turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Klasik Türk edebiyatı aşk mesnevİlerinde mekan karakter ilişkisi

Divan şiiri geleneğinde mesnevi nazım şekliyle yazılan eserler, Tanzimat öncesi roman ve hikayenin unsurlarını barındırmaktadır. Bu nedenle mesnevi şeklinde yazılan eserlerde zaman, mekan ve kişi fonksiyonları belirgindir. Mesnevilerde mekana yönelik dikkatlerden devrin sosyokültürel yaşamını, karakterlerin ruhsal durumu tayin edebiliriz. Bu çerçevede, çalışmada mekan-karakter ilişkisinde beş farklı aşk mesnevisinin incelemesi yapıldı. Mesneviler kronolojik sıraya göre ele alındı. Ayrıca olay çevresinde gelişen metinlerde mekan ve karakter kavramları teorik yönden açıklandı. Mekan ve karakter tasnifleri yapıldı. Çalışmamızın uygulama bölümünü teşkil eden mekan-karakter ilişkisi başlıklı ikinci bölümünde mesnevilerden örnek beyitler alınarak mekanın karakterle ilişkisi tespit edildi. Bu bölümde mekanın fiziksel, algısal ve kimliksel özellikleri vurgulandı. Aşk ilişkilerinin temel çatışma oluşturduğu kapalı mekanların karakterler üzerindeki etkiler değerlendirildi. Açık ve geniş mekanların huzur, güven, neşe mekanları olduğu belirtildi. Hayali ve fantastik mekanların olay ve karakterlere yansımaları ele alındı.
Türkiye'de 'edebiyat sosyolojisi' yle ilgili araştırmalar, bakışlar ve yorumlar

Edebiyat eseri basit ve tek yönlü değil, karmaşık bir yapıyı gösterir. Çünkü bir edebiyat eseri, sadece yazarın hayatı, düşünce ve duygularını değil, onun içinde yaşadığı toplumu da yansıtır. Bu tespit, elbette ki Taine'ın öne sürdüğü kadar sert değildir. Ancak yine de toplumun edebiyat eserine katkısı önemlidir. Edebiyat eserindeki gerçeklik, yüzyıllardır tartışılan bir konudur. Romanesk döneminden bugüne kadar edebiyat eseri hem nesir hem de nazım olarak önemli değişiklikler kaydetmiştir, ilk zamanlarda basit ve kaba şekillerle karşımıza çıkan gerçeklik, 19. yüzyılda Avrupa'da romanın zirvesini yaşadığı yüzyıl da dahil olmak üzere artık farklı şekillerle karşımıza çıkmaktadır. Okuyucu gruplarının tercihlerinde rol oynayan etkenler, daha çok hissi ve bilimsellikten uzak görünmektedirler. Bir kişi Türkiye'de en az 14 yıl eğitim gördükten sonra üniversiteyi bitirmektedir. Ancak bu zaman da bireye okuma alışkanlığını kazandırmak için yeterli olmamaktadır. Türkiye'de edebiyat sosyolojisi kriterleri uygulayarak çalışmalar yapılmaya devam edilmeli ve Türkiye'nin okuması sağlanmalıdır. Çünkü, bizim okurumuz, tek taraflı okumaktadır ve farklı dünyalara açık değildir. Buradan hareketle bilimsellik ve buna bağlı yayınlar çok az okunmaktadır. Teknolojik ilerleme baskı tekniklerinin de gelişmesine sebep olmuştur ve bugün artık kitap okuyucuya çok farklı yollardan ulaşmaktadır. Reklamcılık da Türkiye'de okum etkilemekte ve özellikle kitle iletişim araçlarında sık rastlanan kitaplar daha fazla okunmaktadır. Edebi nüfus, daha sağlam yönlendiricilere sahip olduğunda, okur kitlesi de istenen seviyeye gelmiş olacaktır. 135
Samed-i Behrengİ'nin 'Nine ve Sarı Civciv' ve Cahit Zarifoğlu'nun 'Serçekuş' öykülerindeki ana karakterlerin bireyselleşme ve toplumsallaşma açısından karşılaştırılarak incelenmesi

Bu çalışmada XX. Y. Y.'da yaşamış önemli yazarlardan olan Samed-i Behrengi'nin 'Nine ve Sarı Civciv' ve Cahit Zarifoğlu'nun 'Serçekuş' isimli hikayelerinin ana karakterlerinin kişilik gelişimi, bireyselleşme ve toplumsallaşma açısından karşılaştırılarak. Bu süreçte benzerlikler ve farklılıklar tespit edilmeye çalışıldı. Amaç iki farklı ülkede yetişmiş yazarların öykülerinde anlattıkları karakterlerin bireyselleşme açısından benzerlik ve farklılıklarının belirlenmeye çalışılmasıdır
Mecmuatü'l-eş'ar, Süleymaniye kütüphanesi Galata mevlevİhanesi, numara:171 (1-117)

Bu çalışma Süleymaniye Kütüphanesi Galata Mevlevihanesi Koleksiyonu'nda 171 numarada Mecmu'atü'l-Eşear adıyla kayıtlı mecmuanın 1-117 arası yaprakların incelenmesi ve transkripsiyonlu metninden oluşmaktadır. Çalışmada öncelikle mecmuanın tanıtımına, sonrasında transkripsiyonlu metin çalışmasına yer verilmiştir. Mecmuada yer alan şiirler yayınlanmış eserlerle karşılaştırılarak mevcut farklar gösterilmiştir. Aynı zamanda bu çalışmayla bazı şairlerimizin bilinmeyen şiirleri de gün yüzüne çıkarılmıştır. Mecmuada yer alan şiirlerin yazıldıkları yüzyıllar çeşitlilik göstermektedir. Mecmuanın inceleme yapılan kısmında Şeyh Galib'ten Cesari'ye farklı yüzyıllarda yaşamış 131 şairin şiirleri bulunmaktadır. Her bir yapraktaki satır sayısı 42-56 arasında değişmiş olup toplam 545 şiir incelenmiştir. Şiirlerde yer alan mahlaslardan ve ilgili akademik çalışmalardan hareketle yapılan incelemeler sonucunda şiirlerin hangi şairlere ait olduğu belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmanın sonunda sonuç bölümü, kaynakça, asıl nüsha ve özgeçmişşe yer verilmiştir.
Eski harfli dergilerden 'Çocuklara Mahsus Gazete' tahlilİ fihrist-inceleme-metin

Biz de 19. yüzyılda oluşmaya başlayan yazılı çocuk edebiyatı ürünlerinin ilk görüldüğü kaynaklar çocuk dergileridir. 1869' dan harf inkılabına kadar geçen sürede eski harflerle 50'den fazla çocuk dergisi yayınlanmıştır. Bunlardan en uzun ömürlüsü ve Avrupa standartlarına en çok yaklaşanı Çocuklara Mahsus Gazete'div. Bu dergi 1896'dan 1908'e kadarki on iki yıllık sürede 627 sayı çıkmıştır. Bu sürekliliği sağlamada, diğer bazı çocuk dergileri gibi günlük gazetelerin haftalık eki olarak değil de, başlıbaşma bir çocuk dergisi olarak yayınlanmasının yanında her hafta dergide yayınlanan ve doğru cevaplayanlara çeşitli ödüller verilen 'bilmece'lerin büyük önemi vardır. Masalsı ve fantastik türler dışında hemen bütün edebiyat türlerine yer verilen dergide özellikle yedinci yıldan sonra çevirilerin ağırlığı dikkat çeker. İlk çocuk tiyatrosu metni de yine bu derginin sayfalarında görülmektedir. Yakaladığı profesyonel çizgiyle Çocuklara Mahsus Gazete, kendinden sonraki çocuk dergilerine örnek olmuştur.
Alexander Dumas Fills'in Kamelyalı Kadın romanı ile Namık Kemal'in İntibah romanının tematik açıdan karşılaştırılması

Bu çalışmanın amacı, Aydınlanma Çağını da sayarsak iki asırdan fazla bir süredir varlığını sürdüren klasisizme tepki olarak ortaya çıkan romantik akımın ve romantizmin Tanzimat Dönemi Türk Edebiyatına etkilerinin bariz bir örneği olarak A. Dumas Fils'in romantik anlayışa göre yazdığı Kamelyalı Kadın adlı eserinin Namık Kemal'in İntibah adlı eseri üzerine etkilerini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda romantizmin sosyal, siyasal ve toplumsal yaşama etkilerinin belirgin olduğu ve romantik anlayışa göre yazılan her iki eser arasındaki benzerlikler, farklılıklar ve varsa esin, izlenim ve taklit öğeleri incelenmiştir. Daha kısaca demek gerekirse, etkileri bize göre oldukça belirgin olan KamelyalıKadın'ın İntibah'ta ki izleri ele alınmıştır. Çalışmada, A. Dumas Fils ile Kamelyalı Kadın adlı eserin romantizmdeki yeri ve Namık Kemal ile İntibah'ınTanzimat edebiyatındaki yeri, kahraman karakter birliği, olay örgüsü, eserler ve dönem bağlamında incelenmiştir. A. Dumas Fils ve Namık Kemal'in romanlarında yaratılan kadın karakterler üzerinden toplumdaki 'Tutunamayanlar'a bakış açısı ele alınmıştır. Dönemin İstanbul ve Paris'inde yaşanılan aşk ilişkisi, aile, toplum, sadakat, intikam gibi kavramların eser bağlamında romantizmin kurallarıyla ne kadar örtüştüğü incelenmiştir. Yaratılan kadın ve erkek karakterlerin yaşadıkları tutkulu aşk karşısındaki yıkımları, özellikle Marguerite ve Mehpeyker gibi iki fahişenin toplum ahlakını ve aile saadetini bozar nitelikli yaşam şekilleri, toplum ve ailenin yaşanılan ilişkilerdeki tutumları ele alınmıştır. Eserlerin verdikleri temel mesaj olarak fahişe kimliği etrafında her iki yazarın takındığı farklı tutum ve bunun nedenlerine inilmeye çalışılarak belki de eserler arasında en ciddi fark ve Kemal'in özgün kaldığı biricik nokta gözler önüne serilmeye çalışılmıştır. Aynı zamanda A. Dumas Fils ve N. Kemal'in toplumsal olaylara yaklaşımları ve konunun insan psikolojisi açısından açıklığa kavuşması amacıyla çok kısıtlı olarak psikanalitik açıdan ele alınarak değerlendirilmiştir. Tanzimat Dönemi Edebiyatında sıkça karşılaşılan cariyelik kavramı ve sorunsalı tanımlanmaya çalışılarak eserde bu konu bağlam içinde kalınarak irdelenmeye çalışılmıştır. Özetle, her iki eser romantik edebiyat açısından ele alınarak eserler ve yazarlar arasındaki alışverişlerin nitelikleri, aralarında görülen benzerlik ve farklılıklar ile Namık Kemal'in romantik edebiyat okulunu ne denli anladığı, bunu eserine ne kadar giydirdiği bağlamında hem analitik, hem de eleştirel bir yaklaşımı karşılaştırmalı edebiyat yöntemi açısından ele almaya çalıştık.
Türk edebiyatında manzum derviş-nameler

Bu tezde, dini-tasavvufi Türk edebiyatı ile klasik Türk edebiyatı eserleri taranarak manzum derviş-nameler tespit edilmiş ve bu manzumelerden hareketle derviş tipinin özellikleri incelenmiştir. Derviş kimliğinin Anadolu şair ve sufilerinin şiirlerinde münferit mısralar halinde sıkça konu edildiği bilinmektedir. Bunun yanı sıra bütün mısralarında dervişliğin farklı yönleriyle anlatıldığı/resmedildiği derviş-name olarak adlandırılan manzumelere de rastlanmaktadır. Tezde, Anadolu sufiliğinde dervişliğin öneminin anlaşılabilmesi için başta Yunus Emre olmak üzere, 38 şairin eserinde bulunan 110 derviş-nameden yola çıkarak derviş tipi irdelenmiş, dervişliğin edep erkanı, zahiri ve batıni yönleri ortaya konulmuştur. Ayrıca derviş-namelerin yazılmasına başlıca sebep olan 'Derviş kimdir? sorusunun cevabı, tespit edilen manzumelerden yola çıkılarak verilmeye çalışılmıştır. Manzumelerde derviş tipinin nasıl tanımlandığı, ne şekilde idealize edildiği, hangi vasıfları taşıdığı, hangi hallerinin övülüp hangilerinin yerildiği, tasavvufi konumunun ne olduğu incelenmiştir.
Akbaba gazetesi (226-300. sayılar) inceleme, tahlİlİ fihrist, seçme metinler

Yusuf Ziya Ortaç ve Orhan Seyfi Orhon tarafından ilk defa 1922 yılında çıkarılan ve 1977 yılına dek elli beş sene yayımlanan, mizahi yönünün yanı sıra edebiyat ve edebiyat tarihi açısından da son derece önemli mizah gazetelerinden biri olan Akbaba Gazetesinin 226- 300. sayıları arasında yer alan yazıların yazar ve konu indeksi oluşturuldu. Yazar indeksinde tüm yazıların kısa özetleri yapıldı. Çalışmanın inceleme kısmında mizahın dünyada ve Türkiye'de gelişimi ve karikatür hakkında bilgi verildi. Gazetenin şekil özellikleri ve muhtevası hakkında tezin kapsamına bağlı kalınarak inceleme yapıldı. Gazetede yer alan karikatürist ve yazarların kısa biyografilerine yer verildi. Seçme metinler kısmında gazetede yer alan edebiyat metinlerinden örnekler Latin harflerine çevrildi.
Taşlıcalı Yahya'nın 30 gazelinin (1-30) şerhi

'Taşlıcalı Yahya'nın 30 Gazelinin (1-30) Şerhi' adlı bu tez çalışmasında Yahya Bey Divanı'ndan alınan ilk otuz gazelin şerhi yapılmıştır. Bu çalışma ile XVI. yüzyıl şairlerinden biri olan Taşlıcalı Yahya Bey'in edebi yönünün, sanat anlayışının ve edebiyat tarihindeki yerinin daha iyi anlaşılması amaçlanmıştır. Bu amaçla hazırlanan çalışma iki bölüm ve sonuç kısmından meydana gelmektedir. Çalışmanın ilk bölümünde Yahya Bey'in hayatı, edebi kişiliği ve eserleri hakkında kaynaklardan ve incelenen gazellerden yola çıkılarak bilgi verilmiştir. İkinci bölüm, Yahya Bey Divanı'ndan alınan ilk otuz gazelin şerhinden oluşmaktadır. Bu gazelleri şerh ederken klasik şerh yöntemi uygulanmıştır. Klasik şerh yöntemine göre beyitler, önce günümüz Türkçesine göre nesre çevrilmiş, daha sonra da bu beyitlerin açıklamalarına geçilmiştir. Açıklamalarda, kelimelerin divan şiirinde kullanım alanları, mecazi ve tasavvufi anlamları çeşitli kaynaklardan aktarılmıştır. Bu anlamalardan yola çıkarak şairin vurguladığı ve anlatmak istediği açıklanmaya çalışılmıştır. Her beyit sonunda mümkün mertebe edebi sanatlar izah edilmiştir. Sonuç kısmında, incelenen gazellerden yola çıkarak Taşlıcalı Yahya Bey'in edebi kişiliği, şiirlerde ele aldığı konular, kullandığı söz sanatları hakkında bilgi verilmiştir.
Sadık Yalsızuçanlar'ın öykülerinde tasavvuf

Tasavvuf, insan ruhunu ahlaken yükseltmeyi hedefleyen bir düşünce sistemidir. Söze dökülmesi zor olan tasavvufi halin, değişik hal ve seviyede yaşanmasından dolayı birçok tanımı ve çeşidi vardır. Hz. Peygamber'den sonra ortaya çıkan ve İslamiyet'in batıni yönünü oluşturan tasavvuf düşüncesi, Türklerin yaşantısıyla sanatını, İslamiyet'i kabul ettiği ilk yıllardan itibaren etkiler. Tasavvufi düşünce edebiyatta önce şiirde son yıllarda ise roman ve öyküde işlenir. Sadık Yalsızuçanlar, hemen hemen tüm eserlerinde tasavvuf düşüncesine yer veren günümüz yazarlarındandır. Öykü, roman, masal ve öykü derlemeleri gibi birçok türde eser yazan Yalsızuçanlar'ınöykülerinde, tasavvufi düşünce ve bu düşüncenin temel gayesi olan manevi olgunlaşma ana temayı oluşturur. 'Sadık Yalsızuçanlar'ın Öykülerinde Tasavvuf' isimli çalışmanın giriş bölümünde tasavvuf genel hatlarıyla incelenmiş, tasavvufun Türkler arasında yayılması sürecine ve Türk kültüründekietkilerine değinilmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde Türk Edebiyatının tasavvufla ilişkisi üzerinde durulmuş ve ikinci bölümde önce tasavvufun Sadık Yalsızuçanlar'ın sanat anlayışına etkisi hakkında bilgi verilmiş, sonrasında bu çalışmanın asıl amacını oluşturan yazarın öykülerindeki tasavvufi unsurlar tespit ve tahlil edilmiştir. Sonuç bölümünde ise tasavvufi düşüncenin öykülerin yapı, dil ve temasına etkileri değerlendirilmiştir.
Selim İleri'nin romanlarında metinlerarasılık bağlamında Türk edebiyatı

Selim İleri, çağdaş Türk edebiyatının yaşayan en büyük kıymetlerinden biridir. O, ölmüş, unutulmuş bir edebiyata hayat vererek, geçmişşle gelecek arasında bir köprü kurma gayretindedir. Hatırlama, duygudaşlık, benzeşim, kader birliği olmak üzere birçok izlekle eserlerinde Türk edebiyatının hemen her dönemine ait yazar ve eserlere göndermelerde bulunur. Selim İleri, edebi eserler üzerinde değişiklikler yaparak yeni bir eser üretme fikrini başarıyla uygular. Selim İleri, yeniden yazma, dönüştürme yoluyla edebiyatımızın birçok kahramanını eserlerinde yaşatır. Çalışmamız onun Türk edebiyatına göndermelerin fazlaca bulunduğu sekiz romanı üzerinde temellenmiştir.
Bulgaristan göçleri bağlamında türk kadınlarının göç anlatıları

Çalışmada, 1950'den başlayarak günümüze gelen süreçte Bulgaristan'dan Türkiye'ye göç etmiş olan Türk kadınlarının göç anlatıları ele alınmıştır. Çalışmanın malzemesini oluşturan sözlü anlatı metinleri, günümüzde Türkiye'de yaşayan ve farklı tarihlerde göç etmiş ve 1989 göç olayından sonra Bulgaristan'a geri dönmüş veya hiç göç etmemiş olan Bulgaristan Türk kadınlarından derlenmiştir. Çalışmada göç anlatıları, kişisel deneyim anlatısı türünün içerik, yapı, anlam ve işlev özellikleri; göç olgusu ve deneyiminin niteliksel çerçevesi; kişisel ve kollektif subjektiviteyi oluşturan cinsiyet ve göçmenlik kategorileri bağlamında analiz edilmiştir. Çalışma; giriş, üç bölüm ve anlatı metinlerinden oluşmaktadır. Giriş kısmında Bulgaristan'dan Türkiye'ye yapılan göçlerin tarihsel süreci ve bağlamı ve çalışmanın sınırları, teorik ve metodolojik çerçevesi hakkında bilgiler verilmiştir. Birinci bölümde, kişisel deneyim anlatıları'nın geleneksel anlatı türleri içinde yeri ele alınarak; diğer sözlü anlatı türleri'nin gösterdikleri özellikler bağlamında kişisel deneyim anlatıları'nın içerik, anlam, işlev ve icra özellikleri belirlenmeye çalışılmıştır. İkinci bölümde, göçmen topluluklarının folklorunu ve sözlü anlatı geleneğini oluşturan anlatı metinleri, iletişim biçimleri ve etkileşim süreçleri olarak göç anlatıları ele alınmıştır. Göç deneyiminin düşünsel, duygusal ve davranışsal çerçevesi bağlamında göç anlatılarının göçmenlik yaşantısı içindeki terapatik, kişisel ve kollektif hafıza'nın ve kimliklerin dışavurulmasındaki işlevleri değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde, çalışmanın malzemesini oluşturan göç anlatıları; anlatıcı ve dinleyici özellikleri, icra bağlamları ve içerik tahlili açısından analiz edilmiştir. Çalışmanın sonuna, saha çalışması sırasında derlenmiş olan göç anlatıları'nın deşifre edilmiş metinleri eklenmiştir.
Tezer Özlü'nün eserlerine bunalım edebiyatının etkisi

Varoluşçuluk felsefesinden beslenen bunalım edebiyatı, dünyada olduğu kadar ülkemiz edebiyatında da birçok sanatçıyı etkilemiştir. 1950'den sonra görülmeye başlayan bu akım, sonraki yıllarda yetişen sanatçılar üzerinde etkisini devam ettirmiştir. Bu sanatçılardan biri olan Tezer Özlü'nün eserlerinde de bunalım edebiyatı izleklerine rastlanır. Yazarın gerek kendi psikolojik sorunları gerekse etkilendiği yazarlar, eserlerinin oluşmasında büyük öneme sahiptir. Hazırlanan bu çalışmada, Tezer Özlü'nün bunalım edebiyatından ne ölçüde etkilendiği, bunalım edebiyatının eserlerine nasıl yansıdığı incelenmiş ve eserlerden alınan örnek pasajlarla söz konusu etkilenme tespit edilmiştir.
Uşşakİzade Hasİb'in Zeyl-i Şaka'ik'ı

Anadolu sahası Türk edebiyatında XVI. asırda müstakil bir hüviyet kazanan biyografi türü, Taşköprizade Ahmed Efendi'nin Arapça kaleme aldığı; ulema ve mutasavvıfların hal tercümelerine yer verdiği Şaka'iku'n-Nu'inaniyye Fi Ulemai'd-Devleti'l-Osmaniyye adlı eseriyle hızlı bir gelişme göstermiştir. Kısa sürede Türkçeye birçok tercümesi yapılan eserin, telhisleri, müntehapları ve zeyilleri yazılmaya başlanmış; XVI. asırdan XIX. asrın sonlarına dek fasılasız bir şekilde bu esere zeyil yazma geleneği devam etmiştir. Şaka'iku'n-Nu'inaniyye geleneğinin XVIII. asırdaki ilk temsilcisi, Nev'izade Atayi'nin Hada'iku'l-haka'ik Fi Tekmileti'ş-şaka'ik'ına zeyil yazan, Osmanlı ilmiye sınıfının meşhur ailelerinden Uşşakizadeler ailesine mensup Seyyid İbrahim Hasib Efendi'dir. Yazar, Nev'izade zeylinin geldiği 1043'ten (1634) başlayarak, Sultan II. Ahmed devrinin son bulduğu 1106 (1695) yılına kadar yaşamış 540 alim, mutasavvıf ve devlet adamının hayat hikayesine yer vermiştir. Bahis konusu edilen bu şahısların büyük bir kısmı şair ve yazardır. Bu çalışmada, Şaka'iku'n-Nu'inaniyye geleneği üzerinde durulduktan sonra Uşşakizade Seyyid İbrahim Hasib Efendi'nin Zeyl-i Şaka'ik'ı detaylı bir şekilde incelenmiştir. Süleymaniye Yazma Eserler Kütüphanesi Hafid Efendi 242 numarada kayıtlı yazarın müsvedde nüshasından hareketle, eserin transkripsiyonlu metni ortaya konmuş; çalışmanın sonuna yer, şahıs ve eser adlarından müteşekkil ayrıntılı bir dizin ilave edilmiştir.
Letaif-i Rivayat'ın fikir dünyası

Tanzimat devrinde edebi eserler, halkın birçok hususta aydınlatılmasına katkıda bulunan araçlardan biri olmuştur. Bu dönemde yayımlanan eserler topluma aktarılacak pek çok fikre sahiptir. Sanatçılar eserlerini toplumu gözeterek yazmışlardır. Tanzimat devri yazarlarından Ahmet Mithat Efendi eserleriyle topluma fikirlerini aşılamayı hedefleyen bir sanatçıdır. Muharririn yirmi dokuz hikaye ve bir tiyatrodan oluşan Letaif-i Rivayat adlı eseri de devrine hitap eden ve devrini aşan birçok fikri içinde barındıran ve toplumu birçok noktada aydınlatan bir eserdir. Bu çalışmada Letaif-i Rivayat dizisinde yayımlanan hikayelerle aktarılmak istenen; eğitim, kadın, çocuk, esaret, şahsi hürriyet, ekonomi, aile hayatı gibi kavramlara değinen yazarın fikirleri ortaya konulacaktır.
Türk edebiyatında diriliş ekolü ve Ali Haydar Haksal

Edebiyatında Diriliş Ekolü ve Ali Haydar Haksal' adlı bu çalışmada birçok şair ve yazarı etkileyen ve edebiyat dünyasında kalıcı bir iz bırakan Sezai Karakoç'un, Diriliş Dergisi etrafında oluşturduğu kitlenin günümüze kadar oluşturduğu ekol ve bu ekole bağlı olan Ali Haydar Haksal'ın şiirlerindeki Diriliş ve Sezai Karakoç'un etkileri kanıtlanmaya çalışıldı. Bu çalışma üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Diriliş ekolünün kurucusu Sezai Karakoç'un hayatına, sanat ve edebi anlayışına yer verilmiştir. Bu çerçevede kapsamlı bir dünya tasavvuru olan Diriliş düşüncesinin medeniyet, inanç ve sanat gibi alanlara dair bakış açısı ele alınmıştır. İkinci bölümde Türk edebiyatında Diriliş ekolü incelenerek Diriliş dergisi üzerinde yoğunlaşılmıştır. Diriliş ekolünün genel çerçevesi çizildikten sonra bu ekolün etkilediği önemli isimler üzerinde durulmuştur. Bu isimlerden Diriliş ekolünün genel çerçevesine bağlı kalarak farklı oluşumlar içine girenler de ayrı olarak ele alınmıştır. Üçüncü bölümde Diriliş ekolünün günümüz gençleri üzerinde etkin rol oynayan Ali Haydar Haksal'ın şiirleri ve poetikası Diriliş bağlamında incelenmiştir.
Necati Cumalı'nın hikayelerinde toplumsal meseleler

Necati Cumalı, Cumhuriyet sonrası Türk edebiyatında toplumcu gerçekçi çizgide eser veren yazarlardan biri olarak değerlendirilir. Hikayelerinde toplumda görülen sosyal adaletsizlik, rüşvet, ekonomik sıkıntı, cahillik, inanç istismarı, kıskançlık gibi birçok meseleyi ele almıştır. Bu tezde Necati Cumalı'nın hikayelerinde yer alan sosyal meseleler incelenmiş, başlıklandırılmış ve örneklendirilmiştir. Çalışmanın giriş bölümünde dünyada ve Türkiye'de toplumcu gerçekçi sanat anlayışının gelişimi hakkında bilgiler verilmiştir. Birinci bölümde yazarın hayatına, edebi hayatına ve eserlerine değinilmiştir. İkinci bölümde hikayeler incelenmiş ve sosyal meseleler tespit edilmiştir. Üçüncü bölümde ise toplumcu gerçekçiliğin ilke ve kuramlarından yola çıkılarak Necati Cumalı ve hikayeleri üzerinde bir değerlendirme yapılmıştır. Tez, elde edilen bilgiler ile genel değerlendirmenin yapıldığı sonuç ve kaynakça bölümleriyle bitirilmiştir.
Kırım Türkçesi Romanya Köstence ağzı ? ses bilgisi, metin, sözlük ?

Bu çalışmada günümüzde Romanya'nın sınırları içerisinde bulunan Dobruca vilayetinin Köstence şehri ve şehre bağlı köylerdeki ağız özellikleri incelenmiştir. Bu yöredeki ağzın konuşma dilindeki kelimeler tarihte geçen en eski şekillerine dayanarak incelenmiştir. Köstence'de araştırma yapmam Romanya'ya gidip bir ay kadar orada bulunmamı gerektirdi. Yörede tanıdığım kişilerin olması derleme yapacağım köylerin ve o köylerde yaşayan kişilerin seçiminde oldukça faydalı olmuştur. Derleme yaparken Köstence'nin birçok köylerine, özellikle Türk-Tatar topluluğun yerleştiği köylere gidilmiştir. Bu köylerdeki nüfus tabakaları araştırılmıştır. Yaptığımız araştırma sonucunda bölgedeki nüfusun çoğunun Kırım göçmenlerinden oluştuğu tespit edilmiştir. Ağız özelliklerinin en çok korunduğu köyler seçilerek derlenmiştir. Bölgede yapılan konuşmalar ses kayıt cihazına kaydedilerek daha sonra bilgisayar ortamına aktarılmıştır. Bilgisayar ortamındaki konuşmalar transkripsiyonlu metin haline çevirilmiştir. Giriş bölümünde bölgenin tarihçesi, iklimi, nüfusu, coğrafi konumu ile ilgili tanıtıcı bilgiler verilmiştir. Birinci bölümde; Köstence Kırım Türkçesi ağzındaki ses varlığı, ses değişmeleri ve ses olayları örneklerle beraber incelenmiştir. Metinler ses bilgisi yönünden, incelenmiş, sırasıyla ünlü ve ünsüzlerdeki değişmeleri tespit edilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümü metinlerden oluşmaktadır. Derleme yaptığımız bölgede topladığımız metinler transkripsiyonlu olarak sunulmuştur. Çalışmanın sözlük kısmında, bölgeye has kelimeler anlamlarıyla birlikte verilmiştir. Elde ettiğimiz metinler bölgeye has olan birçok özellikleri içermektedir.
İletişim tasavvurunun hikayesi: Ömer Seyfeddin'de insan, kurum ve kültür etkileşimi

Bu çalışmada Ömer Seyfeddin'in Hikayelerinde yer alan insan, kurum ve kültür etkileşimi üzerinde durulmuş, hikayelerdeki iletişim süreçlerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında Ömer Seyfeddin'in dört ciltlik hikayeler serisi evreninde sekiz hikaye tesadüfi örneklem ile seçilmiştir. Seçilen hikayeler yapısallcı teori bağlamında T. Van Dijk'ın Söylem Anlama Stratejileri ve Seymour Chatman'ın Anlatı Yapısı ve Mehmet Kaplan'ın Hikaye İncelemelerinden beslenen bir yöntemle analize tabi tutulmuştur. Çalışma sonucunda Ömer Seyfeddin'in Hikayelerinde yer alan iletişim süreçleri ve etkileşimler insan, kurum ve kültür ilişkileri çerçevesinde modellenmiş, hikayelerde iletişim altyapısını oluşturan kavramlar ve olay aşamaları da şemalar ve tablolar dahilinde ortaya konmuştur.