Korunan doğal alanların rekreasyon potansiyelinin belirlenmesi: Bolu örneği

Bu çalışma, Bolu ili genelinde yer alan korunan alanlardaki, rekreasyon potansiyellerinin belirlenmesini kapsamaktadır. Korunan alanlar; güvenilir, denetim altında, sürdürülebilirliği sağlama amacı olan, rekreasyon altyapısı olan alanlardır. Tabiat alanlarını korunan alan olmastatüsüne ulaştıran faktörler, aynı zamanda rekreasyon kaynağı olarak görülmektedir. Bu amaçla çalışma kapsamında, korunan alanlar üzerinde durulmuştur. Araştırma alanı olarak, İstanbul ve Ankara gibi iki metropoliten şehrin tam ortasında yer alması, birçok tabiat güzelliği ile ön plana çıkan korunan alanlarıbünyesinde bulundurması gibi nedenlerle, rekreasyonel faaliyetlere elverişli olan Bolu ili seçilmiştir. Araştırma alanı seçimindeki diğer bir neden, Bolu ili genelindeki korunan alanlarda yapılan rekreasyonel faaliyetler için, alanpotansiyelini kapsayan bir çalışma olmamasıdır. Konumu ve tabiat güzellikleri ile önemli bir noktada bulunan Bolu ilinin, rekreasyon merkezi olabilmesi için gerekli verilerin toplanarak potansiyellerinin ortaya çıkarılması ve alanlarda yapılan rekreatif faaliyetlere ek olarak getirileniyileştirme önerileri ile rekreasyonel çeşitliliğin sağlanarak rekreasyon potansiyelinin yükseltilmesi çalışmanın amacını ifade etmektedir. Rekreasyon potansiyelinin belirlenmesi için Gülez'in (1990) 'Orman İçiRekreasyon Potansiyeli Değerlendirme Yöntemi' kullanılmıştır. Bu yöntemin uygulanması için Gülez'in hazırlamış olduğu 'Orman İçi RekreasyonDeğerlendirme Formu' alanlara uygulanmıştır. Potansiyelin hesaplanabilmesi için yönteme göre alanın peyzaj değeri, iklim değeri, ulaşılabilirliği, rekreasyonkolaylığı ve olumsuz etkenler formda yer alan puanlama sistemine göre değerlendirilmiştir. Tüm kriterler puanlandığında en yüksek değer 100 puanolacağı için, değerlendirme sonucu yüzde cinsinden bir sonuç elde edilmiştir. Bölüm 2 kapsamında, 'korunan alan' ve 'rekreasyon' kavramları ele alınmıştır. Tabiat içinde, ender doğa güzelliklerini barındıran, farklı jeolojik yapılara sahip olan alanların 'korunan alan' olarak tanımlandığına yer verilmiştir. Geçmişten bugüne kadar korunan alanların gelişim süreçleri ifade edilmiş, ulusal ve uluslararası sınıflandırmalara yer verilmiştir. Korunan alanların yasaldurumlarından bahsedilerek 2873 sayılı 'Milli Parklar Kanunu' kapsamı içerisinde yer alan korunan alanların tanımlarına ve sahip oldukları kriterlere yer verilmiştir. Rekreasyon ise; bireylerin boş zamanlarında sürekli bulunduklarıortamlardan uzaklaşarak, fiziksel ve psikolojik olarak rahatlayabileceklerifaaliyette bulunmaları gibi çeşitli tanımlarla ifade edilmiştir. Rekreasyonözelliklerinden, sınıflandırılmasından ve doğada gerçekleştirilen rekreasyonçeşitlerinin bazılarından bahsedilmiştir. Rekreasyon taşıma kapasitesinin önemianlatılırken koruma-kullanma ilişkisi de değerlendirilmiştir. Korunan alanlardarekreasyon faaliyetinde bulunabilmek için alanın rekreasyon potansiyelinin belirlenmesi ve planlarının yapılmış olması gerektiği ifade edilmiştir. Bölüm 3 kapsamında, Bolu ilinde yer alan 2873 sayılı kanun kapsamına dahil olan tabiat parkları ve milli parkın rekreasyon faaliyetleri incelenmiş ve rekreasyon potansiyelleri belirlenmiştir. Sonuç bölümünde ise rekreasyon potansiyelleri belirlenen korunan doğal alanlara iyileştirme ve rekreasyon çeşitlilik önerileri getirilerek bu önerilersonucunda alanların geliştirilmiş potansiyel değerlerinin hesaplanması ile çalışma sonlandırılmıştır.