Bağlama metotlarında/kitaplarında görülen farklı terim ve simgelerin bağlama eğitiminde kullanılma durumları

Besteciler ve eğitim amaçlı çalışmalarını notaya alan eğitimciler, müziksel düşüncelerini çalıcıya, öğrenciye istedikleri gibi çaldırabilmek için nota yazısında terimler ve simgeler kullanmaktadır. Notayla birlikte kullanılan terimler-simgeler, bestecinin ve eğitimcinin çalıcı ve öğrencisiyle iletişim içinde olmasını sağlamaktadır. Dolayısıyla terim ve simge kullanımı müzikte önemli bir unsurdur. Nasıl ki konuşurken kelimeleri ya da ses tonumuzu karmaşık kullandığımızda anlattığımız olay, hikaye istenilenin dışında anlaşılıp başkalarına da bu şekilde aktarılacaksa, müzik yazısında da nota ile birlikte kullanılan terim ve simgelerin karmaşık kullanılması durumunda müzikal düşünce veya teknik davranış istenildiği gibi değil farklı bir biçimde aktarılacaktır. Bu noktadan hareketle bağlama eğitiminde ortak bir dil oluşturulması bağlamında literatürde yer alan metotlarda/kitaplarda ortak terim ve simge kullanımı önemlidir. Bu araştırma, bağlama metotlarında/kitaplarında görülen farklı terim ve simgelerin bağlama eğitiminde kullanılma durumlarını tespit etmek amacıyla tarama modelinin kullanıldığı bir durum çalışmasıdır. Bu amaçla, bağlama metotlarında/kitaplarında sağ el, sol el ve sağ el-sol el tekniğinde benzerlik ve farklılık gösteren terimler-simgeler ortaya koyulmuş, katılımcıların literatürde yayımlanmış olan bağlama metotlarını/kitaplarını kullanma durumları ve bağlama eğitiminde tercih ettikleri terimler-simgeler belirlenmiş ve katılımcıların bağlama metotlarında/kitaplarında sağ el, sol el, sağ el-sol el tekniğinde kullanılan terimler ve simgelerle ilgili görüşleri alınmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Devlet Konservatuvarlardan 28, Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Eğitimi Anabilim Dallarından 20 ve Güzel Sanatlar Fakültelerinden 8 olmak üzere toplam 56 bağlama eğitimcisi oluşturmaktadır. Araştırma verilerinin toplanmasında ilk aşamada literatür taraması yapılarak terimsel ve simgesel bütünlüğe yönelik çalışmalara ulaşılmış ve bağlama eğitimine yönelik yayımlanmış bağlama metotları/kitapları tespit edilmiştir. İkinci aşamada, tespit edilen 63 bağlama metodunda/kitabında sağ el tekniklerine, sol el tekniklerine ve sağ el-sol el tekniklerine yönelik terim ve simgeler doküman incelemesi yapılarak incelenmiştir. Üçüncü aşamada ise doküman incelemesi sonucunda elde edilen veriler doğrultusunda hazırlanan anket, Google Doc. aracılığı ile katılımcılara uygulanmıştır. Katılımcılara yöneltilen yapılandırılmış anket sorularından elde edilen veriler için betimsel analiz yapılarak nicel sonuçlara, yapılandırılmamış anket sorularından elde edilen veriler için içerik analizi kullanılarak nitel sonuçlara ulaşılmıştır. Araştırmanın sonucunda bağlama eğitimine yönelik olarak basılı metotlarda/kitaplarda yazarların sağ el, sol el ve sağ el-sol el tekniğinde kendilerine özgü terimler ve simgeler kullandığı tespit edilmiştir. Katılımcıların 42'sinin literatürde yayımlanmış olan bağlama metotlarını/kitaplarını kullanırken 12'sinin kullanmadığı, sağ el, sol el ve sağ el-sol el tekniğine karşılık gelen terim-simge tercihlerinin farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Ayrıca katılımcıların görüşleri doğrultusunda, yazarların kendine özgü terim-simge kullanmalarının ortak dil prensibine aykırı olduğu, kavram karışıklığına neden olduğu, çoklu kaynaktan yararlanmanın önüne geçtiği, bağlama eğitiminin evrenselleşme sürecini ve toplu icralardaki müzikal bütünlüğü olumsuz yönde etkilediği tespit edilmiştir. Bu doğrultuda metotlarda/kitaplarda kullanılan terimlerde-simgelerde görsel ve anlamsal bütünlüğün sağlanması durumunda bağlama öğretme ve öğrenme sürecinin, bağlama eğitiminin evrenselleşme sürecinin ve toplu icralardaki müzikal bütünlüğün olumlu yönde etkileneceği düşünülmektedir.