turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Hamamcızade Hafız-ı Mar'aşİ Velayetname

Velayetnameler tarikat büyüklerinin hayat ve menkıbelerini konu alan eserlerdir. İslamiyet'in kabulünden sonra tasavvuf anlayışının başladığı ilk yüzyıldan itibaren evliya menkıbeleri oluşmaya başlamıştır. Bu eserlerden meşhur olanları; Menakıb-ı İmam-ı A'zam, Lokman Parende, Menakıb-ı Mevlana, Hacı Bektaş Veli, Velayetname-i Hacim Sultan, Menakıb-ı Sipehsalar, Menakıbü'l-Arifin, Abdal Musa, Kaygusuz Abdal, Sultan Şücae'ddin, Otman Baba vb. velayetnameleridir. Bu velayetnameler içerisinde en maruflarından birisi Hacı Bektaş Veli Velayetnamesi'dir. Hacı Bektaş Veli Velayetnamesi'nin Hacı Bektaş Veli'nin vefatından sonra bir Bektaşi dervişi tarafından yazıldığı tahmin edilmektedir. Velayetname, Hacı Bektaş Veli ve Bektaşilik hakkında hiç şüphesiz en kıymetli kaynaktır. Tarihi seyir içinde her Bektaşi tekkesinde bir nüshası bulunan Hacı Bektaş Veli Velayetnamesi XIX. yüzyıl Maraşlı divan şairi Hamamcızade Hafız-ı Mar'aşi tarafından da yazılmıştır. Hafız-ı Mar'aşi'nin Velayetname adlı eseri çoğunlukla mensur yer yer de manzum kısımlardan müteşekkildir. Eser Kahramanmaraş'ta bulunan Hafız Ali Efendi İlmi Eserler Kütüphanesi 264b numarada kayıtlıdır. Bu çalışmamızda Hacı Bektaş Veli ve Bektaşilik bağlamında Hafız-ı Mar'aşi'nin Velayetname adlı eseri şekil ve muhteva özellikleri bakımından tanıtılmaktadır.
Osmanlı Devleti'nin kuruluş devrini konu edinen romanlarda mekan unsuru

Tanzimat Döneminde Türk okuruyla tanışan tarihi roman, başta Tanzimat Dönemi olmak üzere her dönemde okuyucu bulmuştur. Yaklaşık yüz elli yıllık bir geçmişşe sahip olan bu roman türü, çeşitli araştırmalara da konu edinilmiştir. Osmanlı Devleti'nin Kuruluş Devrini konu edinen romanlarla ilgili 'mekan' başlığı altında müstakil bir çalışmanın yapılması düşüncesi tezin çıkış noktasını oluşturmaktadır. Cumhuriyet Döneminde yazılan Osmanlı Devleti'nin Yıldırım Bayezid dönemine kadarki kuruluşunu konu edinen on beş romandaki mekan unsurlarının değerlendirildiği çalışma iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde temel bazı kavramlar açıklanmıştır. Bunlar: tarihi roman kavramı, tarihi romanın türleri, tarihi romanın dünya ve Türk edebiyatında ortaya çıkışı, tarih ve roman ilişkisi, tarihi romanın işlevi, tarihi romanın özellikleri, Osmanlının Kuruluş Devri ve hükümdarları, mekanın kullanımı, mekanın sınıflandırılması, mekanın tasviri, mekanın simgesel değeri ve romanda mekanın işlevleri şeklindedir. İkinci bölümde ise çalışmaya konu edinilen on beş romandaki mekanlar tasnif edilerek incelenmiştir. Bu incelemede öncelikle her romanla ilgili çeşitli bilgiler verilmiştir. Daha sonra romanlar ana hatlarıyla özetlenmiş ve dikkat çeken, olaylar üzerinde etkili olan mekanlar ele alınarak incelenmiştir. Ön plana çıkmayan ya da sadece isim olarak geçen mekanlar ise bir paragraf halinde ortaya konmuştur. Son olarak da her romanla ilgili o romanın sonunda, incelenen mekanlara dair çeşitli değerlendirmeler yapılmıştır.
Çeşitli konulardaki Kırgızca koşuklar: Çeviri-metin-Türkiye Türkçesine aktarım-dil incelemesi-sözlük

İnsanlık tarihinde ölenin ardından duygularını şiirsel biçimde yansıtma her uygarlıkta mevcudiyetini göstermiş ve Türklerde de ölenlerin ve gelin gidenlerin arkasından bu koşok adı verilen şiir söylenegelmiştir. Kırgız Türklerinde koşok Türkiye Türkçesinde de mevcut olan ağıtlardır. Çalışmamıza kaynaklık eden eser Sonor Egemberdiyeva tarafından 'Koşoktor' adı altında Bişkek'te 1998 yılında basılmıştır. Tezimizde Girişte koşok/ağıt terimleri ve bunların söz varlığını ortaya koymaya çalışıldı; Ses Bilgisi bölümünde, Kırgızca'nın ağız tasnifi denemeleri ve Koşokların ses özellikleri ile ses olayları üzerinde duruldu. Metnin Latin kökenli alfabeye aktarımı yapılarak Metinlerden bir kısmı seçilerek Türkiye Türkçesine aktarıldı ve son bölüm olan Dizin'de Türkçe kelimelerin öncelikle Divanü Lügat-it-Türk'teki karşılığı, ödünçleme kelimelerin de hangi dillerden alındığını ve dönemsel olarak uğradığı değişiklikleri belirtilmeye çalışıldı. Arapça, Farsça, Rusça ve Moğolcadan gelmiş olan kelimelerin Kırgız Türkçesinde gösterdikleri ses değişmelerini ele aldık. Kırgızistan'da derlenen bu koşokların derlendiği illeri kaynak kitaptan yola çıkarak tespit etmeye çalıştık ve bunları kısaltmalarla dizinde verdik. Çalışmamızda çeşitli vesilelerle başka din, millet ve kültürlerle tanışıp etkileşim kurarak, onlardan alıntıladıkları kelime ve kavram belirtmeye çalıştık.
Köroğlu destanının karakalpak varyantı Awez'in evlenişi, Arap Rayhan, Qırmandäli, Bazergen kolları

Türk dünyasının ortak kültür hazinesi olan 'Köroğlu Destanı' 19. yüzyıldan itibaren, bilim dünyasının ilgisini çekmiş ve birçok araştırmaya kaynaklık etmiştir. Sözlü gelenekte dört asrı aşkın bir süredir anlatıla gelen 'Köroğlu Destanı'; bütün Türk dünyasının edebiyatında yer almasının yanı sıra, farklı etnik coğrafyalarda da araştırma konusu olmuştur. Doğu ve Batı varyantları olmak üzere ikiye ayrılan Köroğlu Destanı'nın 'Karakalpak Varyantı'ndan dört kol inceledik. Bu eser, ' Karakalpak Folkloru' adlı yirmi ciltten oluşan eserler dizisinin, on beşinci cildini oluşturmaktadır. Tezimiz genel olarak metin odaklı olmakla birlikte; giriş bölümünde Karakalpaklar ve Karakalpak-Köroğlu ilişkisi hakkında genel bilgiler verildi. Birinci bölümde, 'Awez'in Evlenişi, Arap Rayhan, Qırmandali, Bazergen' kollarının konusu ve olay örgüsü belirtildi. İkinci bölümde, incelediğimiz kolların motif yapısı, 'hayvanlarla ilgili motifler, alp motifi, kadın motifi, hile motifi, intikam motifi, formülistik sayılar, rüya motifi, büyü ve sihir motifi ve sosyal hayat unsurları' başlığı altında incelendi. Üçüncü bölümde metinlerin dil, şekil ve üslup özellikleri; dördüncü bölümde kişi kadrosu; beşinci bölümde ise yer, boy, kavim adları ayrıntılı bir şekilde irdelendi. Son bölümde metinler, Kiril alfabesinden, Latin alfabesine, oradan da günümüz Türkçesi'ne aktarıldı. Türkiye Türkçesi alfabesinden farklı olan dört ünsüz harf ve bir ünlü harf, orijinal haline sadık kalınarak gösterildi.
Nüzhet Efendi Cevahirü'l-hikem

Konusu, Nüzhet Efendi Cevahirü'l-hikem'dir. 18. yüzyılın ikinci dereceden şair ve yazarlarından olan Nüzhet Efendi, Cevahirü'l-hikem isimli Marzuban-name tercümesini süslü nesir üslubu ile kaleme almıştır. Tezin giriş bölümünde Nüzhet Efendi'nin hayatı, edebi kişiliği ve eserleri hakkında bilgi verilmiştir. Daha sonra klasik Türk edebiyatında mensur hikayeciliğe değinilmiş, Marzuban-name ve Türkçeye tercümeleri olan Destur-ı Şahi ve Düsturü'l-mülk Vezirü'l-melik adlı eserler tanıtılmıştır. Birinci bölümde, Cevahirü'l-hikem'in konusu ve nüshaları tanıtılarak eser kısaca özetlenmiş ve eserin tenkitli metni üzerinde dil ve üslup incelemesi yapılmıştır. İkinci bölümde eserin tenkitli metni verilmiştir. Çalışmada elde edilen sonuçlar sonuç başlığı altında ifade edilmiştir. Kaynakça bölümünde tez çalışması süresince yararlanılan kaynaklar verilmiştir. Tezin son bölümünde ise mütercim hattı olan Topkapı nüshasının tıpkıbasımı verilmiştir.
Baba Rahİm Meşreb Menakıb-namesi'nde geçen şiirlerin dinİ-tasavvufİ açıdan incelenmesi

Baba Rahim Meşreb, Çağatay Türkçesinin Klasik Sonrası Dönemi'nde yaşamış Melami Kalenderi bir şairdir. Dünyaya bakışı, sıra dışı yaşam tarzı ve farklı üslubuyla yaşadığı dönemdeki diğer şairlerden ayrılan Meşreb, özellikle Türkistan sahasında ünlü bir şahsiyettir. Şairin eserleri ve hafızalarda yer eden şiirleri göz önüne alındığında ise, sadece Türkistan'da değil; Türk İslam edebiyatının her coğrafyasında tanınması gerekmektedir. Anadolu sahasında Baba Rahim Meşreb'in eserleri ve şiirlerinin dil özellikleri üzerine yapılmış bazı çalışmalar bulunmaktadır. Ancak şiirlerin dini-tasavvufi açıdan değerlendirilmesi üzerine günümüze kadar herhangi bir çalışma yapılmamıştır. Bu tez, Baba Rahim Meşreb'in menakıb-namesi üzerine yapılmış farklı çalışmalardan tespit edilen şiirlerinin mukayeseli metninin oluşturulması ve dini-tasavvufi muhteva bakımından incelenmesini içermektedir. Ayrıca çalışma, Meşreb'in hayatı, edebi kişiliği, şiirlerinin şekil özellikleri ve şiirlerde tespit edilen edebi sanatlar gibi konular hakkında da bilgiler barındırması açısından önem arz etmektedir.
1928-1950 yılları arasında liselerde okutulan edebiyat kitapları ve edebiyat kitaplarında geçen divan edebiyatı metinlerinin incelenmesi

Bu tezde, Osmanlının yıkılışı ve yeni bir devletin doğuşu sonucunda 1928- 1950 yılları arasında yürütülen eğitim faaliyetleri içerisinde yer alan Edebiyat kitapları ve bu kitaplarda geçen divan edebiyatı ile ilgili metinler incelenmiştir. Yirmi sekiz ders kitabı incelenmiştir. Bu inceleme sonucunda, Türk Dili ve Edebiyatı Müfredatı Programı çerçevesinde yayımlanan lise edebiyat ders kitaplarındaki divan edebiyatı metinleri, yazar ve dönem bilgilerini bularak buradan hareketle kitapların eğitimdeki kullanılış biçimlerini ve ders kitaplarındaki divan edebiyatı metinlerinin hangi konulara göre seçildiğinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Bu incelemelerin son kısmında kitaplardaki metinlerin hangi türlere göre seçildiği incelenerek sınıflandırılmış ve örneklemeler yapılmıştır.
Er-Samır Destanı

Bu tezde ilk olarak Altay-Türk Destancılık geleneği ele alınmış; destancı olmanın şartları ve destancının yetişmesi, geleneğin bugünkü durumu ve Altay-Türk destanlarının teşekkülü ve tasnifiyle ilgili çalışmalar incelenmiştir. Bu bölüm hazırlanırken, görebildiğimiz Altay-Türk destanlarından konuyla ilgili örnekler Türkiye Türkçesindeki karşılıklarıyla birlikte verilmiştir. Daha sonra Er-Samır Destanının anlatıcısı Nikoloy Ulagaşeviç Ulagaşev'in hayatı, sanatı ve edebi şahsiyeti üzerinde durulmuştur. Er-Samır destanın dil. üslup, şekil özellikleri ve ihtiva ettiği motifler incelenmek suretiyle destan değerlendirilmeye çalışılmıştır. Bu çalışma yapılırken yeri geldikçe, Altay-Türk Destancılık geleneği ile Türkiye'deki Aşık Tarzı Şiir geleneği arasındaki müşterekliklere ait bilgiler de verilmeye çalışılmıştır. Yapılan inceleme neticesinde Altay-Türk destanlarının Türk kültürüne ait önemli motifler taşıdığı görülmüştür.
Bayburt Demirözü ilçesi ağzı: Cümle yapısı

Çalışmamızda Demirözü ilçesinin merkez ve köylerinden yapılan derlemeler sonucunda genel ağız özellikleri ve cümle yapısı tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmamız 'Giriş', 'İnceleme', 'Sonuç', 'Metinler', 'Sözlük' ve 'Kaynakça' kısımlarından oluşmaktadır. 'Giriş' kısmında Bayburt ve Demirözü ilçesinin tarihi, coğrafi, etnik, sosyal ve kültürel durumu incelenmiştir. İnceleme kısmı dört bölüme ayrılmaktadır: I. bölümde -Ses Bilgisi- bölgenin ses varlığı ortaya konmaya çalışılmış ve ses olayları incelenmiş; II. bölümde -Şekil Bilgisi- eklerin yapısı ve kelime türleri; III. bölümde -Kelime Grupları- kelime gruplarının bölgede kullanılış biçimleri; IV. bölümde - Cümle Bilgisi- cümlelerin genel özellikleri üzerinde inceleme yapılmıştır. 'Sonuç' kısmında bölge ağzında görülen önemli ses bilgisi, şekil bilgisi, kelime grupları ve cümle bilgisine dair özellikler maddeler halinde sıralanmıştır. 'Metin' kısmında bölgeden derlenen konuşmalar uygun transkripsiyon işaretleri kullanılarak yazıya aktarılmış ve 'Sözlük' kısmında derlediğimiz metne dayalı olarak bölgenin söz varlığını ortaya koymak amacı ile kelime türlerini belirten bir sözlük hazırlanmıştır. 'Kaynakça' kısmında ise tez için yararlanılan eserlerin künyeleri verilmiştir.
Malatyalı Aşık Mürteza Aksüt

Yüzyıllar öncesine dayanan, köklü bir geçmişşe sahip olan Türkler çeşitli coğrafyalarda hüküm sürmüş ve gittikleri yerlere hem kültürlerini götürmüş hem de o kültürleri bünyesinde eriterek bir kültür mozaiği oluşturmuşlardır. Türklerin farklı etnik topluluklarla kaynaşması edebiyatlarına da yansımış çok zengin bir sözlü edebiyat geleneği meydana getirmişlerdir. Bu sözlü geleneğin önemli taşıyıcılarından olan Ozan- Baksılar kopuzları eşliğinde diyar diyar dolaşarak şiirlerini dile getirmiş toplumun sesi olmuşlardır. Daha sonraki yüzyıllarda tarikatların etkisiyle dini-tasavvufi bir mahiyete bürünen bu gelenek 15. yy'dan sonra aşık edebiyatı adı altında varlığını sürdürmüştür. Aşıkların kaynaklık ettiği bir oluşum olan aşık edebiyatı günümüze kadar pek çok değişiklik geçirmiştir. Gerek icra zamanları ve ortamları gerek yetişme tarzları gerekse geleneğin bazı uygulamalarının farklı bir çizgide ilerlediği aşıklık geleneği 16. yy'da kendini göstermeye başlamış geleneğe damgasını vuran birçok aşık yetiştirmiştir. İhtişamlı zamanlarından sonra biraz düşüş yaşayan aşıklık geleneği çağın şartları doğrultusunda kendini yenileme gayreti içerisinde yoluna devam etmektedir. Kültürümüzün önemli bir parçası olan bu gelenek Anadolu'nun belli başlı yerlerinde düzenlenen çeşitli etkinlik ve şölenlerle canlılığını korumaktadır. Aşık edebiyatına çok sayıda usta aşık kazandırmış olan Malatya, geleneğin önemli duraklarından birisidir. Geçmişten günümüze geleneği yaşatma adına uğraş veren Malatyalı aşıklardan Mürteza Aksüt de kendi kültürüyle yoğurduğu sanatını en iyi icra edenlerden biridir. Bu çalışmamızda aşıklık geleneğinin Malatya'da yaşayan temsilcilerinden Mürteza Aksüt'ün hayatını, sanatını, aşıklık geleneği içerisindeki yerini, sanatının hayatındaki yansımalarını, farklı yönlerini değerlendirmeye çalıştık. Tarihi zemin içerisinde aşıklık geleneğinin geçirmiş olduğu değişimi ve Malatya'daki aşıklık geleneğini giriş bölümünde verdikten sonra, Mürteza Aksüt'ün hayatına dair bilgiler verip sonrasında sanatı ve şiirlerine yer vererek aşıklık geleneğindeki yerini belirlemeye çalıştık. İrticalen şiir söyleme yeteneğine sahip Mürteza Aksüt badeli aşıklardan olup sazı ustaca çalan, geleneğin pek çok özelliğini bünyesinde barındıran, usta aşıkların yolundan giden, önemli bir değerdir. Şiirlerinde işlediği konularla topluma seslenen, insanlığı bir gözle gören dünya görüşünü şiirlerine yansıtan aşığımız yalın bir dil kullanarak her kesimden insana hitap etmektedir. Bu çalışmada aşık Mürteza Aksüt'ün 112 şiirini şekil ve içerik bakımından detaylı olarak inceleyerek kullanmış olduğu sanatları, deyim ve veciz sözleri, ifade özelliklerini, işlediği konuları örneklerle açıklamaya ve gelenek içindeki yerini belirlemeye çalıştık.
Bir hikaye olarak Emin Nihat Bey'in Müsameretnamesi üzerine bir inceleme

Müsameretname geleneksel Türk hikayesinin sonlandığı ve modern Türk hikayesininbaşladığı bir noktada yer alır. Türk edebiyatının geleneksel anlatı unsurlarını ve Batı edebiyatından alınan modern unsurları bünyesinde barındırır. Bu özellikler onun Türk edebiyatındaki önemini belirlemektedir. Bu özellikleriyle öne çıkan Müsameretna-me'yi incelemek modern Türk hikayesinin başlangıç devresini aydınlatmak açısından önemli olacaktır. Müsameretname'nin hikaye olarak incelendiği bu çalışmada hem eserin bir bütün halinde ele alınması hem de ilk dönem eserlerine farklı bir bakış açısı getirmek amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda tezde farklı kaynaklardan yararlanılarak oluşturulan metot Müsameretname'nin geleneksel ve modern yönlerini ortaya koymaya da fırsat vermiştir.
Güray Süngü ve öykücülüğü üzerine bir inceleme

Güray Süngü, çağdaş Türk öyküsünün önemli isimlerinden biridir. Yazar genç yaşına rağmen öykü ve roman türlerinde birçok eser vermiştir. Bu çalışmada Güray Süngü'nün dört öykü kitabında yer alan öyküleri incelenmiş ve bu incelemelerden hareketle yazarın öykücülüğü üzerine tespitler yapılmıştır. Kendine has bir üsluba sahip olan Güray Süngü'nün öykülerinin odağında, modern ve postmodern çağın bireylerinin içine düştüğü yabancılaşma, yalnızlık duygusu ve buna bağlı olarak gelişen ölüm, intihar, korku, aşk gibi konular yer alır. Yazar, öykülerinin hemen hepsinde açık bir şekilde modern ve postmodern çağın aksaklıklarını eleştirir. Güray Süngü postmodern anlatının imkanlarından oldukça fazla faydalanan bir yazardır. Bu anlamda odaklandığı konuları; üstkurmaca, metinlerarasılık ve ironi gibi yöntemlerden faydalanarak daha dikkat çekici ve katmanlı bir hale getirmiştir. Öykülerinin atmosferini kişileriyle, kurgusuyla, temasıyla, anlatım teknikleriyle bir bütün olarak düşündüğü görülen Güray Süngü, bu güçlü edebi tarzıyla edebiyatımızın son dönem öykücülüğünde önemli isimlerinden biri haline gelmiştir. İki bölümden oluşan çalışmamızın ilk bölümünde yazarın hayatı, edebi kişiliği, öykücülüğü ve eserleri hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde ise yazarın Deli Gömleği, Hiçbir Şey Anlatmayan Hikayelerin İkincisi, Köşe Başında Suret Bulan Tek Kişilik Aşk ve Vicdan Sızlar adlı öykü kitaplarında yer alan öyküler, biçim ve içerik yönünden etraflıca incelenmiştir. Sonuç kısmında ise yapılan incelemeden hareketle elde edilen bulgular değerlendirilmiştir.
İsmail Bilgin'in Büyük Türk Bilginleri dizisinin çocuk edebiyatının temel ilkeleri açısından incelenmesi

Bu çalışmada İsmail Bilgin'in Büyük Türk Bilginleri serisinde yer alan 10 çocuk kitabı, çocuk edebiyatının temel ilkeleri açısından incelenmiştir. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya konu olan kitaplar belge inceleme yöntemine göre çözümlenmiştir. Seride yer alan kitapların dış yapı ve iç yapı özellikleri ayrı ayrı ele alınmıştır. Kitaplar dış yapı özelliklerinden, tasarım ve resim özellikleri, iç yapı özelliklerinden; konu-kurgu, izlek tema, iletiler, kahramanlar, dil ve anlatım ile çocuk kitaplarında uyulması gereken temel eğitim ilkeleri açısından incelenmiştir. Çözümlemeler çerçevesinde İsmail Bilgin'in Büyük Türk Bilginleri serisinde yer alan çocuk kitapları, çocuk edebiyatının temel ilkelerine göre değerlendirilmiştir.
Ceyhun Atuf Kansu hayatı, eserleri ve şiirlerinin tema bakımından incelenmesi

1998, SAYFA :38 1+6 Jüri: Yrd. Doç. Dr. Osman GÜNDÜZ Ceyhun Atuf Kansu (1919-1978), Türk Edebiyatı'nda şiir ve denemeleriyle tanınmış bir sanatçıdır. Roman ve tiyatro sahasında eser vermeyen, yaşadığı yıllarda hiçbir edebi topluluğun içerisinde bulunmayan sanatçı; önceleri şiirle, altmışlı yıllardan itibaren ise denemeleriyle isminden söz ettirmeye başlar. 1941'de yayınladığı 'Bir Çocuk Bahçesinde' adlı kitabıyla şiir sahasında kendini göstermeye başlayan, sonraki yıllarda ise Türk Edebiyatı'nda haklı bir yer edinen Ceyhun Atuf Kansu, çocuklar şairi olarak kabul edilir. Zira onun bütün çalışmaları çocuk ve sevgi üzerinedir. Ceyhun Atuf bozkır- Anadolu'ya sevdalıdır. Ancak o, kentte oturup köyü yazmamıştır. Çok sevdiği ülkesine, Anadolu'ya ait her çeşit hayat tezahürü onun şiirlerinde en yalın haliyle yer alır. Mekan Anadolu, hedef dünyadır. Yunustan, Hacı Bayram-ı Veli ve Hacı Bektaştan kaynaklanan hoşgörü, onda dünyayı kucaklamaya yetecek boyuttadır. Ceyhun Atuf, Atatürkçü bir çizgide, Atatürk'ü gerçekten anlamanın vermiş olduğu güçle hareket eder. Deneme ve şiirlerinde bu doğrultuda mesajlar verir. Özellikle şiirlerinde Atatürkçülüğün halkçılıkla bütünleşmesinden kaynaklanan ve hedefi insan olan sevgi, esas unsurdur. Bu güçle lise yıllarında başlayan sanatkarlığı, hayatının son anlarına kadar devam eder.
Dede Korkut hikayeleri ile Beowulf destanında yer alan toplumsal hayata ait motiflerin karşılaştırılması

Destan, bir kişinin, sanatkarın değil, bir milletin müşterek dehasının mahsulüdür. Türk Edebiyatının kadim örneklerinden Dede Korkut Kitabı ile İngiliz Edebiyatının ilk destanı olan Beowulf, sözlü edebiyat geçmişşleri boyunca yaşayan toplumu yansıtarak yazıya geçirildikleri için, toplumsal hayatların dönemsel özelliklerini net ve açık şekilde gözler önüne sermektedirler. Dede Korkut Hikayeleri ile Beowulf Destanında yer alan toplumsal hayata ait motifler Stith Thompson'ın The Motif-Index of Folk Literature adlı eserinin cemiyet maddesi esas alınarak sınıflandırılmış ve karşılaştırılmıştır. Mekansal yakınlığı bulunmayan, iki farklı coğrafyada dönemlerinin yaşayış biçimlerini yansıtan Oğuzlar ve Danimarkalılar arasında kesişen ve ayrışan toplumsal özellikler saptanmıştır. Beowulf'a ait Türkçe metin bulunmadığından, Dr. Breeden varyantı Türkçeye çevrilerek çalışmaya eklenmiştir.
Translation and the authorial image: Reception of Latife Tekin's literary works within the source and the target culture

Bu tez, Bu çalışma, Latife Tekin'in edebi eserlerinin kaynak ve erek kültürlerde neSilinmiş: şekilde alımlandığına ve bu kültürlerde Latife Tekin için oluşturulan yazarSilinmiş: imajınıimgesine odaklanarak, çevirinin de dahil olduğu yeniden-yazma Silinmiş: incelemektedir. Silinmiş: Bu çalışma, ç ve yeniden-yazan kavramlarının alımlama ve imge Silinmiş: imajSilinmiş: arakoluşturma süreçlerinde oynadığı rolü araştırır ve Latife Tekin'in eserlerininalımlanmasında kaynak ve erek kültürler arasında karşılıklı bir etkileşimSilinmiş: maktadır. olduğunu ortaya koyar. Silinmiş: Bu çalışma, sSırasıyla Latife Tekin'in eserlerinin kaynak kültür ve erek kültürSilinmiş: nıalımlanması tartışılır ve bu iki kültürde oluşan alımlama arasındaki Silinmiş:Silinmiş: ıfarklılıklar ve benzerlikler karşılaştırmalı olarak sunulur. Özetle bu tez, Silinmiş: iSilinmiş: aryeniden-yazma kavramının Latife Tekin'in eserlerinin kaynakSilinmiş: ave erek kültürdeki alımlanmasını ne şekilde etkilediğini ve Tekin'in yazar Silinmiş: etki ettiğiniSilinmiş: imajınınimgesinin ne şekilde oluşturulduğunu incelemeyi amaçlar. Silinmiş: oluşturulupdönüştürüldüğünüSilinmiş: maktadır. v
1908-1923 arası Türk hikayesinde gündelik hayat

Meşrutiyet Dönemi önemli siyasi, sosyal ve ekonomik anlamda toplumda büyük hadise ve değişimlerin meydana geldiği ve ciddi kırılmaların yaşandığı sancılı bir süreçtir. 1908- 1923 yılları arasında yaşanan savaşlar, siyasi gelişmeler ve ekonomik krizler, birçok yeniliğin/değişimin ve dönüşümün gerçekleşmesine sebebiyet verir. Bu durum da gündelik hayatın ve gündelik hayatın geleneksel kodlarının yeniden düzenlenmesini ve yaşanan önemli olaylara bağlı olarak yeniden şekillenmesini sağlar. Bu çalışmanın amacı, 1908- 1923 yılları arasında toplumda bir kırılma niteliğinde olan siyasi, sosyal ve ekonomik gelişmelerin bu yıllarda kaleme alınan hikayelere nasıl yansıdığını ve toplumda yaşanan değişim ve yenilik seyrinin hikayelerin kurgusunda devrin yazarları tarafından nasıl ele alındığını tespit etmektir. Tez çalışması üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde gündelik hayatın önemli bir malzemesi olan giyim kuşam, hikayelerden elde edilen verilerle kadın giyim kuşamı ve erkek giyim kuşamı olarak ele alınmış, ayrıca kadın ve erkek giyim kuşamı İstanbul merkezli hikayelerde ve Anadolu'da geçen hikayelerde ayrı ayrı incelenmiş ve yeniliğin/modanın/Batılılığın çok ciddi sirayet ettiği giyim kuşam malzemesinin kadın ve erkekte nasıl farklı özellikte olduğu ve İstanbul ve Anadolu'da nasıl değişiklik gösterdiği ortaya konulup bu farklılığa sebebiyet veren nedenler sorgulanıp değerlendirilmiştir. Tezin ikinci bölümünde gündelik hayatın etkisi altında değişip şekillenen mekan unsuru yine İstanbul ve Anadolu bağlamında ele alınmış ve hikayelerin geçtiği yerlerin özelliklerinin ve hikayede işlenen olayların İstanbul'da ve Anadolu'da farklı nitelikler taşıdığı ve çok ciddi ayrımların olduğu belirlenmiştir. Tezin üçüncü bölümünde ise toplumun kültürel özelliklerini ve yaşam standartlarını doğrudan yansıtan yeme-içme pratiklerinin İstanbul ve Anadolu olmak üzere iki ayrı mekandaki yansımaları açımlanmış ve Batılılaşma ile yaşanan değişimlerin yeme-içme pratiklerine ne şekilde sirayet ettiği ve hikayelerdeki yeme-içme özelliklerinin Türk mutfağını ne ölçüde yansıttığı saptanmaya çalışılmıştır