turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Hasİb'in Dürretü'l-Esma adlı mesnevİsi

Hz. Peygamber etrafında birçok dini-edebi tür teşekkül etmiştir. Bu türlerden bir tanesi de Hz. Peygamber'in isim, sıfat, lakap ve künyelerini ihtiva eden 'esma-inebi' türüdür. Şair ve yazarlarımız hem Hz. Peygamber'i anlatmak hem de O'ndan şefaat talebinde bulunmak için eserlerinde Hz. Peygamber'in isim ve sıfatlarınımensur veya manzum bir şekilde işlemişlerdir. Hasib'in Dürretü'l-Esma adlı mesnevisi de bu minvalde yazılmış bir eserdir. Eser, 17 .-18. yy.'da kaleme alınmış ve Hz. Peygamber'in Delailü'l-Hayrat'ta yer alan 201 isminin şerhi yapılmıştır. Bunun yanında eserde sadece Hz. Peygamber için kullanılan tabirlere de yer verilmiştir. Bu çalışma, Dürretü'l-Esma'nın kütüphanelerde rastladığımız tek yazma nüshasına dayandırılarak oluşturulmuştur. Çalışmamız üç bölümden oluşmuştur. Giriş Bölümü'nde, 'esma-i nebi' türü ele alınmış ve bu türde yazılmış mensur ve manzum eserler maddeler halinde sıralanmıştır. 1. Bölüm'de, Hasib mahlaslı şairler hakkında bilgi verilmiş ve Dürretü'l-Esma'nın şekil ve içerik yönünden incelemesi yapılmıştır. 2. Bölüm'de ise, Dürretü'l-Esma'nın transkripsiyonlu ve sadeleştirilmişmetni verilmiştir. Çalışmamız; Sonuç, Kaynakça, Özet ve
Peyami Safa'nın Fatih-Harbiye ve Necip Mahfuz'un Midak Sokağı romanlarındaki karakterlerin analitik karşılaştırılması

Bu çalışmanın amacı, Türk edebiyatının önemli yazarları arasında yer alan Peyami Safa'nın Fatih-Harbiye romanı ile Arap edebiyatının dünyaca tanınmış yazarı Necip Mahfuz'un Midak Sokağı romanlarındaki karakterleri karşılaştırmaktır. Bu çalışmada, her iki romandaki karakterlerin yazarlar tarafından işaret edilen düşünceleri, tavırları, içinde yaşadıkları sosyal ve toplumsal koşullara gösterdikleri tepkiler çoğulcu inceleme yöntemi aracılığıyla karşılaştırılarak karakterler arasındaki benzerliklerin ve farklılıkların ortaya çıkarılması hedeflenmektedir. Bu karşılaştırmalı çalışmanın sonucunda iki eserdeki karakterler arasında ekonomik, sosyal ve kültürel dünyalarında bir takım farklılıkların yanı sıra, ortak ve benzer noktaların daha fazla olduğu saptanmıştır.
İbrahim Aslanoğlu hayatı, eserleri ve halk edebiyatı ile ilgili çalışmaları

Bu çalışma 1920 1995 yılları arasında yaşamış, eğitimci, yayıncı, folklor ve halk edebiyatıaraştırmacısı olan İbrahim Aslanoğlu'nun biyografisidir. Bu çalışmada, Aslanoğlu'nun yaşantısı, eserleri ve yayıncılık faaliyetleri ele alınmıştır. Türk folkloru ve Türk halk edebiyatı için değerli çalışmalar yaparak, önemli bilgileri gün ışığına çıkaran Aslanoğlu'nun hayatını ve eserlerini, elinizdeki çalışmayla derli toplu ortaya koymak amaçlanmıştır. Bu tez beş ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde yazarın hayatı incelendi. İkinci bölümde onunla ilgili yapılmış çalışmalara ve hakkında çıkan yazılara yer verildi. Üçüncü bölümde, eserleri; kitapları, makaleleri, dergiciliği başlıkları altında toplandı. Kitapları, yayımlanış sırasına göre ayrı başlıklar altında incelendi. Türk folkloru, Sivas folkloru ve muhtelif yerlerde yayımlanmış makaleleri tasnif edildi. Dergiciliği başlığı altında ise dergilerin yazar kadrosu ve makaleleri incelendi. Dördüncü bölümde, Aslanoğlu'nun takma isimlerle yazdığı yazılar bulunmaktadır. Beşinci bölümde, Aslanoğlu'nun bibliyografyası yer almaktadır.
Varlık dergisinde dil yazıları(1934-1980)

Dönemlerin siyasi, toplumsal, sanatsal ve kültürel konularının ele alınmasına imkan sağlayan ve en önemli bilgi kaynaklarından biri olan süreli yayınlar, edebiyat ve dil tarihinin aydınlatılması adına önemli kaynaklardır. Uygarlık tarihinin bir kolu olan 'dil'le ilgili gelişmeler de süreli yayınlarda kendine yer bulmaktadır. 15 Temmuz 1933 tarihinde Yaşar Nabi Nayır tarafından 'hakiki sanat mecmuası eksikliğini gidermek' amacıyla çıkarılmaya başlanan ve günümüzde de yayın hayatına devam eden Varlık dergisi, Türk kültürünün uzun soluklu dergilerinden biri olarak edebiyat ve dil tarihine katkı sağlamıştır. Bu çalışmada 1933- 1980 yılları arasında Varlık dergisinin 1-868 sayıları aralığında yayınlanan dil yazıları incelenmiştir. Bu incelemeyle belirtilen tarihler arasında dergide yer alan dil yazılarından yola çıkarak Türk Diliyle ilgili gelişmelere ışık tutmak ve bundan sonra yapılacak olan bu konudaki çalışmalara katkı sağlamak amaçlanmıştır. Çalışma üç ana bölümden oluşmakla birlikte bölümler şu başlıklar altında toplanmıştır: 'Giriş: Varlık Dergisi ve Dil Politikası, I. Bölüm: İnceleme, II. Bölüm: Varlık Dergisindeki Dil Yazılarının Açıklamalı Dizini.'Giriş bölümünde dönemin basın hayatına değinilmiş ve Varlık dergisinden hareketle süreli yayınların önemi üzerinde durulmuştur. Alt başlıklar halinde Varlık dergisinin genel özellikleri verilmiştir. Birinci bölüm olan inceleme kısmında ise dergideki dille ilgili konularda yazılan yazılar başlıklar halinde gruplandırılmış ve konularla ilgili değerlendirmelerde bulunulmuştur. İkinci bölümde Varlık dergisindeki dil yazılarının açıklamalı dizini verilmiştir. Açıklamalı Dizin konularına ve yazar adlarına göre iki farklı şekilde sunulmuştur. Bu çalışmanın sonucunda Varlık dergisinin sanat ve edebiyat ağırlıklı olmasının yanında dille ilgili gelişmelere de kayıtsız kalmadığı anlaşılmıştır. Dergi, başlangıcından beri kendine göre bir dil politikası belirlemiş ve bundan pek taviz vermemiştir.
1937 ve 1941 yılları arasında Türk Dili gazetesinde edebi ortam

16 Mayıs 1926 tarihinde CHP'nin yayın organı olarak basın hayatına adım atan Türk Dili gazetesi Balıkesir'de çıkan siyasi bir gazetedir. Türk Dili gazetesi Atatürk İlke ve İnkılapları doğrultusunda hareket etmek, milli değerleri halka anlatmak ve benimsetmek amaçları ile yayın yapmıştır. Türk Dili gazetesinde 1937- 1941 yıllarındaki edebi eserlerde işlenen konuların çeşitliliği ve yazar kadrosunun genişliği dikkat çekicidir. Türk Dili gazetesinde günlük haberlerin yanı sıra edebiyat, eğitim, bilim, siyaset, ekonomi, tıp, spor, sanat, ziraat ve hukuk gibi alanlarda eserlere yer verilmiştir. Bu çalışma üç bölümden meydana gelmektedir. Birinci bölümde Türk Dili gazetesinin yayın süreci, şekil ve muhteva özellikleri incelenmiştir. İkinci bölümde Türk Dili gazetesinin 1937- 1941 yıllarındaki edebi ve kültürel ortamı değerlendirilmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde ise 1937- 1941 yıllarında Türk Dili gazetesinde verilen edebi eserlerin yazar adına göre, türlerine göre ve konularına göre sınıflandırması yapılmış ve tablo halinde verilmiştir. 1937- 1941 yıllarındaki edebi eserlerden örnek metinler çalışmaya ilave edilmiştir.
Bilge Karasu'da varoluşçuluk olgusu ve biçim içerik ilişkisi

Bu çalışmanın amacı, Bilge Karasu'nun anlatılarında kullandığı üslup ve benimsediği varoluşçu metafizik arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Karasu'nun ilk metinleri, Türk edebiyatında 1950'lerde baş gösteren modernizm akımının damgasını taşır. Aynı dönemde Türk edebiyat çevrelerinde varoluşçu felsefenin -özel olarak Sartre'ın- etkili olduğu görülmektedir. Varoluşçuluk bireyin topluma yabancılaşmasını ve umutsuzluğunu ele alan bir yaklaşımdır. Ölüm, korku, yalnızlık, kaygı, uzaklaşma ve kendine dönme gibi temalar, varoluşçu felsefenin temellerinde yatan temalardır. Karasu'nun yapıtlarında bu temaların hemen hemen hepsi mevcuttur. Ancak Karasu'nun en önemli özelliği, bu temaları sürekli karşıtlarıyla birlikte ele almasıdır. Ölüm ile yaşam, yalnızlık ile kalabalık, birey ile dünya gibi temalar sürekli olarak birlikte düşünülmektedir. Karasu bu ikilikler arasındaki ilişkileri yapıtlarında farklı şekillerde tasarlamıştır. Dolayısıyla onun çalışmalarında farklı diyalektik gerilimler ve sonlarla karşılaşmak mümkündür. Benzer şekilde kimi zaman umutlu, kimi zamansa umutsuz sonlara tanıklık edilebilir. Öyleyse denebilir ki Karasu'nun metinleri, toplumsal dünyada elde edilmesi mümkün olmayan bazı varoluşsal amaçları metin bünyesinde kurmaya çalışmaktadır. Gerçek dünyada ulaşılması mümkün olmayan içerik ve anlamların metinler özelinde nasıl çözülmeye çalışıldığı bu araştırmanın esas konusunu oluşturmaktadır. Bu çalışma, Karasu'nun kullandığı çoklu üsluplar ile varoluşçu temalar arasındaki ilişkiyi bu bağlamda düşünmektedir. Bir başka deyişle, üslup ve temalar arasına bir üçüncü seçenek yerleştirilmektedir; toplumsal içerik. Toplumsal içeriğin kuruluşu, bu ikiliğin nasıl işlediğini anlamayı mümkün kılan bir dolayım gibi görülebilir. Bu çalışmada ele alınan yapıtların her birinin sunduğu olanaklar, bu dolayım sayesinde aydınlığa kavuşturulmuştur. Sonuç olarak, Karasu'nun yapıtlarında ürettiği ikilikler oyununun bir noktada anlamlı kılınması isteniyorsa, bunun için kullanılması gereken şey, bu ikiliklerin toplumsal içerik açısından düşünülmesidir. Bu çalışma süresince, bu üçlü mantık uyarınca hareket edilmiştir.
Nezihe Muhittin'in hayatı ve romanları üzerinde bir inceleme

Nezihe Muhittin, masal, hikaye ve roman türlerinde eserler vermiş Cumhuriyet dönemi yazarlanmızdandır. Nezihe Muhittin, yaşadığı dönemde tanınmış bir sanatçı olmasına rağmen sonraki dönemlerde unutulmuştur. Nezihe Muhittin'in hayatı ve sanatı hakkındaki bilgi ve değerlendirme eksikliği edebiyat tarihimiz açısından büyük bir boşluk oluşturmaktadır. Araştırmamız bu boşluğu doldurmak için yapılmıştır. Araştırmamızın Nezihe Muhittin'in hayatını ve romanlarını kapsamaktadır. Araştırmamızın ilk bölümünü, Nezihe Muhittin'in hayatına ayırdık. İkinci bölümde Nezihe Muhittin'in romanlarını yapı açısından inceledik. Araştırmamızın bu bölümünde romanların dil ve anlatım özellikleri de incelendi. Çalışmamız sonuç ve bibliyografya ile son bulmaktadır.
Yaşar Kemal edebiyatında erkekliğin sunumu: Bir Ada Hikayesi dörtlemesi

Türk Edebiyatının önemli temsilcilerinden olan Yaşar Kemal'in Bir Ada Hikayesi dörtlemesi olarak yayınlanan Fırat Suyu Kan Akıyor Baksana, Karıncanın Su İçtiği, Tanyeri Horozları ve Çıplak Deniz Çıplak Ada romanlarını inceledik. Toplumsal cinsiyet 1970'lerden itibaren feministlerin ortaya koyduğu bir kavramdır. Toplumsal cinsiyetin biyolojik cinsiyetten farklı olarak toplumsal ve kültürel koşullar tarafından belirlendiğini söylemişlerdir. Bundan dolayı toplumsal cinsiyet toplumdan topluma, tarihsel olarak değişmektedir. Çalışmamız toplumsal cinsiyet kalıplarının nasıl kurgulandığını, toplumsal cinsiyet ile iktidar arasındaki ilişkileri ve Türk Edebiyatındaki yansımalarını kapsamaktadır. Türk Edebiyatındaki romanlar açısından erkeklik çalışmaları oldukça yeni bir alandır. Yıllar içinde değişen erkeklik tanımları romanlara yansımıştır. Türk Edebiyatının erkekliğin inşasında ve yeniden üretilmesindeki rolünü ve tarihsel koşulların değişimi ile erkeklik tanımının değişimini anlayabilmek için tarihsel dönemler üzerinden yola çıkılarak açıklanmaya çalışılmıştır. Bu dönemler; Milli mücadele ve cumhuriyet dönemi, 1940 - 1960 ve 1970 - 1980 dönemlerinde yazılan romanlar, erkek karakterler ve toplumsal cinsiyet kalıpları açısından ele alınmıştır. Tezimizde erkeklerin doğa, kadınlar ve birbirleriyle ilişkileri açısından erkekliğin nasıl anlatıldığını, sunulduğunu inceledik. İncelemenin temeli Yaşar Kemal'in Bir Ada Hikayesi dörtlemesine dayanmaktadır. Tezin birinci bölümünde toplumsal cinsiyet ve erkeklik kavramları tartışılmıştır. İkinci bölümde Türk Edebiyatında erkeklik konusu Yaşar Kemal'in ve başka yazarların yapıtları ışığında incelenmiştir. Tezin dörtlemenin incelendiği üçüncü bölümünde ise erkek kahramanların karşılaşmaları ve birbirleri arasındaki ilişkiler, kadınlarla ilişkileri ve doğa ile ilişkileri üzerinden ele alınmıştır. İncelenen dörtlemede mübadele ve savaşlar sonucunda bir araya gelen insanların, yaşadıkları travmaları atlatma ve iletişim içinde bir arada yaşamaya çalışma arzusu ön plandadır. Travmaları atlatabilmek için birbirleriyle sürekli diyalog içinde olan erkek kahramanlar öne çıkmıştır. Dörtleme boyunca özellikle erkekler arasında gerçek yaşamda görülmeyen bir uyum ve birliktelik yaşanır gibidir. Dörtlemedeki erkeklerin fikir birliği içinde oldukları en önemli konu savaşın kötülüğü ve yaşanan acılardır. Romanlara genel olarak bakıldığında Yaşar Kemal erkek kahramanların ağzından sürekli var olan düzeni sorgular, dönüştürmek ister. Zaman zaman cinsiyet kalıplarına yönelik eleştirileri de olur. Bütünsel olarak bakıldığında ise savaş karşıtı bir anlatıdır. Tarihteki tüm savaşların insanlık için bir felaket olduğunu söyler. Dörtlemedeki erkekler de sürekli savaşlardaki, kırımlardaki rollerini sorgular, vicdan azabı çeker. Yaşar Kemal bu romanlarda resmi tarih anlatısına karşı bir tarih anlatısı kurgular ve tarihsel anlatıyı destanlarla bir arada yazar. Ayrıca normatif erkeklik değerlerinden farklı erkekler yaratmayı istemiş, kadın erkek ilişkileri açısından da toplumsal değerleri sorgulamıştır.
Nazlı Eray'ın öykülerinde düş, düşlem ve gerçeklik

öykücülüğünde fantezi yazarlığının önemli isimlerinden biri olan Nazlı Eray, yazın yaşamına girdiği 1960'lı yıllardan bugüne kadar çizgisinden şaşmadanedebu üretimini fanteziler üzerine kurmuştur. Eray'ın, ilk yapıtları ile edebiyat çevrelerince Sait Faik çizgisine yakın bulunmasının sebebi, öykülerinde yer alandışlanmış, itilmiş, sıradan insanları duyarlılıkla işlemesidir. Hikayelerinde bu insanlara ve yaşantılarına sevgiyle yaklaşan yazar, hem kendi hem de dışlanmışinsanların özlemlerini ve yaşamdan beklentilerini kurduğu fantezilerle gerçekleştirir. Bu tezin amacı da Nazlı Eray'ın öykülerindeki gerçek-fantezi alaşımını ortaya çıkararak onun bu tarzın anlatım tekniklerini nasıl kullandığını incelemektir. Yazarın öyküleri çeşitli dergilerde veya toplu halde yayınladığı dönemlerde değerlendirilmiş fakat öyküleme tekniğinin oturduğu esas kaideler toplu halde ele alınmamıştır. Eray'ın öykülerine dair yazılanlar; fantastik, fantasma, düşsel, büyülü, gerçeküstü, olağanüstü, masal, bilimkurgu gibi esnek kavramlar etrafında kümelenmiştir. Tezimizin öncelikli amacı kavram karmaşasını ortadan kaldırarak tanımlamalarınetleştirmektir. Asıl ulaşmak istediğimiz ise Nazlı Eray'ın öykülerinde gerçekliğin hangi boyutlarıyla yer aldığı ve nasıl teknikler kullandığını tespit ederek genel kanılar ortaya çıkarmaktır. İncelememizde, Nazlı Eray'ın sekiz öykü kitabındaki tüm öykülerini fantezi ve dayandığı gerçeklikler ile teknik olanaklar açısından yararlandığı türlerin ortaya çıkarılması hedeflenmiştir. Fantezi gerçekliği içinde yazılan bu öykülerin çoğunluğu bireysel temalar üzerine kurulurken, toplumsal travmalar istisna sayılacak kadar az sayıdaki öyküdeişlenir. Çalışmamızın başlangıcında gerçeklik ve alt sınıfları belirlenmiştir. Otobiyografi, yazarlık, toplumcu gerçekçilik, evlilik, kadın-erkek ilişkileri ve son olarak da ruhsal gerçekliği oluşturan ana etken olarak aşk, öykülerin gerçekkatmanını oluşturan bileşenlerdir. Gerçekliği verme yordamı olarak kullanılanfanteziler ise yararlanılan olanakların ortak bir paydada birleştirilmesiyle sonuca107ulaşmamızı sağlamıştır. Yazarın fantezi üretiminde etkin rol oynayan başta rüyalarolmak üzere olağanüstü fantastik, metamorfoz, tekinsiz fantastik, masal, bilimkurguve mitoloji gibi olanakların yoğun olması anlatım tekniklerini belirlemedekullandığımız alt sınıflar olmuştur. Yapıtlarının birçoğunda imkansız olanı gerçekleştirerek şaşırtmayı, mucizeleryoluyla insanları mutlu etmeyi hedefleyen Nazlı Eray Türk öykücülüğündefantezileriyle bir arada anılmaktadır. Tezin ulaşmak istediği nokta Nazlı Eray'ıngerçeği verme yöntemi olarak kullandığı düşlemlerini ve anlatım tekniklerini ortaya çıkarmaktır.
Bilgi mecmuasının fikri ve edebi bakımdan değerlendirilmesi

Bu çalışmada, 1913- 1914 yıllan arasında toplam yedi sayı çıkmış olan Türk Bilgi Derneği'nin yayın organı durumundaki Bilgi Mecmuası, fikri ve edebi bakımdan incelenmiştir. Çalışmamıza Bilgi Mecmuasındaki yazılar, günümüz harflerine aktarılarak başlanmıştır. Giriş bölümünde Bilgi Mecmuası'nın yayınlandığı dönemde ülkemizde ve dünyadaki siyasi, sosyal ve kültürel panorama üzerinde durulmuştur. Çalışmanın birinci bölümü '1908 Sonrası Basın ve Edebiyat Hayatı' adım taşır. Bu bölümde dönemin edebi hayatı ve edebiyat topluluklarından bahsedilir. Sonra ikinci Meşrutiyet Dönemi Türk Basını hayatı üzerinde durulur, ikinci Meşrutiyet Döneminde Çıkan Dergiler tanıtıldıktan sonra dönemin Türkçü Cemiyetleri ve bunların yayınladıkları dergiler hakkında bilgilere yer verilir. Çalışmanın ikinci bölümü, 'Türk Bilgi Derneği, Bilgi Mecmuası'nın Teşekkülü ve Özellikleri' adını taşır. Bu bölümde de Türk Bilgi Derneği ve Bilgi Mecmuası hakkında bilgilere ayrıca mecmuanın çıktığım haber veren beyannameye yer verilir. Çalışmanın üçüncü bölümünde, dergide yer alan yazıların dergideki orijinal sayfalarına göre dizini verildikten sonra, yazılar konularına göre sırasıyla değerlendirilir. Sonuç bölümü bütün bu yaptığımız çalışmanın genel bir değerlendirmesini içerir. Kaynakça da ise çalışma esnasında doğrudan veyahut dolaylı olarak yararlandığımız kitap, makale ve tezlerin künyeleri belirtilir. Kısacası bu çalışmaya konu olan Bilgi Mecmuası, ülkemizde batıdakilere benzer bilim akademilerinin tesisini sağlamak ve bilim alanında bir Rönesans yapmayı amaçlayan Türk Bilgi Derneği üyelerinin seslerini duyurabilmek amacıyla çıkmıştır. Osmanlı entellektüelinin modernleşme hamlesinin bir göstergesi olarak düşünülebilecek mecmuanın ömrü 7 sayı sürse de, ülkede farklı alanlardaki eksiklerimizi göstermesi bakımından değerlidir. Farklı alanlarda birçok yararlı konunun işlendiği mecmua, Cumhuriyet Türkiye'sinin temellerini atacak atılınım öncülerinden biri olarak değerlendirilebilir.
Oğuz Atay'ın Tehlikeli Oyunlar romanının söz dizimi

Bu çalışmada Oğuz Atay'ın 'Tehlikeli Oyunlar' romanı, sentaks bakımından değerlendirilmiştir. Bu tezin ana hedefi 'Tehlikeli Oyunlar' romanından yola çıkarak Türkçe söz diziminde kelime gruplarının ve cümle ögelerinin özelliklerini açıklamaktır. Romandaki örnekler ve farklı kaynaklar değerlendirilerek sınıflama yapılmıştır. Bu çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, yazar ve eseriyle ilgili bilgi verilmiştir. Eserin birinci bölümünde Türkçenin sentaksıyla ilgili yazılmış eserler, tezler ve makalelerden yola çıkılarak kelime grupları ve bunların yapısıyla ilgili durumlar belirtilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde ise cümle ve ögeleriyle ilgili açıklamalar metinden seçilen örneklerle gösterilmiştir. Üçüncü bölümde cümle çeşitleri genel özellikleriyle tanıtılmış, metinden örneklendirilmiştir. Dördüncü bölümde metnin çeşitli yerlerinden seçilmiş otuz cümle tahlil çözümlenmiştir.
Ahmet Hamdi Tanpınar'ın roman ve hikayelerinde tipler

Bu çalışmada Ahmet Hamdi Tanpınar'ın Mahur Beste, Sahnenin Dışındakiler, Huzur, Aydaki Kadın ve Saatleri Ayarlama Enstitüsü romanları ile Yaz Yağmuru ve Abdullah Efendi'nın Rüyaları adlı hikayeleri figüratif yapı temelinde incelenmiştir. Çalışmanın amacı Ahmet Hamdi Tanpınar'ın roman ve hikaye kişilerinin tipik ve karakteristik özelliklerini belirtmektir. Sonuçta görüldü ki roman ve hikayelerdeki tipler, karakterler aşk, sanat, musiki, medeniyet, milli kültür, tarih, mazi, yenilik, gelişme ve yaşamda insanın yeri gibi konularda birbirlerine yakın duyarlılıklar göstermişlerdir. Ayrıca roman kahramanları ile Tanpınar arasında kuvvetli bağlar olduğu anlaşıldı. Huzur romanının kahramanı Mümtaz hem fikri yönüyle, hem de şahsi yaşantısıyla Tanpınar'ı yansıtır. Diğer romanlarında da Cemal, ihsan, ismail Molla, Selim, Hayri irdal karakterlerinde Tanpınar'dan izler görmek mümkündür. Romanlarda kadın kahramanlar -Nuran, Atiye Harımı, Sabiha- merkez kişilerin şahsi maceralarını temsil ederler. Bu temsil bazen doğaya, sanata, tarihe aktarılarak genişletilir. Çalışmanın diğer bir amacı da kahramanların yapılarından hareketle Tanpınar'ın sanatçı duyarlılığını roman dünyasında görebilmekti. A. Hamdi Tanpınar, yeni dünya düzeninde kültürel gelişimimiz için geçmişş değerlerimizin batının modern anlayışıyla yeniden yorumlanarak hayatımıza aktarılmasını teklif eder. Amaç ve içeriğiyle bu inceleme, karşılaştırma yöntemini kullanarak yapılmış figüratif yapı incelemesidir.
Ali Şİr Nevaİ'nin Osmanlı edebiyatı üzerine etkisi ve bu etkiye bir örnek olarak Ferhad u Şİrİn Mesnevisi

Çağatay edebiyatının en çok bilinen ve yaşadığı dönemin kendi adıyla anılmasını sağlayan şairi Ali Şir Nevai'nin (ö.1501) Osmanlı edebiyatı üzerine etkisine bir örnek olarak bu tezde, Lamii Çelebi (ö.1532) tarafından Çağataycadan Osmanlıcaya 'tercüme' edilen Ferhad u Şirin mesnevisi merkeze alınmıştır. Öncelikle, Nevai'nin Osmanlı edebiyatındaki algılanışı, 'giriş' bölümünde detaylı bir şekilde ortaya konulan Nevai profili ile ilişki kurularak, şair tezkireleri ve edebi türler üzerinden araştırılmıştır. Sonrasında, Nevai'nin Husrev u Şirin mesnevilerinden farklı olarak Ferhad' ı 'ana kahraman' seçip neden Ferhad u Şirin mesnevisi yazdığı ve Lamii'nin Nevai'nin mesnevisini neden tercüme ettiği her iki mesnevinin 'sebeb-i telif' bölümlerinden yola çıkılarak sorgulanmıştır. Son olarak Nevai'nin mesnevisinin 'genişletilmiş çeviri anlayışı' çerçevesinde Osmanlı edebiyatında nasıl algılandığına somut örnekler bulmak için Lamii'nin mesnevisinden üç bölüm seçilmiş ve bu bölümler Nevai'nin mesnevisindeki paralel bölümlerle karşılaştırılmıştır. Bu karşılaştırmalar sonucunda, Lamii tarafından 'doğrudan aktarılan' veya 'tercüme edilen' beyitler olduğu tespit edilmiş, 'Türki dilde söyleme ya da Rumiyane came giydirme' geleneğine göre Lamii'nin Nevai'nin mesnevisini tercüme ederken yaptığı tercihler ve kullandığı taktikler gösterilmiştir. Lamii'nin beyitlerde, Çağatayca kelimelerin Anadolu Türkçesindeki telaffuzlarına yer verdiği ya da bu kelimelerin aynı anlamdaki Arapça-Farsça karşılıklarını kullandığı; Arapça ve Farsça kelimelerinse aynı anlama gelen Türkçe, Arapça veya Farsça karşılıklarını kullandığı görülmüştür. Bunun yanında Lamii mısraların yerlerini değiştirmiş, metin içinde kısaltma ve uzatmalar yapmış; teşbih, mecaz, açık istiare gibi sanatlarla beyitleri aynı anlama gelecek şekilde 'daha edebi' bir hale getirmiş ancak 'konu' açısından Nevai'nin metnini birebir takip etmiştir. Aktarılan ve tercüme edilen beyitlerin fazlalığı ise Lamii'nin mesnevisinin Nevai'den 'tercüme' edildiğini göstermektedir.
İzmirli İsmail Hakkı - Felsefe-i İslamiye Tarİhi

Bu çalışma, hicri 1338 yılında eski harfle Amire Matbaası'nda yayınlanan İzmirli İsmail Hakkı'nın Felsefe-i İslamiye Tarihi adlı kitabı hakkında yapılmıştır. İzmirli'nin Daru'l-Fünun İlahiyat Fakültesi dergisinde yayınladığı makalelerinden oluşan bu nadir eser, ilk İslam filozofu el-Kindi ve Meşşa'ilik hakkında bilgiler içermektedir. Bu çalışmanın giriş bölümünde yazarın hayatı, ilmi şahsiyeti ve eserleri hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde eserin telifi, eser hakkında başka çalışmalarda nasıl bilgiler olduğu ve eserin muhtevası hakkında bilgiler verilerek incelemesi yapılmıştır. İkinci bölümde de eski harfli metin latinize edilmiş, çalışmanın genel değerlendirmesini içeren bir sonuç yazısının ardından çeviri metnin dizini oluşturulmuştur.
Hatay Kütüphanesi 1049 numaralı şiir mecmuası

Bu çalışma Hatay Kütüphanesi D 1049 numarada kayıtlı Gazeller adlı mecmuanın tenkitli metnini içermektedir. Mecmuada toplam 90 adet şair ve bu şairlere ait 312 adet şiir bulunmaktadır. Metinde geçen şairlerin çoğunlukla 19. yy. da yaşadığını görmekteyiz. Ancak daha eski yıllara ait şairler de göze çarpmaktadır. Derleyeni belli olmayan mecmuada yer alan şairlerden hareketlemecmuanın 19 -20. yy. da derlendiğini söyleyebiliriz. Mecmuada yer alan şiirler, divanı yayımlanmış olan şairlerin divanlarıyla karşılaştırmalı olarak ele alınmış olup, farklar dipnotlarda belirtilmiştir.
Kırşehir yöresi aşıklık geleneği ve Kırşehirli Aşık Dindarİ

Türk kültürü içinde önemli bir yere sahip olan aşıklık geleneği, günümüze hala canlılığını korumaya çalışarak devam eden bir gelenektir. Kırşehir, bu geleneğin Türkiye sahasındaki önemli temsilcilerini yetiştirmiştir. Bu temsilcilerin, hem aşıklık geleneğinin kural ve yöntemlerini uygulama hem de Kırşehir'in 'Ozanlar diyarı' olarak anılmasını sağlama açısından geleneğe ve Kırşehir'e katkıları büyüktür. Kırşehirli Aşık Dindari, araştırmacı kişiliğinin yanında aşık tarzı söylediği/yazdığı şiirleri ile Kırşehir aşıklık geleneği içinde yetişmiş bir aşıktır. Öğrenmeye doymayan bir karaktere sahip olması onu diğer Kırşehirli aşıklardan farklı bir konuma yerleştirir. Aşık Dindari, gerek şekil gerek içerik gerekse anlatım itibariyle bu alanda yetkin şiirler üretebilmiştir. Onun, şairlerin hayatları ve eserleri hakkında yaptığı araştırma ve inceleme eserleri de aşıklık geleneğine bir başka açıdan katkı sağlamıştır.