Periyodik ateş, aftöz stomatit, farenjit, servikal adenit sendromu tanılı hastalarda NLRP3 gen mutasyonu

PFAPA; periyodik ateş, aftöz stomatit, farenjit ve servikal lenfadenitin başlıca bulgu olduğu bir hastalıktır. Hastaların çoğunda aile öyküsünün pozitif olması nedeniyle genetik bir yatkınlık olduğu düşünülen bu hastalıkta en çok üzerinde durulan genler MEFV, NLRP 3 genleridir. Bu çalışmadaki amacımız PFAPA tanısı ile takip ettiğimiz hastalarımızdaki NLRP 3 gen mutasyonunu araştırmaktır. 01.02.2018-01.09. 2018 tarihleri arasında Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniği'ne başvuran ve PFAPA sendromu tanılı hastalar çalışmaya alındı. Hasta dosyaları retrospektif olarak demografik, klinik ve laboratuar verileri açısından değerlendirildi. Hastaların yaşı, cinsiyeti, atak özellikleri, laboratuar bulguları, özgeçmişşleri ve soy geçmişşleri değerlendirmeye alındı. Hastaların tanı yaşı, şikayetleri, otoimmün hastalık olup olmadığı, ailede PFAPA 'lı olan birinin varlığı, ailede tonsillektomi öyküsünün varlığı, ailede Ailevi Akdeniz Ateşi öyküsünün varlığı, atak süresi, ataklar arasındaki süre, atak esnasında prednizolona yanıt, profilaktik kolşisin kullanımı ve kolşisin sonrası atakların azalıp azalmadığı karşılaştırıldı. Sağlıklı bireylerin olduğu kontrol grubu Grup 1, PFAPA klinik bulgularına sahip olan hastalar da Grup 2 olarak adlandırıldı. Bu iki grup verileri açısından karşılaştırıldı. Vakaların 6'sı (%42,9) kız, 8'i (%57,1) erkekti. Ortalama yaş 55,71 18,93 ay olarak bulundu. Ortalama tanı yaşı ise 36,35 12,38 ay olarak bulundu. Klinik bulgular değerlendirildiğinde sıklık durumuna göre ateş %100, farenjit %78,6, servikal lenfadenit %64.3, aftöz stomatit %35, 7 oranında saptanmıştır. Çalışmamızda hasta bireylerin ilk tanı aldıkları yaşları minimum 18 ay, maksimum 62 ay olup ilk tanı aldıkları yaş ortalaması 36,35 12,38 ay olarak bulunmuştur. Ayrıca hasta bireylerin yaş ortalaması 55,71 18,93 ay olarak bulunmuştur. Bireylerin tamamının boy ve kiloları normal persantilde idi. Hastaların atak esnasında bakılan CRP düzeyinin, eritrosit sedimantasyon hızının, WBC sayısı, ANC sayısı ve nötrofil yüzdesinin yüksek olduğu görülmüştür. Çalışmamızda tedavi olarak verilen tek doz prednizolana yanıt %100 olarak bulunmuştur. Profilaktik olarak kolşisin kullanan hasta sayısı 5 (%35,7) idi. Kolşisin kullananlarda ataklar arası süre göz önüne alındığında; kolşisin kullanımı öncesi ortalama 20,80 5,84 gün iken, kolşisin kullanımı sonrasında ataklar arası sürenin ortalama 53,60 15,22 gün olarak değiştiği ataklar arası sürenin uzadığı görülmüştür. Ailesinde PFAPA öyküsü bulunan hasta sayısı 12 (% 85,7) idi. Ailede tonsillektomi öyküsü olan hasta bireylerin sayısı 5 (% 35.7) iken; ailede FMF öyküsü olan hasta bireylerin sayısı 4 (% 28,6) idi. Çalışmamızda hastalar MEFV gen mutasyonu analizi yönünden değerlendirildiğinde 7 hastada (%50) mutasyon saptanmamışken, 5 hastada (%35.7) ise mutasyon saptandı. MEFV gen mutasyonu bakılan 12 hasta dikkate alındığında ise mutasyon tespit edilen hasta oranı % 41. 66 olarak bulunmuştur. NLRP 3 gen mutasyonu hastaların hiçbirinde tespit edilmedi. Sonuç olarak PFAPA Sendromu çocukluk döneminde tekrarlayan ateş şikayeti olan çocuklarda ayrıcı tanılar içerisinde düşünülmelidir. Aile öyküsünün yüksek oranda pozitif olması, PFAPA sendromunun genetik yatkınlığının olabileceğini düşündürmektedir.