turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Osmanlı sahası Türkçe şair tezkirelerinin tür özellikleri

Osmanlı Sahası Türkçe Şair Tezkireleri'nin Üslup Özellikleri? adını taşıyan bu tezin amacı, 16. ile 20. yüzyıl arasında yazılmış OSTŞT'nin tür özellikleri olabilecek ortaklıkları belirlemektir. Söz konusu tezkirelerde sunulan bilginin edebiyat sosyolojisi, edebiyat eleştirisialanlarıyla ilgili yönlerine dair önemli ölçüde kitap ve makale yayımlanmıştır. Tezkirelerin dil ve üslup özellikleri üzerine ise ilgili birkaç yayın dışında çalışma gerçekleşmemiştir. Bu noktada, tezde konunun pek çalışılmamış yönlerineyoğunlaşılmaktadır. Tezde yöntem olarak, örnekleri büyük ölçüde 16. yüzyıldaki klasik sayılabilecekeserlerle verilmiş, türün genel özelliklerini gösteren ve dolayısıyla yazarı aşanunsurlar ele alınmıştır. Tekrara, tekdüzeliğe sebep olmamak amacıyla, yüzyıllara göre bir anlatım bu gerekçeyle tercih edilmemiştir. OSTŞT, Arap kültürü çerçevesinde oluşturulmuş ve ardından da Fars kültürü ile de zenginleştirilmiş bir üslup üzerine bina edilmiştir. Farklı kültürlerden beslenenama ortak özellikler üzerine bina edilmiş olan bu nesrin üslubuna dair tarihsel gelişim çizgisi de göstermiştir ki, kuralları çok büyük ölçüde belirli olan ve dolayısıyla yazarının kişisel üslubundan belki daha önce, tür üslubunu öne çıkaran bir anlatım söz konusudur. OSTŞT'de yazarların kişisel üslupları da, türün büyük ölçüde belirli olan kalıplarından yararlanma ölçüleriyleşekillenmektedir. OSTŞT yazarı, bu imparatorluk dilini kullanırken, sanat yapma ölçütü olmak üzere dilin sesbilgisel, biçimbilgisel, sözlüksel, sözdizimsel ve anlamsal pek çok unsurunu dengeli olarak tercih etmekte, böylelikle de bütüncül bir estetik dil kullanımı ortaya koymaktadır.
Türk romanında (1950-1980) çağdaşlaşma, aydın ve eğitim sorunu

Bu çalışma, 1950- 1980 yılları arasında yazılan Türk romanlarında, çağdaşlaşma, aydın ve eğitim sorununu ele almayı amaçlamaktadır. Bu dönem aralığında eser veren otuz dokuz farklı yazarın seksen romanı, örneklem olarak seçilmiştir. Örneklem seçiminde romancıların dünya görüşleri, sanat anlayışları, beslendikleri kaynaklar göz önünde bulundurulmaya, mümkün olduğu kadar biçim ve içerik açısından birbirinden farklı eser incelenmeye çalışılmıştır. İslamcı yazarlar, toplumcu gerçekçi yazarlar, köy edebiyatı anlayışı çerçevesinde eser verenler ve modernist yazarlar örnekleme dahil edilmeye gayret edilmiştir. Giriş bölümünde, çalışmanın kapsadığı ve ele aldığı kavramlar irdelenmiş, modernleşme/batılılaşma, çağdaşlaşma, Avrupalılaşma vb. kavramları üzerinde durulmuş, çalışmanın kapsadığı 1950- 1980 döneminin siyasal gelişmeleri ayrıntılı bir biçimde ele alınmıştır. Çağdaşlaşma sürecimiz, bu süreçte ortaya çıkan fikir akımları, bir çağdaşlaşma projesi olarak Kemalizm ve bazı uygulamaları, çağdaşlaşmanın savunucuları aydınlar ve çağdaşlaşmanın aracı olarak eğitim kavramları üzerinde bilgi verilmiştir. Bulgular ve Yorumlar bölümü, yedi başlık altında toplanmıştır. Bu başlıkların belirlenmesinde romanlardan elde edilen veriler, temel alınmıştır. Bu başlıklar sırasıyla Batılılaşma Olgusunun Türk Romanına Yansıyışı, Çağdaşlaşmanın Öncü Kurumları: Siyaset ve Bürokrasi, Çağdaşlaşmanın Savunucuları: Aydınlar ve Fikir Akımları, Ekonomik Çağdaşlaşma, Çağdaşlaşmanın Araçları: Eğitim, Basın, Sinema ve Kılık-Kıyafet, Çağdaşlaşmanın Mihenk Taşı: Kadın, Çağdaşlaşmanın Önündeki Engeller şeklinde oluşmuştur. Edebiyatın malzemesi olan hayatın siyasi, kültürel, sosyal, ekonomik, ideolojik veçheleri ile Türk romanına yansıdığı görülmüştür. Romanımız dolayısıyla romancılarımız 'Batılılaşalım ama Nasıl? sorusuna cevap aramış, bu bağlamda çeşitli görüşler ileri sürmüşlerdir. Romancılarımızın, yazdıklarıyla Türk roman okurlarına çağdaşlaşma sürecine ilişkin bir bakış açısı kazandırmaya, onları yakın tarihimizin kimi olaylarına farklı gözle bakmaya çağırdıkları görülmüştür. Elde edilen verilerin alana ve yeni çalışmalara katkı sağlaması ümit edilmektedir.
Türk edebiyatında sembolizm

Tez, 'Sembolizme Doğru', 'Dekadan Kimdir' ve 'Sembolizm Akımı' isimli üç ana başlıktan oluşmaktadır. Birinci bölümde parnas şiir akımına yönelik muhalif sesler, ikinci bölümde sembolizmden önceki aşama olan dekadanlık kavramı ve dekadanlar, son bölümde ise sembolizm akımının tarihi gelişimi, sembolist sanatçıları ve sembol kavramı incelenmiştir. Her bölümde önce Batı edebiyatındaki gelişmeler, ardından Türk edebiyatında bu gelişmelerin yansımaları verilmiştir. Sembolizm akımı, Batı edebiyatında ortaya çıktıktan kısa bir zaman sonra Türk edebiyatını da etkisi altına almıştır. Sembolist akımın etkileri yalnızca şiirde görülmemiştir. Gazete ve dergilerde sembolizm akımının hem lehine hem aleyhine makaleler kaleme alınmıştır. Bütün bu yazılanlar göz önüne alındığında edebiyatçılarımızın dönemi içinde sembolizm akımını tam anlamıyla anladıkları görülmüştür.
Cengiz Dağcı'nın hikayeleri

Kırım'da doğan Cengiz DAĞCI, Kırım Türklerinin haksız bir şekilde vatanlarından sürgün edilişini ve Kırım'a geri dönmek için verdikleri mücadeleyi konu alan eserler yazmıştır. Çağdaş Türk Edebiyatında romanları ile tanınan yazar, hikaye, hatıra ve günlük türünde birçok eser vermiş ve yazarın varlık dergisinde birçok yazısı yayınlanmıştır. Cengiz Dağcı bütün eserlerinde, Kırım Türklerinin sosyal, siyasi ve edebi dünyalarını çok güzel bir şekilde anlatmayı başarmıştır. Cengiz Dağcı'nın ilk hikayeleri 1961 ve 1980 yıllan arasında 'Küçük Hikaye' başlığı altında Varlık Dergisinde yayımlanmıştır. 'Yansılar' adlı günlüklerin son kısımlarına eklenen üç hikaye 1988, 1990 ve 1991 tarihlerini taşımaktadır. Yazarın 1998, 2000 ve 2001 yıllan arasında yazdığı son dört hikaye, Ötüken Neşriyat tarafından hikaye olarak basılmıştır. Varlık Dergisi'nde 'Küçük Hikaye' başlığı altında yayımlanan hikayelerinde yazar, II. Dünya Savaşı'nı konu olarak işlemiştir. Bu hikayelerde savaşmak zorunda kalan askerlerin duygusal dünyaları ve yaşadıkları olayları anlatılmıştır. 'Haluk' ve 'Anna'' adlı kahramanların mülteci olarak sürdürdükleri hayatın anlatıldığı hikayelerde, savaşın insanların umudunu ve yaşama sevgisini kaybetmesine neden olduğu; ancak inançlı ve kararlı insanların hayata yeniden başlayabilecekleri vurgulanmıştır. Yazar, Kırım'dan, yani vatanından haksız bir şekilde sürülen 'Melet Hanım ve Savaşçı'nın ana kahramanlar olarak yer aldığı hikayelerde, Kırım'da bu hikayelerde Sovyet rejimi de eleştirilmiştir. Bu eleştiriyle birlikte Kırım Türklerinin haklı mücadeleleri sonucunda Kırım' a yeniden dönmeye başladıkları ve kararlılıkla mücadelelerine devam ettikleri vurgulanmıştır. Cengiz Dağcı, halen İngiltere'de yaşamaktadır. Yazar 1998 yılından itibaren İngiltere'de yaşayan kişilerin yaşadığı olayları anlatan dört tane hikaye yazmıştır. Bu hikayeler de II. Dünya Savaşı ve onu takip eden yıllarda geçmektedir. Savaştan etkilenen İngilizler ve onların sosyal, siyasal ve toplumsal hayatları hikayelerde ayrıntılı bir şekilde anlatılmıştır. Bu hikayeler kişilerin çok başarılı bir şekilde çizildiği eserlerdir. Yazar hikayelerinde sade ve akıcı bir üslup kullanmıştır. Anlatılan olaylar birbirini izleyerek gelişmiştir. Zaman ve mekan olaylara uygun olarak seçilmiştir. Yazar hikayelerdeki kişileri zengin bir şekilde tasvir etmiş ve onların psikolojik dünyalarını okuyucuya anlatmıştır.
Şeyhi'nin Hüsrev ü Şirin mesnevisindeki aşk ilişkileri

Osmanlı Edebiyatının klasik dönem şairlerinden Şeyhi'nin, Hüsrev ü Şirin adlı yapıtı, Divan edebiyatında en çok kullanılan nazım şekillerinden biri olan mesnevi ile kaleme alınmıştır. İlk olarak Nizami tarafından yazılan bu yapıtı, Anadolu ve Azeri sahalarında da pek çok şair kendi dillerine tercüme etmiş ve yeniden kaleme almıştır. Mesnevinin, 'Fehat ile Şirin' adıyla halk edebiyatı varyantları yaratılmıştır. Şeyhi'nin yapıtı, ana izleği 'aşk' olarak belirlenen mesneviler arasında olan Hüsrev ü Şirin'in Anadolu sahasındaki en başarılı örneği kabul edilir. Mesnevi, tarihi gerçeklere dayanan bir zemin. üzerinde, hüsrev, Şirin ve Ferhat üçgenindeki aşk ilişkilerini konu edinir. Şeyhi'nin Nizami'ye oranla, tarihi gerçekleri daha çok önemsemesi ve Hüsrev'in iktidarı ele geçirme mücadelesine daha çok yer vermesi, onun yapıtını tamamen bir çeviri olmaktan kurtarmaktadır. Yapıtın otoriteyi ele geçirme konusuna ağırlık vermesinin yanı sıra, Hüsrev'in ve Ferhat'ın farklı toplumsal statülerde olmaları ve aynı nesneyi arzulamaları aşk izleğini iktidar- ootorite ilişkileri bağlamında irdelemek için önemli ipuçları sunmaktadır. Hüsrev ve Ferhat'ın, aşk nesneleri Şirin'i ele geçirme sürecindeki deneyimleri, bu yapıtı psikanalitik bağlamda irdelemeyi gerektiren özellikler taşımaktadır. Buna bağlı olarak, aşk acısı çekme ve kendini sevgili uğruna feda etmenin tasavvuf boyutu da yapıtta incelenebilecek diğer bir konudur. Bu çalışmada, Şeyhi'nin Hüsrev ü Şirin adlı mesnevisi, iktidar-otorite, psikanaliz ve tasavvuf bağlamlarında incelenerek Ferhat'ın ve Hüsrev'in asıl arzu nesnelerinin 'otorite' olduğu sonucuna varılmıştır. Böylece, her ne kadar ana izleği 'aşk' olarak kabul edilse de bu yapıtta aşkın, karakterleri otoriteye ulaştırma yolunda bir aracı olduğu saptanmıştır.
Janos Sipos'un Türk dünyası halk müziği ile ilgili çalışmalarının analizi

Türk halk müziği çalışmaları halk bilimi araştırmalarının bir kolunu oluşturmaktadır. Türk halk müziği araştırmaları Cumhuriyet'in ilk dönemlerinden itibaren ağırlık kazanır. Bununla birlikte ilerleyen yıllarda bu hız gerilemeye başlar. Türk halk müziği alanında yapılan çalışmaların sayısı azdır. Türk halk müziği araştırmalarını gerçekleştiren isimlerin başında Janos Sipos gelmektedir. Sipos'un 1987 yılında başlatmış olduğu derleme çalışmaları halk bilimi açısından önemli bir role sahiptir. Tez çalışmamızın amacı Janos Sipos'un Türk halk müziği hakkındaki çalışmalarını Türk bilim dünyasına tanıtabilmektir. Buna ek olarak tanıtma çalışmaları sırasında konu hakkındaki düşüncelerimiz teze eklenmiştir. Bu tez çalışması iki temel bölümden oluşmaktadır. Tezin Giriş bölümünde Türk-Macar ilişkilerinden, birinci bölümde Janos Sipos'un hayatı, eğitimi, etkilendiği etnomüzikoglardan, ikinci bölümde Sipos'a ait olan kitaplardan bahsedilmektedir. Sonuç bölümünde ise etnomüzikolog olan Sipos'un gerçekleştirmiş olduğu derleme çalışmalarının Türkoloji açısından önemi vurgulanmaya çalışılmıştır.
18. yy. şairi Asaf ve dİvanı

18. Yüzyıl Şairi Asaf ve Divanı adlı doktora tezinde şair Asaf'la ilgili tespitler yapılmış, şairin sanat yönü değerlendirilmiş ve iki nüshası olan Divanı'nın bilimsel yöntemlerle tenkitli metni hazırlanmıştır. Tez üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde hakkında herhangi bir kayıt bulunmayan, Süleymaniye Kütüphanesi Fatih Kitaplığı Bölümü 3778 ve Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi Hazine Kitaplığı Bölümü 874 numarada kayıtlı Divan'ın şairi Asaf'ın eserinden hareketle hayatı hakkında bir değerlendirme yapılarak Sultan III. Ahmet (1703-1730) dönemi şairlerinden olduğu ortaya konmuş ve edebi kişiliği incelenmiştir. İkinci bölümde Asaf Divanı şekil ve muhteva özellikleri bakımından değerlendirilmiştir. Şekil özelliklerinde şairin vezin, nazım şekli, ahenk ve sanat anlayışı hakkında değerlendirmeler yapılmıştır. Muhteva özellikleri ortaya konurken hemen hemen tahlil çalışmalarında yer alan bütün konular etrafında eser incelenmiş, özellikle sosyal hayat ve tabiatla ilgili konularda detaylı bir çalışma yapılmıştır. Üçüncü bölüm Asaf Divanı'nın tenkitli metninin ve özel adlar dizininin yer aldığı bölümdür. Tenkitli metinden önce nüshalar tanıtılmış ve metnin kurulmasında izlenen yol ortaya konmuştur. Bu tezle, iki nüshası olan ve içerisinde 1218 şiir bulunan Divan'ın metninin ortaya konması, şairin edebi yönünün değerlendirilmesi ve hakkında hiçbir bilgi bulunmayan Asaf'ın hangi dönem şairi olduğunun belirlenmesi, Türk edebiyatında gazel ve nazire şairi olarak anılması, bunun yanında 18. Yüzyılın ilk yarısında klasik şiirimizle ilgili yapılacak inceleme ve değerlendirme çalışmalarına kaynak sağlanması amaçlanmıştır.
Çin'de Kazakça-Tuvaca dil ilişkisi

Tuvaca, Türk dilleri ailesinin Kuzeydoğu grubuna mensup olup Karagasça, Hakasça, Şorca, Altay Türkçesi ve Çulım Türkçesiyle birlikte bu grubun alt kolu olan Güney Sibirya Türkçesini oluşturmaktadır. Güney Sibirya Türk halklarından biri olan Tuvalar, ağırlıklı olarak Rusya Federasyonu'na bağlı Tuva Özerk Cumhuriyeti'nde yaşamaktadır. Ayrıca Moğolistan'da ve Çin'de de bazı küçük Tuva grupları vardır. Çin'in Xinjiang Uygur Özerk Bölgesi'nde yaşayan Tuvalar, Jungar Tuvaları olarak adlandırılmakta ve toplam nüfusları yaklaşık 2 .000'dir. Bu Tuva grubu, Jungar-Altay Bölgesinde, Kanas Gölü'nün kenarında yaşamaktadır. Bu bölge, Çinli, Kazak, Uygur, Dungan, Tuvalı başta olmak üzere 36 farklı halkın bir arada yaşadığı bir bölgedir. Bölgenin toplam nüfusu 660 .000'dir ve bu nüfusun yüzde 50'sini Kazaklar oluşturmaktadır. Bu çalışmada, Çin'de konuşulan iki Türkçe varyant olan Kazakça ve Jungar Tuvacası arasındaki dil ilişkisi ele alınmıştır. Burada Kazakça-Jungar Tuvacası dil ilişkisi, Lars Johanson'un Kod Kopyalama Modeli temelinde eş zamanlı bakış açısıyla incelenmiştir. Bu bağlamda bölgede sosyal açıdan baskın dil olan Kazakçadan sosyal açıdan zayıf dil olan Jungar Tuvacasına yapılan genel kopyalar, seçilmiş kopyalar ve karışık kopyalar betimlenmiştir. Örneğin Kazakçadan A dili konumundaki Jungar Tuvacasına Arapça ve Farsça kökenli birçok öge kopyalanmıştır. Halbuki Güney Sibirya'da konuşulan Standart Tuvacada ise İslami dillerden kopya kelimeler neredeyse yok gibidir. Söz varlığının yanı sıra fonetik, morfolojik ve sentaktik temelde de Kazakçadan Jungar Tuvacasına birçok unsur kopyalanmıştır. Bu Tez çalışması için, bizzat bölgeye giderek orada yaşayan değişik yaş grubundaki Jungar Tuvalarından ses kayıtları aldım ve daha sonra bu kayıtları çözümleyerek transkripsiyonlu metne dönüştürdüm. Bu çalışmada değerlendirilen malzemenin bir kısmını, işte bu alan araştırmasında derlediğim malzemeler oluşturmaktadır. Bunun dışında, Talant Mawkanulive Monika Rind-Pawlowski'nin bölgede yürüttükleri alan araştırmalarında derledikleri ve daha sonra yayınladıkları dilsel veriler de buradaki betimlemelerde kullanılmıştır.
Kıpçak Türkçesi ile Kırgız Türkçesi arasında bir karşılaştırma denemsi

Türkçenin uzun bir tarihi geçmişşe sahip olması ve çok geniş bir coğrafyaya yayılması yanında çeşitli tarihi, siyasi ve iktisadi gelişmeler, onun birçok kola ayrılmasına sebep olmuştur. Bu ayrılmalar, genel olarak lehçe ve şive seviyesindedir. XI-XIV. yüzyıllarda Karadeniz'in kuzeyinde, Mısır'da ve Harezm'de yaşayan Kıpçak Türklerinden yerli ve yabancı ilim adamları tarafından derlenmiş olan ve sözlükler haline getirilmiş olan tarihi Kıpçak eserleri, Kıpçak Türkçesinin temel kaynaklardır. Kırgız Türkçesi ise bugünkü Kıpçak yazı dillerinin önemli bir kolunu teşkil etmektedir. Yaşayan Kıpçak yazı dillerinin tarihi biçimlerini araştırmak için başvurulacak asıl kaynakların biri sözlük ve gramer kitapları, diğeri ise Gregoryan Kıpçaklarına ait metinlerdir. Bu çalışmada sözlüklerdeki kelimelerin ses ve anlam bakımından Kırgız Türkçesi ile karşılaştırılarak, Kırgız Türkçesi ile tarihi Kıpçak Türkçesi arasındaki benzerlik ve farklılıkları ortaya koymak suretiyle Kırgızcanın bu eserler ile olan ilişkisi belirlenmiştir. Ayrıca bu tez, Kırgız Türkçesi ile tarihi Kıpçak Türkçesi arasındaki ilk bilimsel karşılaştırmalı çalışmalardan biri olması açısından da ayrı bir önem taşımaktadır. Karşılaştırma sonunda, ikisi de Türkçenin birer lehçesi olan tarihi Kıpçak Türkçesi ile Kırgız Türkçesi arasındaki kelimelerin ilişkileri açısından aşağıdaki sonuçlar ortaya çıkmıştır: 1. Tarihi Kıpçak Türkçesi ile Kırgız Türkçesinin en önemli benzerliği, Oğuz lehçelerinde görülmeyen ortak kelimelerin bulunmasıdır. Kıpçak Türkçesinde bir kelimenin hem Kıpçak hem Oğuz lehçesini andıran farklı biçimlerinin bulunmaktadır.2.20. asrın başlarından itibaren yazılmaya başlayan Kırgız Türkçesine ait sözlüklerde kelimenin sadece edebi dilde yaşayan biçimi verilirken tarihi Kıpçak Türkçesi sözlüklerinde ise bir kelimenin farklı ağızlarda ses değişikliğine uğramış şekillerinin bütünü alınmış. Kırgız Türkçesinde Arapça ve Farsça kelimeler çok büyük ses değişikliğine uğramıştır. Tarihi Kıpçak Türkçesinde Arapça ve Farsça kelimelerin hem sayı bakımından çok olduğu, hem de ses değişikliklerine fazla uğramadığı ortaya çıkmıştır.
Sabahattin Ali'nin eserlerindeki halk bilimi unsurları

Türk kültürünün geniş ve zengin özelliği dikkat çekicidir. Yüzyıllardır sözlü olan gelenek içinde Türk kültürü varlığını devam ettirmektedir. Halkın halk olabilmesi için, çeşitli meziyetlere sahip olması gerekir ki bunlardan en önemlisi ortak bir kültürdür. Halk kültürü için bir milletin asli unsuru demek yerinde olur. Sabahattin Ali'nin de içinden yaşadığı dönemlerde toplumun değerlerini, eserlerinde çok iyi yansıttığı görülmektedir. Yazdığı eserlerde toplumcu ve gerçekçi bir çerçeve çizen Sabahattin Ali, Anadolulu ve köylü olma ve bunun neticelerinden doğan sonuçları itinayla kaleme almıştır. Eserlerindeki akıcı bir üslup ve gerçekçi anlatımı ile Türk edebiyatında yer edinmiştir. Çalışmamızın konusu Sabahattin Ali'nin eserlerinde yer verdiği halk bilimi unsurlarıdır. Çalışmamızda, Sabahattin Ali'nin eserlerinde yer alan halk bilimi ve halk kültür unsurları, Türk halk kültüründe kullanılan şekilleriyle kıyaslanarak, benzer ve farklı yönleri ortaya konulmuştur.
Milli Kütüphane cönklerindeki Nuri mahlaslı şiirler üzerine bir inceleme

Bu çalışmada XIX. yüzyılın usta aşıklarından biri olan Tokatlı Nuri'nin Milli Kütüphane cönklerinde yer alan şiirleri ile aynı cönklerdeki 'Nuri' mahlaslı şiirler bir araya getirilmiştir. Çalışma ön söz, giriş, sonuç, sözlük, kaynakça ve ekler dışında beş bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın giriş bölümünde, aşık tarzı şiir geleneğinin oluşumu ve gelişimine değinilmiş ayrıca XIX. yüzyılda aşık edebiyatı hakkında bilgiler verilmiştir. Birinci bölümde Tokatlı Nuri'nin hayatı, edebi kişiliği ve üslubu üzerinde durulmuş, ikinci bölümde tespit ettiğimiz Nuri mahlaslı yeni şiirler dil ve üslup bakımından incelenmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde Tokatlı Nuri'ye ait olan şiirler bulunmaktadır. Bu şiirler daha önce yapılmış olan çalışmalarla karşılaştırılarak kelime ve dize farklılıkları dipnot olarak düşülmüştür. Dördüncü bölümde Tokatlı Nuri üzerine yapılan önceki çalışmalarda bulunmayan şiirler yer almıştır. Çalışmanın beşinci bölümünde ise üzerinde çalıştığımız cönklerin değerlendirilmesi yapılmıştır. Sonuç bölümünde; yapılan bu çalışma ile ulaşılan sonuçlar belirtilmiş, sözlük kısmında şiirlerde geçen anlamı bilinmeyen kelimeler açıklanmış, kaynakçada yararlanılan kaynaklar sıralanmış, ekler kısmında ise cönklerden Nuri'ye ait örnek metinlerin fotoğraflarına yer verilmiştir.
Şiir ve poiesis olarak modern Türk şiiri

Bu çalışmanın amacı, modern Türk şiirini şi'r ve poiesis kavramları üzerinden incelemektir. Bu amaç doğrultusunda şi'r ve poiesis kavramlarının açıklaması yapılmaya ve modern Türk şiirinin ilk örnekleri sayılabilecek eserler tespit edilmeye çalışılmıştır. Örnek olarak modern Türk şiirine dair ilk belirtilerden itibaren temsil gücü yüksek sanatçılar ve şiirler seçilmiştir. Anlamak, sezmek anlamlarına gelen 'şi'r'; yapma, biçimlendirme, oluşturma anlamlarına gelen 'poiesis' kavramından oldukça farklıdır. 'Şi'r' düşüncesinin belirleyici olduğu Divan şiirinin, bir gerçekliği yansıtma veya kişiyi arındırma gibi bir ereği yoktur. Bir gerçekliği ikame etmek üzere icra edilen bir yaratım değildir. Modern Türk şiirinde poiesis'in belirleyiciliği, şiirin bir tasarım sonucu, poetik bir düşünce eşliğinde ve açıklayıcılığında yapılabileceği/yaratılabileceği düşüncesiyle olmuştur. Bu belirlemeler ışığında tezde savunulan düşünce, Türk şiirinin modernleşme serüveniyle birlikte kendine mahsus bir yaratım düşüncesi edindiği yolundadır. Avrupa ve giderek dünya şiiriyle temas halinde olan modern Türk şiiri, kendisini tavsif eden niteliklerini, temas halinde olduğu diğer edebiyatların etkisi altında olmakla değil, toplumla olan güçlü bağları sebebiyle edinmiştir.
Lebib Divanı

LEBİB DİVANI Eski Türk Edebiyatı Doktora- 2004 Dan.: Prof. Dr. Osman HORATA Orhan KURTOĞLU Diyarbakır, tarihinin her döneminde bulunduğu coğrafyada bilim, kültür ve sanalın merkezi olmuş bir şehirdir. Yetiştirdiği yüzlerce sanatkar ile Türk kültür ve edebiyatında önemli bir konuma sahiptir. Lebib de bölgesinin bu önemli kültür merkezinde, 18. yüzyılda yaşamış Divan şairlerinden birisidir. 1695- 1768 yıllan arasında yaşayan şair, medrese eğitimi almış ve yaklaşık yirmi yıl Diyarbakır'da müftülük yapmıştır. İran edebiyatından Şevket, Firdevsi, Hakani; Türk edebiyatından da Nef i, Nabi ve Nedim gibi büyük şairleri okuyarak şiir kabiliyetini geliştirmeye çalışan Lebib, Diyarbakır'da aralarında Hami, Vali ve Agah gibi devrin tanınmış şairlerinin de bulunduğu kimselerle aynı meclislerde bulunmuştur. Şairin çalışmamıza konu olan Divanı'nda nazım şekillerinin çoğuna örnek verilmiştir. Yaklaşık 6000 beyitten oluşan Divan'da 30 kaside, 9 musammat, 100 tarih, 146 gazel, 54 kıfa, 16 lügaz, 46 muamma, 11 rübai, 14 müfred, 6 mesnevi vardır. Bunlar içerisinde en dikkat çeken şiirler tarihlerdir. Bu şiirlerde Lebib, devrinin birçok kişi ve olayını konu etmiştir. Lebib, kendinden önceki ve devrinde yaşayan büyük şairlerin tesirine açık kalmış, kimi şiirlerinde Nefi'nin övme ve övünmedeki mübalağalı tarzım benimserken, kimi şiirlerinde de Nedim'in coşkun ve rahat söyleyişinin etkisindeİİ kalmıştır. Bu iki büyük şair dışında Nabi ile hemşehrileri Vali, Hami ve Agah da şair üzerinde tesiri olan isimlerdendir. Lebib'in şiirlerinden 1 8. yüzyılın sosyal görüntüsü ve şairin yaşadığı dönem içerisinde Diyarbakır ve çevresinde meydana gelen bazı isyan girişimleri ile sorumlularının akıbeti gibi olaylardan da haberdar olmaktayız.
Cumhuriyet Dönemi romanlarında iç göç (1923-2000)

Türkiye'de iç göç kavramı, özellikle 1950'li yılların başlarından itibaren artan sanayileşmeyle birlikte kırsal kesimden kente doğru yönelen insanların meydana getirdiği bir dinamiktir. Bu yöneliş, 1950li yıllarda başlamış ve sanayileşme oranındaki artışa paralel olarak zamanla yoğun bir şekilde devam etmiştir. Söz konusu kavram, çeşitli bilim alanlarının da ilgisini çekmiş ve konu etrafında, birçok disiplin tarafından detaylı çalışmalar yapılmış ve yapılmaya devam edilmektedir. Bu kavram, edebiyat sahasında da farklı edebi türler arasında da kendisine yer edinmiştir. Ancak kavram, özellikle Yeni Türk Edebiyatı sahasında akademik düzlemde son zamanlarda ele alınmaya başlanmış ve dikkat çekici bir mevzu haline gelmiştir. Biz bu çalışmamızda özellikle 1923 yılından yani Cumhuriyetin kuruluş yıllarından itibaren iç göç konusunun 2000 yılına kadar olan gelişim ve değişim seyrinin, yazarların bakış açısından ne şekilde ele alınıp ortaya konulduğunu irdelemeye çalışacağız.