turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Nurullah Berk'in sanat yazıları

22 Mart 1904 yılında İstanbul, Beyoğlu'nda dünyaya gelen Nurullah Berk, Heybeliada ilkokulunda başlayan eğitimini Nişantaşı ve Galatasaray liselerinde sürdürdü. 1920 yılında girdiği Sanayi-i Nefise Mekteb-i Alisi Resim Bölümü'nü 1924 yılında bitirdi. Aynı yıl Paris Güzel Sanatlar Yüksekokulu'na devam etme kararı aldı, 1928 yılında eğitimini tamamlayarak geri döndü. 1928 yılında bir grup arkadaşıyla beraber Müstakil Ressam ve Heykeltraşlar Birliği'nin, 1933 yılında da d Grubu'nun kuruluş çalışmalarına katıldı. Bu yıllarda seslerini duyurabilmek için yazmaya başlayan Nurullah Berk, yaşamı boyunca kalemini elinden bırakmadı. Bir anlamda, özellikle d Grubu'nun sözcülüğünü üstlenen Berk, yazılarında üyesi bulunduğu toplulukların amaçlarını, sergilerini, diğer üyelerin sanat anlayışlarını, Türk ve dünya sanatı üzerine düşüncelerini, sanat akımlarını, sanatın sorunlarını yazdı, eleştiriler yaptı. Bir ressam olarak özellikle eleştiriler yazması kimi çevrelerin tepkisine yol açtı, bu kez kendisi eleştirildi ve bu sebeple zamanla eleştiriden uzaklaştı. Nurullah Berk, Ağaç, Akademi, Ankara Sanat, Ar, Arkitekt, Artist, Büyük Doğu, Cep, Çığır, Esi, Güzel Sanatlar, Hayat Tarih, İnanç, Kültür Dünyası, Kültür Haftası, Kültür ve Sanat, Milliyet Sanat, Mimarlık, Muhit, Perde ve Sahne, Rövü Review, Sanat, Sanat Çevresi, Sanat Dünyamız, Sanat ve Sanatçılar, Servetifünun, Turkish Treasures, Türk Dili, Türk Yurdu, Türkiyemiz, Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu Belleteni, Ufuklar, Varlık, Varlık Yıllığı, Yaşayan Sanat, Yedigün, Yeditepe, Yelken, Yeni Adam, Yeni Gün, Yeni İnsan, Yeni Mecmua, Yeni Sanat, Yıllık Araştırmalar, Yücel dergilerinde makaleler yazdı. Yazar, sanatı çok geniş bir perspektifle ele almakla kalmadı, makalelerinde düşüncelerini, savlarını, ideallerini, çözüm önerilerini konu ile ilgili farklı düşüncelere, araştırmalara, yayınlara değinerek okuyucuya aktarmaya çalıştı. Bu tavrı okuyucunun konu hakkında detaylı bilgilenmesinin yanında ilgisini sürekli kılmayı amaçlıyordu. Bu amaç doğrultusunda Berk'in, süreli yayınların okuyucu kitlesine göre yazdığı apaçık ortadadır; kimi makalelerindeki üslubu, seçtiği konular, kullandığı kelimeler ve terimler ise daha entelektüel bir okuyucu kitlesine seslendiğinin kanıtıdır. Leonardo da Vinci, Modern San'at, Türk Heykeltraşları, Türkiye de Resim, Sanat Konuşmaları, La Peinture Turque, Modern Painting and Sculpture in Turkey, Bellini'ler, Resim Bilgisi, Paolo Uccello - Piero della Francesca, Sandro Botticelli, Fikret Moualla, Ustalarla Konuşmalar, İstanbul Resim ve Heykel Müzesi, 50 Yılın Türk Resim ve Heykeli, Türk ve Yabancı Resminde İstanbul, Başlangıcından Bugüne Türk Resim Sanatı Tarihi (Cilt 2), Cumhuriyet Dönemi Türk Resmi adlı kitapları sanat bibliyografyamıza kazandırdı. 9 Ocak 1982'de İstanbul, Valideçeşme'deki evinde hayata gözlerini yumdu, vasiyeti üzerine çok sevdiği Heybeliada' ya defnedildi.
Türk resminde On'lar Grubu ve Orhan Peker

Türk Resim Sanatı, tarihsel süreç içerisinde sürekli değişim ve gelişim içerisinde olmuştur. Batı'nın zaman içerisinde Osmanlı Devleti'ne karşı kazanmış olduğu üstünlük, Osmanlı'nın Avrupa'ya açılması gereğini doğurmuştur.19. yy'da Lale Devri ile yoğunlaşan, resim alanındaki gelişmeler 19. yy'ın ikinci yarısından itibaren hız kazanmış, günümüze kadar da devam etmiştir. Özellikle 1900- 1960 yılları Türk Resmi'nde gruplaşmaların ağırlıkta olduğu ve sürekli arayış içerisinde geçen bir dönemdir. Bu zaman aralığında Avrupa'ya gönderilen ressamlar Avrupa'daki çeşitli akımlardan etkilenmiş, yurda döndüklerinde ise bunu sanatlarına yansıtmışlardır. Sözü edilen gruplardan birisi de On'lar Grubu'dur. On'lar Grubu'nun kuruluş tarihi 1947 yılına rastlar. Bu grubun elemanları Bedri Rahmi Eyüboğlu atölyesinin öğrencileridir. Nedim Günsur, Mehmet Pesen, Osman Oral, Orhan Peker, Mustafa Esirkuş, Turan Erol, Fikret Otyam, İhsan İncesu, Leyla ve Hulusi Saptürk, Fahrünissa Sönmez ve İvy Stengali bu grubun elemanlarıdır. Grubun 1955 yılına kadar resim sanatında güçlü bir yere sahip olduğu görülür. Bedri Rahmi ve öğrencileri Türk Resmini kendi özümüze ait olan halılardan, minyatürlerden, işlemelerden ve Türk motiflerinden oluşturmamız gerektiğini savunmuş, bu amaçla yoğun bir şekilde çalışmışlardır. 1946'da akademi salonlarında ilk sergilerini açtıktan sonra yoğun bir kitle tarafından desteklenmişlerdir. Çok geçmeden birçok genç sanatçının grubun etkinliklerinde rol aldıkları görülmüştür. Türk resminin gelişimi içerisinde On'lar Grubu ve bu grubun kurucu üyelerinden biri olan Orhan Peker'in hayatı ve sanatçı kişiliği tezimizin içeriğini oluşturmaktadır.
İnsan figürlü sırlı Bizans seramikleri

'İnsan Figürlü Sırlı Bizans Seramikleri' konulu tez kapsamında, Türkiye'nin değişik bölgelerinde bulunan müzelerde araştırma yapmak üzere Anıtlar ve Müzeler Genel Müdürlüğü'ne başvurulmuştur. Verilen izin doğrultusunda Alanya, Ankara, Antalya, Edirne, Fethiye, Hatay, İstanbul, İznik, Side müzelerinde çalışma olanağı bulunmuştur. Ayrıca yurtdışında Kıbrıs Girne Arkeoloji ve Güzelyurt Doğa ve Arkeoloji Müzelerinde çalışılmıştır. Araştırma yapılan Ankara, Edirne, Fethiye, Side Arkeoloji müzelerinde insan figürlü sırlı Bizans seramiği tespit edilememiştir. Erkek ve kadın figürlü seramikler işlev ve kompozisyon bakımından sınıflandırılmıştır. Figürlerin üzerindeki kıyafetler, ellerinde tuttukları objeler, kompozisyonda görülen hayvan figürleri ve kullanılan renkler konusunda bilgi verilmiş, ikonografık göndermeleri saptanmaya çalışılmıştır. Müzelerde tespit edilen figürlü seramiklerin yapılma amaçları, kullanılan figürlerin seçilme nedenleri, üretim yerleri ve tarihlendirilmeleri amaçlanmıştır. 169 insan figürlü sırlı Bizans seramiği bu amaç kapsamında incelenmiştir. Bu seramiklerden 146'sı yayınlı, 23'ü yayınsızdır. Yayınlı ve yayınsız insan figürlü sırlı Bizans seramikleri işlev bakımından Dini, Günlük kullanım ve Evlilik Kapları olarak üç başlık altında incelenmiştir. Sayıca en fazla kap günlük kullanım kaplarıdır. İsa ve asker aziz tasvirli kaplar dini, kadın-erkek figürlü kaplar ise evlilik kapları olarak sınıflandırılmış, diğer figürlü kaplar Günlük Kullanım Kapları olarak tanımlanmıştır. Figürlerin kompozisyon bakımından sınırlandırıldıkları erkek, kadın ve erkek-kadın figürlü kaplar arasında sayıca en fazla olan erkek figürlü kaplardır. Erkek figürlü kaplarda dini, savaşçı, destan kahramanı, müzisyen ve gündelik hayattan figürler tasvir edilmiştir. Kadın figürlü kaplarda ise figürler tek başlarına içki ikram ederken ya da dans ederken gösterilmiştir. Ill Sıraltı boyama, baskı, sgraffito, kazıma sgraffito, champleve ve proto mayolika tekniklerinde yapılmış seramikler içinde sayıca en fazla grup sgraffito tekniğinde üretilmiş olan kaplardır. Bahsi geçen kaplarda sarı, yeşil, kahverengi ve bu renklerin kombinasyonlarında kurşunlu sır kullanılmıştır. Türkiye içi ve dışında tespit edilen yayınlı-yayınsız seramiklerden sayıca en büyük grubu Korint ve Kıbrıs buluntusu kaplar oluşturmaktadır.
İstanbul Rehber-i Seyyahİn ve Ernest Mamboury

19. yüzyıldan itibaren İstanbul'u ziyaret edecek seyyahlar için rehberler hazırlanmaya başlanmıştır. içerik bakımından diğerlerin daha kapsamlı olduğu kabul edilen İstanbul Rehber-i Seeyyahin adlı rehber kitap Ernest Mamboury tarafından 1925 yılında Fransızca olarak hazırlanmış ve gördüğü yoğun ilgi nedeniyle aynı yıl Osmanlıca olarak da basılmıştır. Çalışmanın amacı, eseri Latin harfli Türkçe harfleri ile tam metin transkripsiyonunun yapılması ve değerlendirmesinin yapılmasıdır.
Söğüt'teki Osmanlı eserlerinin bezeme unsurları

Bu tezin amacını Söğüt'teki Osmanlı Eserlerinin Bezeme Unsurları oluşturmaktadır. Ertuğrul Gazi'nin ikametgahı ve Osmanlı tarihinin ilk hareket, aynı zamanda kuvvet noktası bakımından önemli bir yere sahip olan Söğüt, Marmara Bölgesi'nde Bilecik iline bağlı bir ilçedir. Osmanlı Devleti'nin çekirdeğini teşkil eden ve ilk başkenti olan Söğüt, kuruluş döneminin izlerini taşıyan tarihi ve kültürel eserlere sahip bulunmaktadır. Bu eserlerin başında Söğüt ile adeta bütünleşmiş olan Ertuğrul Gazi Türbesi ve diğer eserler motif, desen, kompozisyon, renk, teknik ve üslup bakımından incelenmiştir.
XI.-XIII. yüzyıl Anadolu Türk mimarisinin oluşumunda Doğu Anadolu'nun rolü

Orta Asya, İran ve Anadolu uzantısında oluşan Anadolu-Türk Sanatı, Doğu Anadolu'da İslami olmayan bir kültür ortamı içerisinde güçlü yerel geleneklerin etkisiyle yeni bir yorum kazanmıştır. XIII. yüzyıl başında Anadolu'da çok zengin mimari eserler verilmeye başlanmış ve bu dönem yapılaşmasının asıl kaynağını en genel manada Doğu oluşturmuştur. İslamiyet'in kabulünden sonra Türkler arasında kültürel alanda da önemli değişiklikler meydana gelmiştir. O güne kadar bir Orta Asya devleti olan Türkler, İslam dininin kabulünden kısa bir süre sonra Arap dünyasının da yöneticiliğine sahip çıkmışlar ve cihan devleti olma yönünde çalışmışlardır. İnanç sistemindeki değişiklik bu tarihten sonra inşa edilen Cami, medrese, türbe ve kervansaray gibi bütün yapılarda kendini hissettirmiş ve böylece Türk-İslam mimarisinin ilk örneklerinin temeli atılmıştır. Doğu Anadolu Türk Sanatının; Orta Asya'da dağarcıkta mevcut Türk gelenekleri, Türklerin Anadolu'ya gelişini sağlayan göç yolları üzerindeki İran ve çevresinde öğrenilen mimari gelenekler ile Doğu Anadolu'nun yerli kültürü etkileşiminden doğan sentez sonucu şekillenmiş olduğu söylenebilir. Doğu Anadolu'daki mimari farklılık, temelde malzeme ve iklimden kaynaklanmaktadır. Anadolu dışında kullanılan tuğla malzeme, Doğu Anadolu'da yerini taşa bırakmıştır. Türk ustaları, bu alanda taşı çok iyi kullanan yerli ustaların da tecrübelerinden istifade etmişlerdir. Cami, medrese, türbe ve kervansaray gibi geleneksel yapı tiplerinin planlarında değişiklik yapılmamış, Orta Asya ve İran'da ortaya konulan anlayış devam ettirilmiştir. Ancak mimari ayrıntılarda; taşıyıcı, giriş, pencere, niş, silme, kemer ve üst örtü gibi mimari ayrıntılarda bölgesel özellikler ön plana çıkmıştır. Yapılarda seçilerek uygulanan mimari elemanlar, yeni yorumlarla Türk sanatına katılırken; sevilmeyen mimari elemanlar da ısrarcı olunmamıştır. Türk Sanatı, hareketli bir kültür ortamında müthiş bir sentez meydana getirmiş, bu sentez içerisinde özünü koruyabilmeyi de başarmıştır.
Türklerde din ve mimari ilişkisi

Türk Mimarisi'nin gelişim süreci içinde -coğrafya, iklim, toplum, ekonomi, siyaset, malzeme, sanatçı/mimar gibi benzeri etkenler yanında- 'Din' gerek İslamiyetten öncesi dönemde gerekse İslamiyetten sonrası dönemde mimari üretimi ve tasarımı etkilemiş ve kendini mimari yapılarda somut olarak ortaya koymuştur. İslamiyetten önceki dönemde, Türk topluluklarının egemenlik sürdürdüğü coğrafyalarda kabul gören 'Zerdüştlük', 'Maniheizm', 'Budizm', 'Musevilik', 'Hıristiyanlık' gibi dinlerin varlığına rağmen, Türklerin ana ve ağırlıklı dinleri doğa unsurlarını kutsal olarak gören ve algılayan Doğa Dini ve Gök Tanrı inancı olmuştur. Bu inanç sistemleri Türk Mimarisi'ni hemen her alanda yönlendirmiştir. İslam dininin kabulünden sonra da bu inanç değerleri, kendini geleneksel öğeler olarak devam ettirmiştir. Aynı zamanda İslam diniyle de bir örtüşme içine girerek Türk Mimarisi'ni şekillendirmeye devam etmiştir. İslam Dini'nin kabulü, Türk Tarihi ve Mimarisi açısından bir milat olmuş ve Türk Mimarisi'ne yeni bir bakış açısı sunmuştur. Türk düşünce, davranış ve inanç sistemi üzerine yerleşen İslam Dini, Türk İslam kimliği bütünlüğünde varlık bularak Türk Mimarisi'ne yön vermiştir. Türklerin tarih sahnesine çıktıkları andan itibaren Din ve Mimari arasında süregelen yoğun ilişki, Laik, Modern ve Çağdaş Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasına kadar devam etmiştir. Bu dönemden sonra akıl, bilim ve teknoloji yaşamın hemen her alanında egemen güç konumuna yükselmiştir. Din, artık toplum üzerindeki egemenlik tahtından bireylerin din ve vicdan hürriyeti alanına indirgenmiştir.
Batılılaşma devri resim sanatında Edirne Bulgar kilisesindeki ikonaların yeri

Bu araştırma, Ortodoksların tarih sürecinde yaşadıkları topraklar üzerinde yapmış oldukları ibadethanelerinde bulunan, duygularını, düşüncelerini, inançlarını ve beğenilerini yansıttıkları ikonalar üzerinedir. Günlük yaşam biçimleri, toplumsal ilişkiler, törenler, yaşamın çeşitli görüntüleri duvara resmedilerek kültürel özellikler saptanıp gelecek nesillere aktarılıyordu. Okuma yazması olmayan toplumlarda duvar resimleri dinsel, tarihsel ve siyasal eğitim aracı olmuştur. İkon konusu her ne kadar teoloji içinde değerlendirilse de, sadece teolojik bir zemine değil, aynı zamanda sanatsal ve siyasi bir arka plana da sahiptir. Bu bağlamda bu araştırmanın evrenini Edirne'de 19 yüzyılda inşa edilen BulgarKilisesindeki ikonalar oluşturmuştur. Araştırmanın gerçekleşmesi için toplanılan veriler doğrultusunda, Edirne'de bulunan Bulgar Kilisesindeki ikonaların ortaya çıkışı ve gelişimi, batılılaşma sürecinde oluşan kiliselerdeki ikonalar arasındaki üslup birliği, geleneksel çizgiden doğan benzerlik ve yerleşim bölgesinden kaynaklanan doğal ve kültürel nedenlerden dolayı ortaya çıkan farklılık gibi esas sebepler belirtilerek aralarında karşılaştırma yapılmış, ikonaların önemi ve ne kadar geniş kola yayıldığı vurgulanarak, günümüze ulaşan örnekleri ele alınmış ve tüm bu ayrı başlıklar altında toplanan verilerden sonuca gidilerek konumuz olan ikonalar Sanat Tarihi açısından yorumlanmıştır.
Nizip'teki mimari eserler

ilinin doğusunda, il merkezine 45 km. uzaklıkta olan Nizip ilçesi 1348 km2'lik yüz ölçüme sahiptir. Şanlıurfa- Birecik-Nizip-Gaziantep-Halep kervan yollarınınüzerindeki ilçe, stratejik olarak önemli bir yere sahiptir. Yazılı kaynaklarda ilk kez adına Arap kaynaklarında rastlanan Nizip'de günümüze kadar birçok medeniyete ait izler görülmektedir. Yüksek Lisans Tezi çalışma konusu olan Nizip'teki Mimari Eserler kapsamındaNizip ilçe merkezinde ve köylerinde bulunan camiler, kiliseler, sabunhaneler, evler, köprüler, mezar anıtları, bedestenler, hamamlar ve çeşmeler çalışılmıştır. Bu araştırma sonunda Nizip ilçe merkezinde ve köylerinde toplam 37 adet mimari eser tespit edilmiştir. Bu eserlerin çoğu ilçe merkezinde ve ilçenin kuzeyindekiköylerdedir. Yapıların dağılımı şöyledir; 16 cami, 2 kilise, 3 sabunhane, 7 ev, 3 köprü, 2 türbe, 1 çeşme, 1 bedesten, 2 hamamdır. Çalışmanın ilk aşamasına, doküman ve kaynak toplamakla başlanılmıştır. Bu çerçeve de bölge ile ilgili bugüne yayınlanan tüm eserlere ulaşılmaya çalışılmıştır. Ardından tez kapsamında 2004 Mart ayında bölgede arazi çalışmalarına başlanılmış, bu çalışmalara 2004 Temmuz ve 2005 Temmuz aylarında devam edilmiştir. Araştırmalar sonucunda Nizip merkez ve köylerinde tespit edilen mimari eserlerin fotoğrafları ve tümünün rölöve ölçümleri alınmıştır. Elde edilen bilgiler ışığında ilk olarak Nizip'in coğrafi konumu ve tarihçesi hakkında kısaca bilgi verilmiştir. Tezin katalog bölümünde yapılar türlerine göre ayrılarak çeşitli başlıklar altında tanıtılmıştır. Değerlendirme bölümünde yapılar eldeki veriler ışığında kendi aralarında benzerleri ile ve bölgedeki diğer benzer yapılar ile karşılaştırılmıştır. Sonuç bölümünde yapıların genel bir tarifi ve özelliklerinden bahsedildikten sonra varılan sonuç kısaca belirtilmiştir. Nizip'teki mimari eserlerde en çok taş malzeme kullanılmış bunun yanında ahşap malzemeye de yer verilmiştir. Süslemeler taş süslemeler olup, geometrik, bitkisel, mukarnas ve yazı karakterlidir. lçedeki mimari eserlerde Türk ve Hıristiyan sanatlarının yanı sıra bölgesel ve yöresel özelliklerde göze çarpmaktadır. Birinci derecede kentsel sit alanı ilan edilen ilçenin mimari eserleri hakkında şimdiye kadar detaylı bir çalışma yapılmamış ve bu eserlerin çoğu literatüre geçirilmemiştir.
Sanayi-i Nefise Mektebi (1882-1928)

Bu çalışmanın konusu, Osmanlı İmparatorluğu'ndan Türkiye Cumhuriyeti'ne uzanan süreçte tek resmi güzel sanatlar okulu olan Sanayi-i Nefise Mektebi'nin kurulduğu 1882'den Güzel Sanatlar Akademisi adını aldığı 1928 yılına kadar sürdürdüğü faaliyetler ve kurduğu ilişkiler ağıdır. Osmanlı İmparatorluğu'nun siyasi sarsıntılar, güç ve toprak kayıpları yaşadığı ve bunları telafi etmek için pek çok alanda reformların yapıldığı 19. yüzyılda kurulan Sanayi-i Nefise Mektebi, İmparatorluğun ilk ve tek resmi güzel sanatlar okuludur. Bu araştırma kapsamında öncelikle söz konusu süreçte, İstanbul merkezli yerel sanat ortamının gelişimi ve uluslararası sergilerde kurulan diyaloglar incelenerek İmparatorlukta bir güzel sanatlar okulunun kurulması sürecini tetikleyen unsurlar irdelenmiştir. Sanayi-i Nefise Mektebi'nin kuruluşuyla Avrupa akademileri tarzında verilecek sistematik bir güzel sanatlar eğitimi İmparatorluğun teşkilatlanmasına ilk kez eklenir. Bu durum, Sanayi-i Nefise Mektebi'nin kurumsallaşma sürecindeki idari yapısı ve konumu, eğitim kadrosu, programına dair tercihler, üretilmesi hedeflenen 'milli sanat', Osmanlı toplumunun okulun öğrencileri ve mezunlarıyla kurduğu ilişki gibi çeşitli soru ve sorunsalları beraberinde getirir. II. Meşrutiyet'in İmparatorluğa getirdiği açılımlar ve I. Dünya Savaşı'nın etkileri, Sanayi-i Nefise Mektebi'nin kurduğu ilişkiler ve benimsediği yaklaşımlar üzerinde de etkili olur. Özellikle Sanayi-i Nefise Mektebi'nde yetişip eğitimlerine Paris'te devam eden ve 1914'te İstanbul'a dönen kuşak, okulun ve sanat ortamının dönüşümünün aktörleri olurlar. Dönüşlerinde Sanayi-i Nefise Mektebi'nde göreve başlayan İbrahim Çallı ve Hikmet Onat gibi isimlerle birlikte Sanayi-i Nefise Mektebi'nde verilen eğitimin benimsediği sanatsal tercihler de farklılaşır. Türkiye Cumhuriyeti'nin ilanıysa Sanayi-i Nefise Mektebi'nde yeni bir sürecin başlangıcı olur. Sanayi-i Nefise Mektebi bu dönemde binasından eğitim programına kadar pek çok alanda güncellenerek Cumhuriyetin kültür politikalarıyla uyumlu bir hale getirilir. Bu araştırmada, Osmanlı İmparatorluğu'ndan Türkiye Cumhuriyeti'ne uzanan bu süreçte, Sanayi-i Nefise Mektebi'nin geçirdiği dönüşüm ve sanat ortamına etkileri çeşitli yönleriyle incelenmeye çalışılmıştır.
İstanbul Tavşanadası'ndaki Ortaçağ Bizans Manastırı

İstanbul, Adalar İlçesi'nde Büyükada'nın 1,4 mil güneyinde bulunan ve yerleşime açık olmayan Tavşanadası'nda Orta Bizans dönemine tarihlendirilen bir manastır kalıntısı bulunmaktadır. Söz konusu yapı ikonoklast dönemin sonunda yaşamış, imparatorluk soyundan gelen bir patrik olan Ignatios tarafından adalarda yaptırılan manastırlardan biridir. Bu manastırlar arasında kilisesi kısmen de olsa günümüze ulaşabilmiş tek örnek olmasının yanı sıra ikonoklast dönem sonundan bugüne gelebilmiş örneklerin de kısıtlı olması dolayısıyla önem teşkil etmektedir. Üstyapıları günümüze ulaşamamış olan manastıra ait, kilise altyapısı ve bu altyapı çevresinde konumlanmış çeşitli mekanlara ilişkin temel seviyesinde duvarlar mevcuttur. Hakkında daha önce herhangi bir detaylı akademik çalışma bulunmayan yapı hem doğa koşulları hem de kaçak kazı yapan kişiler tarafından tahribata uğratılmaktadır. Bu olumsuz koşullardan ötürü belgelenmeksizin kaybolma riskine sahip olan yapının mevcut halinin belgelenmesinin önemi de bu çalışma dahilinde göz önünde tutulmuştur. Böylelikle yapı hakkında literatür taranarak çok kısıtlı da olsa ulaşılabilen bilgiler, alanda yapılan çalışmalar ve yüzey bulgularıyla birleştirilerek mimari bir değerlendirme ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Bu sayede Bizans mimari tarihinde az bilinen bir döneme ait bir yapı belgelenerek aydınlatılmaya çalışılmıştır.
Kayseri Selçuklu Uygarlığı Müzesi'nde bulunan kemer tokaları

Geçmişi, sosyolojik, psikolojik durumlar, kültürler arası etkileşimler, dini düşünceler ve ekonomik durumlar gibi birçok unsur hakkında bilgi içeren eserleri inceleyen sanat tarihi araştırmalarında maden sanatı önemli bir yer teşkil etmektedir. Yüzyıllardır hem kullanım eşyası hem de süs eşyası olarak kullanılan madeni eserler içerisinde kemer tokaları mühim bir yer edinmiştir. Kayseri Selçuklu Uygarlığı Müzesi'nde bulunan kemer tokalarının 50 adeti form, bezeme ve ikonografik olarak değerlendirilmeye alınmıştır. Bronz olan bu eserlerin 49 adeti dikdörtgen formunda olup bir adeti oval formdadır. Bu eserlerin bezemelerinde 36 aslan, 4 pegasus, 4 grifon, 2 hayvan mücadele sahnesi, 2 tavus kuşu, 1 ejder ve 1 de kuş figürü bulunmaktadır. Eserlerin dönemleri ise kesin olarak bilinememektedir. Yaklaşık dönem tespitinde bulunabilmek için dönemi ya da buluntu yeri net bilinen eserlerle yapılan karşılaştırmalar neticesinde söz konusu eserlerin 49'unun ortaçağ dönemi 1'inin ise Selçuklu dönemi olduğu tespit edilmiştir. Benzer form, bezeme ve figürlere sahip eserler ortak coğrafi bölgede yaşamış milletler tarafından kullanılmıştır. Bu nedenle menşei hakkında kesin bilgiler olmayan eserler için kesin yargıya varmak güçtür. Tarihi kesin bilinen eserlerin incelediğimiz eserlerle olan yakınlıkları neticesinde daha yaklaşık yargılara varmak mümkün olacaktır.
Ottoman Baroque architecture seen through five Selatin Mosques

oz BEŞ SELATİN CAMI YOLUYLA OSMANLI BAROK MİMARİSİNİN BİR DEĞERLENDİRMESİ Erşahin, Serap Yüksek Lisans, Mimarlık Tarihi Anabilim Dalı Tez Yöneticisi: Prof. Dr. İnci Aslanaoğlu Eylül 1999, 293 sayfa Bu tez barok üslup etkisi altında on sekizinci yüzyıl Osmanlı cami mimarisini incelemektedir. Beş selatin cami çalışmanın ana öğesi olarak seçilmiştir. Prestij mimarinin en iyi örneklerinden birkaçı olmaları nedeniyle, bu camiler batılılaşma sürecinde ortaya çıkan sosyal yapıdaki değişikliklerin mimari alana etkilerini açıkça ortaya koymaktadır. On yedinci yüzyılın sonlarından itibaren, Avrupa ülkeleriyle kurulan karşılıklı ilişkiler neticesinde Osmanlı İmparatorluğu'nun sosyal yapısında değişimler başlamıştır. Yeni zihniyet ve dünya görüşü mimari alana da yeni kavramların girmesine neden olmuştur. Sözü edilen beş cami, külliye içindeki diğer yapılarla beraber incelenmiş ve bu eserler yoluyla Avrupa'da ortaya çıkan barok üslubun Türk mimarları tarafından başarılı bir şekilde özümsenerek adına Osmanlı Baroğu denilen yeni bir üslubun doğuşu ortaya konmuştur. Bu tezde incelenen camilerin Avrupa barok mimari eserlerinin kopyası olmadığını ortaya koymayı amaçlamaktadır. On sekizinci yüzyıl Osmanlı mimarisininheterojen bir karaktere sahip olduğunu; klasik üslubun rasyonel yapısall organizasyonu ile dekoratif elemanlarıyla öne çıkan barok üslubun başarılı bir birleşimi olduğunu ortaya koymaya çalışmaktadır. Ayrıca, Osmanlı toplum yapısının değişim sürecinde ve katı dini tabuların yıkılmasıyla birlikte laik ve rasyonel dünya görüşünün doğuşunda, taşıdıkları sembolik anlam nedeniyle, bu camilerin tarihi önemleri tartışılmaktadır. Kısaca, Osmanlı barok mimarisi beş selatin caminin ışığı altında incelenmektedir.
Manisa Soma'da bulunan Türk devri yapıları

Bu Araştırma, Manisa Soma ilçesinin, tarihi gelişmelerini ve bu gelişim sırasında oluşturulmuş anıtsal mimarisini konu almaktadır. İlk Türk yerleşimleri Selçuklu dönemi ile başlamış ancak mimarlık faaliyetleri Geç Osmanlı döneminde artmıştır. Bu nedenle incelediğimiz yapıların çoğu Geç Osmanlı dönemine aittir. Araştırmalar sonucunda Soma'da günümüze ulaşmış altı adet cami, üç adet han, iki adet hamam, altı adet çeşme ve bir adet çamaşırhane tespit edilmiştir. Söz konusu, yapıların tarihi, mimari, plan, malzeme ve süsleme özellikleri üzerinde durularak ele alınmıştır. Eserler mimari özelliklerine dikkat edilerek katalog şeklinde incelenmiştir. İncelenen yapıların büyük bir bölümü, kendi döneminin mimari özelliklerini yansıtmasının yanında, malzeme-teknik kullanımda yerel tercihler ön planda tutulmuştur. Yapılarda belirleyici olan ana malzeme kaba yonu ve moloz taş ile örtü sisteminde ahşap belirleyici malzeme olmuştur. Camilerdeki, strüktürel elemanlar oldukça sade ve basit bir formda ele alınmıştır. Bölgedeki camilerin dış cephelerinde sade hatlar devam ettirilmiştir. Fakat Emir Hızır Bey Cami, Damgacı Cami ve Kırkoluk Cami'nin harim ve son cemaat yerindeki kalem işi süslemeleriyle Anadolu'daki en önemli camilerden sayılabilir. Soma kenti mimari açıdan çok zengin olmamakla birlikte incelenmeye değer eserler bulunmuştur. Bu eserlerin Türk-İslam sanatındaki önemi belirlenmeye çalışılmıştır. Sonuç olarak, bu çalışma ile bölgenin tarihini, kültürel ve sosyal yapısını ortaya koyan mimari eserler, bilimsel açıdan değerlendirilmeye çalışılarak, Türk Sanat tarihi bakımından taşıdıkları önem vurgulanmaya çalışılmıştır.