turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Marmaray Projesi kapsamında Yenikapı kazılarında ortaya çıkarılan Osmanlı keramikleri: 15-17. yüzyıl

döneminin önemli liman bölgesi olan Yenikapı Marmaray kazı alanı, bu dönemde Lykos deresinin getirdiği alüvyonlar ve atıklarla dolmuştur. Osmanlı döneminde Langa bostanları olarak kullanılan bu dolgu tabakalarında, bu döneme ait çok sayıda keramik obje gün yüzüne çıkarılmıştır. ''Marmaray Projesi Kapsamında Yenikapı Kazılarında Ortaya Çıkarılan Osmanlı Keramikleri (15-17. yüzyıl) başlıklı tez çalışmamda; 116 tane keramik objenin yapım teknikleri, kompozisyon türleri ve kap formları saptanıp, diğer bölgelerdeki keramiklerle benzerlik ve farklılıkları incelenmiştir. Bahsi geçen kazı alanındaki buluntular içerisinde, İznik üretimi olan keramik örneklerinin de incelendiği çalışmamda, daha önce yayınlanmamış pek çok eser de tanıtılmıştır. Böylelikle 15 -17. yüzyıl İznik keramikleriyle ilgili yapılan çalışmalara yeni örnekler kazandırılmıştır.
Bursa Yıldırım Bayezid Külliyesi

Bu çalışmada, Bursa'da bulunan Yıldırım Bayezid Külliyesi'nin (14. Yüzyıl sonu) plan ve süsleme özellikleri, ayrıntılı bir şekilde tanıtılmaktadır. Bursa'nın doğusunda yar alan bu külliyede cami, türbe, medrese, hamam, darüşşifa bulunmaktadır. Uludağ'ın eteklerindeki bir tepe üzerinde inşa edilmiş olan külliyenin odak yapısı camidir. Yapı, Tabhaneli Camiler grubuna girmektedir. Türbe, caminin kuzeyinde inşa edilmiştir. Medrese, caminin kuzeybatısında yer almaktadır. Hamam, caminin güneydoğusunda, darüşşifa ise güneybatısında bulunmaktadır. Külliyenin biri kuzeyde, diğeri batıda olmak üzere iki kapısı vardır. Bursa Yıldırım Bayezid Külliyesi, tasarım açısından. erken dönem Osmanlı külliyelerinin karakteristiklerini taşımaktadır ve bugün, ayakta kalan külliyelerin en büyüklerindendir. Darüşşifa, Osmanlı döneminde inşa edilen ilk hastahane ve türbe ise revak içeren ilk örnek olması nedeniyle önemlidir. Külliyedeki süsleme unsurları; taş, alçı, kalemisi ve tuğla-taş süslemelerden oluşmaktadır.
Edirne'deki erken Osmanlı devri eserlerinde çini süslemeler

Bu çalışmada, Edirne ilinde yer alan Erken Osmanlı Dönemime ait çini süslemeli camiler, süsleme özelliklerine dayanılarak, tanıtılmaya çalışılmıştır. Genellikle küçük boyutlu olan bu camilerin en anıtsal örneği, Üç Şerefeli Cami' dir(l 437 -47). İncelediğimiz camiler içerisinde en yoğun süslemeye sahip örnek, Muradiye Camii'dir (1436) Genel olarak çini malzeme, az sayıda da sırlı tuğla kullanılmıştır. Çini malzemede kullanılan teknikler; kabartmalı, tek renk sırlı düz ve yaldızlı, renkli sırlı ve sıraltına mavi beyaz' dır. Çini süslemede görülen desenler genellikle bitkisel ve geometriktir. Figürlü örnek yoktur. Kompozisyonlar; bordürler, sonsuz karakterli süslemeler ve merkezi kompozisyonlardan oluşmaktadır.
Nazilli Belediyesi Etnografya Müzesi ve 'Sümerbank basma odası'nda tespit edilen kumaşlar

Atatürk'ün emri ile kurulan ve açılışını kendisinin yaptığı Sümerbank Nazilli Basma Fabrikası, Türk Tekstil Tarihi'nin sembollerinden olmuştur. Ekonomik kısıtlamalara ve bütün maddi imkansızlıklara rağmen Sümerbank'a ait bir kalite ve desen kişiliği oluşturmuştur. Fabrika kumaş üretmekle kalmamış, sosyal yapısı ve işçisine sunduğu imkanlarla şimdi bile hayal, yapılamaz deneni yaşamış ve yaşatmıştır. Tüm bölümleri üretimin dışında aynı zamanda atölye olarak çalışmış, İşçiler ham pamuktan, kumaşa kadar üretim sürecini öğrenerek ve uygulamalı şekilde üretim yapmışlardır. Fabrika işçisine sunduğu sosyal ve kültürel destekle, işçisinin her alanda gelişimine katkı sağlamıştır. Fabrikanın desen atölyesi hiçbir teknolojik destek almadan, 55.000 desenden oluşan bir arşive sahip olmuştur. Arşiv Türk Tekstil Tarihi açısından muazzam bir kaynaktır. Tezin en önemli amaçlarından biri olan desen incelemeleri, kumaşların dokuma özellikleri ve baskı çeşitleri ve özellikleri bakımından tanıtılmıştır. Bu çalışmanın amacı Nazilli Sümerbank Basma Fabrikası'nın, özelleştirilerek kapatıldıktan sonra yıllarca korumasız şekilde bırakılan ve Sit alanı ilan edildikten sonra Nazilli Belediyesi Etnografya Müzesi tarafından, Sümerbank odası arşivine alınan 74 kumaşın incelenerek Türk Tekstil Tarihi'nin önemli bir parçası niteliğinde koruma altında tutmak, araştırmacılara, öğrencilere ve ilgili kurumlar ile bilgi paylaşımı çerçevesinde sunabilmek hazırlanmıştır.
Antik metallerin restorasyonu ve konservasyonu

Bu tez çalışmasına kaynaklık eden antik metaller, toplumların sosyal ve ekonomik gelişmelerinde tarihsel evrelere isimlerini verecek kadar önem arz etmişlerdir. On iki bin yıllık bir kültürel mirasa sahip ülkemiz coğrafyasında hemen hemen her kazı merkezinde metal buluntular ele geçmektedir. Metal eser buluntularından elde edilen kesin veriler sayesinde, birçok antik kentin tarihindeki karanlık noktalar aydınlanmıştır. Bu kadar zengin bir kültürel mirasa sahip olan ülkemizin, bu zenginliği koruması ve eserleri gelecek nesillere taşıyabilecek şekilde gerekli önlemleri alması da, bu bağlamda bir zorunluluk olarak karşımıza çıkmaktadır. Birey olarak bizlerin milli ve manevi görevidir. Bu görev ve sorumluluk içerisinde üzerimize düşeni yapmamız gerekmektedir. Kuyumculuk teknikleri konusundaki tecrübelerimden dolayı bu konuya ilgi duydum, tez hazırlamak istediğim zaman konunun çok derin olduğunu ve birçok disiplinle ilintili olduğunu gördüm ve bu durum beni daha da heyecanlandırdı. Geleneksel metal işleme tekniklerine olan ilgim dolayısıyla, eski devirlerde kullanılan bakır, bronz, kurşun, kalay, altın, gümüş gibi metalleri bu çalışmanın içine aldım. Taşınabilir kültür varlıklarımızdan olan arkeolojik metal ürünlerinin gelecek kuşaklara taşınmasını, yok olup gitmesini engellemek için daha farklı disiplinlerle ortak çalışmaya bu programların yürütülebileceği donanıma sahip ortamlara ihtiyacımız olduğu kanısındayım.
Anadolu müzelerinde bulunan bayrak ve sancak alemleri

Bayrak ve sancak alemleri ile ilgili çalışmamızı, Ankara Etnografya Müzesi, İstanbul Türk-islam Eserleri Müzesi, Toppkapı Sarayı Müzesi, Vakıf inşaat Eserleri Müzesi, Harbiye Askeri Müze, Konya Mevlana Müzesi ve Hacıbektaş Müzeleri ile sınırladık. Bu müzelerde yüz beş kadar bayrak ve sancak alemini inceleyip, kataloglarını hazırladık. Alemleri en bariz motiflerinden faydalanarak, formlarına göre sınıflandırdık. Motiflerin ikonoğrafik açıklamaları, örneklerle birlikte yapıldı. Alemler üzerindeki yazıları büyük bir titizlikle okuyup, bunların orjinallerini yazdık. Ayrıca alemlerde kullanılan malzemeler, yapım ve süsleme teknikleri incelenmiştir. Çalışmamızın sonunda bazı bölgeler ile ilgi kurarak değerlendirme yaptık ve belli sonuçlar elde ettik.
Edirne'deki erken Osmanlı Dönemi yapılarında malzeme kullanımı

Bu araştırma, Edirne'deki Erken Osmanlı Dönemi'ne ait yapılarda kullanılan malzemeler hakkında bilgi vermektedir. Bu yapılar, başta camiler olmak üzeretürbeler, ticaret yapıları, köprüler, hamamlar ve medreselerdir. Yapıların çoğu iyi durumdadır. Bazıları restore edilmiştir, bazıları da harabe haldedir. Bu yapılarda, taş, tuğla, mermer, ahşap, alçı gibi malzeme türleri üzerinde duracağız. Taş, tuğla, mermer, ahşap, alçı gibi malzemeler yapıların her yerinde eşit orandakullanılmamıştır. Bazı malzemeler yapının ana kütlesini oluşturmakta kullanılırken, bazıları da çeşitli mimari elemanlarda kullanılmıştır. Süsleme öğelerinde de belirginmalzemeleri görmekteyiz. Bu araştırmada, çalışmanın gerçekleşmesi için toplanan veriler doğrultusunda, bu malzemelerin hangilerinin nerelerde yoğun olarak kullanıldığını, hangilerininnerelerde ve daha az kullanıldığı görülmektedir. Ayrıca bu çalışma, verilen bilgilerin yanı sıra, çeşitli fotoğraflarlar, tablolar ve şekillerle de desteklenmiştir. AraştırmadaEdirne'deki Erken Osmanlı Dönemi'ne ait yapılar tek tek ele alınacağı için bunların genel özellikleri de belirtilmektedir.
Memluklu maden sanatında Selçuklu etkileri

Dünya tarihi boyunca bütün medeniyetlerin birbirinden etkilenerek kendine has bir medeniyet inşa etmiştir. Bu kuralın bir parçası olarak Memluklu maden sanatı da bir başka medeniyet olan Selçuklular'dan önemli derecede etkilenmiş ve kendi medeniyetini kurmuştur. Bizim bu araştırmamızın ana gayesi Memluklu maden sanatında Selçuklu etkilerini incelemektir. 'Memluklu Maden Sanatında Selçuklu Etkileri' isimli çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, Memluklu maden sanatına Selçuklu etkilerinin nasıl geçtiği konusuna aydınlık getirilmeğe çalışılmıştır. Bu etkileşime sebep olan nedenlerin başında geldikleri için Eyyubiler dönemi, Selçuklular ve Memluklular arasındaki siyasi, kültürel ve ticari ilişkiler, Mısır'a sığınan Selçuklu emirleri ve aileleri, sanatçı hareketleri ve ilişkileri, gönderilen hediyeler ve koleksiyonlar gibi konular bu bölümde ele alınmıştır. İkinci bölümde, değerlendirme konusu ele alınmıştır. Bu değerlendirme de kendi içinde madeni eserler formu ve süsleme motifleri adlı iki ana başlık altında ele alınmıştır. Madeni eserler form açısından, buhurdanlar, kalem kutusu, lamba kaideleri, lambalar, şamdanlar gibi aydınlatma araçları, leğenler ve kapı tokmakları vb. Memluklu döneminde yapılmış madeni eserler formunda Selçuklu sanatının etkisi incelenmeğe tabi tutulmuştur. Süsleme motifleri açısından ise Memluklu madeni eserlerin üzerinde işlenmiş taht sahneleri, av sahneleri, eğlence sahneleri gibi insan ve hayvan figürlü konular, astrolojik tasvirler, hayvan ve kuş figürleri, form ve mana açısından yazı motifleri, geometrik motifler, bitkisel motifler gibi süsleme konuları üzerinde durulmuştur. Böylece Memluklu maden sanatında işlenmiş süs konularında Selçuklu sanatının etkisi tespit edilmeğe çalışılmıştır. Çalışmamızın üçüncü bölümü ise katalogdan oluşmaktadır. Katalogda Selçuklu ve Memluklu devrinde yapılmış olan madeni kap cinsleri ve çalışmada birebir ele alınmış örnekler, buhurdanlar, kalem kutusu, lamba kaideleri, lambalar, şamdanlar gibi aydınlatma araçları; leğenler ve kapı tokmakları gösterilmiştir.
İslam tasvirlerinden örneklerle melek ikonografisi-

İslam sanatında melek figürü tıpkı hıristiyansanatında olduğu gibi önemli bir yer kaplamaktadır. Araştırılan el yazmalarında da birçok melek örneği görülmektedir. Bu figürleri detaylı bir biçimde ele alınıp sahneleri ve ikonografisi ile birlikte anlatılmıştır. Melek figürlerinin el yazmalarında yer aldıkları anlAmaları kadar minyatürlerin yapımda kullanılan teknikler de tezimizde yer almaktadır. Bunun yanında melek figürümüzün paganizim döneminden başlayarak farklı dinler çoğrafyalarda ve kültürlerde yer alan örnekleri ve bazılarının anlamları aktarılmaktadır. İnsanlar tarafından ilahi dinler olarak kabul edilen, Yahudi, Hıristiyan, İslamiyet kutsal kitaplarında melek figürüne dair kutsal kitaplarında ve geleneklerinde meleklere dair bilgiler yansıtılmış ve bunlar aralarında karşılaştırılmıştır. Tezimizin konusu XII. ve XV. yüzyıl aralığını kapsasa da bunun öncesinde diğer el yazmlarında yer alan minyatürlerden örnekler sunularak el yazmasında tarihi süreçte gelen üslup özellikleri aktarılmaktadır. Ayrıca hem Hırsitiyan hem de İslamiyet'te sanat alanında kullanılan çeşitli malzemelerde görülen melek figürülerinin örnekleri verilmiştir. Bu tez araştırmasının sonraki araştırmacılara kaynaklık etmesini ve fayda sağlayacağını ve bu alanda çalışma yapacak insanların çalışmayı daha da ileriye götüreceğini diliyorum.
Antik Yunan uygarlığında kadın giyimi ve günümüz modasına yansımaları

Tasarımcı için giysi tasarlamanın en somut adımı olan esinlenmedir. Esinlenme bir araştırmanın verimliliğini arttırmak için önemlidir. Bir nesneden esinlenme oluşabileceği gibi, soyut kavramlar, tarihsel olaylar, kültürel ve geleneksel alışkanlıklar, yaşam şartları gibi faktörler de esin kaynağı olabilir. Tarihsel ve kültürel etkileri her dönem esin kaynağı olarak koleksiyonlarda yer edinmiştir. Araştırmanın konusu tarihsel ve kültürel esin kaynağı olarak Antik Yunan kadın giyiminin günümüz giysi modasına yansımalarının incelenmesidir. Bu bağlamda Antik Yunan kadın giyimi özellikleri, giysi tasarımlarında Antik Yunan kadın giyim özelliklerine yer vererek moda yön veren tasarımcılar ve tasarımları ile günümüz giysi modasında Antik Yunan kadın özelliklerinin yansımaları incelenmiştir. Veri toplama tekniği olarak araştırmacı tarafından oluşturulan görsel analiz tablosu kullanılmıştır. Antik Yunan kadın giyimi örneği ve ondan esinlendiği düşünülerek oluşturulan giysi tasarımlarının karşılaştırmalı görsel analizi ve değerlendirilmesi yapılmıştır. Yapılan incelemeler ve değerlendirmeler sonucunda Antik Yunan kültürler birçok alanda esin kaynağı olarak kullanılmıştır. Sık sık geçmişşten etkilenen giysi modası her dönem Antik Yunan kadın giyimi özelliklerini taşımakla birlikte tasarımcılara esin kaynağı olmaya devam etmektedir.
Moda tasarımının güncel akımlara ve geleceğe yönelik hareketlere etkileri

Bu çalışma, moda kavramını tarihsel sürecini ve bu süreçteki 19. yüzyıl ve 20. yüzyıl akımlarını incelemektedir. Bu amaçla ilk bölümde moda kavramının başlangıcı ve etkileyen faktörler kavramsal bir çerçevede açıklanmıştır. İkinci bölümde ise moda tasarımını şekillendiren tasarımlar, ilk moda tasarımcıları moda dünyasına etkileri incelenmiştir. Üçüncü bölümde, Trend kavramını, moda trend ilişkisini, trend belirleyici faktörler derinlemesine incelenmiştir. Çalışmanın amacı geleceğe yönelik etkileri incelemektir, ancak geleceğin öngörülemez etkenleri devam etmektedir.
Motifs in contemporary Turkish textile designs influenced by Ottoman court fabrics in 16th century

Bu çalışma, 16. yy Osmanlı saray kumaşları ve bu kumaşların motiflerinin çağdaş Türk tekstil tasarımında etkilerinin araştırılmasını kapsamaktadır. Osmanlı İmparatorluğu'nun gücünü ve görkemini yansıtan Osmanlı saray kumaşları teknik ve sanatsal açıdan bir sembol haline gelmişti. 16. Yüzyılda, saray kumaşları en parlak dönemini yaşamış, dokuma malzemeleri ve tasarım çeşitliliği açısından dünya tekstilinde önemli bir rol oynamıştır. Bu kumaşlar incelendiğinde karşımıza; Çatma, Zerbaft, Seraser, Serenk, Atlas, Kutnu ve Hatayi adı verilen kumaşlar çıkmaktadır. Bu kumaşların en önemli özellikleri, ham ipekten oluşmaları, bunlardan bazılarının altın ve gümüş ipliklerle dokunmaları ve kendi içinde eşsiz motiflere sahip olmalarıydı. Günümüzde, tekstil pazarında büyümeyi ve söz sahibi olmayı isteyen birçok ülkeler kendi köklerine dönmeye başladılar. Bu ülkelerin hedefleri farklılığı yakalamak ve kendi kültürel kimliklerini tanıtmaktır. Son zamanlarda, Türk tasarımcılar tasarım kimliklerini aramaya başlamışlar ve kendilerini ifade etmenin yolunu bulmaya çalışmışlardır. Bu kimlik içerisinde Türk kültürünü aramaktadırlar. Bazı tasarımcılar bu kaynakları Osmanlı mirasında bulmuşlar ve tasarımlarında kullanmaya başlamışlardır. Bu çalışmada Osmanlı saray kumaşlarının motiflerini kullanan günümüz tasarımcılarının ilk önce tüm dallarda daha sonra ise tekstil tasarımına odaklanarak incelenmektedir. Bu incelemenin sonunda, baskı tasarım teknikleri kullanılarak yeni bir kumaş koleksiyonu hazırlanmakta ve bu çalışmanın sunumuyla proje tamamlanmaktadır.
Türk geleneksel sanatında yaprak üzerine minyatür sanatı uygulamalarında ömer Faruk Atabek etkisi

Bu araştırmada, Türk Minyatür Sanatında Ömer Faruk Atabek'in yaprak üzerine Minyatür çalışmaları incelenmiştir. Eğitimi ve ne ölçüde uygulana bilindiği ortaya konulmuştur. Asıl amaç Türk Minyatüründe Atabek tarzını anlatmak, ders kitapları oluşturmaktır. Yaprak üzerine Minyatür örnekleri, teknik bilgileri, tanımları ve gerekli malzemeleri tüm sanatseverlere kaynak oluşturacak şekilde hazırlamak hedefimizdir. 'Minyatür Sanatından zevk alma' ya da Atabek'in verdiği eğitimin yeterliliğini savunmak hedef alınmıştır. Araştırma iki genel amaç etrafında şekillenmiştir: Türk Minyatür Sanatında Atabek'in yeri ders kitaplarında yer alacak dökümanlar ve hayatı Günümüz Minyatür Sanatında Yaprak Üzerine Minyatür çalışmada Atabek etkisi nelerdir? 'e cevap aramak yaprak eserleri inceleyerek tanıtılmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan doküman incelemesi kullanılmış ve veri kaynağı olarak Türk Minyatür Sanatında Atabek ders notları seçilmiştir. Araştırmada Türk Minyatürü ders notları uygulama bakımından incelenirken, her bir uygulama için 'Ömer Faruk Atabek'in orijinal kendi koleksiyonunda yer alan yaprak üzerine minyatürleri' incelenmiştir. Bu eserler doğrultusunda Türk Minyatür sanatı Kültür Bakanlığı Eğitim Dairesi ders notları tek tek taranmış, elde edilen eserler şekiller listesinde sunulmuştur. Anket yapılarak daha sonra bu verilerle istatistik değerlendirmeler yapılarak, Türk Minyatür Sanatına Ömer Faruk Atabek'in etkileri yorumlanmış ve sanatını yaprağa uygulama analizleri gerçekleştirilmiştir.
Talikizade'nin Şemailname-i Ali Osman'ı (İstanbul Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi A.3592) ve tasvirleri

III. Mehmed Dönemi nde (1595-1603) Fenari ailesinin önemli bir ferdi olan şehnameciTalikizade Mehmed Suphi Efendi (ö.1606) tarafından, 1592 1594 yılları arasında Türkçe yazılan Şemailname-i Al-i Osmanlı (İstanbul Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi, A. 3592 )adlı el yazması, içinde barındırdığı 10 minyatür ile Talikizade nin eserleri (Firaset-name, Gürcistan Seferi Tarihçesi, Tebriziyye, Şehname, Yanık Seferi Şehnamesi, Eğri SeferiŞehnamesi) arasında dikkat çekmektedir. Yayınlara yanlışlıkla şemailname olarak geçen ancak bir şehname örneği olan bu el yazmasında padişah portreleri ve şehir tasviri bulunması eseriilginç kılmaktadır. Osmanlı kitap resminde pek çok konunun ele alındığı görülür. Bunlar arasındaFirdevsi nin (940-1020) İran ın ünlü milli destanı olan 'Şehname' tarzında yazılmış Türkçeşehnameler özel bir grubu oluşturmuştur. Osmanlı sarayında, dönemin en ünlü ve en yeteneklisanatçıları, yöneticilerin istekleri doğrultusunda, yüksek bütçelerle hazırlanan, Osmanlı sultanlarının tarihini anlatan kitapları yazmakla görevlendirilirler. Sultanların resmi tarihi belgeleme anlayışıyla oluşan 'şehnamecilik' geleneği Kanuni Sultan Süleyman (1494-1566) döneminde başlar III. Murad (1546- 15959 döneminde zirveye ulaşır. III. Mehmed döneminde (1595-1603) de varlığını sürdüren bu kurum 18. yüzyıla kadar devam etmiş bu dönemden sonra da vakanüvislik kurumu oluşmuştur. Bundan sonra devletin resmi tarih yazımını vakanüvisler üstlenmişlerdir. Sultan III. Mehmed in saltanat yıllarında Osmanlı resim sanatı Klasik dönemdenkısmen farklı üslup özelliklerine sahiptir. III. Mehmed döneminde Klasik minyatür sanatındaadı öne çıkan meşhur nakkaş Osman ın (16. yy ın 2. yarısı) yerini Nakkaş Hasan Paşa (ö.1623)almıştır. Nakkaş Hasan, Sultan III. Mehmed döneminde saray şahnameciliği görevini yapanTalikizade Subhi Çelebi ile ortak çalışmıştır.
Menteşe Beyliği yapılarında inşa malzemesi

Menteşe Beyliği Yapılarında İnşa Malzemesi' ni konu alan bu çalışma altı ana bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, Menteşe Mimarisi' yle ilgili bugüne kadar yapılmış yayınların kapsamı, Menteşe Beyliği'nin kısa tarihçesi ve hakim olduğu coğrafya ele alınmıştır. yapıdan oluşan katalog bölümünde, yapılar cami, türbe, zaviye/ tekke, medrese, han ve hamamlar olmak üzere altı ana grup tespit edilmiş ve yapılar buna göre tasnif edilmiştir. Her grubu oluşturan yapılar kendi içinde kronolojik bir düzende sunulmuştur. Katalogda, yapıların tarihsel bilgileri, yeri, plan, cephe ve malzeme özellikleri, mimari elemanları, geçiş unsurları, üst örtüsü, yapı elemanları ve süsleme özellikleri değerlendirilmiştir. Bu bilgilerden sonra, ilgili yapının daha önce yer aldığı yayınların listesinden oluşan bir bibliyografya eklenmiştir. Bibliyografyadan sonra gelen sayfalarda ise, yapının kesit, plan ve varsa süsleme çizimleri ile fotoğrafları yer almaktadır. Değerlendirme ve sonuç bölümünde, katalog bölümünde incelenen Menteşe Beyliği yapılarının mimari ve süsleme özellikleriyle ilgili genel geçer bilgiler aktarılmıştır.
Manisa Soma Darkale mahallesi geleneksel konutları

Mimarlık tarihi açısından önemli yapılardan birisi de sivil konutlardır. Yerleşik hayata geçildikten sonra uzun süre bir yerde konaklama ihtiyacı ile gelişen ev mimarisi Anadolu'da bölgesel özelliklerle birlikte farklı tiplerin gelişmesine olanak sağlamıştır. Çadır yaşantısının bir uzantısı olarak doğa ile iç içe bir yaşamın sürdürülmesi çabası gereği 'sofa' ögesi Türk ev mimarisinde tiplerin belirlenmesinde ana unsur olmuştur. Geç Dönem Osmanlı Mimarisi özelliklerini gösteren Darkale'deki sivil konutları ele aldığımız bu tezde; bazı konutların tarafımızdan rölöveleri alınarak çizimleri yapılmış, böylece tipolojileri belirlenmiş ve yakın çevredeki benzerleri ile karşılaştırılmaları yapılmıştır. Süsleme özellikleri açısından sade yapıda olan konutlar, dağ eteğinde sınırlı arsalarda inşa edildiklerinden bitişik nizamda ve iç içe konumlanmaktadırlar. Ortak kullanım alanları olan 'dam üstleri' ne çevredeki 3-5 konuttan ulaşılabilmekte ve bazen de bir konutun temeli başka parsele, üst katı başka parsele ait olabilmektedir. Her metrekareyi değerlendirme isteği ve gereğinden doğan bu inşa tarzı, evlerin ilginç bir mimariye sahip olmalarına sebebiyet vermiş ve onları özel kılmıştır. Darkale Mahallesi'nin daracık sokakları Arnavut kaldırımlıdır, evleri bitişik nizamdır. Konutlar, Türk Ailesi'nin yaşam tarzına göre tasarlanmış büyük alanlara sahiptir. Dış sofalı plan tipinin çokça görüldüğü evler 'Şahnişin Odaları' ile göz doldurur. Genelde evlerin iki girişi mevcuttur. Çift kanatlı ahşap kapılar avluya, ahırların bulunduğu kısma açılır. Hayvancılık yapıldığı dönemlerde burası büyük ağıl kapısıdır. Ev sakinlerinin yaşadığı odaların bulunduğu birinci kata giriş ise tek kanatlı küçük kapılardan sağlanır. Dış cephelerde nadir de olsa kalem işi süslemeler mevcuttur. Pencereler ahşap kafesli, çatı saçakları bazen zikzak motiflidir.
Topkapı Sarayı Müzesi kütüphanesindeki H.2135 numaralı murakka

' Bu tezin konusu olan Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesinde bulunan Hazine 2135 numaralı murakka, Şeyhülislam Veliyyüd-din Efendi'nin küçük oğlu, kitap sever Osmanlı bürokratı Mehmed Emin Efendi için 18. yüzyılın sonlarında düzenlenmiştir. Söz konusu murakkanın 37 x 26 cm ölçülerindeki cildinin ön ve arka kapağı 18. yüzyılın ikinci yansına ait Avrupa seraseri kumaşla kaplanmıştır. Murakkanın aynı ölçülere sahip 27 yaprağının hepsi, vassale yöntemiyle farklı renkte düz ve ebrulu kağıtların bir araya getirilmesiyle düzenlenmiştir. Ayrıca murakkada, bulunan Safevi ve Osmanlı üslubundaki tezhip ve halkar çalışmaları da aynı yöntem kullanılarak yerleştirilmiştir. Bu yapraklarda, biri Alman asıllı ressam Hans Brosamer'e ait 3 gravür ve pek çoğu renklendirilmiş 49 kalem-i siyahı tekniğinde toplam 52 resim vardır. Kalem- i siyahı çalışmaların çoğu, Timuri Herat ve Safevi Meşhed, Horasan, Isfahan üsluplarında 15. yüzyıl sonu ve 16 -17. yüzyılda yapılmış resimlerdir. Ayrıca bu murakkada 17 -18. yüzyıla tarihlenen kalem-i siyahi Osmanlı resimlerine de yer verilmiştir. Safevi döneminin en ünlü sanatçıları olan Siyavuş, Sadiki, Mu' in Musavvir ve Veli Can imzalı çalışmalar ile Şeyh Muhammed, Muhammedi, Rıza-i Abbasi, Muhammed Ali, Muhammed Yusuf, Muhammed Kasım ve Muhammed Zaman'nın üslup özelliklerini taşıyan imzasız resimlerin murakkada yer alması dikkat çekicidir. İçerdiği bu değerli kalem-i siyahı resimlerle incelenen murakka, 18. yüzyıl Osmanlı murakkaları arasında seçkin bir yere sahiptir.