turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Hoca Neş'et Divanı'nda mahallİ unsurlar

Tatavlalı Mahremi, Aydınlı Visali, Edirneli Nazmi ve Bosnalı Sabit ile başlayıp gelişen 'Türki-i Basit' cereyanı daha sonra 'Mahallileşme' adı altında Nedim ile en iyi dönemini yaşamıştır. Bu çalışmamız 18. yüzyıl şairlerinden Hoca Neş'et'in Divanı'nda mahalli unsurları tespit etmeye yöneliktir. Neş'et, Nedim sonrası daha da belirginleşen dilde sadeleşme ve halk kültürünün izlerini kendi şiirlerine de yansıtmıştır. Çalışmamıza 15 .16. ve 17. yüzyılda ortaya çıkıp gelişen, 18. yüzyılda ise zirve dönemini yaşayan 'Mahallileşme Cereyanı' hakkında bilgiler vererek başladık. Neş'et'in Divanı'nda tespit ettiğimiz mahalli unsurları iki ana bölüm çerçevesinde inceledik. I. Bölüm, 'Dil ve Üsluptaki Mahallileşme Ögeleri', II. Bölüm ise 'İçerikteki Mahalli Unsurlar' şeklindedir. Çalışmamızın ilk bölümüne halk içerisinde kullanılan atasözü, deyim ve yerel halk söyleyişlerinin tespiti ve tasnifi ile başladık. Tespit ve tasnif sonrası bulduğumuz atasözü, deyim ve yerel halk söyleyişlerini Divan'dan örnekler vererek ifade etmeye çalıştık. İkinci bölümde ise toplumun gelenek, görenek ve adetlerini; yaşayış biçimlerini, çeşitli inanış ve davranışlarını, sosyal ve kültürel açıdan tespit ve tasnifler ile şiirlerden örnek vererek açıkladık.
Sinop ilinin Boyabat ilçesi ağzı

Çalışmada Boyabat ilçesinin dört bir yanından seçilen on üç köyden derleme yapılmıştır. Seçilen köylerin bazıları birbirine uzak, bazıları yakın ya da komşudur. Bölgelerdeki ağızların benzerliklerinin ve farklılıklarının görülebilmesi amacıyla hem birbirine uzak köylerden, hem de birbirine yakın köylerden kayıtlar alınarak derlenmiştir. Akyörük, Bektaş, Boyalı, Çattepe, Çukurhan, Darıözü, Dodurga, Ilıca, Kayaboğazı, Killik, Okçumehmetli, Osmanköy ve Salar köylerinden yirmi iki kişiden yirmi iki metin derlenmiştir. Derlenen metinler ses bilgisi, şekil bilgisi açısından herhangi bir karşılaştırma yapılmadan incelenmiştir. Bu çalışmada yörenin belirgin özellikleri, genel özellikleri ve köylere göre değişebilen daha özel özellikler tespit edilmeye çalışılmıştır. Şekil bilgisi bölümünde, standart Türkçeden farklı kullanılan yapılar üzerinde durulmuştur. Sözlük bölümünde, standart Türkçeden farklı kullanıma sahip ya da yalnızca yöreye özgü sözcükler yer almaktadır.
İzzet Ali Paşa divanının tahlili

Divan tahlili, bir şairin divanındaki tüm muhtevanın ele alınıp başlıklar halinde kategorize edilerek değerlendirilmesi şeklindeki çalışma metodudur. Şerhten farklı olarak her beyit tek tek açıklanmaz, ele alınan başlık tüm divanda nasıl işlenmişse genel itibariyle bahsedilerek konuya belirgin bir şekilde örnek teşkil eden beyitlerden bir veya birkaç örnek verilir. Böylece merak edilen bir unsurun divanda nasıl işlendiğine dair gerekli malumata kolayca ulaşılabilir. Biz de bu vadiye ufak da olsa bir katkıda bulunmak amacıyla İzzet Ali Paşa Divanını tahlil etmek istedik. Daha önce yapılmış tahlil çalışmalarındaki kategori sistemine sadık kalmak koşuluyla gerekli yerlerde yeni başlıklar açılarak divandaki tüm unsurların eksiksiz bir biçimde ele alınması amaçlanmıştır.
1932-1950 yılları arası Afyon Halkevi Taşpınar Dergisinin incelemesi

Afyon Halkevi, 19 Şubat 1932'de ilk açılan on dört halkevinden biridir. Kapanışına kadar Afyon'da kültürel ve sosyal hayatta etkili olmuştur. Şehrin ve ülkenin gündemini sıcağı sıcağına takip etmiştir. Çalışmamız giriş ve dört ana bölümden oluşmaktadır. Girişte çalışmamızın temelini oluşturan Halkevleri hakkında bilgilere yer verilmiştir. Kuruluşuna zemin hazırlayan Türk Ocaklarının faaliyetleri, kapanışı sonrasında halkevlerinin kuruluşu, faaliyetleri ve şubeleri hakkında geniş bilgiler yer almıştır. Birinci bölümde, Afyon Halkevi'nin kuruluşu, faaliyetleri ve şubeleri üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde, Afyon Halkevi yayın organı olan Taşpınar Dergisinin şekil özellikleri, derginin adı, çıkış amacı, dergide yer alan konular, yayına başlaması ve periyodu, imtiyaz sahibi/neşriyat müdürleri ve yazar kadrosu hakkında bilgilere yer verilmiştir. Üçüncü bölümde, Taşpınar Dergisinin içerik analizi yapılmış ve halkbilimi ile folklor dışı konular başlıklarıyla tasnif edilmiştir. Dördüncü bölümde, Taşpınar Dergisinin 161 sayısının bibliyografyası yer almıştır. Ekler kısmında ise, Derginin kapak tasarımları, iç kısımlardan çeşitli örnekler ile yer alan bazı fotoğraflara yer verilmiştir.
Peyami Safa'nın 'Matmazel Noraliya'nın Koltuğu' romanının tematik açıdan incelenmesi

Bu tez çalışmasında; Matmazel Noraliya'nın Koltuğu romanı tematik açıdan incelenmiştir. Çalışmaya öncelikle Peyami Safa'nın edebi kişiliği ve Matmazel Noraliya'nın Koltuğu romanı hakkında bilgi verilerek başlanmıştır. Sonrasında Peyami Safa'nın roman kahramanlarının ekseninde insanlara bakışı, teorik ve pratik yaşam anlayışı değerlendirilmiştir. Yazarın hayatı ve psikolojik yapısı, ruh ve beden sarmalında genel bir değerlendirmeye tabi tutularak, roman kahramanları nezdinde eserin tematik incelemesi yapılmıştır. Romanda bir birey için aile, ne kadar önemliyse toplumsal yaşam için de o kadar önemlidir. Bu bağlamda toplumsal hayatın devamlılığı için aile müessesesine ihtiyaç duyulmaktadır. Dolayısıyla bu konuya hassasiyetle eğilen Peyami Safa, kendi hayatına göndermeler yaparak, dağılmış ailelere sıkça yer vermiştir. Bu eserde de aile yapısı bozulan bireyler, psikolojik ve ahlaksal çöküşün de peşinde sürüklenir. Bu yüzden Safa'nın bu romanında, dine yaslanan kahramanlar inançları yardımıyla sonunda huzuru, saadeti ve mutluluğu bulur. Yazarın tasavvuf ve din eksenli ilmi çalışmalarda olması beklenilen bazı bölümlere, romanda sıkça yer vermesi bu sebeptendir. Ben de Matmazel Noraliya'nın Koltuğu adlı romanı ve bu romanda inançları doğrultusunda var olan karakterleri, metafizik ve parapsikolojik kavramları da harmanlayarak tematik yönden incelemeye sundum.
Aali Tokombayev'in 'Kanlı Yıllar' romanında kültürel düzey

Çalışmanın amacı, Aalı Tokombayev'in 'Kanduu Cıldar' adlı manzum romanını incelemektir. Çalışmanın giriş bölümünde, çağdaş Kırgız edebiyatının oluşum ve gelişim süreci hakkında genel bilgiler verilmiştir. Birinci bölümde, Aalı Tokombayev'in hayatı, sanatı ve eserlerinden genel hatlarıyla bahsedilmiştir. İkinci bölümde, 'Kanlı Yıllar' romanı zaman, mekan, kişiler, kültürel düzey, şekil ve üslup bakımından incelenmiştir. Üçüncü bölümde, romanın Latin alfabesine transkripsiyonu ve Türkiye Türkçesine aktarımı verilmiştir. Çalışma, incelemenin genel bir değerlendirilmesinin yapıldığı sonuç, kaynakça, dizin ve özgeçmişş ile sona ermektedir.
Tevfik Hasan, Hayalat-ı Dil

Çalışmamızda Hasan Tevfik Efendi'nin 1868 yılında yayımlanan Hayalat-ı Dil adlı eserinin transkripsiyonu yapılmış ve eser, şekil ve muhteva özellikleri bakımından incelenmiştir. Tanzimat Dönemi'nde yazılmış olan eser, dönem özellikleri göz önünde bulundurularak ele alınmıştır. Bu çalışma giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde tezin konusu ve amacı, çalışmanın yöntemi, eser ve eserin yazıldığı dönem incelenmiştir. Birinci bölümde yazarın hayatı ve eserleri hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölüm eserin şekil ve muhteva özelliklerini içermektedir. Üçüncü bölümde ise çeviri yazı işaretleri ve transkripsiyonlu metin yer almaktadır. Çalışmanın sonuna metnin tesisinde takip edilen yol, bütün bu çalışmanın neticesinde ortaya çıkan sonuç, çalışma sırasında yararlanılan kaynaklar ve tıpkıbasım eklenmiştir.
Ömer Seyfettin'in romanında ve hikayelerinde değerler eğitimi

Günümüzde eğitime verilen önemin artmasıyla beraber değerlerin bir o kadar da geri planda kaldığını görmekteyiz. Toplumda meydana gelen değişimlere ayak uyduramamanın getirdiği bir takım sorunlar gelecek nesilleri de olumsuz yönde etkilemektedir. Değerler, toplumun oluşturduğu ve bireyleri bir arada tutan kültürel bağlardır. Bu değerlerin korunması ve gelecek nesillere aktarılması toplum için önemlidir. Ortaöğretim çağındaki çocuklarımız için bu değer aktarımının sağlanmasında edebiyat önemli bir yere sahiptir. Türk Dili ve Edebiyatı dersi duygu ve düşünceleri dil aracılığıyla aktarmada etkili bir araçtır. Değerleri somutlaştırarak aktaran hikaye ve roman çalışmamızda incelenen edebi türler olmuştur. Türk hikayesinin büyük ustası olan Ömer Seyfettin ve yazmış olduğu bir romanı ve diğer hikayeleri çalışmamızın evrenini oluşturmuştur. Araştırmada Ömer Seyfettin'in romanıyla hikayeleri belirlenen 19 değeri içermesi bakımından betimsel tarama modeli ile incelenmiştir. Eserlerdeki değerler tek tek MS Excel programında tabloya aktarılarak gerekli yüzdelik veriler elde edilmiştir. Elde edilen veriler not edilmiş, değerler tanımlanarak incelenen eserlerdeki iletiler, sayfa numaralarıyla her değere ait tabloda yansıtılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre Ömer Seyfettin'in Efruz Bey romanında ve diğer hikayelerinde duyarlılık değeri 85 defa tespit edilerek, en çok işlenen değer olmuştur. Dürüstlük ve Sevgi değerleri de en çok işlenen diğer değerler olmuştur. Temizlik ve Barış değeri en az kullanım sıklığına sahip değerler olarak tespit edilmiştir. Tespit edilen bütün değerlerin sayısı 462'dir. Milli Eğitim Bakanlığının 2018'de Türk Dili ve Edebiyatı Öğretim Programında belirlediği 10 kök değere göre incelenen eserlerde gerekli iletilere ulaşılmıştır. Buna göre Ömer Seyfettin'in romanı ve hikayelerinin Türk Dili ve Edebiyatı dersinde değer aktarımında kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.
Sadık Yalsızuçanlar'ın Ayan Beyan, Güzeran, Hiç, Garip, Akla Veda, Pınar Sineması Hikayeleri üzerinde söz dizimi incelemesi

Bu çalışma, Sadık Yalsızuçanlar'ın 'Ayan Beyan, Güzeran, Hiç, Garip, Akla Veda, Pınar Sineması' hikayelerinde yer alan kelime grupları, cümle yapıları ve bunların kullanılışları üzerinde yapılan incelemeden oluşmaktadır. Yalsızuçanlar'ın hikayeleri söz dizimi üzerinde yapılan bu inceleme, altı bölümdür. Birinci bölümde Sadık Yalsızuçanlar'ın hayatı ve eserleri hakkında bilgi verilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde Türkçe söz dizimini açıklamak için öncelikle cümle hakkında bilgiler verilmiş ve seçili metinlerden örneklerle cümle ve cümlenin ögeleri incelenmiştir. Üçüncü bölümde kelime grupları hakkında bilgiler incelenen hikayelerden örneklerle verilmiştir. Dördüncü bölümde ise cümle çeşitleri hakkında bilgi verildikten sonra, hikayelerden örneklerle pekiştirilmiştir. Çalışmanın beşinci bölümünde ise uygulamaya yer verilmiş 'Ayan Beyan, Güzeran, Hiç, Garip, Akla Veda, Pınar Sineması' hikayelerden seçilmiş farklı özellikteki cümleler alınıp bu cümleler cümle unsurları, kelime grupları bakımından çözümlenmiştir. Çalışmanın bütün bu bölümlerinin ardından sonuç bölümünde Yalsızuçanlar'ın eldeki örnek hikayeleri doğrultusunda yazarın söz dizimi ile ilgili üslup özellikleri ile ilgili sonuçlara ulaşılmaya çalışılmıştır. Altıncı bölüm olan sonuç bölümünde ise çalışmadan çıkarılan sonuçlar verilmiştir. Kaynakça bölümünde çalışmada faydalanılan kaynaklara yer verilmiştir.
Karabağ ağızları

Çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Karabağ bölgesi hakkında bilgi verilmiş olup, bölgenin genel özellikleri başlığı altında Karabağ'a tarihte verilen isimler, Karabağ'ın coğrafi konumu, Karabağ'ın nüfusu, Karabağ'da izlenilen nüfus politikaları ele alındı. Karabağ'ın siyasi tarihinde ise bölgenin tarihi; hanlıklar öncesi Karabağ, hanlıklar dönemi Karabağ, hanlıklar sonrası Karabağ ve Sovyetler Birliği döneminde Karabağ alt başlıklarıyla incelendi. Karabağ savaşı başlığı altında; Karabağ savaşının başlaması, ateşkes imzalanması ve bugüne kadar bölge için Azerbaycan'ın vermiş olduğu mücadele değerlendirildi. İkinci bölümde ise bölgeden derlenen metinlerden alınan örneklerle Karabağ'ın ağız özellikleri incelendi. Azerbaycan edebi diliyle bölge ağızlarının göstermiş olduğu değişiklikler yansıtılmaya çalışıldı. Ses bilgisi başlığı altında ele alınan bölümde seslerin genel özellikleri, edebi dilde olmayan sesler, ses değişmeleri kısaca ses hadiseleri ele alındı. Üçüncü bölümde bölgeden göçe zorlanan insanlardan derlenen metinler yer almaktadır. Bu bölümde hem Aran Karabağı'ndan hem de Dağlık Karabağ'dan mülteciler dinlenildi. Metinler verilirken ilgili metnin kimden dinlenildiği, dinlenilen şahsın yaşı, memleketi ve derlemenin konusu belirtildi. Dizin-sözlük kısmında metinde geçen bütün kelimelerin söyleniş şekilleri verilmesi yanında, kelimelerin metinde kullanılan anlamları da eklendi.
Şair Nedim mecmuası

1998 - SAYFA; 346+ 40 Jüri : Yrd. Doç. Dr. Banıçiçek KIRZIOGLU Bu çalışmada, 16 Ocak 1919- 5 Haziran 1919 tarihleri arasında İstanbul'da haftalık olarak 18 sayı yayımlanan Şair Nedim mecmuası, şekil ve muhteva bakımından incelenmiştir. Şair Nedim'in çıkış yılı olan 1919'a kadar Türk gazeteciliği ve mecmuacılığı hakkında kısa bilgi verildikten sonra üzerinde Şair Nedim adlı mecmuanın Türk dergiciliği içerisindeki yeri ile muhtevası üzerinde durularak bir değerlendirilmesi yapılmış, mecmuada yer alan tüm yazıların yazar ve konu adlarına göre fihristi çıkartılmıştır. Şair Nedim mecmuasının yönetim kadrosunu Halit Fahri, Mehmet Fahri, M. Sami oluşturur. Dergide seksen imza bulunmasına rağmen Faruk Nafiz, Reşit Süreyya, Hıfzı Tevfik ve Münir Tevfik gibi şair ve yazarlar edebiyat ve sanat yazılarıyla daha etkili bir şekilde öne çıkarlar. Reşat Nuri, Basri Lostar gibi yazarlar da hikayeleriyle önemli ölçüde katkıda bulunurlar. İstanbul'un ve İzmir'in dolayısıyla da Anadolu'nun işgal edildiği bir dönemde edebi gaye ile ortaya çıkan Şair Nedim mecmuasına şekil veren ruh bu minval üzerine tabii seyrini ortaya koyar. Edebi gayeyi ön plana çıkaran mecmuada, siyasi bir tavır sergilenmez. Edebiyatta ve güzel sanatlarda millilikten yana olan mecmuada ülkenin bulunduğu zor şartlar, sanatın elverdiği ölçüde dile getirilirken kurtuluş için herhangi bir tezin ileri sürülmediği görülür. Yayımlanan şiir ve düz yazılardan, mecmuanın edebi tavrını aksettiren metinler latin harflerine aktarılarak ayrı bir bölüm halinde sunulmuştur.
Seyyid Vehbi ve Divanının karşılaştırmalı metni

Sonuç olarak, Lale Devrimi'nin önemli şairlerinden olan Seyyid Vehbi, edebi kültür ve teknik maharet bakımından yetkin ve güçlü olmakla birlikte eski üstatların yolunda başarılı şiirler yazmaktan öte üstün bir şairlik 9ÜCÜ gösterememiştir. Onda edebi kişiliğinin oluşmasında eski büyük şairlerin etkisi olmuştur. Fakat daha çok kasidede Nef'i'nin, gazelde Nabi ve Nedim tarzının etkisinde kalmıştır. Bütün bu özellikleriyle Seyyid Vehbi başarılı, usta bir divan şairidir.
Eski Türk edebiyatında kaside nazım şekli: 16. yüzyıl

Bu çalışma, XVI. yüzyıl kasidelerinin özelliklerini belirlemek amacıyla yapılmışın. Öncelikle bu yüzyılda yaşayan şairlerin divanlarına imkanlar ölçüsünde ulaşılmaya çalışılmıştır. Divanında kaside bulunan 49 şair tespit edilmiştir. İncelememiz, bu şairlere ait toplam 743 kaside üzerinde yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar, daha önce yapılan benzer çalışmalardaki sonuçlarla karşılaştırılmışım Kaside, Klasik Türk Edebiyatı'nda önemli bir yeri olan bir nazım şeklidir. Bu nazını şekliyle, Tevhid, Münacat, Na't, Medhiye, Fahriye, Mersiye türlerinde örnekler verilmiştir. En çok örnek medhiye türünde verilmiştir. Ayrıca çalışmamızda 'kaside nazım şekliyle yazılmış diğer şiirler' diye adlandırdığımız örnekler, kasidenin konularının bu türlerle kalmadığını göstermektedir. Aşk, tasavvuf, şikayet, veba salgını, bir şehrin güzellikleri, bu konulardan bazılarıdır. Tezin I. bölümünde kasidelerin şekil, II. bölümde ise muhteva özellikleri incelenmiştir. Örnek metinler, bu yüzyıl kasidelerinin genel özellikleri ve sunulduğu kişiler dikkate alınarak seçilmiştir.
Özbek Türklerinin 'Şeker Bilen Şirin' destanı

Çok eski tarihlerden günümüze değin ulaşmış olan destan türü milletlerin kültür hazinesini yansıtan en önemli edebi türlerdendir. Türklerin maddi ve manevi değerlerini içinde barındıran destanlar milletimizin ortak hayat tarzını da yansıtmaktadır.'Şirin ile Şeker' destanı da Özbek Türklerinin oluşturduğu Türk destan geleneğinin bir parçasıdır. Bu gelenek destan anlatıcıları tarafından çağlar boyu gelişimini devam ettirmiştir. Destan anlatıcıları Türk coğrafyasının çeşitli yerlerinde farklı isimlerle bilinse de ortak bir kültüre ve destan anlatma geleneğine bağlı kalmışlardır. 'Şirin ile Şeker' destanı da bu ortak kültürü çeşitli yönleriyle yansıtır. Tezimizin giriş bölümünde 'Şirin ile Şeker' destanı hakkında yapılan çalışmalar incelenmiştir. Birinci bölümde Özbeklerde destan kavramı ve türleri üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde destanın yapı incelemesi yapılmış, dil ve şekil özellikleri incelenmiş, epizot ve motif yapısı Anadolu sahası halk hikayeleriyle karşılaştırılarak örneklerle açıklanmıştır. Son bölümde destanın transkribe edilmiş metni ve Türkiye Türkçesi'ne aktarımı yer almıştır.
Burhan Cahit Morkaya'nın harf inkılabına kadar yayınladığı romanları üzerine bir inceleme

Burhan Cahit Morkaya, 1892 yılında İstanbul doğmuştur. Lise tahsilini Mercan İdadisi'nde, yüksek öğrenimini Mekteb-i Mülkiye'de tamamlayan yazar, yaşamı boyunca memuriyette hiç bulunmamıştır. Burhan Cahit, 1946 seçimlerinde meclise girmiş, askerlik probleminden dolayı, seçim mazbatası 1947'de Meclis tarafından reddedilmiştir. Yazarın edebiyata ilgisinin ne zaman başladığı bilinmemekle birlikte gazeteciliği, Mülkiye'deki öğrencilik yıllarında başlamıştır. Yazar, 1909'da başlayan gazeteciliğini, 1946 yılına kadar hiç ara vermeden devam ettirmiştir. Yeni Gazete, Servet-i Fünun, Vatan, Son Posta, Milliyet gibi gazetelerde çalışan yazar, Karagöz, Millet, Milliyet ve Köroğlu gazetelerini ise çıkartan Burhan Cahit'in yazı hayatı, gazetecilik ve romancılık olarak ikiye ayrılır. Gazetecilik yazar için asıl iş, romancılık ise gazetecilikle birlikte yürütülen bir iştir. Yazarın çıkartmakla övündüğü Köroğlu gazetesi, onun yazı hayatının son durağıdır. Burhan Cahit, 1949'da bir kalp rahatsızlığından dolayı vefat etmiştir. Yazar, evvela gazeteci, sonra romancıdır. Sayıları kırka yaklaşan romanları ile çıkarttığı ve idare ettiği gazetelerde yayınladığı binlerce makalesiyle Burhan Cahit, tarihi bir şahsiyettir. Çalışmamız, yazarın, Harf İnkılabı'ndan önce neşredilmiş olan yedi romanının incelenmesi ve değerlendirilmesine ayrılmıştır. Çalışmamız, üç bölümden oluşur. İlk bölümde, Burhan Cahit'in hayatı hususi hayatı, gazeteciliği, milletvekilliği, sanat ve edebiyat görüşü ana çizgileriyle incelenmiştir. İkinci bölümde, yazarın yedi romanı, olay örgüsü, tema, şahıs kadrosu, mekan, zaman bakımından değerlendirilmiştir. Üçüncü bölüm ise ikinci bölümde yapı unsurları incelenen yedi eser, kelime, cümle ve üslup bakımından değerlendirilmiştir. s Sonuç kısmı ise inceleme sonunda ulaşılmış bilgilerin öz cümlelerle verilmesine ayrılmıştır. Kaynakça kısmında ise Burhan Cahit'in incelenen eserlerinin tam künyesi verilmiş, istifade edilen kitaplar ve makaleler belirtilmiştir. II
Klasik türk edebiyatı metinlerinde 'şem' ü pervane' metaforu -zatİ divanı örneğinde-

Üç bölümden oluşan bu çalışmada XVI. yy Klasik Türk Edebiyatı şairi Zati'nin Divanı'nda şem' ü pervane metaforunun takibi yapılmıştır. Giriş bölümünde metafor kavramının tanımı yapılmış; imge, sembol, mazmun ve isti'are terimlerinden farkı ortaya konmuş ve bu sözcük grubuna niçin metafor denmesi gerektiğine açıklık getirilmiştir. Birinci bölümde şem' ve pervane sözcüklerinin anlamları verilmiş, bu metaforun kaynağı, Fars ve Türk Edebiyatları içerisindeki kullanım alanları hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde Zati Divanı'ndaki gazellerde metaforun şem', pervane ve şem' ü pervane şeklinde hangi anlamlarda kullanıldığı ve bu kullanımların gelenekle ortaklık ve farklılıkları üzerinde durulmuş, orijinal kullanımlar tespit edilmiştir. Üçüncü bölümde Zati Divanı'nın gazeller dışında kalan şiirlerinde metaforun şem', pervane ve şem' ü pervane şeklinde hangi anlamlarda kullanıldığı ve bu kullanımların gelenekle taşıdığı ortaklıklar, farklılıklar ve şairin tamamen özgün kullanımları belirlenmiştir. Bu çalışmada şairin divanındaki şiirlerde şem' ü pervane kullanımının karşılık geldiği anlamların tespit edilmesiyle hem metaforun takibi yapılmış hem de şairin üslubuna dair ayrıntılı bilgilere ulaşılmıştır.
Evliya Çelebi Seyahatnamesi'nde hayvanlarla ilgili söz varlığı

Evliya Çelebi Seyahatnamesi 17. yüzyıl Türk edebiyatının önemli eserlerindendir. Özellikle Anadolu halkının dilini kullanması ve üslubunun sade olması bakımından çok önemlidir. Bu özelliği eseri söz varlığı açısından da ilgi çekici kılmaktadır. Bu çalışmada Seyahatname'deki hayvan adları üzerinde durulmuştur. Bunun için Evliya Çelebi Seyahatnamesi adlı on ciltlik yayımı esas alınmıştır. Eserde geçen hayvan adlarının söz varlığı tespit edilmiş ve bu söz varlığı dizin şeklinde düzenlenmiştir.
Nur İçözü'nün romanlarının çocuk edebiyatının temel ögeleri bağlamında incelenmesi

Bu araştırmada Nur İçözü'nün çocuk romanları, çocuk edebiyatı temel öğeleri ve ilkelerine göre incelenmiş, öğrenci görüşlerinden yola çıkılarak değerlendirilmiştir. Romanlar konu, ileti, kahramanlar, çevre, dil ve anlatım ögeleri açısından ele alınmıştır. İkinici aşamada, ilköğretim ikinci kademeden 72 öğrenciyle görüşülmüş ve görüşme sonucu elde edilen veriler betimsel analiz yöntemiyle incelenmiştir. Araştırma, Sakarya ili Geyve ilçesinde bulunan Osmangazi Ortaokulunda 2017- 2018 eğitim-öğretim yılında ilköğretim 5., 6., 7. ve 8. sınıfa devam eden öğrencilerle, araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Nur İçözü'nden e-posta (EK- 2) ile alınan bilgi doğrultusunda incelenecek çocuk romanları belirlenmiştir. Belirlenen bu kitaplar öğrenciler tarafından okunmuş olup sonrasında görüşme formları verilmiştir. Öğrencilerden, formdaki çocuk edebiyatının temel ögeleri ve ilkeleri bağlamında hazırlanan soruları okudukları eserden hareketle cevaplandırması istenmiştir. İncelenen romanların bahsedilen ilkelere uygun olup olmadığı hem romanların iç ve dış yapı özellikleri hem de öğrencilerin bakış açılarından hareketle belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırma sonucunda Nur İçözü'nün romanlarının genel itibariyle, ilköğretim ikinci kademe öğrencilerinin seviyesine uygun olduğu, çocuk edebiyatının temel ögelerine ve ilkelerine dayandığı, öğrencilere tavsiye edilebileceği sonuçlarına ulaşılmıştır.
Za'ik Dİvanı (metin, 65a-135a)

Zaik, 19. yy. da yaşamış bir divan şairidir. 1793 yılında Bursa'da doğdu. Babasından ve dönemindeki diğer büyük alimlerden dersler aldı. Arapça, Farsça öğretmiş ve tefsir istinsah etmiştir. 1835 yılında İstanbul'a gelmiştir. İstanbul'da hastalanınca Bursa'ya dönmüştür. 1852 tarihinde ölmüştür. Hem alim hem de şairdir. Daha çok hiciv ve hezelde kudret göstermiştir. Zaik'in yalnız bir eseri vardır. O da metin incelmesini yaptığımız bu divanıdır. Divan 135 varaktan oluşmaktadır. Eser, Millet Genel Kütüphanesi, Ali Emiri Manzum kısmında 136 numarada kayıtlıdır. Ancak divan şu anda Beyazıt Devlet Kütüphanesine getirilmiştir. Biz eserin 65a ile 135a arasındaki varaklar üzerinde metin-incelemesi yaptık. Şair, bu eserinde genellikle manzum tarihlere yer vermiştir. 19. yy. ın ilk yarısında yaşayan ve Zaik mahlasıyla şiirler yazan şair tasavvufi bir gelenekten gelmektedir. Şairin bu eseri mürettep bir divandır. Divandaki şiirler; kasideler, tarihler, gazeller, beyitler ve müfretler şeklinde tanzim edilmiştir. Şair hakkındaki bilgilere Mahmud Kemal İbnül Emin'in Son Asır Osmanlı Şairleri kitabı ile Tuhfe-i Naili ve Osmanlı Müellifleri adlı eserlerde rastlıyoruz. Eserde Farsça yazılmış iki şiir dışında bütün şiirler Türkçe kaleme alınmıştır. Tarihlerinde farklı tarih düşürme yöntemlerini kullanmıştır.
Cemal Safi hayatı ve şiiri

Bu çalışmada Cemal Safi'nin hayatı, sanat anlayışı ve şiirleri bütün yönleriyle kapsamlı bir şekilde incelenmiştir. Çalışmanın amacı Cemal Safi'nin şiirlerini yapılandırma biçiminin ortaya konularak, şiirlerin epistemolojik, tematik ve estetik alt yapısının belirlenmesidir. Şiirlerin organize ediliş biçimi, şairin şiir tekniklerinden yararlanma şekli ve öne çıkan temalar üzerinde durularak, şairin şiirlerine estetik değerini ne şekilde kazandırdığı tespit edilmiştir. Şiir metninin çok anlamlılığı ve anlamın sonsuzluğu ilkesinden hareketle çalışmada tek bir disiplininin ölçütleriyle sınırlı kalınmamış, anlamlama noktasında metinlerin yönlendirdiğifarklı disiplinlere başvurulmuştur. Bununla birlikte edebiyat metninin kendi içinde organik bir bütün olduğu gerçeği unutulmayarak, çalışmada temel eksene metin oturtulmuş, metnin desteklediği veriler esas alınmıştır.