turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Beyoğlu hanları ve şehirleşme ile toplumsal hayata katkıları

Osmanlı İmparatorluğu'nda 18. yüzyılın ilk yarısında ortaya çıkan modernleşme ve batıya açılma çabalarının başlangıç noktasını savaşlarda alınan ağır yenilgiler ve büyük toprak kayıpları oluşturmaktadır. İktidar yöneticilerinin ordunun donatım ve eğitiminin modernleşmesi için reformlara ağırlık vermesi de bu yüzyılın ikinci yarısında kendini göstermiştir. Fakat yapılan reformların yetersizliği ve yüzeyselliği çalışmaların amacına ulaşamamasındaki temel nedenler olmuşlardır. 19. yüzyıla gelindiğinde toprak kayıplarının artarak devam ettiğini görürüz. Bunun yanında ülke için bir diğer olumsuzluk ise yüzyılın ilk yarısında ortaya çıkan ayaklanmalardır. Savaşlar ve ayaklanmalarla birlikte Batılılaşma çabalarına hız verilmiştir. II. Mahmud'un yönetimin her alanına yaymaya çalıştığı reformlar, ülkenin küçülmesini engelleyememişse de devlet idaresinde, eğitim ve askerlik alanlarında önemli olmuşlardır. 1838 yılında İngiltere ile yapılan Ticaret Anlaşmasıyla Osmanlı sistemi dünya ekonomisine açılmıştır. Tanzimat Fermanı'nın siyasal, sosyal, ekonomik, askeri ve hukuk alanında getirdiği kanunlar 19. yüzyılın ikinci yarısında kent yapısında önemli dönüşümlere yol açtı. Değişim çabalarının sonucunda benimsenmiş olan ekonomik ilişkiler ve yönetim biçimi, yeni kent merkezleri, yeni bir alt yapı ve yeni kurumlar gerektiriyordu. Bu gereksinim dahilinde kurulan İntizam-ı Şehir Komisyonu belediye örgütünün kurulması için öneri ve projelerini merkezi yönetime bildirmekle görevliydi. Komisyon, kentin on dört daireye ayrılmasını öngören bir nizamname hazırladı. Bu bölünmenin Altıncı Belediye Dairesi'ni oluşturan Beyoğlu-Galata bölgesi belediyecilik alanında pilot bölge olmuştur. Belediye dairesi cadde veIll sokakların düzenlenmesinden, kaldırımların, su yollarının yapılmasından ve temizlikten sorumludur. Deneme niteliğinde kurulan Daire, bağımsız kimliğiyle on iki yıl devam etmiş ve gündeme getirdiği kent hizmetleri ile Osmanlı belediye tarihinde etkili olmuştur. Beyoğlu 16. yüzyıldan itibaren gelişmeye başlamıştır. Elçiliklerin bu bölgeye yerleşmeleri, bölgenin gelişiminde en önemli etken olmuştur. Fakat 18. yüzyıl başlarına kadar Beyoğlu hala bağlar ve meyve bahçeleriyle kaplıdır. Galata'nın tarihi Beyoğlu'nun aksine çok daha eskilere dayanmaktadır. İlk çağlardan itibaren yerleşim bölgesi olan Galata zamanla önemli bir liman kenti olmuştur. 18. yüzyılda durum değişmiş ve ticaret ağırlıklı bir bölge görünümünü almıştır. Galata ve Beyoğlu özellikle 19. yüzyılda Batılı olan her şeyin ilk uygulandığı yerler olmuşlardır. Yapı türlerindeki Batılılık yapısall özelliklere de yansımıştır. İlk belediye, ilk tiyatro, ilk otel, restoran, kafe, pasaj ve ilk Batılı anlamda iş hanlarının yanı sıra geleneksel düzenin dışındaki ilk konut uygulamaları da burada olmuştur. Han mimarisindeki köklü değişim de 19. yüzyılda yaşanmıştır. Bu değişim de klasik Osmanlı ticaret hanlarından büro hanlarına geçiş olarak tanımlanabilir. Büro hanlarının ortaya çıkışı Osmanlı ekonomisinin dünya ekonomisine entegrasyonu ve İstanbul'un ticaret ve yatırım yapmak üzere Avrupalı akınına uğramasıyla doğrudan bağlantılıdır.
Olympos antik kenti kazılarında bulunan Roma ve Bizans sikkeleri (2008-2019 yılları)

Bu çalışmanın konusunu, Olympos Antik Kenti'nde 2008- 2019 yılları arasında gerçekleştirilen kazı çalışmaları sonucu bulunan sikkelerin tanım ve değerlendirmeleri oluşturmaktadır. Kazısı yapılan mekanlar ve moloz temizliği sırasında bulunan sikkeler, çalışmanın ana konusunu teşkil etmektedir. Birbirinden dönem olarak farklılık gösteren sikkeler üç başlık altında kataloglanmıştır. Roma İmparatorluk Dönemi ve Öncesi sikkeleri birinci grup, Geç Roma Dönemi Sikkeleri ikinci grup, Bizans Dönemi sikkeleri ise üçüncü grubu oluşturmaktadır. Bulundukları mekanlar ve onların kontekstlerine göre değerlendirilen sikkeler, kentteki tarihsel periyodlar ile paralellik göstermektedir. Olympos Antik Kenti'nde bulunan sikkeler ağırlıklı olarak Geç Roma Dönemi ve Erken Bizans Dönemine tarihlendirilmektedir. Çalışma kapsamında toplam 578 adet sikke incelenmiş, 110 adedikataloglanmıştır. Yıpranmış ve okunamaz durumda olan 468 adet sikke ise istatistiki olarak değerlendirilmiş olup, elde edilen verilere katkı sağlamıştır. Sikkelerin bütüncül olarak değerlendirilmesi Likya kentleri içerisindekisirkülasyona yapacağı katkı ve kent ölçeğinde tarihsel bir referans olması açısından önemlidir.
Samsun evleri

Orta Karadeniz Bölgesi'nde, İç Anadolu ile ulaşım bağlantılarının kesiştiği ana yol üzerinde yer alan Samsun, prehistorik dönemlerden beri, birçok uygarlığa ev sahipliği yapmış olup, geleneksel dokusunu kısmen korumuş kentlerden biridir. Farklı din ve etnik grupların bulunduğu kent, 19. yüzyılda, Karadeniz'de ticaretin gelişmesi sonucu önem kazanmış, kentte farklı amaçlar için birçok bina inşa edilmiştir. Bu binalar arasında Samsun'daki Türk mimarisinin önemli bir kısmını oluşturan evler, dikkat çekmektedir. Kültür, iklim, arazi yapısı ve yerel yapı malzemesinin etkisiyle şekillenen bu evler, Samsun halkının tarihini, kültürünü, ekonomisini ve yaşam tarzını yansıtmaktadır. Çalışma kapsamında altmış dördü günümüze gelebilen, yirmi biri günümüze gelemeyen seksen beş ev incelenerek Samsun ev mimarisinin özellikleri belirlenmiştir. Şehir merkezindeki Samsun evlerinin tamamı, İlkadım ilçe sınırları içerisinde yer almaktadır. Evler Selahiye, Kadıköy, Kale, Ondokuz Mayıs ve Ulugazi mahallelerinde yoğunlaşmaktadır. Bunun yanı sıra Hançerli, Karadeniz, Zafer ve Hürriyet mahallelerinde de ev örnekleri bulunmaktadır. Bu çalışmada, yaşayış, kültür, iklim ve malzemenin etkisiyle meydana gelen Samsun evlerinin mimari özelliklerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Samsun'da 19. yüzyılın ikinci yarısı ile 20. yüzyılın başlarında inşa edilmiş olan bu evler, plan tasarımları, cephe kompozisyonları, süslemeleri, malzeme ve teknikleriyle, dönem üslubunu yansıtmaları ve günümüze kadar korumaları bakımından önem taşımaktadır.
Türkiye'de sabunhaneler

En eski temizlik unsuru olan sabunun başlıca hammaddelerinden birinin zeytinyağı olması, sabunhanelerin, zeytin ağacının yetiştirildiği belli merkez ve bölgelerde inşa edilmesinde etken olmuştur. Bu yapıların tespit edildiği, Marmara'da Ayvalık, Burhaniye, Edremit, Havran, Ege'de İzmir, Akdeniz'de Kahramanmaraş, Antakya, Güney Doğu Anadolu'da Gaziantep, Nizip, Kilis ve Birecik gibi yerler, Osmanlı döneminde, 19. yüzyıldan itibaren sabun üretim merkezleri olmakla birlikte, Cumhuriyet'in ilk yılları ve sonrasında da aynı konumunu geliştirerek devam ettirmiştir. Osmanlı Devleti'nin sabun imalatında ne gibi maddelerin kullanılması gerekli olduğu yönünde gösterdiği titizliği ve sabun sanayisine verdiği öneme, pek çok vesikada rastlamak mümkündür. Çalışma kapsamındaki bölgelerde bulunan sabunhaneler, endüstriyel bir amaca yönelik inşa edildiğinden, bu binalarda işlevsellik daima ön planda olmuştur. Fakat yapıların mimari biçimlenişinde ortaya çıkan bölgesel farklılıklar ve benzerlikler dikkati çekmektedir. Bu bağlamda, söz konusu çalışmada, Endüstri Mirası içinde değerlendirilen sabunhanelerin, kentlerin ekonomik ve ticari hayatına sağladığı katkılarla birlikte, bulundukları coğrafyanın mimarisine paralel şekillenmeleri ele alınmıştır.
Erken Cumhuriyet Dönemin'de Ankara'daki eğitim yapıları

Erken Cumhuriyet Dönemi'nde eğitim konusu, devlet politikaları arasında öncelikli bir yere sahiptir. Cumhuriyet yönetiminin ilkeleri doğrultusunda çağdaş birey ve çağdaş toplum yaratma düşüncesi, ulus inşasının temelinde yatan amaçlar arasındadır. Bunun için her kademede ve her türde açılan çağdaş eğitim kurumlan yoluyla bu amacın gerçekleşmesi sağlanmıştır. Cumhuriyet yönetiminin eğitim politikaları eğitim yapılarının mimari özelliklerinde de belirleyici olmuştur. Okulların eğitim programlan, Batı'dan davet edilen eğitim uzmanlarınca hazırlanmış, eğitim yapıları bu anlayışa uygun biçimde tasarlanmış ve gerçekleştirilmiştir. Eğitim yapılan, diğer kamu yapılarında olduğu gibi devleti ve yönetimi temsil eden araçlar olarak görülmüştür. Eğitim yapılarının mimari özellikleri, diğer kamu yapılan ile benzer dönüşümleri yaşarken, kent içindeki konumlan, eğitim programlarını da ifade eden nitelikleri, dönemin siyasal ve düşünsel yönelimleri konusuna açıklık kazandırmaktadır. 1923- 1930 yıllan arasındaki eğitim yapılan, İkinci Meşrutiyet Dönemi'nde başlayan ve Ulusal bütünlüğün sağlanmasında etkili bir araç olan Birinci Ulusal Mimarlık Üslubunda yapılmıştır. Yönetimin isteği doğrultusunda yabancı mimarlarca Türkiye'ye getirilen Uluslararası Mimarlık anlayışı kentin yapılaşmasında yeni bir dönemi başlatmıştır. Ernst A. Egli, Bruno Taut, Clemens Holzmeister gibi mimarların öncülüğünü yaptığı Uluslararası Mimarlık Üslubundaki eğitim binaları, yalın ve işlevselci özellikleri ile önceki dönemin biçimci anlayışından ayrılmaktadır. Uluslararası Mimarlık Dönemi'nin ardından özellikle Almanya'daki milliyetçilik düşüncelerinin ve Alman mimarlığının etkili olduğu bir ortamda İkinci Ulusal Mimarlık Üslubu ortaya çıkmıştır. İkinci Ulusal Mimarlık Üslubu, Alman kökenli düşünsel alt yapının yanında geleneksel Türk konut mimarlığı ve Osmanlı anıtsal mimarlık öğelerini kullanmıştır. Ankara'nın başkent kimliği kazanmasında önemli kalkılan olan eğitim yapılan, Erken Cumhuriyet Dönemi'nin siyasal, toplumsal, ekonomik ve kültürel başarılarını açıkça göstermektedir. Cumhuriyet tarihinin en önemli başarılarını temsil eden bu dönem eğitim yapılarının günümüzde anlaşılmaz biçimde ihmal edildiği görülmektedir.
Olympos Antik Kenti Erken Bizans Dönemi kiliselerindeki ikincil mekan ve yapılar

Erken Bizans Dönemi kiliselerinin çevresinde bulunan ve kiliseyle bağlantılı birimler, Türkçe literatürde, genellikle 'ek mekan' olarak tanımlanmaktadır. Bu tanımlamayla; kilisenin çevresinde yer alan birimlerin bir ek olarak inşa edilmesi veya birimlerin kilisenin inşasından sonraki bir dönemde inşa edilmesi gibi iki farklı anlam ortaya çıkmaktadır. Bu nedenle bir anlam kargaşası yaşanmakta ve 'ek' kelimesinin tam olarak neyi ifade ettiği anlaşılmamaktadır. Dolayısıyla tanımlamanın yetersiz kaldığı noktalara açıklık getirmek önem arz etmektedir. Bu tezde, 'ek mekan' tanımlamasıyla oluşan anlaşılmazlığı gidermek amacıyla yeni tanımlama önerileri getirilmiştir. Tanımlamalar, kilisenin ana amacı olan Ökaristi ayini temel alınarak yapılmıştır. Olympos Antik Kenti'nde, Erken Bizans Dönemi'ne tarihlenen dokuz bazilikanın çevresinde yer alan birimler çalışma alanı olarak belirlenmiştir. Sözde 'ek mekan' olarak tanımlanan birimlerin Olympos kiliselerinin hepsinde bulunması, bu alanın seçilmesinde etkili olmuştur. Olympos'ta yer alan dokuz bazilikanın dördü kuzey kentte, beşi güney kentte yer almaktadır. Bu kiliselerle bağlantılı atrium, nartheks, galeri katı, yan nefler, vaftizhane gibi birimler bulunmaktadır. İşlevi henüz belli olmayan bazı birimler için benzer örneklerinden yararlanılarak işlev önerisi getirilmiştir. Olympos'taki bazilikaların çevresinde yer alan birimlerin, Ökaristi ayini temel alınarak incelenmesi ve değerlendirilmesi sonucu 'ikincil mekan' ve 'ikincil yapı' şeklinde tanımlanmaları önerilmiştir. İkincil mekan ve ikincil yapıların, kiliseye sonraki dönemlerde eklenerek inşa edilen örneklerinin, ek ikincil mekan ve ek ikincil yapı olarak tanımlanmasının daha uygun olacağı düşünülmüştür. İşlevi henüz belli olmayan bazı birimlere, yapılan çalışmalar ve değerlendirmelerle işlev önerisi getirilmiştir. Bu çalışmayla Erken Bizans Dönemi'ne tarihlenen kilise mimarisinin daha anlaşılır hale gelmesi amaçlanmaktadır.
Saraybosna ve Amasya örnekleri üzerinden Osmanlı Dönemi Anadolu ve Rumeli şehirciliği

Saraybosna'nın Osmanlılar tarafından 1463'te fethedilmesinden sonraki şehirleşme süreci iki kısımda ele alınmıştır: Bunlardan ilki; şehri ikiye ayıran Miljacka Nehri'nin güneyindeki bölgede İsa Bey tarafından gerçekleştirilen imar faaliyetleri, diğeri ise nehrin diğer yakasında bulunan ve günümüzde 'Başçarşı' olarak adlandırılan bölgenin Gazi Hüsrev Bey tarafından yaptırılan külliyeyle şehrin çekirdeğinin oluşturulmasıdır. Amasya, farklı kültürlere mensup devletlere ev sahipliği yapmış olmasının bir getirisi olarak fazla sayıda yapım etkinliğine şahit olmuş bir yerleşim yeridir. Türklerin bölgeyi keşfetmelerinden önce Pagan ve Hristiyan kültür izlerini taşıyan yapılarla kentin fiziksel görünümü belirlenmiş ardından 14. yy.'da fetihle birlikte kısa süre içerisinde Türk-İslam kimliğine dönüştürülmüştür. İlk olarak Amasya ve Saraybosna'nın topografik benzerliğiyle yakınlık kurulsa da asıl vurgulanması gereken ortak nokta; her iki kentin de yaklaşık yüzyıl boyunca devam eden mimari etkinlikleridir. Öncesinde Osmanlı kenti görünümünde olan Amasya ile kasaba statüsünde olan Saraybosna'nın imar süreci aynı hızla başlamış, bu sürecin bitiminde seçilen kentlerin görünümleri birbirlerine benzer olmuştur. Bu çalışma, Saraybosna ve Amasya kentlerini Osmanlı şehircilik kapsamında inceleyerek Anadolu ve Rumeli şehirciliği hakkında bir fikir sunmaktadır. Saraybosna ve Amasya'nın kentleşme sürecinin açıklanması adına 15. ve 16. yüzyıllarda kent çekirdeğini oluşturan bölgede inşa edilen ve günümüze gelen tüm yapılar üzerinden değerlendirme yapılarak genel çerçevenin verilmesi sağlanmaya çalışılmıştır.
Aphrodisias kenti Tetrapylon Caddesi kazısında bulunan Orta Bizans dönemi seramikleri

Bu çalışmada Aphrodisias Kenti Tetrapylon Caddesi kazılarında bulunan ve Orta Bizans dönemine tarihlenen sırlı ve sırsız seramikler incelenmiştir. Aphrodisias kenti, Aydın ili Karacasu ilçesi Geyre Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Aphrodisias kenti Tetraplyon Caddesi kazıları ilk olarak 1983 1986 yıllarında, caddenin doğusuna uzanan ucunda başlamıştır. Daha sonra 2008 yılında caddenin kazılarına başlanmıştır. Günümüzde Tetrapylon Caddesi kazıları devam etmektedir. Tetrapylon Caddesi, kentin ana ulaşım güzergahı olması nedeniyle Roma İmparatorluk Çağından itibaren aktif olarak kullanılan en önemli noktalarından biridir. Caddenin kuzey ve güney kısımlarında bulunan Geç Roma, Bizans ve Türk dönemine ait birçok yapı kalıntısı bu kazılar sırasında gün yüzüne çıkarılmıştır. Tezin özünü oluşturan Tetrapylon Caddesi'nde bulunan Orta Bizans dönemine ait toplam 195 parça seramik buluntu kataloglanarak değerlendirilmiştir. Orta Bizans dönemi içerisinde farklı yüzyıllara tarihlendirilen bu parçalar tezde kronolojik bir sırayla değerlendirilmiştir. Seramikler kullanım amaçlarına göre servis kapları, mutfak kapları, depolama kapları olarak ayrılmış ve köken bakımından ele alınarak yerel üretimler ile ithal olarak kente gelen seramikler olarak ayrılmıştır. Seramikler Tetrapylon Caddesi'nde buluntu yeri ve tabakalarına göre tarihlendirilmişlerdir. Seramiklerin yapım teknikleri ve süsleme özellikleri saptanmış, benzer örneklerin görüldüğü arkeolojik buluntular tespit edilmiştir.
İngiliz sanat dergilerinde Türk sanatı (1903-2010): Kitap tanıtım yazıları ve makaleler üzerine genel bir değerlendirme

İngiltere ve Türkiye arasında Britanya Krallığı ve Osmanlı İmparatorluğu dönemlerinden bu yana politik, ekonomik, kültürel, sosyal ilişkiler önem taşımıştır. Bu doğrultuda çalışmamızda İngiliz Sanat Dergilerinde Türk Sanatı üzerine yayınlanmış kitap tanıtım yazıları ve makalelerin örneklerle incelenmesi, irdelenmesi ve sonuçta Türk Sanatına İngiltere yayın dünyasının bakış açısının yansıtılması amaçlanmaktadır. Türk genel sanatı, mimarlık, minyatür-resim, çini ve seramik, dokuma, hat sanat dalları ile ilgili başlıca ve erişilebilir nitelikteki İngiltere'de yayınlanan kaynaklar irdelenerek, yazarların Türk sanatına bakış açıları, yorumları, çıkarımları ve bu kapsamda da bu sanat ile ilgili bilgi altyapılarının anlaşılmasına çalışılmıştır. İncelenen kitap tanıtım yazısı ve makale yazarlarının çoğunun, Türk Sanatına bakarak, Türk tarihine, siyasi duruşuna, yönetim, hukuk ve toplum düzenine ilişkin çıkarımlarda bulunduğu görülmüştür. Öte yandan, Türk sanatı bazı yazarlarca özellikle dokuma ve mimarlık dışındaki kimi sanat dallarında özgün bulunmamış, Batı, İran, Memluk, Uzakdoğu medeniyetlerinin etkisinde kaldığı iddia edilmiştir. Türk Sanatına yönelik İngiltere kökenli yayınlarda Türk Sanatı eserlerini irdeleyen ve değerlerinin tartışılmasına katkı sağlayan önemli yayınlar yapılmış olduğu ve bunların katkısının yadsınmaması gerektiği görülmektedir.
Çanakkale, Gülpınar Apollon Smintheus Tapınağı mimarisi

Apollo Smintheus Tapınağı Biga Yanmasın in güneybatı ucunda, Çanakkale İli sınırlan içinde, Gülpınar beldesindedir. Yapı, beldenin kuzey eteklerinde 'bahçeleriçi' olarak adlandırılan bölgede, yörenin en zengin kaynaklarının hemen yanında bulunmaktadır. Yapının bu alanda konumlanmasının en önemli nedenlerinden biri de Apollon kültü için önemli öğelerden biri olan su kaynağının bu noktada bulunmasıdır. Tapmak ilk olarak Jean Baptista Le Chevalier tarafından Babakale'den Aleksandria Troas'a seyahati sırasında tespit edilmiş ve bilim dünyasına duyurmuştur. 1853 yılında bölgeye harita çahşmalan için gelen Spratt bulduğu bir yazıt sayesinde yapının Apollo Smintheus kültüne ait olduğunu tespit etmiştir. 1861 yılında yöreye gelen ve kalıntılan inceleyen R. P. Pullan, 1866 yılında iki ay süreyle kazı çahşmalan yürütmüş ve yapı ile ilgili bulgularım yayınlayarak temel mimari niteliklerini bilim dünyasına tanıtmıştır. 1980 yılından bu yana Prof Dr. Coşkun özgünel başkanlığında yürütülen kazılar, çeşitli mesleklerden bilim adamlarını, uzmanlan ve öğrencileri bir araya getirmiş, yürütülen disiplinler arası çalışmalar tapınağın birçok özelliğinin tespit edilebilmesini ve bilim dünyasına duyurulmasını sağlamıştır. Çalışmalar sonunda yapı koruma altma alınmış, onarılmış ve çevre düzeni yapılmıştır. Apollon Smintheus tapınağı mimari ve bezeme nitelikleriyle Hellenistik dönem yapılan içinde özel bir öneme sahiptir. Yapının temelleri üç katmanlıdır. Birinci katman yörede en kolay bulunan yapı malzemelerinden biri olan tüf ile inşa edilmiştir. Onun üzerindeki katman ise andezit olup en üst katmanda mermer kullanılmıştır. Tapınağın on bir basamaklı merdivenleri dahil, görünen tüm yüzeyleri mermerdir. Tapınak pseudo-dipteros düzenindedir. Kısa kenarlarında sekizer, uzun kenarlarında ise ondörder adet sütun bulunmaktadır. Cella binası ise derin bir pronaos, naos ve çok sığ bir ophistodomos'dan oluşmaktadır. Sütunlar bir kaide, yedi adet sütun tamburu ve ionik düzende bir başlıktan oluşmaktadır. Sütunların yedinci tamburları İliada destanından sahnelerin betimlendiği ya da girland- bukranion motifli yüksek kabartmalara sahiptir. Yapının bu özelliği Hellenistik dönem içinde tek örnektir. Üst yapı, zengin süslemelere sahip arşitravlar ile başlamaktadır. Friz bandı, İliada destanının betimlendiği yüksek kabartmalara sahip olup, tapınak mimarisi içinde tek örnektir. Üstyapı diş sırası, geison ve sima elemanları ile tamamlanmaktadır. Tapınağın mimarı ve yaptıranı bilinmemektedir. Bu çalışma, esas olarak tapınağın yapım sistemlerini, inşaat detaylarım ve mimari niteliklerini incelemeyi amaçlamaktadır.
Ahi Şerafettin Külliyesinde cami, zaviye ve türbe'nin işlevsel ve içmimarlık açısından karşılaştırılmalı değerlendirilmesi

Anadolu Selçukluları döneminden günümüze kadar varlığını sürdüren tarihi eserler arasında döneminin en önemli örneklerinden biri olan Ahi Şerafettin Camisi gerek yakın çevresinde bulunan zaviye ve türbesi ile İslami dini mimarlık örneklerine sahip olması, gerekse dönemin iç ve dış mimari tasarım ve uygulamaları açısından özenle incelenmesi gereken bir eserdir. Türklerin Orta Asya'da kullandıkları çadır hayatının ve özellikle ahşap direkli çadırlar içinde ibadetlerini yerine getirmelerinin yansıması olarak Anadolu'da inşa edilen ahşap direkli, ahşap oturtma çatılı camiler, Türklerin Anadolu'ya gelmelerinin ardından mimari örnekler olarak önemli bir yere sahip olmuşlardır. Ahi Şerafettin Camisi, Anadolu'da bolca bulunan bir hammadde olan taş malzemenin kullanılması ile oldukça sade cephelere sahip sınırlanan mekanının içinde, eşsiz sanat eserlerini barındırması yönünden farklı bir alanda diğer örneklerinden ayrılmaktadır. Üç cephesinde birer kapısı ve bunlardan kuzeybatı cephesinde taç kapı ile hareket kazanan yapının, Anadolu Selçukluları yapı elemanı olan tuğlanın sırlı ve sırsız kullanıldığı bir adet minaresi bulunmaktadır. Dönemin ahşap direkli, oturtma çatılı camilerinden olan Ahi Şerafettin Camisi, bazilikal planı, kıble duvarına dikey her biri altı adet dört ahşap sütun dizisiyle 5 satıh meydana getirmektedir. Caminin içinde bütün kuzeybatı kısmını ikinci direğe kadar kaplayan kadınlar mahfili, mekanı ikinci kat halinde ayırmaktadır. Orta nef üzerinde bulunan görkemli çini-alçı mihrap, caminin boyuna uzanan simetri aksının tam üzerinde yer almaktadır. Bütün içmimarisi ve muhteşem çini mihrabı yanında, caminin ahşap minberi orta boy minberlerden taklit kündekari tekniği ile yapılmış ve yan aynalıklarında geçmeler halinde işlenmiş yıldız, altıgen, üçgen şeklindeki figürlerin içleri işlenmiş şekilde günümüze kadar sağlamlığını koruyan ender örneklerdendir. Boyuna dikdörtgen planlı caminin ahşap tavanı, dört sıra halinde dizilen altışar adet ahşap direkle, üzerinde antik sütunlar ve bu sütunları hatıllara bağlayan ahşap yastıklar ile taşınmaktadır. Döneminin içmimari ve çevre tasarımını en iyi şekilde yansıttığı yapının bunun yanında yaşayış, kültür ve sanat tarzını yansıtması açısından hem sanat tarihi hem de mimarlık disiplini açısından önemli detaylara sahip olması gelecekte daha birçok alanda araştırılması gerekli tarihi eserler arasına yapıyı sokmaktadır. Caminin yine aynı dönemde yapılmış Ankara yakın illerinden seçkin örnekler olan Beyşehir Eşrefoğlu Camisi, Sivrihisar Ulu Camisi, Afyon ve Konya Camileri gibi benzer yapılarla yapım detayları karşılaştırılarak içmimari açısından yapıldıkları dönemde genel bir tasarım çizgisini takip ettiğini söylemek mümkün olmuştur. Bütün detayları ile Anadolu Selçuklularından günümüze kadar uzanan süreçte araştırması yapılan bu çalışmanın, içmimarlık alanında gelecek araştırmalara örnek teşkil etmesi ve kaynak olmasını umut etmekteyiz.
Oil and art contemporary art museums in Arab Gulf case studies: Qatar and UAE

Bu tez, Arap Körfez ülkelerindeki çağdaş sanat müzelerinin durumunu ve geleceğini inceler. Bölgedeki yeni sanat müzelerinin oluşumundaki sosyo-politik amaçları ve sanat koleksyonlarının niteliğini anlamak açısından bir çerçeve sunmaktadır. Son on yılda Arap Körfez ülkeleri başlattıkları görkemli müze projeleri ile sanat dünyasında ilgi merkezi haline geldiler. Bu yeni müzeler Frenk Gehry ve Zaha Hadid gibi ödüllü mimarların, gişe rekorları kıran sergilerin, pahalı sanat komisyonlarının ve Louvre Müzesi, British Museum ve Guggenheim gibi önemli batı merkezli kurumların ortaklıkları sanat dünyasında ses getirmektedirler. Arap Körfez ülkelerindeki kısa müze tarihi ve modern sanat eğitim kurumları eksikliği, son dönemdeki büyük çaptaki sanat hamiliği ile büyük oranda tezat oluşturmaktadır. Müzelerin bu çatışmalı doğası, bölgedeki sanat hamileri, müze misyonları, küratörlük kavramları ve seyirci ilişkileri açısından birçok soruya zemin hazırlamaktadır. Müze vaka çalışmaları için, bu tez Katar'daki Mathaf Modern Arap Sanat Müzesi ile Birleşik Arap Emirlikleri'nde konumlandırılacak Guggenheim Abu Dabi müzelerine odaklanmaktadır. Müzelerin mimarisi, konumu, küratörlük kavramları, sanat koleksiyonları, yönetimleri ve ideolojileri müze oluşumlarını yakından anlamak için incelenmiştir. Bu müzelerin benzerliklerinin yanı sıra farklılıkları da vardır. Her iki müze de önemli kentsel dönüşüm projelerinin bir parçası olup küresel sanat dünyasında kültürel prestij unsurudur. Küratörlük temalarını Çağdaş Arap Sanatı üzerine geliştirerek Arap sanat ve müzecilik tarihinde önemli bir dönüm noktası oluşturmaktadırlar.