Ocak 2005 - Şubat 2010 tarihleri arasında hastanemizde izlediğimiz tüberkülozlu çocukların retrospektif değerlendirilmesi

Çalışmamızda Ocak 2005- Şubat 2010 tarihleri arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Çocuk Enfeksiyon Bilim Dalı'nda tüberküloz tanısı ile takip edilen 71 olgunun epidemiyolojik, klinik, radyolojik ve mikrobiyolojik bulguları ile tedavi uygulamaları ve sonuçları retrospektif olarak incelendi. Olgularımızın ortalama yaşı 8.2 5.3 yıl ( 2 ay- 17.5 yıl) olup, 36'sı (%50.7) erkek, 35' i (%49.3) kız olarak saptandı. Olguların 32'sinin (%45.1) akciğer TB, 37'sinin (%52.1) akciğer dışı TB, ikisinin de (%2.8) akciğer TB + akciğer dışı TB olduğu görüldü. Akciğer dışı TB olguları içinde TB plörezi 14 (%19.7) olgu ile ilk sırada, TB lenfadenit 4 (%5.6) ikinci sırada yer almaktadır. Akciğer TB' lu olguların yaş ortalaması 5.9 yıl, akciğer dışı TB olguların yaş ortalaması 10 .1yıl olup olguların % 29.5' i beş yaş altında saptanmıştır. 0-4 yaş arasındaki olguların % 30' unu, 5-12 yaş arasındaki olguların % 48,3' ünü ve 13-17. 5 yaş arasındaki olguların % 77.3' ünü AC dışı TB olguları oluşturduğu saptandı. Ondokuz (%26. 8 ) olguda ev içi, 19 (%26.8) olguda yakın çevre teması olmak üzere 38 (%53.6) olguda temas öyküsü mevcuttu. Elli bir (%71.8) olgunun aşılı diğer olguların aşısız olduğu saptandı. Olguların ortalama tüberkülin cilt testi reaksiyonu 13.4 8.4 mm (0-30 mm) olup olguların 43'ünde (%60.5) TCT pozitif saptandı. Tüm olgulara aile taraması yapılmış, on dört (%19.7) olgunun aile taramasında aktif tüberküloz vakası tespit edildi. En sık başvuru yakınmalarının ateş (%62), öksürük (%57.7), balgam çıkarma (%21.1), gece terlemesi (% 19 .7), halsizlik (%16.9), göğüs ağrısı (%15.5), iştahsızlık-kilo kaybı (%14.1) ve karın ağrısı (%14.1) olduğu görüldü. Tutuluma göre değişmekle birlikte en sık fizik muayene bulguları; patolojik akciğer dinleme bulguları (%59.2), servikal lenfadenopati (%7), asit ve/veya batında distansiyon (%7), dispne (%5.6) ve büyüme geriliği (%5.6) olarak saptandı. Bronkopnömonik infiltrasyon (%39.5), plevral effüzyon (%23.9), hiler-mediastinal lenfadenopati (%22.5) en sık patolojik AC grafisi bulguları olup %25. 3 olgunun AC grafisi normaldi. Olguların 65 tanesinde vücut sıvı örneklerinde aside dirençli basil araştırılmış, altısı AC TB olgularında, üçü AC dışı TB, biri AC TB+ AC dışı TB olgularında olmak üzere 10 (% 14.9) olgunun vücut sıvı örneklerinin yaymasında aside dirençli basil gösterilmiştir. Olguların 66 tanesine tüberküloz spesifik kültür yapılmış, 13 (%19.6) olguda Mycobacterium tuberculosis izole edilmiştir. İki olguda izoniazid ve bir olguda streptomisin direnci olmak üzere toplam üç olguda ilaca dirençli suş üremiştir. On beş olguya biyopsi ile tanı konuldu. Tüberküloz için pirazinamid istenen 31 olgunun beş (%16) tanesinde pozitiflik saptanmıştır. Olgularımızın ortalama sedimantasyon değeri 39.2 31.2 mm/saat, ortalama C-reaktif protein değeri 56.2 53.3 mg/L olarak saptandı. Beş olgudan gönderilen ADA düzeyi 2 olguda yüksek iken 3 olguda normal düzeyde gelmiştir. Hastalığa ait şikayetlerin başlaması ile TB tanısı konularak tedavi başlanması arasındaki süre 0 ile 365 gün arası olup ortalama 35.6 gündür. Olguların hastaneye yatış süreleri en az 0, en çok 71 gün olarak saptanmış olup ortalama 15.2 11.8 gün olarak hesaplanmıştır. Olguların 61' i (%85.9) öngörülen tedavi süresini tamamladığı, yedi (%9.8) olgunun tedavisinin devam ettiği, iki (%2.8) olgunun ise tedaviye uyumsuz olduğu saptandı. Bir (%1.4) olgu ise taburcu olduktan bir ay sonra kontrole gelmiş takibinde tedavisiyle ilgili bilgiye ulaşılamadı. Tüberküloz menenjitli olguların birinde motor ve dil gelişim alanında gerilik gelişmiş, ikisinde ise hidrosefali nedeniyle ventrikülo-peritoneal şant takılmıştır. Tedavisini tamamlayan ile tedavisi devam eden 68 (%95.7) olguda başvuru semptomlarının düzeldiği tespit edildi ve ölümle sonuçlanan vaka yoktu.