turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Cumhuriyet Dönemi Türk öyküsünde bürokrasi (1923-1950)

Bu çalışmada 1923 ile 1950 arasında öykü türünde eser veren on dört yazarın iki yüz dört öyküsü tüm devlet yönetimini ve devletin personelini ifade eden bürokrasinin edebiyata yansıması bağlamında incelenmiştir. Giriş kısmında bürokrasi kavramının tanımı, nitelikleri, tarihçesi, halk nezdinde algısı ile Türk siyasi tarihinde Tanzimat'tan Cumhuriyet'e değin bürokrasinin gelişimi ele alınmıştır. Tezin ilk bölümünde Tanzimat'tan Cumhuriyet'e Türk edebiyatında bürokrasi temasının ne şekilde bir yankı bulduğu anlatılmıştır. İkinci bölümde ise bürokrasinin bir tema olarak öykülerdeki işlenişi esas alınmış ve bir tasnif yapılmıştır. Bu tasnif ile bürokratik çarpıklıklar, sağlık kurumlarındaki aksaklıklar, inkılapların yankısı, köylerdeki ağalık sisteminin doğurduğu sonuçlar, kalem hayatındaki genel tablo, memurların sosyal hayatı, toplumun adli bürokrasi ile ilişkisi ve aydın problemi seçilen öyküler etrafında anlatılmıştır. Son bölümde ise öykülerdeki memur kahramanların olumlu ve olumsuz özellikleri ve hayat biçimleri etrafında tiplerin sınıflandırmasına yer verilmiştir. 1923 ile 1950 arasında yazılan öykülere yer verdiğimiz bu çalışma, Tanzimat'tan itibaren çoğu yazarın üzerinde durduğu bürokrasi kavramının edebiyatın hayatı yansıtması bağlamında Türk toplumunda büyük bir öneme sahip olduğunu ve edebiyatımızı şekillendiren önemli etmenlerden biri olduğunu ifade etmeyi amaçlamaktadır.
Divan-ı le'Ali

Yüksek lisans tezimizin konusunu, 15. yüzyıl şairlerinden Tokatlı Le'ali'nin hayatı, eserleri, edebi kişiliği ve divanının transkripsiyonlu metni oluşturmaktadır. Le'ali, divan edebiyatının büyük bir gelişme gösterdiği, artık kuruluş dönemini tamamlayarak klasik bir duruma geldiği 15. yüzyılda, Fatih Sultan Melımed döneminde yaşamış bir şairdir. Le'ali hakkında kaynaklarda verilen bilgiler son derece kısıtlıdır. Bu bilgilere göre, 15. yüzyılın ikinci yansında yaşayan Le'ali, döneminde Fars diline ve Acemlere gösterilen rağbet nedeniyle kendini Acem olarak tanıtmış, saray ve çevresine yaklaşmayı ve bu yolla çeşitli ihsanlar elde etmeyi başarmış, ancak 'mtite'acceın' olduğu anlaşıldığında kendisinden yüz çevrilmiştir (Latifi' 1314; Setıi 1320; İsen 1994). Ne zaman, nerede ve nasıl öldüğüne ilişkin olarak kaynaklarda herhangi bir bilgi mevcut değildir. Latifi (1314:290), tezkiresinde Le'ali'nin Türkçe ve Farsça iki divanı olduğundan söz eder. Türkçe divanının belirleyebildiğimiz tek nüshası Süleymaniye Kütüphanesi'ndedir. Tezimizin konusunu oluşturan bu nüshada 244 gazel, 3 murabba, 1 muhammes ve 1 Farsça müfred yer almaktadır. Farsça divanının nerede olduğuna ilişkin elimizde bir bilgi mevcut değildir. Divanda Ahmed Paşa, Kemal Paşa-zade, Haşimi-i Acem, Necatl gibi 15. yüzyıl şairlerine nazireler yazdığı görülen Le'ali, divan şiirinin kendi özgün kimliğini bulmaya başladığı bu dönemde burada saydığımız çağdaşları kadar ön plana çıkamamış bir şairdir. Bunda, divandaki şiirlerin şekil ve muhteva açısından, döneminin şiir anlayışından farklı, orijinal bir kimlik sergilemeyişlerinin rolü büyüktür.
Hüseyin Vassaf hayatı, eserleri ve Kemal-name-i Hakkı adlı eseri

Bu çalışmada, 1872- 1929 tarihleri arasında hayat sürmüş olan ve büyük bir kısmı biyografik karakterli olan otuzun üzerinde eser kaleme almış bulunan Hüseyin Vassaf Bey'in hayatı, eserleri ve Kemal-name-i Hakkı adlı eseri incelenmiştir. Eser, 'ÖNSÖZ', 'TRANSKRİPSİYON ALFABESİ' ve 'KISALTMALAR' dan sonra iki bölümden teşekkül etmektedir. Birinci bölümde, Hüseyin Vassaf Bey'in hayatı, bu konuda elde edilen yeni kaynaklar ışığında, ele alınmış, yine aynı bölümde müellifin eserleri de yer almıştır. Eserlerin konularına ve mahiyetlerine dair bazı bilgilere de yer verilmiştir. ikinci bölüm Kemal-name-i Hakkı adlı esre tahsis edilmiştir. Burada eserin tarnskripsiyonlu metni verildikten sonra, eserde geçen bazı bilgiler için dipnotlar düşülmüştür. Bu bölümlerden başka eser sonunda yer alan 'SONUÇ' kısmını müteakiben 'KİŞİ ADLARI DİZİNİ' ve 'YER ADLARI DİZİNİ' ile ilgili kaynakların yer aldığı '
Musullu Es'ad Seyyİd Mehmed: Hayatı, edebİ kişiliği ve dİvanı

Musullu Esad Seyyid Mehmed, 18. yüzyıl Divan şairlerimizden biridir. Çalışmamızda Musullu Esad Seyyid Mehmed'in hayatı, edebi kişiliği ve Divanı hakkında bilgiler verilmiş, Divan'ın transkripsiyonlu metni hazırlanmıştır. Musullu Esad Seyyid Mehmed'in Divanından başka bir eseri bilinmemektedir. Musullu Esad Seyyid Mehmed 18. yüzyıl şairlerinin genelinde olduğu gibi eserlerinde sade bir dil kullanmış ve mahallileşme akımının etkisinde kalmıştır. Ayrıca tasavvufa pek değinmemiş ve şiirlerinde iç içe geçmişş manalara yer vermemiştir. Musullu Esad Seyyid Mehmed dönemin meşhur şairlerinden Nedim'in etkisinde kalmış ve onun şiir tarzını benimsemiştir.18. yüzyıl şiir anlayışının ortaya konulmasında transkripsiyonlu metnini hazırladığımız bu Divan'ın az da olsa faydalı olacağını düşünüyoruz.
Günyüzü ve çevresi folkloru

Günyüzü ve çevresi isimli folklorik özellik tasıyan bu çalısma bölümlere ayrılarak ele alınmıstır. Günyüzü'nün cografi özellikleri ve tarihçesi çalısmamızın ana baslıgınıolusturmaktadır. Günyüzü ve çevresindeki folklorik unsurlar incelenmistir. Günyüzü ve çevresini diger yerlesim yerlerinden ayıran özellikler ön plana çıkarılmıstır. kinci bölümde, hayatın geçis dönemleri dogum, evlenme ve ölümün yöredeyöredeki yansımaları ele alınmıstır. Üçüncü bölümde, halk edebiyatı ürünleri incelenmistir. Yöreye özgü ürünler genellikle kaynak kisiler tarafından derlenmistir. Dördüncü bölümde, yöredeki ad verme ve inanıslar incelenmistir. Besinci bölümde, Günyüzü yöresine has özellikler tasıyan el sanatları vegiyim-kusam ele alınmıstır. Altıncı bölümde ise, yöredeki halk mutfagı incelenmistir. Bu bölümde yörenin en çok tercih edilen ve yöreye özgü yemekler derlenmistir.
Fikir Hareketleri dergisindeki edebi ve fikri tartışmalar

Hüseyin Cahit Yalçın'ın 1933- 1940 yılları arasında tek başına çıkardığı Fikir Hareketleri, özellikle Cumhuriyet döneminin edebi ve fikri konularını ihtiva etmesi bakımından önemlidir. Fikir Hareketleri, bünyesinde geniş bir kadroyu barındırmış, edebi ve fikri polemiklere de zemin oluşturmuştur. Devrin tenkit anlayışı ve neşriyatı hakkında bir fikir vermesi, edebiyat ve fikir konularına ve bu konulardaki tartışmalara ışık tutması bakımından da ayrıca önemlidir. Dergide Tanzimat dönemiyle ilgili sadece iki yazı bulunmaktadır. Servet-i Fünun dönemi hakkında daha fazla yazısı bulunan Hüseyin Cahit, bu yazılarda bu dönemin belli başlı yazar ve şairleri ile ilgili görüş ve kanaatlerini bildirmiştir. Milli Edebiyat ve Cumhuriyet Döneminde Hüseyin Cahit'in pek çok yazar ve şairin çeşitli eserleri üzerinde yazılar yazdığı görülmektedir. Servet-i Fünun döneminde tenkitçi olarak öne çıkan Hüseyin Cahit bu alanda oldukça fazla bir birikime sahiptir. Fikir yazılarında ise gerek devrinde popüler olan, gerekse zamanının geçtiği düşünülen pek çok konuda görüş beyan etmiştir. Bunlar inkılapçılık, demokrasi, cumhuriyetçilik, ekonomi gibi başlıklar altında toplanabilir. Fikir Hareketleri'nde Hüseyin Cahit'in, savunma ve polemik mahiyeti taşıyan yazıları dışında ılımlı, öğretici ve nesnel bir tavrı vardır. Eserlerin olumlu ve olumsuz özelliklerini bir arada verir. Savunma ve polemik yazılarında ise üslubu muarızının üslubuna göre renk değiştirir.
Karaçay-Malkar Nart destanlarında mitolojik kahramanların ve varlıkların incelenmesi

Karaçay-Malkar halkı ismini yaşadığı Kafkas coğrafyasından almış bir Türk topluluğudur. Kendilerini 'Tavlu' ya da 'Alan' olarak tanımlayan bu halk geleneksel Türk kültürünü, inanç sistemini ve destan geleneğini uzun zaman muhafaza etmiştir. Nart destanları da bu toplumda anlatılagelen bir destan serisidir. Türk mitolojisiyle beslenmiş olan bu destanlar eski Türklerin inanç sistemini adeta somut olarak gözler önüne serer. Diğer taraftan Nart destanları, göç yolları boyunca içine çokça öğe almış ve nihayetinde bulunduğu yerdeki mitolojik unsurlarla da kaynaşmıştır. Destanlar bu açıdan dikkatlice incelendiğinde hem Türk mitolojisinin nadide ve tamamlayıcı bir örneği hem de dünya mitlerine açılan kapısı olduğu görülür. Tezin birinci ana bölümünde bahsedilen halk, destanları ve incelenmesinin önemi hakkında ayrıntılı bilgi verilmiştir. Destanların Türk ve dünya mitolojisine kazandırılması amacıyla tezin ikinci bölümünde destanların en gözde kahramanları yapısallcı yöntemle gerek sembolik gerekse arketipsel açıdan çözümlenmiştir. Destanların içerisinde yer alan mitolojik varlıkların tanımlanması ve çözümlenmesi ise konu bütünlüğünü bozmaması için üçüncü bölümde yer almış, ele alınan varlıkların dünya mitolojileri, Türk mitolojisi ve özel olarak Nart destanları açısından nerede durduğu ortaya konulmuştur.
Kaşkay Türklerinin çocuk edebiyatı ürünleri ve bu ürünlerin çocuk gelişimi üzerine etkisi

İran'ın merkezi ve güneyinden Fars, Huzistan, İsfahan ve Buşehr eyaletlerinde yaşayan Kaşkay Türkleri dil ve kültürlerini korumaya çalışan bir Türk topluluğudur. Türkçe eğitim öğretim yasak olduğundan ve yazılı bir tarihe sahip olmamalarından dolayı Kaşkay sözlü edebiyatı ne yazık ki gün geçtikçe unutulmaktadır. Çocukların anadillerinden uzak kalmaları sonucunda Kaşkay Türkçesinin eski anlatı türleri unutulmaya yüz tutmaktadır. Bu sözlü kültür ve geleneği canlandırmak için çocuk eğitimine yönelmek gerekir. Bu araştırmada, İran'ın Şiraz çevresinde bulunan göçebe Kaşkay Türkleri, Kaşkay çocuk edebiyatı anlatım türleri ve bu edebiyatın unutulmaya yüz tutmasına sebep olan faktörler incelenmiştir. Araştırmada Kaşkay sözlü çocuk edebiyatı ürünleri derlenmiştir. Çalışma Kaşkay sözlü edebiyatı ve çocuk seviyesinde ayrıntılı bir incelemeyi içermektedir. Araştırmamız Kaşkay Türk edebiyatı ürünlerinin çocuk edebiyatı ürünleri kısmına yoğunlaşması bakımından diğer çalışmalardan farklılık göstermektedir. Bu incelemelerle Kaşkay çocuk edebiyatı hakkında sonuçlar elde edilmeye çalışılmıştır. Sözlü kültür ürünlerinin yazıya geçirilmesi ve bu ürünlerin kaybolmadan sonraki nesillere aktarılması oldukça önemlidir. Bu sebeple yapılan bu çalışmada yitirilme tehlikesi altında bulunan Kaşkay Türk kültürünün sözlü ürünleri ele alınmış ve bu ürünler tanıtılıp yazıya geçirilmiştir. Kaşkay sahasında Şiraz ve ilçelerinin gezilmesi sırasında ninni, masal, tekerleme ve oyun gibi sözlü ürünler kaynak kişiler tarafından derlenmeye çalışılmıştır. Çalışmanın ilk kısmında Özet, Ön Söz, İçindekiler ve Kısaltmalar bölümleri bulunmaktadır. Çalışmada Giriş ve Sonuç bölümlerinin dışında alan derleme sahası olan Kaşkay sahası hakkında bilgiler verilmeye çalışılmıştır.
Tanpınar'ın şiirlerini modernizm bağlamında Deniz Feneri'nden Seyretmek

Edebiyatı türlerin ötesinde bir evren olarak düşünerek yola çıkılan bu çalışmada Ahmet Hamdi Tanpınar'ın şiirleri ile Virginia Woolf'un Deniz Feneri romanı karşılıklı okunmuştur. Tanpınar şiirlerini başka bir edebi metnin içinde seyretmekle Tanpınar şiirini evrensel bir boyuta taşımak amaçlanmıştır. Modernizmin izlerini takip ederek birbirine eklemlenen bu metinler, karşılaştırmalı edebiyatın sunduğu imkanları genişletmesi açısından önemlidir. Ahmet Hamdi Tanpınar ve Virginia Woolf, zaman kavramı üzerine derin tasavvurları olan iki yazardır. Seçilen metinlerin özellikle Bergsoncu zaman anlayışıyla etkileşimi de dikkate değerdir.
Türkmen Türkçesi ile Çağatay Türkçesinin karşılaştırmalı söz varlığı

Tarihte Çağatay Türkçesi, geniş coğrafyalara yayılarak Türkmenlerin yaşadıkları bölgelerde de kullanılmış bir yazı dili olmuştur. Türkmen Türkçesinin, diğer Oğuz lehçelerinin konuşurlarına göre doğuda yer alması, onun dil özellikleri bakımından etkilenmesine neden olmuştur. Bu çalışmada, Çağatay yazı dilinin söz varlığı, çeşitli eserlerden derlenerek günümüzdeki Türkmenistan Türkmen Türkçesindeki söz varlığı ile karşılaştırılmıştır. Çağatay dönemine ait on iki eser taranarak günümüz Türkmen Türkçesinde yaşayan sözcükler tespit edilmiştir. Çalışmamızın amacı, tarihi bir yazı dili olan Çağatay Türkçesi ile çağdaş bir dil olan Türkmen Türkçesinin söz varlığı karşılaştırmak ve günümüz Türkmen Türkçesinde bu söz varlığını izah etmektir. Çalışmamız; Giriş, Karşılaştırmalı Söz Varlığı ve Sonuç bölümlerinden oluşmaktadır. Giriş bölümünde Çağatay Türkçesinden, kullanıldığı dönem hakkında bilgilerden ve Türkmen Türkçesiyle olan durumu izah edilmiştir. Bu bölümde, Türkmen Türkçesinin gelişiminden, Çağataycanın ve Türkmencenin belirleyici lehçe özellikleri aktarılmıştır. Bu bölümden sonra Karşılaştırmalı Söz Varlığı başlığında iki lehçe arasındaki söz varlığı karşılıklı olarak incelenmiştir. Sonuç bölümünde, yaptığımız karşılaştırmalı söz varlığı çalışmamızdan elde ettiğimiz bilgiler doğrultusunda iki lehçe arasındaki ses özelliklerinin ve ses değişimlerinin değerlendirilmesi yapılmıştır.
Katherine Mansfield'ın Bahçede Eğlence adlı öykü kitabı ile Tomris Uyar'ın İpek ve Bakır adlı öykü kitabının psikanalitik açıdan karşılaştırılması

19. yüzyılın sonlarında Sigmund Freud'la sistematik bir hale gelen ve daha sonra diğer araştırmacılar tarafından geliştirilen psikanaliz, temelde insan davranışlarının çözümlenmesi ve bu davranışların neden-sonuç ilişkisi dahilinde açıklanmasını amaçlamaktadır. Edebiyatın da temel konusu insan olduğu için edebiyat ve psikoloji birbirini besleyen iki daldır. Bunun en bilinen örneği, Freud'un incelediği Sophokles'in Kral Oedipus adlı eseridir. Freud, bu inceleme ile kendi psikanaliz kuramının temellerinden biri olan 'Oedipus Kompleksi'ni bulmuştur. Bunun dışında Freud, Dostoyevski'nin eserlerini de edebiyat-psikoloji bağlamında incelemiştir. Türk Edebiyatından örnek verecek olunursa Prof. Dr. Mehmet Kaplan'ın Tevfik Fikret adlı çalışması, Tevfik Fikret'in eserlerinin psikolojik açıdan incelenmesiyle oluşturulmuştur. Bu çalışmada da 1900'lü yıllarda eserler veren, İngiliz Edebiyatının önemli öykücülerinden Katherine Mansfield'in Bahçede Eğlence adlı öykü kitabı ile Türk Edebiyatının 1950 kuşağı etkisindeki öykücülerinden Tomris Uyar'ın İpek ve Bakır adlı öykü kitabı psikanalitik açıdan karşılaştırılacaktır. İki kadın öykü yazarı, farklı coğrafya ve dönemlerde yaşasalar da eserlerinde ortak olarak sıradan insanların yaşamlarını, bu yaşanmışlıklar karşısındaki ruh hallerini, iç dünyalarını, bastırılmışlıklarını ve var olma çabalarını konu edindikleri için bu çalışma, psikanalitik bağlamda karşılaştırılma açısından uygun görülmektedir.
Erken dönem Türk romanında arabalar

Bu tezde erken dönem Türk romanlarında atlı arabaların kullanımında hangi kuralların ve kültürel normların geçerli olduğu ve bu kurallarla kültürel normların nasıl değiştiği incelenmektedir. Bu yolla, modern okurun atlı arabaların romanlardaki kullanımına dair bilgi eksikliğinden ötürü gözden kaçırdığı detayların daha anlaşılır hale getirilmesi amaçlanmaktadır. Bu doğrultuda 1851- 1926 yılları arasında yayınlanmış romanlardan örneklere başvurulmuştur. Tezin genelinde yapısallcı bir yaklaşım benimsenmekte ve arabalara yüklenen anlam ve işlevleri belirleyen, yazarların ortak olarak paylaştığı bir kültürel sistemin bulunduğu varsayılmaktadır. Erken dönem Türk romanlarında arabalar ve araba sahipliğinin genellikle zenginlik ve toplumsal statü göstergesi olarak okunduğu görülmektedir. Arabaların söz konusu gösterge niteliğini kazanmalarındaki etkenlerden biri Veblenci gösterişçi tüketim ve gösterişçi aylaklık bağlamındaki işlevleridir. Arabalar aynı zamanda toplumdaki sınıflar arasındaki ayrımın da bir sembolü olarak kullanılmakta ve bazı romanlarda birer baskı aracına dönüşmektedir. Arabalar dönemin romanlarındaki aşk öykülerinin anlatılmasında da merkezi bir rol üstlenmektedir ve genellikle bir grup aynı anlatısal unsurla kullanılmaktadır. Bu unsurların oluşturduğu 'araba sevdası' motifi özellikle 19. yüzyılda yayınlanmış romanlarda yaygın olarak görülmekte ancak sevgililerin aynı arabada buluştuğu romanlarla beraber arabaların aşk öykülerindeki işlevi de değişmektedir. Seyir yerleri ve mesire yerleriyle ilgili yoğun eleştiriler ve erkek karakterlerin tacizde bulunması gibi nedenlerle arabaların mekanlaştığı da görülmektedir. Fiziksel özellikleri ve dönemin kültürel normları dolayısıyla arabalar özellikle kadın karakterler için bir 'zırh' halini almaktadır. Cinsiyetler arasındaki ayrımın araba mekanlarına yansıması da bu kültürel normların bir parçasıdır. 1900'lerden itibaren aşama aşama bu normlar değişmiş ve Müslüman kadın ve erkeklerin aynı arabayı paylaşması normal karşılanmaya başlamıştır.
Divanu Lugati't-Türk ile Hakas Türkçesinin karşılaştırmalı söz varlığı

DLT, Kaşgarlı Mahmud tarafından XI. yüzyılın başında yazılmış olan ve Türk dilinin temel taşlarından birisini oluşturan bir yapıttır. Günümüz Türkçesi açısından bakıldığında geniş bir sözlük olarak kendisini gösteren eser, aynı zamanda XI. yüzyıl Türk toplumunun gelenek-görenekleri, yaşayış tarzları ve sosyo-toplumsal yapısına da ışık tutmaktadır. Eserde yer alan birçok sözcük özünü bozmadan bugüne değin kullanılagelmiştir. Türk toplulukları bugün itibarı ile dünyanın geneline yayılmış durumdadır. Bu topluluklardan birisini de Hakasya olarak bilinen coğrafyada hayatlarını devam ettiren Hakas Türkleri oluşturmaktadır. Bir dilin geçmişşten bugüne gelişmişlik ve değişkenlik göstergesi kullanılan sözcüklerin uğramış oldukları dönüşümler ya da kullanım alanlarının genişliği ile doğru orantılıdır. Türkçe geçmişşten bugüne değin dünya üzerinde geniş bir coğrafyaya hitap edebilmiş büyük dillerden biridir. Geçmiş çağlarda toplum genelinde kullanılan birçok sözcük bugün dahi işlevini devam ettirmektedir. Dillerin büyüklük göstergelerinden birisi olan söz varlığı bu noktada ortaya çıkmaktadır. Çalışmada öncelikle DLT'ye değinilmiş olup, bu eser ve yazıldığı döneme ilişkin bilgilere yer verilmiştir. Daha sonra Hakas Türkleri, bu Türk topluluğunun yaşam tarzları, tarihleri, dil özellikleri ve bulundukları coğrafya ele alınmıştır. Çalışmanın inceleme kısmında ise DLT ve Hakas Türkçesinin söz varlığı karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Bu karşılaştırma dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde fonetik ve anlam bakımından aynen devam eden kelimeler; ikinci bölümde fonetiği değişmiş anlamı değişmemiş kelimeler; üçüncü bölümde fonetiği aynı, anlamı değişmiş kelimeler ve dördüncü bölümde hem fonetiği hem anlamı değişmiş kelimeler incelenmiştir. Ayrıca kelimeler anlam değişmeleri bakımından incelenmiştir. Açar Sözcükler: Divanu Lugati't-Türk, Hakas Türkçesi, Söz Varlığı, Ses ve Anlam Değişmeleri
Cahit Sıtkı Tarancı'nın şiirlerinde kelime dünyası

Kelime dünyası, şairin üslubunu belirlemede önemli bir rol oynar. Bu alanda yapılan çalışmalar da şairin edebi kişiliğini ve üslubunu ortaya koymada başvurulan yöntemlerden biridir. Biz tezimizde Cahit Sıtkı Tarancı'nın şiirlerindeki kelime dünyası üzerine bir inceleme çalışması yaptık. Tezin giriş bölümünde şairin hayatı, kişiliği, üslubu hakkında kısaca bilgi verilmiştir. Birinci bölümde ise şiirlerdeki kelimelerle ilgili elde edilen veriler ve değerlendirmeler yer almıştır. Cahit Sıtkı'nın şiirlerinde kullandığı toplam kelime sayısı, kelime çeşitleri, bu kelimelerin sıklıkları, isim ve sıfat tamlamaları ayrı ayrı ele alınıp detaylı olarak incelenmiştir. Tezimizin ikinci bölümünde ise şairin sık kullandığı söz sanatları ele alınarak şiirlerine nasıl bir zenginlik kattığı üzerinde durulmuştur. Sonuç kısmında ise incelemenin ve elde ettiğimiz verilerin bir değerlendirmesi bulunmaktadır.
10. sınıf Türk edebiyatı ders kitaplarındaki divan şiiri bölümünün öğretim programı açısından değerlendirilmesi

Bu çalışmayla yayımlanan onuncu edebiyat ders kitaplarındaki Divan Edebiyatı şiirlerinin tasnifini yapmak, buradan hareketle şiirlerin Orta Öğretim Türk Edebiyatı 10. Sınıf Öğretim Programına göre eğitimdeki kullanış biçimlerini ve ders kitaplarındaki şiirlerin eğitim yönünden daha verimli bir şekilde nasıl ele alınması gerektiğini belirtmek amaçlanmıştır. Bunun için Tebliğler Dergisi'nde okutulması tavsiye edilen iki tane onuncu sınıf edebiyat ders kitabında yer alan 14 adet divan şiiri incelenmiştir. Araştırmamızda müfredat programında belirtilen konunun, metnin seçiliş sebebine, Türk Dili ve Edebiyatı dersinin amaçlarına ve Orta Öğretim Türk Edebiyatı 10. Sınıf Öğretim Programına göre uygun olarak ele alınıp alınmadığı irdelenmiştir. Kitaplarda yer alan Divan Şiirleri, metnin kitaba alınış sebebi, hazırlık çalışmaları, sorular ve açıklamalar gibi metnin üzerinde yapılan çalışmalara göre değerlendirilmiştir. Bu manzum eserlerin, incelenen ders kitaplarında nasıl ele alındığı, ne gibi çalışmalarla öğrencilere kavratılmaya çalışıldığı Orta Öğretim Türk Edebiyatı 10. Sınıf Öğretim Programına göre incelenerek ortaya konulmuştur. Çalışma boyunca elde edilen bilgilerden yola çıkılarak, edebi metinlerin seçimi ve metin üzerinde yapılan çalışmalarla ilgili sonuç ve önerilere yer verilmiştir.
Eski harfli çocuk dergilerinden Resimli Dünya dergisi

Çocuk edebiyatı ve dergiciliği ülkemizde dünyaya nazaran geç ortaya çıkmış bir alandır. Hem bu sebeple hem de tarih boyunca ülkemizde yaşanan başka gelişmeler sebebiyle özellikle çocuk dergiciliği diğer süreli yayınlara kıyaslanacak olursa ağır ilerleyen bir gelişme süreci göstermiştir. Bu alanda yapılan çalışmalar da aynı şekilde az sayıda ve yetersiz kalmıştır. Bu çalışma, çocuk dergiciliğimizin Cumhuriyet sonrası örneklerinden olan Resimli Dünya dergisinin günümüze kazandırılmasını amaçlamaktadır. Bu doğrultuda Resimli Dünya dergisinin çocuk dergisi sıfatıyla çıkmış olan yirmi bir sayısının günümüz alfabesine aktarımı yapıldıktan sonra ortaya çıkan metinlerin değerlendirmesi yapılmıştır. Aktarılan metinler dergide bulundukları şekilde, bulundukları sıra itibariyle ve devrin yazım kuralları korunarak metin bölümünde yer almıştır.
Sevim Burak Öykülerinin Psikanalitik Açıdan İncelenmesi

Türk edebiyatının ayrıksı seslerinden biri olan Sevim Burak, özellikle öykü türünde kendinden söz ettirmiş bir yazardır. Burak, yeni biçim ve içerik denemeleriyleTürk öykücülüğünü 1950'lerin toplumcu-gerçekçi geleneğinin dışına çıkarır. Bilinçdışıverilerinden yararlanan, rüyalardakine benzer bir gerçekliği yansıtan öyküleri psikanalitik okumaya açık metinlerdir. Bu çalışmada amaçlanan Jung'un AnalitikPsikoloji'sini temel alarak Sevim Burak'ın öykü metinlerinin incelenmesidir. Jung'unteorisi edebi metne kısmen ontolojik bir varlık olarak yaklaşır ve onu var eden tüm dışsal öğelerden soyutlayarak metinden elde edilen veriler içinde değerlendirir. Edebi açıdan yapısallcı bir metot kullanan Jung, bu biçimde edebi eserin temel karakteriniyaratıcısından bağımsız olarak ortaya koymayı amaçlar. Çalışmada Analitik Psikoloji ve Sevim Burak hakkında temel bilgiler verildikten sonra, Sevim Burak'ın yayınlanmış üç öykü kitabı içinden seçilen 21 öykü incelemeye dahil edilmiş ve ele alınan öyküler hem arketipsel sembolizm hem de Jung'un diğerteorileri kapsamında incelenmiştir. Bazı öykülerde Freud, Adler ve Rollo May'inpsikanalitik kuramları da yardımcı kaynak olarak kullanılmıştır.
Çalıkuşu romanında geçen sıfat-fiil ekleri

Tezde, R. N. Güntekin'in Çalıkuşu romanında geçen sıfat-fiil ekleri ve bunların Kazak Türkçesi'ndeki karşılıkları ortaya konmaya çalışıldı. Tezin Giriş Bölümünde Türkiye Türkçesi ve Kazak Türkçesi'ndeki sıfat-fiil tanımı ve çeşitleri hakkında bilgi verildi. 1. Bölümde Çalıkuşu romanında geçen sıfat-fiil ekleri (- acak, - ecek; - an, - en; -ar, -er, -r, -ir, -ir, -ur, -ür; -maz, -mez; -dık, -dik, -duk, -dük, -tık, -tik, -tuk, -tük; -mış, -miş, -muş, -müş; -dı, -di, -du, -dü, -tı, -ti, -tu, -tü) içinde geçtiği cümle veya ibarelerle beraber alınıp Kazak Türkçesi'ne aktarılarak Çekimsiz Sıfat-Fiil Ekleri, Çekimli Sıfat-Fiil Ekleri ve Sıfat-Fiillerin Çekim Edatlarıyla Kullanımı alt bölümlerinde ortaya kondu. Çekimli Sıfat-Fiil Ekleri alt bölümünde sıfat-fiillerin iyelik ekleri ve isim hal ekleri ile kullanılış şekilleri, Sıfat-Fiillerin Çekim Edatlarıyla Kullanımı alt bölümünde sıfat-fiillerin iyelik eki ve isim hal ekleri almış şekillerinin çekim edatlarıyla kullanımları ayrı aynı belirtildi. 2. Bölümde Çalıkuşu romanında geçen sıfat-fiil ekleri ve bunların Kazak Türkçesi'ndeki karşılıkları gösterildi. Sonuç bölümünde her iki lehçede benzer olan ve farklı olan sıfat-fiil ekleri Benzer Olanlar ve Farklı Olanlar alt bölümlerinde ortaya kondu. Tezin Sözlük bölümünde ise Çalıkuşu romanından teze alınan cümle veya ibarelerde geçen kelimelerin Kazak Türkçesi'ndeki karşılıkları gösterildi. Kaynaklar bölümünde tez yazımında kullanılan kaynakların alfabetik sıralı listesi verildi.