turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Mine Söğüt'ün romanlarında halk kültürü unsurları

Bu çalışmada Mine Söğüt'ün romanları halk kültürü unsurları açısından incelenmiştir. İstanbul doğumlu olan Mine Söğüt, babasının mesleğinden dolayı birçok ilde bulunmuş ve bu illerin sözlü kültür ortamlarından etkilenmiştir. Etrafına bakan ve gördüklerinden beslenen bir yazar olduğunu belirten Mine Söğüt, duyduğu bir kelimenin, pencereden gördüğü manzaranın onu beslediğini belirterek romanlarının taslağını ortaya koymuştur. Bu taslağı besleyen en önemli kaynak halk ve halkın kültürüdür. Roman, hikaye, söyleşi, biyografi, tiyatro gibi birçok türde eser veren Mine Söğüt'ün, çalışmanın sınırları açısından, romanlarında yer alan halk kültürü unsurları, halk bilimi kadrolarına göre değerlendirilmiştir. Yazar, yaşanmış olayları fantastikle bütünleştiren ve gerçeği masalla harmanlayan dili ile romanlarını diğerlerinden farklı kılmıştır. Bu noktada yapılan çalışma, fantastik romanlarda halk kültürü unsurlarının nasıl kullanıldığının analizi biçimindedir.
Üsküplü İshak Çelebi Dİvanı'nın tahlili

Bilindiği gibi altı yüz yıllık bir geçmişşe dayanan Osmanlı toplumunu incelemek ve bu topluma ait unsurları öğrenmek yalnız tarih eserleri ile değil divanlar gibi hacimli eserleri incelemek ve eserlerden bu unsurları tespit etmekle mümkündür. Bu da kapsamlı tahlil çalışmalarını zorunlu kılmaktadır. Yapmış olduğumuz çalışmada Üsküplü İshak Çelebi'nin Divanı'nı tahlil mahiyetindedir. Bu incelemeyi dört ana başlık altında yapmaya çalıştık. İlk bölüm din ve tasavvuf ve bunlara ait alt başlıkları içermektedir. İkinci bölümde toplum ve toplum hayatı ile ilgili unsurlar ele alınmıştır. Üçüncü başlık tabiat ve kainata ait öğeleri barındırmakta, dördüncü ve son başlığımız ise klasik şiir unsurları olan maşuk, aşık ve rakib ile ilgili unsurları içermektedir.
Altayca Almıs Kaan Destanı

Yüksek lisans tez çalışmasında Altay destanı Almıs Kaan destanının metni Latin harflerine aktarılmış ve destanın Türkiye Türçesine çevirisi hazırlanmıştır. Bir metnin anlaşılması ve çevirisindeki doğruluğun kanıtlanması için dizin-sözlüğe ihtiyaç duyulacağından Destanın Türkiye Türkçesine çevirisini desteklemek ve okuyucunun kelime anlamına rahat ulaşmasını sağlamak amacıyla bir dizin-sözlük hazırlanmıştır. Bir metnin ya da konuşmanın değeri, ait olduğu bilime hakimiyeti, kelime sayısında saklıdır. Kelimelerin az tekrarı, metindeki kelime sayısını arttırır. Bu da metnin zenginliğini gösterir. Anlatımın zenginliğini gösteren kelime sıklığına ve çoktan aza kelime sıklığına bu çalışmada yer verilmiştir. Altay Türkçesi, hem Eski Türkçe döneminin hem de Orta Türkçe döneminin dilbilgisi özelliğini göstermektedir. Destanda geçen bazı dilbilgisi konuları destandan alınan kelimelerle örneklenmiştir. Destanın anlatımını genellemek amacıyla giriş bölümünde nesir olarak destan özetlenmiştir. Destanlar her ne kadar farklı coğrafyalarda geçen konuları işlese de köken birliği olan toplumlarda benzer özellikler göstermektedir. Altay Türkçesinden çevirilen bu destanda da Anadaolu sahası destanlarındaki motiflerle benzerliğe rastlanmaktadır. Giriş bölümünde, tesadüfi olmayan bu bezerliklerden bazı motiflere işaret edilmiştir. Anlam bakımından ortak kullanılan benzer kullanımlarından iki örnek verilerek ortak dile işaret edilmiştir. Destan'daki kahramanın bir zamanlar yaşamış olan gerçek kahramandan alınacağını somutlayabilecek bir tespite çalışmanın önsözünde yer verilmiştir. Yine önsözde destanın kaynağı ve kim tarafından düzenlendiği açıklanmıştır. Destanla ilgili çalışmaların kaynakları tezin kaynaklar bölümünde yazar adına göre sıralanmıştır.
Fatma Karabıyık Barbarosoğlu'nun romancılığı ve hikayeciliği

Türk Edebiyatı'na 19. yüzyılın sonlarında giren roman ve hikaye, değişip gelişerek günümüze kadar ulaşmıştır. Roman ve hikaye, kurgusuyla insan ve toplum hayatını en ince ayrıntılarıyla karşımıza çıkaran edebi türlerdir. Kimi yazarlar, yazdıkları eserlerde, dönemin gerçeklerini kurmaca metinler halinde okuyucuya sunmaktadır. Toplumun geçirdiği sosyal, kültürel, siyasi ve fikri değişimler, pek çok roman ve hikayede örtük ve açık bir şekilde yer alır.1990'lı yıllardan sonra ülkemizde, hayat tarzı ve düşünceleri yönüyle dindar olan fakat edebiyat ve sanat kaygısını ön planda tutarak eserler oluşturma gayreti taşıyan yazarların kitapları hayat bulmaya başladı. Bu yazarlar için en büyük problem, hayat tarzları veya giyimlerinin hidayet romanı yazarları ile benzer olmasıydı. Bu sebeple, bu dönem yazarları, hidayet romanı yazmamalarına rağmen hidayet romanı yazanlar ile aynı kategoriye alındılar. Bu dönem yazarları üniversite eğitimi almış, edebi alt yapısı olan ve edebi kaygıyı ön planda tutan yazarlardır. Yaşadığı dönemin sosyal, siyasi ve fikri değişimlerini eserlerinde edebi kaygılarla ele alan bu tür yazarlardan biri de, Fatma Karabıyık Barbarosoğlu'dur (d. 1962). Bu çalışma, Fatma Karabıyık Barbarosoğlu'nun roman ve hikayelerini olay örgüsü, anlatıcı, bakış açısı, zaman, mekan, şahıs kadrosu, anlatım teknikleri ve tema yönüyle tahlil etmeyi amaçlamıştır.
17. yüzyıl divan şiiri poetikası

Poetika, siir kadar eski olup siirle beraber var olmus bir kavramdır. Aristo'nunsiirin ilkelerini ele aldığı eserine 'poetika' demesi ile beraber siir tarihine giren kavram, zaman içinde farklı kültürlerde kendi yorumunu bularak günümüze kadar gelmistir. Osmanlı siirinin poetik metinlerini ise tezkirelerin ve divanların dibaceleri ile belagatkitapları ile birlikte Divan sairlerinin siirlerinin içine serpistirdikleri beyitlerolusturmaktadır.17. yüzyıl Divan siiri için yenilenme, kabuk değistirme yüzyılı olmustur. Bu yüzyılda görülen yenilesme hareketleri ile birlikte farklı üslup özellikleri, farklı karakterde sairlerin yetismesine yol açmıstır. Bu bakımdan bu dönemin poetik ürünleri de çesitlilik ve farklılık arz etmektedir.
Nüzhet Erman'ın hayatı, sanatı ve şiirleri

Bu çalışmanın amacı, bugüne değin çok az incelenmiş olan Nüzhet Erman'ı her yönüyle tanımaya ve anlatmaya çalışmaktır. Çalışmamızda, monografik çalışmaların gereği olan sanatçının hayatı, sanatı, edebi kişiliği ve eserlerini incelemeye çalıştık. Sanatçının edebi kimliğini tespit edebilmek için onun çok yönlü kişiliğinden yararlandık. Nüzhet Erman, Hisar Topluluğu içerisinde edebi faaliyetlerini sürdüren şair kimliği yanında, Emniyet Genel Müdürlüğü, Bucak Müdürlüğü, Kaymakamlık, Danıştay Kanun Sözcülüğü, Anayasa Mahkemesi Raportörlüğü gibi önemli makamlarda da görev yapmıştır. Nüzhet Erman'ın birçok görev ve makamda bulunmuş olması hayat tecrübesiyle harmanlanarak bakış açısına da yansımış buradan hareketle eserlerine aksetmiştir. Eserlerinde ele aldığı konuları duyduklarından veya gördüklerinden değil, yaşadıklarından hareketle anlatmış toplumun sosyal, kültürel, tarihsel dokusuna onlardan biri gibi temas etmiştir. Anadolu'yu ve Anadolu insanını anlatırken bulunduğu görevlerden sıyrılıp bir Anadolulu gibi düşünmüştür. Onu anlatırken eserlerinden, farklı yayınlarda gerek kendisinin yazdığı gerekse onun adına yazılmış olan yazılardan ve onunla ilgili yapılmış olan mülakatlardan yararlandık. Türk Edebiyatının günümüze değin çok fazla incelenmemiş şairi Nüzhet Erman'ı anlatmaya çalıştığımız bu çalışma, onun şairlik yönünü tanımamıza yardımcı olacaktır.
Zabitin Harb Çantası

Medeniyetlerin ayakta kalmasında ve gelişmesinde en önemli unsurlardan biri askeri güçleridir. Bu yüzden insanların hayatında askeri varlık çağlar boyu önemli bir yer tutmuştur. Tarih sahnesine adlarını kahramanlıkla yazdıran Türklerin asker-millet özelliği, İslam öncesinde 'alp' olarak adlandırılan kahraman askerler ve İslamiyet'le beraber de 'alperen' adlı serdengeçtilerle temsil edilmiştir. Şehitlik, gazilik gibi kavramların da başka toplumlardan farklı bir önem kazandığı tarihimizde, onlarla ilgili olaylar bir yaşama refleksi olarak nesillerden nesillere aktarılmıştır. Türk milletinin hayatına bu derece nüfuz eden askerlikle ilgili bugüne kadar çeşitli çalışmalar yapılmıştır. Bu araştırmada esas alınan ve içindeki askeri terimlerin seçildiği kitap, 'ilk harp tarihçilerimizden' sayılan Bursalı Mehmet Nihat'ın 'Zabitin Harb Çantası' adlı kitabıdır. Çalışmamızın ilk kısmında yazarın eserleri ve kendisi hakkında bilgi verdik. 'Zabitin Harb Çantası' adlı metnin transkripsiyonlu çevirimini yaptık. Yazar bu kitapta piyade, süvari, topçu gibi birçok sınıfı ve bunların kullandıkları silahları ayrıntılı olarak ele almış, Alman ordusunda ve bizde geri hizmetleri, çeşitli sınıfların talim ve terbiyesi, harita ve arazi üzerinde tatbikat, tatbikatlarda hakem hizmetleri ve askeri amaçlı geziler hakkında bilgi vermiştir. Alman ordu talimnamesinin gerekli gördüğü yerlerinden çeşitli çeviriler yaparak bunu Türk ordusunun talimnamesi ile karşılaştırmıştır. Çalışmamızın ikinci kısmında kitapta geçen askeri terimleri tespit edip bunları açıklamaya çalıştık. Ayrıca Türkçe ateş kelimesinin Farsça gösterilmesi gibi kaynaklarda yanlış olan bilgileri düzeltmeyi hedefledik.
Alaşehir Yöresi doğum gelenekleri ve çocuk folkloru ürünleri

Çocuk denildiği zaman aklımızda aileye büyük bir mutluluk ve neşe katan, ailenin temellerini sağlamlaştıran bir birey canlanmaktadır. Çocuğun etrafında oluşan kendine has bir folkloru vardır. Manisa'nın köklü bir geçmişşe sahip olan ilçesi Alaşehir, ilk çağlardan beri büyük öneme sahip bir güzergah üzerindedir. Bu çalışma ile yörenin yüzyıllardır biriktirmiş olduğu zengin kültürüne ait unutulmasını istemediğimiz unsurlar derlenmek istenmiştir. Bu tezin amacı da Alaşehir'in çocuk folkloru ürünlerini Türk halkbilimi ve halk edebiyatı açısından incelemektir. Bu çalışma, Alaşehir ilçesindeki çocuk folkloru ürünlerinin belirlenip çocuk folkloru ürünlerinin derlenmesinden oluşmaktadır. Alan araştırması sonucunda ortaya çıkmış derlemeler beş ana başlığa ayrılmıştır. Bu başlıklar; Doğum Etrafında Şekillenen İnanış ve Uygulamalar, Çocuk Hastalıkları İle İlgili İnanış ve Uygulamalar, Çocuk Etrafında Şekillenen Maddi Kültür Öğeleri, Çocuk Etrafında Şekillenen Sözlü Edebiyat, Çocuk Oyunlarıdır. Alaşehir'de yapılmış bu derlemeler ile halkın düşüncesi, inanışları, edebiyatı, kültürüne ait izleri yansıtılarak yeni nesillere ulaşması sağlanmıştır.
Üzüm Dedesi Hüseyin Hulusi Efendi'nin divanı ve mektupları: İnceleme - metin - sözlük

Birçok mümtaz şahsiyetin yetişmesinde emeği geçen Hacı Hasan Feyzi Efendi'nin önde gelen talebelerinden biri, şüphesiz 'Üzüm Dedesi' Hulüsi Efendidir. 19. yüzyılda Denizli'nin ilim, kültür ve sanat hayatında önemli rol oynayan bu manevi dinamiklerimiz her nedense günümüze kadar herhangi bir araştırmaya konu olmamışlar, adeta unutularak tarihe gömülmüşlerdir. Hulusi Efendinin hayatı ve eserleri hakkında düzenli ve sağlıklı bilgiler bugüne kadar derlenmemiş olmakla beraber, menkabeleri yaygın olarak halk arasında dolaşmaktadır. Denizli'nin Akkonak mahallesindeki taş yapılı, mütevazi türbesinde medfün bulunan ve 'Üzüm Dedesi' sıfatıyla 'Türbede yatan mübarek bir zat' olarak bilinen Hulusi Efendi'nin Şeyhlik mühüründe isim, mahlas ve künyesi 'Mevlana Esseyyid Hüseyin El-Hulusi' şeklinde geçmektedir. Bu tezde Hulüsi Efendi'yi mutasavvıf kişiliği yanında halk şairliği yönüyle de inceleyeceğiz. Edebi kültürümüzde halk ozanları, aşıklar ve şairler halkın söyleyen dili, gören gözü, duyan kulağı, seven yüreği gibidirler. Şiirlerinde, halkın sevgisini, sevincini, tasasını, özlemini ve coşkusunu dile getirirler. Halk Bilimi açısından incelemeye değer bulduğumuz Hulusi Efendi'nin şiirlerinde de bu özellikleri bulmak mümkündür. Hulusi Efendi, hapishane ve medresede geçen günlerdeki duygu ve düşüncelerini şiirlerine bazen coşkulu, bazen hüzünlü bir dil ile aktarmıştır. Şiirlerinde, Allah ve Peygamber sevgisini işlediği şiirler olduğu gibi, hocalarını öven methiyyeler de bulunmaktadır. Hulusi Efendi, mutasavvıflığı yanında, halk dilini kullandığı destan, koşma ve ilahileriyle aşık geleneğini sürdüren bir halk şairi görüntüsü vermektedir.
Galimcan Gıylmanov'un povestleri üzerine anlatıbilimsel bir inceleme

Galimcan Gıylmanov, günümüz Tatar edebiyatında postmodernist çizgide büyülü gerçekçilik tarzında kaleme aldığı eserleriyle ünlüdür. Sözlü ve yazılı edebiyat geleneklerinin birleştirilerek ele alındığı eserlerinde fantastik ve gerçeküstü unsurlar gerçekçi bir anlatı içerisine dokunur. Söz konusu içerik ve yazım tarzının ise yapısall unsurlara etki ettiği görülür. Bu çalışmada öncelikli olarak yazarın ve eserlerinin Türk edebiyat araştırmacılarına tanıtılması ve bu doğrultuda povest türündeki eserlerinin bir anlatının kurucu unsuru olarak kabul edilen anlatıcısı merkeze alınarak anlatıbilim açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Amaç, kapsam ve yönteme dair genel bilgiler ile birlikte Tatar edebiyatında düzyazının tanıtıldığı giriş bölümünün ardından, birinci bölümde yazarın hayatı, edebi kişiliği ve eserleri ayrıntılı şekilde ele alınmıştır. İkinci bölümde ise anlatıbilim ilkeleri temelinde öncelikle anlatıcı meselesi üzerine yoğunlaşılmış, ardından Shlomith Rimmon-Kenan'ın anlatıcılar tipolojisi yöntemi tanıtılmıştır. Üçüncü bölümde yazarın on sekiz povesti ayrı ayrı incelemeye tabi tutulmuş, elde edilen veriler sonuç kısmında değerlendirilmiştir.
Uygur bilmeceleri üzerine bir değerlendirme

İUygur Bilmeceleri Üzerine Bir Değerlendirme? adlı bu çalışmanın konusunu, Doğu Türkistan'da yaşayan Uygur Türklerinin sözlü gelenekten derlenip yazıya geçirilmiş bilmeceleri oluşturmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Doğu Türkistan'da yaşayan Uygur Türklerinin sözlü kültür ürünlerinden Uygur bilmecelerini şekil, yapı, içerik, işlev, yaratım ve aktarım bakımından incelemektir. Ayrıca, Türkiye Türklerine en uzak coğrafyada bulunan Türk boylarından biri olan Uygur Türklerinin bilmecelerini Türkiye Türkçesine aktarıp inceleyerek Türk kültür tarihi ve Türk dünyası kültür ürünleri üzerine ileride yapılacak daha kapsamlı çalışmalara katkıda bulunmaktır. Bu çalışmada metin merkezli inceleme metodu kullanılmıştır. Bir başka ifadeyle Doğu Türkistan'da yayımlanmış çeşitli halk edebiyatı kitaplarından tespit ve temin edilmiş 578 bilmece üzerinde metin merkezli bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bilmece metinlerinin transkripsiyonu yapılmış ve bu metinler Türkiye Türkçesine aktarılmıştır. Çalışmanın başında, tezimizin temel konusunu oluşturan bilmecelerin yaratıldığı ve günümüze kadar aktarıldığı Uygur Türkleri hakkında kısaca bilgi verilmiştir. Divan edebiyatı nazım biçimleri arasında yer alan muamma ve lügazlar, Türk halk edebiyatını da etkilemiştir. Uygur bilmecelerinde de muamma ve lügaz örneklerine rastlanmaktadır. Uygur bilmecelerini incelediğimizde, Uygur Türklerine ait bilmeceler ile Türkiye Türklerine ait bilmecelerin şekil, içerik, işlev, yaratım ve aktarım özellikleri bakımından aynı kaynaktan beslendiğini ve ortak özelliklere sahip olduğunu gördük. Çalışmamızda, Uygur Türkçesinden Türkiye Türkçesine metinleri aktarırken, özellikle şiirsel bir yapıya sahip bilmecelerin ahenk özelliklerini ve duygu değerini koruyarak aktarmanın çok güç olduğunu tespit ettik.
Türkiye'de çocuk dergiciliği: Diyanet Çocuk dergisinin içerik analizi

Bu çalışmada Diyanet Çocuk Dergisi'nin 2001- 2015 yılları arasında yayınlanan Nisan ayı sayılarında yer alan konu ve temalarını incelemek amaçlanmıştır. Derginin 2001- 2008 yılları arasında Nisan ayı sayılarında 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı ile Kutlu Doğum Haftasının yer alış tarzı niceliksel içerik analizi tekniğiyle incelenmiştir. İncelemede 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramına ilişkin metin ve görsellerin kullanımında yıllara göre belirgin bir düşüş olduğu buna karşın Kutlu Doğum Haftası na ilişkin metin ve görsellerin kullanımında belirgin bir artış olduğu saptanmıştır. Tezde bu durum siyasal iktidar ve medya arasındaki ilişki çerçevesinde tartışılmıştır.
Bahçe(1908-1909) 1-52. sayılar, inceleme, tahlili fihrist, seçilmiş yazılar

23 Temmuz 1908 tarihinde 2. Meşrutiyetin ilan edilmesiyle Osmanlı İmparatorluğu'ndaki baskıcı rejim sona ermiştir. Ülkede büyük bir sevinç ve edebi faaliyet yaratan bu olayla birlikte aydınlar, bu serbesti havaya uygun olarak hürriyeti, meşrutiyeti öven yazılar yazmışlardır.2. Meşrutiyetin ilanıyla Selanik'te çıkmaya başlayan ve çalışmamızın konusu olan Bahçe dergisi özellikle İttihat ve Terakki Cemiyetinin yayın organı olması ve devrin önemli yazarlarını barındırması açısından büyük öneme sahiptir. 2. Meşrutiyet dönemini aydınlatması, baskı döneminden sonra meydana gelen fikir değişikliklerini, edebi gelişmeleri yansıtması açısından bu dönemdeki eski harfli süreli yayınların incelenmesi kültür tarihimiz açısından çok önemlidir. Bahçe dergisi edebi, siyasi, ictimai ve fenni içeriğiyle 2. Meşrutiyet dönemine ışık tutmaktadır. Haftalık olarak yayımlanan Bahçe dergisi ilk olarak 3 Ağustos 1908'deyayımlanmıştır. Çalışmamızda 3 Ağustos 1908 ile 7 Eylül 1909 tarihleri arasında 52 sayı olarak çıkan Bahçe dergisi incelenmiştir. Birinci bölümde Meşrutiyet dönemi dergi anlayışına, Bağçe dergisinin içerik ve fiziksel özelliklerine, yazar biyografilerine ve dergiyle ilgili iki tabloya yer verilmiştir. İkinci bölümde, ''Yazar Adlarına Göre Fihrist'' yer almıştır. Üçüncü bölümde ise ''Konulara Göre Fihrist''e yer verilmiştir. Dördüncü bölümde ise Bahçe'den seçilen ve Latin harfleriyle verilen yazılar yer almıştır. Son bölümde ise çalışmamızda yararlandığımız kaynakları gösteren kaynakçaya yer verilmiştir.
Millet Kütüphanesi Ali Emiri manzum eserler bölümü 543 numarada kayıtlı şiir mecmuası

Millet Kütüphanesi Ali Emiri Manzum Eserler Bölümü 543 Numarada Kayıtlı Şiir Mecmuasının transkripsiyonlu bir şekilde okunması, incelenmesi, seçme sözlüğünün ve özel adlar dizininin hazırlanması, tezimizin konusunu oluşturmaktadır. Tezimiz, girişten sonra beş ana bölümden meydana gelmektedir. Birinci bölümde mecmuanın şekil hususiyetleri ele alındı, ikinci bölümde ise mecmua muhteva bakımından incelendi. Tezin üçüncü bölümünde mecmuanın transkripsiyonlu metni yer aldı. Bu bölümleri Seçme Sözlük ve Dizin takip etmektedir. Beş bölümün alt başlıkları da bulunmaktadır. Bu alt başlıklardan birinde mecmuanın yayımlanmış bazı divanlara çeşitli yönlerden katkısını ele aldık. Tezimizde üzerinde çalıştığımız mecmuanın önemi ve klasik Türk Edebiyatı çalışmalarına katkısını tespit ettik.
Klasik Moğolca söz varlığında Türkçe kökenli kelimeler ve Türkçe-Moğolca ses denklikleri

Bu çalışma, 'Klasik Moğolca' adı verilen Moğol yazı dilinin söz varlığında bulunan bütün Türkçe kökenli alıntı sözcükleri listelemeyi, sınıflandırmayı ve bu sözcüklere dayanarak Türkçe-Moğolca ses denkliklerini vermeyi amaçlamaktadır. Çalışmayı oluşturan bölümler şunlardır: Giriş, Klasik Moğolca, Klasik Moğolca Söz Varlığında Türkçe Kökenli Kelimeler, Türkçe-Moğolca Ses Denklikleri, Klasik Moğolca Söz Varlığında Yer Alan Türkçe Kökenli Kelimeler İçin Ek Sınıflandırmalar, Klasik Moğolca Söz Varlığında Türkçe Alıntı Katmanları ve Bunların Yaşı Meselesi, Dizin, Sonuç, Kaynakça. 'Klasik Moğolca' bölümünde Klasik Moğolcanın tanımı, tarihi gelişimi, dönemleri, ses ve şekil bilgisi hakkında bilgi verilmektedir. 'Klasik Moğolca Söz Varlığında Türkçe Kökenli Kelimeler' bölümünde, öncelikle dil etkileşimi ve sözcük alıntılaması ile Moğolca söz varlığında bulunan Türkçe kökenli sözcükler üzerine yapılan araştırmaların tarihi üzerinde durulmuş, sonrasında tezin ana bölümünü oluşturan Klasik Moğolca söz varlığında Türkçe kökenli sözcüklerin bir listesine yer verilmiştir. Bu sözcükler üzerinden elde edilen Türkçe-Moğolca ses denklikleri ve ses olayları ise 'Türkçe-Moğolca Ses Denklikleri' bölümünü oluşturmaktadır. 'Klasik Moğolca Söz Varlığında Yer Alan Türkçe Kökenli Kelimeler için Ek Sınıflandırmalar' bölümünde, kelime listesinde yer alan çifte alıntılar ve Türkçe kökenli kelimelerde sıkça görülen ekler verilmiş, Moğolca isim ve fiillerde görülen asli artık ünlüler sınıflandırılmıştır. 'Klasik Moğolca Söz Varlığında Türkçe Alıntı Katmanları ve Bunların Yaşı Meselesi' bölümünde Klasik Moğolca söz varlığındaki Türkçe kökenli alıntı sözcük katmanları ayrıştırılmış; Bulgar Türkçesi, Genel Türkçe ve diğer alıntı katmanları hakkında bilgi ve örnek verilmektedir. 'Dizin' bölümünde Kelime Listesi bölümünde yer alan bütün sözcükler Türkçe sözcükleri madde başı yapmak suretiyle alfabetik olarak tekrar dizilmiştir. 'Sonuç' bölümünde, bulunan toplam 1518 alıntı sözcük üzerine genel bir değerlendirme ve sınıflandırma yapılmaktadır. Bu bölümde, ayırca, çalışmamız kapsamında bulduğumuz yeni sözcük karşılaştırmaları ve ses denklikleri de bir araya getirilmiştir.
Adalet Ağaoğlu'nun romanlarında modernist unsurlar

Batı dünyasında özellikle 16. yüzyıldan itibaren sosyal, ekonomik, politik, bilimsel, kültürel, endüstri yönünden birçok köklü değişim yaşanır. Bu değişim sürecinin düşünsel yönünü ifade eden modernizm, edebiyat dünyasına da etki eder. Batı edebiyatında yaşanan değişimlerin etkileri, Türk edebiyatına da yansır. Adalet Ağaoğlu, modernist yönü öne çıkan bir yazardır. Modernist unsurların hangi yönlerden Ağaoğlu romanlarında yer aldığı, tezde ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Yazarın bütün romanları; izlek ve yapı-kurgu yönünden yalnızca modernist etki gösteren unsurlar açısından tezin kapsamındadır. Bir bütün olarak sanatta yaşanan modernist etkinin anlaşılması amacıyla öncelikle modern, modernite, modernizm kavramları ve bu kavramların zihinsel etkisiyle oluşan modernist edebiyat formu, genel hatlarıyla tanıtılacaktır. Literatür taramasıyla Adalet Ağaoğlu'nun bütün romanları incelenerek modernizmin bu romanlara hangi yönlerden yansıdığı ortaya konulacaktır. Kronikleşmiş bireysel ve toplumsal sorunları romanlarına dahil eden Ağaoğlu, modernizm atmosferini romanlarında canlı tutarak modernist teknikleri kullanır. Yazar, modernitenin toplumda ve bireyde yarattığı tahribatı, birçok izleği yapı-kurgu unsurunu birbiriyle bağlantılı bir biçimde modernist bir anlayışla ortaya koyar. Bu yönüyle Adalet Ağaoğlu, geleneksel roman yazma tarzını aşan ve üslup arayışı devam eden bir yazardır.
Sosyal gerçekçilik anlayışı ve Suat Derviş'in romanlarında yapı, tema, anlatım

Bu çalışmada Suat Derviş'in ulaşılabilen romanları, sosyal gerçekçi açıdan incelenmiştir. Ayrıca romanların yapı, tema ve anlatım özellikleri tek tek incelenerek romanlar hakkında genel bir değerlendirme yapılmıştır. Çalışmanın giriş niteliğindeki kısımlarında Suat Derviş'in hayatı ve eserleri tanıtılmıştır. Sosyal gerçekçilik, toplumcu gerçekçilik kuramlarının genel çerçevesi belirlenmiştir. Türkiye'de bu kuramların yansıması ve bu bağlamda Suat Derviş'in romancılığının hususiyetleri ortaya konmuştur. Çalışmanın üçüncü bölümünde Suat Derviş'in romanlarının yapı, tema ve anlatım özellikleri incelenmiştir. Yapı kısmında romanların olay örgüsü, kişiler, mekan ve zaman özellikleri belirlenmiştir. Tema başlığı altında romanların temaları sosyal gerçekçi yönden ele alınmıştır. Çalışmanın son bölümünde yazarın romanları genel bir bakışla değerlendirilmiş, yazarın bağlı bulunduğu dönemdeki sanatsal tavrı yorumlanmıştır.
Kemal Bilbaşar'ın romanlarındaki kalıplaşmış ifadeler üzerine bir inceleme

Bu çalışmada Kemal Bilbaşar'ın Denizin Çağırışı, Ay Tutulduğu Gece, Cemo, Memo, Yeşil Gölge, Yonca Kız, Başka Olur Ağaların Düğünü, Kölelik Dönemeci, Bedoş ve Zühre Ninem adlı romanları incelenmiştir. Araştırmanın temel amacı; bu romanlarda geçen atasözü, deyim, ölçülü sözler, yeminler, alkışlar, dilekler, kargışlar, argo ve küfürler gibi kalıplaşmış ifadelerin bulunması ve tasnifidir. İlk başta, bu konuyla ilgili yapılan çalışmalara bakıldı ve konu hakkında Türkologların yaptıkları tanımlara ve bu konular hakkında öne sürdükleri düşüncelere yer verildi. İncelenen romanlarda bu tanım ve düşüncelere uyan kalıplaşmış ifadeler ve başlıklar belirtilerek bunların içinden TDK'nin Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü'nde olmayan ifadeler ayrı bir başlık halinde belirtilmiştir. Bu çalışmayla 'kalıplaşmış ifadeler' başlığı altında incelenen türler tanım ve örneklerle birbirinden ayrılmıştır.