turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Batı Karadeniz Bizans dönemi mimarisi

Karadeniz Bölgesi oldukça dağlık ve yoğun orman örtüsü nedeniyle, bugün için Anadolu genelinde Bizans Dönemi yerleşimleri ve mimarisi açısından en az tanınan bölgelerden biridir. Bölgenin Karadeniz kıyısında yer alan Herakleia Pontika, Amastris, Tios ve Dia gibi önemli liman kentlerinde bugüne kadar Bizans Dönemi Mimarisine yönelik bilgilerimiz az sayıda yapı ile sınırlıdır. Bölgenin iç kesimlerde Klaudiopolis, Krateia ve Modrene gibi birkaç merkez dışında yerleşim ve yapılar hakkında çok az şey bilinmektedir. Bu bilgi boşluğunu doldurmak amacıyla Zonguldak, Bolu ve bu illerden yakın zamanda ayrılarak yeni illere dönüşen Düzce ve Bartın illerinin yer aldığı Batı Karadeniz Bölgesi'nde yüzey araştırmaları yapılmış, işlev ayrımı olmaksızın Bizans Dönemine ait tüm yapılar ve bu yapılara ait mimari parçalar incelenmiştir. Bu çalışma, yeni tespit edilen ve varlığı daha önceden bilinen Bizans yapılarını, mimari, malzeme-teknik, süsleme ve tarihlendirme açısından değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırmaya konu olan yapıların mimari ve süslemesinde genel olarak başkent üslubu etkilidir. Ancak, yapı malzemesinde yerel unsurların etkili olduğu söylenebilir. Bununla birlikte teknik ve süsleme açısından, dişli tuğla haricindeki tüm mimari elemanlarda, Bizans mimarlığı ve sanatındaki genel formlara bağlı kalınmıştır. Batı Karadeniz'deki Bizans yapılarının hemen hepsi Erken ve Orta Bizans Dönemi'ne tarihlenebilir. Geç Bizans Dönemi tarihlenebilecek yapı sayısı yok denecek kadar azdır. Bununlar birlikte, kıyı kentlerinde yer alan bazı yapıların Geç Bizans Dönemi'nde, onarım ve ilavelerle kullanıldığı ileri sürülebilir. Geç Bizans Dönemi'ndeki imar faaliyeti azlığı, kıyıdaki Amastris ve Herakleia Pontika gibi kıyı kentleri haricinde bölgenin Türk egemenliğine geçmesiyle açıklanabilir.
Kutsalın dışa vurumları: Mekansal bir sınırlandırma biçimi olarak kutsal anlatıları

Kutsal olan ile mekan arasındaki ilişkinin merkeze alındığı literature bakıldığında, bu ilişkinin, bir hiyerofani olarak mekanın inanç düzlemindeki yerinden, mimarlık ürünlerinin dini duyguları yönlendirme biçimlerine ve bir mecra olarak mabetlerin ideolojileri nasıl görünür hale getirdiğine varıncaya kadar pek çok farklı açıdan ele alındığı görülür. Bu çalışmada ise kutsal-mekan ilişkisi, kutsallığı tarif etmekte başvurulan hikayelerdeki dışavurumları üzerinden ele alınmaya çalışılmaktadır. Sahip olduğu soyut içerik nedeniyle tarif edilmesi hayli zor bir kavram olan kutsal, tarih boyunca farklı inanç biçimleri tarafından benzer şekilde, anlatılar aracılığıyla izah edilmiştir. Bu çalışmada İslam dininin bir yorumu olan tasavvuf doktrininin, kutsallığı izah etmek için anlattığı dini hikayeler olan menakıpnameler incelenmektedir. Menakıpname geleneğinde, tasavvuf öncülerinin başlarından geçen kutsallık temalı öyküler anlatılmaktadır. Tasavvufun kurucu anlatıları olan bu hikayeler, farklı yazarlar tarafından defalarca kaleme alınmışlardır. Çalışmada, bu versiyonlar arasından, yazıldığı dönem ve koşullar açısından paradigmatik olduğu düşünülerek, 13. yy'da yaşamış bir yazar olan Feridüddin Attar'a ait Evliya Tezkireleri isimli metin analiz edilmektedir. Attar bu eseri, aynı hikayeleri tasavvufun kurumsal çerçevesine oturtup anlatan Mevlana'dan hemen önce, İslam'ı dünyadan vazgeçmeye ilişkin bireysel bir hal olarak yaşayan züht hareketinden iki yüzyıl sonra kaleme almıştır. Yaşadığı dönemin kutsallık anlayışının, ilk mutasavvıflar ile tasavvufun altın çağı arasında böylesi bir köprü teşkil ediyor olması, Attar'ın metninin tercih edilmesinin en büyük nedenlerinden biridir. Neticede, çalışmada Attar'ın metninde yer alan mekansal atıflar kodlanıp, tasnif edilmiş; ardından Attar'ın mekanı kutsallık ile nasıl ilişkilendirdiği bu kodlar üzerinden yorumlanmıştır. Sonuç olarak Attar'ın, İslam dini açısından mutlak kutsal olan Allah'ın zaman-mekandan bağımsız niteliği ile varoluş kıstası zaman-mekan olan insan arasındaki bitimsiz iletişim sorunsalına ilişkin paradoksu iki biçimde bertaraf etmeye çalıştığı görülmüştür. Buna göre Attar, bazen kutsal ile profan arasında bir ikilik kurmakta ve önce tarif edilmesi kolay olan profana bir tarif getirerek, geri kalanın kutsal olduğunu ifade etmektedir. Diğer bazı vesilelerde ise, Attar'ın bu sınırları problemleştirdiği ve aslında her mekanın ve her zamanın kutsal olduğunun altını çizerek, kutsal-mekan ilişkisini dinamik bir okumaya tabi tuttuğu görülmektedir.
Saraybosna İsa Bey külliyesi

Saraybosna İsa Bey Külliyesi adlı çalışmamızda, Erken Osmanlı döneminde inşa edilmiş olan külliyenin, mimari ve süsleme özellikleri incelenmiş ve mevcut birimleri tespit edilmiştir. Anadolu'daki erken devir Osmanlı mimarisinden örneklerle benzerliklerine değinilmiş, farklı yönleri karşılaştırılmıştır. Çalışmamız, Balkanlardaki en önemli baş şehirlerden biri olan Saraybosna'da, Fatih Sultan Mehmet adına yaptırılan ve bizzat kendisine hediye edilen bu önemli yapı ile ilgili geniş kapsamlı ilk araştırmadır. Amacımız toplu şekilde belgelenmemiş bu külliyenin, günümüzde mevcut olmayan yapılarıyla beraber kayıt altına alınmasıdır. Arşiv taramaları, resmi yenileme kayıtları, Avusturya-Macaristan arşiv belgeleri, Osmanlı Vakıf kayıtları, bölge üzerine yapılmış araştırmalar ve seyahatnameler ışığında hazırladığımız bu çalışmamızın, ileriki zamanlarda yapılacak araştırmalar ile eksikliklerimizin giderileceği ümidiyle, tüm araştırmacılara katkı sağlamasını ümit ediyoruz.
Kumkapı halıları: 19-21. yüzyıllar

Bu tezi hazırlamaktaki amacımız, sanat tarihi alanında fazla bilinmeyen Kumkapı halılarını geniş kitlelere tanıtmaya çalışmaktır. Bilindiği üzere, binlerce yıllık geçmişşi olan ve günümüzde bilinen en eski düğümlü halı olan Pazırıkla başlayan Türklerin halı yolculuğu günümüze kadar gelmiştir. (Deniz, 2005) Önceleri göçebe yaşamın zorunlu bir ihtiyacı olarak üretilmeye başlanan ve zamanla sanat haline gelen halı dokumacılığı, kurulan tüm Türk devletlerinde önemini korumuştur. Selçuklu devletinde sağlam ve sistemli bir şekilde temelleri atılan halı dokumacılığı Osmanlı devletinde gelişerek devam etmiştir. Her dönemde bir halı grubu ön plana çıkmış ve yılların tecrübesi nesilden nesile aktarılarak dünyaca ünlü halılar üretilmiştir. Osmanlı devletinin kronolojik açıdan son ayağı olan Kumkapı halıları üretildikleri yerin adını almıştır. Teknik ve kompozisyonlarındaki yüksek kalite ve zenginlikle dünya koleksiyonerlerinin dikkatini çeken Kumkapı halıları, müzayedelerde yüksek fiyatlara satılmaya başlanmıştır. Dünyada yaklaşık 200 adet Kumkapı halısı olduğu varsayılmaktadır. Dünyanın dört bir tarafına yayılmış olan halılar çeşitli müzeler ve özel koleksiyonlarda bulunmaktadır. Kumkapı halılarında, çoğunlukla ipek ve çok ince yün ipliğin yanı sıra, saray halılarının bazı örneklerinde olduğu gibi altın ve gümüş metal iplik (Yaman,2000:46-47) kullanıldığı anlaşılmıştır. Üç tip kompozisyon planı belirlediğimiz halılarda, bitkisel motiflerin yanı sıra, hayvansal motifler ve av sahneleri ile yazı kartuşları dikkat çekmektedir. 19. Yüzyıl sonlarında ve 20. Yüzyıl başlarında üretim yapan ustaların, 16. yüzyıl saray ve İran halılarından ilham aldığı anlaşılmıştır. Halılar ile ilgili literatür çalışması dışında, aynı stilde üretime devam eden usta Avak Şirinoğlu ve Londra'da yaşayan bir koleksiyoner-eksper ile görüşülerek detaylı bilgi alınmıştır. Kumkapı halıları ile ilgili yapılan ilk kapsamlı araştırma olduğunu düşündüğümüz çalışmamızda, halılar hakkında genel bilgi verilip örnekler sunulacaktır.
Batılıların gözüyle Topkapı Sarayı

On yüzyıl boyunca dünyanın en büyük siyasi güçlerinden biri olan Bizans İmparatorluğu'na ev sahipliği yapan İstanbul şehri, E. Mehmet'in fethiyle beş yüzyıl kadar devam edecek ikinci saltanatına başlarken, şehrin en güzel konumuna sahip birinci tepede Bizans imparatorlarından sonra Osmanlı padişahlarını ağırlamak üzere yeni bir saray yapılmıştır. 15. ve 16. yüzyıllarda antik Konstantinopolis'in izlerini sürmek üzere Osmanlı'nın yeni başkentinin yolunu tutan batılılar çok geçmeden ilgilerini şehrin hatta dünya siyasetinin yeni hakimlerinin dünyasına kaydıracaklardır. Resmi görevler, bilimsel araştırmalar, keşfetme arzusu ve kimi zaman Avrupa'yı saran yeni sanat akımları gibi sebeplerle başkentte yazma ve çizme işlerine koyulan batılılar, şehrin doğal güzelliklerine, muhteşem camileri, farklı kılık kıyafetler ve sosyal yaşam gibi konularla ilgilenirken imparatorluğun kalbi olan Topkapı Sarayı, gerek mimarisiyle gerekse içindeki gizemli yaşantısıyla, bu ilgiden fazlasıyla nasibini almıştır. Bu tezin amacı, geleceğe belge bırakmak konusunda yüzyıllar boyunca pek çaba sarfetmeyen Osmanlıların idare merkezi olan Topkapı Sarayı'yla ilgili yazılanlarla çizilenleri bir araya getirip, çoğu zaman şüpheyle yaklaşılan bu belgelere günümüz araştırmalarında verimli bir şekilde kullanabilmek için bir değerlendirmeye tutmaktır. Birinci bölümde çalışmanın amacının yam sıra toplanan belgelerin tezde kullamlmasma yönelik izlenen yöntem tarif edilmiştir. ikinci bölümde Topkapı Sarayı'nm inşa edildiği bölgenin geçmişşine kısaca göz atıldıktan sonra, sarayın inşası, sürekli eklemeler, doğal afetlerin ve yıkımların getirdiği değişiklikler ve müzeye dönüşüm süreci anlatılmaktadır. Topkapı Sarayı'nı konu alan Osmanlı belgeleri bu bölümde yer alan bir başka konudur. Üçüncü bölümde Osmanlı başkenti İstanbul'daki batılıların varlığı, geliş sebepleri göz önüne alınarak alt başlıklar halinde değerlendirilmiştir. Dördüncü bölümde görsel ve yazılı malzemelerine başvurulan batılılar, yüzyıl başlıkları altında ye zaman dizini içinde saray hakkındaki yazılı alıntı ve resimlerle beraber sıralanmıştır. Beşinci ve son bölümde ise bu belgelerin değeri ve günümüz araştırmalarında sağlıklı bir şekilde kullanılabilmesi açısından değerlendirilmesi konusu tartışılmıştır.
Sivrihisar ilçe merkezin'de Türk Mimarisi (1988 sonrası onarımları)

Sivrihisar ilçesi batısında Eskişehir'e 85 km. doğusunda Ankara'ya 135 km. güneyinde Afyon'a 123 km mesafede yer almakta olup Sivrihisar Hititler, Frigler, Roma, Bizans, Selçuklu, Osmanlı ve Türkiye Cumhuriyeti olmak üzere birçok uygarlığa ev sahipliği yapmış ilçeler arasında yer almaktadır. Selçuklu döneminde bir uç şehir olan Sivrihisar bu konumunu, Osmanlı dönemine kadar sürdürmüştür. Beyazid ve Kanuni döneminde Vilayet merkezi olarak Bursa sancağına, H.1265/M. 1848 yılında Ankara vilayetine, 1914 yılında, Eskişehir sancağına ve son olarak ise Cumhuriyetin ilanından sonra ise Eskişehir iline bağlı bir ilçedir. (1925) Osmanlıların son dönemlerinden itibaren siyasi ve sosyal yönden özelliklerini kaybeden Sivrihisar günümüzde Ankara'ya çok yakın bir konumda olması ve Ankara-Eskişehir-Afyon karayollarının kesişim noktasında yer almasına karşın çok fazla bir gelişim gösterememiş ilçeler arasında yer almaktadır. Bu çalışma kapsamında Türk mimari yapı unsurlarının 1988 yıllarından sonra yapılmış olan onarımların değerlendirilmesi ve yapıların fiziksel müdahaleler sonucunda ne kadar korunduğu ve gelecek nesillere hangi bir düzlemde yansıtıldığı hedeflenmekte olup yapıların yakın çevresi ve bugünkü durumları incelenerek yapılar üzerindeki tahribatları ve ekleri tespit edilmiş, 1988 yıllına ait fotoğraflar ile karşılaştırmalı bir çalışma yapılarak fiziksel ve işlevsel müdahaleleri de kapsayacak bir şekilde bu tez çalışması hazırlanmıştır. Bu çalışmalar dışında ayrıca cami, türbe, hamam, çeşme ve sivil mimari unsurların tip, plan, mekan düzenlemeleri ile süsleme özelliklerinin incelendiği ve 1988 yıllarından önce yapılan onarımlar hakkında bilgiler verildiği görülmektedir.
Dolmabahçe Sarayı'nı ziyaret edenlerin ziyaret nedenleri memnuniyet araştırması

Dolmabahçe sarayı Osmanlı Devletinden Türkiye Cumhuriyetine kalan en önemli kültür miraslarından biridir. Saray hem yapıldığı dönemde hem Cumhuriyetin kuruluş yıllarında hem de günümüzde önemini hiçbir zaman yitirmemiştir. Günümüzde TBMM Milli Saraylar Dairesi Başkanlığına bağlı saray müze olarak yerli ve yabancı turistlerin ziyaretlerine, gezip görmelerine izin verilmektedir. Yerli ziyaretçilerin yanında birçok yabancı ziyaretçilerinde gezdiği sarayda rehberlik hizmeti farklı dillerde verilmektedir. Bu çalışmada Sarayın en çok ziyaret edildiği yaz aylarında ziyaretçiler üzerinde anket araştırması yapılarak ziyaretçilerin saraydan ve saray hizmetlerinde memnun olup olmadıkları ve memnuniyet derecesi tespit edilmeye çalışılmıştır. sarayı ziyaret edenlerin büyük ölçüde ziyaretlerinden memnun olarak ayrıldıkları, birkaç aksaklığında giderilmesi halinde ziyaretçilerin daha memnun bir şekilde ayrılacağı anlaşılmaktadır.
Süleymaniye Kütüphanesi'ndeki Ahmedi Divanı'nın Tezhip Özellikleri (HAMİDİYE 1082)

Beylikler Dönemi ile Osmanlı Dönemi Türk Kitap Sanatlarının etkileşip birleşmesiyle yeni bir sentez meydana gelmiştir. Hamidiye 1082 el yazması bu sentezin sayılı örneklerinden biri olması, dönemin karakteristik özelliklerini taşımasına rağmen hakkında yeterli düzeyde araştırma yapılmamış olması bizi bu araştırmaya yönlendirmiştir. Süleymaniye Kütüphanesinden eserin orjinali incelenmiş ve Osmanlı arşivlerine ulaşılmıştır. Eser ve yazarı hakkında Beyazıt Kütüphanesi, İstanbul Üniversitesi Merkez Kütüphanesi, Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü, Sakarya Üniversitesi Süleyman Demirel Kütüphanesinden istifade edilmiştir. Üzerinde çalıştığımız el yazması eser erken Osmanlı döneminin özelliklerine göre incelenmiş ve her sayfası katalog olarak hazırlanmıştır. Katalogda el yazması eserin cilt kapağının özelliklerinden başlanarak, çeşitli geometrik kartuşlar ve içerisinde yer alan desenler, renk ve motif özellikleri ile incelenmiştir. Bu sayede Erken Osmanlı Devri tezhip sanatında görülen özellikler ile diğer kültürlerin etkileşiminden doğan farklı bir üslup sağlıklı bir şekilde ortaya konulabilecektir. Ahmedi Divanı (Hamidiye 1082) en eski ve Osmanlı kuruluş devrinin divanlarından olduğu halde, fazla çoğaltılmamış veya az itibar görmüştür. Çünkü yurt içi ve yurt dışındaki nüshalarının sayısı tespitlere göre altı tanedir. II. Murat'ın, Ahmedi divanına böyle bir önem vermesi, üzerinde durulması ve düşünülmesini gerektirmektedir. Aklımıza gelen en makul bir sebep, Ahmedi'nin, II. Murat'ın babasının şairi olması ve II. Murat'ın ata yadigarına bağlı kalması olabilir. El yazması eseri inceleme sırasında cilt kapağı ile bezemeli kısımlarda dönemsel farklılıklar olduğu görülmektedir. Eser, bezeme bakımından 15. yüzyıla ait olduğu, cilt kapağı ise daha sonraki yüzyıllarda uygulanan rumi tarzında yapıldığı görülmüştür. Bu durumda el yazması eserin 18 .-19. yüzyıllar da tamir gördüğü anlaşılmaktadır. El yazması eserin tezhipli sayfalarda, her kompozisyonun desen analizi tek tek yapılmış, tezhip sanatına ait sabit bazı kurallar dahilinde tezhiplendiği sonucuna varılmıştır.
Kandıra'da halk mimarisi

Halk mimarisi, coğrafi ve kültürel etkenlerle oluşmuş özgün bir mimarlık alanıdır. İzmit'in sanayileşmiş bir ilçesi Kandıra ve çevresindeki bazı köylerde yapılan bu araştırmada halk mimarisine ait çok sayıda yapı tespit edilmiştir. Bu yapılar tezimizin örnekler bölümünü oluşturan evler, camiler, çeşmeler, fırınlar, samanlıklar, mısır çitleri, kuyular, çamaşırhane, bir okul ve değirmen kalıntılarından oluşmaktadır. Tezimizin esasını teşkil eden evler yerel yapı malzemeleri, taş, ahşap ile farklı duvar teknikleri kullanılarak inşa edilmiştir. Bu teknikleri şu şekilde sıralayabiliriz; ahşap karkas dolgulu duvar, dal örgü ahşap duvar, çantı duvar, yalı baskısı duvar yapım teknikleridir. Tasarım bakımından evlerin zemin katları, ahır, depo, ambar gibi hizmet mekanlarına ayrılmıştır. Esas yaşama alanı 1. kattır. Burada geniş bir sofaya-hayata bağlı üç oda, mutfak, hela, banyo gibi mekanlar bulunur. Odalardan birisi ahşap yığma tekniğinde yapılmış çantı odadır. Odalarda yüklük, ocaklık, sergen-raflar, çiçeklik gibi öğeler bulunmaktadır.
Malatya Müzesi'ndeki Roma ve Erken Bizans kandilleri

MALATYA MÜZESİ'NDEKİ ROMA VE ERKEN BİZANS KANDİLLERİ Tarih boyunca aydınlatma, her zaman önemini korumuştur. Bu gereksinimi karşılamak için insanlar çeşitli çözüm yolları arayışına girmişlerdir. Ateşin kontrol altına alınmasıyla beraber insanlar tarafından taşınma amacı ile çeşitli araç gereçler yapılmıştır. Bunların en önemlilerinden biri kolay taşınması ve küçük olmasından dolayı kandillerdir. Taş, pişmiş toprak, cam ve metalden yapılan kandiller, aydınlatma amacı dışında mezar hediyesi ve adak amaçlı da kullanılmıştır. Form ve bezeme özelliklerine bakılarak toplumların sosyal ve ekonomik yorumlamaları yapılabilmektedir. Yapılan atölyelere, kullanılan malzemelere, dini inanışlara ve dönemin sanatsal zevkine göre şekillenen kandiller toplumun önemli bir parçası olarak kullanım görmüşlerdir. Tezin konusunu oluşturan Malatya Müzesi'nde bulunan 53 kandilin katalog çalışması gerçekleştirilerek Roma dönemi kandilleri içerisindeki yerlerinin tespiti ve gelecekteki çalışmalara katkısı amaçlanmıştır. Kandillerin tipolojisi oluşturulmuş ve özellikleri temel alınarak benzer örnekler ile karşılaştırılarak tarihlendirilmesi gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın sonucunda; Malatya Müzesi'ndeki Roma dönemi kandillerinin dönem içerisindeki yerlerinin tespiti, işlevsel özellikleri, sosyal ve kültürel açıdan değerlendirilmesi sağlanmıştır.
Osmanlı minyatüründe Mevlana'nın yaşam öyküsü: Menakıbü'l arifin ve Tercüme-i Sevakıb-ı Menakıb nüshaları

Anadolu Selçuklu Devleti'nin baş şehri olan Konya'da yerleşen Mevlana Celaleddin Rumi, ardında bıraktığı eserler ve tasavvuf alanındaki düşünceleri ile Türk kültürünü derinden etkilemiş bir mutasavvıftır. Kaleme aldığı büyük eseri Mesnevi sayesinde Mevlana'nın ismi, çağları ve yaşadığı mekan olan Anadolu'nun sınırlarını aşmıştır. Sufinin yaşam öyküsü ise kendisinin yaşadığı çağdan hemen sonra yakın çevresindekiler tarafından kaleme alınmaya başlanmıştır. Mevlana Celaleddin Rumi ve Mevleviyye tarikatının büyüklerinin yaşam öykülerini menakıbname tarzında ele alan Menakıbü'l-arifin ve Tercüme-i Sevakıb-ı Menakıb büyük sufinin ardından yazılan önemli eserler arasındadır. Ahmed Eflaki'nin kaleme aldığı Menakıbü'l-arifin ve Derviş Mesnevihan Mahmud Dede'nin eseri Tercüme-i Sevakıb-ı Menakıb Mevlevi Asitanesi'nde tamamlanmış eserlerdir. Ahmed Eflaki, Mevlana'nın torunu Ulu Arif Çelebi'nin emriyle başladığı Menakıbü'l-arifin'in genişletilmiş versiyonunu 1353 senesinde tamamlamıştır. Derviş Mesnevihan Mahmud Dede ise Hemedani'nin eseri Sevakıb-ı Menakıb'ı Osmanlı Sultanı III. Murad'ın izniyle, Tercüme-i Sevakıb-ı Menakıb ismiyle 1590 senesinde Türkçe'ye çevirmiştir. Mevlana ve Mevleviyye tarikatının yaşam öyküleri, kerametleri ve tasavvufi hallerini anlatan Menakıbü'l-arifin ve Tercüme-i Sevakıb-ı Menakıb'ın bugün bilinen minyatürlü nüshaları, XVI. yüzyılın sonu ve XVII. yüzyılın başları arasındaki bir tarih aralığında Osmanlı Bağdat Eyalet Üslubu'nda hazırlanmıştır. Bu zaman dilimi içerisinde oldukça faal olan Osmanlı Bağdat Eyalet Okulunun, hem müşterileri hem de üreticileri içinde Mevlevi dergahları oldukça önemli bir yere sahiptir. Göçer sufi sanatçılar sayesinde üslubun etkileri Bağdat dışına da taşmıştır. Menakıbü'l-arifin ve Tercüme-i Sevakıb-ı Menakıb'ın her iki nüshasında yer alan minyatürlerde, başta Mevlana olmak üzere Mevlana'nın üstadları Bahaeddin Veled, Burhaneddin Muhakkık-ı Tirmizi; Mevlana'nın dostları Şems-i Tebrizi, Selahaddin-i Zerkub ve Hüsameddin Çelebi; Mevlana'nın oğlu Sultan Veled, torunları Ulu Arif Çelebi ve Emir Abid Çelebi tasvir edilmiştir. Minyatürler arasında Şeyh Evhadüddin Kirmani, Sadreddin Konevi, Hakim Senai ve Hallac-ı Mansur gibi tasavvuf tarihinin ünlü sufilerinin yanı sıra, Mevlana'nın çağdaşı olan ilim adamları ve devlet idarecilerinin tasvirlerinin de yer alması, bu üç yazma eserin sadece Mevleviyye tarikatı açısından değil genel olarak hem Türk tarihi hem de tasavvuf tarihi açısından öneminin altını çizmektedir. Bu tezde, Menakıbü'l-arifin ve Tercüme-i Sevakıb-ı Menakıb'da, Mevlana ile Mevleviyye tarikatının diğer büyüklerinin gösterdikleri kerametlerin ve onların tasavvufi yaşantısıyla ilgili oldukça soyut kavramların konu edildiği minyatürler, yapan sanatçıların kişisel üslupları teşhis edilerek, ikonografik açıdan değerlendirilmektedir. Bu değerlendirmelerle, İslam kitap resminde sufi menkıbelerinin resimli diğer örneklerinin çözümlenmesine de ışık tutulmaya çalışılmaktadır.
Geleneksel Antep evlerinde duvar resimleri

Avusturya ile 1718 yılında imzalanan Pasarofça Antlaşması ile başlayıp, 1730 Patrona Halil İsyanına dek yaşanan 12 yıllık süreç, Osmanlı İmparatorluğu'nda Lale Devri olarak adlandırılmaktadır. Bu dönem, Osmanlı İmparatorluğu'nda batılılaşma hareketlerinin başladığı dönem olarak kabul görmektedir. Batılılaşma hareketleri imparatorluğun siyasi, ekonomik ve sosyal hayatını etkilediği gibi, son derece zengin bir repertuara sahip olan sanat anlayışını da zaman içerisindeetkilemiştir. Batılılaşma hareketleriyle birlikte batı menşeili sanat akımlarının, yapıların esasçizgilerini pek fazla etkilemediği fakat, yapıların iç dekorasyonlarında hakim olmaya başladıkları görülmüştür. Batılılaşma dönemiyle beraber, yapıların süslemelerinde görülen en büyük yenilik ise duvar resimleridir. İlk örnekleriyle başkent İstanbul'da karşılaştığımız duvar resimleri, kısa süre içerisinde imparatorluğun Anadolu sınırlarında da görülmeye başlamıştır. Duvar resimlerininAnadolu'da yayılmasında, özellikle III. Selim Dönemi'nde güç kazanan ayan ve eşrafın payı büyüktür. İstanbul modasına ve yaşantısına oldukça ilgili olan ayanlar, başkent hayatınaöykünerek konaklarını duvar resimleriyle süsletmişlerdir. Anadolu'da Bursa, İzmir, Çanakkale, Antalya, Antakya, Kayseri, Nevşehir, Yozgat, Amasya ve Tokat gibi pek çok yerleşimde, duvar resimleriyle süslenmiş sivil ve dini yapılardikkati çekmektedir. Geleneksel Antep evlerinde görülen duvar resimleri ise, başkentörneklerine yakın üslup özellikleri göstermesi bakımından, Anadolu duvar resimleri arasında özel bir yere sahiptir.
İran İlhanlı Dönemi mimari süslemesi XIII-XIV Y. Y

Doktora tezi çalısmasında İran coğrafyasında bulunan İlhanlı mimari eserlerimimari süsleme ağırlıklı olarak incelenmistir. İlhanlı merkezi siyasal egemenliği1256- 1335 yılları arasında olmakla birlikte, sanattaki süreklilikten hareketle XIV. yy. ın tümü incelemeye alınmıstır. Arastırmalarımız sonucunda, doğrudan İlhanlı mimari ve mimari süslemesini konu alan ilk ve tek bağımsız çalısmanın 1940 -1950'li yıllarda D. Wilbertarafından yapıldığı, konunun daha sonra İran mimari ve sanatı içerisinde değerlendirildiği görüldü. Tez çalısmamız alanında D. Wilber'in çalısmasından sonra sadece ilhanlı mimari süslemesini konu alan ikinci çalısma olma özelliğine sahiptir. Çalısmada İran'da tespit edilen İlhanlı yapılarının tümü yerinde incelenerek fotoğrafları çekildi. Ağırlıklı olarak mimari süsleme ihtiva eden yapılar kronolojiyedahil edilerek değerlendirilmesi yapıldı. Üç yıllık süre içerisinde birkaç kez İran'aseyahat edilerek yapılarla ilgili bilgiler toplandı. Elde edilen dokümanların tümüsınıflandırılarak kronolojik bir sekilde yazıldı. Doktora tezinde konu olarak İran İlhanlı Mimari Süslemesi seçildiği için İran coğrafyası dısında, Anadolu'da bulunan İlhanlı eser ve mimari süslemesinegenel bilgi anlamından özet olarak değinildi. Çünkü Anadolu ile İran İlhanlı mimari ve mimari süslemesi arasında iklim, coğrafya mezhep vb. konularda büyük farklılıklar bulunmaktadır. İnceleme ve çalısma esnasında İlhanlı mimari ve mimari süslemesi ile Büyük Selçuklu mimari ve mimari süslemesi arasındaki benzerlik ve farklılıklar tespit edilerek değerlendirildi. İncelemede tesbit edilen dokuz özgün İlhanlı özelliğidısında İlhanlı mimari ve mimari süslemesi Büyük Selçuklunun devamı seklindekiüslubu ile Türk Sanatı içerisinde değerlendirilebilir sonucuna varıldı. İlhanlı mimari süslemesinin Büyük Selçuklu üslubunun ileri bir asaması seklinde değerlendirilmesielde edilen verilerle kabul edilebilir.