turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Bütünleşik kıyı alanları yönetiminin göl kıyılarında uygulanabilirliği: Eğirdir Gölü örneği

Dünya üzerindeki tüm kaynaklar insanoğlunun talepleri ve kullanımı türünden doğrultusunda azalmaya devam etmektedir. Gelinen son noktada, değişen dünya ve artan nüfusun etkisiyle kaynakların kullanımı büyük bir hızla tükenmeyi sürdürmektedir. Bu kaynakların içinde insanoğlunun yaşamını devam ettirebilmesi için en önemli değerlerden biri de 'su' dur. Küreselleşen dünya üzerinde doğal döngüdeki değişimler ve bilinçsiz kaynak kullanımları ciddi anlamda su kaynaklarının azalmasına neden olmaktadır. Bu sebepten dolayı suyla doğrudan ilişkili kıyı alanlarına gereken önemin verilerek, diğer mekanlardan ayrı bir şekilde ele alınması bir zorunluluk olarak ortaya çıkmaktadır. Günümüze kadar kıyı alanları için üretilen stratejiler istenilen sonuca ulaşmada yeterli olmamış, bu durumda artan baskılar ile beraber kıyılardaki bozulmaları da artırmıştır. Türkiye'de suyla ilgili olarak kıyıların kullanımında kıyı alanlarının yönetimi için uygulanan araçlardaki eksikler sürecin iyi yönetilememesine yol açmaktadır. Suyun ve çevresindeki ekosistemin, yerleşmelerin, doğal değerlerin vb. planlı ve doğru şekilde yönetilebilmesi için Bütünleşik Kıyı Alanları Yönetimi üzerinden kıyı alanlarının durumu ele alınmalıdır. BKAY yaklaşımı bütünleşmenin her alanda sağlandığı, proaktif çözümlerle sonuca ulaştıran ve kendini tekrar edebilen bir döngüdür. Bu yaklaşımın önemli bir kaynak olan göl kıyı alanlarında uygulanması hem su kaynaklarının korunmasını hem de çevresindeki doğal değerlerin etkin bir şekilde kullanılmasını sağlayacaktır.
Zeytinburnu'nda kentsel ayrışma

Kentsel dönüşüm adı altında yapılan kapalı sitelerin meydana getirdiği sosyal ve mekansal ayrışmanın Zeytinburnu örneği üzerinden kentsel ayrışmanın incelendiği bu tez, Giriş ve 3 ana bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde tezin amaç kapsam ve yöntemi belirtilmiştir. İkinci bölümde kentsel dönüşüm kavramı tarihsel gelişimi ve ülkemizde kentsel dönüşümün yasal süreci anlatılmıştır. Üçüncü bölümde Kentsel ayrışma kavramı ve tehdit unsurları olan: Soylulaştırma, sosyal dışlanma, yerinden edilme süreçleri toplumsal ve mekansal ayrışma kavramlarından bahsedilmiştir. Dördüncü bölümde ise Zeytinburnu ilçesi tarihsel gelişimi pilot bölge seçilme süreci ve kentsel dönüşüm kapsamında yapılan uygulamaların tezin ilk bölümlerinde bahsedilen toplumsal ve mekansal ayrışma perspektifinden incelenerek sonuç ve değerlendirme ile çalışma tamamlanmıştır.
Spatial organization of service activities in Ankara

Son yıllarda hizmet faaliyetlerinin mekansal örgütlenmesi kent planlama literatüründe önemli bir yer edinmeye baslamıstır. Bunun temel nedenleri, kompleks ve baglambagımlıbu örgütlenmelerin anlasılmasındaki zorluklar ve müdahale asamasında ortaya çıkan güçlüklerdir. Bu çalısma, Ankara örneginde hizmet faaliyetlerinin mekansal organizasyonunu yeniden tanımlamayı ve bu sayede hizmet alanlarına yönelik yeni planlama müdahale biçimleri gelistirmeye olanak saglayan bir bilgi temeli olusturmayı amaçlamaktadır. Mevcut kuramsal çerçevelerin teorik olarak yetersiz olduğudüsünüldügünden, ilk olarak, hizmet faaliyetlerinin mekansal organizasyonunu incelemek için gerekli olan kavramlar ve kavram alanı belirlenmistir. Bu kavramlar, yogunlasma ve dagılmanın mekansal örüntüleri ile mekansal biraradalıklarıdır. Daha sonra, bu kavramların nasıl bir analitik çerçeve ile incelenebilecegi ortaya koyulmus ve betimleyici matematiksel tekniklerin, göstergelerin ve metodolojik prosedürleriniliskisel bir yaklasım içerisinde kullanılmasının avantajları belirtilmistir. Görgülçalısmada, Ankara kentindeki hizmet faaliyetlerinin mekansal organizasyonu, temel olarak, hizmetlerin dagılma ve yogunlasma örüntüleri ile mekansal biraradalıklarıüzerinden tanımlamıstır. Bu tanım, Ankara kentinin tekil bir merkez yapısına sahipolduğunu, ancak hizmet faaliyetleri açısından farklılasmıs alt-bölgelerinin bulundugunugöstermistir. Ayrıca, bu yeniden tanımdan hareketle, hizmet faaliyetlerinin mekansal organizasyonuna yönelik kent planlama müdahale biçimlerinin ve düzenlemelerinin nasıl kurgulanması gerektigi üzerinde durulmustur. Son bölüm, çalısmanın metodolojik ve içeriksel katkılarının yanı sıra, tezden hareketle yapılması olası çalısmalar gündeme getirmektedir.
İstanbul'da bekar kadın olarak yaşamak: Kentin güvensiz halleri

Bu çalışma ile İstanbul'da farklı sınıfsal ve kültürel özelliklere sahip toplumsal grupların yaşadığı yerlerde, bekar kadınların farklı şekillerde yaşadıkları güvenlik endişesini, bunlarla baş etme yöntemlerinin gündelik hayatlarında nasıl gerçekleştiğini, mekanın bu endişe ve baş etme halinde nasıl rol oynadığını görünür kılmak amaçlanmaktadır. Toplumsal cinsiyet ilişkileri ve mekan, karşılıklı ve sürekli olarak birbirlerini inşa eden, çeşitlenip, farklılaşan, kent çalışmalarında birbirinden bağımsız ele alınması mümkün olmayan toplumsal süreçlerdir. Coğrafya alanındaki feministler tarafından yapılan en erken gözlemlerden biri toplumsal cinsiyet ilişkilerinin mekan üzerinden nasıl çeşitlendiği, başkalaştığıdır. Bu çalışmada, kadınların anlatımlarından yola çıkarak belirlenen üç temada farklı yönleriyle güvenlik konusu tartışılmıştır. Araştırma İstanbul'un üç farklı ilçesinde, yapılan derinlemesine görüşmelerle gerçekleştirilmiştir. Kadınların kentteki görünürlüklerini, hareket imkanlarını ve bu alanda yaşadıkları eşitsizlikleri irdeleyen feminist coğrafyacıların kuramsal yaklaşımlarından yararlanılmıştır. Bekar kadınların güvenliksiz hallerinin devletin sosyal politikalarındaki görünmezlikleri ile nasıl arttığını, bu durumla baş etme aracı olarak aile, akraba, arkadaş ilişkilerini mekansal yakınlık kurarak sosyal destek aracıymışçasına devreye soktukları irdelenmiştir. Bununla birlikte bekar kadınların güvenlik endişelerini azaltan sosyal ilişki yapısına sahip mahallede bekarlığı nasıl deneyimledikleri, ahlaki denetimi sağlayan mahallenin 'göz'üne rağmen kadınların burada nasıl barınabildiklerini İstanbul'un üç farklı ilçesindeki özgün yapı içinde ve kadınların anlatımı ile değerlendirilmiştir.
İmar bağışlamalarının kent planları üzerine getirdiği imar yükleri (2981 sayılı yasa uygulaması ve sonuçları: Trabzon örneği)

İmar affı yasası ile kent mekanları üzerine, kentsel donanımlar açısından gelen yüklerin belirlenmesi ve bu yüklerin ortadan kaldırılması için öneriler sunmayı amaçlayan bu çalışma, giriş bölümüyle birlikte beş bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde hızlı nüfus artışı, buna bağlı olarak kentleşme ve kentlerin büyümesine değinilmektedir. Bu olgulara bağlı olarak yasadışı yapılaşmalar, yapılaşmanın denetimsizliğinin olumsuz sonuçlarını ortadan kaldırmak içinde çıkarılan yasalarla, 2981 sayılı yasa bu açıdan irdelenmekte, amaç ve izlenen yol belirtilerek bölüm sonlan- maktadır. Birinci bölümde önce Türkiye'deki kentleşme ve konut sorununa değinilmekte daha sonra Trabzon'da gözlenen kentleşmenin Türkiye geneli ile karşılaştırması yapılmaktadır. Ayrıca Türkiye'deki kent planlama çalışmalarının gelişimi ve bu bağlamda Trabzon'daki kent planlama çalışmaları kısaca açıklanmakta, Trabzon'un Türkiye'deki planlama çalışmalarının aşamalarından ne ölçüde etkilendiğinden bahsedilmektedir. Kuraldışı yapılaşmanın nedenleri ve türleri üzerinde durulmakta ve Cumhuriyetten bu yana çıkarılan imara ilişkin bağışlama içerikli yasalar ve bu yasaların genel özellikleri üzerinde durulmaktadır. ikinci bölüm, alan çalışmasını-Trabzon örneğinde-kap- samaktadır. imar affı yasasından faydalanmak için Trabzon Belediyesine başvuruda bulunanların sayıları ve bunların kent ölçeğinde mahallelere göre dağılımları ve örnek mahallelerin nasıl seçildiği gösterilmektedir. Ayrıca Trabzon kentindeki kural dışı yapılanmanın boyutları, yapılaşma türüne ve imara aykırılık biçimine göre dağılımları incelenmektedir. Son olarak imar affı yasası ile bağışlanankonutlarda barınan insanların kentsel donanım gereksinmeleri saptanmaktadır. Bunlar sırasıyla; Teknik altyapı: o Yol. Otopark Kullanma ve içme suyu e Elektrik. Kanalizasyon Sosyal altyapı: Eğitim o Sosyal-kültürel 0 Aktif yeşil alan başlıkları altında incelenmekte ve tüm bu donatılara gelen yük miktarları hesaplanmaktadır. Bu bölümde, son olarak yasa koyucunun çözüm olarak önerdiği ıslah imar planı uygulaması örneklerinden, Fatih-Yeşiltepe incelenerek tartışılmaktadır. üçüncü bölümde ise, ikinci bölümde elde edilen bulgular Trabzon ölçeğine genellenmekte ve bu bağlamda sorunun ülke ölçeğindeki boyutlarına değinilmektedir. Dördüncü bölümde; çalışmanın sonuçları üzerinde yorum yapılarak öneriler sunulmaktadır. -VII-
Farklı konut tipleriyle oluşturulan konut düzenlerinde kullanıcı ilişkileri

Bu çalışma kapsamında, farklı konut tipleriyle oluşturulan konut düzenlerinde kullanıcıların ilişkilerini etkileyen faktörler incelenmiştir. Toplu konut yerleşmelerinde, kullanıcıların komşuluk ilişkilerinin, çevreden memnuniyetlerinin, çevreye duyarlılıklarının ve yerleşmeyi tercih sebeplerinin hangi etkilerle farklılıklar gösterdiğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın temelini oluşturan kullanıcı, fiziksel çevre, sosyal çevre ilişkilerinin ve bunları etkileyen faktörlerin tanımlanması önem taşımaktadır. Toplu konut yerleşmelerinde, oluşturulan konut ve mekan tipolojilerinde, aktivite alanlarında, kullanıcıların sosyal ilişkiler kurabilmelerini sağlayacak çözümler üretmek için önemli tasarım ölçütlerinin neler olduğu belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırma 6 bölümden oluşmaktadır: 1. Bölüm'de, konunun amacı, yönyemi ve kapsamı açıklanmıştır. 2. Bölüm'de, toplu konut tasarımını etkileyen fiziksel ve sosyal çevre ilişkileri üzerinde durulmuş, birbirleriyle etkileşimleri belirlenmeye çalışılmıştır. Bölüm 3'te, konut ve konut çevresiyle ilgili fiziksel çevre faktörleri ve kullanıcı ile ilgili sosyal çevre faktörlerinin toplu konut yerleşmeleri üzerindeki etkileri incelenmiştir. Kullanıcı özellikleri içinde, aile yapısı ve yaşam tarzı, konut ve konut çevresi özellikleri içinde, konut grubu tipolojileri tanımlanmaya çalışılmıştır. 4. Bölüm'de, Ataköy 7 .-8. Kısım ve Halkalı Toplu Konutları örnek alanlarında yapılan alan araştırması bulguları ve gözlemler sunulmuştur. 5. Bölüm'de, alan araştırması sonuçları değerlendirilerek komşuluk ilişkisini etkileyen faktörler arasında korrelasyonlar yapılmıştır. Böylece komşuluk ilişkisini en çok etkileyen değişken belirlenmeye çalışılmıştır. 6. Bölüm'de, araştırmanın sonuçları değerlendirilerek, toplu konut uygulamalarında tasarımı etkileyecek faktörler üzerinde durularak çeşitli öneriler getirilmiştir. XVI
An investigation of the residential vacancy patterns in an urban housing market: The case of Gemlik

İnşaat sektörünün çekiciliği ve konutun kendine has özellikleri Türkiye'de konut üretiminde artışa neden olmuştur. Bu nedenle birçok kentsel alanda konut fazlalığı meydana gelmiştir ve bu durum yerleşim yerlerinin farklı bölgelerinde problem yaratan boş konut stoklarının oluşmasına neden olmuştur. Bu bağlamda, konut stoku ve konut boşluğu, planlama ile ilgili gerekli önlemleri almak için düzenli olarak izlenmesi gereken önemli konulardır. Türkiye'deki yüksek boşluk oranlarını da göz önüne alarak bu çalışma herhangi bir konut piyasasındaki boşluk oranlarının ve boşluğun nedenlerinin aynı olamayacağını, bunun yerine mahalle özelliklerine göre farklılık gösterdiğini iddia etmektedir. Bu kapsamda konut boşluk oranları ve bu boşluk oranlarının olası nedenleri Gemlik mahalleleri bazında incelenmiştir. Çalışmanın temel bulguları, mahallenin mevcut fiziksel ve sosyal özelliklerinin konut boşluk biçiminin farklılaşmasında etkili olduğunu ortaya koymaktadır. Konut stoku boşluk biçimi; mevcut konutların yaşı, arazi kullanımı, yeni inşaatların toplam stok içindeki payı, inşaat kalitesi, mevcut konutların yapısall özellikleri, konut fiyatları, sosyal yapı ve konutların kullanım amacı bakımından farklılık göstermektedir. Sonuç olarak, Gemlik'te farklı özelliklere sahip 13 mahalle bazında yedi konut boşluk biçimi belirlenmiştir. Her bir konut boşluk biçiminin kentsel yaşamda farklı etkileri vardır, bu nedenle farklı müdahale biçimlerine gereksinim vardır. Bu noktada planların yerelliği önem kazanmaktadır çünkü her bir boşluk biçimi mahalledeki mevcut ve potansiyel konut stokuna müdahale edilerek yönetilebilir. Bu nedenle, her bir konut boşluk biçimi için farklı politika önerileri belirtilmiştir.
İstanbul'da kentsel dönüşümün sosyal dışlanmaya etkilerinin değerlendirilmesi: Tarlabaşı örneği

Sosyal, fiziksel, ekonomik ve politik dinamiklerin iç içe geçtiği kent mekanı; zaman içerisinde politik ve sosyo-ekonomik dinamikler ile dönüşüme uğramaktadır. Daha derin ve dinamik bir yoksunluk olgusu olan sosyal dışlanma kavramı aktarılırken; kentsel dönüşümün uygulandığı alanın özel bir durumu olarak yoksunluğa maruz kalan diğer uç gruplar ele alınmıştır. Ayrıca çok boyutlu olarak sosyal dışlanmayı körükleyen etmenler olan; işsizlik, sosyal harcamalarda eksiklikler, eğitimsizlik ve kentleşme sürecine ait problem ve politikaların da sonuçları olarak değerlendirilmiştir. Bu çalışmanın amacı, İstanbul'da Tarlabaşı olarak bilinen bölgede gerçekleştirilmesi planlanan kentsel dönüşüm/yenileme projesinin hissedilen sosyal dışlanmaya etkilerinin analiz edilmesi ve değerlendirilmesidir. Tarlabaşı'nda sosyal dışlanmanın var olduğu ve sosyal dokuya önem verilmeden gerçekleştirilecek kentsel yenileştirmenin bu hissi derinleştireceği kanaatine varılmıştır. Bireylerin ait olduklarını düşündüklerin mekan ile kurdukları ilişkinin hissedilen sosyal dışlanma ile yakından ilişkili olduğu görülmüş ve farklı sınıfsal gruplar arasında farklı düzeylerde sosyal dışlanma hissedildiği sonucu ortaya çıkmıştır. Ayrıca, kişilerin demografik özelliklerdeki farklılaşmanın da hissedilen sosyal dışlanmanın düzeyini etkileyen etkenler arasında olduğu sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, bu çalışma ile daha kapsamlı bir yoksunluk olgusu olarak kabul edilen sosyal dışlanma ve bu dışlanmanın farklı boyutlarının üzerine önceki çalışmalardan faydalanılarak yazılmış kavramlarla bir derleme yapılması amaçlanmış ve kentsel dönüşüm/yenileme uygulamaları ile Tarlabaşı'nda var olan sosyal dışlanma olgusunun nasıl daha da derinleştiği göstermeye çalışılmıştır.
Afete duyarlı planlama kapsamında planlama jeorisk ilişkisi ve CBS ile analizi, Bartın kenti örneği

Ülkemiz, afetlere neden olabilecek deprem, taşkın, heyelan vb. doğal tehlikeleri barındıran bir coğrafya üzerinde bulunurken, pek çok yerleşim yeri de bu tehlikelerden kaynaklanan çeşitli düzeylerde riskleri taşımaktadır. Riskleri oluşturan tehlikelerin önceden belirlenmesi ve hasar görebilirlik düzeyinin tespitine yönelik kentsel risk değerlendirme çalışmalarını içeren bir mekansal planlama yaklaşımı, olası afet durumunda afetin olumsuz sosyal ve ekonomik etkileri ile oluşacak kayıpları azaltmaya yardımcı olacaktır. Bu kapsamda afete duyarlı planlama yaklaşımı ön plana çıkmaktadır. Afet duyarlı planlama yaklaşımının temel amacı, kent planlamasının sağlıklı, güvenli, yaşanabilir bir kentsel çevre oluşması için sorun çözücü, dinamik bir süreç olarak tasarlaması ve risk azaltıcı önlemlerin planlama sürecinde yer almasını sağlamaktır. Tez çalışması kapsamında; kent planlama açısından afet risklerinin kentsel risk analizi yöntemiyle belirlenmesi ve planlama sürecinde alınacak önlemlerle afet zararlarının nasıl en aza indirilebileceği üzerine bir değerlendirme yapılmıştır. Örnek alan olarak, hem deprem hem de sel ve taşkın risklerini barındırması sebebiyle, Bartın Kenti seçilmiştir. Bartın kentinde, kentsel risk değerlendirmesi, afete duyarlı planlama yaklaşımıyla ele alınmış, kentin mevcut alan kullanımlarını da kapsayan nazım imar planı ve yerleşime uygunluk haritası, CBS ile çakıştırılarak, kentsel afet riski ve hasar görebilirlik düzeyi, her risk faktörü ve alan kullanım kararları için ayrı ayrı değerlendirilmiştir.
Urban tomography and digital humanities in visual tradition of urban design

1960'lardan beri kentsel çalışmalarda görsel-algısal boyutta kullanılan bilgi toplama ve bilgiyi görselleştirme metotları, 2000'ler dünyasında gelişen teknoloji ve internet imkanları ile gelişmiş ve yenilenmiş ancak kentsel tasarım teknikleri bunun çok gerisinde kalmıştır. 1990'lı yıllara kadar yürütülen çalışmalarda, teknolojiden ve dijitallikten yararlanılmamış yalnızca el çizimleri, gözlem, görüşme ve anket gibi yöntemler kullanılmıştır. Bu durum günümüzde büyük ölçekli alanlarda zaman ve uğraş olarak büyük veri işleme gerektirdiğinden, veri toplama metotları değişmek zorunda kalmıştır. Bu tez çalışmasında geleneksel metotları kullanan Kevin Lynch, Donald Appleyard ve Gordon Cullen'ın çalışmaları başta olmak üzere görsel-algısal geleneğe dair kullanılan yöntemlerin teorik boyutu ele alınmıştır. 21. yüzyılda büyük caddelerde hareket eden yüzlerce insanın, gündelik hayatta kenti kullanımın şeklinin izi, dijital ortamda mevcuttur. Bu tezde, geleneksel metotların kentsel tasarım çalışmalarında eski, zahmetli ve yavaş kaldığı öne sürülmüş, günümüz teknolojisinde kullanılmaya başlanmış bir dijital kütüphanecilik yaklaşımı olan ve sosyal- mekansal bilimlere gelişen kentsel teknolojilerin imkanları ile bakabilmeyi vaat eden 'Dijital Beşeri Bilimler' ile daha pratik, daha güncel ve gelişen bir bilgi ağına sahip olabileceğimiz açıklanmıştır. Büyük veri analizi, nesnelerin interneti, görselleştirme araçları -fotoğraf ve video- ve sosyal medya platformları gibi büyük trendler dikkate alınarak kente ve kentin mekanlarına dair kentsel tasarıma bilgi taşınabileceği ve milyonlarca farklı perspektiften kente dair bilgi edinebileceğimiz tartışılmaktadır. Çalışmada, hızlanan yeni teknolojik çağda kentsel tasarımcının kullanabileceği bilgi teknolojileri ve görselleştirme yöntemlerinin ne olduğu ve alana teorik olarak neler katacağı tartışılmıştır.
Dünya miras listesi adaylık sürecinde mardin kentsel sit alanının kültürel peyzaj değerleri ve taşıdığı riskler

Güneydoğu Anadolu'nun tarihi ve kültürel dokusuyla en önemli şehirlerinden biri olan ve 2000 yılından bu yana UNESCO Dünya Geçici Miras Listesinde yer alan Mardin; kesin olarak bilinmemekle birlikte MÖ 4500'lerden itibaren Subari, Sümer, Akad, Babil, Asur, Pers, Bizans, Selçuklu, Artuklu, Osmanlı gibi pek çok uygarlığa ev sahipliği yapmış açık hava müzesi niteliğinde bir kenttir. Mardin Kentsel Sit Alanı olarak bilinen alan; Arkeolojik ve tarihi değerleri; sivil, askeri, dini yapıları, özgün konut dokusu, sokak, mahalle, çarşı kurguları, yapıları ve dokusunu oluşturan somut kültürel mirasının yanı sıra; çeşitli ve farklı din, kültür, inanış ve etnik kökenlerin oluşturduğu somut olmayan kültürel mirasıyla da az rastlanan bir kültürel peyzaj değeridir. Taşıdığı kültürler arası mirasla bir 'Üstün Evrensel Değer' olarak tanımlanması gereken Mardin'in, Dünya Mirası Listesine adaylık sürecinde taşıdığı tüm değerleri büyük bir hassasiyetle korumak zorundadır. Ancak günümüzde bu mirasın, göç, düzensiz ve çarpık yapılaşmalar, şehircilik ve planlama ilkelerine aykırı gelişmeler, hatalı restorasyon uygulamaları, siyasi nedenler, koruma bilinci ve eğitim eksikliği vb. faktörler nedeniyle bozulmaya uğrama ve kaybedilme tehlikesi söz konusudur. Bu çalışma kültürel peyzaj niteliği taşıyan Mardin Kentsel Sit Alanı'nın Dünya Miras Listesi'ne girmesi adına taşıdığı değerleri ortaya koyarken, yukarıda bahsedilen faktörlerden kaynaklanan koruma sorunlarının saptanabilmesi, söz konusu somut ve somut olmayan değerlerin sürdürülebilir kılınması ve insanlığın ortak mirası olarak gelecek kuşaklara aktarılması adına farkındalık yaratmak ve ilgili süreci gözler önüne sermeyi amaçlamaktadır.
Alışveriş mekanlarının değişen anlamı ve yer seçimi kriterleri üzerine bir çalışma: İzmir örneği

İnsanların alışveriş ihtiyacı ilk çağlara dayanır. Alışveriş sadece ihtiyaç değil, eğlencedir de. Günümüzdeki alışveriş merkezleri ise, hem alışveriş yapma, hem de buluşma, eğlenme, dinlenme mekanlarıdır. Çalışmamızın hedefi, alışveriş merkezleri hakkında bilgi toplamak ve konuyu örnekleriyle gözden geçirmektir. Amacın sonuçlarına bağlı olarak da, İzmir'de yeni bir alışveriş merkezi için yer seçimi kriteri incelenecektir. Bugün bir alışveriş merkezi için uzun vadeli yatırım yapanlarla, günlük ihtiyacını karşılayacak olan tüketici arasındaki dengeyi kurmak, doğru mekanı doğru alanda yapmak en önemli sorundur. Alışveriş merkezi tipi bir çarşının tanımı için denebilir ki; bunlar planlanmış bir şehir planı içinde, ticaret bölge arsası üzerinde, bir yatırımcı kuruluş ve tek bir yönetim tarafından ele alınan, çok sayıda alışveriş işletmesini barındıran, ticari amaçlı büyük yatırımlardır. Yapıları da içlerindeki alışveriş ünitelerine en kolay, rahat ve verimli biçimde iş görme olanaklarını ve güvenliğini sağlayan, müşterilere içten-dıştan çekici nitelikler gösteren, çağın gelişmiş teknik ve teknolojisini uygulayan mimari yapıtlar olmaktadır. (Uran, Yapı Dergisi, No: 158 s. 72) Burada önemli olan, yapı işlevinin gerçekleştirilmesidir. Alışveriş merkezlerinde aranan ve gerçekleşmesi istenen konu ve esasları iyi tanımak ve uygulamak zorunludur. Araştırmamızda da; değiş tokuşla başlayan ticari ilişkilerden, günümüz alışveriş komplekslerine kadar gelinen gelişim süreci incelenmiş, İzmir'de mevcut olan örneklerin de değerlendirilmesiyle birlikte, doğru olan yer seçimi üzerinde yoğunlaşılmıştır. Böylelikle, yeni oluşturulacak mekanlar için öneriler sunulmuş olmaktadır.
İstanbul'da kent formunun mekansal analizi

Bu çalışmada, çoklu regresyon modeli kullanılarak İstanbul ilinde kent formununmekansal analizi farklı oluşum zamanına sahip, farklı nitelikteki çeşitli ilçelerden seçilmiş 80 ayrı örneklem alan üzerinden, on farklı değişkenin yardımı ile yapılmıştır. Yoğunluk, yol alanı, yapı adası büyüklükleri, konut fiyatı, arazi değeri, denize olan uzaklık, tarihi merkeze olan uzaklık, altmerkeze olan uzaklık ve TEM ya da E5'e olan uzaklık başlıkları altında toplanan değişkenlerin farklı kademelerde regresyon analizinesokulmasıyla ortaya çıkan sonuçlar eski yerleşme dokuları hakkında bilgi verici olduğu gibi, bundan sonra oluşacak olan yeni yerleşme alanları için de veri tabanı oluşturabilir. Kent formunu etkileyecek unsurlar göz önünde tutularak, değişen tercihler ile birlikte kent formu elemanlarının nasıl değiştiğine ve değişeceğine ışık tutması sebebiyle kentin gelişimi ile ilgilenen bütün disiplinlere kentin sağlıklı gelişimine yardımcı bir çalışmadır. Anahtar r Kelimeler: Kent formu, Çoklu Regresyon, İstanbul
Modernist ve post-modernist yaklaşımların toplu yerleşimleri tasarımına etkisi

Toplu konut olayı, sanayi devrimi sonrası, sanayileşmenin getirdiği hızlı değişmelere bir çözüm olarak sosyal ütopistlerin toplu yaşam önerileriyle ortaya çıkmıştır. Çalışmada sanayi devrimi sonrası gerçekleştirilen yaklaşımların toplu konut yerleşmeleri tasarımına olan etkisi incelenmiştir. Sanayi devrimi sonrasında işçi sınıfının çok kötü düzeydeki barınma sorununa bir tepki olarak sosyal konut olarak ortaya çıkan yaklaşım, 1920'lerde gelişen Modernizmin toplu konut yerleşimleri tasarımına etkileri, batı ülkelerinde konut stoğu ve üretimini etkileyen II. Dünya Savaşı sonrası gelişmeler ve 1970'li yıllarda gelişen Post-Modernist yaklaşımlarla toplu konut yerleşimleri tasarımındaki yeni yaklaşımlar incelenmiştir. Ülkemizde cumhuriyet öncesi ve sonrasında toplu konut yaklaşımları, 1960'larda sanayileşmeyle artan nüfusun barınma ihtiyacına bir çözüm olarak görülen toplu konut yerleşimleri ve 1980 sonrası gelişmeler incelenmiştir. Modernist çerçevede tasarlanmış Ataköy 9 -10. Kısım ve Post-Modern yaklaşımla tasarlanmış Ataköy 7-8. Kısım incelenmiştir. Bu iki pilot bölgede yapılan gözlem ve anket çalışmalarıyla, kullanıcıların istekleri ve memnuniyetleri araştırılmıştır. Sonuçlara göre, Post-Modern yaklaşımla tasarlanan Ataköy 7-8. Kısım Yerleşmesinin, daha çok kullanıcı istekleri doğrultusunda biçimlenmiş, insanı göz ardı etmeyen, kullanıcının sahiplenebildiği bir çevre olarak algılandığını göstermiştir. XIII