Marmara Üniversitesi 1. sınıf öğrencilerinin kardiyovasküler risk faktörleri ve bu faktörler hakkındaki bilgi, tutum ve davranışları

Giriş ve Amaç: Kardiyovasküler hastalıklar dünyada ve Türkiye'de bulaşıcı olmayan hastalıklardan ölümlerin en sık nedenidir. Son yıllarda yapılan çalışmalara göre genç erişkinlerde kardiyovasküler hastalık risk faktörlerine sahip olma oranları oldukça yüksektir. Üniversiteye yeni başlamış olan genç erişkinler, kardiyovasküler hastalıklara sebep olabilecek davranış biçimlerinin edinilmesi açısından risk altındadır. Bu çalışmanın amacı, Marmara Üniversitesi 1. sınıf öğrencilerinin kardiyovasküler hastalık risk faktörlerini belirlemek, bu konudaki bilgi, tutum ve davranışlarını değerlendirmektir. Yöntem: Araştırma gözlemsel nitelikte tanımlayıcı tipte bir araştırmadır. Araştırmanın evrenini, Marmara Üniversitesi Başıbüyük Kampüsü'nde öğrenim görmekte olan 1. sınıf üniversite öğrencileri oluşturmaktadır. Tıp fakültesinde 200, diş hekimliği fakültesinde 132, sağlık bilimleri fakültesinde 657 olmak üzere toplamda 989 1. Sınıf öğrencisi mevcuttur. Veri toplama süresi içerisinde ulaşılabilecek herkese ulaşılmaya çalışılmıştır. Çalışmaya toplamda 330 kişi (evrenin %33,3'ü) katılmıştır. Anket uygulaması sonrası; katılımcıların kan basıncı, boy-kilo, bel-kalça çevresi, kan şekeri ve total kolesterol değerleri ölçülmüştür. Bulgular: Araştırmamıza 286 kadın (%82,2) ve 62 erkek (%18,7) olmak üzere toplamda 330 kişi katılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 19,1 1, 3 yıldır. Önceden tanı konulmuş diyabet 3 (%0,9), hipertansiyon 2 (%0,6), hiperlipidemi 1 kişide (%0,3) mevcuttur. Katılımcıların ortalama ölçüm değerleri; sistolik kan basıncı 107,3 13, 0 mmHg, diyastolik kan basıncı 73,0 8, 8 mmHg, kan şekeri 99,0 17, 1 mg/dl, beden kitle indeksi 21,9 3, 3 kg/m2, bel çevresi 72,9 9, 1 cm, bel/kalça oranı 0,96 0, 13 olarak saptanmıştır. Katılımcıların %15,4'ü (n=51) fazla kilolu veya obezdir. Total kolesterol değeri 200 mg/dl ve üstünde 23 katılımcı (%7) mevcuttur. Katılımcıların %14,2'si sigara (n:47) ve %16,1'i (n=53) alkol kullanmaktadır. Katılımcıların Akdeniz Diyeti Kalite indeksi'inden aldıkları toplam puan ortalaması 3 ,8 2,8'dir. Katılımcıların %74,1'i yürüyüş dahil olmak üzere düzenli sportif faaliyet yapmadıklarını belirtmişlerdir. Kardiyovasküler hastalık risk algılarıyla ilgili sorulara çoğunlukla 'fikrim yok' yanıtını vermişlerdir. Katılımcılar Kardiyovasküler Hastalık Risk Faktörleri Bilgi Düzeyi Ölçeği'nden ortalama 21,2 4, 4 puan almışlardır. Sonuç: Araştırmamızda üniversite öğrencisi gençlerin; sistolik kan basıncı yüksekliği, fazla kiloluluk/obezite, sigara, fiziksel inaktivite, sağlıksız beslenme, zararlı miktarda alkol tüketimi, hiperlipidemi gibi kardiyovasküler hastalık risk faktörlerine sahip oldukları saptanmıştır. Kardiyovasküler risk faktörleri genç erişkinler için de önemli bir sağlık sorunudur. Katılımcıların kardiyovasküler risk faktörleri bilgi düzeyleri iyi olmasına rağmen, kardiyovasküler hastalıklardan korunma davranışlarını geliştirme ihtiyaçları vardır. Bu konuda genç erişkinlerin bilgi, farkındalık, tutum ve davranışlarınının beraber geliştirilmesi hedef olmalıdır. Bu hedefle daha fazla gözlemsel araştırmaya ve müdahale çalışmasına ihtiyaç vardır.