turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Uluslararası hukukta evrensel yargı yetkisi

Bu tezin ana konusu, uluslararası hukuk uyarınca devletlerin yargı yetkilerinin dayanaklarından 'evrensellik ilkesi' temelli olan 'evrensel yargı yetkisi'dir. Evrensel yargı yetkisi, günümüzde eskiye nazaran daha çok gündemde olmakla birlikte, diğer yargı yetkisi türlerinin aksine, ona başvuran devlet ile yetkinin konusu arasında geleneksel olarak kabul gören bağların bulunmayışından dolayı teoride tartışmalı ve çetrefilli, uygulamada ise ahenkten ve birlikten uzaktır. Bu durum, konuyu araştırmaya değer kılan özelliklerden biridir. Konunun akademik ilgiyi hak ettiğinin düşünülmesinin sebepleri ise; tartışma yaratan bu hususların ve konuya ilişkin tartışmaların en azından ortaya konmasının önemli olduğu ve de ayrıntılı incelenmesinin, uluslararası hukukun/uluslararası ilişkilerin geleceğine ilişkin kısıtlı da olsa bir öngörüde bulunabilme olanağı sağlayacak olduğu yönündeki fikrimizdir. Bu olanak başlı başına bir avantaj olmakla birlikte; bunu sağlayabilecek nitelikteki bir çalışma konusu, kendisinin hal-i hazırdaki konumunu ortaya koymanın ötesinde gelişim sürecinin de incelenmesini gerektirecektir ki bu da bir sosyal bilim çalışması için zenginleştirici öğelerden biridir. Dahası her iki unsur da, 'ne' sorusunun dışında 'neden' sorusunu da sormakta ve buna yanıt aramakta olduklarından, betimleyiciliğin yanı sıra, bir tez çalışmasından beklenen hususlardan biri olan araştırma kapsamında çeşitli nedensellik ilişkilerinin de kurulabilmesini sağlayabilecektir. Tezin başlığı, 'evrensel yargı yetkisinin uluslararası hukuktaki konumu nedir? şeklinde sorunsallaştırılarak, saptanan alt sorular çerçevesinde çalışmanın yan sorularını tartışabilecek görünüme kavuşturulmuş ve bu çerçevede incelenmiştir. Tezde yer alan tüm alt başlıklar ise, belirlenen kaynaklar vasıtasıyla bu 'alt' ve 'yan' soruları tartışma zemini yaratmak, mümkün olduğunca da yanıtlamak amaçlı olarak oluşturulmuştur.
Uluslararası düzende Amerikan hegemonyasının inşası (1893-1939)

Amerikan hegemonyasının İkinci Dünya Savaşı sonu itibariyle uluslararası düzene hakim olduğu bilgisi bir önkabul barındırmaktadır. Bu tez, söz konusu önkabulün üzerinde bilimsel bilgi yaratma amacıyla, Uluslararası İlişkiler disiplininin epistemolojik çerçevesinde Amerikan hegemonyasının ne zaman ve nasıl inşa edildiğini yeniden sorgulamıştır. Liberal ve realist teorilerin sunabildiği cevaplar verili önkabulün ötesine geçmemekle birlikte, dünya-sistemleri teorisinin iktisadi açıklamaları ışığında elde ettiğimiz cevaplar bu tezin bütününü oluşturmuştur. 1893 yılı itibariyle dünya-ekonomisine sanayileşmiş bir Merkez ülke olarak eklemlenen ABD, Birinci Dünya Savaşı'nda tarafsız olduğu süreçte Amerikan sermayesinin özel girişimi çerçevesinde Birleşik Krallık ve müttefiklerine sağladığı savaş malzemeleri, mühimmat ve finansman ile uluslararası düzende belirleyici bir aktör olarak yerini almıştır. 1914- 1929 arasında Paris Barış Konferansı, Almanya'nın tamirat borçlarının çözümü için Dawes Planı'nın yürürlüğe girmesi, Birleşik Krallık'ın altın standardına yeniden dönüş süreci ve Büyük Bunalım, Amerikan hegemonyasının ekonomik dinamikler üzerinden uluslararası düzenin ekonomik, siyasi ve toplumsal alanlarına nüfuz ettiği gelişmeler olmuştur. 1930- 1939 arası dönem, ABD'nin uluslararası düzende kural koyucu rolünü icra ettiği ve bunun diğer Merkez ülkeler tarafından fiilen kabul edildiği süreçtir. Bu dönemde Amerikan sermayesi, sanayinin teknoloji ve yeniliklerle bir arada yürütüldüğü elektrik ve petrol gibi yeni üretim kollarında lider konumdadır. Büyük Bunalım'dan çıkış için üretilen ekonomi politikalarının devlet müdahalesiyle hayata geçirildiği New Deal, esasında ABD'nin uluslararası düzende devletlerarası ekonomik ve siyasi ilişkileri etkin bir şekilde belirlediği ve savaşa hazırlandığı süreç olmuştur. Arşiv kaynakları, istatistik veri setleri ve resmi belgeler başta olmak üzere geniş çaplı bir araştırmanın ürünü olan tezin bulguları, siyaset yapımcıları ve akademisyenlerin dikkatine sunulmaktadır.
Uluslararası Hukukta diplomatik dokunulmazlık ve ayrıcalıklar

1961 Viyana Sözleşmesi'nde düzenlenen diplomatik dokunulmazlık ve ayrıcalıklar, diplomasi temsilcilerine görevlerini gereği gibi yapabilmeleri amacıyla verilmiştir. Esasen devletler arasında ilişkilerin barışçıl bir şekilde sürdürülmesi amacına hizmet eden diplomatik dokunulmazlık ve ayrıcalıklar, sürdürülebilir bir uluslararası ilişkiler ağının oluşturulabilmesi için elzemdir. Bu önemine binaen diplomatik dokunulmazlık ve ayrıcalık kurallarının düzenlendiği 1961 Viyana Sözleşmesi'nin kapsamlı bir şekilde hükümlerinin değerlendirilmesi, mevcut yapıdaki sıkıntıların neler olduğu ve bu sıkıntıların aşılmasına yönelik olası önerilerin tespiti amacıyla böyle bir çalışma yapılmıştır. Diplomatik dokunulmazlık ve ayrıcalıklar incelenirken 1961 Viyana Sözleşmesi düzenlemelerinin yanı sıra önemli uluslararası mahkeme kararları incelenerek değerlendirilmeye çalışılmıştır. Ayrıca Türk pozitif hukukundaki diplomatik dokunulmazlık ve ayrıcalıklara ilişkin düzenlemelere ve bu düzenlemelerin 1961 Viyana Sözleşmesi ile uyumlu olup olmadığına ilişkin değerlendirmelere de tezimizin kapsamı dahilinde yeri geldiğince değinilmiştir.
United Nations intervention in Darfur: A case study

Darfur'daki kriz Şubat 2003'te, Hartum'daki Sudan hükümetine karşı bir ayaklanma olarak başlamıştır. İktidar partisinin isyana verdiği karşılık yıkıcı olmuş ve aşırı düzeyde insani acıya yol açmıştır. Birleşmiş Milletler, bu insani krize verdiği geç kalmış, ağırdan alan ve etkisiz tepki nedeniyle oldukça eleştirilmiştir. Bu tez, Darfur'daki barış operasyonunu BM'nin devlet-içi çatışmalara müdahaleleri bağlamında incelemeyi amaçlamaktadır. Darfur vakası iki zıt sürecin kesişiminde meydana geldiği için, BM'nin Darfur krizindeki tutumu incelemeye değerdir. Bu dönemde, bir yandan insani müdahale normunu düzenlemek ve barış operasyonlarının etkililiğini artırmak için önemli çabalar sarfedilirken, diğer yandan 11 Eylül saldırılarının etkisiyle dünya politikasının gündemi esaslı bir şekilde değişmekteydi. Bu çalışma, söz konusu müdahaleyi dört soru temelinde değerlendirir: Barış gücü operasyonlarının temel prensipleri bu vakaya nasıl uygulanabilir? Darfur'daki Afrika Birliği/BM operasyonu başarılı olmuş mudur? BM'nin Darfur'a geç kalmış ve gönülsüz müdahalesinin sebepleri nelerdir? Bu vaka, insan müdahaleler bağlamında nasıl değerlendirilebilir? Son tahlilde bu tez, söylemde, özellikle devlet egemenliğinden insan güvenliği için ödün verme konusunda, kayda değer normatif bir gelişmenin sağlandığı gerçeğine rağmen, uygulamanın halen üye devletlerin politik hesaplamaları sonucu şekillendirildiğini öne sürer.
Sert güç unsuru olarak ekonomik yaptırımların iran nükleer anlaşma sürecine etkileri

Ekonomik yaptırımlar doğrudan savaş durumunun mümkün olmadığı zamanlarda devletlerin istediklerini yaptırabilmek için uyguladıkları sert güç unsurlarıdır. Ekonomik yaptırımların sonuç alma konusundaki etkileri İran örneği üzerinden incelenerek gelişmeler bu çalışma ile analiz edilmiştir. Çalışmanın konusu İran'ın üyesi olduğu anlaşmaları görmezden gelmesi ile başlamış ve bu krizin uluslararası toplumda nükleer silah korkusu yaratması üzerine uluslararası güvenlik sorunu ortaya çıkmıştır. Bu güvenlik krizinin aşılması için Amerika Birleşik Devletleri, Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler askeri müdahale seçeneklerinin çeşitli nedenlerle mümkün olmaması üzerine sert güç unsurlarından biri olan ekonomik yaptırımları kullanarak nükleer krizi çözme girişimlerinde bulunmuşlardır. Uygulanan kapsamlı ve sert yaptırımlar sonucunda İran Devleti büyük ekonomik hasarlar yaşamış ve bu ekonomik bunalımdan kurtulabilmek adına 2015 yılında anlaşma şartlarına uymak durumunda kalmıştır. Bu yönüyle ekonomik yaptırımlar tarafların 14 Temmuz 2015 yılında karşılıklı onayı ile nihai anlaşma başarıya ulaşmıştır. Bu süreç içerisinde sert güç unsurlarından biri olan ekonomik yaptırımların nükleer krizin çözümünde diplomasi ve müzakerelerin önünü açması ve uygulamadaki esnekliği bakımından başarılı olduğu gözlemlenmiştir.
The Bosnian peace process (1993-1995)

Bu çalışma Bosna süreci aşamalarının geniş bir semasını vermeyi amaçlamaktadır. Bu arada eski Yugoslavya'yı bütün yönleriyle mercek altına alıp, açık bir şekilde ülkenin bölünmesinden Sırp tarafının sorumlu olduğunu ortaya koymaktadır. Çalışma, AT/AB tarafından yürütülen barış girişimlerinin bir analizini yaparken, Birliğin beceriksizliğinin ABD'yi isteksizce nasıl ve niçin çatışma içine çektiğinin bir resmini çizmektedir. ABD'nin çatışmaya taraf olmasıyla AB ile arasında doğan görüş farklılıkları irdelenmektedir. Çalışma ayrıca Dayton Anlaşması'nın imzalanması ve uygulanması sürecine ışık tutup, bölgedeki ABD gücünün barışın sürekliliği için önemini vurgulamaktadır. Bunun yanında dünya kamuoyunun bölgede barışın devamı amacıyla gerekli ekonomik desteği vermesi gerektiğine işaret edilmektedir.
Enerji güvenliği bağlamında Türkiye ve Azerbaycan'ın enerji politikası

Günümüzde enerji kaynakları ve enerji güvenliği devletler için müstesna öneme sahiptir. Enerji güvenliği meselesi devletin milli güvenliğinin esas ana hatlarından birisidir. Her devlet bağımsız şekilde kendi enerji ihtiyacını karşılamak için milli enerji politikasını geliştirmekte, buna göre hedeflerini belirlemekte ve yapılacak eylemleri planlamaktadır. Türkiye enerji konusunda dışa bağımlı ülkelerdendir. Bundan dolayı devlet bütçesinden enerji alımı için büyük meblağda harcamalar yapmaktadır. Hazar Denizi doğal gaz ve petrol kaynakları ile zengin bir su havzasıdır. Orta Doğu'da istikrarın sağlanamaması söz konusu bölgeye dikkati daha da arttırmıştır. Hazar havzası devletlerden olan Azerbaycan büyük petrol ve doğal gaz kaynaklarına sahiptir. Ancak batılı devletlerin bölgeni kendi etki alanları yapma istekleri Rusya'nın keskin itirazına sebep olmuş ve burada rekabet ortamını oluşturmuştur. Bundan dolayı Azerbaycan stratejik müttefikleri Türkiye ve Gürcistan'la çok güzergahlı enerji projeleri geliştirmektedir. Söz konusu BTC ve Güney Gaz Koridoru gibi çok uluslu projelerle Avrupa'nın enerji güvenliğinde Azerbaycan, Türkiye ve Gürcistan'ın rolü artmakta ve uluslararası ortamda konumu güçlenmektedir. Enerji projelerinin geliştirilmesi aynı zamanda kıyıdaş devletlerin ulusal güvenlik politikalarının önemli istikametlerindendir. Dondurulmuş savaşlar ve terör devletlerin ulusal güvenliğini ve projelerin geleceğini tehdit etmektedir. Diğer bir sorun ise Hazar'ın statü sorunudur. Bundan başka ülkenin geleneksel enerji kaynaklarından bağımlılığını azaltmak ve ihracata bağımlılığı tamamen ortadan kaldırmak için yenilenebilir enerji kaynaklarıyla ilgili geniş yelpazeli program ve projeler yapılmaktadır. Tüm bu sorunların çözülmesi ve istikrara dayalı enerji politikasının hayata geçirilmesi amacıyla çabalar sürdürülmektedir.
An analysis of the relations between İran and the USA during the Pahlavi era by use of alliance theories

Bu tez ittifak teorileri çerçevesinde Pehlevi dönemi ABD-İran ilişkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. İttifak teorileri üzerine var olan literatürü tartışarak İran ve ABD arasındaki ittifaka kapsamlı bir bakış açısı getirmeye çalışmaktadır. İran'ın ABD ile ittifak oluşturmasının iç ve dış sebeplerini ortaya koymak için 1. Dünya Savaşı'ndan 1979 Devrimi'ne kadarki İran tarihi incelenmektedir. İran tarihiyle bağlantılı olarak, 19. yüzyılın başlarına dayanan İran-ABD ilişkileri Pehlevi dönemine odaklanılarak ekonomik, askeri ve diplomatik perspektifle anlatılmaktadır. Bu tez İran ve ABD arasındaki sadık ittifakın temelindeki sebepleri kavramak için Pehlevi döneminde İran'ın karşı karşıya kaldığı dış tehditlerin yanı sıra iç tehditleri de tanımlamaktadır. Bu tanımlamayı da her yerde dengeleme teorisine dayanarak yapar.
Etnik terör ve kadın intihar saldırganları: Tamil Eelam kurtuluş kaplanları

Terör kavramının hayatımızın neredeyse her alanda aktif olarak yer bulduğu günümüzde örgütler kadın saldırganları en etkili eylem türü olan intihar saldırılarında kullanarak toplumda büyük korku yaratmaktadır. Terör örgütlerinin kadın saldırganları intihar saldırılarında kullanmasının çeşitli nedenleri ve avantajları mevcuttur. Örgütler eylemlerinde kadınları ve yöntem olarak intihar saldırılarını kullanarak amaçlarına en kısa yoldan ve en ekonomik şekilde ulaşır. Kadınların terör örgütlerine katılarak intihar saldırganı olmayı seçmesinin temel nedeni sanılanın aksine öfke, intikam ve tecavüz gibi bireysel motivasyonlar değil, milliyetçilik ve özgürlük elde etmek gibi örgütsel motivasyonlardır. Yani kadınlar için öncelikli olan örgütsel nedenlerdir ve bu nedenler bireysel nedenlerle desteklenmektedir. Dünyada kadınları milliyetçilik ve özgürlükle motive eden ve intihar eylemlerinde sıklıkla kullanan etnik terör örgütüne örnek olarak Tamil Kaplanları verilebilir. Terörün türlerinden biri olan etnik terörde kanlı çatışmalar sıkça yaşanmakta ve kadınlar özellikle milliyetçilik söylemi kullanılarak intihar saldırganı olmaya ikna edilmektedir. Hatta bazı durumlarda toplumun yaşanan çatışmalar sonucunda aşırı derecede militer yapıda olması nedeniyle kadınlar etkilenmekte ve milletleri için çatışmalara katılmaktadır. Feminist teori temelde kadınları toplumda görünür kılmayı amaçlarken kadınların terör örgütlerindeki rol ve katkılarını anlamaya odaklanır. Uluslararası ilişkiler alanında yeni sayılan feminizm özellikle milliyetçi toplum yapısına ve militarist sisteme getirdiği eleştirilerle alana yeni bakış açıları katmaktadır. Dolayısıyla feminist teori kapsamında kadın intihar saldırganları ve motivasyon kaynakları konusunda da yeni görüşler ve açıklamalar mevcuttur.
Etnik çatışmaların uluslararası boyutu ve çözüm sürecinde uluslararası topluluğun rolü

Bu tezin amacı, uluslararası sistemin istikrar ve güvenliğini önemli ölçüde etkileyebilen etnik çatışmaların uluslararası boyut kazanmasındaki faktörlerin neler olduğunun ve uluslararası topluluğun bu tür çatışmalara yönelik ne tür çözümler ürettiğinin belirlenmesidir. Etnik çatışma özü itibarıyla devletlerin bir iç sorunu olduğu için uzun yıllar uluslararası ilişkiler disiplini tarafından ihmal edilmiş bir fenomendir. Ancak etnik çatışmaların özellikle Soğuk Savaş sonrası artan bir şekilde ve uluslararası sistemin istikrar ve güvenliğine ciddi bir tehdit olarak ortaya çıkması, 1990'ların başından bu yana konunun uluslararası ilişkiler disiplini açısından daha çok dikkate alınmaya başlanmasına neden olmuştur. Öte yandan, etnik kimlik farklılıklarından oluşan etnik meselelerin temelinde etnik grupların siyasallaşarak bazı taleplerde bulunması ve ulus-devletin bazı temel yapısall özellikleri var olmakla birlikte her iki durumda da ulusçuluk ideolojisi kilit bir rol oymaktadır. Bu temel durumla birlikte, etnik meseleler birbirinden çok farklı nedenler de ve çeşitlilikte ortaya çıkabilmektedir. Fakat hangi nedenle çıkarsa çıksın, bu tür çatışmaların uluslararasılaşma eğiliminde olduğu ve çok kolay bir şekilde bu boyutu kazanabildiği yadsınamaz bir gerçektir. Özellikle, azınlık ve insan hakları ihlalleri; etnik grupların self-determinasyon talebinde bulunmaları; etnik çatışmaların savaşa dönüşmesi; ayrılıkçı etnik grupların ve devletlerin diplomatik faaliyetleri; çatışmalara yabancı devlet desteği ve taraflı müdahaleler etnik çatışmaların uluslararası boyut kazanmasındaki temel mekanizmalar olarak kabul edilebilir. Bununla birlikte, uluslararasılaşan etnik çatışmalarda ortaya çıkan/çıkabilen mülteci krizleri, aktörlerin teröre başvurması, kitle imha silahlarının kullanılması riski gibi durumlar uluslararası güvenlik, barış ve istikrara yönelik ciddi tehditlerde bulunmaktadır. Bu nedenden ötürü, uluslararası topluluk bu çatışmaların çözümlenmesine oldukça büyük bir önem vermektedir. Bu çözümler, hükümetlerarası uluslararası örgütlerin çözüm çabalarından sadece tek bir devletin müdahalesine kadar geniş bir çeşitlilik içermektedir. Fakat genel olarak, etnik çatışmalara uluslararası müdahalelerin başarılı sonuçlar verdiğini söylemek oldukça zordur. Bunun en önemli nedeni ise, bu tür çatışmaların doğasına yönelik çözümlerin ortaya konulamamasıyla birlikte net bir çözüm çerçevesinin oluşturulamamasıdır. Tüm bunların sonucunda da, günümüzde uluslararası topluluk için ciddi bir sorun teşkil eden etnik çatışmaların kısa vadede çözümlenmesi pek olası gözükmemektedir.
Uluslararası Hukuk ve siyaset ilişkisi: İyileştirici yaklaşım bağlamında ABD müdahaleleri

Hukuk ve siyaset arasındaki ilişkinin nasıl olması gerektiği farklı düşünürlerin çalışmalarının konusunu oluşturmuştur. Bu bağlamda normatif düşünceler önemli bir yere sahip bulunmaktadır. Bu çalışmada öncelikle normatif teoriler açıklanmış ve bu teorilerle bağlantılı düşünürlerin hukuk ve siyaset üzerine düşünceleri ele alınmıştır. Uluslararası hukuk ile adilane bir barışın kurulmasının imkanları farklı eleştirel yaklaşımlar olan İki Retorik, Uluslararası Hukuka Üçüncü Dünya Yaklaşmları ve İyileştirici Yaklaşım bağlamında ele alınmıştır. Özellikle İyileştirici Yaklaşım farklı düşüncelerin bir arada olması nedeniyle zengin bir içerik sunmaktadır. Somut olaylara somut çözümler sunması ve hukukun üstünlüğünü öne çıkaran İyileştirici Yaklaşım, günümüzde, uluslararası hukuk ve siyaset arasındaki ilişkinin açıklanmasında ve uluslararası sistemde yaşanan sorunların çözümü için en uygun yaklaşım olarak değerlendirilmektedir. ABD'nin gerçekleştirdiği 11 Eylül sonrası Afganistan müdahalesi, uluslararası hukuk ve siyaset ilişkisi bağlamında değerlendirilmiştir. ABD, siyasi olarak çıkarlarında uluslararası hukuku güce öncelediği ancak bunu yapamaması durumunda güç kullanarak çıkarlarına ulaşmaya çalıştığı ortaya konulmuştur. Böylece, uluslararası hukukun İyileştirici Yaklaşım bağlamında yeniden inşa edilmesinin ve evrensel bir barışın kurulması için gerekli koşullar hukuki ve siyasi açıdan çalışmanın amacına uygun olarak değerlendirilmiştir.
Japan's constitutional revision debate in the light of domestic and regional development

Japon anayasasını özel kılan en büyük faktör, Japon ordusunun yurtdışında konuşlandırılmasını engelleyen pasifist makalesidir. Amerikan işgali sırasında yazılan bu anayasa, 70 yıl boyunca değişmedi. Soğuk Savaş'ın sonuna kadar, Japonya bipolar dünyada pasif ve sessiz bir duruş sergiledi. Ancak Soğuk Savaş sonrasında yaşanan iç ve dış değişimler Japonya'nın politikalarını yeniden gözden geçirmesine sebep oldu. Liberal Demokratik Parti içindeki pragmatistler partilerindeki nüfuzlarını kaybettiler ve bu arada iki kutuplu dünya düzeni de çöktü. Ortaya çıkan gelişmeler, Japonya'yı özellikle anayasasını değiştirmek için farklı bir politika benimsemeye itti. Bu tezin temel amacı, anayasa revizyonunun arkasındaki nedenleri incelemek ve bu nedenlerin nasıl iç içe geçtiğini kanıtlamaktır.
Greek-Turkish relations from conflict to detente: The passage from realism to neoliberal ınstitutionalism

Bu tez Yunanistan ve Türkiye'nin ikili ilişkilerini ve yurt dışı siyasetini incelemektedir. Ayni zamanda 60 yıllık periyottaki (1950-2001) siyasete de ışık tutan temel düşünce yapısı da incelenmiştir. Amerika ve S. S. C. B. gibi iki süper gücün düşmanlığınınyarattığı kutuplaşma ve soğuk savaş, coğu zaman Türkiye ve Yunanistan' ı son dakikasavaş eşiğine bile getiren ikili anlaşmazlıkları da beraberinde getirmiştir. FakatDemir Perde' nin çöküşü, küreselleşme ve ekonomik liberalleşmenin etkisi ile beraber daha esnek, liberal ve çok boyutlu politikalara adaptasyon gerekliliği ortaya çıkmıştır. Ekonominin artan rolü ile paralel gelişen birbirine bağımlılık da alternatif bir politika olarak çıkmıştır. Ekonomik işbirliğin, ikili ilişkiler ve politik anlamda da bağları güçlendirdigi söylenebilir. Finans sektörü, enerji sektörü ve sosyal platformdaki muazzam gelişmelere rağmen, bu gelişmelerin siyasi karar verme sürecine aynı oranda etkisi olmadığı dile getirilmektedir.
The Status of the caspian sea: An ınquiry into issue of delimitation

öz HAZAR DENİZİ'NİN STATÜSÜ: SINIRLANDIRMA SORUNU KONUSUNDA BİR ARAŞTIRMA Çevik, Burcu Yüksek Lisans, Uluslararası İlişkiler Bölümü Tez Yöneticisi: Dr. Necati Polat Eylül 1998, 110 sayfa Hazar Denizi enerji kaynakları üzerine yazılmış pek çok eser bulunmakla birlikte, söz konusu enerji kaynaklarının çıkartılması ve dünya pazarlarına ulaştırılması açısından büyük öneme sahip olan Hazar Denizi'nin statüsü konusu yeterince ele alınmamıştır. Bu çalışma Hazar Denizi'nin statüsü konusunu, özellikle konunun hukuki boyutuna ağırlık vererek incelemektedir. Bu çalışmanın amacı, kıyıdaş devletlerin farklı iddiaları karşısında, Hazar Denizi'nde bulunan doğal kaynaklar üzerindeki egemen hakların belirlenmesi açısından uygulanabilecek uluslararası hukuk kurullarını, akdedilmiş olan anlaşmalar, yapılageliş kuralları, uluslararası hukukun genel ilkeleri, konuyla ilgili davalar ve doktrin çerçevesinde ele almaktır. Bunu yaparken, aynı zamanda, Hazar Denizi'nin statüsü sorunununVI siyasi ve ekonomik boyutuna da eğilinerek söz konusu problemin ne dereceye kadar hukuki bir sorun olarak görülebileceği de değerlendirilmektedir.
Romanlar'da 12 Eylül Askeri müdahalesi

askeri darbesininöncesi ve sonrası toplumsal etkileri bağlamında incelenmiştir. Bu etkilerin romanlardaizini sürmek amacıyla, beş kadın yazardan birer roman seçilerek, bu romanlarıntoplumun 12 Eylül askeri darbesinden etkilenen farklı kesimlerini ele almasına özen gösterilmiştir. Seçilen romanlar ve yazarları sırasıyla şunlardır: Hiçbiryere Dönüş, Oya Baydar, Hayır..., Adalet Ağaoğlu, Uçurtmayı Vurmasınlar, Feride Çiçekoğlu, GeceDersleri, Latife Tekin, Kuş Diline Öykünen, Ayşegül Devecioğlu. Bu romanlar 12 Eylül 1980 askeri darbesinin toplumsal etkilerini farklı yönlerden ve farklı yaklaşımlarla ele alırlar. Romanlarda üzerinde durulan; 12 Eylül döneminde siyasi göçmenlik, üniversiteler, hapishane yaşamı, işçilerin siyasal katılımı ve sol kesimde yer alanörgütler, 12 Eylül sonrası toplumsal değişim ve siyasi hareketler içerisinde kadının yeritemaları çalışma kapsamında ele alınmış, yazarların farklı konular üzerindenromanlarda dile getirdikleri izlenimler ile 12 Eylül dönemi siyasi gelişmelerikarşılaştırılarak incelenmiştir. v
Türkiye-İsrail stratejik işbirliğinin sınırları

Tezin amacı: Türkiye-İsrail stratejik işbirliğine yönelik sınırlamaları araştırmak ve siyasi, ekonomik sonuçlarını ve etkilerini ortaya koymaktır. Analiz: Türkiye-İsrail stratejik işbirliğinin geliştiği ortam göz önünde bulundurulmuş, stratejik İşbirliğinin gelişim süreci genel hatlarıyla anlatılarak, siyasi, ekonomik ve stratejik etki/sonuçlan ortaya konmaya çalışılmıştır. Çalışmanın ana temasını içeren sınırlamalar bölümünde geçmişş ve güncel süreçler gözlemlenerek, analizler bu gözlemlere göre yapılmıştır. Metot: öncelikli olarak Soğuk Savaş ve Körfez Savaşı sonrasında değişen Ortadoğu ele alınmıştır. Türkiye'nin değişen bölgesel ortama yönelik güvenlik ve tehdit algılamaları değerlendirilmiş ve bu algılamalara yönelik politikaları ele alınarak stratejik işbirliğinin oluşmasına zemin hazırlayan gelişmeler tartışılmıştır. Türkiye-İsrail stratejik işbirliğinin gelişimi günümüze kadar getirilmiş ve stratejik işbirliğinin siyasi, ekonomik ve stratejik etki/sonuçlan ele alınmıştır. Sınırlamalar konusu küresel, bölgesel ve ikili ölçekte ele alınarak, çeşitli aktörlerin stratejik işbirliğine dönük etkileri, güncel gelişmeler ve stratejik işbirliğindeki rolleriyle aktarılmaya çalışılmıştır. Sonuçta, ele alman konular çerçevesinde, Türkiye-İsrail stratejik işbirliğine yönelik herhangi bir sınırlama konusu olmadığı görülmüştür. İki ülkenin de tehdit algılamalarını ortak bir çerçeve içinde ele alabildikleri ve gerilim unsuru olabilecek konulan aralarındaki stratejik işbirliğine mümkün olduğunca yansıtmamayı başardıkları görülmüştür. Ne var ki Filistin sorunu geçen zamana rağmen halen iki ülke arasında önemli bir gerilim unsuru olabilmektedir. Filistin sorununda kalıcı bir barışın hem bölgesel hem de iki ülke arasındaki ilişkilere olumlu katkısı olacağı şüphesizdir.