turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Hafız Mehmet Tahir Efendi Divanı

XVIII. yüzyıl şairlerinden olan Fazıl'ın divanının iki yazma nüshasına ulaşılmıştır. Bunlardan ilki Manisa İl Halk Kütüphanesi'nde 45 Hk 5170 arşiv numarasıyla kayıtlıdır. Diğer nüsha ise Süleymaniye Kütüphanesi'nde, İstanbulKütüphanelerinde Bulunan Türkçe Divanlar Koleksiyonu'nda, Hacı Mahmud EfendiKitaplığı'nda 3449 arşiv numarasıyla kayıtlıdır. Bunların dışında Manisa İl Halk Kütüphanesi'nde 45 Hk 2670/ 1 arşiv numarasıyla Fazıl Hüseyin Beğ Enderuni adıyla kayıtlı divanın da ilk 14 varağı Fazıl'ın divanına ait olmakla birlikte geriye kalankısımlar mevcut olmadığından bu nüsha dikkate alınmamıştır. Çalışmamızda ulaştığımız bu iki nüshadan faydalanarak divanı tenkitli metin olarak hazırladık. Yaptığımız çalışmada sırasıyla şairin hayatı, eserleri, edebi kişiliği, nüshalar ve metnin şekil bakımından değerlendirilmesi ile son olarak da tenkitli metin ele alınmıştır. XVIII. yüzyılın gizli kalmış şairlerinden biri olan Fazıl'ı bu çalışmamızlaedebiyat camiasına tanıtmayı ve onun da edebiyat tarihimizde yer almasını ummaktayız.
Ziyaİ İsmail Bin Ali-Metaliü'l-Aliye fi Gurreti'l-Galiye (210b-301a) giriş-metin-inceleme

Bu çalışma Metali'ü'l-Aliye Fi Gurreti'l-Galiye adlı eserin varaklararasını inceleme ve transkripsiyon etmek suretiyle meydana getirilmiştir. Eserin 210 bsayfasında 1736 tarihinde üçüncü kez Bosna Eyaletine beylerbeyi olarak atananHekimoğlu Ali Paşa'nın ölüm tarihi olan 1758 yılına kadar yaşamış olduğu olayları, karşılaştığı durumları vb. anlatmıştır. Bu 22 yıllık zaman diliminde yaşamış olduğu olaylar arasında; savaşları, Mısır valiliğine gelişi, tekrar sadarete getirilişi ve azli, çeşitligörevleri, sürgün edilmesi olayları vardır. Eserin müellif hattı olduğu düşünülen İÜ TY 2486 nu. İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi yazmasıdır. Fakat bu konuda çelişkilerin olduğunu belirtmekte yarar vardır. Bazı kaynaklar TY 1207 nu. İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi yazmasının müellif hattıolduğunu belirtir. Eserin transkript edilirken esas alınan nüshanın TY 2486 nu. İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi yazmasıdır. Ancak metin günümüz harflerine aktarılırkenokuma güçlüğü çekilen yerlerde diğer nüshalara başvurulmuştur. Eserin dört yazmasıhakkında yer aldığı İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi nüsha tavsif kayıtlarıverilmiş ve Viyana Milli Kütüphanesindeki eserin bir diğer dijital kopyasına bakılaraknüshaların yazma tavsifi yapılmıştır. Çalışmada Hekimoğlu Ali Paşa'nın ikincil kaynaklardaki hayatı hakkındaki bilgiler ışığında yazılmaya ve eksikler giderilmeye çalışılmıştır. Ali Paşa'nın eserinsonundaki şiirlerinden yola çıkarak şairlik tarafı hakkında sathi bir değerlendirme yapılmıştır. Haricen eserin müellifi hakkında bilgiler verilmiştir. Çalışma giriş, inceleme, metin, özel adlar dizini ve sonuç olmak üzere beş bölümden meydana getirilmiştir. Giriş bölümü; 18. yüzyılda sosyo-kültürel ve edebi hayat, Ali Paşa'nın ve oğlu eserin müellifi İsmail Ziyaeddin'in hayatı yer almaktadır. İnceleme bölümü; eserin nüshaları, eserdeki Atasözü-deyim-besceste beyitler veHekimoğlu Ali Paşa'nın şiirlerinin değerlendirilmesinden meydana gelir. Metin kısmında varaklar transkripsiyon edilerek hazırlanmıştır. Okuduğumuzmetinde Hekimoğlu Ali Paşa'nın 1736- 1758 yılları arasında yapmış olduğu BosnaValiliği, Mısır Valiliği, Trabzon Valiliği, Anadolu Beylerbeyliği gibi ömrünün son yirmi iki yılındaki hayatı ve vazifeleri hakkında bilgiler mevcuttur. Özel adlar dizinindeyseokunan varaklardaki (210b-301a) özel adlar belirtilmiştir. Sonuç kısmında metnimizindeğerlendirilmesi yapılarak Ali Paşa'nın şiiri ve hayatı hakkında bulgulara yer verilmiştir. Kaynakça bölümünde yararlanılan yapıtlar gösterilmiştir. Ekler kısmında transkripsiyon işaretleri, metnin nüshalarından örnekler, mührünün, külliyesinin ve kabrinin fotoğraflarımevcuttur.
Batı Trakya'da yayımlanan çocuk dergileri üzerine bir araştırma

Cumhuriyet sonrası Batı Trakya'da yayımlanan dönemin çocuk dergilerini, farklı gazete ve dergi başlığı altında bulunan çocuk ilavelerini bu çalışmamızda tanıtarak incelemeye çalıştık. Batı Trakya'da 1928 sonrası Latin harfleriyle çıkan birçok yayın faaliyeti yanında, çocuk edebiyatına dair eserlerin ilk nüvelerini teşkil eden çocuk dergilerinde bunun en güzel örnekleri verilmiştir. Biz de bu çalışmayla Batı Trakya'da çıkan çocuk dergilerini kapsamlı bir şekilde araştırmamıza dahil ettik. Bu çalışma 'Ön Söz', 'Giriş', 'Sonuç' ve 'Kaynakça' dışında iki ana bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmı akabinde Batı Trakya'nın tarihsel ve coğrafi yapısıyla, siyasal ve kültürel yapısı hakkında bilgi verdik. Yine Batı Trakya'da geçmişşte nihayet bulan ve günümüzde varlığını sürdüren basın faaliyetleri hakkında genel bir çerçeve çizmiş olduk. I. Bölüm'de hem dergilerin tanıtımlarını, güttükleri amaçları, içerik açısından bir incelemesini yapmaya çalıştık, hem de bu dergiler üzerinde çalışma yapmak isteyecek olanlara kolaylık sağlayabilecek bir dizin hazırladık. Biçim bakımından yaptığımız incelemede dergilerin biçim özelliklerini, amacı, yazar kadrosu hakkında bilgi verdik. İçerik incelemesinde ise edebiyat türlerine göre sınıflandırarak incelemeye çalıştık. Bu bölümde yer alan Dizin kısmında da Kronolojik, Yazar Adına Göre ve Tematik olarak bir sınıflandırma yaptık. Ayrıca dergilere ait belge niteliğinde olan fotoğrafları Dergilere Ait Belge ve Fotoğraflar başlığı altında bu bölümün sonuna ekledik.
Şeyhülislam Yahya Divanı'nda rindlik

Rind genel olarak; şeriatın sıkı kurallarına karşı çıkan, meyhaneden çıkmayan, kalender, dünyanın geçiciliğine inanan ve gösterişten uzak olan bir gönül kişisidir. Rindin bu özelliklerinin kaynağını oluşturan anlayış çoğu zaman tasavvufi düşünceyle benzerlik gösterir. Divan şairleri, rindi ve rindliği şiir konusu etmiş ve bu kavramları övmüşlerdir. Katı ve olumsuz yapısıyla rinde zıt bir karakter olan zahide karşı her zaman rindten yana olumlu tavır sergilemişlerdir. Ayrıca rindlik, şairlerin fikir ve hislerini yansıtmak amacıyla ele aldıkları bir kavram olmuştur. Bu tez çalışmasında, öncelikle Şeyhülislam Yahya'nın hayatı, edebi kişiliği ve eserleri üzerinde durulup bunlar hakkında bilgiler aktarılmıştır. Sonrasında rindlik kavramı tanımlanıp özellikleri belirtilmiş, elde edilen bulgular neticesinde XVII. yüzyıl şairi Şeyhülislam Yahya'nın Divanı rindlik açısından incelenmiştir. Yahya'nın şiirlerinde rindliğe ait kavramları nasıl işlediği tespit edilip, özellikle din adamı kimliğiyle rindliği hangi şekilde değerlendirdiği sorusuna cevap aranmıştır.
Millet Kütüphanesi Ali Emİrİ Kitaplığı Manzum 568 numaralı şiir mecmuası

Bu çalışmada İstanbul Fatih Millet Kütüphanesi'nde bulunan Ali Emiri Manzum 568 numarada kayıtlı şiir mecmuasının transkripsiyonlu metni sunulup üzerinde incelemelerde bulunulmuştur. Mecmuanın tanımı ile birlikte mecmuaların edebiyat tarihindeki yeri ve önemi hakkında bilgi verildikten sonra 52 varaklık araştırma konusu olan mecmua ile ilgili bilgiler sunulmuştur. Gazellerin çoğunlukta olduğu ve 176 şiir içeren bu mecmuada, kıta, kaside ve tesdis nazım şekilleri de bulunmaktadır. Üç bölümden olusan çalışmanın ilk bölümünde Klasik Türk Edebiyatında mecmua ile ilgili genel bilgiler verilmiş, ikinci bölümde çalışma konusu olan mecmuanın şekil ve muhtevasına dair incelemelerde bulunulmuştur. Üçüncü bölümde ise mecmuanın divanlarla karşılaştırmalı metni yer almaktadır.
Servet-i Fünun dergisi (1021-1073. sayılar) inceleme ve seçilmiş metinler

Sanat ve edebiyat hayatın aynasıdır. Çünkü hayat, sanat ve edebiyatla daha farklı bir anlam kazanır. Edebiyat insanların ruhunu inceltirken sanat da insanları iyiye, güzele ve doğruya yöneltir. Bu tez, Servet-i Fünun dergisinin 1021- 1073 sayılarını içermektedir. Bu dönemde Servet-i Fünun dergisi Fecr-i Ati topluluğunun yayın aracı durumundadır. Derginin 1327 (1911) yılına sayılarını incelediğimizde Servet-i Fünun edipleri ile Fecr-i Ati ediplerini aynı çatı altında eserler verdiklerini görürüz. Bu dönem aynı zamanda Selanik'te Genç Kalemler dergisi etrafında toplanan bir grup edibin Milli edebiyatın temelini oluşturmuşlardır. Bu dönemde Servet-i Fünun dergisi, hükümetin içinde bulunduğu siyasi ve içtimai durumu ile Türk edebiyatımn edebi çehresini en iyi bir şekilde yansıtmıştır Bu tez, 'giriş', 'inceleme', 'tahlili fihrist' ve bugünkü harflere çevrilen 'seçilmiş metinler'den oluşmaktadır. Giriş kısmında, devrin siyasi ve sosyal olayları ile Türk basının gelişimi hakkında genel bilgiler verilmiştir. inceleme kısmında, Servet-i Fünun dergisinin şekil ve muhteva özellikleri üzerinde durulmuştur. Bu dönemdeki edebi tartışmalar, nazım ve nesirdeki gelişmeler, yazarların edebi anlayışları ve yazılan hakkında değerlendirmeler yapılmıştır. Tahlili Fihrist kısmında 53 dergideki bütün yazılar, fotoğraflar, resimler ve karikatürler, ilan ve reklamlar konu özetleriyle küny elenmiştir Seçilmiş metinler bölümünde ise 'İstanbul Postalan' adlı başyazılann tamamı ile edebi yazılar konulanna göre sınıflandınlarak bugünkü harflere aktarılmıştır. Çevrilen bu makaleler ve belgeler ilgililer için faydalı olacağı düşüncesindeyiz. Tezden daha kolay faydalanılması amacıyla çalışmamızın sonuna indeks konulmuştur. Bu çalışmayla bugün zevkle okuduğumuz eserlerin oluşum zeminleri ile Fecr-i Ati topluluğunun edebi ve fikri yönü hakkında daha geniş ve sağlıklı bilgilerin elde edileceği kanaatindeyiz.
Muhibbİ'nin hayatı, edebİ şahsiyeti ve Tuhfetu'l-Ahyar'ın transkripsiyonlu metni

Tez Giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Ayrıca tezin sonuna lügatçe, şahıs, eser ve yer adları sözlüğü ve tıpkıbasım eklenmiştir. Giriş bölümünde, eser hakkında kısaca bazı bilgiler verdikten sonra eserin başlıklarını tablo şeklinde aktarılmıştır. Birinci bölümde, Muhibbi'nin hayatı ve edebi şahsiyeti hakkında bilgi verilmiştir. Muhibbi'nin hayatı ve edebi kişiliği hakkında bilgi bulunmadığından dolayı eserden hareketle bazı bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde, eserin telif sebebi ve ismiyle ilgili bilgiler verilmiştir. Daha sonra eserin muhteva özelliklerini, metinde kullanılan kaynaklar -ayetler, hadisler, tarihi şahsiyetler ve hadiseler- çerçevesinde açıklamaya çalıştık. Bu bölümde son olarak eserin dil ve üslup özelliklerini, eserden yola çıkılarak açıklanmıştır. Üçüncü bölümde metin tavsifi, metnin imla özellikleri ve metin çevirisi yapılırken izlenilen yol aktarılmıştır. Bu bölümde son olarak metnin çeviri yazısı verilmiştir. Metin içerisinde birçok kelime ve vezin hatasının olduğu belirlenmiştir. Eserin daha iyi anlaşılmasını sağlamak için lugatçe ile şahıs, eser ve yer adları sözlüğü ilave edilmiştir. Çalışma tıpkıbasımı eklenerek bitirilmiştir.
Tehlikedeki dil olgusu: Teleütçe örneklemi

Bu çalışmada, temel olarak bir dilin tehlike olgusu Teleütçe örnekleminde incelenmektedir. Tehlikedeki bir dil olan Teleütçenin tehlikelilik durumu tartışılmış, buna yönelik olarak da Teleütçenin kullanım alanları belirlenmeye çalışılmıştır. Bir dilin tehlike sürecine girmesindeki çevresel faktörler ve konuşur tutumları katılımcı eksenli bir bakış açısıyla ele alınmıştır. Ayrıca Teleütçeye yönelik canlandırma çalışmalarının durumu, bu çalışmalardaki okul desteği ve sivil toplum örgütünün rolü yine katılımcı eksenli bir bakış açısıyla betimlenerek verilmiştir. Nitel araştırma yöntemlerinin kullanıldığı eldeki çalışmada, 15 Mayıs - 15 Ekim 2013 tarihleri arasında yürütülen alan araştırması kapsamında Kemerovo Bölgesi'nde yaşayan Teleütlerin örneklem olarak seçildiği 84 katılımcı ile derinlemesine görüşmeler ve 2 odak grup görüşmesi gerçekleştirilmiştir. Ayrıca Teleütçenin tehlike süreci ile ilgili faktörlerin açıklanmasında katılımlı gözlem tekniği ile elde edilen verilere de yer verilmiştir. Kuramsal ve uygulamalı olarak hazırlanan bu çalışma iki ana çatıda oluşturulmuştur. Kuramsal bölümde bir dilin tehlike süreci ile ilgili kavramlar ve buna yönelik geliştirilen kuramlar üzerinde durulmuştur. Alan araştırması bölümünde ise gerçekleştirilen görüşmeler çerçevesinde Teleütçenin tehlike durumuna ilişkin yorumlar betimlenerek açıklanmıştır. Bu çalışmadan elde edilen başlıca sonuçlar; Teleütçenin tehlikede olma sürecindeki etkenlerin en başında demografik olarak azınlıkta olma, eğitim dilinin Rusça olması, karma evliliklerin artması, geleneksel yaşam biçimlerinin terk edilmesi, sosyo-ekonomik alanlardaki baskın dilden yana tek dilliliğin bulunması yer almaktadır. Bu etkenlerin yanı sıra Teleütçenin kentsel çevrede kullanım alanı bulunmamakta iken, ileri yaş gruplarının kırsal çevrede ev içi iletişimde ve sembolik bir anlamda bayramlarda tören dili olarak kullanıldığı sonucuna ulaşılmıştır. Teleütçe din dili olarak da ancak ileri yaş gruplarında kullanılmaktadır. Teleütçeye yönelik son otuz yıldaki canlandırma çalışmalarının sonuçları da sembolik bir değerden öteye geçememiştir.
Kemal Abdulla'nın eksik el yazması romanı ile Dede Korkut destanının karşılaştırılması

Azerbaycan Türkleri kendilerini Oğuz'un Bayat boyundan hesap ederler. Bu vesileyle ulu Bayat boyundan olan Dede Korkut'u da, Fuzuli'yi de, başka ünlüleri de kendilerine daha yakın kabul ederler. Ve bu vesileyle de Dede Korkut Kitabı Azerbaycan'da, Azerbaycan Türkleri arasında çok sevilir. Dede Korkut'un Azerbaycan kültüründe, edebiyatında geniş yankı bulması da bu etmenle ilgilidir. Tezin amacı, Azerbaycan günümüz edebiyatının öncüllerinden olan Kemal Abdulla'nın ünlü Eksik El Yazması romanını Dede Korkut hikayelerinden etkileşim bağlamında incelemektir. Çalışma, söz konusu roman ile Kitab-ı Dede Korkut destanı olay örgülerinin, karakterlerinin karşılaştırılmasını kapsamaktadır. Araştırma-inceleme sürecinde karşılaştırmalı edebiyat, metinlerarası ilişkiler yöntemleri kullanılmıştır. Varılan başlıca sonuç bundan ibarettir ki, Azerbaycan ulusal edebiyatı en çok milli gelenekler üzerinde gelişimini devam ettirmektedir. Çalışmanın bulguları arasında adı geçen Azerbaycan yazarının Dede Korkut hikayelerine yeni, özgü bir bağlamda başvurmakla postmodern bir eser vücuda getirebilmesinin tespiti önemli yer tutar.
Refig Hüseynoğlu İmrani'nin yayımladığı Azerbaycan Muğam janrının yaranması ve inkişaf tarihi adlı eser

Azerbaycan Cumhuriyeti'nin bağımsızlığını ilan edişinin üçüncü yılı olan 1994'te, Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de, Üzeyir Hacıbeyov Adına Bakü Devlet Musiki Akademisi tarafından yayımlanan bu kitap, 251 sayfadan oluşmaktadır. Kitapta, Azerbaycan'ın sahip olduğu müzik kültürü, bu kültürün en eski çağlardan günümüze kadar geçirdiği evreler; gerekli tablolar, haritalar ve notalarla desteklenmek suretiyle anlatılmıştır. Bu tezi hazırlamaktaki amaç, Türk Dünyası müzik kültürünün çok önemli bir parçası olan Azerbaycan müziğinin tarihsel gelişimini ve 20. yüzyıldaki durumunu gözler önüne sermektir. Çalışmamız Metin, Aktarı ve Müzik Terimleri Sözlüğü adları altında üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm olan metin bölümünde, Kiril harfleriyle yazılmış olan bu kitabınçevriyazı alfabesine aktarılması işlemi yapılmıştır. Tezimizin ikinci bölümünde kitap, Türkiye Türkçesine aktarılmıştır. Gerek metin, gerekse de aktarı bölümünde, kitapta yazarın yapmış olduğu kısaltmalar aynen verilmiş, kitaptaki parantezler, dipnotlar olduğu gibi aktarılmıştır. Okunamayan bir takım kelimeler iseköşeli parantez içerisinde üç nokta ile, her iki bölümde de ifade edilmiştir. Tezimizin son bölümü ise, kitapta adı geçen müzik terimlerinin sözlüğüdür. Bu sözlüğüyazarken; Arapça, Farsça, Türkçe ve Moğolca kökenli kelimeler, italik harfli olarak parantez içerisinde ve çeviri yazı alfabesine göre yazılmıştır. Yunanca, İtalyanca, Fransızca gibi Avrupa dillerine ait terimlerde ise transkripsiyon harflerine başvurulmamıştır. Madde başları 12'likkalın punto ile yazılmış, iki nokta işaretinden sonra normal punto ile parantez içinde ve işaretleri kullanılmak suretiyle açıklanacak terimin ait olduğu dil; Ar., Fars, Tür., Fra. gibikısaltmalarla gösterilmiştir. Sözlükte, farklı yazılışları olan terimlerde veya herhangi bir terimin orijinal yazılışında bir çeşitlilik olması durumunda, iki farklı yazılış arasına denklikişareti konulmuştur. Kökü tespit edilemeyen veya yazılışı bilinmeyen kelimeler için soruişaretine başvurulmuştur.
İsmail Güzelsoy'un romanlarında postmodernizmin yansımaları

Son dönem Türk edebiyatının üretken yazarlarından biri olan İsmail Güzelsoy, özellikle roman türünde başarılı çalışmalar ortaya koymuştur. 2004 yılında yayımladığı ilk romandan günümüze toplamda on iki tane roman sığdırmayı başarmıştır. Romanlarında halk edebiyatının sözlü anlatım geleneğinden etkilenen Güzelsoy, çoğu zaman meddah tarzı bir anlatıma öykünür. Yazar, romanlarında sözlü edebiyat türlerinin üsluba yansıyan pek çok özelliğini kullanarak; okuru masalsı, fantastik, büyülü gerçekçi bir aleme davet eder. Romanlarında özellikle rüya metaforunu ön planda tutan yazar, okuru rüya vasıtasıyla metnin kurmaca dünyasına çeker. Gerçek olanla kurmaca olanın sınırlarını belirsizleştiren yazar, böylelikle anlatısını üstkurmaca düzlemine taşır. Eserlerinde, başka eserlere, olaylara, kişilere çeşitli göndermelerde bulunarak metinlerarası ilişki sağlar. Bu çalışmada postmodernizme genel bir çerçeve çizip İsmail Güzelsoy'un romanlarındaki postmodern anlatının özelliklerini ortaya koyduk. Meddah tarzı anlatım yönteminin üstkurmacayla harmanlandığı romanlarda, sözlü kültür geleneğinin yansımalarını göstermeye çalıştık. Romanların çözümlenmesinde başta üstkurmaca olmak üzere metinlerarasılığın parodi, pastiş, kolaj, anıştırma, epigraf, gönderme gibi ögelerine yer verdik. Tarihi, eserleri oluşturmada malzeme olarak kullanan yazar, yeni tarihselci bir yaklaşımı benimser. Postmodern unsurların yansımalarının olduğu romanları, birçok açıdan postmodern teoriye göre değerlendirmek mümkündür. Bu tezin amacı, postmodern romana genel bir çerçeve oluşturup Güzelsoy'un romanlarını bu çerçeveye göre incelemektir. Romanlardaki her ayrıntının üzerinde durulmuş ve bu ayrıntıların romana kattığı ya da romanda simgelediği anlamlar açıklanmaya çalışılmıştır.
Şeyh Galib Dİvanı'nda hak, varlık ve insan

İnsanoğlunun varlık ile ilgili tartışmaları insanlık tarihi kadar eskidir. Tarihsel süreçte gerek genel anlamda varlık olgusunu karşılayan alem veya kainatın yaratılışı gerekse insanın varlık sahasına çıkması ve bu varoluşun hikmeti meseleleri, mitoloji başta olmak üzere asırlar boyunca muhtelif din ve inanç sistemlerinde ve felsefi doktrinlerde anlamlandırılmaya çalışılmıştır. İslam dininin varlık olgusuna bakışı kelam ve tasavvuf gibi iki farklı sahada gelişmiştir. Kelamcıların dar bir çerçeveye sıkıştırdıkları varlık meselesi, tasavvuf erbabı tarafından daha kapsamlı olarak ele alınarak varlığın, gerçeklik boyutunda tek ve mutlak bir bütünlük arz eden yapısı üzerinde durulmuştur. Bu bağlamda farklı dönemlerde farklı yönleriyle ele alınan varlığın birliği inancı, Muhyiddin İbn Arabi tarafından varlığın Hak, varlık ve insan olmak üzere birbiriyle bağlantılı üç ayrı kategoride ele alındığı ontolojik bir nazariye olarak vahdet-i vücud adıyla sistemleştirilmiştir. Türk tasavvuf geleneği içerisinde de büyük rağbet gören bu görüş, tasavvufun kaynaklık ettiği Türk şiirinde de geniş ölçüde yansıma bulmuştur. Klasik Türk şiirinin son önemli temsilcisi sayılan Şeyh Galib de şiirlerinde varlıkla ilgili bu bakış açısını yoğun biçimde hissettirmiştir. Bu çalışmada Şeyh Galib'in, Divanı'ndaki şiirlerinde yer alan Hak, varlık ve insan mefhumları ile ilgili her türlü tasavvur ve düşünce tespit edilmeye çalışılarak bu mefhumların şiirsel dilin sembolik ifade imkanları çerçevesindeki kullanımlarının tahliline çalışılacaktır.
Azerbaycan kadın şairlerinden Hurşidbanu Natevan'ın şiirlerinin dil, üslup ve muhteva yönünden incelenmesi

Bu çalışmada Azerbaycan kadın şairlerinden Hurşidbanu Natevan'ın şiir-lerini dil, üslup ve muhteva yönünden incelenmiştir. Çalışma üç bölüm ve ekler bölümünde oluşmaktadır. Birinci bölümde Azerbaycan coğrafyası ve Azerbaycan Türklerinin tarihi hak-kında bilgi verdikten sonra Azerbaycan Türk edebiyatı bölümlere ayrılarak incelen-miştir. İkinci bölümde Azerbaycan kadın şairlerinden olan Hürşidbanu Natevan'ın ai-lesi, hayatı ve edebi kişiliği, eserleri, hakkında yazılan nazireler, Natevan'a ifthaf edilen şiirler hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde şairin kaleme aldığı şiirler şekil, dil ve üslup, muhteva olmak üzere üç ana başlık altında incelenmiştir. Şiirler şekil bakımından nazım birimi, nazım biçimi, ölçü, tekrarlar, kafiye, kafiye örgüsü ve redif alt başlıklarıyla, dil ve üslup bakımından dil, üslup, şiirde kullanılan edebi sanatlar alt başlıklarıyla muhteva bakı-mından ise muhteva hakkında genel değerlendirme ve şiirde işlenilen temalar alt baş-lıklarıyla incelenmiştir. Ekler bölümünde ise Hurşidbanu Natevan'a ait farklı kaynaklardan ulaşılan 47 şiir Azerbaycan Türkçesiyle ve Türkiye Türkçesine aktarılarak verilmiştir. Ekler bölü-münde ayrıca şairin çizmiş olduğu resimlerin topladınğı 'Gül Defteri' adlı albümünde yer alan bazı resimlere yer verilmiştir.
Süleymaniye Kütüphanesi Yazma Bağışlar Bölümü 5879 Numarada Kayıtlı Mecmu'a-i Eş'ar (98a - 192a)

Arapça 'cem' kökünden gelen mecmu'a, dini ya da din dışı konularda manzum veya mensur parçalardan seçilerek oluşturulmuş yazma eserler için kullanılmıştır. Tanzimat döneminde ise dergi anlamında kullanımı da mevcuttur. Mecmu'alar belirli bir kural çerçevesinde oluşturulmamış olup müstensihin zevk ve anlayışı doğrultusunda meydana getirilmiş eserlerdir. Bu eserlerden itina ile hazırlananları olduğu gibi özensiz bir şekilde hazırlananları da mevcuttur. Şiir mecmu'aları gerek yeni şairlerin ortaya çıkması açısından gerekse belirli şairlerin yeni şiirlerine ulaşılması açısından önemli kaynaklardır. Bu tezde Süleymaniye Kütüphanesi Yazma Bağışlar Bölümü 5879 numarada bulunan Mecmu'a-i Eş'ar isimli, XVI. yüzyıla ait şiir mecmuasının 98 a-192a arası varakları çeviri yazıyla verilmiş, şiirlerin sağlamasının ortaya konması için elde bulunan divanlarda geçen şiirlerle karşılaştırılıp metin tenkiti yapılmıştır.
Hemedan eyaleti Bahar ili Türk kültüründe geçiş dönemleri

Geçiş dönemleri, insanın dünyaya gözlerini açmasıyla başlayan bir süreç olup yaşamı boyunca bu süreci takip eden değişiklikleri geçirme, kabullenme ve kabul ettirme aşamalarını genel bir tanım içine sığdıran kavramdır. Bu geçiş basamakları bağlı olduğu topluluğun sosyolojisi, antropolojisi ve hatta psikolojisi hakkında ortaya koyduğu verilerle bilimsel bir kanıt değeri görebilir. Gelenekler, akraba topluluklar arasındaki benzerlikleri göstermesi açısından da son derece önem arz etmektedir. İran'ın Hemedan eyaletinin Bahar ilinde yapılan alan araştırmasında, Bahar ili ve bu ile bağlı ilçeler olan Lalecin, Salihabad ve Merkezi'de hayatın akışını bütünsel bir değişikliğe uğratan geçiş dönemleri ele alınmıştır. Çalışma; giriş, üç ana bölüm, sonuç, kaynakça ve eklerden oluşmaktadır. Giriş kısmında Güney Azerbaycan, Hemedan ve Bahar bölgesi hakkında bilgiler verilmiştir. Akabinde Güney Azerbaycan üzerine yapılan halkbilimi araştırmaları ele alınmıştır. Çalışmanın ana bölümlerinden birinci bölümde doğum, ikinci bölümde evlenme ve üçüncü bölümde ölüm adetleri ele alınmıştır. Bu üç bölümde de gözlem, mülakat ve anket yoluyla sahadan derlenen veriler deşifre edilmiştir. Bölgeden derlenen malzemeler ortaya koyulurken sadece Anadolu sahasıyla sınırlı kalınmayarak Türk dünyasının çeşitli bölgelerindeki aynilikleri üzerinde de durulmuştur. Çalışmanın sonuç kısmında ise elde edilen verilerden hareketle bu geleneklerin halen yaşatılıp yaşatılmadığı üzerine durum tespitinde bulunulmuştur.