İlköğretim 1. aşama sosyal bilgiler dersi duyuşsal amaçlarının gerçekleşme düzeyinin bazı değişkenler açısından incelenmesi

Bu araştırmayla İlköğretim 4. ve 5. sınıf Sosyal Bilgiler dersi duyuşsal amaçlarının, gerçekleşme düzeyi ile bazı değişkenler açısından amaçların gerçekleşme düzeyinde anlamlı bir fark olup olmadığı incelenmiştir. Bu araştırmayla mevcut durum nedir? sorusuna yanıt aranmıştır. Araştırmanın çalışma evrenini 1996- 1997 öğretim yılı I. ve II. yarıyılında Konya ili merkezinde bulunan ortaokulların birinci sınıfında okuyan öğrencilerle, ilköğretim okullarının altıncı sınıfında okuyan öğrenciler oluşturmuştur. Evrenin büyük olması sebebiyle ör neklen alma yoluna gidilmiş ve Konya'nın merkez ilçeleri olan Meram, Selçuklu ve Karatay ilçelerinden küme örneklem alma yoluyla 3'er okul seçilmiştir. Her ilçeden 3'er okul olmak üzere 9 okul örnekleme alınmıştır. Araştırma ile ilgili verileri toplamak amacıyla 'İlköğretim 1. Aşama Sosyal Bilgiler Dersi Duyuşsal Amaçlan Değerlendirme Ölçeği' geliştirilmiştir. Ölçek iki defa uygulanmıştır. Ölçek kesinlikle katılıyorum, kesinlikle kaulmıyorum ile bu iki seçenek arasındaki derecelendirmeyi yansıtan 5 seçenekli likert tipi bir ölçektir. İlk uygulama 305 öğrenci üzerinde gerçekleştirilmiştir. Bu uygulama sonucunda yapılan değişikliklerden sonra anket ikinci kez 284 öğrenci üzerinde tekrar uygulanmıştır. İstatistiksel işlem olarak korelasyon puanlan, t testi ve varyans analizi kullanılmıştır. Araştırma ile elde edilen bulgular ise şunlardır: 1- İlköğretim 1. Aşama Sosyal Bilgiler Programındaki duyuşsal amaçlar genel olarak yeterli düzeyde gerçekleşmektedir. 2- Cinsiyet ile İlköğretim 1. Aşama Sosyal Bilgiler dersi duyuşsal amaçlan değerlendirme ölçeği puanlan arasında anlamlı fark ııbulunmuştur. Bu fark 'Kadın-Erkek Eşitliği' alt ölçeğinden kaynaklanmaktadır. 3- Babanın eğitim durumu ile ölçek puanları arasında anlamlı farklar bulunmuştur. Bu fark 'Toplumsal Yaşama, Duyarsızlık', 'Kadın-Erkek Eşitliği', 'Birey Çıkarlarını Toplum Çıkarlarına Üstün Tutmama', 'İnanç Özgürlüğü' ve 'Laiklik' alt ölçekleri arasında bulunmuştur. 4- Annenin eğitim durumu ile ölçek puanlan arasında anlamlı farklar bulunmuştur. Bu farklılığın 'Planlı Çalışma', 'Kadın-Erkek Eşitliği', 'Toplumsal Yaşama Duyarsızlık', 'Birey Çıkarlarını Toplum Çıkarlarının Üstünde Tutmama' alt ölçeğinden kaynaklandığı görülmüştür. 5- Günlük TV izleme süresi ile ölçek puanlan arasında anlamlı fark bulunmuştur. Bu farklılığın 'Toplumsal Yaşama Duyarlılık' alt ölçeğinden kaynaklandığı görülmüştür. 6- TV'deki program tercihi ile ölçek puanlan arasında da anlamlı fark bulunmuştur. Bu farklılık 'İnanç Özgürlüğü' alt ölçeğinden kaynaklanmıştır. Genel bir sonuç olarak ilköğretim birinci aşama Sosyal Bilgiler dersi duyuşsal amaçlan yeterli denilebilecek düzeyde gerçekleşmektedir. Ancak, bazı değişkenler açısından farklılıklar vardır. Bunun nedeni aile ve okul çevresi olabilir. Çünkü araştırmada örnekleme giren okullar farklı sosyo-ekonomik çevrelerden seçilmiş okullardır. Okulun içinde bulunduğu fiziki şartlar ve ailenin içinde bulunduğu koşullar öğrencilerin tutumlannı etkilemiş olabilir. İleride bu konuda çalışma yapacak araştırmacılar ailenin ya da okulun bu konu üzerindeki etkilerini inceleyebilirler. m