Türkçe öğretmenliği 3. ve 4. sınıf öğrencilerinin yabancılara Türkçe öğretimine yönelik öz-yeterlilik inançlarının araştırılması

Bir yabancı dili öğretmek için yetiştirilen öğretmen adaylarının o dili etkili bir şekilde öğretebilecek donanıma sahip olması gerekmektedir. Bunun temel koşulu ise öğretmen adayının konu alanıyla ilgili olarak formasyon sahibi olması gerekmektedir. Bir İngilizce/Almanca/Fransızca v. b. öğretmenin o dili etkili bir şekilde öğretebilmesi için konu alan bilgisine ve pedagojik yeterliliği sahip olması temel koşullardan biridir. Bu durum diğer diller için de geçerlidir. Buradan hareketle, bu çalışmanın amacı anadili olarak Türkçe öğretmenliği bölümlerinin 3. ve 4. sınıflarında öğrenim gören ve teorik olarak iki kredilik Yabancı Dil olarak Türkçe öğretimi dersini almış öğretmen adaylarının YDT öğretimine yönelik öz-yeterlilik inançlarının araştırılmasıdır. Mevcut çalışmanın metodolojik olarak temel felsefik dayanağı pozitivizmdir. Bu çalışmada öngörülen nedensellik ise teorik olarak YDT öğretimi dersini almış anadili Türkçe öğretmenliği bölümünün 3. ve 4. Sınıflarında öğrenim gören 202 öğrencinin YDT öğretmeye yönelik öz-yeterlilik inançlarının zayıf olacağı varsayımıdır. Buradan hareketle, bu çalışma bir ölçme aracının uygulandığı betimsel ve korelasyonel bir çalışmadır. Bu çalışmada deneysel olmayan ve bir seferliğe mahsus betimsel tarama deseni tercih edilmiştir. Elde edilen istatistiksel bulgular Türkçe öğretmeni adayı olan 3. ve 4. sınıf öğrencilerinin YDT öğretmeye yönelik öz-yeterlik inançlarının yüksek olmadığını göstermiştir. Katılımcılar çoğunlukla her madde için 'karasızım' seçeneğini işaretlemişlerdir. Ölçme aracının faktörleri açısından durumu bakıldığında, 'Temel dil becerilerinin öğretilmesine yönelik öz-yeterlilik algısı' adlı birinci faktörün ortalaması 3,18 olarak, 'Yabancı dil öğretim yöntemleri ve ölçme ve değerlendirmeye yönelik öz-yeterlilik algısı' adlı ikinci faktörün ortalaması 3,22 ve 'Mesleki pedagoji ve kültüre yönelik öz-yeterlilik algılarını belirmeyi amaçlamaktadır' üçüncü faktörün ortalaması 3,12 olarak bulunmuştur. Bu sonuçlardan hareketle her bir faktörün ortalama değeri birbirine yakın olmakla beraber, katılımcıların her üç faktörde de öz yeterlilik inançlarının yüksek olmadığı görülmektedir. Sonuç olarak, bu çalışmadan çıkan veriler ışığında araştırmacı tarafından üç gruba hitap edeceği düşünülen tavsiyeler geliştirilmiştir. Bu gruba dahil edilen kişiler şöyledir: 1) Eğitim politikacıları, 2) Uygulamalı dilbilimciler, 3) YDT öğreten öğretmenler. Bu tavsiyeler şöyledir: 1) Eğitim politikacılarının bu ve buna benzer çalışmaların sonuçlarından hareketle YDT öğretimi alanını bir disiplin olarak ele almaları gerekmekte ve bu alana gerekli özene göstererek Türkiye'de YDT öğretimi lisans programlarının açılması için öncü olmaları gerekmektedir. 2) Uygulamalı dilbilim alanında ikinci dil edinimi/öğretimi üzerine araştırma yapan uzmanlarının bu çalışmanın verilerinden hareketle daha ileri araştırmalar yapması tavsiye edilmektedir. Mevcut çalışmanın verilerini alarak daha ileri istatistiksel modeller önermeleri ve doğrulayıcı faktör analizler yaparak bu konuyu daha kapsamlı bir şekilde ele almaları önerilmektedir. 3) Lisans mezuniyet alanı bir yabancı öğretmeni yetiştirme alanı olamayan YDT öğreten öğretmenlerin bu çalışmanın sonuçlarından hareketle kendi eksikliklerini görmeleri ve bu eksiklikleri giderme noktasında kurumsal ve kişisel çabalarda bulunmaları tavsiye edilmektedir.