ABD'de lobicilk faaliyetleri ve Türkiye'de uygulanabilirliği

Araştırma konusu itibariyle ABD siyasal sistemi içerisinde kendisine yer bulan lobilerin faaliyetleri ve çalışma biçimlerinin araştırması niteliğindedir. Lobicilik adıyla özdeşleşmiş durumda olan başkanlık sisteminden bahsettiğimizde ilk akla gelenin ABD olması sistemin burada ortaya çıkmasından ve lobiciliğin sistem içerisinde kendisine yer bulabilmesinden ileri gelmektedir. Amerikan siyasal sistemi zaman içerisinde değişen uygulamaları ve düzenlemeleriyle birlikte günümüzdeki halini almıştır. Amerikan siyasal sistemi demokrasinin uygulanmasına ileri düzeyde olanak tanıması, denge unsurunu içerisinde barındırması, federalizm ile desteklenmesi ile diğer başkanlık uygulamalarından ayrı bir yerde konumlanmaktadır. Siyasal sistemleri üç ana başlık altında incelemek mümkündür. Bunlar; Otoriter, Totaliter ve Demokratik sistemlerdir. ABD'nin ve Türkiye Cumhuriyeti'nin başkanlık sistemleri demokrasinin uygulanmasına imkan kıldığından dolayı demokratik sistem çatısı altında işlenmiştir. Amerikan tipi başkanlık sistemi tüm kurum ve kuruluşları ile birlikte ele alınmış bunun yanında Federal yapıda olan ABD'deki uygulaması ön plana çıkarılmak istenmiştir. Yapılan çalışma uluslararası ilişkiler alan yazınına katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Türkiye Cumhuriyeti'nde 16 Nisan 2017'de gerçekleşen referandumun halk tarafından onaylanması ile birlikte yürürlüğe giren Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi detaylı biçimde ele alınmaya çalışılmıştır. Sistemin ABD başkanlık sistemine benzer ve farklı yönleri detaylarıyla ele alınarak incelenmiş, karşılaştırması yapılmıştır. Parlamenter sistemden başkanlık sistemine geçiş yapan Türkiye Cumhuriyetinde, ABD'de siyasal ortam içerisinde kendisine yer bulan bazı kurumların kendisine nasıl yer bulabileceği incelenmiştir. Bunlar arasında ABD'de siyasal sistem içerisinde kendisine yer bulan lobilerin yürüttüğü faaliyetleri, çalışma şekilleri ve kamuoyunun nasıl yönlendirildiği ele alınmıştır. Özellikle Türkiye Cumhuriyeti'ni yakından ilgilendiren Ermeni, Rum, Yahudi ve Türk lobilerinin faaliyetlerine değinilerek etkinlikleri incelenmiştir. Ayrıca literatürde örneği olmayan LGBT lobisinin ABD'deki faaliyetleri detaylı biçimde incelenmiştir. Bahsi geçen lobilerin kamuoyunu etkileme yöntemleri, çalışma biçimleri, finansal durumları, başarıları gibi konular detaylı biçimde ele alınmıştır. Lobilerin karar alıcılar üzerindeki etkileri ve yürüttüğü kampanyalar incelenerek lobilerin faaliyetleri ile ilgili genel bir şablon ortaya çıkarılmıştır. Bununla birlikte araştırma konusu gereği Türkiye Cumhuriyeti'nde lobiciliğin kendisine nasıl yer bulabileceği tartışılmıştır. Türkiye Cumhuriyeti'nin Cumhurbaşkanlığını Hükümet Sistemine geçişi ile, erkler yani; yasama yürütme ve yargı organlarının işleyişlerinde oluşan değişiklikler, sistemin kendine has birkaç özelliği olmasının yanı sıra güçlendirilmiş ''Türk Tipi'' başkanlık tartışmalarını da ortaya çıkarmıştır. Erklerin işleyişlerinin daha kolaylaşacağı, sistem çarklarının tabiri caizse daha az sürtünme kuvvetine maruz kalarak çalışabileceği öne atılmıştır. Söz konusu hükümet sistemi ABD'nin aksine federatif bir yapıda olmaması ile ön plana çıkmaktadır. Her iki ülke sistemleri arasındaki işleyiş farklılıkları incelenmiş olup. Lobiciliğin Türk siyasal sisteminde kendisine nasıl yer bulabileceği araştırılmıştır. Türkiye Cumhuriyeti'nde baskı ve çıkar grupları, Türk siyasal hayatının gündemini hep meşgul etmiş, baskı ve çıkar gruplarının etkinliği tartışılagelmiştir. Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine geçiş ile birlikte baskı ve çıkar gruplarının ABD sistemindeki lobiler gibi etkin ve güçlü olabileceği, olabilir ise bunun nasıl olması gerektiği, yasal altyapısı, sisteme olabilecek katkıları ve zararları gibi konuların cevabı araştırmada ele alınmaya çalışılmıştır. Çalışmada tarihsel ve betimsel bir metodoloji kullanılmış olup nitel bilgi işleme sistemi esas alınmıştır.