turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Karayoluyla eşya taşımasında taşıma ücreti

Taşıyıcı bir eşya taşımayı taşıma ücreti karşılığında üstlenmektedir. Taşıyıcının taşıma işini yürütmesindeki temel amacı bir ücret elde etmektedir. Taşıyıcı bu amacına taşıma işinin tam ve gereği gibi gerçekleştirildiği hallerde kavuşabilir. Ancak taşıma işi çeşitli sebeplerle tarafların veya kanunun öngördüğü durumdan sapabilir. Bu durumlara mevzuatta taşıma ücretine hukuki sonuçlar bağlanmaktadır. Taşıyıcı için bu kadar önemli olan bu konu karayolu taşımalarıyla sınırlandırılarak bu çalışmada ele alınmaktadır. Çalışmamızın birinci bölümünde; taşıma ücreti kavramı, hukuki niteliği, kaynağı ve kapsamı değerlendirilmektedir. Karayoluyla eşya taşımasında taşıma ücreti kavramı yerine kullanılan kavramların tercihinin yerindeliği ele alınmaktadır. Taşıma işi için mevzuatın öngördüğü bedellerin taşıma ücreti kapsamında olup olmadıkları değerlendirilmektedir. Böylece dar anlamda taşıma ücreti ile geniş anlamda taşıma ücreti ayrımına varılmaktadır. Dar anlamda taşıma ücreti; taşıyıcının gördüğü taşıma işinin karşılığını oluşturmaktadır. Giderler, ek uygun ücret ve bekleme ücreti geniş anlamda taşıma ücreti olarak kabul edilmektedir. Çalışmamızın ikinci bölümüne; taşıma ücretinden doğan sorumluluk konu oluşturmaktadır. Bir taşıyıcının bulunduğu durumlarda taşıma ücreti ile birden fazla taşıyıcının bulunduğu durumlarda taşıma ücreti değerlendirilmektedir. Taşıma ücretine borçlanılması, muacceliyeti, ifası ve gereği gibi ifa edilememesi halinde taşıma ücretinin akıbeti de çalışmamızda ele alınmaktadır. Teslimde ödeme şartlı taşımalarda taşıyıcının alacağı ve kanunun öngördüğü durumlarda taşıma ücreti hakkı da ikinci bölümde değerlendirilmektedir. Üçüncü bölümde ise; taşıma ücretinin hesaplanması, ispatı, zamanaşımı, görevli ve yetki mahkeme konuları ele alınmaktadır. Taşıma ücretinin miktarı çoğu zaman belirlenmekle birlikte bazı durumlarda hesaplanarak somutlaştırılması gerekmektedir. Taşıma ücretinin bir davaya konu olması durumunda, hak sahiplerinin nerede ve hangi mahkemede dava açması gerektiği bu çalışmada incelenmektedir. Ayrıca açılan bir davada taşıma ücretinin nasıl ispat edilebileceği de ele alınmaktadır.
Uluslararası standartlar açısından Türk Anayasa Mahkemesi'nin din ve vicdan özgürlüğüne ilişkin kararları

Din ve vicdan özgürlüğü, mahiyeti gereği, üzerinde ortak bir standardın belirlenmesinin zor olduğu bir alandır. Bununla birlikte, bu konuya ilişkin sorunlar, özgürlüğün içsel ve dışsal alanıyla ilgili olarak belli başlıklar altında ortaya çıkmaktadır. Buna ilişkin çözüm önerilerinde, bu başlıklar üzerinde tartışılmaktadır. Ulusal ve ulusüstü bağlamda din ve vicdan özgürlüğü din ve devlet ilişkisi çerçevesinde tartışılmaktadır. Ayrıca, zorunlu din dersleri, nüfus cüzdanında din hanesine yer verilmesi, kılık-kıyafet uygulaması gibi başlıklarda ortaya çıkan sorunlar da bu ilişkiyle bağlantılı olarak tartışılmaktadır. Bu çalışmanın konusu, din ve vicdan özgürlüğüne ilişkin uluslararası standardın belirlenerek bunun Türk Anayasa Mahkemesi'nin ortaya koyduğu standart ile karşılaştırılmasıdır. Birinci bölümde, din ve vicdan özgürlüğünün tarihi gelişimi, kapsamı ve korunması incelenmiştir. İkinci bölümde, din ve vicdan özgürlüğüne ilişkin ulusüstü mahkemelerin belirlediği standartlar ortaya konmuştur. Üçüncü bölümde Türk Anayasa Mahkemesi standartlarının ulusüstü standartlara uyumluluğu araştırılmıştır. Sonuç kısmında ise ulaşılan sonuçlara yer verilmiştir. Sonuç olarak, din ve vicdan özgürlüğüne yönelik özgürlükçü bir standardın oluşması bakımından mahkemelerin rolü önem taşımaktadır. Türk Anayasa Mahkemesi tarafından geçmişşte ortaya konulan din ve vicdan özgürlüğü standardı, laikliğin katı yorumu doğrultusunda belirlenmiştir. Bu nedenle, özgürlükçü bir içtihat ortaya konulamamıştır. Ancak, son yıllarda Mahkemenin kendisine yapılan bireysel başvuru sonucunda verdiği kararlarının önceki içtihatlarından farklı ve özgürlükçü olduğu görülmektedir. Bu durum, din ve vicdan özgürlüğüne yönelik standardın özgürlükçü yönde gelişmesine katkı sağlayacaktır.
Medeni usul hukukunda sesli ve görüntülü bilişim sistemi

Günümüzün bilgi çağında iş dünyası, kamu idaresi ve kaçınılmaz olarak adalet teşkilatında teknoloji hızla artan bir gelişme göstermiş; bunun sonucunda yargılama hukukunda da teknolojinin kullanıldığı alanlar artmıştır. Sesli ve Görüntülü Bilişim Sistemi; savcılık, mahkeme ya da hakim huzurunda ifadesi alınamayan tarafların, tanık, bilirkişi yahut uzmanların video konferans yoluyla ifadelerinin alınmasını sağlayan hukukumuza yeni girmiş bir kurumdur. Bu çalışmada Sesli ve Görüntülü Bilişim Sistemi'nin tanımı, tarihçesi, elektronik belgeleri, Sesli ve Görüntülü Bilişim Sistemi kurumunun mevzuatta düzenlenişi ve medeni usul ilkeleriyle olan ilişkisi, Sesli ve Görüntülü Bilişim Sistemi'nin medeni yargıda uygulaması, teknik özellikleri, Sesli ve Görüntülü Bilişim Sistemi ile tanıkların, bilirkişilerin dinlenmesi, ifade ve sorgunun yapılması, istinabe ile ilişkisi, keşif işlemi sırasında Sesli ve Görüntülü Bilişim Sistemi kullanımı incelenecektir. Sesli ve Görüntülü Bilişim Sistemi kurumunun ilk ortaya çıkışından günümüzdeki halini alana dek geçirdiği değişim ve gelişimler, medeni usul hukukunun belli başlı müesseselerini nasıl etkilediği, faydaları ve olumsuz yönlerinin incelendiği bu çalışmada, Sesli ve Görüntülü Bilişim Sistemi kurumundan ziyade birçok medeni usul hukuku kurumu ve ilkelerini ayrıntılı olarak inceleyerek, bu kurumlar ile Sesli ve Görüntülü bilişim sisteminin nasıl birlikte kullanıldığını ve hangi amaçları hedeflediğini inceledik.
Temel hakların yatay etkisi ve ifade özgürlüğü

Bu çalışma, temel hakların ve ifade özgürlüğünün özel hukuk alanındaki etkisini karşılaştırmalı bakış açısıyla inceleyerek, Türk hukukunda yatay etki teorisinin uygulanabilirliğini belirlemeyi amaçlamaktadır. İnsan haklarının anayasalarda tanınmasının asıl amacı, özgürlüklerin ve insan onurunun devlete karşı korunmasıdır. Bununla birlikte, temel hakların yalnızca birey-devlet arasındaki ilişkileri düzenlediği düşüncesine dayanan dikey etki teorisi, günümüzde yerini temel hakların yatay etki anlayışına bırakmaktadır. Nitekim, temel hakların tam olarak korunması için bu hakların tüm hukuk düzeninde belli bir derecede etkili olması gerekir. Drittwirkung/ temel hakların yatay etkisi teorisi, anayasacılık anlayışının da bir sonucu olarak, temel hakların özel hukuk alanında da etki doğurması anlayışına dayanır. Çalışmada yatay etki teorisinin bir haritası çıkarılarak, temel hakların özel hukuk alanındaki etkisi karşılaştırmalı şekilde incelenmiştir. Bununla birlikte, her temel hakkın özel hukuk ilişkilerindeki etkisinin farklı olması gerektiği anlayışına bağlı kalınarak, çalışmanın sınırları ifade özgürlüğünün yatay etkisi çerçevesinde belirlenmiştir. Çalışmanın çerçevesinin bu şekilde belirlenmesinde, demokratik ve çoğulcu bir toplumun gereği olan ifade özgürlüğünün, temel haklar arasında özel bir yere sahip olması dikkate alımıştır. Bu nedenle ifade özgürlüğünün yalnızca devletin müdahaleleri karşısında korunması yeterli değildir. Devletin pozitif yükümlülükleri de göz önüne alınarak, bu özgürlüğün özel hukuk alanında da etkili olması ve korunması gerekmektedir. Bununla birlikte, ifade özgürlüğü, diğer kişilerin hak ve menfaatleri ile çatışabilir. Bu durumda söz konusu çatışan menfaatlerin ölçülülük ilkesi çerçevesinde dengelenmesi gündeme gelmektedir. Dolayısıyla çalışmanın son bölümünde, özel hukuk ilişkilerinde ifade özgürlüğünün kapsamı ve diğer temel haklar karşısındaki durumu incelenmiştir.
Türk Ceza Hukukunda iştirakin bir türü olarak dolaylı faillik

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'na göre iştirakin iki türü mevcuttur. Bunlar faillik ve şerikliktir. Türk Ceza Kanunu'nun 37 nci maddesinde dolaylı fail ve müşterek fail, faillik türleri olarak düzenlenmiştir. Alman ceza hukuku ve Türk ceza hukukukun dolaylı faillik bakımından benzer düzenlemeler içerdiğini söylemek mümkündür. Türk Ceza Kanunu, önceki düzenlemenin aksine ( 765 sayılı TCK) dolaylı faili 'suçun işlenmesinde bir başkasını araç olarak kullanan kişi' şeklinde tanımlamıştır. TCK'nın 37/2 nci maddesinde göre dolaylı failin, fail olarak sorumlu tutulacağı belirtilmektedir. Kanun'un 28 nci maddesi azmettirmeyi düzenlemektedir ki azmettirme, dolaylı failliğe benzer bir şekilde düzenlenmiştir. Dolaylı faillik, yukarıda ifade edildiği üzere, Kanun'da (m. 37/2) düzenlenmesine ragmen bu maddede hangi durumlarda kişinin dolaylı fail olarak kabul edileceği ayrıntılı bir biçimde düzenlenmemiştir. Dolaylı faillik bakımından önemli olan, herhangi bir kimsenin bir başkasının iradesi üzerinde hakimiyet kurmasıdır. Bu durum farklı yollarla gerçekleşebilir. Fakat bir örgüt aracılığıyla suç işlenmesi diğer dolaylı faillik türlerinden farklı bir konumdadır. Bazı yazarların dolaylı failliğin yalnıca bir faillik türü olduğu şeklindeki görüşlerine karşın dolaylı faillik yalnızca bir faillik türü olmayıp ayrıca iştirakin de bir türüdür. Bu görüş farklılığı, iştirak iradesinin farklı yorumlanmasından kaynaklanmaktadır. Bununla birlikte bazı dolaylı faillik türleri, iştirakin aradığı şartlara sahip değildir. Bu gibi durumlarda dolaylı faillik sadece bir faillik türü olarak kabul edilebilir. Dolaylı failliğin Türk Ceza Kanunu açısından genel bir düzenleme olması nedeniyle dolaylı failliğin çeşitli suç tiplerine ve bazı kurumları açısından ne şekilde uygulanacağının ayrıntılı olarak belirlenmesi amaçlanmıştır.
Milletlerarası usul hukuku çerçevesinde acentenin müvekkilini mahkemede temsil etme yetkisi

Türkiye Cumhuriyeti'nde acenteler vasıtasıyla faaliyet gösteren yabancı tacirlere karşı Türk mahkemelerinde dava açılabilmesine imkan tanınması amacıyla ortaya çıkan, acentenin müvekkilini mahkemede temsil etme yetkisi; ilk bakışta, yabancı devletlerin mevzuatlarında düzenlenmemiş oluşu ve kendine has nitelikleri doğrultusunda dikkat çekmektedir. Bu çerçevede, acenteye tanınan söz konusu yetkinin yargılama hukukuna ilişkin kavramlar ile ilişkisi incelenerek; milletlerarası usul hukuku bağlamındaki etkileri tespit edilmiştir. Ticaret hukuku, usul hukuku ve insan hakları hukuku bağlamında yapılan incelemeler sonucunda; acentenin müvekkili adına yürüttüğü yargılamaların, davanın açıldığı andan ilamların icra edileceği aşamaya dek pek çok açıdan tarafların hak ve borçlarının korunmasına ilişkin sorunlara neden olacağı sonucuna ulaşılmıştır. Buna bağlı olarak söz konusu düzenlemenin hizmet ettiği amacın, uluslararası hukukta kabul edilen ölçütler uyarınca belirlenecek bir milletlerarası yetki kuralı vasıtasıyla sağlanmasının daha isabetli olacağı görülmüştür. Bu çerçevede, acentenin müvekkili adına yaptığı veya aracılık ettiği sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıklara ilişkin olarak müvekkile karşı açılacak davalar bakımından, acentenin bulunduğu yer mahkemesine milletlerarası yetki kazandırılması ve acentenin müvekkilini mahkemede temsil etme yetkisinin düzenlendiği 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 105. maddesinin 2. ve 3. fıkralarının yürürlükten kaldırılması yönünde görüş belirtilmiştir.
Avrupa insan hakları sözleşmesi bağlamında cinsel suç faillerinin kastrasyonu ve tıp hukuku açısından inceleme

Bu araştırma, kimyasal kastrasyon uygulamasının niteliği ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ile tıp etiği ve hukuka uygunluğu konusunda kapsamlı bilgi verme amacıyla hazırlanmıştır. Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü 2018 Adli İstatistiklerRaporuna göre ülkemizde cinsel dokunulmazlığına karşı suçlar nedeniyle 41 .409kamu davası açılmış olup cinsel saldırı nedeniyle 18.732 vaka emniyet kuvvetlerine bildirilmiş 8 .494'ü hakkında kamu davası açılmasına karar verilmiş; çocuğun cinsel istismarı nedeniyle 42.089 vaka emniyet kuvvetlerine bildirilmiş 16 .801'i hakkında kamu davası açılmasına karar verilmiş; reşit olmayan cinsel ilişki nedeniyle 30 .105vaka emniyet kuvvetlerine bildirilmiş 1 .124'ü hakkında kamu davası açılmasına karar verilmiş; cinsel taciz nedeniyle 28.584 vaka emniyet kuvvetlerine bildirilmiş14.988'i hakkında kamu davası açılmasına karar verilmiş ve diğer nedenlerleemniyet kuvvetlerine bildirilen 21 vakanın 2'si hakkında kamu davası açılmasına karar verilmiştir. Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü'nün 2018 yılında yayınlamış olduğu Adli İstatistiklere göre Cinsel dokunulmazlığı karşı işlenen suçlarda 12-15 yaş arasındaki sanıklardan 2 .693'ü erkek, 61'i kız; 15-18 yaş arasındaki sanıklardan 2 .526'sı erkek, 51'i kız, 18 yaş ve üzerindeki sanıklardan33.419'u erkek, 659'u kızları oluştururken 40 belirsiz kimlik ile yabancı sanıkların2.191'inin erkek 200'ünün kız olduğu ve 1 tüzel kişinin ilgili suçtan yargılanmak üzere toplamda 41.841 kişinin ceza mahkemelerinde yargılandığı rapor edilmiştir. 2018 yılında verilen kararlar incelendiğinde ise 25.921 (%51,4) sanık hakkında mahkumiyet kararı verildiği, 9 .445(%18,7) sanık hakkında beraat kararı verildiği,4.623(%9,2) sanık hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verildiği,2.946(%5,8) sanık hakkında yetkisizlik, görevsizlik ve birleştirme kararı verildiği ve7.525(%14,9) sanık hakkında başka karar verilerek toplam 50.460 yargılamanınsonuçlandığı rapor edilmiştir. Tespit edilen istatistikler neticesinde cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlarıngündemi ve toplum vicdanını sık sık rahatsız eder hale geldiği görülmektedir. TCKm.102- 105 arasında düzenlenen suç tiplerine karşı öngörülen cezalandırma ve güvenlik tedbirleri yöntemlerinin yetersiz kaldığının düşünülmesi nedeniyle toplum nezdinde kastrasyon cezalandırması sık sık gündeme getirilmektedir. Yaptığımız çalışmada tıbbi müdahaleler yönünden kastrasyon uygulamasının iç hukuka ve tarafıbulunduğumuz Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ne uygunluğu tartışılacaktır.
1982 Anayasası'na göre yasama bağışıklıkları

Parlamentolar devletin emredici gücünü kurallar koymak suretiyle ellerinde bulundururlar. Devletlerin en önemli kurumları olan parlamentoların görevlerini etkin biçimde yapabilmeleri parlamento üyelerinin yasama faaliyetlerini baskı altında olmaksızın, özgürce yerine getirebilmelerine bağlıdır. Bunu sağlayabilmek amacıyla hemen hemen tüm demokratik ülkelerde milletvekillerinin hukuki ve cezai sorumluluk konusunda sahip oldukları bir takım ayrıcalıkları vardır. Bu ayrıcalıklar milletvekilinin kişisel ayrıcalığı için değil, yasama görevini güvenle yapabilmesi içindir. Yani amaçlanan kamu yararıdır. Türk hukuk sisteminde de cezai yargılama ve tedbirlerinden muafiyet şeklinde karşımıza çıkan bu ayrıcalıklar 'yasama bağışıklıkları' olarak ifade edilir. Yasama bağışıklıkları 'yasama sorumsuzluğu ve 'yasama dokunulmazlığı' olarak iki türlüdür. Yasama sorumsuzluğu milletvekilinin meclis çalışmaları esnasında yaptığı düşünce açıklamaları ve oylarından parlamento dışında hiçbir kurum tarafından sorumlu tutulamamasını ifade eder. Yasama dokunulmazlığı ise Meclis çalışmaları dışındaki eylemlerinden dolayı görevi boyunca yargılanmalarını ve aldıkları cezaların infazını engeller. Yasama bağışıklıklarının düzenlendiği 1982 Anayasası'nın 83. maddesinde hem yasama sorumsuzluğu hem de yasama dokunulmazlığı yer almıştır. Bu çalışmada yasama bağışıklıkları 1982 Anayasası bağlamında yasama sorumsuzluğu ve yasama dokunulmazlığı olarak ayrı başlıklar altında ayrıntılı olarak incelenmiştir.
İş hukukunda belirsiz alacak davası ve kısmı dava

İş sözleşmesi sona erdiğinde kanun veya iş sözleşmesinden doğan ve para ile ölçülebilen tüm menfaatlerin 4857 sayılı İş Kanunu m.32/6'ya göre tam olarak ödenmesi gerekmektedir. İşveren tarafından ödeme yapılmadığı takdirde uygulamada ilk başvurulan yol işverene ihtarname gönderilmesidir. Bu ihtarnamenin gönderilmesindeki amaç ödenmesi gereken alacak kalemlerini belirtip, ödenmediği takdirde davaya konu edileceklerinin işverene bildirilmesidir. Böylece işveren ihtarnamenin gönderilmesiyle birlikte temerrüde düşer ve faiz de bu andan itibaren işlemeye başlar. İhtarname gönderilmesine rağmen hak kazandığı işçilik alacakları ödenmeyen işçi zorunlu arabulucuya başvurmak durumunda kalmaktadır. Zira iş kazası ve meslek hastalığı hariç arabulucuya başvuru zorunludur. Arabuluculuk aşamasında bir anlaşmaya varılamazsa, işçi yetkili iş mahkemesinde dava açma yoluna gidebilecektir. Dava aşamasında işçilik alacaklarının belirsiz alacak davası yoluyla mı yoksa kısmi dava yoluyla mı talep edileceği konusunda tartışmalar bulunmaktadır. Esasen kısmi dava belirsiz alacak davasına nazaran daha avantajlı olsa da belirli şartların varlığına ihtiyaç duyduğundan her durumda açılamamaktadır. Bazı alacaklar ise kısmi dava şeklinde açılamazsa, hak kayıplarına sebep olmaktadır. Tezin yazım aşamasında gerek HMK m.107'de gerekse İş Kanunda birçok değişiklik olmuştur. İş Kanunu'nda özellikle Covid- 19 salgını nedeniyle bazı geçici düzenlemeler yapılmıştır. Çalışmamızın ilgili bölümlerinde hem söz konusu değişiklikler belirtilmiştir hem de Yargıtay kararları çerçevesinde hangi işçilik alacaklarının kısmi dava türünde hangilerinin belirsiz alacak davası türünde açılması gerektiği incelenmiş ve hesaplama örneklerine yer verilmiştir.
Sigortalı hizmetlerin yargı kararıyla tespiti

Anayasa ile güvence altına alınan sosyal güvenlik hakkı, kişinin vazgeçemeyeceği ve devredemeyeceği bir hak niteliğindedir. Sosyal güvenlik hakkının sigortalıya sağladığı haklardan bir tanesi de çalışma konumuzu oluşturan hizmet tespit davalarıdır. Ülkemizde zorunlu sigortalılık ilkesi benimsenmiş, sigortalıların çalışmaya başlamakla sigortalı olacağı kanun metninde yer almıştır. Ancak anayasa ve kanun metninde yer almasına rağmen insanların sosyal güvenlik hakkından her zaman etkin bir şekilde faydalandığı söylenemez. Kişi, işe fiili olarak başlamakla sigortalı sayılsa da, sigorta hak ve yardımlarından yararlanabilmek için işverenin sigortalıya ait prim belgelerini sosyal güvenlik kurumuna vermesi gerektiği 5510 sayılı Kanun ile düzenlenmiştir. Aynı şekilde Kurumun da bu Kanunun uygulanmasını takip ve denetim görevi Kanun ile düzenlenmiştir. Kurumun görevini yapmaması, işverenin prim belgelerini vermemesi veya eksik vermesi halinde sigortalı sosyal güvenlik hakkına kavuşamayacaktır. Çalışma konumuz olan hizmet tespit davalarıyla, bu gibi durumları önlemek amacıyla sigortalıya veya ölümü halinde hak sahiplerine yargı yoluyla, sigortalı geçen hizmetin tespitinin sağlanması imkanı tanınmıştır. Sosyal güvenliğin kısa bir tarihçesine değinerek başladığımız çalışmamızı, hizmet tespit davası açmanın koşulları bakımından inceleyerek sürdürdük. Son olarak hizmet tespit davasının yargılama usulünü ve davanın ilgililer bakımından sonuçlarını, doktrin ve Yargıtay kararları ışığında inceleyerek çalışmamızı tamamlamış bulunmaktayız.
Ahmed Cevdet Paşa'nın devlet, hukuk ve anayasa görüşü

Osmanlı Devleti'nin, Tanzimat Devri'ndeki en önemli isimlerinden biri olan Ahmed Cevdet Paşa, bu dönemde devlet, toplum ve hukuk açısından ortaya çıkan ikilemlerin aşılması noktasında önemli bir role sahiptir. Fıkıh tahsili ve siyasi tecrübesi sayesinde, bir yandan Osmanlı birikimini koruyup diğer taraftan dönemin gerektirdiği yenilikleri yapabilmesi büyük ölçüde mümkün olmuştur. Kendisinin öncülüğünde hazırlanan ve Osmanlı Devleti'nde fıkıh alanındaki ilk kanunlaştırma olan 'Mecelle-i Ahkam-ı Adliye' isimli medeni kanun, bu açıdan en mühim misaldir. Cevdet Paşa, Mecelle'yi devletin temel kanunu olarak gördüğünden, Batılı anayasaların etkisiyle hazırlanacak ve devletin temel kanunu olacak Kanun-ı Esasi'ye karşı çıkmıştır. Söz konusu hususun ele alındığı ve 'Giriş' kısmının ilk bölüm olduğu bu tez çalışmasının ikinci bölümünde, Ahmed Cevdet Paşa'nın fikri alt yapısını anlayabilmek adına, onun hayatı, eğitimi ve devlet hizmetindeki görevlerine yer verilmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde, Cevdet Paşa'nın devlet ve hukuk kavramlarına bakışı incelenmiş; bunun yanı sıra hukuka dair düşünceleri noktasında, Von Savigny'nin örf-adete dayanan tarihsel bakış açısıyla benzer ve farklı yönleri ele alınmıştır. Çalışmanın dördüncü bölümündeyse; Ahmed Cevdet Paşa'nın anayasa kavramına dair düşünceleri ele alınmış; bu noktada, Fransız İhtilali ile ortaya çıkan anayasallaşma hareketindense, İngiltere'deki gibi örf-adete istinaden zaman içerisinde oluşan yazısız anayasa fikrini daha doğru bulduğuna değinilmiştir. Ayrıca Osmanlı Devleti'ne yazılı anayasa kavramını ilk defa getiren Yeni Osmanlıların bu konudaki düşünceleri kısaca açıklanmış ve meşrutiyet kavramı da dikkate alınarak Cevdet Paşa'nın anayasa görüşüyle karşılaştırılmaya çalışılmıştır.
Borcun zamanaşımına uğramasına Borçlar Hukuku ve Ceza Hukuku düzenlemelerinin etkisi

Genel olarak borcu sona erdiren sebepler; yenileme, alacaklı ve borçlu sıfatlarının birleşmesi, ifa imkansızlığı, takas ve zamanaşımıdır. İnceleme konumuz olan zamanaşımı müessesesi günümüz modern hukuk sistemine kadar hukuki ve sosyal ihtiyaçlar sebebiyle varlığını hep muhafaza etmiştir. Zamanaşımı borcu sona erdirmeyip, dava ve cebri icra marifetiyle tahsilini engeller. İki tür zamanaşımı mevcut olup; bunlardan ilki daha çok belli bir sürenin geçmesi ile gayrimenkul mülkiyetinin iktisabı sonucu doğuran kazandırıcı iktisabi zamanaşımı olup, diğeri çoğunlakla alacak haklarına ilişkin ve belli bir sürenin hitamında hakkında kaybına sebep olan ıskatı zamanaşımıdır. Zamanaşımına tabi borçlar sözleşmeden, haksız fiilden ve sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanabilir. Zamanaşımı süreleri hakkın niteliğine göre altı ay ile yirmi yıl arasında değişmektedir. Öte yandan haksız fillerin aynı zamanda suç teşkil etmesi halinde daha uzun olan ceza davası zamanaşımı uygulanır. Çalışmamızda Temmuz 2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ile getirilen yenilik ve düzenlemeler özellikle incelenmiş, 818 sayılı Borçlar Kanununun yürürlüğü esnasında en tartışmalı konulardan biri olan eser sözleşmesinde ayıba karşı tekeffül sorumluluğuna ilişkin zamanaşımı süreleri Yargıtay kararları doğrultusunda irdelenmiştir. Bunun yanında zamanaşımının şartları, zamanaşımı süreleri ve bu sürelerin değiştirilmesi, zamanaşımından feragat, ceza zamanaşımı, zamanaşımı def'i zamanaşımı sürelerinin kesilmesi ve durması konularına yer verilmiştir.