turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Dokuzuncu Hariciye Koğuşu ve Yılkı Atı adlı eserlerin yabancılar için a2 düzeyine uyarlanması

Bu araştırmanın amacı dil öğretiminde ve milli kültürün aktarılmasında önemli bir yere sahip olan Türk edebiyatı eserlerinin sadeleştirilerek yabancılara Türkçe öğretiminde kullanılmasını sağlamaktır. Bu doğrultuda Dokuzuncu Hariciye Koğuşu ve Yılkı Atı adlı eserler A2 düzeyinde Türkçe öğrenen yabancıların kullanımına yönelik olarak sadeleştirilmiştir. Ele alınan eserler sadeleştirilirken Diller İçin Avrupa Ortak Başvuru Metni'nde A2 düzeyi okuma becerisi için ortaya konan nitelikler temel alınmıştır. Sadeleştirme sürecinde Yunus Emre Enstitüsü tarafından hazırlanan Yedi İklim Türkçe Ders Kitadı A1-A 2 ve Ankara Üniversitesi TÖMER tarafından hazırlanan Yeni Hitit Yabancılar İçin Türkçe Ders Kitabı 1-2 adlı eserlerden yararlanılmıştır. Ayrıca sadeleştirme alanında Türkiye'de ve yurt dışında ortaya konulan akademik eserler ve sadeleştirilmiş eserler incelenerek bu çalışmaya alt yapı oluşturulmuştur. Araştırmada yöntem olarak betimsel tarama modeli kullanılmıştır. A2 düzeyinde sadeleştirilecek eserler uzun araştırmalar sonucunda belirlenerek uyarlama çalışmasına başlanmıştır. Araştırmacı tarafından belirtilen ölçütler çerçevesinde sadeleştirilen eserler daha sonra söz varlığı, sözcük türleri, atasözü, deyim, kalıp söz ve birleşik fiillerin kullanımı ve cümle bilgisi bakımından incelenmiştir. Özgün ve sadeleştirilmiş metinlerdeki farklılaşmalar sayısal veriler kullanılarak sunulmuştur. Sadeleştirilmiş metinlerde fiilimsilerin azaltılması birden fazla yargı içeren karmaşık cümleler yerine basit ve tek yargılı cümlelerin kullanılmasını sağlamıştır. Sözcük türleri, atasözü ve kalıp sözlerin kullanımı açısından her iki eserin özgün ve sadeleştirilmiş metinlerinde ciddi bir farklılık olmadığı saptanmıştır. A2 düzeyindeki öğrenciler için sadeleştirilen bu eserlerin söz varlığı, cümle yapısı, deyim, atasözü, kalıp söz, birleşik fiil ve fiilimsilerin kullanımı, Türkçe öğrenenler için faydalanılabilecek kaynaklar arasında olacağı öngörülmektedir.
Yeni erkekliğe doğru: Sabahattin Ali'nin kürk mantolu Madonna romanında cinsiyet rollerinin paradigmatik değişimi

Romantizm ile birlikte özellikle erkekliğin ve klasik erkek kahramanınrollerinde tam tersi yönde bir değişim gözlenmektedir. İncelememizde deRomantizm ve sonrasında 19. ve 20. yüzyıl edebiyatı eserlerinde erkek karakterlerde maskulenliğin çöküşü ve otoriter kadınların arzulanışının altında yatan mazoşizm, psikanalitik kuramlar; bu dönemde yaşanan toplumsal olaylar ve edebi örnekler üzerinden açıklandı. Batı edebiyatında birçok eserdenfaydalanarak açıkladığımız maskulenliğin çöküşü ve cinsiyet rollerindegerçekleşen bu değişimi, aynı zamanda Türk edebiyatının en önemli eserlerinden biri olan Sabahattin Ali'nin Kürk Mantolu Madonna romanınınerkek kahramanı Raif Bey'i inceleyerek ele aldık. Birinci bölümdeRomantizmin doğa ve kadına bakış açısı ve ataerkil klasik kültüre karşı duruşuincelendi. Romantizm ile birlikte tekrar gündeme gelen Ana Tanrıça konsepti ve mitik güçlü kadınların erkeklerin edilgenleşmesindeki etkisi Romantik yazarlar ve karakterler üzerinden örneklenerek ortaya konuldu. İkinci bölümde ise ele aldığımız edebi eserlerin yazarları ile aynı dönemde yaşayan Freud ve KraftEbing gibi psikanalistlerin açıklamalarının yanı sıra, Sacher-Masoch'nunKürklü Venüs romanından faydalanarak erkeklerdeki mazoşizmin, maskulenliğin yitirilişindeki sebeplerden biri olduğunu açıkladık. Son bölümde ise, Batı edebiyatına içkin olan maskulenlikteki çöküş ve cinsiyet rollerindekiparadigmatik değişimin, bir Türk edebiyatı eseri olan Kürk Mantolu Madonna romanında gözlemlenebildiğini belirttik. İncelememizin önemi Türk edebiyatının en önemli romanlarından birinde Batı kültürüne içkin olan bir ruh halinin izlerine rastlayarak edebiyatın evrenselliğini hatırlatıyor olmamızdır.
1940-1980 yılları arasındaki türk romanlarında kadın temsilleri

Türk toplumunun modernleşme anlamında geçirdiği dönüşümler içerisinde Cumhuriyet, modernleşme adına gerçekleştirilen en büyük hamledir. Bu hamleyle birlikte kadınlar bir takım kamusal haklara kavuşmuştur. Fakat kadınları geleneksel rolü olan annelik ile sınırlandırarak kamuya çıkışını engelleyen bir takım dirençler gösterilmiştir. Toplumdaki aydınlar bir yandan modernleşme taraftarı olurken bir yandan da kadınların kazandığı özgürlükler, şüpheleri ve endişeleri beraberinde getirmiştir. Toplumsal yapının çökmesi, ailenin bitmesi gibi endişelerle kimlik kaybına uğrama tehlikesiyle karşı karşıya gelen ataerkil düşünce, kadınların özgürlükleri konusunda direnç göstermiş, bu özgürlükleri kendi çıkarlarına göre düzenleyerek kadınların geleneksel rollere hapsolmasına sebep olmuştur. Bu çalışmada ortaya çıkan dirençlerin edebiyattaki görünümlerini sorgulamak amacıyla 1940- 1980 yılları arasındaki devrin düşünce önderleri olarak öne çıkan kadın ve erkek yazarların geniş okuyucu kitlesine ulaşabilmiş eserleri incelemeye alınmıştır. Cumhuriyet devrimlerinin yapıldığı ve kadınlara sosyal ve siyasal hakların verildiği ilk dönemin ardından bu devrimlerin toplumda kadın algısını ve temsillerini nasıl etkilediğini göstermek amaçlanmıştır.
Türk romanında işçiler

Avrupa'da hüküm süren sınıflı yapı ve yönetim biçimi, bilimsel, teknolojik ve ekonomik gelişmeler neticesinde dönüşüm geçirir. Güç ve otorite simgesi haline gelen sermayenin hakimi olan burjuvaların kontrolü ele almaları, kapitalist anlayışın yaygınlaşmasını doğururken bununla mücadele içine giren modern işçi tipinin ortaya çıkmasını da tetikler. Bu durum, toplumsal anlamda çatışma kutuplarının belirginleşmesini ve sömürü düzeni karşısında girişilen hak arama çabalarını gün yüzüne çıkartır. Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde başlayan endüstrileşme hamleleri, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş yıllarını takip eden süreçte ivme kazanır. İmtiyazlar ve teşvikler ile ağırlıkla özel teşebbüsler elinde sürdürülen endüstrileşme, kapital uygulamaların sanayiden tarıma varana kadar her sektörde kendini göstermesine neden olur. Üretici gücün el değiştirmesi, toplumsal görünümün değişmesine, mülksüzleşmeye başlayan halk içinden makine egemenliğinde nesneleşen modern işçi tipinin doğmasına yol açar. Dolayısıyla iş, işçi, işveren kavramları, merkezinde çatışmanın bulunduğu yeni bir çehreye kavuşur. Söz konusu çatışma halkalarının ifade alanı ise sosyal hareketliliğin edebi sahadaki izdüşümü olan, toplumcu gerçekçi anlayış ekseninde kurgulanan romanlardır. Çalışmada, Çulluk, Çıkrıklar Durunca, Afrodit Buhurdanında Bir Kadın, Aganta Burina Burinata, Bereketli Topraklar Üzerinde, Sağırdere, Sarı İt, Gözbağı, Grevden Sonra, Ölümün Ağzı, Berci Kristin Çöp Masalları eserleri üzerinden Türkiye'deki işçilerin sosyal, siyasi, askeri, ekonomik koşullar bağlamında konumları, var olma mücadeleleri, kapitalizm ile savaşları tespit ve tahlil edildi. Birinci Bölüm'de tanımı ve konumlandırılması yapılan işçi kategorisinin oluşumuna yer verildi. İkinci Bölüm'de işçiyi merkezine alan romanların tanıtımı yapıldı. Üçüncü Bölüm'de ise sektörlere göre dağılımları, bilinçlenme çabaları, mücadele yönleri gösterilen işçilerin tutunma serüvenleri değerlendirildi.
Beyanİ-i Karahisarİ: Dİvan

Beyani-i Karahisari: Divan adlı çalışma, İstanbul Yapı Kredi Sermet Çifter Araştırma Kütüphanesi Türkçe Yazmalar Bölümünde 463 numarada kayıtlıdır ve Beyani mahlaslı bir şairin Divan'ını ihtiva etmektedir. Çalışmamız, 16. yüzyıl sonunda veya 17. yüzyıl başında doğduğunu düşündüğümüz Beyani-i Karahisari'nin hayatı, edebi kişiliğine dair incelemelerimizi ve çoğu tahmislerden müteşekkil Divan'ının metnini içermektedir. 88 varaklık Divan'da, 158 şiir bulunur ve bunların büyük bir kısmı, 16. yüzyılda yaşamış şairlerin gazellerine yapılan tahmislerden oluşmaktadır. Tezimiz iki bölümden oluşur. Birinci bölümde, şairin hayatı ve edebi kişiliği ile Divan'ın biçim açısından incelenmesi; ikinci bölümde ise yazma nüshanın tanıtılması, metin kurulurken tutulan yol, eserin transkripsiyonlu metni ve tıpkıbaskısı ele alınmıştır.
Nuruosmaniye Kütüphanesi 4957 nolu şiir mecmuası (Vr: 199b-220a) ve Mestap'a göre tasnifi

Bu çalışmada Nuruosmaniye Kütüphanesi'nde bulunan 4957 numarada kayıtlı şiir mecmuasının transkripsiyonlu metni sunulup nesre çevirisi yapıldıktan sonra üzerinde incelemelerde bulunulmuştur. Tamamı 254 varak olan mecmuanın, çalışılan 199 b-220a varaklarında toplam 198 şiir bulunmaktadır. Bunların biri rubai olmak üzere geriye kalan 197 şiir gazeldir. İstinsah tarihiyle ilgili kesin bir tarih bulunmamaktadır. Fakat mecmuada 16 ve 17. yüzyıllarda yaşamış şairlerin şiirleri yer aldığı için mecmuanın 17. yy'da istinsah edildiği düşünülebilir. Üç bölümden oluşan çalışmanın ilk bölümünde, Klasik Türk Edebiyatında mecmua ile ilgili genel bilgiler verilmiş; ikinci bölümde çalışma konusu olan mecmuanın şekil ve muhtevasına dair incelemeler yapılmıştır. Üçüncü bölümde, çalışılan varaklar arasındaki şiirlerin divanlarla karşılaştırılmış metni ve nesre çevirisi yer almıştır.
Vüs'at O. Bener üzerinde bir inceleme

Vüs'at O. Bener (1922-2005) ilk edebi ürünlerini 1950 tarihinde vermeye baslar ve ölümüne kadar yazmayı sürdürür. Türk öykücülügünün 1940 kusagına mensup ve 1950 kusagını besleyen, etkileyen bir yazardır. Edebiyatta üslup ve sanat kaygısınıtoplumsal yapıyı ihmal etmeden bireyselligi savunur. Altı öykü, iki roman, iki tiyatro, bir siir kitabı vardır. Yüksek lisans tezi olarak hazırlanan bu çalısmada Vüs'at O. Bener hayatı, belgelere dayanarak ayrıntılı sekilde yazılmıstır. Bütün eserleri yapı ve tema bakımından incelenmistir. Ayrıca tezimizde yazarın üslubu da ele alınmıstır. Genis bir kaynakça ile belgeler ve fotografların bulundugu ekler tezimizde yer almıstır. Simdiye kadar üzerinde akademik çalısma yapılmayan Vüs'at O. Bener ile ilgili bu tezimizinedebiyat incelemelerine katkı saglayacagını umuyoruz.
Ahmet Ümit'in romanları üzerine bir inceleme

Roman, tahkiye unsurlarının bir araya gelmesiyle oluşan edebi bir türdür. Bu unsurlar romanın iskeletini oluşturur ve konu, olay örgüsü, şahıs kadrosu, mekan, zaman, anlatıcı, bakış açısı olmadan meydana getirilen bir roman yapısı düşünülemez. Nitekim edebi eserler üzerine yapılan bu denli yapı incelemeleri, edebiyat alanında önemli bir yere sahiptir. Edebi hayatına 1980'lerde başlayan Ahmet Ümit, günümüzde çok okunan bir yazar olarak karşımıza çıkar. Bu bağlamda yayınlanan her romanının binlerce baskı sayısına sahip olması, farklı ülkelerde yirmiye kadar yabancı dile çevrilmesi, yazarın romanları hakkında bir çalışma yapmanın merakını ve gerekliliğini ortaya koymuştur. Ahmet Ümit'in romanları üzerine bütüncül bir inceleme çalışmasının yapılmamış olması bu boşluğun doldurulması için gereken çalışmanın tarafımızca yapılmasını gerekli kılmıştır. Yüksek Lisans tezi olarak hazırlanan bu çalışmada, Ahmet Ümit'in on üç romanı tahkiye unsurları bakımından incelenmeye çalışıldı ve Ahmet Ümit'in edebiyat tarihindeki yerinin saptanması amaçlandı. Yapılan bu çalışma, sonradan yapılacak olan eser incelemelerine, gerek kaynakça gerek yöntem bakımından kılavuzluk edecektir.
Şura-yı Ümmet gazetesinin (1-169) sayılarının sistematik indeksi- incelemesi - seçilmiş yazıların çevirisi

Bu tezde 1902- 1909 yıllarında yayınlanan Şura-yı Ümmet gazetesinin 1 -169. sayıları incelenmiştir. Tezin birinci bölümünde, gazeteciliğin tarihi gelişimiyle birlikte Şura-yı Ümmet'in bu tarihçe içindeki yerinden, şekil ve muhteva özelliklerinden, son olarak da yazar kadrosundan bahsettik. Şura-yı Ümmet'le ilgili bilgilere ulaşmada kolaylık sağlayacağını düşündüğümüz iki tabloya da yine bu bölümde yer verdik. İkinci bölümde; 'Yazar Adlarına Göre Fihrist'te gazetedeki tüm yazıları yazarlarının isimleri altında gruplandırdık. Bunu yaparken yazarları alfabetik sırayla yerleştirdik. Yazarı belli olmayan yazıları ise fihristin sonundaki 'İmzasız' bölümünde gösterdik. 'Konulara Göre Fihrist' adını taşıyan üçüncü bölümde listelediğimiz yazıları, ilintili olduğu her bir konu başlığının altında gösterdik. Çalışmamızın dördünce bölümünde ise Şura-yı Ümmet'ten seçtiğimiz yazıların transkripsiyonlarına yer verdik. Özellikle edebiyatla ilgili yazıları tercih ettiğimiz bu bölümdeki yazıları sıralarken, konulara göre düzenlediğimiz fihristin sırasına riayet ettik. Tezin son bölümünü ise çalışmamız esnasında faydalandığımız kaynakları gösteren ayrıntılı bir bibliyografyaya ayırdık
Koyunoğlu Müzesi Kütüphanesi'ndeki 11452, 12548, 13596 numaralı şiir mecmualarının tanıtımı ve 13596 numaralı mecmuanın metni

Çalısmamızda Koyunoğlu Müzesi Kütüphanesi'nde yer alan 11452, 12548 ve13596 numaralı mecmuaları tanıtıp bunlardan 13596 numaralı mecmuanın transkripsiyonlu çeviri metnini yayımlanmıs divanlarla mukayese ederek gösterdik. İncelediğimiz mecmualardan 11452 numaralı mecmuayı seçme siir mecmualarılistesine, 12548 ve 13596 numaralı mecmuaları da derleyeni belli olan mecmualarlistesine dahil edebiliriz. 11452 numaralı cönk tarzında hazırlanmıs siir mecmuasındaher sayfaya 1 gazel sığdırılmaya çalısılmıs, bunun yanında diğer nazım sekillerine de yerverimistir. 12548 numaralı mecmuada ise ağırlık olarak Kabuli'nin gazellerine, Nef'i veVeysi Efendi'nin hem kasidelerine hem de gazellerine yer verilmistir. 13596 numaralısiir mecmuası tezimizin asıl konusunu teskil ettiği için mecmuayı daha ayrıntılı bir biçimde inceledik.. Bu mecmuanın derleyicisi olan Seyyid Ali Konevi hem yasadığı dönemdensairlerin siirlerine hem de kendinden önceki dönemin sairlerinin siirlerine yer vermistir. En çok Mezaki'nin siirlerine yer vermistir.
Eski Türk edebiyatında rüya

'Eski Türk Edebiyatında Rüya ' başlığını taşıyan bu çalışma, divan ve mesnevilerde yer alan edebi rüya metinlerinin kişi, sembol, sonuç ve yorum gibi başlıklar altında anlatı öğesi olarak kullanımlarını karşılaştırmalı olarak incelemek, taşıdıkları teolojik ve kültürel öğeleri tahlil etmek amacını taşır. Çalışmada edebi eserlerden derlenen rüya teorisiyle ilgili bölümler de değerlendirilmiş, edebi rüyalar İslami kabullerin yanı sıra tür ve kaynaklarına göre tasnif edilmiştir. Tahlil çalışmaları sırasında rüya metinlerine edebi tür teorilerinin bilgileriyle yaklaşılarak 'Rüya edebi bir tür müdür? sorusuna da yanıt aranmıştır.
Son dönem melamİliği şairlerinden Ali Örfİ'nin hayatı ve eserleri

Tasavvufi hayattaki farklılaşmalara ve gruplaşmalara tepki olarak ortaya çıkan, temel olarak riyaya ve kibre düşme tehlikesinden ötürü özellikle iyilikleri gizleme, kötülükleri açığa çıkarma, kınayanın kınamasına aldırış etmeme ve 'daima nefsini kınama' gibi esaslara dayanan melamet düşüncesi genel kabule göre; İlk, Orta ve Son olmak üzere üç döneme tasnif edilerek ele alınmıştır. İlk Dönem; kurucusu olduğu ifade edilen Hamdun Kassar'a (v. 271 /884) atfen Kassarilik, Orta Dönem; Emir Sikkini'nin (v. 880 /1475) Hacı Bayram-ı Veli'nin (v. 833 /1456) müridi olmasına binaen Bayrami Melamiliği, çalışmanın temelini teşkil eden Son Dönem Melamiliği ise kurucusu Muhammed Nuru'l-Arabi'ye (v. 1305 /1887) atıfla Melamiyye-i Nuriyye olarak da adlandırılmıştır. Muhammed Nuru'l-Arabi'nin özellikle İstanbul'da ve Balkanlar'da Melami irşat faaliyetlerini yürüten pek çok halifesi bulunmaktadır. Onun halifesi olarak bu faaliyetleri yürütenlerden biri de Ali Örfi'dir (v. 1305 /1887). Bu bağlamda çalışma; Ali Örfi'nin hayatını, şahsiyetini, edebi kişiliğini ve vahdet-i vücud eksenli kaleme aldığı eserlerini konu edinmektedir. Şarihliğinin ve şairliğinin biraz daha ortaya çıkmasına yardımcı olması adına transkribe metinleri de eklenen Şerh-i Salih Lütfi ve Divan-ı Ali Örfi adlı eserlerin şekil ve muhteva tahlilleri de bu konuların arasına dahil edilmiştir. Çalışmanın amacı; çıkan ilmi veriler ve bulgular ışığında; kaynaklarda ya hiç olmayan ya da bazı hususlarda tespit edilen eksikliklerin tekmili, yanlışlıkların tenkidi ve tashihiyle hakkında fazla araştırma yapılmamış olan Ali Örfi'nin hayatı ve eserlerine dair bilgilerin güncellenmesidir. Ayrıca eserleri vasıtasıyla meydana çıkan şairliği, şarihliği, mütercimliği yönüyle Son Dönem Melamiliğine ve Türk Tasavvuf Edebiyatına yaptığı katkı bağlamında Örfi'nin bu gelenekteki yerinin ve öneminin tespit edilmesi de hedeflenmektedir. Çalışmanın önemi; tasavvufi ve edebi bağlamda Ali Örfi'ye, eserlerine ve eserlerinde yer alan konulara bakış açılarına dair biraz daha net ve spesifik bilgilerin ortaya çıkarılacak olmasından ileri gelmektedir. Türk İslam Edebiyatı alanına katkı sağlayacağı düşüncesiyle birlikte Ali Örfi'nin günümüz harflerine aktarılan iki eserinin gün yüzüne çıkarılıp bilim dünyasının istifadesine sunulacak olması, çalışmanın diğer önemli bir noktasını teşkil etmektedir.
Kırgız Türklerinin bilmeceleri

20. yüzyıla kadar göçebe hayat tarzını sürdüren Kırgız Türklerinde, bu hayat tarzının etkisiyle oldukça zengin sözlü edebiyat geleneği oluşmuştur. Özellikle destancılık gelenekleri bakımından oldukça gelişmiş eserlere sahip olan Kırgız sözlü edebiyatının en zengin türlerden biri de bilmecelerdir. Sözlü kültür ortamında doğan ve aktarılan bilmeceler, her türlü varlık veya nesneyle ilgili sorulan soruların bulunması talep eden, genellikle soru ve cevap gibi iki ana unsurdan meydana gelen bir tür olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışmada, Kırgız bilmecelerinin yapı, şekil, muhteva özellikleri ile Sovyetler Birliği folklor politikalarının bilmecelere etkisi, geleneğin geçmişşi ve bugünkü durumu incelenmiştir. Aynı zamanda çeşitli kaynaklardan tespit edilen bilmece metinleri, Kırgız Türkçesinden Türkiye Türkçesine aktarılarak Türk dünyası bilmeceleri arasında yapılacak mukayese çalışmalarına zemin hazırlanmıştır.
Milli Kütüphane 06 HK 3882/2 numarada kayıtlı şiir mecmuası

Bu tezin konusu, Milli Kütüphane 06 Hk 3882/ 2 numarada kayıtlı şiir mecmuasıdır. Çalışmamızda 17. yüzyılda tertip edildiğini düşündüğümüz 75 varaktan oluşan mecmuada yer alan manzum ve mensur bölümlerin transkripsiyonlu metni ortaya konmuş, şekil ve muhteva incelemesi yapılmış, MESTAP tablosu oluşturulmuştur. Mecmuada yer alan şiirler, biyografik kaynaklar ve divanlarla karşılaştırılmış -varsa- farklılıklar dipnotta gösterilmiştir. Tespit edilebilen şairlerin biyografileri verilmiş; şiirlerin nazım şekilleri, kullanılan aruz kalıpları ve şiirlerin yer aldığı kaynaklar tablolar şeklinde gösterilmiştir. Şairler, şiirleri ve mensur kısımlar incelenerek varsa ortak noktaları tespit edilmeye çalışılmıştır. Mürettibin eserini hangi amaçla tertip ettiği tam olarak bilinmemekle birlikte popüler olan şair, şiir ve eserlerin mecmuda yer aldığı görülmüştür. Yaptığımız çalışma neticesinde mecmuada 'Nagzi, Suzani, Vüs'ati' mahlaslı kaynaklarda yer almayan üç şair ile Mevlana'ya ait olduğu belirtilen Türkçe bir şiir, kaynaklarda yer almayan Kemal Paşa-zade adına kayıtlı üç şiir, Gelibolulu Mustafa Ali adına kayıtlı iki şiir, Lam Ali Efendi adına kayıtlı üç şiir, Vahdeti adına kayıtlı üç şiir, Şemsi Paşa adına kayıtlı iki şiir ve Sultan III. Murad adına kayıtlı iki şiir tespit edilmiştir.
Sosyo-kültürel değişmeler bağlamında Hemedan 'da Türk aşıklık geleneği

Çalışmada, İran'ın batı bölgesinde yer alan Hemedan vilayetinin aşıklık geleneği ve sosyo-kültürel açıdan meydana gelen değişimlerin aşıklık geleneğine etkileri incelenmiştir. Söz konusu araştırmada, bölgedeki Türk varlığının kültürel değerleri açısından önemli bir görevi üstlenen Hemedan aşıklık geleneğinin ve modern dünyada yaşanan değişimlerin geleneği hangi açılardan etkilediğinin ortaya konması amaçlanmıştır. Çalışma, metin ve bağlam merkezli kuramlar doğrultusunda hazırlanmış, bağlam merkezli kuramlar için temel teşkil eden alan araştırmaları yapılmış ve araştırmalarda gözlem ile mülakat yöntemlerine başvurulmuştur. Giriş bölümünde, araştırmanın konusu, kapsamı, amacı ve yöntemi belirlenmiş, İran Türk aşıklık geleneği hakkında Türkiye, İran ve Azerbaycan'da yapılan bazı çalışmalar hakkında kısa bilgilere yer verilmiştir. Birinci bölümde, İran coğrafyasındaki Türk varlığının tarihsel gelişimine dikkat çekildikten sonra İran'daki Türk aşıklık geleneğinin ortaya çıkışı, gelişimi ve günümüzdeki durumu ele alınmıştır. İkinci bölümde, çalışmanın sınırlılıkları gereği Hemedan bölgesinin aşıklık geleneği, bağlam merkezli kuramlara bağlı olarak sahada yapılan gözlem ve araştırmalar sonucu tüm cihetleriyle incelenmeye çalışılmıştır. Üçüncü bölümde, modernleşmenin aşıklık geleneğine yansıması, gelenekte yaşanan değişimler ve gelenek temsilcilerinin değişimlere nasıl ayak uydurmaya çalıştığı irdelenmiştir. Aynı bölümde, toplum ile yönetimin geleneğe bakışı, sıkça işlenen temalar, geleneğin işlevleri ve sıkıntıları araştırılmıştır. Dördüncü bölümde, bölgede tespit edilen ve neredeyse tümü ile görüşülen otuz dört aşığın yaşam öyküsü, sanatı ve repertuvarları değerlendirilmiştir. Sonuçta ise bölgenin geleneği ve geleneğin değişimler karşısındaki durumu ortaya konmuştur. Çalışma, kaynakça ve ekler kısmı ile tamamlanmıştır.
Baki Divanı sözlüğü

Bu çalışma, Baki Divanı'nın 9347 tanıklık söz varlığının sözlük biçiminde sunumudur. Söz konusu bu sözlük, Baki Divanı'nın hem bağlamlı dizinini hem de işlevsel hale getirilmiş sözlüğünü içermektedir. Bağlamlı dizin kısmı, dökümlenen tanıkların aralarına girilerek ayıklanması ve düzenlenmesi ile oluşturulmuştur. Bununla birlikte düzenlenmiş tanıklara madde başı ve sıklık sayısı da eklenmiştir. İşlevsel sözlük aşamasında ise her bağlama göre değişen anlamlar tespit edilmiştir. Bunun için bütün tanıklar tek tek ele alınarak anlamlandırılmış ve gerekli yerlerde kaynak eserler referans olarak gösterilmiştir. Ayrıca bu tezle, Baki Divanı'ndaki atasözler, deyimler, terimler, kültür dili ve kalıplaşmış sözler ortaya çıkarılmıştır. Bütün bunların yanı sıra Baki'nin yaşadığı XVI. yüzyıl Osmanlı ülkesindeki kültür öğeleri şiire yansıdığı ölçüde tespit edilmiştir. Böylelikle Baki'nin şiir dilini oluşturan dil öğeleri ortaya çıkarılarak kolayca kullanılır hale getirilmiştir. Bunun üslup çalışmaları için önemli olacağı düşünülmektedir.
Peride Celal'in romanlarında aile yankısı

Bu çalışmada Peride Celal'in; Sönen Alev, Yaz Yağmuru, Ana Kız, Kızıl Vazo, Ben Vurmadım, Atmaca, Aşkın Doğuşu, Yıldıztepe, Dar Yol, Üç Kadının Romanı, Kırkıncı Oda, Gecenin Ucundaki Işık, Güz Şarkısı, Evli Bir Kadının Günlüğünden, Üç Yirmidört Saat, Kurtlar, Deli Aşk adlı on yedi romanındaki aileler incelenmiştir. İncelemede romanlardaki aile türleri ve aile bireylerini oluşturan roman kişilerinin arasındaki ilişkiler belirlenmeye çalışılıp Peride Celal'in aile kurumu üzerinde nasıl bir bakışa sahip olduğu ortaya konulmak istenmiştir. Tezimizin ilk bölümünde aile kavramı incelenmiş ve bu kavram altında ailenin yapısall olarak tarihçesine, ailenin teşekkül şartlarına ve evrelerine, ailenin oluşumunda önemli bir basamak olan evlilik kurumuna, aile türlerine, ailenin diğer kurumlarla olan ilişkisine, ailenin yaşadığı sorunlara değinilmiştir. Ayrıca bu kısımda yine sosyologların yaptığı aile tanımlarına yer verilmiş ve bu tanımlardan ortak bir kanaat çıkarılmıştır. İkinci bölümde; Peride Celal'in romanlarındaki aile yapıları ve aile bireyleri arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Sonuç bölümünde Peride Celal'in romanlarındaki aile yapılarının ve aile bireyleri arasındaki ilişkilerin, tarihsel süreçte toplumsal meseleler, insanların sınıflandırılması, manevi değerlerden uzak maddi güce dayalı yaşam algısı ve yozlaşmalar ile bozulduğu kanaatine ulaşılmıştır.
Emirİ Divanı: Metin inceleme

Tezimizin konusunu, XVI. yüzyıl Osmanlı şairlerinden Emiri'nin Farsça Divanı teşkil etmektedir. Osmanlı Edebiyatı'nda Fars dili ve edebiyatının revaçta olduğu bu dönemde öteki birçok şair gibi Emiri de kendi divanını vücuda getiren şiirlerini Sultan Süleyman adına Farsça yazmıştır. Çalışma, XVI. yüzyılda Osmanlı Devleti'nin siyasi ve edebi durumuyla ilgili bir giriş kısmı ile Emiri'nin hayatı, divanın tahlili ve muhtevası, incelenen divan metni olmak üzere dört bölümden oluşmaktadır. Bu çalışmanın amacı, hayatı hakkında yeteri kadar malumat bulamadığımız şairin günümüze kadar ulaşmış tek eseri olan Farsça divanını inceleyerek daha sonra bu konuda araştırma yapacaklara az da olsa katkıda bulunmaktır