turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Leyla Erbil'in romanlarının psikanalitik açıdan incelenmesi

Çağdaş Türk Edebiyatı yazarları arasında yer alan Leyla Erbil öyküde başarılı olduğu kadar roman türünde de adından söz ettirmektedir. Modernist yazarlar içinde sayılan Erbil, Türk romancılığına farklı bir bakış getiren yazarlardan biridir. Soyut düşünen yazar, bazı düşünürlerden de etkilenerek eserlerini kaleme alır. Leyla Erbil'in roman anlayışını etkileyecek etkenleri; Freud ve Marx'ın öğretileri, varoluşçuluk, gerçeküstücülük ve sınıflar arası düzen çatışması olarak sıralayabiliriz. Eserleri bunalımın, mevcut düzene karşı gelmenin izlerini taşır. Yazar toplumun bu aksak yönlerini romanlarındaki kişilere yükler, düşüncelerini bu kişiler üzerinden aktarır. Kişilerin bu hastalıklı halleri; yazarın temalarına, dil ve üslubuna, anlatım şekline yansır. Erbil'in eserlerinde kişilerin kendi kendilerini sorguladıkları görülür ve bu sorgulamada psikanalizin etkisi kendisini apaçık göstermektedir. Çalışmamızda öncelikle, psikanaliz kuramın tarifi, psikolojik kuramlar, psikanalitik yöntemin tarihsel gelişimi ve bu yöntemin edebiyatla ilişkisi ele alınmaktadır. Psiklojik kuramlar başlığında Sigmund Freud'un kuramı üzerinde detaylı bilgi verilir. Leyla Erbil Freud'dan etkilenmesi sebebiyle, romanlar psikanalitik yöntem açısından incelenip, bu yöntemle ilgili detaylı bilgiler aktarılmaktadır. Birinci bölümde, Leyla Erbil'in hayatı, sanatı ve eserleri üzerinde durulmaktadır. İkinci bölümde, Erbil'in romanları olan; Tuhaf Bir Kadın, Karanlığın Günü, Mektup Aşkları ve Cüce tanıtılmaktadır. Üçüncü bölümde ise Leyla Erbil'in romanları psikanalitik yöntemle incelenmektedir. Bu bölüm; cinsellik, id, ego, süperego, anksiyete, oedipus ve elektra kompleksleri, rüya, aşk konularıyla ilgili olarak dokuz başlığa ayrılmaktadır. Bu başlıklar, kendi kuramlarıyla ilgili alt başlıklara bölünmekte ve romanlardaki örneklerin yoğunluğuna göre bir sıralamayla ele alınmaktadır. Sonuç kısmında ise genel bir değerlendirme yapılmaktadır. Sonuç olarak Erbil, kişilerin ve toplumun yapısını, Freud'un psikanaliz kuramından etkilenerek, cesurca eserlerine yansıtan bir yazardır. Bu nedenle Freud'un psikanaliz kuramını benimsemiş ve eserlerine yansıtmış olan yazarın eserlerini psikanalitik yöntemle incelenmesi, büyük önem taşımaktadır. Görüşleri Eğitim Felsefesi tarafından kabul görmüş, çıktığı zaman ve günümüzde sıra dışı yöntemlere sahip olan Sigmund Freud'un izlerini Leyla Erbil'in eserlerinde ortaya koymak edebiyat-psikanalizm ilişkisi açısından önemli bir çalışma olacaktır.
Ali Mümtaz Arolat hayatı, şairliği ve şiirlerindeki temalar üzerine bir inceleme

Ali Mümtaz Arolat, 1897 yılında İstanbul'da doğmuş, 1967 yılında yine İstanbul'da vefat etmiştir. Şiir yazmaya Galatasaray Lisesi'nin ortaokul kısmında başlayan şairin iki şiir kitabı vardır. Bu kitaplar, 1926 yılında 'Bir Gemi Yelken Açtı' ve 1960 yılında 'Hayal İkliminden Dönen Diyor Ki' ismiyle yayınlanmıştır. Arolat'ın, kitaplarında yer alan şiirlerinin yanı sıra dönemin edebiyat mecmualarından 'Şair, Nedim, Dergah, Milli Mecmua, Yeni Mecmua, Yarın ve Varlık' gibi dergilerde de şiirleri neşrolunmuştur. Ali Mümtaz Arolat, şiirle yoğun olarak 1921- 1926 yılları arasında uğraşmış, şiir kitaplarında yer alan ve edebiyat mecmualarında neşrolunan şiirlerin çoğunu bu dönemde kaleme almıştır. Bu yıllardan sonra ise Arolat'ın memurluğu başlar ve ölümüne kısa bir süre kalıncaya kadar devam eder. Fakat Ali Mümtaz, bu memuriyet yıllarında şiirden tamamen vazgeçmemiş, eskisi kadar yoğun olmasa da şiir yazmaya devam etmiştir. Milli Edebiyat Dönemi içerinde değerlendirilen Ali Mümtaz Arolat, bu dönemin diğer şairleri gibi milli konuları işleyen şiirler yazmamış, hece vezniyle kaleme aldığı şiirlerinde ferdi duyuş tarzını ortaya koymaya çalışmıştır. 'Ali Mümtaz Arolat, Hayatı, Şairliği ve Şiirlerindeki Temalar Üzerine Bir İnceleme' ismini taşıyan bu çalışmanın esasını, şairin hayatının önemli ayrıntılara varıncaya dek anlatılması ve şiirlerindeki ferdi temalar ile sosyal temaların ortaya çıkarılması oluşturmaktadır.
Fenni Divanı metin-indeks

XVli. yüzyılda Osmanlı Devleti duraklama ve gerileme dönemine girmesine rağmen, Türk Edebiyatı hala parlak bir dönem yaşamaktadır. Yüksek lisans tezimizin konusu olan Divan'ın şairi Fenni bu yüzyılda yaşamıştır. Fenni'nin hayatı hakkında çok az bilgi varılır. Doğum tarihi belli olmayan şairin 1745'de vefat ettiği bilinmektedir. Bilinen tuk eseri Divan' inin iki yazma nüshası mevcuttur. Türk Edebiyatına ait yazma nüshaların gün ışığına çıkarılması ilerideki ilmi çalışmalar için sağlam bilimsel zemin hazırlaması açısından çok önemlidir. Bu nedenle Fenni Divanı'nın nüshaları karşılaştırılarak metin ortaya çıkarılmıştır. Ayrıca kullanımda kolaylık sağlanması açısından metindeki özel adların da indeksi yapılmıştır.
Hikaye-i Sergüzel üzerine bir inceleme

Hikaye-i Sergüzel 19. yüzyılda çerçeve masal tekniği ile oluşturulmuş bir anlatıdır. Fakat eser hakkında bugüne kadar hiçbir çalışma yapılmamıştır. Çalışmada bu eserin seçilmesinin temel sebebi de budur. Metin Osmanlıca yazılmış matbu bir eserdir. Bu yüzden önce metin Latin harflerine aktarılmıştır. Aktarılan metin üzerinden ise eserin dil ve üslubu, şekil özellikleri, motifleri ve döneminin kültürel malzemeleri incelenmiştir. Hikaye-i Sergüzel'in motifleri tespit edilirken Motif-Index of Folk Literature adlı eserden faydalanılmıştır. Metinden yola çıkarak 19. yüzyılın sosyal ve kültürel yapısı hakkında bilgi edinilmiştir. Ayrıca eserin hiçbir noktasında adı anılmayan yazarın kültür düzeyi de tespit edilebilmiştir.
A Comparative study of death in Turkish and English literatures

Bu tezde sunulmak istenen konu, Virginia Woolf'un The Voyage Out (1915), Willa Cather'in O Pioneers (1913), Nevil Shute'un Trustee from the Toolroom (1960), Yusuf Atılgan'in Anayurt Oteli (1973), Cengiz Aytmatov'un Kassandra Damgası (1997), Orhan Pamuk'un Benim Adım Kırmızı (1998), adlı altı eserlerinde tecrübe edilen ölüm gerçeğinin değişik kültürlere ait romanlarda nasıl ele alındığını göstermek ve bu çerçevede ölümü kendi bütünlüğü içinde incelemektir. Bu tezi hazırlamak amacımız aynı yüzyılda yazılmış, dört değişik kültürün romanlarına yansıyan ölümü adlandırış, ve anlamlandırış şekillerini inceleyerek, ölüm gerçeğini daha geniş bir pencereden değerlendirmek, bu sayede toplumdaki ölüm kavramının algılanmasına hem dil boyutunda hem de anlam boyutunda katkıda bulunmaktır. Bu çalışmamızda ölüm fenomenin, ölenler ve yakınları üzerinde benzer etki ve tepkilere neden olduğu gözlenmektedir. Herkesi ilgilendiren ölüm gerçeğinin, ırk, dil, kültür, renk ayrımı gözetmeksizin, bütün insanlar için ortak davranış şekillerine ve duygulanmalara zemin hazırladığı, işte o noktada ölümün anlamının bütün insanlar için sabitleştiği üzerinde durulmuştur.
Amasyalı divan şairleri

Bu çalışmanın amacı, başlangıçtan 20. yüzyıla kadar Amasyalı Divan Şairlerini tespit etmek ve Amasya'nın geçmişşte sahip olduğu kültürel birikimi ortaya koymaktır. Çalışma iki bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde sırasıyla 'Şehzade Sancağı Olarak Amasya', 'Şiir, Şehir ve Amasya', 'Tarihi Seyir İçinde Amasya', 'Kültür Tarihimizde Amasya' ve 'Değerlendirmede Göz önüne Alınan Hususlar' başlıkları altında Amasya'nın tarihi ve kültürel kimliği üzerinde durulmuştur. İkinci Bölümde Amasyalı Divan Şairlerinin biyografileri ve şiirlerinden seçmeler yer almaktadır. Şairler yaşadıkları ve eser verdikleri dönem itibariyle kronolojik olarak sıralanmışlardır. Çalışmada 15. yüzyıl divan şairi olan Abdurrahim Rumi'den 20. yüzyıl şairi olan Emri'ye kadar toplam 55 şairin biyografilerine ve şiirlerinden örneklere yer verilmiştir.
Türk ve Arap edebiyatında Endülüs karşılaştırmalı inceleme (1875-1940)

Türk ve Arap Edebiyatında Endülüs; Karşılaştırmalı İnceleme (1875-1940) adlı araştırmamızda karşılaştırmalı edebiyat bilimi kapsamında yer alan müşterek konu incelemesi yöntemi çerçevesinde Türk ve Arap edebiyatında Endülüs teması incelenmiştir. Giriş bölümünde tezin konusu ve amacı belirtilmiş, çalışmada takip edilen yöntem açıklanmıştır. Çalışmamız dört bölümden oluşmaktadır. 'Endülüs'e Genel Bir Bakış' başlığını taşıyan birinci bölümde araştırmaya zemin teşkil etmesi bakımından bölgenin siyasi ve sosyo-kültürel tarihine ilişkin bilgilere yer verilmiştir. Tezin ikinci bölümü 'Endülüs'ü İşleyen Yazarlar' başlığını taşımaktadır. Bölümün konusunu eserlerini incelediğimiz yazarlar teşkil etmektedir. Üçüncü bölüm '1875 Yılına kadar Türk ve Arap Edebiyatında Endülüs' adını taşımaktadır. Bu bölümde, 1875 yılına kadar Türk ve Arap edebiyatında Endülüs'ün yeri ve önemi ele alınmıştır. Tezin dördüncü ve son bölümü olan 'Tematik İnceleme' ise tezin asıl bölümünü teşkil etmektedir. Bu bölümde (1875-1940) yılları arasında basılmış roman, piyes, hikaye ve manzum hikaye türünde yirmi üç eser, Müslümanların İspanya'yı Fethi, Müslümanların Endülüs'teki Egemenlik Dönemi ve Endülüs'ün Yıkılış Dönemi olmak üzere üç bölümde incelenmiştir. Her eser, kimliği ve özeti verildikten sonra muhteva, zaman, mekan ve şahıs kadrosu açısından tahlil edilmiştir. Bu üç alt bölümün her birinin sonunda karşılaştırma başlığı altında, bölümdeki eserler birçok yönden mukayese edilerek eserlerin ortak noktaları ve farklılıkları ortaya koyulmuştur.
Mehmed Şükrü'nün Müntehabat-ı Mesnevİ'si,

Mevlana tarafından 13. yüzyılın ikinci yarısında yazılan Mesnevi, klasik İslam eserlerinin en önemlilerinden biridir. Mesnevi, asırlar boyunca büyük rağbet görmüş ve birçok kişiyi etkilemiştir. Mevlana Celaleddin Rumi'nin Mesnevi'si, Türk-İslam aleminde en çok şerh yapılan eserlerden birisidir. Bu eserlerden biri çalışmanın da konusu olan Es-Seyyid el-Hac Mehmed Şükrü İbn es-Seyyid Ahmed 'Ata'nın Müntehabat-ı Mesnevi adlı eseridir. Şarih, mesnevinin birinci cildinden seçilen 231 beytin şerhini yapmıştır. Bu çalışma giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde şerh hakkında bilgiler verildikten sonra Türk Edebiyatında yapılan Mesnevi şerhlerini listeledik. Birinci bölümde Seyyid Mehmed Şükrü'nün hayatı ve eserleri tanıtılıp incelediğimiz eser hakkında bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde eser dini ve tasavvufi açıdan muhteva incelemesi yapılmıştır. Üçüncü bölümde ise, eser günümüz alfabesine aktarılmıştır. Eserde dini, tasavvufi ve ahlaki konuların işlendiği; bilgilendirici ve eğitici bir yol takip edildiği görülür. Suret ve mana, arif ve feylesof, muhlis ve münafık, alem-i mülk ve alem-i melekut, ruh ve beden, vahdet ve kesret, aşk, insan-ı kamil, sabır, tevekkül, ilim gibi kavramların açıklaması yapılır.
Leyla Erbil'in romanlarında yapı ve izlek

Gerçekliğin yeniden sunumu olan roman, gerçekmiş gibi sunulan kişiler arasında geçen olayları anlatan, bize onların ruhsal durumlarını, yazgılarını, yaşadıkları serüvenleri tanıtan oldukça uzun, düzyazı biçiminde yazılmış bir imgelem ürünü olarak tanımlanır. Psikanalizci, varoluşçu, sosyalist yaklaşımlarla romanlarını kurgulayan Leyla Erbil'in felsefi, edebi, devrimci ve özgürlükçü yanları; Freud'un rüyaları, Joyce'un bilinç akışları, Nietzsche'nin hiçliği, Sartre'nin varoluşçuluğu, Beauvoir'in 'öteki' kimliği, Frieda'nın feminizmi, Nazım Hikmet'in sosyalist yanı, Marks'ın kapitalizme başkaldırışı, Çehov'un ve Tolstoy'un halkçı söylemleri Erbil'in edebi yönünü besleyen kaynaklar halinde anlatılarda varlık bulur. Bu tezde 1950'den bu yana edebiyat dünyasının içinde yer alan Leyla Erbil'in Tuhaf Bir Kadın (1971), Karanlığın Günü (1985), Mektup Aşkları (1988), Cüce (2001) ve Üç Başlı Ejderha (2005) adlı beş romanı yapısallcı çözümlemeyle tahlil etmek amaçlandı. Anlatıyı oluşturan yapı unsurlarının birbirleriyle olan ilişkilerinde kazandıkları anlamları ortaya konulup bu unsurların yapı-izlek ilişkisi bakımından değerlendirilmesi yapıldı. Leyla Erbil, edebiyatı avutucu bir insanlık eylemi değil, fonksiyonel bir imkan olarak görür. Tezin amaçlarından biri, Erbil'in romanlarına yüklediği söz konusu fonksiyonun izini sürmektir. Tezin Birinci Bölüm'ünde Türk anlatı edebiyatının önemli yazarlarından biri olan Leyla Erbil'in yaşamı- yazın yaşamı- yapıtları incelendi. İkinci Bölüm'de, Leyla Erbil'in roman türündeki 5 eseri yapı ve izlek bakımından tahlil edildi. Yazarın romanlarındaki yapı unsurlarının metin içinde kazandıkları değerler ve yapı-izlek ilişkisinin boyutları tahlil edilmeye çalışıldı. Yazarın bütün romanlarında yenilikçi tavrıyla yapı unsurlarına yüklediği anlam derinliğinin çözümlenmesi, temel sorunsal halinde yapı-izlek incelemesinde tezin merkezinde yer aldı.
Vasık divanı

Bu tez, 18. yüzyıl şairlerinden Vasık'ı ve divanını konu edinmektedir. Çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, tezkirelerden ve diğer tarihi kaynaklardan elde edilen bilgilerle şairin hayatı, şahsiyeti ve edebi kişiliği ortaya konulmuştur. İkinci bölümde, Vasık Divanı'nın şekil ve içerik Özelliklen incelenmiştir. Nazım şekillen, katiye ve redıt özelliklen ile dil ve anlatım açısından dikkati çeken hususiyetler işlenmiştir. Şamn şıırlennde işlediği konu başlikian, muhteva özelliklen olarak verilmiştir. Üçüncü bölümde, divanın İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi'nde bulunan tek nüshasının tavsıtı yapılmıştır. Esenn imla özelliklen hakkında bilgi venlmıştır. Aynca metm tespitinde göz önünde bulundurulan hususlara da yer venlmıştır. Daha sonra divan metni ortaya konmuştur. Çalışmamızda metindeki bütün kelımelenn çekımlenyle birlikte yer aldığı bir dizin ile son bulmaktadır. Vasık'in şıırlennde Arapça ve Farsça kelimeler tazlaca kullanılmıştır. Zaman zaman arkaik kelimelere, deyimlere ve ikilemelere başvurmuştur. Bazı şiirlerde gemicilik, güreş, hat gibi özel tenmler kullanılmıştır. Şıırlennde kendi hayatına ait bılgılenn yanında yaşadığı dönemin tanhıne ait bilgilere de rastlanmaktadır. Divanı oluşturan şıırlenn konu bakımından sıralanmış olduğu dikkati çekmektedir.
Osmanlı Türkçesi devri çok dilli sözlüklerinden Luġat-i Erba'a

Bu çalışma, Osmanlı Türkçesi devri çok dilli sözlüklerinden Lugat-i Erba'a'ya dairdir. Eser, Arapça-Farsça-Türkçe-Yunanca olarak tertip edilmiştir. Bu lugatten günümüze kadar bahseden birkaç çalışma vardır. Fakat bu esere ve muhtevasına dair müstakil bir çalışma mevcut değildir. Bu yüzden metnin muhtevasını anlamak adına ilk olarak sözlüğün çevriyazılı metni oluşturuldu. Daha sonra özellikle Girit Yunancası ifadeler için gerekli araştırmalar yapılıp buradaki Arap harfli Yunanca yazımlar en doğru şekilde tespit edilmeye çalışıldı. Bu okumalar gerçekleştirilirken bir yandan da gerekli arşiv araştırmaları yapılıp eserin müellifine dair bilgiler elde edildi. Bu araştırmaların sonucunda ise lugatin 18. asırda Girit'te eğitim amaçlı yazılmış çok dilli bir sözlük olduğu anlaşıldı. Özellikle Girit Yunancasına dair muhtelif eserlerin okunmasında araştırmacılara kolaylık sağlamak için tezin sonuna Girit Yunancası bir sözlükçe eklendi. Bu ifadeler verilirken de Yunanca kelimeler için kullanılan Arap harflerinin imlası üzerinde düşünülüp bunun anlaşılmasına dair bir inceleme ortaya konuldu. Ardından imla incelemesinin yanında Osmanlı Türkçesi etkisinde Girit Yunancasının bazı özelliklerine değinildi. Bunlara ek olarak Girit diyalektinin bazı özel ses hususiyetlerinin anlaşılması gayesiyle örnekler üzerinden bu özellikler anlatılmaya çalışıldı. Genel olarak sözlük tarihçesi verildikten sonra bu nevi kitaplara dikkat çekme amaçlı Osmanlı döneminde yazılmış Rumca/Yunanca ihtiva eden 38 adet manzum, mensur lugat ile dilbilgisi eserinin tanıtımı yapıldı. İmla incelemesi ve ses hususiyetlerinin verilmesi ile Girit Yunancası sözlükçenin teze eklenmesinde bu nevi eserleri çalışan araştırmacılara bir nebze kolaylık sağlama gayesi taşınmıştır.
Wilhelm Radloff'un 'Opit Slovarya Tyurkskih Nareçiy' adlı sözlüğündeki Altay lehçesine ait kelimelerin incelenmesi

Radloff, Opıt Slovarya Tyurkskih Nareçiy adlı sözlüğünü 1893- 1911 yılları arasında altışar yıl arayla dört cilt olarak yayımlamıştır. Bu sözlükte tarihi ve çağdaş pek çok Türk lehçesine ait yaklaşık 68 bin madde başı bulunmaktadır. Eserdeki tarihi lehçelere ait söz varlığı büyük oranda daha önce yayımlanan çalışmalardan alınmıştır. Çağdaş lehçelere ait kelimeler ise genellikle o dönemki konuşma dillerinden derlenmiştir. Özellikle o güne kadar pek bilinmeyen Türk lehçelerinin söz varlığının ilk defa bu eserde derlenmiş olması, eseri çok değerli kılmaktadır. OSTN'deki Altay lehçesine ait kelimelerin tamamına yakını bizzat Radloff tarafından derlenmiştir. Aynı zamanda söz konusu kelimeler sözlüğün temelini oluşturmuştur. Bu çalışmada, OSTN'deki Altay lehçesine ait kelimeler taranmış ve Altay Kiji, Teleüt, Tölös, Lebed, Kumandı ve Tubalara ait toplam 11286 madde başı tespit edilmiştir. Bu 11286 madde başı ve örnek cümleler Türkiye Türkçesine çevrilmiştir. Altay lehçesine ait kelimeler, Eski Türkçe ve Çağdaş Altay lehçesiyle karşılaştırılarak karşılaştırmalı sözlük hazırlanmıştır. Daha sonra OSTN'deki kelimelerle Eski Türkçe ve Çağdaş Altay lehçesi ağızları arasındaki ses değişiklikleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Aynı zamanda OSTN'deki Altay lehçesine ait kelimeler, eş zamanlı fonetik incelemeye tabi tutulup o dönemki Altay ağızları arasındaki farkların belirlenmesi hedeflenmiştir.
Kıssa-i Anter (3. Cilt / H.1147 / 1b-205a)

Arap edebiyatında cahiliyye dönemi şairlerinden olan Antere b. Şeddad, şairliğinin yanında bir köle olmasına rağmen kabilesini korumak adına gösterdiği kahramanlık ve cengaverlikle de tanınan önemli bir şahsiyettir. Antere b. Şeddad ın hayatı ve Kıssa-i Anter, Doğu dünyasında olduğu kadar Batı dünyasında da büyük bir ilgiyle karşılanmış ve bu doğrultuda birçok çalışma yapılmıştır. Kıssa-i Anter, sanata ve kültüre verdiği değerle tanınan Fatih Sultan Mehmed in de dikkatini çekmiş ve verdiği emir doğrultusunda 1447 de 3 cilt halinde Türkçeye tercüme edilmiştir. Mütercimi belli olmayan bu eser, Eski Anadolu Türkçesi ile kaleme alınmış ve Osmanlı toplumunda büyük ilgiyle okunmuştur. Çalışmamızın konusunu Kıssa-i Anter adlı eserin Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi nde H. 1147 arşiv numarası ile kayıtlı 3. cildinin 1 b-205a kısmının transkripsiyonlu metninin hazırlanması, söz konusu metnin incelenmesi, sözlüğünün hazırlanmasıyla birlikte Kıssa-i Anter ve esere konu olan Anter b. Şeddad hakkında bilgi vermek oluşturmaktadır. Çalışmamızın temel amacı ise eseri Latin asıllı Türk alfabesine çevirerek eserin okunurluğuna katkıda bulunmak ve eseri Türk kamuoyununa kazandırmaktır. Dört bölümden oluşan çalışmamızın birinci bölümünü Anter b. Şeddad ın hayatı, edebi kişiliği, Kıssa-i Anter ve tez konusu yapılan yazma nüsha hakkında bilgi vermek oluşturmaktadır. İkinci bölümde Kıssa-i Anter in içerik bakımından incelenmesi ve imla hususiyetlerine dair bilgiler yer almaktadır. Üçüncü bölümde Kıssa-i Anter in 3. cildinin 1 b-205a kısmının transkripsiyonlu metni bulunmaktadır. Dördüncü bölümünde ise çalışmamıza konu olan metne ait sözlük mevcuttur.
Sırrı Paşa'nın Galatat adlı eseriyle İbn-i Kemal'in Galatatü'l-Avam adlı eserinin tercümesinin anlamsal bakımdan karşılaştırılması

Çalışmanın amacı, aralarında yaklaşık üç yüzyıl bulunan iki eserde galat olarak kabul edilen ortak kelimelerin anlamları karşılaştırılarak zaman içinde meydana gelen anlam değişmelerini ve bunlara sebep olan anlam olaylarını ortaya koymaktır. Arapça bir eser olan Galatatü'l-Avam'ın Türkçeye tercümesi olan 'Terceme-i Galatatü'l-Avam' esas alınarak karşılaştırma yapılmıştır. Günümüzde hala kullanılan bazı kelimelerin de mevcut olduğu bu eserler, Kamus-ı Türki, Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lügat ve Türkçe Sözlük çerçevesinde açıklanmaya çalışılmıştır. Çalışmanın girişinde, galatın tanımı ve tarihçesi verilmiş, ilk bölümde anlambilim ve alt başlıkları olan anlam değişimleri ve buna sebep olan anlam olayları açıklanmış, ikinci bölümde incelenen eserlerin yazarları hakkında bilgiler verilmiş ve Osmanlı Türkçesi ile yazılmış olan eserlerin transkripsiyonu yapılmıştır. Üçüncü bölümde eserlerde geçen ortak kelimeler birinci bölümde verilen anlam değişmeleri ve anlam olayları bilgileri doğrultusunda Kamus-ı Türki, Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lügat ve Türkçe Sözlük kapsamında yorumlanmıştır. Tezin sonunda dizin, sonuç ve bibliyografya bulunmaktadır.
Haẕa Kitabü'l-'İlm-i Hal ve Haẕa Kitabü'l-Fütüvvet-nᾱme

Eski Oğuz Türkçesi döneminde birçok alanda eserler kaleme alınmıştır. Bunlar arasında ilmihallerin de konu edinildiği eserler azımsanmayacak kadar çoktur. Bu dönemdeİslamiyetin etkisiyle halk arasında her müminin bilmesi gerektiğine inanılan inanç ve ibadetlere dair gündelik bilgileri içeren ilmihal kitaplarına ihtiyaç duyulmuş ve bu konu ile ilgili eserler kaleme alınarak halkın dini beklentileri karşılanmaya çalışılmıştır. İslamdaki dini inançları temel alarak yazılan Haza Kitabü'lİlm-i al ve Ha aKitabü'l-Fütüvvet-name adlı eser, Şeyh Hacı İsmail tarafından 1730 tarihinde tamamlanmıştır. Söz konusu eserde, İslamiyetteki inanç ve ibadetler soru-cevap şeklindeverilerek dini konulara ait şüphelere çözüm getirilmeye çalışılmıştır. Dini konulara ait bilgiler, dönemin ihtiyaçları da göz önünde bulundurularak halkın anlayabileceği bir dilleaçıklanmıştır. Dini terminoloji bakımdan oldukça geniş söz varlığına sahip olan bu eserdekonuların ayrıntılı olarak verilmesi ise ilmihali, döneminin diğer ilmihallerinden ayrıcalıklı hale getirmiştir. Eser, Eski Türkçe sözcüklerin varlığını koruması ve Doğu Türkçesi dil özellikleri taşıması bakımından döneminin diğer ilmihallerinden içerik ve dil özellikleri bakımından ayrı bir yere ve kıymete sahiptir. Bu çalışmada giriş bölümünde eserin cilt, yazı tipi, varak sayısı gibi fiziki özelliklerinin yanı sıra eserin muhtevası, dil özellikleri ve müellifi hakkında bilgi verilecektir. Akabinde eserin metin neşri oluşturulup sözcük dizini yapılacaktır. Sonuç bölümünde ise eserin dil malzemesinden hareketle Türk ilmihal tarihi içerisindeki yeri ve önemi tespit edilecektir.
Sudİ'nin Hafız-ı Şirazİ Dİvanı şerhi (49b-75a varakları arası transkripsiyonlu metin-inceleme)

Hafız-ı Şirazi 14. yüzyılda Şiraz'da doğmuş, şiirlerinin gücü sayesinde İran edebiyatını aşıp Türk edebiyatında da tanınmış bir şairdir. Tek eseri olan Divan'ı ile hem İran hem de Dünya edebiyatında ün kazanmıştır. Bugün Türk edebiyatında da karşılığını bulmuş, Divan'ı Türkçe'ye çevrilmiş ve pek çok şarih tarafından şerhi yapılmıştır. Bu şerhlerden birisi de çalışmamıza konu olan Bosnalı Sudi'ninkidir. Bu çalışmada Sudi'nin 'Şerh-i Divan-ı Hafız' isimli eserinin '49b-75a varakları' arasının trankripsiyonlu bir şekilde Latin alfabesine aktarımı yapılmıştır. Çalışma giriş, iki bölüm, sonuç, kaynakça, dizin ve sözlük bölümlerinden oluşmaktadır. Giriş bölümünde şerhin tanımı yapılmış, Osmanlı dönemindeki şerh geleneği hakkında bilgi verilmiş, Hafız-ı Şirazi ve Sudi'nin hayatı, eserleri ve edebi şahsiyeti tanıtılmıştır. Birinci bölümde Latin harflerine aktarımı yapılan kısımlarda geçen gramer terimleri, edebi sanatlar, kişi, mekan, kitap ve peygamber isimleri hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde ise asıl amaç olan '49b-75a varakları arası' metin transkripsiyonlu olarak Latin harflerine aktarılmıştır. Çalışma; sonuç, kaynakça, dizin ve sözlük bölümleriyle tamamlanmıştır.
İkinci yeni şiirinde toplumsal meseleler

Cemal Süreya, Edip Cansever ve Turgut Uyar, İkinci Yeni olarak adlandırılan şiir akı-mının öncü ve yetkin isimlerindendir. Bu şairler şiirlerinde derin bir hayal ve duygu dünyasına yer verirken aynı zamanda toplumsal meselelere de sessiz kalmamış bir yönüyle şiir anlayışları ekseninde bu meseleleri ifade etmişlerdir. Bu şairlerin, ele aldıkları konular in-celenirken temel prensibimiz, toplumsal meselelerin siyasi ve fikri olarak tarihsel çerçevede ve tarih determinizmi altında şiirlere nasıl ve ne şekilde yansıdığını ortaya çıkarmak olmuş-tur. Toplumsal meseleler hakkında çalışma yaparken, örnek alınan şairlerin dünyaya ve olaylara bakış açıları ortaya konmak istenmiştir. Toplumsal, siyasal, ekonomik, insani ve evrensel meselelerin şiirde ne şekilde yer aldığı eleştirel bir gözle irdelenerek şairlerin bi-linçaltında yer alan sorunlar farklı bir bakış açısıyla sunulmaya çalışılmıştır Böylece Cemal Süreya'nın, Edip Cansever'in ve Turgut Uyar'ın şiirleri anlamsal derinliklerden ve disiplinler arası ilişkilerden faydalanılarak farklı bir bakış açısıyla incelenmiş ve çözümlenmiştir.