turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Anlatıcı sorunsalı ışığında Türk romanına dair bir değerlendirme

Yapısalcı bir bakış açısıyla karakteristik Türk romanları üzerinde uygulamaların yapıldığı bu çalışmanın amacı, romantizm, realizm, modernizm ve postmodernizm anlayışları altında anlatıcının ne tip değişimlere uğradığının ve bu değişimlerin söz konusu akımlarla ilişkilerinin açığa çıkarılmasıdır. Tezin girişinde, anlatıbilimin yapısallcılık öncesi, yapısallcılık esnası ve yapısallcılık sonrasındaki gelişimlerinden bahsedilmiş; anlatıcı kavramının bu bağlamdaki gelişimine yer verilmiş, onun romantizm, realizm, modernizm ve postmodernizm anlayışları ile ilişkisine değinilmiştir. Girişte son olarak Türkiye'de anlatıcı ve anlatıbilim üzerine yapılan çalışmaların dökümü ve değerlendirilmesi yapılmıştır. Tezin, Anlatının Tanımı ve Anlatıbilimin Tarihçesi isimli birinci bölümünde, anlatıbilimin Batı'daki gelişimi yapısallcılık ekseninde değerlendirilmiş, buradan yola çıkılarak anlatı kavramının tanımları belirlenmiştir. Anlatıcı Kavramının Tarihsel Gelişimi adlı ikinci bölümde anlatıcının gelişimi, romantizm, realizm, modernizm ve postmodernizmle ilişkilendirilerek, felsefi akımlar kapsamında açıklanmıştır. Anlatıcı Kavramının Kuramsal Gelişimi adlı üçüncü bölümde anlatıbilim tarihindeki araştırmacıların görüşleri özetlenip tartışılarak görüş benzerlikleri ve farklılıkları tespit edilmiştir. Dördüncü bölüm, Türk Romanında Anlatıcı, Odaklanma ve Söylem başlığı altında yer alır. Bu bölümde, bir önceki başlıkta tartışılan araştırmacıların görüşünden faydalanılarak uygulamalarda kullanılacak kuram belirlenir. Bu noktada araştırmacı Gerard Genette'in görüşlerine bağlı kalınmıştır. Ayrıca Türk romanının romantik, realist, modern ve postmodern dönemlerinden seçilen üçer adet eser üzerinde kuramsal bir uygulama yapılmıştır. Bu bölümde anlatıcı, odaklanma ve söylem kavramları Türk edebiyatına ait karakteristik romanlar üzerinden örneklenmiştir. Bu incelemede amaç, seçilen romanların tahlil edilmesi değil, ilgili kavramların romanlar üzerinde gösterilmesidir. Böylelikle anlatıcının kuramsal gelişimiyle, romantizm, realizm, modernizm ve postmodernizm arasındaki ilişkinin de açığa çıkarılması hedeflenir.
Ömer Bin Mezid'in ' Mecmu'atüʾn-Nezaʾir' kitabının bağlamlı dizin ve işlevsel sözlüğü.

Bu çalışma, 15. yy şair ve münevverlerinden Ömer Bin Mez d'in tertip ettiği Mustafa Canpolat'ın hazırladığı Mecmu'atü'n-Neza ir isimli metni konu edinmiştir. Çalışmanın başlangıcında ilgili mecmua ana hatlarıyla tanıtıldıktan sonra eserin bütünü hakkında ayrıntılı bir inceleme ortaya konulmuştur. Mecmu'atü'n-Neza ir'in söz varlığı belirlenmeye çalışılmıştır. Mecmuayı incelerken eserdeki şairleri ve şiirlerini gösteren bir tablo hazırlanmış, bu tablodaki verilerden hareketle de grafiklerle çeşitli değerlendirmeler yapılmıştır. Mecmuada şairi tespit edilemeyen bir şiirle birlikte 86 şairin farklı nazım biçimlerinde 399 şiiri bulunmaktadır. 72 şiirle mecmuada en çok şiiri olan şair Ömer Bin Mez d'dir. Mecmuada biyografik kaynaklarda ismine rastlanılmayan şairler de bulunmaktadır. Sözü edilen şairler bir tabloda belirtilmiştir. Çalışmanın bağlamlı dizin bölümünde tanık denilen ve bağlamlı dizini meydana getiren unsurlar alfabetik madde başlıkları altında toplanmıştır. Bağlamlı dizin Mecmu'atü'n-Neza ir'deki tanık tekrarlarının ve bunların kullanım sıklıklarının verilmesinden meydana gelmektedir. Yaptığımız çalışma Türk Edebiyatı Bağlamlı Dizin adıyla bilinen kapsamlı projenin bir ayağını oluşturmaktadır. Proje tamamlandığında Klasik Türk edebiyatı'nın söz varlığı, anlamsal zenginleşmesinin ve dönemlere evrilmesinin net fotoğrafı çekilmiş olabilecektir. İşlevsel sözlük olarak nitelendirilen bölümde ise tanıkların kullanıldıkları bağlama göre kazandıkları anlamlar ortaya konmuş ve anlamlar ile tanıklar irtibatlandırılmıştır. Mecmu'atü'n-Neza ir'in bağlamlı dizin ve işlevsel sözlük çalışmasıyla 15. yüzyıl şairlerinin ferdi üslubunu ve şairlerin söz varlığını ortaya koyduk. Mecmuada yer alan şairlerin edebi kişiliklerini ortaya koyan dil ve üslup özellikleri, edebi sanatlar, şairlerin kullandığı atasözler, deyimler, kalıplaşmış ifadeler tespit edilmiştir.
Şebab mecmuası tahlilİ fihrist, inceleme, seçme metinler

Bu tezde 1920- 1921 yılları arasında İstanbul'da neşredilen Şebab Mecmuası incelenmiştir. İncelemenin ilk kısmında, Şebab Mecmuasının yayınlandığı Mütareke döneminin siyasi ve sosyal olaylarından ve bu dönemin matbuat hayatından bahsedilmiştir. Şebab mecmuasını etrafında şekillenen bu çalışmada 'Giriş', 'İnceleme', 'Tahlili Fihrist', 'Seçilmiş Metinler' olmak üzere dört bölümden teşekkül etmektedir. İnceleme kısmında Şebab Mecmuasının, şekil özellikleri, yazar kadrosu, muhtevası ve kimlik bilgileri yansıtılmaya çalışılmıştır. Yazar kadrosu alfabetik olarak sıralanmıştır. Dergide yazısı yer alan fakat yazarı belli olmayan yazılara 'İmzasız' kısmında yer verilmiştir. Tahlili dizin kısmında edebi türler; makale, deneme, hikaye, söyleşi, mektup, şiir ve diğer türler şeklinde verilmiştir. Seçilmiş yazılar bölümünde ise seçilen yazılar Latin alfabesine aktarılmıştır.
Abdi Camasb-name

Jüri: Doç Dr. Turgut KARABEY Abdi'nin Camasbname'si yerli ve yabancı araştırmacılar tarafından Türk Kültürü'nün temel eserleri arasında kabul edilmiş önemli bir eserdir. XV. yüzyılda Abdi mahlaslı bir şair tarafından tercüme telif karışımı bir şekilde yazılan bu eser, tashihli ve transkripsiyonlu metni verildikten sonra muhtelif yönlerden incelendi. Tespit edilebilen nüshalar içinde en hacimli kabul edilen Fransa Biblioteque Nationale numara 1363'te kayıtlı 183 varaktan ibaret nüsha esas alındı. 5350 beyitlik iç içe geçmişş büyük ve küçük 12 hikayeden meydana gelen bu eser, günümüz harfleriyle verilerek Türk Halk Kültürü içerisindeki yeri ve önemi araştırılmıştır.
19. yüzyılın sonu 20. yüzyılın başlarında Azerbaycan ve Türk edebiyatı; Hüseyin Cavid, Türk edebiyatı ile etkileşimleri

Edebiyat, hem sosyal bir araç olan dili kullandığı, hem de toplumların tarih boyunca yaşamış olduğu çeşitli olaylardan beslendiği için sosyal bir kurumdur. Toplumları yönlendiren birçok şair ve yazar da, sosyal içerikli eserler görmek mümkündür. Azerbaycan Türkleri tarihi süreç içerisinde oldukça uzun bir süre bağımsızlık mücadelesi vermiş ve pek çok sıkıntıyla karşı karşıya kalmışlardır. Doğal olarak, daha çok toplumcu bir çizgide ilerleyen Azerbaycan edebiyatı, yaşanan bu olaylardan büyük ölçüde etkilenmiş, bu coğrafyada yaşayan şair ve yazarlar, yaşanan olayları edebi eserlere yansıtarak, gelecek kuşakların milli şuur sahibi olmalarında önemli rol üstlenmişlerdir. 19. yüzyılın sonu 20. yüzyılın başlarında Azerbaycan Edebiyatı üç büyük temayülün etkisi altındadır: Türkiye, İran ve Rusya'nın 20. yüzyılın ilk çeyreğinde siyasi alanda yaşanan bir takım olaylarla Azerbaycan Türkleri üzerinde sansürün kaldırılması Azerbaycan Türklerinin edebi ve siyasi uyanış tarihinde önemli bir devir açmaya muvaffak olmuş, Azerbaycan milli hareketine Türkiye'ye doğru yeni bir istikamet vermiştir. Bu dönemde Azerbaycan'dan Türkiye'ye eğitim ya da başka amaçla gelip Türkiye'deki siyasi, edebi ve kültürel hareketlerden etkilenen aydınların da Azerbaycan kültür ve fikir hareketlerinin Türkiye'nin paralelinde gelişmesine ve etkilenmesine büyük katkıları olmuştur. Bu anlamda sözü edilen sanatçılardan biri olan Hüseyin Cavid, özellikle milli tavır ve hassasiyetleri ile edebiyat alanında öne çıkmış önemli bir isimdir. Hüseyin Cavid'in eserlerini incelediğimiz zaman, Türk tarihine, kültürüne ve edebiyatına ait birçok unsurla karşılaşırız. Cavid, tarihe kaynaklık eden eserlerinde, Türklerin geleneklerine, göreneklerine, adetlerine ve ahlaki değerlerine yer vererek; aynı zamanda gelecek kuşakların eğitimi konusunda da katkıda bulunmuştur. Biz, bu araştırmada, Hüseyin Cavid'in eserlerinde ortak bir payda olarak karşımıza çıkan Türk tarihi, Türk edebiyatı ve Türk kültürüne ait bakış açısını karşılaştırma yaparak, bu konudaki benzer ve farklılıkları tespit ederek, yazarın Türk edebiyatı ile etkileşimlerini ortaya koymayı amaçladık.
Akıllı Kirpinen Ayneci Tilki Transkripsiyon, tercüme, metnin grameri, sözlük

Tez konum olan 'Akıllı Kirpinen Ayneci Tilki' adlı kitap Ablaziz Beliyev tarafından toplanıp derlenen halk masallarından oluşmaktadır. Bu kitap 1990 yılında Taşkent'te basılmıştır. Bu çalışma transkripsiyon, çeviri, gramer ve sözlük kısımlarından oluşmaktadır. Transkripsiyon: Kırım Tatar Türkçesinde Türkiye Türkçesinden farklı olarak Rusçaya ait olan ti, ya, ye, yo. yu gibi çift sesler yer almaktadır. Tercüme: Kırım Tatar halkının zengin ağız özellikleri vardır. Bunlar yüzyıllardan beri yaşayıp gelen şarkı, mani, atasözleri, efsane, destan ve masallarda görülmektedir. Masallar adet olduğu üzere çocukları eğlendirmek için söylenmişlerdir. Fakat bunların sadece eğlence için değil halkın fikir, arzu, ümit, ve düşüncelerini aksettirmek maksadıyla söylendikleri görülür. Gramer: Kırım Tatar Türkçesinin gramer yapısı metne bağlı kalınarak sınırlı bir şekilde sunulmuştur. Fonetik, morfoloji bölümlerinden oluşmaktadır. Sözlük: Metinde geçen anlamı bilinmeyen kelimelerin yanında ortak Türkçede en çok kullanılan kelimelerle ikilemeler de bu bölümde yer almaktadır. vıu
Bekir Yıldızın hikaye ve romanlarında sosyal meseleler

Bekir Yıldız'ın hikaye ve romanlarında geçen sosyal meselelerin işlendiği tezde toplumun problemleri, aile ilişkileri, gurbete giden işçilerimizin yaşadıkları ele alınmıştır. Özellikle Doğu ve Güneydoğu bölgelerinin sorunlarını ele alan Bekir Yıldız'ın hikaye ve romanlarındaki kaçakçılık, töre, kız kaçırma, ağalık, eğitimsizlik, sağlık, namus gibi sosyal meseleler açıklanmıştır. Hikaye ve romanlardan alıntılar yapılarak bu sosyal meseleler göz önüne serilmiştir. Ayrıca eserlerde aile ilişkileri konu edilmiş, aile bir şirket gibi yorumlanmıştır. Bu konudan başka Almanya'ya giden Türk işçilerinin gidiş maceraları, orada yaşadıkları sıkıntılar, problemler roman ve hikayelerden yapılan alıntılarla somutlaştırılmıştır. Bekir Yıldız, sade üslubu halkın kullandığı sözcüklerle oluşturduğu anlatımıyla dikkat çekmektedir. Bu tezde eserlerin öncelikle özeti verilmiş, özetten sonra da eserde geçen sosyal meseleler maddeler halinde sıralanmıştır. Daha sonra da sosyal meseleler tek tek yorumlanıp yapılan alıntılarla da ele alınan sosyal meselelere dikkat çekilmiştir. İncelenen hikaye ve romanlar halkın duygularına tercüman olan bir anlatım tarzında olduğundan sosyal meseleler net bir şekilde tezde yer bulmuştur.
Çağdaş Kıpçak lehçelerinin ortak sesleri ve ses olaylarının Trabzon, Rize ve Artvin ağızları ile karşılaştırılması

Tarihin birçok döneminde Doğu Karadeniz Bölgesi'ne Kuman ve/veya Kıpçak göçlerinin olduğu bilinmektedir. Bölgedeki diğer toplumlarla ve Kıpçak grubu dışında kalan Türklerle karışmaları sonucunda dillerinde değişmeler meydana gelmesi kaçınılmaz olmuştur. Günümüz Kıpçak lehçelerinde de tarihi Kıpçak Türkçesine göre değişmeler, farklılıklar meydana gelmiştir. Bu çalışmanın amacı, günümüz Kıpçak lehçelerinin seslerini ve ses olaylarını inceleyerek, Bu lehçelerdeki seslerin ve ses olaylarının ortak noktalarını belirlemek ve tespit edilen ortak noktaları Trabzon, Rize ve Artvin illeri ağızlarıyla karşılaştırmaktır. Doğu Karadeniz Bölgesi'nde seçilen üç ilin ağızları ile bu lehçeler arasındaki ortak noktalar belirlenmeye çalışılmıştır. İki bölümden oluşan bu çalışmada günümüz Kıpçak lehçeleri üzerine Türkiye'de yazılmış gramer kitapları dikkate alınıp bu lehçelerin sesler ve ses olayları yönünden ortaklıkları tespit edilmiş ve Trabzon, Rize ve Artvin illeri ağızları ile ilgili kaynaklar taranıp daha önce tespit edilen özellikler, bu kaynaklardan çıkarılan özelliklerle karşılaştırılmıştır.
Ölüm karşısında Ahmet Hamdi Tanpınar

Bu çalışmada, Ahmet Hamdi Tanpınar'ın edebi eserleri, bilimsel çalışmaları ve günlükleri esas alınarak, onun ölüm kavramı üzerindeki düşünceleri üzerinde durulmuştur. Buna ek olarak, Tanpınar ve eserleri üzerine yapılan çalışmalar değerlendirilmiş, gerekli yerlerde bu çalışmalar ispat ve örneklendirme amaçlı kullanılmıştır. Tez; giriş, Ahmet Hamdi Tanpınar'ın edebi eserleri, ölüm karşısında Tanpınar ve sonuç olmak üzere dört temel bölümden oluşmuştur. Çalışmanın giriş bölümünde, genel anlamıyla ölüm kavramı üzerinde durularak, ölümün çeşitli felsefi ve edebi tanımları yapılmıştır. Semavi dinlerin de ölüm hakkındaki yorumları giriş bölümünde verilerek, insanlık tarihi için önemli olan bir arketipin insan üzerindeki etkisi üzerine durulmuştur. Birinci bölümde, Tanpınar'ın edebi eserlerinin tematik incelemesi yapılmıştır. Eserlerindeki, ölüm kavramına dair semboller, düşünsel yaklaşımlar ve örnekler değerlendirilmiştir. Bu bölümde, Tanpınar'ın estetik anlayışıyla birlikte romancılığı, şairliği, hikayeciliği ve denemeciliği üzerine de bilgiler verilmiştir. Ölüm kavramının Tanpınar üzerindeki etkileri, trajedi kavramından da yararlanılarak ikinci bölümde işlenmiştir. Öncelikli olarak Tanpınar'ın hayat karşısındaki trajik duruşu ortaya konulmuştur. Çatışmaya neden olan bu trajedinin oluşturduğu temel kültürel bunalımlar değerlendirilmiştir. Tanpınar'ın özellikle hayatının son yıllarında etkisini göstermeye başlayan ölüm korkusu üzerine durulmuştur. Onun eser verme ve yaratmakla eş anlamlı gördüğü ölümsüzlük konusuna da değinilmiştir. İkinci bölümün sonlarında ise, şiirleri esas alınarak Tanpınar'ın eserlerindeki ölüm imgeleri, metaforları ve benzetmeleri tespit edilmiştir. Sonuç olarak, Tanpınar'ın endişelerinin sebebi olan ölüm fenomeninin ondaki felsefi tanımı yapılmıştır.
Raif Necdet Kestelli'nin hayatı, romanları ve hikayeleri üzerine bir inceleme

Raif Necdet, 1881 yılında İzmir'de doğmuştur, izmir'in köklü ailelerinden Kestellioğullan'na mensuptur. Babası gümrük müdürlüğünde çalışan Eyüp Sabri Beydir. Eğitimine İzmir'de başlayan Raif Necdet, 1897'de Harbiye Mektebi'ne girmiş ve 1900 yılında mezun olmuştur. Askeri kimlikli birisi olmasına rağmen, edebiyata gönül veren yazar, 1921 yılına kadar Edirne ve İstanbul'da edebiyat ve kitabet muallimi olarak görev yapmıştır. I. Balkan Harbi'nin başladığı 1912 yılında yüzbaşı olarak Edirne savunmasına çağırılan yazar, altı ay cephede mücadele ettikten sonra, altı ay da Sofya'da esir kalmıştır. İstanbul'a döndükten sonra edebi faaliyetlerine devam eden yazar, çeşitli türlerde on yedi eser vermiştir. 1937 yılında, 56 yaşında vefat etmiştir. Ölüm haberi 18 Ağustos 1937 tarihli gazetelerde yer almıştır. Raif Necdet, tenkid roman, hikaye, mensure, hatıra, mersiye, piyes, tercüme, mektup, vecize, antoloji türlerinde eserler yazmıştır. Bizim incelememizde, romanları, hikayeleri, piyesi ve hatıraları yer almaktadır. Çalışmamız giriş ve sonuç bölümlerinin dışında, dört bölüme ayrılmıştır. Giriş bölümünde, 'II. Meşrutiyet Dönemi Edebiyatı' başlığı ile Fecr-i Ati ve Milli Edebiyat cereyanları hakkında bilgiler verilmiştir. I. bölüm, yazarın hayatım; doğumu, ailesi, öğretmenliği, askerliği, esirliği, edebi faaliyetleri ve ölümünü kapsamaktadır. II. bölümün başlığı, 'Raif Necdet'in Romancıhğı'dır. Yazarın kaleme aldığı Ufül ve Semavi İhtiras romanları, olay örgüsü, tema, mekan, zaman, şahıs kadrosu ve üslup açılarından incelenmiş ve romanlarda bulunan ortak hususiyetler tespit edilmiştir. Raif Necdet'in yazdığı on üç hikaye, IH. bölümde 'Raif Necdet'in Hikayeleri' başlığı altında ele alınmış ve roman incelemesinde kullanılan teknik ile değerlendirilmiştir. IV. bölümde 'Raif Necdet'in Piyesi ve Hatıraları' başlığında, M. Rauf la birlikte yazdığı piyese ve üç adet hatıra yazısına yer verilmiştir. Sonuç bölümünde yazarın edebi ve felsefi görüşleri belirtilerek, bu görüşlerin eserlerine nasıl yansıdığım gösterilmiştir. Raif Necdet'in çalışmamız dışında kalan eserleri hakkındaki bilgiler ve çeşitli kaynaklarda hakkında yapılan değerlendirmeler bu
Mustafa Kutlu'nun eserlerinde eğitim

Türk edebiyatına büyük katkıları olan Mustafa Kutlu (d. 1947), elli yıllık sanat hayatında birçok türde eser ortaya koymuş bir yazar ve aynı zamanda bir eğitimcidir. Edebiyat eğitiminin insana kattığı iyiyi ve güzeli görebilme, doğruyu ve yanlışı ayırt edebilme, duygu ve düşünceleri etkili bir şekilde ifade edebilme gibi özelliklerin Kutlu'nun eserlerindeki yorumu, incelemenin amacını oluşturur. Araştırmada Kutlu'nun 2018 Nisan tarihine kadar yayımlanmış olan 29 hikaye ve 8 denemesi incelenmiştir. Araştırma verilerinin toplanmasında doküman inceleme yöntemi ve tarama modeli kullanılarak hikaye ve denemelerde yer alan eğitimle ilgili unsurlar tespit edilmiştir. Verilerin analizinde içerik analizi yöntemi kullanılarak elde edilen veriler altı ana başlıkta toplanmıştır. Bu başlıklar, eğitim sorunları, eğitim toplum ilişkisi, eğitim sistemine yönelik eleştiriler, meslek eğitimi ve yaşam boyu öğrenme, kitap okuma alışkanlığı ve okuma ile eğitim liderliği şeklinde, en çok bulgu elde edilen konudan en az bulgu elde edilen konuya doğru sıralanmış ve yorumlanmıştır. Araştırmanın sonucunda Mustafa Kutlu'nun eserlerinde tespit edilen eğitim sorunları şunlardır: fırsat eşitliğinin olmaması, eğitimin yetersizliği, eğitimin genel amaç ve ilkelerine uyulamaması, eğitime verilen değerin azalması, kısa yoldan para kazanma isteğinin eğitimli olmanın önüne geçmesi, eğitimli kişilerin işsiz kalması, eğitim sisteminin sürekli değişmesinin zararları, öğretmenlere hak ettiği değerin verilmemesi, ülkenin kitap okuma oranının düşük olması, sanat ve sosyal alanlar eğitimine yeterince önem verilmemesi, vb. Ayrıca Kutlu'nun eserlerinde meslek eğitiminin babadan oğula geçtiği, usta-çırak ilişkisinin önemsendiği, yaygın eğitimden faydalanarak yaşam boyu öğrenmenin sağlanabileceği ve eğitimde liderlik vasıflarına sahip idealist bireylere ihtiyaç duyulduğu sonuçlarına ulaşılmıştır.
Hasİb'in Silkü'l-Le'al-i Al-i Osman isimli manzum tarihinde Fatih devri

XVIII. asır şair ve tarihçilerinden Mü'ininzade Ahmed Hasib'in kaleme almış olduğu Silkü'l-Le'al-i Al-i Osman, 19.488 beyitten oluşan manzum bir tarihtir. Bu haliyle Osmanlı sahasında yazılmış en uzun manzum kronik olma özelliğini taşımaktadır. Eser, Osman Gazi'den Fatih Sultan Mehmed devrinin sonuna kadarki hadiseleri içerir. Silkü'l-Le'al'in 11.890 beyitten müteşekkil Fatih devri, tezimizin metin kısmını oluşturmaktadır. İnceleme bölümünde ise bütün eser dikkate alınmıştır. Bu manzum tarih, siyasi hadiselerin yanında her padişahtan sonra o devrin devlet adamlarını, hekimbaşılarını, alimlerini, mutasavvıflarını ve şairlerini de tanıtır. Bu yönüyle biyografik bir özellik de taşımaktadır. Çalışmamızda Hasib'in hayatıyla ilgili bilgi verilmiş, eserleri tanıtılmış ve Silkü'l-Le'al-i Al-i Osman'ın ayrıntılı tahlili yapılmıştır. Diğer taraftan Türk-İslam edebiyatına dair unsurlar da ayrı bir başlık altında ele alınmıştır.
Mehmed Hevayİ'nin Mevludu Hayri'l-Enbiya'sı

Türk edebiyatında bilinen ilk örneği Ahmedi tarafından verilmiş olmasına rağmen mevlid türünde Süleyman Çelebi'nin Vesiletü'n-Necat'ının büyük bir etkisi vardır. Birçok şair onun tarzında eser vermeye, Hz. Peygamber'e duyduğu içten sevgiyi terennüm etmeye çalışmıştır. Bu çalışmada mevlid örneklerinden biri olan Mehmed Hevayi'nin Mevludu Hayri'l-Enbiya'sı incelenmiştir. Giriş bölümünde 16. yy.'ye kadarki mevlid geleneği hakkında özet bilgiler verilmiştir. Çalışmanın ilk bölümünde şairin hayatı, eserleri ve edebi kişiliği üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde eser hakkında bilgiler ve eserin özeti verilmiştir. Üçüncü bölümde, Mevludu Hayri'l-Enbiya, türünün en önemli ve yaygın örneği olan Vesiletü'n-Necat ile karşılaştırılmıştır. Dördüncü bölümde Mevludu Hayri'l-Enbiya'nın transkripsiyonlu metni verilmiştir. Sonuç bölümünde, çalışmada elde edilen bilgiler ve yapılan tespitlerin genel değerlendirmesi yapılmıştır. Kaynakçada, eser üzerinde çalışmayı yaparken kullandığımız kaynakların listesi verilmiştir.
Kuzey Kıbrıs Gazimağusa Harika Mahallesi örneğinde göç ve sosyal yapı

ANAHTAR KELİMELER: Kuzey Kıbrıs, göçmen, göç süreci, sosyal yapı, aidiyet Bu araştırmanın konusu, 1975 yılında Gazimağusa'nın Harika Mahallesi örneğinde, göçmenlerin; göç ve göç sonrasını, sosyal-kültürel uyumu, kültürel çatışmalarım, iletişim zorluklarını kapsamaktadır. Araştırmada, göç sürecinin şekillendirdiği sosyal yapının resmi çizilmeye çalışılmıştır Çalışmanın amacı bu bölgenin sosyal yapışım ortaya koymak, göç sonrası yaşananları kişilerden yola çıkarak incelemek ve gelecekte yapılacak sosyal yapı ve sosyo-kültürel değişim çalışmalarına yol göstermektir. Bununla birlikte mahallenin fiziki yapısı ve sosyal çevresi içersinde mevcut topluluğun kültürü göz önünde bulundurarak yaşanan ve yaşanmış olan sorunlara dikkat çekmek ve çözüm üretilmesi için katkıda bulunmaktır. Araştırma, durum saptayıcı ve betimlemeyici bir şekilde ele alınmıştır. Bu mahallede yaşayan kişilerle derinlemesine görüşme ve anket uygulanmış, gözlem teknikleri kullanılmıştır. Bu bağlamda çalışma nitel araştırma özelliğini taşımaktadır. IX
Hacı Pİri Efendi'nin İntihab-ı Şerh-i Mesnevİ'si

Bir bölümü üzerinde çalışılan eser; İstanbul, Süleymaniye Kütüphanesi, Halet Efendi, Mülhak, no. 26 demirbaşında kayıtlıdır. Tek cilt halinde ve tamamı 172 varaktır. Sayfalar 17 satır olarak düzenlenmiştir. Bu inceleme, yazmanın 01 b-53b varaklarını kapsamaktadır. Diğer bölümlerin çalışılması planlanmaktadır. Bu tezi hazırlamaktaki amaç; Mesnevi'den seçkilerle hazırlanan bir mensur şerhi tanıtmaktır. Türk Edebiyatı'nda 14. yüzyıldan itibaren yoğunlaşarak kaleme alınan müntehap eserlerin bir kısmının manzum olduğu görülmektedir. İncelenen eser, mensur bir seçkidir. Tez; giriş, metin, sonuç ve tıpkıbasım bölümlerini içermektedir. Giriş bölümünde Türk edebiyatındaki Mesnevi şerh ve tercümeleri ile Hacı Piri Efendi hakkında bilgiler verilmiş; şekil, muhteva, dil ve üslup bakımından da incelenmiştir. Ayrıca üzerinde çalışılan tek nüsha tanıtılmıştır. Metin kısmında nüshanın; sayfa ve satır numaraları belirtilmiş, çeviri yazısı yapılmıştır. Özellikle ayet, hadislerle Farsça ve Arapça beyitlerin Türkçe anlamları dipnotla verilmiştir.
Türkiye türkçesi ve Azerbaycan türkçesindeki akrabalıkla ilgili atasözleri üzerine bir inceleme

'Türkiye Türkçesi ve Azerbaycan Türkçesindeki Akrabalıkla İlgili Atasözleri Üzerine Bir İnceleme' adını taşıyan tez çalışmasında, Azerbaycan ve Türkiye Türkçesine ait akrabalık adlarına göre sınıflandırılmış 3060 atasözü yer almaktadır. Bu atasözlerinin aynılarını ve benzer olanlarının Türkiye Türkçesindeki karşılıkları vermeye çalışılmış ayrıca, Türkiye Türkçesindeki ve Azerbaycan Türkçesindeki karşılığı bulunmayan atasözleri de çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmamızda her iki Türk lehçesindeki temel atasözü kaynaklarındaki akrabalık konusunu ele alan atasözleri taranmıştır. Giriş bölümünde konu, amaç, kapsam, malzeme ve kullanılan yöntemle ilgili bilgiler verildikten sonra, birinci bölümde temel malzeme olan atasözleri ve atasözlerinin önemi ile her iki lehçedeki atasözü kaynakları, hakkında bilgi verilmiştir. İkinci ve üçüncü bölümler, çalışmanın ana kısımlarını oluşturmaktadır. Bu bölümlerde, iki lehçedeki atasözlerinin cümle türleri ile kelime sıklığı, Azerbaycan ve Türkiye Türkçesindeki atasözleri anlambilimsel açıdan incelenmiş, gerekli görünen yerlerde şemalardan yararlanılmıştır. En son bölümde 3060 atasözünün benzerlik bakımından karşılaştırılması yapılmıştır. Bu bölümde Azerbaycan Türkçesindeki binlerce atasözünün Türkiye Türkçesiyle aynı veya yaklaşık anlama geldiğini, yüzlerce atasözlerinin Türkiye Türkçesiyle harfiyen aynı olduğunu tespit edilmiştir. Sonuç bölümünde ise elde edilen bulgular sunulmuştur.