turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
M. F. Ahundzade'nin felsefi ve toplumsal görüşleri

Mirza Fethali Ahundzade, toplumsal, felsefi ve eleştirel düşünceleri ile yaşadığı dönemin en önemli reformcu aydınları arasında yer alır. Türk-İslam dünyasında Türkçe ilk komedi yazarı olarak bilinen Ahundzade, aynı zamanda İslam dünyasında ilk alfabe reformcularından biri kabul edilmektedir. Ahundzade, çeşitli alanlarda yazdığı eserleriyle yaşadığı Azerbaycan toplumunun bilinçlenmesi, ilerlemesi ve eğitim seviyesinin yükselmesi konusunda önemli katkılarda bulunmuştur. Bu çalışmada Ahundzade'nin çeşitli eserlerinde dile getirdiği felsefi, toplumsal, siyasi görüşleri, ayrıca insan hak ve özgürlükleri, kadın erkek eşitliği, din konusundaki eleştirileri, alfabe ıslahatı fikri ve diğer konular üzerinde durulmuştur. Çalışma giriş ve iki bölüm olarak tasarlanmış, giriş kısmında yazarın yaşadığı dönem incelenmiştir. Birinci bölümde Ahundzade'nin hayatı, öğrenimi, şahsiyeti ve memuriyeti hakkında bilgi verilmiş, eserleri genel değerlendirmeye tabi tutulmuştur. İkinci bölümde ise düşünürümüzün çeşitli konularla ilgili görüşleri araştırılmış, kimlerden etkilendiği ve hangi felsefi düşünceye sahip olduğu belirtilmiş, dine ve topluma karşı yönelttiği eleştiriler ortaya konmaya çalışılmıştır. Nihayet sonuç kısmında genel bir değerlendirme yapılmıştır. Anahtar kavramlar: Mirza Fethali Ahundzade, Aydınlanma, Modernizm, Materyalizm, Nedensellik, Alfabe Reformu.
1980'den sonra kente göç edenlerin tutunma yolları: Konya örneği

Bu çalışmanın konusunu 1980'den Konya'ya göç etmiş bireylerin kente tutunma serüveni oluşturmaktadır. Bir neden sonuç ilişkisi bağlamında bakıldığında içgöç, toplumumuzun son 60 yıllık dönüşümünün birçok yönünü belki de en iyi açıklayabilecek süreçtir. Buna karşın içgöç olgusu ve bu olguya ilişkin pek çok başka toplumsal, ekonomik ve kültürel süreç, sosyal bilimciler için önemli bir araştırma nesnesi olsa da bugüne dek yapılan çalışmaların yeterli olduğunu söylemek güçtür. Mevcut çalışmalar da daha ziyade İstanbul, Ankara ve İzmir gibi metropollerde yoğunlaşmıştır. Çalışmada, ülkemizdeki toplumsal, sosyal, siyasal, kültürel, ekonomik dönüşümün çözümlenmesinde merkezi bir rol üstlenen göç olgusunun, kendine özgü kimliği ve kentleşmesi ile dikkatleri üzerinde toplayan Konya özelinde analitik bir incelemeye tabi tutulması, ülkedeki göç ile benzeşen ve ayrışan boyutlarının mülakat ve anket tekniği bir arada kullanılarak araştırılmasını amaçlanmıştır. Bu bağlamda Konya'ya göç edenlerin hangi saik ya da saiklerle göç ettiği, Konya'yı tercih sebepleri, ağırlıklı olarak kentten mi kırdan mı göç ettikleri, hangi semtlerde yoğunlaştıkları, sosyal, kültürel, siyasi tercih ve beklentileri, istihdam, barınma, işgücü, yaşam tarzı, gelir ve eğitim düzeyleri, göç ettikleri yerle halihazırdaki ilişkileri vb. birçok değişken kullanılarak Konya'ya gerçekleşen göçün temel dinamikleri, ortaya koyduğu ekonomik ve toplumsal sonuçlar çerçevesinde incelenmiştir. Araştırmanın bulguları, ülkemizdeki içgöçün temel unsurları olan kentte geliş tarihi, göç sebebi, istihdam, barınma, hemşerilik ve hemşeri dernekleri, kent hayatına ve kurallarına uyum, kent algısı ve göç edilen kente ilişkin kanaatler açısından Konya özelinde farklılaştığını göstermiştir.
Marginalization of women's knowledge: The case of Syrian women in Turkey

Bu çalışmada uluslararası göç ve kadın arasındaki ilişki bilgi üretim pratikleri yoluyla Türkiye'deki Suriyeli kadınlar özelinde sorunsallaştırılmaktadır. Suriye'den Türkiye'ye yönelen kitlesel göç akınının neredeyse yarısını Suriyeli kadınlar oluşturmasına rağmen onlara ilişkin üretilen bilgi oldukça kısıtlıdır. Bu bağlamda, Suriyeli kadına ilişkin bilginin görünmez olduğu, geride bırakıldığı ve tanınmadığı varsayımından hareketle Suriyeli kadın bilgisinin marjinalleştirildiği savunulmaktadır. Bu bilginin açığa çıkmasında marjinal grupların deneyiminden başlamayı işaret eden feminist duruş kuramı; bu çalışmanın hem teorik hem de metodolojik yaklaşımını oluşturmaktadır. Böylece evrenselci, özcü ve hiyerarşik bilgi üretim pratikleri eleştirilerek yerel, ulusal ve küresel konumlandırılmış kadın bilgisi üretmenin daha iyi bir gerçeklik anlatısı olacağı savunulmaktadır. Bu bağlamda Suriyeliler hakkında bilgi üretim sürecine dahil olan çeşitli aktörlerin 2011 ve 2018 yılları arasında yayımladığı seksen yedi saha, durum ve araştırma raporu feminist duruş kuramı üzerinden incelenmiştir. Bu doğrultuda, Suriyeli kadınların araştırma öznesi olarak ele alınmaması, ataerkil varsayımların araştırmanın tasarımını şekillendirmesi, güç ilişkilerini görmezden gelen betimsel analizlere yer verilmesi ve Suriyeli kadınların bağımlı ve pasif olarak sterotipleştirilmesi yoluyla Suriyeli kadın bilgisinin marjinalleştiği analiz edilmiştir. Bununla birlikte, epistemolojik, metodolojik ve sosyal-kültürel alanlarda farklı tip marjinalliklerin bilgi üretim sürecinde kesiştiği bulunmuştur. Sonuç olarak, Suriyeli kadınlar hakkında üretilen bilginin bağlamsal ve konumsal olarak marjinalleştirildiği anlaşılmıştır.
Makedonya'da yaşayan Türklerde karma evliliklerin yol açtığı sosyolojik ve eğitimsel sorunlar

Evlilik kurumu toplumun en önemli kurumlarından biridir. Geçmişte olduğu gibi günümüzde de önemini ve fonksiyonlarını sürdürmektedir. Her toplumda olduğu gibi Makedonya'da da değişik evlilik türlerigerçekleşmektedir. Makedonya Balkanların coğrafi konumu, etnik yapısı, din, dil ve kültürel özellikleriyle en karmaşık bölgelerindendir. Burada doğal olarak yaşayan Türkler birbirinden farklı kültürlerin aynı toplumsal mekanda karşı karşıya gelmeleri sonucunda karma evliliklerin oluşmasını da beraberinde getirmektedir. Bu araştırmada Makedonya'da yaşayan Türklerde karma evliliklerinyol açtığı sosyolojik ve eğitimsel sorunları incelenmiştir. Bu araştırmanın evrenini, Makedonya'da karma evlilik yapan Türk topluluğu oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini ise Üsküp şehrinde karma evlilik yapan, tesadüfi yöntem ile seçilmiş 200 Türk aile oluşturmaktadır. Araştırma verileri anket aracı ile toplanmıştır. Karma evliliklerinsosyolojik ve eğitimsel sorunlarını tespit etmek amacıyla anket 8 kesimdenoluşmuştur. Birinci kesimde kişisel bilgiler ile ilgili sorular, ikinci kesimdeevlilik ile ilgili sorular, üçüncü kesimde aile demografisi, dördüncü kesimdegelenek ve görenekler, beşinci kesimde din, altıncı kesim dil, yedinci kesimçocukları olanlarla ilgili sorular ve son olarak sekizinci kesimde boş zaman değerlendirme ile ilgili sorular yer almaktadır. Verilerin analizi için SPSS istatistik programı kulanılmıştır. Araştırma sonunda elde edilen bulgular, tablolar halinde frekans ve yüzdelere göre verilmiştir. Makedonya'da karma evlilikler geçmişşte olduğu gibi bugün de güncel bir evlilik biçimidir. Karma evlilikler Makedonya Türk toplumunda görülmektedir. Ancak bu evliliğin Türk topluluğuna uzun vadede özgün kültürel kimliğine olumsuz etkiler getireceği de düşünülmektedir.
Dini sosyalizasyon sürecinde aile kurumunun önemi yetiştirme yurtlarında kalan gençler ile aile ortamında kalan gençlerin din algısı, dini tutum ve davranışları ve sosyal ilişkileri üzerine karşılaştırmalı bir araştırma

Bu çalışma dini sosyalizasyon sürecinde aile kurumunun önemini sosyolojik bakış açısıyla incelemeyi konu edinmiştir. Araştırmanın temel varsayımı, aile ortamından ayrı kalan gençler ile aile ortamında kalan gençler arasında dini sosyalleşme açısından farklılıklar olduğu şeklindedir. Aile ortamından ayrılmış ve yetiştirme yurtlarında bakım ve koruma altına alınmış gençler ile aile ortamında kalan gençlerin sosyalleşmelerinde ve özellikle dini sosyalizasyon süreçlerinde farklılıklar olacağı düşüncesinden hareketle, Sosyal Hizmetler Çocuk Esirgeme Kurumu'na bağlı yetiştirme yurtlarında barınan 13-18 yaş grubunda toplam 431 kişi ile aile ortamında kalan toplam 428 genç arasında mukayeseli bir araştırma yapılmıştır. Araştırmamız dört bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde çalışmanın amacı, önemi, kullanılan yöntem ve teknikler ile anket hakkında bilgiler içermektedir. İkinci bölüm kavramsal çerçeveden oluşmaktadır. Üçüncü bölümde ise araştırmanın evreni, örneklem grubu ve kontrol grubu hakkında bilgiler yer almaktadır. Dördüncü bölümde bulgular tablolar halinde verilmiş ve varsayımlarımız test edilmiştir. Araştırmamızdan elde edilen verilere göre aile ortamından ayrı kalan gençlerin, dini sosyalleşme açısından, aile ortamında kalan gençler ile büyük benzerlikler gösterdiği ortaya çıkmıştır. Yetiştirme yurtlarında kalan gençlerin din konusuna karşı ilgi düzeyleri, aile ortamında kalan akranlarından daha yüksek olduğu anlaşılmıştır.
12 Eylül 1980 darbesinden günümüze GAP illerinde siyasal tercih ve sivil toplum örgütlerinin bölge siyasetine bakışı

Bu araştırma; 12 Eylül 1980 Darbesi'nden günümüze GAP illerinde siyasal tercihin şekillenmesinde etkili olan faktörlerin anlaşılması, ülke genelindeki siyasal profile paralel mi yoksa farklı bir tablonun mu oluştuğu ve bunun altında yatan nedenlerin anlaşılması ve son olarak Diyarbakır'daki sivil toplum örgütlerinin siyasetebakışının anlaşılması için yapılan bir alan araştırmasıdır. Araştırmada öncelikle kaynak taraması yapılmış, saha araştırması aşamasında ise elde edilen bulgular basit ve çapraz tablolar değerlendirilerek söz konusu durum anlaşılmaya çalışılmıştır.
Ömer Seyfeddin'in eserlerinin sosyolojik temalar açısından incelenmesi

Bu çalışmada Ömer Seyfeddin'in kaleme aldığı ve edebiyat tarihi perspektifi ile uzun süreli titiz bir çalışma neticesinde Nazım Hikmet Polat tarafından derlenen tüm fıkralar, makaleler, mektuplar, çeviriler ve şiirler ile hikayeler sosyolojik temalara uygun olarak incelenmiştir. Ömer Seyfeddin, şair yazar ve fikir adamı olmasının yanında bu araştırmada kültürel milliyetçiliğin inşasında rol oynayan, Ziya Gökalp ve Ali Canip ile birlikte Yeni Hayat ve Yeni Lisan Hareketini şekillendiren ideolog kimliği ile karşımıza çıkar. Ayrıca Halka Doğru ideali ile hareket eden siyasal bir teorinin aydın kesimden ve ideologlardan halka ulaşması konusunda köprü vazifesi yapan eserleri ile halkın Milli Mücadeleye giden yolda örgütlenmesinin duygusal, sosyal ve kültürel zeminini hazırlamıştır. Hikayelerinde inşa ettiği karekterler ile alaturka-alafranga, modern- geleneksel, doğu-batı gibi ikilikleri ve bunların toplumsal yapı üzerindeki etkilerini ortaya koymuştur. Fikir yazılarında ise yenileşmenin ve yeni hayatın tüm alanlarının neler olduğunu ve hangi sosyal, siyasal koşullar ile hangi toplumsal sonuçların elde edileceğini eleştirel bir tutumla okuyucuya nakletmiştir. Aynı zamanda Türkçülük idealinin de sözcülüğünü yapan yazarın çeşitli sosyolojik değişken ve tanımları ele aldığı fikir yazılarına bakıp söylemek mümkündür. Ömer Seyfeddin'in tüm eserleri topluma ve dönemin insanına ayna tutarak dönemin koşullarını günümüz insanına yansıtmıştır. Ömer Seyfeddin, sömürgeciliğin ve emperyalizmin toplumsal yapı ve bireyin yabancılaşması bağlamında etkilerini göstermiş ve eleştirileri ile bir anlamda bu güçlerle mücadele etmiştir.
Kırgızistan'da alkolizm sorunu

1990'ların başlarında, Sovyet totaliter politik yönetim sisteminin çöküşü ve Kırgızistan dahil olmak üzere diğer üllkelerin bağımsız devlet statüsünü kazanmaları büyük reformların başlangıç noktası olmuştur. Rejimin çöküşünden itibaren bütün bu siyasal ve ekonomik dönüşümler, piyasa ekonomisine geçiş, üretimdeki düşüş, 1990- 1995 ekonomi krizinin etkileri ve 2005, 2010 devriminin sonuçları Kırgızistan'da işsizliğin artmasına, gelirlerin azalmasına ve yaşam standartlarında keskin bir düşüşe neden olmuştur. Bu durum alkolizm, uyuşturucu ve madde bağımlılığu, suça karışma gibi sosyal olaylarda keskin bir artışa yol açmıştır. Bu çalışmanın temel amacı, Kırgızistan'da toplumsal bir problem olan alkolizmin nedenlerini ortaya koymaktır. Araştırmanın örneklem grubunu, Bişkek şehrinde bulunan kartopu örneklemesi yoluyla seçilen 300 birey oluşturmaktadır. Araştırmada 28 soruluk alkol kullanım sıklığı ölçeği ve ilgili kişilerin demografik özelliklerini belirleyebilmek için 13 soruluk kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Oluşan anket formu bireylere açıklama yapılıp olurları alındıktan sonra uygulanmıştır. Verilerin analizinde Spss programı kullanılmıştır. Bağımsız gruplarda çapraz tablolar ve ki-kare testi uygulanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, erkekler ile kadınların aynı risk altında olduğu, alkol tüketiminin gençler arasında çok yaygın olduğu ve alkole başlama yaşının gittikçe düştüğü görülmüştür. Katılımcıların ilk alkol deneyiminin aile ve arkadaş çevresinin doğrudan etkisi altında gerçekleştiği, ailesinde alkol hikayesi olan bireylerin alkolü normalleştirme eğiliminin daha yüksek olduğu, aile ve akraba çevresinde alkol kullananlarının oranınının yüksek olduğu ve alkol kullanmalarındaki başlıca nedenin arkadaş ortamında kabul görmek ve kutlama gibi özel günlerin olduğu bulunmuştur. Sarhoşken yaşanan olumsuz durumların başında yer alanma ve tutuklanmanın geldiği görülmektedir.
Fitness alanındaki kişisel antrenörlerin instagram'daki bedensel sermaye sunumlarının Bourdieu ve Goffman'ın yaklaşımı çerçevesinde değerlendirilmesi

1960'lı yıllar ve sonrasındaki dönemde yaşanan toplumsal ve teknolojik birçok gelişme, gündelik yaşamı önemli ölçüde değiştirmiştir. Kimlik kavramı da bu dönüşüm ile birlikte en çok anlam değiştiren kavramlardan biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Öncesindeki dönemlerde kimlikler insanların içine doğdukları toplumsal koşullara göre aileleri, dahil oldukları sınıf, yaşadıkları coğrafya gibi ögelere göre şekillenirken postmodern, sanayi sonrası, akışkan gibi farklı tanımlara sahip günümüzde, bireyin içinde bulunduğu koşullara ek olarak bireysel eğilimler aracılığı ile edinilen bir olguya dönüşmüştür. Bugün kimlikler aile, sınıf ya da belli coğrafya özelinden ziyade daha mikro düzeyde; çevreci olmak, vegan olmak, sağlıklı olmak, gibi kişisel edim ve ilgi alanları üzerine temellenmektedir. Bu yüzden bireysel eğilim ve eylemler, bir başka deyişle bireylerin kendilerini sunuş biçimi kimliklerin anlaşılması açısından önemli bir yere sahiptir. Kişilerin kimliklerini inşa etme sürecinde ise medya kritik bir yere sahiptir. Geleneksel medya bireylere benimseyebilecekleri çeşitli kimlik kategorileri sunarken yeni medya buna ek olarak, bireylere kişisel kimliklerini sunma imkanı da sunmaktadır. Buradan yola çıkarak, bugün birçok sosyal medya platformundaki kullanıcının profilinin kişisel kimliğinin bir yansıması olduğu söylenebilir. Sağlıklı yaşam tarzının bir alt başlığı olarak değerlendirilebilecek fitness hareketinin günümüz popüler kimlik kategorilerinden birini oluşturduğu ileri sürülebilir. Fitnessın günlük yaşamdakine benzer şekilde sosyal medya platformlarında da popüler bir hareket olduğu düşünülebilir. Bedensel görünüm ile yakından ilişkili olması nedeni ile verileri görsel paylaşıma dayanan Instagram ve fitness arasında özel bir ilişki olduğu söylenebilir. Ancak beden konusunda da, kimlik ile kişisel deneyim ve tercihleri arasındaki ilişkiye benzer bir ilişki bulunmaktadır. Bu nedenle herkesin sahip olduğu bedensel sermaye ve bu sermayeyi kullanış biçimi birbirinden farklıdır. Bu bağlamda, çevrimiçi hizmet veren sekiz kişisel antrenörün Instagram'daki 49 paylaşımı, doküman incelemesi kullanılarak göstergebilim ve söylem analizi yöntemi ile incelenmiş, Bourdieu ve Goffman'ın yaklaşımları çerçevesinde değerlendirilmiştir. Araştırmanın bulguları, kişisel antrenörlerin benlik sunumlarını, sahip oldukları sermaye türünün yüksekliğine göre şekillendirdiklerine ve bedensel sermaye ile kültürel sermaye arasında güçlü bir ilişki olduğuna işaret eder konumdadır.
Halep'te Türkmen yerleşimleri: Tarihi, gelenekleri ve günlük yaşamları

Bu tez, Halep şehir merkezinde bulunan Höllük Mahallesi ve Gaziantep sınırındaki Havahöyük, Bozhöyük ve Tileyli köylerinde yaşayan Halep Türkmenlerini konu almaktadır. Tez kapsamında görüşme yapılan Halep Türkmenleri ağırlıklı olarak 17. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu tarafından Rakka'ya iskanına karar verilen Beğdili Türkmen obasına mensupturlar. Bu tez çalışmasında sözlü tarih yöntemi kullanılmış ve Halep Türkmenleriyle ayrıntılı mülakatlar yapılmıştır. Çalışmada, Suriye'nin etnik azınlıklarından birini oluşturan Halep Türkmenlerinin kent merkezinde ve köylerdeki günlük yaşamları, doğum, düğün, cenaze vb. gelenekleri, dini ritüelleri ve hafızalardaki tarihsel kökenlerine ilişkin görüşmelerden elde edilen veriler bulunmaktadır. Araştırma kapsamında Türkmenlerin Suriye'de azınlık olmaktan kaynaklı sorunları, geçmişşte ve bugün yaşadıkları sıkıntılar değerlendirilmektedir. Halep Türkmenlerinin kentte ve kırda ekonomik faaliyetleri kunduracılık, tarım ve hayvancılık başlıklarında ayrıntılı olarak incelenmektedir. Anadolu Türkmenleriyle akraba olan Halep Türkmenleri günlük yaşamları, gelenek ve görenekleri bakımından Türkiye Türkleriyle benzerlikler göstermektedir.
Yabancılaşma kuramına çağdaş sosyolojik yaklaşımlar

Yabancılaşma sosyal bilimlerde şemsiye bir kavramdır. Bilimsel literatürde olduğu kadar gündelik dilde de sıkça kullanılmaktadır. Sosyal bilimlerde, özellikle felsefe ve sosyolojide, toplumsal çözümleme ve eleştirinin anahtar kavramlarından biridir. Hegel, bilinçle varlık/toplumsal varlık arasındaki diyalektik ilişkiyi çözümlemek için yabancılaşma kavramına başvurmuştur. Yabancılaşmanın daha sosyolojik içerikli kullanımına ise, ilk olarak, Marx'in ekonomi-politik ve felsefe üzerine kaleme aldığı ilk dönem yazılarında rastlanmaktadır. Marx tarafından bu kavram tarih felsefesinde, kapitalizm, din ve toplum eleştirisinde yoğun olarak kullanılmış ve bir kurama dönüştürülmüştür. Günümüzde yabancılaşma, yine eleştirel bir içerikle kullanılmaktadır. Toplumsal sorunların ifade edildiği kavramlar ve ele almış tarzları değişmekle birlikte, problem alanları büyük ölçüde aynı kalmaktadır. Nitekim çağdaş sosyolojide de bu kavrama bürokratik kapitalizm, gündelik yaşamın mekanikleşmesi ve kitle toplumunun hem eleştirisi hem de çözümlenmesi amacıyla başvurulmaktadır. Böyle olunca, yabancılaşma yine din, politika, ekonomi, iletişim ve kültür gibi temel toplumsal kategorilerle ilişkilendirilmektedir. Kavramın klasik kullanımları ile modern yorumları arasındaki benzerlik, kavramsal analizlerde ve sorunların tespitinde ortaya çıkmaktadır. Çalışmada seçilen örnekler, bu kavramsal devamlılığı, kuramın eleştirel niteliğini, toplumsal süreçlerin ve sorunların ortak yönlerini tespit etmeyi amaçlamıştır. v
LGBT bireylerin stigma yaşantıları ve eşit yurttaşlık talepleri

Bu çalışmada, farklı cinsel yönelim ve cinsiyet kimliğine sahip lezbiyen, gay, biseksüel ve trans bireylerin, ailede, okulda, çalışma yaşamında, sağlık ve adalete erişimlerinde, siyasal ve kamusal alanda yaşantıladıkları stigmatize tutum ve davranışlar ve eşit yurttaşlık talepleri araştırılmıştır. Çalışma kapsamında 16 LGBT bireyle derinlemesine görüşme yapılmıştır. Araştırmada şu varsayımlar test edilmiştir: LGBT bireyler toplumun her alanında şiddete maruz kalmaktadır, Ayrımcılık ve şiddet toplumsal kurumlar aracılığıyla uygulanmaktadır, Ailenin korumacı, geliştirici, rahatlatıcı niteliği yerine karanlık yüzü ortaya çıkmaktadır, LGBT bireyler insan hakları ihlallerine maruz kalmaktadır ve LGBT bireyler eşit yurttaşlık hakları talep etmektedir. Araştırma sonucunda varsayımlar doğrulanmıştır. LGBT yurttaşların en çok talep ettikleri hakların ise 'Cinsel yönelim ve cinsiyet kimliği ibaresinin Anayasa'da yer alması', 'Aile kurma hakkı' ve 'Eşitlik ve ayrımcılığa uğramama hakkı' olduğu ortaya çıkarılmıştır.
Bir sağlık sosyolojisi uygulaması olarak periton diyaliz tedavisine etki eden sosyal faktörler-Malatya örneği

Bu araştırmanın amacı, son dönem böbrek yetmezliğine sahip hastaların Periton Diyaliz Tedavisi görmeleri sonucunda, sosyal yaşamlarında ortaya çıkan sorunlarla baş etme yöntemlerini ortaya koymaktır. Bu çalışma Periton Diyaliz Tedavisi konusunda gerçekçi bakış açısı yakalayıp, bu tedavi yönteminin yaratmış olduğu sorunları önleme konusunda öneriler sunmaya çalışmaktadır. Araştırmanın evreni, Malatya'da son dönem böbrek yetmezliği yaşayıp periton diyaliz tedavisi gören hastalardır. Çalışma grubunun belirlenmesinde Olasılığa Dayalı Örneklem Seçim Tekniklerinden, Tabakalı Örneklem Tekniği kullanılmıştır. Bu doğrultuda Malatya Turgut Özal Tıp Merkezi Periton Diyaliz Servisinde tedavi gören tüm hastalar (125 hasta) sıralanmış, hastalar arasından bu tedaviyi en uzun (17 yıl) ve en erken (1 yıl) gören hastalar seçilmiş ve geriye kalan hastalar arasında tedavi süresi yönünden tabaka oluşturacak şekilde, cinsiyet dengesi aranarak çalışma grubuna (20 hasta) son hali verilmiştir. Nitel veri toplama tekniğinin kullanıldığı bu araştırmada, veri toplama aracı olarak hastaların servisten alınmış Epikriz Formu ve son hali uzmanlar tarafından hazırlanmış Görüşme Formu kullanılmıştır. Araştırmada, son dönem böbrek yetmezliği tanısı ile periton diyaliz tedavisi gören hastaların durumları belirlenmiş ve hastalığın yaratmış olduğu sorunlar incelenmeye çalışılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen temel bulgu, hastaların bu tedavi yönteminin kendisini bir hastalık olarak gördüklerine dair benzer bakış açıları olduğudur. Ancak alt temalar açısından hastaların bu tedavi yönteminin yaratmış olduğu sorunlarla baş etme durumlarının çeşitlilik gösterdiği görülmektedir.
Contesting the terrain of the ambiguous: The struggle of gender migration and the issue of sex reassignment in Turkey

Bu çalışma Türkiye'de cinsiyet geçiş sürecinin okuması üzerinden eşit vatandaşlık kavramının trans bireyler açısından nasıl sınırlayıcı ve kalıplaştırıcı bir hal aldığını anlamaya çalışır. Tezin bulgularına göre Türkiye'de cinsiyet geçişi, resmi olarak tanınmış bir hak olmasına rağmen, uygulamada başvuranın yasada öngörülen arketipik transseksüele uyumunun imtihanına dönüşmektedir. Bu bağlamda, cinsiyet geçişinin yasallaşması ilk etapta özgürlükçü görünse de, uygulamada yasa koyucunun heteroataerkil zihniyetinin yansıması olarak ortaya çıkmaktadır. Sonuç olarak bu tez cinsiyet geçişinin yasal çerçevesini incelerken, yasanın muğlaklığı gidermeyi ve süreci hukuk ve tıp uzmanlarına son söz bırakacak şekilde kontrol etmeyi amaçladığını savunur. Bununla bağlantılı olarak bu çalışma, trans bireylerin kendi tanımlarına ve ihtiyaçlarına göre yapılacak bir düzenleme taleplerinin altını önemle çizer. Aynı zamanda, trans bireylerin süreci tamamlayabilmek amacıyla uzmanları beklenen transseksüel prototipine uygunluklarına ikna etme çabalarını mesele eder. Yasal ve teorik çerçevelerin saha çalışmasıyla birleşimi ışığında bu tezin önerisi, bir yanıyla cinsiyet geçiş hakkını tanırken öte yanıyla heteronormatif ve heterocinsiyetçi zihin yapılarına karşı mücadele eden bir siyasi bakış yönündedir.
İş, aile ve bireysel yaşam uyumu: Yaşamın dengesine bazı değişkenlerin etkisinin incelenmesi

Bu araştırma; kamu sektöründe çalışan kadınlar ve erkeklerin iş, aile ve bireysel yaşam uyumu temelinde yaşamı dengeleyebilme durumlarını ortaya koymak amacıyla planlanmış ve yürütülmüştür. Araştırmaya Tarım ve Köyişleri Bakanlığı'ndaki çeşitli birimlerde çalışan ve kartopu örnekleme yöntemi ile seçilen 157 kadın ve 143 erkek olmak üzere toplam 300 birey katılmıştır. Çalışan bireylere en ağır gelen rollerin evlilikle edinilen ebeveyn ve eş olma sorumlulukları olduğu bulunmuştur. Aile yaşamının iş yaşamı üzerine etkisini en ağır hissedenler 3 çocuk sahibi bireylerdir. Evli olan bireyler iş yaşamının aile yaşamı üzerine etkisini bekar olanlara göre daha fazla hissetmektedirler. İş ve aile yaşamının birey üzerindeki etkisini iş yaşamının talepleri açısından evli olan bireyler bekar olanlara göre, 3 çocuk sahibi olanlar 2 ve 1 çocuk sahibi olan bireylere göre daha fazla yaşamaktadırlar. Ayrıca, aile yaşamının talepleri açısından, 47 ve daha büyük yaştaki bireyler, 3 çocuk sahibi olan bireyler ile evli olan bireylerin aile yaşamının taleplerini daha fazla hissederek yaşadıkları belirlenmiştir. Bireylerin iş ve aile yaşamı çatışması ile başa çıkmada kullandıkları aile ile ilgili işleri planlama stratejileri çocuk sayısına göre, dışarıdan yardım alma stratejileri ise yaş gruplarına göre anlamlı farklılık göstermektedir. Bununla birlikte çalışan bireylerin iş ve aile çatışması ile başa çıkma stratejilerinden sosyal destek stratejilerini kullanma sıklıklarının yaş gruplarına göre anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir.