turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Kayseri-Pınarbaşı yöresinde yaşayan Adigeler'in dili üzerine bir araştırma

YÜKSEK LİSANS TEZİ KAYSERİ - PINARBAŞI YÖRESİNDE YAŞAYAN ADİGELERİN DİLİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA Tülay KUZU DANIŞMAN : Yrd. Doç. Dr. Kazım KÖKTEKİN 1997 JÜRİ : Yrd. Doç. Dr. Kazım KÖKTEKİN Türkiye'ye göçlerinden sonra Türkçeyi ikinci bir dil olarak öğrenen, ana dilleri, Kuzey Kafkas dillerinden Çerkesçe olan Kayseri - Pınarbaşı Yöresi Adigelerinin ağız özelliklerinden hareketle, ileride yapılacak çalışmalar için Türkçenin kurallarına açıklık ve netlikler getirmek ve anadili dışında bir dili öğrenen insanların kendi dillerinin ses ve şekil özelliklerini, hatta kelimelerini yeni öğrendikleri dile nasıl aktardıklarını, iki dil arasındaki etkileşimi örneklerle ortaya koymak amaçlanarak bu çalışma gerçekleştirilmiştir. VI
Yavuz Bahadıroğlu'nun tarihi romanları ve romancılığı

Yavuz Bahadıroğlu'nun Tarihi Romanları ve Romancılığı konulu araştırmamızın amacı, Türk edebiyatının önemli şahsiyetlerinden biri olmasına karşın gerek hayatı gerekse romanları üzerine kapsamlı bir çalışma yapılmayan Yavuz Bahadıroğlu'nu ve eserlerini geniş bir perspektifle inceleyerek ortaya çıkarmaktır. Yavuz Bahadıroğlu, edebiyatımız alanında daha çok tarihi roman türünde eser vermiştir. Romanlarını oluştururken sık sık tarihi kaynaklardan alıntılar yapmıştır. Bununla beraber romanlarındaki kahramanların şiirlerine yer vererek anlatımını hareketlendirmiştir. Tarihi kaynaklara, kahramanlara ve o dönemin sosyal hayatına ışık tutan çalışmaların incelenmesiyle gerek o dönemlerde yaşanmış olan olayları gerekse de günümüze benzerliklerin ortaya konması, edebiyatımızda yeni yaklaşımlar ortaya çıkaracağı ve araştırmalara yol göstereceği kanaatindeyiz.
Kasım divanı

Klasik Türk Edebiyatı dilinin ağırlığı ile bilinen ve çoğunlukla sözlük yardımı ile anlaşılabilen bir edebiyat alanıdır. Bu edebiyatı anlamak adına birçok sözlük hazırlanmıştır. Biz de çalışmamızda Kasım Divanı'nın sözlüğünü TEBDİZ sistemi aracılığıyla hazırladık. Hazırlanan sözlük, klasik elektronik sözlüklerin yanı sıra, sisteme girilen tüm eserler taranarak, arayan kişiye sözcüğü ve anlamını bağlamı ile birlikte sunmaktadır. Bu durum araştırmacılara büyük kolaylık sağlamaktadır. Kasım 15. yüzyılda yaşamış bir divan şairidir. Şair yaşadığı devirde çok bilinmemektedir. Daha önce üzerine iki çalışma daha yapılmıştır. Biz de Kasım'ın sanat dünyasını ve ferdi üslubunu anlamak için ayrıntılı bir içerik ve şekil incelemesi yaptık. Her başlık altında şairin şiirlerinden örnekler sunduk. Tezimizin ek kısmına ise işlevsel sözlük kısmını ekledik. Kullandığımız kaynakları dipnot ve kaynakça şeklinde belirttik. Böylelikle Kasım'ın sanat dünyasını anlamak adına edebiyat dünyasına bir katkı sağlamış olmayı umuyoruz.
Firdevsi-i Rumi'nin Süleymanname yazmasının (81. cilt) (82b-123b yk.) bilimsel yayını ve üzerinde dil incelemeleri

Süleyman-name, XVI. yüzyılın başlarında Firdevsi-i Rumi tarafından manzum ve mensur karışık olarak yazılan Hz. Süleyman'ın hayatını ve menkıbelerini anlatan 81. ciltlik ansiklopedik nitelikte bir eserdir. Bu teze konu olan Süleyman-name yazmasının 81. cildi, Fatih Millet Kütüphanesi, Tarih, 317 numarada kayıtlıdır. Bu çalışma metin, dil incelemesi ve dizin bölümlerinden oluşmaktadır. Metin bölümünde eserin 41 yapraklık bölümü transkripsiyonlu olarak Latin harflerine aktarılmış; dil incelemesi bölümünde eser, yazım özellikleri, ses bilgisi, yapı bilgisi yönlerinden incelenmiş dizin bölümünde ise metinde geçen kelimelerin anlamları verilmiştir. Bu çalışmada, Süleyman-name'nin elde bulunan son cildi olan 81. cildin 41 yapraklık bölümünde dil incelemesi yapılarak XVI. yüzyılın bu esere yansıyan dil özelliklerinin belirtilmesi amaçlanmıştır.
Mecami'ül-Edeb adlı eserin bazı açılardan tahlili

GİRİŞ: Bu çalışma Mecami'ü'1-Edeb adlı eserin tanıtilmasıyla ilgilidir. Önce, bu eserin yazarı olan Manastırlı Mehmet Rifat'ın faydalandığı kaynakların listesi verilir. Bu liste Türk, Arap ve Fars diline ait eserlerden oluşur. 19. yüzyıldan önce oluşturulan edebi eserlerimizde, Arapça ve Farsça'nın büyük yeri vardır. Bunun inkar edilemez bir gerçek olduğunun idrakinde olan Manastırlı Mehmet Rifat eserinde yer verdiği edebi kavramların yeteri kadar anlaşılması için Arap ve Fars dilinden oldukça çok örnek vermiştir. Eskiye gereği kadar önem vermekle birlikte, Batıyı da benimsediğini Mu'allim Naci, Ahmet Cevdet Paşa, Namık Kemal ve Ziya Paşa'nm eserlerine sık sık başvurarak ortaya koymuştur. Daha sonra Mecami'ü'1-Edeb adlı eserin bölümleri ele alınır. Eser, 'Belagat', 'Usul-i Şi'ir', 'Kitabet ve Hitabet' ve 'Tercümeler' olmak üzere dört cilt olarak düzenlenmiştir. Ana başlıklar ve ara başlıklarla tahlili yapılacak olan kavramların listesi verilir. I. BÖLÜM: 'Edebi eser: Malzemesi dil olan; duyguya, hayale ve estetik heyecana dayanan uyarımlar yapan; zihinde yer edebilme gücüne sahip bulunan sözlü veya yazılı kompozisyondur. İşlenmemiş duygu, hayal ve düşünceye yönelmiş, estetik endişeden uzak eserleri edebi eser saymak oldukça güçtür' . Edebi bir eser oluşturulurken, onun diğer eserlerden farklı, özel ve gerçek bir edebi eser olabilmesi için, bazı şartlar gerekmektedir. Ancak bu durumda, seçkin bir edebi eser TURAL. Prof. Dr. Sadık Kemal. Zamanın Elinden Tutmak. Ecdad Yay.. 2. baskı. Ankara,1991, s.17. ü oluşur. Manastırlı Mehmet Rifat, Mecaml'ü'1-Edeb adlı eserinde, bu şartları ilmi terimler kullanarak açıklamıştır. Bu eserde, Edebiyat, Edebi Eser, Belagat, Fesahat, Ma'ani, Beyan, Bedf olmak üzere, ana kavramların önce tanımları verilmiştir; daha sonra ara başlıklarla, tahlili yapılarak açıklık kazanması sağlanmıştır. n. BÖLÜM: Burada 19. yüzyılda yeni bir çalışma sahası olarak görülmeye başlanan tenkid kavramı ve bu kavramın çeşitleri üzerinde durulur. Tenkidi, ilmi, edebi ve tarihi olarak üçe ayıran Manastırlı Mehmet Rifat, Mecami'ü'l-Edeb'de edebi tenkide yer vermiştir ve üç bölümde incelemiştir. Bu bölümler Tenkidat-ı Umumiyye, Tenkidat-ı Hususiyye ve Muvazene başlıkları altında verilmiştir. 'Tenkidin Esas Aldığı Değerlere Göre Çeşitleri' başlığı altıda Fesahat, Ma'ani, Beyan ve Bedf ile ilgili tenkid yer alır. Bu bölüm içinde 'Tenkidat-ı Umumiyye'nin 'Terkibe Müte'allik Tenkidat' maddesi verilir. 'Nazım ve Seci' Unsurlarına Dikkat Eden Tenkid' başlığı altında Tenkidat-ı Hususiyye verilir. III. BÖLÜM: Bir edebi eserde hayal, his ve fikir unsurlarının ifadesini sağlayan san'atlar yer alır. Burada beyan ve bedf unsurları verilir. Bedf unsurları söz ile ilgili sanatlar, mana ile ilgili sanatlar ve mülhakat-ı bedf olmak üzere üç başlık altında verilir. Daha sonra da Giriş, I. Bölüm, II. Bölüm ve III. Bölümde yer alan ifadenin kısaca değerlendirmesi yapılmıştır.
Doğan Hızlan ve sistematik eleştiri analizi

Bu çalışmanın amacı Doğan Hızlan'ın yazınsal eleştirilerinde kullandığı yöntemleri göstermektir. Hızlan'ın, yazınsal eleştiri sahasında kullandığı yöntemleri, metinlere karşı eleştirel yaklaşımının nasıl oluştuğunu incelemeye çalışan bu tez Doğan Hızlan merkezli olarak yazınsal eleştirinin küresel anlamda ne boyutta olduğunu ve Türk edebiyatına etkisine de incelemek iddiasındadır. Tezde Türk edebiyatı içerisinde öğretici vasfı ile edebiyat sahasına okur kazandırmak isteyen Hızlan'ın örnek okur profilini göz önüne alarak oluşturduğu yazınsal eleştirileri dikkatli bir biçimde incelenmiştir. Öncelikle yazınsal eleştiri yaklaşımında kullandığı kavramlar ve Batı merkezli etkilenmeler tez içerisinde ele alınmıştır. Örnek okur profili ile incelemeye çalıştığımız yazınsal metinler Doğan Hızlan'ın kuramsal alt bilgilerinin ortaya çıkarılması bakımından önemlidir. Türk edebiyatı içerisinde yer alan boşlukları doldurmak üzere hareket eden Hızlan, yazınsal eleştirilerinde farklı bir edebiyat tarihçiliği de uygular. Herhangi bir kurama bağlı kalmadan özellikle gelenek kavramı üzerinden yazınsal eleştirilerini oluşturan Hızlan, örnek bir prototip olarak karşımıza çıkar. Türk edebiyatında Ataç sonrası oluşan yazınsal eleştiri boşluğunu doldurmaya çalışan Hızlan, özellikle eleştiri ve deneme türü yazılarında bir bütünleşme sağlar. Denemeleri, yazınsal eleştirilerine konu olan yaratıcı yazarların görünmeyen taraflarını ortaya çıkararak yazınsal eleştiriyi kendisine bağlar. Bu nedenle eleştirel deneme tarzı ile farklı bir dil birleşimi gerçekleştirir. Bu tezde Doğan Hızlan merkezli olmak üzere yazınsal eleştirinin serüveni incelenmiş, özellikle yazınsal türlerin eleştirisi ayrı ayrı ele alınarak hem Hızlan'ın eleştiri anlayışı ortaya çıkarılmaya çalışılmış hem de küresel anlamda eleştirinin son durumu ve okurun pozisyonunu irdelenmiştir.
16. ve 17. yüzyıl Türk halk şiirinde toplumsal yergi

Halk şiiri, Türk kültüründe önemli yer tutmaktadır. Toplumu ilgilendiren her şey halk şiirinin kapsamı içine girer. Yaptığımız bu çalışmada 16. ve 17. yüzyıl halk şairlerinin toplumsal konulara bakışını ele aldık. Aşık, içinde bulunduğu toplumun sözcüsüdür. Dolayısıyla gördüğü bir aksaklığı şiirinde işlemesi ve konuya ilişkin yergilerde bulunması gayet doğaldır. Böylece halk şairi, topluma karşı olan sorumluluğunu yerine getirmiş olur. Yaptığımız bu çalışma, halk şiirinin topluma ışık tuttuğunun bir göstergesidir. Her edebi eser, içinden çıktığı toplumun sosyal, siyasal ve kültürel özelliklerini yansıtır. Bu çalışma ilgili dönemlerde yaşayan şairlerin topluma ve toplumun sorunlarına bakış açısını yansıtması itibariyle önemlidir.
Cumhuriyet Dönemi Türk romanında aydınlar (1950-1970)

Bu çalışmada siyasi, sosyal, kültürel ve edebi açıdan farklı açılımların ve dönüşümlerin yaşandığı 1950 ile 1970 yılları arasında yayımlanan (1950 ve 1970'de dahil) Türk romanlarında aydınların, hangi açılardan nasıl ele alındıkları tespit ve tahlil edildi. Romanda işlenen aydınlar ve bu isimler aracılığıyla verilmek istenen temalar, roman inceleme tekniklerine riayet edilerek derinlemesine irdelendi. Bu araştırma, dönemin romancılarının eserlerinde yer verdikleri aydınların, toplumun duygu ve düşünce dünyasını ne yönde ve ne ölçüde genişletme ve zenginleştirme amacında olduğu hususunu irdeleme; romanda işlenen İttihat ve Terakki, Milli Mücadele, Atatürk ve inkılaplar, Batılılaşma, gelenek, Anadolu, eğitim, din, İkinci Dünya Savaşı, CHP, DP, halk-aydın ilişkisi, doktrinler, sanat/edebiyat, yabancılaşma gibi temel meseleleri ve toplumun geçirdiği sarsıntıları, bunalımları, sorunları farklı dikkatlerle aydınlar eşliğinde sunma amacındadır. Bu tez 1950 öncesi Türk romanında aydın meselesini inceleyen önceki akademik çalışmaların bir devamı ve sonraki yapılacak çalışmaların da bir bütünleyicisi olacaktır. Sonuç olarak incelenen aydınlara bütüncül bir nazarla bakıldığında bu isimlerin Türk aydının tarih sahnesindeki dağılımı, nitelikleri, misyonu ve problemleriyle paralellik arz ettiği görülmektedir. Topluma ve kendine yabancılaşarak hiçleşen ve amaçsızlaşan isimlerin dışında aydınlar genel itibarıyla ateşi, ışığı Tanrı'nın katından halka indirecek Promete'dir, nakilci öğretmen aydındır.
1980-2000 arası Türk hikaye kitaplarında fantastik unsurlar

Fantastik edebiyat, gerçekdışının dünyasına, hayatın karanlık yönüne atılan bir adımdır. Okuyucuyu gizemli varlıklarla dolu diyarlara sürükler, gerçeklik yasalarının kırılmaya, zaman ve mekanın değişime uğradığı başka dünyalara kapı aralar. Sanatçının muhayyilesinden beslenen, yanılsamaları, doğaüstüyü, düşleri, dönüşümleri, yaşamın karanlık yüzüne adanmış hayatları gizeminde barındıran fantastik, okuyucuyu şaşkınlığa düşürürken, fantastik eser, insana musallat olan varlıkları ortaya koyuşu, bilinçaltının arzularını dışa vuruşu ve sağladığı sonsuz hayal serbestliği ile kalıpları aşamayan bireye, hem panik hem de özgürlük duygusunu yaşatır. Peri masalları ve destan gibi olağanüstüyü konu edinen türlerce öncelenen fantastiğin ortaya çıkışı 18. yy'a rastlamaktadır. Dehşet ve kaygının hüküm sürdüğü korkulu düşlerle ilgili olarak ortaya çıkan fantastik, zamanla korkunun cafcafından kurtularak, okuyucuyu şaşırtmak amacıyla, gerçek dünyaya gizemin dahil edilmesi, gerçek dünyanın fantastiğe büründürülerek verilmesi şeklinde bir özellik kazanmıştır. Zamana ve kültüre göre ortaya konan her eser kendi fantastik alanını çizmiş, bu nedenle fantastiğe kesin sınırlar konulamamıştır. Batılı anlamda roman ve hikayelerin kaleme alındığı Tanzimat Edebiyatından bu yana yazarların gerçekçilik anlayışı doğrultusunda benimsenmeyen hatta başlangıçta hor görülen fantastik, gerçeklikten kurtulmaya çalışan modern zamanlar bireyinin ilgisiyle, son dönemde dünya edebiyatında gözlenen yükselişi ve kazandığı hatırı sayılır okur kitlesine paralel olarak Türk Edebiyatında da önem kazanmış, bu alanda dikkate değer ölçüde eserler verilmiştir. Kendi bilincinin uçurumlarının kıyısında bulunan modern zamanlar bireyi, fantastikle birlikte, gerçek dünyada ifade etme cesaretini bulamayacağı, doyurulmadığı müddetçe güçlenen bilinçaltı düşlerini, fantastik diyarlarda, olağanüstünün gölgesine sığınarak özgürce dile getirip yaşayabildiği bir kaçış alanı yakalamıştır.
Münci Fikri'nin hayatı, edebi faaliyetleri ve eserlerinin incelenmesi

Yeni Türk edebiyatında Aranesil olarak anılan ve edebi faaliyetlerini Tanzimat'ın ikinci nesli ile 1896'da kesin olarak kurulan Servet-i Fünun edebi topluluğu arasında göstermiş olan edebiyatçılardan biri de Münci Fikri' dir. Edebi faaliyetlerine çok genç yaşlarında başlamış ve daha sonra Hariciye Nezareti'ndeki görevi nedeniyle edebi çevreden ve edebiyattan kopmuş olan Münci Fikri'nin tespit edilebilmiş, üç romanı, on bir hikayesi ve üç makalesi bulunmaktadır. Aranesil' in realizmi benimsemiş edebiyatçılarından olan Münci Fikri, 1885 ile 1897 yıllan arasında aralıklarla verdiği eserlerinde, bu anlayışı yansıtacak bir tavır sergilemiştir. Yine de onun dönemi içinde dahi dikkat çeken bir edebiyatçı olduğunu söylemek zordur. Bunun en önemli nedenlerinden biri, Hariciye Nezareti'ndeki görevi gereği İstanbul'dan ve kendisini geliştirebilecek olan çevreden uzaklaşmak zorunda kalmasıdır.
Sa'atİ-Terceme-i Hadis-i Erbain

Eski Anadolu Türkçesiyle yazılmış eserlerden 'Terceme-i ad &-i Erba¡ n'üzerinde yapılan bu çalışma; 'Giriş', 'İnceleme', 'Metin', 'Türkiye TürkçesineAktarım' ve 'Dizin' bölümlerinden oluşmaktadır. 'Giriş' kısmında 'Terceme-i ad &-i Erba¡ n'in yazarı, konusu, dil ve üslubu, yazılış tarihi ve nüshaları üzerinde duruldu.'İnceleme' bölümünde eserin dil özellikleri tespit edildi. Bu bölüm, 'İmlaÖzellikleri', 'Ses Bilgisi' ve 'Şekil Bilgisi' başlıklı üç alt bölümden oluşmaktadır.'Metin' bölümünde 'Terceme-i ad &-i Erba¡ n'in ulaşılan tek nüshası yer alır. Metnin çeviri yazısında, Türkiye'de yaygın olarak kullanılan çeviri yazı alfabesikullanılmıştır.'Çeviri' bölümünde metin Türkiye Türkçesine aktarıldı.'Dizin' bölümü iki kısımdan meydana gelmiştir. Birinci kısımda metinde geçen bütün kelimeler, bazı kelime grupları, isim ve fiil çekim ekleri alfabetik sıraya göre dizilmiştir. Böylece 'Terceme-i ad &-i Erba¡ n'in anlam ağırlıklı genel dizini oluşturulmuştur. İkinci kısım, 'Şekil Bilgisi Dizini'dir. Çalışmanın sonunda, yararlanılan kaynaklardan oluşan bir bibliyografya vardır. Eserin sonuna, araştırmacıların metni daha kolay takip etmelerini sağlamak amacıyla, değerlendirilen nüshanın tıpkıbasımı eklenmiştir.
Modern Türk ve Mısır romanlarında sokak Akile Hanım Sokağı ve Midak Sokağı örneği

Bu çalışmada, bir taraftan Kahire'de doğup büyüyen ve bu şehrin orta sınıf insanın psikolojik, sosyolojik, ekonomik ve siyasi yapısını, bazen bir aile içerisinde bazen ise bir sokak içerisinde gelişen olayları ustaca kaleme alan Necip Mahfuz'un hayatı eserleri ve 'Midak Sokağı' adlı eseri detaylı bir şekilde incelenmiştir. Ayrıca İstanbul'da doğup büyüyen ancak daha sonra görevi icabı ve şartların değişmesinden dolayı farklı yerlerde ikamet eden toplumun hemen hemen bütün kesimlerini milli bir duruşla kaleme alan Halide Edip Adıvar'ın hayatı eserleri ve 'Akile Hanım Sokağı' adlı eseri Necip Mahfuz'un 'Midak Sokağı' adlı eseri ile siyaset, üslup, zaman ve mekan gibi hususlar açısından karşılaştırılmıştır. Bu iki yazarın yaşadıkları dönemin kültür ve sosyal yapılarındaki benzerlikler dikkat çekicidir. Her iki eserde de, Mısır ve Türkiye'nin girdikleri dünya savaşlarının etkileri altında öne çıkan batılı değerlerin toplumda mevcut doğulu değerlerin yerini alırken yaşanan çatışmalar başarıyla kaleme aktarılır. Her iki yazarın da kaleme aldıkları 'Midak Sokağı' ve 'Akile Hanım Sokağı' adlı eserlerde her iki ülkenin en büyük şehirleri olan Kahire ve İstanbul'daki sokak hayatını çeşitli yönlerden detaylı bir şekilde ele aldığı görülecektir.
Mahmut Yesari'nin romanlarında yapı ve izlek

Sosyal yaşam ve kültürün yansıtıcısı olan sanat eserleri, toplumların tarihi gelişimlerini, tarihsel sürecin bireye etkilerini ortaya koydukları için onların hayatında önemli bir yere sahiptir. Sanatın icracısı konumundaki sanatçılar ise eserlerinde yaşadığı döneme ışık tutma işlevini gerçekleştiren en aydın kimliklerdir. Üretken bir kalem olan, eserleriyle devrinin tanıklığını yapan Mahmut Yesari tiyatro, hikaye ve roman yazarıdır. Edebi yöndeki başarısını tiyatro ve hikayelerinden ziyade romanlarında gösteren sanatçı, yapıtlarında sosyal konuları ele alır. Bu çalışmada Yesari'nin hayatı ile roman türündeki 19 eseri, yapı ve tema bakımından incelendi. Çalışmada ilk olarak Yesari'nin romanlarındaki yapısall özellikler belirlendi. Romanlar, eserin ismiyle içeriği arasındaki ilişki, olay örgüsü, bakış açısı ve anlatıcı, zaman, mekan ve kişiler bağlamında tahlil edildi. Bakış açısı ve anlatıcı kısmında anlatıcının eserdeki konumu tespit edildi. Zaman bölümünde sosyal zamanın bireyler üzerindeki etkilerinin yanı sıra bireyin zamanı psikolojik olarak algısı da incelendi. Mekan bölümünde mekan, fiziksel ve olgusal boyutlarıyla ele alındı. Kişiler, psiko-sosyal davranışlarıyla değerlendirildi. Çalışmanın tematik kurgusunda özden ayrılanların kendilik değerlerinden kopuş süreçleri, bireyin zaman ve mekana tutunma çabaları ile insani bir durum olan aşk ögeleri yozlaşma ve yabancılaşma, sosyal adaletsizlik, yalnızlık, aşk başlıkları altında çözümlendi.
Türkan İldeniz'in hayatı, sanatı ve eserleri üzerinde bir inceleme

Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatında şiir türünde eserler vermiştir. Bu çalıŞmada Türkan İldeniz in hayatı ve eserleri incelenerek sanatı, şairliği, şiir anlayışı, dil ve üslup özellikleri incelenmiştir. Şiirleri konu ve izlekler açısından ayrıntılarıyla değerlendirilerek sınıflandırılmıştır. Türkan ildeniz in şiirleri hayatında yer eden olay ve kişilerin şiirlerine yansımasına dikkat edilerek ele alınmıştır. Bulunduğu dönem içindeki toplumun siyasi ve sosyal yapısı göz önünde bulundurulmuş ve bu konuları şiirlerine nasıl yansıttığı irdelenmiştir. Şair hakkında dergilerde, gazetelerde ve kitaplarda yazılan eleştiriler de çalışmamızda bize yol gösterici olmuştur. Bu çalışmada İldeniz in kitaplarındaki şiirleri dışında Varlık, Hisar, Dost, Seçilmiş Hikayeler, Yelken, İnsancıl gibi süreli yayınlarda yayınlanmış şiirlerinin künyeleri verilmiştir. Böylece şairin süreli yayınlarda kalan şiirleri ortaya çıkarılmıştır. Bunun yanı sıra şairin dosya halinde yayınlanmayı bekleyen üçüncü şiir kitabındaki şiirler de incelenerek çalışmaya dahil edilmiş, değerlendirmesi yapılmıştır. Çalışmamızda 1956 da süreli yayınlar ile edebiyat dünyasına ilk adımını atan Türkan İldeniz in Türk şiir tarihindeki yeri ve Türk şiirine yaptığı katkıları tespit edilmeye çalışılmışır.
Rızayi Mehmet Ali Çelebi, hayatı, edebi şahsiyeti ve divanının tenkidli metni

1999 -SAYFA: XI+336 Jüri: Yard. Doç Dr. Cevat YERDELEN Bu çalışmada 17. yüzyıl şairlerinden Amasyalı Mehmed Ali Çelebi'nin Divanı'nı inceledik. RızayiH. 1001, M. 1592/ 93 yılında doğmuş, H. 1039, M. 1629 yılında yaklaşık 38 yaşlarında iken ölmüştür. Divanda, kaside, gazel, kıt'a, rubai ve müfred gibi nazım şekillerinden örnekleri yer almaktadır. Bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm: Rızayi'nin hayatı ve sanatı ikinci bölüm: Divanın incelemesi üçüncü bölüm: Divanın tenkitli metni Rızayi, Sebkihindi'den çok etkilenmiştir. Rızayi'nin Ahmet Paşa ve Baki'nin şiirlerinden etkilendiği düşünülebilir. Ama Rızai Türk edebiyatında fazla tanınmamış ve kendisine edebiyat tarihlerinde fazla yer verilmemiştir. Biz bu çalışmada, Rızayi'nin on beş yazma divanından üçünü dikkate aldık. Nüshalardan bazılarında eksiklikler vardı. Bu sebeple tam ve eksiksiz üç nüsha tespit ederek Rızayi'nin eserini tam olarak ortaya koymaya çalıştık. Çalışmanın sonuna bir de dizin eklenmiştir.
Garİb'in İbn Abbas'tan rivayet edilen Yusuf u Zeliha Hikayesi

Tarihin ilk dönemlerinden günümüze kadar Yusuf u Zeliha hikayesi, yazılı ve sözlü geleneğin içerisinde yer alarak günümüze kadar gelmiş ve bütün toplumların ilgi gösterdiği dini kaynaklı bir hikaye olarak karşımıza çıkmıştır. Bu çalışmanın esasını, gerek dil gerekse söz varlığı vb. hususiyetlerinden dolayı Eski Anadolu Türkçesi metinlerinden olduğu tespit edilebilen 'Garib'in İbn Abbas'tan Rivayet Edilen Yusuf u Zeliha Hikayesi' oluşturmaktadır. Esas itibarıyla 'inceleme ve tenkitli metin' den oluşan bu çalışma başlıca dört bölümü ihtiva etmektedir.'Giriş Bölümü'nde, çalışma ile ilgili genel bilgiler verilmiş ve çalışmanın konusu, amacı, yöntemi ve sınırlılığı belirtilmiştir. 'I. Bölüm'de geneli itibarıyla Yusuf u Zeliha hikayesinin kaynakları üzerinde durulmuş ve bu hikayenin Arap, Fars ve Türk edebiyatlarında konu olduğu eserler hakkında kısaca bilgi verilmiştir. 'II. Bölüm'de 'Garib'in İbn Abbas'tan Rivayet Edilen Yusuf u Zeliha Hikayesi' başlığı altında eserin yazarı, yazılış tarihi gibi eserin geneli hakkında bilgiler ortaya konulmuştur. 'III. Bölüm'de mesnevinin tespit edilebilen nüshalarının tavsifleri verilmiş ve bu nüshalar bir değerlendirmeye tabi tutulup nüsha ailesi oluşturulmuştur. IV. Bölüm'de ise metin neşrinde izlenen yöntem belirtildikten sonra eserin tenkitli metni ortaya konulmuştur. 'Sonuç' kısmında ise çalışmanın geneli itibarıyla bir değerlendirilmesi söz konusudur. 'Kaynakça'dan sonra 'Ekler' başlığı altında ise eserin belirlenen on yazma nüshalarından tıpkıbasım örneklerine yer verilmiştir.
Evlenme ile ilgili adetlerimizin halk bilimi açısından tetkiki

YÜKSEK LİSANS EVLENME ADETLERİMİZİN HALK BİLİMİ ACISINDAN TETKİKİ Canan YILDIZ Danışman: Prof. Dr. Muhan Bali 1995, Sayfa: jüri : Türkiye Halk biliminde evlenme adet ve inanmaları, kapalı bölgelerin hızla açılmasına ve birçok nedenlerle eskiye oranla unutulmasına rağmen bölgeler arası gösterdikleri benzirl iklerle günümüzde de pratiklerini sürdürmektedir. Evlenme adet ve inanmaları çeşitli yöreler esas alınarak, birçok araştırmacı tarafından derlenip, araştırılmıştır. Adana'nın Osmaniye ilçesinde yapılan saha çalışması ile Türkiye'de yapılan diğer çalışmalara da göndermeler yaparak, Türkiye'deki evlenme adet ve inanmaları araştırmaya değer bulduk. II Evlilik, insan hayatının en önemli geçiş dönemidir. Bu geçi dönemi ile ilgili bugüne kadar birçok çalışma yapı lmıştı r. Diğer önemli geçiş dönemleri olan Doğum ve ölüm hakkında yapılan Orhan Acıpayam ı 'nın, 'Türkiye'de Doğumla İlgili Adet ve İnanmaların Etnolojik Etüdü' ve Sedat' Veyis örnek'in 'Anadolu Folklorunda ölüm' adlı çalışmalarının üçüncü halkasını oluşturacak 'Evlenme Adetlerimizin Halk Bilimi Açısından Tetkiki'ni yapmaya çalıştık. Evlenme adetlerinin ilk basamakları sayılan, gençlerin evlenme isteklerini belirtmelerinden, kız görme, kız isteme, söz kesimi, nişan, nikah, evlenme şekilleri, düğün ve düğün sonrasına ait pratikler bu çalışmanın konusunu oluşturmuştur. Malzemelerin oluşması, saha çalışmasından derlenen bilgilerle, yazılı kaynakların, taranmasıyla elde edilen bilgilerin beslenmesiyle olmuştur. ülkemizde uygulanan ve kendine has bir özellik gösteren evlenme adet ve inanmalarının benzer ve farklı yönleri verilmeye çalışılarak, bölgeler arasında pratiklerdeki benzerlikler ve farklılıklar incelenmiştir.