turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Ömer Hayyam ve felsefi risaleleri

Uysal, A. Salih Nebi, Ömer Hayyam ve Felsefi Risaleleri, Yüksek Lisans Tezi, Danışman : Prof. Dr. Mehmet Bayrakdar, VII - 182 s. Ömer Hayyam 1046- 1127 yılları arasında Horasan'ın Nişabur şehrinde yaşamıştır. Eğitimini bu şehirde tamamlamış ve orada ölmüştür. Hayyam'ın yaşadığı dönem Büyük Selçuklu Devletinin en parlak dönemidir. Melikşah ve Sultan Sancar'ın hizmetinde bulunmuştur. Vezir Nizamülmülk ile ilişkileri iyiydi. Nizamülmülk'ün Hayyam'a maaş bağlattığı söylenir. Ayrıca Ömer Hayyam, Nizamülmülk ve Hasan Sabbah arasında mektep arkadaşlığı olduğu ileri sürülmüştür. Fakat bu hikayede tarih güçlükleri vardır. Hayyam, hayatta iken filozof olarak tanınmıştır. Matematik ve asronomi alanında çalışmaları ve eserleri vardır. Sultan Sancar'ı çocukken tedavi etmesi tıpla uğraştığını gösterir. Astronomi alanında Melikşah'ın görevlendirmesiyle bir grup astronomla birlikte rasat işlemlerine başlamıştır. Bu gözlemleri Zic el- Melikşahi adıyla rapor haline getirilmiştir. Ayrıca takvim ıslah çalışmalarında bulunmuş ve bu çalışması 'Tarih el-Celali' ve 'Takvim el-Celali' adıyla anılmıştır. ingiliz Şairi Fitz Gerald, 1859 yılında Hayyam'ın rubailerini manzum olarak ingilizce'ye tercüme ederek Hayyam'ı yeniden dünyaya tanıtmıştır. Hayyam aynı zamanda büyük bir şair olup rubai tarzında şiirler nazmetmiştir. Rubailerindeki bazı düşünceleri dolayısıyla zındıklık ve dinsizlikle itham edilmiştir. Fakat sonra pişman olmuş takiye için değil gerçek takva niyetiyle hacca gidip gelmiştir. Hayatının son döneminde sufice bir hayat sürmüştür. Felsefesinde ibn Sina'nın yolunu takip etmiş ve metafizik konuları üzerinde risaleler yazmıştır. Derin manaları küçük risalelerin içerisine sığdırabilmiştir. Bu risalelerinde Hayyam gayet dindar görünür. Allah'ı vacip varlık olarak görmüştür. Az yazmakla birlikte zor konuları en kolay bir şekilde ifade etmiştir. 177
The Ground of law and being-human: A Kantian antinomy and its repercussions in Heidegger and Levinas

oz YASANIN ZEMİNİ VE İNSAN OLMAK: KANTÇI BİR ÇATIŞKININ HEIDEGGER VE LEVINASTA YANSIMALARI Çırakman, Elif Doktora, Felsefe Bölümü Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Ahmet İnam Temmuz 2001, 313 sayfa Bu çalışmanın amacı yasa ve insan arasındaki ilişkinin Immanuel Kant, Martin Heidegger ve Emmanuel Levinas'ın felsefelerinde nasıl biçimlendiğini ayrıntılı metin çözümlemesi ve yorumla araştırmaktır. Bu üç filozofun eserleri sistemli bir şekilde okunarak, yasanın zemini ve insan olmanın anlamına ilişkin fikirleri incelenmektedir. Bir zemin olarak düşünüldüğünde yasanın anlamı ve bu zeminin insanın en temel özelliklerini, ereklerini ve sınırlarını ne şekilde aydınlattığı Kant, Heidegger ve Levinas'ın felsefeleri bağlamında açıklanmaktadır. Bu üç filozof sistemli ve art arda okunduğunda, yasanın ve insan olmanın çeşitli anlamlarını ortaya seren bütüncül bir anlatı ortaya çıkmaktadır, öne sürülen iddia, bu üç filozofa ilişkin anlatının 'yasanın çatışkısı' olarak adlandırdığım Kantçı bir sorun ile belirlenmiş olmasıdır. Bu iddiayı temellendirmek, Kant'ın ortaya koyduğu çatışkının Heidegger ve Levinas felsefelerindeki yansımalarının incelenmesiyle mümkündür. Bu nedenleHeidegger ve Levinas'ın Kant felsefesindeki bu sorunu nasıl ele aldıkları, geliştirdikleri ve dönüştürdükleri tartışılmaktadır. Bu bağlamda, Kant, Heidegger ve Levinas'ın felsefi yaklaşımları 'yasanın çatışkısı' olarak nitelendirdiğim sorununun belirlediği sınırlar içerisinde ele alınmaktadır. Sonuç olarak buradaki araştırmanın amacı, 'yasanın çatışkısı' sorununun yasa ve insan arasındaki ilişki için önemini ve bu ilişkiyi nasıl etkilediğini tayin etmektir.
Celaleddİn es-Suyutİ'nin (ö. 911/1505) Fahreddİn er-Razİ'ye (ö. 606/1210) eleştirisi bağlamında tefsir ilminin neliği meselesi.

Bir tarafta eğitiminde yoğun olarak felsefeyle ilgilenen ve bunun sonucunda tefsirinde bu alanla ilgili bilgilere yer veren Razi, diğer tarafta Antik Yunan'dan miras alınan mantık ilminin öğrenimine mesafeli yaklaşan Suyuti. İkisinin tefsirde önem verdiği hususların ve zihin dünyalarını belirleyen etkenlerin farklı oluşu, Suyuti'yi Razi'ye 'Razi'nin tefsirinde, tefsir dışında her şey var' şeklinde bir eleştiri yöneltmesine ve tefsir uygulamasında tefsirin sınırlarına sadık kalmadığını vurgulamasına yöneltmiştir. Bu eleştiri tefsir ilminin neliği ve sınırları meselesini ortaya çıkarmaktadır. Mevcut tenkit noktalar, iki müfessirin zihin dünyası, ilmi geleneği, tanım ve uygulamadan oluşan tefsir anlayışlarını araştırmayı gerekli kılmaktadır. Eleştirinin bilimsel değeri ve tefsir geleneğindeki yeri ancak bu şekilde belirlenmiş olacaktır. Bilimsel değeri belirleyebilmek için bu saydığımız konular dışında ayrıca Razi'nin tefsirindeki felsefi bilgilerin tefsir değeri konusu da önemlidir. Eleştirinin tarihte başka alimler tarafından da yinelendiği onun daha ziyade bir düşünce geleneğinin ürünü olduğu ve tanımı ile sınırları belli klasik tefsir anlayışını yansıttığı düşündürebilir.
F. Schlegel'ın fragmanları özelinde witz kavramı

Erken Alman romantiklerinin arasında gösterilen Friedrich Schlegel (1772-1829), romantik bir şair ve yazar olmasının yanında, eleştirmen ve filozof kimliğiyle Romantisizmin felsefi temellerini atan kişiler arasında sayılır. Schlegel, gençlik döneminde ele aldığı fragmanter metinlerle ağırlıklı olarak felsefeden tarihe, sanattan bilime, dinden toplumsal ve siyasal yapıya birçok şey hakkında görüşlerini dile getirmiştir. Bu fragmanter yazılar, onun zengin düşünce dünyasını vermekle beraber yer almış olduğu Erken Alman Romantisizm akımının manifestosu mesabesindedir. Çalışmamız, Witz kavramını merkeze alarak metin odaklı yaklaşım üzerinden Schlegel'ın Kritische Fragmente ve Ideen gibi fragmanter yapılı metinlerine odaklanmasının yanında Athenaums-Fragmente içerisinde yer alan ona ait fragmanlarına da yoğunlaşmaktadır. Bir taraftan ilgili metinler özelinde Schlegel'ın felsefi düşüncesinin köşe taşlarından olan Witz kavramı, biçimsel ve anlamsal açıdan analiz edilmiş diğer taraftan da kapsayıcı bir bakış açısı yakalamak adına ilgili kavramın, Tin, akıl, anlama yetisi, imgelem, imgelem gücü, Anlam gibi terimlerle olan münasebetleri çalışmanın içerisine konularak incelenmiştir. Witz ve onun bağlantılı olduğu terimler kavramsal olarak analiz edildikten sonra, portrenin bütününü görmek adına Schlegel'ın ilgili metinlerde yer alan sanat ve felsefeye dair düşünceleri, Witz özelinde ele alınarak tahlil edilmeye gayret edilmiştir. Böylelikle birkaç açıdan ele alınan Witz'in Schlegel'ın düşünce dünyasındaki yeri tespit edilmeye çalışılmıştır.
Arthur Schopenhauer'ın felsefesinde ölüm temasının analizi

Schopenhauer'ın düşünce sisteminin merkezinde yer alan kavram isteme kavramıdır. İsteme kavramı nesneye yöneldiği zaman, nesneyi öznenin tasarımı olarak ve özne için var eder. Yani kısacası var olan her şey özne için ve tasarım olarak var olur. Schopenhauer'ın felsefesinde isteme kavramı yöneldiği nesneleri öznenin istemesiymiş gibi gösterir, özne arzulanan şeye ulaştığı zaman arzuladığı şeyden beklediği mutluluğu bulamaz bunun temel nedeni türün istemesine yönelik eylemde bulunmasıdır. Bu türün bireyi yanıltmasından kaynaklı bir şeydir. Schopenhauer bütün bunlara dayanarak dünyada birey için mutluluğun mümkün olmadığını söyler, bundan dolayı da bireyin yapması gereken şey istemeyi yadsımaktır. Hayat acı ve ısdıraplarla dolu bir yerdir. Aynı zamanda Schopenhauer bireydeki yaşama istencinin sebep olduğu ölüm korkusunun gereksiz olduğunu söyler. Kişi yaşama istencini yadsıyarak ölüm korkusuyla başa çıkabilir. Çalışmadaki temel amaç Schopenhauer'ın da dediği gibi ölüm korkusunun yersiz bir korku olduğunu vurgulamaktır. Bu çalışmayı yürütürken Schopenhauer felsefesinde yer alan temel ve önemli noktalara değinilerek ölüm konusu için hazırlık yapıldı ve daha sonra Schopenhauer felsefesinde ölüm konusu ele alınıp değerlendirildi.
Şehrezurİ'nin ahlak ve siyaset düşüncesi

Ahlak ve siyaset ilimlerinin İslam düşüncesinde Meşşai gelenek içerisinde ortaya çıktığı kabul görmektedir. Bununla birlikte İşraki ahlak ve siyaset geleneği hakkında yeterli bilgiye sahip değiliz. Bu nedenle bu çalışmada Şehrezuri'nin eserlerinden yola çıkarak ahlak ve siyasetin İşraki düşüncedeki yansımalarını tespit etmek amaçlanmıştır. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde ahlak ve siyasetin ilimler sistematiği içerisindeki yeri tespit etmeye çalışıldı. İkinci bölüm ahlak ve siyaset düşüncesinin kaynaklarını değerlendirmek maksadıyla Şehrezuri'nin nefs görüşüne ayrıldı. Özellikle nefsin yetkinliği başlığı altında Şehrezuri'nin ahlak düşüncesindeki tasavvufi ve işraki temayüllerin izi sürüldü. Filozof bu bölümde nefsin yetkinliğini iki aşamalı olarak ele alır. İlk olarak riyazet ve mücahede yöntemleriyle bedeni eğitimle nefs istenilen düzeye getirilir. Sonrasında mükaşefe ve müşahede yöntemleriyle de nefs zihni arınma süreciyle kendisine Nurlar Nuru'ndan bilgi akışına hazır hale gelir. Bu şekilde insan kendisinden beklenen yetkinlik düzeyine gelerek 'arif' makamına ulaşır. Şehrezuri düşüncesinde ilim olarak ahlak ve siyaset düşüncesinin değerlendirildiği üçüncü bölümde Şehrezuri'nin ahlak ve siyaset düşüncesinin genel özellikleri ve etkilendiği çevrelere değinilerek ahlakın kavramsal arka planı ve değişebilirliği, meleke ve huy kavramları gibi ahlak felsefesinin temel meseleleri incelendi. Yine bu bölümde erdemler, erdemsizlikler, ahlaki hastalıklar ve tedavi yöntemleri, aile ahlakı ve siyaset konularına yer verildi. Bununla birlikte ahlakla ilişkili olan sevgi, dostluk ve adalet gibi temel kavramlara da değinildi.
Kant'ın ebedi barış fikrinin temellendirilmesi

Aydınlanma düşüncesinin en önemli filozoflarından olan Kant, akla büyük önem vermiştir. Akla olan güveniyle Ebedi Barış'ın gerçekleşebileceğine inanmıştır. Bu düşüncesinin gerçekleşebilmesi için ahlaki ve tarihi ilerlemeyi savunmuştur. Zaten doğanın da bu yönde bireyi desteklediğini belirtmiştir. Devletlerinde ahlaki birer varlık olmalarından dolayı bu idealin bir süreç içerisinde olacağını varsaymıştır. Uluslararası ilişkiler düşüncesinde, devlette olduğu gibi ahlaki bir ilke olarak bireyi de siyasetin temel tamamlayıcı ilkelerinden görmüştür. Bu nedenle kozmopolitan bir yaklaşım benimsemiştir. Özellikle cumhuriyetçi yönetimlerin artmasıyla bu devletlerden oluşacak federasyon düşüncesini savunmuştur. Bu federasyon anlayışının Ebedi Barış için önemini ifade etmiştir. Bu çalışmada, geçen zaman içinde filozofun öne sürmüş olduğu bazı düşüncelerinin gerçekleşen yönleri ortaya konmuştur. Fakat dünya çapında barış ortamının tesis edilebileceğini ümit etmenin oldukça iyimser bir düşünde olduğu ifade edilmiştir. Dünyanın topyekun olarak Ebedi Barış ideali üzerinde birleşmesi düşüncesinin günümüz şartları açısından uzak bir ihtimal olduğu belirtilmiştir.
Bergsonculuğun Türkiye'ye girişi ve ilk temsilcileri

Çağdaş felsefede önemli bir yeri olan Bergson (1859-1941)'un felsefesi, Pozitivizm, Siyantizm, Rölativizm ve Materyalizm gibi felsefe sistemlerinin etkileri ile gözden düşen metafiziği yeniden canlandırdı. Bergson, ortaya koyduğu sezgi metoduyla, mutlak hakikati elde etmenin ümit ve inancını geri getirir. Felsefe tarihinde, Sezgiciliği sistemleştiren filozof olarak görülen Bergson, hayatin determinizme tabi olmadığım belirterek, hürriyeti ortaya koyar. Ayrıca hayat hamlesinin kendisini özgürce ve önceden belirlenmemiş olarak açtığım söyleyerek de, umutsuzluğu ortadan kaldırır ve insanlar için bir umut felsefesi olur. Hemen hemen her ülkede ilgiyle karşılanan Bergson felsefesinin etkileri, ülkemizdeki fikir hayatında da görülmektedir. Daha Bergson hayatta iken Türkiye'de, temel eserleriyle tanınmış, ülkemizde Bergsoncu denilebilecek bir çevre oluşmuştur. Bu çevre, bir yandan Materyalizme ve Pozitivizme karşı tavır alırken, diğer yandan da bir çeşit Spiritualist ve Sezgici felsefeyi ortaya koymaktaydı. Türkiye'deki Bergsoncu düşünürler, inşam maddeye indirgemeden, onu, mekanizmle ve fiziki - kimyevi unsurlarla açıklanamayan yönleriyle ele alıp incelerler. Onlara göre insan, tabiatın bir uzantısı değil, hayatın özgür gelişiminin geldiği en kamil noktadır. Böylece Bergson felsefesi ile, Türk düşünce geleneğinden gelen insan anlayışı yeniden gündeme geliyor, kendi felsefemiz batılı bir formla ifadesini buluyordu. Ayrıca, Türkiye'de, Bergson felsefesinden hareketle, kendi öz felsefemize geri dönmek, ya da bu felsefeyi oluşturmak fikri de gündeme getiriliyordu. Bergsonculuk Türkiye'de, muhtevasının yanı sıra, bir tefekkür modeli ve evrem' algılayış tarzı olarak da değerlendiriliyordu.
İbni Haldun ve Machiavelli'nin din-dışı toplum ve siyaset kavrayışları bakımından karşılaştırılması

İbni Haldun ve Machiavelli politikayı ele alış biçimleri ve ortaya koydukları politik teorileri, politikayı tanımlarken dini konumlandırdıkları alan ya da başka bir ifadeyle, politikanın dinden bağımsız doğasına dikkat çekmeleri ve böylelikle, politikanın alanından dinsel unsurların çıkarılması gerektiği yönündeki düşünceleriyle, politik düşünce tarihinde önem kazanmaktadırlar. Her ikisi de, içinde yaşadıkları kültürlerde politikanın anlam, mahiyet ve dinamiklerini sorgulamış ve politik alanın otonomisini sağlama yönünde kendi kültürlerinde kararlı adımlar atmışlardır. Kısaca, iki farklı dinsel kültürün mensubu olan İbni Haldun ve Machiavelli, politikanın dünyevi değil dinsel bir renge sahip olduğu Ortaçağ kültürünü aşmış, insansal-toplumsal dünyayı sadece dünyevi ilkelerden hareketle kavramaya ve açıklamaya çalışmışlar ve böylelikle, politikayı dinin belirleniminden kurtarmışlardır.
Herakleitos'ta logos kavramının araştırılması

oz Yaklaşık olarak M. Ö. 540- 480 yılları arasında yaşayan Efes'li Herakleitos'un düşünceleri, araştırmamızın genel konusudur. Herakleitos mitolojik düşünüşten, akılsal düşünmeye geçilen sürecin başında yer alır. Bu araştırmada filozofu; bilgi, varlık, ahlak konularına yaklaşımları bakımından çözümlemeyi gerekli bulduk. Bunun için olabildiği kadar kendi sözlerinden yararlandık. Herakleitos'un logos kavramı, onun öğretisini bize açan ilk kapıdır. Fakat filozofun kendi ünlü 'kapalı' üslubu, düşüncelerine ulaşmayı kolay laştırmaz. Önsözlerinin anlamlarına sadece onu hak edenlerin ulaşmasını istemiştir. Logos; Yunanca'da söz, akıl, düşünce anlamlarının dışında Herakleitos' ta özel olarak işlenmiştir. Filozofun öğretisinde logos, tanrı, ateş, oluş, savaş gibi terimler, birbirleriyle ilişkili bir şekilde açıklanmaktadır. Herakleitos'ta ateş, evrenin temel maddesidir. Ateş; hem maddi hem manevi anlamda 'değişim' olgusunu anlatır. Ateş, yanarak ve yakarak varlıkları değiştirir. Alevin yanarken aldığı değişikler düşünülerek her şeyin, her zaman değiştiği düşüncesi anlatılır. Herakleitos' a göre evrende her şey değişir. Değişimin devamlılığını sağlayan temel idare mekanizması logos'tur. Birbirine zıt olan varlıkların çatışması oluşun başlaması demektir. Buna göre zıtlar ve savaş hep var olmalıdır. Bu evrenin var olması demektir. Logos; evrensel akıldır. İnsan logos'la olan ilişkisini -kendisi aracılığıyla sağlar. Çünkü her ikisi de aynı yapıdadır. İnsan, gerçeğin ne olduğunu merak edip, kendi özel düşüncelerinden şüphe duymaya başladığında bu evrensel ilkeye ulaşabilir. Doğru bilgi, yani logos, ancak çok araştırmakla elde edilebilir. Logos'u tanımanın yolu, kendini tanımaktan geçer. Demek ki bu araştırma içsel bir araştırmadır. Buna ancak bilge insanlar ulaşabilir. Diğerleri kendi dünyalarında yaşarlar. O halde evrenin ve ahlaksal olanın gerçekte ne olduğunu sormak ve yaşamı değişmez olanın bilgisine göre kurmak logos'la olur. Bu, insanın yanılmaz bilgiden pay almasıyla gerçekleşir. Böylece logos, insanın yaşamını düzenlemiş olur. m
Liberal birey, toplum ve siyaset anlayışlarının eleştirisi olarak komüniteryen düşüncenin temel argümanları

Modernite ile birlikte siyasi, toplumsal, ahlaki referansların kaynağı 'akılsahibi birey'dir, akıl bütün bireylerin ortak özü olması sebebiyle ontolojik ve epistemolojik önceliği elde eder. Liberalizm, siyasal düzeni bu türden birey kavramı etrafında tanımlar ve siyasal düzene dair önermelerini de bu temeledayandırarak meşrulaştırmaya girişir. Liberalizm; bireysellik/öznelliktemelinde ahlaki olarak çoğulcu bir sistemi önerirken, aynı zamanda kendi içinde tutarlı ve stabil bir sistem kurmayı iddia eder. Bu çalışma, bu iddianınne kadar tutarlı bir iddia olduğunu sorgulamayı amaçlar. Bunu yapmak üzere de, komüniteryen başlığı altında toplanabilecek olan düşünürlerineleştirilerini incelemeye alır. liberalizm soyut ve evrensel olan akıl anlayışı temelinde 'akıl sahibi insan'ı yegane meşru özne alır. Bireyi, toplumsallığıve devleti bu anlayış üzerinden birbirine bağlayarak siyasal sistemi kurar. Komüniteryen eleştirinin hedefinde bu kurgu vardır. Komüniteryenler, modern siyaset felsefesinin özne merkezci karakteri ile şekillenmiş, toplumsal bağlamı ihmal edilmiş birey anlayışını hedef alır. Komüniteryenlere göre, liberallerin düşündüklerinin aksine birey toplumsal yaşamı öncelemez; birey toplumsal yaşamın bir ürünüdür. Tüm bunları dikkate alarak, komüniteryen eleştirinin öğeleri, liberalizmin bireye dayalıahlaki çoğulculuk iddalarının içerdiği çelişkili durumlara dikkat çekmek üzere bu tezin ana temasını oluşturmaktadır.
Leo Strauss'un Makyavel ve Spinoza üzerinden yaptığı içkincilik eleştirisi

Bu çalışma Leo Strauss'un politik felsefesine ilişkin bir soruşturma olmak kadar Leo Strauss'un klasik felsefenin merkezi temalarını geri kazanmaya yönelik filozofik faaliyetinin politik niyetini kesinleştirmeyi amaçlamaktadır. Strauss'un politik planına uygun olarak, tez boyunca ele geçirilmeye çalışılan modern politik felsefede işlevsizleştirilen thumostur. Bahse konu hatırlayış fenomenolojik ihtilaflara bir çözüm için bir deneme olmak iddiasındadır: Bu amaca yönelik olarak modern politik felsefenin yoksun olduğu thumos kayda değer muadilleri ve karşıtlarıyla göz önüne getirilmektedir. Sonuçta, modern felsefede thumos-eros dikotomisinin iradi ve temelsiz bir tercihle ortadan kaldırılışının kutsal olanın filozofik olanla aynı derecede tercih edilebilir oluşunun koşullarını hazırlamış olduğu konu ediliyor.
Temsil ve teknik: Vilém Flusser'in medya kuramı bağlamında teknik imge biçimlerine kategorik bir yaklaşım

Vilem Flusser, kültür tarihinin ilerleyişini somuttan soyuta doğru bir yabancılaşma süreci olarak kavrayan beş seviyeli bir model önerir: 1) Dört boyutlu bir uzay-zaman sürekliliğinin somut deneyimi, 2) kavranabilir nesneleri içeren üç boyutlu durum, 3) geleneksel imgelerle karakterize iki boyutlu gözlem ve imgelem seviyesi, 4) doğrusal metinlerle karakterize tek boyutlu tarihsel seviye ve 5) teknik imgelerle karakterize boyutsuz hesaplama ve işlemleme seviyesi. Flusser'in modeline göre teknik imgeler ve geleneksel imgeler, somut deneyimden yabancılaşmanın tamamen farklı türleridir. Teknik imgelerin 'gerçekçiliği', teknik imge üreticilerinin niyetlerine bağlı olarak yanıltıcıdır. Geleneksel imgeler, dünyanın soyutlamalarıdır; teknik imgeler ise, soyutlanan evreni ve bilinci somutlaştırarak insan ve dünya arasındaki bağı sürdürür. Flusser'in modelinden yola çıktığımızda tüm temsili üretim, soyutlama davranışıyla açıklanabilmekte; teknik imgelere getirilecek mümkün bir açıklama için ise, temsil krizini aşmaya yönelik bir somutlama kategorileştirmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Teknik imgeye dair bir kategorileştirme, gittikçe 'rasyonelleşen' medya aygıtları üzerinden tanımlanabilir. Fotoğrafik, sinematografik ve dijital imge, aygıtın bu rasyonelleşme sürecinin ürünleridir ve somutladıkları şeyler de insan düşünce işlevleridir. İnsan-dünya arasındaki ortamın; yani medyanın insan düşünce işlevlerini yerine getirerek rasyonel bir karaktere bürünmesi, insan-araç diyalektiği gereği 'irrasyonel' bir sapmanın da habercisidir. Çağdaş medya ve kitle iletişim kuramlarında bir 'gerçeklikten uzaklaşma' olarak kavranan bu sapma, Flusserci yaklaşımda yaratıcı bir görselleştirme gücüne olanak sağlar.
D. Mehmet Doğan'ın kültür telakkisi ve batılılaşma eleştirisi

Felsefi bir problem olarak kültür konusunun ele alınacağı bu çalışmada öncelikle, kültür üzerine yapılmış olan tanımlardan hareketle, kültürün insan yaşamındaki yerine dair genel bir giriş yapılacaktır. Konuyla ilgili tanımlamalardan sonra ilk bölümde, kültürün felsefe ile olan yakınlığı gereğince kültür felsefesinin oluşum süreçlerinden bahsedilecektir. Farklı dünya görüşlerinin kültür tezahürleri incelenmeye çalışılacaktır. İlk kısımda insanın kültür ve değerlerle olan ilişkisi üzerinde durularak, günümüz dünyasında değişen kültür algısının temel sebepleri ele alınacaktır. Çalışmanın ikinci safhasında, İslam ve kültür formları ele alınarak, özellikle Türk İslam kültürünün estetik, mimari, sanat alanlarında kimlik inşa edici görevi üzerinde durulacaktır. İslam toplumlarında kültürün yaşayan bir unsur olduğu ve bu yönüyle asırlardır devam eden geleneğin taşıyıcısı olduğuna dikkat çekilecektir. Devam eden üçüncü bölümde D. Mehmet Doğan'ın kültür hakkındaki genel görüşlerine, aynı zamanda fikirlerinin oluşum sürecinde etkili olan mütefekkirlere değinilecektir. Çalışmada, batılılaşma ile başlayan değişimlerin tarihsel süreçleri, Doğan'ın fikirlerinden hareketle ve bugün gelinen nokta itibarıyla, kazanımlar ve kaybedilenler yine Doğan'ın sunmuş olduğu tespitler ile görülmek istenmiştir. İnsan yaşamında öne çıkan bir konunun tahlil edilebilmesi için tarihsel değişim ve gelişimleri iyi okumak ve anlamlandırmak gerektiği söylenebilir. Bu bağlamda kültür kavramı için geçmişşten günümüze getirilmiş olan tanımlamalar ele alınarak süreç gözden geçirilecektir. Bir ideolojiye dönüşen batılılaşmayla birlikte sosyal alanda yaşananlara ilişkin analizler ve kültür alanının toplumların dünyayı görüş biçimine göre tezahürleri D. Mehmet Doğan'ın fikirlerinden hareketle ele alınacaktır. Çalışmada Doğan'ın eserleri okunurken teorik olarak süreç devam etmiş; diğer taraftan Doğan ile görüşmeler yapılarak tezin birlikte okunmasıyla pratik kısım tamamlanmıştır. Çalışmada doğru bir tarih bilgisi, dolayısıyla doğru bir kültürel hafıza oluşturabilme arayışı söz konusudur. Genel bir bakış olarak ifade edilebilecek söz konusu çalışmanın sonuç bölümünde, Mehmet Doğan'ın günümüz kültür yaklaşımlarındaki özgün taraflarına ve batılılaşma tezine karşı sunmuş olduğu tekliflere değinilecektir.
Friendship in the Nicomachean ethics and its contemporary perspectives

Bu tezde, Aristoteles'in Nikomakhos'a Etik kitabında yer alan dostluk kavramı temel özellikleri ile beraber incelenmektedir. Nikhomakhos'a Etik'te 8. ve 9. Bölümler dostluk kavramı için ayrılmış olup bu kitapta söz konusu kavramın ahlaki ve politik yanları araştırılmaktadır. Dostluk kavramı etik çalışan felsefecilerin de başat konularından birisi olagelmiştir ve günümüzdeki tartışmalar Nikomakhos'a Etik'te yer alan dostluk kavramını öne çıkarmaktadır. Sonuç olarak, bu tezde dostluğun ana unsurları ile beraber günümüzdeki yansımaları ve dostluk kavramına ilişkin tartışmalar incelenmektedir.