turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi çerçevesinde adil yargılanma hakkı

Adil yargılanma ilkesi uluslararası insan hakları belgelerinde sayılan temel haklardan biri olarak kabul edilir. Adil yargılanma hakkına İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi'nin 10. maddesinde, Uluslararası Medeni ve Siyasi Haklar Sözleşmesi'nin 14. maddesinde, Amerikan İnsan Hakları ve Ödevleri Bildirisi'nin 18. maddesinde ve İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi'nin 6. maddesinde temel insan haklarından biri olarak yer verilmiştir. Adil yargılanma hakkı Türkiye Cumhuriyet devletinin de bir kanunla iç hukukun bir parçası haline getirdiği, İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi'nin 6. maddesinde güvence altına alınmış olan yargılamaya ilişkin temel haklardan birisi ve en önemlisidir. 2001 yılında yapılan Anayasa değişikliği ile anayasamızın 36. maddesinde de herkesin adil yargılanma hakkına sahip olduğuna açıkça işaret edilmiştir. Adil yargılanma kavramı birden fazla ve çeşitli unsuru içeren bir bütündür. Bu unsurlardan bir kısmı maddede açıkça belirtilmiş bir kısmı da sözleşme organlarınca madde metninde olmasalar da madde metnine zımnen dahil unsurlar olarak kabul edilmiştir. Bu kavram hukukun üstünlüğü ilkesinin doğal bir uzantısı olarak yargılama tekeline sahip olan devletin bu faaliyetine uyması gereken tüm kural ve unsurları içermektedir. Bu bağlamda demokratik toplum düzeninin olmazsa olmaz unsurlarından birisidir. Bu çalışmamızla sözleşme organları önünde en çok ülkemiz aleyhine ihlal başvurusunda bulunulan adil yargılanma hakkı ve İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesine özellikle yasa uygulayıcılarının yabancılığının giderilmesi ve bir nebze de olsa bu kişilerin dikkatlerini bu noktaya çekilmesi amaçlanmıştır. Çalışmamız öncelikle bir Yüksek Lisans Tezi sınırları dahilinde, adil yargılanma hakkının kapsamı, ilke ve kurallarını, İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi çerçevesinde, sözleşme organlarının kararları ışığında, karşılaştırmalı olarak anlatılmaya çalışılmıştır.
Anonim ortaklıklarda şirket menfaati kavramı

Anonim ortaklıklarda şirket menfaati kavramı, şirket eksenli çatışan tüm menfaatlerin ortak paydasıdır. Pay sahibi, yönetici, çalışan, tedarikçi, alacaklı ve hatta toplumun menfaatinin sağlanması ile şirketin meşru menfaatinin sağlanması arasında doğru orantı vardır. Bir şemsiye kavram olan şirket menfaatinin sağlandığı durumlarda orta veya uzun vadede diğer grupların da menfaati sağlanmış olur. Bu kavram, şirket hayatının sürdürülebilirliği için en önemli enstrümandır. İlk bakışta soyut bir kavram olarak dikkat çeken şirket menfaati kavramına başta Türk Ticaret Kanunu olmak üzere mevzuatın pek çok yerinde bazen açıkça, bazen de örtülü olarak sıklıkla başvurulduğu gözlemlenmektedir. Çalışmada öncelikle şirket menfaati kavramı tanımlanmış, akabinde ise kavram ile ilgili olduğu düşünülen hukuki düzenlemeler mukayeseli hukuktan da yararlanılarak irdelenmiştir.
Polisin zor ve silah kullanma yetkisi

Devletin temel görevlerinden birisi de şüphesiz kamu düzeni ve güvenliğini sağlamak ve korumaktır. Demokratik bir ortamın oluşabilmesi ve kamu düzeninin sağlanması güvenlik hizmetlerinin eksiksiz yapılmasına bağlıdır. Kamu düzenini sağlamak ve masum insanları tehlike arz eden şahıslardan korumak için zor ve gerektiğinde silah kullanmak bir ihtiyaçtır. Ancak bu yetkiler kanunda belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde ve ölçülük ilkesine uygun olarak kullanılmalıdır. Polise, birçok kanunda zor ve silah kullanma yetkisi verilmiştir. Polise bu yetkiyi tanıyan temel kanun Polis Vazife ve Salahiyetleri Kanunu'dur. TCK.'nunda polisin zor ve silah kullanması olayın durumuna göre hukuka uygunluk nedeni veya kusurluluğu kaldıran bir hal olarak düzenlenmiştir. Polisin zor ve silah kullanma yetkisi isimli bu çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, kolluk kavramı ve çeşitleri olan genel kolluk ve özel kolluğun hangi birimlerden oluştuğu; ikinci bölümde zor ve silah kullanma yetkilerinin ne olduğu, zor kullanmaya neden ihtiyaç duyulduğu ve zor ve silah kullanmanın şartları belirtilmiştir. Üçüncü bölümde ise polisin zor ve silah kullanma yetkisinin kaynağı, hukuki dayanağı ve sınırın aşılması durumunda sorumluluk halleri ve yargılama şeklinin nasıl olacağı konusu son yapılan değişikliklerle birlikte çeşitli kanun hükümleri, Yargıtay kararları ve doktrin görüşleri doğrultusunda ele alınmıştır.
Konut ve çatılı işyeri kira sözleşmelerinin uygulama alanı

Bu çalışmada konut ve çatılı işyeri kira sözleşmelerinin uygulama alanı incelenmiştir. Konut ve çatılı işyerleri kiraları Türk Borçlar Kanunu'nun 339. maddesinde düzenlenmiştir. Konut ve çatılı işyeri kavramlarının belirlenmesi çok önemlidir. Bu çalışma Yargıtay Kararları ve uygulamadan örnekler içermektedir. Çalışmamız giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde konut kavramı, ikinci bölümde çatılı işyeri kavramı açıklanmıştır. Üçüncü bölümde ise kamu kurum ve kuruluşlarının kiralamaları incelenmiştir.
Avukatın azli ve haksız azlin hukuki sonuçları

Bu tezin konusunu vekalet sözleşmesinden farklılaşmış bir yapıya sahip ve kendine özgü bir sözleşme tipi olan avukatlık sözleşmesinin, müvekkilin avukatı azli ile sona erdirilmesi ve özellikle avukatın haksız azlinin neticelerinin incelenmesi oluşturmaktadır. Tez konusu incelenirken öncelikle avukatlık sözleşmesinin yapısı, diğer iş görme sözleşmelerinden farkı ve içeriği ortaya konulmuş, ardından doktrindeki görüşler ve yargı kararları ışığında avukatın azli, azil hakkının kullanılması ve azilin türleri incelenmiştir. Son olarak Avukatlık Kanunu'ndaki düzenlemelerin yargı kararlarındaki yansımaları da dikkate alınarak avukatın haklı nedene dayanmayan azlinin hukuki sonuçları ele alınmıştır.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarında basın özgürlüğü

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi basın özgürlüğünün Avrupa genelindeki evrimi sürecinde oldukça önemli katkılarda bulunmuştur. Ortaya koyduğu içtihatlarla düşüncelerini basılı eserlerle açıklayan kişilerin ifade özgürlüğünü maksimum düzeyde koruyan Mahkeme, aynı zamanda basın organlarının güncel sorunlarına da çözüm getirmeye çalışmıştır. Haber kaynağını açıklamama hakkı, basında tekelleşmenin önlenmesi, basılı eserlerin serbestçe dağıtımı hakkı ve basın özgürlüğünü sağlamada devletin pozitif yükümlülüğü konusunda sözleşmeci devletlerin yargı organlarına ışık tutacak kararlar verilmiştir. Keza kararlar ayrıntılı olarak incelendiğinde, basın özgürlüğünün sınırlandırılmasını gerektiren durumlarda da AİHM'in oldukça liberal bir tutum takındığı görülmektedir. Özellikle ulusal güvenlik, kamu düzeni, suçun önlenmesi gibi devletin ve toplumun korunmasını gerektiren kriz durumlarında dahi Mahkeme, basın özgürlüğünü aşırı sınırlandırma refleksi göstermemektedir
İbadetler fıkhında keffaret-fidye ilişkisi

Allah insanları kendini tanıyıp bilmesi ve kendine ibadet etmesi için yaratmıştır. Yaradılış gayesi olarak eda edilen ibadetlerde, bazen hata ve kusur işlemek bazen de ibadetleri yapmaktan aciz durumuna düşmek insan olmanın gereğidir. Bu durumlara karşılık Allah kullarına tevbe kapısı açmış, hata ve kusurlarını telafi edebilmeleri için mali ve bedeni bazı yaptırımlar, acizlikten dolayı ibadetlerini yerine getiremeyen kullarına da bedel mahiyetinde bazı ruhsat ve kolaylıklar tanımıştır. Çalışmamızın da konusu olan bu yaptırımlara İslam Hukukunda keffaret ve fidye denilmektedir. Bu çalışma giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde keffaret ve fidye kavramlarının semavi dinlerdeki yeri ve tarihsel süreci, geçmişşten günümüze uygulanması ve son olarak bu iki fıkıh teriminin birbiriyle ilişkisi incelenmektedir. Birinci bölümde konu ile ilgili altyapı oluşturulmakta, keffaret ve fidye ile ilgili detaylı bilgi verilmektedir. Her iki kavramın sözlük ve ıstılah anlamları, çeşitleri, keffaret ve fidyeyi gerektiren durumlar, miktarları ve tasarruf yerleri ele alınmaktadır. Hükümleri konusunda Hanefi mezhebi görüşüne öncelik verilmekle birlikte Maliki, Şafii ve Hanbeli mezheplerinin görüşlerine de yer verilmektedir. İkinci bölümde ise tezin ana konusu olan keffaret ve fidye kelimelerinin ilişkisi incelenmekte, ikisinin benzediği ve ayrıldığı noktalar tespite çalışılmaktadır. Keffaret ve fidye gerektiren durumlar mukayeseli olarak ele alınmaktadır. Sonuç olarak keffaret ve fidye kelimelerinin birbiri ile olan bağlantıları tespit edilmeye çalışılmakta, her iki kavramı birbirinden ayıran ince nüans İslam fıkıh literatürü ışığında ortaya konulmaktadır.
Yararı kalmayan ya da azalan irtifak haklarının sona ermesi (MK m. 785)

Çalışmamız, yararı kalmayan ya da azalan irtifak haklarının sona ermesini düzenleyen MK m. 785 hükmünün incelenmesini konu almaktadır. İlk bölümde irtifak sözleşmesi ve hakkın kurulması ile ortaya çıkan irtifak ilişkisi çerçevesinde tarafların durumu ile hükmün düzenlenme amacı incelenmiş; MK m. 785'in mülkiyetin korunması amacına yöneldiği saptanmıştır. İkinci bölümde, hükmün uygulanma alanı belirlendikten sonra, uygulanma şartları ele alınmıştır. Bu çerçevede, bir irtifak hakkında ön şart olarak bulunması gereken yarar kavramı açıklanmıştır. MK m. 785'in uygulanma şartları olan yararın kalmaması ya da azalmasının kriterleri açıklanmış ve Medeni Kanun kapsamındaki özel uygulama alanları tespit edilmiştir. Yararın ortadan kalkması ve azalmasının, benzer hukuki kavramlar ile karşılaştırılarak kavramsal olarak daha net bir şekilde ortaya konulması amaçlanmıştır. Üçüncü ve son bölümde, MK m. 785 uyarınca hakimin verdiği karar incelenmiş; bu kararın yararın kalmaması hali bakımından bir tespit hükmü, yararın azalması hali bakımından ise yenilik doğuran bir hüküm olduğu sonucuna varılmıştır. Çalışmamızda son olarak, irtifak hakkının MK m. 785 gereği sona ermesi üzerine tasfiye ilişkisinin ne şekilde gerçekleştirileceği incelenmiştir.
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 3. maddesi bağlamında mahpusların sağlık hakkı

Mahpusların sağlıklarını kötü yönde etkileyen koşullarda tutulmaları ya da gereken tedaviye ulaşamamaları ağır mağduriyetlere yol açmaktadır. Söz konusu mağduriyetlerin önüne geçilebilmesi amacıyla devletlerin sorumluluğunun belirlenmesi oldukça önemlidir. Bu bağlamda Bileşmiş Milletler ve Avrupa Konseyi sisteminde kabul edilen sözleşme, bildirge ve tavsiyeler, mahpusların sağlık hakkı açısından taraf devletlere bir takım sorumluluklar yüklemektedir. Bu çalışmanın temel amacı, mahpusların sağlık hakkı ile sınırlı olarak, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 3. maddesi ile bağlantılı kararlarının incelenmesidir. Bu kararlarda taraf devletlerin uymaları gereken önemli standartlar ortaya koyulmuştur. Mahkeme bu standartları ortaya koyarken mahpusların insan onuruna uygun koşullarda tutulmalarını beklemekle birlikte, hapsedilmenin sağlık hakkına ulaşım açısından bazı kısıtlamalar getirebileceğini kabul etmektedir.
Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu'nun tahlili

İktisadi hayatın lokomotiflerinden Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmelerin, ekonomiye daha fazla katkı sağlamaları ve ticari hayatı canlandırmaları için desteklenmeleri gerektiği açıktır. Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu'nun amacı da, KOBİ'lerin finansmana erişimini kolaylaştırarak bu desteği vermektir. Finansmana erişimin kolaylaştırılması, ekonominin canlanması, ticaret hacminin büyümesi ve rekabet gücünün artması demektir. Bunun için tanzim edilen Kanun'un içerdiği hükümlerin, gerçekten bu amaca hizmet edebilecek nitelikte olmaları gerekmektedir. Çalışmamızda, Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu üzerinde genel bir tahlil yapılmış ve söz konusu amacı gerçekleştirmede yaşanan ve yaşanması muhtemel sorunlarla birlikte çözüm yolları üzerinde durulmuştur. Özellikle, rehin konusu varlıklar ve rehnin tesis usulleri çalışmanın ana temasını oluşturmaktadır. Kanun'un daha iyi anlaşılabilmesi ve doğru uygulanabilmesi için üzerinde bilimsel çalışma yapılması gerektiği izahtan varestedir. Bu amaca hizmet etmek için söz konusu Kanun incelenirken, ilga edilen Ticari İşletme Rehni Kanunu ile de zaman zaman kıyaslamalar yapılmıştır. Çalışmamız, 7099 sayılı Kanun'un ve 22 Mayıs 2018 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik'lerin yaptığı değişiklikleri içerek şekilde hazırlanmıştır.
Vergi yükümlüsü açısından özel hayatın gizliliği

Vergilendirme, kamu giderlerinin karşılanması için devletin sahip olduğu anayasal bir yetkidir. Devletin yükümlüleri vergilendirebilmesi, haklarında doğru bilgileri elde edebilmesine bağlıdır. Ancak bu bilgi ve belgeler, özel hayatın gizliliği koruması altındadır. İşte bu noktada, vergilendirme yetkisi ile özel hayatın gizliliği karşı karşıya gelmektedir. Bir hukuk devletinde, vergilendirme aracılığıyla özel hayatın gizliliği, ancak anayasaya uygun olmak şartıyla sınırlandırılabilir. Fakat 1982 Anayasası açısından bu mümkün değildir. Anayasa'da, özel hayatın gizliliğinin vergilendirme yetkisi aracılığıyla sınırlandırabileceği dikkate alınmamıştır. Bunun dışında, vergi kanunlarında ise özel hayatın gizliliğinin bir temel hak ve hürriyet olduğu göz ardı edilmiştir. Vergilendirme ile özel hayatın gizliliği arasındaki sorunun çözümü için, Anayasa ve vergi kanunları ile ilgili bazı önerilerde bulunulmuştur. Bu amaçla önce, birer hukuki kavram olarak vergilendirme yetkisi ve özel hayatın gizliliği araştırılmıştır. Vergilendirme yetkisi tartışıldıktan sonra, özel hayatın gizliliği ile vergilendirme yetkisi arasındaki ilişki gözden geçirilmiştir. Özel hayatın içeriği, Anayasa'daki temelleri ve vergi yükümlüsü bakımından anlamı incelenmiştir. Sonra hangi koşullar altında özel hayatın gizliliğinin sınırlandırılabileceği araştırılmıştır. Son olarak özel hayatın gizliliği ve vergilendirme yetkisi arasındaki sınır belirlenmeye çalışılmıştır. Özel hayatın gizliliği, ceza muhakemesi kanunları dışında da sınırlandırılabilmelidir. Vergi kanunları ise özel hayatın gizliliğinin özüne dokunmamalı, ölçülülük ilkesine uygun olmalıdır. Bu ise kanunların sınırlı olması ve yükümlüler lehine bir takım güvenceler içermesi durumunda mümkündür.
Halka açık anonim ortaklıklarda bölünme

Halka açık anonim ortaklıklar, hisse senetlerini halka arz etmek üzere kurulmuş anonim ortaklıklar ile Sermaye Piyasası Kanunu'nun 11. maddesi uyarınca hisse senetleri halka arz edilmiş sayılan anonim ortaklıklardır. Halka açık anonim ortaklıklar karlarını, rekabet güçlerini ve şirket değerini artırmak ve esas faaliyet alanı üzerinde yoğunlaşmak için bölünme yoluna başvurmaktadır. Bölünme; bir şirketin malvarlığının bir veya birden fazla kısmının bütün olarak mevcut veya yeni kurulacak sermaye şirketi veya şirketlerine devredilmesi, devreden şirkete veya şirketin ortaklarına, devralan şirketin paylarının verilmesi ve devreden ortaklığın tasfiyesiz olarak infisah etmesi veya kendi malvarlığı ile faaliyetine devam etmesi olarak tanımlanabilir. Bu çerçevede bölünme işlemi bir şirketin ortaklarını, alacaklılarını, çalışanlarını ve vergisel açıdan devleti ilgilendiren çok yönlü bir işlemdir. Türk hukukunda bölünme kavramı ayrıntılı olarak düzenlenmemiş olup, konu Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ve Maliye Bakanlığı'nın düzenlemeleriyle hükme bağlanmıştır. Halka açık anonim ortaklıkların bölünmesine ilişkin olarak Sermaye Piyasası Kanunu'nda hüküm bulunmamakla birlikte, konu Sermaye Piyasası Kurulu'nun tebliğleri ve ilke kararları ile düzenlenmiştir. Bu çalışmada bölünme kavramı Amerika Birleşik Devletleri hukukunda ve Avrupa Birliği hukukunda yer alan hükümler ile Türk hukukunda yasal düzenlemelerde ve kanun tasarı ve taslaklarında yer alan hükümler çerçevesinde incelenmiştir.
Anonim ortaklıkta pay sahipliği sıfatının ispatlanması

İAnonim Ortaklıkta Pay Sahipliği Sıfatının İspatlanması? başlıklı tezimizde anonim ortaklıklarda pay sahipliğinin hangi yöntem ve araçlarla ispatlanabileceği incelenmiştir. Birinci bölümde pay sahipliği sıfatının aslen kazanılması halinde pay sahipliği sıfatının ispatı ele alınmıştır. İkinci bölümde anonim ortaklık payının iradi olarak devredilmesi durumunda geçerli bir devrin ve buna bağlı olarak pay sahipliği sıfatının nasıl ispatlanacağı üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde ise payın devredenin iradesine bağlı olmaksızın kanunen devri durumunda ispata ilişkin özellikler incelenmiştir. Dördüncü ve son bölümde ise pay sahipliği sıfatının ispatında yararlanılabilecek belgeler olarak pay defteri ve hazirun cetveline ilişkin açıklamalar yapılarak, bu belgelerin ispat fonksiyonuna değinilmiştir.
Basın faaliyeti nedeniyle ceza sorumluluğu

Çalışmanın ilk bölümünde basın özgürlüğü, basın suçu kavramı ve türleri, basın suçunun unsurları ve basında ceza sorumluluğu sistemleri anlatılacaktır. İkinci bölümde, Türk basın hukukuna ilişkin olarak, basının tarihsel gelişimi, basın düzenine karşı işlenen suçlarda sorumluluk ve basın suçlarına ilişkin özel sorumluluk rejimi konuları incelenecektir. Basın suçlarına ilişkin özel sorumluluk rejimi başlığı altında ise; basın suçlarında özel sorumluluk rejiminin ortaya çıkış nedenleri, basın suçlarında iştirak hükümlerinin uygulanması, dönemsel ve dönemsel olmayan yayınlarda ceza sorumluluğu konuları değerlendirilecektir. Bu bağlamda; dönemsel yayınlarda eser sahibi ile sorumlu müdürün sorumluluğu; dönemsel olmayan yayınlarda ise, eser sahibi, yayımcı ve basımcının, cezai sorumlulukları incelenecektir.
Uluslararası Ceza Mahkemesi'nde soruşturma usulü

Tezin ana konusu, teorik ve pratik boyutları ile Uluslararası Ceza Mahkemesi'nde soruşturma usulüdür; soruşturma usulünün temel kabullleri, çalışma sistemi, güncel sorunları ve bu sorunlar için çözüm önerileri tezde işlenmiştir. Bu çalışma esas itibariyle, Uluslararası Ceza Mahkemesi soruşturma usulünün, Mahkeme'nin dar anlamda uluslararası suçlarda cezasızlığa son verme ve uluslararası cezai adalete hizmet etme vazifesini yerine getirebilmesi için yeterli hukuki çerçeveye ve pratiğe sahip olup olmadığını tartışmaktadır. Böylece, 1998 Rome Statüsü'nün daimi uluslararası ceza mahkemesi projesinin başarıları ve başarısızlıkları Mahkeme'nin soruşturma usulü üzerinde yapılan araştırmalar ve bulgular ile tartışılmıştır. Zira Mahkeme soruşturma veya kovuşturma başlatmak için, uluslararası suç teşkil eden en ciddi suçları tespit etmek zorundadır. Ayrıca Mahkeme cezasızlıkla mücadelesinde, en ciddi suçlardan başlıca sorumlu olan kişileri adalet önüne getirmelidir. Şüphesiz ki bu temel vazifelerini yerine getirmek Mahkeme'nin soruşturma usulünün yükümlülüğüdür; etkili ve tutarlı bir soruşturma usulü olmaksızın Mahkeme'nin uluslararası cezai adalet görevini yerine getirmekte başarılı olamayacak, hatta uluslararası toplum karşısında ahlaki meşruiyetini ve güvenilirliğini kaybedebilecektir. Tüm bu sebeplerle bu tez Mahkeme'nin soruşturma rejimini konu olarak seçmiş ve bu sayede tarihin ilk daimi uluslararası ceza mahkemesi hakkında genel bir değerlendirmede bulunmak amaçlanmıştır.
Türk ve Fransız hukuklarında karşılaştırmalı olarak Toplu İş Hukukunda yararlılık ilkesi

Çalışmanın konusu Türk ve Fransız hukukları ile karşılaştırmalı olarak toplu iş hukukunda yararlılık ilkesidir. Yararlılık ilkesi, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 36. maddesinde düzenlenmiş olup söz konusu ilke toplu iş sözleşmesinin emredici niteliğine rağmen iş sözleşmesinde yer alan toplu iş sözleşmesine aykırı ancak işçi lehine hükmün iş ilişkisine uygulanmasını sağlar. Çalışma, Fransız hukuku ile karşılaştırmalı biçimde yapılmıştır. Çalışmanın amacı yararlılık ilkesinin teorik temellerini belirleyip, hangi koşullar altında ve nasıl uygulanacağını ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda yararlılık ilkesinin tarihsel gelişimi incelenmiş, işlevleri belirlenmiş ve hukuki niteliği ortaya konmuştur. Yararlılık ilkesinin uygulanma koşulları tespit edildikten sonra hangi hukuk kaynakları arasında bu ilkeye başvurulacağı açıklanmıştır. Son olarak ise yargı kararları çerçevesinde yararlılık karşılaştırma metodu ortaya konmuştur.
Uluslararası hava taşımacılığında taşıyıcının sorumluluğu

İUluslararası Hava Taşımacılığında Taşıyıcının Sorumluluğu? başlıklı bu çalışmada, taşıyıcının sorumluluğu, bu konuya ilişkin düzenlemelerin yeknesaklaştırılması amacıyla hazırlanan uluslararası konvansiyolar çerçevesinde ele alınmıştır. Uluslararası hava taşımalarına ve bu taşımalardan doğan uyuşmazlıklara uygulanacak hukuk kuralları bakımından, bir yandan taşıyıcı, taşınan yük, yolcu ve bagaj, öte yandan hava taşıma sözleşmesinin kurulduğu yer, sözleşmenin ifa edildiği yer ve ifa esnasında durak yeri ile bağlantılı çeşitli hukuk sistemlerinin söz konusu olması; bununla birlikte ulusal hukuk sistemlerinin uyuşmazlıkları birbirinden farklı şekilde çözümlemesi nedeniyle uluslararası hava taşımalarına ve bu taşımalardan doğan uyuşmazlıklara uygulanacak hükümler bakımından uluslararası yeknesak düzenlemelere ihtiyaç duyulmuştur. Uluslararası hava taşımalarına ilişkin yeknesak kurallar öngören ilk düzenleme 1929 tarihli Varşova Konvansiyonu'dur. Ancak bu konvansiyonun zaman içerisinde, hızla gelişmekte olan sivil havacılığın ihtiyaçlarına tam olarak cevap verememesi üzerine konvansiyonun modernizasyonu yönünde çalışmalara başlanmıştır. Varşova Konvansiyonu'nda önce 1955 yılında Lahey'de, sonra 1971 yılında Guatemala City'de ve 1975 yılında Montreal'de toplanmış olan uluslararası konferanslarda alınan kararlar ile çeşitli değişiklikler yapılmıştır. Bununla birlikte 1961 Guadalajara Ek Konvansiyonu da Varşova Konvansiyonunun bir parçası olarak karşımıza çıkmaktadır. Modernizasyon çalışmalarının son aşamasını ise ICAO'nun Mayıs 1999 tarihinde Montreal'de gerçekleştirdiği Uluslararası Hava Hukuku Konferansı'nda kabul edilen ve Varşova Konvansiyonunun yürürlükten kaldırılmasını ve uluslararası hava taşımalarına ilişkin düzenlemeleri tek bir belgede toplamayı amaçlayan Montreal Konvansiyonu oluşturmaktadır. Uluslararası bu düzenlemelerin temel iki konu -taşıma belgelerinin düzenlenmesi ve taşıyıcının taşıma sözleşmesinden doğan sorumluluğu- üzerinde yoğunlaştığı görülür.
İslam Hukuk metodolojisinde emir ve nehiy hükümlerinin hüsün-kubuh açısından temellendirilmesi

Akılla vahiy arasında ne tür bir münasebetin bulunduğu konusu İslam düşüncesinin önemli tartışma konularındandır. Bu tartışmanın yansımalarından birisi olan hüsün-kubuh meselesi, iyilik ve kötülüğün kaynağının ne olduğu sorusuna cevap aranan mühim bir meseledir. Bu çalışmada İslam düşüncesinin iki önemli entelektüel disiplini olan Kelam ve fıkıh usulü ilimlerinde kendisine yer bulmuş hüsün-kubuh probleminin, İslam hukuk metodolojisinde ne şekilde ele alındığı incelemiş, İslam hukukçularının emir ve nehiy normlarını hüsün-kubuh açısından temellendiren yaklaşımlarına yer verilmiştir. Hüsün-Kubuh meselesi fıkıh usulü ilminde hukuki sorumluluğun kaynağı? bağlamında ele alınmış ve tartışılmıştır. Tartışmanın taraflarından birisi olan Mu'tezilenin teorisine göre hüsün-kubuh nitelikleri fiillerin zati nitelikleri olup, söz konusu nitelikler fiillerde aklen bilinebilir bir şekilde ilahi hitaptan önce mevcuttur. Akıl fiillerdeki hüsün ve kubuh niteliklerini ilahi hitap olmadan da idrak edebilir. Bu yönüyle hüsün-kubuh aklidir. Ayrıca aklın bu idraki kişi için bağlayıcıdır ve hukuki sorumluluk doğurmaktadır. Mütekellimin usulcüleri ise hüsün-kubuh vasıflarının fiillerin zatından kaynaklanan vasıflar olmadığını ve ilahi hitap neticesinde ortaya çıktığını savunmaktadırlar. Buna göre akıl, fiillerdeki hüsün ve kubuh niteliklerini şer'i hitap olmaksızın idrak edemez. Yani hüsün ve kubuh akli değil şer'idir. Dolayısıyla hukuki sorumluluğun kaynağı da akıl değil şer'dir. Hanefi-Ma'turidi hukukçuların kanaatine göre ise hüsün ve kubuh niteliklerinin fiillerde ilahi hitaptan önce bulunması ve aklın bunları idrak etmesi mümkünse de, aklın bu bilgisi hukuki sorumluluk doğurmak için yeterli değildir. Bir kimsenin hukuki manada sorumlu tutulabilmesi için şer'i hitap gereklidir. Bu sebeple hukuki sorumluluğun kaynağı akıl değil şer'dir.