The Concept of evil in William Golding's novels

Birinci Dünya Savaşı sonrası, İngiliz romanı on sekizinci yüzyıldan beri süregelen geleneksel çizgisini aşmış, öz ve biçem olarak yepyeni bir kimlik kazanmıştır. Bu değişim roman yazarlarının bireyi yalnızca toplumsal ilişkileri doğrultusunda sosyal bir varlık olarak sorgulamak yerine, onun iç dünyasını olanca zenginliği ve karmaşıklığıyla incelemek isteğinden kaynaklanmıştır. Somut ve nesnel anlatıma dayandırılmış geleneksel tekniklerin iç gerçeğin ifade edilmesinde yetersiz kalması bu roman yazarlarını soyut, kimi zaman düşsel, imgelerle bezenmiş, bilinçaltına yönelen yeni biçem arayışlarına sokmuştur. Ancak James Joyce ve Virginia Woolf'un önderliğini yaptığı öznel ve metafizik olanı vurgulayan bu yenilikçi hareket ikinci Dünya Savaşını takip eden, değerlerin hızla değiştiği, sosyo-ekonomik ve politik ortamlarda belirsizliğin hakim olduğu yıllarda yerini tekrar geleneksel olana bırakmıştır. Her ne kadar geçmişşe duyulan bu özlem roman yazarının toplumsal güvensizlik ve huzursuzluk duygularını yenme arzusu ile açıklansa da, geleneksel olanın kendini yeniden kabul ettirmesi, edebiyat tarihçileri tarafından birey-toplum ilişkisinin İngiliz romanında tekrar önem kazanması, bireyin iç dünyasının değil somut yaşam gerçeğinin vurgulanması ve estetik olanın yalın, güncel, sıradan olanla yer değiştirmesi şeklinde yorumlanmıştır. Angus Wilson 'İngiliz Romanında Kötülük Kavramı' adlı makalesinde bu gelişmelere dikkat çekerek, roman sanatının yalnızca toplumsal gerçeğe açılan bir pencere olarak görülmesini eleştirirken, William Golding'i çağdaşlarından ayrı tutmuş, insanın iç isteklerini tanımayı amaçlayan romanlarından övgü ile söz etmiştir. Toplumsal güçlerle insan doğasmdaki güçleri bir bütün olarak görmesi ve romanlarında bu güçlerin etkileşimlerini anlamaya ve değerlendirmeye çalışması, Golding'e çağdaşlarından farklı olarak 'iyilik' ve 'kötülük' kavramlarını fizikötesi kavramlar olarak ifade edebilme şansını vermiştir. Sosyal gerçeğin sanat anlayışı olarak benimsenmesinden dolayı, İngiliz romanında 'iyilik' ve 'kötülük' kavramları uzun bir süre toplumsal davranışları 185 sınıflandırmak için kullanılan adlar olmaktan öteye gidememişti. Ancak, yirminci yüzyılda ortaya çıkan deneyci akımların insanın kendi gerçeğine ulaşmadan toplumsal gerçeğe ulaşamayacağını vurgulamasıyla bireyin ruh derinliklerine yönelinmiş, orada yatan tutkular dile getirilmiş, 'iyilik' ve 'kötülük' kavramlarının insan doğası dışındaki güçlerle açıklanamayacağı anlaşılmıştır. Bu yüzden William Golding'i 'iyilik' ve 'kötülük' kavramlarını insanın bastırılmış dürtüleri ve içgüdülerini dile getirerek tanımlayan tek İngiliz romancı olarak görmek yanlış olur. Golding'in İngiliz roman tarihinde önemli bir yer edinmesinin asıl sebebi, çağdaşları somut gerçeği yansıtma kaygısı taşırken, insan ve insani değerler konusunda alışılagelmiş bakış açısını temelinden sarsması ve gerçeğe ürkütücü bir boyut kazandırmasıdır. İkinci Dünya Savaşının yol açtığı saldırgan eğilimler, vahşet ve kan dökme arzusu Golding'i insana ve uygarlığa olan inancını sorgulamaya yöneltmiş ve sonuç olarak kötülüğü insan doğasının bir parçası olarak görmeye itmiştir. Golding'e göre insan, korku ve güvensizlik ortamında ortaya çıkan ilkel dürtüleri ve bastırılmış istekleri ile, doğuştan kötüdür ve toplumsal kargaşanın, yıkımın, zorbalığın kaynağı bireyin özündeki bu kötülüktür. İlk romanında küçük çocukların bile vahşileşebileceği, gizli suç işleme güdülerine boyun eğebileceği ve kan dökebileceği gerçeğini sergileyerek insanın istencinin doğuştan bencillik, açgözlülük ve nefrete yönelik olduğunu gösterir. Uygarlık adı verilen toplumsal kuralların insandaki bu bencilliği ve kendine düşkünlüğü denetlemekte kimi zaman yetersiz kaldığım vurgular. Golding hiçbir dogmatik öğretiye bağlı kalmamıştır. Ancak, romanlarında Hıristiyanlık düşüncesinin temelini oluşturan 'İlk Günah' kavramı oldukça önemli bir yer tutmaktadır. Bunun sebebi kötülüğün, Golding'e göre, insanın özgür seçimi sonucu ortaya çıkmasıdır. İnsan iradesi özgürdür ve birey özgür istenci doğrultusunda iyi ya da kötü olmayı seçer. Kötülük bir zorunluluk olmamakla beraber iyi ve erdemli olmak çaba gerektirir. Golding erdemli olabilmenin insanın kendi karanlığım ve özündeki karşıtlıkları tanımaktan geçtiğini savunurken, kişinin iç benliği ile yüzleşme sürecinde kendini sevme ve korunma içgüdülerine yenik düştüğünü de sergilemekten 186 geri kalmaz. Romanlarında, kişileri toplum-birey ilişkilerinden soyutlaması onları kendi ruh derinliklerine yöneltme ve bilinçaltındaki vahşi dürtüleriyle yüz yüze getirme amacını taşır. Golding'in romanlarında korku ve kibir, kötülüğün fizikötesi bir kavram olarak ele alınmasını sağlayan en önemli iki olgudur. Kendi iç dünyası ile yüzleşmeye zorlanan birey ruhunun derinliklerinde keşfettiği şeytani dürtülerden korkar, kendi karanlığını bir tehdit unsuru olarak görür ve ondan kaçmak için bir taraftan benliğindeki kötülükleri kendinden ayrı düşünüp dış dünyasındaki bir varlığa yansıtırken, diğer taraftan da varlığını yücelten kibirinin esiri olur. Kendini koruma duygusu bireyin fiziksel, zihinsel ve manevi boyutlarda kendi üstünlüğünü kanıtlama duygusu ile özdeşleşir. Ruhundaki kötülüğü tanımaktan kaçınmak ve onu kabullenecek cesareti gösterememek insanı öz-sevginin kontrol ettiği bir varlığa dönüştürür, bu da toplumsal yasaların baskı altında tuttuğu insan doğasında var olan vahşet, bencillik, aç gözlülük ve nefret duygularını harekete geçirir. Çevresine hükmetmek ve baskı kurmak, tehditkar ve zorba davranışlarda bulunmak, bireyin zayıf, değersiz veya ürkek olmadığını göstermek, kendi düşünce ve davranışlarının erdem açısından doğruluğunu kanıtlamak için sıkça başvurduğu yollardır. Golding kendini sevme ve yüceltme içgüdüsü ile hareket eden bireyin varlığını koruma çabası içerisinde, başta kendi türü olmak üzere, diğer varlıkları yok etmeye yönelişini olanca acımasızlığıyla gözler önüne serer. Kötülüğün insanın özünden kaynaklandığını sergilemekle beraber Golding iyiliğin ve sevginin de bu özün bir parçası olduğunu okuyucusuna gösterir. İnsanda hem kendi çıkarlarını gözeten bencil dürtüler hem de iyilikseverlik ve adalet duygulan gibi yüce eğilimler vardır. Bu dürtüler ve eğilimler zıt özellikler taşımakla birlikte insan doğasının birer parçasıdırlar ve zaman zaman bireyin eylemlerinde aynı ölçüde etken olabilirler. Golding romanlarında insan doğasını iç dünyasındaki bu karmaşıklığı da yansıtacak şekilde ifade etmeği amaçlamıştır. Ancak, bireyin ruh derinliklerine inme arzusu Golding'in insanın bütünün bir parçası olduğu gerçeğini görmesini 187 engellememiştir. Aksine içinde yaşanılan toplumun insan davranışlarını şekillendirebileceği görüşüne eserlerinde sık sık yer vermiştir. Bireyin başkaları için de yaşayarak içindeki iyilik ve sevgi duygularını kanıtlayabileceğini ve yasalarla toplumsal kuralların bu konuda ona yardımcı olabileceğini vurgulamıştır. Konulan kurallara bağlı kalmak düzenli bir toplum oluşturacak ve bu düzenli toplum da bireyin bencil arzularım kontrol altında tutmasını sağlayarak onda iyi olanı ortaya çıkaracaktır. Ancak, Golding yasalar ve toplumsal kurallara uymanın da yeterli olmadığını görüşündedir. Bireyin çatışan iç eğilimlerini dengeleyici bir unsur gibi algılanan ve yaptırım gücü olan bu kurumların kimi zaman insan doğasında bulunan karanlık dürtülerin bir uzantısı olduğunu ve insanın bencil tutkularını daha çok körüklediğini dile getirir. Özellikle son romanlarında sadece insana karşı değil toplum düzenine ve uygarlığa karşı duyduğu kuşkulan da okuyucusuna hissettirir. İnsan doğasını ve ruh derinliklerinde yatan güçleri tanımayı amaçlayan Golding görünen gerçeklerden değil düşten, sembollerden ve allegorik anlatımdan yararlanmış, evrensel olanı zaman zaman mit boyutlarında ifade etmiştir. Ancak, romanları dini ve ahlaki öğeler taşımasına rağmen didaktik değildir. Her ne kadar eserlerinde fikirlerin kişilerden daha önemli bir yer tuttuğundan yakınsa da bireylerin alın yazılarını istençleri doğrultusunda çizebilecekleri inancı onu kendi istekleri ve arzulan doğrultusunda hareket eden roman kişileri yaratmaya zorlamıştır. Zaman ve yer öğelerine düşsel bir boyutta yaklaşması romanlannın salt fabl, allegori ya da mit olarak tanımlanmasına yol açmamalıdır. Amacı benliğine yabancılaşmış yirminci yüzyıl insanını kendi iç dünyasına dönmeye ve oradaki karanlıkla yüzleşmeye zorlamak olan Golding alegorik ve sembolik anlatım biçemlerini fızikötesi gerçekleri ifade etmek için kullanmış ancak bu anlatım tekniklerinin yaratabileceği herhangi bir ahlaksal öğretiyi savunma zorunluluğunu ise kolaylıkla aşmıştır. Gerçekleri düşlerle, sembolleri somut gerçeklerle kaynaştırarak bir taraftan insanın iç dünyasını olanca karmaşıklığı ile sergilerken, diğer taraftan da bu dünyanın okuyucu tarafından sorgulanmasını mümkün kılmıştır.