Handan Börüteçene'nin sanatı ve yapıtları

Günümüz sanatının önemli isimlerinden biri olan Handan Börüteçene, 12 Aralık 1957 yılında İstanbul'da doğmuştur. Çeşitli okullarda ilk ve orta öğrenimini tamamladıktan sonra, 1975 yılında İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi'nin Seramik Bölümü'ne ve İstanbul Belediyesi Konservatuarının Tiyatro Bölümüne girmiştir. İkinci yılında tercihini seramik doğrultusunda yapmış ve tiyatrodan ayrılmıştır. Geçmiş kültürlere olan ilgisi, sanatçıyı derin araştırmalara sürüklemiş ve bu kültürlerin günümüze uzantılarını araştırmak amacıyla 1978 yılında ilk kez kazılara katılmaya başlamıştır. Sanatçı, 1981 yılında Devlet Güzel Sanatlar Akademisi'nden mezun olarak, kendi olanaklarıyla Paris'e gitmiş, Ecole Nationale Superieur des Beaux Arts'da heykel eğitimi almıştır. Buradaki kültür ve sanat ortamı onun kendini geliştirmesini sağlamıştır. Giderek deneysel sanata yönelmiş ve bir takım çağdaş sanat sergilerine katılmıştır. Bu sırada Paris'te gelişen sanat olaylarını içeren yazıları Cumhuriyet gazetesinde yayımlanmaya başlamıştır. Bunun gibi, çok yönlü kişiliğinin bir ürünü olarak İspanya'da, Anadolu'da Seramik Tarihi üzerine konferanslar vermiş, Unesco'nun tarihi çevreleri koruma kampanyası kapsamında anı madalyaları yapmıştır. 1985 yılında, 5. Yeni Eğilimler Sergisine katıldığı 'Kır-Gör' adlı düzenlemesi geçmişş kültürler ve bugün arasındaki bağlantının kurulduğu ilk önemli uygulamasıdır. Börüteçene, 1986 yılında Paris, İstanbul, Ankara ve İzmir'de gerçekleştirdiği kişisel sergilerinde seramik idol ve kadın figürlerini sergilemiştir. Bundan sonra katıldığı sergilerde seramiğin kendisini değil, seramiği oluşturan elemanları kullanarak çeşitli düzenlemeler yapmış, figürden tamamen ayrılmıştır. 1990'lara doğru katıldığı Bienallerde, yurtiçi ve yurt dışındaki sergilerde, günümüz insanının dünyasını, kültürel kimliksorununu, insan-doğa çelişkisi yoluyla sorgulayan, içerikli düzenlemeler yapar. Sanatçı 1980'li yıllarda Plastik Sanatlar Derneği'nin kuruluşunda çalışmış; derneğin kuruluşunda genel sekreterliğini, 1993 -1994'te ise Yönetim Kurulu İkinci Başkanlığını ve aynı derneğin Kamu Yapılarında Sanat Eserleri Komisyon Başkanlığını yapmıştır. Fransa'da öğrenciyken geliştirdiği restorasyon bilgi ve deneyimini, Şişhane'deki Frej Apartmanı ve Huber Köşkü'nün heykellerinin restorasyonlarında uygulanmıştır. Sanatındaki ilk büyük çıkışını, 1991'de Aya İrini'de gerçekleştirdiği, 'Bütün Denizlerin İçinden Geç Sessizlik ve Sırdır Ötesi' başlıklı kişisel sergisi ile yapmıştır. Arkeoloji, tarih ve mitoloji ile zenginleşen yapıtlarını Aya İrini'nin mimari dokusuyla bütünleştirmiştir. Aya İrini Sergisi, Börüteçene'nin mekanla organik bağlantılar kurduğu ilk denemesidir. 1995 yılında Ankara'da gerçekleştirdiği 'Yeryüzünün Belleği' sergisi benzer bir uygulamanın ikinci halkasıdır. 1992 yılında ise İzmir, Torbalı'da yapılan 'Metropolis' kazısının verilerini içeren Metropolis kitabının sanat yönetmenliğinde bulunmuştur. 1990'lı yıllarda insanlık kültürünün sürekliliğini anlamak için bitkileri kullanmaya başlamıştır. Bunu ilk kez Çağlar Boyu Anadolu'da Kadın Sergisi'nde 'Defnenin Kokusu Kaldı' adlı yapıtıyla kullanmıştır. Bitkileri temel alan en kapsamlı uygulaması ise 'Yeryüzünün Belleği' Sergisi'dir. Ankara Anadolu Medeniyetleri Hitit Ortostatları Salonu'nda gerçekleştirdiği sergisinde bu kez rölyeflerle bağlantılı yapıtlarını sergileyerek, katmanlar halinde günümüze gelen kültürlerin sürekliliğini izleyicilere yansıtmıştır. Çalışmalarındaki titizliği, araştırmacı ve çok yönlü kimliği ona çağdaş sanat içinde uluslararası bir ün kazandırmıştır. vı