turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
5233 sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanun'a göre idarenin tazminat sorumluluğu

Türkiye'de zaman zaman meydana gelen terör eylemleri nedeniyle kişilerin zarara uğraması gündeme gelmektedir. Devlet terör faaliyetlerine tamamen engel olamamakla birlikte, terörün vermiş olduğu zararı gidermek için bir takım faaliyetler yapmaktadır. 5233 sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanun bu faaliyetler arasında yapılan en kapsamlı kanuni düzenlemelerden birisidir. Bu çalışmanın amacı 5233 sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesinden bugüne değin uygulamadaki etkisini, bu Kanun'a ilişkin sorunları ve yargı organlarının konuya bakışını ortaya koymaktır. 5233 sayılı Kanun, idarenin terör eylemlerinden dolayı sorumluluğu konusunda yargı yoluna başvurmaksızın sulh yoluyla uyuşmazlığın çözümünü fiiliyata geçirme noktasında önemli bir yere sahiptir. İdare hukuku alanında sulh yoluyla uyuşmazlığı ortadan kaldıran etkin bir düzenlemedir. 5233 sayılı Kanun idare tarafından uygulanırken ve yargı organlarınca yorumlanırken, Kanun'un lafzı ve amacıyla uymayacak şekilde uygulamasını daraltacak nitelikte bazı uygulamalar yapılmaktadır. Uygulamada görülen bir takım sorunlara rağmen 5233 sayılı Kanun'un büyük oranda amacına ulaştığı, uygulamada olumlu neticeler verdiği ve idare hukuku alanında ortaya çıkabilecek bazı hukuki uyuşmazlıklar konusunda emsal nitelikte bir Kanun olabileceği tespit edilmiştir.
Vergi uyuşmazlıklarında süre

Vergi Uyuşmazlıklarında Süre konulu tez çalışmamızda, vergi uyuşmazlıklarının idari aşamada, yargısal aşamada ve kararlara karşı olağan kanun yolları tüketildikten sonra Anayasa Mahkemesi'ne yapılacak bireysel başvuru yolu ve iç hukuk yolları tüketildikten sonra Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne yapılacak başvuru yolu ile çözümlenebilmesi için uyulması gereken hak düşürücü süreler ile bunların mahiyeti anlatıldı. Bu minvalde, giriş kısmından sonraki 2. ana başlık altında, vergi uyuşmazlıklarının idari aşamada çözümlenmesi usulleri olan; yanılma, pişmanlık ve ıslah, vergi cezalarının indirimli ödenmesi, tecil-taksitlendirme, uzlaşma, vergi hatalarının düzeltilmesi, gümrük vergilerinde idari itiraz prosedürü, gümrük vergilerinde geri alma kaldırma başvurusu ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 11. maddesi kapsamında idareye yapılan başvurular sırasında riayet edilmesi gereken hak düşürücü süreler ile bunların yargılama sürecine olan etkisine değinildi.3. ana başlık altında ise, vergi uyuşmazlıklarının idari yargıda dava konusu edilebilmesi ve çözümlenebilmesi için ilk derece yargılaması sırasında uyulması gereken hak düşürücü sürelere yer verildi. Bu kapsamda, dava açma süresi, davanın ne zaman açılmış sayılacağı, davanın açılmasından sonra hüküm verilinceye kadar (2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesi kapsamında Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na atıf yapılan haller de dahil olmak üzere) yargılama esnasında uyulması gereken süreler etraflıca anlatıldı.4. ana başlık altında, kararlara karşı yapılacak olağan kanun yolları ve olağanüstü kanun yolları başvurularında yer alan hak düşürücü sürelerden bahsedildi.5. ve son başlık altında, kararlara karşı yapılan olağan kanun yolları tüketildikten sonra eğer şartları var ise Anayasa Mahkemesi'ne yapılacak bireysel başvurularda ve tüm iç hukuk yolları tüketildikten sonra yine şartları varsa Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne yapılacak başvurularda uyulması gereken hak düşürücü sürelerin anlatılması suretiyle çalışmamıza son verildi.
İşverenin koruma ve gözetme borcu kapsamında iş sağlığı ve güvenliği önlemleri alma yükümlülüğü

Hızla gelişen ileri teknolojinin çalışma ortamında meydana getirdiği çeşitli riskler, iş sağlığı ve güvenliği konusunda ileri önlemler alınmasını gerekli kılmıştır. Bu amaçla İş Kanununda, işverene önemli borçlar yüklenmiştir. İşyerinde iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınması zorunluluğu, işverenin işçiyi gözetme borcunun kapsamında yer alan başlıca yükümlülüklerden biridir. İşverenin, iş sözleşmesinden doğan iş sağlığı ve güvenliği önlemleri almaya ilişkin gözetme borcunu düzenleyen kurallar, hem Borçlar Kanununda hem de İş Kanununda yer almıştır. Nitekim 4857 sayılı İş Kanununun, 77-89 maddeleri iş sağlığı ve güvenliği konusunu ayrıntılı olarak düzenlemiştir. İş sağlığı ve güvenliği çalışmalarının amacı, iş kazaları ve meslek hastalıklarından çalışanları korumak, çalışanların daha sağlıklı bir ortamda çalışmalarını sağlamaktır. İş sağlığı ve güvenliğinin konusu ise, işyerinde işin yürütümü sırasında doğan olumsuz koşullardan işçiyi korumak, üretimin devamını, işletmenin üretiminin güvenini sağlamak ve verimliği arttırmak için yapılan çalışmalardır. İşverenin iş sağlığı ve güvenliği önlemleri alma borcu, iş sağlığı ve güvenliği kurulu oluşturmak, iş sağlığı ve güvenliği ile görevli mühendis veya teknik eleman istihdam etmek, işyeri hekimi bulundurmak ve işyeri sağlık birimi kurmaktır. İşyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınması hayati bir önem arz etmektedir. Bu önlemler alınmadığı takdirde, işyerlerinde iş kazası ve meslek hastalıkları meydana gelmekte, bu durum ise, işçinin hastalanmasına veya sakat kalmasına, hatta ölümüne yol açmaktadır. Ayrıca, iş kazaları ve meslek hastalıkları işveren ve ülke bakımından da, büyük ekonomik kayıplara yol açmaktadır. Dolayısıyla sorunun hem insancıl, hem sosyal, hem de ekonomik yönü bulunmaktadır.
İmam Malik ve İmam Muhammed'in fıkhİ görüşlerinin usul açısından değerlendirilmesi: Muvatta taharet bölümü örneği

Hz. Peygamber'in vefatından sonra insanlar dini meselelerinin de Kuran ve sünnetten delil çıkarmaya güç yetirebilen müctehid imamlara yönelmişler ve onların içtihatlarıyla amel eder olmuşlardır. Zamanla insanların bu ihtiyaçlarını karşılamak için müctehid imamlar, ictihad mekanizmasını sistematik hale getirmişlerdir. Sistematize edilen bu yol sayesinde sorulara çözümler üretilmiştir. İnsanların bu tür ihtiyaçlarını karşılayan en önemli mezheplerden ilk ikisi şüphesiz ki Hanefi ve Maliki mezhepleridir. Hanefi mezhebi kurucu imamlarından ve özellikle Hanefi mezhebinin delillerini kaleme almış biri olan Muhammed b. Hasan eş-Şeybani, mezhebin tekamülleşmesinde çok önemli yere sahiptir. Özellikle Ebu Hanife'nin ve Malik'in talebeliğini yapmış olan Şeybani Malik'ten Muvatta'sını almış ve kendi delillerini de ekleyerek iki mezhebin delillerini mukayese yapmıştır. Her iki mezhebin ittifak ettikleri ve ihtilaf ettikleri yerlere değinmiştir. Her iki mezhebinde delilleri incelendiğinde, ihtilafların usul farklılıklarından doğduğu görülmektedir. Bu usuldeki farklılıklar fetvaları etkilemekte bazen usul farklılıklarına rağmen aynı fetvalar çıkabilmektedir. Bu durumda her iki mezhebinde kendine ait görüşlerini yansıtan has bir yöntem ve metodoloji takip ettiklerinin söyleyebiliriz.
Ebu Hanife örnekliğinde İslam hukukunda siyasi muhalefet

İnsani ilişkiler ve siyaset alanında vuku bulan muhalefet olgusu insanlık tarihi kadar köklü bir geçmişşe sahiptir. Hukuk alanında görüşleri değer bulanlar, bu alana ait görüşlerde ortaya koymuşlardır. Ebu Hanife de bunlardan birisidir. İslam hukukunda siyasi muhalefet alanında sıklıkla adı zikredilen Ebu Hanife, hakkında birbiriyle çelişir gibi görünen farklı düşüncelerin ortaya konduğu, sahip olduğu görüşleri türlü taraflar ve gruplar arasında haklılıklarının ispatı için kullanılmaya çalışılmış bir kimsedir. Hakkındaortaya atılan bu farklı görüşler ve söylemler arasında bir uzlaşıya gitmek ise gerekli bir durum halini almıştır. Özellikle de onun muhalif tutumlarının değerlendirilmesi sırasında ortaya çıkan ihtilafları mümkün oldukça uzlaştırmak, onun doğru tanınabilmesi için önemlidir. Bu çalışma içerisinde bu düşünceyle hareket edilmeye çalışılırken, mümkün olduğu kadar ona nispet edilen eserlerden faydalanılacak, ilk kaynaklardan beslenmeyeçalışılacak ve kendisine nispet olunan eserlerde siyasi tutumlarının sebeplerini açıklarşeklinde olan ve kendisine nispet olunan görüş ve söylemler değerlendirmelere tabitutulacaktır.. Ebu Hanife'nin, hem ahlaki hem de fıtri olarak sahip olduğu kişiliği veduruşu, siyasetteki tutumlarına yansımış ve belirleyici rol oynamıştır. Olaylar salt bir siyasi çekişme şeklinde gerçekleşmeyip, iç ve dış etkenlerin olaylara yön vermesi şeklinde gerçekleşmiştir. Ebu Hanife çevresinde gerçekleşen olaylar fıkhi bir kimliğe sahip olduğu gibi, fıkıhtan bağımsız, kişisel etkilerin de şekillendirdiği olaylar olmuştur. Kişisel ve sosyal etkenler, olayları aynı oranda şekillendirmiştir. Ebu Hanife etrafında gelişen ve sahip olduğu siyasi görüşünü yansıtan olaylar ne kadar tarafsız ve derinliklitahlil edilebilirse, Ebu Hanife'nin siyasete ve siyasi muhalefete olan yaklaşım tarzı da o kadar net ortaya çıkarılabilecektir.
Roma statüsü bağlamında insanlığa karşı suçlarda devlet politikası

İnsanlığa karşı suçlar, insanlık vicdanını zedeleyerek tüm insanlığı etkiler ve insanlık değerlerini hedef alır. Mağdurlar ise genellikle bir topluluğa aidiyetleri nedeniyle seçilmektedir. Bu suçlar en belirgin haliyle İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra kurumsallaşma sürecine girmiş ve bugün daimi bir uluslararası ceza mahkemesi kurmuş olan Roma Statüsü ile en kapsamlı tanımına ulaşmıştır. Zira insanlığa karşı suçlar geçmişşte ortaya çıkmış olduğu gibi bugün de karşılaşılması muhtemel suçlardır. Roma Statüsü'nde belirtildiği üzere insanlığa karşı suçlar, herhangi bir sivil bir nüfusa karşı yaygın veya sistematik bir saldırının parçası olarak işlenen eylemlerden oluşur. Herhangi bir sivil bir nüfusa yönelmiş saldırı, devlet ya da başkaca bir örgüt politikasının uzantısı olarak veya bu politikayı daha ileriye götürmek amacıyla söz konusu eylemlerin herhangi bir sivil nüfusa karşı birçok kereler yapılmasıdır. Bu anlamda insanlığa karşı suçlar, bir devlet ya da başkaca bir örgütün politikası dahilinde gerçekleştirilmelidir. Her ne kadar devlet dışı örgütlerin politikası ile bu suçların işlemesi mümkün olsa da devlet iktidarının gücü sözü edilen suçları işlemeye muktedirdir ve dikkate değerdir. Zira devlet iktidarı, meşru zor kullanma tekeline sahip olan, en kapsamlı, en üstün güçtür. Roma Statüsü ile kurulan Uluslararası Ceza Mahkemesi devlet politikası ile işlenen insanlığa karşı suçları da yargılamaya yetkilidir. Bu mahkeme ceza yargılaması yapacak olduğundan devlet egemenliği ile karşı karşıya kalmakta ve tamamlayıcı niteliği ile öne çıkmaktadır. Uluslararası Ceza Mahkemesi ulusal yargılamaların yapılmadığı ya da yapılamadığı durumlarda devreye girecektir. Ayrıca devlet politikası ile işlenen insanlığa karşı suçlarda uluslararası siyasi düzenin etkisi özellikle gündeme gelebileceğinden bu mahkemede yapılacak yargılamaların tarafsızlığı ve bağımsızlığı ayrıca dikkate değerdir.
Ücretin miktarı ve ödendiğinin ispatı

Ücretin Miktarı Ve Ödendiğinin İspatı konulu yüksek lisans projemiz dört ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde ücret kavramı ve türleri üzerinde, ikinci bölümde ise ücretin miktarı ve ödenmesine ilişkin kurallar üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde ücretin ödenmemesi halinde işçinin sahip olduğu haklar kısaca ele alınmış ve bu davada hangi mahkemelerin görevli ve yetkili olacağına, yargılama usulünün nasıl olması gerektiği hususlarına değinilmiştir. Dördüncü bölümde ise ücretin miktarı ve ödenmemesi halinde açılmış olan bir davada ispat yükünün hangi koşullarda kime ait olduğu ve bu ispat sürecinde iş hukuku açısından önem arz eden ispat araçlarına değinilmiş ve incelememiz Yargıtay kararları ile de zenginleştirilerek, Ücretin Miktarı ve Ödendiğinin İspatı konusu değerlendirilmeye çalışılmıştır.
Birleşmiş Milletler barışı koruma operasyonları: Hukuki temelleri ve işlevleri

Barışı koruma operasyonları, BM Andlaşmasında açıkça öngörülmüş olmamalarına rağmen, Birleşmiş Milletler ortak güvenlik sisteminin özellikle soğuk savaş nedeniyle işlemez hale gelmesiyle ortaya çıkan boşluğu doldurma çerçevesinde uygulamada doğmuş, pragmatik bir şekilde kurulmuş ad hoc operasyonlardır. İlk örnekleri Örgütün kurulmasından hemen sonra gözlem misyonları şeklinde ortaya çıkan bu operasyonlar, 1950'li yılların ortalarında tampon bölge oluşturmakla görevli barış güçlerinin doğusuyla yeni bir boyut kazanmıştır. Soğuk savaş boyunca bu iki klasik işlevi yürüten mavi bereliler açısından 1988 yılı ise, bir dönüm noktasıdır. Bu tarihten itibaren, operasyonlarda birçok açıdan gözle görülür artış ve misyonlarda farklılaşma yaşanmıştır. Böylece çok işlevli hale gelen operasyonlara, 1948- 2005 yılları arasında toplam 59 kez başvurulmuştur. Dolayısıyla, operasyonlar, Birleşmiş Milletler sisteminde, uluslararası barış ve güvenliğin korunmasının en önemli araçlarından biri olmuşlardır. Tarafların rızasına dayanan, tarafsız ve kural olarak kuvvet kullanma yetkileri bulunmayan bu operasyonlar, açık hukuki dayanaklara sahip değildir. Bu konuda doktrinde fazlasıyla mürekkep akıtılmış ve BM Andlaşmasının birçok hükmünün operasyonlara hukuki dayanak oluşturduğu ifade edilmiştir. Bize göre, bu operasyonlar kararlaştırılmaları aşamasında iki tür hukuki dayanağa sahiptir. Bunlardan ilki devletlerin rızası olup, bu dayanak uluslararası kamu hukukundan doğmaktadır. İkincisi ise, Birleşmiş Milletler Andlaşmasından doğan hukuki dayanaklardır. Birleşmiş Milletler verilmiş yetkilere sahip bir uluslararası hukuk süjesidir. Dolayısıyla, Örgütün bu türden operasyonları kurabilmesi için, kurucu andlaşmasında açık ya da örtülü bazı yetkilere sahip olması gerekmektedir. BM Andlaşmasının birçok hükmü Örgüte bu konuda yetki vermektedir. Bu hükümler, Örgütün uluslararası andlaşma yapma, Genel Kurul ve Güvenlik Konseyinin tavsiye kararı alma ve bu organların yardımcı organ kurma yetkileri çerçevesinde irdenlenmistir. VBu teze, bütünün parçalarının anlaşılması açısından, öncelikle Birleşmiş Milletler Örgütü incelenerek başlanmıştır. Operasyonların tarihçesi, kavram ve çeşitleri, ikinci bölümün konusunu oluşturmuştur. Operasyonların hukuki dayanakları, başlangıçtaki temeller ve uyulması gereken ilkeler çerçevesinde irdelenmiştir. Operasyonların işlevleri ile idari, askeri ve mali boyutları son bölümde ele alınmıştır. Çalışmadan elde edilen çıkarımlar, sonuç bölümünde değerlendirilmiştir. VI
İdari yargı kararlarının yerine getirilmemesi

TÜRKÇE ABSTRAKI : Demokratik bir toplumda, idarenin kendini hukuk kurallarıyla bağlı sayması, bu kuralların dışına çıktığı zaman bir 'müeyyide' ile karşılaşması; 'hukuk devleti' anlayışının zorunlu bir unsuru ve aynı zamanda da doğal bir sonucudur. Hukuk devleti ilkesinin kabul edilmiş olduğu bir siyasal sistemde, devlet yalnız hukuk kuralları koyarak bu kurallara kişilerin uymasını beklemez, kendisi de bu kurallara yönetilenler kadar uyar ve hukuk kurallarıyla kendisini bağlı sayar. Böylece devlet idaresinde yönetilenlerle yönetenler arasında karşılıklı güven doğar ve özellikle yönetilenlerin hukuki güvenliğini sağlamış olur. Anayasamızın 2, 11, 125 ve 138 nci maddeleri ile İYUK'nun 28nci maddesinde bu konu ile ilgili açık hükümler vardır. Bu hükümler açıkça göstermektedir ki, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarının gereklerim yerine getirmesi zorunluluğu vardır. Dolayısıyla teorik olarak idarenin mahkeme kararlarını yerine getirmeden kaçınması söz konusu olamaz. Başka bir anlatımla mahkeme kararlan, devletin bütün organlarını bağlar. Bu nedenle de tüm devlet organları mahkeme kararlan doğrultusunda işlem veya eylem tesis etmelidir. Kararlara uyup uymama gereklerini yerine getirip getirmeme konusunda devletin adı geçen organlarının ve idarenin bir seçimlik takdir hakkı asla söz konusu olamaz. Çalışmamızda idari yargı kararlarının uygulanmamasının yarattığı sorunları, sonuçlan ve bu durumdan dolayı ortaya çıkan idarenin sorumluluğunu doktrin ve mahkeme kararlarının ışığı altında ele alarak bu konudaki teorik ve pratik sorunları tartışmaya ve bunları aydınlığa kavuşturmayı amaçladık. İki bölüm olarak hazırlanan çalışmamızın birinci bölümünde; İdari yargı yeri ve idari yargı yerleri tarafından verilen hükümler kavramsal düzeyde açıklanmıştır. İdari yargı kararlarının uygulanmamasından doğan sorunlar başlığı altodaki ikinci bölümde ise; önce yargı kararlarının yerine getirilmesine ilişkin mevzuat hükümleri, daha sonra yargı kararlarına uyulmamasından doğan hukuki sorumluluk, son olarak da yargı kararlarının yerine getirilmemesi halinde açılacak tazminat davaları incelenmiştir.
Bilişim sistemleri üzerine arama ve el koyma tedbirine ilişkin mevzuat ve uygulamada yaşanan sorunlar

Tezin ilk bölümünde, genel olarak dijital delil ve dijital delil ile ilgili kavramlara değinilmiştir. Bilişimin sisteminin terminoloji ve uygulamadaki tanımlarına kısaca yer verilmiştir. Dijital delil tanımı, hash değeri önemi ve özelliklerinden bahsedilmiştir. Bununla ilgili terminolojik yaklaşımlarda bulunulmuştur. Devamında, bilişim sistemlerinin sağladığı avantaj ve dezavantajlar konusunda bilgi verilmiştir. Özellikle tezin ana konusunun temelini oluşturan bilişim suçu kavramı, tanımı, bu suç ile ilgili işleniş biçimleri ve bir takım örnekler verilmiştir. Tezin ikinci bölümünde ise Türk Hukukundaki bilişim suçları üzerinde durulmuştur. Kanun koyucunun bilişim suçu olarak hangi eylemleri kabul ettiği, hangi eylemlere bilişim vasıtalı suçlar olarak tanımladığı üzerinde durulmuştur. Bilişim suçlarının tanımları yapılarak, madde metinlerinin neyi ifade ettiği ayrıntılı bir şekilde açıklanmıştır. Özellikle öğretide bu suçlarda yaşanan bir takım tartışmaların neler olduğu konusuna değinilmiştir. Tezin üçüncü bölümünde adli bilişim kavramı ve adli bilişim sürecinde yaşananlar anlatılmıştır. Adli bilişim alanında belli bir Standardizasyonun olup olmadığı, mevcut durumun ne şekilde devam ettiği açıklanmıştır. Olay mahalline gidilmeden önce yapılması gerekenler ile olay mahallinde ve sonrasında teknik açıdan yapılması gerekenlerin neler olması gerektiği hususuna değinilmiştir. Adli bilişim evreleri tanımlanmıştır. Tezin son bölümünde ise ana konumuz olan Ceza Muhakemesi açısından bilişim sistemleri üzerine arama ve el koyma mevzuatı irdelenmiştir. Özellikle Ceza Muhakemesi Kanunu 134. Maddesinde 6526 sayılı kanun ile yapılan son değişikler ve mevcut yasal düzenlemelerin yerinde olup olmadığı açıklanmaya çalışılmıştır. Mevcut kanun maddesinde yer alan hükümlerin hangi hususlarda yetersiz kaldığı, ne şekilde değiştirilmesi gerektiği yorumlanmıştır. Ayrıca CMK 134. Maddesi ile ilgili olarak yönetmelik maddeleri incelenmiş ve mevcut hali ile neden yetersiz kaldığı açıklanmıştır. Bunun haricinde, Kanun maddeleri ile uygulamada yaşanan sorunlar üzerinde durulmuştur. Emsal Yargıtay kararlarından kısaca örnekler verilerek yan mevzuatlar incelenmiştir. Son olarak; haksız bir şekilde arama ve el koyma tedbirine maruz kalan bir kişinin başvurabileceği hukuki haklarından bahsedilerek tezin değerlendirme ve sonuç kısmına geçilmiştir.
Milletlerarası mal satımına ilişkin sözleşmeler hakkında Birleşmiş Milletler Antlaşması kapsamında sözleşmenin esaslı ihlali

Bu çalışmada, Milletlerarası Mal Satımına İlişkin Sözleşmeler Hakkında Birleşmiş Milletler Antlaşması'nın 25. maddesi kapsamında 'sözleşmenin esaslı ihlali' kavramı incelenmiştir. Borçlar Hukuku'inuz bakımından yeni bir kurum olduğu ifade edilebilecek olan bu kavram, Antlaşma'nın ifa engelleri sisteminde merkezi bir öneme sahiptir. Zira esaslı ihlal, her şeyden önemlisi, sonuçları nazara alındığında ağırlığı en büyük olan hukuki çarelerden sözleşmeden dönme ve ikame mal teslimini talep edebilmenin ön koşuludur. Bu bakımdan çalışmanın temel amacı; esaslı ihlal kavramını Antlaşma'daki konumu, kıstasları ve örnekleriyle hukuku çevremize tanıtmaktır. Bu çerçevede öncelikle, Antlaşma'nın ifa engelleri sisteminin temel prensipleri ve bu sistem içerisinde esaslı ihlalin konumu araştırılmıştır. Akabinde bir sözleşme ihlalinin esaslı kabul edilebilmesi için CISG m. 25 hükmünün aradığı genel kıstaslar detaylı şekilde analiz edilmiş ve bunun da ardından, sözleşme ihlalinin görünüm şekilleri özelinde esaslı ihlal değerlendirmesinin ne yönde gelişeceği incelenmiştir. Bu amaçla çalışmanın genelinde, gerek ulusal literatür gerekse de milletlerarası doktrin ve yargı kararları göz önünde tutulmuştur. Görülmüştür ki esaslı ihlal kavramı, sözleşme ihlaline bağlanan sonuçları bu ihlalin ağırlığına göre tespit edebilmemize olanak sağlayan esnek bir yaklaşım olarak, bundan sonraki hukuki tartışmalara ve gelişmelere de yön verecek bir kurum olmaya adaydır.
İddia ve müdafaanın değiştirilmesi ve genişletilmesi yasağı

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu iddia ve müdafaanın genişletilmesi ve değiştirilmesi yasağını, hem yazılı yargılama usulünde hem de basit yargılama usulünde ayrı ayrı düzenlemiştir. İddia ve müdafaanın genişletilmesi ve değiştirilmesi yasağına ilişkin 6100 sayılı HMK'da yer alan düzenlemeler, yargılamanın aşamalarına göre tanzim edilmiştir. Dilekçeler aşamasında, taraflar serbestçe; öninceleme aşamasında ise ancak karşı tarafın açık muvafakati ile iddia ve müdafaa sebeplerini genişletebilir ve değiştirebilirler. Ön inceleme aşamasında, taraflar öninceleme duruşmasına usulüne uygun olarak davet edilmesine rağmen; öninceleme duruşmasına, mazeret bildirmeden gelmezse, gelen taraf karşı tarafın açık muvafakatine ihtiyaç olmadan iddia ve müdafaa sebeplerini genişletebilir ve değiştirebilir. Tahkikat aşamasında, tarafların iddia ve müdafaa sebeplerini genişletmesi ve değiştirmesi yasak olmasına rağmen; davanın tarafları ıslah yoluna başvurarak ya da karşı tarafın açık muvafakatini alarak iddia ve müdafaa sebeplerin genişletebilir ve değiştirebilir. Davacı, davadan feragat ederek ya da dava konusunu devrederek iddiasını değiştirebilir. Davalı ise davayı kabul ederek, dava konusunu devrederek müdafaa sebeplerini genişletebilir ve değiştirebilir.