Asitler ve bazlar konusunda öğrencilerde var olan alternatif kavramların giderilmesinde kullanılan analoji ve kavramsal değişim metinlerinin kavramsal değişimi sağlamada etkililiğinin karşılaştırılması

Bu çalışma İlköğretim 8. sınıf fen bilimleri dersinde asitler ve bazlar konusunda öğrencilerde var olan alternatif kavramları tespit etme ve gidermede kullanılan analoji ve kavramsal değişim metinlerinin kavramsal değişimi sağlamada etkililiğinin karşılaştırılmasını amaçlamaktadır. Araştırmada çift deney gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Çalışmanın pilot uygulaması 2014- 2015 eğitim öğretim yılında Denizli ili Merkeze bağlı bir ortaokulda 8. sınıfta öğrenim gören toplam 50 öğrenci ile (25'i analoji grubu, 25'i KDM grubu) araştırmacı tarafından yürütülmüştür. Çalışmanın asıl uygulaması ise 2015- 2016 eğitim öğretim yılında Denizli İli Merkezde bir ortaokulda 8. sınıfta öğrenim gören toplam 40 öğrenci ile (20'si analoji grubu, 20'si KDM grubu) yürütülmüştür. Mevcut 8. sınıflar rastgele analoji ve KDM grubu olarak belirlenmiş, asit ve bazlar konusu bir grupta analoji yöntemi kullanılarak işlenirken diğer grupta kavramsal değişim metinleri kullanılarak işlenmiştir. Her iki grupta dersler aynı deneylerle desteklenmiştir. Çalışmada veri toplama aracı olarak Demirci (2011)'in çalışmasında kullanılan, iki aşamalı çoktan seçmeli test formunda hazırlanan Asit Baz Kavram Testi ön test ve son test olarak kullanılmıştır. Asıl uygulamada ABKT'nin yanı sıra ön test sonuçlarının değerlendirilmesinden sonra kavramsal değişim performanslarına göre her bir gruptan 3'er öğrenci olmak üzere toplam 6 öğrenci ile yarı yapılandırılmış mülakatlar yürütülmüştür. Verilerin analizi için SPSS 17, paket programı kullanılmıştır. Verilerin analizinde her iki grubun ön test ve son test verilerine Shapiro-Wilk testi uygulanarak dağılımın normalliği test edilerek normal dağılım göstermekte olduğu kabul edilmiş, parametrik testlerden bağımsız örneklem t-testi kullanılmıştır. Pilot uygulamada her iki grupta yer alan öğrencilerin ABKT ön test puanları arasında bağımsız gruplar t testi yapılmış, gruplar arasında ABKT ön test puanları bakımından anlamlı bir fark olmadığı görülmüştür (t(48)=1, 453 :p>0,05). Uygulamadan bir hafta sonra ABKT son test olarak uygulanmış, gruplar arasında son test puanları bakımından anlamlı bir farklılık oluştuğu görülmüştür (t(48)=5, 834 :p<0,05). Asıl uygulamada ise yine her iki grubun ön test ve son test verilerine Shapiro wilk testi uygulanarak dağılımın normalliği test edildikten sonra ABKT ön test puanları arasında bağımsız gruplar t testi yapılmış, gruplar arasında ABKT ön test puanları bakımından anlamlı bir fark olmadığı görülmüştür (t(38)=-,334:p>0,05). Uygulama sonrası son test puanları arasında bağımsız gruplar t testi yapıldığında her iki grup arasında ABKT son test puanları bakımından anlamlı bir farklılık oluştuğu görülmüştür (t(38) = 2 ,814: p<0, 05 ). Bu veriler analojilerin ve kavramsal değişim metinlerinin öğrencilerdeki alternatif kavramlar da kavramsal değişimi sağlamadaki etkili olduğunu gösterirken, asit-baz konusunda kavramsal değişimi sağlamada analoji yönteminin kavramsal değişim metinlerine göre daha etkili olduğunu da göstermektedir.