turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Arşiv belgelerine göre Abdülhak Hamid Tarhan

Bu çalışmamızla, Yenileşme Devri Türk Edebiyatının önemli şahsiyetlerinden biri olan Abdülhak Hamid Tarhan'ı, arşiv belgelerine göre incelemeye çalıştık. Hamid, uzun yıllar resmi görevlerde bulunduğundan, böyle bir çalışmanın yapılması gerekiyordu. Çalışmamıza ilk önce Başbakanlık Osmanlı Arşivinden başladık. Burası daha önceleri kapalı olduğundan böyle bir çalışma şimdiye kadar yapılamamıştı. Son dönemlerde yapılan çalışmalar neticesi arşivin büyük bir bölümü araştırmacılara açılmıştır. Biz de bunun üzerine böyle bir konuyu çalışmayı düşündük. Arşivde yaptığımız araştırmalar sonucu Hamid'le ilgili birçok belge bulduk. Bunların bir kısmı daha önceleri de yayımlanmış fakat birçoğu ise ilk defa tarafımızdan yayımlanmaktadır. Bu bulduğumuz bilgi ve belgeleri diğer resmi ve özel arşivlerdekilerle de karşılaştırdık. Hatıralarıyla da destekledik. Böylelikle bu çalışmayla Abdülhak Hamid Tarhan'ın şimdiye kadar eksik kalmış bir tarafı da tamamlanmış oldu.
Salih Baba Divanı'nda tasavvufi kavramlar

Tezimizde, Türk tasavvuf ve tekke edebiyatının önemli temsilcilerinden Salih Baba'nın elimize ulaşan tek eseri olan Salih Baba Divanı incelenmiş, muhtevasındaki tasavvufi kavramlara yer verilmiştir. Bu çalışmada amacımız, 19. asrın ikinci yarısı ile 20. asrın başları arasındaki bir zaman diliminde yaşamış önemli şair ve mutasavvıflardan olan Salih Baba ve divanının tanınmasını sağlamaktır. Erzincan kökenli olan Salih Baba, Nakşbendi tarikatının Halidi kolu meşayihlerinden olan Muhammed Sami Erzincani (1847-1912) ile tanışmış ve kendisine intisap etmiştir. Salih Baba şiirlerinde şeyhinin ve Nakşbendilik yolunun kemalat ve faziletlerini anlatmakla birlikte, bir müride seyr ü süluku esnasında gereken tasavvufun ince sırlarından bahsetmiş ve pek çok tasavvufi hakikate yer vermiştir. Salih Baba Divanı, teşekkül ettiği tarihten günümüze kadar Nakşbendiyye Tarikatı'nın Muhammed Sami Erzincani'den ayrılan kolları arasında bilinmekte ve meclislerinde düz veya ezgili şekilde okunmaktadır. Tezimiz giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde Salih Baba'nın yaşadığı dönemde Erzincan'daki tasavvufi hayat hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde Salih Baba'nın hayatı, tasavvufi şahsiyeti ve divanın teşekkül süreci anlatılmıştır. Çalışmamızın ana kısmını oluşturan ikinci bölümde Salih Baba Divanı'ndaki tasavvufi kavramlara ve Salih Baba'nın bu konudaki görüşlerine yer verilmiştir. Üçüncü bölümde ise Salih Baba Divanı'ndan el yazması örnekler ve bunların transkripsiyonları yer almaktadır.
Karaman İli ağızları ve Anadolu ağızları arasındaki yeri

İKaraman İli Ağızları ve Anadolu Ağızları Arasındaki Yeri? adlı bu çalışmada Karaman ili sınırları içinde yer alan ilçe, belde ve köylerin ağız özellikleri incelenmiştir. Derleme yapılan bölgede bugün itibariyle 230. 145 kişi yaşamaktadır. İlk olarak derleme sahası içinde kalan yerleşim birimlerinden çeşitli malzemeler toplanmış ve çözümlenmiştir. Bunlar, Türk Dil Kurumu tarafından geliştirilen Ağız Çalışmaları Çeviri Yazı İşaretleri ile Times Turkish Transcription ve Times Efras yazı tiplerinde bilgisayara aktarılmıştır. Bu veriler, daha sonra ses bilgisi ve şekil bilgisi açısından incelenerek ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Tez; Giriş, Birinci Bölüm, İkinci Bölüm, Üçüncü Bölüm, Sonuç, Metinler ve Dilbilgisel Dizin bölümlerinden oluşmaktadır. Giriş bölümünde araştırmanın kapsamı, amacı ve metodu verilmiştir. I. Bölümde yöre hakkında bilgiler sunulmuştur. II. Bölüm, ses bilgisi ve şekil bilgisi başlıkları olmak üzere ikiye ayrılmıştır. Bu bölümde ünlüler, ünsüzler, ses olayları ve sözcük türleri üzerinde durulmuştur. III. Bölüm, Karaman ili ağızlarının Anadolu ağızları arasındaki yeri hakkındadır. Bu bölümde diğer ağızlar ile karşılaştırmalar yapılarak yöre ağzının Anadolu ağızları arasındaki yeri hakkında tespitler yapılmıştır. Sonuç bölümünde ise Karaman ili ağızlarının ses ve şekil özellikleri maddeler halinde verilmiştir. Metinler kısmı ise 131 metinden oluşmaktadır. Dizin kısmında yaklaşık 75.000 sözcük yer almaktadır. Bu sözcük ya da sözcük grupları, dilbilgisel dizin biçiminde verilmiştir. Burada sözcüklerin ait olduğu diller ve yer aldıkları türler de gösterilmiştir. Ayrıca metin dışı derlenen sözcükler ile bugün Türkçe Sözlük'te yer almayan ama yörede kullanılan kimi sözcükler, tezin son bölümüne eklenmiştir.
Tölögön Kasımbek'in Singan Kılıç, Kelkel ve Baskın adlı romanlarında Kırgız Türklerinin hayatı

Bu çalışmanın amacı, Kırgız Edebiyatının başarılı tarihi roman yazarı Tölögön Kasımbek'in 'Sıngan Kılıç', 'Kelkel' ve 'Baskın' adlı tarihi romanlarını tarihi roman çerçevesinde analiz ederek tanıtmaktır. Türkiye'de pek tanınmayan, ama tanıtılmaya değer Kırgız yazarı Tölögön Kasımbek, tarihi roman türünde başarılı eserler vermiştir. Hokand Hanlığı dönemindeki Kırgız Türklerinin siyasi, sosyal ve kültürel hayatıyla birlikte, XIX. yüzyılın ikinci yarısından itibaren, Kırgız Türklerinin Ruslar tarafından işgal edilmesi, ilk Kırgız tarihi roman yazarı olan Tölögön Kasımbek'in romanları aracılığıyla tanıtılacaktır. Giriş'te, Tölögön Kasımbek'in ele aldığı dönemin tarihçesi ile beraber Kırgız Edebiyatında tarihi romanın yeri ve önemi hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde, Tölögön Kasımbek'in özel ve sanat hayatı ile eserlerinin genel yapısı ele alınmıştır. İkinci bölümde, Tölögön Kasımbek'in 'Sıngan Kılıç', 'Kelkel' ve 'Baskın' romanlarının ana çizgileriyle vakaları, olay örgüleri ile tarihi olaylar arasındaki ilişki ve tarihi kişilerin tarihi roman çerçevesinde nasıl ele alındığı incelenmiştir. 'Tölögön Kasımbek'in 'Tarihi Romanlarında Kırgız Türklerinin Sosyal ve Kültürel Hayatı' başlıklı üçüncü bölümde ise, romanlarda geniş bir biçimde ele alınan Kırgız halkının sosyal ve kültürel hayatı incelenmiştir. Sonuç olarak, Kırgız tarihi roman yazarı Tölögön Kasımbek'in tarihi romanları, yazar tarafından gerçekçi üslupla, tarihi gerçeklere sadık kalınarak aktarılmıştır. Geniş bir tarihi dönemi kapsayan Tölögön Kasımbek'in romanları, yazar tarafından gerçekçi üslupla aktarılmıştır. Yazar, sorumluIll bir tarihi roman yazarı olarak, tarihi gerçeklere mümkün olduğu kadar bağlı kalmıştır. Romanlarda ele alınan olay örgüleri ile tarihi gerçekler arasında pek fark yoktur. Yazar, ele aldığı tarihi periyodun bilinmeyen yönlerini, bu gerçeklere uygun bir şekilde kurgu olayları oluşturarak vermektedir. Tölögön Kasımbek, hem tarihten gelen malzemeyi uygun bir şekilde kullanmış, hem de edebi eser okuma zevkini tattırmaktadır. Bunu halk unsurlarını ustaca ve yerinde kullanarak vermektedir.
Gaziantep evliya menkıbeleri ve kaynakları

oz GAZİANTEP EVLİYA MENKIBELERİ VE KAYNAKLARI YAVUZ, Fatma Yüksek Lisans Tezi, Türk Halk Edebiyatı Tez Danışmanı: Doç. Dr. Fuzuli BAYAT Ocak, 2003, 320 sayfa Bu Çalışmanın amacı, Gazi Antep şehrini manevi kudretleriyle kuşatmış olan evliyaların menkıbeleri ışığmda yöre halkmın inanç yapısını, değerlerini yansıtmaktır. Bu nedenle, gönüllerde mühim bir yer tutan erenlerin menkıbeleri toplanıp incelendi ve gerek Şamanizm, gerekse peygamberler tarihi ve tasavvufla ilgili eserler okunarak bu husustaki inançların kökenine inilmeye çalışıldı. Türklerin eski bakış açılarını kapsayan Şamanist itikatların, kabul edilen yeni din olan İslamiyet'in içinde eriyerek bir sentez halinde tasavvuf cereyanı ile birlikte evliya menkıbelerinin oluşmasında önemli bir yere sahip olduğu gösterilmek istendi. Menkıbelerde en işlek olan motif ve kerametler ele alınarak ayrı ayrı değerlendirilmeleri yapıldı. Ayrıca bu menkıbelerin Gazi Antep'in tarihi, kültürü ve geleneği içindeki yeri belirtilerek böyle bir çalışmanın yöre insanını tanımak açısından ne kadar önemli olduğu vurgulanmaya çalışıldı. IX
İstanbul Sanat ve Edebiyat dergisi (1953-1957) inceleme-dizin

Bilindiği gibi 1950'lerin başında Türkiye'deki siyasi ortam köklü şekilde değişir. Bu değişim toplumun pek çok alanı gibi kültür, sanat ve edebiyat ortamlarını da etkilemiştir. Örneğin çok partili dönemin başlaması ile sanat ve edebiyatta çok sesliliğin geliştiği ifade edilebilir. Özellikle genç kesimin çıkardığı çok sayıda dergi bu ortamı zenginleştirir. Ancak çıkan dergilerden pek çoğu da kısa sürede kapanır. Böyle bir ortamda İstanbul Sanat ve Edebiyat dergisi Mehmet Kaplan öncülüğündeki geniş kadrosu ile edebiyat ve fikir dünyasında dikkat çeker. Mümtaz Turhan, İbrahim Kafesoğlu, Ahmet Kutsi Tecer, Sait Faik Abasıyanık, Asaf Halet Çelebi, Tarık Buğra gibi sanat ve bilim alanının önemli isimleri derginin kaliteli içeriğinde pay sahibidir. Buna rağmen derginin akademik ortamda günümüze dek gözden kaçırıldığı anlaşılmaktadır. İstanbul Sanat ve Edebiyat, Kasım 1953'ten Şubat 1957'ye dek otuz dokuz sayı devam eder. Bu dönemde, ülkenin hemen her alanda tesiri altında kaldığı koşulsuz Batılılaşma fikrine alternatif getirmeye çalışır. Türk-İslam-Batı sentezi şeklinde ifade edilebilecek düşüncesini yalnız teklif etmekle kalmaz. Düşünce ve sanat alanındaki yazılı ve görsel metinleri ile bu yaklaşımı tatbik eder. Bu sayede İstanbul Sanat ve Edebiyat dergisi, Türkiye'nin modernleşme sürecinde izleri görülen söz konusu sentez teorisine Cumhuriyet sonrası dönemde canlı, yenilenmiş ve incelemeye değer bir örnek sunar.
Halk oyunlarının sanat yönünün incelenmesi

Bu çalışma Türk Halk Oyunları üzerine yapılmış çözümleyici bir çalışma niteliği taşımaktadır. Çalışmanın amacı, halk oyunlarının geçmişşten günümüze dek geçen süre içinde ne durumda olduğunu kısaca belirtmek ve halk oyunlarını bilim ve sanat çerçevesinde inceleyerek sonuçlara varmaktır. Bu amaçlar doğrultusunda, çalışmanın birinci bölümünde, araştırma ile ilgili bilgilerin dışında, bilim kavramı çeşitli boyutlarıyla açıklanmış, bilimin içinde yer alan halk biliminin ne durumda olduğu, halk biliminin diğer bilimlerle ilişkisi hakkında bilgiler verilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde, sanat kavramı, tüm özellikleri ve ayrıntılarıyla açıklanmaya çalışılmıştır. Ayrıca sanat kültür ilişkisi ve halk sanatı konusunda da, bugün yapılan yanlışlıklardan bahsedilmiştir. Üçüncü bölümde, bu çalışmanın temel noktasını oluşturan halk oyunları kavramının halk bilimi içindeki yeri ve bilim ve sanatla olan ilişkisi irdelenmiş, bir takım sonuçlara ulaşılmıştır. Sonuç ve öneriler kısmında da, halk oyunları-bilim, halk oyunları-sanat ilişkileri çerçevesinde elde ettiğimiz ve savunduğumuz görüşlere yer verilmiştir. Sonuç olarak; bize göre halk oyunları sahneye gelinceye kadarki sürede bilime yakın, sahneye konulduğundan itibaren ise sanata yakın bir ilişki sergilemektedir.
Edebiyat ve müze: bir roman ve müze olarak masumiyet müzesi

Masumiyet Müzesi, sadece Orhan Pamuk'un yayımlanan son romanının adı değil, bu romanla yakında açılacağı duyurulan bir müzenin de adıdır. Masumiyet Müzesi romanının, içinde barındırdığı müze kurma fikri ve yazarı tarafından İstanbul'da gerçek bir müze mekanına dönüştürülecek olması, bu çalışmanın hareket noktası olmuştur. Romanın kurmaca bir dünyayı gerçekliğe taşıma iddiası, edebiyat ve müzecilik disiplinlerini yan yana getirdiğinden bir karşılaştırmalı edebiyat çalışması için uygun görülmüştür. Edebiyat ve müzeyi bazı ortak bileşenler üzerinden incelemek adına bellek, mekan, zaman ve nesneler olmak üzere dört temel izlek belirlenmiştir. Bu izlekler doğrultusunda Orhan Pamuk'un Masumiyet Müzesi adlı yapıtı hem bir roman hem de bir müze olarak incelenmiştir. Edebiyat ve Müze: Bir Roman ve Müze Olarak Masumiyet Müzesi adlı bu çalışmada amaç, bir edebi metni ve metnin gerçekliğe dönüşeceği mekan olan müzeyi, metnin bize sunduğu ipuçları ışığında ve belirlenen ortak noktalar doğrultusunda yorumlamak, farklı bir okuma önerisi sunmaktır.
Şeyhülislam Yahya divanı'nın bağlamlı dizini ve işlevsel sözlüğü

Sözcükler; bir anlatıcının aktarım amacı, birikimi ve düşünce dünyası ile seçilen veya anlatım gücüyle birlikte ortaya çıkan dil öğelerdir. Bu öğeler bir araya gelerek cümleleri, cümleler, paragrafları; paragraflar da metnin temel kurgusunu ortaya çıkarır. Ancak sözcüklerin anlamları her zaman yalın değildir. Onlar bir arada kullanıldıkları sözcüklerle, cümle içerisindeki konumları veya vurgularıyla farklı anlam değerlerine sahip olabilirler. Yani metni ortaya çıkaran sözcükler metnin kendisinden bağımsız değildir. Bu sebeple onları değerlendirmek; anlamları alt alta sıralanmış salt sözlük çalışmalarıyla değil aynı zamanda metnin bütünüyle mümkündür. İşte bu amaçla ortaya çıkan bağlamlı dizin ve işlevsel sözlük çalışmaları araştırmamızın da asıl konusunu oluşturmaktadır. Bu doğrultuda 17. yy şairlerinden Şeyhülislam Yahya Divanı temel metin olarak seçilmiş, burada her sözcüğün bağlam içerisindeki anlamı tespit edilerek bilhassa şairin üslup, anlam dünyası ve dil hususiyetlerine dair verilere ulaşılması hedeflenmiştir. İnceleme sonucunda; Şeyhülislam Yahya Divan'ının bağlamlı dizini ve işlevsel sözlüğü hazırlanmış, şairin kimliğine ve edebi yönüne dikkat çekilmiştir. Ayrıca Yahya Efendi'nin yaşadığı döneme, dil ve üslup niteliklerine dair yorumlarda da bulunulmuştur.
Zonguldak masalları

Toplumun kültürel yapısı aynı zamanda o toplumun yaşam tarzına yön vermektedir. Toplumu oluşturan en önemli yapı taşlarından biri de masallardır; çünkü masallar var olduğu toplumun kültürel - ekonomik yapısı, yeme-içme alışkanlıkları, adet, gelenek ve görenekleri hakkında bilgi vermektedir. Bu anlamda kültürel değerlerin yaşatılması ve kuşaktan kuşağa aktarılmasında masallar önem taşır. Son yıllarda toplumun masallardan uzaklaştığı görülmektedir. Köylerden şehirlere yaşanan göçler, teknolojinin yaşamda oldukça fazla yer teşkil etmesi gibi sebepler masal anlatıcılarının sayılarını azaltmıştır. Canlı kültür hazineleri olan masallar, bölgeden bölgeye farklılık gösterir. Bu yönüyle düşünüldüğü zaman masalların teknoloji çağı içerisinde kaybolmadan derlenip, yazılı hale getirilmesi sonraki kuşakların masalları tanıması, öz kültürlerinden haberdar olmaları ve bilimsel çalışmalara kaynak olması açısından oldukça değerlidir. Masal çalışmaları incelendiğinde, Karadeniz Bölgesi masal çalışmalarında Zonguldak iline yönelik masal çalışmasının olmadığı görülmüştür. Yapılan bu çalışmada Zonguldak'ın farklı köylerinden derlenen 50 masal, ağız özelliklerine bağlı kalınarak aktarılmıştır. Çalışmada öncelikli amaç, Zonguldak iline ait masal çalışmalarının olmamasından kaynaklanan eksiği gidermek ve bu sayede kültürel değerleri bizden sonraki kuşaklarda aktarmaktır.
Ta'bir-Name

Bu yüksek lisans çalışmasının konusu bir rüya ta'birnamesidir. Eserin yazarı ve yazıldığı dönem bilinmemektedir. Eser elli üç babdan oluşmuştur. Eserin başında her babda geçen kelimeler verilmiştir. Sonra her bölümde bazı nesnelerin rüyada görülmesinin ne anlama geleceği açıklanmıştır. Eser, konusu ve dil özellikleri açısından incelemeye değerdir. Bu çalışma ile adı geçen eserin ses ve şekil özellikleri tespit edilip dizini hazırlanarak tarihi Türkiye Türkçesi araştırmalarına katkıda bulunmak hedeflenmiştir. Bu çalışmada, eser transkripsiyon alfabesiyle yeni Türk harflerine aktarılmış, metindeki bütün kelimeleri içeren ve o dönemin söz varlığının tespitine kolaylık ve katkı sağlayacak dizin hazırlanmıştır. Eserin ses ve şekil özellikleri tezin dil özellikleri bölümünde incelenmiştir.
Türk dilinde yanış adları -Anadolu sahası-

Türklerin hayvancılığa dayalı göçerevli kültürüyle ortaya çıkarak temel giyecek ve çadır ihtiyacını karşılamak için yapılan halı ve düz dokumacılık, daha sonra tüm Türk dünyasında olduğu gibi Anadolu'da da bir görsel sanat haline gelmiştir. Türk halı ve düz dokuma sanatı, Orta Asya kökenli olmasına rağmen, Anadolu'nun Türkleşmesinden sonra da Anadolu'da mükemmel örneklerini vermeye devam etmiştir. Bu sanatın en önemli göstergelerinden biri de halı ve düz dokumalardaki yanışlardır. Türk halı ve düz dokumalardaki yanışlar birçok açıdan değerlendirilebildiği gibi bir dil göstergesi olarak da incelenebilmektedir. Aslında bir görsel sanat ürünü olan yanışlar, dokuyucular tarafından binlerce yıldır Türkçenin sunduğu imkanlar çerçevesinde adlandırılmıştır. Türk dilinin çeşitli yapı özellikleri kullanılarak yapılmış olan bu adlandırmalar, kaynakları ve bu adlandırma süreci sırasında gerçekleşen anlam olayları açısından çeşitlilikler göstermektedir. Bu çalışma, Anadolu sahasındaki yanış adlarının tespit, tasnif ve tahlil edilmesi amacını taşımaktadır. Böylece, Anadolu sahası Türk halı ve düz dokuma ürünlerinde kullanılan yanışların adları, Türkçenin kavramlaştırma veya adlandırma/ad verme gücü ve zenginliği açısından çok önemli bir yere sahip olduğu gösterilmeye çalışılmıştır.
Simav ilçesi halk bilimi ürünlerinde eski Türk inançlarının izleri

Simav ilçesinde bulunan halk bilimi ürünlerinin, eski Türk inançları ile ilişkisini ortaya koymayı hedefleyen bu çalışmanın amacı, yöredeki mevcut inanışların geçmişşten bugüne seyri sırasındaki değişimlerini, çeşitlenmelerini ve bugünkü durumlarını açığa çıkarmaktır. Araştırmada Simav ilçesi merkezi ve merkeze bağlı bir belde ile altı köy esas alınmıştır. Araştırmada gözlem ve mülakatlar neticesinde elde edilen bilgiler ışığında yöredeki inanışlar, uygulamalar, törenler, ayinler vb. hususunda değerlendirmelerde bulunulmuştur. Çalışma üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Türklerin dini, iyeler ve kamlık hususunda bilgiler verilerek yöredeki inanışlardan örneklere yer verilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümü oluşturan insan hayatında önemli törenler ve inançlar başlığı altında geçiş ve bereket törenlerine değinilmiştir. Araştırmanın son bölümünde diğer inanç ve uygulamalar başlığı altında hayvanlara, uğur, uğursuzluk kavramlarına, rüya, renk, halk takvimi ve halk hekimliği konularına dair uygulamalara değinilerek, yörede tespit edilen işlemlerle eski Türk inançlarının ilişkileri ortaya koyulmuştur. Türk inançları içerisinde yer alan inanmaların, yörede uygulanan pek çok pratikte sürdürüldüğü, tören ve ayinlerde eski inanç sistemlerinde var olan işlemlere başvurulduğu gözlemlenmiştir. Hıdrellez ve yağmur duası işlemlerinden, geçiş törenlerinde gerçekleştirilen işlemlere, hastalıkların sağaltmasından, tabiat, evren ve tanrı tasavvuruna dair inanmalarda eski Türk inançlarının izlerinin etkisinin sürdüğü sonucuna varılmıştır. Araştırma içerisinde bahsi geçen inançlar ilçe merkezinde devamlılığını her geçen gün kaybederken, köylerdeki varlıklarının daha canlı oldukları tespit edilmiştir.
Münevver Ayaşlı hayatı, eserleri ve sanatı

Cumhuriyet dönemi edebiyatçılarından Münevver Ayaşlı, hatıra ve roman yazarı olarak tanınmaktadır. Uzun ömrü boyunca Osmanlı idaresinin yıkılışını, Cumhuriyetin kuruluşunu, ihtilalleri ve bunlarla birlikte meydana gelen toplumsal değişimi yakından görmüştür. Bundan dolayı tanıklıklarıyla, üslubuyla edebiyat dünyasının renkli ve ilgi çekici bir simasıdır. Bu tezin amacı, Münevver Ayaşlı'yı hayatı, sanatı ve eserleri çevresinde incelemektir. Böylelikle yazarın Türk edebiyatındaki konumu tam olarak belirlenmeye çalışılacaktır.
Ordu ilinin resmi kaynaklardaki yer adları üzerine incelemeler

Konusu yer adlarını incelemek olan yer ad bilimi, milli unsurlar arasında önemli bir yer teşkil etmektedir. Yer ad bilimi bir milletin kültürü ile coğrafyası arasındaki bağı açık bir şekilde ortaya koymaktadır. Aynı zamanda bir milletin tarih boyunca yaşadığı toprakları işaret etmesi açısından da yer ad biliminin önemi büyüktür. Çalışmada, yer ad bilimine katkı yapmak amacıyla Ordu ili, ilçe ve köy adları değerlendirilmiştir. Ordu yer adları; anlam yönünden, şekil yönünden, söz varlığı yönünden incelenmiş ayrıca Ordu ili ve ilçelerinin tarihçesi hakkında bilgiler verilmiştir. Yapılan incelemelerde Ordu ili yer adlarına Türkçenin damga vurduğu görülmektedir. Diğer diller ise din, sanat, ticaret vb. etkileşimler ile Türkçeye girmiş kelime şekilde yer adlarına yansımıştır.
Sağır Köyü monografisi

İçinde bulunduğumuz coğrafya yüzyıllar boyunca farklı medeniyetlerin ve kültürlerin barındığı yer olmuştur ve bu medeniyetlerden kalma maddi, manevi değerlerle örülüdür. Millet olarak bu coğrafyada yaşamamız ve burada yurt kurmamız sebebiyle hem geçmişş medeniyetlerin bıraktığı mirası alarak hem de bunun üzerine yenilerini ekleyerek bu değerlerimizi daha da zenginleştirmeliyiz. Günümüzde ise bu zengin mirasımız yok olma tehlikesiyle karşı karşıyadır. Millet olarak çok uzun süreden beri zenginleşerek gelişen değerlerimizi bu tehlikeden kurtarmalıyız. Bize atalarımızdan kalma bu miras emanettir ve bizim görevimiz bu mirası daha da zenginleştirerek geleceğe aktarmak olmalıdır. Gelişen teknoloji ve yeni uygulamalara fazla dalarak değerlerimizi unutmamalıyız ve bu yenilikleri sadece hayatımızı kolaylaştıracak kadar almalıyız. Oysa şimdilerde bu yenilikleri gereğinden fazla almaya çalışan, içe kapanık ve sahip olduğu bu zengin mirası unutmaya başlayan bir toplumla karşı karşıyayız. Bu noktada bize düşen üniversitelerimizde yapılan derleme çalışmaları, saha araştırmalarıyla alana inerek yerinde derleme yapmak ve bu değerleri kayıt altına alarak unutulmaktan kurtarmaya çalışmak olmalıdır. Bu sayede ise bize verilen kutsal görevi yerine getirmeli yani değerlerimizi koruyarak ve zenginleştirerek gelecek kuşaklara aktarmalıyız. Yaptığımız çalışmamızda Sağır köyüne ait uygulanan ve unutulmaya yüz tutmuş kültürel değerleri, gelenekleri, örf ve adetleri derleyip kayıt altına almaya çalıştık. Yapılan ön araştırmaların sonrasında sahaya inilmiş ve belirlenen kaynak şahıslarla görüşülerek onlara sorular sorularak derleme yapılmıştır. Yaptığımız derleme sonunda elde edilen veriler dinlenerek ve yazılarak çalışmaya aktarılmıştır. Çalışmamız ağırlıklı olarak alan araştırmasıyla ve derlemeyle ilgili bir köy monografisidir.
Hakim Mehmed Efendi'nin 'Hecsü'l-Hacis ve Hemsü'n-Na'is' adlı lugatı

Kelime anlamı itibariyle bir dilin bütün sözcük ve deyimlerini veya belli bir alandakikelimelerini, belli bir dönemde kullanılmış olan sözcük ve deyimlerin abece sıralamasına uygun verilerek, anlamların açıklandığı ve başka dillerdeki karşılıklarını gösteren eserleresözlük denilmektedir. Kültür ve medeniyetimizde kendisine önemli bir yer edinen sözlükler, bir milletin edebi hafızası konumunda olmakla birlikte Türk kültür ve edebiyatında önemli bir yere sahiptir. Bu sözlüklerden bir tanesi de 18. yüzyılda tercüme yoluyla hazırlanan ve tasavvuf edebiyatı için önem arz eden 'Hecsü'l-Hacis ve Hemsü'n-Na'is'tir. Bu çalışmanın amacı, 18. yüzyılda yaşamış şair/ tarihçi/ devlet adamı Hakim Seyyid Mehmed Efendi'nin 'Hecsü'l-Hacis ve Hemsü'n-Na'is' adlı tercüme eserinin ilmiyöntemlere göre hazırlayarak sözlükçülük alanında yapılacak olan çalışmalara kaynaklık edebilecek bir metin oluşturmaktır. İyi düzeyde Arapça ve Farsça bilen Seyyid Mehmed Efendi'nin İbnü'l-Arabi'den çevirdiği eser, tasavvufi terimleri ihtiva etmesi ve manzum mensur bir şekilde hazırlanması açısından dikkat çekicidir. Her meslek erbabının bir dili olduğu gibi tasavvuf erbabının da kendine özgü bir dili mevcuttur. Sufilerin kendi aralarındaanlaşılabilir bir dil ağı oluşturmaları ve buna önem vermeleri tasavvuf cereyanı açısından önem arz etmektedir. Çalışmamızı oluşturan tasavvufi ıstılahlar işte bu dil ağı içerisinde kendine yer edinmiş terimlerden müteşekkildir. Eserde yer alan tasavvufi terimleri tasavvuf literatürüne kazandırmak ve sözlükçülük geleneğine bakıldığında alışılmışın dışında hazırlanmış olan bu sözlük de kullanılan metotun ilim dünyasına tanıtılması önemli bir husustur. Yapılan bu çalışmada Türk Sözlükçülük Geleneği, Osmanlı Sahasında Sözlükçülük Geleneği, Cumhuriyet Sonrasında Sözlükçülük Geleneği ile Cumhuriyet Dönemi TaavvufiSözlükler hakkında genel bilgiler verilmiştir. Akabinde Hakim Seyyid Mehmed Efendi'nin hayatı, edebi kişiliği ve eserlerine değinilmiştir. Üç nüshası tespit edilen eserin, İstanbul Millet Kütüphanesi Ali Emiri nüshası müellif hattı olması sebebiyle karşılaştırılmalı metinde ana nüsha olarak temel alınmış ve ilmi transkripsiyon sistemine uygun olarak günümüz Latin harflerine aktarımı yapılmıştır. Karşılaştırmalı metin hazırlandıktan sonra eser, şekil ve muhteva açısından incelemeye tabi tutulmuştur.