Marka Hukukunda birlikte var olma sözleşmesi

Markalar, mal veya hizmetleri birbirinden ayırarak ticari hayatta önemli bir görev ifa etmektedir. Markalar aynı alanda çalışan işletmelerin ürettikleri malları veya yürüttükleri hizmetleri birbirinden ayırarak bunların o mal ve hizmetleri talep eden kişiler tarafından karıştırılmasının yaratacağı olumsuz sonuçları ortadan kaldırmaktadır. Tez çalışmamızda ise karıştırılma ihtimali bulunan markaların, marka tecavüz davalarına konu olmadan birlikte var olabilmelerini sağlayan birlikte var olma sözleşmesi incelenmektedir. Uygulamada marka sahipleri tarafından olası marka tecavüz davalarından kaçınmak amacıyla birlikte var olma sözleşmesine başvurulduğu bilinmekte ise de, sözleşmenin hukuki geçerliliğine ilişkin bir düzenleme ne rekabet hukukunda ne de marka hukukunda yer almaktadır. Markaların kullandığı coğrafi bölgenin ve ürün gruplarının zaman içerisinde değişmesi ve gelişmesi olağandır. Coğrafi bölgesinin değişmesi, markanın başka markaların bölgesine girmesi; ürün gruplarının değişmesi markanın başka ürün ve hizmet gruplarında kullanılması anlamına gelecektir. Markanın kullanımına yönelik her iki değişim de marka sahibini bölgeye veya ürüne göre yeni marka başvurusu yapmaya yönlendirecektir. Özellikle uluslararası marka başvuru sistemlerinin yaygınlaşmasından dolayı, birbirlerinin benzer markalarından haberdar olmayan ulusal tescili marka sahipleri küresel pazarda karşılaşmaya başlamıştır. Birlikte var olma sözleşmesi Türkiye'de henüz yeterli ilgiyi görmemekle birlikte, Avrupa Birliği'nde yargı kararlarına ve akademik çalışmalara konu olmaya başlamıştır. Birlikte var olma sözleşmesinin Avrupa Birliği'nde uygulama alanı bulmaya başlamasının başlıca nedeni ise tescil sistemlerinden olan Topluluk Marka Tescil Sistemi'dir. Söz konusu sistem 1994 yılından beri Avrupa Birliği'nin 28 üye ülkesini kapsayacak marka tescili sağlamakta ve iç piyasada markaların serbest dolaşımına imkan tanımaktadır. Dolayısıyla bu sistemden önce iki farklı ülkede tescilli benzer markaların ortak pazarda karşılaşma ihtimali çok düşükken, taraflardan birinin yapacağı Topluluk Marka Tescil başvurusuyla birlikte bu oran oldukça artmıştır. Dolayısıyla küresel pazarda karşılaşan ve karıştırılma ihtimali olan bu markaların barışçıl bir biçimde faaliyetlerini devam ettirebilmeleri adına marka sahipleri arasında uygulamada birlikte var olma sözleşmesi imzalanmaya başlamıştır. Her ne kadar marka sahiplerinin imzaladığı bir sözleşme olsa da, sözleşmenin yasal düzenlemesinin olmaması ve sözleşmeyle ilgili yargı kararının oldukça az olması sözleşmenin uygulanabilirliğini olumsuz yönde etkilemektedir. Birlikte var olma sözleşmesi Avrupa Birliğinde mahkeme kararlarına konu olmaya başlamışsa da, söz konusu kararlar sınırlı sayıdadır. Bununla birlikte çalışmamızda da örneklerine yer verildiği üzere, Avrupa Birliği mahkeme kararlarında birlikte var olma sözleşmesinin olumlu etkilerinin fark edildiği ve mahkemenin eski kararlara oranla sözleşmenin geçerliliğe ilişkin daha olumlu kararlar verdiği anlaşılmaktadır. Yasal bir dayanağı olmasa da, gün geçtikçe birlikte var olma sözleşmesi uygulamada ayrı tutulmuş ve karıştırılma ihtimali yüksek marka uyuşmazlıklarında özgün bir çözüm yolu olarak görülmeye başlanmıştır. Dolayısıyla gün geçtikçe uygulamada daha fazla karşılaşıldığından, birlikte var olma sözleşmesi hakkında marka sahiplerini yönlendirecek bilgilere ihtiyaç duyulmaya başlanmıştır. Bu aşamada birlikte var olma sözleşmesinin uygulanmasına ilişkin her olası senaryoya kesin cevaplar vermek mümkün olmamakla birlikte, sözleşmenin hukuki açıdan değerlendirilmesi hem marka sahipleri açısından hem de doktrinsel açıdan önem arz etmektedir.