Akut romatizmal ateşli çocuklarda 'BNP VE Nöron spesifik enolaz' ilişkisi

Akut romatizmal ateş özellikle kalp, eklem, MSS ve deri gibi birçok sistemin etkilenmiş olduğu ciddi morbidite ve mortaliteye neden olan çocukluk çağının enflamatuar edinsel bir hastalığıdır. Bu enflamasyonun A grubu beta hemolitik streptokok enfeksiyonundan sonra immünolojik mekanizmalarla ortaya çıktığı bilinmektedir. Bu enflamasyonla başlangıçta kalpte pankardit kliniği olsa da zamanla kapaklarda oluşan kalıcı hasar ile sistolik ve diyastolik fonksiyonlarında bozulmaya neden olmaktadır. Kalp fonksiyonlarındaki ani ve kompanse edilemeyen bozulma ise özellikle ciddi oksijen tüketimi olan dokuların erken dönemde etkilenmesine neden olmaktadır. Bu dokulardan biri yine kalp olup diğeri de merkezi sinir sistemidir. ARA olgularında MSS kendisine karşı gelişen immünolojik enflamasyondan etkilendiği gibi, perfüzyonunu sağlayan kalp etkilenmesi ve kalp yetersizliğinden etkilendiği bilinmektedir. Bu etkilenme sonucu birçok klinik tablo oluşmakta ve bu durum çeşitli laboratuvar yöntemleri ile tanımlanabilmektedir. Ancak ARA olgularındaki MSS bulgularının oluş mekanizmaları ve etkileri yeterince aydınlatılamamıştır. Sosyoekonomik düzeyi gelişmiş ülkelerin gerisinde olan bölgemizdeki ARA'lı çocuklardaki MSS etkilenmesini saptamak, oluş mekanizmalarını aydınlatmak, risk faktörlerini belirlemek amacıyla bu çalışma yapıldı. Çalışma için yerel etik kurulundan onay alındı ve çalışma üniversite araştırma fon sekreterliğince desteklendi. Daha önce bilinen bir hastalığı olmayan sağlıklı ancak ilk defa merkezimizde tanı alan (G1) olgular (n=32) geçirilmiş hastalığı olan romatizmal kalp hastası (G2) (n=32) ve göğüs ağrısı yakınması (G3) ile başvuran ancak tetkiklerle sağlıklı kabul edilen çocuklarla (n=30) kıyaslandı. Bütün olgular rutin muayeneden sonra ekokardiyografi ile değerlendirilerek nöron spesifik enolaz ve S100ß protein denilen MSS patolojilerinde arttığı bilinen faktörlerle incelendi. Çalışmaya alınan gruplar arasında cinsiyet, yaş, boy, ağırlık ve vücut kitle indexi açılarından farklılık tespit edilmedi. G1 olgularının % 68 ,75'ini kardit, % 21 .88'ini kore ve % 9 .38'ini artritli olgular oluşturmaktaydı. G1 grubundun kalp tepe atımının, enflamasyon göstergelerinin ve ASO'nun daha yüksek (p<0.05) olduğu tespit edildi. Pro-BNP'nin bu grupta G2 olgularındaki seviyenin 4 katı, G3 olgularından ise 8 kat daha yüksek olduğu görüldü (p>0.05). Bu grubun izole karditli grubunda Pro-BNP'nin korea'lı grubun yaklaşık 8 katı kadar yüksek olduğu saptandı (p>0.05). Konvansiyonel ekokardiyografik değerlendirmelerde kapak yetersizliklerinin dışında diğer gruplardan anlamlı farklılık saptanmazken, erken dönemde miyokard performans indeksinin etkilenmediği buna karşın erken safhada TAPSE indeksinin G1 olgularında KKY varlığında ciddi düştüğü (p<0.05) tespit edildi. Bu grupta NSE düzeyinin G2 (p<0.005) ve G3 (p<0.05) olgularından daha yüksek olduğu saptanırken geçirilmiş grup ile kontrol grubu arasında farklılık gözlenmedi (p>0.05). NSE'ın Pro-BNP değeri yüksek seyreden ve KKY'i olan olgularda yüksek olduğu tespit edildi (p<0.05). S100ß'nın ise G1 olgularında RKH olan gruptan yüksek olmasına karşın farklılık göstermediği saptanırken (p>0.05), hem G1 (p<0.005) hem de G2'te (p<0.005) G3 olgularından daha yüksek olduğu bulundu. Ayrıca Pro-BNP değeri yüksek KKY'i olan olgularda S100ß oranının yüksek olduğu gözlemlendi (p<0.05). Her ikisi birlikte G1 olgularının subgruplarında değerlendirildiğinde ise hem NSE hem de S100ß karditli grupta korea'lı gruptan yüksek düzeyde saptandı ancak korealı gruptaki olgu sayısının yetersizliği nedeniyle istatistiksel analiz yapılamadı. Bu değerlendirmelerin dışında laboratuvar ve ekokardiyografik incelemelerde NSE ile S100ß'nın hem enflamatuar hem de sistolik ve diyastolik disfonksiyonun olduğu durumlarda artığı tespit edildi. Sonuç olarak; MSS ARA olgularında etkilenmektedir ve bu etkilenme sadece Syndenham Kore'siyle sınırlı değildir. Bu çalışma ile akut enflamasyon bulgularının yüksek olduğu dönemde kompansatuar mekanizmaların yetersiz olduğu ve kalbin sistolik ile diyastolik fonksiyonların bozulduğu ARA'nın erken dönemlerinde NSE ve S100ß artmaktadır. Hastalar bu dönemde diğer organlarla birlikte MSS hasarını önlemek yönünden incelenmeli ve desteklenmelidir. Ancak daha kapsamlı, subgrupların daha fazla olduğu olgularda çalışmaya ihtiyaç vardır.