Tip 1 diabetes mellituslu çocuklarla, sağlıklı çocukların barsak flora farkının araştırılması

GİRİŞ VE AMAÇ: Tip 1 diyabetes mellitusun çevresel ve genetik faktörlerin etkileşimi sonucu geliştiği kabul edilir. İntestinal yüzey bariyeri, barsak lümenindeki immünojenik ajanları, immünoreaktif submukozadan ayıran immün sistemin en önemli komponentidir. Öyle ki; flora, intestinal bariyer ve mukozal immünite birçok değişik allerjik ve otoimmün hastalıkların gelişiminden sorumludur. Bu temel bilgi doğrultusunda, barsakları merkez alan bir yaklaşım geliştirilmesinin gerektiğini, bu bağlamda diyabette halen açıklanamayan etyolojisinin bir kısmını aydınlatmayı amaçladık. OLGULAR VE YÖNTEM: Bu çalışma İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Çocuk Beslenme ve Metabolizma Servisi ve Polikliniğinden takip edilen yaş ortalaması 10,3 4, 2 yıl olan 16 kız, 19 erkek; toplam 35 tip 1 DM hasta ile yaş ortalaması 9,6 4, 1 yıl olan 15 kız, 20 erkek 35 sağlıklı kontrol grubu üzerinde gerçekleştirildi. Fekal flora analizi bakterilerin üremesi için gereken farklı termal ve atmosferik koşullar altında seçici ve seçici olmayan medya üzerinde yapılan kantitatif kültürleri içermektedir. Tanımlanan sayım inkübasyondan 3 gün sonra yapılmıştır. Sonuçlar koloni oluşturan ünitler olarak ifade edildi. Kantitatif gaita flora analizinde; E. coli, E. coli biovare, Proteus miribalis, Proteust vulgaris, Klebsiella oxytoca, Klebsiella pneunomia, Citrobacter spp, Serriata spp, Hafnia alveii, Morgagni morgagni, Providencia spp, Pseudomanas spp, Enterococcus, ß Hemolitik Streptokok, Staphylocus aureus, Bacteroides, Bifidebacterium, Lactobacillus, Clostridium perfiringens bakterileri ile birlikte Candida albicans, Candida Spp, Geotricuhum türü mantarların kantitatif miktarları saptandı. BULGULAR: Olgu ve kontrol grubları içinde, Proteus miribalis, Proteus vulgaris, Klebsiella oxytoca, Klebsilla pneunomonia, Citrobacter spp, Serriata spp, Hafnia alveii, Morgagni morgagni, Providencia spp, Pseudomanas spp, Enterococcus, ß Hemolitik Streptokok, Staphylocus aureus, Geotricuhum türü mantar türüne ait kolonizasyon saptanmadı. E. coli ve E. coli biovare ve Enterokok, Clostridium perfiringens kolonizasyonunda olgu ve kontrol grubunda istatistiksel fark yoktu. Tip 1 DM grubunda Enterobakteriacea kolonizasyonu 13 olguda (%37.1), kontrol grubunda ise 3 olguda (%8.6) vardı. Her iki grub arasında istatistiksel fark vardı (p<0.05). Bifidebacterium olgu grubunda 8 (%22.8) hastada kolonizasyonda azalma saptamnışken, kontrol grubunda bir (%2.9) olguda kolonizasyonda azalma vardı. İki grup arasında istatistiksel anlamlı fark vardı(p<0.05). Bacteroides spp'nin kantitatif koloni sayımı sonucunda Tip 1 DM'lu olguların 7'sinde (%20.0), kontrol grubunun bir (%2.9) olgusunda koloni sayısında azalma saptandı. Her iki grup arasında numerik olarak bir fark olmasına rağmen, istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanamadı ( p>0.05). Bifidebacterium ve Bacteroides'in oluşturduğu ve anaerobik çürüme florası olarak nitelendirdiğimiz grubun toplu olarak koloni sayısındaki bozukluk değerlendirildiğinde Tip 1 DM'lu grubun 9'unda (%25.7), kontrol grubunun ikisinde (%5.7) patoloji saptandı. Fark istatistiksel olarak anlamlıydı (p<0.05). Lactobacillus kolonizasyonu açısından değerlendirildiğinde Tip 1 DM'lularda 18 (%56.3) olguda kolonizasyonda azalma saptanırken, kontrol grubunda 14 (%43.8) olgu ile karşımıza çıkıyordu. İki grup arasında kolonizasyon da azalma olmasına rağmen fark yoktu. Candida albicansın Tip 1 DM'luların 14'ünde (%40.0), kontrol grubunun 5'inde (%14.3) kolonizasyonu saptandı. İki grup arasında anlamlı fark vardı(p<0.05). Candida albicans dışındaki sınıflandırılamamış Candida türlerinin Tip 1 DM'lu grupta kolonizasyon sayısı 7'iken (%20.0), kontrol grubunda 6 (%17.1) olguydu. Aralarında istatistiksel fark yoktu (p>0.05). Tüm floranın değerlendirildiği skorlamaya göre; normal barsak florası skoru 0-3 olan 8 (% 29.6) Tip 1 DM olgusu varken, kontrol grubunda 19 (%54.3) olgu vardı. Orta düzeyde florada dengesizliği gösteren, 4-7 arasında puan alan Tip 1 DM'lu olgu sayımız 11 (%31.4) iken bu sayı kontrol grubunda 10'du (%28.6). Florada şiddetli dengesizliğin karşılığı olan 9-14 puan alan 15 (%42.9) Tip 1 DM'lu olgu varken, kontrol grubunda 6 (%17.1) olgu vardı. Çok şiddetli flora bozukluğu Tip 1 DM'lu bir (%2.9) olguda tesbit edilirken, kontrol grubunda hiç olgu yoktu. Olgu grubuyla kontrol grubu arasında istatistiksel fark saptandı (p<0.05). SONUÇ: Tip 1 DM ve kontrol grubunda anaerobik çürüme florası, Candida albicans kolonizasyonu ve Enterobakteriacea kolonizasyonu değerlendirmesinde istatistiksel olarak fark saptandı. Bu bağlamda; biz çalışmamızda en eski otoimmün hastalıklardan biri olarak bilinen Tip 1 DM'un fizyopatolojisinde barsak flora bozukluğunun etkin bir rol alabileceğini göstermiş olduk. YORUM: Litaratürler incelendiğinde, Tip 1 DM fizyopatolojisini açıklayacak barsak merkezli böyle bir çalışmanın henüz olmadığı görülmektedir. Çalışmamızda anaerop yaralı probiotik bakterilerinin azalmasının yanında, barsak florasının bütünlüğünü bozan Candida albicans kolonizasyonunun artması, Tip 1 DM gelişimini tetikleyen bir faktör olarak gözükmektedir. Tip 1 DM'un gelişimesini engellemek için probiotik kullanımı, hastalığı önlemekte bir yöntem olabilir. Tip 1 DM'ta probiotiklerin korunma yöntemi olarak kulanılıp kullanılamayacağının gösterilmesi için, çift kör plasebo kontrollü çalışmalara ihtiyaç vardır.