Feste und feiertage im Türkischen und Deutschen

Bayram kelimesi, insan ruhuna olan etkisi itibarı ile ait olduğu kültür çevresinde, en fazla mutluluk hissi uyandıran kelimelerden biridir çünkü bayram günleri kabul eden herkesin bir araya geldiği, müştereken eğlenildiği, maddi durumu kötü olanlara yardım edilen, dargınlıkların sona erdirildiği, dayanışmanın güçlendirildiği ve tadılan manevi haz çerçevesinde hayat gücü ile dolunan günlerdir. İnsan ruhunun ilmi olan psikoloji, toplumların bilimi olan sosyoloji, ilahiyat vb. bütün ilim sahaları kati ve kesin olarak ortaya koymuşlardır ki; insanlığın tesis ettiği ve edebileceği en geniş sınırlı beraberlik 'millettir'. Bütün özellikleri birbirinden farklı olan milletlerin de, insanlar gibi kimlikleri mevcut olup, kültür olarak isimlendirilir. Kültür; bir milletin bütün birikimidir. Bayramlar ise bu birikimin yek vücut olarak tatbik edildiği günlerdir. Bayramlar tesadüfen ortaya çıkmış günler olmayıp, milletlerin tarihlerinde belirli zaman dilimlerinde tekrar edegelen hadiseler karşısında zamanın akışına bir işaret konulmasıdır. Bu noktada riayet ve dikkat edilen husus, insanın kendi gücünün üzerinde bir gücü bu işaret için hareket noktası olarak almasıdır. Bütün milletlerin uzak tarihlerinde müştereken yaşanmış olan çok tanrılı dönemlerde bu tercih ya gök, ya yer, ya da her ikisi ile bağlantılı olmuştur. Zaman içerisinde, yukarıda maruz özel günler tek tanrılı dinlerin etkisi ile muhteviyatlarında bir değişim yaşamışlardır. Eski dönemin bazı bayramları değişerek varlıklarını korumuşlar ve bunlara ilave başka bayramlar da kutlanmaya başlanmıştır. Tabiattaki, gökteki ve yerdeki değişiklikler, toplumsal yapıya tesirde bulunan hadiseler ve ferdi olarak yaşananlar daima özel anlamlar ifade eder ve bu türlü özel günlerde, ya mutluluk ya da hüzün hissi açığa çıkar ki, bu hisler her toplumda farklı şekillerde tezahür eder ve yaşanır. Yeni bir yılın ve bahar ve yaz mevsimlerinin başlaması, hasat zamanı, dini açıdan kutlu olan veya milli basanların elde edildiği günler ile ferdi olarak önem arz eden evlilik merasimi, sünnet töreni, askere uğurlama v. s. hep birer bayram günü olarak tanımlanır. Bayram olmamakla birlikte fertleri bir araya getirmesi sebebi ile ölüm hadisesi ve cenaze merasimleri de özel günlerden kabul edilmektedir. Her toplumun ihtiyaçları, tasalan v. s. aynı olmakla birlikte bunlar, tezahürleri ve tatbik edilişleri bakımından benzerliklerin yanı sıra farklılıklar da göstermektedir. Bu hususları tespit etmek dünyada huzurun ve bansın tesisine katkıda bulunacaktır. İki farklı coğrafyada yaşayan ve ülkelerinin sınırlarından çok daha büyük bir kültür coğrafyasına sahip olan Türkler ve Almanlar birçok bayrama ve özel güne sahiptir. Bu çalışmada; bayramlar ve özel günler tarihi gelişmeleri ile birlikte tatbik edilişleri nisbetinde incelenmiş olup, çalışma kapsamında F. DORNSEIFF'ın ve R. CİN'in kavramlar sözlüklerinden hareket edilmiştir. Din kavramının belirleyici olduğu her iki milletin hayatında da dini bayramlar mühim bir yere sahiptir. Bayramların benzerliklerinin en temel sebebi her iki toplumun da aynı kaynaktan gelen dinlere inanmasıdır. Her iki toplumda da, dini bayram sayısı yüksektir fakat milli bayramlar Alman toplumunda sayıca daha azdır. Yukarıda ifade edilenlerden de anlaşılacağı üzere, kültür coğrafyalarının geniş olması sebebi ile çalışmada yalnızca Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nde ve Almanya Federal Cumhuriyeti'nde kutlanan bayramlar ele alınmıştır. Araştırmanın neticesinde ortaya çıkan veriler çalışmanın sonunda belirtilmiştir.