turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
İdari yargıda istinaf müessesesi ve vergi uyuşmazlıklarına etkisi

28 Haziran 2014 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 6545 sayılı Türk Ceza Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun; 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda bir takım değişiklikler yapmış ve yeni bir kanun yolu sistemi getirmiştir. Anılan yasal düzenleme öncesinde idari yargıda itiraz, temyiz ve karar düzeltme olmak üzere üç farklı türde olağan kanun yolu bulunmaktaydı. Kanun değişikliği sonrasında bu yollar istinaf ve temyiz kanun yolları olmak üzere ikiye indirilmiştir. Böylece yeni düzenleme ile itiraz ve karar düzeltme kanun yolları kaldırılmış ve itiraz müessesesi yerine istinaf müessesesi getirilmiştir. İdari yargılama sisteminin kapsamlı olarak değişikliğe uğraması, beraberinde idari yargı örgütünün de söz konusu değişikliğe uygun olarak yeniden dizayn edilmesi sonucunu doğurmuştur. Bölge idare mahkemeleri; kaldırıp, sonrasında sıfırdan bir mahkeme teşkil etme yerine, istinaf mahkemesi niteliğine büründürülerek yeniden yapılandırılmıştır. 6545 sayılı Kanun değişikliği ile şekilsel bir değişiklik yaşanmamış; ancak bölge idare mahkemesinin fonksiyonu değiştirilmiştir. Bir anlamda bu mahkemeye yüklenen anlam değişmiştir. 6545 sayılı Kanun ile yapılan kapsamlı değişiklikten sonra uygulama sürecinde 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'da 6757, 7035 ve 7077 sayılı Kanunlarla kısmi değişiklikler yapılmıştır. Bu değişiklikler istinaf kanun yolu usulüne ilişkin olmayıp mahkemenin yapısı hakkında yapılan değişikliklerdir. Tezde istinaf kavramı, istinaf hakkında görüşler, karşılaştırmalı hukukta ve hukukumuzdaki yeri, Türk idari ve vergi yargısında istinaf ve vergi uyuşmazlıkları açısından istinaf müessesesi incelenmiş ve bu bilgiler ışığında bir takım değerlendirme ve sonuçlara ulaşılmıştır. Tezin amacı istinaf müessesesinin ülkemizde geçmişşinin irdelenmesi ve idari yargı sistemimiz açısından durumun değerlendirilmesidir. Nihayetinde istinaf müessesesi uygulamasının geldiği nokta itibariyle istinaf sisteminin vergi yargımız açısından faydalı olduğu, ancak uzun vadede bu faydanın devam edebilmesi için tespit edilen eksikliklerin giderilmesi ve ayrıca güncel uygulamaların takip edilerek sistemin her daim dinamik tutulması hususlarının göz ardı edilmemesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Türk Vergi Hukukunda vergi affının anayasal vergilendirme ilkeleri ışığında değerlendirilmesi

Vergi affı ile geçmişş dönemlere ilişkin vergi borçlarının tamamı veya bir kısmı affedilmektedir. Literatürde vergi affı, vergi borcunu sona erdiren sebepler içerisinde yer almaktadır. Bu konuda yapılan çalışmaların genellikle vergi affının ekonomik etkileri ve sonuçları üzerinde yoğunlaştığı görülmektedir. Buna karşın vergi aflarının, mali hukuk alanında daha ayrıntılı ve özenli bir şekilde araştırılması gerekir. Bu noktada çalışmanın konusu, vergi affı uygulamalarının hukuki yönden incelenmesidir. Çalışmanın amacı ise, vergi affının anayasal vergilendirme ilkeleri ile uyumlu olup olmadığını değerlendirmektir. Yapılan değerlendirmeler ışığında vergi affının, Anayasa'nın 73'üncü maddesinden kaynaklanan birçok ilkeye aykırı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Vergi affı özellikle vergi adaleti ilkelerinden; 'verginin genelliği ilkesi', 'verginin eşitliği ilkesi', 'mali güce göre vergilendirme ilkesi' ve 'vergi yükünün adaletli ve dengeli dağılımı ilkesi' bağlamında anayasal açıdan birçok noktada çelişmektedir. Öte yandan 'verginin kamu giderlerinin karşılığı olması ilkesi', vergi affı konusunda farklı şekillerde değerlendirilebilir. Burada önemli olan, uygulanan vergi affının mali açıdan başarılı olup olmadığıdır. Bu sebeple çalışmanın genel değerlendirme ve sonuç bölümünde, vergi affının anayasal açıdan daha doğru ve başarılı bir şekilde uygulanabilmesi için çeşitli öneriler sunulmaktadır.
Eleştirel hukuk çalışmaları hareketi/öncü kuramcılar ve temel meseleler

11 YÜKSEK LİSANS TEZ OZU ELEŞTİREL HUKUK ÇALIŞMALARI HAREKETİ Öncü Kuramcılar ve Temel Meseleler Kasım AKBAŞ Kamu Hukuku Anabilim Dalı Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Şubat 2005 Danışman: Yard. Doç. Dr. Ahmet Haluk ATALAY Teknik hukukçuların olduğu kadar, hukuk felsefecilerinin de, araştırma konulan olan 'hukuk' hakkında, 'eleştirel' bir tutuma sahip oldukları söylenemez. Bu durum, hukukun bir 'bilinç formu' haline gelmesinden de kaynaklanmaktadır. Hukuka ilişkin böylesine bir saptamayı yapmamıza da yardımcı olacak hukuk çalışmaları, son yirmi beş yıldır, ilk olarak ABD'de toplanan bir konferansın, Eleştirel Hukuk Çalışmaları Konferansı'nın adıyla anılır olmuştur. Eleştirel Hukuk Çalışmaları Hareketi, hukuksal belirsizlik, hukukun tarafgirliği ve bir ideoloji olarak hukuk argümanları üzerinden hukuksal liberalizm eleştirisine yönelmektedir. ABD kaynaklı bu 'hareket' Avrupa'da teveccüh görmüş, çeşitli ülkelerde hemen hemen aynı başlıklar altında çalışmalar yürütülmüştür ve yürütülmektedir. Türkiye'nin ve Türkçe hukuk felsefesi yapanların Eleştirel Hukuk Çalışmaları Hareketi ile aşina olduğunu söylemek ise mümkün değildir. Dolayısıyla, çeşitli önermeleri, özellikle uluslararası arenada yaşanan gelişmelerle de doğrulandığı kabul edilebilecek bu hareketin, Türkçe'de, öncelikle betimleyici bir çalışma kapsamında ele alınması zorunlu hale gelmiştir. Bu aynı zamanda, hukuka ilişkin eleştirel bir yaklaşımın gündeme getirilmesi açısından da gerekli görülmektedir. Eleştirel Hukuk Çalışmaları Hareketi/ Öncü Kuramcılar ve Temel Meseleler başlıklı bu yüksek lisans tezinin yöneldiği öncelikli amaç ve taşımaya aday olduğu önem bundan ibarettir.
Dış ticarette bir ödeme aracı olan akreditifin hukuki çerçevesi

Uluslararası ticarette en yaygın kullanılan ödeme aracı olan akreditif, yalnız ithalatçıya da ihracatçının çıkarları doğrultusunda hareket etmek yerine, iki tarafın hak ve sorumluluklarına banka huzurunda aynı zamanda şartların yerine getirilmesiyle taraflarınmağdur olmamasını hedefleyen bir ödeme şeklidir. Akreditiflerde ithalatçı ve ihracatçı sorumluluklarını yerine getirmelidirler. Belirlenenbelgeler ve şartlar doğrultusunda işlemleri denetleyen bankalar oluşan sorunları tespit edip, çözüm odaklı ilerlemektedirler. Akreditif ödeme şekilleri arasında en özel uzmanlık gerektiren bir ödeme biçimidir. Uzman bakış açısıyla akreditif işleme koyulmaz ise bu durumda ihracatçı mal bedelinialacağına dair bir garanti yoktur. Ayrıca ithalatçı da malın kalitesi ve tahsilinde beklenengüveni sağlayamaz. Çalışmada dış ticaretteki ödeme aracı olan akreditifin hukuki durumu ve akreditifteörnek olaylar, akreditif rezervleri ve akreditifte gerçekleşen riskler incelenecektir.
موقف الشریـعة الإسلامیة من تعدیلات برلمان أقلیـم كردستان-العراق علـى قانـون الأحـوال الشـخصیة العراقـي قسم المیراث والوصیـة ( الـمادة ٧٤_٩١ (إنموذجا

Günümüz Müslüman devletlerde isimleri farklı olsa da miras vasiyet ve İslam hukukuyla ilintili diğer hükümleri ihtiva eden medeni kanunlar bulunmaktadır. Bu kanunlar kimi devletlerde 'aile hükümleri' olarak adlandırırken Irak devletindeolduğu gibi kimi devletlerde 'ahval-i şahsiye' olarak isimlendirilmektedir. Irak'taahval-i şahsiye dair ilk kanun 1959 yılında 188 sayısıyla düzenlenmiştir. O tarihten günümüze değin Irak'ta iktidara gelen hükümetler tarafından bahse konu kanunayeni düzenlemeler veya eklemeler yapılmıştır. Aynı şekilde Kuzey Irak coğrafyasında da 1992 yılında kurulan ilk kabineden itibaren kanuna yönelik düzenlemeler yapılmıştır. Ancak söz konusu düzenlemeler İslam fıkhının çerçevesi dışına çıkmamıştır. Bu çalışmamızda Irak'ta ahval-i şahsiye hukukundaki düzenlemeye dair 2008 yılında tanzim edilen iki maddeyi inceleyeceğiz. Bu maddeler de vacip vasiyet ve vasiyetin kapsamına dahil olanlarla ilgili olan 91. ve 74. maddelerdir. Vacip vasiyet çoğunlukla vasiyetin zorunluluğunu kabul etmeyenhukukçuların görüşleriyle çelişmektedir. Kuzey Kürdistan coğrafyasında yaşayan bizler Şafii mezhebine bağlı bir toplumuz. Şafii mezhebi de vasiyetin vacip olmadığı görüşüne sahiptir. Bu yüzden de varisler arasında ihtilafa neden olmaktadır. Varislerçözüm için nereye yöneleceklerini de bilememektedirler. Çalışmamızda vasiyetinvacip olduğuna dair görüşün tercihli olduğuna vurgu yapılmış Kuzey ırakhükümetinin yaptığı düzenlemelerin ise gerçeklikten uzak olduğu belirtilmiştir.
İmar Hukukunda plan hiyerarşisi ve planların çatışması

Bu çalışmanın amacı, imar hukukunun uygulama araçları olan imar planları arasındaki ilişkiyi ve uygulamada bu ilişkiden doğan sorunları incelemektir. Bu amaç doğrultusunda tezin konusu, imar hukukunda plan hiyerarşisi ve planların çatışması olarak belirlenmiştir. İmar planlarının çok boyutluluğu, çalışmada mukayese yönteminin kullanılmasını gerekli kıldığından, hukuki zeminden uzaklaşılmamak kaydıyla farklı disiplinlerin verilerinden de yararlanılmıştır. Uygulamada hangi noktalardasorunlarla karşılaşıldığını vurgulamak açısından, yargısal kararlardan da örneklere yer verilmiş; mevcut mevzuatın yanı sıra, henüz tasarı aşamasında olan düzenlemelere de eleştiri getirilerek, çözüm teklifleri ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nda tazminat davaları

İFikir ve Sanat Eserleri Kanununda Tazminat Davaları? 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununda 70. maddede düzenlenmiştir. Bu tez çalışmasında, tazminat hukukunun temeli olan haksız fiil sorumluluğunu düzenleyen Borçlar Kanunu anlamında haksız fiil, zarar ve tazminat kavramlarına değinilmiştir. Bir eseri meydana getiren kişi eser sahibi sıfatıyla hukukun kendisine tanıdığı bazı mali ve manevi nitelikte haklara sahip olmaktadır. Tez içerisinde manevi ve mali haklar ile bunların nitelik ve içerikleri manevi ve maddi tazminat davalarının konuları içinde irdelenmiştir. Çünkü fikri hukuk açısından tazminat sorumluluğu, eser sahibinin manevi veya mali hakkının ihlal edilmesi durumunda doğar. Bunun yanı sıra, mali hakların ihlali halinde açılabilecek tecavüzün ref'i davasından söz edilmiştir. Daha sonra ise manevi ve mali hak ihlalleri halinde açılabilecek kazancın iadesi davası açıklanmıştır.
Doğrudan yabancı yatırımların hukuki çerçevesi

TURANLI, Doğrudan Yabancı Yatırımların Hukuki Çerçevesi, Doktora Tezi, Ankara, 2008. Uluslararası ticarette DYY'ların gelişiminin müteakip, DTÖ, yatırım ilkeleri olarak adlandırılabilecek ve bir bütün olarak yatırım iklimini temsil eden bazı standartlar öngörmüştür. Bu standartlar uluslararası alanda kabul görmüştür. Genel olarak bakıldığında birçok ülke bu standartları benimseme ve çok uluslu şirketlerin girişi, yerleşimi ve işletimini kolaylaştırmak için ulusal mevzuatında gerekli değişiklikleri yapma çabası içindedir. Bazı ülkelerin mevzuatında, yabancı yatırımın kısıtlandığı alanlar açık olarak ifade edilmiş ve ortaya konulmuştur. Bazı ülkelerde ise, yabancı yatırımı düzenleyen ve yatırımın kısıtlanmasına ilişkin şartları belirleyen tek bir kanuni düzenleme vardır. Bu şartlar, genel olarak, ulusal güvenlik, kamu düzeni, kamu sağlığı ve çevredir. . Burada, yatırım serbestisi esas kısıtlama ise istisnaidir. Türk yabancı yatırım mevzuatı, bu iki değişik yaklaşımın bir karışımıdır. 4875 sayılı DYYK ve onu takip eden yeni düzenlemeler, uluslararası yatırım ilkelerinin ışığında düzenlenmiş ve söz konusu ilkelerin büyük bir kısmını içermektedir. Bununla birlikte, Türk yatırım mevzuatındaki asıl sorun, yeni kabul edilen kanuni düzenlemeler ile daha önceki yıllarda kabul edilen ve bir takım kısıtlamalar getiren düzenlemeler arasındaki çelişkidir. Diğer bir sorun ise, hangi alanlarda yatırım kısıtlaması getirildiğinin açı olarak belirlenmemiş olmasıdır. Sonuç olarak, Türk yabancı yatırım mevzuatında, kısıtlama getirilen alanlar daha belirgin olmalı, idari düzenlemeler de dahil tüm düzenlemeler şeffaf olmalıdır. Öte yandan, yabancı yatırım için tek bir giriş noktası bulunmalıdır.
Örfİ hukukun mahiyeti ve Osmanlı ceza tatbikatı yönünden incelenmesi

Bu çalışmada örfi hukukun mahiyeti siyaset-i şer'iyye düşüncesinden istifade edilerek izah edilip örfi hukukun şeriat karşısındaki konumu belirlenmeye çalışıldı. Bunun yanında Osmanlı ceza uygulamasında şeriata aykırı olduğu iddia edilen bazı uygulamaların hukuki tahlili yapılarak teoride ulaşılan sonuçların sıhhati Osmanlı ceza uygulaması cihetinden kontrol edildi. Bu çerçevede tez çalışması giriş, iki bölüm ve sonuçtan oluştu. Giriş bölümünde tezin amacı, konusu ve önemi belirtilip, konu ile ilgili Türkçe literatürün değerlendirmesi yapıldı. Birinci bölümde örfi hukuk ile siyaset-i şer'iyye arasındaki münasebet belirlenip, yakın anlam ilişkilerine istinaden siyaset-i şer'iyyenin unsurları izah edildi. Daha sonra siyaset-i şer'iyyenin külli amacı olan nizam-ı alem kavramı tarif edilerek, teorik olarak örfi hukukun mahiyeti belirlenmeye çalışıldı. İkinci bölümde kanunamelerde yer alan ve şeriata aykırı olduğu iddia edilen bazı cezaların hukuki tahlili yapıldı. Bu bağlamda İslam ceza hukukundaki suç tasnifi nakledildikten sonra kardeş katli, işkence uygulaması, zina ve livataya müteallik kanunname maddeleri ile para cezaları incelendi. Sonuç bölümünde ise örfi hukuk ile ilgili teori ve pratikte ulaşılan sonuçlar özetlenerek ifade edilmeye çalışıldı.
İşverenin eşit davranma borcu

İşverenin eşit davranma borcu, Anayasal eşitlik ilkesinin iş hukuku alanında yansımasıdır. İşverenin iş ilişkisi kapsamında ayrımı haklı kılacak bir neden olmadığı durumda, işçilere adalet ve hakkaniyet temelinde eşit davranmasını gerektirir. Bu çalışmada eşit davranma ilkesinin tanımı yapıldıktan sonra, tarihsel gelişimini, yasal dayanaklarını, görülüş şekillerini ve ispat vasıtalarını değerlendirilmiştir. Tipik ayrımcılık nedenlerinden farklı olarak mevzuat ve içtihatlar ile özel koruma altında olan sendikal ayrımcılık ve cinsiyet ayrımcılığı konularına değinilmiştir. Eşit davranma borcunun ihlali halinde başvurulacak hukuki yollar ve bu yollar kapsamında hangi taleplerde bulunulabileceği ifade edilmiştir. Çalışma boyunca işverenin yönetim hakkı ile işçiyi koruma borcu arasında bir denge gözetilmeye çalışılmıştır. Tek cümle ile ifade etmek gerekirse, bu çalışmada eşit davranma hukukumuzda mevzuat ve uygulama yönünden kapsamı irdelenmeye ve olması gereken hukuk açısından eleştiri ve öneriler geliştirilmeye çalışılmıştır.
Ceza yargılaması hukukunda tutuklama

Ceza yargılamasında soruşturma ve kovuşturma evresi olmak üzere 2 evre mevcuttur. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunun 2. Maddesinin 1. Fıkrasında da açıkça tanımlanan bu 2 evrenin en önemli ve ortak özelliği bir taraftan mağdur ve suçlananın haklarını korurken diğer taraftan kamu düzeni ve kamu barışının gözetilmesini gerektirmeleridir. Ceza yargılamasında, suçun işlenip işlenmediği, işlendi ise kim tarafından işlendiğinin tespiti aşamasında bağlı kalınması gereken en önemli kural ve esaslar ise hukuk devleti ilkesi, masumiyet karinesi ve adil yargılanma hakkıdır. Ülkemizde ceza yargılaması denince akla ilk gelen ise tutuklu yargılamadır. Tutuklama koruma tedbirlerinin en ağırıdır. Tutuklama kararı, özgürlük hakkına hukuk yoluyla da olsa bir müdahaledir ve kişi güvenliği ve özgürlüğü hakkı ile ve dolayısıyla adil yargılanma hakkı ile doğrudan ilişkilidir. Her ne kadar esas olan kişinin tutuksuz yargılanması ise de ne yazık ki tutuklu yargılama bir teamül haline dönüşmüştür. Tutuklama geçici/istisnai nitelikte bir koruma tedbiri olmasına karşın, yaygın olarak ön infaz olarak uygulanmaktadır. Bu uygulama 'makul sürede serbest kalma hakkına' (AİHS m.5/3), 'Masumiyet karinesine' (AİHS m.6/2), 'Orantılılık/Ölçülülük İlkesine' (CMK m.100/1) aykırılık teşkil etmektedir. Genel olarak uluslararası hukuktaki ile iç hukuktaki tutuklama şartları benzerlik göstermekle beraber, AİHM kararları çerçevesinde bir inceleme yapıldığında ve verilen ihlal kararlarına bakıldığında aslında uygulamada yasal düzenlemeler ile uluslararası anlaşmalara yeterince bağlı kalınmadığı görülmektedir. Bu kapsamda yukarıda bahsedilen esaslar çerçevesinde tutuklama tedbiri ile bu tedbirin uygulanması ve uygulamadan kaynaklanan sorunlar Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları ile örneklendirilerek incelenmeye çalışılmıştır.
Medeni Usul Hukukunda hüküm

Yargılama süreci boyunca mahkemelerce çeşitli kararlar verilir. Bunlar ara kararlar, geçici koruma sağlayan kararlar ve nihai kararlardır. Hüküm, bu ayrımda nihai kararlar içinde yer alır. Hüküm, bir uyuşmazlığı esastan çözümleyen ve hakimin o işten el çekmesini gerektiren nihai bir karardır. Hükmün içeriğini, hükmü veren mahkeme ile hakim, zabıt katibinin ad, soyad ve sicil numaraları ile tarafların varsa kanuni temsilci ve vekillerinin ad, soyad ve adresleri, hükmün gerekçesi, hüküm sonucu ve kararın verildiği tarih oluşturur. Hükmün en önemli unsuru, gerekçe bölümüdür. Çünkü mahkeme kararlarının gerekçeli olması gerektiği hususu, bir anayasa emridir. Gerekçe bölümünde, iki tarafın iddia ve savunmalarının özeti, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar, ihtilaflı konular hakkında toplanan deliller, delillerin tartışması, ret ve üstün tutma sebepleri, sabit görülen vakıalarla, bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebep gösterilir. Hüküm, hüküm sonucunun duruşma tutanağına geçirilerek okunması suretiyle hukuki varlık kazanır. Bu nedenle denilebilir ki, hüküm sonucu davacı ve davalının talep sonuçlarına mahkemece verilen cevaptır. Taraflara tanınan hak ve yüklenen borçların gösterildiği bölüm olması sebebiyle, hüküm sonucunun çok açık yazılması gerekir.
Ceza sorumluluğunu kaldıran veya azaltan sebepler

Kanun koyucu 5237 sayılı Yeni Türk Ceza Kanunu'nda, hukuka uygunluk sebepleri ile kusurluluğu kaldıran ve cezayı azaltan nedenleri 24 ila 34. maddeleri arasında birlikte ele almıştır. Ne var ki bu bölümdeki düzenleme kanunun doğru biçimde algılanmasını zorlaştırmaktadır. Hukuka uygunluk sebepleri ile kusurluluğu kaldıran ve cezayı azaltan nedenlerin bir başlık altında ele alınması nedeniyle sistematik açıdan hatalı davranılmıştır. 5237 sayılı TCK'daki bu düzenlemeye gerekçe olarak, Hükümet Tasarısının birinci kitap, ikinci kısım 'Hukuka uygunluk nedenleri' başlıklı üçüncü bölümünde yer alan hükümlerin birçoğunun hukuki niteliğinin doktrinde tartışmalı olduğu ileri sürülmüş ve doktrindeki çeşitli görüşler açısından bağlayıcı olmamak için ilgili bölüm başlığının 'Ceza Sorumluluğunu Kaldıran veya Azaltan Nedenler' olarak değiştirildiği ifade edilmiştir. Somut düzenlemede kanunun 24, 25, 26, 27. maddeleri hukuka uygunluk nedenlerini; 28, 31, 32, 33 ve 34. maddeleri kusurluluğu, yani suçun manevi unsurunu ortadan kaldıran halleri veya kusurluluğun cezai sorumluluğa etkisini azaltan nedenleri, 29. maddesi de kanuni hafifletici sebep olarak ceza sorumluluğunu azaltan sebebi, yani 'haksız tahrik' müessesesini ve 30. maddede de ceza sorumluluğunu kaldıran veya azaltan bir neden olarak 'hata' halini düzenlemiştir. Bu çalışmada ceza sorumluluğunu kaldıran veya azaltan nedenler; Yargıtay kararları, Türk doktrini ve mukayeseli hukukta ileri sürülen görüşlerden faydalanmak suretiyle incelenecektir. Umarım bu çalışma uygulayıcılara faydalı olur.
Zeylaİ ve İbn Nüceym'in eserlerinde ahkamın değişmesi örneği

İslam hukukundaki değişim kavramının incelendiği tezimizde; tegayyür kavramının mahiyeti, alanı, zorunluluğu ve değişimi gerektiren nedenler üzerinde durulmuştur. Daha sonra değişime gidilen fıkhi meselelerdeki maslahat ve fukaha tarafından verilen fetvaların toplumsal arka planı irdelenmeye çalışılmıştır. Tegayyür kavramı iki şeyin birbirine mukayese edilmesi durumunda sonrakinin öncesine nispetle değişme durumudur. Bu değişime birçok nedenden dolayı gidilebilir. En etkin nedenin ise örf olduğu ifade edilebilir. Bizim de tezimizde esas alarak mukayese ettiğimiz iki eser Hanefi mezhebinin müteahhir dönem kaynaklarından Ebü'l-Berakat en-Nesefi'nin, Kenzü'd-dekaik adlı eseri üzerine yazılan iki şerh olup, bu şerhler Zeylai'nin, Tebyinü'l-hakaikşerhu Kenzid'd-dekaik'ıile İbn Nüceym'in, el-Bahru'r-raikşerhu Kenzid'd-dekaik'ıdır. Bu iki eserin telifleri arasında geçen 200 yılı aşkın bir süre içerisinde Mısır coğrafyasında ne gibi bir değişimin olduğu füru eserleri etrafında işlenmeye çalışılmıştır. Bu yapılırken de her iki kitapta aynı meselede 'zamanımızda', 'şimdiki zamanda' şeklinde geçen ifadeleri esas alarak karşılaştırma yapılmış ve değişen hükümler tespit edilmeye çalışılmıştır
Sözleşmeden doğan önalım hakkı

iiYÜKSEK L SANS TEZ ÖZÜSÖZLEŞMEDEN DOĞAN ÖNALIM HAKKISevtap YÜCELÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ağustos 2006 Danışman: Doç. Dr. Nuri ER ŞG NSözleşmeden doğan önalım hakkı, malikin mülkiyet hakkını hukuksal işlemlesınırlandırabilmesine olanak tanıyan bir haktır. Bu çerçevede malikin bir kişiye önalım hakkı tanımak için yaptığı hukuksal işlem önalım sözleşmesi olarak adlandırılmakta ve bu sözleşme adi yazılı şekle tabi tutulmaktadır. Önalım sözleşmesinde özel kayıtların, özellikle önalım bedelinin kararlaştırılıp kararlaştırılmamasına göre hakkın içeriği basit veya nitelikli önalım hakkı olarak belirlenmektedir. Önalım hakkının yer aldığı önalım sözleşmesi, nisbu niteliği gereği sadece taraflar arasında hüküm ifade etmektedir. Hakkın tapuya şerh edilmesi ile de hakkınsonraki maliklere karşı ileri sürülmesi mümkündür. Şerhin etkisi on yıl geçmekle sona ermektedir. Önalım hakkı önalım olayı olarak ifade edilen 'hak konusunun üçüncü bir kişiyesatımı' şartına bağlı olarak kullanılmaktadır. Sözleşmeden doğan önalım hakkının satımın hak sahibine alıcı veya satıcı tarafından bildirilmesinden itibaren üç ay ve her halde satımdan itibaren iki yıl içinde kullanılması gerekmektedir. Bu hak şerh edildiği takdirde tapu kütüğünde malik olarak görünen kişiye, şerh edilmemişse satıcıya karşı dava açılmak suretiyle kullanılmaktadır. Hak sahibinin hakkını kullanmasıyla, malik ile aralarında bir satım ilişkisi kurulmaktadır. Taşınmazın mülkiyeti dava sonunda alınan kararın kesinleşmesi ile hak sahibine geçmektedir.
Bireysel iş uyuşmazlıklarında arabuluculuk

İş ilişkilerinin verimli bir şekilde yürütülebilmesi açısından adalet son derece önemlidir. Uyumlu bir çalışma ortamı için iş uyuşmazlıklarının adil bir şekilde çözümü bir ön koşuldur. Bu çerçevede geleneksel bir şekilde uyuşmazlıkların çözüme kavuşturulmasında gidilebilecek yol dava yoludur. İş ilişkilerinin değişen niteliğinden dolayı, mahkemelerin iş yükü artmış, dava süreleri uzamış, bu nedenle de taraflar sosyal ve ekonomik kayıplara uğramıştır. Bu bağlamda mahkemelerin artan iş yükünü hafifletmek ve iş uyuşmazlıklarının barışçı bir yolla çözümlenmesi için arabuluculuk sistemi 6325 sayılı Kanunla Türk hukuk sistemine girmiştir. 25 Ekim 2017 tarihinde 7036 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunu ile, iş uyuşmazlıklarında arabuluculuk yöntem dava şartı olarak getirilmiştir. Bu çalışmada genel olarak iş uyuşmazlıklarında arabuluculuk yöntemi incelenmektedir. Birinci bölümde iş uyuşmazlıkları incelenecektir. İkinci bölümde arabuluculuk sisteminin doğuşu, gelişimi dünyadaki uygulamaları ve 6325 sayılı Kanun çerçevesinde Türkiye'de öngörülen arabuluculuk sisteminin temel nitelikleri incelenecektir. Üçüncü bölümde ise, bireysel iş uyuşmazlıklarının çözümlenmesi açısından 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu ile zorunlu hale getirilen arabuluculuk sistemi tartışılacaktır.
Hukuki ehliyet ve Vergi Hukukundaki görünümü

Hukuki ehliyet, vergi hukuku sisteminin temel müesseselerinden biridir. Bu nedenle bu çalışmada öncelikle tarihi akış içerisinde ehliyetli olmanın ne ifade ettiği daha sonrasında ise hukukta ehliyetli olmaktan ne anlaşılması gerektiği, medeni hukuk, yargılama hukuku ve ceza hukuku bağlamında açıklanmıştır. Ayrıca odak noktasını vergi hukukunda ehliyetin oluşturduğu bu çalışmada, vergi hukukunda, vergi yargılama hukukunda ve vergi ceza hukukunda ehliyetli olmak gerçek kişiler, tüzel kişiler ve tüzel kişiliği olmayan topluluklar şeklinde ayrıma tabi tutularak incelenmiştir. Konular güncel mahkeme kararları ve doktrinsel tartışmalarla zenginleştirilmiş olup hukuki ehliyetinin vergi hukuku anlamında özellikli hususlarına ışık tutulmaya çalışılmıştır.