turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Vakfiyelere göre ıstılah ve tabirler

Bu tez, kültür tarihimizin önemli kurumlarından biri olan vakıfların işleyişini düzenleyen ve her bir vakfın yasası hükmünde olan vakfiyelerde geçen terim ve deyimleri sanat tarihi perspektifinden incelemeyi amaçlamaktadır. Vakfiyeler tarihi birer belge olmalarının yanında taşınır ve taşınmaz eserlerlerle ilgili ilk elden bilgiler verdikleri için Sanat Tarihi, Mi'inarlık Tarihi ve Sosyo-kültürel tarih açısından büyük önem arz ederler. Yapıların adlandırılmaları, inşa edilme amaçları, inşa edildiği coğrafya, plan ve malzeme özellikleri, mekan ve öğe tanımları, eserlerin durumu, uğradıkları tahribat ve yapılan tamiratlar, dönüşümler ve bu aşamalarda gerçekleşen hukuki işlemler, tahsis edilen akarlar, tamiratı yapan mi'inar, yapının kullanım amacı, görev yapan kişiler, tefrişinde veya içinde verilen hizmetin tabiatıyla ilişkili taşınır eşyalar, gerçekleştirilen her türlü hayır hizmeti ile hukuk, din, ekonomi ve ticari alana ilişkin bilgiler verirler. Bu tanımlamalar belgelerde, konumuz olan vakfiyelere özgü bir terminoloji ile yapılmıştır. Bütüncül bir yaklaşımla ele alınan bu terminoloji çalışmanın ana omurgasını oluşturmuştur. Bu konu hakkında önceden yapılan çalışmaların ışığında, ancak yöntem ve kapsam bakımından daha hacimli bir çalışmadır. Ayrıca kapsadığı alan bakımından türünün tek örneği ve orijinal bir çalışmadır. Bu çerçevede Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi'nde bulunan ve tercümesi yapılan vakfiyelerin taranması suretiyle elde edilen veriler iki bölüm başlığı altında ele alınmıştır. Vakfiyelerde tespit edilen terim ve deyimler anlam, yazılış ve vakfiyelerde yer aldığı kısım örnekleriyle alfabetik bir şekilde oluşturulmuş sözlük kısmı çalışmanın birinci bölümünü oluşturmuştur. İkinci bölümde ise bu terim ve deyimler belli başlıklar altında gruplandırılarak sanat tarihi açısından önemi değerlendirilmiştir.
Erken dönem osmanlı cami mimarisinin cephe kuruluşları ve 15. yüzyıl İstanbul cami mimarisine etkileri

15. yüzyıl İstanbul camilerine gelindiğinde ise; bunların genel özellikleri itibariyle Erken Dönem Osmanlı camilerini takip eden yapılar olduğu söylenebilir. Erken Dönem Osmanlı cami mimarisinin cephe kuruluşlarında karşımıza çıkanunsurları, 15. yüzyıl İstanbul camilerinin cephe kuruluşlarında da görmekteyiz. Ancak, 15. yüzyıl İstanbul camilerinin cephe kuruluşları, birkaç istisna dışında, tüm yapıları kapsayan bir üslup birliği içerisinde gerçekleştirilmiştir. Bu dönemde, tüm yapıların cephe kuruluşlarında, mihrap ekseni üzerinde dışa taşkın bir cümle kapısı ve cümle kapısını merkez alan bir simetriyle cephe yüzeyine yerleştirilmiş pencere açıklıkları ve mihrabiyeler bulunur. Yine tüm yapılarda, cephe kuruluşları son cemaat yeri ve minareyle birlikte ele alınmıştır.15. yüzyıl İstanbul camilerinin cephe kuruluşlarında karşımıza çıkan unsur ve uygulamalar, Erken Dönem Osmanlı cami mimarisinde mevcut olan unsur ve uygulamalar arasından seçilmiş ve yeniden yorumlanarak cephe kuruluşlarınınmeydana getirilmesinde kullanılmıştır. Sonuç olarak; 15. yüzyıl İstanbul camilerinin, cephe kuruluşları açısından, Erken Dönem Osmanlı cami mimarisinden etkiler aldığı ve onu takip eden bir mimari anlayışla gerçekleştirildiği rahatlıkla söylenebilir. Ancak, bu yapıların cephekuruluşlarının gerçekleştirilmesinde kullanılan unsur ve uygulamaların erken dönemde kullanılanlar arasından elemine edilip yeniden yorumlanması ve tüm yapıları kapsayan bir üslup birliğinin varlığı, 15. yüzyıl İstanbul camilerinin cephe kuruluşlarında hakim olan mimari anlayışın, Erken Dönem Osmanlı mimarisindendaha gelişmiş ve daha ileri olduğunun açık bir kanıtıdır. Anahtar kelimler: Osmanlı ? Mimari ? Erken Dönem ? İstanbul ? Cami ? Cephe
Kapadokya bölgesi duvar resimlerinde vaftizci yahya tasvirleri

Kapadokya Bölgesi duvar resimlerinde Vaftizci Yahya tasvirlerini konu alan bu çalışmada; Hıristiyanlar tarafından çok sevilen Vaftizci Yahya ele alınmıştır. Bu çalışmadaki esas amaç, Kapadokya Bölgesi duvar resimleri içerisinden Vaftizci Yahya konulu duvar resimlerini belgeleyerek, bu duvar resimlerini geleceğe güvenle aktarabilmektir. Toplamda altı bölümden oluşan tezin giriş bölümünde; konunun tanımı belirtilmiştir. Birinci bölümde; Kapadokya Bölgesi'nin tarihsel coğrafyası ve fiziki yapısı ile bölgenin Hıristiyanlık tarihi hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde; Kutsal Metinlerde Vaftizci Yahya başlığı altında Dört İncil'de Vaftizci Yahya detaylı olarak anlatılmıştır. Üçüncü bölümünde Dört İncilde Vaftizci Yahya ile ilgili ayetlerden bahsedilmiştir. Dördüncü bölümde; İncillerde Vaftizci Yahya ile ilgili Çelişkilerden bahsedilmiştir. Beşinci bölümde katalog kısmına geçilmiştir. Katalog tanımı başlığı altında, kataloğun yöntemi ifade edilmiştir. Daha sonra çeşitli başlıklar altında konuya dahil olan kiliselerin adları ve tarihlendirilmeleri konusunda bilgi verilmiştir. Söz konusu tasvirin kilise içinde konumlandığı yer tarif edilmiştir. Sahnenin tasviri yapılarak, varsa üzerindeki yazıtların Türkçe anlamları verilmiştir. Altıncı bölüm; karşılaştırma ve değerlendirme bölümü olup, çeşitli başlıklar altında ikonografi, resim programı ve üslup genel karşılaştırması ve değerlendirmesi yapılmıştır. Sonuç bölümünde; Vaftizci Yahya ile ilgili kısaca bilgi verildikten sonra, konuya dahil olan kiliselerde yer alan Vaftizci Yahya tasvirlerinin genel özellikleri hakkında bilgi verilmiştir. Tezin son kısmında; kaynakça, fotoğraflar, çizimler, Kapadokya Bölgesi haritası, Göreme Açık Hava Müzesi haritası ve Soğanlı Vadisi haritasına yer verilmiştir
Resimsel bir imge olarak at görünümlerinin Türk resim sanatı içerisindeki yeri

Türk toplumunda at, sosyal ve kültürel açıdan önemli bir değere sahiptir. Bu değer, Türk sanatına da doğrudan doğruya yansımıştır. Türk resim sanatının gelişmesiyle sanatçılar, at figürünü farklı teknik ve yorumlarla eserlerinde işlemeye başlamışlardır. Böylece at figürü, sanat eserlerinde vazgeçilemeyen bir imge haline gelmiştir. Resim sanatı içinde tek bir konu üzerine çalışılsa da her sanatçının farklı yorum ve tarzı ön plana çıkmıştır. Birçok sanatçı, doğaya ait bir varlık olan at figürünü kendi özgün yorumları ile ele alarak Türk resim sanatına zenginlik kazandırmıştır. Her bir sanatçı at figürüne kendi dünyasında farklı bakış açılarıyla kapı aralamış ve kendince anlamlandırmıştır. Böylece at, Türk resim sanatı içinde birçok sanatçının yorumuna tabi tutularak, plastik anlamda zengin bir figür niteliği taşımaktadır. Bu araştırmada, at görünümlerinin Türk resim sanatı içerisindeki yeri ve önemi incelenerek, araştırmacının at konusu üzerine resimler yapması ve bunların çözümlenmesi amaçlanmıştır. At görünümünü Türk resim sanatı içinde ele alan bu tez, üç bölüm ve sonuç kısmından oluşmaktadır. Tezin ilk bölümünde 'Atın Morfolojisi' ve 'Türk Kültürü İçinde Atın Yeri' ele alınmış, ikinci bölümde 'Resim Sanatı İçinde At İmgesi' başlığı ile Batı resim sanatı ve Türk resim sanatı içinde at imgesi teması incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise tez kapsamında yapılan at konulu çalışmaları ve bu çalışmaların çözümlemelerine yer verilmiştir. Bu süreçte, on tanesi eskiz olmak üzere toplam yirmi üç adet yağlıboya tekniği ile uygulamalar yapılmıştır. Çalışmaların her birinin ayrı ayrı plastik açıdan çözümlemesi yapılarak belirli bir sonuca ulaşılmıştır.
Adana'da yapı toplulukları ve şehrin gelişimi

Bu çalışmada, Adana merkezde Ramazanoğulları Beyliği ve Osmanlı döneminde inşa edilen yapı toplulukları ile bunların şehrin gelişimine olan etkileri ele alınmıştır. Kentin Doğu Akdeniz, Anadolu ve Anadolu dışındaki çevre kültürlerle siyasi ve kültürel etkileşimi ortaya konmuştur. Adana M. Ö. 2000'li yıllarda 'Adaniye' adıyla tarih sahnesine çıkan ve Seyhan Nehri'nin batı yakasında kurulan tek kenttir. Ancak tarihin belli dönemlerinde deprem ve sel felaketleriyle tahrip olan şehir, bir de nehir ve verimli ovaları nedeni ile sürekli istilalara ve savaşlara sahne olunca yeterince gelişememiştir. Roma Bizans ve Ramazanoğulları Beyliği hariç, 19. yüzyıl sonlarına kadar varlık gösteremeyen Adana, 20. yüzyıl başlarında kurutulan bataklıklar, Seyhan Nehri kenarına çekilen setler, tarımda makinalaşma ve ıslah çalışmalarıyla, yüzlerce yıl kasaba görünümündeyken günümüzde Türkiye'nin en büyük kentlerinden birisi olmuştur. Adana'da Türk dönemi, Anadolu Selçuklu Devleti zamanında başlamakla birlikte Memluklu Devletine bağlı kurulan Ramazanoğulları Beyliği (1352/1353- 1608) döneminde kalıcı olmuştur. Beyliğin son zamanlarında inşa edilen ve günümüze ulaşan yapılar/yapı toplulukları, Halil Bey (1485-1513) ve oğlu Piri Paşa (1517-1567) dönemlerine aittir. Ramazanoğulları, Yavuz Sultan Selim zamanında Osmanlıların tabiyetine girerek 1608 tarihine kadar yurtluk-ocaklık statüsüyle yönetimde kalmayı başarmışlardır. Bu tarihten itibaren Halep Eyaletine bağlı sancak, 1867 yılında ise bağımsız bir vilayet olan Adana, Osmanlı döneminde bayındırlık açısından sönük kalmıştır. Adana, Ramazanoğullarının fethinden önce üç semtten oluşan küçük bir yerleşim yeriyken fetih sonrasında genellikle etrafında kurulduğu mescitin adıyla anılan yeni mahallelerle büyümüştür. 1525' te Adana'da 17 mahalle varken, 1572'ye gelindiğinde sayı 28'e çıkmış, 1753'te bu rakam 45, 19. yüzyılın ilk yarısında ise mahalle sayısı 62'ye ulaşmıştır. Adana'da, iki tip yapı topluluğu görülür. İlki, şehrin merkezi dokusunu oluşturan büyük ölçekli örnekler, ikincisi ise, genellikle bir avlu veya aynı mahalle içinde dağılmış birkaç yapıdan ibaret, mahallenin kültürel ve fiziki dokusunu oluşturan küçük ölçekli külliyelerdir. Adana Ulu Cami hariç, diğer tüm örnekler ikinci tiptir. Adana merkezindeki yapı topluluklarının bir kısmı günümüze ulaşabilmiş, bir kısmı eksik ulaşmış, geri kalanı ise ulaşamamış, ulaşmışsa da özgün niteliklerini bütünüyle yitirmiştir. Çalışmamızda, Ramazanoğulları ve Osmanlılar döneminde inşa edilen söz konusu yapı topluluklarının durumları ve şehrin gelişimine olan katkıları tartışılmıştır.
İkdam Gazetesindeki sanat yazıları (1904-1913)

'İkdam Gazetesindeki Sanat Yazdan (1904-1913)' Türk basın tarihinde zengin içeriği ve istikranyla etkin bir yere sahip olan İkdam Gazetesinde, 1904- 1913 yıllan arasında yayınlanan sanat yazılarından seçilen 62 adet makaleyi içeren çalışmamız dört bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde genel olarak konunun amacı ve önemine yönelik açıklamalar yapılmış, İkdam Gazetesi anlatılarak çalışmamızda izlenen yöntem verilmiştir. İkinci bölümde, tezin ana konusunu oluşturan makaleler detaylı bir şekilde; tarih, numara ve yazar isimleri verilerek özetleri ile aktarılmış ve ekler kısmında da Osmanlıca tercümeleri sunulmuştur. Üçüncü bölümde ise makaleleri kaleme alan yazarların kısa hayat hikayelerine yer verilmiştir. Tüm bu incelemeler ışığında 1904- 1913 tarihleri arasında İkdam Gazetesinde yer alan sanat yazılan detaylı bir şekilde değerlendirilerek aktarılmaya çalışılmıştır.
Aydın ili merkezindeki tarihi su yapıları

Bu araştırmada, Batı Anadolu'nun stratejik bir mevkiinde bulunan ve tarihi süreç içerisinde kesintisiz bir iskana uğramış Aydın'ın, Türk dönemine ait tarihi su yapıları incelenip değerlendirilmeye çalışılmıştır. Tez projemizle, Aydın'ın Türk dönemine ait su yapılarını bir bütün halinde değerlendirerek, Anadolu su mimarisi içerisindeki yerinin ortaya konması hedeflenmektedir. Kataloğumuzda, dört çeşme-sebil, yedi çeşme, beş sebil, altı hamam, iki su kuyusu, bir köprü, bir şadırvan, bir selsebil ve bir sarnıçtan meydana gelen yirmi sekiz adet su yapısı yer almaktadır. Tuğlanın ana inşa malzemesi olduğu ve tamamı 14 -20. yüzyıllar arasına tarihlenen bu su yapıları içerisinde, kendine has özellikler gösteren, çeşme-sebil yapı grubu büyük önem taşımaktadır.
Investigating the house-church in Dura-Europos: Production of social space

Bu tez mekanın sosyal üretimi düşüncesini temel alarak mekan kavramını onun toplumla olan ilişkisi ile incelemektedir. Toplumsal oluşumlar için önerilen olan komünite ve kurum kavramları ile mekana dair üretilmiş olan barınak mekan ve belirteç mekan kavramları kullanılarak, Mimarlık Tarihi'nde mekanın ele alınışı üzerine kuramsal bir bakış getirilmiş, sonrasında da bu bakış Erken Hıristiyanlık topluluğu ve onların toplanma mekanı üzerine bir örnek çalışması ile desteklenmiştir. Erken Hıristiyanlığın Roma İmparatorluğu döneminde komünite oluşumundan kurum oluşumuna olan tarihsel yolculuğu ile bu çalışmanın toplumsal önermesine bir örnek teşkil etmektedir. Öte yandan, mekansal evrim üzerine olan önerme Dura-Europos'daki ev-kilise örneği ile kanıtlanmaktadır.
Ayasofya örneği üzerinden mimarlıkta retorik

Bu tez, mimarlıkta retorik tartışmasını Ayasofya örneği üzerinden incelemektedir. Burada retorik tanımı, Franco Moretti'nin ele aldığı biçimle kullanılmıştır. Tez boyunca bu tanım açıklanmış ve edebiyat teorisinden mimarlık bağlamına doğru genişletilmiştir. Ayasofya, bu tanımın genişletilmesinde bir vaka olarak irdelenmiştir. Resmi belgeler, günlük gazeteler, sinema filmleri, gezi yazıları gibi çeşitli mecralar bu irdeleme içinde ele alınmıştır. Bu incelemelerde temel olarak mimarlık disiplini genelinde neden retoriğe ihtiyaç duyulduğu ve bu retoriğin Ayasofya özelinde ne şekilde çeşitlendiği incelenmiştir.
Manisa hamamları

Hamam kültürünün bugün halen yaşandığı Manisa, Hamam mimarisi bakımından Türk Hamamları içinde önemli bir yer teşkil etmektedir. Halkın hamam kültürünü bu cağda hala yaşatıyor olması, hamamların kalıcılığını artıracak sosyal bir olgudur. Çalışmamızda, bazıları çeşitli araştırmalara konu olan, büyük bir kısmı ise henüz bilinmezliğini koruyan Manisa Hamamları ele alınacak; söz konusu hamamlar, mimari ve yapı elemanları, süsleme, ısıtma tertibatı gibi yönleriyle tanıtılacak ve bu bağlamda elde edilecek bilgiler ışığında Manisa Hamamlarının Türk Hamam mimarisi içindeki yeri belirlenmeye çalışılacaktır. Bu çalışmada, devrin çeşitli yazılı kaynaklarının da yardımıyla gerek mevcut, gerekse ortadan kalkmış Manisa Hamamlarının tespit edilmesi ve tam ve sağlıklı bir analize tabi tutulması hedeflenmiştir. Manisa ili merkezinde yer alan Türk Dönemi hamamlarının plan, fonksiyon, tasarım gibi özelliklerinin ortaya konularak, Türk Hamam Mimarisi içindeki yerinin karşılaştırmalı olarak ayrıntılı bir bicimde incelenmesi diğer önemli bir husustur. Manisa ili merkezindeki hamamlar incelenirken dönem olarak üst sınır, Osmanlı'nın yıkılış devri alt sınır ise Beylikler devri olmuştur. Günümüze tamamı ya da bir kısmı sağlam olarak 10 hamam ulaşmıştır. Bununla birlikte, kaynaklarda geçen 3 hamamın adı tespit edilmiştir. Yapılar, adı, yeri ve tanımı, tarihlendirilmesi, geçirdiği onarımlar, bugünkü durumu, dış görünümü, plan ve süslemesi, malzeme ve duvar tekniği, karşılaştırma ve değerlendirilmesi, bibliyografyası olarak incelenmiştir.
Alabanda Apollon Isotimos Tapınağı

Alabanda, Karia Bölgesinde yer alan önemli kentlerden biridir. Strabon tararından, Hellenistik Dönemde zenginliği ve akrepleri ile ünlü olduğundan bahsedilir. Kentin adı ilk olarak, İÖ. 197 yılında yapılan Makedonya Savaşında, Roma müttefikleri arasında geçmektedir. Anadolu'nun Seleukoslar egemenliğine girdiği sırada da Antiokheia ismini alır. Bu ardından, Makedonya Savaşı sonrasında İÖ.190 yılında yapılan Apameia Barışı ile Roma tararından Rhodos hakimiyetine geçer. Kentte ilk para basımı, İÖ. 198/ 7 yıllarında görülür. Bu durum, ismi Antiokheia olmadan hemen önce gerçekleşir. İÖ. 197- 190 yıllan arasında paralar üzerinde Antikheia ismi görülürken, İÖ. 190 yıllarından sonra tekrar Alabanda ismi okunur. Rhodos Egemenliğinden İÖ. 167'de kurtularak, asyle hakkım elde eder. İÖ. 132 yılında başlayan Aristonikos ayaklanması sırasında kentin adı geçmez. İÖ. 81'e tarihlenen, Lagina'da bulunmuş bir yazıtta Alabanda'ya verilen dokunulmazlık hakkından söz edilmektedir. Bu yazıt, Alabanda'nın İÖ. 1. yüzyılda özgür bir kent olduğunu kanıtlar. İÖ. 1. Yüzyılın ikinci yansında, Labienus'un baskılan sonucunda ortaya çıkan ayaklanmalarda, Mylasa'nın yarımda yer alır. Bu dönemin ardından, Roma İmparatorluğu yönetiminde, kentte Sebastheus ve Roma kültleri kurulur. Alabanda daha sonra Aphrodisias Psikoposluğuna bağlı bir merkez olur. Türk döneminden günümüze kadar da yerleşim günümüze kadar sürer. Hellenistik Dönemde önemli bir yere sahip Alabanda Apollon Isotimos Tapınağı plan ve mimari bezekleri yardımıyla tarihlenmeye çalışılmıştır. Tapınak pseudo dipteros planda ve 8x13 sütun sayısına sahiptir. Plan ve sütun ölçüsü ile Hermogenes geleneğinde bir yapı olduğu anlaşılmaktadır. Mimari özellikler açısından Lagina Hekate Tapınağı ile yakın benzerlikler gösterdiği dikkat çekmektedir. Bundan dolayı mimarlarının aynı olabileceği düşünülebilir. Sonuç olarak, iki tapınağın tarihinin birbirine yakın olması gerekmektedir. Dolayısıyla, Alabanda Apollon Tapınağı İÖ.100 civarına tarihlenir.
Doğuş koleksiyonu'nun incelenmesi koruma ve sergileme yöntemleri

Türkiye'de yaşanan modernite projeleri farklı boyutlarda değişim göstermiştir. XIX. yüzyılın ortalarından itibaren gerçekleşmeye başlayan değişimin kökleri Tanzimat öncesinde Batı ile olan etkileşimlere kadar uzanmaktadır. Ancak Batılılaşma projesi olarak düşünülen yenilik hareketinin uygulanması, geliştirilmesi ve hayata geçirilmesi yönündeki radikal değişim, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla gerçekleşecektir. XX. Yüzyıla ait kadın-erkek giysi koleksiyonunda yer alan eserlerin bir kısmı üzerinden giysi modasındaki tarihsel değişim süreci, araştırılarak, görsel verilerle desteklenerek incelenmesi hedeflenmiştir. Türk giysi tarihinin önemli bir dönemine yansıtan bu eserlerin sosyal sorumluluk çerçevesinde korunması hedeflenerek gelecek kuşaklara ulaşması amaçlanmıştır. Bu bağlamla yapılan araştırma ve incelemeler sonucunda, eserlere çağdaş konservasyon yöntemleri ile korunarak saklanması ve sergilenmesi için öneriler getirilmiştir.
Tiyatro analizi, eleştirisi ve incelemesini yeni bir deneme tekniği olan video deneme ile yeniden düşünmek

Bu tez, çalışma ve uygulama alanı uzun bir süre sinemayla sınırlı olan video deneme tekniğinin, tiyatro sanatı açısından geçerli ve kullanılabilir bir araç olup olmadığını araştırmaktadır. Şimdiye kadar geleneksel yazılı deneme tekniği çerçevesinde kullanılan inceleme, araştırma, analiz ve karşılaştırma gibi yöntemlerin, görsel-işitsel bir dal olan sinemada yeniden icat edilişinin izlerini sürerek; benzer bir süreci tiyatroyu merkezine alan yazınsal ürünlerin neden yaşamadığını ortaya koymaya çalışmaktadır. İlk etapta yine görsel-işitsel, fakat kayıt altına alınamayan, performatif bir sanat dalı olan tiyatronun, bu video tekniklerini nasıl asimile edebileceğini anlamak; bu tekniklerin tiyatroya katkılarının neler olabileceği konularını ayrıntılı bir şekilde ele almak ve ilk tiyatro video deneme örneklerini verebilmek için yol haritaları oluşturmak bu tezin başlıca meseleleridir.
Kastamonu çeşmeleri

Türkler Anadoluya ayak bastıktan sonra bir taraftan bu toprakları yurt edinme çabalarını sürdürürken diğer taraftan da oldukça yoğun bir biçimde imar faaliyetlerinde bulunmuşlardır. Bu imar faaliyetlerinin içinde bazı yapılar, inançlarının da etkisiyle özellikle ön plana çıkmıştır. Bu grupta sayılabilecek yapılardan bazıları, camiler, medreseler, hanlar, hamamlar ve çeşmelerdir. Çeşme yapıları, Türk kültürünün etkisinin görüldüğü her coğrafyada öncelikle dikkat çeken yapı türlerindendir. Gerek canlılara su sağlamanın kutsal bir iş olarak görülmesi ve gerekse çeşme inşa etmenin öldükten sonra da devam edecek bir sevap olarak nitelendirilmesi, bu yapıları değerli hale getirmiştir. Türklerin hakimiyetine geçtikten sonra, kesintisiz olarak bu kültürün etkisi altında kalan Batı Karadeniz Bölgesi'nde yer alan Kastamonu ilinde de, yapı dağılımı açısından bakıldığında, çeşme yapılarının önemi anlaşılabilmektedir. Çalışmamızda, Kastamonu ve ilçelerindeki Osmanlı döneminden başlayarak 1950 yılına kadar olan çeşmeler incelenmiştir. Kastamonu merkez başta olmak üzere, Abana, Araç, Cide, Daday, İhsangazi, İnebolu, Küre ve Taşköprü ilçelerindeki 73 çeşme incelenmiş, tipolojileri yapılmış, fotoğrafları çekilerek çizimleri yapılmış, kitabelerin metni, okunuşu ve anlamları verilmiştir. Kitabesi günümüze ulaşmamış çeşmelerin ise tarihlendirmeleri yapılmıştır. Günümüze ulaşamayan, değişime uğramış ya da sadece kitabeleri bulunan 18 çeşme ise, ayrı bir başlıkta incelenmiştir. Çalışmamızın bir bölümünde de bu çeşmeleri besleyen su kaynakları hakkında bilgi verilmiştir. Değerlendirmede Kastamonu çeşmelerinin tipolojisi, malzeme ve teknik özellikleri, yapı elemanları, süsleme çeşitleri, kitabeleri, baniler ve sanatkarları ayrı başlıklar altında incelenmiştir. Sonuç bölümünde ise çalışma kapsamında elde edilen veriler ve değerlendirmeler toplu olarak sunulmuş, değerlendirme kapsamındaki bilgiler sonuca bağlanılmıştır. Kastamonu çeşmelerinin büyük bir bölümü tipolojik olarak tek cepheli, hazneli ve bağımsız çeşme grubundadır. Tek cepheli çeşmelerin dışında iki, üç, dört ve beş cepheli örnekler de mevcuttur. Çeşmelerde yoğun olarak teğet kemer ve sivri kemer kullanılmıştır. Kemerli çeşmelerin dışında, düz cepheli çeşmeler de Kastamonu'da yaygın olarak inşa edilmiştir. Çeşmelerin inşasında genellikle taş malzemenin yanı sıra, tuğla malzeme de kullanılmıştır. Kastamonu çeşmelerinde bitkisel, geometrik ve nesneli süslemeler görülmektedir.
Erken Osmanlı selatin camilerinde minareler

Osmanlı İmparatorluğu'nun ilk başkentlerinden olan Bursa ve Edirne'de erken Osmanlı döneminde inşa edilen camiler, mimari ve süsleme bağlamında çeşitli çalışmalarda detaylı bir şekilde ele alınmıştır. Bu çalışmalar, erken Osmanlı döneminde inşa edilmiş olan bütün camileri genel özellikleriyle değerlendirmiş ve mimari özelliklerini ön plana alarak incelemiştir. Bursa ve Edirne'de bulunan selatin camilerin minarelerini konu alan bir çalışmanın olmayışı bu yüksek lisans tez konusunun Erken Osmanlı Selatin Camilerinde Minareler olarak belirlenmesinde etken olmuştur. Bu çalışmanın kapsamı, erken Osmanlı döneminde başkent görevini üstlenen Bursa ve Edirne kent merkezlerinde bulunan selatin camilerin minareleriyle sınırlandırılmıştır. Bursa ve Edirne'de bulunan selatin camilerinin minarelerinin inşa tarihinden günümüze kadar olan süre içinde geçirdikleri onarımlar tespit edilmiş, kaynaklardan derlenen bilgilerle tarihsel devinimleri saptanmış ve günümüzdeki durumları fotoğraflarla belgelenmiştir. Bunların yanı sıra bu minarelerin üslup özellikleri belirlenerek daha önceki devirlerde inşa edilmiş olan Türk-İslam mimarisi örnekleriyle karşılaştırılmıştır. Bu çalışma sonucunda, Bursa ve Edirne kentlerinde bulunan selatin cami minarelerinin çoğunun özgün olmadığı; deprem, yangın gibi sebeplerle özellikle 19. yüzyılda kapsamlı onarım geçirdikleri veya bütünüyle yenilendikleri belirlenmiştir.