ders aşamasında yüksek lisans yapan öğrenciler memnun olduklarını ifade etmişlerdir. 'Fiziksel koşulların kalitesine' yönelik ifadelerde ise bekar öğrenciler, yüksek lisans öğrencileri, ders aşamasındaki lisansüstü öğrenciler enstitüye yönelik memnuniyetleri yüksek düzeyde tespit edilmiştir. Akademik personelin görüşlerine göre enstitü memnuniyetlerinin düşük düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, lisansüstü eğitimin kalitesi ve performansının artırılması için tespit edilen problemler üniversite kurullarında çözümlenmeye çalışılmalıdır.