Sınıf öğretmenlerinin mesleki değerleri üzerine nitel bir çalışma

Sınıf öğretmenliği, diğer tüm öğretmenlik alanları içerisinde özel bir konuma sahiptir. Dolayısıyla, sınıf öğretmeninin kim olduğu ve hangi mesleki değerleri taşıması gerektiği üzerinde önemle durulmalıdır. Bu bağlamda, sınıf öğretmenleri mesleğin gerektirdiği değerlere sahip olmalıdır. Bu araştırmanın amacı, sınıf öğretmenlerinin mesleki değerlerinin nitel yolla belirlenmesidir. Araştırma 'Sınıf Öğretmenlerinin Mesleki Değerleri Nedir? sorusunu yanıtlamak üzere planlanmıştır. Bu çalışmada nitel araştırma desenlerinden 'durum çalışması' yaklaşımı, yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılarak uygulanmıştır. Ölçüt örnekleme yöntemiyle seçilen araştırmanın katılımcı grubunu; Sınıf öğretmenliği programında uzman olan Türkiye'deki devlet üniversitelerinde çalışan en az doçent ünvanına sahip 13 öğretim üyesi, 10 maarif müfettişi, 10 okul yöneticisi, 10 sınıf öğretmeni 10 öğrenci velisi olmak üzere toplam 53 katılımcı oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında, belirlenen ölçütlere uyan katılımcıların listesi oluşturulmuştur. Katılımcı listesinde yer alan kişilerle iletişime geçilerek gönüllülük esasına göre görüşmeler gerçekleştirilme yoluna gidilmiştir. Verilerin toplanmasında ilk aşama öğretim üyelerinin; Görüşme sorularına verdikleri cevaplardan elde edilen verilerin analizi, 59 maddelik öğretmenlik mesleği değerlerinden, sınıf öğretmenlerinin mesleki değeri olarak belirtilen 19 değer, Literatür çalışmalarındaki kuramsal çerçeve temelinde, öğretim üyelerinden elde edilen verilerin analizi ve sınıf öğretmenlerinin mesleki değeri olarak belirtilen 19 değerin sentezi sonucu 'sınıf öğretmenlerinin sahip olması gereken mesleki değerler listesi' dört boyut altında toplanmıştır. Verilerin toplanmasında ikinci aşama; 'sınıf öğretmenlerinin sahip olması gereken mesleki değerler' listesi temel alınarak maarif müfettişi, okul yöneticisi, sınıf öğretmeni ve öğrenci velisine yöneltilecek olan yarı yapılandırılmış görüşme soruları belirlenmiştir. Verilerin dökümü ve analizinde bilgisayar destekli nitel veri hazırlama NVivo 11 programından yararlanılmıştır. Toplanan verilerin ayrıntılı olarak rapor edilmesi ve araştırmacının sonuçlara nasıl ulaştığını açıklaması nitel araştırmada geçerliğin önemli ölçütleri arasında yer almaktadır. Bu çalışmada, bulgular bölümünde katılımcıların özgün görüş ve düşüncelerini yansıtacak şekilde birebir alıntı yapılarak doğrudan alıntılara yer verilmiştir. Bu alıntılar, araştırma verilerinin geçerlik ve güvenirliğini arttıracak uygulamalar olarak kabul edilebilir. Araştırmanın güvenirliğini sağlamak için iki uzmanın görüşüne başvurulmuştur. 'Görüş birliği' ve 'görüş ayrılığı' sayıları tespit edilerek araştırmanın güvenirliği Miles ve Huberman (1994) formülü kullanılarak %92 olarak hesaplanmıştır. Verilerin analizi sonucunda, bu çalışmaya özgün dikkat çekici bulgulara ulaşılmıştır. Bunlar arasında; Bu araştırmada, alan uzmanı olan öğretim üyelerinden elde edilen verilere göre, literatürde tanımlanan değer sınıflamaları açısından incelendiğinde evrensel ve mesleki değerler boyutlarına ulaşılmasına karşın ulusal değerler boyutu yeterince yer almamıştır. Sınıf öğretmeninin, en önemli özelliklerinden birinin 'unutulmayan öğretmen olma' yansıması, Ebeveynin üzerinde bir pozisyona sahip olma, Öğretmenliğin, ilkokul sürecinde sürekliliği gerektiren bir meslek olması, Öğrencinin, öğretmenini sevmesi gereken bir meslek olması gerekliliği, Araştırmacı öğretmen olma, Öğrenme ortamını özgür ve eğlence merkezi haline getirme, Her öğrenciyi sınıfın bir üyesi görme, Öğrenci yeteneğinin uzman kişiler tarafından keşfedilmesi, Sınıf öğretmenliğinin disiplinler arası bir alan olması, Sınıf öğretmenliğinin profesyonel bir meslek olması, Sınıf öğretmenlerinin ölçme ve yönlendirme yeteneğine sahip olmaması maarif müfettişlerinin tamamı ve okul yöneticilerinin bir kısmı tarafından yansıtılmasına karşın sınıf öğretmenleri ve öğrenci velileri tarafından sınıf öğretmeninin ölçme ve yönlendirme yeteneğine sahip olduğu, Mutlu sınıf ortamı oluşturma, Çalışmalarını bilimsel bilgilere dayalı olarak yürütme temalarıdır.