turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
İskender Afrodisi ve metafiziği

İskender Afrodisi yaklaşık olarak miladdan sonra II. Yüzyılın ikinci yarısı ile III. Yüzyılın ilk çeyreğinde yaşmıştır. Hayatı hakkında fazla bir şey bilinmemesine rağmen eserleri ve onlarca risaleleri vardır. Ünlü filozof Aristoteles'in felsefesinin devam ettiricisi olmakla birlikte, yer yer onun düşüncelerine ilavelerde bulunmuş, bazen de karşıt görüşler ileri sürmüştür. Felsefe tarihinin ve Helenistik dönemin en ünlü Peripatetiği ve şarihidir. Bu nedenle İkinci Aristoteles ve The Commentator olarak tanınmıştır. Eserlerinde Stoacılığı, Epikürcülüğü ve akademik septiklerin düşüncelerini konu edinmiş ve onları eleştirmiştir. Onların düşüncelerinin tanınmasına neden olduğundan dolayı iyi felsefe tarihçisi olduğu da kabul edilir. Birçok konuda Yeni-Platoncuları ve İslam filozoflarını etkilemiştir. İİskender Afrodisi ve Metafiziği? adlı çalışmamızda İskender'in metafizikle ilgili düşüncelerini araştırdık. İskender, Aristoteles'in insana ait ve Tanrı'ya ait akıl olarak iki farklı şekilde ele aldığı faal aklı Tanrı'yla özdeşleştirmiş, insanla hiçbir surette ilgi kurmayan Tanrı anlayışını; faal aklın insan aklını kuvve halinden meleke ve fiil halindeki akla dönüştürmesiyle insanla ilgi kuran Tanrı anlayışı haline getirmiştir. Aristoteles'in maddi akıl ve faal akıl olarak iki kısma ayırdığı insan aklını, maddi akıl, meleke halindeki akıl ve fiil halindeki akıl olarak üç kısma ayırmıştır. Aristoteles, Tanrı'nın sadece İlk Akıl olduğunu ifade ederken, İskender hem İlk Akıl hem de Faal Akıl olduğunu ifade etmiş, metafizik konusunda diğer filozoflardan farklı olarak Tanrısal Faal Akıl'ın insanla kendi işleyiş tarzı olan müstefad aklı ve mufarık aklı vasıtasıyla iletişime geçtiğini belirtmiştir. Ayrıca Aristoteles maddi aklın ölümlü, faal aklın ölümsüz olduğunu ifade ederken, İskender, insan aklının ölümlü olduğunu ifade etmiştir. Mantık, doğa felsefesi ve ahlak felsefesinde genel anlamda Aristoteles'i izlerken, metafizik konusunda kendine özgü düşünceler ortaya koymuştur.
How the dialectical relationship between consciousness and life is differentiated in Hegel's and marx's philosophies

ÖZ BİLİNÇ VE YAŞAM ARASINDAKİ DİYALEKTİK İLİŞKİ HEGEL'DE VE MARXTA NASIL FARKLILAŞIYOR Kibar, Sibel Yüksek Lisans, Felsefe Bölümü Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Akın Ergüden Haziran 2005, 100 sayfa Bu çalışmanın amacı Hegel'in ve Marx'ın kendi amaçları doğrultusunda bilinç ve yaşam arasındaki ilişkiye dair geliştirdikleri farklı yaklaşımlarını sunmaktır. Hegel'in amacı felsefe tarihi boyunca öne sürülmüş birbiri ile çelişen düşünce ve inanışları bir bütün içinde bir araya getirmektir. Hegel'in yaşama içkin diyalektiği bilinç ve yaşam karşıtlığını da açıklayabilmektedir. Hegel'de özne olarak ortaya çıkacak olan öz-bilinç, oluşum sürecinde, önce, yaşama bir arzu nesnesi olarak bakmaktadır. Ardından, bu arzu ile kendini gerçekleştiremeyen öz-bilinç, diğer bir öz-bilincin kendisini tanımasını arzu eder ve başka bir öz-bilinç ile ilişkiye girer. Bu ilişki 'yaşam ve Vİölüm mücadelesi' olarak adlandırılır. Bu mücadelenin sonunda öz-bilinçlerden biri Efendi, diğeri Köle olarak karşımıza çıkar. Köle, Efendisi için üretirken, yaşamla ilişkiye girer ve bu ilişki onu bir öz-bilinç kılar. Marx'ın amacı ise karşıtlıkları birleştirmenin yanı sıra, dünyevi bir felsefe üretmektir. Bu amaç doğrultusunda Marx insanın iktisadi ilişkilerini felsefesinin merkezine koyar. Üretim ilişkileri insanın sınıfsal konumunu belirler. Sınıflardan biri üreten sınıf iken, diğeri bu üretimi sömüren sınıftır. Hegel Kölenin çalışarak kendi bilincini elde ettiğini öne sürerken, Marx, kapitalist üretim biçiminin olumsuz ve yabancılaştırıcı yanını vurgular ve işçinin üretiminin işçiyi kendine, doğaya ve türüne yabancılaştırdığını söyler. Aslında hem Hegel, hem de Marx, bilinç ve yaşamın karşılıklı ilişkisini vurgularlar. Amazonların farklı amaçları, bu ilişkiyi farklı temellere oturtmalarına neden olur.
John Hick'in diriliş inancına bakışı

tez, John Hick'in formüle ettiği şekliyle diriliş inancıyla ilgili olup, iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Hick'e özel atıfla beşeri ölümsüzlük arzusunu, diriliş inancını veHick'in ölüm ötesi hayat konusunda optimizmi benimsediğini tartıştık. Bu bağlamda, yeniden dirilişinin, Hick'in felsefesinin en temel kavramı olduğunu vurguladık. kinci bölümde, doğrulama ve yanlışlama dahil, Hick'in eskatolojik doğrulama vereplica kuramına bakışını tartışmaya çalıştık. Hick'in yalnızca eskatolojik doğrulama vereplica kuramı ile ilgili tanımlar yapma girişiminde bulunmadığı, aynı zamanda, ontolojik ve epistemolojik bağlam içinde doğrulama ve yanlışlama ile ilgili tanımlardada bulunduğu hususlarını araştırdık. Bu tez, Hick'in replica kuramının rasyonel ve onun ilgili kuramının ölümden sonrahayatta bireyselliği koruma eğiliminde olduğuna ilişkin bir kanı ile sonuçlanmaktadır.
Dini ve mistik tecrübede evrensel öz problemi: Walter Stace-Steven Katz karşılaştırması

Çalışmanın amacı değişmez tek bir gerçekliğin olup olmadığını ve bu gerçekliğin felsefi alana yansımasını evrensel öz temasıyla analiz etmektir. Tezde evrensel öz problemi öncelikle soyut bir çerçevede teorik tespitler kapsamında ele alınmıştır. Dini ve mistik tecrübe kavramları temel birimlerine kadar aralarındaki ayrımın evrensel öz açısından önemini anlamak için incelenmiştir. Daha sonra evrensel öz problemi somut bir çerçevede Stace ve Katz'ın argümanlarına göre pratik tartışmalar kapsamında ele alınmıştır. Tezde evrensel öz teması mistik tecrübedeki merkezi konumu dolayısıyla Stace'in kavramsallaştırmasına ve sistematik analizlerine göre değerlendirilmiştir. Bununla birlikte çalışmaya özgün yapı kazandıran akıl-sezgi dikotomisi evrensel öz için kullanılmıştır. Akıl-sezgi arasında öngörülen terkip fikriyle ulaşılan öneri, evrensel özcü ve bağlamsalcı yaklaşımların arasında yer alan ılımlı evrensel özcü yaklaşımdır. Stace ve Katz'ın argümanlarının karşılaştırılmasına dayanan felsefi değerlendirmelerin, kavramsal analizin ve fikirsel sentezin sonucunda muhteva, yöntem ve dil birliği gibi benzerliklerin farklılıklardan daha fazla olduğu ortaya çıkmıştır. Netice olarak dini ve mistik tecrübeler de yapısall, yöntemsel ve linguistik benzerlik tespit edilmiştir.
Aristoteles'in politika felsefesinde yurttaşlık anlayışı

Yurttaşlık, modernitenin krizi bağlamında, günümüzde üzerinde en çok tartışılan konulardan biridir. Zira yurttaşlık, birlikte yaşamaktan ne anladığımıza gönderir. Bu, çağdaş yurttaşlık tartışmalarının hayati bir önem taşımasının nedenidir. Günümüzde gerek modern yurttaşlık anlayışı gerek onun eleştirisi ve alternatif bir yurttaşlık anlayışına ilişkin araştırmalar, Antik Yunan dünyasına geri dönmeyi, ondan esinlenmeyi içermektedir. Zira tarihsel olarak politika felsefesinin ve özgül olarak yurttaşlık kavramının kaynaklarını burada buluruz. Her ne kadar Antik Yunan dünyasında yurttaşlık üzerine ilk kez düşünüp konuşanlar Sofistler olsa da, onu felsefi olarak temellendiren ilk filozof Platon'dur. Platon sitenin politik yaşamını epistemeye, yurttaşı da epistemenin bilgisine sahip olan filozof-krala tabi kılmıştır. Platon'un sitesi ideal bir site, yani her bakımdan kusursuz bir site olma iddiasını taşır. Ancak Platon'un sitesi ne pratikte gerçekleşebilir ne de demokratik bir sitedir. Platon'un yurttaşı yalnızca filozof-kralın buyruklarına uymakla yükümlü olan kimsedir. Platon, ortaya koyduğu bu yurttaşlık anlayışıyla, totalitarizmi temellendiren filozof olmuştur. Aristoteles'in önemi tam da bu noktada karşımıza çıkar. O, ortaya koyduğu yurttaşlık teorisiyle, Antik Yunan dünyasında paradigmatik bir dönüşüm yaratmıştır. Aristoteles, insansal eylemlerin olumsallığını pratik aklı devreye sokarak temellendirir. Sitede çoğulculuk ve kanaatlerin özgürce tartışılarak müzakere edilmesiyle karakterize edilen politik yaşama aktif olarak katılan yurttaş, onun yurttaşlık anlayışının temelidir. Onun savunduğu site ise pratikte gerçekleşebilir olan ve müzakere ve katılıma dayalı demokratik bir cumhuriyettir. Bu nedenle Aristoteles'in yurttaşlık anlayışı, cumhuriyetçi geleneğin yurttaşlık anlayışı ile uyuşmaktadır. Bu saydığımız özellikleri nedeniyle, Aristoteles'in yurttaşlık anlayışı hem antik Yunan dünyasında bir kırılma noktası hem de alternatif bir yurttaşlık anlayışına ilişkin bir esin kaynağıdır. Sonuç olarak, bu çalışma bizlere göstermiştir ki, yurttaşlık anlayışı söz konusu olduğunda, Aristoteles'i Platon'dan ayıran özellikler, onu çağdaş yurttaşlık tartışmaları açısından yeniden okumaya değer kılan hususlardır.
Hint kökenli yeni dini hareketlerden Hare Krishna hareketi

Avrupa'da meydana gelen reform süreci beraberinde modernizmi de getirmiştir. Modernizm ile birlikte de geleneksellik geri plana itilmiş, yeni dini oluşumlara kapı aralanmıştır. İnsanlar kendilerinde oluşan manevi boşluğu bu oluşumlarla doldurmak istemiştir. Bu da 1960'lı yılların sonu ile 1970'li yılların başında Yeni Dini Hareketlerin oluşmasına sebep olmuştur. Çok farklı kültür ve inanç gruplarına sahip olan Hindistan da bu tarz yeni dini hareketlere ev sahipliği yapmıştır. Hinduizm kökenli birçok yeni dini hareket ortaya çıkmış, artarak devam etmektedir. Bunlardan birisi de çalışma konusu olan Hare Krishna Hareketidir. Hare Krishna Hareketi Tanrı Krişna'yı ön planda tutan, Swami Prabhupada tarafından oluşmuş; bugün Batı Avrupa ve Amerika'da mabetlerinin sayısı her geçen gün artan Hint kökenli dini teşkilattır. Bu çalışmanın amacı ise; yargılamadan uzak, realist bir şekilde Hare Krishna Hareketinin ortaya çıkışını, kökenlerini, ilahiyat ve dünya ile ilgili görüşlerini ve günümüzdeki durumunu ortaya koymaktır, tanıtmaktır.
18. yy kimya biliminin gelişiminde Flojiston teorisinin terk edilişi ve Lavoisier'nin getirdiği yeniliklerin bilimsel düşünce doğrultusunda incelenmesi

Bu çalışmada, 18. yy kimya biliminin gelişiminde önemli olan kuramsal çalışmalar incelenmiştir. Bu bağlamda kimya biliminde devrim niteliği taşıyan olgusal çalışmalar ele alınmış ve dönemin bilim adamlarının etkinlikleri karşılaştırılmalı ve eleştirel bir sunumla verilmek istenmiştir. 17. yy kimya biliminin çalışmalarında etkin bir role sahip olan flojiston teorisinin olguları nasıl açıkladığı, bu teoriyi savunan bilim adamlarının, teoriyi nasıl temellendirdikleri, tarihsel boyut içinde vurgulanmaya çalışılmıştır. Ayrıca bu çalışma, modern kimyanın kurucusu olarak gösterdiği, Antoine Laurent Lavoisier' in kimya bilimine getirdiği olgusal, teorik katkıları, onun hayatıyla paralel incelemiş ve Lavoisier'in yaygın kabul gören flojiston teorisine olan yöntemsel yaklaşımı ve sorgulayıcı çözümlemelerle bu teoriyi nasıl çürüttüğü gösterilmek istenmiştir. Bu çalışma aynı zamanda klasik bilimin özelliklerini özetlerken, bilimin tarihsel gelişiminde bilimsel düşüncenin önemini ve bilime eleştirel bakışın ürünü olan düşünceler ile genel anlamda teori-olgu ilişkisi değerlendirilmeye çalışılmıştır.
İdealist estetik ile pragmatist estetik anlayışlarının karşılaştırılması

İdealist felsefenin sanatsal alandaki görünümü idealist estetiktir. Bu nedenle bu estetik anlayışında akıl/idea/tin/sezgi gibi kavramların öne çıktığı görülür. İdealizm, insanı akıl ve beden şeklinde ikiye ayıran ve beden karşısında akla öncelik veren bir felsefe olduğu için, idealist estetik de sanatta duyusal olana değil zihinsel olana öncelik vermiştir. Bu bakımdan, sanat eserlerini, idea ya da tinin somut görünümleri olarak ele almış, güzelliği idea ya da tine uygunluk olarak kabul etmiş, sanatı da yöntemi sezgi olan bir bilgi etkinliği şeklinde değerlendirmiştir. Pragmatizm ise, idealizmin aksine, varlığı ve insanı ikiye bölerek bir tarafı bir tarafa üstün tutan bir yaklaşım sergilemez. Bu bakımdan estetiği de tüm bağlantıları içinde duyusal olandan ayırmadan, bilimin karşısına koymadan ve sanatla sınırlandırıp, kesin bir tanımla durağanlaştırmadan ele alır. Pragmatist estetiğe göre, insan beden-zihin birliği içinde bütün bir varlıktır, içinde bulunduğu fiziksel ve sosyal çevreyle de sürekli bir deneyimle etkileşim halindedir. Konu bütün olarak değerlendirildiğinde, idealist estetik ile pragmatist estetik anlayışlarının güzeldeki hakikati görünür kılma arayışı olarak ortaya çıktığı, idealist temelde gelişen modern estetiğin sanatı idealize ederek insanlardan ve hayattan kopardığı, kendini hakikatin tek görünümü olarak dayattığı; bu duruma bir tepki olarak avant-garde sanat akımının doğduğu, ancak bu sanat akımının da aşırı bireyselleşmeye ve keyfiliğe neden olduğu için zamanla yerini tüm hakikat arayışlarını reddeden postmodernizme bıraktığı, bu bağlamda pragmatist estetiğin sanatın hakikatle bağlantısını yeniden kurması bakımından dikkat çektiği, ancak onun da felsefi teorisinin bir sonucu olarak rölativizmin yolunu açması nedeniyle sanatsal alanda yaşanan sorunları çözmede yeterli olamadığı fakat hakikatin farklı bir görünümünü ifade etmesi bakımından estetik tarihindeki diğer estetik teorilerin yanında yer almayı hak ettiği anlaşılmıştır.
Selçuklular Devri siyasetnamelerine göre devlet adamının niteliği

Bu çalışma, Türk-İslam tarihinin en önemli dönemlerinden biri olan Selçuklular devrinde yazılan siyasetnamelerden hareketle, başarılı bir devlet adamının, sahip olması gereken vasıfların ortaya konulmasını amaçlamaktadır. Çalışma temel kavramların izahını içeren bir giriş ve iki ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, Selçuklular döneminde telif edilen siyasetnameler ve yazarları tanıtılmış, ikinci bölümde ise bu siyasetnamelerden hareketle devlet adamının sahip olması gereken vasıflar ortaya konulmuştur.
İbn Tufeyl felsefesinde insan

Endülüs İslam Felsefesi'nin dikkat çekici simalarından olan İbn Tufeyl, kendi felsefesinin tüm boyutlarını açıkladığı, felsefi bir roman kaleme almıştır. Bu eser kurgusu ve orijinalliği balonundan her zaman ilgi çekmiştir. Biz de 'İbn Tufeyl Felsefesinde İnsan' adını verdiğimiz bu araştırmamızda, onun roman üslubu çerçevesinde eseri içerisine serpiştirdiği felsefi fikirlerini çeşitli başlıklar altında toplayarak, açıklamaya çalıştık. Araştırmamızın başmda onun felsefi sisteminin karakteristiği baklanda bilgi vermeye çalıştık. Sonra varlık felsefesini oluşturan görüşlerini 'varlığın yaratılışı problemi', 'varlıkta birlik-çokluk' ve 'varlık mertebeleri' başlıkları altında izah ettik. Bilgi felsefesi bölümünde 'bilgi kaynakları ve bilgiye ulaşma yöntemleri' ve 'bilginin değeri' başlıklarına açıklık getirdik. Sonraki bölümde ise insan ahlakının temeli ve nihai hedefini belirlediği ahlak felsefesi ile ilgili görüşlerini 'insan ahlakının aşamaları' başlığı altında ele aldık. Eserinin son bölümünde önemli bir yer teşkil eden felsefe-din karşılaştırmasını 'felsefe ve dini anlama ve kavrama bakımından insan tipleri' çerçevesinde incelemeye çalıştık. Son olarak Avrupa dillerinin çoğuna tercüme edilmiş olan bu eserin Batı'daki serüvenine ışık tutmak istedik.
Marksist yabancılaşma kuramının güncelliği sorunsalı

Bu çalışmanın amacı, Karl Marks'ın siyaset felsefesi yazınına kazandırdığı 'yabancılaşma' kavramını irdeleyerek bu kavram üzerinden kapitalizmin insanın nesnelerle ve diğer insanlarla kurduğu ilişkilerini hem Marks'ın döneminde hem de günümüzde hangi boyutlarda biçimlendirdiğini tartışmaktır. Bu amaçla, çalışmanın birinci bölümünde, Marks'ın insan doğası anlayışı üzerine yapılmış tartışmalar verilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümündüyse, yabancılaşma kavramı açıklanmış, bu kavramın meta-fetişizmi ve şeyleşmeyle olan bağları sorgulanmıştır. Çalışmanın son bölümünde de yabancılaşmanın modern yansımaları araştırılarak bir takım değişimlerden geçse de kapitalizmin insanları mistifikasyona uğratmaya devam edip etmediği tartışılmıştır.
How to follow a rule: Practice based rule following in wittgenstein

ÖZ KURAL NASIL TAKİP EDİLİR: WITTGENSTEIN'DA PRATİK TEMELLİ KURAL TAKİBİ Kılınç Adanalı, Yurdagül Yüksek Lisans, Felsefe Bölümü Tez Yöneticisi: Prof. Dr Akın Ergüden Ocak 2005, 110 sayfa Kural takip etme, modern felsefenin öncülerinden biri olan Wittgenstein' in felsefesinde temel bir kavramdır. Wittgenstein geleneksel kural kavramlarını, kapalı, belirsiz ve idealize edilmiş olmaları nedeniyle eleştirir. O kuralları pratikten soyutlamanın mümkün olmadığını, bir kuralın anlamını belli bir bağlamdan ya da pratikten aldığını düşünür. Wittgenstein' in kural takip etme kavramı bir dizi kavramla yakından ilişkilidir: içsel ilişki, anlama, kriter. Bu kavramlar kural takip etme ve pratik arasındaki yakın ilişkiyi açıklarlar. Wittgenstein kendi kuramının, yorumdan kaynaklanan paradoks ve zincirleme sorunlarını doğurmadığını düşünür. Ayrıca uygulama kavramı Wittgenstein'in kural takip etme kuramında temel bir rol oynar. Wittgenstein kural takip etmenin 'özüne' dair ileri sürülen metafiziksel spekülasyonları ortadan kaldırır ve kuralı, bir yaşam biçimi, yani doğal bir bağlam içine yerleştirir. Bu sayede, o dili yanlış kullanımlardan arındıran, teori ve pratik arasında doğru bir ilişki kuran bir açıklama sunar.
Osmanlı-Türk fikir hayatında felsefe arayışı: Feylesof Rıza Tevfik ve felsefesi üzerine bir araştırma

Bu tez, II. Meşrutiyet ve sonrası Türk düşüncesi, siyaseti ve edebiyatında önemli simalardan biri olan Rıza Tevfik Bölükbaşı'nın, felsefi düşüncesini incelemek amacıyla hazırlanmıştır. İçinde yaşadığı topluma Batı felsefesini tanıtmak çabasında olan Rıza Tevfik'in felsefi yaklaşımı, hayatının ilk yıllarında tanıştığı Bektaşi geleneği ve sonraki yıllarda aldığı tıp eğitimi ile çift cihetli bir yapıya sahiptir. Çalışmanın ilk kısımda bu çift kanatlı düşünce perspektifinin anlaşılabilmesi için, Tıbbiye yıllarında tanıştığı ve etkilendiği pozitivizm ile Spencer felsefesi incelenmiştir. Diğer bölümünde ise, çocukluk yıllarında tanışıp, aşina olduğu ve sonraki yıllarda adeta yeniden keşfettiği Bektaşilik konusunda yaptığı çalışmalar ve bu sayede oluşturmaya çalıştığı Doğu-Batı sentezi incelenmiştir. Bu çift taraflı yapıda Rıza Tevfik'in vurguladığı konular üzerinde özellikle durularak, oldukça geniş felsefi ve kültürel birikime sahip olan bu zatın felsefi düşüncesi ortaya konmaya çalışılmıştır.
Farabi'de temel erdemler

Felsefi bir terim olarak temel erdem, muayyen bir ahlak felsefesi içerisinde yer alan erdemler arasında farklı nedenlerden ötürü ve değişik açılardan diğerlerine nispetle daha önemli, dolayısıyla da ayrıcalıklı görülen erdemi ifade etmektedir. Ayrıcalıklı erdem fikri, diğer bir deyişle, temel erdem kavramı felsefe tarihi içerisinde ilk defa Sokrates'in erdeme yönelik soruşturmaları ile kendisini belli etmiştir. Platon tarafından da ele alınan ve anlam alanı önemli oranda geliştirilen temel erdem kavramı, klasik felsefenin iki önemli okulu olan Stoacılık ve Yeni Eflatunculuk gibi felsefe okullarının ahlak felsefelerinde oldukça merkezi bir konuma yerleştirilmiş biçimde karşımıza çıkmaktadır. Akabinde antik dünyanın felsefe-bilim birikiminin İslam dünyasına geçişi sürecinde bu kavram da İslam felsefesine intikal etmiştir. Tezimiz, öncelikle söz konusu temel erdem kavramının hususen İslam felsefesinin kurucu filozofu sayılan Farabi'nin inşa ettiği felsefi sistem içerisinde ele alınıp alınmadığı sorusuna bir cevap bulmaya, şayet bu sorunun yanıtı olumlu ise, ardından da filozofun hangi erdemleri bizlere temel erdemler şeklinde sunduğunu tespit etmeye çalışmaktadır. Bu çerçevede tezimizin öne sürüp sınamaya gayret edeceği ana hipotezi, Farabi felsefesinde bir temel erdem kavramının yer aldığı ve bu felsefenin temel erdemlerinin hikmet, cömertlik ve adaletten müteşekkil bulunduğudur.
Müzik eğitiminde sistematik düşüncenin ve felsefi yaklaşımların müzik eğitimi anabilim dallarındaki öğrenciler düzeyinde incelenmesi

Bu araştırmada müzik eğitiminde, sistematik düşünme ve felsefi yaklaşımlara gereksinim olup olmadığı konusu betimsel ve deneysel çalışmalarla incelenmiştir. İnceleme, felsefi düşünme biçimlerinin yapısının açıklandığı bir temele kurulmuştur. Sanat ve estetik kuramların felsefi temelleri üzerinden, 20. yy öncesi ve sonrası sanat anlayışlarının değişim ve dönüşümü belirtilmiştir. Bu değişim ve dönüşüm, sanat ve müzik temelinde incelenmiştir. Müzik ile felsefenin ilişkisini ifade etmek için belirli bir ortak döneme odaklanılmıştır. Bu ortak dönem, 20. yy olarak belirlenmiştir. Müzik ile felsefenin ilişkisi, 20. yy modern müziğinin yapısı ve Alban Berg'in müziği ile Berg'in çağdaşı felsefeci ve müzikolog Theodor Adorno'nun düşünceleri arasındaki bağlantılarla sorgulanmıştır. Bu sorgulama, Adorno'nun müzik üzerine düşünceleriyle ilişkili olduğu düşünülen Berg'in 'Lulu' operası örnekleminde yapılanmıştır. Bu şekilde müzik eğitiminde ele alınan bir dönemin müzik anlayışı ile o döneme çağdaş olan bir düşünürün felsefi yaklaşımları beraber incelenmiştir. Böylece 20. yy müziği ile ilgili bir eğitim yaklaşımında felsefi düşünmeye olan gereksinim vurgulanmış, çağdaş bir sanat ve müzik eğitimi anlayışında sadece biçimsel değil, olgusal ve kavramsal bir düşünme etkinliğinin önemi belirtilmiştir. Araştırmada betimsel çalışmanın yanında, bir de deneysel uygulama yapılmıştır. Bu uygulama 7 hafta süren bir eğitimi kapsamıştır. Uygulamada sistematik düşünme ve felsefi yaklaşımlar bağlamında, müzik eğitimi anabilim dalındaki öğrencilere bir kavramsal çerçeve çizilmiştir. Eğitim çalışması olarak ifade edilmiş bu deneysel bölüm 'tek grup ön test ve son test model' uygulamasıyla yapılandırılmıştır. Bu şekilde değişkenleri kontrollü olarak gözlemlenmek istenen deneysel veriler üretilmiştir. Böylece öğrencilerin düşünsel alana yatkınlıkları ve müzik eğitiminde sistematik düşünme ve felsefi yaklaşımlara gereksinimleri belirlenmiştir.
Matematik felsefesinde platonculuk

Bu çalışmanın üç amacı bulunmaktadır: İlki; matematik felsefesinin tarihi gelişimini ve bununla bağlantılı olan kavramları ele alarak konuya bir ön hazırlık yapmak, ikincisi Platon'un genel felsefesini ve matematiğe olan bakış açısını ana hatlarıyla ortaya koymak, üçüncüsü Platon'un matematik felsefesindeki yönlendirici ağırlığını göstererek bilim dünyası üzerindeki etkisine ve seçkin konumuna işaret etmektir. Bizi böyle bir çalışma yapmaya yönlendiren temel sorunlar: bilimlerin ve soyut nesnelerin Platon matematiğinde epistemoloji çerçevesinde nasıl şekillendirildiği, Platon'un idealar dünyasının bilgiyle, bilimle, eğitimle ve daha başka alanlarla olan bağlantısının ne şekilde olduğu ve tüm bu alanların mahiyetinin idealara nedenebağlı olduğu, matematiksel ilkeler ile geometrik formların Platon'un görüşleri ve özendirici etkisi altında matematik felsefesi içerisinde yüzyıllarca hangi görüşler çerçevesinde tartışıldığıdır. Tezimizde Platon'un kendi eserlerinden yola çıkılarak matematik felsefesindeki büyük felsefi katkılarına, kendisinden sonra gelen düşünür ve matematikçiler üzerindeki yönlendirici etkisine ve hem felsefe alanında hem de matematik alanındaki görüşlerinin ontolojik kökeni olan devrim niteliğindeki meşhur idealar kuramına değinerek, Platon'un her dönemde matematik felsefesi için ne denli değerli olduğuna dikkat çekilmek istenmiştir.
Farabi'de akıl kavramı

Bu çalışmada Farabi'nin temel görüşleri, akıl bağlamında incelenmektedir. Bu çalışma giriş bölümünün yanı sıra dört bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Birinci bölümde Farabi'nin metafizikle ilgili görüşlerinde akıl kavramı incelenmiştir. Filozofta akıl kavramının aldığı anlamlar tartışılmıştır. İkinci bölümde Farabi'nin bilgi felsefesi akıl bağlamında tartışılmıştır. Üçüncü bölümde ise Farabi'nin mutluluk felsefesi akıl bağlamında incelenmiştir. Dördüncü bölümde Farabi'nin siyaset felsefesinde akıl kavramı tartışılmıştır. Sonuç bölümünde ise aklı bir insanın sahip olabileceği en önemli değer olarak gören filozofun, İslam felsefesine katkıları tartışılmıştır.