turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Tarihi bir kaynak olarak Selçuklu Dönemine ait şiir divanları üzerine araştırma

Ortaçağ Türk-İslam devletlerinde saray şairliği bir gelenek halini almıştır. Bu geleneğin devamı olarak Selçuklu saraylarında da birçok saray şairi yetişmiştir. Bu şairlerden günümüze gelen eserlerde Selçuklu siyasi, sosyal ve kültürel tarihi, Selçuklu sultanları ile ilgili bazen tarihi kaynaklarda bile bulunmayan birçok önemli bilgiler bulunmaktadır. Bu yüzden bu araştırmada Selçuklu dönemi saray şairlerinden Mu'izzi, Enveri ve Zahir ed-Din Faryabi'nin divanlarındaki bilgiler ele alınmış ve siyasi tarih içerikli kaynaklarda geçen bilgilerle karşılaştırılarak incelenmiştir. Mu'izzi ve Enveri yaşadıkları dönem dolayısıyla Sulan Melikşah ve Sultan Sencer dönemlerinde yaşanan olayları şiirlerinde dile getirmiştir. Örneğin Arslan Argun isyanı ve dönemin devlet erkanı ile alakalı Mu'izzi'nin şiirlerindeki birçok bilgiye diğer kaynaklarda tesadüf etmek oldukça zordur. Enveri'nin Oğuz isyanı ve bu isyanın toplum üzerindeki etkisi hakkında verdiği bilgiler ise gerçekten tarihi açıdan oldukça değerlidir. Faryabi'ye gelince Irak Selçukluları'nın son dönemleri ve özellikle Azerbaycan Atabegliği döneminde yaşanan olayları şiirlerine taşımıştır. Öyle ki bazen bir öğütcü olarak Atabeglere nasıl hükümdar olmaları, gerektiği gibi konularda öğütler bile vermiştir. Şairlerin verdikleri imalı bilgiler Selçuklu dönemiyle alakalı müverrihlerin verdiği bilgilerle karşılaştırılarak gün yüzüne çıkarılmıştır.
Garİkİ Dİvanı: Bahru'n-Nihaye

1544 yılında hayatta olduğunu ve Mora yarımadasında yaşadığını bildiğimiz Gariki, önemli tekke tasavvuf şairlerindendir. Gariki'nin hayatını ve eserleri ve edebi kişiliğini birinci bölümde; din ve tasavvufu ikinci bölümde; cemiyet ve tabiatı üçüncü bölümde; divanının nüsha tavsifi ve çeviri yazısını dördüncü bölümde verdik. Çalışmamızı hazırlarken doğrudan veya dolaylı olarak faydalanılan eserler, 'Kaynakça' kısmında sıralanmıştır. Divanda geçen şahıs, yer ve eser adları tespit edilmiş gazel numaraları verilerek 'Dizin' başlığı altında metnin sonunda verilmiştir.
Refik Erduran tiyatrolarında şahıs kadrosu

Tezimizde Türk Cumhuriyeti'nin Tiyatro yazarlarından biri olan Refik Erduran'ın hayatı çeşitli yönleriyle tanıtılmaya çalışılmış, basılmış ve basılmamış tiyatro eserlerin özeti ve şahıs kadrosu hakkında bilgiler verilmiştir. Çalışmamızın girişinde tiyatronun doğuşundan kısa bir şekilde bahsedildikten sonra Cumhuriyet Dönemi Türk Tiyatrosu'nun günümüze kadar olan gelişimi hatlarıyla sunulmuştur. Çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. Birinci Bölümde Refik Erduran'ın 'Hayatı' çeşitli yönleriyle ortaya konmuştur. İkinci Bölümde 'Eserleri' başlığı altında Erduran'ın basılan ve basılmayan eserleri kronojik şekilde sıralanmıştır. Üçüncü Bölümde ise 'Basılmış Tiyatro Eserlerinin Şahıs Kadrosu' ve 'Basılmamış Tiyatro Eserlerinin Şahıs Kadrosu' iki başlık altında ayrılan yazarın toplam on sekiz oyununun eserlerin özeti ve şahıs kadrosu ele alınmıştır. Refik Erduran ve eserleriyle ilgili elde ettiğimiz bilgileri 'Sonuçta' beyan ettik. Ayrıca çalışmamızı hazırlarken müracaat ettiğimiz eserler 'Kaynakça' da sunulmuştur. Tezimiz 'Ekler' ve 'Dizin' kısımlarıyla tamamlanmıştır.
Türkiye Türkçesi ağızlarında bağlaçlar

Görevdeş ya da anlamca birbiriyle ilgili kelimeleri, kelime gruplarını ve cümleleri birbirine bağlayan ve şekil ve anlam bakımından ilişki kuran dil birliklerinin birlikte kullanılmasını sağlayan gramer yapısına bağlaç diyoruz. Dolayısıyla bağlaç öbekleri hem yazılı hem de sözlü anlatımda metnin oluşumuna katkı sağlayan önemli bir ögedir. Bu yüzden bağlacın bulunduğu yerde mutlaka kendisinden önce veya sonra bir yargı bütünlüğünün bulunması gerekmektedir. Çalışmamızda Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde bulunan köy, kasaba, ilçe, il ve bölge merkezlerinde derlenen metinler ve bu metinlerde bulunan bağlayıcılık özelliği olan dil birlikleri çalışmamızın esasını oluşturmuştur. Türkiye Türkçesi Ağızlarında Bağlaçlar adlı çalışmamız; Giriş, İnceleme, Tablolar, Sonuç ve Kaynakça bölümlerinden oluşmaktadır. Giriş bölümünde çalışmamızın esasını oluşturan bağlaç kavramı ile alakalı genel bilgiler verilmiştir. Bağlaçların Türkiye Türkçesi ağızlarındaki yeri ve kullanımları anlatılmıştır. Bağlaç ile ilgili kavramlar, farklı görüşler verildikten sonra konu ile ilgili bazı terim teklifleri yapılmıştır. Çalışmamızın asıl amacını oluşturan inceleme bölümünde 152 eserden tespit edilen bağlaçlar kökeni, yapısı, kullanımı, kullanım yeri ve görevi başlıklarında ayrı ayrı incelemeye tabi tutulmuştur. Tablolar bölümünde ise; taranan metinlerde tespit edilen bağlaç ve bunlarla alakalı veriler yedi ayrı başlık altında tablo şeklinde verilmiştir. Sonuç bölümünde doktora çalışmamız boyunca elde ettiğimiz sonuçlar maddeler halinde verilmiştir. Kaynakça bölümünde ise çalışmamız ile alakalı kullandığımız/kullanmadığımız ancak konuyu özümseme noktasında faydalandığımız kaynaklar verilmiştir.
Leyla ve Mecnun'da hikaye tekniği

Çalışmamızın konusu 'Leyla ve Mecnun' da Hikaye Tekniği' olarak belir- lenmiştir. Temel amacımız, 16. yüzyılda Fuzuli tarafından kaleme alınmış olan 'Leyla ve Mecnun' adlı mesnevinin, Tanzimat öncesi roman veya hikayenin yerini tutabilecek tarzda düzenlendiğinin altını çizmektir. Gerek kendi devrinde, gerekse önceki ya da sonraki devirlerde, aym konuda yazılmış veyahut değişik konulan içeren mesnevi türünde birçok eser mevcuttur. Ele alacağımız eserin ise, benzerlerinden ayrı olarak değerlendirilmesini gerektirecek farklılıkları bulunmaktadır. Bizi böyle bir çalışma yapmaya yönlendiren sebep de bu farklılıklann, bugünkü anlamda modern hikaye tekniğine ait olduğunu düşünmemizdir. Çalışmamızda izleyeceğimiz yol, söz konusu özellikleri belirlemek ve açıklamak şeklinde olacaktır. Her şeyden önce, yapılacak çalışma, bir hikaye tahlili denemesi olacağın- dan. ilk önce modern anlatı tekniklerinin, roman ve hikaye tahlil metotlarının ve bu türlerin özelliklerinin incelenmesiyle işe başladık. Çünkü esere, modern anlamda kaleme alınmış bir anlatı türü olarak yaklaşmak gerekiyordu. Daha sonra eseri belli başlı bölümlere ayırdık. İlk bölümde eserin anlatıcı sını ve bakış açışım ele aldık. İkinci bölümü 'Vak'a' olarak adlandırdık ve eserin olay örgüsünü tespit ettik. Üçüncü bölümde mekan kavramı üzerinde durduk ve bu kavramın konuya etkisini incelediLDördüncü bölümü eserdeki zaman kavramına ayırdıLSon bölümde ise şahıs kadrosu ve bunların özellikleri üzerinde durduLSonuç bölümümüzü, mesnevi tarzında yazılmış olan bu eserin bugünkü anlamda roman ve hikayeye ne derece yaklaştığım ifade ederek tamamladık.
Tarık Buğra'nın Türk tarihinde kuruluşu konu alan romanlarındaki roman başkişilerin yaşadıkları değişim olgusu

Tarık Buğra'nın Türk Tarihinde Kuruluşu Konu Alan Romanlarında Roman Başkişilerinin Yaşadığı Değişim Olgusu başlıklı bu tezimizde, Buğra'nın Osmancık, Küçük Ağa ve Küçük Ağa Ankara'da romanları incelenmiştir. Kurgu dünyasında karakterlerin değişiminden söz edilebileceğinden yazarın Firavun İmanı romanı, kuruluşu konu almasına rağmen, roman başkişisinin tip olması dolayısıyla inceleme dışında bırakılmıştır. Bu çalışmamızın amacı, Tarık Buğra'nın adı geçen romanlarında roman başkişilerinin nasıl bir değişim yaşadıklarını, bu değişimin nasıl ve neden yaşandığını, değişim sürecinde roman baş kişilerini etkileyen unsurların neler olduğunu ve yazarın roman başkişilerinin değişimiyle neyi ifade etmeye çalıştığını tespit etmektir. Bu amaç doğrultusunda öncelikli olarak romanlar incelenmiş, incelememiz sonunda elde edilen malzemeden hareketle yapısallcı bir değerlendirmeyle değişim olgusuna açıklık getirilmeye çalışılmıştır. Değişim, romanın başında okurun karşısına çıkan roman başkişisinin, romanın sonunda bambaşka bir karaktere bürünmesi şeklinde kısaca tanımlanabilir. Tecrübe edinme süreci olarak adlandırılan bu süreç, roman başkişisinin yaşadığı bir çatışmayla başlar. Bu çatışmaya bir kişi, bir olay ya da bir mesele sebep olabilir. Bunalımlarla, sıkıntılarla doruk noktaya ulaşan bu çatışma, roman başkişisinin deneyim kazanıp olgunlaşmaya başlamasıyla ve nihayet yeni bir karakter olarak ortaya çıkmasıyla sonuçlanır. Artık roman başkişisinin duyguları, düşünceleri, eylemleri, istekleri, hayata bakışı tamamen değişmiştir. Bu bir anlamda, roman başkişisinin karakter olarak yeniden doğuşudur. Roman başkişisinin, bu süreci tek başına gerçekleştirmesi mümkün değildir. Kurgu dünyasında, yazarın niyetine bağlı olarak oluşturulan roman kişileri, mekanlar, olaylar, nesneler,.. roman başkişisini etkileyerek onun değişim sürecini tamamlamasına ve yeni bir karakter olarak okurun karşısına çıkmasına hizmet ederler.
Ümit Kaftancıoğlu'nun hayatı, edebİ kişiliği ve eserleri

Bu çalışma, Türk edebiyatının önemli isimlerinden biri olan Ümit Kaftancıoğlu'nun hayatı, edebi kişiliği ve eserlerini incelemeyi esas alır. Çalışma 'Giriş', 'Sonuç' ve 'Kaynaklar' dışında dört bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın 'Giriş' bölümünde Türk edebiyatı içerisinde Ümit Kaftancıoğlu'nun yeri hakkında bilgi verilmiştir. 'Birinci Bölüm'de 'Ümit Kaftancıoğlu'nun Hayatı'na değinilmiştir. 'İkinci Bölüm'de 'Ümit Kaftancıoğlu'nun Edebiyat Hayatı ve Eserleri' üzerinde durulmuştur. 'Üçüncü Bölüm'de 'Ümit Kaftancıoğlu'nun Hikayeleri', 'Dördüncü Bölüm'de 'Ümit Kaftancıoğlu'nun Romanları' incelenmiştir. 'Sonuç' bölümünde çalışma boyunca elde edilen bulgular ortaya konulmuştur. 'Kaynaklar' başlığında ise araştırmada esas alınan eserler ve çalışma boyunca yararlanılan kaynaklar gösterilmiştir.
İbni Kemal Nesayih

Arapça'da 'seciye, tabiat, huy' gibi manalara gelen hulk veya huluk kelimesinin çoğulu olarak Türkçede kullanılan ahlak, insanla beraber var olan, kişiler, toplumlar ve devletler arası münasebetlerde fonksiyonel görev üstlenen bir kavramdır. Günümüz terminolojisinin onu sadece görgü kuralları gibi dar bir sahaya hapsetmek istemesine karşılık klasik terminoloji ona çok yaygın bir kullanım alanı vermiştir. Bu terminolojiyi göz önünde bulundurursak ahlakla ilgili hususlar mukaddes kitaplar ve dini metinlerle beraber, milletlerin kültür ve davranış biçimini yansıtan folklorik mahiyette her eserde, hatta efsanelerde bile karşımıza çıkar. Ahlakın dini veya toplumsal eksenli olarak farklı şekillerde mütalaa edilmesi bir tarafa bırakılırsa onun insan için vazgeçilmezliği tartışılmaz olarak varlığını devam ettirmektedir. Ahlaki özelliklerin kişilere kazandırılması gayesiyle dini, edebi çok değişik eserler yazılmış ve milletlerin kültür sahasında yerlerini almışlardır. Nesayih bu sahada yazılan ilk Türkçe eser olmadığı gibi sonuncusu da değildir. Ele aldığı konular, teferruatla ilgili hususlar ve sistematik özellikler bir tarafa bırakılırsa diğer ahlaki eserlerle müşterektir. Eser bir bütün olarak incelendiğinde şu hususu söyleyebiliriz ki Nesayih şark ve garb felsefesinin ahlaki eserlerinden faydalanmakla birlikte esas olarak İslam ahlakını almış, diğer görüşler bunlara paralel olduğu zaman insanlığın ortak kültür mirası olarak destekleyici fonksiyonunda kullanılmıştır. Eserdeki iktibasların büyük çoğunluğunu ayet ve hadisler ile sahabe, mutasavvıflar ve İslam bilginlerinin görüşleri teşkil eder. Eser umumun anlayabilmesi için sade ve açık bir dille yazılmış ve cümlelerin kısa olmasına özen gösterilmiştir.
17. yüzyıl aşık şiirinde sevgili motifi

İ17. Yüzyıl Aşık Şiirinde Sevgili Motifi? isimli çalışmamız; 17. Yüzyıl'da aşık şiirinin önemli temsilcilerinden sayılan Aşık Ömer, Gevheri ve Karaca Oğlan'ın şiirleri esas alınarak hazırlanmıştır. Bu araştırmanın temel amacı; 17, Yüzyıl şiirinde yer alan sevgilinin belirleyici özelliklerini tesbit edip, bu döneme ait bir sevgili profili oluşturmaktır. Bu hedef doğrultusunda, adı geçen aşıkların şiirlerinin yer aldığı eserler incelenmiştir. Belirlenen şiirler incelenerek, sevgiliye ait unsurların yer aldığı mısralara çeşitli başlıklar altında yer verilmiştir. Bu mısralardan hareketle; aşıkların sevgilinin fiziksel ve ruhsal özelliklerini şiirlerine nasıl yansıttıkları ve bu hususta neleri esas aldıkları incelenmiştir. Bu incelemelerden ve açıklamalardan yola çıkarak 17. Yüzyıl Aşık Şiiri'ndeki sevgiliye ait genel bir yargıya varılmıştır.
Hıfzı Topuz'un basın, kültür ve edebiyat hayatı üzerinde bir tespit çalışması

Gazeteci kimliği ile tanıdığımız Hıfzı Topuz, iletişim uzmanlığı, kültür adamı kimliği, yazarlığı ve edebi çevresi bağlamında araştırma ve inceleme yapılmayı hak etmektedir. UNESCO bünyesinde (1959-1983) iletişim uzmanlığı kimliği ile dünyanın birçok ülkelerinde önemli görevlerde bulunmanın yanında, ülkemizde de iletişim ve kültür adına öncü ve kurucu çalışmaları olmuştur. Hıfzı Topuz'un aile büyüklerinden kalan mektuplar, fotoğraflar ve kendi birikimleriyle oluşturduğu; kültür, basın ve edebiyat tarihi açısından önem taşıyan geniş bir arşivi vardır. Yaptığımız söyleşiler esnasında, bu özel arşivi inceleme imkanımın olması, bu çalışma için ayrıca faydalı olmuştur. Cumhuriyet ile yaşıt olan Topuz, deneyimlerine, arşivine ve tarihi araştırmalarına dayanarak yazdığı tarihi ve biyografik belgesel romanlarıyla, günümüz okurları için geçmişşe ışık tutmaktadır. Bu çalışmada, Hıfzı Topuz'un, anlattıklarından ve çalışmalarından hareketle, düşünceleri etrafında görüşlerini tespit etmek, böylece Topuz'u, basın, kültür ve edebiyat tarihi açısından değerlendirmek amaçlanmıştır.
Karapapak Kuşkayası masallarının işlevselliğinin değerlendirilmesi

Karapapak Kuşkayası Masallarının İşlevselliğinin Değerlendirilmesi adlı çalışma; masalların derlenmesi, yazıya aktarılması ve halk bilimi metinlerinin işlevsellik metoduyla incelenmesi esasına dayanmaktadır. Giriş kısmında çalışma konusunun önemine ve çalışmanın içeriğine yer verilmiştir. İkinci Bölümde Karapapak Türkleri ve Kuşkayası Köyü'nün coğrafi, tarihi, sosyal, kültürel iktisadi yapısı hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü Bölümde masallar genel bir bakışla ele alınarak masal tanımları, masalların özellikleri, masalların menşei, inceleme yöntemleri ve tasnifi üzerine yapılan çalışmalara yer almıştır. Dördüncü Bölümde Karapapak Kuşkayası masallarının genel bir değerlendirilmesi yapılmıştır. Bu bölümde Karapapak Kuşkayası masallarının özellikleri tespit edilerek masallar sınıflandırılmıştır. Beşinci Bölümde masalların işlevselliği, Altıncı Bölümde Karapapak Kuşkayası masallarının işlevselliği değerlendirilmiştir. Yedinci Bölüm ise derlenen masal metinlerinden oluşmaktadır. Karapapak Kuşkayası masallarının folklor içerisindeki yerini ve işlevselliğinin değerlendirildiği tez Sonuç, Sözlük ve Kuşkayası Köyü'nden Fotoğraflarla tamamlanmıştır.
Adana ili Karaisalı ilçesi halk kültüründe halk inançları, bayramlar ve törenler

Bu çalışmada Adana ilinin Karaisalı ilçesindeki halk inançları, bayramlar ve törenler konuları incelenmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde çalışma alanyla ilgili genel bilgiler verilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde Karaisalı halkının geçiş dönemleri ve günlük hayatın her aşamasında yer alan halk inançları incelenmiştir. Bu bölümde yer alan başlıklar, yazılı kaynaklardan edinilen bilgilerin verilmesinden sonra ilçedeki sözlü kaynaklardan derlenen bilgilerin eski Türk inançları ile ilişkileri tespit edilmeye çalışılmış ve başlıklar sonrası değerlendirmeler yapılmıştır. Üçüncü bölümde Karaisalı halk kültüründe kandiller, kutsal aylar, dini ve milli bayramlar, törenlerle ilgili kutlamalar ve bunlarla ilgili halk inançları konularına yer verilmiştir. İkinci bölümde de başlıklar sonrası yazılı kaynaklardan edinilen bilgiler verilip sözlü kaynaklardan derlenen bilgilere göre adet uygulamalar ve inanışlar inanca göre değerlendirilmiştir. Çalışmanın dördüncü kısmında yerel kelimeleri kapsayan bir sözlük hazırlanmıştır. Çalışmanın sonunda Karaisalı halk inançlarında İslamiyet öncesi Türk inançlarının İslami renge bürünüp günümüzde devam ettiği görülmüştür.
Orhan Pamuk'un Cevdet Bey ve Oğulları, Sessiz Ev ve Kar romanlarında 'Politik söylem'

Nobel ödülünü şu ana kadar kazanmış tek Türk yazar olan Orhan Pamuk'un Cevdet Bey ve Oğulları, Sessiz Ev ve Kar romanlarındaki politik söylemi incelenmiştir. Türk edebiyatında politikanın Tanzimat edebiyatından berieserlere nüfuz ettiği ve özellikle 1960/ 1971/ 1980 darbelerinin etkisiyleeserlerde politikaya daha da geniş olarak yer verildiği bilinmektedir. Bu bakımdan, politik demeçleri ile de gündeme gelen Pamuk'un bu politik söylemi kullanıp kullanmadığı, kullandıysa da ne yönde ele aldığı tespit edilmiştir. Ele aldıkları zaman itibariyle, II. Meşrutiyet'ten 1990'lu yıllara kadarki bir süreci kapsayan Cevdet Bey ve Oğulları, Sessiz Ev ve Karromanları, içerisinde birçok politik unsuru barındırır. Çalışmanın giriş bölümünde edebiyat ve politika ilişkisine değinilmiş ve Eski Yunan'dan günümüze kadar politikanın edebiyatın ne derecede içinde olduğu konusunda genel bir bilgi verilmiştir. Birinci bölümde ise incelemeye katkı sağlayacağı düşünüldüğünden Pamuk'un hayatı ve edebi eserleri hakkında kısa bir bilgi verilmiştir. İkinci ve son bölüm olan inceleme bölümünde, ele alınan romanlardaki politik unsurlar, her romanın kendi içeriği göz önünde bulundurularak belirlenmiş ve bundan yola çıkarak yazarın kullandığı politik söylem ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Toplumsal eleştiri ve Tahsin Yücel'in öykü kişileri

Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatının önemli yazarlarından biri olan Tahsin Yücel'in öyküleri üzerine yapmış olduğumuz bu çalışma: Tahsin Yücel'in Hayatı ve Öykü Anlayışı, Toplumsal Eleştiri Kuramları, Öykü Kişilerinde Toplumsal Eleştiri, Sonuç ve Kaynakça bölümlerinden oluşur. 'Toplumsal Eleştiri ve Tahsin Yücel'in Öykü Kişileri' adını taşıyan bu çalışmada yazarın, öyküleri aracılığıyla çok geniş ölçekli bir toplumsal eleştiri yaptığı görülür. Ele alınan sekiz öykü kitabında; yazarın gerek işlediği konular bakımından gerekse de konuları ele alış bakımından, eleştirel bir tutum içerisinde olduğu görülür. Böylelikle de yazarın, öyküleriyle yapmak istediği bu toplumsal eleştiri/toplumsal topografyayı çıkarma arzusu, incelemenin yönünü ve metodunu da tayin eder. Bu çalışmada, öykü kişilerinin özellikle öne çıkan nitelikleri toplumsal inceleme yöntemlerine göre tespit edilmiştir. Öykü kişilerinin sosyal konumlarında, psikolojik özelliklerinde, mesleklerinde sürekli bir değişim ve dönüşüm içinde olduğu gözlem-lenir.
Nail Tan'ın Kastamonu kültürü üzerine çalışmaları

Bibliyografyalar, bir konuyla ilgili yayımlanmış eserlerin ve araştırmaların listesi mahiyetinde çalışmalardır. Bir konuyla ilgili literatür taraması esnasında araştırmacılar için başucu kaynağı olması hasebiyle önem teşkil eder. Tezimiz tüm hayatını edebiyat araştırmalarına ve halk bilimi çalışmalarına adayan ve memleketi Kastamonu üzerine de pek çok makale ve eser yayımlamış olan Nail Tan'ın Kastamonu kültürü üzerine yaptığı çalışmaların derlenip bir araya getirilmesiyle oluşturulmuş bir bibliyografya çalışmasıdır. Çalışmamızda sadece eser dizini oluşturulmamış aynı zamanda eserlerin içeriği hakkında da kısa bilgiler verilmeye çalışılmıştır. Tezimiz Kastamonu'da halk bilimi çalışmaları yapacak olan araştırmacılara kolaylık sağlayacak bir kaynak niteliğindedir. Ayrıca çalışılmış olan konuların tespiti; özgün konulara yönelme ve vakit kaybını ortadan kaldırma açısından da önem arz etmektedir.
Klasik Türk şiirinde efsanevi aşk kahramanları

L SANS TEZKLAS K TÜRK Ş R NDE EFSANEVAŞK KAHRAMANLARIVEYS KAHVECDANIŞMAN : Yrd. Doç. Dr. Lütfi ALICIYıl : 2006, Sayfa: 102 Jüri : Yrd. Doç. Dr. Lütfi ALICI : Yrd. Doç. Dr. Hasan ALTINZENC R: Yrd. Doç. Dr. lyas GÖKHANKlasik Türk şiiri mazmun, motif, imaj ve sembollerin sıklıkla kullanıldığı; çok zengin kaynaklardan beslenen bir şiirdir. Divan şiirinin tam olarak değerlendirilebilmesi için bu şiirin beslendiği kaynaklar ve yararlandığı malzemeler tespit edilerek incelenmelidir. Klasik Türk şiirinin kaynakları aşk ve aşkla ilgili unsurlar önemli bir yer tutmaktadır. Çalışmamızın amacı, klasik Türk şiirinde efsanevi nitelik kazanmış aşkkahramanlarının divanlardaki kullanım özelliklerini ve sıklıklarını incelemeye yöneliktir. Bu çalışmada öncelikle çeşitli kaynaklara dayalı olarak efsanevi aşk kahramanları ile ilgili bilgiler verilmiştir. Daha sonra yüzyıllarını en iyi temsil eden on altı divandan seçtiğimiz örnek beyitler aracılığıyla klasik Türk şiirinde kullanılan aşkkahramanlarının hangi özellikleriyle nasıl ele alındığını, şiire kazandırdığı mana ve ifade zenginlikleri ile şairlere sağladığı anlatım imkanlarını tespit etmeye çalışacağız. Ayrıca aşk kahramanları ile ilgili çeşitli tamlama ve ifadelerin kullanım sıklığınıvereceğiz.
Milli Kütüphane Yz A 9216/2'de kayıtlı İlm-i Belagat adlı eserin İnşa Kitabı, Münşeat ve İlm-i Belagat kısımları

Tanzimat'la birlikte gelen yeniden yapılanma arayışlarının sonucunda, eğitim sisteminin yenilenmesine yönelik girişimlerde bulunulmuş ve modern anlamda eğitim kurumları açılmıştır. Bu okulların ders programlarına dil bilgisi ve yazışma konularının öğretilmesi amacıyla usul-i kitabet ve inşa ile belagat dersleri de alınmıştır. Bu derslerin okutulabilmesi için yeni kitaplara ihtiyaç duyulmuş ve bu sebeple birçok ders kitabı kaleme alınmıştır. Çalışmamıza konu olan eser de bu çalışmaların ürünüdür. XIX. yüzyılda kaleme alınan İnşa Kitabı ve İlm-i Belagat, Milli Kütüphane'de bulunan bir eserin içinde yer almaktadır. Eserde yazarın kimliğine dair bir bilgi bulunmamaktadır. İnşa Kitabı resmi ve özel yazışmalarda kullanılması gereken unvan ve hitap sözleri, çeşitli yazışma tür ve şekilleri ve bunların yazım esaslarına dair kuramsal bilgileri içermektedir. Eserde verilen bilgilerin uygulanmasına yönelik olarak da çeşitli yazışma örnekleri bulunmaktadır. İlm-i Belagat ise belagati üç şubesiyle ele alan bir eserdir. Eserde belagat terimleri, soru-cevap yöntemi kullanılarak açıklanıp örneklendirilmiştir. Her iki eser de dönemin eğitim kurumlarında okutulmak üzere hazırlanmış ders notlarından oluşmaktadır. Bu çalışmada İnşa Kitabı ve İlm-i Belagat'in transkripsiyon alfabesine aktarımı yapılmış ve içerikleri incelenmiştir. Çalışmanın sonucunda varlığı daha önce bilinmeyen İnşa Kitabı ve İlm-i Belagat'in edebiyat dünyasına tanıtılması amaçlanmaktadır.
Garİkİ, Dİvan-ı Garİkİ

Gariki, XVI. yüzyılda yaşamış bir Klasik Türk Edebiyatı şairidir. Eserlerinden hareketle Mora'da yaşadığı anlaşılmaktadır. Genelde tasavvuf, özelde vahdet-i vücut düşüncesi etrafında yazılan şiirlerden müteşekkil hacimli bir divanı ve Esrar-ı Evliya adlı, tasavvufi içerikli, mensur bir eseri vardır. Bu çalışma Gariki'nin divanı üzerinedir. Gariki Divanı'nın biri Milli Kütüphane'de diğeri Vatikan Kütüphanesi'nde olmak üzere tespit edilen iki nüshası vardır. Bu nüshalar temin edilmek suretiyle yapılan bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde Gariki'nin hayatı, edebi kişiliği ve eserleri hakkında bilgi verildi. İkinci bölümde Gariki Divanı'nın nüshaları, nüshalardaki dil-imla özellikleri ve divanın şekil özellikleri hakkında bilgi verildi. Divanda çokça bulunan iktibas metinleri, ilgili beyit ve kaynak belirtilmek suretiyle, alfabetik olarak gösterildi. Bölümün sonunda çalışmada faydalanılan kaynaklara yer verildi. Üçüncü bölümde Gariki Divanı'nın karşılaştırmalı metni yer almaktadır. Çalışmanın sonunda işlevsel sözlük ve dizine yer verilmiştir.