turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Banaz ilçesi ağzı

Bu tezde Uşak'a bağlı Banaz ilçesinin ve bağlı köylerinin kısa tarihi, etnik yapısı, coğrafyası ve dil özellikleriyle ilgili bilgiler içermektedir. Ayrıca, tezin sonunda yazı dilinde kullanılmayan veya az çok şekil değişikliğine uğramış kelimelerin yazı dilindeki karşılıklarının verildiği sözlük bulunmaktadır. Çalışmamızın giriş kısmında Banaz ilçesi ile ilgili genel bilgiler bulunmaktadır. Ayrıca bu bölümde, Banaz'ın kuruluşu, ilçeye Banaz isminin veriliş nedeni, idari teşkilatlanması ve ilçe kültürüne ait bilgiler vardır. Yine bu bölümde Banaz'ın etnik yapısıyla ilgili bilgiler verilmiştir. Tezin ikinci bölümünde Banaz ilçesi ve köylerinden derlenen metinlerin incelenmesiyle ortaya konmuş olan, Banaz ağzının ses bilgisi özellikleri bulunmaktadır. Burada Banaz ilçesinde kullanılmakta olan ve yazı dilinden faklı olan ünlüler ve bunların özellikleri, bunların oluşma sebepleri ele alınmaktadır. Ayrıca ses bilgisi bölümünde ünlü değişimi, yuvarlaklaşma, düzleşme, ünlü türemesi, ünlü sırasının değişmesi, benzeşme, benzeşmezlik, ünlü birleşmesi, ünsüzler, ünsüz değişmesi, yer değiştirme, göçüşme, aykırılaşma, ünsüz ikizleşmesi, ünsüz düğümleşmesi gibi konular üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde Banaz ilçesi şekil özellikleri örneklerle ele alınmıştır. Bu bölümde eklerin kullanımı örneklerle açıklanmıştır. Ayrıca fiil çekimi, zarf, zamir, sıfat-fiil ve zarf fiiller, edatlar örneklerle ortaya konulmuştur. Yine bu bölümdeBanaz Ağzındaki eski Türkçeye ait unsurlar ortaya konulmuştur. Sonuç bölümünde ise Banaz ilçesi ağzına ait tespit ettiğimiz özellikler kısaca sıralanmıştır. Kaynakça bölümünde çalışma sırasında faydalanılan kaynakların künyeleri bulunmaktadır. Diğer bir bölümde ise Banaz ilçesinin çeşitli köylerinden derlenen ve bu tez çalışmasına kaynaklık eden metin parçaları bulunmaktadır. Bu metinleryaklaşık kırk kişi ile herhangi bir konu ile yapılmış görüşmelerden elde edilmiştir. Son bölümde ise yazı dilinde kullanılmayan veya yazı dilinde kullanılıp da çeşitli ses farkları nedeniyle anlaşılamayan bazı kelimelerin anlamlarının verildiği sözlük bulunmaktadır.
Yakup kadri Karaosmanoğlu'nun 'Kiralık Konak' romanının sentaks çalışması

Bu çalışmada Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun 'Kiralık Konak' adlı romanı söz dizimi açısından değerlendirilmiştir. Bu çalışmanın temel amacı, 'Kiralık Konak' adlı romandan hareketle Türkçe söz diziminde kelime grupları, cümle çeşitleri, cümlenin öğeleri ile ilgili özellikleri ortaya koymaktır. Çalışmada Türkçe söz dizimi ile ilgili olarak literatürde yer alan eserler temel alınmıştır. Farklı kaynaklar ve romandan seçilen örnekler değerlendirilerek bir sınıflama yapılmıştır. Yakup Kadri KARAOSMANOĞLU, romanları, öyküleri, denemeleri ve oyunlarıyla Türk edebiyatı sahasında yer alan önemli isimlerdendir. Yakup Kadri KARAOSMANOĞLU 1910dan 1974'e dek kaleme aldığı eserlerinde Türkçenin bütün evrelerini yansıtır.'Kiralık Konak' romanı ait olduğu dönemin dil özelliklerini yansıtan, Türkçeyi sadeleştirme çabalarının yoğun olduğu Milli Mücadele döneminde kaleme alınmış bir eserdir. Bu nedenle 'Kiralık Konak' romanının dil ve yapısı üzerine yapılacak çalışmalar önem arz etmektedir. Bu çalışma, ait olduğu dönemin dil özelliklerini yansıtan 'Kiralık Konak' romanından alınan örneklerden hareketle, cümlenin öğeleri ve kelime grupları ile ilgili tespitler yapmayı amaçlayan metin merkezli bir çalışmadır. Çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde Türkçenin söz dizimi ile ilgili olarak yazılan kaynak eserler, makaleler ve tezlerden hareketle, kelime grupları ve bu grupların yapısı ile ilgili durumlar ortaya konmuş ve bu durumlar eserden seçilen örneklerle somutlaştırılmıştır. İkinci bölümde cümlenin ögeleri incelenmiş, ögeyi oluşturan unsurlar ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise kapsamlı bir şekilde cümle çeşitleri incelenmiştir. Dördüncü bölümde eserin çeşitli bölümlerinden seçilen elli dört adet cümle kelime grupları ve cümle ögeleri, cümle türleri açısından değerlendirilerek tahlil edilmiştir.
Mehmet Salihoğlu'nun hayatı, sanatı ve eserleri

Nurullah Ataç'ın yakın çevresindeki isimlerden olan Mehmet Salihoğlu hakkında yapılmış bir çalışma mevcut değildir. Bu tez, Cumhuriyet dönemi şair ve denemecilerinden olan Salihoğlu'nun hayatı, sanatı ve eserleri hakkında bilgiler içerir. Tezde, Salihoğlu hakkında sağlıklı bir edebi portre oluşturulur. Sanatçının, sanat hayatında nasıl bir yol izlediğine değinilerek eserlerini hangi konularda, nasıl bir üslupla kaleme aldığı belirlenir. Merhum sanatçının eşi Gülşen Salihoğlu ile yapılan görüşmeler sonucu elde edilen bilgiler, sanatçının eserlerinden yapılan alıntılarla desteklenerek aktarılır. Sanatçının öz Türkçe akımında nasıl bir yer edindiği dile getirilir. Nurullah Ataç ve Mehmet Salihoğlu, öz Türkçe akımı içerisinde değerlendirilir.
Derleme sözlüğü'nde yapım eklerinin sıklık derecesi

DERLEME SÖZLÜĞÜNDEKİ YAPIM EKLERİNİN SIKLIK DERECESİBu çalışma, Türkiye Türkçesi ağızlarındaki sözcük yapımlarını en iyi örnekleyen Derleme Sözlüğü kaynak alınarak hazırlanmıştır. Bu amaçla sözlükteki madde başları taranarak addan ad, addan fiil, fiilden ad, fiilden fiil yapım ekleri tespit edilmiştir. Ad, sıfat ve fiil görevli sözcükler esas alınarak ekler kendi içerisinde sınıflandırılmıştır. Eklerin yazı dili ile ağızlardaki belirgin özellikleri gösterilmiş ve ağızlardaki türevleri, oluşturduğu sözcükler, kullanım sıklıkları ve işleklikleri üzerinde durulmuştur. Derleme Sözlüğü'nde toplam 379 ek tespit edilmiş ve bu eklerin 49.448 kez sözcük türetiminde kullanıldıkları görülmüştür. Ad yapım eklerinin sayısı 284 olup, bunların 147'si addan ad, 137'si fiilden ad yapım ekidir. Fiil yapım ekleri, ad yapım eklerine göre daha azdır. Buna göre 45 addan fiil, 50 fiilden fiil olmak üzere sözlükte 95 fiil yapım eki tespit edilmiştir. Sözlükte, addan ad yapan 2.640 kullanımla /+LI/ eki, addan fiil yapan 6.769 kullanımla /+LA-/, fiilden ad yapan 2.284 kullanımla /-mA/ ve fiilden fiil yapan 1.839 kullanımla /-n-/ ekleri, kendi yapım özelliklerine göre en sık kullanılan yapım ekleridir. Toplamda ise 6.769 ile en çok kullanılan /+LA-/ eki, ikinci 2.640 kullanımla /+LI/ ekidir. Diğer kullanımlardan bazıları; 2.284 kullanım /-mA/, 2.008 kullanım /-K/, 1.931 kullanım /-IK/, 1.839 kullanım /-n-/, 1.148 kullanım /-DIr-/, 1.059 kullanım /-T-/, 1.051 kullanım /+DA-/ vb.
2. Abdülhamid dönemi (1876-1908) basınının dili

II. Abdülhamid Han (1876-1908) dönemi gazetelerini kapsayan çalışmamızda; basında Türkçenin kullanımı, basın dilinin kaynakları, basın dilinde meydana gelen değişmeler ve gazeteler aracılığıyla dilimize giren batı kaynaklı kelimeler incelenmiştir. Yukarıda belirtilen döneme ait İstanbul merkezli, günlük çıkarılan ve uzun süreli olan Takvim-i Vekayi (1831-1920), Tercüman-ı Hakikat (1878-1922), Tarik (1884-1889), Saadet (1886-1896) ve Sabah (1889-1919) gibi gazetelerden örnekleme yöntemi ile seçilmiş sekizer sayı üzerinde çalışılmıştır. Çalışmamız üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde inceleme kapsamındaki dönem gazeteleri hakkında ayrıntılı bilgi verilerek gazetelerin şekil ve içerik özellikleri incelenmiştir. İkinci bölümde bilgi ağırlıklı metinler, fikir ağırlıklı metinler, talimat verici metinler, yönlendirici metinler, diğer metinler ve reklamlar/ilanlar başlıkları altında dönemin basın dilinin özellikleri ortaya konulmuştur. Gazetelerden alınan örnek metinlerle basın dilinde meydana gelen değişimler incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise elkap, Batı kaynaklı kelimeler, fiiller, zarflar, zamirler ve değişen kullanımlar yine gazetelerden seçilen örneklerle incelenmiştir. Bölüm sonlarında da gazeteler karşılaştırılarak Meşrutiyet Dönemi basın dili hakkında değerlendirmeler yapılmıştır. Çalışmamız sonuç, kaynaklar ve incelenen gazetelerden tıpkıbasım örnekleriyle tamamlanmıştır.
Tursunbeg İbrahim Taymas'ın şiirlerinde satirizm üzerine bir çalışma

Sanatçının hayattaki sorunlara karşı sanatsal bir formda eleştirilerini sunduğu bir tür olan satire, çalışmada şiir türü olarak yer almaktadır. Her şiir, ait olduğu şairin, zamanın ve mekanın izlerini taşır. Satirik şiir doğrudan toplumu kaynak aldığı için amacı zamanın ve mekanın durumunu yansıtmaktır. Dolayısıyla satire, içerisinde tarihi kanıtlar barındıran bir sanatlı söyleyiştir. Çağdaş Uygur şairi Tursunbeg İbrahim Taymas içinde bulunduğu durumu sorgulayabilen biri olarak halkının sözcüsü olma kimliğini edebiyat vasıtasıyla üstlenmiştir. 'Sekkiz Süritim' isimli satirik şiirlerinin toplandığı eserine ulaştığımız Taymas'ın bu eserde eleştirdiği konuların onun fikir dünyasına dair önemli ipuçları vereceği düşüncesiyle bir çalışma ortaya konuldu. Çalışmadaki amaç, şairi Türk edebiyatına tanıtmak ve satirizmin Çağdaş Uygur edebiyatında Taymas vasıtasıyla ne ölçüde yer aldığını göstermektir. Tezde Tursunbeg İbrahim Taymas'ın satirik şiirleri Arap asıllı Uygur alfabesinden Latin alfabesine transkribe edilerek, Türkiye Türkçesi'ne aktarıldı ve eleştirisini sunduğu konular bakımından incelenip tematik bir inceleme gerçekleştirildi. Belirtilmelidir ki 'satire' terimi Türkiye edebiyatında 'hiciv/yergi' terimleriyle karşılanmıştır, çalışmada ise, Çağdaş Uygurca'da da kullanılan 'satire' terimi tercih edildi.
Hakan günday romanlarında mekan kavramı

Yeraltı edebiyatının izleri, 1980 sonrasında Türkiye'nin yaşadığı siyasal ve sosyal bunalım ortamında oluşmaya başlamıştır. Yeraltı edebiyatı, 1990'lı yıllarda belirgin birtakım olarak Türk edebiyatındaki yerini almıştır. Hakan Günday, 2000'li yıllardan itibaren Türkiye'de yeraltı edebiyatının en önemli isimlerinden biri haline gelmiştir. Hakan Günday; romanlarında anti-kahramanlar ile toplum ahlakı, evlilik ve aile kurumlarını eleştirmektedir. Cinsellik ile şiddeti merkeze alarak hiçbir değere sahip olmayan, yalnız karakterler ile modernleşme ve Batılılaşma eleştirisi yapmaktadır. Yazar, sert üslubu ile yalnızlaşan karakterlerin bir araya gelmelerini, toplumun geri kalanından soyutlanmalarını ve hiçliğe yolculuklarını anlatmaktadır. Hakan Günday'ın romanlarında mekana ilişkin en önemli çıkarım, karakterlerin kendilerini hiçbir yere ait hissetmemeleri olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmada Hakan Günday'ın yazmış olduğu ve yeraltı edebiyatının özelliklerini bünyesinde taşıyan romanları incelenmiştir. Elde edilen veriler ışığında, Hakan Günday'ın romanlarında geçen mekanlardaki bu aidiyetsizlik, analiz edilerek açıklanmaya çalışılmıştır. Öncelikle romanların özetlerine yer verilmiş; ardından romanlarda mekanlara ilişkin çıkarımlar sunulmuştur Mekan kavramı bağlamında; kahramanların birer karakter özelliği olarak sunduğu yeraltı değerleri; yaşamla uzlaşamama/varlığını anlamlandıramama, ölümü idealize etme, tercih edilmiş yalnızlık, toplumsallaşamama ve kurumlara karşı çıkış, aidiyetsizlik hissi, ahlak kurallarını yok sayma, şiddet eğilimi-bağımlılık ve medeniyet karşıtlığı konuları üzerinde durularak romanlar incelenmiştir.
Güney Sibirya Türk destanlarında kahramana yardımcı unsurlar

Bu tezin hazırlanmasındaki amaç, Güney Sibirya Türklerinden Altay, Hakas, Tuva ve Şor destanlarında kahramana yardımcı unsurların belirlenmesi ve bu unsurları fonksiyonlarıyla birlikte, tarihi kültürel açıdan araştırmaktır. Tez Altay, Hakas, Tuva ve Şor Türklerinin, Türkiye Türkçesiyle Türkiye'de yayımlanmış destan metinlerini kapsayarak tespit ve tasnif çalışması olarak sunulmuştur. Çalışma söz konusu destanlardan Türkiye Türkçesine aktarılanlarla sınırlı kalmış, başka boyların destanlarıyla karşılaştırma yapılmamıştır. Bu amaçla önce genel olarak destan, Güney Sibirya Türkleri, destan anlatma gelenekleri, destanların şekil ve muhteva özellikleri hakkında bilgi verilmiştir. Ardından kahramana yardımcı unsurlar tespit edilmiştir. Daha sonra bu tespitler sınıflandırılmış ve Türk kültüründeki yerleriyle birlikte değerlendirilmiştir. Sonuç olarak Güney Sibirya Türk destanlarında kahramanın başarısında ona yardım eden unsurların önemi büyüktür, ancak bu unsurlar geri planda kalmaktadır. Kahramana, insanlar, hayvanlar, olağanüstü varlıklar, nesneler ve eşyalar, bitkiler yardım etmektedir.
XVIII. yüzyıl divan şiirinde hat sanatı

XVIII. yüzyıl, Divan şiirinde yeni anlayışların, üslupların etkisiyle kavram dünyasının zenginleştiği bir dönemdir. Şair ve şiir asrı diye de anılan bu yüzyılda, geleneğin getirdiği birikimler üzerinde farklı arayışlara girilerek; aşk, tasavvuf, rintlik, tabiat gibi yüzyıllardır ele alınan konuların yanı sıra iç ve dış gerçekliğe dönüş, sosyal hayata dair izlenimler, gerçekçi doğa tasvirleri, hat sanatı, musiki vb. anlatımlar şiire yansımıştır. Bu anlatımlar içerisinde hat sanatı, kavramlarının çeşitliliğiyle şiirde yerini alırken, yazı sanatı ve bu sanatla ilgili terimler bazen gerçek manalarıyla bazen de mecaz anlatımlarla kullanılır. Hem ruha ve hem göze hitap etmesiyle yüzyıllardan beri gelişme kaydederek, farklı milletlerin elinde maddi ve manevi kültürün izlerini taşıyarak günümüze ulaşan hat sanatı, maddi ve manevi kültürün içinde yetişmiş şairlerin kullandığı, şiirlerinde yararlandıkları bir alandır. Özellikle XVIII. yüzyılda sanatın ve sanatçının değer görmesi, hat sanatına katkı sağlayanlar arasında sadece bunu meslek edinmiş kişilerin değil padişahların, devlet adamlarının, şairlerin vb. bulunması, bu sanatın gelişmesini sağladığı gibi yazı sanatını şiirde ele alınan konulardan biri yapar. Bu yüzyıla ait divanlar incelendiğinde ise hattatların, hattat padişahların, hattat şairlerin yazı sanatıyla münasebetiyle; hat sanatında kullanılan çeşitli aletlerin ve yazı türlerinin ise gerçek anlamlarının yanında değişik benzetmelerle şiirde yer aldığı görülür.
Doğu Türkistan Uygur ağızları

Bu çalışmanın konusu, Genel Türk dili alanının Güney-doğu bölgesinde konuşulan Doğu Türkistan Uygur lehçesinin Kaşgar, Hoten, Lopnor ve Kumul ağızlarının karşılaştırmalı ses bilgisini içermektedir. Bu çalışmada Türk dilinin r/z kolu için kurulan en eski biçim Ortak Türkçe mukayese noktası olarak kabul edilmiş, bugünkü Uygur lehçesinin edebi türü ile incelenen ağızlar, ünlü ve ünsüz düzenleri ve ses olayları bakımından tarihi ve karşılaştırmalı olarak ortaya konmaya çalışılmıştır. Ağızların birbirleri ile olan yakınlıkları, ağızlar arası geçişler de tespit edilmeye çalışılmış, ayrıca G. Jarring'in 1930'lu yıllarda Doğu Türkistan'da yaptığı derlemeler de dikkate alınmak suretiyle son 70-80 yıl zarfında ağızlarda süren fonetik gelişmeler belirlenmiştir. 570 sayfa olan çalışmanın Giriş kısmında, Uygur Türkleri ve Doğu Türkistan'ın kısaca tarihi, bugünkü nüfus yapısı, dini yapısı, yönetim sistemi ve bugünkü ekonomik ve sosyal durumu hakkında bilgi verilmiştir. Bu kısımda, ayrıca Uygur Türkçesi, Uygur Türkçesinin Genel Türk dili içindeki yeri, Uygur ağızları, Uygur ağızlarının tasnifi meselesi ve Uygur ağızları üzerinde yapılan çalışmalar belirtilmeye çalışılmış, Uygur ağızlarının Türk dili araştırmaları açısından önemi ve ağızlan birbirinden ayıran temel hususiyetler üzerinde durulmuştur. I. Kısım, hem Doğu Türkistan bölgesinde tarafımızdan yapılan derlemeler hem de bugüne kadar yapılan ağız araştırmalanndaki malzeme temelinde Kaşgar, Hoten, Lopnor ve Kumul Uygur ağızlannın ses bilgisi bakımından değerlendirmesini esas almıştır. Bu kısım, üç bölümden oluşmuştur: 1. Ünlüler, 2. Ünsüzler, 3. Ses Olaylan. Hem incelenen ağızlardaki ses düzeninin incelenmesinde hem de ses olaylarının belirlenmesinde tarihi ve karşılaştırmalı yöntem kullanılmıştır. II. Kısım tarafımızdan derlenen metinlere aynlmıştır. IH. Kısım EL. Kısım' da verilen ağız metinlerinin alfabetik dizinidir. Dizin'de G. Doerfer'in Horasan Türkçesi ağızlanyla ilgili Chorasantiirkish (Wiesbaden 1993) adlı eserindeki Horasan ağızlan için yaptığı düzen dikkate alınmıştır. Sonda tezin hazırlanmasında başvurulan kaynaklann verildiği Bibliyografya kısmı yer almaktadır. 568
XX. yüzyıldan bir Osmanlı seyahatnamesi: Asmai'nin Sicilya Hatırası

Tez çalışmasının ana gövdesini Asmai'nin Sicilya Hatırası adlı gezi yazısının Osmanlı Türkçesinden Türkiye Türkçesine aktarılması oluşturmaktadır. Bunun yanı sıra, aktarı metninin öncesinde, seyahatname türü, Türk edebiyatında seyahatname ve Türk edebiyatında Avrupa seyahatnameleri hakkında bilgi verilmiştir. Ana aktarı metninin ardından; Şehirler, 20. yy Başlarında Sicilya'da Sosyal Hayat, İtalyanlar ve Araplar Arasındaki Benzerlikler, Sicilya'da Konuşulan İtalyanca ile Arap Dili Arasındaki Benzerlikler, Caddeler; Kilise, Manastır ve Kabirler; Tiyatro Binaları, Köşkler, Saraylar ve Bazı Önemli Binalar, Kütüphaneler ve Müzeler, Bahçeler ve Dağlar, Asmai'nin Yararlandığı Tarih ve Coğrafya Kitapları alt başlıklarını içeren inceleme metni bulunmaktadır
Kitab-ı Mücerrebat

İnsanın var olduğu her devirde ve her mekanda mevcudiyetini göstermiş olan tıp ilmine ait eserler bizim geleneğimiz içerisinde de mücerrebat akımıyla kendisine yer bulmuştur. Akşemseddin ismi Fatih Sultan Mehmet'in hocası olması, İstanbul'un fethinin manevi mimarı olması veya Bayramiye tarikatının Hacı Bayram Veli'den sonraki mürşidi olması gibi hususlarla ön plana çıkmıştır. Halbuki bu veli, alim, kanaat önderi, mutasavvıf zatın o dönem için ileri seviye sayılabilecek bir tıbbi ilme vakıf olduğu hep göz ardı edilegelmiştir. Akşemseddin her ne kadar tarihi ve tasavvufi kişiliğinin gölgesinde kalmış olsa da- tıp alanındaki bu çalışmalarıyla gerek tıp aleminin gerekse Türk dili araştırmacılarının göz ardı etmemesi gereken bir şahsiyettir. Kendisi nitelikli bir medrese eğitimi alsa da hayatının her döneminde halkla iç içe yaşayan, halk kültürüne ve diline vakıf olan bir şahsiyettir. Bu eser, dil araştırmacıları için dönemin dil özelliklerini aydınlatmada pek çok fırsat sunmaktadır.
Klasik Türk şiirinde kutsal ve mitolojik bitkiler

Türkler, pek çok toplumla iç içe yaşadığı için zengin bir kültür birikimine sahip olmuştur. Bir toplumun kültürü toplumu ile ayrı düşünülemeyeceğinden bu zengin kültür birikimi toplumun hemen her alanında etkisini göstermiştir. Bu alanlardan biri de şüphesiz edebiyattır. Klasik Türk edebiyatında da bu zengin kültürel birikimin etkisi fazlaca görülmektedir. Çünkü beslendiği kaynak bakımından oldukça zengindir. Bu kaynakların başında din ve mitoloji gelmektedir. Bu çalışmanın konusunu din ve mitolojide geniş yer edinen bitkiler oluşturmaktadır. Çalışma klasik Türk şiirinde karşılaşılan kutsal ve mitolojik bitkilere ait unsurların tespit edilmesi ve yorumlanması ve bunların başka kültürlerdeki benzerleri ile mukayesesini içermektedir. Çalışmada öncelikle kutsal ve mitolojik bitkiler ile ilgili teorik bilgiler verilmiş, daha sonra pek çok edebi metinden alınan örneklerle klasik Türk şiirindeki yansımalarına değinilmiştir. Ortaya konulan çalışma klasik Türk şiirinde çok az ele alınan bir konuyu açıkladığı için önemlidir. Aynı zamanda bu çalışma klasik Türk edebiyatının muhteva zenginliğini de göstermeyi amaçlamaktadır.
Ankara türküleri üzerine bir inceleme

Bu çalışmada Türk Halk kültürünün en önemli taşıyıcılarından sözlü geleneğin bir parçasını teşkil eden türküler ve türküler etrafında şekillenen türkü söyleme geleneği Ankara ili ekseninde incelenmiştir. Ankara yöresinin folklorik açıdan zenginliği artıran özelliği halk müziği ve halk oyunlarıdır. Ankara türküleri, içeriğinde yaşamın dönüm noktalarından inanışlara, günlük yaşamdan yemek kültürüne, tören ve kutlamalardan mizah kültürüne kadar hemen hemen her alandan izler barındırmaktadır. Tezimizin ilk amacı, Ankara türkülerinin metinlerini bir araya toplayan bir kaynak oluşturmak ve böylece Türk folklor araştırmalarına katkıda bulunmak, bu anlamda yapılacak olan diğer çalışmalara bir basamak oluşturmaktır. İncelememizde TRT Türk Halk Müziği repertuvarından ve Ankara türkülerinin bulunduğu diğer kaynaklardan yararlanılmış, ilgili kaynaklar taranarak iki yüz kırk bir türkü metnine ulaşılmıştır. İki yüz kırk bir türkü metni halk bilimi metotlarına uygun olarak hem şekil hem konu bakımından tasnif ve tahlil edilmiştir. Çalışmamızın son kısmında yöreye ait kelimeler sözlük çalışmasıyla verilmiştir. İncelemede bulunan bütün türkü isimleri alfabetik olarak sıralanmış, tez dizin çalışmasıyla son bulmuştur.
Milli Kütüphane Yazmalar Koleksiyonu'nda 06 mil. Yz. A 2133 arşiv numarası ile kayıtlı Mecmu'a-yı İlahiyyat

Klasik Türk Edebiyatı'nda geniş bir yer tutmasına rağmen mecmu'alar üzerinde çok fazla çalışma yapılmamıştır. Umumiyetle kendilerini cem' eden kişilerin beğenilerini yansıtır bir not defteri görevindeki mecmu'alar, çok düzgün ve itina ile hazırlanmış olabileceği gibi dağınık ve düzensiz de olabilmektedir. Fakat bunun yanı sıra bir ihtiyacı gidermeye yönelik olanların da varlığı dikkat çekmektedir. Müstakil eserler gibi müellifinin/derleyeninin belli olduğu mecmu'alar yanında, belli olmayanları da vardır ve bunlar sayıca daha fazladır. Devrinin diline, kültürüne, sosyal yapısına ışık tutan bugünkü antolojilere karşılık gelen mecmu'alar manzum, mensur, manzum-mensur karışık olabilmektedir. Ayrıca Türkçe veya Farsça, Arapça gibi çeşitli dillerde yazılabilmektedir. Çalışmamıza konu olan mecmu'a, Din-ahlak ve içtimaiyyat mecmu'asıdır. 'Milli Kütüphane Yazmalar Koleksiyonu'nda 06 Mil. Yz. A 2133 arşiv numarası ve Mecmu'a-yı İlahiyyat' adı ile kayıtlı bulunan bu mecmu'a, tarafımızdan transkribe edilmiş, fakat metin üzerinde derleyicisi hakkında bir kayıt bulunamamıştır. Mecmu'ada yer alan musiki makamları, şairler ve şiirlerin vezinleri tablo ile gösterilmiştir. Ayrıca şiirlerin, musiki makamları ve vezin açısından incelemesi yapılmıştır.
18. yüzyıl klasik Türk şiirinde musıkİ

Çalışmamızın konusu, 18. yüzyıl Klasik Türk Şiiri'nde musiki; Nedim, Şeyh Galib ve III. Selim'in şiirlerindeki musiki unsurlarının tespiti ve ele alınış biçimlerini kapsamaktadır. Çalışma, öncelikle dönemin musiki atmosferine dair genel bir giriş bilgisinden, ardından, adı geçen şairlerin biyografilerinden ve divanlarından hareketle belirlenen malzemenin tasnifi ile ilgili musiki unsurlarını ele alış biçimlerinden oluşmaktadır. Çalışmamızda döneme damgasını vuran ve ekol yaratan bu üç şahsın şiirlerinden haraketle musiki unsurlarını tasavvur, tahayyül olarak nasıl kullandıklarını ortaya koymaya çalıştık.
Dost Dergisinin sistematik tahlili (1957-1964)

Türk edebiyatının gelişiminde dergilerin önemli bir işlevi vardır. Dost, hikaye yazarı Salim Şengil tarafından 1957 -1961, 1961- 1964 ve 1964- 1973 yılları arasında üç seri halinde toplam 183 sayı yayımlanan aylık sanat ve edebiyat dergisidir. Bu çalışmada, Ekim 1957 ile Haziran 1964 tarihleri arasında Ankara'da birinci seride 42, ikinci/yeni seride 39 olmak üzere toplam 81 sayı yayımlanan Dost dergisi incelenmiştir. Çalışmada, Dost dergisinin tanıtımı, Türk edebiyatına katkıları ve sistematik tahlinin hazırlanması ile edebiyat tarihi araştırmalarına katkıda bulunmak amaçlanmıştır. Dost dergisi, yayımlanan soruşturmalar, özel sayılar ile de dönemin edebiyat ve sosyal ortamına canlılık kazandırmıştır. Bunların dışında dergi sayfalarında edebi eserleri değerlendiren inceleme ve eleştiri yazıları yayımlanmıştır. Dost, öykü ve şiirin yanı sıra resme, müziğe, sinemaya, tiyatroya, baleye, hat sanatına önem vermesiyle yeni görüşlere ve yeniliklere açık bir dergidir. Ayrıca 1950- 1970 yılları arasında Türkiye'de ortaya çıkan siyasal, sosyal ve ekonomik gelişmeler, Dost dergisinin sayfalarında yerini almıştır.
Bilge Karasu'nun 'Gece' Adlı Romanının söz dizimi yönünden incelenmesi

Bilge Karasu'nun 'Gece' adlı romanının sözdizimsel yönden incelendiği çalışmada, çıkış noktasını yapısallcılık temelinden alan, 'üretici-dönüşümsel dilbilgisi'nin de şekillendirdiği bir söz dizimi anlayışı oluşturmuştur. Yargılı ve yargısız anlatımlar olarak bilinen cümle, cümle türleri, ögeleri ve kelime grupları çalışmaya ilişkin ana bölümleri oluşturmuştur. Bunun sonucunda ortaya çıkan cümle çeşitleri, cümle ögeleri ve kelime grupları yapı yönünden -metin odaklı- uygun ana ve alt başlıklara ayrılmış, inceleme metni üzerinden örneklendirilmiştir. Bilge Karasu'nun Türk Edebiyatındaki yerinin önemi, Türkçe üzerindeki hakimiyeti, dili kullanma becerileri ve dil hassasiyetiyle de ilgilidir. Bu durum onun yapıtlarında önemli bir dilsel çalışma malzemesi yaratmaktadır. Dilsel çalışmaların en önemli malzemesinin yine dilin kendisi olduğunu düşündüğümüzde Bilge Karasu'nun Amerika'da 'Pegasus' ödülünü alan 'Gece' adlı romanı bu anlamda verimli bir inceleme ve çalışma metni sunmuştur.