turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
The transformation of urban space at the conjunction of the old and new districts: The city of Aleppo

oz ESKİ VE YENİ MAHALLELERİN BİRLEŞİMİNDEKİ KENTSEL ALANIN DÖNÜŞÜMÜ: HALEP ŞEHRİ Araş Miroğlu, Ebru Yüksek Lisans Tezi, Kentsel Tasarım Bölümü Tez Yöneticisi: Doç. Dr. Güven Arif Sargın Şubat 2005, 113 sayfa Kentsel alan, kentsel planlama kararları üe idari sistem ve kurallar gibi çeşitli sebeplere dayalı olarak sayısız dönüşümlere maraz kalır. Bu bağlamda, tezin amacı tarihi bir kentteki eski ve yeni mahallelerin birleşimindeki bir kentsel alanın mekansal dönüşümünü niceliksel ve niteliksel özelliklere dayalı morfolojik analiz yöntemi ile ortaya koymaktır. Bu amaçla tez, kentsel süreç ile kentsel mekan arasındaki ilişkiyi 1811 ile 1927 arasındaki bir dönemde, Osmanlı imparatorluğu ve Fransız Mandası gibi pek çok farklı hakimiyet altında kalan Halep kentindeki dönüşüme dayanarak açıklamaya çalışmaktır. Dönüşüm kentin tarihsel, sosyo-ekonomik, sosyo-mekansal, idari sistem, kentsel planlama ve gelişiminin bir sonucudur. Osmanlı kenti olan Halep on dokuzuncu yüzyıl sonunda, yem kuralların uygulanması ile belediyenin yerel planlama kararlan ve kentlinin yerel pratikleri gibi uygulamaların bir sonucudur. Sonuç olarak çalışma tarihi çevrelerdeki kentsel mekanın, idari sistem tarafından tanımlanmış kurallar ve kanunlar ile kentli arasındaki karşılıklı etkileşimden kaynaklanan kentsel süreçler sonucu oluştuğunu ortaya koymaktadır. vı
Uluslararası siyaset bağlamında Türkiye'de fiziki planlamanın konumsal durumu ve su kaynakları özelinde irdelenmesi

Küreselleşme ya da sermayenin uluslararasılaşması sürecinde ekonomi ve siyaset ilişkilerinin dönüştürülmesi bağlamında temel hedef ekonominin devlet eliyle yürütülmesi değil, devletin ekonomi eliyle yürütülebilmesini sağlayacak mekanizmaların oluşturulmasıdır. Bunun anlamı siyasetin ekonomiye aracılık etmesidir. Bu kapsamda tezin temel sorunu da toplumların geleceğine ilişkin mekansal kararların üretiminden sorumlu fiziki planlama - şehir planlama meslek alanının ekonominin bağımlı değişkeni olarak araçsal bir işlev kazanması ve siyasal bir etkinlik olarak nitelendirilmesidir. Fiziki planlama teknik bir etkinlik olarak doğal alanları kültürel alanlara dönüştürür ve eylemi sırasında doğanın varlık/ontolojik niteliğini döngüsel işlerliğini korumakla yükümlü olmalıdır. Oysa eylemin kuramı ve praksisinde bu görülmez; alınan arazi kullanım kararlarıyla bu döngüselliğe sürekli müdahale edilir. Çalışma siyasal bir etkinlik olarak tanımlanan ve uygulamada ekonominin aracı olarak işlevsellik kazanan fiziki planlamanın su kaynaklarını koruyabilme durumunu irdeleyen, tartışan ve öneri geliştiren niteliksel bir araştırmadır. Fiziki planlamanın bağlam bağımlı olması nedeniyle öncelikle siyaset ve ekonomi alanındaki değişimlerin belirleyicisi olan küreselleşme süreci derinlikli olarak çalışılmış, küreselleşmenin sermayenin uluslararasılaşması olarak açıklığa kavuşturulması üzerinden devletin değişim yönü de saptanmıştır. Bu doğrultuda Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde fiziki planlamayı yönlendiren politikalar irdelenerek fiziki planlamanın anlayış ve örgütlenme bağlamında yaşadığı değişim açıklanmış, paralel süreçte su kaynaklarının yönetiminde yaşanan değişim de irdelenmiştir. Su kaynaklarına yönelik karar üretim sürecinde suyun döngüsel hareketinin kesintiye uğratılmaması gerekmektedir. Ancak bir taraftan fiziki planlamanın sermaye birikim sürecini destekleyen yönde değişime tabi kılınması, diğer taraftan su kaynaklarının yönetiminin ekonomiye temellenmesi koruma olgusu önündeki engellerdir. Fiziki planlamanın doğal bir kaynak olan su ile ilgili kararları ekonominin kavramsallaştırma çabalarının dışına çıkarması, kendi ehliyet sınırlarında doğal alanda ehil olan ekoloji ve peyzaj planlama çalışmalarıyla eşgüdüm içinde karar üreterek yapısall bir çözüme ulaşması mümkündür. Bu kapsamda tezde, ekonomi ve siyasetin hegemonyasındaki şehir planlamada doğal alanları koruyabilecek güçlü bir muhatabın oluşumuna yönelik öneri geliştirilmiştir.
Hisseli alanlarda yapılan ıslah imar planlarının kentsel çevreye etkisi: Yeni Etlik ilave ıslah imar planı örneği

Bu projede hisseli alanlarda yapılan imar planlarının kentsel çevreye etkisi incelendi ve örnek bir alanda uygulama eleştirildi. Bu çalışma giriş bölümü ile birlikte altı bolümden oluşmaktadır. Birinci bolümde tezin amacı, ana hipotezi, alt hipotezleri ve yöntemi açıklanmaktadır. İkinci bolümde imar affi, gecekondu ve rant tanımlarıyla birlikte geçirdikleri değişim süreçleri kalkınma planlan öncesi ve sonrası olarak iki başlık altında incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise gecekonduya ilişkin yasal düzenlemelerden bahsedilerek çıkarılmış belli başlı yasalar irdelenmiş, çözüm amacıyla geliştirilen planlama önlemlerinden bahsedilmiştir. Dördüncü bölümde ıslah imar planlarının tarihçesi verilmiş, ilişkileri irdelenmiş, faydalarından bahsedilmiştir. Hisseli parsellerin oluşum süreci açıklanmış. Nedenleri sonuçları irdelenmiştir. Beşinci bölümde örnek alan olarak belirlenen Keçiören Etlik İlave Islah İmarIV Planı yerleşimi tanımlanarak, ıslah imar planı öncesi ve sonrası gelişimi, planlama sonrası çıkan soranlar incelenmiştir. Altıncı sonuç ve öneriler bölümünde ise, tezin tümüne ait genel sonuçlar ile Etlik İlave Islah İmar Planına ilişkin sonuçlar ve önerilere yer verilmektedir.
Kıyı yerleşmesinde toplum ve mekan ilişkisi: Burgazada örneği

Tarihsel süreçte yaşanan sosyal, ekonomik, politik ve teknolojik gelişmeler; insan ile çevre arasındaki ilişkiyi şekillendiren temel faktörler olarak karşımıza çıkmaktadır. Yerleşmeler, bu gelişmelerin oluşumuna neden olduğu ve daha sonra gerçekleşmeyi sürdürdüğü mekanlardır. Bu özellikleri nedeniyle yerleşmelerin, insan tarafından algılanan ve biçimlenen bir tür 'sahne' olduğunu söylemek mümkündür. Bu noktada yerleşmenin fiziksel ve sosyal boyutlarını incelemek, yerleşmeyi açığa çıkaran dinamikler ile kentlerin kimliğini şekillendiren unsurların etkilerini anlayabilmek açısından önemlidir. Yerleşmeyi ve yerleşme kimliğini ortaya çıkaran faktörlerin neler olduğunu kavrayabilmek adına, öncelikle yerleşmeyi açıklarken kullanılan 'alan', 'mekan' ve 'yer' gibi fiziksel yapıyla ilgili kavramlara ilişkin tanımlar incelenmelidir. Daha sonra bu fiziksel yapıların birbirleri arasındaki bağıntı ve ilişkiden yola çıkarak, toplumsal yapıya ilişkin ipuçlarını yakalamaya çalışmak önem kazanmaktadır. Bu nedenle, mekan ve yer kavramları arasındaki etkileşimi anlama süreci söz konusu olduğunda, 'mekan'ın 'yer' olarak tanımlanmasında başlıca etkenlerden olan 'bellek', 'algı' ve 'aidiyet duygusu' gibi kavramlar dikkat çekmektedir. Bu olguların kentlerin toplumsal yapısının oluşumundaki yerini incelemek de, kentlerin kimliğini açıklayabilmek adına oldukça önemlidir. Bu noktada, 'yerin ruhu' ve 'kültür' kavramları da fiziksel ve toplumsal çevreyi birbirine bağlayan unsurlar olarak öne çıkmaktadır. Kimi fiziksel kimi ise toplumsal yapının açıklanabilmesi için gerekli olan tüm bu olguların ortak noktası, yerleşme kimliğini biçimlendiren unsurlar olmalarıdır. Bu olgulara getirilen tanımların araştırılması sayesinde, yerleşmelerin kültürünün oluşum süreçlerini ve söz konusu kültürel yapıdan doğan kimliğin sürdürülebilirliği konularını incelemek daha kolay olacaktır. Hem fiziksel hem de toplumsal dinamiklerinin çeşitliliği nedeniyle, çalışma kapsamında bu alanlara örnek olarak kıyı alanları seçilmiştir. Çalışma kapsamında; söz konusu kavramların mekan ve toplumun etkileşimi sürecine etkilerinin araştırılması amacıyla, çeşitli kıyı tipolojilerine sahip olan İstanbul'un kıyı alanlarına örnek olarak Burgazada ele alınmıştır. Araştırma kapsamında; ikincil kaynaklar üzerinden yazın taraması yapılmış, alan çalışması gerçekleştirilmiş ve yerleşmeye ilişkin diğer bulguların elde edilebilmesi amacı ile sözlü tarih yönteminden yararlanılmıştır.
Consideration of urban regeneration as an approach in slum transformation in Ghana

Yıllar içerisinde özellikle gelişmekte olan ülkelerde çöküntü alanlarının ortadan kaldırılması ve temizlenmesi, nüve yardım ve tapulaştırma gibi kentsel politikalar ile ele alınmış ve çözüm için uygulanmıştır. Ancak, önümüzdeki yıllarda dünya genelindeki çöküntü alanlarında artış beklentisi, bahsi geçen çözümlerin yetersiz ve başarısız olduğunu göstermektedir. Benzer problemin yaşandığı Gana'da da yeni çözüm yaklaşımları gerekmektedir. Dolayısıyla Gana üzerine yapılan bu çalışmada kentsel dönüşüm bir çözüm olarak önerilmekte ve değerlendirilmektedir. Bu çalışmada öncellikle kent ve kentleşme, çöküntü alanları ve kentsel dönüşüm gibi kavramlar irdelenmiş ve çalışmanın kavramsal temeli oluşturulmuştur. Gana'da Ashaiman bölgesinde bulunan çöküntü alanları çalışma alanı olarak seçilmiş, ikamet eden hanehalkı reisleri ana kütlesi üzerinden örneklem alınmıştır. Örneklemede sistematik rassal örnekleme metodu kullanılmış ve toplam 322 örnekleme erişilmiştir. Gana'daki yapılı çevrede çalışan profesyonellere yönelik örneklem temini için, amaçlı örnekleme metodu kullanılmıştır. SPSS yardımıyla tanımlayıcı istatistiksel araçlar, ki-kare ve ANOVA gibi çıkarıma dayalı istatistiki teknikler kullanılarak veriler analiz edilmiştir. Araştırma sonucu olarak; katılımcıların %90'ının kentsel dönüşümü destekledikleri tespit edilmiştir. Ayrıca, çalışmada Ashaiman sakinlerinden en çok hangi kesimlerin KD uygulamalarını destekleyip desteklemeyeceği ortaya konulmuştur. Ayrıca, diğer benzer çalışmaların aksine, Ashaiman çöküntü bölgesinde yaşayanların ileri düzeyde yoksul olmadıkları ve Ashaiman'da yapılacak olan kentsel dönüşüm uygulamalarında az sayıda bölge hanehalkının sınırlı devlet desteğine ihtiyaç duyabileceği anlaşılmıştır. Sonuç olarak, tüm paydaşların katılımlarıyla, Gana'da kentsel dönüşüm yaklaşımının çöküntü alanlarını dönüştürmede başarılı bir yaklaşım olarak değerlendirilebileceği anlaşılmıştır. Ayrıca, kentsel dönüşüm fonunun oluşturulmasının, yerli ve yabancı özel sektör yatırımcılarının sürece dahil edilmelerinin Gana'da kentsel dönüşümü gerçekleştirmek için gereken fonları sağlamada yardımcı olacağı ifade edilmiştir.
İzmir ili yavaş şehir Seferihisar örneğinde doğal ve kültürel yapı üzerine araştırmalar

Bu çalışmada yavaş şehir kavramına ek olarak Seferiihisar'ın doğal ve kültürel yapıları da incelenmiştir. Bu çerçevede ilgili literatürün taranması yoluyla yavaş şehirleri ortaya çıkaran nedenler ve ilkeler üzerinde durulmuş ve yerinde yapılan gözlem ve incelemelerle konu hakkında uygulamalı olarak da veriler elde edilmeye çalışılmıştır. Ayrıca yavaş şehir kavramının doğal ve kültürel yapılar ile birlikte değerlendirilmesi yapılmıştır. Elde edilen veriler ve bilgiler ışığında Cittaslow ölçütlerinin doğal ve kültürel yapılarla birleşik olarak olumlu ya da olumsuz etkileşimi de ortaya konulmaya çalışılmıştır. Türkiye'de yavaş şehir kavramının incelendiği bölümde üyeliği kabul edilmiş ve bugün artık ülkemiz için yavaş şehir başkenti sayılan duruma gelen Seferihisar ile ilgili bilgiler ve doğal ve kültürel yapıları üzerine analizler yapılmıştır. Son bölümde ise tez çalışmasının sonucu verilmiş, genel bir değerlendirme yapılmıştır. Çalışma sonucunda görülmüştür ki yavaş şehir hareketi, tüm dünyada büyük bir hızla yayılmakta, düşüncelerini benimsetmektedir. Bu hareket gerek dünyada gerekse ülkemizde nitelikli yaşam, sürdürülebilir çevreye ulaşmak için faydalı bir araçtır ve geliştikçe daha çok kente ve insana ulaşıp olumlu değişime katkıda bulunacaktır. AnahtarKelimeler:Cittaslow, Yavaş Şehir, Seferihisar, Doğal Yapı, Kültürel Yapı
Toplu taşım sistemlerinin kentsel yaşam kalitesine etkisi: Istanbul Kadıköy - Kartal metro örneği

Son yıllarda önemi artan ve çok yönlü bir kavram olan yaşam kalitesi, birçok disiplin dalıyla etkileşim içinde olmakla beraber şehir planlama disiplininde de sıklıkla incelenen konulardan biridir. Bu çalışmanın amacı, kentsel yaşam kalitesini şehir planlama disipliniyle bağlantılı olarak, kentlerin temel fonksiyonlarından ulaşım açısından değerlendirmektir. Kentsel yaşam kalitesinin ulaşım yönüyle değerlendirmesi, sürdürülebilir ulaşım sistemlerinden Kadıköy-Kartal Metro örneği üzerinde yaşam kalitesinin nesnel ve öznel göstergeleri kapsamında yapılmaktadır. Kentsel yaşam kalitesinin nesnel göstergeleri içinde seyahat süresi, erişim süresi ve mesafesi; öznel göstergeleri içinde ise ulaşım türüne dair konfor, ulaşılabilirlik, erişilebilirlik, güvenlik, seyahat süresi, müşteri hizmetleri, bilgi edinme ve çevresel etkilerden memnuniyet incelenmektedir. Çalışmada, Kadıköy-Kartal Metro Hattının kentsel yaşam kalitesine etkisini belirlemek için hattın Kadıköy, Ayrılık Çeşme ve Kartal istasyonlarında literatürdeki örnek çalışmalar incelenerek belirlenen örneklem büyüklüğünde anket uygulaması gerçekleştirilmiştir. Örneklemin istasyonlara dağılımında, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım A. Ş. metro kullanıcı istatistiklerinden faydalanılmıştır. Anket çalışması ile metro hattının, kentsel yaşam kalitesinin nesnel ulaşım göstergelerinden; seyahat süresi, ulaşım çeşitliliği, erişim türleri, erişim süresi ve mesafesi açısından olumlu yönde katkı sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Metro hattı işletilmeye başlandıktan sonra Kadıköy Kartal yönünde metroyla yapılan seyahatlerle aynı güzergahta diğer ulaşım türleriyle yapılan seyahat sürelerinin yaklaşık yarım saat fark ettiği elde edilen önemli sonuçlardan biridir. Memnuniyet değerlendirmelerinde ise yine kentsel yaşam kalitesinin öznel ulaşım göstergelerinden seyahat süresinden memnuniyet dikkat çekici bulunmuştur.
Production of urban space in the southwestern periphery of Ankara

Bu tezin amacı kent mekanının üretimini güneybatı Ankara çeperi örneğinde 1985 ve 2007 yılları arasında açıklamaktır. Kentsel gelişmenin öz-düzenleyici bir süreç olmadığı aksine kentsel planlama pratiği tarafından üretilen bir süreç olduğu savlanmıştır. Bu bakımdan tez, kentsel planlamanın nasıl ve ne ölçüde çeper bölgelerinde özgül bir kent örüntüsü ürettiğini sorgulamaktadır. Güneybatı Ankara çeper bölgesi kendine özgü gelişme dinamikleri bakımından alan çalışması olarak seçilmiştir. Alanın tarihsel gelişimi, master planlarla yönlendirilen planlı ve daha sonrasında kısa erimli, parça parça ve tutarsız planlarla üretilen problemli bir gelişim farklılığına işaret etmektedir. Kent planlarının ve kentsel planlamanın sorunları, planlama sisteminin yasal ve yönetsel yapısı ile çok yakından ilişkilidir. Tez kapsamında önerilen yöntem planlama süreçlerinin aşamalı ve parçacı yapısını bu yapılara referans ile incelemektedir. Araştırmanın sonuçları, yasal ve yönetsel mücadele ve anlaşmazlıklarla karşılaşıldığında, var olan master planları manipüle eden parçacı planlama kararlarının şiddetini arttığını ve yaygın, biçimsiz ve gelişigüzel bir mekansal yayılma örüntüsünün temel sebebi olduğunu göstermiştir.
Waterfront revitalization: A new challenge for urban development

Bu tezin amacı 1960'lardan bu yana dünyada yaşanan kent kıyısının canlandırılması sürecinin incelenmesi ve Türk kıyı kentleri bağlamında bu sürecin tartışılmasıdır. Su ve kara arasında bir arayüz olarak kent kıyıları, deniz kenarı kentlerindeki hassas ve en çok değişime uğramış kentsel alanlardır. Bu çalışmanın esas konusu olan liman bölgeleri; endüstri ve liman faaliyetlerinden rekreasyon ve turizmle ilgili kullanımlara dönüşerek kayda değer bir süreç geçirmişlerdir. 20. yüzyıl ortalarında; denizcilik teknolojisi, üretim biçimi ve kentleşme sürecindeki değişimlerin sonucunda, liman faaliyetleri kent kıyılarını metruk ve terk edilmiş alanlar olarak bırakarak, kent merkezlerinden kent dışındaki bölgelere kaymışdır. Terk edilen bu alanlar, 20. yüzyılda kentsel tasarım ve planlamanın en önemli konusu haline gelen kentsel geliştirme projeleriyle canlandırılmaya başlanmıştır. Bu tür projelerin çağdaş kentlerin fiziksel, sosyal ve ekonomik yapısına yaptığı olumlu katkılara rağmen, bir takım tartışılır sonuçları da vardır. Bu bağlamda, bu tez temel olarak iki sava dayanır. İlki, bu tür projelerin bir kıyı arazisine has özellikleri yansıtmaması ve ikinci de, dünyanın farklı kentlerinde üretilen projelerin standartlaşmaya ve aynılaşmaya başlamasıdır. Uluslararası örnekler incelenerek ortaya çıkarılan bu savlar, 'Kadıköy Meydanı Haydarpaşa Harem Kentsel Tasarım Yarışması', 'İzmir Liman Bölgesi için Kentsel Tasarım Uluslararası Fikir Yarışması' ve 'Galata Limanı' projleriyle birlikte böyle bir süreçle yeni yeni karşılaşan Türkiye için değerli kaynaklar olacaktır.
Üst ölçekli fiziki planlar için peyzaj temelli planlama dilinin oluşturulması

Ülkemiz, eski bir mekansal planlama geleneğine sahip olmasına rağmen 21. Yüzyılın başlıca sorunları olan hızlı kentleşme, plansız büyüme sonucunda sorun yumağı haline gelmiş yönetilme problemi yaşayan mega kentler, kimliğini yitirmiş yerleşmeler, vatandaş kayıtsızlığı, doğal kaynakların tükenmesi, iklim değişikliği gibi sorunlarla karşı karşıya kalmıştır. Yıllar itibarıyla gerek mevzuatta gerekse kurumsal yapıda yapılan düzenlemelere rağmen sorunların önüne geçilemediği gibi yeni sorunlarla karşılaşılmıştır. Yapılan düzenlemelere rağmen üst ölçek fiziki planların dengeli ve sürekli kalkınma amacına uygun olarak ekonomik kararlarla ekolojik kararların bir arada düşünülmesine olanak veren, akılcı doğal kaynak kullanımını sağlayacak şekilde görevini yerine getirmediği görülmüştür. Bu nedenle üst ölçek fiziki planların yeni bir dille ele alınması zorunlu hale gelmiştir. Tez çalışmasının sorun odağını üst ölçek fiziki planların planlama dilinin Avrupa Peyzaj Sözleşmesi hükümleri doğrultusunda yeniden tanımlanması oluşturmaktadır. Bu amaçla ülkemiz mevzuatı derinlemesine incelenmiş, üst ölçek fiziki planlar etüt edilmiş, yurtdışı örneği olarak Almanya Mekansal Planlama Sistemi yerinde araştırılmış, şehir plancılarının katılımı ile peyzajın ülkemiz mekansal planlamasındaki mevcut durumu ve peyzaj temelli bir planlama dili nasıl olmalıdır konulu Ortak Akıl Tez Çalıştayı düzenlenmiş ve elde edilen bütün veriler ışığında yeni bir planlama dili için siyasi ve hukuki çerçeve, planlama çerçevesi, kurumsal çerçeve ve eğitsel çerçeve olmak üzere 4 ana başlıkta yapılması gerekenler somut öneriler şeklinde ortaya konulmuştur.
Kentsel dönüşümde karma gelirli konut stratejisi ve Türkiye'ye özgü dinamikler: Ankara-Altındağ Gültepe Mahallesi örneği

1990'lı yıllarda, Kuzey Amerika ve Batı Avrupa ülkelerinin sosyal konut ve kentsel yenileme politikalarında meydana gelen en önemli değişikliklerden biri 'Karma Gelirli Konut' stratejisidir. Bu strateji, toplum ekonomik ve sosyal yönden harmanlandığında, buna uygun mekanlar üretildiğinde ve temel kamu hizmetleri sağlandığında yoksulluğun daha kolay çözüleceği ve toplumsal ilişkilerin daha iyi çalışacağı varsayımına dayanır. Kentsel dönüşümün sadece fiziksel boyutta ele alınmasının yarattığı sorunlar, kentsel yenileme politikalarının 'sürdürülebilirlik, çeşitlilik ve yerel halk katılımı' parametreleri üzerinden daha geniş-kapsamlı ve daha uzun soluklu bir süreç olarak ele alınmasına yol açmıştır. Türkiye'de ise 2000'li yıllarda özellikle dar gelirli kesimlerin konut alanlarına yönelen kentsel dönüşüm uygulamalarında, mevcut konutlar yıkılmakta ve hak sahipleri kimi zaman aynı alanda, kimi zaman da kentin çeperinde genellikle Toplu Konut İdaresi tarafından inşa edilen yüksek katlı bloklara taşınmaktır. Bu alanlarda inşa edilen konutlara hem gecekondu alanlarında yaşayan hak sahipleri hem de bu konutları satın alan farklı gelir gruplarına mensup kişiler yerleştirilmektedir. Bu uygulama, karma gelirli konut girişimlerine benzer sonuçlar üretmektedir. Ancak bu durum, yoksulluğun yoğunlaşmasının kötü etkilerini azaltmaya yönelik bilinçli bir dönüşüm stratejisinden çok, uygulamada ortaya çıkan bir benzerlikten kaynaklanmaktadır. Bu tezde, 1980'ler sonrasında izlenen konut politikalarının hem Türkiye'de hem de gelişmiş ülkelerde ortaya çıkardığı yeni sorunlar ve çözüm arayışları eleştirel bir bakış açısıyla irdelenecektir. Bu araştırma, Türkiye'de gecekondu alanlarındaki dönüşüm uygulamalarının sosyo-mekansal etkilerini ve 'olumsal' olarak ortaya çıkan 'karma gelirli konut' benzeri gelişimleri, Ankara'nın ilk ve en önemli gecekondu gelişimlerinin görüldüğü Ankara-Altındağ Tepesi Gültepe Mahallesi Kentsel Dönüşüm alanında yapılan araştırmanın sonuçlarına dayanarak tartışmayı hedeflemektedir. Alan araştırması sonucunda, Türkiye'ye özgü karma gelirli konut benzeri dönüşümlerde dar gelirli kesimler açısından; yerinden edilme, mevcut sosyal ilişki ağlarınının bozulması, negatif sosyal etkileşim gibi ciddi toplumsal maliyetlerin ortaya çıktığı görülmüştür. Ayrıca ekonomik krizlerin çok daha sık yaşandığı dönemlerde dar gelirli kesimleri borçlandırarak ev sahibi yapmak, bu grupların barınma sorununu çözememekte ve zorlu barınma mücadelesini derinleştirerek yeniden üretmektedir.
Kırsal kalkınma politikalarının Adıyaman kırsalına olan etkisinin tütün tarımı üzerinden değerlendirilmesi

Bu çalışmada Adıyaman bölgesinde; 2000 yılı itibari ile tütüne yönelik uygulanan politikalar kapsamında tütün üreticilerinin ekonomik yapılarında meydana gelen değişimler, tütün üretiminin bölgede yarattığı istihdam düzeyinin yıllar itibariyle değişimi, kırsal nüfus yapısı incelenmiştir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de kırsal kalkınma kavramının geçmişşten günümüze incelemek ve kırsal kalkınma politikalarının, üst ölçekli kararlar ile uygulama ölçeği arasındaki farklılıkları, benzerlikleri ortaya koymak ve gelecekte izlenmesi gereken politikalarda dikkat edilmesi gereken konularda öneriler geliştirmektir. Bu kapsamda, kırsal kalkınmanın kuramsal, kavramsal açıklaması yapıldıktan sonra üst ölçekli plan kararlarında ne zaman, nasıl yer aldığı ve kırsal kalkınma politikalarının uygulama ölçeğindeki Adıyaman kırsalının hangi yönüyle ele alındığı anlatılmıştır. Çalışma alanı olan Adıyaman kırsalında analizler yapılmış bölgenin sosyal ve ekonomik kaynakları ortaya konulmuştur. Adıyaman ilinin temel geçim kaynağı olan tarım ve tarım ürünleri arasında da en çok istihdam ve gelir getiren tütün tarımının bu bölgedeki önemi ortaya konulmuştur. Türkiye'de kırsal kalkınma ile ilgili alınmış kararların, Adıyaman ilinde tütün tarımı yapılan kırsal alanlarda oluşturduğu sosyoekonomik değişim incelenmiştir. Ayrıca tütün tarımını etkileyen uygulamaların sebepleri araştırılmış ve bu sebepler karşında Türkiye'de kırsal kalkınma ve tütün ile ilgili geçmişşten günümüze yürürlükte olan ve olmayan kanun, yönetmelik, genelge ve tüzükler ile Türkiye Beş Yıllık Kalkınma Planları incelenerek, Türkiye'deki bu konularla ilgili alınmış olan kararlar ortaya konulmuştur. Tütün tarımı yılın 12 ayında istihdam sağlanabilen bir sektördür ve bu sektörün çalışanı kırsal alanlarda yaşayan nüfustan meydana gelmektedir. Dolayısıyla kırsal kalkınma açısından değerlendirildiğinde tütünün hem sosyal hem ekonomik hem de ekolojik özelliklerini barındırmasıyla kırsal kalkınma aracı olarak nitelendirmemiz mümkündür. Kırsal kalkınma aracı olan tütünün doğal kaynaklarının bir ürünü olmasından dolayı yeniden üretilebilir ve kısa vadede bölge kalkındırılabilir. Çalışmanın sonunda kırsal kalkınma politikaları tütün üzerinden değerlendirilerek; Türkiye'deki tütün tarımının uluslararası politikalardan etkilendiği bunun soncunda Türkiye'de alınmış olan ulusal kararların yereldeki tütün tarımı ile geçimini sağlayan Adıyaman kırsalına birçok olumsuz etkileri olduğu görülmüştür. Yerelden tamamen bağımsız olarak alınan üst ölçekli kararların Adıyaman ili örnek alanında Adıyaman kırsalına olumlu bir etki yaratmadığı aksine olumsuz etkiler yarattığı ortaya çıkarılmıştır. Sonuç olarak çözüm önerileri ve uygulama politikaları geliştirilmiştir.