turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Hasan Ali Toptaş romanlarının folklorik unsurlar bağlamında tema, dil ve üslup açısından incelenmesi

Toplumların ortak davranış ve duyuş biçimlerinin kalıplaşmış haline kültür denir. Bu kalıplaşmış davranış ve duyuş biçimi toplumsal bağlamda ortak bir amaç etrafında toplanmış halkların ulus olması yolunda önemli bir vazife görür. Bu 'ulus'laşmış halk kitleleri belli farklılıklar doğrultusunda ayrışan ve bu ayrışmaların etrafında birleşen yüzlerce sınırın oluşmasına sebep olmuştur. Folklor diğer bir deyişle halk bilimi bu sınırlar arasında ayrışmış toplumların kendilerine has özellikleri tespit etme noktasında işlevsel olan; bu işlevselliğin bütün disiplinlerce kullanıldığı önemli bir bilim dalıdır. Folklorun inceleme alanının büyük bir kısmını oluşturan kültür içerisindeki edebiyat hem sanat hem de bilim vasfı ile toplumlara büyük bir hizmet sunar. Toplumların hem bilgi hem de haz düzeylerine katkıda bulunan edebiyat-folklor özelinde kültürün hem malzemesi hem de aktarıcısıdır. Bu aktarma süreci içerisinde her toplumun kendi karakteristik yapısına göre oluşmuş; içerisinde yer aldığı zaman dilimine göre değişen ve gelişen bir edebi kültürü vardır. Türk edebiyatı da kendisine has prensipleri ile tarihin her alanında kendisine yer edinmiş ve güçlü gelenekleri ile günümüze kadar süregelmiştir. Tanzimat döneminde toplumun her alanında başlayan batılılaşma hareketi sosyal bir alan olan edebiyatta da kendisini çok baskın hissettirmiştir. Geçmişi sözlü kültürümüzde var olan anlatı türleri ile benzer olan batılı anlatı türleri edebiyatımızın bünyesinde çok çabuk kabul edilmiştir. Bu değişim sürecinde roman türü de bünyesine aldığı halk ve ona ait unsurlarla çok güçlü bir şekilde kendi geleneklerini kurmaya başlamış her biri ayrı bir ses olan üslup çevreleri oluşturmuştur. Bu üslup çevrelerinden biri de 1970 sonrası edebiyatımızda etkisini hissettiğimiz Postmodernizm dairesidir. Kuralları yıkan ve düzensizliğin içerisinde ayrı bir düzen diye adlandırdığımız bu anlayış edebiyatımızda alışılmışın dışında bir ses getirmiştir. Hasan Ali Toptaş bu farklı sesin taşıyıcılarından biri olarak zaman içerisinde kendi üslup çerçevesini oluşturan ve geliştiren bir postmodernisttir. Eserlerinde sahip olduğu edebiyat anlayışı çerçevesinde folklor malzemelerini kullanan ve onların yeniden kullanımına, canlanmasına imkan veren Toptaş; Türkçe ile beraber yan yana kültür taşıyıcılığının önemli bir temsilcisi olmuştur. Bu bağlamda inceleme alanımızda bugüne kadar yayımlamış olduğu romanlarında yer alan yerel ve evrensel kültür malzemelerinin tespiti ve bu malzemelerin romanların oluşum sürecindeki etkisi değerlendirilmiştir.
Ankara ili ağızları

Bu çalışmanın konusu: Ankara ilindeki ağız gruplarının tespit edilmesi ve bu ağızların ses bilgisi özellikleri bakımından eş zamanlı ve karşılaştırmalı olarak incelenmesidir. Bu tez: Giriş, Birinci Bölüm, İnceleme, Metinler ve Dizin olmak üzere beş bölümden meydana gelmektedir. Giriş bölümünde çalışmamızda esas aldığımız malzemenin elde edilmesi ve deşifre edilmesinde kullanılan yöntemler üzerinde durulmuştur. Birinci Bölüm'de Ankara ilinin genel coğrafyası ve yüzey şekilleri, iklimi, bitki örtüsü ve nüfusu ile ilgili bilgiler bulunmaktadır. Ayrıca bu bölümde, Ankara ilinin tarihi, etnik yapısı, Ankara ili ağızlarıyla ilgili günümüze kadar yapılan çalışmalar, Anadolu Ağızlarının Sınıflandırılmasında Ankara İli Ağızları ve Ankara ilinin diyalektolojik durumu hakkında bilgiler verilmiştir. İnceleme bölümünde Ankara'daki ilçe ve köylerden derlenen metinlerin incelenmesiyle ortaya konulmuş olan Ankara ili ağızlarının ses bilgisi özellikleri bulunmaktadır. Burada Ankara ili ağızlarında kullanılmakta olan ve yazı dilinden farklı olan ünlüler ve bunların özellikleri, Ankara ili ağızlarında bulunan uzun ünlüler ve bunların oluşma sebepleri, kısa ünlüler, ünlü uyumu, ünlü değişmeleri, ünlü düşmesi, ünlü türemesi ve bunların sebepleri ele alınmaktadır. Ayrıca ünsüzler konusunda da yazı dilinden farklı olarak Ankara ili ağızlarında kullanılan ünsüzlerin özellikleri ile ünsüz değişmeleri başlığı altında ünsüzlerin tonlulaşması, tonsuzlaşması, süreklileşmesi, süreksizleşmesi, ünsüz benzeşmesi, ünsüz düşmesi, ünsüz türemesi, ünsüz ikizleşmesi, hece kaynaşması, ünsüz göçüşmesi ve vurgu gibi konular üzerinde durulmuştur. Sonuç bölümünde ise Ankara ili ağızlarında tespit ettiğimiz dil özellikleri maddeler halinde sıralanmıştır. Kaynakça bölümünde çalışma sırasında faydalanılan kaynakların künyeleri bulunmaktadır. Metinler bölümünde Ankara ili sınırları içerisindeki yerleşim birimlerinden derlenen ve bu çalışmaya kaynaklık eden metinler bulunmaktadır. Çalışmanın son bölümünde metinlerin gramatikal dizini yer almaktadır.
En-Nemir b. Tevleb'in divanının tema ve üslup açısından incelenmesi

en-Nemir b. Tevleb hem Cahiliye ve hem de İslami dönemde yaşamış önemli bir şairdir. Şiirlerinde kimseyi övmemiş ve yermemiştir. Kahramanlığı, cömertliği ve şiirlerinin kalitesi açısından Arapların meşhur şairi Hatim et-Tai'ye benzetilmiştir. Hz. Peygamber'in sohbetinde bulunmuş ve ondan hadis rivayet etmiştir. Bu çalışma giriş, iki ana bölüm, en-Nemir b. Tevleb Divanı'nın Türkçeye tercümesi ve sonuçtan oluşmaktadır. Giriş bölümünde Cahiliyye kelimesinin sözlük ve terim anlamı açıklanmış, Cahiliyye Dönemi Şiiri hakkında bilgi verilmiş ve o dönemde şiir ve şairin toplumdaki yeri ve şiiri önemli kılan etkenlerin ne olduğu üzerinde durulmuştur. Birinci bölümde en-Nemir b. Tevleb'in hayatı, ailesi, yaşadığı dönemin siyasi ve kültürel özellikleri, İslam'a girişi, kişiliği, cömertliği ve vefatı hakkında bilgi verilmiştir. Ayrıca şairliği, şiiri ve şiirinde kullandığı manalar üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde, şiiri tema ve üslup açısından incelenmiştir. Ek bölümünde, şairin divanının Türkçeye çevirisi verilmiştir.
Türkiye'deki blogların bilimsel metin türü açısından incelenmesi

Gelişen teknoloji ile birlikte iletişim biçimleri son 30 yılda birçok değişikliğe uğramış, insanlar bilgileri daha hızlı üretme ve paylaşma imkanı bulmuşlardır. Çağımızın en önemli gelişmelerinden olan internet, işitsel, görsel ve yazınsal içeriklerin daha geniş kitlelere kolay ulaşımına imkan sağlamaktadır. Araştırmacılar ve öğrenciler tarafından, eğitim ya da farklı amaçlarla birçok bilgi internet kanalı ile paylaşılmaktadır. Özellikle akademik bilgi paylaşma araçlarından olan blogların kullanımı 2000'li yıllardan itibaren artarak devam etmiştir. Bilimsel içerikli blogların özellikleri ve akademiye uygunluğu sorusu bu çalışmanın temelini oluşturmaktadır. Bu araştırmada Türkçe blogların bilimsel metin türüne uygunluğunun ortaya çıkarılması için blog ortamı taranarak toplamda bir veri tabanı oluşturulmuştur ve metinler, metin türü ve tür çözümlemesine ilişkin alanyazında öne çıkan araştırmacıların kuramları göz önüne alınarak incelenmiştir. Araştırma sonucunda Türkçe bilimsel içerikli bloglara ilişkin, yapısall özellikler açısından benzerlik oranı yüzdesinin düşük olduğu, ancak birçok dilbilimsel göstergenin %47'lik bir oranla bilimsel metin özellikleri gösterdiği görülmüştür.
Arakesit varsayımı çerçevesinde ıt-ayrıklarının öğretimine yönelik malzeme tasarımı

1970'lerden günümüze kadar pek çok dilcinin ilgisini çeken ayrıklar, sözdizimsel yapılarına ve içerdikleri ögelere göre sınıflandırılmış ve bu sınıflandırmalara bağlı olarak ayrıkların üstlendikleri işlevler incelenmiştir. Hemen her dilde farklı biçimlerde ortaya çıktıkları gözlemlenen ayrıklarla ilgili İngilizcede yapılmış çok fazla çalışma ile karşılaşılmamaktadır. İngilizcedeki ayrıklar dilsel çatılar için her zaman test etme zemini oluşturmuştur. Ayrıkların bağımsız yapılar olarak değerlendirildiği çalışmaların da genellikle tümce düzeyinde kaldığı, bağlam içerisinde değerlendirilmediği ve erek dilde öğrenilmesi zor olduğu düşünülen bu yapının öğretimine yönelik ders kitapları ve malzemeleri incelendiğinde yapının işlevsel açıdan değil, ancak biçimsel açıdan sunulduğu gözlemlenmektedir. Çalışmanın amacı yabancı dil olarak İngilizce öğrenenler için ayrıklara yönelik yapısall ve işlevsel malzeme geliştirmek olarak belirlenmiştir. Bu amaç doğrultusunda, çalışmamızda sözdizim-söylemedimbilim arakesitinde konumlanan It-ayrıklarının Arakesit Varsayımı çerçevesinde geç ve güç işlerlik kazandığı görüşünden yola çıkılarak bu yapıların daha etkin bir biçimde öğretilmesi için malzeme tasarlandığı için, öncelikle It-ayrıklarının sözdizimsel ve söylemedimbilimsel özellikleri alanyazında yapılan çalışmalar ekseninde betimlenmiş ve örneklendirilmiştir. Daha sonra ise Seçmeci Yöntem'in bütünleşik bir yaklaşım sunması ve öğretim ortamında farklı yabancı dil öğretim yöntemlerini kullanmaya izin vermesi nedeniyle söylemi de içine alan bir öğretim süreci planlandığından bu söylemedimbilimsel özellikler çerçevesinde It-ayrıklarının öğretimine yönelik malzeme tasarlanmış ve bu malzemeler karşılaştırmalı olarak tartışılmıştır.
Kitab-ı Köroğlu, (vr. 92a-116b),

Türk dilinin Orta Asya'da 15 .-20. yüzyıllar arasındaki dönemine Çağatay Türkçesi denir. Bu çalışmada 'Kitabi-Koroğlu' adlı eserin 92 a-116b varakları incelenmiştir. Müellifi belli olmayan Kitab-ı Köroğlu adlı eser Mirza Halil Yüzbaşıyev Karabaği tarafından 1936- 1937 yılları arasında yazıya geçirilmiştir. Azerbaycan Milli İlimler Akademisi Muhammed Fuzuli El Yazmaları Enstitüsünde bulunan B-206/ 1824 numaralı bu eser esas itibariyle Klasik sonrası Çağatay Türkçesi metnidir. Çalışma, giriş dışında üç ana bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde; destan, Türk edebiyatında destan, Köroğlu Destanı ve varyantları hakkında bilgiler verildi. Daha sonra incelenen varakların özeti yapıldı. İnceleme bölümünde; metindeki ses ve şekil özellikleri belirtildi. Metin bölümünde ise transkripsiyon alfabesi kullanılarak eser Latin harflere aktarıldı. Son olarak dizin bölümünde; metnin dizini ve sözlüğü oluşturuldu. Kitab-ı Köroğlu, Türk dili için karışık saha özelliği göstermesi ve Köroğlu Destanı'na ait bir rivayet olması açısından önem teşkil eder.
Dil kültür ilişkisi ve cumhuriyet yenileşmeciliği bağlamında dil kültür ilişkisi

öz Bu tez, antropoloji ve dilbilim başta olmak üzere pek çok sosyal disiplinin ilgi alanına giren 'Dil-kültür' ilişkisini ve kültürel bir değişim etkinliği olarak Cumhuriyet yenileşmeciliğinin dil politikalarını ele almaktadır. İnsanlar arasında iletişimi sağlayan bir araç olmasının yanında, 'insan etkinliklerinin tümü' olarak özetleyebileceğimiz 'kültür'ün de yapıcı unsurlarından olan dil, kavramsal bir çerçeveye oturtulmuş, dilin başlıca nitelikleri açıklanmıştır. Ayrıca, dilbilim çalışmalarının kısa bir tarihi ve dilin simgesel ifadesi olan yazı, tez dahilinde incelenmiştir. Tezimizde, hakkında yapılmış pek çok çalışmaya rağmen, berrak bir duruştan hala yoksun olan kültür kavramına yönelik belli başlı tanımlama girişimleri, kültürün özellikleri, kültürün yapıcı unsurları mümkün olduğunca dile getirilmiştir. Dil-kültür ilişkisini, başta Wilhelm von Humboldt, Franz Boas ve Benjamin Lee Whorf olmak üzere, bu konuda fikir öne süren seçkin bilim adamlarının görüşlerini de anmak suretiyle tasvir etmeye çalıştık. Dil-kültür ilişkisi ele alınırken, bu ilişkiyi ele alan yaklaşım denemeleri olarak, 'dilbilimsel görecelilik' ve 'dilbilimsel belirlenimcilik' kuramları da özetle verilmiştir. Dilin kültürle olan ilişkisini açıklığa kavuşturmak amacıyla, dilin diğer kültürel unsurlarla olan bağı da, yine bu tezin çalışma alanı içinde olmuştur. Son olarak, tezimizde, toplumsal ve kültürel bir değişiklik hedefiyle yola çıkan Türkiye Cumhuriyetinin, bir yenileşme projesi olarak 'Dil Devrimi' veya 'Dil Planlaması', bu amaçla yapılan icraatlar ortaya konmuştur.
Modern Zaza hikayeciliği

Bu çalışmadaki temel amacımız, yüzyıllar boyunca yazı dili ihmal edilmiş Zazacanın, harcanan çok özel gayretlerle nasıl güçlü bir edebiyat diline dönüşeceğini gösterme çabasıdır. Çalışmamızın temel noktasını Zaza hikayeciliğinin tarihsel serüveni oluşturmaktadır. Zazaca'nın modern anlamda ilk hikaye örnekleri 1970'li yılların sonunda verilmeye başlanmıştır. Malmisanij tarafından 1979'da Tirej dergisinin ikinci sayısında kaleme alınan Engişte Keje adlı hikaye modern anlamda ilk Zazaca hikaye kabul edilmektedir. Bu eserin yazıldığı tarihten sonra, Türkiye'de 1980 İhtilali'nin etkisiyle oluşan çeşitli baskılar Kürtçenin ve dolayısıyla Zazacanın gelişimini engellemiştir. Bu sebeple Zazaca yayınlanmış ilk hikaye kitabına ancak 2000'lerin başlarında rastlamaktayız. Türkiye'deki demokratikleşme süreci ile birlikte Zazaca yazılmış eser sayısında ve Zaza hikayeciliği alanında da bir canlanma yaşandığını söylemek mümkündür.
Et-Tayyib Salih'in 'Mevsimu'l-Hicra ila'ş-Şemal' adlı romanının tahlili

yılında İngiliz sömürgesinden kurtularak bağımsızlığını ilan eden Sudan'da bu tarihten itibaren sosyal, ekonomik ve kültürel alanda bir öze dönüş başlamış ve her alanda önemli gelişmeler meydana gelmiştir. 20. y. y en önemli yazarlarından kabul edilen ve kendisine 'Arap Romanının Dehası' payesi verilen et-Tayyib Salih, bu süreçte ortaya koyduğu eserlerle Sudan topraklarında edebiyatın kalkınması ve ilerlemesi adına çok büyük katkılar yapmıştır. Salih, bir üçüncü dünya ülkesi olan Sudan üzerinden Doğu-Batı çatışmasını ele aldığı ve incelememize konu olan eseri, 'Mevsimu'l-Hicra ila'ş-Şemal' ile Sudan romanını yerellikten kurtararak evrenselliğe taşımıştır. Yazarın telif ettiği diğer eserlerin de kendine özgü sanatsal ve edebi bir yönü vardır ancak 'Mevsimu'l-Hicra ila'ş-Şemal' çok geniş kitleler tarafından ilgi görmüş ve en iyi yüz roman arasına gitmiştir. Çalışmamızın giriş kısmında Sudan'da Romanın tarihi gelişimi ve dönüşümü ve zamanla ortaya çıkan edebi akımlar ana hatlarıyla ele alınmıştır. Birinci bölümde, et-Tayyib Salih'in hayatı, edebi kişiliği ve eserleri işlendikten sonra çalışmamızın asıl bölümünü teşkil eden ikinci bölümde, 'Mevsimu'l-Hicra ila'ş-Şemal' adlı eserin geniş bir özeti verildikten sonra roman teknikleri açısından tahlili yapılmıştır. Sonuç kısmında ise et-Tayyib Salih ve eseri 'Mevsimu'l-Hicra ila'ş-Şemal'ile ilgili ulaşılan sonuçlar verilmiştir. Çalışmamızda romandan alınan Arapça pasajların tercümelerinde, Adnan Cihangir tarafından 'Mevsimu'l-Hicra ile'ş-Şemal' adıyla tercüme edilen eserden istifade edilmiştir.
The effect of studying in elf context on Turkish erasmus exchange students' l2 english language proficiency development

Bu çalışma, İngilizcenin lingua franca olarak kullanıldığı Avrupa ülkelerinde eğitim görmenin ikinci dil olarak ingilizcenin gelişimi üzerindeki etkisini araştırmak için tasarlanmıştır. Yurt dışı eğitim ortamlarının dil öğrenimi için en iyi fırsatları sunduğu (Allen ve Herron, 2003, Alcon-Soler, 2015) ve bu ortamların hedef dilin ana dil olduğu ortamlar olması gerektiği yaygın olarak kabul edilmiştir (Glaser, 2017). Bugün ise, küreselleşmeyle birlikte İngilizcenin dünyanın ortak iletişim dili olması sebebiyle anadili İngilizce olmayan ülkelerde yürütülen yurtdışı eğitim programları da İngilizce öğrenenler için büyük fırsatlar sunmaktadır. Durum bu olunca, Erasmus değişim programı gibi İngilizcenin akademik ve sosyal amaçlar için lingua franca olarak kullanıldığı özel bir yurt dışı eğitim bağlamı ortaya çıkmıştır. Erasmus değişim programının yaygınlaşmasıyla birlikte, İLF etkileşimlerinin yurt dışı eğitim ortamlarında genel İngilizce yeterlilik gelişimine etkisi dilbilimsel araştırmalar için çok önemli bir alan haline gelmiştir. Bu çalışma Avrupa İLF bağlamında eğitim görmenin Türk Erasmus değişim öğrencilerinin İngilizce okuma, dinleme, gramer ve kelime bilgisi yeterlilik gelişimi üzerine etkisini ve katılımcıların program öncesi İngilizce yeterlilik seviyelerinin son gelişimlerinde oynadığı rolü araştırmayı amaçlamıştır. Bu amaçla yarı deneysel tek grup ön test-son test araştırma tasarımı kullanılmıştır. Polonya, İtalya, Macaristan, Hollanda gibi akademik ve sosyal amaçlar için İngilzicenin lingua franca olarak kullanıldığı, anadili İngilizce olmayan farklı Avrupa ülkelerinde 2016 -2017, 2017- 2018 ve 2018- 2019 akademik dönemlerinde 4-12 ay arası öğrenim gören Marmara'daki büyük bir devlet üniversitesinden 140 öğrencisi araştırmaya katılmıştır. Araştırmada rastgele örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Bu çalışmada Erasmus + Çevrimiçi Dil Desteği test sonuçları veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Hareketlilikten önce ve sonra, öğrenciler gramer, okuma, dinleme ve kelime bölümlerini içeren Erasmus + ÇDD testini İngilizce dilinde tamamlamıştır. Çalışmanın sonuçları üç önemli bulgu ortaya çıkarmıştır. İlk olarak, katılımcılar Avrupa İLF bağlamında bir veya iki dönem okuduktan sonra okuma, dinleme, kelime hazinesi ve dilbilgisi İngilizce yeterlilik seviyelerini önemli ölçüde geliştirmişlerdir. İkincisi, program öncesi düşük (A1 ve A2) ve orta (B1) düzeydeki öğrenciler, üst ortadaki (B2) ve ileri seviyedeki öğrencilerden (C1 ve C2) daha fazla gelişme göstermiştir. Üçüncüsü, başlangıçta B2, C1 ve C2 İngilizce seviyesindeki öğrenciler çoğunlukla ya seviyelerini korumuş ya da daha düşük yeterlilik seviyeleriyle ülkelerine geri dönmüştür. Bu önemli bulgulara ek olarak, bu çalışma aynı zamanda uygulayıcıların dikkate almaları için pedagojik çıkarımlarda bulunup, İLF bağlamında yurt dışı eğitimi ve bu eğitimin İngilizce dil edinimi üzerindeki etkileriyle ilgili daha derinlemesine araştırma yapmak isteyen araştırmacılar için de önerilerde bulunmuştur.
Kumuk halk türküleri

Bu çalışma Türkçenin Kıpçak grubuna dahil bir şivesi olan Kumuk Türkçesinin dil özelliklerini incelemek amacıyla, bir komisyonca derlenen 'Kumuk Halk Yırlan' isimli eser üzerinde yapıldı. Kiril Alfabesi ile yazılmış bu eserin transkripsiyon edilip, elde edebildiğim sözlüklerden faydalanarak Türkiye Türkçesine tarafımdan çevrildi. Mukayesede kolaylık sağlaması için transkripsiyon ve Türkiye Türkçesine çeviri bölümleri karşılıklı sayfalarda verildi. Gramer çalışmasında fonetik ve morfolojik incelemeler yapılırken metinden alınan örneklerin sayfa ve satır numaraları parantez içinde gösterildi. Gramer çalışmasının sonuna karakteristik kelimelerden meydana gelen bir sözlük konularak, Kiril alfabesi ile yazılmış orijinal metnin fotokopisi çalışmaların sonuna eklendi.
Der Sinnbereich 'Ehre, Stolz, Würde' im Deutschen und im Türkischen. Eine kontrastive studie zur semantik, lexikologie und lexikographie

Duman, Ezgi. Der Sinnbereich 'Ehre, Stolz, Würde' im Deutschen und im Türkischen eine Kontrastive Studie zur Semantik, Lexikologie und Lexikographie. Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2013Bu tez çalışmasının öncelikli amacı, Almanca'daki 'Ehre, Würde, Stolz' kavramlarını ve bu kavramların Türkçe karşılıkları olan 'Onur, Şeref, Gurur''un kavram alanınısözlükbilimsel, sözcükbilimsel ve anlambilimsel açıdan ele alıp elde ettiğimiz sonuçlarla bir değerlendirme yapmaktır. Çalışma kuramsal ve uygulamalı olmak üzere iki ana bölümden oluşmuştur. Tezin on birinci bölümüne kadar olan kısmı kuramsal görüşleri içermektedir. Anlambilim, Göstergebilim, Sözlükbilim ve Sözcükbilim konu başlıklarından birkaçıdır. Tezin uygulama bölümünde ise Almanca'daki 'Ehre, Würde, Stolz' kavramları ile Tükçe'deki 'Onur, Şeref, Gurur' kavramlarının anlam alanı araştırılmıştır. Almanca sözbirimleri Franz Dornseiff'in 'Der deutsche Wortschatz nach Sachgruppen' adlı yapıtında, Türkçe sözbirimleri ise Recai Cin'e ait 'Kavramlar Dizini' yapıtındantaranmıştır. Elde edilen sözbirimlerinin Almanca-Türkçe karşılıkları için Karl Steuerwald'ın 'Deutsch-Türkisches Wörterbuch''unu ve Arif Cemil Denker-Bülent Davran'ın 'Almanca-Türkçe Büyük Lugat'ını, Türkçe-Almanca'daki karşılıklarını bulmak içinse Karl Steuerwald'ın 'Türkisch-Deutsches Wörterbuch' ve Fritz Heuser-İlhami Şevket'in 'Türkisch-Deutsches Wörterbuch'undan yararlanılmıştır. Elde edilen karşılıklar ise tablolarla yan yana getirilip çıkış dildeki kavramın hedef dilde var olup olmadığı belirlenmeye çalışılmıştır. Böylece her iki dildeki anlam alanının kapsamını karşılaştırma olanağı da elde edilmiştir. vBu çalışmayla birlikte kavramların söz konusu sözlüklerdeki eksiklikleri de tespit edilmiştir. Tablolar üzerinde yansıtılmaya çalışılan her iki sözlükteki bu eksiklikler aracılığıyla ve bu eksikliklerin karşılaştırılmasıyla somut bir yöntem kullanılmıştır. Eserlerin taranması sonucunda elde edilen kavramlar, sözlüklerdeki anlam alanlarında görülen eksiklerin kapatılabilmesi göz önünde bulundurularak sunulmuştur. Tezin son bölümünde bütün bölümlerin ve çalışmadan elde edilen bulguların genel bir değerlendirmesini yapılmaya çalışılmıştır. Sonuç olarak 'Onur, Şeref, Gurur' kavram alanının Almanca'daki benzer sözcük dağarcığı kesiti ile karşılaştırılabilir boyutta benzerlikler gösterdiği ortaya çıkmıştır.
Kutadgu Bilig'de isim

Hakaniye lehçesiyle yazılmış olan ve Yusuf Has Hacib'in kaleminde hayat bulan Kutadgu Bilig, Türk edebiyat ve kültür tarihi açısından ehemmiyete sahip bir eserdir. Türklerin İslamiyeti kabulunden sonra yazılan ilk eserlerden olan Kutadgu Bilig, mutlu olma bilgisi anlamına gelmektedir. Eserde her iki dünyada da mutlu olmanın yolları öğütlenirken devlet yönetimi, iyilik, hoşgörü, doğruluk, akıl ve bilginin önemi vurgulanmıştır. Aslında, eserin içeriğinde ideal insan tipine önem verilmiştir. Ayrıca, dilin inceliklerinden faydalanılmıştır. Verilmek istenen mesajlar alegorik bir anlatımla edebi bir şekilde sunulmuştur. Mesnevi tarzında yazılan eserde kasidelere, dörtlüklere, atasözlerine, söz sanatlarına yer verilmiştir. Eserde ölçü ve kafiye uyumu sağlanmaya çalışılmıştır. Döneminin şartları göz önüne alındığında böyle bir eserin sağlam bir birikim, bilgi ve tecrübenin ürünü olduğu anlaşılmaktadır. Bu çalışmada, Kutadgu Bilig gibi çok yönlü bir esere sahip olmanın gururuyla eserin isim yönünden zenginliğini göstermek için eserdeki isimlerin ve isim soylu sözcüklerin incelemesi yapılmıştır. Çalışmamıza konu olan Kutadgu Bilig'deki kelimeler referans alınarak isimler, isimlere getirilen ekler, isim yapan ekler ve isim görevinde kullanılan isim soylu sözcükler irdelenerek kendi aralarında tasniflenip biçimsel işlevleri örnekleriyle birlikte sunulmuştur. Çalışma, sınıflandırma yöntemiyle yapılmıştır.
A tripartite division of stative verbs in Turkish

Bu tez, Türkçe'deki durum bildiren eylemlerin anlambilimsel ve sözdizimsel özelliklerini iki yeni analiz olan Maienborn (2003, 2005, 2007) ve Rothmayr (2009) çerçevesinde araştırmaktadır. Türkçe'deki durum bildiren eylemler için üç yönlü bir ayrım önerilmektedir: Kimian durumlar, Davidsonian durumlar, ki bu iki yönlü ayrım Maienborn'da (2003, 2005, 2007) önerilmiştir, ve İki anlamlı durumlar. Bu üç yönlü ayrım literatürde var olan testler ve bu çalışmada önerilen yeni araçlarla desteklenmektedir. Söz konusu araçlarda, durum bildiren eylemlerin, belirli görünüşsel bilgiler taşıyan iki art-fiil - Adur ve - Iver ve iki zarf-fiil - A... A ve - r....-mAz ile uyumuna dayanarak Türkçe'deki durum bildiren eylemler için üç yönlü ayrım güçlendirilmektedir. - Adur ve - A... A birimlerinin durum bildiren eylemlerde dağılımıyla, K-durumlar/D-durumlar ayrımının Türkçe'de de var olduğu önerilerek K-durumların her iki birimle de uyumsuzken D-durumların her iki birimle de uyumlu olduğu gösterilmektedir. Öte yandan, - Iver ve - r....-mAz birimlerinin durum bildiren eylemlerde dağılımı, bu birimlerin her ikisinin de durum bildiren eylemlerle durum anlamı altında uyumsuz olduğunu göstermektedir, ki bu da ayrımdaki tüm türlerin durum anlamı taşıdıklarını desteklemektedir. Ayrıca belirli eylemlerin hem durum hem de olma okuması arasında belirsiz olduğunu göstererek, var olan ikili ayrıma yeni bir tür olarak E-durumlar önerilmektedir. Bu eylemlerin görünüşsel anlamları belirteç kullanımıyla belirginleştirilebilir ve bu sebeple de oldukça bağlam bağımlıdırlar. E-durumların bu iki anlamlı doğası, özellikle - Iver ve - r....-mAz ile kullanıldığında kendini göstermektedir çünkü E-durumlar bu iki birimle de ancak olma okuması ile uyumludur.