Bekleidungsbezeichnungen im Deutschen und im Türkischen. Eine wortfeldduntersuchung

Günümüzde giyinme her ne kadar kültürel bağlamda yeni bir anlayışın göstergesi sayılsa da, 'Üst Yontma Taş Devri'nde insanoğlu giyinmeyi soğuyan iklime karşı korunmak amacıyla icad etmek durumunda kalmıştır. İlk konfeksiyon ürünleri 'Üst Yontma Taş Devri'nde, yani yaklaşık olarak 15 bin yıl öncesinden başlamış denilebilir. İğneyi bulan insanoğlu, hayvan postlarım bir kumaş gibi yan yana getirip dikiyor ve istediği şekilde giysi hazırlıyordu. Her ne kadar günümüzde çağdaş insanın KIYAFETinde ortak özellikler giderek artsa da, ulusal bazda ele alındığında, çok çeşitli özellikler göstermektedir. Burada ön plana geçen, ulusal özellikler ve coğrafi koşullardır. Her ulusun kültürel özellikleri bir yerde o ulusun KIYAFETini belirler. KIYAFETe bireysel olarak yaklaştığımızda ise, kişinin karakterini ve özelliğini yansıttığını görürüz. Burada KIYAFET o kişiyle bütünleşmiştir, onun bir simgesi haline gelmiştir. Örneğin Charlie Chaplin'in kılık kıyafeti onu bir yerde ŞARLO yapmıştır. İğne ipliğin icadı ile başlayan insanın giyim kuşam konusundaki uygarlığı, ateşin bulunması kadar önemlidir. İnsanı iklim şartlarına karşı güçlü kılan, zarif, bakımlı, farklı farklı renklerle bezenmiş canlı insan şekline sokan, kadını erkekten, erkeği kadından, çocuğu yetişkinden ayıran bu uygarlıktır. Almanca ve Türkçe giysi adlarını araştıran çalışmamız, yedi bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Anlambilim ve Sözlükbilim hakkında kısa teorik bilgiler sunulur. Böylece tezde işlenen konunun çerçevesi çizilir. Tezin ikinci bölümünde ise İdyografik Sözlük'ler genel olarak açıklanır ve araştırmamızın malzemesini oluşturan DORNSEIFF, WEHRLE/EGGERS ve Recai CİN'in sözlükleri tanıtılır. III Üçüncü bölümde DORNSEIFF, WEHRLE/EGGERS ve CİN'in sözlüğün- deki kıyafet isimleri liste halinde sunulur. Daha sonra iki Almanca sözlükten alman kıyafetler bir tek listede birleştirilir. Bu listeyi oluşturmak için alınan kurallar CİN'e de aynen uygulanır. Böylece listelerin karşılaştırılması kolaylaştırılır. Dördüncü bölümde, idyografik sözlüklerden alınmış olan Almanca ve Türkçe kıyafet isimlerinin STEUERWALD, DENKER-DAVRAN ve HEUSER-ŞEVKET gibi iki dilli sözlüklerde mevcut olup olmadığı araştırılır. Bu araştırmanın sonucu tabela biçiminde verilir. Beşinci bölümde kıyafet isimlerinin sözlüklerdeki mevcudiyetinin kritiği, istatistikler eşliğinde yapılır. İlk önce Almanca' da mevcut olan kıyafet isimlerinin DORNSEIFF ve WEHRLE/EGGERS sözlüklerindeki dağılımı gösterilir. Sonra STEUERWALD ve DENKER-DAVRAN'ın Almanca-Türkçe sözlüğünün kritiği daha sonra da Türkçe-Almanca STEUERWALD ve HEUSER-ŞEVKET'ın sözlüğünün kritiği yapılır. Kıyafet isimlerinin bu sözlüklerde bulunup bulunmadığı, bulunuyor ise de, aynı mı, farklı mı ele alındıkları titizlikle yüzdelerle incelenir. Tezin altıncı bölümünde çevirileri ile birlikte üç edebi eser, kıyafet ismi açısından incelenir. Orjinaldeki kıyafet isimlerinin çevride bulunup bulunmadığına bakılır. Çevirinin doğru, yanlış veya eksik yapıldığı araştırılır. Eserlerdeki kıyafet isimlerinin DORNSEIFF, WEHRLE/EGGERS ve CİN'in idyografik sözlüklerinde hangi yüzdelerle bulunduğu gözler önüne serilir. Yedinci ve son bölüm ise tez sonuç bölümüdür. Burada elde edilen bütün sonuçlar bir arada göz önüne serilir. Ekler bölümünde, altıncı bölümde incelenmiş olan eserlerde bulunan kıyafet ismi içeren cümleler çevirileri ile birlikte sunulur. Burada açıkça kıyafetlerin doğru, yanlış, eksik çevrilmiş veya hiç çevrilmemiş oldukları titizce gösterilir.