turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
İBB Atatürk kitaplığı bel yz k 0773 numarada kayıtlı şiir mecmuasının transkripsiyonlu metni ve mecmuaların sistematik tasnifi projesi'ne göre tasnifi

Arapça 'cem' ' kökünden türemiş bir kelime olan mecmua, 'bir araya getirilen, derlenen, cem edilen' anlamlarına gelmektedir. Bir edebiyat terimi olarak mecmua, 'farklı kişilere ait metinlerin/metin parçalarının bir araya getirildiği defter' olarak tanımlanmaktadır. Bugünkü antolojilerin ilk örnekleri olduğunu söyleyebileceğimiz şiir mecmuaları, derlenen şiirlerin nazım şekli ve muhteva özellikleri bakımından hem mürettibin şahsi zevki hem de şiirlerin yazıldıkları dönemin edebi zevki hakkında bilgiler vermektedir. Türk edebiyatında mecmuanın doğuşunu kaynaklar XV. yüzyıl olarak kaydetmektedir. Ömer Bin Mezid'in 1437 senesinde derlediği nazire mecmuası bu anlamda bilinen ilk eser olarak kabul edilmektedir. Takip eden yüzyıllarda ise farklı tür ve içeriklerde metinlerin derlendiği mecmualar ayrı bir telif türüne dönüşmüştür. Çalışmamızın konusu İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atatürk Kitaplığı Bel Yz K0773 numarada kayıtlı şiir mecmuasının transkripsiyonlu metni ve 'Şiir Mecmualarının Sistematik Tasnifi Projesi'ne göre tasnifinden oluşmaktadır. Çalışmamız 'giriş' ve iki ayrı bölümden meydana gelmektedir. Mecmuanın tanıtımı, tarihsel gelişimi ve şiir mecmuaları hakkında genel bilgilerin verildiği giriş bölümünün ardından birinci bölümde İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atatürk Kitaplığı Bel Yz K 0773 numarada kayıtlı şiir mecmuasının tanıtımı yapılmıştır. Bu bölümün ardından ikinci bölümde tezimize konu olan mecmuanın transkripsiyonlu metni verilmiştir. Şiirlerin, yayımlanan divanlardan karşılaştırılması yapılmış ve elde edilen veriler dipnotlarda gösterilmiştir. Daha sonra 'Şiir Mecmualarının Sistematik Tasnifi Projesi'ne göre mecmuadaki manzumelerin matla ve makta beyitleri / bentleri MESTAP tablosuna işlenmiştir.
Fuzulİ'nin Farsça ve Türkçe gazellerinin aruz ve kafiye bakımından incelenmesi

Bu çalışmada 16. asır divan şairlerinden Fuzuli'nin Farsça ve Türkçe divanlarında yer alan gazelleri aruz ve kafiye bakımından incelenmiştir. Bunun için evvela Fuzuli'nin diğer Farsça divan sahibi Türk şairler arasındaki yerine kısaca temas edilmiş, hayatı ve şahsiyeti üzerinde kısaca durulduktan sonra, divanları ve bunların 'gazeliyat' kısımları hakkında bazı umumi bilgiler aktarılmıştır. Bilahare mümkün olduğunca ana kaynaklara dayanarak Fuzuli'nin gazellerinde aruz ve kafiyenin kullanımı hakkında tafsilatlı bir inceleme yapılmıştır.
Das Frauenbild in den werkwen der Deutschschreibenden Türkischen autoriennen (2 cilt)

Bu çalışmada, günümüz Alman Edebiyatı ' nm vazgeçilmez bir parçası haline gelmiş olan ve Alman kültür dünyasının bir halkasını oluşturan ve 'Göçmen İşçi Edebiyatı' adıyla anılan edebiyat türünde eserler veren 'Almanya'da Yaşayan Veya Yaşamış Olan ve Almanca Yazan Türk Kadın Yazarların Eserlerindeki Kadın İmajı' incelenmektedir. Buna uygun olarak bu alanda yazan dört kadın yazarın eseri ele alındı. Almanya'da yaşayan bu yazarlar artık Almanya'da 'Yeni Kadın Edebiyatı' akımının yazarları arasına girmekte ve Türk kültürünü de Almanya'da tanıtmaktadırlar. Bu çalışmadaki amaç, bu kadın yazarların eserlerinde kadın imajını nasıl verdikleri, kadın figürlerin ulusal, dini ve cinsel kimliklerini ortaya koyup koymadıkları, edebiyatta değişen bir Türk kadını imajının olup olmadığını incelemek ve kültürlerarası eğitim ve diyaloga katkıda bulunmaktır. Bu amaçla giriş bölümünde yazarların eserlerinin analizini anlamaya yardımcı olabilecek teorik bilgiler verilmeye çalışıldı. İkinci bölüm araştırmanın çekirdeğini oluşturuyor ve dört eserin kadın imajı açısından analizine dayanmaktadır. Burada Emine Sevgi ÖZDAMAR'ın 'Das Leben ist eine Karawanserei', Renan DEMİRKAN'ın 'Schwarzer Tee mit arei Stuck Zucker', Alev TEKİNAi ' m 'Der weinende Granatapfel' ve AyselÖZ AKIN' in 'Die blaue Maske' adlı eserleri incelendi ve bir senteze varıldı. Burada, bu yazarların üçünün bir Türk kadın kahraman seçtikleri, fakat Alev TEKİNAZ ' m özel bir anlatım tekniği kullanarak kendi hayatına paralel bir hayatı olan bir erkek kahraman seçtiği, kadın figürlerin Türkiye'de kaldıkları, Türkiye ile bağlantıları ve geri dönme ümitleri olduğu sürece kültürel, dini, ulusal kimliklerini korumaya çalıştıkları, bu kadın figürlerle edebiyatta bir göçmen Türk kadını imajının ortaya çıktığı sonucuna varıldı. Ayrıca sürgün olarak yurtdışında bulunan kadın figürler Türk kültürü, örf ve adetlerine, siyasal yaşamına karşı eleştirel bir tutum takınmaktadırlar ve kültürler arası bir senteze değil de feminist Türk kadını amacına ulaşmaya çalışmaktadırlar. Sürgün olarak gitmemiş olanlar ise kültür ve dinler sentezini hedeflemektedirler. Araştırmanın son bölümünde Almanya ' daki Türk kadın yazarlar ve eserlerini tanıtmak amacıyla bir liste eklenmiştir. ii
Türk edebiyatındaki popüler romanların Yozgat ili Anadolu Öğretmen Lisesi öğrencileri üzerindeki etkileri

Sözlükte halkçı kelimesinin karşılığı olarak kullanılan popüler sözcüğü, yaygın, gündemde olan ve çok tanınan gibi anlamlara gelmektedir. Popüler roman ise, halk tarafından çok okunan ve gündemde olan roman olarak tanımlanır. Yazarın estetik gayeden çok ekonomik nedenlere dayalı olarak yazdığı bu romanlar; dil yönünden oldukça sade ve anlaşılır, konuları genellikle birbirine benzer, kısa sürede yazılıp kısa sürede unutulup giden romanlardır. Özellikle okur kitlesi gençler olduğu düşünüldüğünde bu çalışma ile lise öğrencilerinin üzerinde söz konusu romanların etkileri ele alınmıştır. Yozgat ilindeki, 'Anadolu Öğretmen Liseleri' öğrencileri seçilmiştir. Bu lisenin seçiminde, pedagojik eğitime ağırlık verilmesi etkili olmuştur. Bu çalışma için Yozgat ilindeki bütün AÖL'ler tek tek gezilmiş ve edebiyat öğretmenleri ile görüşülerek öğrenciler üzerinde anket veri toplama yöntemi kullanılmıştır. AÖL'erdeki öğrencilerin popüler romanlara ilgisi araştırılmış, hangi yazarları ve popüler romanları okudukları sorgulanmış, popüler romanları okuma nedenleri incelenmiştir. Ayrıca popüler romanların öğrenciler üzerinde bıraktığı etkiler de araştırılmış ve sunulmuştur. Popüler romanların gençler üzerinde oldukça derin izler bıraktığı sonucuna varılmıştır.
Latife Tekin'in romanlarında yapı, tema ve anlatım

Bu çalışmada postmodernist roman anlayışı dahilinde eserler veren Latife Tekin'in dokuz eseri başta yapı, tema ve anlatım özellikleri itibarıyla incelenmiş; daha sonra anlatıların ortak ve farklı noktaları üzerinde durulmuştur. Latife Tekin'in Gümüşlük Akademisi isimli novella öncesinde ve Gümüşlük Akademisi isimli novella sonrasında yayınlanan anlatılar olmak üzere iki gruba ayrıldığını gördüğümüz anlatılarının tümünde metinlerarasılık, üstkurmaca, silik izleksel yapı gibi postmodern anlatılara özgü özellikler bulunmaktadır. Bunun yanı sıra Latife Tekin anlatılarının bazılarında postmodern anlatılara özgü parçalılık / süreksizlik ve kopukluk özelliğinin yanı sıra, geçmişş / an / gelecek zinciri kırılmış zaman unsuru özelliğinin de bulunduğu görülür. Latife Tekin anlatılarının çoğunda birbirinden kopuk halkalardan oluşan veya çerçeve öykü içindeki ada öykülerden oluşan ve metin incelemesi sırasında özel bir dikkat gerektiren olay örgüleri bulunur. Anlatılar, şahıs kadroları açısından ele alındığında metinlerde genellikle iki tane başkahramanın bulunduğu görülür. Anlatıların şahıs kadrolarında bulunan yardımcı kahramanlar, başkahramanların farklı özelliklerinin yansıtılmalarını sağlarlar. Çoğunda mekan ve zaman unsurunun silik bırakıldığı görülen Latife Tekin anlatılarının tümünde zihniyet, 1970'li ve 2000'li yıllar arasındaki süreci yansıtır. Anlatıların temalarını, postmodern özellik gösteren yapıları nedeniyle kesin olarak ifade edebilmek zordur. Yine de anlatıların ilk beşinin yoksulluk, Gümüşlük Akademisi isimli novella da dahil olmak üzere son dördünün de doğaya dönüş olgusu etrafında şekillendiğini söylemek mümkündür. Yukarıdaki özelliklere bakılarak Latife Tekin anlatılarının yakın tarihimizdeki olayları yansıtan, politik ve postmodern anlatılar olarak Türk edebiyatında önemli yerlerinin olduğunu söylemek mümkündür.
Türkmen Türkçesinde cümle ve cümlecik biçimlerindeki deyimler

Deyimler, anlatıma akıcılık ve çekicilik katan, genellikle gerçek anlamının dışında kullanılan, toplumun benimsediği kalıplaşmış söz öbekleridir. Deyimler birden çok yapısall özellik gösterirler. Bazı deyimler, cümle ve cümlecik yapılarında kalıplaşmışlardır. Bu çalışmada Türkmen Türkçesindeki cümle ve cümlecik biçimlerindeki deyimler derlenerek incelenmiştir. Derleme aşamasında; 2015 yılında Türkmenistan İlimler Akademisi Mahtumkulı Dil ve Edebiyat Enstitüsü'nün yayımladığı 'Türkmen Dilinin Düşündirişli Sözlügi', 2013 yılında yayımlanan 'Türkmen Dilinin Frazeologik Sözlügi', Mehmet Kara ve Ahmet Karadoğan'ın 'Türkmen Türkçesi- Türkiye Türkçesi Deyimler Sözlüğü' kaynak olarak kullanılmıştır. İnceleme kısmında metindeki cümle biçimindeki deyimler cümle türleri bakımından incelenmiş, cümlecik biçimindeki deyimler ise isim-fiil, sıfat-fiil ve zarf-fiil başlıkları altında incelenmiştir. Metinde, derlenen deyimler Türkmen Latin alfabesiyle yazılıp Türkmen Türkçesi konuşma diline uygun olarak transkripsiyonu yapılmıştır. Deyimlerin anlamları da açıklanarak Türkiye Türkçesindeki eşdeğerleri karşılarına yazılmıştır. Son olarak dizin kısmında deyimleri oluşturan kurucu sözcükler ve birleşik sözcüklerin dizini yapılmıştır.
Orhan Pamuk'un romanlarında erkeğin iktidarı

Postmodernist Türk romanının en önemli temsilcilerinden biri olan Orhan Pamuk'un romanlarında erkeğin iktidarı daha önce hiçbir çalışmada bütünlüklü bir şekilde ele alınmamıştır. Pamuk'un romanlarındaki kadın karakterler ve kadının nasıl temsil edildiği meselesi, iki tezde ve birçok makalede inceleme konusu yapılmasına rağmen bu süreçte erkek karakterler ve onların kadınlar üzerindeki hegemonyası göz ardı edilmiştir. Edebiyat araştırmalarında tespit edilen bu eksikliği kapatmak 'Orhan Pamuk'un Romanlarında Erkeğin İktidarı' başlıklı bu tezin temel amacıdır. Çalışmanın daha bütünlüklü bir şekilde yürütülmesi ve yapılan değerlendirmelerin daha objektif sonuçlar verebilmesi adına Orhan Pamuk'un bütün romanları bu incelemeye dahil edilmiştir. Tezin 'Kuramsal Arka Plan' başlıklı birinci bölümünde 'erkeklik' ve 'hegemonik erkeklik' tartışmalarının daha iyi anlaşılmasına yardımcı olmak adına toplumsal cinsiyet kuramının ne olduğu ve kuramın dünyadaki ve Türkiye'deki gelişimi ele alınmıştır. 'Orhan Pamuk'un Romanlarında Erkek Olmak' adlı ikinci bölümde ise edebiyat araştırmalarında arka plana atılan erkek karakterler ana odak olarak alınmış; erkek kimliğinin ve iktidarının oluşumunda, gelişiminde ve aktarılmasında, geleneksel toplum ve aile yapısının etkisi, kamusal alandaki pratikler ve bu süreçte iki cinsiyetin birbiriyle olan etkileşiminin rolü üzerinde durulmuştur. Ayrıca erkekliğin ve erkek iktidarının inşa sürecinde kadın karakterlerin metin içerisinde nasıl konumlandırıldığına ve hegemonik erkeklik ilişkileri çerçevesinde sözü edilen romanlarda üstlendiği rollere de değinilmiştir. Tüm bu incelemelerin sonucunda ise Orhan Pamuk'un Türk romanına getirdiği farklı bakış açısına rağmen erkek kimliğinin ve iktidarının inşası sürecinde hala geleneksel roman anlayışını sürdürdüğü tespit edilmiştir.
Bingöl/Kiğı yöresi masal örnekleri ve tahlili

Bu çalışmadaki amacımız, Kürt edebiyatında önemli bir yere sahip olan ve sözlü kültürün temel taşıyıcılarından biri olan masal türünü ele almaktır. Masallar ele alınırken öncelikli olarak masal kavramının tanımı, tarihsel gelişimi, masallarla ilgili teoriler, masalların genel özellikleri, masal tipleri, masallarda dil, üslup, zaman, mekan, işlenen tema ve amaç üzerinde bilgiler vermek amaçlanmıştır. Sonraki aşamada ise; masalın Kürt edebiyatındaki önemi ve işlevi tespit edilmeye çalışılmıştır. Kürt edebiyatında masalın yeri ve işlevi hakkında temel tespitler yapıldıktan sonra, Kiğı yöresine ait derlenen bazı masallar Vladimir Propp'un masal değerlendirme yöntemine göre incelenmesi amaçlanmıştır. Kiğı yöresi, Bingöl'ün tarihi sürecinde önemli bir yere sahiptir. Kiğı yöresinde ait günümüze kadar ulaşabilmiş masallar bu yörenin kültürel zenginliklerini yansıtması bakımından kıymetli bir hazinedir. Çalışmada bu zengin hazineler derlenmiş, daha sonra da çeşitli yönleriyle incelemeye tabi tutulmuştur. Çalışmada sırasıyla masal anlatıcılardan dinlenen masal örnekleri kaydedilmiş, yazıya geçirilmiş, daha sonra da tahlil edilmiştir. Böylelikle tarihsel süreç açısından birçok medeniyete kucak açmış olan Kiğı'ya ait bu masal örneklerinin geleceğe taşınması sağlanmış, bu alana ilgi duyan okurlara ulaştırılmaya çalışılmıştır.
Nasreddin Hoca tipi ve fıkralarının oluşumunun bağlam merkezli halk bilim yöntemleri açısından incelenmesi

Öncelikle sözlü ortamda var olan halk kültürü ürünleri, daha sonraları hayat ve teknolojideki gelişimlere bağlı olarak yazılı ortam ile elektronik ortamda varlık gösterir. Sözlü-anonim kültür ortamında vücut bulmuş olan fıkra, bu ortamın gereği olarak bir müşterek üretimin sonucudur. Dolayısıyla entelektüel kişilerin verimleri değildir. Diğer taraftan kimi araştırmacıların kabul ettiği gibi tam olarak vaktiyle yaşamış bir kişinin başından geçen maceralar olarak da kabul edilemez. Tarihi bir şahsiyet ve bir fıkra tipi olarak iki farklı profili bulunan Nasreddin Hoca, bir olgu olarak yaklaşık sekiz asırdır Türk kültür hayatında var olmuş ve sayısı 1600'ü aşan (tespitlerimize göre 1620) fıkrasıyla büyük bir etkinlik göstermiştir. N. Hoca tipi ve fıkraları, önemli ölçüde Türk kültür coğrafyasında var olmakla beraber bu coğrafyanın dışında da görülür. N. Hoca Doğu Türkistan'dan Kıta Avrupası içlerine, Sibirya'dan Kuzey Afrika'ya kadar Türk dünyasında 'ortak temsil' yeteneği kazanmış bir 'fıkra tipi' niteliğindedir. Nasreddin Hoca fıkraları diğer birçok bakımdan olduğu gibi oluşum bakımından da çeşitlilik arz etmektedir. Ayrıca bu oluşumu etkileyen veya katkısı bulunan birçok faktörden bahsedilebilir. N. Hoca fıkralarını 'Oluşum Biçimleri' açısından değerlendirdiğimizde ise karşımıza öncelikle 'Sahte Oluşum ' ve 'Gerçek-Sahici Oluşum' meselesi çıkmaktadır. 'Suni üretim' olarak adlandırılabilecek sahte oluşum kısmen bu fıkralar için de söz konusudur. N. Hoca fıkralarının bunun haricindeki büyük çoğunluğunun teşekkülü ise 'Çekirdek Olay-Yaşanmışlık', 'Dönüştürme' ve 'Türetme' olarak adlandıracağımız şekillerde gerçekleşir.
Van ilinin kadın giyim-kuşam-takı geleneği üzerinde bir araştırma

'Van İli'nin Kadın Giyim-Kuşam-Takı Geleneği Üzerinde Bir Araştırma' ismini taşıyan ve yüksek lisans tezi olarak hazırlanan bu çalışma için gerekli malzeme ve bilgileri yazılı ve sözlü kaynaklardan elde ettik. Giyim-Kuşam-Takı üçgeni içinde, Van insanının kültür ve şahsiyet gelişiminde bu unsurların payı ve unutulmaya yüz tutan bir etnografik malzemeyi belgeleyerek; gelecek kuşakalar miras bırakmayı amaçladık. Bir serhat şehri olan Van ve bölgesi bugün birçok siyasi-sosyal problemlere açık bir mekandır. Biz bu araştırmamızda bir yandan Türk insanının tarihi kaynakaln içinde önemli bir yere sahip fiziki görünümü ile onun iç dünyası arasındaki parelelizmi gündeme getirirken, öte taraftan; ortak değer hükümlerini tespit ederek, bölge halkının birlik ve beraberliğine hizmet etmiş olmak tezimizin önemini ortaya koymuştur. Araştırmamızda, gözlem metodu ile anket, fotoğraf ve şekiller kullandık. Tezimiz 'Giriş' kısmıyla üç bölümden ibarettir. Giriş kısmında, Van'ın tarihi ve coğrafyasından bahsetmekle, giyim-kuşam-takı geleneğini genelde ve özelde de Van bölgesi hedef alınarak tanıtılmaya çalışılmıştır. Birinci bölümde, giyim-kuşamı oluşturan malzemeleri, baştan başlayarak, önce kavram karşılıklarını verip; edindiğimiz bilgiler ışığında değerlendirdik. ikinci bölümde, takı geleneğini birinci bölümde yaptığımız metotla oluşturduk. Sonuç ve kaynakçadan sonra anket formu, ekler, resim ve şekiller bölümüyle çalışmamızı belgelendirdik.
Ay Dede (1-45. sayılar)-tahlilİ fihrist-inceleme-metin

Tanzimat'la birlikte Batı Edebiyatı'nın etkisiyle Türk Edebiyatı'nda önemli gelişmeler yaşanmıştır. Batı Edebiyatı'ndan edebiyatımıza birçok yeni tür girmiştir. Gazete ve dergi bu yeni türler arasında en çok ilgi görenlerdendir. Bu gazete ve dergiler, Osmanlı'nın son yüzyılının siyasi, sosyal ve ekonomik hayatının şekillenmesinde büyük katkılar sağlamıştır. Gazete ve dergiler içerik bakımından zenginleşmiştir. Edebiyat tarihinde önemli yere sahip olan gazetelerden biri de 1922- 19233 yılları arasında yayımlanan Ay Dede gazetesidir. 90 sayı olarak yayımlanan Ay Dede; Refik Halit Karay'ın başmuharrirliğinde çıkmış, devrin önemli yazar, şair ve çizerlerini de aynı çatı altında toplamıştır. Gazete, devrin siyasi, edebi ve sosyal olaylarını ince bir mizah anlayışıyla yansıtmıştır. Bu araştırma, Ay Dede'nin yapısı, içeriği, yazar kadrosu edebi ve mizahi anlayışıyla beraber devrin basın ve yayın hayatıyla ilgili bilgiler vermektedir.
Hayat Mecmuası etrafında gelişen sanat faaliyetleri C.1

Hayat Mecmuası etrafında gelişen devrin sanat faaliyetlerini ele alan bu çalışma söz konusu mecmuanın 1. cildindeki seçilmiş metinlerden hareketle derginin Türk sanat ve kültür hayatındaki yerini araştırmak amacıyla yapılmıştır. Çalışma; Giriş, 1923- 1938 Yılları Arasındaki Edebiyat Ortamı Ve Dönemin Diğer Dergilerine Genel Bir Bakış, Hayat Mecmuasının Teşekkülü ve Özellikleri, Üzerinde Çalıştığımız Yazıların Türlerine Göre Tasnifi ve Konularına Göre Değerlendirilmesi, Sonuç - Genel Değerlendirme bölümlerinden oluşmaktadır. Giriş bölümünde mecmuanın yayınlandığı (1926-1930) dönemin siyasi, sosyal ve kültürel açıdan genel bir değerlendirmesi yapılmıştır. Birinci bölümde dönemin (1923-1938) edebiyat ortamı hakkında genel olarak bilgi verilmiş ve aynı dönemde çıkan diğer dergilere kısaca değinilmiştir. İkinci bölümde derginin oluşumu ve özellikleri hakkında bilgi verilmiştir. Aynı bölümde ilkin genel olarak (1926- 1930) derginin yazar kadrosu, sonra da sadece çalışma kapsamına giren yazar kadrosunun tasnifi yapılmış ve derginin yayın dönemleri belirtilmiştir. Üçüncü bölümde günümüz alfabesine aktarılan metinler şiir ve nesir olmak üzere dergideki yerlerine göre tasnif edilmiştir. Aynı bölümün ikinci kısmında nesir bölümünde türlerine göre tasnif edilen yazılar konularına göre ayrı başlıklar altında ele alınıp değerlendirilmiştir. Tespit edilen hiçbir yazının dışarıda bırakılmadığı değerlendirme bölümünde yazıların içerikleri ve işaret ettiği temel noktalara ana hatlarıyla değinilmiştir. Dördüncü ve son bölümde, Hayat Mecmuası'nın - üzerinde çalıştığımız yazılar itibariyle - genel bir değerlendirilmesi yapılmış, derginin birinci cildindeki çalışmamıza esas teşkil eden yazıların günümüz alfabesine aktarılmış haldeki metin kısmı değerlendirme sonuna konulmuş ve yararlanılan kaynaklar Kaynakça bölümünde belirtilmiştir.
Hulviyat-ı Şahı giriş-inceleme-metin-sözlük

Bu tez çalışmasında smail Beyin Hulviyat-ı Şah u adlı fıkıh eserinin ikinci 50 varağı incelenmiştir. Tezin giriş kısmında smail Bey ve Candaroğlu Beyliğindekiilmu ve kültürel faaliyetler hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde ses bilgisi özellikleri örneklerle gösterilmiştir. kinci bölümde şekil bilgisi özellikleri gösterildi. Üçüncü bölümde transkripli metin yer almaktadır. Dördüncü bölümde de metinde geçen sözcüklerin metinde geçtikleri yerler dikkate alınarak sözlük anlamları yer almaktadır. En son kısma da yararlanılan kaynaklar eklendi.
Zevkİ Divanı

Azerbaycan sahasına mensup bir şair olan Zevki hakkında kesin bilgilere sahip değiliz. Anadolu sahası tezkirelerinde ismi geçmeyen şair ile ilgili sınırlı bilgileri, daha çok Farsça tezkirelerden öğrenmekteyiz. Bugün elimizde, tek nüshası bulunan Zevki Divanı, Paris Milli Kütüphanesi El Yazmaları Bölümü'nde 'Supplement turc 733 ' numarada kayıtlı olup 168 varaktan oluşmaktadır. Eserin sonundaki kayıt (H. 1098), Zevki'nin 17. yüzyılda yaşamış olma ihtimalini kuvvetlendirmektedir. Divan'da yer alan şiirlerin çoğu gazel nazım şekli ile yazılmış olup tasavvufi konuları işlemektedir. Zevki Divanı'nda, Türkçe şiirlerin yanında, yine tasavvufi mahiyette yazılmış Farsça şiirler de mevcuttur. Şiirleri güçlü bir Şii vurgusu taşıyan Zevki, aynı zamanda Hurufilikten belli düzeyde etkilenmiş görünmektedir. Şairin en önemli özelliği ise, Türk edebiyatının en lirik şairlerinden sayılan ve aynı zamanda coşkun bir sufi olan Nesimi'nin sıkı bir muakkibi olmasıdır. Yukarıda, Zevki Divanı hakkında ortaya koyduğumuz özet bilgiler, edebiyat tarihimiz için önem arz etmektedir. Bu çalışmada, divanların Türk edebiyat tarihi için önemi göz önünde tutularak, Zevki Divanı şekil, muhteva, dil ve üslup açısından irdelenerek eserin ilim alemine kazandırılması amaçlanmıştır.
Muhibbİ divanı'nda rakip

Rakip, Divan şiirinin aşık ve sevgiliden sonraki en önemli tipidir. Bu şiir geleneğinde rakip, genel anlamıyla aşık ile sevgilinin arasına girerek onlarınkavuşmasına engel olarak görülür. Aşığın gözünde ise kendisi ve sevgili dışındakiherkes rakiptir. Divan şairleri de şiirlerinde rakibi bu çerçevede benzer anlamlara gelecek şekilde söz konusu etmişlerdir. Saltanatı yıllarında Osmanlı Devleti'nin en parlak devrini yaşadığı kabul edilen Kanuni Sultan Süleyman, aynı zamanda Muhibbi mahlasıyla şiirler kaleme alan bir Divan şairidir. Bu tezde padişah bir şair olarak Muhibbi'nin divanında rakibin nasıl ele alındığı incelenmiştir. Çalışmada, şairin divanında rakip ve rakibe karşılık gelen kelimeler belirlendikten sonra rakibin özellikleri tespit edilmiştir. Ayrıca rakibinbenzetildiği kişiler, hayvanlar ve diğer unsurlar da tezde incelenen konular arasındadır. Böylece tezde, padişah şairin rakip algısı irdelenerek, bu algının diğer Divan şairlerinden farkı olup olmadığı da ortaya konmaya çalışılmıştır. Bu tezle, daha önce bir padişah şair örneğinden hareket edilerek incelenmemiş olan rakip motifinin daha ayrıntılı bir şekilde değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Nazlı Eray'ın hikaye ve romanlarında mekanlar

1960'lı yıllardan itibaren çok üretken bir şekilde roman ve hikaye türünde eserler veren Nazlı Eray, ülkemizde fantastik edebiyatın en bilinen temsilcilerinden birisidir. O eserlerinde genellikle gidip gördüğü, yaşamının belli bölümlerinin geçtiği her türden mekanı gerçeküstü olayların yaşandığı mekanlar olarak karşımıza çıkarır. Bu konuda müstakil ve bütüncül bir çalışma yapılmamıştır. Biz, Nazlı Eray'ın roman ve hikayelerinde kullandığı mekanları açık ve kapalı mekanlar, genel yerleşim yerleri ana başlıkları altında inceledik. Çalışmamızda yazara ait yirmi üç adet roman ve dört adet hikaye kitabı incelenmiş, bu eserlerde olayların geçtiği mekanların yazar tarafından nasıl kullanıldığı gösterilmiştir. Çalışmamızın amacı, Eray'ın hikaye ve romanlarını mekansal açıdan incelemek ve onun mekana bakış açısını tespit etmektir.
Sabahattin Ali'nin eserlerinde toplumsal gerçekçilik

Toplumsal gerçekçilik, Marksist ideolojiden kaynaklanarak Sovyetler Birliği'nde doğan ve 1930'lu yıllarda yurdumuzda ilk örnekleri verilmeye başlanan bir edebi yöntemdir. Bu çalışmada, ülkemizde toplumsal gerçekçiliğin ilk ve başarılı uygulayıcılarından biri olan Sabahattin Ali'nin eserleri incelenmiştir. Amaç, sözü edilen edebi yöntemin yazarın eserlerine yansıyan biçimini ve boyutlarım tespit etmek olmuştur. Bu konuda ağırlıklı olarak yazarın eserlerindeki şahıs kadrosu ve temalar üzerinde durulmuştur. Toplumsal gerçekçilik bağlanımda şahıs kadrosu ve temalar değerlendirilmiş ve ortak noktalar tespit edilmiştir. Yazarın eserlerindeki anlatım özellikleri başardı ve başarısız yönleriyle ayrıca değerlendirilmiştir.