Cumhuriyet Devri Türk romanında erkek (1923-1938)

Türk toplumunun önemli siyasal çalkantılar içinde olduğu XDC. yüzyıl romanı, insanı çok farklı yönleri ile ele almıştır. Romanların birçoğunda insan, dönemin siyasi yapısını, sosyal değişimleri ve ahlaki değerleri yansıtan bir simge olmuştur. Türk romanları bu uzun süreç içinde, yazarların döneme bakış açılarını yansıtmak bakımından önemli kaynaklar olmuştur. Estetik değer taşımadığı söylenen ilk eserler bile bize, konu alman dönemler hakkında önemli ipuçları vermiştir. 1923- 1938 dönemi Türk romanında, Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemleri, Kurtuluş Savaşı yıllan ve Türkiye'nin yeni yüzü olmak üzere üç ayrı devir anlatılır. Cumhuriyet romanının ele aldığı bu üç dönemde, erkek karakterleri tahlil etmeye çahştığımız tezimiz, dokuz bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında, roman tamümlan ve seçilen romanlar hakkında yapılan akademik yorumlar ele alınmış, ardından romanların erkek karakterleri; fiziksel özellikleri, giyim kuşam tarzları, meslekleri, eğitim-öğretim durumları, aile yapılan, hobileri, idealleri ve dönemin ünlü kahramanlan olmak üzere dokuz bölümde incelenmiştir. Sonuç kısmında yapılan tasnifler değerlendirilmiş, 1923- 1938 dönemi romanlarında erkek karakterler hakkında genel bir yargı çıkarılmaya çahşıhnıştir. Giriş kısmında, erkek karakterlerin tahliline geçmeden önce seçilen romanların kısaca tamtımlanmn yapılmasının eseri, eserde ele alman dönemi ve eserin konusunu hatırlatma açısından uygun olacağı düşünülmüştür. İlk bölümümüz olan 'Fiziksel Özelliklerine Göre Erkekler' başlığı altında erkekler, dış görünüşlerine, yaş durumlarına, hastalık ve sakatlıklarına göre incelenmiş, bu inceleme sonucunda farklı fiziksel özelliklere sahip olan erkeklerin ortak noktalan bir araya getirilmiştir. m İkinci bölümde erkekler, giyim ve kuşamları açısından incelenmiş ve kıyafet açısından ortak kullanımlar bir araya getirilmiştir. Üçüncü bölümde, erkek karakterlerin eğitim öğretim durumları ele alınmıştır. Eğitimin, kişiliğin oluşmasında önemli bir etkisi olduğu bilinci ve karakterlerin eğitim durumlarını inceleyerek, ele alınan romanlardaki erkeklerin; genel eğitim durumunu belirlemek amacı ile yapılan incelemede erkekler okumayanlar, ortaöğretimde okuyanlar, yüksek öğrenim görenler ve evde eğitim görenler olarak beş alt başlıkta değerlendirilmiştir. Dördüncü bölümde, erkekler uğraştıkları mesleklere göre graplandırılmıştır. Dönemde, erkek karakterlerin daha çok ne tür işlerde çalıştığı, bu işlere yaklaşımları ve iş ahlakları incelenmiştir. Mesleklerine göre erkekler bölümü, din adamları, bürokratlar, devlet adamları, hukukçular, yazarlar ve sanatkarlar, eğitim öğretim kurumlarında çalışanlar, askerler, eğlence işlerinde çalışanlar, esnaf-sanayiciler ve diğer meslekler olmak üzere on alt başlıktan oluşmaktadır. Beşinci bölümde, incelenen romanlarda farklı mekanlarda ve sosyal şartlarda yaşayan ailelerin erkek bireylerinin aile içindeki rolleri incelenmiştir. Bu incelemede amaç; bir gelişim ve değişim dönemi olan Cumhuriyet döneminde yazılan eserlerde, değişimin yansımalarını aile içinde görebilmek ve değişim esnasında yaşanan bozulmayı, bozulmanın aşamalarım verebilmektir. 'Hobilerine Göre Erkekler' başlığı altında ele aldığımız altıncı bölüm; erkeklerin değişen veya değişmeyen alışkanlıklarını, eğlence anlayışlarını, kısaca yeni dönemle birlikte yaşamlarında ve kişiliklerinde meydana gelen farklılıkları ortaya çıkarmak amacıyla ele alınmıştır. Erkeklerin yaşadıkları mekanları ele aldığımız yedinci bölüm, eşya- insan ve çevre-insan ilişkisi düşünülerek hazırlanmıştır. Özellikle II. Meşrutiyet'ten sonra çöken konaklardan, yükselen apartmanlara geçiş sürecinde, bir kargaşa döneminin erkek karakterlerini mekanlarla bağdaştırarak, kişiliklerini çözümlemekte yaşadıkları ortamlardan yararlanılmıştır. IV Sekizinci bölümümüzde erkekler, ideallerine göre ele alınmış ve siyasi düşünce tarzları incelenmiştir. Siyasi açıdan büyük bir kargaşanın yaşandığı bu dönemde Cumhuriyetçi erkekler, ittihat ve Terakki yanlıları, devrimciler, Padişah yanlıları ya da idealist olan erkekler tipler irdelenmeye çalışılmıştır. Dokuzuncu bölümde, eserlerde adlan geçen ünlü kişiler ve yazarların kimler olduğu araştırılmıştır. Bu bölümlerde çıkan veriler değerlendirilerek sonuç bölümünde 1923- 1938 döneminin erkek karakterleri ile ilgili genel bir yargı oluşturulmaya çalışılmıştır.