Hüseyin Su'nun öykülerinde kişi kadrosu ve muhteva

Hüseyin Su, 1980 sonrası Türk öykücülüğünde klasik öykü tekniği ile modern olanakları birlikte kullanarak, öykülerini kaleme alan önemli yazarlarımızdandır. Öyküden başka deneme, inceleme, araştırma ve eleştiri kitapları ile de adından söz ettiren yazar, Hece Dergisi'nin kuruluşunda yer almıştır. Halen, Heceöykü ve Hece Yayınları'nın yayın yönetmenliğini yapmaktadır. Çocukluğunda dinlediği dini hikayeler, aşk ve kahramanlık öyküleri Su'da bir tahkiye dokusunun oluşmasını sağlar. Daha sonra okuduğu yerli ve yabancı yazarlara ait eserler, ileride devam ettireceği yazın hayatını, daha o yıllarda şekillendirir. Yazmaya lise yıllarında başlayan yazar, ilk öykülerini Edebiyat Dergisi'nde yayımlar. Bu yıllarda hocası Nuri Pakdil ile Sezai Karakoç'un etkisindedir. Bu şekilde edebiyat ve sanatın alanlarını tanımaya başlar. Geniş bir yelpazede sürdürdüğü okuma tutkusu sayesinde hem evrensel hem de yerel kültürü özümsemiş olur. Hüseyin Su, gerek edebiyat ve sanatımızda, gerekse sosyal ve kültürel hayatta yaşanılan dejenerasyondan son derece rahatsızdır. Hayatımızın her alanına yayılan içi boş, geçmişşi olmayan ve geleceksiz yaşam biçimi karşısında tavrını, öyküleri ve diğer yazıları ile ortaya koyar. Ulusal kültürümüze yabancılaşmamak için kendi geçmişş birikimimize yaslanmamız gerektiğini düşünür. Bir olay öykücüsü olmaktan çok kişi öykücüsü olan Hüseyin Su, kişilerini oluştururken, onların ruh hallerini ayrıntıları ile verir. Bu kişiler kaybolup giden geleneksel değerler karşısında hüzünlenirler. Acı çekerler. Yazar, zaman zaman kahramanlarına modern hayatın getirileri arasına sıkışmış geleneksel kültürümüzü yaşatmaya çalışma görevini de yükler. Bu şekilde, sağlıklı kıyaslamalar yapan Su, okuruna eskinin insani yönü güçlü, maneviyatı sağlam değerlerini hatırlatmış olur. Yazarın öykülerinde ele aldığımız muhteva ise yine kişilerin, modern zamanların yaşam biçimleri karşısında, eskinin sahih değerlerini aramasından oluşur. Aşktan, toplumsal yaşama, anne-çocuk ilişkisinden, eşler arasındaki diyaloglara kadar aranan ve özlenen hep eskinin sevgi ve saygı dolu, merhametli, hoşgörülü, insani değerleridir. Ancak Hüseyin Su, geleneksel yaşam tarzını anlatırken hiçbir zaman modern yaşamın getirdiği yeniliklere karşı olumsuz bir tavır sergilemez. Gülşefdeli Yemeni'nin yazarının bu anlayışı, dil ve üslubuna da yansır. Sade ve akıcı bir dil kullanırken halk söyleyişlerine, deyimlerine ve şiveye ait bir takım sözcüklere yer verir. Öykülerinde oluşturduğu kişiler ve öykülerinin muhtevası, onun kullandığı dil ile bütünleşmiştir. Diyaloglara oldukça az yer veren yazar, daha çok ruh tahlilleri aracılığı ile kahramanlarının duygu ve düşüncelerini okuruna ulaştırmaya çalışır. Bu sebeple iç konuşma ve bilinç akışı gibi teknikleri sık sık kullanır. Hüseyin Su'nun ilk öykü kitabı olan Tüneller, 1983 yılında Edebiyat Dergisi yayınları arasında çıkar. Öyküden çok birer deneme metni olarak bilinen bu kitap içindeki öyküler daha sonra 1999 yılında Ana Üşümesi adlı kitapla birlikte Hece Yayınları tarafından yayınlanır. Bu kitaplardan başka yazarın Gülşefdeli Yemeni (1998) ve Aşkın Halleri (1999) adlı iki öykü kitabı daha vardır. Araştırmamız yazarın bu öykü kitapları ile sınırlıdır. Yazarın öykücülüğünü sağlam bir zemin üzerinde değerlendirmek üzere çalışmamızın başında Tanzimat'tan günümüze Türk öykücülüğüne yer verdik. Ayrıca yazarın edebi kişiliği ve yetişme şekli öykülerini incelememizde bize ışık olmuştur. Bir ulusun edebiyat ve sanatını çeşitli ideolojiler arasına sıkıştırmanın ve sanatına böyle şekil vermenin doğru olmadığını savunan yazar, geleceği olan bir toplum yaratmanın temelinin geçmişş zamanların değerler birikimini tanımakta yattığını düşünür. Bunun için öykülerinde geleneksel değerleri hatırlatır. Tezin ulaşmak istediği nokta yazarın, geçmişşin değerlerini hatırlatmak ve sürdürmek için öykü kişilerini ve öykülerinin muhtevasını nasıl oluşturduğunu ortaya çıkarmaktır.