turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Trabzon ili geleneksel halk bilgisi ve etnografyası

Trabzon, tarihin her döneminde, ticaret yolları üzerinde olması ve Karadeniz'i Anadolu'ya bağlayan bir kapı vazifesi görmesi sebebiyle önemli bir liman kentidir. Bu tez çalışmasının amacı, Trabzon'un tarihi, coğrafi ve bu bağlamda kültürel özelliklerinin tespit edilip; mevcut kültür varlığının Türk kültürü içerisindeki önemini belirlemek; ayrıca kentin geleceğine yön verecek faaliyetlere fikren kaynaklık etmektir. Çalışmanın birinci bölümünde insan, kültür ve coğrafya ilişkisi üzerinde durulmuştur. Öncelikle kültür ve maddi kültür kavramlarının araştırmacılar tarafından nasıl tanımlandıkları hakkında bilgi verilmiştir. Akabinde insanın doğaya bilinçli müdahalesi neticesinde ortaya çıkan kültür ve coğrafyanın, kültür üzerindeki belirleyici etkisi değerlendirilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde araştırma sahasının tarihi, coğrafi ve sosyo-ekonomik özellikleri hakkında bilgi verilmiştir. Bir imparatorluk kenti olan Trabzon'un tarihi hakkında bilgi verildikten sonra kentin fiziki ve beşeri coğrafi özellikleri belirtilmiştir. Kentin önemli geçim kaynakları olan tarım, hayvancılık, ticaret ve turizm hakkında geçmişşten günümüze bir perspektif çizilmeye çalışılmıştır. Sosyal yaşam başlığı altında aynı şekilde geçmişşten günümüze kent merkezli gündelik hayatı nelerin oluşturduğu hakkında bilgi verilmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde bölgenin geleneksel halk bilgisi ürünleri hakkında bilgi verilmiştir. Bu kadrolar başta halk hukuku olmak üzere inanışlar, geçiş törenleri, kutlama törenleri, oyun ve oyuncaklar, geleneksel takvim ve meteoroloji bilgisi, halk hekimliği ve veterinerliğinden oluşmaktadır. Bu başlıklar altında Trabzon bölgesindeki durumun analizi yapılırken Anadolu ve Türk dünyası ekseninde örneklerle mukayese yoluna gidilerek benzerlik ve farklılıklar ortaya konmaya çalışılmıştır. Çalışmanın dördüncü ve son bölümünde Trabzon bölgesinin maddi kültür kadroları incelenmiştir. Giyim kuşam, el sanatları, geleneksel mimari, mutfak kültürü ve basit yapılarına rağmen gündelik hayatın idamesinde son derece etkili halk teknolojisi ürünleri, maddi kültür kadrolarını oluşturmaktadır. Bu başlıklar altında kültürel değişimin en canlı örnekleri olan somut nesneler üzerinden tespitler yapılmıştır. Geçmişte hayatın idamesinde son derece efektif rol oynayan bu ürünlerin pek çoğunun artık birer turizm nesnesi olması, çalışmanın sonuç bölümünün hareket noktalarından bir tanesini oluşturmaktadır.
Religion and the Ottoman novel: A reading of Ahmet Midhat's novels

Ahmet Midhat, Osmanlı yazarları içinde en fazla sayıda romanın yazarı olarak aynı zamanda bu tarzda denemeler yaparak yerel bir Osmanlı romanı ortaya çıkarmak için çabaladı. Romanın Batı'dan ithaliyle başlayan sürecini, bu edebi türün Osmanlı kültürü ve okuma pratiklerine entegre edilmesine doğru götürdü. Gelişme anlamında Batılı modernleşme yanlısı olan Ahmet Midhat, değerler açısından İslami ve geleneksel değerlerin de savunucusuydu. Romanın Batılı dünya görüşünün bir ürünü olduğunun da farkına vararak, Osmanlı değerlerini yansıtan romanlar yazmaya çalıştı diyebiliriz. Ancak, yazarın farklı romanlarında dini ve modern olana farklı tutum olduğu da görülüyor. Bu tezin amacı Ahmet Midhat romanlarını bu açıdan incelemektir: İslami inanç ve ahlakın Ahmet Midhat romanlarında ne kadar temsil edildiği, Batılı/seküler değerlerin ne derece idealize edildiği ve bu ikisinin nasıl dengelendiği. Bu sorulara cevap bulmak amacıyla, ilk bölümler edebiyat/roman ve din ilişkisini inceleyen teorilerin yanında, Türk Edebiyatı eleştirisinde Osmanlı romanlarına nasıl bakıldığına göz atıyor ve dönemin sekülerleşme reformlarının tarihini özetliyor. Dönemin yoğun değişimler sürecinde, Ahmet Midhat'ın biyografisi incelendiğinde, dini görüşünün hep aynı kalmadığını açıkça görüyoruz. Bu değişimin de romancılığına direkt olarak yansıyacağı varsayımıyla, bu çalışma, yazar için dönüm noktası olan hayat tecrübelerine değinerek romanlarını biyografisi ışığında kronolojik bir sırayla inceleyip, dini inançla ilgili temalar, İslami değerler, retorik ve pratiklerin, modernleşme değerleri karşısında romanlarda hangi seviye ve şekillerde yer bulduğuna bakıyor. Ahmet Midhat'ın farklı medeniyetlerin değerlerini, birbiriyle çatışan fikirleri ve ideolojileri aynı anlatıda bir araya getirmesini okumak için, Bahtin'in roman diyalojik teorisinden yararlandım. Ahmet Midhat romanı Bahtinyen anlamda çoksesli roman olarak değerlendirilmese de, çeşitli düşünce ve sesleri buluşturan söylemiyle, Türk romanının çoksesliliğine kapı açmıştır. Bunu da dönemin en tartışmalı ikiliği olan dini/modern olanı sentezlemesinde fazlasıyla görebiliyoruz.
Süleymaniye Kütüphanesi Atıf Efendi bölümü 2254 numaralı şiir mecmuası (1b-54b varakları arası transkripsiyonlu metin ve inceleme

Eski Türk edebiyatı, edebiyatımız içinde çok önemli bir yeri teşkil etmektedir. Bu edebiyatımızın belkemiğini ise şiir oluşturur. Bu dönem şairlerimizin Divan adı verilen müstakil eserlerinin yanı sıra bu alanda meraklı kimseler tarafından farklı derlemeler de yapılmıştır. Bu derleme eserlere genel olarak mecmua adı verilir. Mecmualar derlendikleri dönemin edebi zevkini yansıtmakla birlikte divanlarda bulunmayan şiirlerin de unutulmaması açısından çok önemli kaynaklardır. Çalışmamızda Süleymaniye Kütüphanesi Atıf Efendi Bölümü 2254 numaradaki mecmuanın 1 b-54b varakları arasında durulmuştur. Çalışmamız, mecmualar hakkında genel bilgilerin sıralandığı giriş bölümü, mecmuanın geneli ve 1 b-54b varaklar arasının tanıtıldığı bölüm, yazma eserin transkripsiyon harfleriyle çevrildiği bölüm ve sonuç bölümlerinden oluşmaktadır. Mecmualar, şairlerimizin bugüne kadar tespit edilememiş beyitlerinin ve divanlarında bulunmayan müstakil şiirlerin tespit edilmesi açısından önemli görülmektedir. Bizim çalışmamızda da bu yönde tespitlerimiz bulunmaktadır.
Mecmu'a-yı Eş'ar

Mecmu'alar Türk edebiyatının en önemli kaynaklarındandır. Fakat bu konu ile ilgili yapılan çalışmaların azlığı mecmu'alara gereken titizlik ve önemin gösterilmediğini ortaya koymaktadır. Oysa mecmu'alar gereken ilgiyi görseler edebiyat araştırmacılarına sağlıktan edebiyata, bilimden kültüre kadar pek çok konuda ışık tutabilecek niteliktedirler. Ancak günümüzde mecmu'a metinlerinin Latin harflerine çevrilme çalışmaları hız kazanmıştır. Bu da edebiyat tarihimiz açısından sevindirici bir hususdur. Yapmış olduğumuz bu çalışma yukarıda belirttiğimiz gibi Edebiyat tarihimizde mecmu'alarla ilgili yapılan çalışmalara küçük de olsa bir katkı sağlamak düşüncesiyle ortaya koyulmuştur. Milli Kütüphane Yz. A 7301'da kayıtlı olan bu eser bir şiir mecmu'asıdır. İçerisinde yaklaşık olarak 90 tane şairin şiirlerine yer verilmiştir. Şiirin yanı sıra müfred ve kasideler de bulunmaktadır. Belli bir sıra ve düzen bulunmamakla birlikte şiirlerin sayısında da belli bir oran yoktur. Bir şaire ait bir şiir olabildiği gibi birden fazla şiiri olan şairler de vardır. 181 varaktan oluşan mecmu'anın çoğu Osmanlıca yazılmış olmakla beraber Farsça kısımları da bulunmaktadır. Basım yılı 19. yy olmakla tam kesin tarihi bilinmeyen eserin birçok şiir mecmu'asında olduğu gibi kim tarafından yazıldığı belli değildir. Çalışmanın giriş kısmında içerisinde şiiri belli bir sayıyı geçmişş şairlerle elde edilebilinen bilgiler doğrultusunda kısa açıklamalar yapılmıştır. Şiirler vezinleriyle birlikte nazım türlerine bakılmaksızın olduğu gibi yazılmıştır. Son kısma da tıpkıbasım eklenmiştir. Böylelikle ilim dünyasının çalışmalarına katkıda bulunmak amaçlanmıştır.
Aşkİ ve Heft Peyker Mesnevisi

Çalışmamızda XV. yüzyıl şairlerinden Aşki'nin Heft Peyker mesnevisinin yazı çevrimi ve incelemesi yapılmıştır. Bu sayede, Nizami'nin Heft Peyker mesnevisinin, Türk edebiyatında günümüzde elde olan ilk tercümesi ilim dünyasına kazandırılmıştır. Çalışmamız giriş ve üç ana bölümden oluşmaktadır: 'Aşki'nin Hayatı ve Eserleri', 'İnceleme' ve 'Metin'. Giriş kısmı; Heft Peyker mesnevisinin kaynağı, anlatım tekniği, Fars ve Türk edebiyatlarında Heft Peyker konusunda eser meydana getirmiş şairler ve eserleri hakkındadır. Birinci bölüm; Aşki'nin hayatı ve eserleri ile ilgili bilgileri içermektedir. İkinci bölümde; Aşki'nin Heft Peyker mesnevisi dış yapı ve iç yapı açısından değerlendirilmiştir. Sonrasında ise orijinali Nizami'ye ait olan eserle Aşki'nin eseri arasında bir karşılaştırma yapılmış, iki eser arasındaki benzerlik ve farklılıklara işaret edilmeye çalışılmıştır. Çalışmamızın üçüncü ve son bölümünde ise metnin yazı çevrimine yer verilmiş, metin hazırlanırken izlenen yol ve kullanılan transkripsiyon sistemine ait bilgiler aktarılmıştır. Aşki'nin bu eseri, bugünkü bilgilerimizle Nizami'nin aynı adlı eserinden yapılmış elde olan ilk tercüme olmasıyla, şair bu anlamda, kendinden sonraki meslektaşlarına yol gösterici olarak değerlendirilmektedir.
Muhyİ-i Gülşenİ' nin Şehd-i Ebrār Mesnevİsi: İnceleme - metin

XVI. yüzyılda yaşamış olan Muhyi daha çok Ba leybelen adlı eseri ile edebiyat çevrelerince tanınmaktadır. Kendisi edebiyatımızda ilk yapma dilin kurallarını bu eseri ile ortaya koymuştur. İyi bir eğitim almış, Mısır' da kadı naipliği görevinde bulunmuş, burada Gülşeni tarikatine intisap etmiştir. Yaşamı boyunca kendisini ilme adamış olan Muhyi sadece edebi değil aynı zaman hadis, tefsir gibi dini ilimlerde de eserler vermiştir. Gölpınarlı 230'tan fazla eseri olduğunu ifade eder. Çalışmamıza konu olan Şehd-i Ebra r mesnevisi Konya Mevlana Müzesi kitaplığında 2311 numara ile kayıtlıdır. 62 varaktan oluşan, harekeli nesih ile yazılmış olan mesnevi manzumdur ve Hz. Peygamber'in bazı mucizelerinden, dört halifeye ait bazı kera metlerden, Hz. Hasan ile Hz. Hüseyin'in bazı kera metlerinden söz edilmektedir. Mesnevi baştan sona devam eden bir anlatıdan oluşmamaktadır. Her isim ile ilgili üç veya dört başlık bulunmaktadır. Bu başlıklar altında yer alan beyitlerde hem kişiler tanıtılmakta hem de kera metler anlatılmaktadır.. Bu eserden Muhyi'nin hayatının bu devresinde maddi sıkıntı içerisinde olduğu anlaşılmaktadır. Bu çalışmada metin incelemesi ve transkripsiyonlu metin yer almaktadır.
Faik Baysal'ın romanlarında sosyal meseleler

Faik Baysal, Cumhuriyet sonrası Türk edebiyatında toplumcu gerçekçilik anlayışıyla eser veren yazarlarımızdan biridir. Romanlarında toplumdaki ekonomik, dini, ailevi meseleler ve sosyal adaletsizlik, toplumdaki yozlaşma gibi konuları ele almıştır. Bu tezde Faik Baysal'ın romanlarında toplumdaki sorunlara dikkat çeken, tekrar eden bu meseleler maddeler halinde tahlil edilmiştir. Bu tahliller doğrultusunda Baysal'ın sanat anlayışı ve toplumun romanlara yansıması üzerine incelemeler yapılmıştır. Tezin giriş bölümünde toplumcu gerçekçi sanat anlayışı ile roman türü üzerine açıklamalar verilmiştir. Birinci bölümde yazarın hayatına ve sanatına kısaca değinildikten sonra eserler hakkında özet bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde köy ve şehir hayatını ele alan romanlardaki sosyal meseleler, üçüncü bölümde ise savaş temini ele alan romanlardaki sosyal meseleler incelenmiştir. Çalışma, genel bir değerlendirmenin anlatıldığı sonuç ve kaynakça bölümleri ile bitirilmiştir.
Nedİm Dİvanı'nda kültür unsurları

Bu çalışmada 18. yüzyıl Divan edebiyatının en büyük şairi Nedim'in tek eseri olan Divanı 'Kültür Unsurları' açısından incelenmiştir. Çalışmamızdaki amaç, ismi bir devir ile anılan, birtakım ile özdeşleşen Nedim'i ve onun dünya görüşünün yansıdığı 'Nedim Divanı'nı hem maddi hem de manevi açıdan araştırmaktır. Çalışmada, Prof. Dr. Muhsin Macit tarafından hazırlanan ve 2012 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü tarafından internet ortamında yayımlanan 'Nedim Divanı' temel alınmıştır. Çalışmada sırasıyla Nedim'in hayatı ve sanatı üzerinde durulmuş, araştırmamızın ana kaynağını oluşturan kültür kavramına değinilmiş, manevi ve maddi kültür unsurlarına Nedim'in bakışı beyitler üzerinden yansıtılmış ve sonuç bölümünde inceleme hakkında genel bir değerlendirme yapılmıştır. Araştırmamıza, Ersin Bayram'ın 'Fehim-i Kadim Divanı'nda Kültür Unsurları' ile Nahid Aybet'in 'Fuzuli Divanı'nda Maddi Kültür' adlı çalışmaları şekil açısından örnek teşkil etmiştir.
19. Yüzyıl Osmanlı-Türk edebiyatında öykü

Bu tezde Osmanlı-Türk edebiyatı öykü eleştirisinde çeşitli açılardan türün ilk örnekleri arasında sayılan Ahmet Mithat'ın (1844-1912) Letaif-i Rivayat, Emin Nihat'ın Müsameretname, Samipaşazade Sezai'nin (1860-1936) Küçük Şeyler ve Nabizade Nazım'ın (1862-1893) Karabibik adlı yapıtları öykü konusundaki Batı merkezli yaklaşımlarla karşılaştırılarak yakın okuma yöntemi ve edebiyat dışı koşulların etkisinin yorumlanması yoluyla incelenmiştir. Tanzimat sonrası dönemde roman türü için öne sürülen taklit iddiaları, eleştirilerde öykü için de dile getirilmekte ve Batı edebiyatlarında ortaya çıktığı belirtilen öykünün ölçütleri, ideal öykü reçetesi olarak Osmanlı-Türk edebiyatına yansıtılmakta, metinlerin bu reçeteye uymayan yönleri acemilik, beceriksizlik, bilinçsizlik gibi suçlamalarla eleştirilmektedir. Oysa tezin ikinci bölümünde ortaya konulduğu üzere Batı edebiyatları bağlamında üzerinde uzlaşma sağlanamamış, hala tartışılmakta olan ve çeşitli açılardan eleştirilebilen bu ölçütler, çarpıcı biçimde Türk öykü eleştirisinde sarsılmaz bir yer edinmiştir. Batı merkezli bu eleştirinin metinlere kendi özgül koşullarını, yerelliklerini göz önüne almadan yaklaşması, daha türün adlandırılmasından başlayarak ciddi sorunlar doğurmaktadır. Tezde bu sorunlar üzerinde durulmuş, edebi tür olarak öykü ile anlatım tekniği olarak öyküleme arasındaki farkın yeterince vurgulanmayışı gibi temel eksikliklerin altı çizilmiş ve edebiyat tarihi açısından türün ilk örneklerini, gelişim çizgisini, etkileşimlerini belirlemenin ve bunu yaparken de bütünüyle Batılı ölçütlerin dayatılmasına karşı yerelliğin önemi belirtilmiştir. Tezin son bölümünde bütün bu eleştiriler ve eksiklikler göz önünde bulundurularak metinlerin kendilerine yoğunlaşılmış; elde edilen veriler tümevarımsal bir yolla Osmanlı-Türk edebiyatının yerelliği ve özgünlüğü doğrultusunda yorumlanmıştır. Çalışmanın sonunda, eleştirilerde çoğunlukla öne sürüldüğünün tersine metinlerin birebir taklit etmek gibi bir amaca hizmet etmedikleri, söz konusu edilebilecek etkileri de kendilerince biçimlendirip, değiştirdikleri bu nedenle var olan tek öykünün Batılı olduğu yönündeki yaklaşımların yanlışlığı ortaya konulmuştur.
Yeraltı edebiyatı ekseninde Hakan Günday romanları

YERALTI EDEBİYATI EKSENİNDE HAKAN GÜNDAY ROMANLARIBatı edebiyatında Beat kuşağı, fanzinler, pikarolarla hareketlenen edebiyat, bunların devamı niteliğinde olan yeraltı edebiyatıyla hareketini tamamlamıştır. Tanzimat dönemiyle birlikte artık yüzünü tamamen Batı'ya dönen Türk edebiyatı, Batı'da olan bu hareketlenmelere kayıtsız kalamamıştır. Türk edebiyatı varoluşunun her döneminde yaşanılan ortamın zihniyetinden etkilenmiştir. Bu etkilenmeler edebi metinlerde mutlaka karşılığını bulmuştur. Romanların kişi, zaman, mekan ve olay unsurlarını barındırması bu etkilenmenin en üst seviyede tutulmasını sağlamıştır. Yeraltı edebiyatı, Türk edebiyatında 1980'lerden sonra ciddi anlamda konuşulan ve tartışılan bir edebiyat olmuştur. 1980 sonrası yaşanan hadiseler, toplumsal ve siyasi değişim öncelikle kişiler üzerinde tesirini bırakmış, sonrasında da eserlere yansımıştır. Özellikle içinde 'karşı çıkış'ı barındırması onu ana akım edebiyattan ayırmıştır. Konu bakımından incelendiğinde uyuşturucu, yalnızlık, sado-mazo ilişkiler, şiddet, cinsellik, kötülük, karşı çıkış, ahlak kurallarını yok sayma, aidiyetsizlik hissi, yaşamla uzlaşamama, ölümü idealize etme gibi kavramlarla, dili kullanış biçimindeki açıklık yeraltı edebiyatını ana akım edebiyatından ayırmıştır. Hazırlamış olduğum çalışmada Hakan GÜNDAY'ın yazmış olduğu, Zargana, Kinyas ve Kayra, Piç, Malafa, Azil, Ziyan, Az, Daha adlı romanlarda yeraltı edebiyatı özellikleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Yeraltı edebiyatı özellikleri çalışmada tanıtılmış olup incelenen romanlarda ayırt edici yönleriyle ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır.
Malumat Gazetesinde yayınlanan taşra mektupları ışığında Abdülhamit Dönemi taşra hayatı

Bu çalışmada, Malumat gazetesinde 1898- 1901 yılları arasında 'Taşra Mektubu' başlığı altında yayınlanan mektuplardan derlenen bilgi ve haberler ışığında, II. Abdülhamit dönemi Osmanlı toplumunun sosyal ve kültürel yaşantısı ortaya konulmuştur. 'Hamidi' düzenin tüm Osmanlı coğrafyasına hakim olduğu bu zaman diliminde kaleme alınan söz konusu mektuplarda yer alan bilgi ve haberler, altı ana bölümde incelenmiştir. Osmanlı İmparatorluğu'nda modernleşme sürecinin tarihsel gelişimi, imparatorlukta basının doğuşu ve II. Abdülhamit dönemi basınının durumunun ele alındığı 'Giriş' kısmının ardından, birinci bölümde, bu veriler rehberliğinde, Osmanlı'da taşra hayatının durumu coğrafi bir bütünlük arz edecek şekilde ortaya konulmuştur. Tarih ve siyaset bilimi başta olmak üzere farklı disiplinlerdeki araştırmalardan da faydalanılarak, dönemin yaşantısının tematik olarak tasvir edildiği diğer kısımlarda, ikinci bölümde, halkın sosyal ve gündelik yaşantısındaki detaylara değinilmiş ve üçüncü bölümde, iktisadi hayat çeşitli boyutları ile incelenmiştir. Dördüncü bölümde sağlık hizmetleri, beşinci bölümde ulaşım, haberleşme ve bayındırlık işlerine dair değerlendirmelerde bulunularak, altıncı bölümde Osmanlı İmparatorluğu'nda bürokrasi ve adliye konuları ele alınmıştır. Sonuç bölümünde ise, 'Batılılaşma' ve 'modernleşme'nin hayatın her alanında tecrübe edildiği Osmanlı taşrasında gündelik yaşantı, bir bütünlük içerisinde arz edilmiştir.
Azerbaycanlı şair Mehemmed Hadi'nin hayatı, sanatı ve eserleri

Mehemmed Hadi, Azerbaycan edebiyatında XIX. yüzyılın sonu XX. yüzyılın başlarında gelişen romantizm akımının en büyük temsilcilerinden biridir. Bu çalışma, metinleri içermemekle birlikte, Hadi'nin kaleminden çıkmışyazıların elde edilerek toplanması, okunup incelenmesi ve değerlendirilmesi sonucunda ortaya çıkmıştır. Çalışmanın Giriş kısmında Mehemmed Hadi'ninyaşadığı dönemin genel manzarası özetlenmiş ve aynı dönemde Azerbaycan'daeğitim, sanat, matbuat ve edebiyat alanındaki önemli gelişmelere kısaca değinilmiştir. I. Bölüm'de Mehemmed Hadi'nin hayatından ve eserlerinden, II. Bölüm'de sanatından ve beslendiği kaynaklarından bahsedilmiştir. Hadi'ninedebiyat ve dil görüşleri de II. Bölüm'ün konularındandır. III. Bölüm'de ise Mehemmed Hadi'nin, eserlerinde ortaya koyduğu görüşler incelenmiştir. Sonuç bölümünden sonra da kullanılan kaynakların ve Hadi'nin gazete ve dergilerde yayınlanan eserlerinin listesi eklenmiştir. Çalışmada kullanılan gazete ve dergilerhakkındaki kısa bilgiler de ilave edilmiştir.
Anadolu Türkçesi sözlüklerinde +IIk +IUk ekli kelimeler

Anadolu Türkçesi Sözlüklerinde +llk / +lUk Ekli Kelimeler adını verdiğimiz bu yüksek lisans tezi çalışmasında, işlek bir yapım eki olan +llk / +lUk ekinin Türkiye Türkçesi ve tarihu dönemleri olan Osmanlı Türkçesi, Eski Anadolu Türkçesi dönemlerinde hangi yapılar ile kelime türleri üzerine gelebildiği; eklendiği kelimeye kattığı anlam ve ekin işlevleri belirlenmeye çalışılmıştır. Ekin bu kullanımları her üç dönemdeki genel sözlüklerden taranan +llk / +lUkekli kelimelerle ortaya konmaya çalışılmıştır. Eski Anadolu Türkçesi döneminde ise bu dönemi temsil eden başlı başına müstakil bir sözlük bulunmadığı için bu döneme aitmonografik eserlerin sözlük bölümlerinden ve Tarama Sözlüğünden yararlanılmıştır. Çalışma Giriş bölümüyle başlamaktadır, bu bölümü Eski Anadolu Türkçesi Döneminde +llk / +lUk Ekli Kelimeler, Osmanlı Türkçesi Döneminde +llk / +lUk Ekli Kelimeler, Cumhuriyet Dönemi Türkçesinde +llk / +lUk Ekli Kelimeler ve Sonuç bölümü izler. Giriş bölümünde, eklemeli bir dil olan Türkçede eklerin kelime türetmedekiönemi, çalışmanın konusu, amacı, kullanılan malzeme, yöntem hakkında bilgi verilmiştir. Eski Anadolu Türkçesi Döneminde +llk / +lUk Ekli Kelimeler, Osmanlı Türkçesi Döneminde +llk / +lUk Ekli Kelimeler, Cumhuriyet Dönemi Türkçesinde +llk / +lUk Ekli Kelimeler bölümlerinde ise ek, üzerine gelebildiği yapılar, kelime türleri üzerine gelişi ve anlam-işlev yönünden incelenmiştir. Yapı incelemesi bölümünde ek basit, türemiş, birleşik yapılı kelimeler ve alıntı kelimeler üzerine gelişine göre incelenmiş; kelime türleri bölümünde ise ekin üzerinegelebildiği kelime türleri sıralanmıştır.+llk / +lUk ekinin anlam açısından eklendiği kelimeye sınırlama anlamı kataraksıfatlar, alet ve yer adları türetmekle birlikte daha çok soyut adlar türettiği görülür, ekinçok geniş bir kullanım alanı olduğu ortadadır. Bu çalışmada Türkçenin işlek bir yapım eki olan ve her dönemde kelime kadrosunu zenginleştiren +llk / +lUk ekinin Türkiye Türkçesi ve tarihu dönemlerindeki durumu ortaya konulmaya çalışılmış; ekle türetilen kelimelerin bir listesi oluşturulmuştur.
Bir eleştirmen olarak Berna Moran

Türk edebiyatına Tanzimat döneminde giren eleştiri türü, 1950'lerden itibaren farklı kuramların kullanılmaya başladığı bir tür olmuştur. Farklı kuramlardan ve yöntemlerden faydalanarak eleştirinin nesnel bir boyut kazanmasını sağlayan akademi kökenli isimler arasında Berna Moran'ın önemli bir yeri vardır. Dört bölüm olarak düzenlenen bu çalışmada Moran'ın Türk edebiyatıyla ilgili çalışmaları merkeze alınmıştır. Bu çalışmada, Berna Moran'ın hayatı, eğitimi ve etkilendiği isimlerden yola çıkılarak eleştirmenliğinin altyapısı belirlenmeye çalışılmıştır. Bunun yanı sıra, Edebiyat Kuramları ve Eleştiri ve üç ciltlik Türk Romanına Eleştirel Bir Bakış'taki görüşlerinden ve uygulamalarından faydalanarak çalışmalarında önemli bir yer tutan eleştiri yöntemleri hakkındaki görüşleri ve onları eleştirilerine hangi noktalarda, ne ölçüde dahil ettiği; üslubu göz önüne alınarak eleştiri anlayışı ve eleştirme yöntemi incelenmiştir. Ayrıca Edebiyat Üzerine: Makaleler Röportajlar adlı eserde yer alan yazılarından yola çıkılarak eleştiri ve eleştirmenle ilgili görüşlerine değinilmiştir. Çalışma yöntemi, metinlerinin kurgusu ve üslubu da göz önünde bulundurularak eleştiri anlayışı ve eleştirme yöntemi irdelenmiştir.
Ziya Gökalp'ın eserlerinde mitolojik unsurlar

Batı'nın bilim, sanat ve edebiyatına kaynaklık eden mitoloji, Osmanlı Devleti'nin son döneminde başlayan Batılılaşma hareketleriyle birlikte dönemin aydınlarınınçalışmalarında da yerini bulmuştur. Millileşme hareketleriyle birlikte kendi kültürüneyönelen Türk aydınları, var olabilme mücadelesi içinde mitolojinin önemine vurgu yaparlar. Çünkü mitler, yaratılış zamanlarının anlatılarıdır ve içerdikleri simgesel anlamlarla her zaman yeni bir yaratıma kaynaklık ederler. Dönemin siyasi ve sosyalkrizleri bir anlamda bunu zorunluluk haline getirmiştir. Bir toplum bilimci, yazar, şair ve folklorcu olan Ziya Gökalp da bu zorunluluğun bir gereği olarak, Türk mitolojisini araştırmış, oluşturduğu edebi eserlerde de Türk mitolojisininsembollerinden ve simgelerinden faydalanmıştır. Kurtuluşun ancak milletin kendi kimliğine dönmesiyle mümkün olabileceğini düşünen Gökalp, İslamiyet öncesi Tükkültürünün izlerini kendi zamanına taşır.'Ziya Gökalp'ın Eserlerinde Mitolojik Unsurlar' başlıklı bu tezde, Ziya Gökalp'ıneserlerinde yer alan mitolojik unsurlar tespit edilmiştir. Özellikle şiirlerinde ve masallarında geçmişşle kendi zamanını bir araya getiren Gökalp, zamanına örnek oluşturması bakımından mitolojiye sıkça yer verir. Yazar, yaşadığı dönemin kaderinideğiştirmek için Türk mitolojisini bir ilham kaynağı olarak görür. Giriş ve sonuç bölümleri dışında; 'Yaradılış', 'Yaşam: Kahramanın Yolculuğu' ve 'Dünyanın Sonu' başlıklı üç bölümden oluşan bu tezin ilk bölümünde yaratılışıngerçekleştiği ve eski Türkler için kutsal olarak kabul edilen mekanlar ele alınmıştır. Bu bölümde ayrıca kaostan kozmosa geçiş sürecinde zamanın yenilenmesi ve toplumsal yaşayış içerisindeki kutsal zamanlar üzerinde durulmaktadır. İkinci bölümde ise, kriz dönemindeki Osmanlı'nın içinde bulunduğu durum sonucundaGökalp'ın zihninde yarattığı ülküsel kahraman arayışı ile manzum ve mensurmasallarındaki kahramanların özellikleri tespit edilmiştir. Son bölümde ise dünyanın sonu ve Gökalp'ın öte dünya tasarımları üzerinde durulmuştur. Neticede; Ziya Gökalp'ın eserlerinde mitolojik unsurların önemli bir yer tuttuğu sonucuna varılmıştır.