turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Sosyolojik açıdan küresellesme ve ulus-devlet

Yeni sosyoloji teorilerinin güçlü temsilcilerinden küreselleşme karşıtı Habermas ve Bauman ile ulus-devletlerin küreselleşme karşısında yeniden yapılandırılması görüşünde olan Giddens'ın; gerek toplumsal ve kültürel gerekse politik ve ekonomik çerçevede yaptıkları değerlendirmeler, küreselleşme olgusu ve ulus-devletin konumu açısından dünya toplumuna yeni bir sosyolojik bakış açısı kazandırmıştır. Küreselleşmenin modern toplumları ve dünya düzenini yeniden biçimlendiren bir olgu olması, toplumsal, politik ve ekonomik değişimlerin arka planını oluşturması, aynı zamanda ulus-devletlerin egemenlik alanlarında da değişikliklere yol açmasına neden olmuştur. Küreselleşme karşısında ulus-devletlerin geleceği konusunda Giddens, Bauman ve Habermas'ın farklı görüşleri vardır. Giddens, yeni bir demokrasi anlayışı ile ulusların kozmopolit bir yapıda küreselleşme sürecine uygun bir duruma getirilmesi düşüncesinde iken; Bauman, küreselleşmenin olumsuz yönlerini ele alarak bu sürecin ulus-devlet yapısı üzerindeki etkisine değinmekte, ancak yeni bir yapılanma modeli önermemektedir. Habermas, ise küreselleşme süreci karşısında varlıklarını ve egemenliklerini güçlendirmek adına ulus-devletlerin ulusal kimliği dışarıda bırakarak, bölgesel bütünleşmelerle yönetilmesi gerektiği görüşündedir. Kısaca, sosyolojik açıdan küreselleşme ve ulus-devlet ilişkisinin, çağın bu üç değerli sosyologunun görüş ve düşünceleri çerçevesinde incelenmesi sonucunda; küreselleşme olgusunun ulus-devlet yapısını ortadan kaldırmayacağı, ancak küreselleşme karşısında ulus-devletlerin yeniden yapılaşma sürecine gireceği görüşü öne çıkmaktadır.
Eğitim ve öğretim desteği'nin özel okullaşmaya etkisinin sosyolojik analizi

Türkiye'de acil çözüm bekleyen sorunların öbeklendiği en önemli alanlardan biri eğitim olmaya devam etmektedir. Devletin bu alana dair geliştirdiği politikalardan biri eğitimde özel sektörün payını arttırarak eğitim sisteminde kaliteyi artırmaktır. Bu payı arttırmak için yapılan düzenlemelerden biri özel okullarda öğrenim gören öğrencilere verilen eğitim ve öğretim desteği uygulamasıdır. Bu çalışmada Türkiye'deki Türk ve azınlık özel okullarına yönelik uygulanan teşvik uygulamalarından 'Eğitim ve Öğretim Desteği'; Türk eğitim sistemine etkisi, eğitimde özel okullaşma, sosyo-ekonomik gelir grupları, eğitimde eşitlik konuları üzerinden değerlendirilmiştir. Eğitim ve öğretim desteğinin özel okullaşmaya etkisinin sosyolojik analizini yapabilmek için nitel araştırma tekniği kullanılmıştır. Bu çerçevede söz konusu uygulamanın uygulayıcıları konumundaki 10 kişi ile yarı yapılandırılmış derinlemesine mülakatlar yapılmıştır. Çalışmanın ilk bölümünde Türkiye'de 1980 sonrası özel okullaşmaya zemin hazırlayan siyasi ve ekonomik dönüşüm anlatılmış ve bu dönüşümün eğitimde özel okullaşmayı nasıl etkilediği tartışılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde eğitim ve öğretim desteği uygulanmasının yasal dayanakları, yıllara göre eğitim ve öğretim desteği uygulaması ile ilgili sayısal veriler ile 1980 sonrası özel okulların durumu istatistik verilerine dayanarak analiz edilmiştir. Çalışmanın son bölümünde ise araştırma kapsamında ulaşılan sonuçlar değerlendirilerek, bu çalışmanın başta Milli Eğitim Bakanlığı'nın, MEB Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü'nün çalışmalarına, eğitim sosyolojisi alanında özel okullaşma konusunu çalışacak araştırmacılara katkı sağlaması amaçlanmaktadır.
Aile yapısının siyasal katılma açısından yeni tutumları geliştirmede etkinlik derecesi

Bu çalışmanın amacı, modernleşme sürecinde geleneksel bileşik aile yapısındaki değişmelerin bireyin siyasal katılım biçimine etkisini incelemektir. Bu çalışmada bireyin yaş, cinsiyet, meslek, gelir ve öğrenim düzeylerinin köy aile yapısının siyasal katılımını etkilediği saha araştırmasıyla gösterilmiştir. Kentleşme hareketinin kır toplumsal yapısındaki bileşik ailenin otorite yapısını etkileyerek onun yapısını değiştirmektedir. Kentle sık ilişki ve etkileşimi olan bireylerin siyasal yaşama katılım eğilimlerinin, diğer bireylere göre yüksek olduğu saptanmıştır. Kadınların erkeklere göre siyasal yaşama ilgisizlik gösterdiği saptanmıştır. Gençlerin siyasal yaşama eğilimleri ileri yaş grubundaki erkeklere göre yüksek olduğu saptanmıştır. Bu çalışma, kentle sık ticari ilişkileri olan birey ya da kentin toplumsal yaşamında ücretli işçi olarak yer alan birey köydeki geleneksel yaşantısı ile kent yaşamını karşılaştırmaktadır. Ve sonuçta her iki yaşam biçimi arasındaki farklılığı algılayan bireyde yeni bir davranış değişikliğinin olacağına ilişkin hipotezin bu çalışmadaki verilerle desteklendiği görünmektedir. Böylesi bir modernleşme sürecinden etkilenen köy yaşamındaki bireyin otorite yapısı kent yaşamının olumlu etkisiyle eşitlikçi bir yapı göstermektedir. Köy aile yapısı içindeki çekirdek ailenin aktif siyasal katilim eğiliminin yüksek olduğu bu saha çalışmasıyla göstermektedir.
A disappearing community: Crimean Karaites

Bu tezin amacı Kırım Karaylarının son durumunu incelemektir. Kırım Yarımadasında 800, dünyada toplamda 2,000 kişilik nüfusuyla bu halk, en küçük topluluklardan biridir. Ne var ki, kültürel canlanma projeleri başlatarak asimilasyona karşı koyabilmeye çalışmaktadırlar. Bu tez Kırım Karaylarındaki kültürel yozlaşmayı incelemekte ve bu asimilasyona neden olan unsurları analiz etmektedir. Kültürel canlanma gayretlerine rağmen Kırım Karayları'nın yok olmakta olan bir topluluğu meydana getirdiği tartışılmaktadır.
Nurdan Gürbilek'in denemelerinde edebiyat ve kültür eleştirisi

Sanatın, özellikle edebiyatın, kültür üreten bir varlık olarak insanın gelişimindeki yerine odaklanmak, edebiyatın toplumsal etkileşim ve dönüşümlerden nasıl etkilendiğini ve onları nasıl etkilediğini, ayrıca kültürün süreğenliği ve zenginleşmesi bakımından değerini Nurdan Gürbilek'in denemeleri çerçevesinde değerlendirmek bu tezin ana eksenini oluşturmuştur. Bu çalışmada hem modern dünyada insanlık durumu hem de Türkiye'deki kültürel iklimi, Nurdan Gürbilek'in incelemeleri ışığında anlamaya, onun edebiyat üzerine yazma biçimini besleyen sosyolojik tahlillerinin deşifresi yapılarak, yazarın disiplinler arası işbirliğini geliştirici kültür çalışmalarını değerlendirmeye çalışılmıştır. Yazarlar, içinde yaşadıkları çağın olduğu kadar, geçmişşte yaşananların ve gelecekte olabileceklerin de sözcüsüdürler. Okumak da yazmak kadar metne değer ve anlam katar. Edebiyat eserleri yazılmayan tarihin, anılmayan geçmişşin tanığı olurlar. Her yazar, içinde yaşadığı kültürün ve dilin taşıyıcısı, aktarıcısı ve yorumcusudur. Bu kavrayış temelinde Nurdan Gürbilek'in eserleri, toplumları anlama isteğimize ve merakımıza doyurucu birer yanıt niteliği taşırlar. Günümüz Türkiye'sinde böylesi tahlillerin sosyolojik çözümlemelerimizi zenginleştirici etkisini vurgulamak, bu tezin amacıdır.
The first Ottoman civil society organizaton in the service of the Ottoman state: The case of the Ottoman red crescent

Bu tez Osmanlı Hilal-i Ahmer Cemiyeti'nin organizasyonel yapısını analitik bir perspektifle ele almaktadır. Bu bağlamda Osmanlı Hilal-i Ahmer Cemiyeti'nin tarihi, yönetmeliği, merkez ve taşra teşkilatı, sergilediği faaliyetler, Hanımlar Merkezi, finansal bilgileri ve önde gelen yöneticilerinin kişilikleri incelenmiştir. Bu şekilde bildik Osmanlı Hilal-i Ahmer Cemiyeti'nin devletin uzantısı olduğu yaklaşımının ötesine geçilmesine imkan verecek şekilde Cemiyetin doğası üzerinde tartışmayı amaçladım. Tezin başlığından da anlaşılacağı gibi Osmanlı Hilal-i Ahmer Cemiyeti birçok açıdan Osmanlı Devleti'nin hizmetindeydi. Dahası Cemiyetin çok kapsamlı bir organizasyonu vardı ve Osmanlı toplumu tarafından özümsenmişti. Konjöktürel faktörlerin başarılı bir yönetim ile oluşturduğu birliktelik, cemiyete hem yönetici elit hem de halk nezdinde saygın bir konum sağladı. Böylece Osmanlı Hilal-i Ahmer Cemiyeti hem Osmanlı yönetici eliti ile Osmanlı halkının kaynaştığı bir yer oldu hem de yüksek meblağlar tutan yardımlar toplanabildi. Bu çalışmanın sonucunda devletten yarı otonomi kazanabilmiş bir Osmanlı Hilal-i Ahmer Cemiyeti resmine ulaştım.
Yozgat Boğazlıyan ilçesine bağlı Yamaçlı kasabası folkloru

Tezimiz Yozgat ili 3 oğaziıyan ilçesine bağlı Yamaçlı kasabasında yapılan bir derleme çalışmasıdır. 24 km2iik alan üzerine yerleşmiş olan kasaba. 7200 nüfusu ile Yozgat ilinin en büyük kasabasıdır. Yamaçlı halkının kültürel yaşamını ortaya koymayı amaçlayan çalışmamız şu bölümlerden oluşmaktadır. Giriş, malzemenin ele alındığı yedi bölüm, sonuç ve kaynakça. Giriş'te, araştırma alanının fiziki, tarihi ve beşeri durumuna, kasabanın ekonomik ve sosyal yapısına dair bilgi veri İmiş t ir. 'Birinci Bölüm'de, sözlü edebiyat ürünleri olan ağız özellikleri ile en çok kullanılan yöresel kelimeler ve deyimler, şahıs ve aile lakabları, hitap şekilleri ve selamlaşma, atasözleri ve deyimler, vecizeler, bilmeceler, tekerlemeler, hayır duaları, beddualar ve yergiler, maniler, türküler, destanlar, efsaneler, masallar, hikayeler ve fıkralar incelenmiştir. 'İkinci Bölüm'de, 'Hayatın Safhaları yola İlgili Gelenekler' başlığı altında geçiş törenleri; doğum, sünnet, askere uğurlama ve karşılama, hacı gönderme ve karşılama, evlenme ve ölüm; kutlama törenleri; dini ve milli bayramlar ve bereket törenleri ele alınmıştır. 'Üçüncü Bölüm'de, halk giyimi, çocuk, genç, kadın, erkek, gelin, damat ve yakınlarının giyimleri ile giysilerin yıkanması ve korunmasına dair bilgi verilmiştir. 'Dördüncü Bölüm'de, çocuk oyunları anlatılmış ve 11 oyunlar kendi içinde sınıflandırılmıştır. 'Beşinci Bölüm'de, halk hekimliği ve veterinerliği içinde yer alan teşhis ve tedavi yöntemleri ortaya konmuştur. 'Altıncı Bölüm'de, halk mutfağı; yemeği pişirenler ve kız çocuğunun yemek pişirme yaşı, öğünler ve yemek yeme adetleri, yöresel yemekler ve kap-çanaklar incelenmiştir. 'Yedinci Bölüm'de, halk mimarisi ele alınmıştır. Her bölüm içinde Yamaçlı kasabasında derlenen yaşayan malzeme ile yaşlıların anılarında korunan bilgiler bir arada verilmiş değişimin nedenleri üzerinde durulmuştur. Ayrıca pratiğin veya inanışın kaynağına inilmeye çalışılmıştır. Sonuç, Kaynakça ve Ekler ise tezin son kısmını oluşturmaktadır.
Socioeconomic determinants of internal migration: A comparative analysis in seven cities in Turkey

Bu çalışmanın amacı, İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Gaziantep, Erzurum ve Şanlıurfa illerine 1990 yılı öncesi ve sonrasında göç etmiş eski ve yeni göçmenler ile bu illerde doğmuş dezavantajlı gruplar arasında eğitim, sağlık ve istihdam açısından bir fark olup olmadığını araştırmaktır. Bu amaç doğrultusunda, dezavantajlılık kavramının ana hatları kuramsal bir çerçevede ele alınmıştır. Bu yönde Çalışmada verilerin karşılaştırılıp gözden geçirilmesi, örüntünün saptanması ve belli bir hipotezin oluşturulması ile tümevarımsal bir anlayış benimsenmiştir. İnceleme sonunda çalışma iki temel düşünceyi savunmaktadır: Öncelikle, yeni göç eden gruplar, söz konusu illerde doğmuş dezavantajlı gruplarla mukayese edildiğinde sağlık, eğitim ve istihdam alanlarında daha dezavantajlı değillerdir. Bu dezavantajlılık açısından önemli bir savdır, çünkü bu sava göre yalnızca iç göçe odaklanmak yetersiz kalmakta dezavantajlılığın temeli olarak sınıfsal farklılıklar da dikkate alınmalıdır. İkinci olarak edinilen bulgularda; tasarımları, seçilen il ve hedef grupları düşünüldüğünde Avrupa Birliği tarafından finanse edilen projelerin, seçilen iller, hedef grup veya tasarım açısından her zaman amacına uygun olmadığı görülmektedir. gerçekleştirilen kaynak çalışması; eğitim, sağlık ve istihdam olmak üzere dezavantajlılığın üç alanını temel almakta ve bunların açıklanmasında sosyo-ekonomik faktörlerden yararlanmaktadır. Dolayısıyla, göç konusuyla ilişkili olarak dezavantajlılık kavramının tanımlanması çalışmanın zeminini oluşturmaktadır. Bu çalışmada, dezavantajlı grupların yoksulluk ve sosyal dışlanmaya maruz kalma konusunda nüfusun geri kalanından daha fazla risk taşıyan kesim olduğu kabul edilmektedir. aynı zamanda, bu çalışma, Avrupa Birliği tarafından finanse edilen iki proje için yayımlanmış ikincil verilerin gözden geçirilmesi ile yürütülmüştür.
Nicel araştırmalarda kullanılan görüşme tekniği ile nitel araştırmalarda kullanılan görüşme tekniğinin karşılaştırılması

Konusu nicel araştırmalarda kullanılan görüşme tekniği ile nitel araştırmalarda kullanılan görüşme tekniğinin aynı bir konu üzerinde uygulanarak karşılaştırılması olan çalışmanın amacı, sosyolojide uygulanan iki farklı araştırma tekniğini gerek kuramsal düzeyde gerek veri toplama aşamalarında karşılaştırarak, bunların araştırma bulguları üzerinde nasıl etkide bulunduğunu ortaya çıkarmaktır. Çalışmanın verileri Ankara'da okumakta olan Kıbrıslı üniversite öğrencileri üzerinden elde edilmiştir. Çalışmada, nicel ve nitel araştırmalar dayandıkları ontolojik, epistemolojik ve metodolojik yaklaşımlar çerçevesinde birbirinden ayrı iki araştırma alanı olarak kabul edilmiş, bu çerçevede görüşme tekniğinin iki farklı tarzda kullanımı üzerinde durulmuştur. Araştırmanın hipotezini 'Temel bakış açısı farklı olan bu iki farklı tekniğin kullanımı yoluyla yapılacak bir araştırmadan elde edilecek veriler farklı olacak dolayısıyla araştırma bulguları da farklı olacaktır' beklentisi oluşturmuştur. Hipotezin sınanması amacıyla, Ankara'da okumakta olan Kıbrıslı Üniversite öğrencilerinin kimlikleri, iki ayrı araştırma yürütülerek incelenmiştir. İlk olarak nicel bir araştırma stratejisine bağlı kalarak görüşme tekniği, ikinci olarak ise nitel bir araştırma stratejisine bağlı kalarak odak grup görüşmesi kullanılmıştır. Nicel görüşme sırasında 30 Kıbrıslı öğrenciyle, nitel görüşme sırasında ise 6 öğrenciyle görüşülmüştür. Nicel görüşmede yapılaşmış bir soru formu kullanılmış ve görüşmeler nesnel veri elde edebilmek amacıyla standardize bir tarzda yürütülmüşken, nitel görüşme türlerinden odak grup görüşmesinde açık-uçlu sorular kullanılarak katılımcıların birbirleriyle konuşmaları sağlanmıştır. Araştırmada elde edilen sonuçlar şu şekildedir: Görüşme tekniği kullanılarak yürütülmüş olan her iki araştırmadan elde edilen veriler birbirine benzer nitelikte olmuş, dolayısıyla araştırma bulguları farklılık göstermemiştir. Kıbrıslı öğrencilerin kimliklerini konu edinen nicel ve nitel araştırmalardan elde edilen bulguların farklılık göstermemiş olması, çalışmamızın yukarıda ifade edilen temel hipotezinin gerçeklenemediğini göstermiştir. Sonuç olarak, nicel ve nitel araştırmaların birbirinden tamamen ayrı ve birbiriyle birleştirilemez nitelikte yürütülmesi gereken iki araştırma alanı olmadıkları, araştırmacının konusuna uygun bir biçimde gerektiğinde birleştirerek bir arada kullanabileceği farklı araştırma teknikleri oldukları görülmüştür. 184
Popüler olandan politik olana: Popüler kültür ikonlarının toplumsal dönüşüme etkileri

Popüler kültür son birkaç on yılın en üretken inceleme alanlarından biri haline gelmiştir. Bu kültür yalnızca somut tüketim ürünleri üretmekle kalmamış, aynı zamanda bireyleri ve toplumları dönüştüren, onlara sığınılacak bir alan sunan ve direnme pratiklerini yaratan bir olguya dönüşmüştür. Kendi başına bir iktidar/güç ve aynı zamanda direnme alanı haline gelen popüler kültürün yarattığı queer ikonlar ise, toplumsalın dönüşümü açısından önemli rol oynamış, onların yarattıkları imge yalnızca bireysel kimliklerin algılanmasında değil, kolektif olarak değişimin de yolunu açmıştır. Bu çalışma, üç farklı ülkeden seçilen üç farklı queer popüler kültür ikonunu konu almaktadır; Türkiye'den Zeki Müren, Amerika'dan Michael Jackson ve Lübnan'dan Feyruz. Tez, bu ikonların popülerliklerinin politik bir söyleme dönüşerek nasıl bir toplumsal ivmeyi tetiklediğini araştırarak, Queer Teorinin iddia ettiği iktidarla işbirliği yaparak ki bu işbirliği olumlu bir işbirliğidir nasıl bir dönüşümün mümkün olduğunu gösterebilmeyi hedeflemektedir. Bunu yaparken de seçilmiş olan ikonların hayat hikayelerine, yaşadıkları toplumların kültürel, siyasi ve tarihi dinamiklerine değinilecek, sahne ve kimlik performansları göstergebilim ve queer teori çerçevesinde incelenecek ve tüm bunlara bağlı olarak neyi dönüştürdükleri anlatılacaktır. Çalışmanın sonunda, bir umut ve olasılıklar alanı olan queer teorinin işaret ettiği performatif edimlerin, bireyselden toplumsala nasıl bir etki yarattığına dair sonuçlara ulaşmak hedeflenmektedir.
1980'den günümüze Türkiye'de güldürü sinemasının değişimi

1980 darbesi sonrasında uygulanan baskıcı yönetim anlayışı ve yeni ekonomik politikalar Türkiye'de derin bir toplumsal değişime neden olmuştur. Köyden büyük şehirlere, özellikle İstanbul'a yaşanan göçün sonuçları da bu değişim üzerinde etkili olmuştur. Bu yıllarda toplumun itibar, dürüstlük, yardımseverlik gibi egemen değerleri zayıflamaya başlamıştır. Bu durumun, dönemin güldürü sinemasına birebir yansıdığı görülmektedir. İzleyicinin o dönemde tercihi de toplumda meydana gelen değişimleri hicveden filmlerden yanadır. 1990 sonrasında globalizasyonun da etkisiyle Amerikanlaşma olarak adlandırılan yaşam tarzının Türkiye'de de etkili olduğu fast food zincirlerinin, alışveriş merkezlerinin, kullan-at ürünlerin sayısının hızla artmasından, tüketime ve paraya daha fazla değer verilmeye başlanmasından anlaşılmaktadır. Toplumun büyük bir kesiminin Batılı gibi yaşayarak, hayatının kurgusunu iş ve özel yaşam olarak parçaladığı görülmektedir. Bu parçalanma nedeniyle özel yaşama ve eğlenceye ayrılan zaman azalmıştır. Bireyler, eğlence saatlerinde ödedikleri ücretin tam karşılığını almak istemektedir. Ayrıca zaman kurgusundaki bu bölünme, herhangi bir noktadan yakalansa ya da bir bölümü kaçırılsa bile fayda sağlanmaya devam edilecek eğlence türlerinin ön plana çıkmasına neden olmuştur. Bu durum, güldürü sinemasına da yansımış; izleyici bütünlüklü bir kurgudan ve hikayeden oluşmayan güldürü filmlerine daha fazla rağbet etmeye başlamıştır.
Türk modernleşmesi açısından hukuk sosyolojisi: Ziyaeddin Fahri Fındıkoğlu örneği

Türk modernleşmesi tarihi içinde hukuk alanındaki tedvin ve kanunlaştırma faaliyetleri, toplumsal değişime etki ettiği kabul edilen ilgili tarihi dönemin düşünce atmosferinin ifadesidir. Tanzimat'la başlayan ve Cumhuriyet dönemi ile devam eden süreçte sosyoloji, toplumu kurucu düşünce hareketlerinin toplumu tekrar ve tekrar tanımlandığı sürecin anlaşılmasında en başta gelen bilim dallarından biri olmuştur. Ziyaeddin Fahri Fındıkoğlu'nun, çalışmalarının içinde yer alan hukuk sosyolojisi ve tedvin sosyolojisi konuları hakkında önemli düşünceler ortaya koyduğunu düşünmekteyiz. Fındıkoğlu'nu Türk modernleşme tarihi ve Türk sosyolojisinde düşünce akımları ve hukukta kanunlaştırmaların tarihi seyri içinde incelemek olan amacımız bizi ilgili dönemin literatürdeki çeşitli toplumsal olguları sınıflama, karşılaştırma anlama ve açıklama yöntemi ile bu süreci bizi bu konuyu farklı başlıklarda ele almamızı zorunlu kılmıştır. Böylece Türk modernleşme tarihini somut olarak hazırlayan süreç Sultan III. Selim ile başlatılmıştır. Hukuk alanındaki düşünce akımlarının, tedvin ve kanunlaştırma sürecinin başlangıcını Tanzimat dönemiyle başlayarak Fındıkoğlu'nun bu konudaki çalışmalarını gerçekleştirdiği Cumhuriyet dönemi ile sınırlandırmak durumundayız. Bu çalışmada, Türk modernleşmesi bağlamında Türk düşünürlerinin yer aldığı literatür ve Ziyaeddin Fahri Fındıkoğlu'nun çalışmalarındaki hukuk ve sosyoloji üzerine görüşleri değerlendirilmiş ve onun çalışmalarının bu alanda Türk modernleşme tarihinin tecrübelerinden ayrı sayılamayacak çalışmalar ürettiği sonucuna ulaşılmıştır.
Geleneksel kültürümüzde yardımlaşma ve dayanışma

Bu çalışmada; geleneksel yardımlaşma ve dayanışmanın ne olduğu ve tarihsel, sosyokültürel temelleri ile ilgili kuramsal yaklaşımlar irdelendikten sonra yardımlaşma ve dayanışma geleneklerinin Anadolu kültürü içindeki yeri incelenmiştir. Anadolu'nun çeşitli yerlerinden ve yazılı kaynaklardan derlenen yardımlaşma ve dayanışma geleneklerinin değerlendirilmesi sonucunda bazı çıkarımlarda bulunulmuştur. Üç ana bölümden oluşan çalışmanın, birinci bölümünde, araştırma konusu, alanı ve sınırlan, amacı, önemi, nasıl yapıldığı ve ana hareket noktalan açıklanmıştır. Araştırmanın kuramsal yapısını oluşturan ikinci bölümde, konu ile ilgili temel kavram ve terimler, yazık kaynaklardan yararlanılarak tanımlandıktan sonra, konu hakkındaki kuramsal yaklaşımlar tartışılmıştır. Bu bölümde genel olarak yardımlaşma ve dayanışmanın ne olduğu ve ekonomik-kültürel temelleri hakkında da bilgiler verilmiştir. Üçüncü bölümde yazdı kaynaklar ve alan bilgileri ışığında; Anadolu'daki yardımlaşma ve dayanışma geleneklerinin bir sınıflandırması yapılmıştır. Buna ek olarak, Anadolu kültüründe önemli bir yeri olan ve olumlu yanlan yanında, çağdaşlaşma konusunda olumsuz özellikleri de içeren yardımlaşma ve dayanışma geleneklerinden örnek uygulamalar serimlenmiştir. Sonuç olarak, Anadolu'nun zengin bir etnik yapıya sahip olması ve bu etnik grupların kültürel kimliklerini koruması için pek çok yardımlaşma ve dayanışma geleneklerinin de ortaya çıktığı görülmüştür. Var olan geleneksel yardımlaşma ve dayanışma gelenekleri, Türkiye insanının bireyselleşmesini önlemekle birlikte, bünyesinde 'paylaşılabilir evrensel kültürel değerler'de barındırdığı kanısına varılmıştır. SKCS& 217
Demokratikleşme sürecinde Türkiye'nin referandumla sınavı

Türkiye de demokrasi algısı özgür oy verme ve referandumlar üzerine yoğunlaşmıştır. Egemenliğin kullanım biçimlerinden biri olan doğrudan demokrasi geleneğinde halk istediği düşünceye özgürce oy verme hakkına sahiptir. Demokratikleşme eğilimde olan ülkeler gibi Türkiye'de demokrasi, siyasi tarihimiz için önemli bir konumda olmuştur. Demokrasinin gereği olarak yapılan seçimler ve referandumlar bu sürecin Türkiye'de nasıl yol aldığının göstergesi haline gelmiştir. İşte bu çalışmada demokrasinin önemli bir gereği olan siyasete, halkın doğrudan katılımını sağlayan referandumlar incelenmiştir. Halka doğrudan yetki veren bu kurum, demokrasi çatısı altında çoğu zaman onay kurumu olarak görülmüştür. Bu görüş doğrultusunda referandumun hukuki sınırları çizilmiş ve halk da bu sınırlar doğrultusunda karar vermişlerdir. Bu tezin amacı referandumların demokratik değerini ve Türkiye'nin demokratikleşme sürecinde bu kuruma verdiği anlam çerçevesinde yapılan oylamalardan çıkan sonuçların sosyolojik zeminde ne anlam ifade ettiğini ortaya koymaktır. 1961, 1982 yıllarında yapılan referandumların plebisite dönüştüğü ortaya çıkmıştır. 1987, 1988, 2007 ve 2010 referandumları ise kurucu referandumlar halinde, anayasal düzenlemeler için yapılmıştır. Her ne kadar demokratik kültürde yer almasına karşın Türk siyasi hayatında aktif olması düşünülen halk, pasif kalmış, zorunlu olarak onay merciinde kalmıştır. Türkiye'de referandum karşılaştığı sorunlara rağmen demokratik kültür içerisinde uygulanmasının gerekli olduğu sonucuna varılmıştır. Çalışma 3 ana bölümden oluşmuştur. İlk bölümde demokrasi tanımı ve çeşitleri üzerine teorik bir çerçeve çizilmiştir. İkinci bölümde ise demokrasinin gereği olarak referandum kavramı üzerine bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde ise Türkiye'de referandum uygulamaları üzerinde durulmuştur. Çalışmada genellikle literatür taraması yapılarak teorik bir analiz ortaya koyulmuş ve sayısal verilerle bu analizler desteklenmiştir.