Cumhuriyet Dönemi hükümetlerinin kültür politikalarında müziğin yeri ve önemi (1938-1980)

'Cumhuriyet Dönemi Hükümetlerinin Kültür Politikalarında Müziğin Yeri ve Önemi (1938-1980)' başlıklı doktora çalışmasında 1938'den başlayarak 1980'li yıllara kadar Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin kültür politikaları içerisinde müziğin işlevi ve siyasi perspektiften müziğe atfedilen önem ele alınmıştır. Kültürel gelişimin toplumun küresel ölçekli gelişmesinin en önemli parçası olması, bu gelişmenin yöntemsel olarak kültür politikalarından geçmesi ve kültür politikalarını besleyen en önemli kaynaklardan biri olan müzik politikaları ise tezin çıkış noktasını oluşturmuştur. Çıkış noktasını müzik politikaları oluştursa da tezin zaman aralığı içinde değinilen tüm konular Cumhuriyet'in dayandığı tarihsel ve düşünsel altyapı ile birlikte incelenmiştir. Hazırlanan çalışma, dört ana bölümden oluşmuştur. Birinci bölüm, 'İsmet İnönü Dönemi Kültür Politikaları İçerisinde Müzik 1938 -1950' başlığını taşımaktadır. Bu bölümde, 1938'de Mustafa Kemal Atatürk'ün ebediyete intikal etmesi ve İsmet İnönü'nün Cumhurbaşkanı seçilmesiyle başlayan ve Türk siyasi tarihine 'İnönü Dönemi' ya da 'Milli Şef Dönemi' olarak geçen zaman dilimi incelenmiştir. İnönü'nün cumhurbaşkanı olmasıyla Atatürk Dönemi'nde üzerinde önemle durulan milli kültür'ün özellikle II. Dünya Savaşı öncesi hümanist kültüre yönelmesi, İnönü'nün şahsi müzik ilgisi ve müzisyenlere yönelik destek ve düşünceleri, İnönü Dönemi'nin hükümet programlarında müzik politikaları, yine bu dönemde devletin sanat ve müziğe yönelik yaptığı teşvikler ve müzikal çalışmalar ile II. Dünya Savaşı sonrası kurulan yeni dünya düzeninde müzikal etkinlik ve festivallerin birer propaganda aracına dönüşmesi ele alınmıştır. Çalışmanın ikinci bölümü, 'Demokrat Parti Dönemi Kültür Politikalarında Müzik 1950 -1960' başlığında yazılmıştır. Bu bölümde, Demokrat Parti'nin 1950 seçimleriyle iktidara gelmesi, DP hükümet programlarında kültür ve müzik, DP iktidarı ile değişen sosyo-ekonomik ve demografik yapının müziğe yansıması, döneme damgasını vuran sanatçılar ve yine bu dönemde güzel sanatlar ve müzik ile ilgili çıkarılan yasalara yer verilmiştir. Tezin üçüncü bölümünde, 27 Mayıs 1960 darbesiyle başlayan ve 12 Mart 1971 muhtırası ile sona eren 11 yıllık zaman aralığı incelenmiştir. İki darbe arasında kalan bu dönemde, Türkiye'de değişen sosyo-kültürel yaşam, TRT ve Devlet Opera ve Balesi gibi kültür ve müzik kurumlarının yapılanmaları, dönemin hükümet programlarında müzik politikaları ve I. Beş Yıllık Kalkınma Planı içinde müziğe dair uygulamalar yer almıştır. Çalışmanın dördüncü ve son bölümü ise '1971- 1980 Dönemi Kültür Politikalarında Müzik' başlığını taşımıştır. Bu bölümde de 12 Mart sonrası dönemde Türkiye'de toplumsal ve kültürel hayata yer verilmiş, dönemin müzik politikaları Devlet Sanatçılığı yasası, Kültür Bakanlığı'nın yapılanması ve ilk Türk Müziği Devlet Konservatuvarının kurulması örnekleri üzerinden ele alınmıştır. Ayrıca dönemin hükümet programlarında müzik politikalarına değinilmiş ve II. Beş Yıllık Kalkınma Planlarında müzik konusu tartışılmıştır. Hazırlanan doktora çalışmasında, Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi, Türkiye Büyük Millet Meclisi Zabıt Cerideleri, Resmi Gazete gibi arşiv ve resmi kaynaklardan yararlanılmıştır. Ayrıca, döneme ait süreli yayınlar, dergiler, yıllık ve raporlar özellikle birinci el kaynaklar kullanılmıştır.