Müzik ve metin ilişkisi Shakespeare metinlerinde müziğin izini sürmek

Bilinen ve kabul edilen manada tiyatronun başlangıcı sayılan Antik Yunan'dan bugüne, tiyatronun ve oluştuğu metinlerin müzikle kurduğu ilişki incelenmiş ve tartışılmıştır. Müzik ve metin ilişkisi 17. yüzyılın başlarında da oldukça tartışılan bir konu olmuştur. Yaşadığı dönemin en bilinen ve kabul görmüş Edebiyatçısı olan William Shakespeare, metin içinde ses arayışının, dönemin müziğine bakış açısının ve müziğin metinlerle kurduğu ilişkinin anlaşılması ve analiz edilmesinde incelenmeye değer yazarların başında gelmektedir. Rönesans'tan bugüne dek, Shakespeare dönemi Edebiyat dünyası, eserleri ve metne yaklaşımı analiz edildiğinde, müzikle kurduğu ilişki, oyunlarında metnin içine yerleştirdiği müzikal şifrelerin ve anlam dünyasının karşılığını net bir şekilde okuyabilmekteyiz. Bu müzikal okumalar ile birlikte, dönemin sosyolojik analizlerine rastlanılabildiği gibi, Rönesans çağının Müzik Felsefesi'ne dair izler görebilmekteyiz. Müziğin hayatın içindeki yeri ve önemi, felsefi anlamdaki karşılığı ve Edebiyat ile kurmuş olduğu ilişki, 17. yüzyıl İngiltere'si ile alakalı birçok referansa ulaşmamızı sağlamaktadır. İnsanlık tarihi kadar eski olan söz ve müzik ilişkisi, Anadolu'da da olduğu gibi, seslerini çağlar ötesine duyurabilmiş ozanlar sayesinde belki de toplumların gerçek tarihi yazılmış, bugün yolumuzu aydınlatan ışıklardan biri olmuştur. Shakespeare eserleri ile dönemin müzik felsefesi olan Küreler Müziği Felsefesine dair çeşitli veriler elde ederken, diğer yandan, Anadolu coğrafyasında da örnekleri görülen ozanlık geleneğinin, Osmanlı dönemi makam ve halk müziklerinin de temelinde yatan felsefesinin Küreler Müziği Felsefesi olduğunu görmekteyiz. Böylelikle bir felsefi düşüncenin, hangi coğrafyada temellenmiş olursa olsun, dünyanın herhangi bir köşesinde de, oranın anlayış biçimi ve süzgecinden geçerek kendi dilini oluşturabildiğini söyleyebiliriz. Şüphesiz ki sanat, birçok alanda yol gösterici olduğu gibi, tarihi, antropolojik ve felsefi bir kaynak niteliği de taşımaktadır. Bir müzik felsefesinin asırlar boyunca gelişimi ve dönüşümü ancak sanatı yekpare bir biçimde incelemekle anlaşılabilir. Sonradan farklı disiplinlere dönüşmüş olan sanat dallarının birlikteliği ve iç içeliği ile yaşanılan çağa ya da geçmişşe dair izleri arayabiliriz. Bu nedenle, müzik ve metin birlikteliği, yani ses ve söz birlikteliği insanlık kadar eskidir. Güzel ve çirkin olma iddiası taşımayan ve her koşulda biricik olan sanat, yüzyıllar boyunca çeşitli halklar tarafından farklı formlara sokulmuş olsa da, daima birbiriyle ilişkilenmiştir. Pythagoras'tan Boethius'a, Shakespeare'den Neşet Ertaş'a, yüzyıllar boyunca dünyadan gelip geçmişş tüm ozanların eserleri kendi dönemleri de dahil, dünyaya, hayata ve sanata dair önemli içeriklere sahip olmuştur. Sanatın ''bir''liği, sesini yadigar bırakabilmiş tüm ozanların kendi çağları ve perspektiflerinde ortaya koydukları eserleriyle bir kanıt niteliğindedir. Üzerine söylene gelmiş her söz, her yorum farkında olarak ya da olmaksızın bu birliğin çerçevesinden üretilmiştir. Bugüne dek süregelen Edebiyat, Müzik, Resim, Tiyatro gibi birçok sanat dalının birbiriyle ilişkisi, üretilen eserlerin çağına ya da coğrafyasına bakılmaksızın yadsınamaz bir biçimde sanatın insana duyuları aracılığıyla nüfuz ettiğini ve çeşitli dillerde, inançlarda, felsefelerde her şekilde ''bir'' olduğunu göstermektedir. Ünlü İngiliz ozanı Shakespeare de, günümüze ulaşabilmiş ve kaynaklık edebilmiş en önemli ozanlardan biridir. Üzerine binlerce yorum, fikir, spekülasyon üretilmiş, hatta var olup olmadığı bile tartışmalara sebebiyet vermiş büyük ozanın, tüm bu spekülasyonlardan muaf tutularak, insanın en derin ve karanlık noktalarına nüfuz edebilmiş ruhunu anlamaya çalışmak, bu çabayı deneyimlerken de onun gözünden ve bakış açısından müziğe bir kapı aralamak, müziğe anlamlı bir dokunuş niteliğindedir.