İki-beş yaş grubu çocuklarda oftalmolojik muayene, görsel davranış analizi ve sweep görsel uyarılmış potansiyele dayalı görsel yeti yitimi modeli

Bebek ve küçük çocuklarda görme keskinliği erişkinlerden farklı materyal ve yöntemler kullanılarak değerlendirilmektedir. Ancak bu değerlendirmeler ile sayısal değerlerle ifade edilebilen görme keskinliği sonuçları elde edilememektedir. Bu nedenle, bu yaş grubundaki az gören çocukların özürlülük oranlarının belirlenmesinde, uygulanan tedavi ile re/habilitasyonun gerekliliği ve etkinliğinin takibinde sorunlar yaşanmaktadır. Bu çalışmanın amacı, görsel sistem yetersizlik oranını belirlemek için muayene ve gözlemlere dayalı sistematik bir model oluşturmaktır. Çalışmaya yaş ortalaması 48,79 7,03 (32 - 60) ay olan 54 kız ve 50 erkek çocuk dahil edilmiştir. Tüm çocuklara detaylı oftalmolojik muayene, görsel davranış analizi ve Sweep görsel uyarılmış potansiyel testi yapılmıştır. En sık rastlanan tanı ambliyopi iken, bunu şaşılık, optik sinir patolojileri, retinal-maküler distrofi, albinizm ve infantil nistagmus sendromu izlemiştir. On yedi çocukta ise hiçbir patolojisi saptanmamıştır. Lea görme keskinliği testi, Cardiff görme keskinliği testi, Lea 10M düşük kontrast testi ve Cardiff düşük kontrast testi sonuçları arasında güçlü pozitif korelasyon saptanmıştır (tümü için p<0,001). Görsel davranış analizi ile binoküler Lea görme keskinliği arasında güçlü negatif korelasyon (p<0,001), Sweep görsel uyarılmış potansiyel ile Lea görme keskinliği arasında zayıf negatif korelasyon saptanmıştır (p<0,001). Görme keskinliği tahmininde kullanılmak üzere model çalışmaları yapılmıştır. Çalışma kapsamında elde edilen verilerin birçoğunun görme keskinliği ve birbirleri ile ilişkili bulunması nedeni ile görme keskinliği modelinin az sayıda değişken ile oluşturulabilmesi mümkün olmuştur. İkili analizlerde anlamlı bulunan değişkenlerin farklı şekillerde kombinasyonları ile oluşturulan modellerin açıklayıcılığı yaklaşık olarak aynı bulunmuştur. Model oluşumunda ortama, muayene olan kişiye ve muayene eden hekime ait faktörlerden çok fazla etkilenmeyecek olan muayene bulgularının kullanımına çalışılmıştır. Modellerde temel olarak ışık fiksasyon-takip süresi, 1 cm objenin 2 m mesafede fiksasyon-takip süresi, 5 cm objenin 3 m mesafede fiksasyon-takip süresi, 12 cm renkli objeye yanıt mesafesi ve konverjans kullanılmıştır. Görsel davranış analizi ve Sweep görsel uyarılmış potansiyel sonuçlarının modele eklenmesi ile alternatif modeller oluşturulmuş ancak bu değişkenlerin eklenmesi modelin daha güçlü olmasını sağlamamıştır. Bu durum, en az değişken ile oluşturulan modelin seçilmiş olgularda görme keskinliği hakkında fikir sahibi olabilmek için kullanılabileceğini göstermektedir. Görsel davranışlar temel alınarak yapılan muayeneler ve Sweep görsel uyarılmış potansiyel, özellikle görme keskinliğinin objektif bir şekilde belirlenemediği durumlarda, çocuklarda yaygın olarak kullanılmaktadır. Görme keskinliği ile aralarında bir korelasyon bulunmasına rağmen, bu testler görme keskinliğini tahmin etmede doğru ve güvenilir olmayabilir. Ayrıca bu değerlendirmeler ile sayısal sonuçların alınması her zaman mümkün olmamaktadır. Muayene ve gözlemlere dayalı sistematik bir model, çocuklarda görme keskinliğini belirlemek için faydalı görünmektedir. Bununla birlikte, gözlemci içi ve gözlemciler arası uyumun, model ile belirlenen görme keskinliği sonuçlarının doğruluğunun, modellerin farklı yaş grupları ve farklı tanı gruplarına uygulanabilirliğinin değerlendirilmesi için daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır. Bu çalışma, yapılacak olan çok merkezli çalışmalar için öncü ve rehber özellik taşıyacaktır.