turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Töre bitiki grameri

Bu çalışma, 16. yy. Gregoryen Kıpçakçası ürünlerinden olan Töre Bitiki adlı hukuk metninin dil özelliklerini ortaya koymayı, dolayısıyla Gregoryen Kıpçak Türkçesiyle ilgili araştırmalara katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. Çalışmanın giriş kısmında çok fazla ayrıntıya girilmeden Kıpçaklar ve Gregoryen Kıpçakların tarihi, Ermeni Harfli Kıpçak Türkçesi, dönemin eserleri ve Töre Bitiki ile ilgili bilgiler verilmiştir. Daha sonra, metinden elde edilen dil verileri üç ana bölüm içerisinde ayrıntılı şekilde tetkik edilmiştir. Birinci bölümde, metnin ses özelliklerine bağlı olarak sözcüklerde görülen ses değişmeleri ve diğer ses olayları incelenmiştir. İkinci bölümde, metin şekil bilgisi bakımından ele alınıp kelime yapımı, çekimi ve sözcük türleri gibi konular üzerinde durulmuştur. Son bölümde ise kelime grupları, cümlenin ögeleri ve metindeki cümle türleri hakkında bilgi verilmiştir.
Güneybatı Türk lehçelerindeki ortak deyimlerin tespiti

Deyimler anlatımı etkili kılma amacıyla, insanların dilde oluşturduğu araçlar olarak Türk dilinin söz varlığının tespiti konusunda büyük öneme sahiptir. Bu çalışma ile deyim kavramına ortaklık durumları noktasından bakarak Güneybatı Türk lehçelerindeki deyimleri inceledik. Çalışmamız beş bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, söz konusu lehçelerin tarihi gelişimi ve bugünkü durumu ile ilgili bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde, lehçelerin ses ve şekil bilgisi özellikleri karşılaştırmalı olarak sunulmuştur. Üçüncü bölümde; deyimin tanımı, özellikleri ve deyimbilimi çerçevesinde konumu belirtilmiştir. Dördüncü bölümde, lehçelerdeki ortak deyimler tablolarda sunulmuştur. Ortak deyimlerin seçilmesinde, deyim bileşenlerinden en az birinin şekilsel benzerlik göstermesi koşulu aranmış ve kaynak bağlamında sınırlama yapılmıştır. Çalışmanın beşinci bölümü olan sonuç kısmında ortak deyimler; lehçeler arasında ikili-üçlü gruplar şeklinde karşılaştırılmıştır ve elde edilen sayısal verilere göre, Güneybatı Türk lehçeleri deyimlerinde, en fazla ortaklık sayısı Türkiye Türkçesi ile Azerbaycan Türkçesi deyimleri arasındadır. Yapılan bu karşılaştırmada ikinci sırayı Türkiye Türkçesiyle Türkmen Türkçesi arasındaki ortak deyimlerin sayısı ve sonrasında Azerbaycan Türkçesi ile Türkmen Türkçesi arasındaki ortak deyimlerin sayısı almıştır. Gagauz Türkçesi deyimlerinin verilerinin az olması dolayısıyla, bu lehçedeki deyimlerin diğer lehçelerin deyimleriyle ortaklık sayısının az olduğu gözlemlenmiştir. Çalışmamızın Türk lehçelerinin ortak söz varlığını zenginleştirmek amacıyla yapılacak mukayeseli çalışmalara katkı sağlayacağını umuyoruz.
1950 kuşağı öykücülerinde gerçeküstücü öğeler

Bu tez Türk öykücülüğündeki Gerçeküstücülük izlerine ve akımın 1950 kuşağı üzerindeki etkilerine odaklanmaktadır. Bu araştırma Gerçeküstücülüğün öykücülüğümüzdeki yerini göstermesi açısından bir çalışmadır. Birinci bölümde Gerçeküstücülüğün kavram haritası çizilirken onu besleyen düşünür ve görüşlerin etkisi ortaya konmuştur. Özellikle Romantizm akımı ile Freud ve Marx gibi düşünürlerin izleri tespit edilmiştir. Akımın hangi konuları nasıl ele aldığı izah edilmiş, Türk öykücülüğündeki akım ile ilgili araştırmalar taranmıştır. İkinci bölümde ise Gerçeküstücü teknikler açıklanmıştır. Bu teknikler; humour, otomatizm, harikulade, düş, Gerçeküstücü nesne ve Leziz Ceset'tir. 1950 kuşağı öykücülerinin bu öğelerden ne derece faydalandıkları örneklerle gösterilmiştir. Bu sayede etkileşim ortaya konmuştur. Araştırmada, 1950 kuşağı öykücülerinden Bilge Karasu, Onat Kutlar, Vüs'at O. Bener, Erdal Öz, Ferit Edgü, Sevim Burak, Orhan Duru, Demir Özlü ve Feyyaz Kayacan öykücülüğü incelenmiştir.
Şem'İ Şem'ullah Şerh-i Mantıku't-Tayr

Bu çalışmanın amacı, meşhur İranlı Feridüddin-i Attar (1119-1221)'ın Mantıku't-Tayr isimli eserinin 16. yüzyıl şarihlerinden Şem'i Şem'ullah tarafından yapılmış olan Şerh-i Mantıku't-Tayr isimli şerhinin Latin harflerine aktarımı ve incelemesi olacaktır. Attar'ın Mantıku't-Tayr'ı Türk şairleri tarafından tercüme edilmiş, içerisindeki hikayeler yeniden uyarlanarak kaleme alınmış, fakat şu ana kadar Şem'i Şem'ullah'ın şerhi dışında bir şerhe rastlanmamıştır. Şem'i Şem'ullah'ın şerhi, bu bakımdan da ayrı bir önem arz etmektedir. Çalışmanın birinci bölümünde esere yön veren unsurlardan kısaca söz edilmiştir. İkinci bölümde öncelikle Şem'i Şem'ullah, Feridüddin-i Attar ve eserleri hakkında hatırlatıcı bilgiler verilmiştir. Mantıku't-Tayr'ın genel özelliklerinin tespit edilmesine çalışılmıştır. Özellikle Attar'ın Türk edebiyatındaki etkileri ana hatlarıyla belirlenmiş ve çalışmaya dahil edilmiştir. Üçüncü bölümde metindeki hikayeler belirlenmiş, ardından metnin genel şerh metodu hakkında bilgi verilmiştir. Metinde şarihin öne çıkan özelliklerinden birinin de Farsçaya aşinalığı artırmak, Farsçayı öğretmek olduğu görülmüştür. Gerek derkenarlarda gerekse metin içerisinde eserin bu özelliğine dikkat çekilmiştir. Bilindiği gibi şerhler, pek çok bilgi ve kültür unsuru taşırlar. Tespit edebildiğimiz kültür unsurları bu bölümde başlıklar halinde verilmiştir. Çalışmada, Şem'i Şem'ullah'ın yararlandığı, inceleme konumuz olan şerhin dayanağını oluşturan kaynaklar da liste halinde verilmiştir. Dördüncü bölümde eserin nüshaları, nüsha tavsifleri hakkında bilgiyle birlikte tenkitli ve transkripsiyonlu metin yer alır. Çalışmanın sonuç kısmında ise, Şem'i Şem'ullah üzerine yapılmış araştırmaların muhtasar bir listesine yer verilmiştir. Eserde üç süzlük hazırlanmıştır: Özel adlar sözlüğü ve dizinine yer verilmiştir. Metinde geçen dil bilgisi ve edebiyat terimlerinden oluşan bir sözlük ve Şem'i ile Attar'ın kavramlara yüklediği tasavvufi anlamları gösteren birer sözlük hazırlanmıştır.
Nabi Divanı'ndaki küçük mesneviler

Bu çalışmada; 'mesnevi' ve 'kaside' hakkında kısaca bilgi verilmiş ardından 'küçük mesnevi' kavramının Türk edebiyatındaki gelişimi yüzyıllara göre araştırılmıştır. Araştırmada her yüzyılın önde gelen şairlerinin divanları esas alınmıştır. Araştırma sonunda elde edilen veriler tablolar halinde gösterilmiştir. Böylece 'küçük mesnevi' kavramının tarihi süreç içindeki gelişiminin izlenmesi kolaylaştırılmıştır. Tezin ana bölümünde; çalışmada esas alınan Nabi Divanı'ndaki on küçük mesnevinin genel tanıtımı yapılmış, bu mesnevilerin orijinal metinleri verilmiş ve arkasından metin tahlilleri yapılmıştır. Her metnin sonuna, metnin özeti yazılmıştır. Manzum hikaye özelliği taşıyan onuncu mesnevinin sonuna Nedim Divanı'ndaki manzum hikaye özelliği taşıyan iki hikayenin tahlili de eklenmiştir. Tezin sonuç bölümünde ise; Nabi'nin, bu mesnevileri hangi amaçlar için yazdığı ve bu mesnevilerle Nabi'nin sanatçı kimliği arasındaki bağlantı kurulmaya çalışılmıştır. Bu sonuçlar, Divan şiirinin gelişimini ve şairlerin yenilik arayışını da ortaya koymaktadır.
Türkçe ders kitaplarında yer alan çocuk edebiyatı metinlerinin çağdaş çocuk edebiyatı ilkeleri açısından değerlendirilmesi ve eğitsel öneriler

Anadili eğitimi, bireyin doğumundan ölümüne kadar devam eder. Birey doğduğu andan itibaren ailesi ve çevresinden anadilini dinler, sonra konuşur; okula başladığında da okuma ve yazmayı öğrenir. Bu eğitim sistemli bir şekilde de okullarda devam eder. Okulda bu yeteneklerini geliştirirken dilbilgisini de öğrenir. Bu eğitim ne kadar başarılı olursa birey yaşamının bundan sonraki kısmında o derece başarılı olacaktır. Çünkü birey okuduğunu ve dinlediğini anlayıp yorumlayabilecek; kendini doğru ve eksiksiz bir biçimde ifade edebilecektir. Bu sayede de kendini ve çevresinin farkında olacaktır. Bu eğitim ilköğretim okullarında Türkçe derslerinde yapılmaktadır. Öğrenci, Türkçe derslerinde işlenen metinlerle anadilini öğrenirken edebiyat eğitimi de almaya başlayacaktır; buna bağlı olarak da düşünmeyi, yorumlamayı, eleştirmeyi ve bilgilerini hayata aktarmayı öğrenecektir. Böylece yaşamını hem kendi hem de çevresindekiler için kolaylaştıracaktır.2006- 2007 Eğitim-Öğretim yılında ilköğretim ikinci kademede yeni öğretim programı ile hazırlanan kitaplar okutulmaya başlandı. Bu kitaplarda çocuk edebiyatı metinlerine daha çok yer verilmiştir. Bu çocuğun alacağı anadili ve edebiyat eğitimi için olumlu bir gelişmedir. Bundan sonraki adım ise bu çocuk edebiyatı metinlerinin ve bu metinler için hazırlanan etkinliklerin niteliğidir. Çalışma, ilköğretim ikinci kademe Türkçe ders kitaplarında yer alan çocuk edebiyatı metinlerinin özelliklerinden, işlenişindeki sorunlardan ve bu metinler için hazırlanan alternatif etkinliklerden oluşmaktadır. Çalışmanın amacı Türkçe ders kitaplarında yer alan çocuk edebiyatı metinlerinin çağdaş çocuk edebiyatı beklentilerini karşılayıp karşılamadığı ve bu metinler için hazırlanan etkinliklerin öğrenciyi hedeflenen amaçlara ulaştırıp ulaştıramayacağının tespit edilmesidir. Çalışmada çağdaş çocuk edebiyatı beklentilerini karşılayabilecek etkinlikler de yer almaktadır.
Irak Türkmen masallarında motif ve tip incelemesi

Irak Türkmenlerinin Masallarında Motif ve Tip İncelemesi adlı çalışmamız; bir giriş, beş bölüm ve 70 masal metninden meydana gelmektedir. Giriş bölümünde; masal türü, çeşitli araştırmacıların görüşleri aktarılarak tanıtılmıştır. Genel olarak masalların şekil ve muhteva özellikleri verildikten sonra; Irak Türkmenlerinin Masallarının şekil ve muhteva özellikleri de ayrıca verilmiştir. Birinci bölümde; Türkiye'de masallarla ilgili yapılan çalışmalar belirtilmiş, bir bibliyografya oluşturulmaya çalışılmıştır. Ayrıca gerek Irak'ta, gerekse Türkiye'de Irak Türkmenlerinin masallarıyla ilgili çalışmalar tespit edilmiştir. İkinci bölümde; Irak Türkmenlerinin arasında masal anlatma geleneğine değinilip, teorik bilgilere yer verilerek Iraklı Türkmen bir masal anası tanıtılmıştır. Üçüncü bölümde; masallardaki formuller beş ana başlık altında (1. Başlangıç, Formelleri, 2. Bağlayış Formelleri 3. Bağlayış ve Benzer Durumlarda Kullanılan Formeller 4. Bitiş Formelleri 5. Çeşitli Formel Unsurları) verilmiştir.. Dördüncü bölümde; masallardaki tip numaralan, Stith Thompson'un, 'The Types Of The Folktale', ve Eberhard ile Pertev Naili Boratav'ın 'Typen Türkicher Wiesbaden' adlı kataloglarına bağlı kalınarak, 3 1 yeni masal tipi tespit edilmiştir. Beşinci bölümde, Stith Thompson'un uluslararası 'Motif index Of Folk-Literature' adlı motif kataloguna bağlı kalınarak, katalogda karşılığı bulunmayan 50'ye yakın yeni motif ortaya koyulmuştur.
Hasim dİvanı inceleme metin ve düzyazıya çeviri

17. yüzyıl sadrazamlarından Köprülü-zade Fazıl Mustafa Paşa'nın oğlu olan ve H. 1130- 1139 yılları arasında 9 yıl vezirlik yapan Es'ad Beg, Osmanlı Devleti'nin Duraklama ve Gerileme dönemlerinde yaşamış başarılı devlet adamıdır. Resmi görevinin yanı sıra şiir de yazmış bir şahsiyettir. Şiirlerinde Hasim mahlasını kullanan Es'ad Beg yaşadığı devirdeki şiir akımlarından da etkilenmiştir. Hasim Divanı'nı esas alan yüksek lisans tezimiz dört bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın I. Bölümü'nde 17. yüzyılın ikinci yarısı ile 18. yüzyılın ilk yarısında Osmanlı Devleti'nin siyasi, kültürel ve edebi Durumu ile Hasim'in yaşadığı devirde divan şiirinin durumu hakkında genel bilgi verilmiştir. II. Bölüm Hasim'in hayatı, edebi kişiliği ve eserlerinin takdimine ayrılmış, III. Bölüm'de Hasim Divanı'nın ana ve alt başlıklar halinde tanıtımı yapılmıştır. IV. Bölüm'de ise Divan metni ve düzyazıya çevrimi, dizin ve çalışmanın hazırlanmasında yararlanılan kaynakları sunulmuştur.
Hızır Agazade Sa'İd Bey Dİvanı

Hızır Ağazade Sa'id Bey Divanı'nın transkripsiyonu, şekil ve muhteva yönünden incelenmesi. Bu araştırmanın amacı, 19. yüzyılda yaşamış musikişinas bir divan şairi olan Hızırağazade Sa'id Bey'in hayatı, sanatı, edebi şahsiyetinin incelenmesi; divanının transkripsiyonu, şekil ve muhteva yönünden incelenmesi ve araştırmacıların bu çalışmadan yararlanmalarıdır. Hızır Ağazade Sa'id Bey Divanı'nın 3 adet matbu' 4 adet yazma nüshası tespit edilebilmiş olup, çalışmamız 1257 tarihli matbu' nüsha üzerinden yapılmıştır. Hızır Ağazade Sa'id Bey'in babasının ve dedesinin musiki ile ilgilendiği kaynaklarda zikredilmektedir. Sa'id Bey Enderun'da müezzin ve sipahi olarak görev yapmış ayrıca Anadolunun çeşitli yerlerinde memur olarak bulunmuştur. Şiirlerini okuyup incelediğimizde Sa'id Bey'in Divan Şiirinin şekil ve muhteva özelliklerini tam olarak yansıttığını söylemek mümkün bulunmamaktadır. Sa'id Bey için 18. Yüzyılda başlayan mahallileşme akımının etkisinde kalmıştır demek yanlış olmaz. Aruza uymadaki özensizliği ve hatta hece vezni ile şiirler yazmış olması da burada bahsedilmesi gerken bir konudur. Sa'id Bey Divanını incelediğimizde özellikle gazel ve şarkılarındaki akıcılık ve sözlerdeki musiki eda bu şiirlerin bestelenmek üzere yazıldığı izlenimini vermektedir.
'Divan-ı Fani' incelemesi

Klasik Türk Edebiyatını oluşturan unsurların başında gelen şiir yüzyıllar boyunca şairler tarafından kaleme alınmıştır. Yazdıkları şiirleri divanlarda toplayarak sanatseverlerin beğenisine sunmuşlardır. Bu çalışmayı teşkil eden eser XV. Yüzyılın sonu ile XVI. Yüzyılın başında yaşayan ve Fani mahlasıyla şiirler yazan şaire aittir. Şairin Karahisar'da doğduğu fakat doğum tarihi bilinmemektedir. Kaynaklara göre Lazkiye mevlevihanesi şeyhi olmuş ve burada ölmüştür. Ölüm tarihi Esrar Dede'nin Tezkire-i Şu'ara-yı Mevleviye' sinde Hicri 910 (1504) tarihi belirtilmektedir. Divandaki şiirler tasavvufi temaları içermektedir. Şiirlerin içeriği şairin Mevlevi olduğunu göstermektedir. Divan'daki şiirlerin son harflerinden yola çıkarak Divan'ın gayr-i mürettep bir divan olduğu ortaya çıkıyor. Divan'daki şiirlerin çoğu gazellerden oluşuyor. Divan'da Firak-name adlı uzunca bir mesnevi de yer almaktadır. Dönemin bütün özellikleri şiirlerinde görülen Fani'nin dili sade ve akıcıdır. Eser üç ana bölümde toplanarak incelendi. Birinci bölümde yaşadığı dönen deki Türk edebiyatının genel özellikleri w Mevlevilik konusuna değinilmiş, daha sonra şairin hayatı ve edebi şahsiyeti ele alınmıştır. İkinci bölümde Divan'ın incelenmesi yapılmış ayrıca şairin dil ve üslubu ele alınmıştır. Üçüncü bölümde transkripsiyonlu metin yer almıştır.
Yeni Gün Gazetesi (1919-1920) 181-365 sayılarındaki edebİ metinlerin çeviri yazısı ve değerlendirilmesi

Türk Milli Kurtuluş Hareketi içerisinde basın yayın faaliyetleri, savaşa hazırlık döneminin propaganda aracı olmasının yanı sıra savaş sırasında halkın doğru haber almasını ve savaşın hangi aşamada olduğunu bilerek moral ve motivasyonunu yüksek tutması adına oldukça önemlidir. Dönemi anlamak olayları doğru bir şekilde yorumlamak isteyen bir araştırmacı için dönemin basın yayın organlarının incelenmesine gerek duyulmaktadır. Yeni Gün gazetesi de dönemi anlamak adına Kurtuluş Savaşı yıllarında Yunus Nadi tarafından çıkarılmış siyasi günlük gazetedir ve zaman içerisinde Milli Mücadele'nin sözcüsü olarak kabul edilir. Gazetede yayımlanan yazılar siyasi, ilmi, edebi olmakla beraber, dönemin günlük konularını da ele alır. Yazarlar kendilerine ait fikirleri hedef kitlesine gazete üzerinden iletmeye çalışır. Bu gazetenin önem arz etmesinin sebebi de Kurtuluş Savaşı'nı desteklemek ve halka moral vermektir. Yunus Nadi'nin çıkarmış olduğu Yeni Gün gazetesi çok sancılı süreçler geçirir. Fakat Yunus Nadi, gönül verdiği davasından vazgeçmeyerek halka bir şeyler duyurabilmek adına mücadele eder. Yunus Nadi, gazetecilik ve yazarlığını Atatürk'ün yapmış olduğu atılımlar doğrultusunda kullanarak gazetesini bu doğrultuda ilerletir. Çalışmamızda Yeni Gün gazetesinin 181 -365. sayıları arasında yer alan edebi metinler tespit edilerek günümüz harflerine aktarılmıştır. Edebi nitelik taşıyan metinler türlerine göre ayrılıp incelenmiştir. Yapılan çalışma üç bölüme ayrılmıştır. Giriş bölümünde Türk basın tarihi hakkında bilgiler yer almaktadır. Birinci bölümde gazetenin ismi, yayım hikayesi, şekil özellikleri, kurmaca, kurmaca dışı metinlerin sınıflandırılması, şair ve yazar kadrosu, görsel malzeme ve ilanlar bulunmaktadır. İkinci bölümde metinlerin tür ve konularına göre tasnifi yapılmıştır. Üçüncü bölümde ise Latin harflerine aktarılan metinlere yer verilmiştir. Sonuç bölümünde ise çalışmaya konu olan gazetenin edebiyat bilimine olan katkısı ve çalışmanın özgünlüğüne dair elde edilen verilere değinilmiştir.
Hazine-i Fünün dergisi (1-26 sayılar)

1 Kasım 1928'de kabul edilen Harf İnkılabı ile yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti'nde Arap harfleri yerine Latin harfleri kullanılmaya başlanmıştır. Bu nedenle 1928' e kadar yazılan eserlerin okunup anlaşılması ve eski kaynaklardan faydalanılması oldukça zorlaşmıştır. Bu sebeple Harf inkılabı öncesinde kaleme alınan eserlerin, dergi ve gazetelerin, araştırmacıların kolaylıkla yararlanabilmesi açısından, yeni harflere çevrilmesi önem kazanmıştır. 1893- 1895 tarihleri arasında yayınlanan Hazine-i Fünun mecmuası üzerine yaptığımız bu çalışma, bu açıdan önem taşımaktadır. Yayın hayatı yaklaşık üç yıl süren Hazine-i Fünun'un baş yazan Faik Reşad'dır. Hazine-i Fünun, başlık altı yazısından da anlaşılabileceği üzere 'fenni ve edebi bir dergi' olarak yayınlanmıştır. Hazine-i Fünun'un yazar kadrosunda özellikle dönemin eski edebiyat taraftarları ağırlık kazanmaktadır. Bununla birlikte derginin tamamen eskiye bağlı kalıp yeni şiir anlayışına karşı çıkmadığı ve sayfalarında az da olsa edebi yeniliklerin bulunduğu görülmektedir. Bu çalışmada Hazine-i Fünun'un 1 Muharrem 1311- 27 Cemaziyelahir 1311 (15 Temmuz 1893- 5 Ocak 1894) tarihleri arasında yayınlanan ilk 26 sayısı ele alınmıştır. Bu sayılarda yayınlanan bütün yazılar incelenmiş, yazarlar hakkında gerekli araştırmalar yapılmış, imzasız yazıların yazarları tespit edilmiş, bütün yazılar konularına ve yazarlarına göre tasnif edilmiştir. Araştırmacıların yararlanması amacıyla gerekli görülen metinlerin çevirisi yapılmıştır.
Teselliyi eşyada aramak: Türkçe romanda nesneler

Bu çalışmada, dokuz Türkçe romanda maddi nesnelerin oynadığı yazınsal roller incelenmiş ve anlatılardaki eşyanın çözümlenmesine ilişkin özgün bir düşünsel çerçeve geliştirilmesi amaçlanmıştır. Nesnelerin romansal işlevleri, çoğunlukla gözden kaçırılmış bir konudur. Roman kuramları, yazınsal nesnelerin çalışılmasına yönelik analitik bir çerçeveden yoksundur. Tezin ilk bölümünde eşyalara değinen kuramsal yaklaşımlar irdelendikten sonra nesnelerin çözümlenebilmesi için beş özgün kategori oluşturulmuştur: Nesne-karakter, karakternesne, nesnemsi, metonimik nesneler ve metaforik nesneler. İkinci bölüm, 1850- 1900 yılları arası yayımlanmış üç romandaki karakternesne ilişkilerine odaklanır. Tatarcık, Çamlıcadaki Eniştemiz ve Huzur'da yazınsal nesnelerin rolleri üçüncü bölümde irdelenir. Dördüncü bölümde ise 1950'den sonra yayımlanmış Fikrimin İnce Gülü, Sonsuzluğa Nokta ve Masumiyet Müzesi romanlarındaki nesne poetikaları araştırılır. Tezin sonuç kısmında, metinsel bulgular, ilk bölümde geliştirilen düşünsel çerçeveye göre tartışılır. İkisi hariç, seçilen romanların ortak bir örüntüye sahip olduğu gözlemlenmiştir: Ana karakterler duygusal yoksunluklarını telafi etmek için eşyalara yönelmekte, bu da romanlarda nesnelerin kişileştirilmesine yol açabilmektedir. Anlatılardaki yazınsal nesneler, karakter ve mekanın metonimik bir parçası olmanın ötesinde bizzat karakterleşebilmekte veya mekanlaşabilmektedir.
Hac yolculuğu metinleri bağlamında 17. yüzyıl halk Osmanlıcası

17. yüzyıla ait olduğunu düşündüğümüz Menasikü'l-Hacc ile Menazil-i Hacc adlı eserler anonim eserlerdir. Osmanlı döneminde hac menasikleri ile hac yolunda bulunan menzilleri açıklamaya çalışan önemli eserlerdendir. İslam dininin en zor şartı olan hac şartı nedeniyle, Osmanlı Devleti bu şartı yerine getirmek için kullanılan yöntemleri ve kendi coğrafyası içinde bulunan hac yolundaki menzilleri hacı adaylarına kolayca açıklayan ve herkes tarafından anlaşılan eserler yazılmasını teşvik etmiş; bu da bu tür eserlerin ortaya çıkma nedeni olmuştur. Eski Anadolu Türkçesi dönemi ile Osmanlı Türkçesi dönemi arasında bir geçiş dönemi olan 17. yüzyıl, bu iki dönemin de dil özelliklerini taşımaktadır. Elimizdeki bu eserleri fonetik ve morfolojik bakımlardan inceleyerek 17. yüzyıl Osmanlı Türkçesinin dil özelliklerini taşıdıklarını göstermeye de çalıştık.17. yüzyılda yazılan birçok eserlerin yazarları, eserlerinin yazma amaçlarına göre ya ağır bir dil kullanarak kendi dil ustalıklarını gösterirler, ya da eserlerinin içerdiği bilgilerin herkes tarafından anlaşılması için kolay bir dil kullanarak bunu gerçekleştirmeye çalışırlardı; tezimize konu olan eserler de bu sade ve kolay dilli eserlerdendir; dolayısıyla çalışmamızda bu eserlerin Halk Osmanlıcasıyla yazılan birer halk eseri olduklarını göstermeye çalıştık. Bu çalışmamız bir giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde hac menasiklerinden ve menzillerinden kısaca bahsederek, incelediğimiz eserleri tanıtmaya çalıştık. Birinci bölümde 17. yüzyılda Türkiye Türkçesi ile ilgili kısaca bahsettik; sonra da imla, ses ve şekil ile ilgili genel bir dil incelemesi yaparak Halk Osmanlıcası özelliği gösteren örnekleri ortaya koymaya çalıştık. İkinci bölümde incelenen eserlerin transkripsiyonlu metinlerini verdik. Üçüncü bölümde ise bir ekler indeksi oluşturduk. Sonuç, kaynakça ve tıpkıbasım ile çalışmamıza son noktayı koyduk.
Trabzon / Tonya ağzı örneğinde işlevsel bir ağız sözlüğü oluşturma denemesi

Sözlük biliminin alt dallarından biri olan ağız sözlükçülüğü konusunda Türkiye'de birçok çalışma yapılmıştır. Ancak yapılan bu çalışmalarda kullanılan yöntem ve tekniklerin işlevsel bir ağız sözlüğü oluşturmada yetersiz kaldığı gözlemlenmiştir. Daha çok amatör araştırmacılar tarafından hazırlanan ağız sözlüklerinde pek çok yöntem hatası bulunmakta olup dil uzmanları tarafından bu alanda yeteri kadar çalışma yapılmamıştır. Bu konudaki eksiklikler de göz önünde bulundurularak hazırlanan Trabzon / Tonya Ağzı Örneğinde İşlevsel Bir Ağız Sözlüğü Oluşturma Denemesi adlı çalışmada ilk olarak temel sözcükler listesi hazırlanarak kavram alanları ile ilgili derleme yapılmıştır. Sözlük malzemesi olarak alınan kelimeler gerektiğinde yörede kullanıldığı gibi cümle içerisinde kullanılarak, mani, dörtlük vb. dil malzemelerine de yer verilerek sözcükleri anlaşılır hale getirmek amaçlanmıştır. Yazı diline oranla bir hayli çeşitlilik gösteren nesne, bitki, hayvan adları mümkün olabildiğince görsel unsurlarla desteklenerek verilmek istenen sözcük tanıklı hale getirilmeye çalışılmıştır.
Ceride ve Bilgi Yurdu Işığı mecmualarının inceleme ve indeksi

Bu tezde 1908- 1909 yıllarında yayımlanan Ceride Mecmuasının 1-48 sayıları ile 1917- 1918 yılları arasında yayımlanan Bilgi Yurdu Işığı Mecmuasının 1-17 sayıları incelenmiştir. Tezin giriş bölümünde Meşrutiyet Devri'nin siyasi ve sosyal görünümü ile bu dönemdeki basın hayatından bahsettik. Birinci bölümde, Ceride mecmuasının şekil, muhteva, dil ve anlatım özelliklerine yer verdik. Son olarak yazar kadrosundan bahsettik. 'Yazar Adlarına Göre Fihrist'te mecmuadaki tüm yazıları yazarlarının isimleri altında gruplandırdık. Bunu yaparken yazarları alfabetik sırayla yerleştirdik. Yazarı belli olmayan yazıları ise fihristin sonundaki 'İmzasız' bölümünde gösterdik.'Konularına Göre Fihrist''te listelediğimiz yazıları, ilintili olduğu her bir konu başlığının altında gösterdik. İkinci bölümde de, ilk bölümde uyguladığımız başlıkları Bilgi Yurdu Işığı Mecmuası için uyguladık. Üçüncü bölümde ise seçtiğimiz yazıların transkripsiyonlarına yer verdik. Tezin son bölümünü ise çalışmamız esnasında faydalandığımız kaynakları gösteren ayrıntılı bir bibliyografyaya ayırdık.
Özbek yazar Otkir Haşimov'dan seçme hikayeler: Umr Sävdasi, Negä Negä, Zil-Häzil, Aş; inceleme, metin, aktarma, dizin

Bu tezde Özbek yazar Otkir Haşimov'a ait olan 'Umr Savdasi', 'Nega, Nega?, 'Zil-Hazil' ve 'Aş' adlı toplam dört hikaye üzerinde çalışılmıştır. Tez dört ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm olan Giriş kısmında, hikayeler ve yazar hakkında bilgi verilmiş ve metinlerin gramer incelemesi yer almıştır. İkinci bölüm olan Metin kısmında ise transkripsiyon tablosu, transkripsiyon sistemi hakkında bilgi ve transkripsiyonlu metinler verilmiştir. Üçüncü bölüm olan Aktarı kısmında transkripsiyonu yapılan hikayelerin Türkiye Türkçesi'ne aktarısı yer almaktadır. Dördüncü bölümü Dizin oluşturmaktadır. Bu bölümde de dizin ile ilgili açıklamalar ve alfabetik dizin yer almıştır. Bibliyografya bölümünün ardından hikayelerin kiril harfli orijinal metinleri ek olarak verilmiştir.