turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Katma değer vergisinde indirim müessesesi

Katma değer vergisi bugün dünyada en çağdaş vergi olarak kabul edilmektedir. Bu verginin en önemli unsuru bünyesinde taşıdığı indirim müessesesidir. Bu çalışmamızda da Türk Katma Değer Vergisinin en önemli unsuru olan indirim mekanizmasının işleyişi ve bundan kaynaklanan sorunlar irdelenmiştir. Çalışmamızda ilk önce katma değer vergisi teorik olarak ele alındı. Dünyada gördüğü ilgi üzerine duruldu ve Türkiye'de uygulamaya konuluşundaki tarihsel serüveni kısaca ortaya kondu. Konunun anlaşılmasına yardımcı olmak maksadıyla Türk Katma Değer Vergisinde özellik arz eden konular tek tek açıklandı. Sonra indirim uygulamasının Türkiye'de işleyişi ayrıntılı olarak ele alındı. Öte yandan KDV'nin kendisinden beklenen bazı işlevleri yerine getirebilmesi için indirim müessesesinin iyi işlemesi gerekmektedir. Aksi takdirde önemli sorunlar ortaya çıkabilmektedir. Vergide mükerrerlik, haksız vergi indirimleri gibi olumsuz sonuçlar beraberinde rekabet eşitsizliklerini getirmekte, verginin temel amaçlarından uzaklaşıldığı gibi verginin genel ilkeleri de zedelenmektedir. Bu nedenle indirim müessesesinin gerçekleştirilmesinde uygulama birliğinin sağlanması maksadıyla mevzuattan kaynaklanan sorunlar konular itibariyle ve gerekçeleriyle birlikte tek tek ortaya kondu. Her bir konu mevzuata ve katma değer vergisinin teorisine göre, Vergi İdaresinin ve Vergi Yargısının görüş ve kararları da dikkate alınarak uygulamanın olması gerekeni ortaya konmaya çalışıldı.
Limited şirketlerde çıkma ve çıkarılma

Tezimizin konusunu, limited şirket ortağının Türk Ticaret Kanunu uyarınca şirketten çıkması ve çıkarılması düzenlemelerinin incelenmesi oluşturmaktadır. Çalışmamız dört bölümden oluşacak şekilde hazırlanmıştır. İlk bölüm, limited şirket ve ortak unsuru ile ortağın hak ve yükümlülüklerinin incelenmesi amacıyla giriş niteliğinde olmak üzere hazırlanmıştır. İkinci bölümde limited şirket ortağının şirketten çıkması halleri incelenmiştir. Üçüncü bölümde ortağın şirketten çıkarılması halleri ele alınmıştır. Nihayet son bölüm, çıkma ve çıkarılmanın sonuçlarına, özellikle ayrılma akçesine ilişkin düzenlemelere tahsis edilmiştir.
Türkiye'de asgari ücretin vergilendirilmesi

Asgari ücret, işverenleri daha düşük ücret ödemekten men eden ve kamu gücüyle zorunlu hale getirilmiş bir ücrettir. Asgari ücret uygulamaları, sanayi toplumunda ortaya çıkan sosyal devletin amacına ulaşmak için yürütülen sosyal politikaların en önemli vasıtalarından biridir. Sefalet düzeyinde yaşamlarını sürdüren işçi sınıfının bir itirazı olarak ifade edilebilecek sosyal devlet anlayışı ile birlikte asgari ücret uygulamaları da ortaya çıkmıştır. Bugün bütün dünyada pek çok ülkede uygulanan asgari ücretin öncelikli amacı, işçiye asgari bir yaşam standardı sağlanmasıdır. Vergilemede adaletin ve eşitliğin sağlanabilmesi için vergilendirme yetkisini kullanırken devletler vergi ödemekle yükümlü kişilerin mali gücünü dikkate alarak, asgari yaşam standardına yetecek gelir seviyesini aşan kısımları vergiye tabi tutmak ve asgari yaşam seviyesini sağlayan kısmı vergi dışında bırakmak adına bir takım vergi tekniklerine başvurmaktadırlar. Bu tekniklerin en önemlileri ayırma ilkesi, vergide istisna ve muafiyetler, artan oranlı vergi tarifeleri ve en az geçim indirimidir. Asgari ücret gelirinin vergilendirilmesi ise tartışmalı bir konudur. Öncelikle kamu gücü ile tespit edilen ve asgari geçim seviyesini ifade eden ücret gelirinin vergilendirilmesi neticesinde kesintilere uğraması, asgari ücret uygulamasının amacına aykırı sonuçlar doğurabilmektedir. Ayrıca asgari yaşam için gerekli olan gelirin vergilendirilmesi vergilendirmede adalet ilkesi ile de bağdaşmamaktadır. Bu çalışmada teorik ve uygulama bakımından ücret, asgari ücret, çalışma düzeni konuları açıklandıktan sonra asgari ücretin vergilendirilmesinde mali güce ulaşma teknikleri, ücretliler üzerindeki vergi yükü ve diğer mali yükler açıklanmaya çalışılmıştır.
Karayoluyla Uluslararası Eşya Taşıma Sözleşmesine İlişkin Antlaşma hükümleri çerçevesinde taşıyıcının gecikmeden doğan sorumluluğu

Kısa adı CMR olan Karayoluyla Uluslararası Eşya Taşıma Sözleşmesine İlişkin Antlaşma, uluslararası taşıma sözleşmelerine ilişkin hükümlerin yeknesak kurallara bağlanması zaruretinden doğmuştur. Antlaşma, Türkiye'nin 31.10. 1995 tarihinde taraf olmasıyla birlikte bir iç hukuk düzenlemesi halini aldığından, ülkemiz için de önem taşımaktadır. Zira CMR hükümlerinin, bu tarihten itibaren gerek Türkiye'den yurtdışına, gerekse yurt dışından Türkiye'ye karayoluyla yapılan eşya taşımalarına, özel düzenleme olarak öncelikle uygulanması gerekmektedir. Bu da artık TTK hükümlerinin, eşyanın teslim alındığı veya teslim edildiği yerlerden herhangi birisinin Türkiye olduğu uluslararası karayolu taşımalarına uygulanmayacağı anlamına gelmektedir. Taşıyıcının zıya, hasar ve gecikmeden doğan sorumluluğu CMR'nin omurgasını oluşturmaktadır. CMR hükümlerine göre zıya, hasar ve gecikme halleri, sorumluluğun hukuki niteliği bakımından aynı temele, tazmin yükümlülüğünün kapsamı bakımından ise farklı esaslara dayanmaktadır. Zira CMR, zıya ve hasar hallerinde eşyanın doğrudan kendisine gelen zararların tazmin edilebilirliğini kabul etmektedir. Oysa gecikmeden doğan tazminat, hak sahibinin uğramış olduğu dolaylı malvarlıksal zararların tazminini amaçlamaktadır. Bundan başka, eşyanın teslim edilmesindeki gecikme, taşıyıcının bu nedenle sorumluluğunun doğmasına tek başına yetmemektedir. Gecikme halinde taşıyıcı, hak sahibinin bundan bir zarar gördüğünü ispatlaması halinde sorumlu olacaktır. Taşıyıcının gecikme nedeniyle sorumlu olduğu miktar ise taşıma ücretiyle sınırlandırılmıştır. Öte yandan taşıyıcının gecikme nedeniyle sorumlu olabilmesi için, taraflarca mutlaka belirli bir taşıma süresinin kararlaştırılmış olması gerekmemektedir. Zira eşyanın teslim alındığı şekilde ve güvenli olarak teslim edilmesi kadar, teslim yerine süresi içerisinde ulaştırılması da önemlidir. Bu nedenle öncelikle taraflarca kararlaştırılmış bir süre olup olmadığına bakılacak; herhangi bir süre kararlaştırılmadığı takdirde, taşımanın basiretli bir taşıyıcıdan beklenen makul süre içerisinde gerçekleştirmemesi halinde taşıyıcının sorumluluğu söz konusu olacaktır.
Türk Vergi Hukukunda uzlaşma kurumu

Kamu hizmetlerini yürütmek için devletin finansman kaynağına ihtiyacı vardır. Vergiler devletin finansman ihtiyacını gidermek için başvurduğu kaynakların en önemlisindir. Kamu hizmetlerinin gittikçe genişlemesi, devletin gelir ihtiyacını arttırmıştır. Artan gelir ihtiyacı devletin vergilere daha fazla başvurmasına neden olmuştur. Fakat Karşılıksız borç sayılan vergiler mükellefler tarafından kolaylıkla ve istenerek ödenmemektedir. Mükellefler vergilerden mümkün olduğu kadar kaçma yanında kanunların tanıdığı imkanlardan yararlanmak istemektedirler ve bu yüzden idare ile aralarında anlaşmazlık çıkmaktadır. Sık sık değişen vergi kanunları da vergisel anlaşmazlıkların diğer bir kaynağını oluşturmaktadır. Vergi idaresi, kanunların tanıdığı olanak nispetinde azami derecede vergi almak istemesi vergisel anlaşmazlıkları artırmaktadır. Vergi mükellefi ile vergi idaresi arasında, vergi kanunlarının uygulanmasından ortaya çıkan anlaşmazlıkların önemli bir kısmı yargı organlarına ulaşmadan uzlaşma kurumu sayesinde çözüme ulaştırılmaktadır. İşte tezimin konusunu vergi ihtilaflarını daha başlangıçta çözen ve 205 Sayılı Kanunla 1963 yılında ülkemizde uygulanmasına geçilen uzlaşma kurumu oluşturmaktadır. Uzlaşma kurumunu incelerken, doktrin, vergi hukukundaki hükümler, Maliye Bakanlığınca çıkarılan genel tebliğler, yargı organlarınca özellikle Danıştay tarafından verilen kararlar, konuyla ilgili yapılan incelemeler ve Uluslararası kaynaklar göz önünde tutulmuştur. Vergi ihtilaflarının çözüm yollarından birisi olan Uzlaşma Kurumu ile ilgili olarak yapılan bu incelemede uzlaşmanın niteliği, ülkemizdeki tarihsel gelişimi, karşılaştırmalı olarak diğer devletlerdeki uygulaması, Anayasanın 73. maddesi özellikle verginin yasallığı karşısındaki durumu, vergi aflarından farklılığı, ülkemizdeki hukuksal uygulamasına çok geniş bir yer verilmiş, sayısal veriler ışığında bu kurum değerlendirilmiş, uygulamada karşılaşılan sorunlar, eksiklikler tespit edilmiş, uzlaşmanın daha geniş bir modele oturtulması için fikirler üretilmiş ve çeşitli önerilerde bulunulmuştur.
Türk Hukukunda bağlantılı hak sahibi fonogram yapımcısı ve hakları

Çalışmamız; Türk Hukukunda bağlantılı hak sahipleri arasında yer alan fonogram yapımcısını kapsamaktadır. Eser niteliğindeki seslerin ilk tespitini yapan fonogram yapımcısının tespiti üzerinde Kanunen tanınan hakları mevcuttur. Bu hakların başkaları tarafından kullanması yapımcının iznine bağlıdır. Ancak Kanunen getirilen sınırlandırmalar mevcut olduğu vakit fonogram yapımcısının iznine ihtiyaç duyulmayacaktır. Çalışmamızda öncelikle yapımcıya Kanun ile tanınan hakların kapsamı incelenmiştir. Devamında haklara getirilen sınırlandırmalar, hakların devir ve intikali ile bu haklara yönelik ihlallere karşı açılacak hukuk davaları; uygulamada verilen kararlar ile beraber ele alınmıştır.
Vergi Usul Kanunu'nda düzeltme kurumu

Tarihsel açıdan ciddi bir geçmişşe sahip bulunan düzeltme kurumunun amacı vergi hatası bulunan vergilendirme işlemlerinin yargı yoluna gidilmeden idari aşamada çözülmesidir. Anayasal ilkeler bakımından hukuk devleti ilkesi, vergilerin kanuniliği ilkesi, eşitlik ilkesi, hukuki güvenlik ilkesi, hak arama özgürlüğü gibi ilke ve kavramlarla düzeltme kurumunun yakın ilişki içinde olduğu görülmektedir. Düzeltme kurumuna kuramsal açıdan bakıldığında kamu hukuku alanında yer aldığı ve kamu hukukunun diğer çeşitli alanlarıyla ilgili olduğu söylenebilir. Özellikle İdare Hukuku'yla düzeltme kurumu arasında ciddi bir ilişki mevcuttur. Düzeltme işleminin konusunu oluşturan vergi hataları Vergi Usul Kanunu'nun 117 ve 118'inci maddelerinde düzenlenmiştir. Vergi hataları iki şekilde düzeltilebilmektedir. Bunlar re'sen düzeltme ve başvuru üzerine düzeltmedir. Re'sen düzeltmede idare tespit ettiği açık ve mutlak vergi hatalarını re'sen düzeltmektedir. Mükellef de tespit ettiği vergi hatalarının düzeltilmesini vergi dairesinden yazılı başvuruyla isteyebilir. Konumuz olan düzeltme kurumu, mükellef açısından vergi hatalarını yargı yoluna başvurmadan idari aşamada çözme imkanı sağlamaktadır. İdare açısından ise uzun zaman alan vergi davalarına muhatap olmak, tahsilatları geç yapmak veya hiç yapamamak gibi durumları azaltmaktadır. Diğer taraftan yargının iş yükünün artmasını engellemekte ve genel olarak ülke enerjisinin boşa harcanmasını önlemektedir.
CISG uyarınca satım sözleşmesinin hükümlerine aykırılık nedeni ile ortaya çıkan zararlardan sorumluluk ve tazminatın belirlenmesi

Milletlerarası Mal Satımına İlişkin Sözleşmeler Hakkında Birleşmiş Milletler Antlaşması, işyerleri farklı devletlerde bulunan taraflar arasındaki mal satımı sözleşmelerine, bu devletlerin akit devletlerden olması halinde veya milletlerarası özel hukuk kurallarının akit bir devletin hukukuna atıf yapması halinde uygulanmaktadır. CISG, 1980 yılında Viyana'da kabul edilip, 01.01. 1988 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Türkiye 2011 yılında bu sözleşmeye taraf olmuştur. Bu çalışmada, CISG kapsamında bir satım sözleşmesinde sözleşmeye aykrılık sonucu oluşan zararlardan sorumluluk ve ihlal sonucu sorumlu olunan tazminatın hesaplanması, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu Hükümleri ve uygulaması ile karşılaştırmalı olarak incelenmiştir.
Müstehcenlik suçu

Bu çalışmada 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu'nda düzenlenen müstehcenlik suçuna ilişkin değerlendirmelerde bulunulmuştur. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde genel olarak müstehcenlik kavramı, tarihsel süreci ve genel ahlak ile ilgili olan bağlantısı değerlendirilmeye çalışılmıştır. Bununla birlikte kısmen de olsa mukayeseli hukukta, özellikle batı hukuk sistemlerinde konuya yaklaşım ortaya konulmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde müstehcenlik suçunun mülga 765 Sayılı Türk Ceza Kanunu'nda yer alan şekliyle bir değerlendirilmesi yapılmış ve yine suçla ilgili bu dönemde mahkemelerin konuya yaklaşımı değerlendirilmeye çalışılmıştır. Üçüncü bölümde ise bugün için yürürlükte bulunan 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 226'ncı maddesinde öngörülen suç, suç genel teorisinin prensipleri doğrultusunda, kavramın mukayeseli hukukta anlaşılma biçimleri de değerlendirilerek incelenmeye çalışılmıştır. Suçun karmaşık yapıdaki düzenleniş şekliyle çok sistematik bir inceleme yapılamadığı düşünülse de bu konuda öğretide yapılan çalışmalarda izlenen sistematikten belli ölçüde faydalanılarak bir değerlendirme yapılmaya gayret edilmiştir. Bu bağlamda özellikle Yargıtay'ın ilgili suça yaklaşımı konusunda dikkate değer kararlara değinilmiştir. Ayrıca çok yakın zamanda Anayasa Mahkemesi'nin ilgili suç ile verdiği karar bu bağlamda irdelenmiştir. Çalışmanın temelini suçun düzenlendiği 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu'nda öngörülen şekli oluşturmaktadır. Kitle iletişim hukuku ile ilgisi olan yerler kısmi olarak değerlendirilmiştir. Müstehcenlik suçu, bir soyut tehlike suçu olarak Türk Ceza Kanunu'nda Topluma Karşı Suçlar kısmında Genel Ahlaka Karşı Suçlar bölümünde yer almaktadır. Suçun özellikle soyut tehlike suçu olarak düzenlenmesi, düzenlendiği yer itibariyle de genel ahlakı esaslı korunan değer olarak ön plana çıkarması, ağır pornografik materyalleri yine suç kapsamında öngörmesi ve özellikle bilim ve sanat ya da düşünce ve ifade hürriyetleriyle yakın bir ilişki içinde olması birçok tartışmalı durumu ortaya çıkarmaktadır. Bu bağlamda özellikle bu tartışmalı hususlara değinilmeye çalışılmıştır.
Soruşturmanın gizliliğini ihlal suçu

Ceza muhakemesinin amacına ulaşabilmesi için soruşturma evresinin gizliliğinin korunması bir zorunluluktur. Bu nedenle soruşturmanın gizliliğinin ihlal edilmesine yönelik fiiller, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 285. maddesinin birinci ve ikinci fıkrasında, iki ayrı suç tipi olarak yaptırım altına alınmıştır. Söz konusu maddede 6352 sayılı Kanun ile değişiklik yapılmıştır. İşte bu çalışmamızda özellikle 6352 sayılı Kanun ile yapılan değişikliği göz önünde tutarak soruşturmanın gizliliğini ihlal suçunu tüm yönleri ile incelemeye çalıştık. Konu ile uyumlu olarak çalışmamızın kapsamı; 5237 sayılı Kanunun 285. maddesinin birinci ve ikinci fıkrasındaki suç tipleri ile sınırlandırılmıştır. Birinci bölümde, çalışma konumuz olan suç tipinin daha iyi anlaşılabilmesi için öncelikle 'soruşturmanın gizliliği' kavramına ilişkin genel bilgiler verilmiştir. 5237 sayılı Kanunun 285. maddesinin birinci ve ikinci fıkrasındaki suç tipleri, çalışmanın ikinci ve üçüncü bölümlerinde ayrı başlıklar altında incelenmiştir. Çalışmanın sonucu olarak, 6352 sayılı Kanun ile değiştirilen 285. maddenin bazı tartışmalara sebebiyet vermekle birlikte, özellikle birinci fıkrada düzenlenen suç tipinin özelliklerinin ve uygulama alanının belirlenebilmesi bakımından yerinde bir düzenleme olduğu kanaatine varılmıştır.
Evlilik birliğinin korunmasına yönelik hakim tarafından alınacak önlemler

Aile, toplumun en temel birimi olup aile ve aileyi oluşturan bireylerin korunması, kişiliklerinin geliştirilmesi, ailenin ve evlilik birliğinin huzurlu bir şekilde devamı devletlerin ödevleri arasındadır. Bu bakımdan Anayasa başta olmak üzere çeşitli kanun hükümleri ile evlilik birliğinin korunması ve uzun yıllar boyunca devamını sağlamaya yönelik olarak çeşitli tedbirler alınmıştır. Bu tedbirler eşlerin eşitliği temelinde evliliği oluşturan eşlerin ve evlilik birliğinin korunması amacına hizmet eder şekilde yorumlanmalıdır. Bu yorumu yapacak olan da hakimdir. İşte bu çalışmamızda hakimin evlilik birliğine müdahalesinin koşulları, kapsamı, süresi ve şekilleri üzerinde durulmuş, uygulamacılara yol göstermek amaçlı Yargıtay'ın bakış açısına da yer verilerek hakimin müdahalesi yoluyla evlilik birliğinin korunmasına dair tespitlere yer verilmiştir.
Açık kambiyo senetleri

'Açık Kambiyo Senetleri' başlıklı bu çalışmada, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 680. maddesinde yer alan düzenlemeden hareketle Türk hukukunda açık kambiyo senetleri; yani açık bono, açık poliçe ve açık çek ele alınmıştır. Açık kambiyo senetleri, senedi verenin, ileride unsurları tamamlanarak geçerli bir kambiyo senedi şeklinde ortaya çıkmak üzere, karşı tarafa bir doldurma yetkisi ile birlikte vermiş olduğu, imza dışındaki unsurlarının tamamı ya da bir kısmı boş bırakılmış olan, unsurları tam kambiyo senetlerinin ön aşaması niteliğindeki senetlerdir. Açık kambiyo senetlerinde imza sahibi, senedin anlaşmaya aykırı doldurulması rizikosunu üstlenmektedir. Bu nedenle ortaya çıkan hukuki görünüşe güvenerek senedi devralan kötü niyeti veya ağır kusuru bulunmayan hamil iktisabında korunur. TTK'nın 680. maddesinde açık kambiyo senetleri yalnız def'i yönünden ele alınmıştır. Oysa konuya ilişkin olarak üzerinde durulması meseleler bundan ibaret değildir. Bu nedenle üç ana bölümden oluşan bu çalışmanın birinci bölümünde açık kambiyo senetlerine ilişkin genel açıklamalara; ikinci bölümünde açık kambiyo senetlerinde doldurma hakkı, devri ve sona ermesine; üçüncü bölümünde ise açık kambiyo senetlerinin anlaşmaya aykırı doldurulmasının taraflar arası ilişkilerde ileri sürülmesi, ispatı ve cezai sonuçları konularına yer verilmiştir.
Tam iki tarafa borç yükleyen sözleşmelerde borçlunun temerrüdü

Bu çalışmanın konusunu, 'Tam iki tarafa borç yükleyen sözleşmelerde borçlunun temerrüdü' oluşturmaktadır. Borçlar Hukuku, temel borç ilişkilerine dayalı bir hukuk dalıdır. Borç ilişkilerinde borca aykırılığın özel bir türünü ise temerrüt oluşturmaktadır. Tam iki tarafa borç yükleyen sözleşmelerde karşılıklı bir borç ilişkisi söz konusu olduğundan sözleşmenin her iki tarafı için de temerrüt hükümleri işlerlik kazanmaktadır. Zira taraflar birbirinin hem borçlusu hem de alacaklısıdır. Tam iki tarafa borç yükleyen sözleşmelerde borçlunun temerrüdü genel hatları ile genel hükümlerde yer alan borçlunun temerrüdünün hüküm ve sonuçlarını da ihtiva etmektedir. Ancak sözleşmenin karşılıklı olması nedeniyle genel hükümlerden farklı şart ve sonuçları da vardır. Çalışmanın birinci bölümünde tam iki tarafa borç yükleyen sözleşmelerin özellikleri, ikinci bölümünde temerrüdün çeşitleri ve şartları, üçüncü bölümünde ise hüküm ve sonuçları ele alınmıştır.
İdare hukuku açısından ruhsat

İdare Hukuku'nda ruhsat kavramı bir yönüyle tesis edilen bir idari işlem yerine kullanılırken, diğer yönden idari faaliyet aracını işaret eder anlamda kullanılmaktadır. Bu bağlamda, çalışmada ruhsatlar idari işlem teorisi açısından ve idari faaliyet aracı olarak incelenmiştir. İlk bölümde, idari işlemin unsurlarının yanında ruhsat işleminin yürürlüğü ve doğurduğu hakların korunması temelli bir inceleme yapılmıştır. İkinci bölümde ise ruhsatın bir yandan kamu hizmetinin özel kişilerce görülüş usullerinden biri olarak, diğer yandan kolluk usullerinden biri olarak öngörülmesinin tesadüfi bir ayrım olup olmadığı incelenmiştir. Bu kapsamda düzenleyici ve denetleyici kurumların verdikleri 'lisans' ve diğer farklı isimlendirmelere sahip ruhsatların tabi olduğu hukuki rejim izah edilmiştir.
Tüketici sözleşmelerinde genel işlem şartlarının sözleşme ile ilişkilendirilmesi

Toplumsal yapının değişmesi ve ekonominin gelişmesiyle rekabet piyasasının önemli unsurlarından biri haline gelen tüketicinin, korunması ihtiyacı ortaya çıkmıştır. Tüketicinin korunma ihtiyacı, sözleşme öncesi görüşmelerin başlamasıyla artmaktadır. Zira günümüzde girişimciler tüketicinin görmediği, kabul etmediği sözleşme şartlarıyla tüketiciyi bağlı kılmakta, bir anlamda sözleşmeleri kendi istedikleri gibi şekillendirerek tüketicinin pasif kalmasını sağlamaktadır. Çalışmamızın ilk bölümünde Tüketici Hukukunun korumaya değer gördüğü piyasa süjesi tüketici, tüketici sözleşmesi ve tüketici sözleşmelerindeki genel işlem şartlarının mahiyeti ortaya konmuştur. Çalışmamızın ikinci bölümünde genel işlem şartlarının tüketici sözleşmesiyle ilişkilendirilmesi tüketicinin aydınlatılması için özel olarak 6502 sayılı TKHK'da düzenlenen hükümler ışığında incelenmiştir.
Roma Hukukunda ve Karşılaştırmalı Hukukta alacaklının temerrüdü

Alacaklının temerrüdü, borçlar hukukundaki birçok kurum gibi, kökenini Roma hukuku'nda bulmaktadır. Roma hukuku'ndaalacaklının temerrüdü, borçlunun temerrüdü ile birlikte ele alınmış ve bu iki kurum, birbirinin ikizi olarak adlandırılmıştı. Roma hukuku'ndaher iki temerrüt türünde, kusur temeline dayandırılmış ve bir sözleşme ihlali olarak düzenlenmişti. Alacaklının temerrüdü kurumu, Roma hukuku'nda kabul edilenşekliyle, kendi içinde çelişki içermeyen bir şekilde, kusur temeline dayandırılmış veuygulanmıştı. Ancak Pandekt hukukunda bu kurum, kusur teorisinin dışına çıkarılarak, yeniden tanımlanmıştır. Bu sonucu doğuran temel düşünce, alacaklı yönündenedimi kabulün sadece bir hak olduğu, bir borç oluşturmadığı görüşünün ortaya çıkmasıdır. Bu düşünceye göre, edimi kabulle yükümlü tutulamayacak olan alacaklının herhangi bir kusurundan söz edilemez. Bu görüş, yeni ve farklı bir alacaklının temerrüdü kurumu ortaya çıkarmıştır. Bu yeni kurum, BGB'yi hazırlayanlar tarafından da kabul görmüş ve bu sayede Alman Medeni Kanununa yerleşmiş, oradan da diğer kıta Avrupa'sı hukuk sistemlerine yayılmıştır. Türk-İsviçre ve Alman hukukunda kabul edilen şekliyle bu kurum, kusur şartı dışında, şartları ve hukuku sonuçları itibariyle, Roma hukuku'nun genel bir tekrarından ibaret olarak varlığını sürdürmektedir. Bu çalışmanın birinci bölümünde, Roma Hukuku'nda ortaya çıkanalacaklının temerrüdü kurumunun kavramsal çerçevesi çizilecek ve bu geçirdiği değişimin yerinde olup olmadığı incelenecektir. Çalışmanın ikinci bölümünde, mevcut yasal düzenlemeler çerçevesinde, alacaklının temerrüdünün varlığı için gerekli şartlar, ayrıntılı olarak incelenecektir. Üçüncü bölümde ise, alacaklının temerrüdünün hukuku sonuçları temel olarak incelenecektir. Bunun yanı sıra, alacaklının temerrüdünün hükümlerinin uygulanacağı diğer ifa engelleri ve alacaklının temerrüdünün sona ermesi, ayrıntıya inilmeksizin incelenecektir. Bu incelemede, alacaklının temerrüdünün şartları ve hükümleriincelenirken, Roma Hukuku, Türk-İsviçre Hukuku ve Alman Hukuku ağırlıklı olarak ele alınacaktır. Ayrıca Fransız Hukuku ve ngiliz Hukuku gibi bu konuda farklı bir yaklaşım benimsemiş hukuklar da ele alınacaktır. Ayrıca ilgili başlıklar altında ortak hukuk yaratma çabaları çerçevesinde, Avrupa Sözleşmeler Hukukulkeleri, Unidroit lkeleri ve Milletlerarası Menkul Mal Satışları Hakkında Birleşmiş Milletler Sözleşmesinde, ilgili olduğu ölçüde, birlikte değerlendirmeye çalışılacaktır.
Kadın hastalıkları ve doğum doktorunun tıbbi müdahalelerden doğan akdi sorumluluğu

Türkiye'de kadın hastalıkları ve doğum uzmanlığı, geçmişşte daha çok tercih edilirken, günümüzde bu branşta, doktorların karşılaştığı hukuki problemlerin artması ve yapılan her girişimin daha riskli bir hal alması nedeniyle, tercih sıralamalarında düşüşler yaşanmaktadır. Dünyada ve Türkiye'de etik ve yasal sorunlar nedeniyle en çok dava açılan tıp ana dalı, kadın hastalıkları ve doğumdur. Bu noktada, kadın hastalıkları ve doğum doktorunun uygulamalarındaki hukuki sorumluluklarının bilinmesi önem arz etmektedir. Çalışmamızı kısaca özetleyecek olursak, doktorluk kavramı, doktor olmanın şartlarını, doktorun diğer sağlık personeli içerisindeki yeri, kadın hastalıkları ve doğum doktoru olmanın şartları ve yabancı ülkelerdeki şartlar, kadın hastalıkları ve doğum doktorunun gerçekleştireceği müdahaleler, kadın hastalıkları ve doğum doktorunun teşhis ve tedavi, aydınlatma, rıza alma, sır saklama, kayıt tutma, sadakat ve özen gösterme yükümlülükleri üzerinde durulmuştur. Doktrinde ve Yargıtay tarafından kabul edilen doktor ile hasta arasındaki ilişkinin vekalet ilişkisinden, doktorun akitten doğan sorumluluğu ve unsurları, hastanın rızasının olmadığı durumlarda vekaletsiz iş görmeden doğan sorumluluğu ve sorumluluğun sonuçları konu edilmiştir. Kadın hastalıkları ve doğum doktorunun sorumluluğu ilgili uyuşmazlıklarında Yabancı ve Türk yargı kararları incelenerek farklı bir bakış açısıyla değerlendirilmiştir.