turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Sabir Parsa divanı tahlili

Eski Türk edebiyatı çalışmalarında divan şiiri tahlili önemli bir yer tutmaktadır. Ali Nihat Tarlan'ın 'Şeyhi Divanı'nı Tetkik' adlı çalışmasıyla başlattığı, Mehmet Çavuşoğlu, Harun Tolasa, Cemal Kurnaz ve M. Nejat Sefercioğlu gibi araştırmacıların geliştirip devam ettirdiği tahlil çalışmaları, divan şairlerinin eserleri esas alınarak, şairin hayal dünyası ve düşünce yapısının incelenip sentezlenmesi, divan şiirinin ve şairin dünyasını anlamamızda önemli bir yöntemdir. Bu doğrultuda çalışmamızda 17. yüzyıl Mevlevi şairlerinden biri olan Sabir Parsa'nın Divanı'nın tahlil edilmesi amaçlanmış ve bunun için Kazım Yoldaş'ın 2005 yılında yayımladığı 'Sabir Parsa Divanı' adlı çalışmada ortaya konulan karşılaştırmalı metin esas alınmıştır. Çalışma şairin hayatı, edebi kişiliği ve eserlerinin anlatıldığı giriş bölümünden sonra gelen 'Din ve Tasavvuf, Cemiyet, İnsan, Tabiat' başlıklı dört bölüm, sonuç, indeks ve bibliyografyadan oluşmaktadır. 'Din ve Tasavvuf' adının verildiği birinci bölümde peygamberlere, mutasavvıflara ve diğer dini-tasavvufi unsurlara Divan'daki orijinal haliyle yer verilmiştir. Çalışmanın en hacimli kısmını bu bölüm oluşturmaktadır. Mevlevi tarikatına bağlı, uzun yıllar Mevlevi şeyhliği yaptığını bildiğimiz şairin bu konudaki yönelimi kaçınılmazdır. 'Cemiyet' başlığı altındaki ikinci bölümde devlet adamları, efsanevi-mitolojik şahıslar, halk hikayesi kahramanları, şairler, günlük hayatta kullanılan araç-gereçler, oyunlar, çeşitli meslekler, değerli taşlar vb. birçok alt başlık halinde incelenmiştir. 'İnsan' başlıklı üçüncü bölümde, Divan şiirinin aşık- maşuk-rakip üçlüsüne dair unsurlara ve maddi manevi hallere yer verilmiştir. 'Tabiat' isimli dördüncü bölüm ise kozmik alem, zaman ve zaman ile ilgili unsurlar, burçlar, dört unsur, hayvanlar ve bitkiler gibi unsurlardan oluşan bölümdür. Divan'da tespit edilen unsurların yer aldığı alfabetik bir indeks ve çalışmada faydalanılan eserlerin künyelerinin yer aldığı kaynaklar ile çalışma sona ermektedir.
Enderunlu Hasan Yaver Dİvanı sözlüğü

Bir dilin söz varlığı, o dili kullanan toplumun maddi ve manevi kültürünün yansıtıcısı ve dünya görüşünün bir kesitidir. Eserlerde kullanılan kelimelerin metin içerisindeki bağlamlarından hareketle, o eserin yazıldığı dönemin söz varlığı tespit edilip dönemin pek çok özelliği ortaya çıkarılabilir. 'Enderunlu Hasan Yaver Divanı Sözlüğü ' adlı çalışmamız iki aşamadan oluşmaktadır. Birinci aşamada TEBDİZ adıyla klasik şiirin mana dünyasını ortak bir platformda toplayan elektronik sistem kullanılmıştır. Bu sisteme Kaplan Üstüner tarafından tenkitli metin olarak yayımlanan Enderunlu Hasan Yaver Divanı yüklenmiş, Divan içinde yer alan bütün şiirlerin kelimelerinin tamamı, şiirlerin mana dünyası içerisinde anlamlandırılmıştır. TEBDİZ sistemine yüklenen Divan üzerinden anlamlandırılan bu kelimeler, sistemin alt yapısı sayesinde bağlamlı dizin haline getirilmiştir. İkinci aşamada ise bağlamlı dizinden elde edilen sonuçlar ışığında şairin söz varlığı çeşitli başlıklar altında ortaya konulmuş, inceleme ve değerlendirmeler yapılmıştır. Ayrıca bu bölümde 18. yüzyıl şairi Enderunlu Hasan Yaver'in kaynaklarda bulunan hayatı, yaşadığı dönem ve sanatı ile ilgili bilgilere yer verilmiş ve şairin edebi şahsiyeti ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Milli Kütüphane 06 MiL Yz A 2933 kayıt no'lu Mecma'-i Kitab

Mecmualar farklı şair ve yazarların edebi ve ilmi metinlerinin bir araya getirildiği defterlerdir. Klasik Türk edebiyatında daha çok şiir mecmualarının varlığı bilinmektedir. Yapılan çalışmalar da şiir mecmuaları üzerinedir. Bu çalışmada çoğu dini muhtevalı on ayrı kitaptan meydana gelen bir mensur kitap mecmuası tanıtılmıştır. Mecmua Milli Kütüphane yazmalar kataloğuna 2933 numara ile kayıtlıdır. Çalışmada mecmuadaki eserlerin transkripsiyonlu metni hazırlanmıştır. Metinlerin mensur olmasından dolayı Eski Türk edebiyatında nesir ve özelliklerine değinilmiş ve konuyla ilgili çalışmalara yer verilmiştir. Nesrin genel özellikleri ve nesirle ilgili tasniflere yer verilmiştir. Mecmua metinlerinin pek çoğunda hikayelere yer verilmesi nedeniyle Eski Türk edebiyatında mensur hikayeler üzerine yapılan çalışmalardan hareketle bilgi verilmiştir. Metindeki hikayelerde bu çalışmalar ışığında incelenmiştir. Mecmua metinleri ayrıca tür özellikleri dikkate alınarak incelenmiştir. Bu nedenle metinler nasihatname, miraç-name ve kısas-ı ebbiya türleri açısından incelenmiş ve konuya uygun örneklerle değerlendirilmişlerdir.
İkinci yeni şiirinde örneklerle oksimoronun yapısal ve anlambilimsel özellikleri

Oksimoron, en az iki zıt veya çelişkili kelimenin bir araya gelmesi ile şaşkınlık uyandırmak, usu allak bullak etmek için okuyucuda/dinleyicide bir etki oluşturmak için dile getirilen bir edebi sanattır. Güncel bir konu olan oksimoron üzerine yapılan çalışmaların büyük çoğunluğu Batı kaynaklıdır. Türk Edebiyatında ise bu konu fazla irdelenmemiştir. Oksimoron terimi, bazı araştırmacılar tarafından ele alınmış olunsa da bu çalışmalar yeterli olmamıştır. Bu kavramın çeşitli edebi sanatlarla karıştırılması da oksimoronun anlaşılmasını zorlaştırmıştır. Bu bağlamda oksimoron terimine farklı adlandırmalar yapılmıştır. Çalışmanın amacı, İkinci Yeni (1950-1964) şairlerinin eserlerinde oksimoron sanatının tespit edilmesidir. İkinci Yeni şairlerinin en aktif oldukları dönem ve bu dönemin sonrasında yazılmış olan eserlerdeki şiirlerde geçen bazı oksimoron örneklerini yapısall ve anlamsal açıdan incelemektir. Çalışmaya konu olan şairler ve eserleri şunlardır: Ece Ayhan, Sezai Karakoç, Turgut Uyar, Cemal Süreya, Edip Cansever, İlhan Berk.
Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde şiire kültürel bağlamda uygulamalı bir yaklaşım

Yabancı bir dil öğrenmek sadece sözcük ve dilbilgisi öğretimi ile sınırlandırılamaz; çünkü yabancı bir dil öğrenmek, nesnelere yeni etiketler koymak biçiminde değerlendirilemez. Her dil dünyayı farklı biçimde yorumlar ve farklı değer sistemleri, algılama ve düşünme biçimleri geliştirir. Bunun sonucu olarak diller arasında sanatsal, toplumbilimsel, anlamsal ve edimsel açıdan kültür farklılıkları oluşur. Bu farklılıklar dile yansır ve dille yansıtılır. Yabancı dil öğrenen kişi kendini yabancı bir kültürün içinde bulur. Küreselleşme bağlamında çokkültürlülük kavramlarının vurgulandığı günümüzde yabancı dil öğretiminde amaç sadece dil yetisi değil iletişimsel yetiyi de geliştiren kültürel yetiyi kazandırmaktır. Bu düşünce de yabancı dil öğretimine temel öğrenme ortamı sunan ders kitaplarında dilin kültürel boyutunun ağırlık kazandığı yazınsal metinlere yer verilmesini gerekli kılmaktadır. Ancak bu görüş bağlamında amaca ulaşmak için bu metinler biçimsel ve içeriksel yapılarının yeterli ve etkin biçimde irdelenebilmesini sağlayan çalışmalarla birlikte sunulmalıdır. Şiirler toplumların duygularını, düşüncelerini, dünyaya bakış açılarını az sözcükle, sözcüklere yükledikleri farklı anlamlarla, sanatsal bağdaştırmalarla ve imgeler yoluyla estetik dil kullanımını yansıtan nitelikleriyle yazınsal metinler içinde ayrı bir yere sahiptirler. Bu da dil öğretiminde şiir etkinliklerinin farklı çalışmalar yoluyla yapılmasını gerekli kılmaktadır. Bu nedenle bu çalışmada dil öğretiminde kültür öğesi, kültür açısından şiirin önemi, şiir türünün yapısall ve anlamsal özellikleri irdelenmiş, yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kültürel bağlamda şiir ve şiir ekinlikleri üzerine bir değerlendirme yapılmıştır. Çalışmanın sonunda şiir türünün biçimsel ve içeriksel yapısını çözümleyerek farklı düşünce ve kültür öğelerini tanıtacak etkinlik örnekleri sunulmuştur. Bu çalışmanın yabancı dil olarak Türkçe alanına olduğu kadar anadili olarak Türkçe alanına da katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Divan-ı sükuti

Murtaza Sükuti, Köprülü şehrinde m. 1825'te doğmuş ve m.1894'te yine burada vefat etmiştir. Ömrünün büyük bir kısmını burada geçirmiş olan şair, hayatını Sa'diyye Tarikatına adamış, bu yolda yürümüştür. Şairin bilinen tek eseri divanıdır. Aslının Almanya'da olduğu söylense de henüz eseri gören bir ilim adamı olduğu konusunda bir bilgiye rastlanmamıştır. Bu çalışma Suat Yaman nüshasının bir faksimillesi üzerinden gerçekleştirilmiştir. Mutasavvıf şairlerin birçoğunda olduğu gibi Sükuti de şiirlerinde ahenkten ziyade anlama önem vermiş, anlamla öne çıkmak istemiştir. Bu sebeple şiirlerini tekke edebiyatı şiir anlayışına uygun bir şekilde oluşturmuştur. Yeri geldiğinde ayet, hadis yeri geldiğinde de atasözü ve deyimler kullanmıştır. Yapılan çalışma bir giriş, divanın metni, metnin bazı dil özellikleri, nüsha karşılaştırması, dizin ve sonuç bölümlerinden meydana gelmektedir. Giriş bölümünde şairin hayatı, edebi kişiliği hakkında bilgi verilmiştir. Hem fazla bilgi elde edilemediği için hem de daha önce böyle bir çalışma yapıldığı için bu bilgileri tekrar etme gereği görülmemiştir. Metnin bazı dil özellikleri metin içerisindeki örnekler gösterilerek verilmiştir. Daha sonra 2011'de yayımlanan nüsha ile S. Y. nüshasının bir karşılaştırmasının yapılmasına gayret gösterilmiştir. Metin bölümünde ise eserin transkripsiyonu verilmiştir. Bunu yaparken uygun transkripsiyon harfleri kullanılmıştır. Ancak metindeki bozukluktan ötürü transkripsiyonu yapılamayan kelimeler bulunmaktadır, bu kelimeler dipnotlarda verilmiştir. Yine şiirlerde geçen ayet ve hadislerin ne anlama geldiği de dipnotlarda gösterilmiştir. Divan, toplamda 120 varaktan oluşmaktadır. Her sayfada yer alan şiir sayısı eşit değildir. Verilen şiirler divan müretteb olmadığı için belirli bir düzene göre sıralanmamıştır. Dizin bölümü ise çalışmanın en hacimli kısmıdır. Bu bölümde divanın dizini yapılmıştır. Dizin yapılırken pek çok kaynaktan özellikle sözlükten yararlanılmıştır. Dizinde divanda geçen her kelime alfabetik olarak sıralanmış ve kelimenin Türkçe manası karşına yazılmıştır. Daha sonra köşeli parantez içerisinde kelimenin ait olduğu dil verilmiştir. Böylelikle S. Y. nüshasının metni gün yüzüne çıkarılmıştır.
Abdullah Aripov'un şiirleri

Türk lehçelerine yönelik araştırmalar Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra hızlanmış ve bu lehçeler üzerine yapılan çalışmalar gün geçtikçe artmıştır. Biz de Özbek Türkçesi ile ilgili bu çalışmamızda Özbek şairi Abdullah Aripov'un şiirleri üzerine aktarma ve bir dil incelemesi gerçekleştirmeye çalıştık. Çalışmamızın giriş bölümünde Abdullah Aripov'un özgeçmişşi ve eserleriyle ilgili bilgi verilmiştir. Söz konusu bu çalışmamız üç bölümden meydana gelmektedir. Birinci bölümde Özbek Türkçesi, tarihi ve bugünü, ikinci bölümde şairin 100 şiirinin Latin alfabesine aktarımı ve Türkiye Türkçesi ile karşılıkları, üçüncü bölümde ise şiirlerin dil incelemesi yapılmıştır. Çalışmamızın sonuç bölümünden sonra, yapılacak diğer çalışmalara faydalı olacağı düşüncesi ile sözlük ve kaynakça kısmı verilmiştir.
Yavuz Sultan Selim Dönemi Kültür ve Edebiyatı

Yavuz Sultan Selim Dönemi Kültür ve Edebiyatı' adını taşıyan bu çalışmada, sekiz yıl gibi kısa sayılacak bir süre (1512 1520) tahtta kalmasına rağmen bu kısa sürede babası II. Bayezid devrinin sonlarında gevşemiş olan devletin siyasi ve sosyal yapısını düzenleyerek adeta devleti yeniden ayağa kaldıran ve yaptığı fetihlerle ülke topraklarını iki buçuk katına çıkaran dokuzuncu Osmanlı padişahı Yavuz Sultan Selim devrinin kültürel ve edebi yapısı incelenmeye çalışılmıştır. Yavuz Sultan Selim, kısa süren saltanatının büyük bir kısmı seferlerde geçmesine rağmen kültür ve edebiyata önem vermiş, özellikle dedesi Fatih Sultan Mehmed'in yolundan ilerleyerek payitahtı İstanbul'u dünyanın ilim, kültür ve sanat merkezi yapmak gayretinde bulunmuştur. Bu vesileyle fethettiği toprakların önde gelen alimlerini ve sanatçılarını İstanbul'a nakletmiştir. Bu nakillerin yanı sıra döneme damgasını vuran Osmanlı-Safevi çekişmesi sebebiyle bu dönemde Orta Asya-Anadolu arasındaki kültür göçü had safhaya ulaşmış, özellikle Safevilerin baskısından bunalan Sünni alimler ve sanatkarların Anadolu'ya gelişleri hızlanmıştır. Yavuz Sultan Selim'in Anadolulu sanatkarları teşvik ederek dedesi Fatih Sultan Mehmed devrinden bu yana halkta Acem sanatkarlarına karşı oluşan teveccühü kırmak ve her sanatta yerli üstadlar yetiştirmek istediği bilinmektedir. Onun çabalarıyla İstanbul başta olmak üzere Osmanlı coğrafyasının tamamında gelişen ilim ve kültür hayatı, Osmanlı sanatı ve özellikle de edebiyatının altın çağlarını yaşamasını sağlamış ve Yavuz Sultan Selim dönemi, Türk edebiyatının klasik devrinin başlangıcı sayılmıştır. İlmi ve kültürel gelişmenin, ekonomik ve siyasi istikrarla doğru orantılı olduğu tartışılmaz bir gerçektir. Osmanlı İmparatorluğunun siyasi, ekonomik ve sosyal açıdan çalkantıda olduğu bir dönemde saltanatı devralarak kısa sürede imparatorluğu bölgesinin en güçlü ve tek hakimi durumuna getiren Yavuz Sultan Selim; zaferleri, devlet yönetimi, ilmi ve sanatı himayesi ile, 'Muhteşem' sıfatıyla anılacak oğlu Kanuni Sultan Süleyman devrinde kültür ve edebiyat başta olmak üzere Osmanlıların her alanda altın çağlarını yaşamalarının da en büyük hazırlayıcısı olmuştur. Çalışmamızda, Türk edebiyatının klasik devrinin başlangıcı olması hasebiyle önem arz eden bu dönemin oluşmasını sağlayan, kültür ve edebiyatın gelişmesinin baş aktörleri olandevrin önde gelen mutasavvıfları, alimleri ve şairleri tespit edilmiş, bunların yaşamları ve eserleri ayrıntılı bir şekilde ele alınmıştır. Aynı zamanda çok hareketli bir dönem olması sebebiyle dönemin sosyal ve siyasi olaylarının edebiyata yansımaları da tespit edilmeye çalışılmıştır.
Ünye halk kültürü

Bu çalışmanın konusu Ünye halk kültürüdür. Ünye'deki maddi ve manevi kültür unsurları derlenmiş, tasnif edilmiş ve bütün türler gerekli metotlar kullanılarak tek tek incelenmiştir. Çalışmamız Halk Edebiyatı ve Halk Hayatı olmak üzere iki ana bölümden oluşmaktadır. Birinci Bölümde Ünye ve çevresinden derlenen halk edebiyatı ürünleri,1. Manzum 2. Mensur 3. Manzum-mensur olmak üzere üç ana başlık altında tasnif edilmiştir. Her türün başında o türle ilgili tanıtıcı bilgi verilmiş, sonunda da eldeki malzeme biçim ve içerik yönünden değerlendirilmiştir. İkinci Bölümde halk edebiyatı dışında kalan diğer halk kültürü ürünleri;1. Hayatın Geçiş Evreleri 2. İnanmalar3. Bayramlar, Kutlamalar 4. Oyunlar 5. Halk Hekimliği6. Halk Takvimi ve Meteorolojisi7. Dualar ve Beddualar8. El Sanatları9. Halk Mutfağı şeklinde sekiz alt başlık halinde verilmiştir. Çalışmanın sonunda, yöreden olmayanların bilemeyecekleri düşünülen, yöre ağzında kullanılan kelimelerden oluşan bir sözlük yer almaktadır.
Temel kelimeler açısından söz varlığı karşılaştırması

Bu çalışmada Ahmet Bican Ercilasun'un Türk Dili Tarihi kitabında listelenmiş olan temel kelimeler esas alınmıştır. buradan hareketle Türkiye Türkçesi, Kazak Türkçesi, Türkmen Türkçesi sözlüklerindeki temel kelimeler taranarak kendi içerisinde karşılaştırılmıştır. Çalışmada öncellikle temel kelimelerden, 'İnsanın temel hareketlerini gösteren fiiller, zaman kavramı, yer ve yön kavramı, tabiatla ilgili kelimeler, hayvan adları, renkler, akrabalıkla ilgili kelimeler, sayılar, zamirler, insan ömrü, karakteri ve nitelikleriyle ilgili kelimeler, ev, giyim ve yaşamayla ilgili kelimeler, savaş, askerlik ve devlet yönetimiyle ilgili kelimeler, ünvanlar, yazı ve sanatla ilgili kelimeler, sıfatlar, zarflar, bağlaçlar, edatlar' ile ilgili terimler tespit edilmiştir. Ardından kelimeler ve karşılıkları belirlendikten sonra tablolar oluşturularak kelimeler daha net bir şekilde incelenmiştir. Bu çalışma sonucunda, Türkiye Türkçesi, Kazak Türkçesi ve Türkmen Türkçesi açısından temel kelimeler karşılaştırılarak bu kelimeler arasındaki ortaklıklar ve farklılıklar tespit edilmeye çalışılmıştır.
Kaşıkçı Ali Rıza Konevİ hayatı, eserleri ve Dİvan'ı

Osmanlı'nın son yıllarıyla Cumhuriyet'in ilk yıllarında yaşamış olan Kaşıkçı Ali Rıza Konevi, Osmanlı'nın medrese geleneğiyle yetişmiş alim bir sufidir. Mutasavvıfkimliğinden ötürü Menemen Olayı'ndan (1930) doğrudan etkilenmiş; birçok baskı, tekfirve tehtidlere rağmen kimliğinden hiçbir şekilde taviz vermemiştir. Dolayısıyla bu uğurdabütün mal ve emlakını Konya'da bırakarak Medine'ye göç etmiştir. Dönemin bütünzorlukları, kısıtlamaları ve imkansızlıklarına rağmen ömrünün sonuna kadar irşadvazifesini asla terk etmemiş olmakla beraber kaleme aldığı eser ve mektuplarla davazifesini sürdürmeye devam etmiştir. Alim ve mutasavvıf kimliğiyle Konya ve çevresinde tanınmış olan Konevi'nin günümüzde çok sayıda ihvanı bulunmaktadır. Çalışma, birçok değişime tanıklık eden mutasavvıf ve şair kimliğiyle ön plana çıkan Kaşıkçı Ali Rıza Konevi'nin hayatı, eserleri ve Divan'ını ihtiva etmektedir. Çalışma bağlamında farklı zamanlarda Konevi'nin aile efradı ve ihvanıyla çeşitli röportajlar gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma giriş dışında dört bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında Konevi'ninyaşadığı dönemin genel durumuna değinilmiştir. Birinci bölümde Konevi'nin hayatı, eserleri ve tasavvufi-edebi şahsiyeti ele alınmıştır. İkinci bölümde Divan şekil açısından incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise Divan, din ve tasavvuf açısından detaylı bir şekilde tahlil edilmiştir. 'Divan-ı Rıza' adlı dördüncü bölümde ise çalışmada izlenen yöntem hakkında bilgiler verilmiş daha sonra transkripsiyonlu çevirisi yapılan Divan metnine yer verilmiştir Elde edilen sonuç ve tespitler ise sonuç kısmında değerlendirilmiştir.
Kuzeybatı Bursa masalları

'Kuzeybatı Bursa Masalları' adlı bu çalışmada Bursa şehrinde ve köylerinde yaşayan kaynak kişilerden derlenen 61 masal metni incelenmiştir. Bu incelemede masalların yapı, tip ve motif özellikleri tahlil edilmiştir. Kaynak kişiler özenle seçilerek ve bizzat görüşülerek masallar video kayıt sistemi ile derlenmiştir. Bursa sahasında derlenen halk anlatılarından masal özelliklerini taşıyanlar ayırılarak masallar tespit edilmiştir. Bu amaç doğrultusunda çalışma üç bölüme ayrılmış ve Giriş kısmında; Bursa masal geleneğinin araştırma amacı ve önemine değinilmiştir. Birinci bölümde masal kavramı, masalların özellikleri ve masallarda yer alan unsurlar, örneklerle açıklanmıştır. İkinci bölümde araştırma alanımız olan Bursa ilinin sosyo-kültürel özellikleri; tarihi, demografik ve ekonomik yapısından yola çıkarak ortaya konulmuş, ardından Bursa üzerine hazırlanan tez çalışmalarına yer verilmiştir. Üçüncü bölümde Bursa masallarının formel unsurları, halk kültürü unsurları ve arasözlerinin yapısall incelemesine yer verilmiştir. Ardından derlenen masal metinlerinin tip tasnifi yapılarak motif unsurları tespit edilmiştir. Sonuç bölümünde Bursa ilinin anlatıcı-dinleyici bağlamı, sosyo-kültürel özelliklere göre işlevsel açılardan karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. Son olarak ekler kısmında ağız özelliklerine göre masal metinleri sıralanmıştır. Bu sıralama sonunda masal metinlerinde geçen yöreye ve ağız özelliklerine özgü kelimelerden oluşan bir sözlük hazırlanmıştır.
Ahmet Emin Güven hususİ kütüphanesi'nde bulunan Ragıb Bey mecmu'ası(88b-143a)

Çalışma konumuz olan mecmu'a, özellik olarak bir Kayseri mecmu'asıdır. Aynı zamanda tezkirevi bir mecmu'a özelliği göstermektedir. Başkatib-zade Ragıb Bey tarafından derlenen mecmu'a, şu anda Prof. Dr. Atabey Kılıç hususi kütüphanesinde bulunmaktadır. Mecmu'ada, Kayserili ya da Kayseri'de yaşamış önemli şahsiyetlerin biyografik bilgileri ve Kayseri'nin önemli ailelerinin şecereleri yer almaktadır. Ayrıca mecmu'ada Kayserili şairlerin ve meşhur divan şairlerinin seçme şiirleri bulunmaktadır. Mecmu'anın üzerinde derleniş/yazılış tarihi bulunmamaktadır. Fakat Ragıb Bey'in oğlu Ahmet Emin Bey'in aktardığı bilgiye göre 1942- 1950 tarihleri arasında derlendiği tahmin edilmektedir. Mecmu'a toplam 143 varaktan oluşmaktadır. Çalışmamız mecmu'anın 88 b-143a varaklarını kapsamaktadır.88b-143a varakları arasında bulunan mensur ve manzum kısımların muhtevaları 'Muhteva' başlığı altında incelenmiştir. 88 b-143a varakları arasında bulunan meşhur şiirler divanlarda, antolojilerde ve diğer kaynak eserlerde taranmıştır. Bulunan şiirler ve şiirlerdeki farklı kullanımlar aparatlarda gösterilmiştir. Mecmu'ada bulunan şairler, bu şairlerin şiirlerinin sayısı, kullanılan vezinler ve nazım türleri tablolar halinde verilmiştir.
Bosna Savaşı'nın modern Türk şiirine yansıması

İBosna Savaşı'nın Modern Türk Şiirine Yansıması? adlı yüksek lisans tezimiz, beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Bosna Hersek'in tarihinden, siyasi durumundan ve vizyonundan, dini yaşantısından ve kültüründen bahsedilmekte, ikinci bölümünde ise Bosna Hersek ve Türkiye arasında kurulan tarihi, siyasi, dini ve kültürel ilişkiler üzerinde durulmaktadır. Bosna Hersek'te yaşanan savaşın, Avrupa'nın ortasında herkesin gözü önünde gerçekleştirilen ve dünyanın sadece seyrettiği bir katliam nedenleri ve sonuçları, üçüncü bölümde irdelenmekte, savaşın arka planına dair ipuçları açığa çıkarılmaktadır. Dördüncü bölümde dünyanın, Bosna Hersek'teki fiili durum ile ilgili görüşleri ve yaptıklarını anlatılmaya çalışılmaktadır. Beşinci bölümde ise Bosna Hersek'te yaşanan savaşın etkisiyle kaleme alınan şiirler, belli edebi düzeyi aşanlar esas alınmak üzere, tematik açıdan bazı başlıklar altına alınarak tahlil edilmekte, savaşın nüfuz ettiği alanlar tespit edilmektedir. Bu tematik başlıklar şu şekildedir: Savaş Görmüş Çocuk Şiirleri, Mostar Köprüsü Şiirleri, Srebrenica Şiirleri, Aliya İzzetbegoviç Şiirleri, Toprak ve Memleket Şiirleri, Şehitler için Şiirler, Bosna Savaşı'nın Mantığı ile İlgili Şiirler. Bu çalışma ile ilgili yazılmış olan seçkin şiir kitaplarını ve seçkilerde yer alan önemli metinleri ele aldık. Bosna Savaşı'na bağlı olan temalara göre bulduğumuz ve seçtiğimiz şiirler üzerinde bir değerlendirme yaptık. Bu inceleme esnasında ve sonucunda gördük ki, bütün Türk şairleri arasında paylaşılan hakim duygu, samimi bir hüzün duygusu yanı sıra kardeşlik duygusudur. Zulme ve zorbalığa, haksızlığa ve adaletsizliğe karşı susmayan Türk şairleri Bosna Savaşı'nın çeşitli yönlerini ele alarak Bosna Tarihinin şahitler olduklarını hem metinleriyle hem de yürekleriyle göstermişlerdir.
Tanzimat'tan itibaren Türk edebiyatında yenileşme çabalarının fikrİ zemini

Tanzimat dönemi, edebiyatımızda ve düşünce tarihimizde bir uygarlık dönüşümünün en temel parametrelerini çözümleyebilmek bakımından önemli bir yere sahiptir. Böyle bir açıdan düşünüldüğünde edebiyatın yenileşme zemini, Tanzimat Fermanı'nın ilanıyla beraber hızlı bir gündem yaşayarak edebi, kültürel ve sanatsal açıdan yeniliğin bütün fikri unsurlarını görmemize olanak sağlamıştır. Bu araştırma, Tanzimat'ın özellikle gelenekle olan ilişkisini, modernleşmeyle beraber Osmanlı düşüncesine doğrudan tesir etmiş batılı yeni kavram ve edebi ifade biçimleriyle birlikte kıyaslama ve analiz etme endişesi duyar. Tanzimat'ın siyasi arka plandaki yenilikleri, söz konusu yeniliklerin edebiyat ve sanattaki değişmelerle karşılık bulması, bu çalışmanın asıl eleştirel açıdan bakmaya çalıştığı temel meseledir. Bu bağlamda Tanzimat reformlarının edebiyatı da peşinden sürüklemesi, entelektüel bir uğraşı alanı olan edebiyatın öncü role mi yoksa araçsal bir formasyon unsuruna mı dönüştüğünü tartışmalı hale getirmiştir. Bu tartışmanın birinci ayağı kavramsal yeniliklerin gelenek karşısındaki yeni anlam dünyasıdır. İkincisi ise Tanzimat'la edebiyat dünyamıza giren yeni anlatım biçimleri olan roman, hikaye ve tiyatronun toplumsallıktan hareket ederken gelenekle olan bağını ne derece muhafaza edebildiği sorunudur. Dolayısıyla gelenek ve toplumsal kabul ve karşılığı olan inanç merkezli değer sisteminin Tanzimat düşüncesiyle olan bağı, burada temel sorgulama etkinliğinin de asıl kırılma noktasını teşkil eder. İşte bu çalışma, Tanzimat'ın edebiyat tarihi yazıcılığında yer alan tarihsel ve kültürel tanımlama çabalarına yönelik eleştirel bir bakış açsısı getirebilme amacı taşır.