turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Türk romanında çevrecilik (1945-2015)

Çevre sorunları, giderek artan boyutlarda günlük hayatımızı etkilemeye başlamıştır. Böylelikle önceleri sadece sayısal bilimlerin ilgi alanına giren çevre sorunları bütün bilimlerin üzerine eğilmesi gereken küresel bir sorun haline gelmiştir. Edebiyat bilimi de bu anlamda çevre sorunlarının neden kaynaklandığının bulunup bu sorunların çözümüne ulaşılmasında önemli bir yer tutar. Bu amaç doğrultusunda Türk edebiyatındaki çevreci romanlar belirlenmiş ve bu romanlar çevreci eleştiri yöntemiyle incelenmiştir. Çevreci roman; çevrenin arka plan olmaktan çıkarak olayların gidişatını doğrudan etkileyen bir unsur haline geldiği romanlardır. Çevreci roman olarak kabul edilen türdeki eserler okurda çevreci bir bilinç kazandırmaya yöneliktirler. Türk edebiyatında çevreci romanlar, II. Dünya Savaşı'ndan sonra ortaya çıkmıştır. Özellikle 90'lı yıllardan sonra Türk edebiyatında çoğalmaya başlayan bu çeşit romanlar, okuru çevre sorunlarına karşı bilinçlendirmeyi amaçlarlar. Türk edebiyatındaki çevreci romanların incelendiği bu tezin amacı da kastedilen anlayıştaki romanları gün yüzüne çıkarmaktır. Çevreci eleştiri ışığında çevreci Türk romanları incelenirken bu tür eserlerin yalnızca çevre sorunlarına değinmediği de görülmektedir. Çevreci romanlar ayrıca çevre sorunlarının nedenleri üzerine eğilip bu sorunlara ne gibi çözümler bulunabileceği konusunda da öneri sunarlar. Tezde bu bilgiler ışığında bütüncül bir bakış açısıyla çevreci romanlar incelenmiş ve Türk edebiyatında gerçek anlamıyla çevreci roman yazılıp yazılmadığı tartışılmıştır. Özetle günümüz çevre sorunları artık herkesin gündemine girmiştir. Edebiyat alanında hem sanat eserini üretenler hem de sanat eserini inceleyenler çevre sorunları karşısında kendi alanları doğrultusunda kalem oynatırlar. Bu tez de böyle bir amaca hizmet etmektedir veya hizmet etmeye çalışmaktadır.
İkdam gazetesi üzerine bir çalışma: İnceleme ve seçilmiş metinler, 1917

İkdam Gazetesi, Ahmet Cevdet tarafından 5 Temmuz 1894 yılında çıkarılmaya başlanmış; Türk bilim, kültür ve siyasi hayatında, Türkçülük ve Milli Mücadele günlerinde büyük hizmetler gören bir Türk gazetesidir. Döneminin en kalabalık yazı kadrosuna sahip olan İkdam, 1894' ten 31 Aralık 1928 tarihine kadar aralıksız olarak yayımlanmıştır. Çağının en önemli basın organı haline gelen İkdam Gazetesi, genel kültür hayatımıza pek büyük hizmetler etmiştir. Dil bakımından sade Türkçe ve kısa cümleyi savunmuştur. Her konuda yazılar yayımlayarak halkı aydınlatmayı amaçlamıştır. Sosyolojik, psikolojik, ekonomik, iktisadi vb. olayların toplumu etkileyen yönlerini araştırma tarzında sunan makalelere yer vermiştir. Arapça bir sözcük olan İkdam sözcüğü, sürekli çalışma, çaba gösterme, sebat etme anlamlarını içermektedir. İkdam Gazetesi isminin anlamlarına uygun olarak basın hayatımızda önemli bir yer tutmuştur. Kültür hayatımızda bu kadar önemli rol oynayan İkdam Gazetesi'nin 1917 yılında yayımlanan yazılan ve bu yılın bibliyografik incelemesi tezimizin konusunu oluşturmaktadır. Tezimiz giriş ve sonuç dışında inceleme, bibliyografik fihrist ve seçilmiş metinler olmak üzere üç ana bölümden oluşmaktadır. Giriş'te Osmanlı Basını'na, basının hayatımızdaki yerine, İkdam Gazetesi'nin yayın hayatına başladığı yıllardaki tarihi ve kültürel yapımıza değinilmiştir. Birinci bölümde İkdam Gazetesi'nin sahibi ye başyazarı Ahmet Cevdet hakkında bilgi verilerek İkdam Gazetesi'nin içeriği üzerinde durulmuş; yazılarının, n haberlerinin ve ilanlarının değerlendirilmesi yapılmış, şekil özellikleri ile yazar kadrosu üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde de yazan belli olan makalelerin ve imzasız yazıların bibliyografik fihristi bulunmaktadır. Üçüncü bölümde ise aktüel, edebiyat, eğitim, kadın, sanat, siyaset, tarih, ticaret ve tabiatla ilgili seçilmiş metinler yer almaktadır. Sonuç'ta genel bir değerlendirme yapılmıştır. Bu bölümü kaynakça ve ekler tamamlamaktadır. İkdam Gazetesi otuz dört yıllık yayın hayatı boyunca Türk kültür hayatına önemli katkılarda bulunmuştur. İkdam Gazetesi'nin 1917 yılındaki yayınlarını inceleyerek bu katkıları göstermeye çalıştık.
Natıki-Divanı gazeller kısmı inceleme metin

Çalışmamız 18. yy divan şairlerinden Natıku'nin Duvanındaki Gazeller Kısmınınİnceleme Metni şeklindedir. Natıku'nin Duvanın iki nüshası 825 ve 963 numaralardaYapı Kredi Sermet Çifter Kütüphanesinde bulunmaktadır. Şairin hayatı hakkında kaynaklarda bilgiye rastlayamadık. Natıku-Natık mahlasını kullanan başka bir şair tespit ettik ; bu şair Amet DursunNatıku'dir. Ahmet Dursun Natıku'nin İst. Ünv. Kütüphanesinde bir Duvan'ınınbulunduğunu tespit ettik ve Yapı Kredi Sermet Çifter Kütüphanesindeki Duvan'larlakarşılaştırdık. Üzerinde çalıştığımız Natıku Duvanı ile Ahmet Dursun Natıku Duvanı'nınfarklı olduklarını tespit ettik. Çalışmamız üç bölümden oluşmuştur. Birinci bölümde şairin hayatı, eseri ve edebuşahsiyeti vardır. İkinci bölümde eserin nüshaları, şekil özellikleri, sanatı dil ve üslup özellikleri, vezin, kafiye-redif ve transkripsiyon alfabesi vardır. Üçüncü bölümdegazeller, bibliyografya ve indeks bulunmaktadır. Duvan'da 399 gazel vardır. Metin kurarken dikkatli ve titiz olmaya çalıştık. İncelememizde tek bir nüshayı esasalmadık. Nüsha farklılıkları oluşunca, vezin, kafiye, anlam açısından en uygun şekli tercih etmeye çalıştık.
Dai Mehmet'in Nevhatü'l-Uşşak isimli eseri: Transkripsiyon-inceleme

Mesneviler, divan edebiyatının en önemli kaynaklarından biridir. Gerek divan edebiyatı gerekse dönem hakkında bilgi vermesi ve kültürel aktarımda bulunması açısından son derece önem arz etmektedir. Beyit sınırlamasının olmaması, aruzun kısa kalıplarının kullanılması bu nazım şekline olan ilgiyi arttırmıştır. Üzerinde inceleme yaptığımız 06 Mil Yz A 6523/ 1 numaralı 'Nevhatü'l-Uşşak' adlı mesnevi de 17. yüzyılda Dai Mehmet tarafından yazılmıştır. 2126 beyitten oluşan mesnevide beş beyitlik bir gazel, 16 beyitlik bir kaside, yedi bentlik mütekerrir müsemmen, beşer bentlik iki mütekerrir murabba, üç kıt'a, bir Farsça beyit ve en sonda da yirmi dört beyitlik bir kıt'a-i kebire bulunmaktadır. Eserin sonuna doğru ise üç parça halinde nesir kısımlar yer almaktadır. Çalışmamızı yaparken eserin dış özellikleri hakkında bilgi verdik. Şairin hayatına, edebi kişiliğine, eserlerine değindik. Sonrasında eseri, var olan diğer mesnevileri göz önünde bulundurarak şekil, içerik, dil ve anlatım yönünden inceledik. Eserin, transkripsiyonlu metnini hazırlayıp günümüz Türkçesine çevirerek veznini bulduk. İçerisinde bulunan farklı nazım şekillerini tespit edip sınıflandırdık.
Mehmed Şakir Galib Efendi Divanı

Bu çalışma, 19. yüzyılda yaşamış Osmanlı alimlerinden Firdevsi-i Kudsi olarak da bilinen Mehmed Şakir Efendi'nin tek eseri olan Divan'ının incelenmesi ve transkripsiyonunu içermektedir. 19. yüzyıl, Osmanlı Devleti'nin sosyal, siyasal ve kültürel anlamda büyük değişim yaşadığı bir dönemdir. İrfan Paşa ve eseriyle ilgili herhangi bir araştırma yapılmaması, bizi bu çalışmayı yapmaya sevk etti. Bu çalışmamızla, Mehmed Şakir Efendi'nin te'lif ettiği ve tek nüshası bulunan el yazması divanını ortaya çıkarttık. Çalışmamız üç ana bölümden meydana gelmektedir: Birinci bölüm, Mehmed Şakir Efendi'nin hayatı, edebi kişiliği, eserleri, konularını; ikinci bölüm, divanın şekil ve muhteva açısından incelenmesini; üçüncü bölüm, divan metnini içermektedir.
Türkiye'deki halk bilimi çalışmaları ve bunlarda kullanılan kuram, yöntem ve teknikler

Son iki yüzyıldaki süreçle bilimsel bir disiplin olarak teşekkül eden halk bilimi, kültür bilimlerinin önde gelen şubelerinden biridir. Önceleri diğer bazı sosyal bilimlerin bünyesinde yer verilirken sonradan müstakil bir bilim haline gelmiştir. Bu periyot aynı zamanda alanın kuram, yöntem ve tekniklerinin de teşekkül ettiği bir dönemdir. Yaşanan oluşum ve gelişim varlığını öncelikle ve çoğunlukla Batılı araştırmacıların çabalarına borçludur. Dünyanın diğer toplumları gibi bizde de daha sonra ilgi duyulan ve çalışılan bir alan olarak kendini gösterir. Biz de özellikle son yarım yüzyılda çok sayıda çalışma yapılmış olmakla beraber alanın metodolojisi hakkındaki çalışmalar son derece azdır. Bu sebeple konu olarak seçtiğimiz 'Türkiye'deki Halk Bilimi Çalışmaları ve Bunlarda Kullanılan Kuram, Yöntem ve Teknikler' isimli çalışmayla bu eksikliğin giderilmesi hususunda bir katkı sunmak amaçlanmıştır. Temel materyalini lisansüstü tezler ve makalelerin oluşturduğu çalışmanın başında 'bilim' kavramı, 'bilimsel araştırma' olgusu ve 'halk bilimi' disiplini değerlendirilmiş, daha sonra da Türkiye'de gerçekleştirilen halk bilimi çalışmalarından hareketle yapılan konu sınıflandırması dahilinde bu çalışmalarının kuram, yöntem ve teknikleri tespit edilerek değerlendirme konusu yapılmıştır.
El-Mütenebbİ ile Nef'İ'nin edebi yönlerinin karşılaştırılması

El-Mütenebbi Abbasi Dönemi içine giren X. yüzyılda yaşamış ünlü bir Arap şairidir. Kendi adını taşıyan divanı ile bilinir. Şiirlerinde aşırı mübalağanın öne çıktığı gözlemlenir. Arap Edebiyatı'nda hırçın kişiliği ile tanınan El-Mütenebbi, özellikle fahriyyede kendisini her zaman en üst seviyede görmüştür. Divanında yer alan yergilerinde, muhatabı için aşırı küfre kaçan ifadeler kullanan El-Mütenebbi, karşısındakini küçük düşürücü üslubu ile dikkatleri üzerine çekmiştir. Bundan dolayı Onun ölümü de hiciv yüzünden olmuştur. Nef'i ise XVII. yüzyılda yaşamış bir Türk şairidir. El-Mütenebbi'de bulunan dil ve üslup özellikleri Nef'i'de de bulunur. Biri Türkçe diğeri Farsça olmak üzere iki divanının yanı sıra hiciv eserlerinin toplandığı Siham-ı Kaza adlı eseri ile tanınır. Döneminin Osmanlı üst düzey yöneticilerini de hicvettiği eseri Siham-ı Kaza'da kullandığı ve tıpkı El-Mütenebbi gibi ağır küfre kaçan dili, Onunla El-Mütenebbi arasında benzerlik kurar. Nitekim Onun ölümü bile tıpkı El-Mütenebbi gibi aşırı küfür ve hiciv içeren edebi eserleri olmuştur.
Feyyaz Kayacan öykücülüğünde görme problemi

Bu tez, 1950'lerden 1980'lere yayılan bir zaman dilimini kapsamak üzere Feyyaz Kayacan'ın öykülerini görme meselesi üzerinden inceler. Görme duyusunun toplumsal ve ekonomik düzlemlerde dönüştürülebileceği biçimlerin, özellikle de modernitenin erken safhalarından itibaren aldığı ayrıcalıklı konumunun eleştirisinin güçlü bir sorunsal olarak gözlemlendiği Kayacan öykülerinin bu konuyu çeşitli boyutlarıyla nasıl ele aldığı saptanmaya çalışılır. Görmenin tahakküm gücü, belli toplumsal düzenlemeler için oluşturabileceği tehlike, içsel ve dışsal gerçekliğin alımlanmasında rolü ve alabileceği alternatif biçimler, Kayacan'ın öykülerinin içeriğinde mesele ettiği görmenin çeşitli boyutlarıdır. Öykü izleklerinin görme meselesi üzerinden şekillenmesinin yanı sıra görme problemini sürrealist tekniklerle destekleme biçimleri de incelenir.
Kemal Tahir'in romanlarında yolculuk arketipi

Yirminci yüzyılda ortaya çıkan eleştiri yöntemlerinden biri 'Arketipçi Eleştiri' kuramıdır. Esere dönük eleştiri yöntemleri içerisinde yer alan bu kuram, antroploji, psikoloji, tarih ve karşılaştırmalı din gibi çeşitli bilim dallarından faydalanır. Bu yönüyle 'tarihi ve sosyolojik' eleştiriye benzer. Bu eleştiri yönteminin esere dönük eleştiri yöntemleri içerisinde yer almasının sebebi, eserdeki estetik yaşantıyı meydana getiren yapıyı ortaya çıkarmasından değil, çok eski çağlardan beri insanları etkileyen, onlara derinden seslenen arketipleri ortaya çıkarmasındandır. Arketip kuramının öncüsü C. G. Jung'a göre; bilinçdışının bireysel bilinçdışından daha derinlerde olan bir bölümüne 'kolektif bilinçdışı' adı verilir. Jung, bu terimi grup ve toplum psikolojisini ifade etmek için kullanır ve kolektif bilinçdışı aracılığıyla 'insanlığın yazılmamış tarihini keşfettiğini' düşünür. Kolektif bilinçdışı, kökeni milyonlarca yıl öncesine uzanan atasal tecrübeleri içeren bir depodur. Bu depoya her geçen yüzyıl, küçük tecrübeler eklenir. İnsanlar, bilinçdışının bu boyutuyla, ortak psişik tarihi yaşarlar. Kolektif bilinçdışının ürünü olan 'arketipler' her insanda görülen 'özdeş psişik yapılardır.' İnsanlığın en eski mirasını oluşturan arketipler tüm insanlığa özgü davranış özelliklerini ve tipik deneyimleri başlatma, kontrol etme ve yönlendirme kapasitesine sahiptirler. Bu nedenle arketipler sınıf, din, ırk, coğrafi konum veya tarihsel devir farkı göstermeksizin benzer duygu, düşünce ve imgelere yol açmaktadırlar. Edebi eserlerde tekrarlanan bu arketipler kişinin duygu, düşünce ve yaşanmışlıklarının sembollerle şifrelenmesini sağlar. Bir edebi eserde kodlanan kolektif bilinçdışı bilgilerini çözümleyebilmek için mitoloji, sosyoloji, psikoloji ve felsefeden yararlanmak gerekir. Bu eleştiri yöntemine göre arketiplerin kökeni mitoslarda ve ayinlerde yer alır. Mitoslarla roman türü arasında birçok yönden benzerlikler bulunduğu; üslup, içerik ve kurgu özelliklerinin muhtelif yönlerden ilişkili olduğu birçok tahlili çalışmada gösterilmiştir. Bu tez çalışmasında, bir arketipsel yolculuk araştırması olan Joseph Campbell'ın Kahramanın Sonsuz Yolculuğu başlıklı eserinden yola çıkılarak Kemal Tahir'in romanlarının olay örgüsü çözümlenmiştir. Campbell, bahis konusu eserinde 'mit'lerin, arketiplerin sembolleşmiş şekli olduğunu ileri sürmektedir. Ona göre, bu sembollerden biri olan mitolojik yolculuk, 'yola çıkış', 'erginlenme' ve 'dönüş' aşamalarından oluşmakta; bu aşamalar aynı zamanda kendi arasında alt evrelere ayrılmaktadır. Psikanalitik açıdan bu yolculuk bireyin kendisi ile hesaplaşma ve kişilik geliştirme sürecidir. İnceleme konusu on dokuz adet romanın olay örgülerinden yola çıkılarak kahramanların psikolojik gelişmeleri takip edilmiş; Kemal Tahir romancılığının dikkate değer bir yönü hakkında elde edilen bulgular değerlendirilmiştir.
Nurullah Genç'in şiirlerinin tema ve yapı bakımından incelenmesi

1960 yılında dünyaya gelen Nurullah Genç, birçok farklı alanda uzmanlaşsa da daha çok şair kimliğiyle ön plana çıkmış ve tanınmıştır. Sahip olduğu yirmiye yakın şiir kitabı ve üç romanıyla edebiyat dünyasında önemli bir yerde bulunan Nurullah Genç, şiir sahasında tabiat, medeniyet, inanç ve yoğun iç alem unsurlarıyla donattığı tematik öğeleriyle dikkat çeker. Üç bölümden oluşan bu çalışmamızın birinci bölümünde şairin hayatı, eserleri ve edebi kişiliği üzerine tanıtıcı bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde sanatçının şiirlerinde sıkça rastladığımız tematik unsurlar başlıklar halinde sınıflandırılarak örneklerle açıklanmıştır. Çalışmamızın son bölümü ise Nurullah Genç'in şiirlerinde yer alan yapısall unsurlara ayrılmıştır. Sonuç olarak Nurullah Genç'in dizeleri içerik ve şekil açısından incelenerek şairin şiir dünyasının kapılarının aralanmasına gayret edilmiştir.
Dostoyevski'nin Karamazov Kardeşler ile Murathan Mungan'ın Şairin Romanı eserlerinin varoluşçuluk temelinde karşılaştırılması

Dünya edebiyatında klasik olarak kabul edilen Dostoyevski'nin Karamazov Kardeşler ile edebiyatımızda kendine has bir dil yaratan Murathan Mungan'ın Şairin Romanı eserlerini varoluşçuluk temelinde karşılaştırmak, tezimizin amacını oluşturmaktadır. Dostoyevski ve Murathan Mungan üzerine bugüne dek birçok çalışma yapılmış ama bu iki yazar karşılaştırılmamıştır. Karamazov Kardeşler ve Şairin Romanı ortak varoluşçu temalar; özgürlük, umut, umutsuzluk, ölüm ölümsüzlük, intihar, yabancılaşma, yalnızlık, din, inanç, hiçlik, boşluk, anlamsızlık bağlamında incelenmiştir. Bu ortak varoluşçu temalar öncelikle varoluşçuluğun önemli temsilcilerinden yola çıkılarak açıklanmış ve eserlerdeki ortak temaların karakterler üzerindeki yansımaları ele alınmıştır. Karakterlerin varoluşçu yönleri ortak başlıklar altında toplanarak, benzerlikleri ve farklılıkları ile incelenmiştir. Sonuç olarak, iki eserde de tespit edilen varoluşçu unsurlar ışığında bir değerlendirme yapılmıştır.
Nizamİ'nin dört mesnevİsinin mensur tercümesi

Klasik Türk edebiyatında büyük etkiye sahip olan Nizami'nin Hamse'sini ihtiva eden mesnevilerden Mahzenü'l-Esrar hariç diğer dört mesneviye yani Heft Peyker, İskendername, Hüsrev ü Şirin ve Leyla vü Mecnun'a yapılan mensur tercümenin çeviri yazı ile günümüz alfabesine aktarımını ve incelenmesini kapsayan bu çalışma, giriş, dört ana bölüm, sonuç, yararlanılan kaynaklar ve eklerden oluşmaktadır. Çalışmanın giriş bölümünde, çeviri yazı çalışmalarının önemi vurgulanmış, kullanılan yöntem ve teknikler belirtilmiş ve tezin bölümlerine yönelik kısa açıklamalar yapılmıştır. Birinci bölümde, Nizami'nin hayatı, edebi kişiliği ve eserleri hakkında geniş çaplı bilgi verilmiştir. İkinci bölümü, mensur tercümenin şekil ve muhteva açısından incelenmesi oluşturmaktadır. Üçüncü bölümde Nizami'nin mesnevileri ile bu mesnevilere yapılan mensur tercümeler karşılaştırılmıştır. Dördüncü ve son bölümde ise mensur tercümenin nüshaları tavsif edilmiş, metnin hazırlanmasında izlenen yol belirtilmiş ve metinde kullanılan çeviri yazı alfabesi verilerek Arap alfabeli metnin günümüz alfabesine aktarımı yapılmıştır. Sonuç bölümünde, tez çalışmasının değerlendirmesi yapıldıktan sonra çalışmada elde edilen veriler özetlenmiş, çalışmanın Türk edebiyatındaki yeri ve önemi belirtilmiş ve ardından çalışmada yararlanılan kaynaklar ve ekler sunulmuştur. Nizami'nin Hamse'sini oluşturan mesneviler, klasik edebiyatımızda telif ya da tercüme olarak en çok kaleme alınan mesnevilerdendir. Nizami'nin dört mesnevisine yapılan bu mensur tercüme, aynı zamanda bu anlatılara akıcı bir roman üslubu kazandırmış ve çalışmanın önemini bir o kadar daha artırmıştır.
Kurtuluş Savaşı dönemi öykülerinde 'dedikodu'nun işlevi ve 'öteki'nin anlatısı

Kökeni ayırt edici seslerin kullanımıyla anlam aktarımının ve toplumsal ilişkilerin kurulmaya başladığı döneme dayanan dedikoduyla hayatın her alanında karşılaşmak mümkündür. Biz ile öteki ayrımını belirginleştiren dedikodu edebi eserlerin propaganda amaçlı kullanımında siyasi bir araç olarak da yer alır. Dedikodunun söz konusu işlevi psikolojik kitlelerin birliğini sağlayarak ve sürdürerek seferberlik hallerinin başarıya ulaşması, ulus-devletin hayal edilmesi gibi durumları mümkün kılar. Edebi eserlerin yardımıyla etki alanı genişleyen ve etki derecesi artan eylem tarihsel koşullar bağlamında çeşitli yargılar üreterek grup bilincinin oluşmasını sağlar. Milli Mücadele döneminde kaleme alınan edebi eserlerde de aynı yaklaşım söz konusudur. Kurtuluş Savaşı devam ederken öyküler kaleme alan yazarlar milletin tarihine milliyetçi bir biçimde yaklaşıp toplumu milli iradeye ikna etmek isteyerek vatanın bütünlüğünü tehdit eden düşmanları görünür kılmaya yönelen bir entelektüel hareket içindedir. Dönemin edebi metinlerinde 'işgal ve isyan'lar sebebiyle imparatorluk bakış açısı etkisini yitirir; tam anlamıyla ulus-devlet temelli bakış açısı hakimdir. Bir tezin savunuculuğunu üstlenen metinlerde, yaşananların Türk ve dünya kamuoyuna duyurulması için kavram çiftleri oluşturularak birçok şey ikili karşıtlıklara indirgenir, kesin ayrımlarla olaylar ve karakterler kurgulanır, metinlerin inandırıcılığının artması için gerçek olay, kişi ve kurumlara göndermeler yapılır, anlatılanların gerçek hayatta yaşandığına dair notlar eklenir. Böylece Kurtuluş Savaşı döneminin atmosferi edebi eserler aracılığıyla gözler önüne serilir.
Orta Asya ve Güney Sibirya Türklerinin kahramanlık destanlarında yardımcı tipler

Bu çalışmada Orta Asya ve Güney Sibirya Türklerine ait kahramanlık destanlarından tespit edilen yardımcı tipler, destanın merkezinde bulunan başkahramana yaptıkları yardımlar açısından ele alınmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Orta Asya ve Güney Sibirya Türklerinin kahramanlık destanlarının yardımcı tiplerin tespiti açısından incelenmesi, yardımcı tiplerin destan oluşumundaki rollerinin belirlenmesi, sınıflandırılması ve başkahramana yaptıkları yardımlar açısından değerlendirilmesidir. Çalışmanın İlgili Alanyazın bölümünde tip ve yardımcı tip kavramlarıyla ilgili bilgiler verilmiş, Orta Asya ve Güney Sibirya Türkleri ile bu toplulukların destancılık gelenekleri hakkında bilgiler aktarılmış, çalışma konusuyla ilgili destan konulu çalışmalar tanıtılmıştır. Çalışma konusuyla ilgili çalışmaların tanıtımı, Türkiye'de yapılan çalışmalarla sınırlı tutulmuştur. Orta Asya ve Güney Sibirya Türklerinin kahramanlık destanlarından beş adet belirlenerek, bu metinler özetlenmiş ve yardımcı tipleri tespit etmek, sınıflandırmak ve yardımcı tiplerin başkahramana yaptıkları yardımların metnin oluşumuna katkısını değerlendirmek üzere incelenmiştir. Bu çalışmada Orta Asya ve Güney Sibirya Türklerinin kahramanlık destanlarındaki yardımcı tipler ele alınmıştır. Yardımcı tiplerin, destanın başkahramanın mücadelesinin başarıyla sonuçlanmasında etkili bir rolü olduğu görülmüştür. Yardımcı tiplerin, kahramanlık destanlarındaki olayların işlenişinde başkahraman kadar önemli bir yere sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Pınar Kür'ün romanları üzerine bir inceleme

Pınar Kür, Türk Edebiyatında 1970 yılından sonra eser vermiş, önemli kadın yazarlardandır. Çalışmamızın amacı, sanatçının romanlarını tanıtmak ve roman tekniği açısından değerlendirmektir. Çalışmamız, giriş ve sonuç dışında iki bölümden oluşmaktadır. Girişte, 1970 yılından günümüze Türk romancılığının genel hatları, önemli sanatçılar ve en çok bilinen eserleri incelenmiştir. Bu dönem içinde Pınar Kür'ün yeri belirtilmiştir. Çalışmanın ilk bölümünde Pınar Kür'ün hayatı, sanatı ve eserleri incelenmiştir. İkinci bölümde ise çalışmamızın esas konusunu teşkil eden, yazarın yedi romanı, olay örgüsü, tema, şahıslar kadrosu, zaman, mekan, anlatıcı ve bakış açısı, anlatım teknikleri, dil ve anlatım açısından incelenmiştir. Romalar üzerinde incelemeye geçilmeden önce, roman sanatı ve incelemesi ile ilgili teorik kitaplardan bilgi edinilmiş, bu konularda yapılan çalışmalar incelenmiştir. Çalışmamızda Pınar Kür'ün romanları esas inceleme konusu olduğundan, metne dönük bir inceleme yapılmıştır. İncelenen unsurlarla ilgili olarak romanlardan örnekler verilmiştir. Kadın merkezli olaylara, kadınca bir duyarlılıkla yaklaşan Pınar Kür'ün eserlerinde, kadının bireysel ve sosyal kaynaklı sorunları ele alınmıştır. Eserlerin zamanı, yazarın yaşadığı zamandır. Merkez mekan İstanbul'dur. Pınar Kür'ün romanları, genel itibariyle psikolojik derinliğe sahiptir ve otobiyografik özellikler taşımaktadır.
İlmi Divanı

Bu çalışmada, XVII. Yüzyıl Klasik Türk Edebiyatı şairlerinden İlmi'nin 'Divan'ı üzerinde durulmuştur. Türk edebiyatının tarihi zenginliklerinden küçük bir örneğinin daha günümüz alfabesiyle ortaya konularak şairin tanıtılması amaçlanmıştır. Çalışma, Divan'ın başka nüshası olmadığı için tek nüsha üzerinde yapılmıştır. Bu nüsha, İstanbul Süleymaniye Kütüphanesi Halet Efendi Eki, 166 numarada kayıtlıdır. Öncelikle nüshanın sayfalan bilgisayar ortamına aktarılmıştır. Sayfalarda yer alan metin, türleriyle birlikte, Osmanlıca sözlük de kullanılarak günümüz alfabesine dönüştürülmüştür. Metinde yer alan Farsça ve Arapça kısımlar ise orijinalinde olduğu gibi aktarılmıştır. Çalışmada orijinal metnin sayfalan da yer almaktadır. Ayrıca, nazım şekilleri ve beyitler de numaralandırılmıştır. Çalışmanın giriş bölümünde çalışmayla ilgili genel hususiyetler üzerinde durulmuş, dikkat çekilmek istenilen bazı kelimelerin altı çizilmiştir. Çalışmanın sonuna bir de küçük sözlük eklenmiştir. XVII. yy. şairi İlmi'nin, IV. Murad, I. İbrahim ve ağırlıklı olarak da IV. Mehmed devirlerinde yaşadığı ve müderris olduğu anlaşılmıştır. Şairin eserinde, Klasik Türk şiiri nazım şekillerinden l mesnevi, 33 kaside, 165 gazel, l tahmis, l terci-i bend, l terkib-i bend, 10 kıt'a, 12 rubai ve 10 tane tarih bulunmaktadır. Bekir ÇETİNKAYA