Bir üniversite hastanesi çocuk-ergen ruh sağlığı ve hastalıkları polikliniğine başvuran ve dikkat eksikliği -hiperaktivite bozukluğu tanısı konulan çocukların sosyodemografik özellikleri ve komorbid psikiyatrik tanılar

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu, sosyal ilişkilerde sorun, okul başarısızlığı gibi psikososyal işlevsellikte bozulmaya yol açan çocukluk çağının en sık görülen nöropsikiyatrik bozukluğudur. Son yıllarda yapılan çalışmalarda prevalansının %5,9-7, 1 arasında olduğu düşünülmektedir. Çeşitli çalışmalarda DEHB'ye ek psikiyatrik hastalıkların sıklıkla eşlik ettiği, bu hastalıkların DEHB semptom şiddetini artırdığı ve tedaviye yanıtı olumsuz yönde etkilediği bildirilmiştir. Çalışmamızın amacı Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk-Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları polikliniğinde DEHB tanısı konulan yaşları 6-18 arasında bulunan çocuk ve ergenlerde DEHB alt tipleri arasında sosyodemografik özellikleri, komorbid ek psikiyatrik tanıları ve hastaların aldıkları tedavileri karşılaştırmaktır. Bu çalışmada 1 Ocak 2014- 31 Haziran 2014 tarihleri arasında KTÜ Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları polikliniğine başvurmuş, DSM-IV'e göre ilk kez DEHB tanısı konulmuş, en az 3 poliklinik görüşmesi yapılmış, dışlama kriterlerini karşılamayan, 6-18 yaş grubu 164 çocuk ve ergen vaka değerlendirilmiştir. Araştırmaya dahil edilen 164 DEHB hastasının 120'si (%73,2) erkek, 44'ü (%26,8) kız olarak saptandı. Bu hastaların 69'u (%42,1) DEHB Dikkat eksikliği önde gelen alt tip, 81'i (%49,4) DEHB bileşik alt tip ve 14'ü (%8,5) ise DEHBhiperaktivite-impulsivite önde gelen alt tip tanı kriterlerini karşılamaktaydı. Gruplar arası ilk başvuru yaşı ortalamları karşılaştırıldığında DEHB-D grubunun yaş ortalması 10 ,00 3,020, DEHB-B grubunun 9,05 2, 484 ve DEHB-H grubunun ise 8,71 2, 091 olarak saptandı. DEHB'ye ek komorbid psikiyatrik tanılara baktığımızda bu hastalarda en az 1 komorbidite görülme oranı %75, 6 (124) olarak saptandı. DEHB'ye ek 1 komorbiditesi olanlar %42, 1 (69), 2 komorbiditesi olanlar %31, 7 (52) ve 3 komorbiditesi olanlar ise %1,8'lik kısmı oluşturuyordu. Tüm örneklemin %24,4'ünde isekomorbid bir psikiyatrik tanı saptanmadı. Örneklemimizin genelinde en sık gördüğümüz ek psikiyatrik tanı Karşıt Olma Bozukluğu olup tüm örneklemde 43 (%26,2) hastada ek tanı olarak karşımıza çıktı. Diğer komorbid durumlardan Davranım Bozukluğu 41 (%25), Anksiyete Bozuklukları 36 (%22), Enürezis 22 (%13,4), Tik Bozuklukları 17 (%10,4), Özgül Öğrenme Güçlüğü 12 (%7,3) ve Depresif Bozukluk 10 (%6,1) hastada saptandı. Örneklemimizdeki 164 hastanın kullandıkları DEHB tedavilerine baktığımızda 107 (%65,3)'sinin uzun etkili metilfenidat, 33 (%20,1)'ünün kısa etkili metilfenidat, 14 (%8,5)'ünün atomoksetin kullandığı ve 10 (%6,1)'unun da tedavi almadığı saptandı. DEHB sosyal ilişkilerde sorun, okul başarısızlığı gibi psikososyal işlevsellikte bozulmaya yol açan çocukluk çağının sık görülen nöropsikiyatrik bozukluklarından birisidir. DEHB ile birlikte eş tanıya sahip çocukların tedaviye direnç göstermeleri daha muhtemeldir ve bu çocuklarda hem DEHB hem de eş tanının başarılı bir şekilde tedavi edilmesi gerekmektedir. Bizim çalışmamızda çıkan yüksek komorbidite oranları DEHB'yi tedavi ederken bu tanılarında etkin bir şekilde tedavi edilmesi gerekliliğini ortaya koymaktadır.