Ortaöğretim ikinci sınıfta tasvir öğretiminde görsel malzeme kullanımının yaratıcılığa etkisi

Bu çalışmada; güzel sanatların bir dalı olarak, dilde sözcüklerle yaratım alanı sağlayan edebiyat ve beraberinde kompozisyonda tasvir öğretimine ilişkin, ortaöğretim kurumlarında yapılanların tespiti ve kompozisyonda anlatım biçimlerinden biri olan tasvirin daha kalıcı ve yaşamsal izler bırakacak şekilde öğretilmesi için yapılabileceklerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda, kompozisyonda anlatım yollarından biri olan tasvirin, ülkemizde geleneksel olarak yapılan öğretimi incelenmiş, alternatif bir yol olarak görsel malzeme ile desteklenerek yapılan bir tasvir öğretimi ile mevcut tasviröğretimi karşılaştırılmış; tasvir öğretiminde görsel malzeme kullanımının yaratıcılığa etkisi üzerinde durulmuştur. Bunun için kontrol ve deney grupları oluşturulmuş; öntest uygulamasında her iki gruptaki öğrencilerden tasvir anlatım yolunu kullanarakserbest bir konuda kompozisyon yazmaları istenmiştir. Son test uygulamasında ise kontrol grubuna, kompozisyonda anlatım biçimlerinden biri olan tasvir konusu düz anlatım yolu ile geleneksel olarak işlenmiş, verilen konu doğrultusunda, tasvir anlatım yolunun kullanıldığı kompozisyonlar yazmaları istenmiştir. Deney grubuna ise seçilen fotoğraf ışığında tasvir konusu anlatılmış, kullanılan fotoğraftan yola çıkılarak tasvir anlatım yolunun kullanıldığı kompozisyonlar yazmaları istenmiştir. Ön test ve son test çalışmalarında, öğrenciler tarafından yazılankompozisyonlar; Türk Dili ve Edebiyatı öğretmenlerinden oluşan beş kişilik bir komisyon tarafından Yazılı Anlatım Ölçeğine ve Yaratıcı Yazı Ölçeğine göre değerlendirilmiştir. Yapılan değerlendirmeler arasındaki ilişki düzeyinin belirlenmesi amacıyla komisyon üyelerinin, ön test ve son test sonrası Yazılı Anlatım Ölçeği ve Yaratıcı Yazı Ölçeğinden öğrencilere verdikleri puanlar arasındaki korelasyona bakılmıştır. Buna göre, değerlendirme komisyonunun, Yazılı Anlatım Ölçeği ve Yaratıcı Yazı Ölçeği ön test ve son testte öğrencilere verdikleri puanlarınınkorelasyon sonuçları; komisyon üyelerinin öğrencilere her iki ölçekten vermiş oldukları puanlar arasında, en az orta düzeyde pozitif anlamlı bir ilişki olduğunu göstermiştir. Var olan durumun ortaya konması amacıyla yapılan ön test çalışmasında ve görsel malzeme kullanımının yaratıcılığa etkisi olacağı savunularak yapılan son testçalışmasında, deney ve kontrol grubundaki öğrencilerin yazdığı ve komisyon tarafından Yazılı Anlatım Ölçeğine ve Yaratıcı Yazı Ölçeğine göre değerlendirilenkompozisyonlardan elde edilen notların, aritmetik ortalamasıyla oluşturulan puanlar, deney ve kontrol grupları arasındaki farkı ortaya koymak amacıyla Bağımsız T-Testi ile analiz edilmiştir. Buna göre; kontrol grubundaki öğrencilerin, ön test sonucunda Yazılı Anlatım Ölçeğinden ve Yaratıcı Yazı Ölçeğinden aldıkları puanların ortalamaları ile deney grubundaki öğrencilerin, ön test sonucunda Yazılı Anlatım Ölçeğinden ve Yaratıcı Yazı Ölçeğinden aldıkları puanların ortalamaları birbirine yakın çıkmıştır. Buna karşılık, kontrol grubundaki öğrencilerin son test sonucunda Yazılı Anlatım Ölçeğinden ve Yaratıcı Yazı Ölçeğinden aldıkları puanların ortalamaları ile deney grubundaki öğrencilerin son test sonucunda Yazılı Anlatım Ölçeğinden ve Yaratıcı Yazı Ölçeğinden aldıkları puanların ortalamaları arasında belirgin bir farklılık bulunmuştur. Bu bulgular; yazılı anlatım ve yaratıcı tasvir yazma becerisi ile tasvir öğretiminde kullanılan yöntemler arasında anlamlı bir ilişkinin olduğunu göstermiş; görsel malzeme kullanılarak tasviryazma uygulamasının, öğrencilerin yazılı anlatım ve yaratıcı yazı becerileriniarttırabileceğini ortaya koymuştur. Ön test ve son test uygulamaları sonrasında, deney ve kontrol gruplarının kendi içlerinde bir farklılık gösterip göstermediğinin saptanması amacıyla, yine her iki ölçekten elde edilen notların aritmetik ortalamasıyla oluşturulan puanlar, BağımlıT-Test ile analiz edilmiştir. Buna göre; kontrol grubundaki ve deney grubundaki öğrencilerin, ön test sonucunda Yazılı Anlatım Ölçeğinden ve Yaratıcı Yazı Ölçeğinden aldıkları puanların ortalamalarında, son test sonucundayükselme görülmüştür. Bu bulgular, belirli bir konu çerçevesinde tasvir yazmauygulamasının, öğrencilerin yazılı anlatım ve yaratıcı yazı becerileriniarttırabileceğini gösterdiği gibi görsel malzeme kullanılarak tasvir yazmauygulamasının da öğrencilerin yazılı anlatım ve yaratıcı yazı becerileriniarttırabileceğini ortaya koymuştur.