turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Uydu görüntüsü ürünleri ve uzaktan algılama yöntemiyle yükseklik analizi çalışmalarına bakış

UA, son otuz yıl içinde oldukça hızlı gelişme gösteren, bir ıı/aktan görüntüleme/fotoğraflama teknolojisidir. Bu teknoloji, görüntü alma kapasitesine sahip uydular aracılığı ile mümkün kılınmıştır. Uydular aracılığı ile çekilen görüntüler dijital olup yer istasyonları aracılığı ile elde edilmektedir. Bu tez çalışmasında UA teknolojisiyle ne gibi ürünler elde edilebildiği anlatılmış ve bu ürünlerin yükseklik analizi çalışmalarında nasıl kullanıldığı gösterilmiştir. Bu bağlamda, UA yönteminin yükseklik analizi çalışmalarında kullanılması konusunda literatür taraması yapılmıştır. Objenin gölgesinden yararlanarak yüksekliğinin bulunması için matematiksel model ortaya konmuştur. Elde edilen sonuçların literatür ile karşılaştırılması yapılmış ve bu sonuçlara göre önerilerde bulunulmuştur. Çalışma yedi ana bölümden meydana gelmiştir. Birinci bölümde tez çalışmasının amacı ve kapsamı anlatılmıştır. İkinci bölümde, UA teknolojisinin bileşenleri incelenmiş, uyduların özellikleri, uydu görüntüsünün kullanım yararlılıkları ve diğer kaynaklardan farkları ortaya konmuştur. Üçüncü bölümde, uydu görüntülerinin özellikleri, görüntü seçerken nelere dikkat edilmesi gerektiği ve uygulama alanları incelenmiştir. Dördüncü bölümde, ülkemizde ve dünyadaki UA teknolojisinin önemi, mevcut sorunlar ve uygulanması gereken politikalar belirtilmiş ve UA teknolojisinin Coğrafi Bilgi Sistemi ile entegrasyonun gerekliliği açıklanmıştır. Beşinci bölümde ise, UA yöntemiyle yükseklik analizinde gölgenin kullanılabilirliği, fotogrameıri ve UA teknolojisi ile yapılmış yükseklik analizi çalışmaları incelenmiştir. Altıncı bölümde tek fotoğraftan yükseklik analizinin matematiksel modeli ortaya konmuş ve bir uygulama ile örneklendirilmiştir. Yedinci bölümde de, bu çalışmada yer alan uygulamaya ait sonuçlar sunulmuş ve daha hassas sonuçlar elde etmek için başvurulması gereken yöntemler önerilmiştir.
Changing process of the physical and social structure of Eski Foça

oz ESKİ FOÇA FİZİKİ VE SOSYAL YAPI DEĞİŞİM SÜRECİ Çetin, Ahmet Şehir Planlama Yüksek Lisans Tezi Tez Yöneticisi'. Doç. Dr. Semahat Özdemir Ekim, 2002 Bu çalışmada, Eski Foça'nın fiziki ve sosyal yapısında bugüne kadar olagelen değişimler, ulusal düzeyde benimsenen politikaların kentlerin gelişimi üzerindeki etkileri ile kent planlamanın yasal ve kurumsal çerçevesinin fiziki gelişimi yönlendirmedeki rolünün ortaya konması amacıyla incelenmiştir. Kentsel mekanda yaşanmakta olan problemler ülke ölçeğinden başlayıp yerleşme ölçeğine odaklanan bir çalışma ile tanımlanmaktadır. Bu bağlamda öncelikle yerleşmenin genel karakteri ve tarihsel gelişimi incelenmiştir. Özellikle 20. yy da yaşanan gelişmeler, ülkesel politikalar, kent planlaması ve Eski Foça yerleşmesi bağlamında kentte yaşayanların görüşlerini de içermek üzere detaylı olarak ele alınmaktadır. Kentin bugünkü fiziki çevresine, etkili/yetkili kurumlara ve sosyal yaşantısına dair sorunlar belirlenmiştir. Yapılan araştırmaların ve belirlenen problemlerin değerlendirilmesi aşamasında merkezi yönetimin kentsel mekanlara bakışının ve mevcut planlama anlayışının ve kurumsal yapısının eksiklikleri ve karmaşası Eski Foça yerleşmesi özelinde ortaya konulmuştur. Sonuç aşamasında bugünkü kentsel yapıda karşılaşılan sorunlarının çözümüne yönelik yerel dinamiklerden çıkarak ülke ölçeğine uzanan yeni bir planlama yaklaşımı ve örgütlenme modeli oluşturulmuştur. IV
20. yüzyılda yeni şehirlerin gelişim süreçlerinin analizi: Çin'in Shenzhen şehri örneği

'20. Yüzyılda Yeni Şehirlerin Gelişim Süreçlerinin Analizi: Çin'in Shenzhen Şehri Örneği' başlıklı bu çalışmada, 20. yüzyılın son dönemlerinde ortaya çıkan yeni şehirlerin kentsel gelişmelere etkisi incelenmektedir. Bu doğrultuda tezde, yeni şehirlerin oluşturulmasına ilişkin plan ve politikaların kapsamlı bir biçimde analiz edilmesi hedeflenmiştir. Günümüzde artık her alanda olduğu gibi kentsel alanda da büyük değişimler ve gelişimler yaşanmaktadır. Modernleşme süreçleriyle birlikte, özellikle de hızlı bir şekilde kentleşen ülkelerde, 'yeni şehir' olgusu ortaya çıkmıştır. Bu yeni şehirlerden biri de Çin'deki Shenzhen şehridir. Tez kapsamında son yüzyıl içerisinde kurulmuş olan Shenzhen'in kentsel gelişim dinamikleri detaylı bir şekilde ele alınarak söz konusu kentin gelişmesini yönlendiren politikaların zaman içerisinde yaşadığı değişim irdelenmiştir. Çalışmada kentin gelişim dinamiklerinin incelenmesi sırasında konumundan, kalkınma hedeflerinden, ana ulaşım sistemlerinden, arazi kullanımına ilişkin verilerden ve sosyo-ekonomik göstergelerden yararlanılmıştır. Çalışma alanına ait tarihsel boyutta mekansal ve sosyo-ekonomik göstergeler elde edildikten sonra, kente ilişkin zamansal gelişme dinamikleri de tanımlayıcı istatistiksel yöntemlerin kullanımı yoluyla teze dahil edilmiştir. Ayrıca farklı dönemlerde elde edilmiş olan mekansal verilerin üst üste çakıştırılmasıyla zamansal boyutta kentsel alanın nasıl bir değişime uğradığı da tespit edilmiştir. Bu araştırmada yeni şehir olgusunun nasıl ortaya çıktığını ve yeni şehirlerin nasıl geliştiğini açıklamaya yönelik literatür taraması yapılmış ve Shenzhen şehri, yeni şehir olgusu bağlamında örnek şehir olarak incelenmiştir. Bu bağlamda söz konusu şehrin gelişim süreci analiz edilerek kentteki yerleşme alanlarını etkileyen faktörler ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu araştırma, farklı sosyo-ekonomik özelliklere sahip olan ülkelerde de yeni şehir çalışmaları için önemli katkılar sağlayacaktır. Ayrıca çalışma kapsamında detaylı olarak incelenen kentteki uygulamalar ile planlama kararları ve bu çerçevede uygulanan politikalara ilişkin yapılan performans değerlendirmelerinin gelecekte yapılacak olan diğer akademik çalışmalara da önemli bir örnek teşkil edeceği düşünülmektedir.
İstanbul'da toplu ulaşımın organizasyonel yönetimi ve finansmanı

2010 yılı itibariyle, insanlık tarihinde ilk defa küresel nüfusun yüzde 50'si şehirlerde yaşamaya başlamıştır. Birleşmiş Milletler tarafından yapılan tahminlere göre, 2030 yılı itibariyle dünya nüfusunun yüzde 60'ı şehirlerde yaşıyor olacaktır. Bu açıdan bakıldığında kent içi hareketlilik ihtiyacının ve kent içi ulaşım faaliyetlerinin öneminin giderek artacağı aşikardır. Bu tezde esas olarak 14 milyonu aşan nüfusuyla dünya çapında bir megapol olan İstanbul'da kent içi ulaşım faaliyetlerinin organizasyonel açıdan nasıl yönetildiği ve finanse edildiği incelenmiştir. Bu doğrultuda ilk önce literatür taraması yapılmıştır ve bu kısımda kent içi toplu ulaşımda merkezi hükümetlerin, kamu kurumlarının, ulaşım otoritelerinin ve yerel yönetimlerin rolü üzerinde durulmuştur. Daha sonra toplu ulaşımın finansmanında kamu bütçelerinin, finans yatırımlarının, ulusal ve uluslararası yatırım ortaklarının ve KÖİ modellerinin etkisi analiz edilmiştir. Aynı şekilde dünya genelinde toplu ulaşımın organizasyonel yapıları ve finansmanı da araştırılmıştır. Bu kısımda toplu ulaşımı hizmeti sağlayan yerel kuruluşlar, ilgili mevzuat ve finansman yöntemlerine de değinilmiştir. Tez çalışması sonucunda, literatür taraması ve dünya genelinden örneklerde edinilen bilgilerle İstanbul ilindeki toplu ulaşım faaliyetleri için organizasyonel yönetim ve finansman bakımından iyileştirme önerileri yapılmıştır.
Kente ilişkin plan kararlarının üretilmesine yön veren güç ilişkilerinin irdelenmesi

Kentsel planlama geleceğe yönelik üretmiş olduğu kararlar nedeniyle kaynakların ve mülkiyetin yeniden dağılımını organize edici bir güçtür. Bu güç, planlamaya kente ilişkin alınan kararları meşrulaştırma yetkisi vermektedir. Kentsel karar üretim sürecinde etkili olma çabasında olan aktörler, planlamanın meşrulaştırma gücünü kullanmak için karar üretim sürecinde formel ve enformel ilişki ağları kurarak yönetim rejimleri oluşturmaktadır ve bu yönetim rejimleri planlama sürecini siyasal bir sürece dönüştürmektedir. Farklı amaçlar doğrultusunda şekillenen bu rejimler planlama sürecini yönetmekte ve aktörler arasındaki karşılıklı güç ilişkileri sonucunda kente ilişkin kararlar üretilmektedir. Tezin amacı, kent ve planlamaya ilişkin karar üretim süreçlerinde rol alan aktörler arasında oluşan güç ilişkilerinin, üretilen kararlar üzerindeki etkilerinin belirlenmesidir. Kente ilişkin plan kararlarının üretilmesine yön veren güç ilişkileri sosyal ağ analizi ile ortaya konarak, kentsel politika yaklaşımlarından rejim kuramı çerçevesinde incelenmiştir. Bu doğrultuda ilk olarak, Konya'nın üst ölçekli plan kararları göz ardı edilerek ve parçacı bir yaklaşımla üretilmiş olan Kulesite Alışveriş ve Eğlence Merkezi ile Konya Adalet Sarayı'na ilişkin plan kararlarının üretim süreçleri irdelenmiştir. Söz konusu plan kararlarının üretim sürecine ilişkin veriler elde edilmiş ve süreçte rol alan aktörlerle derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Yapılan derinlemesine görüşmeler sonucunda elde edilen veriler sosyal ağ analizi yöntemiyle değerlendirilerek karar üretimi sürecinde oluşan formel ve enformel ilişkiler tanımlanmıştır. Daha sonra, örneklem alanlara ilişkin karar üretim süreçleri kentsel rejim kuramı çerçevesinde yorumlanmıştır. Elde edilen bulgular, kentsel karar üretim süreçlerini planlamanın meşrulaştırma gücünü kullanan rejimlerin yönettiğini göstermiştir. Bu kentsel rejimler, kente ilişkin kararları, rejimi oluşturan aktörlerin beklentileri doğrultusunda ve aktörler arasındaki karşılıklı güç ilişkileri sonucunda üretmektedirler. Bu durum; planlamayı belirli güç odaklarının kente ilişkin üzerinde uzlaştıkları kararları meşrulaştırma aracı haline getirmektedir.
Şehirleşme hızı ve oranının belirlenmesinde kriterlerin saptanması Ege bölgesinde bir çalışma

Giriş bölümünde; araştırmanın amacı olan, şehirleşme hızı ve oranının tespit edilmesinde kullanılan şehirsel nüfus büyüklüklerinin, sadece nüfus kriteri üzerinden 10000 ve üzeri nüfuslu yerleşimlere göre tespit edilmesinin yetersiz olacağının, farklı kriterler üzerinden de şehir statüsü belirlenerek, şehirsel nüfus büyüklüklerinin hesaplanmasında kullanılmasının gerekliliğinin belirtilmesi, şehir kavramının ve tanımlarının açıklanması ile şehirleşme kavramının çeşitli etkenlere göre farklılaşması üzerinde durulmuştur. Giriş kısmının sonunda şehirleşme hızı açıklanmış ve ülkemizdeki şehirleşme hızı ve oranı incelenmiştir. II.. Bölümde; araştırmanın amacı doğrultusunda çalışmanın ele alımş şekli ve irdeleme tekniği ortaya konulmuş, araştırmada kullanılan yöntem, bu yönteme bağlı araştırmada kullanılan çeşitli kriterler açıklanmıştır. Araştırmanın m. Bölümünde; kullanılan kriterler doğrultusunda, Ege Bölgesi'nde yer alan 10000 nüfus ve üzeri yerleşmelere ilişkin yapılan analiz çalışmaları irdelenerek değerlendirmeler yapılmıştır. Bu değerlendirmeler yorumlanmış ve sadece nüfus kriteri değil farklı kriterlerde kullanılarak şehir statüsünde olan yerleşimler tespit edilmeye çalışılmıştır. Ayrıca bu bölümde kullanılan kriterlere göre Ege Bölgesi'ndeki yerleşmeler hakkında elde edilen veriler, yapılan irdeleme ve değerlendirmeler Şekillerle ifade edilmiş, yerleşimlerin şehirsellik durumları ayrıntılı olarak çizelgelerle gösterilmiştir. Sonuç bölümünde, şehir eşiğini geçen yerleşimlerin tespit edilmesinde kullanılan hesaplama metodu irdelenmiş ve araştırmanın konusu; şehir eşiği, şehirleşme oranı ve şehirleşme hızı Ege Bölgesi dahilinde özelden genele doğru yorumlanmıştır. vuı
Konut alanı yapılanmasında doğal iklimlendirme

Varlığın bütünlüğünü oluşturan doğa ve çevre insan ile her zaman karşılıklı bir etkileşim içinde olmuştur. Bu etkileşim geçen zamanla birlikte değişim ve gelişim göstermek durumunda kalmıştır. Günümüzde doğaya verilen zararın fark edilmesi ile mimarlık ve kentsel tasarım yeniden tanımlanır hale gelmiştir. Çözüm arayışları içinde sağlıklı kentsel çevre için bina ve yakın çevresi ölçeğinde yaşanabilir mekanlar oluşturulması ana hedefler arasında bulunmaktadır. Ancak, son günlerdeki kentsel tasarım projelerinde iki çeşit problem ile karşılaşılmaktadır. Bunlardan biri, sürdürülebilirlik kavramının, ölçülebilir standartları kullanmak yerine, yaşam alanları yokoluyor gibi soyut kavramlar ile ele alınarak, mekana uyarlanabilecek somut çözümler ile konuya yaklaşılmaması, diğeri farklı coğrafi bölgelerde standart çözüm ve uygulamaların ele alınmasıdır. Bu yüzden, gerek akademik ortamda gerek uygulama ortamında yeni analiz yöntemleri ve ölçülebilir metotlar düşünülmektedir. Yeşil bina değerlendirme sistemlerinin amaçları içerisindeki daha düşük karbon salınımına neden olan ekolojik yapı malzemelerinin seçilmesi konunun somuta indirgenmesinde yapı ölçeğinde geliştirilen metotlar arasında en önemlilerindendir. Soyut kavramlar ise içerik ve sınırlar belirlenerek, çevresel planlama hukuku başlığı altında kentsel gelişme politikaları olarak benimsenmektedir. Çalışmada, türlü analiz ve değerlendirme yöntemlerinin en yaygınlarından olan LEED ve BREEAM yöntemlerinin kentsel tasarım ölçeğinde ele alınması hedeflenmiştir. Çalışma ile söz konusu sistemlerin fayda ve uygulanabilirliğinin sürdürülebilirlik kavramı üzerinden değerlendirilmesi, mevcut yerleşim alanlarının çevre üzerindeki olumsuz etkilerinin azaltılıp tasarımlarda çevresel faydaların öne çıkarılması ve yaşamın sürdürülebilir yapı ve yerleşim alanlarında teşvik edilmesi amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında, mevcut imar planları göz önünde bulundurularak, Kadıköy Yarımadası'ndan seçilen örnek alanda enerji sakınımı kentsel tasarım ölçeğinde incelenmektedir. Örnek alanın enerji sakınımı bağlamında değerlendirilmesinin ardından, doğal enerji kaynaklarının kullanımı konusunda konut alanlarında yapı adaları ölçeğinde öneriler geliştirilmesi hedeflenmektedir. Bu çalışma ile ülkemizde henüz kentsel tasarım ölçeğinde sınırlı çalışılmakta olan enerji sakınımı bağlamında farkındalık geliştirilmesi ve imar yönetmeliklerine katkıda bulunulması amaçlanmaktadır.
İstatistiki bölgelere göre Türkiye'de 2000 sonrası tarım ve imalat sektörlerinde düzenlenen yatırım teşvik belgelerinin dağılımının değerlendirilmesi

Teşvikler, belirli ekonomik ve sosyal faaliyetlerin daha hızlı gelişmesini sağlamak amacıyla kamu tarafından verilen destekler olarak tanımlanabilirler. Yatırım teşvikleri, devletlerin önemli ekonomik politika unsurlarından biridir. Teşviklerin amacı sermayenin harcama maliyetini azaltmaktır ve ülkenin gelişmesi için daha faydalı görülen sektörlere kamu kaynaklarının kaydırılmasıdır. Teşviklerin bir diğer amaçları da; az gelişmiş bölgelere yatırımları çekerek bölgeler arası gelişmişlik farkını azaltmak, istihdamı artırmak ve yabancı sermayeyi ülkeye çekmektir. Yatırım teşvik belgeleri, devletin sağladığı desteklerden yararlanma olanağı sağlayan, yatırımcılar adına düzenlenen bir belgedir. Bu belge, devlet tarafından Türkiye'de 1968 yılından itibaren düzenlenmeye başlamıştır. Yatırımcıya parasal destek verilmesi söz konusu olmayıp belirli desteklerden faydalanması sağlanmaktadır. YTB düzenlemekle yükümlü mercii T. C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü'dür. Bu çalışmada; yerli ve yabancı sermaye yatırımlarının Türkiye içindeki mekansal dağılımlarını, düzenlenen YTB aracılığı ile analiz etmek ve değerlendirmek temel konu edinilmiştir. Tarım ve imalat sektörlerinde, yerli ve yabancı sermaye için 2001- 2018 yılları arasında düzenlenen YTB'ler kullanılarak İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırmasına göre dağılımlar değerlendirilmiştir. Çalışmada, yerli ve yabancı sermayenin teşviklerden ne kadar yararlandığı mekansal olarak ortaya konulmuş, zayıf kalan bölgeler için nasıl bir yol izlenmesi gerektiğine dair öneriler geliştirilmiştir.
Suç korkusunun kamusal alan üzerindeki etkisi: İTÜ Taşkışla örneği üzerinden incelenmesi

Çalışmada, güvenli çevrelerin planlanması konusunda planlama çalışmalarına girdi sağlamak ve fiziksel önlemlerin iyileştirilmesine yönelik çalışmalarla suç korkusunu azaltmak amaçlanmaktadır. Bu çalışma yapılırken bireysel özelliklerin suç korkusu üzerindeki etkisi ve kamusal alanda suç korkusunun ve güvenlik önlemlerinin etkisi incelenmiştir. Öncelikle güvenlik, korku, suç ve suç korkusu kavramları için literatür incelemesi yapılmıştır. Sonraki aşamada suç korkusunun bireysel davranışlar, kentsel faaliyetler ve mekan üzerindeki etkileri irdelenmiştir. Sonuç aşamasında İTÜ Taşkışla yerleşkesinin yakın kamusal çevresi ve üniversite öğrencileri örneği üzerinden incelenmiştir. İTÜ Taşkışla Kampüsü'nde eğitimine devam eden lisans öğrencilerinin, kampüs çevresindeki kamusal alanda yaşadıkları asayiş suçlar ve terör eylemlerinin neden olduğu suç korkusunun analizlerinin yapılması hedeflenmiştir. Öncelikle, suç korkusunda; cinsiyetin ve suça maruz kalma şekillerinin etkisinin incelenmesi, daha sonra da kampüs yakın çevresindeki kamusal alanlarda suç korkusu ile kentsel kullanım davranışlarına odaklanılmıştır. Bireylerin gündelik hayatlarındaki kamusal alan kullanımların suç korkusuyla değişip değişmediği, eğer değişiyor ise; hangi kentsel kullanımda hangi tür suç korkusunun daha etkili olduğu ve suç korkusunun kamusal alanda alınan güvenlik önlemlerinin yarattığı fiziksel değişikliklerin sebep olduğu ve bu değişikliklerin kullanıcı üzerindeki algısının analiz edilmesi ve değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Human territorial functioning at the scale of residential environments

20. yy.'ın ikinci yarısından itibaren ulaşım ve haberleşme teknolojilerindeki gelişmelerle birlikte kentlilerin gündelik yaşamına giren dinamizm ve hareketlilik, mekansal yakınlığın sosyal ilişkilerin kurulmasında ve sosyal donatılara erişimdeki belirleyici rolünü zayıflatmıştır. Buna karşın, bireyin yakın çevresi ile kurduğu ilişkinin ve aidiyet hissinin bireylerin bilişsel, duygusal ve ahlaki gelişiminin önemli bir parçası olduğu bilinmektedir. İnsan-mekan ilişkilerindeki bu dönüşümler günümüz kentlerini ve kent sakinlerini, mekansal denetimin yitirilmesi, kamusallığın çökmesi ve yabancılaşma problemleri ile karşı karşıya bırakmaktadır. Bu dönüşümlere paralel olarak, konut alanlarının tasarımında da belirgin değişimler gözlemlenmektedir. Günümüzde, konut alanlarının tasarımında geleneksel mahallelere özgü çevresindeki kullanımlar ile bütünleşik ve sürekliliği olan dokular yerine, toplu konut ve kapalı site biçiminde, dağınık, kendi içine kapalı, parçacı ve konut yaşamını konutun içerisi ile sınırlayan dokular üretilmektedir. Bu kapsamda, insan ve mekan ilişkilerinin hem çözümlenmesinde hem de denetlenmesinde kullanılan 'egemenlik bölgesi ' kavramı mekana ilişkin aidiyet hissini güçlendiren öncül mekansal davranışlardan biri olarak ortaya çıkmaktadır. Bu bağlamda, bireylerin evlerinden sonra ikincil egemenlik bölgeleri olan ve aynı zamanda kentsel yapılı çevrenin büyük bir bölümünü oluşturan konut çevreleri kritik önem taşımaktadır. Bu araştırma kapsamında, bireylerin konut çevrelerini nasıl algıladıkları, kullandıkları ve dönüştürdükleri 'egemenlik bölgesi'kavramı çerçevesinde ve mekansal organizasyon biçimleriyle ilişkili olarak ortaya konulmuştur. Bu kapsamda, Ankara'nın Kavaklıdere semti ile Çukurambar semti karşılaştırmalı olarak incelenmektedir.
Trakya alt bölgesinde büyüme merkezlerinin gelişimine ilişkin bir değerlendirme

ülkelerin sahip oldukları farklı koşullar ve özelliklere rağmen, bölgesel gelişme politika hedefleri arasında önemli benzerlikler vardır. Genellikle amaç, geri kalmış böl - geleri geliştirmek, bölgeler arasında büyüyen dengesizliği azaltmak ya da en azından mücadele etmektir. Bu politika - ları gerçekleştirmeye çalışırken, her şeyin her yerde aynı zamanda olmasının olanaksızlığı açıkça ortaya çıkmaktadır. Yeni ve büyüyen aktiviteler, belirli merkez ve noktalarda ortaya çıkma ve yoğunlaşma eğilimindedir. Bu tezde, bölgeler arası dengeyi sağlamaya yönelik olarak hem büyük şehirlerin yükünü azaltmak, hem de az gelişmiş bölgelerde gelişmeyi başlatmak ve çevresine yaymak şeklinde iki işlev yüklenen 'büyüme merkezleri' önemli bir politika olarak ele alınmış ve Trakya Alt Bölgesinde büyüme merkezi niteliği gösteren yerleşmeler incelenmiştir. Tez başlıca altı bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, konunun seçilme nedeni, amaç ve kapsamı belirtilmiştir. İkinci bölümde, bölgeler arası dengesizliklerin ortaya çıkış nedenleri ve uzun vadede bu dengesizlikleri azaltmaya yö - nelik olarak 'büyüme merkez i-büyüme kutbu' kuramının gelişimi, bu konuya katkıları olan bilim adamlarına yer verilerek incelenmiştir. Üçüncü bölümde, büyüme merkezi kuramının bölge planlamadaki yeri, dünyanın çeşitli ülkelerinde bölgesel gelişme politikası olarak ele alınışı ve mekansal etkileri ortaya konmaya çalışılmıştır. Dördüncü bölümde, büyüme merkezlerinin Türkiye'nin bölgesel gelişme politikası ve kalkınma planlarında ele alınışı de - ğerlendirilmiştir. Beşinci bölümde, ülkemizde özellikle İstanbul Metropoliten Alanı lehine artan dengesizliğe karşın, Trakya Alt Bölge - sinde büyüme merkezleri oluşumunun gereği ortaya konmuş ve bu amaçla alt bölgede büyüme merkezi potansiyeli gösteren yerleşmeler saptanmaya çalışılmıştır. Sonuç bölümünde ise önceki bölümdeki analizin bir genel değerlendirilmesi yapılmıştır. x
Kentsel gelişme alanları için çok kriterli karar verme yöntemi kullanılarak uygun yer seçimi- Antalya örneği

Hızlı nüfus artışı ve göç olgusu kentlerde yeni yerleşim alanlarına olan talebi artırmaktadır. Artan talep, doğal alanların tahribine ve sağlıksız yaşam alanlarının oluşmasına sebep olmaktadır. Bu nedenle, kentsel gelişme alanları için yer seçimi önemli bir çalışma konusudur ve çevresel, fiziksel, sosyal ve ekonomik birçok faktörü bir arada değerlendirmeyi gerektiren bir süreçtir. Bu çalışmada uzaktan algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri verileri kullanılarak Çok Kriterli Karar Verme yöntemleri ile kentsel gelişme alanları için uygun alanların belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma alanı olarak, Antalya il sınırları içerisinde kentsel gelişimin en çok gözlemlendiği merkez ilçeler ve Serik ilçesi seçilmiştir. Çalışmada doğal ve kültürel karakteri korunacak alan verileri, jeolojik ve jeomorfolojik veriler, sosyo-ekonomik veriler ve yapay sınırlama getiren veriler başlıkları altında 18 kriter belirlenmiş, bu kriterler ÇKKV yöntemlerinden biri olan Analitik Hiyerarşi Süreci yöntemi ile değerlendirilerek ikili karşılaştırmalar sonucunda kriterler için ağırlıklar hesaplanmış ve kentsel gelişme için uygun alanlar tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda, çalışma alanının %5.27'sinin kentsel gelişme için yüksek uygunlukta alanlar olduğu belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar, CBS ve ÇKKV analizi ile önerilen kriterler kullanılarak kentsel gelişmeye uygun alanların hızlı ve doğru bir şekilde tespit edilebildiğini ortaya koymaktadır.