turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Mehmed Emin el-Üsküdarİ ve Telhİsu Tehafüti'l-Hukema adlı eseri

Gazali ve İbn Rüşd ile başlayan, felsefi bir düşünce hareketi olarak da değerlendirebileceğimiz Tehafüt Geleneği genelde İslam dünyasında, özelde ise Osmanlı düşüncesinde felsefi düşünüş tarzının devamını sağlamada etkili olmuştur. Çünkü Tehafüt nitelikli eserlerde kelami-felsefi bir takım problemler analitik bir yaklaşımla, ilmi tenkitçilik çerçevesinde ve rasyonel bir yöntemle ele alınmıştır. Osmanlı dönemi düşünürlerin bu geleneğe dahil meselelere ilgi duyması ve bunlarla ilgili çeşitli çalışmalar ortaya koyması Osmanlı'da felsefi düşünceye karşı müspet bir tavrı yansıtan veriler olarak değerlendirilebilir. Osmanlı'nın son dönemlerinde yaşayan bir düşünür olarak Mehmed Emin el-Üsküdari de bu geleneğe bir Telhis çalışması ile katılması ve katkı sağlaması bakımından önem arz eden bir simadır. Telhisu Tehafüti'l-Hukema adlı eserini merkeze alarak temel felsefi-kelami eserlerinden istifade etmek suretiyle felsefi görüşlerini ele almaya çalıştığımız Mehmed Emin el-Üsküdari, kelam ve felsefe cereyanın tarihi gelişimi içerisinde, müteahhirin dönemi olarak anılan muayyen bir devrenin ürünüdür. Dolayısıyla bu devreye damgasını vuran büyük kelamcılardan; İci, Fahreddin Razi, Tusi, Cürcani, Taftazani, Hocazade ve Kemalpaşazade gibi düşünürlerden fazlaca istifade eden Üsküdari'de, bu gelenekle birlikte söz konusu etme imkanı bulduğumuz hususi bir felsefi kavrayış bağlamını rahatlıkla görebilme imkanına sahibiz.
Türk düşüncesinde batılılaşma ve/veya çağdaşlaşma fikri

Bu araştırmanın amacı, Türk düşüncesinde batılılaşma ve/veya çağdaşlaşma konusundaki kavram kargaşasını felsefeyle saptamak, çözümlemek ve değerlendirmektir. Bilindiği gibi bazı Türk düşünürleri, kültürel bakımından da batılılaşma ve/veya çağdaşlaşmanın mutlaka gerçek - leştirilmesi gerektiğini savunurlarken, bazıları da bundan kesinlikle kaçınmak gerektiğini öne sürmektedirler. İki yan- dakiler de kendilerini haklı, karşı taraf takileri haksız görmekte ve eleştirmektedirler. Bu çalışmanın problemi, felsefeyle bakıldığında, aynı konuda birbirine bu kadar zıt kanıların nasıl ve neden ortaya çıkabildiğini açıklığa kavuşturmak, bu kanıların doğru olup olmadığını sınamaktır. Bu kavram kargaşasını ele alabilmek amacıyla, bu çalışmada önce, batılılaşma ve/veya çağdaşlaşma konusunda, bu çalışmada saptanan çelişkilere düşmeyecek bir kavram içeriği belirleme denemesi yapılmıştır. Sonra bu içerikteki batılılaşma ve/veya çağdaşlaşma kavramıyla, bu konudaki.' yaygın ve çelişen kanıları dile getiren metinler-. ele alınıp felsefi arka planlarına da bakılarak çözümlenmiş, değerlendirilmiştir. Bu araştırmada, Türk düşüncesindeki bu çıkmazın, değer, değerler, etik, ahlak vb. felsefe konularında açık felsefi bilginin olmayışından ortaya çıktığı ve felsefeyle bakı labildiğinde bu sorunun çelişkilere düşülmeksizin, teorik olarak nasıl çözülebileceği gösterilmeye çalışılmıştır.
The problem of sourcehood in the Libertarian accounts of John Searle and Robert Kane

Özgür irade, felsefe tarihinde en çok tartışma konusu olmuş ve üzerinde düşünen insanlarda belki en fazla kafa karışıklığına sebep olmuş meselelerden biridir. Bu tezde John Searle ve Robert Kane'in görüşlerinde özgür iradenin doğasına dair asliyet problemlerine odaklanacağım. Birincisi, faillik konseptlerinin basitleştirilmiş bir versiyonu olarak anlayabileceğimiz asliyet prensibi a) indirgemeci fizikalizm ve b) nedensel determinizm ışığında oldukça bariz bir problem olarak öne çıkmaktadır. Birinci kısımda, özgür irade tartışmalarının tezimizin temel argümanlarını ilgilendiren kısımlarını genel olarak aydınlatmaya çalışacağız. İkincisi, Searle ve Kane'in temel varsayımlarını incelemeye başladığımızda, kendilerinin ontolojik varsayımlarının yine kendi libertaryen sezgileri karşısında nasıl ciddi sorunlara yol açtığını görmeye başlayacağız. İkinci kısımda Searle'ün Biyolojik Naturalizm'inin nasıl epifenomenalizme götürdüğünü ve üçüncü kısımda Robert Kane'in kendini-gerçekleştiren eylemlerinin uyumculuk tezini savunanlara nazaran daha fazla control sahibi bir fail görüşü sunmakta başarısız olduğunu göstermeye çalışacağım. Görüşüm o dur ki özgür irade, en azından tepeden aşağı bir sebebiyet zincirini öngörür ve bu tezde baştan sona üzerinde tartışacağım bu iki libertaryen tezde bu koşulun sağlanabilmesi pek muhtemel görünmemektedir. Dördüncü kısmı fizikalizmin metafizik açıdan stabil ve bölünemez vasıflar içeren herhangi bir benlik görüşünü nasıl derinden sarsabildiğini göreceğiz ki bu tür bir benlik kavramının libertaryen sezgilerimiz açısından pek de vazgeçilebilir olduğu düşüncesinde değiliz.
Seyyid Şerif Cürcani'nin tevil anlayışı: Yorumun metafizik, mantıki ve dilbilimsel temelleri

Seyyid Şerif Cürcani'nin çoğu şerh ve haşiye formundaki eserlerinden ve onun şerh ve haşiye yazdığı temel metinlerden hareketle hazırladığımız bu tez, Seyyid Şerif'in şahsındamüteahhirin dönemi düşüncesinin temel çatısını ortaya koymayı ve Tefsir ilminin bu çatıiçinde durduğu yeri belirlemeyi hedeflemektedir. Başka bir deyişle bu tez, tefsir etkinliğinindilbilimden metafiziğe uzanan dayanaklarını ortaya koymayı ve bunların tefsire nasıl yansıdığını soruşturmayı amaçlamaktadır. Bu nedenle Seyyid Şerif Cürcani'nin varlık seviyelerinin ilki olan dış varlık hakkındaki görüşleri; varlık seviyelerinin ikincisi olan zihni varlık hakkındaki görüşleri; varlık seviyelerinin üçüncüsü olan dilsel varlık alanı hakkında görüşleri ortaya konulmuş; bu görüşlerle Kuran tefsiri arasındaki ilişki tesis edilmiştir. Ayetler ile bu ilkeler arasında çift yönlü ilişki bulunduğu ve ayetlerin bir yönden bu ilkelerinoluşumuna etki ettiği başka bir yönden de bu ilkelerden hareketle açıklandığına işaret edilmiştir. Böylece Tefsir ilminin mahiyeti soruşturulmuş ve bu ilimde ortaya konan verilerin teorik zeminine işaret edilmiştir.
'Ebedi barış'tan kozmopolitanizme insan hakları

Bu çalışmada günümüzde var olan insan hakları sorunlarının ebedi barış ve kozmopolitanizm kavramlarıyla çözülebilmesinin olanağı ele alınacaktır. Öncelikle insan hakları kavramının ne olduğuna yer verilecek, ardından kavramın ebedi barış düşüncesi ve kozmopolitanizm kavramlarıyla ilişkisi kurulmaya çalışılacaktır. Çalışmanın birinci kısmında, insan hakları kavramının ne olduğu, bildirgelerde nasıl yer aldığı ele alınmaktadır. Kavramın sınırlarının çizilmesinde önemli düşünürlerin görüşlerine yer verilmekte, onların düşüncelerinden hareketle hem kavramın içeriğinin ne olduğu hem de ihlallerin çözümünün nasıl olması gerektiği ele alınmaya çalışılmaktadır. Bu bağlamda, insan hakları kavramının antropolojik ve epistemolojik temelleri ile evrenselliğinden söz edilmektedir. Bu bölümün son kısmında ise Kant'ın 'ebedi barış düşüncesi' ve Arendt'in insan hakları görüşünün günümüzde insan hakları sorunlarının çözümesine katkısı üzerinde durulmaktadır. Çalışmanın ikinci kısmında ise kozmopolitanizm kavramı detaylı olarak ele alınacak, insanın onurunu veya değerini koruyabilme açısından bunun önemine değinilecektir. Bu bağlamda, makro sorunlara 'ebedi barış' düşüncesiyle; mikro sorunlara ise 'kozmopolitanizm' düşüncesiyle çözüm sunulması amaçlanmaktadır. Sonuç bölümünde ise, geçmişşten günümüze varlığını sürdüren insan hakları sorunlarının, kimi temel kavramların açıklığa kavuşturulmasıyla çözülmesinin mümkün olup olmadığı yanıtlanmaya çalışılmaktadır. Böylelikle, her insanın sadece insan olduğu için taşıdığı onurunun ve sahip olduğu temel hakların, ancak kozmopolitanizmle gerçekleşebilecek bir ebedi barış düşüncesiyle olanaklı olduğu gösterilmeye çalışılmıştır.
Descartes ve Spinoza felsefesinde ruh-beden ilişkisi

17. yüzyılın önemli düşünürlerinden Descartes ve Spinoza'nın ruh ve beden anlayışları bu tezin ana konusunu oluşturmaktadır. Tezde genel olarak Descartes'ın Meditasyonlar ve Spinoza'nın Ethica adlı eserleri üzerinden ruh ve beden ilişkisi konusu açıklanmaya çalışılmıştır. Tezin amacı Descartes ve Spinoza felsefesinde ruh ve beden ilişkisi açıklanarak, Spinoza'nınDescartes eleştirisini yapmaktır. Descartes tarafından ruh ve beden ilişkisi düalizm iletemellendirilirken, Spinoza bu düalizme eleştirel yaklaşmıştır. Spinoza'nın ruh ve beden ilişkisini bir ve aynı düzlemde ele alması ile paralelizm düzleminde Descartes'ın keskindüalizmine bir çözüm getirmiştir. Bu çalışmada Descartes ve Spinoza'nın; öz, töz, Tanrı, ruh, beden, monizm gibi kavramları ve insana bakış açıları detaylı bir şekilde analiz edilmiştir.
Orhan Mithat ve iktisadi eleştirinin Türkiye'de doğuşu

Modern anlamda iktisat düşüncesinin Osmanlı fikir hayatına girmesi 19. yüzyılın içerisinde başlamıştır. 19. yüzyılın ikinci yarısında iktisat alanındaki fikirlerin ve eserlerin artması, yeni iktisadi düşüncenin yayılmaya başladığını ve geliştiğini göstermektedir. Liberal yaklaşımların egemenliğinde gelişen iktisadi fikirler liberal görüşün diğer seçeneği olan korumacı görüşün de belirmesiyle Osmanlı iktisadi fikir hayatı gelişmeye devam etmiştir. I. Dünya Savaşı'nın kesintiye uğrattığı bu iktisadi düşünce birikimi yeni Türkiye Cumhuriyeti'nin ve günümüz iktisat biliminin temelini oluşturmaktadır. İktisadi İlletlerimiz Cumhuriyet'in ilanından (1924) sonra iktisat sahasında kaleme alınmış ilk eserlerden biri sayılabilir. Eser eğitici bir iktisat kitabı olmaktansa sosyo-ekonomik özellikleri ön plana çıkaran bir kaynaktır. Kitap eleştirel bir bakış açısıyla Türk toplumunun kronikleşen sorunları anlatırken, bu sorunlara çözümler sunmaktadır.
Yirminci yüzyılda makine öğrenmesi ve felsefi arka planı

Kavramın özel içeriğiyle yapay zeka, esas olarak son yüzyıl içinde gelişen makinelerin öğrenme biçimine işaret eder. Bilgi-bilimsel olarak temelleri yaklaşık yarım asır öncesine uzanan bu konunun, Leibniz'den bu yana, yani aşağı yukarı üç yüzyıldır, 'Makineler düşünebilir mi? sorusu etrafında felsefe alanında da gittikçe daha görünür bir şekilde tartışıldığı söylenebilir. Bu sebeple, günümüz felsefe araştırmalarında da önemli bir yer edinmeye başlayan bu konu, öyle anlaşılıyor ki zaman ilerledikçe felsefecilerin gündemini daha çok meşgul edecektir. Bu çalışma, söz konusu alandaki son gelişmelerin de eşliğinde, makinelerin öğrenme biçimleriyle insanın öğrenme biçimini karşılaştırarak makine öğrenmesinin tarihçesini ve felsefedeki yerini araştırmayı amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında, biri daha önce yapılan çalışmalarda sıkça rastlanan iki araştırma sorusuna cevap aranmaktadır. Çünkü Yapay Zeka üzerinde incelemelerde bulunan araştırmaların temelde şu iki soru üzerinde yoğunlaştıkları görülmektedir: 'Makineler öğrenebilir mi? ve 'Makineler düşünebilir mi? Ancak, bu sorulara ilave olarak, 'düşünme' ve 'öğrenme' pratiklerinin nasıl olacağına ilişkin daha alt soruların da sorulması gerekmektedir. Dolayısıyla, yapay zekanın öğrenme sürecindeki gelişmelerin irdelenmesiyle bir tarihçe sunulması ve felsefi arka planının odak noktasını görmek açısından önemli olmaktadır.
Güç ve 'egemenlik' kavramları bağlamında Antonio Gramsci ve Edward Said'in görüşlerinin değerlendirilmesi

Bu çalışma Antonio Gramsci ve Edward Said'in hegemonya kavramına yönelik görüşlerinin değerlendirilmesini konu edinmiştir. Edward Said, eserlerinde oryantalizm kavramını incelerken, bu kavramı salt tarihsel bir olgu olarak görmemiş, oryantalizmi hegemonya, güç ve egemenlik kavramları bağlamında da değerlendirmiştir. Gramsci toplumun içinde bazı görüşlerin nasıl egemen bir hale geldiğini analiz etmiştir. Gramsci'ye göre bu oluşumun en önemli mimarları aydınlardır. Said, Gramsci'nin özellikle hegemonya ve aydınlar konusundaki görüşleri üzerinde durur. Bu çalışmada hegemonyanın nasıl oluştuğu ve bu oluşumda aydınların rolü üzerinde durulmuştur.
Karl Jaspers felsefesinde aşkın varlık ve varoluş ilişkisi

Karl Jaspers felsefeyi, kesin bir sonuca ulaşamamak anlamında, yolda olmak şeklinde tanımlayan varoluşçu bir düşünürdür. Onun felsefesinde temel konu, insanın varoluşu olup Aşkın Varlık'la ilişkisiyle birlikte bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Jaspers'in felsefesi teknik dünyanın insanı kendi varoluşundan uzaklaştırıp ona kendi varlığını unutturmasına ve onu bilimsel araştırmaların nesnesi haline getirmesine bir karşı çıkış niteliğindedir. Jaspers teknik dünyada yozlaştırılan, kendi asıl varlığından soyutlanan insanı, kendi varlığına geri döndürmek amacıyla onun varoluşunu ön plana çıkarmakta ve varoluşuna ulaşabilmesi için gerekenleri ortaya koymaktadır. Ona göre insanın kendi varlığının asıl mahiyetini idrak edip varoluşuna ulaşması, onun hiçbir şekilde bilim ve araştırma konusu yapılamayacağını kavramakla mümkündür. Varoluş Jaspers'e göre bilim ve araştırma konusu yapılarak bilinebilmekten ziyade, bir takım işaretlerle aydınlatılması gereken bir gerçekliktir. Bu işaretlerin en temel olanı da özgürlüktür. Özgürlük, varoluşun ortaya çıkmasını sağlayan ve Jaspers felsefesinde Tanrı demek olan Aşkın Varlık tarafından insana verilmektedir. Aşkın Varlık insanı özgürlüğüyle birlikte yaratmakta ve bu sayede onun varoluş olmasına imkan tanımaktadır. Yani varoluş olma yolunda Aşkın Varlık nihai kaynaktır. İnsanın varoluş olması onun sayesindedir. Bununla birlikte Aşkın Varlık'ın bilinebilir olması da varoluş bilincine erişen insan vasıtasıyla gerçekleşmektedir. Çünkü Aşkın Varlık'ı bildiren şifreleri yalnızca varoluş okuyabilmektedir. Varoluş olmadan bu şifrelerin okunması ve Aşkın Varlık'ın bilinmesi imkansızdır. O halde Jaspers felsefesinde insan, varoluşunun bilincine erişip kendini bildikten sonra Aşkın Varlık'ı idrak edebilmektedir. Bu nedenle Aşkın Varlık'ın insana varoluşunu vermesinin arka planında kendi varlığını bildirmek olduğunu belirtmek ve varoluş serüveninin Aşkın Varlık'ı bilmek amacıyla çıkılan bir yol olarak tasvir etmek mümkündür.
Felsefe tarihi bağlamında Albert Camus'de bedensel-felsefi intihar ve başkaldırı

Yirminci yüzyılın ikinci yarısından sonra, özellikle ikinci dünya savaşının da etkisiyle dünyada büyük değişimler meydana gelmiş, günümüze kadar olan süreçte ise savaşlar ve teknolojik gelişmelerin zorunlu bir sonucu olarak insanların yaşam şartlarında ve kavramlara bakış açılarında farklılaşma olmuştur. Dolayısıyla bu dönemde ortaya çıkan Varoluşçuluk felsefesi de içinde bulunduğu durum nedeniyle bunalımlı konuları içeren bir felsefi akım olmuştur. Bu akımda insan varoluşu temelde olmak üzere; özgürlük, dünyaya fırlatılmışlık, sorumluluk, absurde, intihar gibi konular hakim olmuştur. Bu konular üzerine yoğunlaşmış filozoflardan biri ise şüphesiz, Albert Camus'dür. Camus; yaşamın, yaşanmaya değer olup olmadığı konusunda yargıya varmanın, felsefenin temel problemine cevap vermek olduğunu vurgulamıştır. Bu bağlamda, önemli bir felsefi problem varsa o da intihardır, demiştir. Hayatın her alanında karşımıza çıkan saçma kavramının üzerinde duran filozof, bunun sonucunda ortaya çıkan bedensel ve felsefi intihar konularına değinmiş ve farklı yorumlar getirmiştir. Bu kavramlara ilişkin düşünceleri ışığında üçüncü bir yol olarak başkaldırı kavramını gündeme getirecek olan filozofun amacı insan yaşamının önemini vurgulamak ve saçma kavramına direnmektir. Bu çalışmada, çağlar boyunca farklı şekillerde gündeme gelen bedensel - felsefi intihar ve başkaldırı gibi kavramlar ele alınıp, karamsar bakış açısının hayatı anlamlandırma noktasında değişimi incelenecektir. İnsanın, yine kendi kendisinin anlamları oluşturduğunun fark edilmesi hedeflenmektedir.
Modern öznenin felsefi kuruluşu bağlamında özbilinç kavramı üzerine bir inceleme

Bu çalışmada modern özne felsefelerinin temel kavramlarıdan biri olan özbilinçkavramı tarihsel olarak incelenmiştir. Bu anlamda sırasıyla Descartes, Kant, Fichte ve Hegel'in özbilinç anlayışları birbirleri ile ilişki içinde değerlendirilmiş, kavramın söz konusu filozoflar aracılığı ile geçirdiği dönüşüm tarihsel ve toplumsal bir bağlamda ele alınmıştır. Özbilinç kavramı modern öznenin felsefi olarak temellendirilmesindeöne çıkan tartışmanın merkez noktası olmasının yanı sıra, modern insanın süreç içinde geçirdiği tarihsel ve toplumsal dönüşümün takip edilebileceği bir zemini de sunmaktadır. Başka bir ifade ile Descartes felsefesinde bir töz olarak düşünülenöznenin Hegel düşüncesinde çatışma ve emek üzerinden kendini gerçekleştirilenözneye dönüşümü, aynı zamanda modernizmin ve dolayısıyla kapitalizmin toplumsal olanı nasıl dönüştürdüğü üzerine tutarlı bir soyutlama zemini de sağlamaktadır.
Newton fiziği ve görelilik fiziğinde, zaman ve mekan kavramlarının, Reichenbach'ın epistemolojisi çerçevesinde yorumlanması

Uzay ve zaman kavramları, Antik Çağdan günümüze kadar fiziğin ve felsefenin önemli problem alanlarından biri olmuştur. Bu tez çalışmasındaki amacımız, Newton fiziğinde ve Einstein'ın görelilik fiziğinde uzay ve zaman kavramlarının Reichenbach tarafından yorumlanışını analiz etmektir. Bu amaç doğrultusunda çalışmamızda öncelikle Newton fiziğinde uzay ve zaman kavramları araştırılmış sonra da aynı araştırma Einstein'ın görelilik teorisinde yapılmıştır. Bu araştırmalar ışığında, uzay ve zaman kavramlarının Reichenbach'ın epistemolojisi üzerinden değerlendirilmesi ortaya konmaya çalışılmıştır.
A misconstrual of evidentialism: Alvin Plantinga and belief in god

Tanrı inancına yönelik delillendirmeci itiraz, inanırların Tanrı'nın varlığı için yeterince delile sahip olmadıklarını, bu nedenle yetersiz delil karşısında inançlarını sürdürmeleri durumunda bilgi-bilimsel anlamda entelektüel bir sorumsuzluk sergilediklerini iddia etmektedir. Alvin Plantinga delillendirmeciliğin, rasyonellik kriterlerinin yanlış olduğunu düşündüğü klasik temellendirmecilikte ifadesini bulan bir doğma olduğunu ve bu nedenle Tanrı inancının bilgi-bilimsel değerlendirmesinde bir kenara bırakılması gerektiğini varsaymaktadır. Plantinga'ya göre, dini epistemolojilerin çoğunluğu delillendirmecilik geleneği içinde hareket etmiş olmakla Tanrı inancının bilgi-bilimsel statüsünün değerlendirmesinde yanılgıya düşmüşlerdir. Bu çalışmada Plantinga'nın varsayımı değerlendirilirken ilk önce Plantinga'nın klasik temellendirmeciliğin rasyonellik kriterlerinin yetersiz olduğu ön varsayımı açıklığa kavuşturulmak suretiyle klasik temellendirmeciliğin Plantinga'nın varsaydığı kadar sorunlu olmadığını vıgösterilmektedir. İkinci olarak ise delillendirmecilik daha geniş bir perspektifte değerlendirilerek, delillendirmeciliğin klasik temellendirmecilikten daha geniş bir kategori olduğu, Plantinga'nın Tanrı inancına dair tartışmasının yanlış bir varsayıma dayalı olduğu ve delillendirmeciliğin aslında bilgi iddiası karşısında bir 'açıklık talebi' olarak hiçbir zeminde tamamen terkedilemeyeceği gösterilmektedir.
İbn Rüşd'ün Platon'un devlet düşüncesini yorumlayış tarzı

İslam filozoflarından İbn Rüşd, düşünce sistemiyle hem Doğu hem de Batı dünyasının dikkatini çekmiştir. İbn Rüşd, Doğu dünyasında tanınmadan önce Batı dünyasında tanınmıştır. Batı dünyasında, en çok felsefe ve dini uzlaştırma çabalarıylagündeme gelmiş ve Batı'nın da kabul ettiği üzere günümüz Avrupa'sının inşasında önemli bir rol oynamıştır. Doğu dünyasında ise siyaset düşüncesi ile ön planda olmuştur. İslam dünyasında siyaset felsefesi üzerine Farabi'nin eserinden sonra yazılmış en önemli eser İbn Rüşd'ün Telhisus Siyase li Eflatun isimli eseridir. Felsefe ile dinin uyumu üzerinde bilhassa duran İbn Rüşd; siyaset felsefesinisiyaseti ahlakla temellendiren Platon'dan referans alarak kurmuştur. Dolayısıyla İbn Rüşd, Platon'un siyaset düşüncesini konu alan Devlet isimli kitabını yorumlamıştır. İbn Rüşd, siyaset düşüncesini bilimsel bir temele oturtmuştur. Siyasetin hem teorik hem de pratik alanlarında görüşler sunmuştur. Bunu yaparken Yunan filozofuPlaton'un siyaset düşüncesini bazen olduğu gibi almış; bazen katıldığını belirtmiş;bazen de kendi fikir dünyasından eklemeler yapmıştır. Bu tezde bu tür benzerlik ve farklılıklara dikkat çekilmiştir. Sosyal bir zeminde varlık sürdüren insanın mutlu olması için toplumda bir düzen ve ahengin olması gerekmektedir. Bu düzenin sahip olması gereken temel nitelikahlaktır. Bireyler ahlaklı olduğu sürece, ahlak bir değer olarak devleti şamil olur. Çünkü insan ve devlet, birisi mikro birisi de makro düzeyde olmak kaydıyla birbirinin benzeridurumdadır. Erdemli devletin oluşması için erdemli insanın yetişmesi gerekir. Erdemli insanın yetişmesi için toplumun adalet, yiğitlik doğruluk gibi erdemleri kazanmak üzereeğitilmesi gerekir. İbn Rüşd'e göre kurulması güç olan erdemli şehrin prototipi, Hazreti Peygamber döneminde kurulmuştur. Platon ise erdemli şehrin kurulmasının daha zor olduğunu düşünmüştür. Erdemli şehrin bu kadar önem arz etmesinin sebebi insanın yaradılışamacına ulaşması için en uygun ortamı sağlayacak tek imkan olmasıdır. Erdemli şehrinbaşkanı, filozof veya erdemli kişi olur bu standardın dışındaki tüm şehirler, erdemli olmayan şehirdir. Erdemli hükümdarın felsefeden uzaklaşmasıyla erdemli şehirdebozulma başlar. Sırasıyla timokrasi, oligarşi, demokrasi ve tiranlık yönetimlerinedönüşmüştür. Tiranlık, erdemli şehre en uzak devlet yönetimidir. İbn Rüşd, erdemlişehir olarak kurulmuş ancak sonradan birbirine dönüşerek bozulmuş olan devletörneğine kendi döneminden Muvahhidler Devleti'ni örnek olarak göstermiştir.
Bridging the gap between David Hume's and Immanuel Kant's theories of morality

David Hume ve Immanuel Kant' in Ahlak Teorilerinin Arasında Köprü Kurulabilmesi Tuğrul Özkaracalar Ahlaki davranışı motive etmede akim rolü üzerinde David Hume ve Immanuel Kant'ın arasındaki tartışma gerçekte etik'in nesnel ya da öznel olup olmadığının tartışmasıdır. Söz konusu tartışma meta-etik'in en önemli sorunlarından biri olmaktadır. David Hume ve Immanuel Kant'ın eserlerinin yanında, iki düşünürün bu tartışması üzerinde fikir yürütmüş diğer yazarların yazdıklarını incelediğimde her ne kadar söz konusu tartışma tam bir sonuca bağlanmamış olsa da, günümüzde tartışmayla ilgili sorunların -Peter Singer'in belirttiği gibi- eskiye oranla artık daha iyi anlaşılabildiğini gördüm. Üstelik görüşler arasında bir yakınlaşmanın işaretleri de farkedilmekteydi. Böylelikle araştırmalarımı derinleştirdim ve Aristoteles'in ahlak teorisiyle ahlaki gerçekçilikte ilgili metinlerde söz konusu yakınlaşma için önemli ipuçları keşfettim. Aristoteles'e göre arzularımız mutlaka akılsızca ve gelişigüzel olmak zorunda değildirler; önümüzdeki seçenekler hakkında yapacağımız bir düşünme sonucunda dönüştürülebilirler. Bu, arzularımızın akıl yürütme tarafından geliştirilmesi anlamına gelir. Sorumlu insan davranışı, ruhun bütün kuvvetlerinin ortak çalışmasına dayanır. Öte yandan moral gerçekçilik de arzu temelli ve akıl temelli teoriler arasında bir yakınlaşmayı idealize edilmiş arzular yardımıyla önermekte ve Hume ile Kant arasındaki tartışmaya da uygun bir çözüm bulur gözükmektedir.
Dilthey'da tarihsel tinsel dünyayı açıklama modeli olarak hermeneutik döngü ve anlama sorunsalı

Bu çalışma, hermeneutiğe yön veren Dilthey'ın tarihsel tinsel dünyayı açıklama modeli olarak kullandığı hermeneutik döngü ve anlama kavramlarını açıklamaya yöneliktir. Dilthey'ın söz dağarcığını analiz edebilmek için öncelikle genel bir anlama yöntemini benimseyen Schleiermacher'ın hermeneutik sistemi üzerinde durulmuştur. Bu bağlamda Dilthey'ın anlama kavramını neden sorunsallaştırdığını çözümleyebilmek için Schleiermacher'ın anlama kavramının yöntemsel hale getirmek için çizmiş olduğu arka plan serimlenmeye çalışılmıştır. Schleiermacher, parça ile bütün arasındaki ilişkiye 'hermeneutik döngü' adını vermiştir. Daha sonra Dilthey, bu yöntemi alıp, yaşantıyı ve tarihi anlamak için bir model olarak sunmuştur. Çünkü onda hermeneutik geçmişşte ve şimdide oluşmuş yaşantıyı anlama modeli olarak karşımıza çıkmaktadır. Dilthey, yaşantı kavramından yola çıkarak anlamacı bir bilim öne sürmüştür. Bu bilim, Dilthey'dan önceki metafiziksel ve epistemolojik bilgibilimci tutumlara eleştiri mahiyetinde olup, tarihin içeriden anlaşılması gerektiği tezini savunmuştur. Bu teze göre, insanın tarihsel yanı, yani tarihselliği yine insanın kendisi tarafından gerçekleştirilen eylemleri, değeri ve yaşantıları içinde barındırır.