Fizik öğretmen adaylarının teknolojik pedagojik alan bilgileri gelişiminin incelenmesi

Öğretim sürecine teknoloji entegrasyonunun gerçekleşebilmesinde, öğretmen ve öğretmen adaylarının teknolojinin içerik ve pedagojiye uygun olarak nasıl kullanılabileceğine ilişkin anlayış geliştirebilmeleri için teknolojik pedagojik alan bilgisi yeterliğine sahip olmaları bir gereklilik oluşturmaktadır. Bu araştırmanın temel amacı; 'Yapılandırmacı Teknoloji Entegrasyon Modeli' kapsamında, fizik öğretmen adaylarının teknolojik pedagojik alan bilgilerinin gelişimlerini değerlendirmektir. Bir özel durum araştırması olan bu çalışma, 2011- 2012 eğitim ve öğretim yılında 4. sınıfta öğrenim gören altı fizik öğretmen adayı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, yapılandırmacı teknoloji entegrasyon modeli kullanılarak fizik öğretmenliği lisans programının son üç yarıyılına teknoloji entegrasyonu yapılmıştır. Araştırmanın birinci yarıyılında altı öğretmen adayı, içeriği yeniden düzenlenen Teknoloji Destekli Fizik Öğretimi dersine katılmışlardır. Öğretmen adayları bu derste alana özgü güncel teknolojilerin öğretimde kullanımına ilişkin tasarım odaklı çalışmalar yapmışlardır. Aynı yarıyıl öğretim üyelerinin teknoloji kullanımı konusunda öğretmen adaylarına model olabilmeleri için fizik öğretmenliği programındaki derslere teknoloji entegrasyonu yapılmıştır. Araştırmanın ikinci yarıyılında, öğretmen adaylarının gözlemledikleri uygulama öğretmenini teknoloji kullanımı konusunda model alabilmeleri için işbirliği süreci yürütülmüştür. Araştırmanın üçüncü yarıyılında ise çalışma grubundaki öğretmen adaylarının gerçek sınıf ortamındaki ders anlatımları gözlemlenmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak, ihtiyaç belirleme anketi, görüşme formu, ders planları, video kayıtları, TPAB temelli gözlem formu, öğretmenlik uygulaması öz-değerlendirme formu, alan notları, çevrimiçi öğretim yönetim sistemi istatistiklerinden yararlanılmıştır. Araştırma süresince elde edilen verilerin analizi, betimsel analiz ve içerik analizi yöntemleri birlikte kullanılarak MAXQDA 10 paket programı ile birlikte gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın birinci yarıyılında elde edilen bulgular değerlendirildiğinde; öğretmen adaylarının TPAB ve teknolojik bilgi bileşenlerine ilişkin yeterliklerinin geliştiği, fizik öğretiminde teknoloji kullanımına ilişkin farkındalıklarının arttığı, teknolojiden yararlanarak konu içeriğini öğretmeye yönelik etkinlikler düzenleyebildikleri görülmüştür. Bu durum araştırma sürecinde düzenlenen Teknoloji Destekli Fizik Öğretimi dersinin öğretmen adaylarının TPAB ve teknolojik bilgi bileşenleri yeterliliklerinin gelişimine olumlu katkı yapmasının bir sonucu olarak yorumlanabilir. Birinci ve ikinci yarıyılda öğretim üyelerine ve uygulama öğretmenine teknoloji kullanımı konusunda destek verilmesine rağmen, öğretmen adaylarınca model olarak algılanmadıkları ortaya çıkmıştır. Bu durum, öğretim üyelerinin ve uygulama öğretmeninin mevcut TB yeterliklerinin bir sonucu olarak yorumlanabilir. Araştırmanın üçüncü yarıyılında öğretmen adaylarının birinci yarıyılda edindikleri TPAB ve teknolojik bilgi bileşenlerine ilişkin yeterliklerini uygulama sürecine kısmen yansıtabildikleri görülmüştür. Bazı adayların, ders planlarında belirtilen öğretim yöntem ve tekniklerinin uygulamaya yansıtılmasında yetersiz oldukları anlaşılmıştır. Bu durum, adayların öğretmenlik meslek bilgilerini uygulamaya yansıtma ile ilgili eksiklikleri olduğu şeklinde yorumlanabilir.