turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Felsefe ve bilimlerde düşünce deneylerinin yapısı ve işlevi

Bu tezde amacım bilimlerde düşünce deneylerinin yapısını ve işlevini felsefi açıdan aydınlatmaktır. Düşünce deneylerinin bilimde ilk kullanılışı Pre-Sokratiklere kadar götürülebilir. Günümüzde ise bu etkili zihinsel araçlara genelde kuantum ve görelilik fiziğinde, etikte ve zihin felsefesinde sıkça başvurulmaktadır. Düşünce deneylerinin yapısını inceleyerek temel özelliklerini belirlemek, bize düşünce deneyleri ile düşünce deneyi olmayan örnekleri ayırt etmemizde yardımcı olurken, işlevini incelemek genel kullanımı ve değeri hakkında bilgi vermektedir. Düşünce deneylerinin doğası üzerine yürütülen en güncel tartışma şu soruya odaklanmaktadır: Yalnızca düşüncede yürütülen deneyler fiziksel dünya hakkında nasıl bilgilendirici olabilmektedir? Bu sorunun merkezinde dönen tartışma, klasik epistemolojide yer alan rasyonalizm-empirizm tartışmasının güncel bir türevidir. Dolayısıyla düşünce deneylerinin epistemolojik statüsüne ilişkin tartışma, aynı zamanda bilgi felsefesinin başlıca konusu olan bilginin kaynağı problemine farklı bir perspektiften yanıt aramaktadır. Tezi bu görüşlerin artı ve eksi yönlerini ele alarak sonuçlandırıyorum.
Michel Foucault'da mekanın düzeni: Kapatılmadan heterotopyalara

Bu çalışmanın amacı, Michel Foucault'nun metinlerinde dolayımlı bir biçimde tartışılan mekan kavramını ele almak ve mekanın düzenlenmesi ile yaşam kavramının ilişkisini sorgulamaktır. Bunun için Foucault'nun bilgi/iktidar ilişkilerine göre mekanın düzeni iki biçimde tanımlanmaktadır. Birincisi, epistemenin düzenidir. İkincisi ise, kapatılmanın düzenidir. Bu iki düzenin çerçevelemesi, sınıflandırması ve kapatmasına karşın iki düzene dahil olmayıp onları ihlal eden, bir sapma, üçüncü bir tür önerisi sunulmaktadır. O da heterotopyadır. Ancak bunları kesen, yaşam kavramıdır. Buna göre yaşamın uzamsallığı ile mekanın düzenlenme biçimleri arasındaki ilişki, Foucault'nun arkeolojik, jeneolojik ve etik çalışmaları çerçevesinde ortaya konulmuştur.
Virtuous life and happiness in Epictetus, Socrates and Stoicism

Bu Yüksek Lisans tezinde, Epiktetos'un erdemli yaşam ve mutluluk felsefesi anlatılacaktır. Epiktetos'un felsefesini incelemeden önce, onun fikirlerinin ve felsefesinin temelini oluşturan Sokrates ve Stoacılık tanıtılacaktır. Sokratesin mutluluk ile ilgili felsefesinden bahsetmeden önce, okuyucuyu tarihi Sokrates ve Platocu Sokrates belirsizliğinden çıkarmak adına, farklı diyalog ve yazarlardan faydalanarak, Sokrates'in mutluluk ve erdemli yaşam ile ilgili temelde aynı düşüncelere sahip olduğunu kanıtlamaya çalışacağım. Ardından Stoacı düşünceyle birlikte, haz ve tutkuların ahlak ve mutluluğu engellediğinin kabulünü ortaya koyup, Epiktetos'un haz ve tutkulara tabi bir hayatla mutluluğun mümkün olmadığını anlatan öğretilerini inceleyeceğim.
Felsefede bencillik kavramı ve sosyal Darwinizm eleştirisi

Bencillik, felsefe tarihinde çoğu zaman dolaylı olarak ele alınmış bir kavramdır. Ancak Eski Çağ felsefesinden itibaren bencillik kavramı için bazı sonuçlara varmak mümkündür. 19. Yüzyıla gelindiğinde ise, Nietzsche ve Schopenhauer'in görüşleri bencillik kavramı açısından daha çok şey söylemektedir. Ancak bencillik kavramı, felsefi açıdan en açık şekliyle Max Stirner tarafından, bilimsel açıdan en açık şekliyle ise Richard Dawkins tarafından ele alınmıştır. Nietzche'nin ve Max Stirner'in bencillik hakkında görüşleri insana dair önemli bir eleştiri olarak insanın bencil yönüyle yüzleşmektedir. Ne var ki, bu bencil yönün nereden kaynaklandığı hakkında tatmin edici cevaplar verememektedir. Bir etolog olarak Dawkins'in söyledikleri ise bencilliğin neden kaynaklandığı sorusunu başarı ile cevaplamaktadır. Ama toplumsal yönüyle insan ele alındığında, tarihsel-toplumsal alan ve doğa alanının ayrılığı gözden kaçırdığından ve bu ikisi arasındaki ilişkiyi bu nedenle doğru kuramadığından, insan açısından söyledikleri eksik kalmaktadır. Bu eksiğin tamamlanması açısından da tarihsel-toplumsal alanla doğa alanını birbirinden doğru bir şekilde ayıran düşünürlerin görüşlerine başvurmakta yarar vardır.
İnsansal dünyada yabancılaştırıcı akıl ve etik akıl

Bir canlı türü olarak insan soyunun gelişimini ve daha da önemlisi insanın yükselişini özneleşmenin tarihi açısından ele aldığımız zaman son derece kısa bir tarihsel dönem karşımıza çıkıyor. Günümüz uygarlığına, şu anda gelinen noktada bir göz attığımızda ise, insanın başarılarının gerçekten de göz kamaştırıcı nitelikte olduğunu gözlemlememek elde değil. Bununla birlikte, tüm bu süreç zarfında 'insana ne oluyor? sorusunu da ihmal etmemek gerekiyor kanımızca. Biz, bu çalışmada, tam da bu türden bir soruşturmaya ışık tutmaya gayret ediyoruz. İnsanoğlunun belki de tür olarak varlığını dahi antropolojik bağlamda tehlike altına almaya başlayan bir olgunun, özellikle bir-iki yüzyıldan beri giderek yoğunlaşarak insanın içine işlemeye başlayan bir olgunun varlığını, biz, günümüz insanının en temel sorunsalı olarak görüyoruz: Yabancılaşma. Bu tez çalışmasında, yabancılaşma olgusuyla insanın en temel ve ayrıştırıcı yetisi ve gücü olarak bilinen akıl arasındaki bağlantı temel sorunsal olarak ele alınmış; aklın, salt-araçsal düzleme indirgenerek kullanılması durumunda oluşan çeşitli kullanım biçimlerinin yabancılaşma sorununda oynayageldiği etkin rol serimlenmiştir. Böylece oluşabilecek varlık koşullarının günümüz insanını insansal özünden, varoluş gücünden ve var olandan uzaklaştırarak ne derece derin bir yabancılaşma içine düşürdüğü gösterilmiştir. Etik akıl ise, bu türden yabancılaştırıcı akıl kullanımlarının tam da karşısında durarak, insanın insanlığını kaybetmeden var olanla ve gerçeklikle tekrar ilişkiye geçmesini sağlayabilecek temel çözüm olarak önerilmiştir.
Farabİ felsefesinde filozof ve peygamber tipolojileri

Bu tez, 'Farabi Felsefesinde Filozof ve Peygamber Tipolojileri' başlığı altında bir yüksek lisans tezi olarak tasarlanmıştır. Tezin bu başlığa sahip olması öncelikle Farabi'nin filozof ve peygamber 'tipolojileri' olduğu iddiasını taşımaktadır. Nitekim tez boyunca Farabi'nin felsefi sisteminde filozof ve peygamber tipolojileri bulunduğu ve hatta bu tipolojilerin kendi içinde alt tipolojiler barındırdığı tartışılmıştır. Bunun yanı sıra çalışma sırasında Farabi'nin felsefi görüşlerine ancak filozof ve peygamber tipolojileriyle ilişkileri bağlamında değinilmiştir.
Babanzade Ahmed Naim'in felsefe algısı ve ele aldığı felsefi problemler

Bu tezde, 'Babanzade Ahmed Naim'in Felsefe Algısı ve Ele Aldığı Felsefi Problemler' konusu çalışılmıştır. Tez giriş, üç bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Girişte tez konusu, çalışma yöntemi ve kaynaklar, çalışma bölümleri hakkındaki görüşleri belirtilmiştir. Tezin birinci bölümünde, Babanzade Ahmed Naim'in hayatı, felsefe ve ilim dünyasına kazandırdığı eserleri ve dünya görüşleri enine boyuna çalışılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde, düşünürün felsefe algısı ayrıntılı incelenmiştir. Felsefenin tanımı, konusu ve kapsamı, onun tercüme metodolojisi ve ilimler hakkındaki düşünceleri ortaya konmuştur. Tezin üçüncü bölümünde, Ahmed Naim'in ele aldığı felsefi problemler tetkik edilmiştir. Onun varlık ve metafizik konular, Tanrı ve evren ilişkisi, epistemoloji ve ahlak konularındaki düşünceleri incelenmiştir. Sonuç kısmında ise, çalışılan konuların genel bir değerlendirmesini yapılmıştır. Düşünürün felsefi düşünceye yaptığı katkılara değinilmiştir. Ayrıca onun felsefi konuları ele alış biçimiyle ilgili kısa değerlendirmeler yapılmıştır.
Edward H. Carr ve William H. Dray'de tarih bilgisinin nesnelliği sorunu

Bu çalışma, 'Tarih bilgisi nesnel olabilir mi?' sorusuna felsefi açıdan bir yanıt arama girişimidir. Çalışmanın amacı, kaynağını Ranke'nin ünlü 'geçmişşi nasılsa öyle göstermek' sözünde bulan, on dokuzuncu yüzyıl po2ativizminin nesnellik tasarımının tarihte neden geçerli olamayacağını, Edward H. Carr ve William H. Dray'in tarih bilimine nereden yola çıkılarak nesnellik kazandırabileceğine ilişkin görüşlerine dayanarak göstermektir. Bu amaçla, çalışmanın birinci bölümünde, tarihçinin tarih bilgisi üretirken ne yaptığım göz önünde bulunduran Carr ile Dray'in nesnellik tasarımları ana çizgileriyle ortaya konacaktır. İkinci bölümde, on dokuzuncu yüzyıl pozitivizminin olgu ve belgelere dayanan nesnellik tasarımı başlıca ıralayıcılanyla gözden geçirilecek, Carr ile Dray'in bu tasarıma yönelttikleri eleştiriler 'tarafsızlık', 'değerden annıkhk' ve 'yargıdan kaçınma' gibi temel kavramlar doğrultusunda serimlenecektir. Çalışmanın sonuç bölümünde, ilk iki bölümde ele alman nesnellik tasarımlarının bir değerlendirmesi yapılacak, tarih bilimine doğa bilimlerinin yöntemi model gösterilerek nesnellik kazandırılamayacağı; tarih bilgisinin nesnesinin ne olduğunu ve böyle bir nesneyle ne türden bir bilme etkinliği izlenirse nesnel bir ilişki kurulabileceğini hesaba katan nesnellik tasarımları sayesinde tarihte nesnelliğin olanaklı olabileceği öne sürülecektir.
Tarih felsefesinde metodoloji problemi: Tarihselci tarihyazımı ve Annales okulu tarihyazımı perspektifinden nedensellik ilkesinin temellendirilmesi

Tarihin bir bilim olduğu kabulünden hareket eden bu çalışmada, tarih felsefesinin temel problemlerinden biri olan tarihte nedensellik ilkesi, felsefe tarihinde kendilerini birbirine karşıt iki tarih yazımı olarak konumlandıran tarihselci tarih yazımı ve Annales Okulu tarih yazımı perspektifinden karşılaştırmalı bir şekilde çözümlemeye tabi tutulmuştur. Tarihte metodoloji sorununa yönelik, anti-pozitivist bir tutuma sahip olan tarihselci tarih yazımı Wilhelm Dilthey, Robin George Colingwood ve Edward Hallet Carr'ın görüşleri üzerinden incelenmiştir. Tarihsel gerçeklik ile doğal gerçeklik alanlarının farklı doğalarını ayrıntılı bir şekilde serimleyen tarihselci tarihyazımı, tarihte nedensellik ilkesinin temellendirilişinde anlamayı, tarih felsefesinin metodolojisini belirlemede merkezi bir dayanak noktası haline getirmiştir. Dar uzmanlaşmaya karşı olup, disiplinlerle arası bir tarih yazımını temsil eden Annales Okulu tarihyazımı, Marc Bloch, Lucien Febvre ve Fernand Braudel'in görüşleri üzerinden incelenmiştir. Annales Okulu tarihyazımı, olaylardan oluşan geleneksel anlatıma değil, sorun odaklı analitik bir tarihe odaklanarak siyasi tarih yazımının yerine, insan faaliyetlerinin tamamına eğilen yeni bir tarih toplumsal tarih- yazımını geçirmişlerdir. Braudel, 19. yüzyılın tek boyutlu diyakronik zaman anlayışının yerine, tarihsel zamanın çoğulluğu düşüncesini öne sürmüştür. Olay tarihçiliğine ilişkin olumsuz bir tutuma sahip olduğundan dolayı tarihin anlatı özelliğine karşı çıkan Annales Okulu'nu, anlatının gerilemesine neden olduğu gerekçesiyle eleştiren Paul Ricoeur, tarih yazımının anlatısal söyleme bağlı olduğunu vurgulayarak tarihin kökensel olarak anlatısal bir içerime sahip olduğunu öne sürmüştür. Walter Benjamin'in ise, tarihselci tarih yazımının kullandığı empati yöntemini, tamamen taraflı bir şekilde galip gelenle bir duygudaşlık ya da özdeşim kurup, daima galip gelenin tarihini kurgulamaya hizmet ettiği gerekçesiyle eleştirmiştir. Benjamin, tarihsel maddeciliğin yöntemi olarak gördüğü montajı, hem deneyimi örseleyen hem de ilerlemeci ve bütünleştirici olan tarihselci yöntemin karşısına yerleştirmiştir.
Mustafa Satı el-Husrİ'nin etnografya tarihimizdeki yeri

Batı'da XIX. yüzyılda akademik bir disiplin halini alan antropoloji bilimi, Osmanlı Aydınlarının çalışmalarına da bu yüzyılın son çeyreğinde konu olmaya başlamıştır. Çok geniş ve dinamik bir alana sahip olan bu bilim, Osmanlı eğitim dünyasında da kendine yer bulmuştur. Çalışmamızda 1908- 1909 eğitim-öğretim döneminde Mülkiye Mektebi'nde etnografya dersini veren Mustafa Satı Bey'in Etnografya: İlm-i Akvam adlı ders kitabı incelenmiştir. Bu eserin antropoloji alanında yazılmış diğer eserlerden farkı ortaya konmuştur. Antropoloji ve biyoloji tarihindeki yerini göstermek ve önemini değerlendirmek amacıyla da antropolojinin ve Evrim Kuramı'nın tarihsel gelişim süreçleri gösterilmeye çalışılmıştır.
Dini çeşitlilik problemi açısından Mevlana düşüncesi

Günümüz dünyasında, küreselleşmenin de etkisiyle farklı insanların kültür ve inançlarıyla etkileşim içinde olmak daha kolay bir hale gelmiştir. Bu durum ise, insanların birbirleriyle etkileşimi sırasında sahip oldukları dini inançlara ilişkin birbirlerine ne şekilde yaklaşacakları ve birbirlerini ne şekilde değerlendirecekleri noktasında bazı soruları ortaya çıkarmaktadır. Bu konunun bilimsel alanda tartışılması, din felsefesinin önemli problemlerinden biri olan ''Dini Çeşitlilik'' konusunun ortaya çıkmasında da etkili olmuştur. Bu çalışmada; Mevlana olarak anılan tasavvuf geleneği sufilerinden olan Mevlana Celaleddin Muhammed el Belhi el Rumi'nin bir din felsefesi problemi olan ''Dini Çeşitlilik Problemi'' açısından farklı inançlara yaklaşımı değerlendirilmektedir. Tezimiz iki bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde ''Dini Çeşitlilik'' konusuna ilişkin kavramsal çerçeve oluşturularak dinin tanımı yapılmış, dinlerin çeşitliliği yönünden dünya üzerinde bulunan farklı dinlere değinilmiştir. Sonrasında din felsefesi alanının önemli konularından biri olan ''Dini Çeşitlilik Problemi'' ve alt başlıkları altında Dini Dışlayıcılık, Dini Kapsayıcılık ve Dini Çoğulculuk konuları incelenmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde ise; Mevlana Celaleddin Rumi'nin kısaca hayatı ve eserleri, yaşadığı dönemin sosyo-kültürel ve politik yapısı incelenerek, ardından onun din ve Tanrı anlayışı değerlendirilmektedir. Sonrasında, Mevlana Celaleddin Rumi'nin dinlerin çeşitliliğine yönelik yaklaşımının genel olarak ne yönde olduğuna ilişkin bazı araştırmacıların düşüncelerine değinilerek, ''Dini Çeşitlilik'' konusu itibari ile Mevlana Celaleddin Rumi'nin farklı inançlara yönelik yaklaşımının yanı sıra onun hakikat ve kurtuluşa yönelik düşünceleri analiz edilmiştir. Bu değerlendirmeler ile Mevlana Celaleddin Rumi'nin dışlayıcılık, kapsayıcılık ve çoğulculuk yaklaşımlarından hangisine daha yakın olduğu eserlerinin incelenmesi sonucunda çözümlenmeye çalışılmaktadır.
Russell Paradoksu temelinde 20. yüzyıl mantıksal paradoksları

Paradokslar, mantıksal ve felsefi araştırmaların önemli parçasıdırlar. 'Russell Paradoksu Temelinde 20. Yüzyıl Mantıksal Paradoksları' isimli bu çalışma, doğruluk, yanlışlık, sonsuzluk, sayı ve küme gibi çelişkili kavramlarla ilgili mantıksal paradoksları açıklamak için tasarlanmıştır. Bu çalışma üç bölüme ayrılmıştır. Birinci bölümde küme kuramsal paradokslar ve Gödel'in ünlü Eksiklik Teoremi açıklanmıştır. Ayrıca en meşhur mantıksal veya küme kuramsal paradokslar olan Cantor Paradoksu ve Russell Paradoksu yer almaktadır. İkinci bölümde paradoks ve oto referans kavramları tanımlanmıştır. Ayrıca önemli semantik paradokslar açıklanmıştır. Üçüncü bölümde sonsuzluk paradoksları betimlenmiştir. Sonsuzluk kavramıyla birlikte, Zeno Paradoksları, Galileo Paradoksu ve Hilbert'in Sonsuzluk Oteli Paradoksu gibi, en önemli ve iyi bilinen sonsuzluk paradoksları ortaya konmuştur.
Cassirer's conception of objectivity and scientific knowledge

öz CASSİRER'İN NESNELLİK VE BİLİMSEL BİLGİ ANLATIŞI Doğan, Aysel M. S., Felsefe Bölumu Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Akın Ergüden Haziran 1995, 100 sayfa Bu tezde Cassirer'in nesnellik ve bilimsel bilgi anlayışı eleştirel bir bakış açısıyla incelenmiştir. Teorilerin statüsü, yeni teorilerin eskilerinin yerine geçmesi, teorilerin nesnelliği gibi bilim felsefesi sorunları geleneksel yaklaşımlardan daha geniş bir bağlamda sunulup, tartışılmıştır. Cassirer'in nesnellik ve bilimsel bilgi anlayışı O'nun sembolik formların Felsefesi'nin yorumsal bir deneyimi aracılığıyla sunulmuştur. Daha sonra, O'nun bu konu hakkındaki düşünceleri, eleştirel bir yaklaşımla sorgulanmış ve bilim felsefesinin iki temel çizgisinin-Olguculuk ve Araçcı görüş-yaklaşımlanyla karşılaştınlmıştır. Cassirer'in nesnellik ve bilimsel bilgi anlayışının üstünlüğü bu bağlamda kanıtlanmıştır. Nesnelliğin deneyimsel dünyanın basit bir taklidi değil, kurala-bağlı bir belirlenimin sonucu olduğu ve bu belirlenimlerin zaman içinde değişiminin onların nesnelliğini bozmadığı vurgulanarak, Cassirer'in felsefesinin bilim felsefesi problemlerinin çözümü için önemli ipuçları önerdiği gösterilmiştir.
Dasein ve kendisi için varlıkta var olma sorunu

Varoluşçuluk geçen yüzyılın en etkili felsefe hareketidir. Temel kabulleri aynı gibi görünse de, her varoluşçu yaklaşım diğerinden farklıdır. Öne çıkan varoluş felsefelerinden biri Sartre'a, diğeri Heidegger'e aittir. Varlık ve varoluş tartışması ve ayrımıyla başlayan bu varlık soruşturması, aslında insana dair bir soruşturmadır. Her filozof insana farklı cepheden bakmış, farklı kavramları öne çıkarmıştır. Sartre'da 'kendisi için' ve 'kendinde varlık', Heidegger'de ise Dasein kavramı temel kavramlardır. Sartre varoluş durumunu bulantı kavramıyla bağlantı içinde ele alır. İnsanın içinde bulunduğu bunalım ve anlamsızlık, Kendisi için varlığın özgürlük sorunu ile ilişkilendirilir. Heidegger'in varlık soruşturmasının merkezindeki Dasein kavramı ise kaygıdan ayrılamaz. İnsan akla sahip tek varlık olarak dünyayı açıklamakta birlikte, kendini bu dünya karşısında bunalmış ve kaygılı hisseder. Her iki kavram da temelde insanın yersiz yurtsuz durumunu konumlandırmaya, varoluşa anlam bulmaya çalışır. Bu iki kavramın karşılaştırılması, varoluşun farklı cephelerini ve ayrıca çeşitli alanlardaki etkilerini anlamayı mümkün kılar. İşte tezimizde bu kavramlar incelenmiş, çeşitli açılardan karşılaştırılmıştır. Diğer yandan, ölüm, kaygı, bulantı, özgürlük ve hiçlik gibi duygular ve durumlar insanın varoluşsal gerçekleri arasındadır. Onlar aynı zamanda duygu yaşantısını oluşturur. Psikoloji biliminin de bu durumu dışlamadığı görülmektedir. Çağdaş psikoloji akımlarından biri de varoluşçu psikolojidir. Bu noktada, bir felsefe probleminin bir bilim alanındaki karşılığını da görüyoruz. Bu nedenle tezimizde, gerek bu kavramların gerekse varoluş felsefelerinin özellikle psikoloji alanına etkisine de değinilmiştir.
El-Ahlaku'l-Adudiyye ve şerhlerinde siyaset teorisi

İslam siyaset du şu ncesi tarih içinde farklı disiplinler tarafından ele alınıp tartışılmış ve farklı literatu rler içinde yer almıştır. Bu literatürlerden biri de felsefedir. Devlet yönetimi geleneksel ilimler tasnifine göre ameli felsefenin üç şubesinden biridir. Bu taksime göre yazılan felsefi ahlakliteratu ru nde siyaset, insanların saadete ulaşabilmelerini mümkün kılan, bu yoldaerdemleri edinmesini ve korumasını sağlayan düzen olarak ele alınmaktadır. Adudüddin el-İci'nin el-Ahlaku'l-Adudiyye adlı muhtasar risalesi felsefi ahlakniteliğinde yazılmış ve telif edildiği 14. yy.'dan 19. yy.'a kadar pek çok alim tarafından şerh edilmiştir. Bu eser ve şerhlerindeki tedbirü'l-müdün bölümü esas alınmak üzere siyaset teorisi bu tezin ana konusudur. Seçilen bu konunun temel amacı İslam siyaset düşüncesinin felsefi ahlak literatürü açısından izdüşümlerini göstermektir. el-Ahlaku'l-Adudiyye geleneğinde tedbirü'l-müdün bahsi esas alınmak suretiyle siyaset düşüncesinin ilkelerini, ele alınışı üzerinden kavramlarını ve ortak ana yapıyı açığa çıkarmak bu tezin diğer hedefleridir. İki bölümden oluşan tezin ilk kısmında söz konusu teoriye zemin oluşturan genel ve özel ilkeler ortaya konulmuştur. İkinci kısımda ise bu teorinin ana konuları ele alınmıştır.
Jose Ortega Y. Gasset'te ben ve öteki arasındaki ilişki

Bu çalışmanın amacı, Jose Ortega y Gasset'te 'Ben ve Öteki Arasındaki İlişki'yi incelemek, onun bu konuya ilişkin düşüncelerini sistemli bir şekilde ortaya koymak ve onları bugünkü perspektiften değerlendirmektir. Ortega, insanı etkileyen ve insanın kişiliğini oluşturan her şeyi inceleme konusu yapmıştır. İnceleme konusu yaptığı her şeyi de, yaşamla olan bağlantısı içinde ele almaya çalışmıştır. Çünkü insan; çevre. toplum, ilişkiler, yapıp ettikleri, olaylar ve var olan her şeyin toplamı olduğu için, Ortega, insanla ilişkili olan ve insanı ilgilendiren her şeyle ilgili olmuştur. Bundan dolayı, bu çalışmada, ben ve öteki arasındaki ilişkiyle ilgili olduğu noktalarda. Ortega'nın felsefesinin temelini oluşturan ortam, toplum, bireysel yaşam, benlik ve yaşamsal akıl gibi kavramlara, kısaca değinmeye çalıştık. Ben ve öteki kavramlarına kapsamlı bir şekilde değinilmiştir. Çünkü Ortega'nın felsefesinde tek birey, bireyin kendini bulması ve onun yaşamı çok önemlidir. Bunun nedeni de, tek insanın yani bireyin bir yığın haline gelen toplumda kaybolmasıdır. Amaç, bireyin yeniden kişi olabilmesi, kendini bulması, yaşamına hakim olması ve sorumluluklarını üstlenmesidir. Bu amacın gerçekleşmesi içinde Ortega, aynen Sokrates gibi, yönetimi uyaran ve insanları uyandıran bir 'at sineği' olmaya çalışır. Çünkü o felsefesiyle ülkesinde ve çağında gördüğü toplumsal sorunlara çözümler aramış ve bu çözümleri de hayata geçirmeye çalışmıştır. Bu nedenle Ortega, birçok filozofun aksine yaşamla ve onun sorunlarıyla mücadele eden ve sesini entellektüel azınlıktan çok, halka duyurmaya çalışan bir halk adamı olmuştur. Bu yüzden politikayla da ilgilenmiş, ve politika aracılığıyla ülkesinin ve halkının kaderini de değiştirmeye çalışmıştır. Ben ve öteki arasındaki ilişki tüm yönleriyle ele alınmış; yanlış ilişkinin yarattığı sorunlar ve doğru ilişkinin kazançları üzerinde ayrıntılı bir şekilde durulmuştur. Sonuç bölümünde ise, Ortega'nın ben ve öteki arasındaki ilişkiyle ilgili olarak ortaya koyduğu problemler ve çözümleri, eleştirel bir bakış açısıyla, özellikle de başka düşünürlerin bu konudaki düşünceleriyle karşılaştırılmalı olarak ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Arthur Schopenhauer'un ahlak felsefesi ve pesimizm

Bu çalışmanın amacı Schopenhauer'un ahlak düşüncesini ve pesimizm konusunu incelemektir. Schopenhauer felsefesinde varoluş kendini irade ve tasarım olarak dışa vurur. Tasarım evrenin görünümü ve tezahürüdür. Varoluş tasarımdır. İrade her şeyin en temelinde yer alan varlığın özü ve tözüdür. İrade değişmez, yok olmaz, özgür ve sonsuzdur. Evrendeki her şey iradenin hizmetinde koşar. Canlılar dünyasında kendini istek ve arzu olarak var eder. Merhamet etiği insanın tüm canlılarla aynı özün ürünü olduğunu ifade eder. Bu durum insanı tüm canlılarla empati kurmaya ve duygudaşlık yapmaya yönlendirir. Merhamet farklılığın yanılsama, her şeyin aynı olduğunu gösterir. Merhametin karşıtı olan bencillik canlıların yalnızca kendi çıkar ve ilgilerine yoğunlaşıp öteki varlıkları umursamamalarıdır. Ahlaki değer ifade eden her eylemin koşulu bencillikten arınmış olmasıdır. İntihar iradenin kendisi yerine görünümünü yok ettiği için doğru bir çıkış yolu değildir. Sanat acı ve ızdırap olan hayatta insanı idea ile buluşturup görüngü dünyasından kurtaran bir insani etkinliktir. Tarihin işlevi değişim dünyasında sabit kalanı gün yüzüne çıkarıp tarihteki tekil ve tikellerden tümel olanı bulup insanlığın hizmetine sunmaktır. Din kendini teşbih ve temsillerle sunan halk metafiziğidir. Din hakikatin somut anlatımıdır. Pesimizm evrendeki acı ve ızdırapların sevinç ve neşeden daha çok olduğunu, dünyanın insan ve diğer canlıların mutluluğu için gerekli donanım ve araçlardan yoksun olduğunu savunan öğretidir. Felsefede varoluşun acılarına ve kötülük sorununa çözüm olarak; kötülüğün iyiliğin yokluğunu yansıttığını, evrendeki ahenk için bir gereklilik olduğunu veya evrende kötülüğün sıradanlığını savunanlar olmuştur. Schopenhauer'a göre evren olabilecek en kötü yerdir, mutluluk yalnızca bir hayaldir. İnsana düşen mutsuz olmamanın yollarını aramaktır. İyimserlik insanın acılarını hafife aldığı için kötüdür.