turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Dindışı eski Uygurca metinlerin karşılaştırmalı sözvarlığı

Bu çalışmada esas olarak 8 .-14. yüzyıllar arası din dışı Uygurca metinlerin söz varlığı ele alınmıştır. Sözcükler üzerine yapılmış açıklamalardan ve karşılaştırmalı küçük bir sözlükten oluşan bu çalışmada Çağatay grubu ve Güney Sibirya grubu Türk dilleri ve San Uygurca esas alınmıştır. Bu gruplara ek olarak San Uygurca da karşılaştırmaya katılmıştır. Tarama kapsamı içerisine aldığımız dillerdeki ölçüt Eski Uygurcaya yakınlıkları olmuştur. Sonuç olarak din dışı Uygurca metinlerde görülen Arapça ve Farsça kelimeler Türkçe, Yeni Uygurca ve Özbekçede yaşarken diğer dillerde bu sözcüklerin yerini Moğolca ve Çince ödünçlemelerin aldığı saptanmıştır. Ayrıca Eski Uygurca kelimelerin bazı ses değişimleri ile en çok görüldüğü dilin Türkiye Türkçesi, en az görüldüğü dilin ise Yakutça olduğu tesbit edilmiştir.
Hurşid Devran'ın hayatı ve eserleri

Şiir, hikaye, kıssa türündeki eserleri ile bağımsızlık dönemi Özbek edebiyatının önde gelen isimlerinden biri olan Hurşid Devran, 20 Ocak 1952'de Semerkant'ın Çordara köyünde dünyaya gelmiştir. Asıl mesleği gazetecilik olan sanatçı 1977 yılında Taşkent Üniversitesi'nin Gazetecilik bölümünden mezun olmuştur. İlk şiir kitabı 'Shahardagi Olma Daraxti' Erkin Vahidov'un destekleri ile 1979 yılında yayımlanır. Ardından sırasıyla 'Qadrdon Quyosh', 'Uchib Boraman Qushlar Bilan', 'Tungi Bog'lar', 'To'inarisning Ko'zlari', 'Bolalikning Ovozi', 'Qaqnus', 'Bahordan Bir Kun Oldin' adlı şiir kitapları yayımlanır. Eserlerinin tamamında olduğu gibi şiirlerinde de vatan ve millet sevgisini, tarih bilincini ön planda tutan sanatçının şiirlerinde en çok tabiata ve tarım hayatına yer verdiği görülmektedir. Bunun dışında şairin kendi iç dünyasında yöneldiği, dönemin siyasi ve toplumsal meselelerinin bireyler üzerindeki etkilerini yansıtan şiirleri de dikkat çekmektedir. Bağımsızlığın ilanı ile yeniden şekillenen Özbek toplumunda kültürel değerleri koruyup yaşatmada, gelenek ve görenekleri gelecek nesillere aktarmada sanatı bir araç olarak kullanan Hurşid Devran bu bağlamda kıssa ve hikaye türündeki eserlerinde tarihi olaylara ve tarihi kahramanlara yer vermiştir. Özellikle Timur, Uluğbey, Babür Mirza, Ali Şir Nevai gibi isimler kıssa ve hikayelerinin başkahramanları olmuşlardır. Sanatçının kıssa ve hikaye türündeki eserleri 'Bibixonim Qissasi', 'Sohibqiron Nabirasi Yohud Mitti Yulduz Qissasi', 'Samarqand Xayoli', 'Shahidlar Shohi ' 'Amir Temur O'g'lining O'limi Haqida Rivoyat', 'Iskandar Maqduniy Va Sak Cho'poni', 'Navoiy Armoni', 'Osmonda Quyosh Yo'q Edi' adlı eserleridir. Sanatçının edebi eserleri dışında çok sayıda makale ve deneme yazısı vardır. Vatan sevgisi, tarih bilinci, dil, kültür ve edebiyat hakkındaki fikirlerini dile getirdiği bu yazıları. 'Ma'rifat', 'Vatan', 'Sharq Yulduzi', 'Tafakkur' gibi gazete ve dergilerde yayımlanmıştır. Ayrıca sanatçının tarihi konularda yazdığı drama, televizyon ve radyo eserleri de bulunmaktadır. Sonuç olarak, bu çalışmamızda Hurşid Devran'ın bağımsızlık dönemi Özbek edebiyatındaki yeri ve önemi vurgulanmaya, eserleri şekil ve içerik bakımından incelenirken Özbek edebiyatına katkıları ortaya konulmaya çalışılmıştır.
1908-1934 Osmanlı-Türk romanında ideolojik değişim

Bu çalışma, 1908- 1934 aralığındaki Osmanlı-Türk romanının iktidarlara entegre söylem üretip üretmediğini sorgulamaktadır. Ortaya koyduğumuz tez, incelediğimiz eserler bağlamında, Osmanlı-Türk romanının ortaya çıktığı sürece kayıtsız kalmadığı ve dönemin iktidarına entegre söylem ürettiğine yöneliktir. Bu bakımdan, Osmanlı-Türk romanı Althusser'deki devletin ideolojik aygıtlarından birisi gibi hareket etmiştir. Romanların üreticisi olan yazarlar ise Gramsci'deki geleneksel aydın tipine uymaktadır. Bu çalışma, disiplinler arası bir pratiğe dönük olması ve bu yönüyle Osmanlı-Türk tarihine farklı bir bakış açısı sunması, romanlar üzerinden bir tarih okuması gerçekleştirilebileceğini göstermesi, yine romanların Osmanlı-Türk tarihinin ayrıntılarına dair daha fazla şey içerdiğini söylediği için önemlidir.
'Almas Zerriler' kitabı örneğinde Uygur Türkçesinde cümle bilgisi

Bu çalışmada, 1990 yılında Kazakistan'da basılan Yeni Uygur Türkçesindeki atasözlerini barındıran 'Almas Zerriler Uygur Halk Makal ve Temsilliri' kitabı örneğinde Yeni Uygur Türkçesinin cümle bilgisi çalışılmıştır. Özbek Türkçesi ile birlikte Çağatay Türkçesinin devamı niteliğinde olan Yeni Uygur Türkçesi, 20. yüzyılın ilk çeyreğinde mahalli şivelerin yazı dili olması ile Doğu Türkistan'da adeta yeni bir lehçe gibi kendini göstermiştir. Kimi araştırmacılar Yeni Uygur Türkçesinin 1955 sonrası resmiyet kazandığı, kimi araştırmacılar ise 1930'lu yıllarda kendini göstermeye başladığı görüşündedir. Tarih ne olursa olsun Doğu Türkistan'da konuşulan bu Türk lehçesinin yeni bir resmi dil olarak gösterilmeye çalışılması tamamen bölgedeki siyasi şartlarla ilgilidir. İncelediğimiz kitap Almatı'da basılsa da kitabın yazarları Doğu Türkistanlı yani Uygur Türküdür. Kitap, Yeni Uygur Türkçesi ile yazılmıştır. Bütün bunlardan hareketle Yeni Uygur Türkçesindeki atasözlerinin cümle bilgisi açısından nasıl bir özellik gösterdiği amaçlanmıştır. Bu bağlamda atasözlerinin önce Latin alfabesi ile çevriyazısı yapılmış daha sonra bu atasözleri Türkiye Türkçesine aktarılmıştır. Bu atasözlerinde geçen cümle ögeleri, cümle çeşitleri ve kelime grupları incelenmiştir.
Ayla Kutlu'nun hayatı, eserleri ve romanlarının incelenmesi

YÜKSEK LİSANS TEZİ AYLA KUTLU'NUN HAYATI, ESERLERİ VE ROMANLARININ İNCELENMESİ Eser RÜZGAR FIRAT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI 2001, Sayfa : 152 Ayla Kutlu, Türk Edebiyatına birçok eser kazandırmış bir yazardır. O, 'kadın yazar' olarak bilinmek istemez. Çünkü ona göre 'kadın yazar' tanımı doğru değildir. O, yazarlar arasında bir kadın olduğu görüşündedir. Ayla Kutlu, birçok konuda yazmıştır. Son zamanlarda ise kadına diğer konularda daha fazla ağırlık vermiştir. Ayla Kutlu; çocuk kitapları, romanlar, öyküler ve senaryolar yazmıştır. Genellikle eserlerinde tarihi, fon olarak kullanmıştır. Çünkü o, tarihi araştırmaktan hoşlanır. Bu tezde, Ayla Kutlu'nun hayatı, eserleri ve romanları yer almaktadır. Romanlanndaki en belirgin konular; aşk, kadın, ölüm, yalnızlık ve yoksulluktur. Bu tezde onun yaşamı hakkında bilmediklerinizle ilgili bir görüşme yer almaktadır. Onun yaşamı ve kitapları hakkında çok şey öğrenebilirsiniz. Çalışmamın yararlı olmasını umarım.
Cumhuriyetten bugüne Türk edebiyatında cezaevi hikayeleri

Türk Edebiyatı tarihine bakıldığında Cumhuriyet'in ilanından bugüne kadar verilmiş suç ve ceza konulu metinlerin yeterince incelenmediği fark edilecektir. Aslında ne oranda edebiyata yansıdığı bile henüz yeterince bilinmeyen bu eserlerin bir araya getirilmesi ve Türk Edebiyatı'ndaki yansımalarının açığa çıkarılması gerekmektedir. Özellikle ceza şekillerinin değiştirilip kapalı mekan cezalandırmalara geçildiği yıllardan itibaren çeşitli darbeler yaşanmış bir ülkede cezaevinde kalan sayısı da artmış ve bu durum metinlere yansıtılmıştır. Dönemler kendi şartları içerisinde kendi kalemlerini ve eserlerini doğurmuştur. Bu metinlerin belirleyici özellikleri tespit edildiğinde bazılarının edebi niteliklerden uzak olduğu görülür. Bununla birlikte Sabahattin Ali, Orhan Kemal gibi isimlerin hikayeleri edebi nitelik bakımından sağlam metinlerdir. İncelenen eserler sonunda ortaya çıkan sonuç bu doğrultudadır. Bunun yanı sıra birbirini tekrarlayacak tarzda konuya sahip hikayelerden bazıları seçilerek gereksiz tekrara düşülmekten kaçınılmıştır. Cezaevi hikayelerinin ülkenin siyasi, sosyal tarihi ile örtüşmesi; yazarların yarattıkları karaktere dönemi tanımlayıcı ve tamamlayıcı sorumluluklar yüklediğini göstermesi açısından önemlidir.
Abdurrahim Karakoç'un şiirlerinin tematik açıdan incelenmesi

Günümüz Türk şiirinin en büyük ustalarından olan Abdurrahim Karakoç; Kahramanmaraş'ın Elbistan İlçesi, Cela Köyü'nde 7 Nisan 1932'de doğar. Beş çocuklu bir ailenin ikinci çocuğu olarak dünyaya gelen Karakoç; babasının bir din alimi olmasından dolayı ondan aldığı eğitimle daha küçük yaşta Türk şiirinin Halk Edebiyatı ve Divan Edebiyatı olmak üzere yapı taşlarını oluşturan şairlerini okumaya başlar. Daha ilkokul sıralarındayken arkadaşlarını hicveden şiirler yazan şair, günümüzün en büyük hiciv şairlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Bir dönem siyasetle de aktif olarak ilgilenen şair, şiirinde her zaman insanların, özellikle de zulme uğrayan Türkler'in ve Müslümanlar'ın dili olmaya çalışmış ve bu sebepten de defalarca yargılanmış fakat hepsinden beraat etmiştir. Biz bu çalışmamızda Abdurrahim Karakoç'un hayatını, edebi kişiliğini, eserlerini, şiirlerinde yoğunlaştığı temaları, şiirlerini oluşturan yapı unsurlarını, sembol ve imge dünyasını, dil ve üslup özelliklerini incelemeye çalıştık. Çalışmamızda Abdurrahim Karakoç'u anlamamız için kendisi ile 27 Ekim 2009 tarihinde yaptığımız görüşmenin etkisi büyüktür. Bu çalışma bir yüksek lisans tezi olup, Abdurrahim Karakoç severler ve onu anlamaya çalışanlar için Türk edebiyatına hizmet etmek amacıyla hazırlanmıştır.
Nef'i divanında gazellerin söz ahengi

LİSANS TEZİNEF'İ DİVANINDA GAZELLERİN SÖZ AHENGİEsra CENGİZDANIŞMAN : Yard. Doç. Dr. Hasan ALTINZENCİRYıl : 2006 Sayfa: 78 Jüri : Yard. Doç. Dr. Hasan ALTINZENCİR: Yard. Doç. Dr. Memet YETİŞGİN: Yard. Doç. Dr. Lütfi ALICIKlasik Türk Edebiyatı ortaya koyduğu eserleri ile kültür tarihimizin önemli bir bölümünü meydana getirmektedir. Bu eserlerin incelenmesi edebiyat ve kültürümüz açısından yapılması önem taşıyan bir çalışmadır. Eserlerin tüm açılardan olduğu gibiahenk açısından da değerlendirilmesi gerekmektedir. Klasik Türk Edebiyatı üzerinde bu tarz çalışmaların az olduğu görülmektedir. Bu nedenle üzerinde çalışılmamış olan Nef'udivanı tez konusu olarak seçilmiştir. Divandaki gazeller ahenk unsurlarının temelini oluşturan ses ahengi, söz ahengi ve ritim açısından incelenmiştir. Bu çalışma ile Nef'u'nin on yedinci yüzyıl Divan Edebiyatı içerisindeki yeri ortaya konulmuştur. Gazellere ahenk özellikleri açısından yaklaşılarak Nef'u'yi daha iyi anlama yolunda bir adım atılmıştır.
Raşid, hayatı, edebi kişiliği, Divan'ının tenkitli metni ve incelemesi

Raşid, 18. Asır divan şairlerimizdendir. Şiir sahasında başarılı eserler vermekle beraber daha çok tarihçi olarak tanınmıştır. Divanının tespit edilmiş 29 nüshası vardır, asıl nüsha bulunamamıştır. Bu nüshaların 23 tanesi İstanbul kütüphanelerinde, birisi Edirne İl Halk Kütüphanesi'nde, beşi yurt dışında bulunmaktadır. Çalışmamızı sıhhatli olan beş nüsha üzerinden yaptık. Raşid'in divanındaki şiirlerin sayıları nüshalara göre değişiklik arz etmektedir. Nüshaların birinde bulunan herhangi bir şiir diğer bir nüshada bulunmayabilmektedir. Bu sebepten dolayı biz divan nüshalarındaki şiirleri karşılaştırmalı şekilde bir araya toplamaya çalıştık ve divandaki kavramları sistematik bir şekilde ele alarak inceledik. İnceleme bölümü şu beş kısımdan oluşmaktadır. 1. Din ve Tasavvuf, 2. Toplum ve Kültür, 3. İnsan-Tipler, 4. Tabiat, 5. Atasözleri ve Deyimler. Bu çalışma sonucunda Tarihçi Raşid'in şiirlerinden oluşan divanı sağlıklı bir şekilde ortaya konulmuş, içeriği hakkında yeterli bilgi verilmiştir.
Fatih Dönemi merkezİ ve umumi kanunnamelerin dili üzerine bir inceleme

Osmanlılarda genel olarak belirli bir konuya dair hukuki maddeleri ortaya koyan padişah hükmüne kanunname denir. Osmanlı kanunnameleri hem Osmanlı tarihi ve hukuk sistemi için hem de Türk dili için oldukça zengin kaynaklardır. Türkçenin tarihsel söz varlığının tespiti konusunda yalnızca edebi eserlerin değil, farklı amaçlarla yazılmış olan eserlerin de taranması ve incelenmesi gerektiğini düşündüğümüzden bu çalışmamızda kanunname metinlerini ele aldık. Osmanlı hukuk sisteminin gelişiminde Fatih dönemi bir dönüm noktası teşkil etmektedir. Fatih, kanun adamı olarak tarihe geçen ve tedvin edilmiş bir kanunname yayımlayan ilk Müslüman hükümdardır. Bu sebeple çalışmada özellikle Fatih dönemi merkezi ve umumi kanunnamelerini inceledik. İncelenen metinlerden hareketle dönemin ses ve şekil bilgisi özelliklerini ve söz varlığını tespit etmeye çalıştık. Çalışmamızın asıl amacı, üzerine dil çalışması yapılmayan kanunnamelerin incelenmesi, bu tür metinlerde dilin nasıl işlendiği, kelime dağarcığının ne derecede olduğu ve eserin yazıldığı dönem de göz önünde bulundurularak yazım, ses ve şekil yönünden farklılıkların belirtilmesidir. Ayrıca metinlerin içerdiği söz varlığı işlenip Türkçenin tarihi söz varlığına katkı sağlanması hedeflenmiştir.
Ahmed Vesȋm divanı tahlili

Bu çalışmada 18. yüzyıl şairlerinden Ahmed Vesim'in Divanı'nın tahlili yapılmıştır. Çalışmanın amacı, 18. yüzyıl dönem zihniyetini yansıtan Ahmed Vesim Divanı'nın edebiyatımıza kazandırılmasıdır. Çalışmanın giriş kısmında Ahmed Vesim'in yaşadığı dönemin özellikleri, hayatı, edebi kişiliği, Divanı, şair ve şiir hakkındaki görüşleri; divanın dil ve üslup özellikleri hakkında bilgiler verilerek Divan'da geçen atasözleri ve deyimler tespit edilmiştir. Tahlil çalışmamızla Divanı Din-Tasavvuf, Cemiyet, İnsan ve Tabiat başlıkları altında dört bölümde inceledik ve başlıkları detaylı olarak değerlendirdik. Divan'da yer alan beyitleri açıklayarak uygun başlıklar altında örneklendirdik.
Bilim kurgu ve Türk romanlarında bilim kurgu üzerine bir araştırma

Hugo Gernsback tarafından 1924 yılında Scientifiction adlı bir derginin kurulmasıyla birlikte kavramsal olarak bir yazın türünün adı haline gelen Science-Fiction Türk edebiyatında Orhan Duru'nun dilimize kazandırmasıyla birlikte Bilim kurgu olarak adlandırılmıştır. Bilim kurgu türü için farklı adlandırma girişimleri olsa da Orhan Duru'nun önerisi kalıcı olmuştur. Bilim kurgu türü bilimsel ve teknolojik olanaklar yoluyla beslenen ve esneyebilen hayal gücünün bilim ve teknoloji odağında yazın sahasına yansıması olarak tanımlanabilmektedir. Orhan Duru'dan aktardığımız bilgilere göre 'bilim kurgunun ancak bilimin izin verdiği oranlarda gerçekleşmesi mümkün olanı ele alan bir yazın türü' olduğu söylenebilmektedir. Bilim kurgu türü Birinci Dünya Savaşı, İkinci Dünya Savaşı ve Küresel Ekonomik Buhran'ın yarattığı kaotik ve karamsar bir ortamda bilimsel ve teknolojik gelişmelerden beslenerek ortaya çıkmıştır. Dünyayı etkisi altına alan bu gelişmelerin de tetiklemesiyle bilim kurgu türü edebiyat sahasındaki yerini almıştır. Bu çalışmada Türk edebiyatında 1996- 2019 yılları arasında verilen bilim kurgu türündeki romanlar incelenmiş olup, söz konusu romanların kurgu unsurları ve anlatım teknikleri üzerinde durulmuştur. Bilim kurgu türünün tanımlarına ve tarihsel sürecine yer verilmiştir. Cumhuriyet Döneminde 1996 ve 2019 yılları arasında verilen Türk bilim kurgu romanlarının en çok işlediği temalar tespit edilmiş, bu romanlarda işlenilen temaların analizi yapılmıştır.
İlköğretim Türkçe derslerinde Dede Korkut Hikayeleri'nin değerlendirilmesi

Dil, toplumların meydana gelişinde, birlik ve beraberlik içinde millet olarak yaşamasında temel taştır. Dilin önemi kadar, dilin aktarımı da milli birlik için gereklidir. Dil, yaşanılan çevrede hayatın ilk günlerinden itibaren doğal olarak öğrenilir. Doğal öğrenmeyi sağlayan görsel, işitsel ve dilsel iletilerdir. Çocuklara söylenen türkü, mani, ninni, tekerleme sayesinde çocuklar dilin sözcükleriyle tanışır. Bir dilin sözcükleri, bütün kuralları sözlü edebiyat ürünü dediğimiz halk anlatılarından, konuşma dilinden hareketle yaşam içerisinde çocuklar tarafından fark edilir. Bu süreçte çocuk dilini fark ederken ulus bilinci de kazanır. Dil eğitimi ayrıca kültürün aktarımını da beraberinde getirir. Her toplumun kültürel değerleri diğer kuşaklara dilleri sayesinde aktarılır. Ailede ve okullarda okutulan ders müfredatlarında dilin öğretiminde kültürel değerlerin kavratılmasına önem verilmesi gerekmektedir. Dilin işlevini ilköğretim çağında kavrayan çocuklarımıza dil öğretimi yapılırken ilgi alanları dikkate alınmalıdır. İlköğretim çağındaki çocuklarımızın ilgi alanları incelenirse olaya dayalı metinleri, büyüklerin yaşamına dair yazıları, tekerleme, mani, vb. türdeki manzum yazıları sevdikleri fark edilir. Dilin öğretilmesinin hedeflendiği bu dönemde kültürümüzü severek aktaracak, dilin inceliklerini kavratacak; olaya dayalı ve manzum bölümleri içeren en uygun metnimiz Dede Korkut Hikayeleri'dir. Türkçe ders kitapları incelendiğinde yenilenen Türkçe programına uygun ders kitaplarında olaya dayalı metin türlerinde Dede Korkut Hikayeleri'ne rastlanmamıştır. 1981 yılına ait programa göre tertip edilen ders kitaplarından yirmi biri incelenmiş; sadece ikisinde hikayelere yer verildiği görülmüştür. Bu eksiklik fark edilmiş; bu amaçla eksikliği gidermek için bir çalışma yapılmıştır. Dede Korkut Hikayeleri'nden çocukların ilgi ve seviyelerine uygun üç metin seçilerek yeniden tertip edilmiştir. Düzenlenen metinlerden yararlanarak kelime kazanımı, anlama, anlatma, dilbilgisi, atasözü ve deyim öğretimi konularını ihtiva eden etkinlikler hazırlanmıştır.
Nabİ'nin tarih manzumeleri

Nabi, yaşarken ünü tüm Osmanlı coğrafyasına yayılmış, yaşadığı dönemde şiiri diğer şairler tarafından beğenilmiştir. Devlet ricali tarafından da sevilip takdir gören Nabi pek çok şairi, eseriyle etkilemiş önemli bir divan şairidir. Osmanlı Devletinin XVII. yüzyılda her alanında yaşadığı çözülmeye sessiz kalmamış, eserinde insanlara hikemi bir tarzda öğütler vermiştir. Her şeyi şiirle söyleyebilmesindeki başarı ile edebiyatın her alanında on adet eser kaleme almıştır. Nabi Divan'ındaki kimi bölümler ve Hayriyye ile dönemine ayna tutmuştur. Nabi, Türk edebiyatında en güzel tarih söyleyen usta şairlerden biridir. Divan'ında bulunan yüz elli beş adet tarih manzumesiyle dönemindeki pek çok olaya tarih düşürmüştür ve dönemine tanıklık etmiştir. Tarih düşürme ilk defa İran edebiyatında ortaya çıkmış, kuralları bu edebiyat içinde belirlenmiştir. Tarih düşürme İran edebiyatından Türk edebiyatına geçmişş, Arap edebiyatı şairleri de tarih düşürmeyi Türklerden öğrenmiştir. Türkçe düşürülen tarihlerin sayısı Arap ve Fars diliyle yazılan tarihlere göre oldukça fazladır. Tarih düşürme edebiyatımızda XIII. yüzyıldan itibaren görülmeye başlamıştır. Bu yüzyılda önceleri lafzen tarih düşürülmüş, nazımla tarih düşürme XV. yüzyılla beraber yaygınlaşmıştır. XVII. yüzyılda tarih düşürme gelişerek yükselmiş, XVIII. yüzyılda ise altın dönemini yaşamıştır. XVII. yüzyıl tarih düşürme için bir hazırlık aşamasıdır. Bu dönemin şairi olan Nabi, şiirdeki kabiliyetini tarih düşürmede de göstermiş ve birbirinden güzel tarih manzumeleri yazmıştır. Tarih manzumelerinin başka bir özelliği ise edebiyatla sosyal hayat arasındaki ilişkiyi açık bir şekilde ortaya koymasıdır.
Durali Yılmaz'ın Romanlarında Kahraman-Mekan ilişkisi

Karşılaştırmalı edebiyat biliminde iki farklı ulusun edebi metinleri karşılaştırılabileceği gibi aynı ulusun iki edebi metni de karşılaştırılabilir. Hatta aynı yazarın iki farklı eseri dahi karşılaştırılabilir. Bu noktadan hareketle gerçeği kavramada iyi bir yöntem olan karşılaştırma yöntemi, tarih ve edebiyatın iç içe geçmişşliği ile alakalı farkındalığı oluşturmak amacı ile bu çalışmada tarihsellik bakış açısı ile kullanılmıştır. Durali Yılmaz, tarihi kahramanlara edebi bir metnin içerisinde yer veren ilk isimdir. Onun romanlarında çocuk edebiyatı dili ile yazılmış tarihi objeler ve edebi objeler arasındaki ilişki, tarihsel gerçeklikler ile roman kurgusunun iç içe oluşu gözler önüne serilmiştir. Durali Yılmaz'ın romanlarındaki tarihsellik ve çocuk edebiyatı dili ile alakalı benzerlikler ve farklılıklar özellikle karşılaştırılmıştır. Zira okuyucu, onun romanlarında, tarihsel gerçekliğin, roman kurgusu içerisinde fantastik bir anlatımla ve bir çocuğa anlatır gibi çocuk edebiyatı dili ile izah edildiğine tanık olur. Durali Yımaz'ın romanları çocuklar da dahil olmak üzere her kesimden insana hitap edebilen romanlardır. Durali Yılmaz'ın romanları birbirinin devamı şeklinde okunabilen nehir romanlarıdır.
Nebzİ Divanı

Bu tez, şimdiye kadar hakkında hiçbir bilimsel çalışma yapılmayan XVIII. yüzyıl şairi Nebzi'nin hayatı, edebi kişiliği, elimizdeki tek eseri Divan'ının tenkidli metni ve incelemesini konu edinmektedir. Tezkirelerde, dönemin tarih kitaplarında ve yenikaynaklarda, Nebzi'nin hayatı hakkında küçük de olsa bir bilgiye rastlanmamıştır. Şairin hayatı, Divan'ından bazı bilgiler elde edilip değerlendirilerek aydınlatılmaya çalışılmıştır. İlk defa bu çalışmamız ile ortaya çıkarılan ve müellif hattı tek nüshası Milli Kütüphane'de kayıtlı bulunan Nebzi Divanı'nın tenkidli metni oluşturulmuştur. Hemen hemen bütün nazım şekillerinde söylenmiş 605 şiir, 3.812 beyit içeren Nebzi Divanı'nıngözden uzak kalması ve herhangi bir bilimsel araştırmaya alınmamış olması dikkat çekici bir husustur.
Hidayet Çelebi ve divanı

Yaklaşık yedi yüzyıl süren duvan edebiyatı döneminde sayısız eser verilmiştir. Bu eserler, geçmişşimiz hakkında bilgi veren en önemli vesikalardır. Geçmişimiziaydınlatması açısından bu eserlerin önemi göz ardı edilemez. Hidayet, edebiyatımızda Akkoyunlular döneminde, XV. yüzyılda yaşamış bir şairimizdir. Uzun Hasan, Sultan Halil ve Sultan Yakup'un döneminde yaşamıştır. 1498 tarihinden önce vefat etmiştir. Hidayet, aynı zamanda Akkoyunlular'da emirlikyapmıştır. Hidayet'in bir duvanı vardır. Bu duvandan başka herhangi bir eseri yoktur. Hidayet Duvanı'nın elimizde bulunan dört nüshası vardır. Bu dört nüshanın ilkiBodleian ; ikincisi Chester Beatty'de ; üçüncüsü de Topkapı'da ; dördüncüsü de G. F. S. Stevensen'in şahsi kütüphanesindedir. Stevensennüshası hariç, diğer üç nüsha metnin oluşturulmasında kullanılmıştır. Şiirler transkribe edilip edisyon kritik yapılarak, klasik duvan tertibine göre sıralanmıştır. Eserde toplam 246 şiir vardır. Hayatı, edebi kişiliği ve duvanın şekil özellikleri incelendikten sonra, duvanın metni verilmiştir.
Hoca Cahan Arşi Divani

Klasik Türk edebiyatı araştırmaları yakın zamana kadar Anadolu ve çevresiyle sınırlıyken özellikle son dönemlerde Türk dünyasının çeperlerine kadar uzanmıştır. Bu bağlamda Çağatay edebiyatı ve kültür çevresiyle ilgili yeni çalışmalar öne çıkmaktadır. Çalışmamıza konu edinilen Hoca Cahan Arşi bu duruma iyi bir örnektir. 17. yüzyılda yaşayan Arşi, Türkistan'ın Buhara ve Semerkand gibi önemli kültür merkezlerinde yetişmiş, söz konusu şehirlerin kültürel atmosferinden beslenmiş, Arapça ve Farsça'yı bilen değerli bir sanatçıdır. Aslen bir Uyfur Türkü olan Arşi, yalnızca müstakil divanı ve bu divan içindeki şiirleriyle değil çevresinde teşekkkür eden kültür halkası ve gerçekleştirdikleriyle de dikkat çekici bir isimdir. Çalışmamızda Hoca Cahan Arşi'nin divanı üzerine odaklandık. Yaptığımız inceleme ve transkriptsiyon çalışmasının hem Arşi'nin tanınmasına hem de Divan'ın Türk edebiyatı tarihi içinde hak ettiği yeri almasına hizmet edecektir. Bunun yanı sıra Arşi ve Divanı üzerine yapılan böylesi bir çalışma Uygur ve Çağatay edebiyatlarının bilhassa 17. yüzyıldaki durumu ve muhtevası için önem arz etmektedir.
Cihan Aktaş'ın öykülerinde aile ve aile bireyleri arasındaki ilişkiler

Bu çalışmada öykülerinde sosyal meselelere sıkça yer veren Cihan Aktaş'ınaileye ve aile bireylerine, bireyler arası ilişkilere bakışı incelenmiştir. Yazarın, modernleşmeyle birlikte aile hayatında değişen durumlar hakkında düşünce ürettiğivarsayımıyla hareket edildi. 2018 yılına kadar yayımlanmış olan bütün öykü kitapları, başlıkta belirlenen çerçeve doğrultusunda okundu. Daha sonra elde ettiğimiz bulguları bir yönteme bağlı kalarak tasnif ettik, alt başlıklar altında izah ettik. 'Aile ilişkileri, hem bir yazar hem de yaşadığı topluma birey yetiştirme göreviyle şereflendirilmiş bir anne olarakCihan Aktaş'ın öykülerinde nasıl anlatılmıştır? sorusu etrafında çözümlemeler yapmaya çalıştık. Bu tür çalışmaların doğası gereği, incelenen öykülerden sıkçaalıntılar yaparak hem yorumlarımızı delillendirdik hem de incelemeyi zenginleştirdik.