turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi tedbir kararlarının karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi

İnsan haklarını korumak için kurulan bir sistemde yargılamanın belirli bir zaman alması nedeniyle özellikle yaşam hakkının veya işkence ve kötü muamele yasağının ihlal edilme ihtimalinin bulunduğu 'onarılamaz hasar riskinin mevcut olduğu' durumlarda kesin kararın etkililiğini korumak için bazı güvencelere ihtiyaç vardır. Geçici tedbir kararları bu güvenceyi temin eden ve mağduru telafisi imkansız zarardan koruyan kararlardır. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamında etkili bir denetim sistemine sahip olan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, özellikle sınır dışı davaları ve mültecilerin hakları ile ilgili başvurularda sıklıkla geçici tedbir kararlarına başvurmaktadır. 2010 yılında yapılan anayasa değişikliği ile Anayasa Mahkemesi bireysel başvuruları incelemekle yetkilendirilmiştir. Anayasa Mahkemesi de yaşam hakkının veya işkence ve kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiası ile yapılan başvurularda tedbir kararları almaktadır. Bu çalışmada, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolunda tedbir uygulamasının Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi uygulaması ile karşılaştırılması yöntemiyle her iki yargı organının tedbir kararlarının uygulama standartları ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Buna göre, Anayasa Mahkemesinin sadece yaşam hakkı ve işkence yasağı kapsamında yapılan başvurularda tedbir kararları aldığı, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi uygulamasında ise herhangi bir hak sınırlaması yapılmadığı anlaşılmıştır. Ayrıca her iki mahkemenin tedbir kararı alma usullerinin benzer olduğu görülmüştür. Anayasa Mahkemesinin tedbir talepli başvuruları daha etkili ve hızlı bir şekilde karşılayabilmesi için sınır dışı işlemlerine karşı idari yargı makamları nezdinde açılan davaların herhangi bir istisna getirilmeksizin sınır dışı işlemlerinin icrasını otomatik olarak durdurucu etkiye sahip olmasını sağlayacak yasal düzenleme yapılmasının gerekli olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Aksi takdirde Anayasa Mahkemesinin artan iş yükünü karşılayamaması riski bulunmaktadır.
Ticari işletme rehni

Ticari İşletme Rehni adlı çalışma giriş bölümünden sonra üç bölümde ele alınmıştır. Birinci bölümde, Ticari İşletme, Rehin Kavramı, Ticari İşletme Rehni Kavramının Gelişimi, Önemi ve Hukuki Niteliği üzerinde duruldu. İkinci bölüm Ticari İşletme Rehni Sözleşmesinin, Konusu Kapsamı, taraflar ve Ticari İşletme Rehni Sözleşmesinin Kurulması Konuları ele alındı. Üçüncü bölümde de, Ticari İşletme Rehni Sözleşmesinin Hükümleri ve Sona Ermesi Konusunda bilgi verilmiştir.
Ceza muhakemesinde tanık beyanı delili

Tezin konusu tanık beyanı delilinin hukuka uygun olarak elde edilmesidir. Bu nedenle hem 5271 sayılı Cmk 43-61 maddeleri arasında düzenlenen tanık ve tanıklık müessesesine ilişkin hükümler hem delilerin yargılamada ortaya konulması, tartışılması ve değerlendirilmesine dair 5271 sayılı yasada yer alan düzenlemeler incelenmiştir. Tez safahatında doğrudanlık ilkesine dikkat çekilerek hem tanığın beyanına konu olan bilginin tanık tarafından doğrudan öğrenilmiş olmasının hem de tanık beyanlarının sübut konusunda karar verecek olan makam huzurunda doğrudan sözlü olarak ortaya konulmasının önemi vurgulanmış aynı zamanda tanığın uyuşmazlığın taraflarının huzurunda dinlenmesinin adil yargılamanın gereksinimi olduğu ortaya konulmuştur. Tanık beyanı delilinin kaynağının insan olması nedeniyle bu delilin sağlamlığının saptanmasında insana özgü fiziksel, psikolojik, duygusal durumların olduğu bunun yanında soruşturma organları tarafından yapılan bir takım işlemlerin de delilin sağlamlığını etkilediğinin altı çizilmiş, tanığın tarafsız olması gerekliliğinden hareketle yargılama süjelerinin tanık sıfatıyla dinlenip dinlemeyecekleri de tez konusu kapsamında incelenmiştir. En nihayetinde insan onurunu koruma amacı çerçevesinde yasak deliller kurumu ve tanık beyanının elde edilmesinde ortaya çıkan hak ihlalleri de gözetilerek hukuka uygun adil ve güvenilir bir tanık beyanı nasıl elde edilir buna ulaşılmaya çalışılmıştır.
İslam Hukuku ve Irak kanunlarında suç işleme yollarını engelleme

Bu araştırma İslam Hukuku ve Irak Hukukunun suçu önleme yolları konusunda belirledikleri yaklaşımları karşılaştırmalı olarak ele almakta ve bu konuda iki hukuk sistemi arasındaki benzerlik ve farklılıkları tespit etmeyi hedeflemektedir. Suç olgusu, bireysel ve toplumsal bazda olumsuz sonuçları bakımından toplumu tehdit eden en tehlikeli sosyolojikolgulardan biri olarak kabul edilmektedir. Bu sebeple araştırmamızdaİslam Hukukunda ve Irak Hukukunda suçun tanımını, çeşitlerini, suçunyayılmasının sebeplerini ve suçtan korunma yollarını ele alacağız. Araştırmamız suçtan korumanın, suçu önlemenin yollarını eleincelemektedir. Suçu önlemek üzere bütün tedbirler ve her türlü koruyucu önlemler alınmalıdır. Bu kapsamda bireylerin eğitimden geçmesi, toplumun korumak üzere suçun ortaya çıkmasına ve gelişmesine engel olmakla yükümlü olan resmi ve gayrı resmi kuruluşların irşad faaliyetlerini yürütmesi geremektedir. Bunun için suçun tehlikeleri ve suçun bireysel ve toplumsal istikrar açısından olumsuz yansımaları konusunda ortak bir bilinç oluşturulmalıdır. Araştırmamız Irak'ta suçuönlemenin geleneksel ve modern yöntemlerini incelemektedir. Bu çerçevede suçu ortadan kaldırmak ve suçtan korunmak üzere fakirlik ve işsizlik sorununu ortadan kaldırmanın, basın yayın organlarıyla işbirliği yapmanın zorunlu olduğu tespit edilmiştir. Aynı şekilde çevresel düzenleme önlemlerinin alınması, çevresel faktörlerin suçu önleyecek, suçlunun cesaretini kıracak, suç fırsatlarını ortadan kaldıracak, suç kurbanlarının korunmasını sağlayacak ve toplumsal sorunları sınırlayaraken aza indirgeyecek şekilde düzenlenmesi de zorunluluk arz etmektedir. Araştırma boyunca İslam Hukuku ve Irak Hukukunda suçu önlemek üzere ulaşılması zorunlu olan hedefeleri gerçekleştirmek üzere suçun türlerini, suçtan korunma yollarını ele alacak ve araştırmayı ulaşılan sonuç ve tavsiyelerle tamamlayacağız.
Kanunilik ilkesi bakımından vergi kabahatlerinin irdelenmesi

Vergi kabahatleri ve bunların karşılığında uygulanacak olan idari yaptırımlara ilişkin olarak idareye bazı durumlarda düzenleme yetkisi bırakıldığı görülmektedir. Doktrinde, bu yetkilerin hukuka uygun olup olmadığı ve özellikle kanunilik ilkesinin ihlal edilip edilmediği tartışılmaktadır. Çalışma kapsamında, vergi kabahatlerinin hukuki niteliği ve bu alanda idareye bırakılan yetkiler, suç ve cezaların kanuniliği, verginin kanuniliği ve idarenin kanuniliği ilkeleri açısından değerlendirilecektir. Çalışma ile kanunilik ilkesinin farklı hukuk dalları açısından uygulanması açısından bir takım değişikliklerin meydana gelebileceği hususu açıklanarak, vergi kabahatlerinin kanuniliği konusunda, ilgili literatür ve mahkeme kararlarından yararlanılarak bir değerlendirme yapmak amaçlanmaktadır.
Mevsılİ'nin el-İhtiyar'ında maslahat düşüncesi

Bu çalışma Hicri 7. yy'da Irak-Kufe bölgesinde yaşamış Hanefi alim Abdullah b. Mahmud el-Mevsıli'nin el-İhtiyar li Ta'lili'l-Muhtar adlı eserindeki maslahat düşüncesini incelemek üzere kaleme alınmıştır. Çalışma giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde Mevsıli'nin hayatından kısaca bahsedildikten sonra maslahat düşüncesinin mahiyeti ve Hanefi fıkhındaki yeri ele alınmıştır. Birinci bölümde el-İhtiyar'da kulların maslahatını te'inin için kullanılan şer'i deliller ve yedi külli kaide ele alınmıştır. İkinci bölümde ise Mevsıli'nin el-İhtiyar adlı eserinde verdiği örneklerden yola çıkarak maslahat kavramı ve türleri incelenmiştir.
Türk Borçlar Kanununa göre bedensel zararlarda manevi tazminat

Hukukta sorumluluk; zararın oluşumuyla başlar ve geniş anlamda zarar maddi ve manevi zararı kapsamaktadır. Buna göre kişilerin manevi bütünlüklerine yani kişilik haklarına yönelik gerçekleştirilen saldırılar akabinde bir zarar oluşturursa, bu zarara sebep olanın zararı tazmin borcu doğacaktır. Manevi zararın tazmini dava yoluyla olmaktadır. Manevi tazminat davası, kişilerde oluşan manevi zararı, yani maruz kaldıkları kişilik haklarına saldırı akabinde oluşan elem, keder ve üzüntüyü telafi ve bir nebze olsun rahatlama duygusu verilebilmesi amacıyla ileri sürülen dava hakkıdır. Manevi tazminatın hukuki niteliği hususunda ise özel hukuk cezası, tatmin, telafi, sembol, sosyal yardım ve önleme caydırma görüşleri ileri sürülmüştür. Somut olaya göre bu görüşler değerlendirilerek tazminat belirlenmektedir. Manevi tazminat genellikle zarar göre ne bir miktar para ödenmesi şeklinde belirlenmektedir. Ancak olayın gereklerine göre başka bir tazmin şekline de hakim karar verebilir. Tazminat talebinde kural olarak zarar gören kimse bulunabilir. Ağır bedensel zarar ve ölüm hallerinde yakınlarında manevi zarar talebinde bulunabileceği belirtilerek esasen bu durumun istisnası varmış gibi düşünülse de, bu durumda da manevi zarara uğrayanın tazminat talebinde bulunduğu açıktır. Çünkü manevi zarar manevi dünyada gelen bir eksilmeyi temel alır. Zarar veren kişinin özellikleri, zarar gören kişinin özellikleri ve zararlı sonucu meydana getiren olaydaki kusur durumu tazminatın miktarına etki eder. Bu hususlar dikkate alınarak hakkaniyete uygun miktarda tazminat belirlenir.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Türk Anayasa Mahkemesinin bireysel başvuru kararlarında ifade hürriyeti

Çağdaş anayasal demokrasilerin temelini oluşturan ifade hürriyeti insan hakları hukuku açısından üstün ve ayrıcalıklı bir konuma sahiptir. İnsanın özgün kişiliğini gerçekleştirip maddi ve manevi varlığını koruyup geliştirebilmesi ancak düşüncelerini serbest bir şekilde ifade etmesi ile mümkündür. Bu kapsamda ifade hürriyeti özgür bir birey olma ve hür bir toplum oluşumu açısından önemli bir yere sahiptir. İfade hürriyetinin kişinin kendi gelişimi ve diğer kişiler ile etkileşimindeki önemi bu hürriyeti ilginç bir konu yapmanın yanı sıra yaşamsal da kılmaktadır. Anayasa Mahkemesi, bireysel başvuru kararlarında 'ifade özgürlüğü, kendimizi ve başkalarını tanımlamada, anlamada ve algılamada, bu çerçevede başkalarıyla ilişkilerimizi belirlemede ihtiyaç duyduğumuz bir değerdir.' demek suretiyle konunun önemine ayrıca işaret etmektedir. Türkiye Cumhuriyetinde 2010 yılı Anayasa değişikliği ile birlikte temel hak ve hürriyetlerin ihlaline ilişkin iddialar, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'den önce AYM tarafından ulusal ölçekte incelenebilecek konuma gelmiştir. Bu çalışmada öncelikle ifade hürriyetinin kavramsal analizi, niteliği ve yapısı, unsurları, önemi, kapsamı, sınırlama rejimi açıklanmış ve 2010 yılında yapılan değişiklikten itibaren günümüze kadar AYM'nin ifade hürriyeti ihlali iddialarına ilişkin vermiş olduğu kararlar incelenmiştir. AYM, ifade hürriyetine ilişkin incelemelerinde genellikle AİHM kararlarına atıf yapması nedeniyle bu çalışmada AYM kararlarının yanı sıra AİHM kararlarına da yer verilmiştir. Bu incelemeler neticesinde, AYM'nin ifade hürriyeti ile ilgili genel olarak özgürlükçü bir yaklaşım sergilediği anlaşılmaktadır. Mahkemenin karar değerlendirmelerinde esas olarak ifadenin bağlamı ile birlikte bütüncül ele alınmasının gerekliliği vurgulanmaktadır. Bu kapsamda ifade hürriyetinin geniş yorumlanması hürriyetin kullanımı açısından yaşamsal bir önem taşımaktadır.
Karşılaştırmalı hukuk bakımından evlat edinme ve sonuçları

Evlat edinme, ana ve baba ile çocuk arasında soybağı kurulmasını sağlayan, aile hukuku alanındaki en önemli sosyal kurumlardan biridir. Çocukların korunması, onların sıcak bir yuvaya sahip olması ve çocuğu olmayan ailelerin evlat hasretinin giderilmesi ile çocuğun yüksek yararı amaçlarının gerçekleştirilmesi için başvurulan en uygun yoldur. Taşıdığı bu önem, hem Türk hukukunda hem diğer ülke hukuklarında hem de uluslararası alanda evlat edinmeye ilişkin düzenlemelerin gelişerek ve değişerek artmasını sağlamaktadır. Üç bölümden oluşan bu çalışmanın birinci bölümünde genel olarak evlat edinme kurumu incelenecektir. Bu bağlamda, evlat edinmenin tarihi, hukuki niteliği, türleri ve bu türlere göre aranan maddi ve şekli şartlar açıklanacaktır. Çalışmanın ikinci bölümünde ise, evlat edinme ilişkisinin kurulmasından sonra ortaya çıkan kişisel ve mali duruma ilişkin sonuçlara yer verilecektir. Evlat edinmeyle, evlat edinen ve evlatlık arasında soybağı ilişkisi kurulduğu için velayet hakkı, evlatlığın önadı ve soyadı önemli değişikliklere uğramaktadır. Bu alanda verilen Yargıtay kararlarına ayrıntılı olarak yer verilecektir. Çalışmanın son bölümünde ise evlat edinmenin sona ermesi, özellikle evlatlık ilişkisinin kaldırılması ayrıntılı olarak ele alınacaktır. Evlat edinmeyle ortaya çıkan uluslararası sorunların taşıdığı önem dolayısıyla, bu alandaki kanunlar ihtilafı kurallarına yer verilecektir. Çalışmanın önem ve katkısını ortaya koymak amacıyla, İsviçre, Alman ve Amerikan hukuklarında evlat edinmeye ilişkin düzenlemeler karşılaştırılacaktır.
Yeni Türk Borçlar Kanununa göre pazarlamacılık sözleşmesi

Kanun koyucu, bağlı tacir yardımcılarından olan ve 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 454. maddesinde düzenlenmiş bulunan seyyar tüccar memurunu yürürlükten kaldırmış, onun yerine ikame ettiği pazarlamacılık sözleşmesini ise 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun hizmet sözleşmelerine ayrılmış olan altıncı bölümünün içinde ikinci ayrımda 448 -460. maddeleri arasında düzenlemiştir. Böylece kanun koyucu TBK'nın 448. maddesinde 'pazarlamacının sürekli olarak, bir ticari işletme sahibi işveren hesabına ve işletmesinin dışında, her türlü işlemin yapılmasına aracılık etmeyi veya yazılı anlaşma varsa, bu anlaşmada belirtilen işlemleri yapmayı, işletme sahibi işverenin de buna karşılık ücret ödemeyi üstlendiği sözleşme' şeklinde tanımladığı pazarlamacılık sözleşmesini hizmet sözleşmesinin özel bir türü olarak düzenlediği görülmektedir. Belirtmek gerekir ki, kanun koyucu TBK'nın pazarlamacılık sözleşmesine ilişkin hükümlerini sevk ederken, küçük farklılıklar dışında İsviçre Borçlar Kanunu'nun 347 -350. madde hükümlerini neredeyse birebir iktibas etmiştir. Pazarlamacılık sözleşmesine ilişkin TBK'nın 448 vd. maddeleri incelendiğinde pazarlamacının işlev, görev ve unsurları itibariyle seyyar tüccar memurunun rolünü ikame ettiği ve bağımlı tacir yardımcısı şeklindeki yapının halen devam ettiği rahatlıkla söylenebilecektir. Dolayısıyla pazarlamacının ticari işletme organizasyonu ve pazarlamacılık faaliyeti içindeki yeri göz önüne alındığında hizmet sözleşmesi kapsamı altında değil, 818 sayılı mülga BK'da olduğu gibi 'Diğer Tacir Yardımcıları' başlığı altında düzenlenmesi daha isabetli olurdu. Hemen belirtelim ki, pazarlamacılık sözleşmesine TBK'nın 'Ticari Temsilciler, Ticari Vekiller ve Diğer Tacir Yardımcıları' başlıklı on ikinci bölümünde yer verilmemesi, onun bağımlı tacir yardımcısı sayılmasını engellemez. Sonuç olarak, pazarlamacılık sözleşmesi, 818 sayılı mülga BK'da düzenlenmiş olan seyyar tüccar memurunun çok daha ayrıntılı şekilde düzenlenmiş hali olup, pazarlamacı da seyyar tüccar memurundan başka bir şey değildir.
Tüketicinin korunması kapsamında mesafeli sözleşmeler

Bu tezde tüketicinin korunması açısından mesafeli sözleşmeler incelenmiştir. Alıcı ile satıcının yüz yüze bulunmadığı, satım sözleşmesinin yapıldığı sırada aralarında belli bir mesafenin bulunduğu sözleşmelere mesafeli sözleşmeler denilmektedir. Mesafeli sözleşmeler mektupla, telgrafla, telefonla, posta kataloglarıyla, televizyonla ve internetle gerçekleştirilrnektedir. Tüketicinin, aldatılma riskini fazlasıyla taşımakla beraber, tüketiciler için büyük öneme sahip olan mesafeli sözleşmelerin, tüketici haklarının anlaşılması ve uygun yasal düzenlemeler getirilmesiyle birlikte gelecekte daha kolay ve güvenli bir nitelik taşıyabileceğini söyleyebilmek mümkündür.
Paylı mülkiyetin sona ermesi

Paylı mülkiyetin sona ermesi, belirli bir eşya üzerinde birden fazla kimsenin sahip olduğu mülkiyet hakkının ve bu birlikteliğin sona ermesidir. Paylı mülkiyet, bir veya birkaç paydaş için sona erebileceği gibi bütün paydaşlar için de sona erebilir. Payın devri, cebri icra yoluyla satılması, terki ve paydaşın paydaşlıktan çıkarılması hallerinde paylı mülkiyet tek veya birden fazla paydaş için sona ermektedir. Eşya üzerindeki mülkiyet hakkının devri, kat veya elbirliği mülkiyetine çevrilmesi, terki, eşyanın cebri icra yolu ile satılması, kamulaştırılması veya yok olması hallerinde ise paylı mülkiyet bütün paydaşlar bakımından sona erer. Paylı mülkiyetin bütün paydaşlar bakımından sona ermesinin en önemli yolu, paydaşlardan birinin bölüştürmeyi talep etmesidir. Bölüştürme talebi üzerine, paylı mülkiyet ya paydaşların anlaşması veya mahkeme aracılığı ile sona erer. Bu doktora tezi, paylı mülkiyetin sona ermesini bütün yönleriyle ele alıp incelemeyi amaç edinmektedir. Tezin konusunu oluşturan sorunların çözümünde, araştırma ve sorgulama metotları kullanılmıştır.
İslam Hukukuna göre eşler arasında denklik

Kefaet konusu, İslam Aile Hukukunun ilgi alanına giren ve evlilik öncesinde dikkate alınması gereken önemli bir konudur. İslam hukuku aile hayatıyla ilgili prensipler koyarken, aile hayatının kalıcılığını sağlayacak eşler arasındaki uyumun önemine dikkat çekmiştir. Söz konusu uyum ise evlenecek kişiler arasında nesep, baba ve dedenin müslüman olması, dindarlık, hürriyet, meslek, mal ve zenginliğin bulunması, fiziki kusurların bulunmaması gibi birçok hususlarda denkliğin olması ile gerçekleşmektedir. Bu özellikle İslam hukukçuları tarafından evlilikten beklenen neticelerin meydana gelmesinde olumlu rol oynayacağı düşünülmektedir. Araştırma için seçilen bu konu hakkında daha önce akademik anlamda herhangi bir çalışmanın yapılmamış olması, bu konunun belli bir uyum ve sistematik içersinde ele alınmasında bir takım zorluklan da beraberinde getirmiştir. Bu çalışmada öncelikli olarak, evlilik ve kefaet kavramlarıyla ilgili bilgiler verilerek, kefaetin İslam hukukundaki yeri ve önemine değinilmiştir. Yine burada bir alt başlık altında semavi dinlerde ve Cahiliye dönemindeki kefaet anlayışından bahsedilmiştir. Daha sonra çalışmanın temeli olarak ele alınan kefaetin hukuki dayanağı, kefaetin şart koşulduğu alanlar ve İslam hukukçularının kefaet hakkındaki görüşleri delilleri ile birlikle ele alınmıştır. Ayrıca kefaetin kadında değil erkekte aranması gerektiğinin altı çizilmiş ve genel olarak İslam hukukunda kefaetin mahiyeti üzerinde durulmuştur. Kefaetle ilgili hükümlerden bahsedilirken kefaeti şart koşma zamanı, yetkisi ve kefaetin bulunmamasının doğuracağı hukuki sorunlar anlatılmaya çalışılmıştır. Son bölümde Osmanlı Aile Hukuku Kararnamesinde, XX. Yüzyıl İslam Aile Hukuku Kodları nda, Medeni Hukuk 1 ta ve günümüzde eş seçimi ve kefaetin durumu belirlenmeye çalışılmıştır. Sonuçta ise erkek ve kadın arasında kadın aleyhine olacak şekilde açık bir denksizliğin bulunması halinde bundan her iki tarafın da rahatsız ve mağdur olacağı, bu tür bir evliliğin yürüme şansının çok az olduğu, bu sebeple aile içi ihtilafları ortaya çıktıktan sonra önlemek yerine başlangıçta buna imkan vermemek gerektiği düşüncesiyle eşler arasında kefaetin bulunmasının gerekliliği vurgulanmıştır. Ayrıca evlilik hayatında istikrann olması ve evliliğin amacına ulaşılabilmesi; yani eşlerin huzur ve mutluluk içinde yaşayabilmeleri için aralarında kefaet bulunmasının önemli olduğu belirtilmiştir.
Seküler modern Avrupa hukuk düşüncesinin Tanzimat Fermanına etkisi

Osmanlı devletinde, 1839 yılında olarak ilan edilen Tanzimat hattı, siyasi ve hukuki yapının modernleştirilmesi amacını taşıyan ilk reform fermanıdır. Bu ferman; sonrası gelecek süreçte, birçok hukuki düzenlemenin ve siyasi kararın muhtelif bakımdan içeriğini sinesinde barındıran, bir üst çerçeve 'hukuki ana metin' olarak görülmüştür Bu modernleştirme projesinde yer alan düzenlemeler, özellikle referanslarıyla incelemeye alındığında, seküler batı hukuk düşüncesinin yoğun etkisi tespit edilmektedir. Bu tez çalışması, Tanzimat fermanındaki düzenlemeleri analiz ederek, seküler batı hukuk düşüncesinin ana etkilerinin tespitini konu edinmiştir. Bu konuda, Osmanlı devletinin klasik sisteminde Müslümanların idari şemsiyesi altında, farklı inanç gruplarının özerk hukuksal yapılarının korunduğu çoklu hukuk geleneğinden aynı/tek hukuka yönelişi amaçlayan 'hukuki eşitlik' vurgusu ile, içtihat hukuku geleneğine sahip olan şer'i hukuku kanun hukukuna dönüştürecek kanunlaştırma sürecinin fitilini ateşleyen düzenlemelerin, seküler batı hukuk düşüncesinin en güçlü etkileri olduğu hususlarına özellikle dikkat çekilmiştir.
Patentin koruma kapsamının belirlenmesinde eşdeğerler doktrini

uluşçulara, buluşları üzerinde harcadığı emek ve kaynakların bir karşılığı olarak patent verilmektedir. Bu durum patent hakkı sahibine inhisari bir hak vererek, buluşçunun buluşunun üçüncü kişilerin izinsiz tasarruflarına karşı korunmasını sağlayacaktır. Üçüncü kişilerin buluşçunun patentli buluşu üzerinde izinsiz tasarrufta bulunması ise patent hakkına tecavüzü doğuracaktır. Patent hakkına tecavüz ise lafzi tecavüz ve eşdeğer yoluyla tecavüz olarak görülecektir. Eşdeğer yoluyla tecavüze karşı buluşçuları korumak için eşdeğerler doktrini geliştirilmiştir. Böylelikle istemin lafzını ihlal etmemekle birlikte patentli buluşa tecavüz oluşturan durumlarda da buluşçunun korunması amaçlanmıştır. Eşdeğer yoluyla tecavüz, lafzi olarak tecavüze nazaran daha yeni bir kurum olduğu için halen gelişmekte olan bir kurumdur. Bu sebeple eşdeğer yoluyla tecavüzün tespiti hususunda çeşitli ülkeler tarafından çeşitli yöntemler benimsenmiştir. Çalışmamızda öncelikle patente ilişkin temel kavramlar açıklanmış, ardından okuyucunun hususa yabancılık çekmemesi amacıyla eşdeğerlik açıklanmıştır. Çalışmanın devamında ise çeşitli ülkelerdeki eşdeğerliğin tespiti usulleri ve bu usullere getirilen sınırlandırmalar incelenmiştir.
Avrupa Birliği müktesebatı çerçevesinde kamu alımları

Kamu alımları ile ilgili AB müktesebatı; şeffaflık, eşit muamele, serbest rekabet ve ayrımcılık yapılmamasına ilişkin genel ilkelerin yanında, AB çapında kamu kuruluşlarının yaptığı ve belirli eşik değerin üzerinde kalan yapım işi, hizmet alımı ve tedarik ihalelerinde ortak özel usullerin uygulanmasını ve ihalelere yönelik şikayet ve inceleme ile ilgili kuralları özetlemektedir. Bu çalışma, Avrupa Birliği'ne üyelik yolundaki Türkiye'nin, kamu alımları sürecinde yürürlükte olan kanunlarının AB direktifleri ile uyumu ve farklılıklarının nasıl olduğunun kısa bir izahı niteliğini taşımaktadır. AB'ye üyelik sürecindeki Türkiye'nin AB müktesebatını ne derece özümsediği yıllık ilerleme raporları ile takip edilmektedir. Bu husus göz önüne alındığında Türkiye'nin kamu alımlarında kendi mevzuatları çerçevesinde AB müktesebatını nasıl yorumladığı kendi kanunlarına nasıl yakınlaştırdığı, ne gibi düzenlemelerde bulunduğu Avrupa Birliği direktifleri ile uyumu tespit edilmeye çalışılmıştır.