turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
İzmir Milli Kütüphane'de 2009/1 numarada kayıtlı şiir mecmuasının Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesi'ne göre tasnifi (61ᵇ - 121a v.)

Bu çalışma İzmir Milli Kütüphane'de 2009/ 1 yer numarası ve Mecmu'a-i Eş'ar adı ile kayıtlı olan mecmuanın 61 - 121 varaklarında bulunan şiirlerin çeviriyazısını, Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesi'ne uygun olarak tasnifini, incelemesini ve tanıtımını içermektedir. Mecmua, 16, 17, 18. ve 19. yy. şairlerinin şiirlerini içermektedir. Mecmuada büyük bir kısmı gazel olan toplamda 187 manzume vardır. Bu çalışma altı bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde çalışmanın konusu, amacı, önemi ve çalışmada cevabı aranan sorulara yer verilmiştir. İkinci bölümde mecmualar ve şiir mecmuaları ile ilgili genel bilgilere değinilmiştir. Üçüncü bölümde çalışma hazırlanırken izlenen yol haritası anlatılmış; dördüncü bölümde çalışmaya konu olan mecmua; nüsha tavsifi, tertip özellikleri, muhtevası, içinde barındırdığı şair, şairlerin yaşadığı yüzyıllar, kullandıkları nazım şekilleri ve sayısı, şiirlerde kullanılan vezinler açısından incelenmiş ve tanıtılmıştır. İnceleme verileri MESTAP tablolarına yansıtılmıştır. Beşinci bölümde 61 -121 sayfa aralığının çeviri yazısıyla birlikte şairlerin yayımlanmış divanları ve hazırlanan tezler ile mecmuadaki şiirlerin karşılaştırması yer almaktadır. Altıncı bölümde ise çalışmada ulaşılan sonuç bulunmaktadır.
İ Mun-Gu ve Nurullah Ataç'ın denemeciliğinin karşılaştırmalı çalışması

Deneme; yazarın özgürce seçtiği bir konuda duygu, düşünce ya da yaşadıklarını konuşma havası içinde okura sunan, genellikle orta uzunlukta bir düzyazı biçimidir. Bu tanım, deneme için yapılan genel bir tanımdır. Deneme deyince Dünya Edebiyatında akla ilk gelen isim Montaigne'dir. Deneme, bir nevi onunla anlam bulmuştur diyebiliriz. Denemeci bir dil ustasıdır. Bilgiyi, gerçeği yaşantıya dönüştürebilmesi büyük ölçüde onun bu ustalığına bağlıdır. Denemecileri, gazete yazarlarından, eleştirmenlerden, felsefecilerden ayıran yanı da anlatacaklarını dilin incelikleri içinde vermeleridir. Çalışmamızın ilk bölümünde denemeci ve eleştirmen olan Nurullah Ataç'ın edebi kişiliği, hayatı ve yaşadığı dönem bütün yönleriyle ele alınmıştır. 1920'lerde başlayıp 50'lerde sona eren yazı serüveninde yazarın edebiyatımıza olan katkıları ve denemeci olarak edebiyatımıza getirdiği yenilikler anlatılmıştır. Çalışmamızın ikinci bölümünde ise Koreli deneme ve roman yazarı olan İ Mun-Gu ele alınmıştır. Aynı şekilde yazarın edebi kişiliği, hayatı ve yaşadığı dönem değerlendirilmiştir. İ Mun-Gu, 1970'li yıllarda Kore'nin sanayileşmesiyle ekonomik krize giren kırsal kesimin sorunlarını, acılarını eserlerinde sürekli dile getirdiği için 1970'li yıllarda 'Kırsal Kesimin Yazarı' diye adlandırılarak yükselişe geçmişştir. Eserlerini yazarken çoğunlukla hiciv sanatını kullanmayı tercih etmiştir. Bu çalışma sonucunda iki yazarın da kendi ülkelerinin edebiyatına büyük katkıda bulunduklarını, ülkelerinde yaşanan sorunlara kayıtsız kalmayıp bunu dillendirerek belli bir kesime halkın şikayetlerini, isteklerini iletip toplumun ve edebiyatın sorunlarına çözüm bulmak istediklerini söyleyebiliriz. Toplumun sorunlarına, isteklerine kayıtsız kalan, gerekeni yazmayan kişi zaten edebiyatçı olamaz. Edebiyatçı çağının düşünce ve eyleminden sorumludur. Bu önemli iki yazar edebiyata yansıyanın hayata da yansıyacağı düşüncesiyle eserlerini kaleme almışlardır.
Cumhuriyet Döneminde mevlevilik üzerine araştırma yapan ilim adamları ve Fridun Nafiz Uzluk

Büyük mutasavvıf ve düşünür Mevlana Celaleddin-i Rumi'nin hayatını, eserlerini ve Mevlevilik tarikatıyla ilgili çalışmaları konu edinen bu araştırma, bir giriş, iki bölüm ve bir sonuçtan oluşmaktadır. Girişte Mevleviliğin tarihçesi, kültür ve edebiyatımızdaki yeri, bu konuda eser veren yetkin ilim adamı ve araştırmacıların çalışmalarından istifadeyle kaleme alınmıştır. Birinci bölümde, Cumhuriyet Döneminde Mevlana ve Mevlevilik üzerine araştırma yapan ilim adamlarından, bu konu üzerine yoğunlaşmış olan on beşinin biyografisi kronolojik sırasıyla ele alınmış, eserleri verilmiş ve konuyla ilgili çalışmalarına değinilmiştir. Ayrıca bölümün sonunda söz konusu 15 şahsın dışındaki şahıslara ve kurumlara ait çalışmaların alfabetik bir listesi sunulmuştur. İkinci bölümde, mesleki çalışmalarının yanı sıra, ömrünü Mevlana, Mevlevilik, Türk Kültürü ve Tarihi çalışmalarına adamış olan Prof. Dr. Nafiz Uzluk'un biyografisi ve araştırmaları müstakil olarak ele alınmış, bu vesileyle Selçuk Üniversitesi Selçuklu Araştırmaları Merkezi'ndeki Uzluk Arşivi tanıtılmıştır. Böyle bir konunun tez olarak alınmasının sebebi bu alandaki boşluk ve ihtiyaç kadar, Selçuklu Araştırmaları Merkezi'ndeki Mevlana Bölümü ve Uzluk Arşivi'ndeki zengin malzemenin varlığı olmuştur. 109
Münşe'at-ı Nabİ ve Münşe'at-ı Nabİ'de XVII. yüzyıl yansımaları

Bu tez çalışmasının amacı, XVII. yüzyıl Klasik Türk Edebiyatı'nın en önemli simalarından olan Yusuf Nabi'nin nesir alanındaki eserlerinden olan ve hayatı boyunca değişik kimselere yazdığı mektuplarından oluşan Münşe'at adlı eserini, ilmi usullere uygun olarak gün yüzüne çıkarmak, Nabi'nin özel ve edebi yaşantısı hakkında bilinmeyenleri tespit etmek, yanlış bilinen bilgiler varsa bunları düzeltmek ve bu çerçevede yapılacak çalışmalara birinci elden veri hazırlamaktır. Münşe'at-ı Nabi'nin Türkiye ve dünyanın çeşitli ülkelerindeki yazma eser kütüphanelerinde yüz yirmi sekiz nüshasının bulunduğu tespit edilmiş, bunlardan yüz on altısına ulaşılmış, elde edilen bu nüshalar ilmi usullere uygun olarak incelenerek tavsifleri yapılmış, tavsif ve incelemelerden hareketle de en uygun nüsha şeceresi oluşturulmaya çalışılmış ve böylece metin tenkidi yoluyla orjinal metne en yakın metin, transkripsiyon sistemine uygun olarak ortaya konmuştur. Eserin tenkitli metni kurulduktan sonra Giriş kısmında; inşa, Münşe'at ve mektup kavramları üzerinde durulmuş ve daha sonra Münşe'at'ın mümkün olabilecek her açıdan geniş bir incelemesine yer verilmiştir. Bu incelemede; metinlerin muhtevası, dil ve üslup özel-likleri, muhatapları, tarihleri vs. tespit edilmeye çalışılmış, mektupların muhatapları üzerinde de ayrıca durularak bu şahısların Nabi ile olan ilişkileri ele alınmıştır. Bunun akabinde gelen bölümde ise, Münşe'at-ı Nabi'ye etki eden XVII. yüzyıl hususiyetleri; siyasi, tarihi, kültürel ve en önemlisi de edebi açılardan tespit edilmeye çalışılmıştır. Son olarak, Münşe'at-ı Nabi'den elde edilen bulgu ve bilgiler Sonuç bölümünde ortaya konmaya çalışılmıştır.
Sait Faik Abasıyanık'ın eserlerinde biyografik unsurlar

Türk edebiyatının temel yapı taşlarından biri olan Sait Faik, yazdığı şiir, roman ve özellikle de hikayeleri ile Modern Türk edebiyatında yeni bir dönem açmıştır. Sait Faik'in eserlerinde ilk göze çarpan özellik, kendi hayatı ile eserleri arasındaki müthiş uyumdur. İlk kitaplarından itibaren başlayan bu özellikleson kitaplarına kadar devam eder. Eserleri adeta yazarın hayatını kronolojik bir düzlem içinde okuyucunun önüne serer. Anne-babası ve dedesinden çocukluğuna dair aklında kalan anılara, aldığı eğitimden gittiği okullara, hayatına giren kadınlardan yaşadığı, hayatında iz bırakan şehirlere, yurt dışı deneyimlerinden insan sevgisi ve yaşama arzusuna, duygu ve düşüncelerinden, yapmaktan hoşlandığı eylemlere, hayallerine, sevdiği sokaklar, parklar ve kahvelere kadar yaşamına dair herhangi bir kesitin izlerini eserlerinde bulmak mümkündür. Bu çalışmanın amacı Türk edebiyatında önemli bir yeri olan Sait Faik'in eserlerindeki biyografik unsurları, akademik veriler ışığında, biyografik okuma yöntemiyle bütüncül bir şekilde ortaya çıkarmaktır.
Ayfer Tunç'un romanlarında şahıslar dünyası

Hayatın kurgusunu, sınırlılıkları ve imkanları dahilinde esere aktaran yazarlar insa-nı olabileceklere, bir değil, birkaç hayat sunarak hazırlama çabasındadırlar. Roman, hayata hazırlama noktasında sınırları en geniş olan edebi türdür. Edebiyatımızda yirmi beşinci yılını tamamlayan Ayfer Tunç, popülariteye yönel-meden, kaliteli ve yoğun içerikli edebi eserler ortaya koyan bir sanatçıdır. Romanları ede-biyatımızda -sadece kadın yazarlar arasında değil- kalıcı olacağını düşündüğümüz bir ya-zardır. Çalışmamızın birinci bölümünde Ayfer Tunç'un hayatına ve edebi kişiliğine ikinci bölümde ise eserlerinin isimlerine yer verilmiştir. Günlük hayat kurgusuna uygun olarak insanları yaşadıkları yerdeki insanlar çevresinde ele alan yazarımızın şahıslar dünyası te-zimizin üçüncü bölümünü oluşturmaktadır. Bu bölümde romanın tanıtımı ve özetinden sonra, şahıslar başkişi, norm karakter, kart karakter ve fon kişiler başlıkları altında ince-lenmiştir. Şahıslar dünyası baş kişiler ve diğerlerinin birbirleri ile olan ilişkilerini ortaya ko-yacak şekilde tablolaştırılmıştır. Bir Deliler Evinin Yalan Yanlış Anlatılan Kısa Tarihi ro-manında ise şahıs kadrosunun kalabalıklığı ve ilişkilerdeki karmaşa sebebiyle tablolaştırma yapılamamıştır. Şahıslar hayattaki gerçekliğin romana uygulanışının sonucunu somutlaştırmak amacıyla cinsiyetlerine göre, mesleklerine göre, öğrenim durumlarına göre ve romanlarda belirtildiği şekilde gayrimüslim ve farklı etnik kökene mensup kişiler olarak tasnif edilmiş-tir.
Orta öğretim birinci sınıf dil ve anlatım dersi yazılı sınav soruları üzerine bir alan araştırması

çalısma ile, Dil ve Anlatım dersi yazılı sınavlarında kullanılan soruların ölçme ve değerlendirme niteliklerinin ortaya konulması amaçlanmıstır. Örneklem olarak Kırsehir ili belirlenmis ve soruların niteliklerinin ortaya çıkarılması için örneklemde yer alan 38 Türk Dili ve Edebiyatı ögretmeninden 2006- 2007 eğitim ögretim yılı I. dönemine ait 555 yazılı sorusu toplanmıstır. 9. sınıf Dil ve Anlatım dersi yazılı soruları toplandıktan sonra ögretmenlere 50 maddelik bir anket uygulanmıstır. Bu anketin I. bölümünde mezun olunan okul, bölüm, cinsiyet, kıdem yılı, ölçme vedeğerlendirmeye yönelik hizmet içi egitim alınıp alınmadıgı hususu ile ilgili sorular yer almaktadır. Anketin II. bölümünde ise ögretmenlerin ölçme ve değerlendirme konusundatutumlarını ortaya çıkarmaya yönelik sorular bulunmaktadır. I. bölümdeki kisisel bilgiler ile II. bölümdeki sorulara verilen cevaplar karsılastırılmıstır. Ögretmenlerin ölçme ve değerlendirme ile ilgili görüslerinin cinsiyet, mezun olunan okul ve bölüm, hizmet içi egitim alıp almama gibi kisisel bilgiler ile anlamlı bir iliskisi tespit edilememistir, ancak kıdem yılı ile ölçme ve değerlendirme nitelikleri arasında dogru yönde bir anlamlılığınolduğu tespit edilmistir. Yazılı sınavlarda hazırlanan soruların niteliklerinde 21-25 yıl kıdem ile 6-10 yıl kıdem arasında birinci lehine anlamlı fark olduğu bulunmuştur. Yani hizmet süresi daha fazla olan ögretmenlerin ölçme değerlendirme bakımından daha nitelikli sorular sordukları söylenebilir. Egitim-ögretim yılının I. döneminde okullardan toplanan sorular, Bloom'untaksonomisi esas alınarak sınıflandırılmıstır. Toplanan 555 sorunun 305'inin (%54,95)bilgi, 37'sinin (%6,66) kavrama, 206'sının (%37,11) uygulama, 3'ü (%0,54) analiz, 4'ü(%0,72) sentez düzeyindedir. Degerlendirme düzeyinde soru ise tespit edilememistir. Ögretmenlerin anket sorularına verdikleri cevaplardan elde edilen veriler ile yazılısorularının arastırmacı tarafından değerlendirmesinden elde edilen veriler karsılastırılmıstır. Bu verilerin karsılastırılması sonucunda ögretmenlerin teorik bilgileri ile uygulamaları arasında farklılıklar olduğu tespit edilmistir.
Burhan-ı Katı da yer alan Türkçe sözcükler ve deyimler dizini

Bu çalışmada 17. yüzyılda Muhammed Hüseyin b. Halef et-Tebrizitarafından ? Burhan-ı Katı' ? adıyla Farsça sözcüklere Farsça karşılıklarverdiği Mütercim Ahmet Asım Efendi tarafından ? Tıbyan-ı Nafi' DerTerceme-i Burhan-ı Katı' ? ismiyle Türkçeye çevrilmiş olan sözlükteki Türkçe sözcükler ve deyimler üzerinde çalışılmıştır. Burhan-ı Katı' Farsça yazılmış sözlüklerin en önemlilerinden biridir. Aynı zamanda bu sözlük Türk Dili ve Edebiyatı alanında çalışma yapanlarınbaşvurduğu önemli kaynaklardandır. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde Türkçe sözcükler tespit edilmiş ve bu sözcüklerin Türkçeye göre dizini yapılmıştır. İkinci bölümünde, arkaik Türkçe sözcükler bulunmuş, sözlüğün basma nüshasındanyararlanılarak Arap harfli yazılışları verilmiş, sözcüklerin Türkçe sözlüklerdenkarşılıkları bulunmuş, dizinleri yapılmıştır. Üçüncü bölümde sözlükte geçen deyimler ve deyimleşmiş ifadeler bulunmuş, karşılıkları verilmiş, dizinleriyapılmıştır.
Recht in krisenzeiten in der literatur von Isa

Franz Kafka'nın Dava'sının Melih Cevdet Anday'ın İsa'nın Güncesi adlı romanına etkisi açık olmakla birlikte, ele alınan romanlar arasındaki ilişki, basit bir esinlenmenin ötesinde, derin bir akrabalığa işaret etmektedir. İncelenen romanlardaki alışılmadık davaların ele alınış biçimi, bugün de hala güncel olan, benzer hukuki sorulara dikkat çekmektedir. Romanların karşılaştırmalı analizi, modernitenin, toplumsal farklılıklar ve iki roman arasındaki altmış yıla rağmen, değişik kültürlerde hukuk felsefesine ilişkin benzer sorunlara yol açtığını göstermektedir. Ulus devletlerinin kurulması ve demokrasinin gelişmesiyle ortaya çıkan kriz kalıcı olmuş, dünya savaşları ve askeri darbeler arasında olağan hale gelen olağanüstü hal modern dönemin hukuki durumu haline gelmiştir. Eserlerin incelenmesi, hukukun kaynakları konusunda yaşanan çatışmanın olağanüstü halin hukuki sebeplerinden olduğunu göstermektedir. Doğal hukuk ve pozitif hukukun paralel varlığının yol açtığı uyumsuzluk, incelenen eserlere grotesk bir karakter vermektedir.
Veysi Divanı tahlili

Bu yüksek lisans tezimizin konusu 'Veysi Divanı Tahlili' dir. Hatırlanacağı üzere Veysi, XVII. yüzyıl Divan şairlerinden biridir ve daha fazla nasirliğiyle meşhurdur. Fakat biz bu çalışmamızda onun daha az bilinen yönünü, doğrusu şairliğini ele almaya çalıştık. Bu uğurda, o zamanın geleneğine göre şiirlerinin bir araya getirildiği Divanı'nı inceledik. Başta kasideler olmak üzere diğer nazım biçimleri ve gazelleri üzerinde tahlil çalışmaları yaptık. Bunun sonucunda ortaya çıkan netice, Veysi'nin, nesir yazarlığı yanı sıra, çok başarılı şiirler yazan bir Divan şairi olduğu yönündedir. Bundan sonra, bu konuyla ilgili yapılacak diğer çalışmaların, bu düşüncemizi doğrular nitelikte olacağı kanaatindeyiz.
Caferi Baba ve Divanı

Biyografik kaynaklarda yaşamına ilişkin herhangi bir kayıt bulunmayan Caferi ile ilgili bilgileri, günümüze ulaşan tek eseri olan Divanı'ndan yola çıkarak elde ediyoruz. Şiirlerinde kullandığı dil özellikleri dikkate alındığında onun 16. asır şairlerinden olduğunu görüyoruz. Gerçek adının Pir Ahmed olduğunu zikrettiği Farsça şiiri, ayet ve hadislerden yaptığı alıntılar ve kullandığı terkipler, şairin Arapça ve Farsça'ya vakıf olduğunu göstermektedir. Şiirlerinden koyu Alevi inanca sahip olduğunu anladığımız Caferi'nin şiirleri, Alevi-Bektaşi şiirine has özellikler gösterir. Şiirlerinden anladığımız kadarıyla Caferi, inancı gereği hiç evlenmemiş, kendisini inancını yaymaya adamış, müfrit bir mutasavvıf şairdir. Yine bir manzumesinden anladığımıza göre Şiilerce kutsal kabul edilen Meşhed'deki Ali er-Rıza türbesini ziyaret etmiş, hac vazifesini yerine getirmiştir. Bu tezde Divan'ın Türkiye kütüphanelerinde bulunan üç nüshasından faydalanılmıştır. Bir şiirin (85. şiir) tenkitli metni oluşturulurken dört nüsha esas alınmıştır. Divan, dini-tasavvufi ve sosyal açıdan incelenmiştir. Caferi şiirlerinde bazı Arapça ve Farsça terkiplere rağmen genelde anlaşılır bir dil kullanmıştır. Eski Anadolu Türkçesi'ne ait kelime ve eklere şiirlerinde yer vermiştir. Aruz ölçüsüne uydurmak için Türkçe kelimeleri 'n'ider, k' evvel...' şeklinde kullanmıştır. Divan nazım şekilleri, ölçü ve kafiye bakımından incelendiğinde, müstensihten kaynaklandığını düşündüğümüz hatalar dışında Caferi'nin başarılı bir şair olduğunu görüyoruz. Divan'ın muhtevası çeşitli açılardan tahlil edilmiştir. Bu incelemede Caferi'nin genel anlamda dini-tasavvufi, özel olarak Alevi-Bektaşi edebiyatına ait mefhumlan yerinde ve anlamına uygun olarak kullandığı görülmektedir. Şair, ayet ve hadisleri ya aynen ya kısmen ya da mealen şiirlerinde işlemiştir. Caferi ayet ve hadisleri anlamına uygun olarak yerleştirmiş, bu sözlerden fazlasıyla faydalanmıştrr. Koyu Alevi inanca sahip olan Caferi, Allah Hz. Muhammed, Hz. Ali ve on bir imama derin sevgi besleyen bir şairdir. Şiirlerinde baştan sona bu sevgisini dile getirmiştir. Fatma Zehra BEDİR
El Medhal Fi Coğrafya adlı eserin transkripsiyonlu metni ve sözlüğü

Yüksek lisans tezi olarak hazırlanan bu çalışmada, Hüseyin Rıfkı Tamani'nin El Medhal Fi Coğrafya adlı eseri incelenmiştir. III. Selim döneminde kaleme aldığı bu çalışmada matematik, geometri, astroloji ve coğrafyaya ait terimler kullanılarak aradaki ilgi açıklanmaya çalışılmıştır. Eserin 1266/ 1850 tarihli ikinci baskısı daha önce Mehmet Parmaksız tarafından yüksek lisans tezi olarak incelenmiştir. Daha önce incelenen tezde yalnızca eserin Mehmet Parmaksız tarafından okunabilen yerleri mevcuttur. Sözlük ve transkripsiyonlu birebir aktarım söz konusu değildir. Ayrıca okunamayan yerler çeşitli işaretler konularak geçilmiştir. Yeniden okunan çalışmada eser eksiksiz ve transkripsiyonlu çevrilerek ele alınmıştır. Eser, 19. yüzyıl Klasik Osmanlı Türkçesi dönemine özgü dil özellikleri başta olmak üzere, çoğu konuda bilimsel terminolojiye dair önemli malzeme içermektedir. Bununla beraber devrinin bilim anlayışına da hizmet eden değerli bilgiler sunmaktadır. Çalışma giriş, inceleme, metin ve sözlük olmak üzere dört bölümden oluşmaktadır. 'Giriş' bölümünde eserin içeriğine değinildikten sonra, incelememize konu olan eserin yazarının hayatı ve eserleri, eserlerinin konusu, içeriği ve nüshaları, eserlerinin hazırlanmasına kaynaklık eden eser ve kişiler hakkında bilgiler verilmiş; El Medhal Fi Coğrafya adlı eserin Türk dili tarihi açısından öneminden bahsedilmiştir. 'İnceleme' bölümünde eserin dil ve yazım özellikleri incelenmiştir. 'Metin' bölümünde eser, çeviri yazı işaretleriyle Latin harflerine aktarılmıştır. Çalışmadaki amaç eseri daha önce yapılmış olan çeviri yazılı metinden daha okunaklı ve anlaşılır şekilde düzenlemek olmuştur. Ayrıca eser, üzerinde yapılan çalışmalara ek olarak eski cilt özellikleri ve sözlüğü noktasında ayrıntılı incelenmiştir. Tez yazım aşamasında çoğu kaynak incelenerek eserin yapısına uygun şekilde hareket edilmiştir. 'Sözlük' bölümünde metni oluşturan sözcükler, alfabetik sıraya göre dizilmiş ve metin içi anlamlarına bakılarak anlamlandırılmıştır. Coğrafya, geometri, astroloji ve matematik terimlerini de içeren sözlük kısmında, terimler detaylıca açıklanmıştır. Çalışma neticesinde kimi okuma yanlışları ilgili kaynaklardan teyit edilerek düzeltilmiştir. Eser, sonuna eklenen sözlükle beraber tamamlanmıştır.
Türk tiyatrosunda varoluşçuluk

Türk edebiyatında varoluşçuluğun ilk etkileri 1950'li yıllarda akımı tanıtıcı yazılarıngazete ve dergilerde yayımlanmasıyla başlamıştır. Varoluşçuluk akımı, diğer felsefeakımlarında olduğu gibi bilimsel yazı türleriyle değil; edebi metin türleriyle ortaya çıkmıştır. Bu yüzden de varoluşçuluk akımının edebiyatla kurmuş olduğu ilişki diğer felsefe akımlarına göre daha kuvvetlidir. Edebiyatımızda özellikle 1960 ve 1970'li yıllarda etkisi artarak günümüzde de devam etmektedir. Çalışmamızda özellikle hikaye, roman ve şiir gibi edebi türlerde etkisi görülenvaroluşçuluk akımının, diğer yazmış oldukları metin türlerinde bu akımı bilinçli olarak tercih eden yazarların tiyatro türünde yazmış oldukları eserlerde de etkisinin olduğugösterilmektir. Varoluşçuluk akımının temel konuları olan yabancılaşma, yalnızlık, intihar, modern yaşamın insan üzerindeki etkileri incelemiş olduğumuz metinlerde ana konu ve tem olarak karşımıza çıkmaktadır. Varoluşçuluğun temel değerleri yazılmış olan tiyatro metinlerinde, tiyatronun türünün olanakları kullanılarak metin kahramanlarınındiyaloglarında, kahramanların ruh hallerinin anlatıldığı açıklayıcı bölümlerde ve dekordüzenlenmelerinde karşımıza çıkmaktadır. Tez çalışmasının ilk bölümünde Türk edebiyatında varoluşçuluk akımının nasıl ortaya çıktığı ve etkilerinin nasıl oluştuğu üzerinde durulduktan sonra Bilge Karasu, GünerSümer ve Oğuz Atay'ın tiyatro türünde yazmış oldukları eserlerindeki etkileri gösterilmeye çalışılmıştır. Çalışmamızdaki birincil kaynaklar yazarların basılı olan tiyatro metinleridir. Bu metinlerden hareketle tiyatromuzda varoluşçuluk akımının etkileri tespit edilmeye çalışılmıştır.
Edebiyat ve ekonomi ilişkisi kapsamında kitap fuarları

Bu çalışmanın amacı kültürel ekonomik bir alan olarak edebiyatın, kitap fuarları temelinde ekonomik niteliklerini tarihi ve güncel noktaları ile tespit etmektir. Çalışmada edebiyat sosyolojisi, edebiyat eleştirisi ve edebiyat felsefesi tabanlı yaklaşımlar ile kültürel ekonomik yaklaşımlar çerçevesinde edebiyata ekonomik bir işlev yüklenmiş, 'kalıplaşmış' ve geçerliliğini yitirmiş yöntemler ağında duran Türk edebiyat biliminin mevcut durumu çözümlenmeye çalışılmıştır. Yazarın, ekonomik beklentisinin olmadığına inanılan tarihsel 'sanatçı' konumunun yanına, ekonomik beklentisi olan 'üretici/satıcı' sıfatını nasıl bir süreç ile eklediğinin tahlilleri yapılmış, bu aşamada tüm gelişim evreleri ile verilmeye çalışılan fuar yapılanmalarının oynadığı rollerin etkileri gösterilmiştir. Felsefi düşünce ekolleri tabanında 'değer' kavramı ile sanatın ekonomik eleştirisi tabanında 'emtia' kavramı, yazarın yarattığı ekonomik potansiyeller çemberinde tartışılmış, edebiyatın bütüncül ve parçalı olarak yarattığı ekonomik 'değer' sanatsal 'değer' ile karşılaştırılmıştır. Hem edebiyatın hem edebiyattaki tüm eser sahiplerinin evrensel olarak dolaşımını başlattığı bilginin ekonomisi gösterilmeye ve bunun gerek teknolojik, gerek geleneksel olarak katkı payları ayrıştırılmaya çalışılmıştır. Edebiyatın yalnızca estetik kaygılara hitap eden, kronolojik/birikimli bir eserler kataloğu ve bunların incelenmesi/yorumlanması ile ilgilenen bir bilim olmadığı, ekonomik/iktisadi işlevinin, nitelik ve içeriklerinin de olduğu belgelenmiştir. Kitap fuarları örneklemi ile edebiyatın yaratıcı ekonomi ve kültürel ekonomi kapsamında ülke ekonomisine sunduğu ciddi derecedeki katkılar istatistiki veriler ile haritalandırılmıştır. Dünya yayıncılık endüstrisi karşısında Türkiye yayıncılık endüstrisinin durumu farklı ülkeler ile karşılaştırılmalı olarak verilmiş, Türkiye yayıncılık/kitap endüstrisinin mevcut sorunları yayıncılık kurullarının önerileri ve Türkiye'de uygulanan kültürel politikalar çerçevesinde tartışılmıştır. Edebiyatın kültürel ekonomik etkinliğinin en belirgin olgusu olarak kitap fuarlarının eğitim, turizm, okuma yazma oranları, kent kültürü ve markalaşması, sesli kitap yayıncılığı, reklamcılık, korsan kitap piyasası gibi alanlara olan etkileri ve değişkenleri tespit edilmiş, teknolojik gelişmeler ile kitap endüstrisinin gelecekteki ihtimal dahilinde alabileceği durumların eleştirisi yapılmıştır.