turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Tölögön Kasımbekov'un Cetim hikayesi esasında Kırgız Türkçesinde zarf

Bu çalışmamızda Cetim Hikayesi Esasında Kırgız Türkçesinde Zarflan ele aldık. Çalışmamız monografik bir çalışma olup sadece Cetim adlı uzun hikayedeki zarflarla sınırlıdır. Çalışmamızda, zarfların takip edilebilmesi açısından orijinal metin verilmiştir. Metnin orijinal sayfa ve satır numaralan dikkate alınarak zarflar taranmış ve ele alınan zarfların sayfa ve satır numaralan belirtilmiştir. Zarflar yapı bakımından değerlendirilmiştir. Değerlendirme yapılırken metinden seçilen örnekler sınırlı tutulmuştur. Çalışmamızda Cetim hikayesinde geçen zarfların tamamı işlevleri bakımından sınıflandırılmıştır. Bu sınıflandırma sırasında aynı işlevle birden fazla geçen zarfın kullanıldığı her cümle incelemede gösterilmemiştir. Yalnız metnin tamamında aynı zarfın hangi sayfada, hangi satırda kaç defa geçtiği tespit edilerek dizin bölümünde belirtilmiştir. Çalışmamızdan faydalanmak isteyenlere kolaylık olması düşüncesiyle zarf dizini oluşturulmuştur. Zarflarla ilgili bu çalışmamızda yararlanılan eserler kaynakça bölümünde belirtilmiştir.
Klasik türk şiirinde İslamiyet dışındaki dinlere ait unsurlar

Klasik Türk edebiyatı beslendiği kaynaklar bakımından incelendiğinde çok zengin bir edebiyat olduğu görülmektedir. Bu kaynaklar arasında şüphesiz ki dini kaynakların yeri oldukça fazladır. Özellikle edebiyatımızın oluştuğu dönem ve şartlar göz önüne alındığında edebiyatta farklı dinlerin unsurlarına yer verilmesi yadsınamaz bir durum olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmada gerek dinsel gerekse kültürel etkilenmelerle birlikte başka dinlere ait unsurların Klasik edebiyatımızda kendine ne denli yer bulduğuna değinilmiştir. Çalışma belirlenen dinler ekseninde bölümlere ayrılarak oluşturulmuştur. Her bölüm kendi içerisinde alt başlıklara ayrılmış, tespit edilen unsurlar örnekleriyle beraber ortaya konulmuştur. Ayrıca oluşturulan çerçeve dahilinde çalışmaya alınan dinlerin; tarihi, inanç esasları, dini önderleri ve kutsal kitapları gibi bilgilere yer verilmiştir. Ortaya konulan bilgiler de asıl çıkış noktası ele alınan dinlerin kutsal kitapları olmuştur. Çalışmanın odak noktası daha önce böyle bir konu ekseninde çalışmaların bulunmaması sebebiyle kaynak eksikliğinin yarattığı sorundur.
Bir halk yaratması olarak futbol tezahüratları: Beşiktaş örneği

Söz konusu tezin amacı futbol tezahüratlarının yaratılış şekilleri, içerikleri, işlevleri, taşıdıkları mesajlar ve kültür öğeleri açısından bir halk yaratması olarak değerlendirilerek, konusunu kültür, toplum ve insandan alan bilimler açısından tezahüratların bir kaynak olarak kullanılıp kullanılamayacaklarını ortaya çıkarmaktır Tezahüratlar; halka ait olma, anonim olma, sözlü olma, bir geleneğe bağlı olma, kalıplaşmış olma ve çeşitlenmiş olma bakımından folklor ürünlerinin mahiyet özelliklerine uygunluk göstermektedirler. İşlevleri açısından da tezahüratlar, halk yaratmalarıyla ortak özellikler taşımaktadırlar. Çalışmada tezahüratlar, oluşum ve aktarım bağlamları içinde, hayatını takımlarını desteklemeye adayan taraftarların ifade aracı olarak değerlendirilmiştir. Bu bağlamda oluşturulan ve aktarılan tezahüratların beraberinde getirdiği davranış kalıpları gösterilmiş ve bunların güncel hayattaki yeri vurgulanmıştır. Çalışmanın örneklemini Beşiktaş JK taraftarlarının 1982 2016 yılları arasında oluşturdukları tezahüratlar oluşturmaktadır. Çalışmada sözlü, yazılı, elektronik ve görsel kaynaklardan yararlanılmış; incelenen malzeme anket ve yarı yapılandırılmış görüşme yöntemleri kullanılarak farklı yaş aralığındaki kaynak kişilerden elde edilmiştir.
Avnİ Dİvanı'ındaki gazellerin mahlas beyitlerinin tahlili

Bu çalışma, 15. yüzyıl şair padişahlardan olan Avni'nin divanındaki gazellerinin mahlas beyitlerinin tahlili üzerine bir çalışmadır. Bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde mahlas terimi ve kullanımları hakkında genel bilgiler verilmiştir. Daha sonra da şairin benliğini anlamada mahlas beyitlerinin önemi üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde ise sanat ve saltanat ilişkisinden yola çıkılarak Sultan şairler ve kullandıkları mahlaslar hakkında kısa bilgiler verilerek örnekleme yoluna gidilmiştir. Üçüncü bölümde ise Avni'nin mahlas beyitleri konu başlıklarına göre sınıflandırılarak tahlil edilmiştir. Bu tahliller sonucunda Avni'nin gazellerindeki mahlas beyitlerinde en çok hangi konular üzerinde durduğu tespit edilip bu konuların şairin kişiliği hakkında bilgi verip vermeyeceği noktasında bir değerlendirmeye gidilmiştir.
Mirza Ali Ekber Sabir'in 'Hophopname' sinden seçmeler.

Azeri şair Mirza Ali Ekber Sabir'in 'Hophop Name'sinden Seçmeler konulu Yüksek Lisans Tezi, Sabir'in bu eserindeki dil özelliklerinin araştırılması amacıyla hazırlanmıştır. Önsöz ve giriş kısımlarının ardından eserin yazarı ve Azeri Türkçesi'nin dilbilgisi hakkında kısaca bilgi verilerek, eser boyunca kullanılan kısaltmalar liste halinde gösterilmiştir. Tezin esas çalışmalarının yapıldığı metin bölümü 43 sahife olup aslı Arap Alfabesi ile yazıldığı için transkripsiyonlu olarak verilmiştir. Tezin ikinci bölümünde dizin çalışması yer almaktadır. Alfabetik sıraya göre düzenlenen dizin bölümünün ardından, ses ve şekil özelliklerinin incelendiği dil incelemesi yer almıştır. Tezin Arap harfleriyle yazılmış olan orjinal metninnin tamamı teze yerleştirilemediğinden belirli parçalar alınarak teze konulmuştur. Çalışmamızın son bölümünde ise yararlanılan kaynaklar esere eklenerek çalışma tamamlanmıştır. Eserin genelinde Osmanlı imlası hakim olmasına rağmen Azeri Türkçesi'nin dil özelliklerinden mümkün olduğunca uzaklaşılmamaya çalışılmıştır. Eserin yazıldığı tarih 1911 olmasına rağmen 1962'de yayınlanmıştır. Hazırladığımız tezin tamamı 285 sahifeden oluşmaktadır. Mustafa ARSLAN 286
Anar hayatı, sanatı ve hikayeleri

Azerbaycan edebiyatının güçlü isimlerinden Anar, 1938 yılında Baku'de doğmuştur. Annesi Nigar Refibeyli ve babası Resul Rıza, Azerbaycan edebiyatının önemli şairlerindendir. Sanatçı, eğitim yaşamına musiki mektebinde başlamış (1945); daha sonra Azerbaycan Devlet Üniversitesi'nin Filoloji bölümüne girmiştir. (1960) Yazarın Moskova'da aldığı senaristlik ve rejisörlük eğitimi (1962-1964) de onun çok yönlü sanatçı kimliğinin oluşmasında etkili olmuştur. Anar, edebi faaliyetlerini sosyal ve siyasi yaşamıyla uzlaştırabilirmiş şahsiyetlerdendir. Yazar; eserleriyle belli bir siyasi görüşün öncülüğünü yapmamış olmakla birlikte duyarlı sanatçı kimliğiyle Azerbaycan'ın sosyal ve siyasi hayatında etkili bir isim olmuştur. Azerbaycan-Türkiye Dostluk Cemiyeti başkanlığı ve Yazarlar Birliği başkanlığı, aynı zamanda milletvekili olan Anar'ın halen sürdürdüğü görevler arasındadır. Sanatçı, devlet mükafatıyla onurlandırılmış, 'fahri ilimler doktoru' unvanı almıştır. Hikaye, povest ve romanları yanında senaryo ve piyesleriyle de tanınan Anar; tenkidi makale ve inceleme yazılan da yazmıştır. Bunlardan başka sanatçının şiirleri ve Dünya edebiyatından yaptığı çevirileri de mevcuttur. Sanatçının eserleri birçok dile çevrilmiş; Eski Sovyetler Birliği ülkeleri başta olmak üzere birçok Avrupa ülkesinde, Amerika'da, Kanada'da, Japonya'da, Arap ülkelerinde, İran'da ve Türkiye'de yayımlanmıştır. Anar; Çağdaş Azerbaycan Hikayeciliğinin önde gelen isimlerinden olup, edebi faaliyetlerine çok genç yaşlarda Susa'da yazdığı hikaye denemeleriyle başlamıştır. 'Keçen ilin Son Gecesi' ve 'Bayram Kesretinde' adlı hikayeleri, 'Azerbaycan' gazetesinde (1960) yayımlanmış ilk eserleridir. Daha sonraki yıllarda yazdığı 'Dantenin Yübileyi' (1968), 'Macal' (1973) ve 'Ağ Liman' (1970) povestleri ile 'Beş Mertebeli Evin Altıncı Mertebesi' (1981) adlı romanı yazarın edebi-felsefi görüşlerini içermesi açısından önem taşımaktadır. 'Mola Nesreddin-66'( 1970) satirik hikayeler silsilesi, 'Yaxşı Padşahın Nağılı' (1984) hikayesi ve 'Ağ Qoç, Qara Qoç' (2003) gibi eserlerindeki mizahi üslup ise Anar'ın Celil Memmedquluzade'ye ve Molla Nasreddin Mektebine bağlılığını göstermektedir. Yazarın Otel Otağı (1995) povesti ve Vahime(1995) hikayesi, Azerbaycan insanının son yıllarda yaşadığı siyasi-sosyal buhranlarını yansıtmaktadır. Hikayelerinde daha çok sıradan insanın kendi içinde ve toplumla yaşadığı çatışmayı ele almış olan Anar'ın, kader, mutluluk ve zaman kavranılan eserlerinde en çok üzerinde durduğu konulan teşkil eder. Üslubunun mükemmelliği ve ruhsal çözümlemelerdeki başarısı da yine onun hikayelerinin ayırıcı özellikleri arasındadır.
Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatında distopik romanlarının kuramsal analizi ve tematik çerçevesi (1990-2019)

Ütopya sözcüğü 1516 yılında Thomas More'un eserinin adı olarak ortaya çıkmıştır. Ütopya sözcüğü 'iyi yer, yok/olmayan yer' anlamlarına gelmektedir. Başlangıçta Thomas More'un eserinde tasvir edilen bir adanın adıyken, sonraları türleşerek hayal edilen, ideal toplum tasarılarının, iyi ve güzel dünya düzenlerinin anlatıldığı eserlerin anılmasında kullanılmaya başlanmıştır. Ütopya 'idealize edilmiş, iyi ve güzel olanın düş izimi, herkes için mükemmel olan yer, iyi yönde gelişmiş gelecek tasarıları' olarak tanımlanabilmektedir. Ütopyaların ortaya çıkmasıyla aslında ezelden beri yapışık fakat kötü ikizi olan, Distopya da beraberinde gelir. Kavramsal olarak ortaya çıkışları aynı yıllarda olmasa da ütopyanın genetik sistemi distopyadan bağımsız değildir. Distopya, ütopyanın tersine 'kötü ve istenmeyen yer' anlamına gelmektedir. Distopya 'işlerin yolunda gitmediği, hayal edilen ütopyanın yaşanamadığı bir yer veya toplum tasarısı' olarak tanımlanabilmektedir. Sanayi Devrimi'yle yakalanmak istenen refahın özellikle II. Dünya Savaşından sonra hüsrana dönüşmesi distopyaların literatürde önemli bir yer edinmesine neden olmuştur. Distopyaları ütopyalardan ayıran en önemli özellik, korkutucu ve ürküten tavrıyla uyarı amacı gütmesidir. Bu bakımdan distopyalar bugünün gerçeklerini referans alarak gelecek için endişelenirler. Çalışmamızda Distopya yazınının 1990- 2019 yılları arası Türk Edebiyatında distopya edebiyatı çatısı altına alınabilecek romanlar incelenerek, çeşitli etkenlerle yazma ve okunurluk açısından ne denli rağbet gördüğüne yönelik sosyolojik çıkarımlar yapılmıştır. Ütopya ve Distopya sözcüklerinin kavramsal olarak ortaya çıkışı ve tanımlama noktasıyla ilgili çeşitli görüşlere yer verilmiştir. Ele alınan eserler bağlamında Türk romanında distopyanın genel özellikleri belirlenerek, bu türün roman unsurlarına etkisi ve eserlerde tematik bağlamda en çok öne çıkan konular tespit edilmiştir. Söz konusu temalar belirtilen yıllarda verilen eserlerden örneklerle desteklenmiştir.
Ahmet Haşim'in şiirinde özne, doğa ve yersizyurtsuzlaşma

Bu tez; doğadan özneye, özneden topluma, toplumdan estetiğe gidişin bir resmini çizmeyi hedeflemektedir. Ahmet Haşim'in ilk şiirleriyle başlayan doğa-özne iç içeliği, Şi'r-i Kamer'de doğa-anne imgesi-kayıp üçgenine evrilmiştir. Göl Saatleri'nde, bu ilişki öznenin inşasını mümkün kılmış, estetik unsurları yerinden etmiş ve tarihsel dönemin resmini görünür hale gelmiştir. Piyale'de ise estetik dağılma arzu akışlarını ortaya çıkarmış ve aynı anda bu arzu akışları yeni bir estetik içinde yerliyurtlulaştırılmıştır. Bu çerçevede, Ahmet Haşim şiiri, geleneksel toplumun 'kişi'sinden özneye geçişin hikayesinin estetik düzlemle örtüştüğü bir şiirdir. Bu açıdan bakıldığında, öznenin inşası estetik dağılmaya imkan vermiştir. Yersizyurtsuzlaşan şiir öznesi, yersizyurtsuzlaşan mazmunlarla hemhal olacaktır. Çünkü bir kültür ayakların altından kaymıştır, ortaya çıkan özne kaybın öznesidir, ortaya çıkan metaforlar despotik rejimden arta kalan dağılmış parçalardır.
Codex cumanicus'un söz varlığı ile günümüzde Kafkasya'da konuşulan Kıpçak grubu Türk lehçelerinin söz varlığının ses ve anlam bakımından karşılaştırılması

Ses ve anlam değişmeleri lehçeler arasında görülebilen, bir dilin lehçelerindeki ayırt edici özelliklerden birisidir. Ses değişmeleri kelime başlarında, kelime ortalarında ve kelime sonlarında görülebilir. Lehçeler arasındaki bu ses değişmelerinin en önemli sebeplerinden birisi de lehçeler arası zamanla farklılıkların oluşmasından kaynaklanmaktadır. Öte yandan Eski Türkçe'den gelen, yazılışları ve anlamları aynı olan kelimeler yaşanılan coğrafyaya ve zamana göre aynı kelime farklı lehçelerde farklı anlamlara sahip olmuştur. Kuzeybatı/Kıpçak Grubu Türk lehçeleri geniş bir sahayı kapsamaktadır. Bu geniş sahada dil alışverişinin çok yoğun olduğu bir bölge ise Kafkasya Bölgesi'dir. Bölgede günümüzde Kafkas, Hint-Avrupa, Sami ve Altay dil ailesine mensup birçok dil konuşulmaktadır. Kıpçak Türkçesinin önemli dil yadigarlarından olan Codex Cumanicus ile günümüzde Kafkasya bölgesinde konuşulan Kumuk Türkçesinin, Karaçay-Balkar Türkçesinin ve Nogay Türkçesinin karşılaştırmalı olarak ses ve anlam özellikleri bakımından daha önce hiç ele alınmamış olması ve bu lehçeler arasındaki yakın ilişkiler, bizi böyle bir konuda çalışma yapmaya yönlendirmiştir. Çalışmada Codex Cumanicus ile Kumuk Türkçesi, Karaçay-Balkar Türkçesi ve Nogay Türkçesi lehçelerindeki kelimeleri ses ve anlam bakımından karşılaştırılması yapılacaktır. Çalışmada Kıpçak dönemi eseri olan Codex Cumanicus, Kumuk Türklerinin, Karaçay-Balkar Türklerinin ve Nogay Türklerinin kelimelerini bulabileceğimiz Kumuk Türkçesi Sözlüğü, Karaçay-Balkar Türkçesi Sözlüğü ve Nogay Türkçesi ile ilgili hazırlanmış yüksek lisans ve doktora tezleri ön planda olacak. Ortak olan kelimelerde hangi ses farklılaşması görüldüğü, ses farklılaşması görülmeyen kelimelerde anlam farklılaşması olup olmadığı araştırılacaktır.
Servet-i Fünun dergisinde seyahat yazıları (1891-1901)

Bu araştırma, Servet-i Fünun dergisinde 1891- 1901 yılları arasında yayımlanan seyahat yazılarını tespit etmeye, bunları medeniyet, kültür ve sosyal hayat açısından ele almaya çalışmaktadır. Batılılaşma tarihimiz açısından da önem arz eden eserler, yazarlarının bakış açıları bakımından da değerlendirilmiştir. Çalışmamız, 19. yy. sonlarında, Osmanlı toplumunun bütün dünyayı kuşatan ufkunu da yansıtmaktadır.
İBB Atatürk Kitaplığındaki Bel_Yz_K1339 numaralı şiir mecmuasının 'Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesi'ne göre tasnifi ve transkripsiyonlu metni

Arapça cem' kökünden türeyen mecmua kelimesi anlam bakımından dağınık şeyleri bir araya getirmek, toplamak, derlemek, biriktirmek ve tertip etmek anlamlarına gelmektedir. Mecmua kelimesini edebi bir ıstılah çerçevesinde ele aldığımızda, farklı şahıslara ait metinlerin ya da şiirlerin, bir araya getirilmek suretiyle, oluşturulan eserler bütünü anlamına gelmektedir. Mecmuaları günümüzdeki edebiyat dergileri veya seçilmiş şiirlerden oluşan kişisel 'şiir defterleri' olarak da görebiliriz. Günümüzdeki antolojilerin vasıflarını taşıyan bu eserler, derleyicisinin şahsi zevklerini, inanışlarını, devrinin dil özelliklerini ve edebi eğilimlerini de yansıtan niteliktedir. Şiir mecmuaları klasik Türk edebiyatını tahlil ve tahkik etmede kaynaklık eden önemli eserlerdir. Arap harfli metnini günümüz harflerine aktardığımız bu mecmua, İBB Atatürk Kitaplığındaki Bel_Yz_K 1339 katalog künyeli şiir mecmuasıdır. Mecmuanın Elifizade Feyzullah tarafından derlendiği belirlenmiştir. Araştırmamız mecmuanın ortaya çıkışı ve geniş bir tanıtımının yapıldığı ve mecmuaya dair muhtelif bilgilerin yer aldığı ve de bunların yanı sıra Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesi kapsamıyla alakalı hususları içeren giriş bölümü ile birlikte toplam üç bölümden meydana gelmektedir. Birinci bölümde; nüsha özelliği ve tertibi, mecmuanın ihtiva ettiği şairler, hayatları ve şiir sayıları, şiirlerin nazım şekilleri ve ölçüleri, muhteva bilgisi ve müstensihin tanıtımı yer almaktadır. İkinci bölümde, mecmuanın MESTAP'a göre tasnif edilmiş metni, üçüncü bölümde ise, mecmuanın transkripsiyonlu metni, tezin sonuç kısmı, mecmuanın tıpkıbasımı ve dizinine yer verilmiştir.
Oğuz grubu Türk destanlarında kardeş tipolojisi

Sözlü gelenek ürünleri içerisinde yer alan destanlar, ortaya çıktıkları milletlerin sosyal ve kültürel yapılarına dair pek çok bilgiyi bünyesinde bulunduran zengin eserlerdir. Destanlarda kardeş ilişkilerine dair bilgiler de önemli bir yer tutmaktadır. Tezde ilk olarak tip ve tipoloji kavramlarına değinilerek Türk kültüründe 'kardeş ve kardeşlik' kavramları incelenmiş, Oğuz grubuna ait genel bilgiler ile bu grupta yer alan destan geleneklerine yer verilmiştir. Tezin ana bölümünde ise Oğuz grubu olarak adlandırılan Azerbaycan, Türkmenistan, Gagavuz ve Anadolu Türklerine ait destanlarda yer alan kardeş ilişkileri değerlendirilerek ortaya bir 'kardeş tipolojisi' çıkarmak amaçlanmıştır. Kardeşler arasındaki ilişkiler, bu alandan belirlenmiş yirmi altı destandan hareketle her destan için alt başlıklarla tipolojiler tespit edilmiştir. Tespitlerden elde edilen verilerden yola çıkılarak oluşturulan 'kardeş tipolojisi' sonuç bölümünde maddeler halinde verilmiştir. Son olarak Oğuz diyalektinden seçilen destan metinlerinde kardeş tipolojisinin hangi başlıklar altında toplanabileceğine değinilmiş, bu başlıklar altında uygun olan destanlardaki kardeş tipleri ile ilgili kısaca açıklamalar yapılmıştır. Tablo ile de bu başlıklar görselleştirilmiştir.
Azerbaycan Milli Halk Oyunları Hacıbaba Ağayev

Elimizdeki metin Hacıbaba Ağayev tarafından Azerbaycan Milli Halk Oyunları adı ile 1992 yılında Baku'de yayımlanmıştır. Metin Azerbaycan'da ilk ve ortaöğretim kurumlarında oynanabilecek oyunlardan 89 tanesini içermektedir. Bu metni incelemekteki amacımız son dönem Azerbaycan Türkçesi ile yazılmış bir eseri Türkiye Türkçesine kazandırmak, ayrıca bu eser vesilesi ile Azerbaycan Türkçesinin Türkiye Türkçesiyle çeşitli bakımlardan mukayesesini yapmaktır. Eserde anlatılan oyunlar incelendiğinde bunların bazılarının çocukluğumuzda oynadığımız oyunların benzerleri olduğu görülecektir. Bazıları ise okullarda gruplar halinde bir öğretmen nezaretinde oynanan oyunlardır. Oyunların anlatımında yazarın izlediği sıra şöyledir: yer ve malzeme, oyuna hazırlık, oyunun oynanışı, oyunun kuralları, metot talimatı. Çalışmamız dört aşamadan oluştu. Birinci aşamada transkripsiyon yapıldı. İkinci aşamada Türkiye Türkçesine aktarma yapıldı. Üçüncü aşamada ses ve şekil bilgisi açısından karşılaştırma yapıldı. Son aşama olarak metni kapsayan sözlük ve dizin hazırlandı. Azerbaycan Türkçesindeki Metnimizde az da olsa Eski Türkçeden gelen ses hususiyetleri görülmektedir. Bunlar daha çok ünsüz değişmelerinde kendini gösterir. Ünlü değişmeleri genellikle alınma kelimelerde karşımıza çıkar. Azerbaycan Türkçesi-Türkiye Türkçesine göre ince ünlüleri tercih eder. Yapım eklerinde ve çekim eklerinde Türkiye Türkçesine göre az çok farklılıklar mevcuttur.
Mecmu'a-i eş'ar, Ankara Milli Kütüphane numara: 06 hk 240 (1b-57a )

dönemin edebi zevkini yansıtması açısından önemli bir yere sahip olan mecmualar, tarih, sosyoloji, psikoloji vb. disiplinler açısından da büyük bir öneme sahiptir. Mecmua, Arapça ' cem' ' kökünden türemiş olup 'bir araya getirilen, derlenen, cem edilen' anlamlarını taşır. Edebi bir terim olarak ise 'bugünkü antolojilere karşılık gelen farklı muhtevaların bir araya getirildiği defter/şiir defteri' şeklinde tanımlanabilir. Mecmualar mürettebin istek ve arzusuna göre düzenlenir. Bu çalışmada Ankara Milli Kütüphaneden temin edilen 06 Hk 240 numaralı, 'Mecmua-i Eş'ar ve Feva'id' adıyla kayıtlı şiir mecmuası ele alınmıştır. Çalışmada mecmuanın ilk elli varaklık kısmı ele alınmıştır. Mecmuada 101 şiir örneği ve bir Bahr-i tavil bulunmaktadır. Ayrıca çalışmanın sonunda mecmuanun tıpkıbasımna yer verilmiştir. Çalışmalar kapsamında biz transkripsiyon sistemine göre mecmuadaki şiirleri Latin harflerine çevirdik ve bunları değişik bakış açılarından incelemeye çalıştık.
Hüsn ü Aşk'ın anlam dünyası ve Hüsn ü Aşk bağlamında Şeyh Galib'in üslup özellikleri

Şeyh Galib 24 yaşında Divan'ını, altı ay gibi kısa bir sürede olmak üzere 26 yaşında da divan şiirinin zirvesi kabul edilen Hüsn ü Aşk mesnevisini kaleme almıştır. Anlatma esasına bağlı bir metin olan Hüsn ü Aşk mesnevisi, temasını tasavvuftan alır. Toplumsal hayata dair birçok adet, gelenek ve inançların şiir estetiği içinde yer verildiği eser, divan edebiyatının ortak kültür dünyasını yansıtan muhteva zenginliği ile örülüdür. Hüsn ü Aşk'ın en önemli özelliği ise ince, zarif ve parıltılı hayallerle işlenmiş bir şiir metni olmasıdır. Hüsn ü Aşk, Beşir Ayvazoğlu'nun ifadesiyle okuyanı ışıklar ve renkler dünyasına götüren çok özel bir şiir iklimidir. Bu çalışmada, Hüsn ü Aşk'ın anlam dünyasının belirlenmesi ve Hüsn ü Aşk bağlamında Şeyh Galib'in üslup özelliklerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Çalışma, Giriş bölümü dışında üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Mesnevi'nin hikaye öncesi şiirlerine yer verilmiş, ayrıca itibari bir metin olarak hikaye bölümü öyküleme yöntemiyle incelenmiştir. İkinci bölümde kültürel dokuyu oluşturan kavramlar klasik divan tahlili yöntemiyle incelenmiş olup bu kavramların şiir estetiği içindeki yeri belirlenmeye çalışılmıştır. Üçüncü ve son bölümde ise Mesnevi dil ve üslup özellikleri yönünden incelenmiştir. Bu bölümde ayrıca İbni Kemal, Baki, Fuzuli ve Galib kullandıkları kelime kadrosu ve bu kelimelerin kullanım sıklığı bakımından mukayese edilerek Galib'in sözü edilen şairlerle ortak ve farklı yönleri veriler ışığında analiz edilmiştir. Böylelikle Galib'in, dil ve üslup özelliklerinin belirlenmesine, onun divan şiiri ortak üslubu içindeki yerinin ve farklılıklarının tespit edilmesine çalışılmıştır. Beşir Ayvazoğlu'nun, Kuğunun Son Şarkısı olarak tavsif ettiği Hüsn ü Aşk mesnevisi kanaatimizce aynı zamanda imparatorluğun seremonisidir.
Aşık Ömer, Gevherİ ve Karaca Oğlan'ın şiirlerinde tabiat

Tabiat ve tabiata dair bütün unsurlar geçmişşten günümüze dek insanların yaşamında önemli bir yer edinmiştir. Doğa ve doğaya ait birçok unsur aşıkların da dikkatini çekmiş ve aşıklar eserlerine bu tabiat unsurlarını yansıtmıştır. Bu tezin amacı Aşık Ömer, Gevheri ve Karaca Oğlan'ın şiirlerinde tabiat ve tabiat unsurlarının yansımalarını göstermektir. Bu amaç doğrultusunda ele alınan şiirler taranmış ve bu şiirler içerisinde yer alan tabiat unsurları tespit edilmiştir. Tespit edilen tabiat unsurlarının hangi şekillerde şiirlere yansıdığı ele alınmış ve açıklanmıştır. Çalışmada; Aşık Ömer ve Gevheri divanları ile Karaca Oğlan şiirleri incelenmiştir. Bu doğrultuda incelenen şiirler yedi ana başlık altında ele alınmış ve başlıklar kendi içlerinde bir bütünlük arz edecek şekilde düzenlenmiştir. İncelenen şiirlerde yer alan doğa unsurlarının çok değişik işlevlerle karşımıza çıktığını fark ettik. Aşığı ve maşuğu temsil etmek amacıyla kullanılan unsurların çokluğu dikkatimizi çekmiştir. Bununla beraber tüm üzüntülerin, sevinçlerin, ayrılıkların, kavuşmaların, hayata dair olumlu ve olumsuz bütün düşüncelerin dışa vurulmasında tabiat unsurlarından yararlanılmıştır. Doğa bir nevi insan psikolojisinin dışa vurumu olmuştur. Çalışmamız sonucunda tabiat ve tabiat unsurlarının şiirlerdeki yerinin azımsanmayacak kadar fazla olduğu ortaya çıkarılmıştır.
Bolulu Şeyh Himmet ve Dİvançesi

Eski Türk Edebiyatı dönemi başta olmak üzere Türk Edebiyatı zengin bir tarihi geçmişşe sahiptir. Bu çalışmada XVII. yüzyılda yaşamış olan, kendisini din, tasavvuf ve edebiyat alanlarında yetiştiren Bolulu Şeyh Himmet Efendi'nin Divançe'sinin transkripsiyonlu metni, şairin hayatı, edebi şahsiyeti, eserleri ve şiirlerinin muhteva, dil ve şekil açısından genel incelemesi esas alındı, metin şerh edildi. Eserin müellifi hakkında birçok kaynak taraması yapılmış ancak elde edilen bilgiler sınırlı miktarda kalmıştır. Şairin asıl adı Himmet'tir. Bolu'da Dökmeciler Mahallesinde doğar. Bazı kaynaklara göre 1592 (H. 1000) olan doğum tarihi belli değildir. 1683 (H.1095) yılında İstanbul'da vefat eder. Himmetiyye tarikatının kurucusudur. Genel olarak şiirlerinde kullandığı dil, sade ve akıcıdır. Muhteva olarak din ve tasavvufa yer verilmiştir. Şiirlerinde Himmet, Derviş Himmet, Himmeti mahlaslarını kullanan ve tekke şiirinin dikkati çeken isimlerinden biri olan Himmet Efendi'nin eserinde, Yunus Emre'nin etkisinde kalınarak aruz ve hece ölçüsüyle şiirler kaleme alınmıştır. Eserde Derviş Himmet'e ait 'Tarikatname' dahil, yetmiş beş şiir, bir bağımsız beyit ile Şeyh Himmet'in oğlu Derviş Abdullah'a ait on dört şiir bulunmaktadır.
Sabrİ dİvanı

Bu çalışma XVIII. yüzyıl şairlerinden Sabri'nin hayatı, sanatı, Divanı'nın şekil ve muhteva incelemesi, transkriptli metninden meydana gelmiştir. Sabri diğer şairler gibi edebiyatımızın geleneklerine bağlı kalmış, duygu, düşüncelerini bilinen kelime, mecaz ve mazmunlarla ifade etmiştir.