turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Cumhuriyet Devri Türk şiirinde tarih teması (1923-1960)

Bu çalışmada Türk tarihinin en eski devirlerinden, 1877- 1878 Osmanlı-Rus savaşına kadar olan kısmının Cumhuriyet Devri Türk şiirine( 1923 -1960) yansıması araştırılmış ve bu amaçla 1923- 1960 yılları arasında yayımlanan şiir kitapları ve süreli yayınlar taranmıştır. Çalışmamız Giriş ve yedi ayrı bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında edebiyat-tarih ilişkisi, Türk tarihinin Cumhuriyet öncesi Türk şiirindeki yeri, Cumhuriyet Devri Türk şiirinin siyasi, sosyal ve kültürel zeminini oluşturan unsurlar üzerinde, özet olarak durulmuştur. Çalışmamızın birinci bölümünde, Türk tarihinin bilinmeyen çağlarından, Türklerin İslamiyeti kabul etmelerine kadar geçen süreç; ikinci bölümde Selçuklular ve Timurluların; üçüncü bölümde Osmanlı asırlarının; dördüncü bölümde İstanbul'un Fethi ve Fatih'in Cumhuriyet Devri Türk şiirindeki yeri, beşinci bölümde tarihi veya tarih temalı şiirlerde ön plana çıkan bazı meseleler, altıncı bölümde tarihi coğrafya ve mekan ele alınmış, yedinci ve son bölümde ise özellikle destan mahiyetindeki şiirlerde ön plana çıkan kültürel unsurlar ve motiflere yer verilmiştir. Sonuç bölümünde tezimizin genel bir değerlendirmesi yapılmış, Bibliyografya kısmında ise öncelikle yer verdiğimiz şiirler ve yararlandığımız diğer kaynaklar iki başlık altında verilmiştir.
Kerim Korcan'ın hapishane konulu hikaye ve romanlarında hapishane gerçeği

Kerim Korcan, Cumhuriyet Dönemi yazarlarımız arasında yer almaktadır. Öykü, roman, anı ve şiir türünde eserler vermiştir. Çalışmamızın amacı, Kerim Korcan'ı tanımak ve onun hapishane konulu eserlerinde hapishane yaşamını nasıl ele aldığını görmektir. Çalışmamız giriş, sonuç dışında iki bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde hapishane konusunun dünya ve Türk edebiyatındaki işlenişi ile çalışmamızın planına değinilmiştir. Birinci bölümde, Kerim Korcan'ın hayatı ile eserleri üzerinde durulmuş ve kısaca tanıtılmıştır. Çalışmamızın ana kısmı olan kinci bölümde Korcan'ın eserleri hapishane gerçeği çerçevesinde ulaşılan ortak başlıklar halinde incelenmiştir. Çalışmamızda Korcan'ın eserleri esas alındığından, metne dönük inceleme yapılmış ve metinlerden alıntılar verilmiştir. Sonuç kısmında çalışmamız değerlendirilmiş olup, geçen zaman içinde hapishanelerde değişiklik olup olmadığını merak ettiğimizden ilgili kanun ile tüzük maddelerine ve hapishaneden henüz çıkmış bir mahkumla yapılan röportajdan bilgilere yer verilmiştir. Kerim Korcan'ın roman ve hikayelerinde hapishane, mahkumlar ve yöneticiler sık karşılaşılan temalardır. Olaylar genellikle yazarın mahkum olarak bulunduğu Sinop, İstanbul Sultanahmet ve Eskişehir Hapishanelerinde geçmektedir. Olay zamanı da genellikle 1938- 1948 ve 1957- 1959 yılları arasını kapsamaktadır.
Bamsı Beyrek Hikayesi'nin Türkiye varyantları üzerinde karşılaştırmalı bir araştırma

2004 -VI + 267 Jüri: Prof. Dr. Bilge SEYİDOĞLU Jüri: Dç. Dr. Hüseyin YURTTAŞ Jüri: Yrd. Doç. Dr. Dilaver DÜZGÜN 'Bamsı Beyrek Hikayesi'nin Türkiye Varyantları Üzerinde Karşılaştırmalı Bir Araştırma' adlı çalışma giriş, iki bölüm, sonuç ve kaynaklar kısımlarından oluşmaktadır. İlk başta özet, önsöz ve kısaltmalar bulunmaktadır. Giriş bölümünün birinci kısmında araştırmanın adı, yöntemi ve amacı açıklandı. İkinci kısmında hikaye üzerinde yapılan derleme, metin neşri, kitap ve makale çalışmaları açıklandı. Üçüncü kısmında ise hikayelerin teşekkülü, kaynağı ve alanı açıklanmıştır. Birinci bölümde Dede Korkut Kitabı'ndaki Kam Püre Oğlu Bamsı Beyrek hikayesi ile Anadolu'da yaşayan on Bey Böyrek hikayesi dokuz başlık altında epizot yönünden karşılaştırılmıştır. İkinci bölümde Kam Püre Oğlu Bamsı Beyrek hikayesi ile incelemeye aldığımız on adet Bey Böyrek hikayesinin metinleri verilmiştir. Araştırmanın sonuç kısmında elde edilen sonuçlar verilmiştir. Sonunda ise kaynaklar yazar soyadlarına göre alfabetik olarak verilmiştir.
Çağdaş Uygur şairlerinden Memtili Tevfik Efendi'nin şiirleri üzerinde dil incelemesi

Doktora tezi olarak yaptığımız bu çalışma, çağdaş Uygur şairlerinden Memtili Tevfik Efendi'nin Yeni Uygurca yazılan şiirleri üzerinde yapılan dil incelemesidir. İncelemeye dahil edilen şiirler, şairin Doğu Türkistan'da yayımlanan altmış üç şiiri ve öğretilerinden oluşan on yedi şiiri kapsamaktadır. Şairin öğretileri, onun öğrencisinin not defterinden temin edilmiş el yazısı şiirler olmakla beraber, aralarındaki dört tanesi Türkiye'deki başka kişilere aittir. Çalışmamızda Türkiye Türkçesine ait olan bu şiirleri, şairin eğitimci kimliği ve dünya görüşünü daha iyi anlamak, şiirlerin yazılış özelliklerini daha çok malzeme üzerinden değerlendirmek amacıyla bulundurduk. Tez; giriş, inceleme, sözlük, dizin, sonuç, kaynakça ve eklerden oluşmaktadır. Giriş'te, Çağdaş Uygur Edebiyatı ve Çağdaş Uygur Şiiri'nin seyri üzerinde durulmuştur. İnceleme, dört bölümde ele alınmıştır. 1. Bölüm'de şairle ve şiirleriyle ilgili araştırmalar konulara bölünerek verilmiştir. 2. Bölüm'de şiirlerin yazılış özellikleri, ses, şekil ve söz dizimi özellikleri, Yeni Uygurca dil bilgisinin örneği biçiminde, ana başlıklar ve alt başlıklar halinde sunulmuştur. 3. Bölüm'de şiirlerin üslup özellikleri, 4. Bölüm'de transkripsiyonu, Türkiye Türkçesine aktarımı ve tıpkıbasımı yer almıştır. 5. Bölüm sözlüktür. Bu bölümde şiirde geçen kelimelerin anlamı örnekleriyle birlikte verilmiştir. 6. Bölüm, şiirlerde geçen özel adların açıklandığı, kişi adı ve yer adı dizinidir. Çalışmada elde edilen bulgular Sonuç'ta belirtilmişken, başvurulan ve yararlanılan kaynaklar, Kaynakça'da toplanmıştır. Ekler'de fotoğraflara yer verilmiştir.
Klasik türk şiirinde maddi kültür-giyim kuşam

Klasik Türk şiiri, beslendiği kaynaklar bakımından zengin bir kültürel alt yapıya sahiptir. Bu kaynakların doğru bir şekilde tespit edilip değerlendirilmesi bu şiirin daha iyi anlaşılabilmesini sağlayacaktır. Klasik Türk şiirini oluşturan malzemeler arasında, maddi kültür öğelerinden olan giyim kuşam önemli bir yer tutmaktadır. Bu tezin amacı, çeşitli divanlarda yer alan giyim kuşama ait terimleri tespit edip bunların kullanım özelliklerini ve sıklığını incelemektir. Bu amaçla çeşitli divanlar üzerinde yapılmış olan tahlil çalışmaları incelenmiştir. Bu çalışmalarda yer alan giyim kuşam bölümleri ele alınıp burada geçen terimler açıklanarak örneklendirilmiştir. Ayrıca, örneklendirilmeyen beyitlerin de künyeleri verilmiştir.
Annelerin çocuk kitabı seçimi hakkındaki görüşleri

Bu araştırmada, çocuk kitaplarının tür olarak çeşitliliğini, fiziksel ve içerik özelliklerini literatürü tarayarak incelemek, bunun yanı sıra annelerin çocuk kitabı seçimi ve okumanın önemi konusundaki görüşlerini belirlemek amaçlanmıştır. Bu araştırma, betimsel araştırma türüne girmektedir. Araştırmanın örneklemi, 2005- 2006 eğitim öğretim yılında Afyon Merkezdeki beş ilköğretim okulunda ikinci sınıfa devam eden ve rastgele örnekleme yoluyla seçilen, sekiz yaş grubu, toplam 200 öğrencinin annelerinden oluşmaktadır. Araştırma bulgularına göre, annelerin çoğunun lise mezunu ve ev hanımı oldukları, genellikle iki çocukları olduğu ve aylık gelir düzeylerinin ortalama 400- 800 YTL arasında olduğu belirlenmiştir. Ayrıca annelerin çocuklarına kitap almadan önce kitabıokumadıkları, çocuklarına düzenli olarak kitap almadıkları, çocuklarına kitap okumak için zaman ayırmadıkları; bunun yanı sıra çoğu ailenin evinde kitaplığı olduğu, çocuklarına yeterince harçlık verdikleri, kitap almaya ailece birlikte karar verdikleri belirlenmiştir. Bu çalışmadan elde edilen genel bulgular sonucunda, annenin mesleği, eğitim durumu, ailenin aylık gelir düzeyi ve evdeki çocuk sayısı ile annelerin çocuk kitabıseçimiyle ilgili görüşleri arasında 0.10 düzeyinde anlamlı farklılık olduğu ve genel anlamda annelerin kitap seçim kriterlerine uygun görüşler belirtmedikleri belirlenmiştir.
Rıfat Ilgaz'ın eserlerinde otobiyografik yansımalar

Türk Edebiyatı'nın önemli isimlerinden biri olan Rıfat Ilgaz, yazdığı eserler ve yaşadığı hayat ile her zaman '1940 Kuşağı' olarak adlandırılan topluluğun önde gelen figürlerinden biri olmuştur. Yazdığı eserler göz önüne alındığında Türk Edebiyatı'nın da otobiyografik bir çalışma yapmaya en müsait yazarlardandır. Eserlerinde ailesiyle olan ilişkileri, yaşadığı şehirler, öğretmenlik ve gazetecilik olmak üzere mesleki deneyimleri, askerliği, evlilikleri ve aşk hayatı, yaşadığı hastalıklar ve vakit mekanların izlerini bulmak mümküdür. Bu çalışmada Rıfat Ilgaz'ın otobiyografisiyle, yazdığı eserler arasındaki ilişkiler, kaynaklar ışığında incelenecek, yaşamından eserlerine yansıyan noktalar belirlenip, bunların gerçekle olan bağlantısı sağlanmaya çalışılmıştır.
Turgut Uyar'ın hayatı, sanatı, şiirleri üzerine bir araştırma.

'Turgut Uyar'ın Hayatı, Sanatı, Şiirleri Üzerine Bir Araştırma' isimli bu çalışmada, şair Turgut Uyar'ın, Türk şiirindeki özgün yeri tespite çalışılmıştır. Tezin 'Giriş' bölümünde, Turgut Uyar'ın şiir serüveninin başladığı ve eserlerini verdiği dönemdeki sanatsal ortam ve bu ortam içinde Turgut Uyar'ın önemi ve bıraktığı etki üzerinde genel bir değerlendirme yapılmıştır. Bu bağlamda, Turgut Uyar' m içinde bulunduğu İkinci Yeni akımı ve bu akımın yarattığı atmosfer özellikle dikkate alınmıştır. Tez, 'Giriş' bölümü dışında üç ana bölümden oluşmaktadır: Birinci bölüm, 'Turgut Uyar'ın Hayatı ve Sanatı' adını taşımaktadır. Bu bölümde, şairin kişisel ve sanat yaşamı hakkında ayrıntılı bilgi verilmiştir. Hayatım ele aldığımız bölümde, çocukluk yıllan, öğrenim hayatı, meslek yaşamı, aile hayatı ve kişiliği üzerinde durulmuştur. Ayrıca hayatıyla ilgili tespit edebildiğimiz önemli tarihler 'Kronoloji' başlığı altında topluca verilmiştir. 'Sanatı' başlığı altında ise, şiire ilk ilgileri ve ilk yayınları, yayın hayatı, aldığı ödüller hakkında bilgi verilmiş ve süreli yayınlarda kalan şiirleri de dahil edilerek bütün eserlerinin mümkün olduğu kadar eksiksiz bir listesi sunulmuştur. Tezin ikinci bölümü ise 'Sanat, Edebiyat ve Dil Üzerine Düşünceleri' başlığını taşımaktadır. Yine bu bölüm de ana başlık çerçevesinde üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm 'Sanat', ikinci bölüm 'Edebiyat', üçüncü bölüm ise 'Dil' üzerine düşüncelerine ayrılmıştır. Bu bölümde verilen bilgiler, Turgut Uyar'ın, sanat, edebiyat ve dil üzerine düşüncelerinin kuramsal kaynaklarım ve kendi içindeki tutarlılığım tespite yöneliktir. Tezin üçüncü bölümü, Turgut Uyar'ın 'Şiiri' başlığım taşımaktadır. Bu bölüm, şairin siklerinin içerik ve yapısall yönden incelenmesine ayrılmıştır. Bölüm, 'İçerik' ve 'Yapı' başlıklarına ayrılmıştır. 'İçerik' başlığı altında Turgut Uyar'ın şiirinde yaygın olarak karşılaştığımız temalar, 'Yapı'da ise, nazım biçimi, nazım birimi, ölçü, uyak ve redif konuları hakkında bilgi verilmiştir. 406 Tezin dördüncü bölümü ise 'Dil ve Anlatım Özellikleri' başlığım taşımaktadır. Bu bölümde de, şiirlerindeki dil ve üslup özellikleri tespit edilmiş ve değerlendirilmiştir. Bu bölümlerin dışında tez, genel bir değerlendirmenin yapıldığı 'Sonuç' bölümü ile 'Kaynakça' ve 'Dizin'den oluşmaktadır. Bu çalışmada, Turgut Uyar' m Türk şiirine katkısı, şiirinin özgün ve karakteristik yönleri tespit edilip değerlendirilmiştir. 407
Kemal Tahir'in tarihİ romanlarında sosyal olaylar

meselelere çözüm bulmak amacıyla tarihe yönelen Kemal Tahir, tarihsel bir çerçevede kaleme aldığı romanları ile her çağda ses getiren önemli bir şahsiyettir. Toplumsal problemlere Marksist bir yöntemle yaklaşan Kemal Tahir, Türk toplum yapısının Batı'dan farklı olduğuna inanmış ve Batılı kalıplara bağlı kalmamıştır. Kemal Tahir, Türk toplumunu tarihi süreç içerisinde ele alarak bugünü aydınlatmaya çalışır. Derin tarih araştırmaları yaparak kaleme aldığı tarihi romanlarında toplumun her kesimini ilgilendiren çeşitli sosyal olaylara yer verir. Kemal Tahir, romanlarında Türk milletinin kültürel değerlerini, inançlarını, sosyal problemlerini ele alır. Hayatı boyunca Türk toplum gerçekliğini açıklama çabası içinde olmuş ve romanlarında Türk milletini derinden sarsan olayları gün yüzüne çıkarmıştır. Kemal Tahir, fikir ve görüşleri ile Türk fikir dünyasında önemli bir yere sahiptir.
Adbylhakim Qulmuhammedow'un Densinmedik Dul Qalyr adlı eseri

1920'li yıllar Türkmen edebiyatının önemli yazarlarından, aynı zamanda Ceditçilik döneminin en önemli Türkmen temsilcilerinden olan Abdülhakim Kulmuhammedov, 1910- 1916 yıllan arasında İstanbul'da okumuştur. Ülkesine döndükten sonra, ülkesinin bağımsızlığı, kalkınması ve gelişmesi için her alanda çalışmalar göstermiştir. 1924'ten sonra kendini tamamen ilmi ve edebi çalışmalara veren Abdülhakim Kulmuhammedov, Stalin döneminde 'Pantürkist' suçlamasıyla idam edilmiştir. Her bakımdan Türk dili ve edebiyatının tesirleri görülen Abdülhakim Kulmuhammedov' un eserleri, Sovyet Rusya zamanında 'yasaklılar' listesinde kaldıktan sonra, Türkmenistan'ın 1991 yılında bağımsızlığını kazanmasıyla birlikte serbest hale gelmiş ve araştırılmaya başlanabilmiştir. Biz de Abdülhakim Kulmuhammedov' un Türk edebiyatıyla kurduğu bu ilişkiye değer vererek, onun bir eserinin dil incelemesini gerçekleştirdik. Çalışmamızda Türkmenisan, Türkmenler, Türkmen dili ve edebiyatı konularında en yeni bilgileri de vermeye çalıştık. Ayrıca yazarın hayatını ve eserlerini de etraflıca inceledik. Çalışmamızın sonuna, okuyucuların karşılaştırma yapabilmesi için, incelemesini yaptığımız eserin fotokopisini de yerleştirdik. Bu çalışmamızın Türkmen dili ve edebiyatıyla uğraşanlara ışık tutacağını umuyoruz. Anahatar Kelimeler: Türkmenistan, Türkmen Cedit Edebiyatı, Abdülhakim Kulmuhammedov, hikaye, dil incelemesi, gramer indeksi.
Çocuklara Arkadaş dergisi

Çocuklara Arkadaş dergisi; muhteva ve üslubuyla 19. yüzyılda yayınlanmış önemli çocuk dergilerinden biridir. Dergi 1881- 1882 yılları arası toplam on iki sayı yayınlanmıştır. Dergide yer alan hikaye, fabl, fıkra, sohbet, mektup, makale ve özlü sözler türü metinlerde çocuklara çeşitli konularda dersler verildiği ve onlara doğru olanın gösterilmeye çalışıldığı görülmektedir. Ancak dergide şiir, tiyatro metni, roman, masal gibi edebi türler bulunmamaktadır. Dergide ele alınan konular üzerinden bir asırdan fazla zaman geçmesine rağmen güncelliğini korumaktadır. Bu metinlerin çocuk dergiciliğinin gelişmesi, çağdaş seviyeye ulaşmasında katkıları olduğu düşünülmektedir. Bu sebeple Çocuklara Arkadaş dergisi çocuk dergiciliği ve edebiyatı için önemlidir. Araştırmamız giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Girişte; çocuk dergilerinin dünyada ve Türkiye'de gelişme süreci üzerinde durulmuştur. Eski harfli çocuk dergilerinin kronolojik olarak tanıtımları yapılmıştır. Birinci bölümde; Çocuklara Arkadaş dergisinin genel özellikleri belirtilmiş, çıkış amacı açıklanmış, derginin yazar kadrosu ile ilgili bilgiler verilmiştir. Yine bu bölümde dergide yer alan bütün yazıların türlerine göre sınıflandırılması yapılarak, türlerle ilgili açıklamalar yapılmıştır. İkinci bölümde, Çocuklara Arkadaş dergisi içinde yer alan metinlerin çocuk eğitimi açısından incelemesi yapılarak, bu metinlerin bilgilendirme, eğitme, ahlaki değer kazandırma ve eğlendirme yönü ortaya koyulmuştur. Sonuçta derginin genel bir değerlendirmesi yapılmıştır. Üçüncü bölümde, Çocuklara Arkadaş dergisinin sayılarının metni kronolojik olarak aktarılmıştır. Tez çalışması sırasında başvurulan eserlerin listesi Kaynaklarda gösterilmiştir. Eklerde, dergiyle ilgili fikir vermesi bakımından derginin birinci sayısının tamamı verilmiştir.
Milli Kütüphane '06 mil yz a 3291' numarada kayıtlı şiir mecmuasının transkripsiyonlu metni ve mecmuaların sistematik tasnifi projesine göre tasnifi

Arapça 'cem'' kökünden türeyen ve 'bir araya getirilen, derlenen, cem edilen' manalarını taşıyan mecmuanın çeşitli türleri vardır. Mecmua türlerinden biri olan şiir mecmuaları, içerisinde bir veya birden fazla şahsa ait muhtelif nazım şekilleri ve türlerini barındıran metinleri ihtiva eder. Derleyicilerin herhangi bir düzen gözetmeksizin tamamen kişisel zevk ve beğenilerine bağlı olarak oluşturdukları şiir mecmuaları, dönemin estetik anlayışını yansıtan birer ayna görünümündedir. Kütüphanelerimizde umumiyetle 'Mecmua-i Eş'ar' veya 'Mecmu'atü'l-Eş'ar' isimleriyle kayıtlı olan şiir mecmuaları, edebi ve biyografik bilgiler içermesi açısından oldukça önemlidir. Bu çalışmada müstensih ve istinsah tarihi hakkında herhangi bir bilginin olmadığı Milli Kütüphanede '06 Mil Yz A 3291' numarada kayıtlı şiir mecmuasının transkripsiyonlu metni ve Şiir Mecmualarının Sistematik Tasnifi'ne göre tasnifi yer almaktadır. Çalışmamızın giriş bölümü, klasik Türk edebiyatının önemli kaynakları arasında sayılan mecmuanın tanımı, sınıflandırılması, önemi ve Şiir Mecmualarının Sistematik Tasnifi Projesi hakkındaki bilgilerden oluşmaktadır. İkinci bölümde Milli Kütüphane '06 Mil Yz A 3291' numarada kayıtlı 74 varaktan oluşan şiir mecmuasının tanıtımı yapılarak mecmuada yer alan şairler ve bu şairlerin yaşadıkları yüzyıllar, kullanılan nazım şekilleri ve aruz vezinleri, divanlarda bulunmayan şiirler, mecmuanın muhteva özellikleri, mecmuada şiir başlıklarıyla ilgili yanlışlık ve eksikliklerle ilgili tespitlere yer verilmiştir. Üçüncü bölüm mecmuanın transkiripsiyonlu metnini içermektedir. Şiirler, yayımlanan divanlarla mukayese edilmiş ve farklar dipnotta gösterilmiştir.
Mektubi İbrahim Edhem Efendi'nin 'Ruhu't-talik' adlı eserinin hat sanatı bakımından analizi (2 cilt)

Mehmed Es'ad Yesari döneminin ta'lik yazı özelliklerini tanıtan 'Rahu't-Ta'lik', Mektubi İbrahim Edhem tarafından yazılmıştır. Risalenin, sadece iki nüshası tesbit edilebilmiştir. 1214/ 1799 tarihli 'asıl nüsha', Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi, Hazine, nr. 2325'de kayıtlıdır. Ta'lik hattıyla yazılmış olan bu nüsha 15 varaktan meydana gelmiştir. Her varaktaki satır sayısı 19 dur. Tezhipli olan bu risalenin içinde aynca eser ve müellifin methedildiği müstakil bir varak bulunmaktadır. Bu yaprak 1696 envanter numarasıyla aynca kaydedilmiştir. 1217/ 1803 tarihli 'ikinci nüsha' ise, Türk Tarih Kurumu Kütüphanesi, nr. 264'de kayıtlı bulunmaktadır. Eser, Ahmed Hulusi Tarsusi tarafından intinsah edilmiştir. Tezhipsiz olan bu nüsha 16 varaktan oluşmuştur. Her varaktaki satır sayısı 17'dir. 'Rahu't-Ta'lik' Türk kültür ve sanat tarihimizde mühim bir boşluğu doldurmakta ve Türk Hat sanatının önemli bir şubesi olan ta'lik yazının anatomik ve fizyolojik yapısını incelemektedir. Bu konuda hazırlanmış Arapça ve Farsça risaleler bulunmakla birlikte, Türkçe hazırlanmış müstakil başka bir eser tesbit edilememiştir. Eserde, Türk Ta'lik Ekoiü'nün hazırlık devresi tahlil edilmekte ve ta'lik yazı çeşitleri ile ta'lik hattatlarından da bahsedilmektedir. Risalenin müellifi Mektubi İbrahim Edhem ile, bu eserde adlan geçen Yeğen Mustafa Molla, Piri Mustafa Efendi, Aksaraylı 'Osman ve Nazif Efendi gibi hattatlar, diğer hattat biyografilerinde isimlerine rastlayamadığımız ta'lik sanatçılarıdır. Ayrıca, Ayasofya Camii şadırvan yazılarının Kethüda-zade Kazasker Mustafa 'İzzet tarafından yazıldığım da yine 'Ruhu't-Ta'lik'den öğrenmekteyiz. Eser, günümüzde yerlerinde tesbit edemediğimiz ta'lik levhalardan da haber vermektedir. Bunlar; Fatih Camii'ndeki 'Maşallah' ve 'Şefa'at Ya Nebiyyallah' yazıları ile Nuruosmaniye Camii'ndeki 'Tevekkeltü 'Alallah' yazılarıdır. Celi hatlardan daha büyük yazılara 'Hatt-ı Kebir' denildiğini de yine bu risaleden öğrenmekteyiz. 'Ruhu't-Ta'lik'ia edisyon kritiği ve tahliliyle, Türk hat sanatımızda önemli bir eksikliğin giderilmesi amaçlanmıştır.
Türk edebiyatında manzum Hz. Ali cenk-nameleri ve Ayan-Zade İbrahim Şükrİ'nin Kıssa-i Kan Kalesi ile Hikaye-i Haver-zemİn adlı mesneviler

Türk edebiyatında, Hz. Ali'nin hayatı ve İslam uğruna yaptığı savaşlar etrafında teşekkül etmiş, çeşitli yönlerden dikkat çekici edebi tür, cenk-name yahut gazavat-namelerdir. Sayısı yüzleri bulan manzum ve mensur Hz. Ali cenk-nameleri, özellikle meddahlık geleneği içerisinde kendisine ayrı bir yer edinmiş ve bu türde ilk örneğine ulaşabildiğimiz 13. asırdan 20. asra kadar ekseriyeti anonim olan pek çok metin ortaya konulmuştur. Manzum Hz. Ali cenklerinden çok azının müellifi yahut musannifi belli olup Şeyyad İsa, Tursun Fakih, Yusuf-ı Meddah, Nakiboğlu Taceddin, Beypazarılı Ma'azoğlu Hasan gibi Eski Anadolu Türkçesi devri şairleri bu konuda eser veren belli-başlı şairlerdir. Bu tezimizin asıl konusunu, daha evvel edebi literatüre girmemiş bir şairin iki manzum Hz. Ali cenk-namesi teşkil etmektedir. Söz konusu şair, 19. asırda Diyarbakır'a bağlı Ergani'de yaşamış Ayan-zade Molla İbrahim Şükri'dir. Şairin, 330 sayfadan meydana gelen, silik bir rika hattıyla istinsah edilmiş 1603 beyitlik Kan Kal'ası ve 4511 beyitlik Haver-zemin mesnevilerinin tek yazma nüshası, Topkapı Sarayı Müzesi Türkçe Yazmaları Y. 790'da bulunmaktadır. Giriş ve dört bölümden müteşekkil tezimizin birinci bölümünde, manzum Hz. Ali cenk-nameleri hakkında genel bir değerlendirmenin ardından kütüphanelerde kayıtlı, ulaşabildiğimiz bütün manzum cenk-namelerin nüshaları tanıtılarak ilk defa toplu bir kataloğu hazırlanmıştır. Manzum cenklerin özetleri ve bu sahadaki çalışmalar hakkında da bilgi verilmiştir. İkinci bölümde; Ayan-zade İbrahim Şükri'nin hayatı, edebi şahsiyeti ve eserleri ele alınmıştır. Üçüncü bölümde şairin Kıssa-i Kan Kal'ası ve Hikaye-i Haver-zemin adlı mesnevilerinin şekil yönünden tahlili ve Thompson'ın Motif Index esaslı muhteva tahliliyle birlikte metinlerin günümüz Türkçesine çevrimine de yer verilmiştir. Dördüncü bölümde Kan Kalesi ve Haver-zemin mesnevilerinin transkripsiyon usulüyle Arap harflerinden Latin harflerine aktarımı yapılmıştır. Bu çalışmayla bilinmeyen bir şair ve onun konuya ait yayınlarda üzerinde durulmayan eserleri gün yüzüne çıkmıştır.
Hanyalı Nurİ Osman ve Dİvanı

Hanyalı Nuri Osman H. 1172/ M. 1758- 1759 ile H. 1230/ M. 1815 tarihleri arasında Girit adasının Hanya ve Kandiye şehirlerinde yaşamıştır. Şair elli sekiz yıllık ömrüne ondan fazla eser sığdırmıştır. Nüshaları tespit edilen altısının üçü manzum üçü de mensurdur. İçerisinde 1152 şiir bulunan hacimli divanı bu tezde tenkitli metin olarak hazırlanmış ve başına da inceleme ilave edilmiştir. Hemen her nazım şeklinde şiirler yazan Nuri, içerik bakımından yenilik arayışlarını gazellerinde denemiş, kısa mesnevilerinde de birbirinden ilginç konuları işlemiştir. Nuri Divanı, bize Girit'teki sosyal ve siyasi hayat hakkında da bilgiler vermektedir. Bu çerçevede incelendiğinde Girit'teki hem dini hem de milliyet bakımından çeşitlilik, pek çok insanın ölümüne yol açan salgın hastalıklar, halkın giyim tarzı, devlet adamlarının tayinleri vs. unsurlarla karşılaşmaktayız. Nuri'nin şiirlerinden devlet adamlarının önderlik ettiği ve Girit halkının da ilgi gösterdiği bir edebi muhitin teşkil edildiğini görmekteyiz. Aynı zamanda divan sahibi olan ve Girit'te valilik yapan Ferhat Paşa ile Sami Ebu Bekir Paşa bu muhitte etkin rol almış kişiler arasındadır. Nuri Divanı'nın dikkat çeken bir başka özelliği de değişik sebeplerle doksan civarında şairden söz etmesidir. Bunların arasında diğer biyografi kaynaklarında isimlerine rastlamadığımız kişiler de olması Nuri Divanı'nın önemini arttırmaktadır. Nuri bu şairlerden bazısına nazire yazmış, bazılarının şiirlerini de tahmis etmiştir. Yazdığı atmış beş tahmis ile edebiyatımızda en fazla tahmis yazan şairler arasında yer almıştır.
Risale-i Beyan-ı Cehennem (Vr. 104b-139a)

Bu çalışmada Milli Kütüphane'de 06 Mil Yz A3757 / 3 numarasıyla ve Risale-i Beyan-ı Cehennem adıyla kayıtlı eser üzerinde çalışılmıştır. Eser 178 varaktan oluşmaktadır. Eser, Osmanlı Türkçesi dönem özelliklerini gösteren dini ve didaktik bir eserdir. Müellifi ve müstensihi belli değildir. Bu tezi hazırlamaktaki amaç, eserin konusu ve söz varlığı açısından önemini ortaya koymaktır. Tez beş bölümden oluşmaktadır: Giriş, metin, günümüz Türkçesine çeviri, dizin ve tıpkıbasım. Giriş bölümünde eser hakkında bilgiler verilmiştir. Daha sonra imla özellikleri, dil ve şekil özellikleri ortaya koyulmuştur. Metin bölümünde; eser çeviri yazıya aktarılmış ve noktalama işaretleri de günümüz imlasına uygun olarak uygulanmıştır. Ayrıca metin günümüz Türkçesine çevrilmiştir. Dizin bölümünde eserin söz varlığını ortaya koymak adına gramatik bir indeks hazırlanarak, alfabetik olarak dizilmiştir. Ayrıca çalışmamızın sonuna eserin çeviri yazıya aktarılan 104 b-139a varaklarının tıpkıbasımı eklenmiştir. Eser, döneminin söz varlığını ve dil özelliklerini göstermesi bakımından çok önemlidir.