turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Kalıp sözlerin diyalog botu üzerine kodlanması

İnsan bildiği sözcükler üzerinden düşünür, karar verir ve iletişime geçer. İnsanın dünyayla bağı ana dili üzerinden gerçekleşir. 'Dilimin sınırları, dünyamın sınırlarıdır.' diyen Wittgenstein'ın bu sözü, dilin sadece sesli işaretler sistemi olmadığını göstermektedir. Kişi dünyayla bağ kurarken sevinç, hüzün, acı gibi hislerini sözcük kalıplarına döker. Bu kalıplardan birisi olan kalıp sözler düşünceleri tıpkı atasözleri, deyimler, birleşikler ve ikilemeler gibi özlü anlatmayı sağlar. Toplumun değerli bir parçası olmayı hissettiren günaydın, gözün aydın, güle güle, iyi akşamlar, iyilik sağlık, ne var ne yok, hayırdır inşallah, afiyet olsun, Allah'a ısmarladık gibi kalıp sözler; kişinin kendisini rahatça ifade etmesini, iyi ve kötü anlarda düşünceyi kısa ve açık bir şekilde anlatabilmeyi, toplumsal işleyişi düzenleyip nezaket kurallarına uymayı, konuşanların kısa sürede yalın bir şekilde anlaşabilmesini, topluma aidiyet duygusuyla bağlanarak kültürel ve dini değerleri ifade etmeyi, iletişimde karmaşayı ortadan kaldırmayı sağlar. Bu bakımdan kalıp sözlerin, bir durumun gelişmesiyle veya bir olayla oluşan dil dışı bağlamla ve bir duruma gerek duyulmaksızın oluşan dil içi bağlamla toplumsal iletişimi düzenlediğini söylemek yanlış olmaz. Bu çalışmanın temel amacı, konuşma dilinde önemli bir kullanım sıklığına sahip olan kalıp sözlerin özelliklerini ve işlevlerini çevrimiçi etkileşimli Türkçe diyalog botu olan Gökbilge'nin kullanmasını sağlamak ve dolayısıyla veri tabanına işlemektir. Kalıp sözlerin seçimi ve tasnifi ağırlıklı olarak Gökdayı'nın (2011) çalışması üzerinden gerçekleştirilmiştir. Gökbilge'nin dil kullanıcılarının kullandıkları kalıp sözlere ilişkin yanıtları, yine dil kullanıcıları ile yapılan anketler üzerinden oluşturulmuştur. Kalıp sözlerin bağlam odaklı işlevlerini sohbet botu üzerinden gösterebilmek için örnek karşılıklı konuşmalar hazırlanmıştır. Bu çalışma sonucunda ortaya çıkan veri tabanı sayesinde diyalog botu Gökbilge, Türkçenin birçok kalıp sözünü bilmekte ve onları bağlam odaklı olarak kullanabilmektedir. Gökbilge'nin söz konusu veri tabanı; karşılıklı konuşma sınavları, ana dil öğretimi, yabancı dil öğretimi gibi alanlarda kullanılabilen yardımcı bir bot olma niteliği göstererek birçok çalışmaya da veri sunacak bir nitelik taşımaktadır.
Tercüme eserler bağlamında XXI. Yüzyılda Makedonya'da yeni Türk edebiyatı

Dünya düzeninin içinde birçok kültür ögesinin köprüsü niteliğinde kendini konumlandıran tercüme meselesi, özellikle edebiyatın son dönemde olduğu noktada büyük bir önem arz etmektedir. Edebiyat her ne kadar kendi dili ile, kendi toplumuna ait olsa da aynı zamanda öteki dilin, öteki toplumuna da çok şey kazandırmış bir sanat biçimidir. Bu fikir temel alınarak, Yeni Türk Edebiyatı döneminde yazılmış eserlerin, kültür dilinden erek diline aktarılması süreci, Makedonya'daki tercüme faaliyetlerinin neticesi ile gösterilmesi amaçlanmaktadır.
Nazmİ-Zade Hüseyin'in Kabus-name tercümesi (75b-150b)

Kabus-name, Keykavus b. İskender'in oğlu Giylanşah için yazdığı nasihat-name türünde bir eserdir. Eser, 475/ 1082 yılında ve Farsça olarak yazılmıştır. Keykavus b. İskender'in Kabus-name eseri Türk Edebiyatında da ilgi görmüş ve eserin Türkçeye tercümeleri yapılmıştır. Bu tercümeler arasından Nazmi-zade Hüseyin'in yapmış olduğu tercümeyi inceleyeceğiz. Nazmi-zade Hüseyin çevirisinin 75 b-150b arası sayfaların transkripsiyon ve üslup incelemesini yapacak ve çalışmamıza dizin ve sözlük kısımlarını da ekleyerek çalışmamızı tamamlayacağız.
Risale-i Eyyam-ı Nahisat

16. yy da yaşamış olan Abd el-Gani b. Abd el-Celil Geredevi dönemini aydınlatacak birçok eser kaleme almıştır. Bu çalışmada yazarın en önemli eserlerinden biri olan Risale-i Eyyam-ı Nahisat incelenmiştir. Nesir olarak yazılan bu eserde yer yer manzum kısımlara da yer verilmiştir. Bu çalışmada Ankara Milli Kütüphanede, 06 Mil Yz A 2922/ 2 arşiv numarasıyla kayıtlı olan nüsha kullanılmıştır. Eserde kıyafetname, rüya tabirleri bulunmakta ve bunlar bablar halinde verilmektedir. Çalışma, Giriş bölümünün ardından İnceleme ve Metin olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde genel olarak rüya konusu ele alınmıştır. İnceleme bölümünde Risale-i Eyyam-ı Nahisat ve Şekil Özellikleri, Abd El-Gani B. Abd El-Celil Geredevi'nin Hayatı ve Eserleri incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise eserin tenkitli metni ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Manisa ili ziyaret yerleri

Manisa'daki ziyaret yerleri hakkında şimdiye kadar, ciddi bir çalışma yapılmamış olduğundan bu şekilde, bir araştırma yapma ihtiyacı hissettik. Çalışmamız iki yönden ele alınmıştır. Birinci yönü ziyaretgahlarda yatan şahsiyetlerin menkıbevi hayatları ve tarihi hayatlarım araştırmak, ikinci yönü de menkıbeleri ortaya koymak olmuştur. Tezimiz, iki bölümden oluşmaktadır. Manisa'nın tarihi ve coğrafi durumunun anlatıldığı girişten sonra, birinci bölüm olarak 'Edebiyatımızda Manisa' yer almaktadır. İkinci bölümde ise, 'Manisa İli Ziyaret Yerleri' ele alınmıştır. Bu bölümde sırasıyla Milli, Tarihi, Manevi ziyaret yerleri bulunmaktadır. Manevi ziyaret yerleri çoğu fotoğrafla tespit edilmiş olup, tezin en sonunda ' Fotoğraflar ' başlığı altında yer almıştır. Bu çalışmayla halk arasında söylenen ve bilinen menkıbelerin bir gün ilgisizlik yüzünden unutulmasına mani olmak, maksadıyla yaptığımız çalışmanın bundan sonra yapılacak ilmi, ciddi çalışmalara temel teşkil edeceğini umuyoruz.
1980 Kuşağı Türk şiirinde poetik bir yönelim olarak gelenekçilik

Gelenek, son yılların sosyal bilimler alanındaki en çok tartışılan konularından biridir. Tartışmaların merkezindeyse 'modernizm' ve 'gelenek' kavramlarının algılanışı durur. Her ne kadar konu üzerinde tam bir uzlaşım sağlanabilmiş değilse de geleneğin iki temel ayağının 'öz' ve 'biçim/form' olduğu yadsınamaz. Edebiyatta ve özellikle de şiirde daha çok bir poetik sorunsal olan gelenek konusu, giderek estetik bir değer ya da bir estetik/sanat anlayışı olma eğilimindedir. Esasen bütün dönem edebiyatlarında ve edebi ürünlerinde geleneğin doğrudan veya dolaylı etkisinden söz edilebilirse de, geleneğin yeni/modern Türk şiirinin 1980 Kuşağı'nda özel bir yeri olduğu fark edilir. Zira 1980 Kuşağı Türk şiirinde şairlerin bütün bir Türk şiirine ilgiyle baktığı, önyargısız olarak tüm şiir birikimlerinden yararlanmaya çalıştığı gerçeği kendini açıkça gösterir. Bunun yanında, geleneğin doğrudan poetik bir yönelim olarak seçildiği daha dar ya da özel bir cepheye bakılacak olursa bazı şairlerin belli bir çizgiye odaklandığından bahsedilebilir. Bu noktada da Hilmi Yavuz'un sevk edici kişiliği, sanat anlayışı ve eserlerinin başat rol oynadığı görülür. Söz konusu 'gelenekçi' çizgi, Şeyh Galip'ten başlayarak yeni/modern Türk şiirinin iki büyük kurucu ismi Yahya Kemal'le Ahmet Haşim'den sonra Asaf Halet Çelebi ve Behçet Necatigil estetiğinde belirginleşerek Hilmi Yavuz'da bir 'sistematiğe' kavuşur. 1980 Kuşağı'ndaysa Vural Bahadır Bayrıl, Osman Hakan A., Sefa Kaplan isimleri, ön plana çıkar.
Bilinç akımı açısından Oktay Rifat'ın romanları

Güç? İnsanın evrende varoluşunun nirengi noktasıdır; insan yaşamını, gücü elinde tutma çabasıyla anlamlandırır. Bu çalışmada ele alınan üç romanda kahramanların yaptığı, varoluşlarını anlamlandırma sırasında yaşadıkları evrensel çatışma, romanların bel kemiğini oluşturmaktadır. Bir Kadının Penceresi'nden romanında Filiz'in ezen bir koca karşısındaki varoluş çabası, Danaburnu'nda romandaki varlığı da trajikliği gibi silik olduğu için romanın artalanına düşen Emine'nin varoluş hikayesi, Recep'in toplumun biçtiği rolle erkekliğini da yatarak var olma mücadelesi, hepsi için erkle var olma mücadelesidir. William Sheakespeare'in Kral Lear'ındaki Kral Lear, Oktay Rifat'ın Bay Lear'ında da Ferruh Sarıbay böyledir. Gençlikte de yaşlılıkta da erki korursanız, varlığınızın kaleleri sağlamdır. Çalışmamda ele alınan, bu çatışmanın yarattığı sorunsaldır; çünkü bu çatışma dün de vardı, bugün de var, yarın da var olacak; çünkü erk demek, yaşamak demektir. Sheakespeare de bu temayı işler, Oktay Rifat da. Oktay Rifat romanına, Sheakespeare' in Kral Lear adına adına benzer bir ad koyup aynı temayı işler, aynı evrenselliği işaret eder; ama anlatım farklı olunca, hiçbir benzerlikten, aynılıktan söz edemezsiniz. Şiir, resim, tiyatro, eleştiri gibi türlerle yazın alanında söyleyecek sözü olan Oktay Rifat, altmış yaşından sonra, çağdaş anlatım olanaklarını denediği üç roman yazmıştır. Bu çalışmamda Oktay Rifat'ın yaşam öyküsü edebi kişiliği ve romanlarındaki, Özellikle de Bay Lear'daki bu çoğulcu anlatım teknikleriyle, bilinç akışı tekniği ele alınmıştır. Yaşlı bir insanın katmanlaşmış zihinsel yaşam sürecine uygun çoğulcu anlatım teknikleri, yazarın bilinç akışı tekniğini kullanmasına uygun zemin hazırlamıştır. Onun eserlerindeki en belirgin özellik, şiirin zengin kıvraklığıyla yetinmeyip romanda da çok zengin anlatım ustalığına yönelerek, Türk edebiyatında yeni anlatım olanaklarının yolunu açmış olmasıdır.
Çetin Yiğenoğlu'nun Haydar'ı öldürmek romanında halkbilimsel öğeler

Halk kültürü ve edebi metinleri, çağdaş edebiyatımız için esin kaynağı olmaktadır. Özellikle Çukurova; mitleri, halk hikayeleri, masalları ve zengin yerel dili ile çağdaş edebiyatımızda yazarların anlatımlarını sağlamlaştırmada başvurdukları önemli birer kaynak olarak görülmektedir. Çukurovalı bir yazar olan Çetin Yiğenoğlu da eserlerinde, bu coğrafyanın kültürel ögelerinden bolca yararlanmıştır. Özellikle 'Haydar'ı Öldürmek' romanında mitolojik kaynaklardan beslenerek kendi destansı romanını yazmıştır. Halkbilimsel ögeler yoğun bir biçimde kullanılmış, yerel dil doğal bir anlatı atmosferi yaratmıştır. Hem halk bilimini hem de çağdaş edebiyatı kapsayan bu çalışmada, halk bilimi disiplinine bağlı kalınarak inceleme yapılmıştır. Ancak çağdaş edebiyat verimlerinden de yararlanılmıştır. Çalışma dört ana bölümden oluşmaktadır: Birinci bölümde, Çetin Yiğenoğlu'nun yaşamı, gazeteci kimliği, roman ve öykü yazarlığı, genel anlamda maddi manevi kültür unsurlarını romanında kullanış biçimi ve amaçları hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde, romanın özetine yer verilerek genel bilgiler aktarılmıştır. Üçüncü bölümde 'Haydar'ı Öldürmek' romanındaki halk kültürü unsurları belirlenerek halk edebiyatı unsurlarından masal, halk hikayesi, efsane, kalıp sözler, yerel ve arkaik sözcükler, mitolojik unsurlar gibi motifler örneklenmiştir. Dördüncü bölümde, romandaki halk bilimsel ögeler ile ilgili bilgiler verilmiştir. vAnadolu kültürünün zengin kaynaklarının edebiyatımızı nasıl etkilediğini göstermek, Çetin Yiğenoğlu'nun unutulmaya yüz tutmuş pek çok yerel sözcüğü yeniden dilimize taşımasına dikkat çekmek çalışmanın temel hedefini oluşturmaktadır.
Attila İlhan'ın şiirlerinde mitik unsurlar

İnsanlığın hayatı anlamlandırmasında, kaosu düzenlemesinde, doğa olaylarını fenomonolojik düzeyde idrak edebilmesinde başat rol oynayan mitler, kısaca, insanlığın ilkel çağlarda üretmeye başladığı ve modern çağlarda da kültürel kodlarla aktara geldiği fenomenler olarak tanımlanabilir. Bireyin doğayı algılamasında, evreni belli bir kalıba oturtmasında, sosyal adaleti, etiği tanzim etmesinde büyük öneme sahip olan mitler; inanç kavramıyla birlikte var ola gelmiştir. Edebiyatın gelişimiyle paralel olarak ortaya çıkan mitler, sanatkarların zihninde oluşturduğu tasarım dünyasının imgesel ifadesi olarak çağlar boyu dünya edebiyatlarının epistemolojik zemininde bulunmuştur. İnsanlığın bilimsel bilgiye geçmesinden sonra, mitlerin yeniden üretilmesi, edebiyat alanında eser veren sanatkarlar sayesinde mümkün olmuştur. Kendi tasarım dünyalarında bilinçli-bilinçsiz mitik anlamı imleyen sanatçıların edebiyat alanında ortaya koyduğu eserler, ciddi bir mit epistemolojisi ortaya koyar. Bu bağlamda, 'Attila İlhan'ın Şiirlerinde Mitik Unsurlar' adıyla hazırlayacağımız çalışmamızın amacı, insanlığın genetiğinde bulunan kültürel kodun ifadesi olan mit kavramının, modern Türk edebiyatının öncü sanatkarlarından Attila İlhan'ın dilinde tezahür etmiş şeklinin epistemolojik anlam bağlamını ortaya çıkartmak yönünde olacaktır. Çalışmamız temelde, tematik ve yapısallcı bir yöntemle kaleme alınacaktır. Bu kuramsal çerçeve, Attila İlhan'ın şiirlerinin derin anlam tabakalarında yer alan mitik izleklerin, yapı içinde nasıl üretildiği ve yapı içerisinde üretilen mitik fenomenlerin nasıl bir tematik perspektife sahip olduğu sorunsalının altına yerleştirilecektir. Bu sorunsalın çözümlenmesi, modern mit teorilerinin sosyal bilimselliğiyle harmanlanacak, harmanlanan bu yapı, Attila İlhan'ın şiirlerinin anlamlandırılmasında ana eksen olarak kullanılacaktır. Toplamda üç bölümden oluşan çalışmamızın ilk bölümünde şairin hayatı-sanatı-eserleri-açıklanacak, ikinci bölümde mit kavramı ve teşekkülü irdelenecek, son bölümde ise bu teorik perspektiften hareketle Attila İlhan'ın şiirlerindeki mitik göndermeler gösterilmeye çalışılacaktır.
Kamus-ı Türki'de isimden isim ve fiil türeten ekler

Çalışmamızda, Kamus-ı Türki'de isimden isim ve fiil türeten ekler incelenmiştir. Türkçe sondan eklemeli bir dil olduğu için yeni bir kavram karşısında kelime türetmek kolay olmaktadır. Yeni bir kavramı ifade ederken de yapım eklerinden faydalanırız. Tanzimat dönemi bozulmamış bir dil yapısı olan dönemdir. Bu dönemi de en iyi ifade eden bir eser olduğu için Kamus-ı Türki'yi seçtik. Günümüzde bilinçsiz bir şekilde kelimeler türetilmektedir. Bu da dilimizin yapısını bozmaktadır. Bunun sebebi de dilimizde türetme yollarının tam olarak belirlenememesidir. İşte bu yolda küçük bir adım atmak amacıyla yola çıkarak bu çalışmayı yaptık. Eserimiz iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde isimden isim yapan ekleri belli sınıflandırmalara tabi tutmaya çalıştık. İkinci bölümde ise, isimden fiil yapan ekleri sınıflandırmaya çalıştık. Bu çalışmada bulduğumuz verileri sonuç bölümünde ifade ettik.
1900-1928 yılları arası mizah gazete ve dergilerinin incelenmesi

'1900- 1928 Yılları Arası Mizah Gazete ve Dergilerinin İncelenmesi' başlıklı bu tez belirtilen yıllar arasındaki mizah gazete ve dergilerinin tam bir dökümünü vererek dönemin mizah süreli yayınlarının tanıtılmasını sağlamayı ve tarihçesini ortaya çıkarmayı, dönemin mizah yazar ve şairlerini, mizah süreli yayınlarında işlenen konuları belirlemeyi amaçlamaktadır. Önsözde tezin amacı, sınırları, kullanılan yöntemler belirlenmiş; Giriş bölümünde 1900- 1928 yılları arasındaki siyasal ve toplumsal olaylar anlatılmış ve Türk mizah kültürü, Türk mizahı üzerine ilk kitaplardan, mizah gazeteciliği tarihinden ve 1900'e kadarki mizah gazeteleri ve karikatürlerden bahsedilmiştir. Birinci bölümde tezin kapsamını oluşturan 120 adet mizah gazete ve dergisi, aynı adla yayımlanan gazete ve dergileri bir arada verip farklılıklarını ya da benzerliklerini ortaya koyabilmek amacıyla, alfabetik olarak tanıtılmıştır. İkinci bölümde tezin kapsamını oluşturan 120 adet mizah gazete ve dergisinin tam bir dökümü verilmiştir. Üçüncü bölümde süreli yayınlar yazara göre döküm yapılarak mizah gazete ve dergilerinde yazan şair ve yazarlar tespit edilmiştir. Sonuç bölümünde dergilerin adlarına ve yazara göre yapılan istatistiksel değerlendirme aracılığıyla 1900- 1928 yılları arasında mizah basınının genel görünümü hakkında değerlendirmeler yapılmıştır.
Cengiz Aytmatov'un Kırgızca hikayelerinin söz dizimi

Bu çalışma Cengiz Aytmatov un Kırgızca yazılmış hikayelerinden elde edilen bir bütünce üzerinde söz dizimi incelemesidir. Modern dilbilim anlayışında, şekilanlam ve işleve göre cümleleri çözümlemek, Türkçenin ifade gücünü, sınırlarını bu hikayeler aracılığıyla tespit etmek, aynı zamanda yazarın duygu, düşünce ve gözlemlerinin yüzeysel yapıya nasıl dönüştüğünü belirlemek ulaşılmak istenenamaçlardandır. Çözümlemeden elde edilen bilgiler 9 bölümde değerlendirilmiştir. Giriş bölümü yazarın hayatını, eserlerini, dilini ve üslup özelliklerini tanımlar.'Kavramların işaretlenmesi' başlığı altında bağımsız kavramlarla ilgili özelliklere değinilmiştir. Taban halindeki isim ve fiiller 'Taban halindeki öğeler' başlığı altında üçüncü bölümde gösterilmiştir. 'Kavram ilişkileri' başlığı altında isim ve fiil çekimleri ve belirli tamlamalar incelenmiştir. 'Cümle' başlığı altındaki beşinci bölümde cümlenin öğeleri anlatılırken altıncı bölüm olan 'Cümle Dışı Unsurlar' ise cümleninkurucusu olmayan öğeleri içermektedir. 'Cümle Yapıları' bölümü cümle kalıplarını ve bunlarla ilgili örnekler vermektedir. Cümle ve cümle kalıplarıyla ilgili istatistiksel veri dört grup halinde 'Cümle ve Cümle Kalıplarının Kullanım Oranları' başlığı altındakisekizinci bölümde gösterilmektedir. Sonuç bölümünde, çalışmadan elde edilen bulgular verilmiştir. Son bölümde ise 'Şekil Bilgisi Dizini', 'Kaynakça' ve 'Ekler' sunulmaktadır.
Çağdaş Türk romanında din ve tasavvuf (1980 sonrası)

Çağdaş Türk romanında din ve tasavvuf teması değişik şekillerde işlenmeye çalışılmıştır. Kimi yazarlar din ve tasavvufu içselleştirerek kullandıkları gibi, bazıları da din ve tasavvufu edebi ürününü oluşturmak için sadece malzeme olarak kullanmıştır. Çalışmamızda ele aldığımız ve 2000 yılından sonra kaleme alınan romanlarda da bu postmodern ve içselleştirme unsurlarıyla karşılaşmaktayız. İncelediğimiz 10 romana baktığımızda bazı romancıların dini-tasavvufi temaları, şahısları ve mekanları işlemek için metafora başvurduğunu, bir kısmının da bu yönteme başvurmadan açık bir şekilde ya da sadece benzetmelerden istifade ederek romanı oluşturduğunu gördük. Araştırmamızda incelediğimiz 10 roman şunlardır: Orhan Pamuk'un Kara Kitap'ı, Elif Şafak'ın Pinhan'ı, İhsan Oktay Anar'ın Suskunlar, Amat ve Puslu Kıtalar Atlası, Nazan Bekiroğlu'nun İsimle Ateş Arasında, Sadık Yalsızuçanlar'ın Gezgin romanı ve son olarak Emine Işınsu'nun Bir Ben Vardır Ben de Benden İçeri, Hacı Bayram ve Bukağı romanlarıdır. Orhan Pamuk'un Kara Kitap'ında bir gün arkasından on dokuz kelimelik bir not bırakarak evden kaçan karısı Rüya'yı arayan Galip anlatılmaktadır. Galip, bu arayışı sırasında değişik engellerle karşılaşır ve bu süreçte bir gazetede köşe yazarı olan Celal Salik'in köşe yazıları Galip'e rehber olur. Bu şekilde kurgulanan romanda şehrikalp apartmanı, apartman aralığı, köşe yazıları, Galip, Celal Salik, Rüya metaforları kullanılarak bir salikin tasavvuf yolculuğu esnasında karşılaştığı durumlar anlatılmaya çalışılmıştır. Elif Şafak'ın Pinhan romanında yine metaforlar kullanılmıştır. Bu romanda da çift cinsiyetli Pinhan adlı çocuk ve iki isim arasında kalan bir mahallenin durumu anlatılmaktadır. Pinhan'da da çift cinsiyet, mahallein iki ismi, mahallenin yedi kocakarısı, hamam, mahallenin dört kapısı gibi metaforlarla tasavvufta vahdet- kesret kavramları anlatılmaya çalışılmıştır. Aynı şekilde Nazan Bekiroğlu'nun İsimle Ateş Arasında romanında da Numan adlı kahramanın kendi ailesini bırakarak başka bir kadınla yaşadığı aşk ve bu aşkta da kalbi ile aklı arasında kalması ile yeniçerinin Padişaha bağlılığı ve bu bağlılığın sonradan bozulması konuları isim, ateş, su, dükkan, akıl- kalp metaforları kullanılarak işlenmeye çalışılmıştır. İhsan Oktay Anar'ın romanlarında genellikle insan- şeytan mücadelesi anlatılmaktadır. Amat'ta şeytan tarafından idare edilen bir gemi, Puslu Kıtalar Atlası'nda başkanı şeytan olan bir istihbarat teşklatından bahsedilmştir. Suskunlar'da da musiki ve ruh ilişkisi anlatılmıştır. Emine Işınsu'nun Bir Ben Vardır Ben de Benden İçeri romanında Yunus Emre, Bukağı romanında Niyazi Mısri ve Hacı Bayram romanında da Hacı Bayram Veli gibi tasavvufun önde gelen şahsiyetleri, metafor kullanılmadan sadece benzetmelerle anlatılmıştır. Son olarak Sadık Yalsızuçanlar'ın Gezgin romanında da İbnü'l Arabi'nin hayatı ve bu süreçte yaşadığı tasavvufi haller konu edinmiştir.
Yazko Edebiyat Dergisi üzerine bir inceleme

Servet-i Fünun'dan bu yana edebiyat dergileri, Türk edebiyatının kaderini belirleyen bir öneme sahiptir. Şairlerin şiirleri, kitap halinde yayınlanmadan önce dergilerde yer alır; hikayeler, romanlar dergilerde tefrika edilir. Edebiyat dergileri döneminin nabzını tutar, tartışmalara sebep olur. Batı edebiyatından hikaye, şiir, inceleme yazıları çevrilerek buralarda yayınlanır; özetle modern edebiyat dergiler sayesinde değişir ve gelişir. Yazko Edebiyat dergisinde, özellikle 1980 ihtilalinin hemen ardından çıkan bir dergi olması sebebiyle kıymetlidir. YAZKO'nun 1980'li yılların en etkili ve popüler kurumlarından biri olması, o yılların önemli yazar, şair ve eleştirmenlerinin Yazko Edebiyat dergisinin çevresinde toplanmasına sebep olmuştur. Attila İlhan, İlhan Berk, Ece Ayhan, Selim İleri, Pınar Kür, Nazlı Eray, Hilmi Yavuz, Kemal Sülker, Murathan Mungan, Tomris Uyar, Turgut Uyar, Edip Cansever gibi isimlerin şair, öykücü, eleştirmen olarak yer aldığı dergi, 1980- 1986 yılları arasındaki edebiyat ortamını, tartışmalarını, popüler olan edebi akımlarını görebilmek adına önemli bir kaynaktır. Bu çalışmada da Yazko Edebiyat'ın tüm sayıları taranmış, ön plana çıkan meseleler ile ilgili araştırma yapılmış ve aynı yıllarda çıkan diğer edebiyat dergileri incelenmiş; Yazko Edebiyat'ın dönemindeki önemi gösterilmeye çalışılmıştır.
Türk folklorunda baş

insan hayatındaki en önemli organlar biri baştır. Ana dillerin oluşum evresinde insan mikrokozmostan makrokozmosa doğru hareket eder; bu yüzden kendisinden hareketle dili oluşturmaya başlar, insanın isimlendirdiği mikrokozmosu makrokozmosa geçirmesi oldukça doğaldır. Vücut organ isimlerinin tabiata yansımış şekli de bundan başka bir şey değildir. Baş da bu organlardandır. Türk şive ve lehçelerinde ortaklık arz eder. Köklü bir ulusun, bir halkın kültüre geçmişş ortak değerlerini, inançlarını aydınlatan; bugün bile işlerliğini, canlılığını, etkinliğini koruyan kimi kültürel öğelerin ve kurumların yapılarına ve köklerine ışık serpen birçok bilgiyi, açıklamayı bulunduran kaynak yapıtlarda da baş ve baş etrafında oluşan folklorik unsurlara rastlanır. Dilimizde başla ilgili pek çok kalıp söze rastlanmaktadır. Bu kalıp sözlerden bir kısmı Türkiye dışında yaşayan Türk toplulukları ile ortaktır. Baş, edebiyatımızda da yerini almıştır. Tasavvuf edebiyatı ve aşık edebiyatı ürünlerinde başla ilgili pek çok ürüne rastlanmaktadır. Bunların bir kısmında baş sözcük ve sözcük grubu olarak yer almış, bir kısmında ise konu olarak kullanılmıştır. Anonim eserlerde de baş hem nazım biçiminde hem de nesir biçiminde yerini almıştır. Baş, manilerde, ağıtlarda, türkülerde, düzgülerde, bilmecelerde, tekerlemelerde, destanlarda, atasözlerinde, deyimlerde, dua ve beddualarda, fıkralarda, efsanelerde, menkabelerde, masal ve hikayelerde de yer almıştır. Türkiye'nin pek çok kasaba ve köyünde, şehirlerinde kültür tarihi ve folklor açısından oldukça önemli bir yer alan kesik baş türbeleri ve bunlarla 415 ilgili efsaneler oluşmuştur. Bu türbelerle ilgili olarak çeşitli ziyaret ve adak usulleri geliştirilmiştir. Adeta bir kainatı andıran baş etrafında oluşan kültürel birikim yadsınamaz. Başla ilgili olarak gerek doğum, evlenme, ölüm geçiş dönemlerinde ve günlük hayatta pek çok uygulamalar oluşmuştur. Bunların Türkiye dışında yaşayan Türk topluluklarındaki inanmalarla ortaklık göstermesi bu topluluklarla aramızdaki kültür birliğini gözler önüne sermektedir. İnsanoğlunun önemli ihtiyaçlarından olan süsleme ve süslenme, zengin bir kültüre sahip olan Türk hayatında baş organında da kendini göstermiştir. Geleneksel bir önemi olan baş süslemeleri, günümüze kadar gelen bir kültür hazinesidir. Anadolu'da çok eski çağlardan beri bilinen tıbbi folklor ve bitkilerle tedavi usulleri baş hastalıklarının tedavisinde de kullanılmıştır. Baş etrafında oluşan folklor, geçmişşten günümüze kadar devam etmiştir, günümüzden de geleceğe kültür dinamizminin eşliğinde aktarılacaktır.