turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Cumhuriyet Devri Türk şiirinde idealize gençlik (1923-1980)

Araştırmanın amacı, 1923- 1980 yılları arasındaki Türk şiirinde Tevfik Fikret'in 'Haluk' ve Mehmet Akif Ersoy'un 'Asım' gibi idealize edilmiş gençlik modellerini ortaya çıkarmaktır. Araştırmacı tarafından yürütülen araştırma nitel bir araştırmadır. Nitel araştırma modeli olarak ise belgesel yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma evrenini, 1923- 1980 yılları arasında yayınlanan şiir kitapları, antolojiler ve süreli yayınlar oluşturmaktadır. Araştırmada herhangi bir örnekleme gidilmeyerek çalışma evreninin tamamına ulaşılmaya çalışılmıştır. Bu kapsamda araştırmada 583 şiir kitabına ulaşılmıştır. Böylelikle çalışma evreninin % 90'ına ulaşılarak güçlü düzeyde temsil sağlanmıştır. Yapılan araştırmada da veriler doküman analizi yolu ile toplanmıştır. Çalışmanın veri analizinde ise betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda 1923- 1980 arasında Cumhuriyet Devri Türk Şiirinde 12 yeni idealize gençlik bulgulanmıştır. Ayrıca Asım ve Haluk'un bazı yeni gençlik modelleri ile de etkileşim içinde olduğu tespit edilmiştir.
Arslanköy ve çevresinde Türk halk edebiyatı ve folklor ürünlerinin incelenmesi

Bu çalışmada Mersin'in Arslanköy Kasabası ve çevresindeki halk edebiyatı ürünleri, geçiş dönemi olan doğu, evlenme ve ölüm adetleri ve bunlara bağlı inanışlar, halk hekimliği, halk inanışları, bayram, tören ve kutlamalar, çocuk oyunları, halk mutfağı, halk takvimi ve kozmolojisi ile Arslanköylü bir aşık üzerinde durulmuştur. Anonim Halk Edebiyatı ile ilgili olan bölümde manzum, manzum-mensur ve mensur anonim halk edebiyatı ürünlerine yer verilmiştir. Her türün tanımına ve genel özelliklerine yer verildikten sonra bölgedeki örnekler sınıflandırılarak verilmiştir. Derlenen folklor ürünlerini ise Eski Türk İnanışlarındaki izlerini arayıp karşılaştırma yapma suretiyle vermeye gayret ettik. Bu ürünlerin diğer bölgelerde ve Türk boylarında benzer şekillerini arayıp bunları da tezimize alamaya çalıştık. Arslanköylü bir aşık olan Nazım Yıldızın yer verdiğimiz bölümde aşıklık kavramı ve gelenekleri üzerinde durduktan sonra aşığın hayatına ve eserlerine yer verilmiştir. Çalışmaya metinler içerisinde geçen yerel kelimeleri de kapsayan bir de sözlük eklenmiştir. Bu araştırmanın sonucunda Arslanköy halk kültüründe hem Orta Asya'nın hem de Anadolu'nun inanç ve kültür yapısının izleri olduğu görülmüştür.
Türk dilinde müzik terimleri

Bu çalışma tarihi Türk yazı dillerinde kullanılan müzikle ilgili terimleri tespit edip değerlendirmek üzere hazırlanmıştır. Tez kapsamında, Köktürk, Uygur, Karahanlı, Harezm, Memlük-Kıpçak, Çağatay, Eski Anadolu Türkçesi ve Osmanlı Türkçesi dönemlerine ait, çalışmanın amacına uygun eserlerle konuyla ilgili ulaşılabilen her türlü akademik çalışma taranmış ve elde edilen malzeme tasnif edilerek incelenmiştir. Türkçede müzik terimlerinin varlığı, gelişim ve değişiminin izlenebilmesi için, tarihsel süreçte kullanılan terimlerin bir araya getirilerek topluca görülüp değerlendirilmesi önem taşımaktadır. Müzik terimleri ifadesi ile müzik aleti, müzisyen, müzik makamları, tören, dans anlamındaki kelimeler, müziğin temel unsuru olan ses ve ses ile ilişkili kelimeler kastedilmektedir. Tezin ilk bölümünde, Köktürk, Uygur, Karahanlı, Harzem, Kıpçak, Çağatay, Eski Anadolu Türkçesi ve Osmanlı Türkçesi dönemlerindeki müzik kültürü tarihi hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde, tarihi Türk yazı dillerine ait eserlerde belirlenen müzik terimlerinin bulunduğu yerler kısaltmalarla belirtilerek ve kaynakçada gösterilerek bağlamdaki yerinin anlaşılması için terimlerin yer aldığı cümleler, mısra veya beyitlerle birlikte yazılmış ve madde başları alfabetik olarak sıralanmıştır. Üçüncü bölümde, tespit edilen müzik terimlerinden Türkçe olanlarının kökenbilimsel incelemesi yapılmıştır. Bu bölümde 12 adet kökenbilimsel sözlükten faydalanılmış, alandaki önemli bilim insanlarının görüşleri kaynak gösterilerek verildikten sonra, son olarak yazarın görüşleriyle birlikte açıklanmıştır. Sonuç bölümünde tezin geniş bir değerlendirilmesi yapılmış, çalışmadan edinilen kazanımlar, alana katkıları belirtilerek ve öneriler yapılarak tez sonlandırılmıştır. Çalışmanın sonunda terimsel dizin yer almaktadır.
Hürriyet gazetesinin 1- 50 sayılarının incelenmesi

Hürriyet gazetesi, Yeni Osmanlılar Cemiyeti tarafından, 29 Haziran 1868 tarihinde çıkarılmaya başlanmıştır. Gazete, ilk 88 sayısı Londra'da, sonraki 12 sayısı ise Cenevre'de olmak üzere toplam 100 sayı olarak yayımlanmıştır. Çalışmada, yurt dışında yayımlanan bu Türk gazetesinin önemini açığa çıkarmak ve gelecek nesillere aktarımını kolaylaştırmak amaçlanmıştır. Hürriyet gazetesi, genellikle günlük olayların ele alındığı bir gazete değil bir fikir ve düşünce gazetesidir. Eşitlik, hürriyet, adalet ve meşveret üzerinde en çok durulan kavramlardır. Bu kavramlar üzerinden, ait oldukları dönemin eleştirisini yapan Yeni Osmanlılar, meselelere genellikle İslami açıdan yaklaşmışlardır. Çalışma, iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, 'HÜRRİYET GAZETESİNİN 1-50 SAYILARININ İNCELENMESİ ' başlığı altında, gazetede yer alan makalelerde, üzerinde fazlaca durulan konular üzerinde genel bir değerlendirme yapılmıştır. İkinci bölümde de, 'HÜRRİYET GAZETESİNİN 1-50 SAYILARININ İNCELENMESİ ' başlığı altında, gazetenin ilk elli sayısı Latin harflerine aktarılmıştır. Gazetede, edebiyatımızda ilk sayılacak birçok yeniliğin başlangıcına şahit olunmuştur. Örneğin Ziya Paşa'nın 'Şiir ve İnşa'sı ilk kez bu gazetede yayımlanmıştır. Bunun yanında dönemin siyasi ve içtimai meselelerini de ele alan gazete bir bilinç oluşturmayı başarmıştır.
Türk edebiyatında denemenin gelişiminde Cemal Süreya'nın yeri

Türk edebiyatı ve İkinci Yeni (1954-1964) hareketinin öncü şairlerinden biri olan Cemal Süreya (1931-1990), Türk edebiyatına ve Türk kültürüne adını altın harflerle yazdırmış üretken bir şair ve yazardır. Cemal Süreya, her ne kadar şair kimliği ile tanınsa da, düz yazılarındaki denemeci tavrıyla da Türk edebiyatı deneme tarihinde önemli bir yere sahiptir.'Türk Edebiyatında Denemenin Gelişiminde Cemal Süreya'nın Yeri' başlıklı bu tezde Cemal Süreya'nın, Şapkam Dolu Çiçekle, Günübirlikler, 99 Yüz İzdüşümler / Söz Senaryosu, Günler, Aydınlık Yazıları Paçal, Güvercin Cuntası, Türkçe Bilenin İşi Rast Gider, Aritmetik İyi Kuşlar Pekiyi, Papirüs'ten Başyazılar, Folklor Şiire Düşman adlı eserlerinden yola çıkılarak, Cemal Süreya'nın Türk edebiyatında denemenin gelişimindeki yerinin belirlemesi amaçlanmıştır. Cemal Süreya, düzyazılarını kaleme alırken Türk edebiyatına çeşitli yönlerden bakar. Sorunlara bir düşünür, bir deneme yazarı, bir şair olarak odaklanır; çözüm arar ve eleştirir. Denemelerinde çoğunlukla edebiyat ve dil üzerinde durur. Üslup özellikleri bakımından incelendiğinde, Cemal Süreya'nın denemelerinde genel olarak eleştirel bir düşünüş egemendir. Yazar bazı denemelerinde ise, şair kimliğini gizleyemez ve şiirsel bir üslupla düz yazıyı iç içe geçirir. Tezde, deneme türü ve Türk edebiyatında deneme türü kapsamlı olarak ele alınmış, çok kültürlü bir yaşam kesiti olarak Cemal Süreya'nın yaşam öyküsü ve yapıtları üzerinde durulmuştur. Cemal Süraya'nın şair kimliğinin arkasında kalan denemeci yönü çalışılarak, Türk edebiyatında kendisinden sonra gelişen deneme alanında öncü bir yazar/şair olduğu ortaya konulmuştur.
Mesnevİ'de geçen hayvan metaforlarının tasavvufİ yorumu

Bu çalışma peygamber göndermenin Mesnevi'de geçen hayvan metaforları ve hayvan hikayeleri hakkında yapılmıştır. Metaforların yüklendiği tasavvufi anlamlar çalışmanın ana konusunu oluşturmaktadır. Konuyu incelerken sosyolojik, psikolojik ve tarihi verilerden de yararlanılmıştır. Bu çalışma, giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde araştırmanın metodu ve temel kavramları açıklanmıştır. Birinci bölümde Mesnevi'de metaforik anlatım ve hayvan metaforu kavramları açıklanmıştır. Ardından da Mevlana ve diğer hayvan hikayesi yazarları arasında karşılaştırma yapılmıştır. İkinci bölümde ise Mesnevi'de geçen hayvan metaforlarının tasavvufi yorumları üzerinde durulmuştur.
XVIII. asır şairi Ahmed Me'abİ Dİvanı

Bu çalışma; Ahmed Me'abi'nin Divanı'nından hareketle şairin hayatını, edebi şahsiyetini, şiirlerinin dini ve tasavvufi tahlilini ve Divan'ın tenkitli metninin incelemesi üzerinedir. Me'abi, XVIII. yüzyılda yaşamış mutasavvıf bir şairdir. Asıl adı Ahmed'dir. Kaynaklarda doğum tarihi geçmemektedir. Hayatı hakkında kısıtlı bilgiye sahip olduğumuz şair, H. 1213 (M. 1798 -99) yılında Girit'in Kandiye şehrinde vebadan dolayı hayatını kaybetmiştir. Şair, Halveti tarikatına mensup post sahibi bir şeyhtir. Ahmed Me'abi'nin tespit edebildiğimiz dört eseri bulunmaktadır. Bunlar; Divan, Musaffa, Terceme-i Ezharü'l-Akdesiyye ve Hazaratü'l-Hams Risalesi'dir. Tezimize konu olan Divan'ın tek nüshası Millet Kütüphanesi, Ali Emiri Koleksiyonu MütefferikBölümü'nde 08024/ 02 numarada kayıtlıdır. Çalışmamız bu cilt üzerinden yapılmıştır. Ahmed Me'abi'nin Divan'ı orta hacimli bir eserdir. Tarafımızdan hazırlanan eser 2 kaside, 136 gazel, 2 murabba, 3 muhammes ve 1 müseddes olmak üzere toplam 144 şiirdenmeydana gelmiştir. Eserin muhtevasında dini ve tasavvufi söyleyişin ağırlıkta olduğu görülmektedir. Eser giriş ve dört ana bölümden meydana gelmektedir. Giriş kısmında XVIII. yüzyılın Osmanlı ve Divan şiiri hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde Ahmed Me'abi'nin hayatı ve edebi kişiliği hakkında elde edilen bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde Divan'ın şekil, ahenk, dil ve üslup özellikleri incelenmiştir. Üçüncü bölümde Divan'ın dini ve tasavvufi tahlili yapılmıştır. Son bölümde de Divan'ın nüsha özellikleri, metnin kuruluşunda dikkat edilen hususlar ve çeviri yazı metni bulunmaktadır.
Türk romanında Yeniçeriler

Yeniçeri Ocağı, bir müessese olarak Osmanlı Devleti'nin kuruluşundan çok uzak olmayan bir zamanda kurulduğunda, örneği olmayan paralı askeri kuvvet olup ordunun en önemli vurucu gücünü oluşturmuştur. Padişaha kul olup tek işi savaşmak olan yeniçeriler, zaman geçtikçe aslından uzaklaşmış, düşman kuvvetlerle savaşmak yerine kendi devletiyle savaşır hale gelmiş, bu kendi devletine kılıç çekmenin bedelini de tüm devlete ödetmişlerdir. Zira sık sık isyana teşebbüs eden ocaklı, sadece askeri zarar vermekle kalmamış, toplumsal, ekonomik, dini birçok olumsuzluğa da sebep olmuştur. Hal böyle olunca geçmişş ihtişamlı günleriyle bozulmanın günden güne arttığı dönemler arasında mukayeseli düşünme kaçınılmaz olmuştur. Gerçek hayattan beslenen tarihi romanlar için yeniçerilerin tükenmez bir kaynak olduğu, bu konuda birçok romanın verilmesine bakılarak anlaşılabilir. Osmanlı Devleti'nin ilk dönemlerinde en önemli askeri gücü, XVII. yüzyılın başlarından itibarense devleti çöküşe götüren önemli etkenlerden olan Yeniçeri Ocağı ve mensuplarının tarihi romanlarda, gerçeklerle ilişkisi bağlamında düşünülerek incelenmesi bu çalışmanın konusunu oluşturur. Bu incelemede Yeniçeri Ocağı'nın tarihi seyri ve tarihi roman türünün gerekleri/gerçekleri göz önünde bulundurularak romanlar incelenmeye çalışılmıştır.
Küçük Mecmua dergisi üzerinde bir inceleme

Küçük Mecmua dergisi Milli Edebiyat döneminde Diyarbakır'da yayımlanan, haftada bir çıkan fikri, edebi, ilmi, siyasi ve iktisadi nitelikli bir dergidir. 5 Haziran 1338 (5 Haziran 1922) tarihinde Ziya Gökalp'in imtiyaz ve sorumluluğunda çıkmaya başlayan Küçük Mecmua dergisi, Ziya Gökalp'in Telif ve Tercüme Heyeti reisliği göreviyle Ankara'ya gitmesi üzerine kapanmış ve derginin son sayısı 5 Mart 1923 tarihinde yayımlanmıştır. Dergi toplam otuz üç sayı çıkmıştır. Küçük Mecmua dergisinde şiir, hikaye, masal, mensur şiir ve tiyatro gibi edebi türlerin yanında tarih, din, felsefe, edebiyat, siyaset ve iktisat konulu yazılara da yer verilmiştir. Küçük Mecmua'da yayımlanan savaş-kahramanlık, yeni devlet inşası, aşk ve tabiat konulu şiirlerde Milli Edebiyat şiirinin ölçüsü olan hece ölçüsü kullanılmıştır. Dil ve üslup açısından da Milli Edebiyat şiirinin özelliklerini taşıyan şiirler Aşık edebiyatı, Divan edebiyatı ve Batı edebiyatının nazım şekilleriyle kaleme alınmıştır. Dergide yayımlanan hikayelerin çoğu savaş-kahramanlık konulu olmakla birlikte aşk konulu hikayelere de yer verilmiştir. Çoğu Ziya Gökalp tarafından kaleme alınan masallar ise aşk ve sosyal konuludur. Zekayı kullanmanın, çalışmanın ve ailenin önemi üzerinde duran masallar da bulunmaktadır. Küçük Mecmua'da yer alan diğer edebi türler ise vatan, bayrak ve tabiat konulu iki mensur şiir ile Malazgirt Savaşı'nı konu alan bir piyestir. Bunların dışında dergide sayıca en fazla olan yazılar tarih, din, felsefe, edebiyat, siyaset ve iktisat konulu makalelerdir. Sonuç olarak Küçük Mecmua dergisi, Milli Edebiyat hareketinin amaç ve özelliklerine uygun bir şekilde yayımlanarak Milli Mücadele'yi desteklemiş ve Diyarbakır basını için önemli bir dergi olmuştur.
Zelimxan Yaqub'un hayatı-sanatı ve şiirlerinin izleksel açıdan çözümlenmesi

Zelimxan Yaqub, Azerbaycan'ın son dönemde yetiştirdiği güçlü şairlerden biridir. Çocukluğu Gürcistan'ın kadim Türk yurtlarında geçen şair, burada Türk kültürüyle birlikte büyür. Çocukluk döneminde belleğine işlediği duygular Yaqub'un ileride oluşturacağı şiir dünyasının temellerini oluşturur. Yaqub, çocukluk yıllarında aşıklık geleneği içerisinde büyür. Aşıklık geleneğinin en önemli ögesi konumunda olan saz, şairin duygu ve düşüncelerini yansıtan organı konumuna gelir. Şair, şiirlerini sazla, sözle ve halkla birlikte oluşturur. Yaqub, yaşamı boyunca sazla, sözle birlikte olurken eserlerinin ana noktasına Azerbaycan halkını yerleştirir. Onun eserlerinde Azerbaycan'ın ve Azerbaycan halkının kederlerini, neşelerini, yaşadığı olayları, Azerbaycan'ın doğasını, tarihini bulmak mümkündür. Yaqub'un düşünce dünyası sadece Azerbaycan ile sınırlı değildir o, tüm Türk dünyasını şiirlerine yansıtmaya çalışır. Yaqub, yazın hayatına şiirle başlar. Yaşamı boyunca şiir, poema, türünde eserler verir. Eserlerini sade bir Azerbaycan Türkçesi ile yazar. Eserleri birçok dile çevrilir. Böylelikle şair hem Türk dünyasında hem de diğer ülkelerde adını duyurur. Biz de bu çalışmamızda şairin hayatı hakkında bilgi vererek eserlerini izleksel olarak incelemeye çalıştık. Bu uygulamaya çalıştığımız yöntemle şairin şiirlerinin ana temaları açıklanmaya çalışılacaktır. Böylelikle şairin şiirlerinin değerlendirilmesi daha kolay hale gelecektir.
Tebriz'de yayınlanan Dede Korkut dergisi üzerine bir inceleme (1980-1982)

Bu çalışmada Tebriz'de çıkan Dede Korkut dergisi incelenmeye alınmıştır. İran'da İslam devriminden sonra çıkan ilk Türkçe dergi olan Dede Korkut Ağustos 1980 - Şubat 1982 tarihleri arasında aylık olarak çıksa da maddi nedenlerden dolayı aksaklıklar yaşamıştır. Derginin ekonomik yükü kurucusu H. Feyzullahi üzerinde olduğundan dolayı 20 sayıdan sonra derginin yayını durdurulmuştur. İslam devriminden sonra İran'da birkaç Türkçe dergi yayın hayatına başladı. Ancak bu dergilerin hayatı siyasi ve ekonomik nedenlerden dolayı kısa oldu. Şah rejiminin Azerbaycan kültürüne baskılarından sonra İslami devrimle birlikte Türkçenin serbest olacağı umuduyla birkaç dergi ve gazete çıkmaya başladı. Dede Korkut Dergisi'nin sahibi ve müdürü Dr. Hüseyin Feyzullahi ve baş yazarlığını Aliriza Zihak üstlenmiştir. Yazar kadrosu terkibinde bu iki kişinin yanında Hemid Ahmedzade da bulunmaktadır. Reklam gelirinin yok sayıldığı derginin masrafları da bu kişiler tarafından giderilmiştir. Derginin yazarları Azerbaycan kültürüne ömür vermiş insanlardan oluşmaktaydı. Bu çalışmada İran'da basın hayatına değinerek 1980'de Tebriz'de çıkan Dede Korkut dergisi üzerine bir incelenme yapılmıştır.
Yeni Tasvir-i Efkar Gazetesi üzerine bir inceleme (Yıl:1919/sayılar: 2608-2944)

Bu çalışmada 27 Haziran 1862'de yayın hayatına başlayan Tasvir-i Efkar gazetesinin 1919 yılına ait sayılarını incelemeye çalıştık. İncelememiz 2608- 2994 arası sayıları kapsamaktadır. 1919 yılı bütün dünyayı derinden etkileyen I. Dünya Savaşı'nın sonuçlarının bütün canlılığıyla yaşandığı bir yıldır. İstanbul'un İşgali gerçekleşmiş (13 Kasım 1918) ardındaa 1919 yılında Anadolu yer yer işgal edilmiştir. Dönemin basınında önemli bir yere sahip olan günlük gazetelerden Tasvir-i Efkar'ın da içeriği doğal olarak savaş ve savaşın etrafında gelişen olaylarla şekillenmiştir: Savaş haberleri, gazetenin uğradığı sansürler, Anadolu'da başlatılan 'Milli Kurtuluş Hareketi' ve Mustafa Kemal'e dair yazılar, İzmir'in işgali, muhacirlerin durumu, önüne geçilemeyen İstanbul yangınları, Sevr Antlaşması etrafında yazılan makaleler, fıkralar, haberler vb. Bütün bunları ayrıntılarıyla verebilmek için tezi dört ana başlık altında değerlendirmeye tabi tuttuk. Birinci bölümde Yeni Tasvir-i Efkar gazetesinin incelenen sayılarına dair genel bir değerlendirme yaptık. Bunun yanı sıra incelenen sayıların bütün içeriğini kapsayan bir tablo geliştirdik. Tabloda ilgili sayıların numarası, tarihi, gazetedeki ana başlıklar ve yazıların türlerine yer verdik. Yazıların sınıflandırıldığı ikinci bölüm ise, Tahlili Fihrist adını almaktadır. Burada incelenen sayılardaki yazar isimleri alfabetik olarak verilip yazılar yazar adına, konularına, türlerine göre tasnif ettik. Buna ek olarak bu bölüme Reklamlar ve İlanlar başlığı adı altında gazetenin son sayfasında yer alan reklam ve ilanların bir dizinini oluşturduk. Üçüncü bölüm Görsel Malzemeler başlığını taşımaktadır. Bu kısım fotoğraflar, haritalar ve karikatürlerden oluşmaktadır. Seçilmiş Metinler adını verdiğimiz dördüncü bölümde ise, aktarılmaya uygun gördüğümüz bilhassa edebi niteliği öne çıkan metinlerden oluşmaktadır. Örneğin bu başlık altında Fazıl Ahmet Aykaç'ın bazı şiirlerini yeni Türk harflerine aktardık. Bu şiirlerden kitaplarında yer almış olanları karşılaştırdık ve aralarında farklılık olanları da gazetede yayımlanan ilk şekline sadık kalarak aktarmayı metin yayımı açasından faydalı gördük. Bu çalışmanın sonunda gördük ki Tasvir-i Efkar gazetesi siyasi, sosyal, kültürel ve edebi yönden birçok malzeme içermektedir. Bu çalışma vesilesiyle bu malzemeler bilim dünyasının istifadesine sunulmuştur.
Ahmedİ Da'İ Tercüme-i Tefsİr-i Ebu'l- Leys-i Semerkandİ giriş-metin-dizin-tıpkıbasım

Bu çalışma, Tercüme-i Tefsir-i Ebu'l-Leys-i Semerkandi adlı eserin Nuruosmaniye Kütüphanesinde 297 .1=94.35, 140- 143 numarasıyla kayıtlı bulunan 142 numaralı cildinin 142 /132a-142/188a varakları üzerinde yapılmıştır. Eser Eski Anadolu Türkçesi dönemine ait olup Ahmed-i Da'i tarafından tercüme edilmiştir. Eserin istinsah tarihi hicri 1204- 1206 yılları olup müstensihi İbrahim b. Yusuf'tur. Bu çalışma Giriş, Metin, Dizin, Tıpkıbasım olarak dört bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, Ahmed-i Da'i ve Ebu'l-Leys-i Semerkandi ile ilgili bilgiler yer almaktadır. Ayrıca Tercüme-i Tefsir-i Ebu'l-Leys-i Semerkandi adlı eser ve bu eserin nüshaları, çalışmamıza konu olan nüshanın özellikleri ile ilgili bilgiler ve incelediğimiz nüshanın imla ve dil hususiyetleri de bu bölümde verilmiştir. Metin bölümünde, eserin 142 /132a-142/188a varakları arasındaki bölümünün transkripsiyonlu metni bulunmaktadır. Ayrıca bu bölümde metinde yer alan ayetler ve diğer Arapça ibareler Arap harfleriyle verilmiştir. Dizin bölümünde, transkripsiyonu yapılmış metinde yer alan tüm kelime ve kelime grupları verilmiş ve anlamlandırılmıştır. Tıpkıbasım bölümünde de metnin karşılaştırılmasını sağlamak amacıyla çalışmaya konu olan bölümün tıpkıbasımı verilmiştir.
Türkçede emir kipinin işlevleri

kullandığı her cümle ruh halini yansıtır. Cümleler metin bağlamında incelendiği zaman bağlamın kapsam sınırlarında ne kadar çok anlam çeşitliliğinin olduğu görülür. Emir denilince akla ilk olarak statü bakımından üstün kişilerin kimi zaman oldukça sert kimi zaman da sezgisel olarak sertliği hissedilen bir buyurma biçimi akla gelmektedir. Peki emir eklerinin anlam sınırlarında sadece buyurma mı vardır? Bu düşünceden yola çıkarak yapılan Türkçede Emir Kipinin İşlevleri başlıklı çalışmada metin bağlamından kopmayarak emir eklerinin anlam sınırlarının çizilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda ilk olarak Eski Türkçeden günümüze kadarki dönemden seçilen metinlerde emir eklerinin geçtiği cümleler tespit edilmiş ve eklerin ifade ettiği anlam sınırları belirlenmiştir. Anlam sınırları bir tasnife tabi tutularak değerlendirilmiştir. Tarihi lehçeler ve Türkiye Türkçesine ait taranan metinlerde emir eklerinin yetmiş bir işlevi tespit edilmiştir. Eklerin hangi dönemde nasıl bir işleve sahip oldukları ve hangi işlevlerin hangi ekte yoğunlaştığı tablolar halinde sunulmuştur. İşlevlerin belirlenmesini sağlayan ekler, sayısal olarak incelenerek bir grafikte değerlendirilmiştir. Taranan metinler neticesinde emir eklerinin sadece emretmediği, cümlede emir ekleri bulunduğu halde emir dışında aynı anda birden çok anlam ifade ettiği ortaya konulmuştur.
Türk romanında Şeyh Şamil ve Timur

Türk tarihi ile doğrudan bağlantılı olan Şeyh Şamil ve Timur ile ilgili yayımlanan romanlarda Şeyh Şamil ve Timur, Türklük ve İslam kavramları ile bağlantılı olarak ele alınmışlardır. İslamiyet'in yayılmasında ve kurdukları yapılanmalarda İslami usulleri esas alarak oluşturdukları düzenlerle Türk-İslam geleneğine hizmet eden bu isimler Türk tarihi açısından üzerinde ayrı bir dikkatle durulması gereken tarihi şahsiyetlerdir. Bu isimlerle ilgili yayımlanan ilk roman Dündar Alp'ın Şarkın En Büyük Hükümdarı Timurlenk (1912) isimli romanı olmuştur. Bu romandan sonra Türk-İslam sentezi ile oluşturulan bu tür eserlerin sayısı giderek artmıştır. Özellikle 1970'li yıllardan sonra Türk romancıları tarafından Şeyh Şamil ve Timur gibi Türk tarihini yakından ilgilendiren hükümdarlar hakkında yazılan romanların sayısında bir artış meydana gelmiştir. Bu çalışma kapsamında özellikle Türklüğü konusunda tartışmalar bulunan Şeyh Şamil ve Timur hakkındaki romanlar ele alınmıştır. Bu isimlerin bir arada ele alınmasının temel sebebi olarak Türklük kavramı kıstas alınmıştır. Çalışmanın malzemesi toplandıktan sonra bu iki isim arasında dini inanç, yaşam biçimi, askeri ve siyasi karakter bakımından da benzerlikler olduğu görülmüştür. Bu çalışmada öncelikle tarihi roman kavramına ve tarihi romanın serüvenine yer verilmiş daha sonra Şeyh Şamil ve Timur'un yaşam öykülerinden bahsedilmiştir. Ayrıca tarihi roman perspektifinden Şeyh Şamil ve Timur'u ele alan romanların macerasına değinilmiştir. Şeyh Şamil ve Timur'un liderlik özellikleri, Türklük ve İslam ile olan yakınlıkları üzerinde durulduktan sonra Türk romancıları tarafından nasıl ele alındıklarına yönelik bir tematik inceleme yapılmış ve bu inceleme sonuçları yorumlanmıştır. Yapılan imcelemeler sonucunda Türk romancılarının Şey Şamil ve Timur'u Türklüğe ve İslamiyet'e hizmet eden liderler olarak ele aldıkları görülmüştür.
Ali Ulviİ Kurucu hayatı, eserleri ve şiirlerinde dinİ muteva

son dönemi ve Cumhuriyet'in ilk yıllarıyla başlayan hayatıyla Ali UlviKurucu Beyefendi, 80 yıllık yaşamında ilim ve edebiyat dünyamıza mühim katkıları olmuşkıymetli bir şahsiyettir. Bu çalışmamızda, Kurucu'nun şiirlerinde kullandığı dini ve tasavvufi kavramlar, şairin hayatı ve fikir dünyası dikkate alınarak incelenmiş, konuyla alakalı kaynaklar taranarak, şiirinkonusu ve kullanılan kavramlar arasındaki ilişkiler ortaya konulmuştur. Şiirleri incelendiğinde şairimizin manevi anlamdaki doygunluğu, Allah'a olan bağlılığı, Peygamber'e olan sevgisi, dini ve milli hislerindeki coşkunluk hemen göze çarpmaktadır. Şairimizin bu hissiyatını şiirlerinde din ve tasavvuf başlıkları altında inceledik. Bu başlıklar altında kaleme alınan bölümlerde, şairimizin şiirlerinde kullandığı dini ve tasavvufi kavramlar ayrıntılı olarak değerlendirilmiştir. Bu çalışmamızın, şairimiz hakkında bundan sonra yapılacak çalışmalara bir girizgaholması en büyük temennimizdir.