turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Abbas Sehhet'in hayatı sanatı eserleri

Lisans TeziABBAS SEHHET'İN HAYATI, SANATI VE ESERLERİBirgül GÜZELBartın Üniversitesi Sosyal Bilimleri Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı Tez Danışmanı: Doç. Dr. Alsou KAMALIEVABartın-2016, Sayfa: XIII +111Abbas Sehhet 1900 ve 1905 sonrası Azerbaycan şiirinde Azerbaycan edebiyatında kendisine yer bulmayı başarmış bir şairdir. Toplum yararına eserler veren Abbas Sehhet'in ulaşabildiğimiz kaynaklardaüç adet hikayesi, dört piyesi, ders kitapları, makaleleri ve çok sayıda şiiri bulunmaktadır. Abbas Sehhet'in bazı şiirleri vefat ettikten sonra 'Seçilmiş es rl ri' başlığı altında toplanmıştır. Abbas Sehhet'in şiirleri, piyesleri, hikayeleri ve makaleleri dışında 'Ali ve Ayşe' isminde bir de romanı olduğu tahmin edilmektedir. Fakat bu roman şairin evi yandığı için yok olmuştur. Abbas Sehhet hakkında Türkiye sahasında bugüne kadar herhangi tez çalışmasının yapılmamış olması bizi bu çalışmayı yapmaya yöneltmiştir. Yüksek lisans tezi olarak hazırlanmış olan bu çalışmamızda yenilikçi şiir anlayışının en önemli temsilcilerinden biri olan Abbas Sehhet'in hayatı, sanatı ve ulaşabildiğimiz eserleri ayrıntılı şekilde incelenmiştir. Elimizde bulunan şiirleri yapı, tema ve üslup bakımından hikaye ve piyesleri ise konu, yer, mekan, zaman ve şahıslar bakımından ele aldığımız çalışmada incelenmiştir. Abbas Sehhet ile ilgili ulaşabildiğimiz belge ve fotoğrafları da ekler kısmına eklenmiştir. Yaptığımız bu çalışmada Azerbaycan Edebiyatının önemli şahsiyetlerinden biri olan Abbas Sehhet'i Türkiye sahasında daha fazla tanıtarak eserlerinin geniş kitlelere ulaşması hedeflenmiştir.
Cumhuriyet tarihinde Hukuk dilindeki değişmeler ve gelişmeler

Özdemir, Hakan, Cumhuriyet Tarihinde Hukuk Dilindeki Değişmeler ve Gelişmeler, Doktora Tezi, Danışman: Prof. Dr. Hamza ZÜLF KAR, 379 s. Bu çalışmada Türk hukuk tarihinde önemli yeri olan Anayasaların dili ve Türk dili üzerindeki etkileri ele alınmıştır. Çalışma Önsöz, Giriş, nceleme, Tartışmalar, Tablolar, Sonuç ve Dizin bölümlerinden oluşmuştur. Hukuk dilindeki gelişmelerin ve aşamaların belirlenmesi ve çalışmaya temel teşkil etmesi bakımından Giriş bölümünde Türklerin hukuk tarihi ana hatlarıyla ele alınmıştır. nceleme bölümünde kronolojik sıra esas alınarak anayasa metinleri tek tek dil açısından ele alınmıştır. Bu bölümde örnekleme yöntemi uygulanmış, inceleme, metinlerden alınan üçer madde ile sınırlandırılmıştır. nceleme bölümünden sonra gelen Tartışmalar bölümünde özellikle 1945 ve 1952 yıllarında yapılan değişikliklere yer verilmiş, bu tartışmalar içinde dildeki sorunların ele alındığı yazılar üzerinde durulmuştur. Meclis'te ve basında meydana gelen tartışmalarolmak üzere iki kısımdan oluşan bu bölüm, dönemin belli başlı aydınlarının konu hakkındaki düşüncelerini içermektedir. Tablolar bu çalışmanın ağırlıklı bölümünü oluşturmaktadır. Bu bölümde öncelikle anayasa metinlerinin söz varlığı yabancı ve Türkçe kaynaklı unsurlar göz önünde bulundurularak ele alınmış ve her maddedeki yabancı veya Türkçe kaynaklı unsurlar ayrı ayrı gösterilmiştir. Bu bölümün ikinci kısmında durumu gözler önüne net olarak serecek söz varlığı bir tablo halinde gösterilmiştir. Bunu takip eden bölümde bu tablodan yararlanılarak yapılan karşılaştırmalara yer verilmiş, Anayasalar söz varlığı açısından birbiriyle eşleştirilerek bir takım sayısal değerler ortaya konulmuştur. Sonuç bölümünde ise çalışmadan elde ettiğimiz başlıca veriler ana hatlarıyla ortaya konmuş, anayasaların toplum hayatında olduğu gibi dili de etkilediği belirtilmiştir. Ötekikanunların anayasalara bağlı olarak dil açısından değiştiği, özleşmeye doğru giden bir çizgi izlediği kanaatine varılmıştır. Dizin bölümünde de çalışmada geçen belli başlı kelime, terimler ve kişi adlarıgeçtikleri sayfa numaralarıyla birlikte verilmiştir.
Türk edebiyatında Heft Peyker Mesnevileri ve Hayatİ'nin Heft Peyker'i

Bu çalışma, 16. yüzyıl Divan şairi Hayati'nin kaleme aldığı Heft Peyker mesnevisi üzerinden, Behram-ı Gur anlatılarının İran edebiyatında nasıl ortaya çıktığından başlayarak konunun Anadolu sahasına yayılımını ve Türkçe yazan şairlerin bu hikayeyi nasıl ele aldığını araştırmaktadır. Bu nedenle tez, konuyu gerektiği biçimde aydınlatmaya yarayacak çeşitli katmanlardan oluşmaktadır. Bunlardan ilki, İran ve Türk edebiyatlarında hayatı efsanevi bir şekilde anlatılagelen Sasani hükümdarı V. Behram'ın tarihsel kimliğinin gerektiği biçimde tespit edilerek, kendisine atfedilen efsanevi anlatıların kaynaklarının saptanmasıdır. Bundan ötürü Behram-ı Gur olarak kendisine atfedilen anlatıların kökenleri üzerinde durularak, hikayenin hangi kaynaklardan beslendiği, bu anlatıların ne kadar eskiye götürülebileceği gibi hususlar saptanmaya çalışılmıştır. Bunun yanı sıra, Behram'ın edebi eserlerde anlatılan hikayesinin Firdevsi'den başlayarak, önce İran edebiyatı sonra da Türk edebiyatı içerisinde hangi şairler tarafından ve ne şekilde ele alındığını karşılaştırmalı analizlerle ortaya koymak amaçlanmıştır. Dolayısıyla Firdevsi, Nizami, Emir Hüsrev ve Ali Şir Nevai başta olmak üzere, Heft Peyker anlatısının yolculuğu takip edilmeye çalışılmış, Hayati'nin eserini kaleme aldığı döneme kadar Anadolu sahasında Heft Peyker tercümesi yapan Aşki, Behişti gibi şairler de bunlara eklenerek metnin tarihsel gelişimi incelenmiştir. Buradaki bir diğer amaç da, Heft Peyker metinlerindeki ortak özelliklerin saptanması, farklı şairler tarafından hikayeye ne gibi yenilikler getirildiğinin araştırılmasıdır. Son olarak da Hayati'nin Heft Peyker mesnevisi merkeze alınarak bu metnin genel nitelikleri, dil ve üslup özellikleri üzerinde durulmuş ve mesnevinin tenkitli metni, iki mevcut nüshadan yararlanılarak çevrimyazıya aktarılmıştır.
Adalet Ağaoğlu romanına yansıyan zamanın izdüşümü

Büyük bir İmparatorluğun dağılmasından sonra kurulan Türkiye Cumhuriyeti, başlangıcından günümüze toplumun her kesimini etkileyen önemli kırılmalar yaşamıştır. Cumhuriyet Tarihimiz için önem arz eden bu dönüm noktaları, birçok edebi esere de konu olmuştur. Toplumu etkileyen bu önemli olayları konu edinen romanlara zeitroman adı verilir. Elli yıla aşkın yazın hayatına devam eden Adalet Ağaoğlu'nun eserleri de toplumu ve içinde bulunduğu çağı anlatışıyla bu roman türünün özelliklerini taşımaktadır. Bu nedenle Adalet Ağaoğlu'nun Türk Edebiyatı'na kazandırdığı dokuz roman içerisinde dönemin toplumsal yapısını etkileyen tarihi olayları bulmak mümkündür. Kuruluşunun yüzüncü yılını kutlamaya hazırlanan Türkiye Cumhuriyeti'nin bu tarihsel dönüm noktaları, tezimizin ana konusunu oluşturan Adalet Ağaoğlu romanları çerçevesinde incelenmiştir. Toplumumuzun kırılma noktası olarak adlandırabileceğimiz dönüşümlerin yaşandığı zamanları tez içerisinde belirli bölümlere ayırdık: Cumhuriyetin ilk yılları, Tek parti dönemi, Demokrat Parti dönemi, askeri darbeleri içine alan bunalımlı yıllar ve son olarak da günümüz Türkiye'sini kapsayan modern Türkiye. Burada amacımız tarihimizde yer alan ve toplumu büyük oranda etkileyen ve değişimine sebep olan bu olayların belirli sıra ile incelenmesidir. Bu amaçla tasnif ettiğimiz tarihsel olaylar, verilen tarihsel bilginin ardından Ağaoğlu'nun romanlarında ele alınış şekli üzerinde durulmuştur. Tezimize konu olan eserlerin kurgusal bir metin olduğu gerçeği yadsınmadan bireyin ve toplumun dönüşümü tarihi gerçeklik bağlamında incelenmiştir.
Orhan Pamuk'un Sessiz Ev ve Kar romanlarının sözdizimsel açıdan incelenmesi

Bir toplumun anlaşması için en önemli vasıta olan dil, sözcüklerin birleşmesiyle ortaya çıkan cümlelerden teşekkül eder. Cümleler oluşurken sözcükler belirli kurallar çerçevesinde bir araya gelir. İşte bu kurallar Söz Dizimi denilen bilim dalının içeriğidir. Her dilin kendine has kuralları vardır. Türkiye Türkçesinin de bu kurallarını incelemek, dilimizi tanıtmak ve yaşatmak adına önemli bir adımdır. İşte bu bağlamda yazarlarımızın eserlerini sözdizimsel olarak değerlendirmeli, hem dilimizin kurallarımı irdelemeli hem de yazarlarımızın bu kuralları nasıl uyguladıklarını göstermeli ve bunu bir görev olarak addetmeliyiz. Araştırmamızın evrenini Orhan Pamuk'un bütün eserleri oluştururken; örneklemi ise Orhan Pamuk'un inceleme kapsamına alınan 'Sessiz Ev' ve 'Kar' romanları oluşturmuştur. Çalışma yapılırken hem nitel hem de nicel araştırma yapılmış, halihazırdaki durumun değerlendirmesine dayanan betimsel model kullanılmıştır. Türkiye Türkçesinin bütün dilbilgisel kuralları betimlenmiş aynı zamanda bu kurallar örneklendirilmiştir. Bu söz dizimi kurallarının romanlarda hangi sıklıkla kullanıldığı nicel araştırma yöntemiyle var olan miktarı verecek şekilde tespit edilmiştir. Bir romancının eserlerini dilbilgisel açıdan değerlendirip karşılaştırmak için onun sanatını ve tüm eserlerini de tanımak gerekir. Bu bağlamda çalışmanın daha verimli olabilmesi için öncelikle ilk bölümde Orhan Pamuk'un hayatı, sanatı ve eserleri tanıtılmıştır. Bu bölümü takip eden diğer bölümlerde ise sırasıyla Türkiye Türkçesinde yer alan belirtme grupları, cümle öğeleri ve cümle türleri belirtilmiş, söz konusu romanlardan ilgili örneklerle desteklenmiştir.
Pİrİ-zade Mehmed Sahib hayatı, edebi kişiliği, eserleri ve divanı'nın tenkitli metni

Yüksek Lisans Tezi Piri-zade Mehmed Sahib, Hayatı, Edebi Kişiliği, Eserleri ve Divanı'nın Tenkitli Metni. Meral TOPAL T. C. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı Elazığ-2004, Sayfa: XI + 235 'Piri-zade Mehrned Sahib, hayatı, edebi kişiliği, eserleri ve divanının tenkitli metni' konulu yüksek lisans tezi üç bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde, Sahib'in hayatı ve kişiliği araştırılmış, şairin eserleri tanıtılmış, yazma divanının nüshaları incelenmiştir. İkinci bölümde, Sahib'in şiirleri içerik yönünden incelenmiştir. Üçüncü bölümde, Sahib divanının karşılaştırılmalı metni hazırlanmıştır. Piri-zade Mehmed Sahib, 17. yy'da İstanbul'da doğmuş ve 1749 yılında İstanbul'da ölmüştür. 17. yy 'İm divan şairlerinden Nabi'den etkilenmiştir. Şairliğinin yanı sıra ilmi yönüyle de dikkat çekmektedir. Şair Türkçe, Arapça ve Farsça şiirler yazmıştır. Şiirlerinde atasözleri, deyimler ve veciz sözler sıkça kullanmıştır. Şiir ve şair hakkındaki düşüncelerini özellikle 'gazel' şeklinde yazdığı şiirlerin son beyitlerinde açıklamaktadır.
Makalat-ı merhum Süleyman Efendi: Transkripsiyonlu metin

Bu çalışma XIII-XV. yüzyıllarda yaşamış olan Süleyman Efendi'nin manzumelerinde bulunan dini ve tasavvufi unsurları tespit ederek şairin divan şiirindeki ve dini-tasavvufi Türk edebiyatındaki yerini ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Çalışma dört ana bölümden oluşmaktadır: Çalışmanın giriş bölümünde XIII-XV. yüzyıl edebiyatları ile ilgili genel bilgi verilmiştir. Birinci bölümde eserin tanıtımı yapılmış, şekil, üslup, dil, muhteva, vezin, kafiye ve redif özellikleri ele alınmıştır. İkinci bölümde; Allah, melekler, peygamberler, ahiret ile ilgili mefhumlar, ibadet ile ilgili mefhumlar, eserdeki ayet ve hadisler ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Üçüncü bölümde; eserdeki tasavvufi unsurlar örnek beyitler üzerinden detaylı olarak incelenmiştir. Dördüncü bölümde ise transkripsiyon alfabesine aktarılmış tenkitli metine yer verilmiştir.
Necip Fazıl Kısakürek'in nesir türündeki sanat eserleri üzerine tahlilİ bir çalışma

Türk edebiyatına değişik türlerde eserler kazandıran Necip Fazıl Kısakürek, yaşadığı dönemde olduğu gibi günümüzde de adından söz ettirmektedir. Edebi ve fikri nitelikte çok sayıda eseri arasından edebi nesirlerinin tahlili, tez konusu olarak belirlendi. Tez, beş bölümden oluşmaktadır. Bölümlerden önce önsöz ve giriş; sonra da sonuç ve kaynakça verilmiştir. Birinci bölümde Kısakürek'i tanımaya dönük Hayatı, Düşüncesi ve Dergiciliği başlıklarına yer verildi. İkinci bölüm yazarın on beş piyesinin tahlilini, üçüncü bölüm ise roman ve senaryo roman türündeki on eserinin tahlilini kapsamaktadır. Dördüncü bölümde hikayeleri değerlendirilirken, beşinci bölümde sanatkarın kişiliğine ve sanat yönüne ışık tutan otobiyografileri ile edebi bir şahsiyeti konu alan bir biyografinin tahliline yer verildi. Türk tiyatrosuna özgün piyesler kazandıran Necip Fazıl Kısakürek, roman ve hikayeciliğimize de hatırı sayılır katkılarda bulunmuştur. Otobiyografi ve biyografi alanlarında zengin bir medeni birikim ve tenkit usulüyle dikkate şayan eserler sunmuştur. Kısakürek'in edebi nitelikteki nesirlerinin tamamına yayılan fikir hamulesi, onu, edebiyatımızda özel bir konuma yerleştirmiştir.
Zatİ Süleyman Efendi, Şerh-i Kasİde-i Ferİde li-İsma'İl Hakkİ

Bu çalışmanın konusunu 18. yüzyılda yaşamış Zati Süleyman Efendi'nin Şerh-i Kaside-i Feride li-İsma'il Hakki isimli eserinin incelenmesi oluşturmaktadır. Tasavvufi şerhin bir örneği olan bu eserde Zati Süleyman Efendi, şeyhi İsmail Hakkı Bursevi'nin 'Bir 'elif' bul mekteb-i irfanda evvel 'ba'yı sor/ Kad hamide eyleyüp 'ya' gibi andan 'ya'yı sor' şeklinde başlayan 19 beyitlik Türkçe kasidesinin şerhini yapmıştır. Çalışmanın giriş kısmında şerh kavramı ile ilgili genel bilgiler verilmiştir. Birinci bölümde şair İsmail Hakkı Bursevi'nin ve şarih Zati Süleyman Efendi'nin hayatı ve eserlerinden bahsedilmiştir. İkinci bölümde eserin muhtevası, yazılış sebepleri ve nüshaları üzerinde durularak metnin dil özellikleri, şerh usulü ve metinde yer alan tasavvufi kavramlar incelenmiştir. Üçüncü bölümde seçilen üç nüsha karşılaştırılarak tenkitli metin transkripsiyonlu olarak verilmiştir.
Doğu Türkistan Kazak Türkleri diyalektinin incelenmesi

Çin hakimiyetindeki Uygur Özerk Bölgesinde Uygur ve Kırgızlarla birlikte yaşayan Kazak Türkleri günümüzde Çin baskısına rağmen dinlerini ve kültürlerini korumaya çalışmaktadır. Yaşadıkları iller Altay, Tarbağatay, İle, Barköl ve Urumçi'dir. Başlıca geçim kaynakları hayvancılık ve dericilik olan Kazak Türkleri Türkçenin Kıpçak koluna mensup olan Kazak Türkçesini konuşur. Arap alfabesi ile yazarlar. Yalnız Doğu Türkistan bölgesinde yaşayan Kazak Türklerinin konuştukları diyalekt ile Kazakistan'da yaşayan Kazak Türklerinin konuştukları diyalekt arasında az da olsa ses ve şekil bakımından farklılıklar vardır. Tezin malzemesi Kabdeş canabıl Ulı Otegenov'un yazdığı 'Ardager' adlı romandan, Kıyal- Hacatıp Ertigiliri masal kitabından, Kazak Makal Matelderi adlı atasözleri derleme kitabından yapılmış seçmelerdir. Ayrıca Türkiye'de konu ile ilgili yapılan yayınlardaki malzeme de ses ve şekil bilgisi bakımından incelemeye dahil edilmiştir.
Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın romanlarında ahlak sorunsalı

İİstanbul'da Bir Frenk? başlıklı ilk yazısı 1884 yılında basılan Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın (1864-1944) bugüne kadar 41 romanı, 9 öykü kitabı, 4 oyunu ve kalem tartışmaları ile düzyazılarının derlendiği 6 kitabı yayımlanmıştır. Bu çalışmada Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın Bir Sevda Denklemi (1899), Metres (1899), Acı Gülüş (1923), Ben Deli miyim? (1925), Kokotlar Mektebi (1929), Gönül Bir Yeldeğirmenidir (1943), Dünyanın Mihveri Kadın mı, Para mı? (1949), Kaderin Cilvesi (1964), Can Pazarı (1968) ve Namuslu Kokotlar (1973) adlı romanları etik edebiyat eleştirisi yaklaşımından yararlanılarak yapıtlarda öne çıkan izlekler, anlatıcı ve yazar müdahaleleri gibi öğeler ve yazarın düşünsel kaynakları açısından incelenmiştir. Gürpınar'ın yapıtlarında merkezi bir yeri, dolayısıyla da yazınsallığı belirleyen temel etmenlerden biri olan ahlak evreninin nitelikleri saptanmıştır. Gürpınar'ın gerek kurmaca gerekse kurmaca dışı yazılarında ahlaki bir söylemi benimsediği, kurmaca dünyasını da hayat kavgası, açlık, ahlakın bozulması ve sadakatsizlik gibi etik açıdan önemli izlekler çerçevesinde kurduğu gözlemlenir. Yazar ve anlatıcının müdahil konumları da Gürpınar'ın kurmaca dünyasının oluşumunda önemli belirleyenler olarak öne çıkmaktadır. Yapıtlarında sıklıkla göndermede bulunduğu Arthur Schopenhauer, Friedrich Nietzsche gibi düşünerler ve sosyal Darvinci görüşler de Gürpınar'ın kurmaca dünyasının oluşumunda önemli rol oynamaktadır. Dolayısıyla yazarın romanlarını çözümlerken metinlerin altında yatan ve romanların anlam dünyasını belirleyen değerler sisteminin anlaşılması önem kazanır. Bu nedenle bu çalışmada metin odaklı bir okumayla Gürpınar'ın romancılık anlayışı hakkındaki eleştiriler gözden geçirilmiş, romanları etik eleştiri açısından incelenmiş, kurmaca dünyasının belirlenmesinde etkili olan değerler sistemi ortaya konmuştur
Kemal Özer'in şiirlerinin incelenmesi

Kemal Özer edebi hayatına öykü ile başlar, ancak daha sonra şiire yönelir. İkinci Yeni etkisiyle yazmaya başladığı şiirlerini 1970'lerde toplumcu çizginin etkisiyle kurar. Şair, bu dönemde yaşanan sosyal, siyasi olayları kendi bakış açısı temelinde insanın/insanlığın duygu ve düşünceleri bağlamında metinlerine taşır. Sanatçının duygu ve düşünce evreninin, yaşadığı dönemin tanıklığının onun edebi diline; şiirlerinin konu ve tema düzlemine yansıma biçimlerinin tespiti ile tahlilinin amaçlandığı çalışmada şiirler eklektik yöntemle incelendi. Bu bağlamda tek bir kuram ile sınırlanmayan tezin ilk bölümü, sanatkarın Hayatı-Yazın Yaşamı-Eserleri şeklinde oluşturuldu. İkinci Bölüm'de Özer'in şiirleri emek, tükeniş, ölüm ve aşk temaları bakımından tahlil edildi. Üçüncü Bölüm'de Kemal Özer'in şiir kitapları yapı bakımından incelendi. Dördüncü Bölüm ise Dil ve Üslup başlığı altında değerlendirildi. Çalışmada söz konusu bölümün ya da incelenen şiirin gerekli kıldığı yöntemler kullanıldı. İncelemenin merkezinde Kemal Özer'in şiirleri yer aldığı için bu tür dışındaki eserler incelemede esas alınmadı.
Gülseren Engin'in hayatı eserleri ve edebi kişiliği

Gülseren Engin Türk okurunun özelikle romanlarıyla tanıdığı Cumhuriyet döneminin kadın yazarlarındandır. Doktor olmasına rağmen, çocukluğundan beri ilgi duyduğu edebiyat yaşamında romanın yanı sıra öykü, tiyatro, gezi yazısı, masal gibi edebiyatın birçok türünde eser vermiştir. Romanlarında tarihsel olaylara yer verirken öykülerinde farklı bir tarzla toplumumuzdaki kadının dramını, ötekileştirme, arayış, yabancılaşma... gibi konuları ele almıştır. Tiyatrolarında ise toplumsal konuların yanı sıra savaş karşıtlığı görülür. Diğer eserlerinde de benzer konuları işler. Ancak bugüne kadar ülkemizde birçok saygın edebi ödüle de layık görülen yazarla ilgili hiçbir çalışma yapılmamıştır. Buradaki amaç da bu eksikliği gidermek adına Gülseren Engin'in hayatını, eserlerini ve sanatını bir bütün olarak inceleyerek Türk Edebiyatındaki yerini belirtmektir.
Resimli Kitab (1908-1910) inceleme ve seçme metinler

Biz de dergicilik faaliyetleri, 19. yüzyılın ortalarına doğru başlamış ve II. Meşrutiyetle birlikte her türlü gelişmeye olanak sağlayan geniş ufuklu bir dünyaya geçişte önemli bir basamak teşkil etmiştir. Bu dönemde, kamuoyunu aydınlatmayı amaçlayan dergiler, aynı zamanda toplumdaki dinamik dengeleri ayarlayan mekanizmalarıdır. Basında büyük dalgalanmaların yaşandığı sıralarda, Batılılaşma ve ilerlemeyi hedefleyen yazılar aracılığıyla okuyucular bilgilenmekle kalmayıp yeni gelişmelerden haberdar olmuştur. Halkı pasif bir topluluğun ötesinde gören dergilerin anlayışları sayesinde düşünen, iradesini kullanan bir kesim ortaya çıkmıştır. Bahsedilen bütün çok yönlü işlevleri üstlenmiş dergilerden biri de Resimli Kitab'dır. Bu sebeple, söz konusu dergiyi incelemeye karar verdik. Tezimizin konusu; 'Resimli Kitab (1908 - 1910) İnceleme ve Seçme Metinler' dir. 1908'de aylık olarak çıkmaya başlayan Resimli Kitab Dergisi 51. sayısından sonra 1913'te kapanmıştır. Derginin zengin bir içeriğe sahip olması nedeniyle, çalışma alanımız 1908 - 1910 ve 1911 - 1913 yıllarıyla sınırlandırılmıştır. 1911- 1913 yıllarını kapsayan devre İsmail Yelaldı tarafından incelenmiştir. Bu yüzden tezimiz, 1908 - 1910 yıllarım kapsamaktadır. Tezimiz, giriş ve sonuç dışında, inceleme, bibliyografik fihrist ve seçme metinler olmak üzere üç ana bölümden oluşmuştur. Girişte 1908 - 1910 yıllan arasında yayınlanan dergilerin dönemindeki yeri ve işlevleri anlatılmıştır. İnceleme bölümünde, Resimli Kitab'ın kültür hayatımızdaki rolü - muhtevası, şekil özellikleri ve yazar kadrosu ele alınmıştır. II. bölümde ise, 1908 - 1910 yıllan arasında Resimli Kitab'da yayınlanan yazılar, yazar adına göre sıralanmış yazan belli olmayanlar da 'imzasız' başlığı altında belirtilmiştir. İÜ. bölümde, derginin genel yapısını yansıtacak makaleler seçilmiş ancak edebi metinlere ağırlık verilmiştir. Çalışmamızın sonuç bölümünde, dergideki yazıların incelenmesinden çıkan malzemeye dayanılarak genel bir değerlendirme yapılmıştır. Bu bölümü kaynakça, kişi adlan dizini ile fotokopiler izlemektedir.
Osmanlı şiirinde gemicilik terimleri

Bu çalışmada Osmanlı şiirinde geçen gemicilik tabirlerinin tespiti, anlamlannın açıklanması ve örnek beyitlerle edebi metinlerdeki kullanım biçimlerinin ortaya çıkanlması konu edilmiştir. 'Türk Deniz Tarihine Genel Bir Bakış' başlıklı birinci bölümde, Türk denizcilik tarihi konusunda bazı temel bilgiler verilmektedir. İkinci bölüm 'Gemicilik Terimlerinin Şiirde Kullanılmaya Başlanılması'adı altında yer almaktadır. Burada gemicilik tabirlerinin bir üslup bildirecekşekilde şiirde kullanılmaya başlanması ve adeta bir moda haline gelişianlatilmakta aynca güncelliğini korumaya devam eden ve artik deyimleşmiş bir takım gemicilik tabirleri örneklendirilmektedir. Üçüncü Bölüm 'Osmanlı Şiirinde Gemicilik Tabirleri' başlığı altında ele alınmıştır. Bu bölüm şiirlerde geçen 101 adet gemicilik tabirinin maddeler halinde alfabetik olarak sıralanıp örnek beyit ve aciklamalarla izahindan ibarettir. Ayicabazi maddelerde resim ve çizimler yardımıyla bu durum görsel olarak da desteklenmiştir.
Mustafa Sıdki Efendi Divanı transkripsiyonlu metin-edebi inceleme

Bu tez, 18. yüzyılda yaşamış olan şairlerimizden, matematik alimi Mustafa Sıdki Efendinin Divanı'nın transkripsiyonlu metnini ve edebi açıdan incelenmesini içermektedir. Şairin yaşadığı dönemin karmaşası ve mesleği, Divan'ın okunup incelenmesi için hareket noktası olmuştur. Çalışma sürecinde Mustafa Sıdki'nin hayatı, dönemindeki olaylar, kişiler araştırılmış ve daha sonra tüm bunların, onunla olan bağlantıları saptanmıştır. Şiirler transkripsiyon alfabesine aktarıldıktan sonra; Divan'ın şekil ve içerik özelliklerinin incelenmesi yoluna gidilmiştir. Okuyanların daha kolay anlaması için, Divan'daki şiirlerin günümüz Türkçesine çevirileri yapılmıştır. Ayrıca, pek çok noktası yeteri kadar aydınlatılmamış eski bir dönemin şairi olarak Mustafa Sıdki'nin, hem matematik hem de edebiyat sahalarında takip ettiği ekoller verilmeye çalışılmıştır. Şiirlerinde Eski Anadolu Türkçesi özellikleri bulunan, Fuzuli'den izler taşıyan, Azeri-Çağatay şivesi unsurlarını bir araya getiren bu gazel şairi, deyimlerle zenginleşen şiirleriyle 18. asrın keşfedilmeyi bekleyen şahsiyetlerindendir.
Üniversite öğrencilerinde ağız özelliklerine dayanan Türkçe hataları

Üniversite öğrencilerinin okuma ve konuşma sırasındaki ağız özelliklerine dayanan Türkçe hatalarını tespit etmek ve bunların sebeplerini ortaya koymak gayesiyle yapılan bu araştırma, Abant İzzet Baysal Üniversitesi'nde 1995 - 1996 ve 1996 - 1997 öğretim yıllarında gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya katılan denekler Abant İzzet Baysal Üniversitesinin çeşitli fakülte ve yüksekokullarında okuyan birinci sınıf öğrencileri arasından tesadüf? metotla seçilmiştir. Araştırma iki aşamada gerçekleştirilmiş olup; birinci kısımda okuma; ikinci kısımda ise konuşmayla ilgili hatalar tespit edilmeye çalışılmıştır. Okuma sırasında yapılan telaffuz hatalarını ve sürdürülen ağız özelliklerini tespit amacıyla deneklere iki metin okutturulmuş ve araştırmacı tarafından geliştirilen form doldurtturularak haklarında bilgi sahibi olunmaya çalışılmıştır. Bu bölümde deneklerden tamamı her iki metinde de en az bir kelimeyi yanlış telaffuz etmiştir. Birinci metindeki hata ortalaması %1.98, ikinci metindeki % 7 .79; toplam hata ortalaması ise % 9.77 olarak tespit edilmiştir. Araştırmanın ikinci aşamasında ise konuşma sırasında yapılan Türkçe hatalarının tespitine çalışılmıştır. Bu bölümde de seçilen deneklerinIV tamamının telaffuzla ilgili çeşitli Türkçe hataları yaptıkları ve ağız özelliklerini az da olsa sürdürdükleri görülmüştür. Üniversite birinci sınıf öğrencileriyle yaptığımız bu çalışma, ilk ve orta öğretimdeki dil ve edebiyat derslerinin, öğrencilerin mahalli söyleyiş özelliklerini bırakmada yeterli ve etkili olamadığını göstermektedir.