turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Cüsipbek Aymawituli'nın Aqbilek romanındaki edatlar

Bu çalışmamızda Jüsipbek Aymawituli'nın (1889-1931) Aqbilek romanında geçen Kazak Türkçesi'ne ait edatları tesbit edip, bunların Türkiye Türkçesi'ndeki karşılıklarını vermeye çalıştık. Bunun için öncelikle Aqbilek romanını tarayarak bu eserde geçen 110 tane edat örneğini içinde geçtikleri cümleler veya ibarelerle birlikte tespit ettik. Tespit ettiğimiz edatları alfabetik sıraya koyarak her edattan üçer örnek vermeye çalıştık. Ancak çok sık kullanılanların örnek sayılarını arttırdık. Tespit ettiğimiz edat örneklerini içinde geçtikleri cümleler veya ibarelerle birlikte Türkiye Türkçesi'ne aktardık. Böylece Aqbilek romanında geçen edat örnekleri; içlerinde geçtikleri cümleler veya ibarelerle birlikte Türkiye Türkçesi'ne aktarılmış oldu. İncelediğimiz edatlar içinde Türkiye Türkçesi'ndeki edatlarla fonksiyon farktrlığr olanlar varsa bunları da belirttik. Daha sonra yaptığımız bu aktarmaları Muharrem Ergin'in edat tasnifini esas alarak tasnif ettik. Böylece Aqbilek romanındaki edatlar ve onların çeşitli kullanılış şekillerinin Türkiye Türkçesi'ndeki karşılıklarının neler olduğu daha sistemli bir şekilde ortaya çıkmış oldu. Çalışmamız sırasında vardığımız neticeleri tezimizin sonuç bölümünde örnekleriyle belirttik. Ayrıca Türkiye Türkçesi'ndeki edatlarla Kazak Türkçesi'ndeki edatlar hakkında tezimizin giriş bölümünde kısaca bilgi vermeyi faydalı bulduk.
Tanzimat ve Servet-i Fünun romanlarında edebİ akımlar

Edebiyat akımları, belirli yazım teknikleri sunmasının dışında ortaya çıktığı dönemin sosyal, siyasi, ekonomik, felsefi vb. birçok alanı hakkında bir alt yapıya sahiptir. Bu sebeple bir dönemin analizini, o dönemin hangi edebi akıma bağlı olduğuna bakarak yapmak mümkündür. Türk edebiyatında yüzyıllarca hakim olan divan şiiri geleneği içerisinde de çeşitli edebi hareketler görülmektedir. Batılı anlamda edebi akımlar ise Tanzimat dönemiyle birlikte Türk edebiyatında yer alır. Bu dönemde edebi akımlar bir tercih meselesi gibi anlaşılarak yazardan yazara farklılık gösteren bir olgudur. Çünkü Türk edebiyatında edebi akımlar, toplumsal ihtiyaçlardan ziyade aydınların dünya görüşüne göre şekillenir. Batılılaşmanın bir ölçüsü olarak Batılı edebi formların Türk edebiyatında yer almasıyla birlikte nazım geleneğinin yanında nesir geleneğinin de önemi artar. Roman türü de nesir geleneğinin en gelişmiş şeklidir. Türk edebiyatında daha önce yer almayan roman, ilk dönem sanatkarları açısından birbirinden farklı birçok amaç için kullanılır. Bu yeni türü edebi anlamda hem Batılılaşmanın bir yolu hem de gelenekten kopmanın bir aracı olarak görmek mümkündür. Roman formunu henüz nesri gelişmemiş bir edebiyatta uygulamak zor bir iştir. Tanzimat dönemi yazarları bu zorluktan kurtulmak için geleneğin imkanlarından faydalanmayı ihmal etmemişlerdir. Batılı bir form olarak gelişkin bir roman örneği verebilmek içinse edebi akımları sürekli göz önünde bulundurmuşlardır. Bu çalışmada Tanzimat ve Servet-i Fünun dönemlerinde yer alan romanların Batılı edebi akımlarla olan ilişkisi değerlendirilmektedir. Bu değerlendirme sürecinde gelenekten kopuş, dönemin etkisi, yazarların sanatsal bakış açıları ve uygulama düzeyinde edebi akımların Türk edebiyatına katkısı göz önüne alınmaktadır.
Silifke ve Mut'taki Sarıkeçili ve Bahşiş yörükleri ağzı

Bu araştırma Silifke ve Mut'taki Sarıkeçili ve Bahşiş Yörüklerinin ağız özelliklerini ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Bahşiş Yörükleri yerleşik hayata geçmişş olup yaylacılığa devam etmektedir. Sarıkeçililerin bir kısmı Bahşişler gibi yerleşik hayata geçmişş, yaklaşık 200 aile kadarı ise herhangi bir mekana lam bağlı olmadan konar göçer olarak yaşamakladır. Günümüzde teknolojinin gelişmesi, diğer Anadolu ağızlarındaki kadar yoğun olmasa da, Yörük ağızlarında hızlı bir değişim meydana getirmektedir. Konargöçer Yörüklerin zor hayat şartlarına dayanamayıp yerleşik hayata geçmek istemeleri de ağız özelliklerinin yok olmasında önemli bir etkendir. Bu durum Yörük ağızlarının özelliklerini gösteren metinlerin bir an önce derlenmesi gereğini ortaya çıkarmakladır. Çalışmamız, Yörük hayatı, Silifke ve Mut Yörükleri, Sarıkeçili ve Bahşişler hakkında bilgi veren 'giriş' bölümü, bu iki aşiretin yaşamış olduğu köy ya da obalarda yüz yüze görüşmeler yapılarak derlenen 'metin', ve bu metinlerin ses ve şekil bilgisi bakımından incelenmesinden ibaret olan 'inceleme' bölümlerinden meydana gelmektedir. Metinlerin derlenmesi ve oluşturulması sırasında mümkün olduğu kadar Yörük hayatının otantik özelliklerini ortaya koyacak konuşmaların alınmasına dikkat edilmiştir. Metinlerle ilgili bir sözlük ve araştırmada faydalandığımız kaynakların listesi de sunulmuştur. Ekler kısmında Yörük hayatını yansıtan resimlere ve araştırmamızla ilgili haritalara yer verilmiştir.
N. M. Karamzin'in 'Zavallı Liza' ve Sami Paşazade Sezai'nin 'Sergüzeşt' adlı eserlerinde halk kültürü yansımalarının karşılaştırmalı analizi

Batı edebiyatında roman ve hikaye sözlü anlatılardan yazılı anlatılara doğru bir evrim süreci gerçekleştirmiştir. Türk edebiyatında ise batılı anlamdaki roman ve hikaye türlerine XIX. yüzyılın başları ile birlikte karşılaşılmaya başlanır. Sözlü anlatıların bir devamı niteliğinde olan roman ve hikayeler, folklor ve edebiyat etkileşiminin varlığını ortaya çıkarır.'N. M. Karamzin'in 'Zavallı Liza' ve Sami Paşa-zade Sezai'nin 'Sergüzeşt' Adlı Eserlerinde Halk Kültürü Yansımalarının Karşılaştırmalı Analizi' adlı bu tez, Batı edebiyatında köklü bir geçmişşe sahip olan Rus edebiyatının XVIII. yüzyılının sonlarına doğru meydana gelen ve varlığını sürdüren folklor- edebiyat etkileşimi ile Türk edebiyatının XIX. yüzyılının tümünde hakim olan edebiyat-folklor etkileşimini, dönemin büyük eserleri arasında yer alan 'Zavallı Liza' adlı uzun öykü ve 'Sergüzeşt' adlı romanın karşılaştırmalı bir analizi ile yansıtmak amaçlanmaktadır. Çalışmamızda, eserlerin mukayesesi için karşılaştımalı edebiyat biliminin metodlarından olan esere bağlı inceleme metodunun kullanılması amaçlanmaktadır. Karşılaştırılma yapılırken farklı dönemlerde, farklı kültürlerinin ürünleri olan 'Zavallı Liza' ve 'Sergüzeşt' adlı eserlerde halk kültürü öğelerinin varlığı üzerinde durulmuş ve iki halk arasındaki kültürel etkileşimin varlığı edebiyat-folklor etkileşimi aracılığı ile ortaya çıkarmak hedeflenmiştir. Elbette bu karşılaştırmalar, eserler arasında birinin diğerinden daha üstün veya daha iyi bir eser olduğunu ispatlama çabası ile yapılmamıştır ve böyle bir amaca hizmet etmez. Bu gibi bir durum karşılaştırmalı edebiyat bilimine de aykırıdır. Çalışmamızın özünü oluşturan folklor ve edebiyat etkileşimi, aynı zamanda iki farklı kültürün halk bilimi açısından geçirdiği evrimi, yapılan bilimsel ve sistematik çalışmalarında gözlemlenmesini sağlar. Bu amaçla N. M. Karamzin'in yaşadığı dönemi oluşturan XVIII. yüzyılda halk bilimi çalışmaları ve bu dönemdeki edebiyat ve halk biliminin etkileşimi ve Sami Paşa-zade Sezai'nin yaşadığı dönem olan XIX. yüzyıl Tanzimat dönemi edebiyatı ile halk bilimi etkileşimi de kronolojik bilgiler eşliğinde çalışmamızda yer alacaktır. Çalışmamıza esas olan her iki eserde geçen halk kültürü öğelerinin varlığının tesbiti, sözlü ve yazılı anlatı geleneğinin edebiyat eserlerine yansıması ve her iki kültürde benzerlik gösteren halk kültürü öğelerinin karşılaştırmalı analizi, eserlerdeki metinler esas alınarak yapılmıştır. Bu çalışmanın amacı; farklı dönemlerde yaşamış iki büyük yazarın farklı dillerde yazdıkları iki büyük eser üzerinden kendi halk kültürlerini nasıl yansıttıklarını karşılıklı olarak mukayese ederek, halk bilimi ile edebiyat etkileşimine örnek iki eserin karşılaştırılması ile hem halk bilimine hem de karşılaştırmalı edebiyat bilimine hizmet etmektir.
Folklor kaynaklarına göre eski Türk ve Slav inanç sistemi

Dini-büyüsel anlayışlar, halk kültürünün temelini oluşturan ögelerden biridir. Mitolojik düşüncelerin, inanışların ve halk inançlarının incelenmesi; halkın kökenini anlayabilmek, henüz bilinmeyen soruların cevabını bulmak açısından büyük bir önem taşımaktadır. İlkel insanlar koruyucu iyelerle ya da Slavlardaki gibi çeşitli tanrılarla irtibat kurmaya, kendilerini kötü ruhlardan koruma ihtiyacı duymaya başlayınca istenilen bir sonuca ulaşmak için herhangi bir maddi nesneyi ya da insanı etkilemek amacıyla yapılan bir takım büyü ritüelleri de ortaya çıkmaya başlamıştır. Eski dini inanışlar, insanların zihniyetinde mevcut olan ve günlük hayatta insanlara hakim olan güçlerin fantastik yankısıdır. Ancak halk inanışları uzun süredir yaşadığı için ortaya çıktığı dönemde varlığını sürdürmeyi bitirmemiş, sonraki dönemlerde de hayatta kalabilmiştir. Yeni hayat koşulları çoğu zaman yeni inanışlara da yol açmıştır. Buna rağmen eski inanışlar, bazı değişikliklere uğrayıp yeni inançlarla yan yana bulunmaya devam etmiştir ve günümüzde de devam etmektedir. Bazı dini-büyüsel anlayışlar diğerlerine katılınca nesilden nesle aktarılıp insanların bilincinde hep birlikte yaşayarak çok zengin ve karmaşık bir inanç sistemini oluşturur. Mitik anlayışların zengin ve büyük olasılıkla tek kaynağı insanın sözüdür. Bu bağlamda ritüellerle birlikte kullanılan sözel kalıplar, hem Türk hem Slav inanç sistemlerinde önemli bir role sahiptir. Söz gelimi, halk hekimliğinde, ekonomi, aşk, avcılık ve balıkçılık, meteoroloji büyüsünde özel yapısall özellikleri olan bu tür kalıpların aktif ve neredeyse eşit bir şekilde Türk ve Slav halklarında kullanılması görülmektedir. Tezin ana amacı, Türk ve Slav mitolojisi ve folklorik ürünlerine dayanarak karşılaştırılmalı analiz yaklaşımı vasıtasıyla eski mitolojik sistemin izlerini koruyan eski Türk ve Slav inanç sistemlerini incelemektir. Çalışma sürecinde animizm, fetişizm, büyü, atalar kültü, iye gibi kavramlar ele alınarak ve iki kültür arasında benzerlikler ve farklılıklar tespit edilmiştir. Türkiye'de yeterli derecede araştırılmamış Slav paganizm inanç sistemi konusunda söz konusu bilimsel çalışma sürecinde ulaşılan yargı yeni bilgiler ortaya konulacaktır. Araştırmanın özelliklerine göre yapısall-tipolojik, karşılaştırmalı, leksik-semantik gibi çeşitli yaklaşımlar kullanılmıştır.
Arap ve Türk edebiyatlarında Yusuf u Zuleyha hikayelerinin mukayesesi

Arap ve Türk Edebiyatlarında Yusuf u Züleyha hikayelerinin mukayesesi adlı tez, Yusuf u Züleyha hikayelerinin bu edebiyatlar üzerindeki etkilerin belirlenmesini amaçlar. Kutsal kitaplarda da zikredilen bu konuda Türk ve. Arap Edebiyatlarında manzum olarak çok sayıda eserler verilmiştir. Bu edebiyatlarda derin izlerinin görüldüğü bu hikaye tarihten bugüne kadar canlılığını ve önemini kaybetmemiştir. Araştırma, kaynağını kutsal kitaplardan alan bu hikayenin temel kutsal metinlerde ve diğer dini kaynaklarda anlatılan versiyonlarının karşılaştırılması ile başlar. Arap Edebiyatında hikayenin etkileri bölümünde, hikayenin bu edebiyata olan yansımalarına dikkatler çekilmeye çalışılır. Ayrıca Arap Edebiyatı örneği olarak 'El Bedrü't-Temmam Fi Kıssati Seyyidina Yusuf Aleyhisselam' adlı manzum Yusuf hikayesi incelenir. Hikayenin Türk Edebiyatına olan etkileri, üçüncü bölümde Türk Edebiyatında hikayenin tarihsel seyri, Türk Edebiyatının önemli Yusuf hikayeleri ve Divan Edebiyatında Yusuf Hikayesinin izleri ve etkileri başlıkları altında incelenir. Divan Edebiyatında Yusuf hikayesinin etkisi mazmunlar ve örnekleri ile açıklanır. Türk ve Arap Edebiyatlarından seçilmiş başlıca Yusuf hikayelerinin karşılaştırılması dördüncü bölümde yapılmaktadır. Bu bölümde hikayenin seçilmiş mesnevilerdeki işleniş biçimleri benzerlikler ve farklılıklar üzerinde durularak mesnevilerin en çok önem verdikleri bölümler örnekleri ile incelenmiştir. Tablolar bölümünde, hikayenin tümü tablolar aracılığı ile gözler önüne serilmiştir. Hikayenin değişik mesnevilerdeki seyri şematik olarak gösterilmiştir. Yusuf u Züleyha Hikayeleri Kutsal kitaplardan aktarıldığı için diğe mesnevilerden farklı özelliklere sahiptir. Öncelikle bir peygamber kıssası olmass ile öğretici ve ders verici yönü ön plana çıkar. İkinci olarak hikaye tek bir şairin muhayyilesinden çıkmamış olması ile bir şaire, bir döneme, bir millete, bir edebiyata maledilemeyecek kadar şümullüdür. Semavi dinlerin hemen hepsinin edebiyatlarına konu olması onun bu özelliğinin göstergelerindendir.
Alİ ve Dİvanı (14.-15. yy.)

Yaklaşık yedi yüzyıl süren Divan Edebiyatı döneminde sayısız eser verilmiştir. Bu eserler geçmişşimize ait vesikalardır. Geçmişimize ait bilgilerin bulunduğu en önemli kaynaklardır. Ali, Divan Edebiyatı'nın ilk dönem şairlerindendir. 'Divan' sahibidir. Bundan başka 'Derdname' isimli mesnevisi vardır. 'Ali Divanı'nın kütüphanelerimizde ulaşabildiğimiz bir nüshası vardır. Ankara Milli Kütüphane'de olan bu nüsha metnin oluşturulmasında kullanılmıştır. Şiirler transkribe edilerek sıralanmıştır. Eserde 3 kaside, 207 gazel, 3 murabba, 19 tuyug, 1 müfret olmak üzere 233 manzume vardır. Ali'nin hayatı ve edebi kişiliği incelendikten sonra 'Transkripsiyonlu Metin' verilmiştir. İkinci bölümde divanın şekil ve muhteva özellikleri geniş çaplı incelenmiştir. Ali, ilim ehlindendir, müderrislik yapmıştır. Ali'nin şiirlerinde Eski Anadolu Türkçesi'ne ait sadelik ve Türkçe kelime bolluğu vardır. Ali'nin Türkçe'yi kullanmadaki ustalığı dikkat çekicidir. O, Divan Edebiyatı'nın mazmunlarını yeri geldikçe kullanmakta, lafız oyunları da yapmaktadır. Ali, deyimlerden ve kısmen de atasözlerinden yararlanmıştır. Bu onun diline zenginlik katmıştır. İlk dönemde şiirlerde cinasın kullanılma özelliği Ali'de de vardır. O da cinastan faydalanmıştır. Ali, başarılı bir şairimiz olup, kültür tarihimiz içerisinde göz ardı edilemeyecek bir şahsiyet olarak yerini almıştır.
Ayla Çınaroğlu'nun masal ve hikayelerinin Türkçe öğretimi bağlamında söz varlığı açısından incelenmesi

Söz varlığı; bir toplumun kültürel ögelerini, tarihini, gelenek göreneklerini, yaşantısını yansıtan tüm sözcükleri içerisinde barındırır. Söz varlığı üzerine yapılan araştırmalarla dilin tarihsel süreç içerisindeki değişimi ve gelişimi ortaya çıkarılır. Söz dağarcığı, kelime hazinesi, sözcük hazinesi gibi kavramlarla da ifade edilen söz varlığı kişinin sahip olduğu sözcüklerin, ikilemelerin, deyimlerin, atasözlerinin, kalıp sözlerin, terimlerin tamamını ifade eder. Bu araştırmanın amacı, Ayla Çınaroğlu'nun 13 masal ve 11 hikaye kitabının söz varlığı açısından incelemesini yapmaktır. İncelemeye esas olan masal kitapları şunlardır: Peynirli Börek, Demet'in Bahçesi, Al Takkeli Dev ile Mor Takkeli Dev, Mut Teyze'nin Bahçesi, İlkbaharın Sesi, Kırçıl Horoz, Yedi Kapılı Kent, Küçük Mor Balık, Şekerler Deve Oldu, Yaşasın Kar Yağıyor, Kim Demiş Niye Demiş Bu Naneyi Kim Yemiş, Okuldan Dönerken, Üç Kuzucuk. İncelemeye esas olan hikaye kitapları ise Uzay Güzeli, Veli'nin Kurabiyesi, Mutlu Bir Gün, Altın Kanatlı Topçin, Mavi Boya, Mavi Balon, Aliş'in Kabakları, En Büyük Takım Bizim Takım, Kanaryamın Öyküsü, Beyaz Benekli At, Çikolatayı Kim Yiyecek'tir. Doküman incelemesi yönteminin kullanıldığı çalışmada, elde edilen veriler doğrultusunda söz varlığı tanımlanıp içerdiği ögeler açıklanmıştır. Söz varlığının içerdiği ögeler Doğan Aksan'ın Türkçenin Söz varlığı (2006) adlı kitabında işaret ettiği gibi sınıflandırılmıştır. Elde edilen bulgular incelendiğinde incelemeye esas olan eserlerde deyim, ikileme ve yabancı sözcükler gibi söz varlığı unsurları yönünden zengin olduğu bununla birlikte diğer söz varlığı ögeleri yönünden zengin olmadığı tespit edilmiştir.
Ahmet Mithat Efendi'de mizahın toplumsal cinsiyeti

Modern edebiyatın kuruluş safhasının en üretken yazarlarından biri olan Ahmet Mithat Efendi, roman ve hikayenin ilk örneklerini verirken siyasi-sosyal bir dönüşüme de kaynaklık etmektedir. Toplumsal sorumluluk duyarlılığıyla eserlerini kaleme alan yazar, 'faideli bilgi' ilkesinden ayrılmadan yeni-geleneksel formda bir toplum inşasının gerekliliğini metinlerinde tartışır. Kitlesellik önceliğiyle hareket eden Ahmet Mithat Efendi, bunu sağlamak için basının olanaklarından faydalanırken tefrika roman ve hikayeleriyle kendi ideal toplum düzenini ve modern kadın erkek kurgularını yerleştirmeye çalışır. Bu biçimde kaleme aldığı eserleriyle toplumun her kesimi tarafından ulaşılabilir ve anlaşılabilir olmayı amaçlar; idealindeki geleneksel-modern kadınlık-erkeklik formlarına dair görüşlerini bildirir. Bir başka deyişle Ahmet Mithat Efendi'nin, geleneği Batılı ölçütler üzerinden yeniden üretirken öncelikli hedefi toplumsal cinsiyet ilişkilerini yeniden düzenlemektir. Topluma yol gösterecek olan kadın ve erkek imgelerini yeni kurmaca biçimleriyle aktarmayı deneyen yazar için geleneksel anlatı özelikleri bir araç olarak belirir. Böylelikle Ahmet Mithat Efendi, dönem okurunun kısıtlı olanaklarının bilincinde, geleneksel anlatı imkanları müsaade ettiğince ideal kadın erkek formlarını kurmaca metinleriyle aktarmış olur. Edebi metinlerinde, cinsiyet kurgularıyla yeni toplum düzenini yerleştirmeye çalışan yazar, bu amaçla mizahı araçsallaştırmaktadır. Yapıcı özelliği doğrultusunda metne yerleştirilen mizahi unsur, ideal toplumsal cinsiyet algısının belirlenmesinde kullanılır; kime, hangi durumda gülüneceğinin sınırı cinsiyet rollerinin toplumsal kabulüyle belirlenir. Bu bağlamda Tanzimat dönemiyle yeniden biçim verilen Osmanlı yurttaşının davranışları ve Batılı normlara göre şekillenen kadın-erkek kimlikleri kurmacanın mekan, mizahın araç olarak işlevselleştirildiği bir düzlemde gerçekleşir.
Çocuk edebiyatındaki toplumsal cinsiyet kod ve öğretilerinin eğitime yansımaları

Çocuk Edebiyatındaki Toplumsal Cinsiyet Kod ve Öğretilerinin EğitimeYansımaları adını taşıyan bu çalışma 1970 sonrası çocuk edebiyatında 'geleneksel','modern' ve 'çeviri' edebiyat ürünleri vermiş yazarların kurgusal metinlerini kapsamaktadır. Kadın ve erkeğin, kız çocuk ve erkek çocuğun rollerinin nasıl konumlandırıldığı, toplumda cinsiyete bağlı sorunların ortaya çıkmasında önemli etkenlerden biridir. Hayatın her alanında kendini gösteren toplumsal cinsiyet kod veöğretileri, dil yoluyla edebiyata da sızmıştır. Toplumsal sorunları okumanın bir yolu da o toplumun edebi metinlerine bakmaktır. Bireyin eğitim sürecinde ilk karşısına çıkan ürünler çocuk edebiyatı eserleri olduğu için çocuk edebiyatı toplumsal değerlerin verilmesinde ve toplumsal cinsiyet algısının kazandırılmasında önemli görevler üstlenir. Çocuk tarafından birden içselleştirilemeyen değerler, eğitim ortamında basılı ve görsel ürünlerle içselleştirilir. Bu içselleştirmede çocuk edebiyatının yeri şüphesiz çok önemlidir. Bu sebeple bu çalışmanın amacı; 1970 sonrası çocuk edebiyatının 'geleneksel', 'modern' ve 'çeviri' tahkiyeli metinlerinde bulunan toplumsal cinsiyet kod ve öğretilerini tespit ederek, çocuk edebiyatında toplumsal cinsiyetin nasıl konumlandırıldığını belirlemek ve eğitime yansımalarını değerlendirmektir. Çalışmada bu amaç doğrultusunda önce toplumsal cinsiyet kavramları, kuramları incelenmiş, çocuk edebiyatının kapsam ve işlevi araştırılmış, 'geleneksel','modern' ve 'çeviri' çocuk edebiyatından seçilen tahkiyeli eserler betimsel analiz ve içerik analizi yöntemleri kullanılarak incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre incelenen tahkiyeli metinler arasında en çok geleneksel tahkiyeli metinlerde toplumsal cinsiyet kod ve öğretilerine rastlanmıştır. Modern ve çeviritahkiyeli metinlerde ise toplumsal cinsiyet kalıp yargıları yok denecek kadar azdır ve aksine bu metinlerde toplumsal cinsiyet kod ve öğretilerine karşı bir bilinç ve eleştiri söz konusudur.
Necip Mahfuz'un es-Sülasiyye'si ile Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun Kiralık Konak adlı romanının karşılaştırılması

Bu tezde, XVI. yüzyılda ortaya çıkan modernizmin XIX. yüzyılda zirveye ulaşmasıyla Doğu toplumlarının şimdiye kadar
Michigan Üniversitesi 416 numaralı şiir mecmuası

Geniş bir coğrafyada yüzyıllar boyunca hüküm süren Osmanlı İmparatorluğu, en az kendi geçmişşi kadar ihtişamlı ve zengin olan bir edebiyata sahiptir. Bu edebiyatın mahsulleri Klasik Türk Edebiyatı başlığı altında toplanmıştır. Klasik Türk Edebiyatını oluşturan yapı taşlarından biri de çalışmamıza konu olan mecmualardır. Dönemin edebi zevkini yansıtması ve edebiyat tarihine ışık tutması açısından son derece önemli olan mecmualar, farklı şairlerin çeşitli şiirlerinin toplandığı eserlerdir. Çalışmamızda, kim tarafından ve ne zaman yazıldığı tam olarak bilinmeyen, Michigan Üniversitesi kütüphanesine kayıtlı 416 numaralı şiir mecmuası incelenmiş, giriş bölümünde mecmualar, mecmuaların önemi ve mecmuada yer alan şairler hakkında bir takım bilgiler verilmiştir. Arap harfleriyle yazılmış olan metin transkripsiyon harfleri ile Latin alfabesine aktarılmıştır. Bu çalışma ile ilim alemine yeni bir şiir mecmuası tanıtılmış ve mecmuanın edebiyat dünyasına yenilik kazandırması hedeflenmiştir.
Hilmi Yavuz'un şiirlerine dini-tasavvufi edebiyat ve geleneksel edebiyat açısından bir bakış

Hilmi Yavuz, dini- tasavvuf ve klasik Türk şiirinden faydalanan en önemli Türk şairidir. Yüksek Lisans Tezi olarak hazırladığımız bu çalışmada, Hilmi Yavuz'un dini-tasavvufi ve klasik Türk şiirinden faydalanma biçimini ortaya koymaya çalıştık. Şiirinin teorisini de kuran Hilmi Yavuz, şiire 'üretilen bir şey' olarak bakar ve teoriye şiirden daha fazla önem verir. Bu anlayışıyla klasik Türk şiiri arasında çok önemli bir paralellik vardır. Dini-tasavvufi ve klasik Türk şiirini Hilmi Yavuz 'malzeme' olarak kullanır. Şiirini yaparken herhangi bir imgeden faydalanmak gerekiyorsa bunu edebiyatımızdan faydalanarak yapar. Dini-tasavvufi ve klasik Türk şiirinden faydalanan diğer şairlerden farkı, bu geleneklerin arka planına, zihniyet haritasına nüfuz etmesidir. Bu anlayışının kökeni de öğretmeni Behçet Necatigil'dir. Tezin birinci bölümünde Hilmi Yavuz'un hayatına, şiir anlayışına ve kitaplarının tanıtımına yer verdik. İkinci bölümde Hilmi Yavuz'un şiirini dini ve tasavvufi açıdan inceledik. Üçüncü bölümde ise Hilmi Yavuz'un şiirine klasik Türk şiiri açısından bakmaya çalıştık. Dini-tasavvufi ve klasik Türk şiiri açısından incelerken Hilmi Yavuz'un şiirlerinden de örnekler verdik. Geleneği malzeme olarak kullanan Hilmi Yavuz, bu yönüyle post-modern edebiyat anlayışım benimsemektedir. Modernizme tepki olarak ortaya çıkan postmodernist edebiyat, geleneğe, dine, tasavvufa ve geçmişş kültüre yakındır. Hilmi Yavuz'un şiiri de modernizme sırt çeviren, başkaldırı şiiridir.
Orhan Pamuk'un 'Yeni Hayat' ve Hermann Hesse'nin 'Bozkır Kurdu' adlı romanlarında kimlik arayışı

Çalışmamızda edebiyata, özellikle de romana yansıyan 'kimlik arayışı' konusunu, Hermann Hesse'nin 'Bozkır Kurdu' ve Orhan Pamuk'un 'Yeni Hayat' adlı romanlarında incelemeyi amaçladık. Giriş bölümünde 'kimlik' ve 'kimlik arayışı', ardından da 'bireyleşme' kavramlarını çeşitli bilim dallarının yardımına başvurarak açıklamaya, edebiyat, edebiyat araştırmaları ve kimlik arayışı arasındaki ilişkinin hatlarını belirginleştirmeye çalıştık. Daha sonra her iki romandaki 'Ben kimim? sorusuna, sanat eserinin toplam gerçeklik düzleminde verilmeye çalışılan yanıtı, kimlikleşme yapılarını ortaya çıkaracak alt başlıklar halinde incelerken, konunun yansıdığı, yapısall- kurgusal özellikleri de ayrı başlıklar altında ele aldık. Bu iki romandaki karşıt, benzer ve ortak olguları tespit ettiğimiz sonuç bölümünde ise, ana kişilerin kimlikleşme sürecinde kullanılan; bir kitap, aşk, yolculuk ya da büyülü tiyatro gibi kimlikleşme araçları ve bunlara uygun yapısall - kurgusal özelliklerin büyük ölçüde birbirleriyle örtüştüklerine tanık olduk. Her iki romanın ana kişilerinin yaşadıkları kimlik krizi, kendilerini yeniden tarif etme ihtiyaçları, deneyimledikleri ruhsal yaşantı ve sonuçta edinilmesi amaçlanan bakış açısı arasındaki benzerlik, birey insanın karşı karşıya olduğu sorunlar ve olası çözümlerin 1927 Almanya'sı ve 1994 Türkiye'sinde yaklaşık aynı olduğunu göstermektedir. Ben'in tüm arayışlarının sonunda iki eserde de kendisine dönmesi, bir anlamda coğrafi ve siyasi sınırların ötesinde, insanoğlunun sorunsalının ele alındığına ve yaşamını anlamlandırma gereksinimi duyan her insanın aynı gerçeklik düzleminde yaşadığına işaret etmektedir. 333 Ölçüt olarak sezgi, akıl ve bireysel deneyimlerin sürekli vurgulanması, bilinçaltına da en az güncel gerçeklik kadar yer verilmesi ve din olgusunun yadsınmamasıyla, her iki eserde de bireye, kendisini de kapsayan aşkın bir bakış açısı önerilmektedir.