turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
556 sayılı KHK kapsamında markanın hükümsüzlüğü

Son yıllarda uluslararası ticarette yaygın olarak kullanılması markanın öneminin ve fonksiyonlarının artmasını sağlamıştır. Buna bağlı olarak, markadan doğan hakkın korunmasına ilişkin hukuki çalışmalar ve ilgili davalar öğretide ve uygulamada sıkça karşılaşılan konular haline gelmiştir. Markanın hükümsüzlüğü, sözü edilen hukuki konuların önemli bir bölümünü oluşturmaktadır. Markanın hükümsüzlüğü genel olarak, 556 Sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (556 sayılı KHK) ile, özellikle 42 ila 44 üncü maddelerinde, düzenlenmektedir. 556 sayılı KHK'nın geniş çapta, Avrupa Birliği'nin markaya ilişkin temel düzenlemelerinden biri olan 21.12. 1988 tarih ve 89 /104/EEC sayılı Üye Devletlerin Markalara İlişkin Hukuklarını Uyumlaştırmaya Dair Konsey Birinci Direktifi'nden uyarlanmış olduğunu söylemek mümkündür. 556 sayılı KHK, başta 551 sayılı Markalar Kanunu'nda yer verilmemiş olan hükümsüzlük nedenleri olmak üzere, markanın hükümsüzlüğüne ilişkin olarak yeni hükümler öngörmektedir. Yeni maddeler ile kapsamı genişleyen hükümsüzlük nedenleri, markanın hükümsüzlüğü hakkındaki davaların açılması olasılığını da artırmaktadır. Bununla beraber halihazırda, markanın hükümsüzlüğüne ilişkin olarak 556 sayılı KHK tarafından düzenlenmeyen veya belirsizliğini koruyan bazı konular da bulunmaktadır. 556 sayılı KHK'da, tescil başvurusu esnasında var olan red nedenleri ile tescilden sonra ortaya çıkan diğer haller, bir bütün olarak hükümsüzlük nedenleri olarak belirlenmiştir. Buna karşın, mehaz 89/104 sayılı Direktif bu halleri sırasıyla hükümsüzlük ve iptal nedenleri biçiminde bir ayrıma tabi tutmaktadır. İlaveten, 556 sayılı KHK'nın taraflara, süreye ve hükümsüzlük kararının etkilerine ilişkin hükümleri 89/104 sayılı Direktif çerçevesinde yeniden düzenlenmeye ihtiyaç göstermektedir. Bu tez çalışmasının amacı, öğreti ve yargı kararlarını da dikkate alarak, 556 sayılı KHK kapsamında markanın hükümsüzlüğünü incelemektir. Bu amacı gerçekleştirmek üzere, Türk mevzuatının konu hakkındaki hükümleri tespit edilerek uygulamada ortaya çıkan sorunlara işaret edilecek ve çözüm önerileri sunulacaktır.
Anonim Şirketler Hukukunda sermayenin korunması ilkesi

Sermayenin korunması ilkesi, şirketin kuruluş safhası için öngörülen asgari sermaye şartını karşılamasını, kuruluşta ve sermaye artırımında pay sahiplerince taahhüt edilen katılma paylarının tam ve gerçeğe uygun değeriyle şirkete getirilmesini, pay sahiplerine yapılabilecek dağıtımın esas sermayeyle kanunen bağlı yedek akçelerin toplamının özkaynak olarak korunması esasına dayanan kurallara bağlanmasını ve esas sermayenin kısmen veya tamamen kaybı halinde alınması gereken tedbirleri ifade eder. Örtülü dağıtımlar sermayenin korunması ilkesi kapsamında yasaklanmıştır. Zira ilke, esas olarak pay sahiplerine yapılabilecek dağıtımları kurallara bağlar ve örtülü dağıtımlar bu kuralların ihlali anlamına gelir. Günümüzde, sermayenin korunması ilkesinin menkul kıymetler piyasalarının baskısı altında olduğu kabul edilir. Zira ilke kapsamında öngörülen katı düzenlemeler, özkaynak ile finansmandan elde edilebilecek verimi düşürmektedir. Ayrıca, bu düzenlemeler alacaklılara yeterince güvence sağlamamaktadır. Esas sermaye sisteminin benimsenmediği sistemlerde alacaklıları korumak için daha farklı yöntemler kullanılmaktadır. Özellikle, dağıtımlarda uygulanan ödeme gücü testlerinin sermayenin korunması kurallarından daha etkili koruma sağladığı yönünde güçlü bir doktrin gelişmiştir. Sermayenin korunması ilkesinin giderek önemini kaybettiği açıktır. İlkenin kaldırılması yönündeki yeni yaklaşımlar kaçınılmaz biçimde Türkiye'yi de etkileyecektir.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu kapsamında delil tespiti

Adil bir yargılamanın amacı maddi gerçeğe ulaşmaktır. Gerçek ise her zaman fiziki koşullarla çevrelenmiştir. Bir dava dosyasının maddi gerçeği tamamıyla yansıtması fiilen mümkün olmamakla birlikte hakim, maddi gerçeğe mümkün olduğunca yaklaşmalıdır. Davanın kabul edilebilmesi için davanın delillere dayandırılması gerekmektedir. Delil tespitinin amacı yargılama sürecinde delillerin yok olmasını ya da karartılmasını engellemek amacıyla Mahkeme kararı ile delillerin belirlenmesidir. Delil tespiti bir tür ihtiyati tedbir olarak tanımlanmaktadır. Yargılamanın uzun sürdüğü bir hukuk sisteminde davanın açılmasından önce delil tespitine ihtiyaç duyulmaktadır. Bu düzenleme dava dosyasının oluşmasından önce delillerin delil tespiti ile karar altına alınması ihtiyacına dayanmaktadır. Delil tespiti bir davanın açılmasıyla ya da devam eden bir davada ise delillerin ileri sürülmesi ve sunulması aşamasından önce delillerin yok olması veya gösterilmesinde veya sunulmasında ise bir zorluk çıkması tehlikesi karşısında delillerin ortadan kaldırması ihtimali yüzünden hemen yetkili ve görevli Mahkemece derhal incelenmesine ve kayda alınmasına delil tespiti denilmektedir.
Avrupa insan hakları mahkemesi kararları ışığında temel hak ve özgürlükler açısından hayvanların hukuki durumu

Hayvanların korunması gerektiği inancı günümüzde yaygınlık kazanmıştır ve hukuk sistemlerinde hayvanların korunmasına ilişkin pek çok düzenlemeye rastlanılmaktadır. Hayvanlara ilişkin meselelerin önem kazanması neticesinde bu meseleler hayvan hukuku olarak anılan ayrı bir hukuk dalı altında ele alınmaya başlanmıştır. Ancak hayvan refahına ilişkin uluslararası düzenlemelerin eksikliği halen giderilememiştir. Bu eksiklik ülkelerin hayvan refahı seviyesini düşük tutmaya devam etmelerini mümkün kılmanın yanı sıra mevcut düzenlemeleri de anlamsız kılabilmektedir. Küresel hayvan hukuku bu sorunu ortadan kaldırma yolunda uluslararası ortak normların oluşturulması için yeni bir hukuk alanı olarak ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmada insan hakları ve hayvan hukuku meselelerinin kesiştiği alan ele alınmıştır. Böyle bir çalışma küresel hayvan hukuku alanında karşılaşılacak meseleler için de yol gösterici olacaktır. Tez Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin ele aldığı davaları konu almaktadır. Çalışmada hayvanlarla ilgili davaların içeriği ve Mahkemenin verdiği kararlarda gözlemlenen eğilimler incelenmektedir.
Cüveynİ'nin kıyas anlayışı

el-Cuveyni, 'mana'ya en çok önem veren usulcülerin başında gelmektedir. Ona göre usulün 'mana'yla ilintili yönünü temsil eden başlıca delil, kıyastır. el-Cuveyni, kıyasla amel etmenin 'aklen' caiz; 'seman' vacip olduğunu düşünür. O, 'Sahabe icmaı'nı, kıyasın kaynak değerini temellendiren en kuvvetli delil olarak görmektedir. el-Cuveyni'ye göre münasebe, kıyasta manayı/illeti tespit eden en fonksiyonel yöntemdir. Ona göre muteber bir talil için şu beş şartın gerçekleşmesi gerekir: 1. Asıldan illet olmaya elverişli bir takım 'mana'ların istinbat edilmesi. 2. 'Mana'ların, 'zann-ı galib'le elde edilmesi. 3. 'Mana'ların, aslın hükmüne münasib olması. 4. Hükme münasib olan bu 'mana'nın iptal edici sebeplerden/itirazlardan salim olması. 5. Münasib 'mana'nın usulu'ş-şeriaya uygun olması ve bununla çelişmemesi gerekir. el-Cuveyni maslahat, hikmet, makasidu'ş-şeria gibi konuları kıyas bölümünde zikreder. O, münasebeyi maslahat, hikmet ve makasidu'ş-şeriayla özdeşleştirir. Ona göre bu kavramların ortak paydası, 'münasib mana' temelli olmalarıdır. el-Cuveyni, münasib manayı, -maslahatı/hikmeti/makasidu'ş-şeriayı- zaruri, haci ve tahsini maslahatlar şeklinde kategorize eden, bunlara ilaveten 'bedeni ibadetler' kategorisini kurgulayan ve bu konuları detaylı olarak ele alan ilk usulcüdür. Keza, zaruriyyat kategorisine yaptığı atıflarla, müteakiben öğrencisi el-Ğazali'nin sistematize ettiği 'din', 'can, 'akıl', 'nesil' ve 'mal' şeklindeki 'beş külli/zaruri mana' formülasyonunun gelişimine öncülük etmiştir. el-Cuveyni, münasib mananın, -maslahatın/hikmetin/makasidu'ş-şerianın-usulü'ş-şeriaya uygun olmasının gerekliliği üzerinde ısrarla durur. O, geliştirdiği 'usulu'ş-şeriaya uygunluk' formülü sayesinde kontrollü ve ölçülü bir münasib mana, -maslahat/hikmet/makasidu'ş-şeria- anlayışı inşa etmiş ve hukukun nizamını/istikrarını/emniyetini sağlamıştır.
Küçük ölçekli üst yapı işlerinde iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin incelenmesi

İstatistiki verilere göre en fazla iş kazasının görüldüğü iş kolu inşaat sektörüdür. İş kazaları ve meslek hastalıklarına neden olan birçok faktör vardır ve her iş kolunda bu faktörlerin etkisi değişmektedir. İnşaat sektöründe büyük ölçekli yani uzun süreli ve çalışan sayısının fazla olduğu üst yapı işleri ile küçük ölçekli olarak nitelendirebileceğimiz kısa süreli ve çalışan sayısının az olduğu üst yapı işlerinin iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin farklı bir işleyişe sahip olduğu görülmektedir. Bu çalışmada küçük ölçekli üst yapı işlerinde iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin durumu incelenip mevcut durum ve sorunlar tartışılmıştır. Çalışmada İş sağlığı ve güvenliği ve yapı işleri ile ilgili mevzuat irdelenip inşaat sektöründe sorunlar hakkında literatür taraması yapılmıştır. İnşaat sektöründe çalışanlar ile anket yapılmış ve sonuçlar irdelenmiştir.
İdari para cezaları

Tezimizde genel olarak idari para cezaları üzerinde durulmuştur, idari para cezalarının tarihsel gelişimi ve yapılan yasal düzenlemeler, kanunlar ve literatürdeki idari para cezası kavramı ve idari yaptırımlar incelenmiştir. İdari para cezaları, Kabahatler hukuku çerçevesinde değerlendirilmiştir. Kabahatler Hukukunun genel esasları, unsurları, özel görünüş şekilleri, Kabahatler Kanununda öngörülen idari yaptırımlara genel olarak değinilmiş, hukuka uygunluk sebebleri ve idari işlemin unsurları açısından da ayrı ayrı incelenmiş ayrıca kesinleşen idari para cezalarının tebliği, tahsili, zamanaşımı konuları irdelenmiş ve son olarak da idari para cezalarının yargısal denetimi incelenmiştir. 5326 sayılı Kabahatler Kanunu ile ilgili olarak, yapılan değerlendirme sonucunda; yaptırımların usule ilişkin ilkeleri konusunda yeterli düzenleme içermemesi ve idari yaptırım kararlarına karşı başvurulacak yargı yolu konusunda ikili bir sistem getirmesinin, uygulamada birlik ve hukuk güvenliğinin sağlanabilmesi için öncelikle, idari yaptırımların idari ve usule ilişkin kurallarını düzenleyen genel idari usul kanunu çıkarılması, ayrıca idari işleme karşı başvurulacak yargı yolu konusundaki ikili sistemin değiştirilmesi için yasal düzenleme yapılması gerektiği, ve yapılacak düzenlemeyle kural olarak idari yargının görevli olmasının sağlanması, idari yaptırımlarım hukuki niteliğinin gereği olarak kaçınılmaz olduğu sonucuna varılmıştır.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları ışığında Türk Hukukunda internet özgürlüğü

Bu çalışmada ifade özgürlüğüne içkin bir hak olan 'internet özgürlüğü'; Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Türk Hukuku bağlamında ele alınmaktadır. Üç bölümden oluşan çalışmanın ilk bölümünde internet ve ifade özgürlüğü kavramları ile ortaya çıkan kamusal alan ele alınmıştır. Ulusalüstü insan hakları belgeleri kapsamında ifade ve internet özgürlüğüne yönelik düzenlemeler incelenmiş, internet özgürlüğüne ilişkin ülkesel düzenleme ve uygulamalara yer verilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde; Sözleşme'nin ifade özgürlüğüne ilişkin maddeleri ve bu maddeleri içtihatlarıyla somutlaştıran Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin internet ve ifade özgürlüğü bağlamındaki kararları ile sınırlandırılma rejimi irdelenmiştir. Üçüncü bölümde ise; ilk iki bölümde ortaya konan veriler ışığında, Türkiye'de internete ilişkin düzenlemeler ve internet özgürlüğüne yönelik müdahale biçimleri ile ortaya çıkan sorunlar ele alınmıştır. Türkiye'de hem mevzuat açısından hem de uygulamada internete yönelik yaklaşımın AİHM içtihatları ile çeliştiği, müdahalelerin takdir marjını aştığı ortaya konulmuştur.
Orman emvali kaçakçılığı suçu ile yargılama usulü hakkında hukuksal incelemeler

İOrman Emvali Kaçakçılığı Suçu ile Yargılama Usulü Hakkında Hukuksal İncelemeler ? adlı bu çalışma, İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Ormancılık Hukuku Anabilim Dalı'nda Yüksek Lisans tezi olarak hazırlanmıştır. Birinci bölümde, suç ve orman suçu hakkında genel bir bilgi verilmiş genel anlamda suçu ve orman suçunu oluşturan unsurlar kısaca tanıtılmış, ayrıca ceza hakkında genel bir bilgi verildikten sonra TCK'ya göre genel suçlara verilecek cezalar belirtilmiştir. İkinci bölümde, taşıma suçu detaylı bir şekilde incelenmiştir. Taşıma suçunun tanımı ve unsurlarından bahsedilmiştir. Taşıma suçu için öngörülmüş olan hapis ve para cezaları ile zapt ve müsadereden söz edilmiştir. Müsadere konusu ayrıntılı bir şekilde ele alınarak 84. madde ayrıntılı bir şekilde açıklanmıştır ve nakil araçların müsaderesi konusuna önem verilmiştir. Son olarak da nakil suçuna etki eden ağırlaştırıcı ve hafifletici durumlardan söz edilmiştir. Üçüncü bölümde ise, Gölcük ve İzmit Orman İşletme Müdürlükleri'nde taşıma suçu ele alınmıştır. Bu bölüm içerisinde Kocaeli ili, Gölcük ve İzmit Orman İşletme Müdürlükleri tanıtılmış ve burada meydana gelen taşıma suçunun nedenleri ve ne gibi önlemlerin alınabileceği hakkında bilgiler verilmiştir. Dördüncü bölümde, teze konu olan Gölcük ve İzmit Orman İşletme Müdürlükleri'ne bağlı olan şefliklerde işlenen taşıma suçlarına konu olan emvalin miktarının belirlenmesinde gözetilen verilerle ilgili teorik kurgu oluşturulmuştur. Beşinci bölümde yukarıdaki teorik kurgusu oluşturulan araştırma metodu hakkında bilgi verilmiştir. Altıncı bölümde, teorik kurgunun oluşturulmasında kullanılan verilerin nereden elde edildikleri belirtilmiştir. Yedinci bölümde de Gölcük ve İzmit Orman İşletme Müdürlükleri'nde taşıma suçu ile ilgili bu çalışma kapsamında yapılan araştırmaların sonuçları üzerinde tartışma yapılmış ve çeşitli öneriler sunulmuştur. Son bölümde faydalanılan kaynakların listesi verilmiştir.
Karayolunda yapılan eşya taşımalarında taşıyıcının 6102 sayılı türk ticaret kanunu ve cmr konvansiyonu kapsamında kayıp veya hasardan kaynaklanan sorumluluğu

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu nun taşımaya ilişkin hükümleri ile CMRKonvansiyonu, çalışmamızda karşılaştırmalı olarak incelemeye tabi tutulmuş ve incelen konular yargı kararları ile somutlaştırılmaya çalışılmıştır. 6102 sayılı TTK ve CMR nin uygulama alanı veya uygulanma koşuları tartışılmıştır. Çalışmamızda, esas olarak taşıma işine ilişkin olmak üzere diğer uluslararası protokollere de yer yer incelemeye alınmıştır. Çalışmamızın esas konusunu ise karayolu ile uluslararası eşya taşımalarına dair CMR Konvansiyonu ile 6102 sy. TTK nın Taşıma İşleri ne ilişkin 850 ile 894. maddeleri arası oluşturacaktır. Çalışmamamızda temel çıkış noktası olarak 6102 sy. TTK ve CMR kapsamında taşıyıcının kayıp ve hasardan kaynaklanan sorumluluğu incelenerek, kayıp ve hasar sorumluğunun hukuki niteliği, kayıp ve hasar kavramı, taşıyıcının başta özen borcu olmak üzere diğer borçları ve sorumlu tutulabileceği diğer haller, taşıyıcının yardımcı kişiler ile fiili taşıyıcının davranışlarından kaynaklanan sorumluluğuaçıklanmıştır. Taşıyıcının esas sorumluluğunun taşıma sözleşmesindenkaynaklanması sebebi ile taşıma sözleşmesinin hukuki mahiyeti açısından da tespitler yapılmıştır. Ayrıca, taşıyıcının sorumluluktan kurtulmasını sağlayan genel ve özel sebepler, sorumsuzluk kaydının sorumluluğa etkisi, sorumluluğun sınırı ve sorumluluğu sınırlama hakkının kaybı da ayrıntılı ifade edilmiştir. Özellikle sorumluluğu sınırlama hakkının kaybı başlığı altında taşıyıcınınkastı veya kasta eşdeğer kusurunun varlığı, pervasızca hareket ve wilful misconductkavramı ve Türk Hukuk uygulamasında nasıl bir kusur derecesinde bulunduğu yönünde tespitlerde bulunulmuştur. Çalışmamızda, taşıyıcının sorumluluğundan kaynaklanan tazminat davalarında tazminat miktarı ve hesaplaması, davanın tarafları, ispat ve zamanaşımı incelemeye alınmıştır.
Multimodal taşıma operatörünün sorumluluğu

Multimodal taşıma; multimodal taşıma sözleşmesine binaen multimodal taşıma operatörünün eşyaların bir yerden farklı yerdeki teslimat için belirlenmiş bir noktaya taşınmasını en az iki farklı taşıma türü ile gerçekleştirmeyi taahhüt ettiği bir taşımadır. Konteyner kullanımının yaygınlaşması, günümüzde uluslararası eşya taşımalarının birden fazla taşıma türü kullanılarak kapıdan kapıya şeklinde yapılmasına olanak sağlamıştır. Bu sayede multimodal taşıma tüm dünyada yaygın hale gelmiştir. Taşıma sektöründe sıklıkla kullanılan bu taşıma türünün hukuki açıdan izahı önem arz etmektedir. Bu sebeple, multimodal taşımanın tanımı ve unsurları ele alınmıştır. Bu taşımanın diğer taşıma türleri ile benzerlik ve farklıkları değerlendirilmiştir. Her bir taşıma türüne ilişkin konvansiyonlar, ülkelerin ulusal hukuk düzenlemeleri ve multimodal taşımaya ilişkin yeknesak kurallar oluşturma amacıyla getirilen düzenleme çalışmaları ve düzenlemeler göz önüne alındığında multimodal taşımaya hangi hukuk düzenlemelerinin uygulanacağını öngörmek zordur. Multimodal taşımalarda sorumluluğu yeknesaklaştırmak adına en önemli düzenlemeler 1975 ve 1992 tarihli Milletlerarası Ticaret Odası Kuralları ve halen yürürlüğe girmemiş olan 1980 Tarihli Multimodal Taşıma Konvansiyonu, 2009 tarihinde imzaya açılan Eşyaların Tamamen veya Kısmen Deniz Yoluyla Uluslararası Taşınmasına İlişkin Konvansiyondur. Bu düzenlemelerden esinlenilerek ortaya çıkmış çeşitli bölgesel düzenlemeler söz konusudur. Bunun yanı sıra multimodal taşımanın ülke sınırları içerisinde gerçekleşebilmesi sebebiyle bazı ülkeler bu konuyu düzenleyen kanunlar yapmışlardır. Türk Hukunda ise multimodal taşımaya ilk kez 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nda, 'Değişik Tür Araçlar İle Taşıma' başlığı altında yer verilmiştir. MTO'nun zıya, hasar ve geç teslime dayalı sözleşme kaynaklı sorumluluğu zarar yerinin belirlenebilir olup olmamasına göre farklı kurallara tabidir. Zarar yerinin belirlenmesi ve multimodal taşıma sözleşmesinin taraflarından birinin zararın hangi taşıma türünde oluştuğunu ispatlaması durumunda, multimodal taşıma birden fazla taşıma türünü içerdiğinden denizyolu, havayolu, karayolu, demiryolu ve ülke iç suyolu gibi her bir taşıma türünü ayrı ayrı düzenleyen ve her biri kendi sorumluluk rejimini içeren uluslararası unimodal taşıma konvansiyonlarından usulüne göre yürürlüğe girmiş olanları öncelikli olmak üzere, ilgili taşıma türünü özel olarak düzenleyen kurallar uygulanacaktır. Zararın gerçekleştiği taşıma türünün tespit edilememesi durumunda genel hüküm olarak adlandırabileceğimiz TTK hükümleri uygulama alanı bulacaktır. Çalışmada, Türk Hukukunda MTO'nun sorumluluğu ilgili konvansiyonlar ve TTK ışığında ele alınmış, uygulanacak hükümler ortaya konmaya çalışılmıştır.
Medeni Usul Hukukunda delillerin tespiti

İnceleme konumuzu, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 368 ile 374 üncü maddeleri arasında düzenlenmiş olan, delil tespiti oluşturmaktadır. Delil tespiti, ispat açısından önemli olan delillerin veya mevcut bir durumun dava açılmadan önce veya dava açıldıktan sonra tespiti ve böylece ispat değerinin korunması amacına yönelik geçici bir hukuki himaye tedbiridir. Geçici hukuki himaye tedbirlerinden olan ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz ile arasında, yönelmiş olduğu amaç ve sonuçlar bakımından farklılıklar bulunmaktadır. Delil tespiti dava niteliği taşımaz, dolayısıyla teknik anlamda tespit davası olarak nitelendirilemez. Delil tespiti ayrı bir dava olmadığından, tespit dosyası asıl dava dosyasının eki niteliğindedir. Bu nedenle delil tespiti giderleri asıl davanın yargılama giderlerine dahildir. Delil tespiti talebi bir taraf usul işlemi, delil tespiti kararı ise mahkeme usul işlemidir. Dava açılmadan önce delil tespiti en çabuk ve en az masrafla tespiti yapabilecek ve davanın esası bakımından görevli olan mahkemeden istenir. Dava açıldıktan sonra ise ancak davanın esası bakımından görevli olan mahkemeden talep edilebilir. Kanunda tespiti istenecek deliller bakımından ayrım yapılmamıştır. Delil tespiti talebinde bulunabilmek için belirli koşulların varlığı gerekmektedir. Delil tespitine karar vermek konusunda takdir yetkisi bulunan hakim, şartları inceleyerek karar verecektir. Burada tam ispat yerine yaklaşık ispat yeterli görülmektedir. Delil tespitine ilişkin hükümler, Danıştay, idare ve vergi mahkemelerinde açılmış veya açılacak olan davalar hakkında da geçerli olup, ceza davalarında uygulanmaz.
İşletme nedeniyle tehlike sorumluluğu (TBK M. 71)

Bu tez, TBK M. 71 hakkında canlı tartışmalara katılmaktadır. Her ne kadar bu husustaki birçok husus tartışılmış olsa da, halen daha tartışması gereken konular vardır. Bu çalışmanın birinci bölümde tehlike sorumluluğunun tarihsel gelişimini, tehlike sorumluğunun genel bir norm ile düzenlenmesini ve son olarak Türk Hukukunda kusursuz sorumluluk düzenlemeleri ele alınacaktır. İkinci bölümde, TBK m. 71'in nasıl uygulanacağı hakkında bilgi verilecektir. Sorumluluğun şartları ve sorumluluk sorumluluğun süjesi bu bölümde incelenecektir. Üçüncü bölümde, özellikle gelişme ve girişim sorumluluğuna değinilerek sorumluluğun kapsamı incelenecektir.
İslam Hukukunda akıle kurumu ve sosyal güvenlik açısından değerlendirilmesi

OKUR, Kaşif Hamdı, 'İslam Hukukunda Akile Kurumu ve Sosyal Güvenlik Acısından Değerlendirilmesi', Doktora Tezi, Danışman: Prof. Dr. İbrahim ÇALIŞKAN, TX+282 s. Akile kurumu İslam Hukuku'nun hem kökenlerine, hem de sosyal gelişimine ışık tutan önemli kurumlardan biridir. Tezimiz üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde akile uygulamasının tarihi ve teorik arka planı üzerinde durulmuş, akılenin İslam hukukuna eklemleniş sürecini ortaya koymak amacıyla İslam Öncesi Arap toplumunun toplumsal yapılanmasına temas edilmiştir. Bu çerçevede diyet uygulamasının tarihi kökenleri, İslam hukukuna girişi, İslam hukukçularının bir hukuk kavramı olarak diyete yaklaşımları üzerinde durulmuştur. Diyetin hukuki niteliği incelenmiştir. İkinci bölümde akılenin tarihçesi, İslam hukukuna eklemleniş süreci, hukuki dayanağı, şahsilik ve sorumluluk ilkeleri açısından değerlendirilmesi üzerinde durulmuştur. Klasik İslam hukuk doktrinindeki akile ile ilgili hükümlerin tamamı ele alınmaya çalışılmıştır. Ayrıca bu bölümde akılenin güncelleştirilmesi ile ilgili yaklaşımlar incelenmiş, bunların kritiği yapılmıştır. Üçüncü bölümde akile ve sosyal güvenlik arasındaki ilişkiye yer verilmiştir. Sosyal güvenliğin kökenleri, bugünkü durumu ortaya konarak Sosyal güvenliğe İslam açısından getirilen yaklaşımların bir kritiği yapılmıştır. Akılenin sosyal güvenlik, mali sorumluluğun sigorta edilmesi ve mağdurun korunması açısından değerlendirilmesi yapılmıştır. Sonuç olarak yaşama hakkı ve vücut bütünlüğü ihlale uğramış bir mağdurun zararının giderilmesi konusunda İslam hukukunun iki ana ilkesi vardır: Mağdurun zararının giderilmesi ve cürmi kasıt taşımayan eylemiyle böyle bir zarara yol açan faile tazminat ödemede destek olunmuşu Akile de bu iki önemli ilkesinin uygulanmasını sağlayan başlıca vasıtadır. Bu uygulama mağdurun korunması ve cismani zararların giderilmesi bakımından mukayeseli hukuk araştırmalarına katkı sağlayacak niteliktedir.