Üniversite öğrencilerinde internet bağımlılığının aleksitimi boyutları ile ilişkisi

Amaç: Çalışmamızda eğitim fakültesi ve tıp fakültesi öğrencilerinde internet bağımlılığı ve aleksitimi düzeyleri ile bunları etkileyen faktörleri incelemeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel tipteki analitik araştırmaya Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi ve Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi'nde öğrenim görmekte olan 18 yaş ve üstü 1257 üniversite öğrencileri alındı. Katılımcılara sosyodemografik özelliklerin sorulduğu anket, Türkçe geçerlilik güvenilirlik çalışmaları yapılmış Young İnternet Bağımlılığı Ölçeği, Toronto Aleksitimi Ölçeği, Fagerström Tütün Bağımlılık Testi ve CAGE Alkol kullanım testi uygulandı. Araştırmacı tarafından öngörülen 30 dakikalık doldurma süresince öğrencilerin yanında bulunuldu ve anlaşılmayan kısımları açıklandı. Istatistiksel analizler için SPSS 20.0 kullanıldı. P değerinin <0.05 olması anlamlı kabul edildi. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 21,12 1, 96 yıl olup, %71'I (n=893) kadın %29'u (n=364) erkekti. %37,9'u (n=477) tıp fakültesinde, %62,1(n=780) eğitim fakültesinde öğrenim görmekteydi. Öğrencilerin %1,5'i 'internet bağımlısı', %15,3'ü 'muhtemel bağımlı' idi, %22,8'inde aleksitimi vardı, %45,3'ünde ise aleksitimi yoktu. Aleksitimi skorları yüksek olanlarda internet bağımlılığı daha fazla idi (p<0,001). Erkek öğrencilerde kadın öğrencilere göre; üçüncü sınıfta olanlarda diğer sınıflara göre; akademik notları düşük olanlarda yüksek olanlara göre; haftalık iki saatin altında ders çalışanlarda iki saatin üstünde çalışanlara göre; sigara ve alkol kullananlarda kullanmayanlara göre internet bağımlılığı anlamlı derecede yüksek görüldü(p<0,001). Günlük üç saatin üstünde internet kullananlarda üç saatin altında kullananlara göre internet bağımlılığı anlamlı olarak yüksekti (p<0,001). İnternet kullanmaya başlama yaşı ile internet bağımlılığı arasında negatif yönde düşük derecede anlamlı ilişki varken(p<0,001), internet başında aralıksız zaman geçirme ile internet bağımlılığı arasında pozitif yönde orta derecede anlamlı ilişki vardı (p<0,001). Sonuç: Bu araştırmada eğitim fakültesinde ve tıp fakültesinde öğrenim görmekte olan öğretmen ve doktor adaylarının internet bağımlılığı konusunda risk altında oldukları belirlendi. Öğretmen ve doktor olarak sosyal iletişim becerilerinin gerektiği bu meslekleri yürütecek olan kişilerin aşırı internet kullanımı nedeniyle karşılaşacakları problemler mesleki yaşamlarını da etkileyecektir. Aşırı internet kullanımı ile sosyal becerilerini geliştiremeyen bir öğretmen ve doktor, hedef kitlesiyle doğru bir iletişim kuramayacak, doğru bir model de olamayacaktır. Toplumun rol model aldığı bu iki grubun bağımlılık davranışlarından kaçınması yerinde olacaktır. Toplumda internet bağımlılık yapıcı bir unsur olarak görülmemekte, hatta çoğunlukla aileler tarafından 'çocuk oyalayıcı' bir araç olarak sıklıkla kullanılmaktadır. Çalışmamız göstermiştir ki; öğrenciler çok küçük yaşlarda internet kullanmaya başlamıştır. Bu da bağımlılık oluşturan nörokimyasal süreçlerin erken dönemlerden itibaren aktifleşmesine neden olmuştur. Bu konuda öncelikle ailelere bilinçli teknoloji kullanımı konusunda görevler düşmektedir. Birinci basamak hekimi tarafından ailelerin bu konuda bilinçlendirilmesi ve bilinçli internet kullanımı konusunda eğitilmesi sağlanmalıdır. Çocukların eğitimini emanet ettiğimiz öğretmenlerin de öğrencilerin aşırı internet kullanımları konusunda uyanık olmaları; bağımlılık gelişmeden önce aile-öğretmen-hekim işbirliğiyle bağımlılığın önüne geçilmesi açısından önem arz etmektedir.