3-6 yaş arasındaki işitme engelli ve işiten çocukların sosyal beceri ve problem davranışları yönünden karşılaştırılmaları

Bu çalışma, kaynaştırma programına ve özel eğitim okuluna devam eden işitme engelli çocuklar ile işiten çocukların sosyal becerilerini ve problem davranışlarını karşılaştırmalı olarak incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, 3-6 yaş arasındaki 60 işitme engelli ve 474 işiten çocuktan oluşturulmuştur. Sosyal beceri ve problem davranışı değerlendirmek için, Merrell (1994) tarafından geliştirilmiş 'Okul Öncesi ve Anasınıfı Davranış Ölçekleri ' kullanılmıştır. Bu ölçekler, uygulanmadan önce Türkçe'ye çevrilmiş ve geçerlik güvenirlik çalışmaları yapılmıştır. Bu ölçeklerin uygulanması sonucunda elde edilen veriler t-testi, korelasyon ve varyans analizi teknikleri kullanılarak analiz edilmiştir. Sonuçta, kaynaştırma programına ve özel eğitim okuluna devam eden işitme engelli çocuklar ile işiten çocuklar arasında sosyal becerinin 'sosyal etkileşim' alt boyutu yönünden istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunurken, 'sosyal bağımsızlık' ve 'sosyal işbirliği' alt boyutları açısından anlamlı bir fark bulunmamıştır. Problem davranış ölçeğinin ise, 'içselleştirilmiş problemler' alt boyutu açısından gruplar arasında anlamlı bir fark görülürken 'dışsallaştırılmış problemler' yönünden istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Yaş değişkeninin sosyal beceri ölçeğinden alınan puanlar üzerinde anlamlı bir farklılık oluşturduğu bulunurken, işitme engelli olup olmama, yaş ve cinsiyet değişkenlerinin sosyal beceri ve problem davranış ölçeklerinden alınan puanlar üzerindeki ortak etkilerinin ise anlamlı olmadığı bulunmuştur. Ayrıca işitme kaybı ağır ve çok ağır düzeyde olan çocukların problem davranış ölçeğinin içselleştirilmiş problemler alt boyutundan aldıkları 79 puanlar arasında anlamlı bir farklılık bulunmuş öte yandan problem davranış ölçeğinin diğer alt boyutu olan dışsallaştırılmış problemler ve sosyal beceri ölçeğinin alt boyutları açısından anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Bu sonuçlar alan yazındaki araştırmalarla karşılaştırılarak ve Türkiye'deki özel eğitim okulları ve kaynaştırma programlarının mevcut durumları düşünülerek tartışılmıştır. Sonuç Bu araştırmada, okul öncesi düzeyde, farklı eğitim kurumlarına giden işitme engelli çocuklar ile işiten çocuklar arasında sosyal beceri ve problem davranış açısından fark olup olmadığı araştırılmıştır. Sonuç olarak, kaynaştırma programına ve özel eğitim okuluna devam eden işitme engelli çocuklar ile işiten çocuklar arasında sosyal becerinin 'sosyal etkileşim' alt boyutu yönünden istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunurken, 'sosyal bağımsızlık' ve 'sosyal işbirliği' alt boyutları açısından anlamlı bir fark bulunmamıştır. Problem davranış ölçeğinin ise, 'içselleştirilmiş problemler' alt boyutunda gruplar arasında anlamlı bir fark görülürken 'dışsallaştırılmış problemler' alt boyutunda ise, istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Yaş değişkeninin sosyal beceri ölçeğinden alınan puanlar üzerinde anlamlı bir farklılık oluşturduğu bulunurken, işitme engelli olup olmama, yaş ve cinsiyet değişkenlerinin sosyal beceri ve problem davranış ölçeklerinden alınan puanlar üzerindeki ortak etkilerinin ise anlamlı olmadığı bulunmuştur. Ayrıca işitme kaybı ağır ve çok ağır düzeyde olan çocukların problem davranış ölçeğinin içselleştirilmiş problemler alt boyutundan aldıkları puanlar arasında anlamlı bir farklılık bulunmuş öte yandan problem davranış ölçeğinin diğer alt boyutu olan dışsallaştırılmış problemler ve sosyal beceri ölçeğinin alt boyutları açısından anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. 80