Ortaöğretim müzik dersi çalgı eğitiminde aile katkısının incelenmesi

Bu araştırmanın amacını, müzik eğitiminin bir alt dalı olan çalgı eğitimi süreçlerinde, öğrencilerin eğitimlerinde aile desteklerini algıladıkları düzeylerin tespiti ve çalgı eğitimindeki süreçlere yönelik aile katılımının, öğretmen görüşleri tarafından değerlendirilmesi oluşturmuştur. Araştırmada, genel tarama modellerinden betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Bu kapsamda, ortaöğretim 5. sınıf öğrencilerinin çalgı eğitiminde algıladıkları aile desteği incelenmiş ve elde edilen bulguların çeşitli değişkenlere göre farklılaşma durumları sorgulanmıştır. Araştırmada ikincil olarak, nitel bir yaklaşımla 5. Sınıf müzik derslerine giren müzik öğretmenleriyle görüşmeler yapılarak, çalgı eğitimindeki aile katılımına yönelik mevcut durum, derinlemesine ele alınmaya ve yorumlanmaya çalışılmıştır. Araştırmanın örneklemini, 2017- 2018 eğitim-öğretim döneminde İstanbul ilinde Bilfen Eğitim Kurumları'nın Esenşehir, Sancaktepe ve Yenişehir kampüslerinde okuyan, ortaöğretim 5. sınıfa kayıtlı 200 öğrenci oluşturmuştur. Öğrencilerin çalgı eğitiminde algıladıkları aile desteği düzeyleri, Demet Girgin tarafından geliştirilmiş olan 'Çalgı Eğitiminde Algılanan Aile Desteği Ölçeği' kullanılarak belirlenmiştir. Araştırmanın nitel kısmında ise 12 öğretmen ile görüşme yapılmıştır. Öğretmenlerin görüşlerinin belirlenmesi amacıyla, araştırmacı tarafından hazırlanmış olan 'Aile Katılımı Öğretmen Görüşme Formu' kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler, nicel bölümde SPSS 15.0 programı aracılığıyla betimsel ve karşılaştırma testleri yapılarak, nitel bölümde ise içerik analizi yapılarak yorumlanmaya çalışılmıştır. Araştırmadan elde edilen belli başlı sonuçlar şu şekildedir; 1. Öğrencilerin 'Çalgı Eğitiminde Algıladıkları Aile Desteği Ölçeği'ne yönelik ailelerinden aldıkları destek puanlarının toplam ve tüm alt boyutlarda yüksek olduğu görülmüştür. Öğrencilerin 'Çalgı Eğitiminde Algıladıkları Aile Desteği Ölçeği'nde duyarlılık ve sürece dahil olma alt boyutları arasında, olumlu yönde yüksek ilişki olduğu saptanmıştır. 2. Öğrencilerin 'Çalgı Eğitiminde Algıladıkları Aile Desteği Ölçeği' toplam ve sürece dahil olma alt boyutu puanlarının, cinsiyet değişkenine göre anlamlı düzeyde kadınlar lehine farklılaştığı görülürken, aile desteği ölçeği duyarlılık alt boyutu puanlarının, cinsiyete göre anlamlı farklılaşmadığı görülmüştür. 3. Öğrencilerin 'Çalgı Eğitiminde Algıladıkları Aile Desteği Ölçeği' toplam ve tüm alt boyut puanları ile branş değişkeni arasında anlamlı fark bulunmadığı görülmüştür. 4. Öğrencilerin 'Çalgı Eğitiminde Algıladıkları Aile Desteği Ölçeği' toplam ve tüm alt boyut puanları ile eğitim düzeyi değişkeni arasında anlamlı fark bulunmadığı görülmüştür.5. Aileler, çalgı eğitiminde eğitim sürecine duyarlılıklarına yönelik öğretmen görüşlerinde birbirlerine yakın ifadelerde bulundukları görülmüştür. Ailelerin çalgı eğitimine katkısına yönelik öğretmen görüşleri incelendiğinde, görüşlerin, genellikle gerekli çalgı ve araç-gereçlerin sağlanması ile maddi desteğin aile tarafından karşılanması yönünde ifade edildiği ortaya çıkmıştır. Öğretmenler, ailelerin sürece dahil olma durumunun, çocuğun çalgı eğitimine olumlu yönde fayda sağlayacağını belirtmiştir. Ailelerin çalgı eğitiminde eğitim sürecine duyarlılıklarına yönelik öğretmen görüşlerinde de birbirlerine yakın ifadelerde bulunuldukları görülmüştür. 6. Ailelerin çalgı eğitimine katkısına yönelik öğretmen görüşlerinde, eğitim durumu yüksek olan ailelerin çalgı eğitimine olumlu katkı sağlayacağını ifade ettikleri görülmüştür. 7. Ailelerin çalgı eğitimine katkısına yönelik öğretmen görüşlerinde, geçmişşinde müzik eğitimi ve çalgı eğitimi olan ailelerin, olmayan ailelere göre daha fazla katkı sağlayacağı ifade edilmiştir. Ailelerin çalgı eğitimine katkısına yönelik öğretmen görüşlerinde, aile-öğretmen işbirliğinin çalgı eğitiminin çalışma düzenine katkı sağlayacağı ifade edilmiş, aile-okul tarafından planlanan ve düzenlenen etkinliklere katılımın sağlanmasıyla, öğrencilerin çalgı eğitimine yönelik motivasyonlarının yükseleceği belirtilmiştir. Aile katılımı çalışmalarına yönelik çalgı eğitimi süreçlerinde, öğretmenlerin aileler ile sık sık görüştüklerini ve aile katılımı hakkında bilinçlendirme çalışmaları yaptıklarını ifade ettikleri görülmüştür. Ayrıca öğretmenler bu görüşmeler sonucunda gerçekleştirilen çalışmaların öğrencilerin evdeki çalışma düzenlerine katkı sağladığını belirtmiştir. Bu araştırmanın, aile katılımının müzik eğitiminin çalgı eğitimindeki kazanımları açısından; öğrencilere, öğretmenlere, ailelere ve araştırmacılara yol gösterici olabileceği düşünülmektedir.