turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Evaluation and construction of political reality in the speeches of Turkish political party leaders: 'Judgement' and 'engagement' analysis

Bu çalışmada, Değerlendirme Kuramı'ndan yola çıkılarak, Türkçe politik parti grup konuşmalarında kullanılan Yargılama ve Konumlanma stratejilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Siyasi parti liderlerinin değerlendirme ifadelerinde kullandıkları dilsel stratejiler konuşmalarındaki gerçekliğin kurgulanış ve aktarılış yollarını göstermesi bakımından önem taşımaktadır. Türk siyasi hayatında çok büyük kırılma noktalarını oluşturan önemli politik olayların yaşandığı 8 Kasım 2013 - 25 Şubat 2014 tarihleri arasında yapılmış ve ilgili partilerin internet sitelerinde kamuoyu ile paylaşılmış olan '57' parti grup konuşması çalışmanın derlemini oluşturmuştur. Bu bağlamda konuşmaların yapıldığı tarihlerde parti genel başkanları olarak görev yapan Recep Tayyip Erdoğan, Kemal Kılıçdaroğlu, Devlet Bahçeli ve Selahattin Demirtaş'ın haftalık parti grup konuşmaları çözümlenmiştir. Aynı konuları incelemek ve parti liderleri arasında eşitliği sağlamak adına seçilen konuşmalardan 10 söylem alanı belirlenmiştir. Bunlar 'Gezi olayları', 'ekonomi', 'demokrasi', 'yargı', 'yolsuzluk', 'terör ve Kürt sorunu', 'Orta Doğu', '30 Mart yerel seçimleri', 'eğitim' ve 'din' alanlarından oluşmaktadır. Liderlerin yargılarında kullandıkları dilsel araçlar incelenerek, ilk olarak, açık şekilde ifade edilen Yargılamaların sözcüksel-dilbilgisel kategorileri belirlenmiştir. Ayrıca politik söylemde örtük ifadeler de çok yaygın kullanıldığı için, eğretileme ve ilişkilendirilmişlikler aracılığıyla yargılama ifade eden yapılar da belirlenmiştir. Yargılama ifadeleri dışında, Türk Parlamentosu'ndaki parti liderlerinin değerlendirmelerini 'söyleşimsel' olarak nasıl ifade ettiklerini göstermek için Konumlanma bildiren dilsel yapılar da çözümlenmiştir. Çalışmanın sonuçları incelenen parti grup konuşmalarında değerlendirme dili için belli yapısall kategoriler bulunduğunu göstermiştir. Ayrıca parti liderlerinin 'öz değerlendirme' ve 'diğerini değerlendirme' süreçlerinde kullandıkları ifadelerde de farklılıklar bulunduğu gözlemlenmiştir. Konumlanma gösteren dilsel yapıların çözümlenmesinde de liderlerin bir takım dilsel yapıları daha ön planda kullandıkları ortaya çıkmıştır. Muhalefet partilerinin liderlerinin iktidar partisi lideri ile aynı politik güce sahip olmadıkları için olumsuz eleştirilerinde daha çok 'söyleşimsel açılım' gösteren dilsel yapıları tercih ettikleri, ve bu şekilde önermelerinin sorumluluğunu dinleyicileriyle paylaştıları görülmüştür. Bu liderlerin öz değerlendirme süreçlerinde ise daha çok 'söyleşimsel daralma' ifadelerini kullandıkları ve değerlendirmelerinin sorumluluğunu alarak öznelliklerini daha çok ifade ettikleri gözlemlenmiştir. İktidar partisi liderinin ise hem 'öz değerlendirme' hem de 'diğerini değerlendirme' süreçlerinde söyleşimsel daralma ifadelerini daha çok tercih ettiği ortaya çıkmıştır. Tüm bu sonuçlar liderlerin politik güç durumlarının ve ideolojik duruşlarının, dilsel değerlendirme ve gerçekliğin kurgulanması süreçlerinde kullandıkları retorik stratejilerine etkisini göstermesi bakımından önem taşımaktadır.
Anadili ve yabancı dil derslerine yönelik tutumun akademik başarıya etkisi

Bu araştırmada, ortaöğretim 8. ve 9. sınıf öğrencilerinin İngilizce ve Türkçe derslerine yönelik tutumlarının akademik başarılarına etkisi incelenmiştir. Araştırmada elde edilen bulgulara göre, öğrencilerin İngilizce dersine yönelik tutumları ile akademik başarıları arasında anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Ancak Türkçe dersine yönelik tutum ile akademik başarı arasında bir ilişki saptanmamıştır. İngilizce başarı notu ile Türkçe başarı notu arasında anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Elde edilen bu bulguya dayalı olarak dil başarılarının birbiriyle ilişkili olduğu söylenebilir. Araştırmanın örneklemini, Ankara ilinde bulunan 6 ortaöğretim kurumunun 8 ve 9. sınıfında öğrenim gören 844 öğrenci oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen İngilizce Dersine Yönelik Tutum Ölçeği ve Demirel (2005) tarafından geliştirilen Türkçe Dersine Yönelik Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma verileri SPSS 11.0 bilgisayar paket programında çözümlenmiş ve frekans, yüzde, standart sapma, t testi, tek yönlü varyans analizi gibi teknikler kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, öğrencilerin İngilizce ve Türkçe dersine yönelik tutumlarıyla cinsiyet değişkeni arasında anlamlı farklılık bulunmuştur. Buna göre, erkek öğrencilerin İngilizce dersine yönelik tutumlarının kız öğrencilerden daha olumlu olduğu belirlenmiştir. Ancak Türkçe dersinde tam tersi bir durum söz konusudur. Buna göre, kız öğrencilerin Türkçe dersine yönelik tutumlarının erkek öğrencilerden daha olumlu olduğu bulunmuştur.
Rusçada görünüş ve Türkçede veriliş biçimleri

Bu çalışmanın konusunu Rusçadaki tamamlanmış ve tamamlanmamış görünüşlü fiiller ve Türkçedeki veriliş biçimleri oluşturmaktadır. Fiil görünüşü ulamı farklı dillerde farklı şekillerde karşımıza çıkar. Rusçada tamamlanmışlık ve tamamlanmamışlık anlamları fiillerin tabanlarında mevcuttur. Türkçede ise görünüş ulamı, zaman ve kiplik ulamları ile iç içe geçmişş durumdadır. Zaman ve kip ekleri olarak bilinen biçimbirimler hem görünüş hem de zaman ve kiplik anlamlarını ifade eder. İki dil arasındaki farklılıklar, ana dilleri Rusça olan öğrenicilere yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde bazı güçlüklere yol açabilmektedir. Çalışma kapsamında, ilk olarak, konu ile ilgili alanyazın taraması yapılmıştır. Türkçe, Rusça ve İngilizce kaynaklardan yararlanarak görünüş ulamı ile ilgili kavramlar betimlenmiş, Rusçada ve Türkçede görünüş ulamının nasıl anlaşıldığı ve nasıl ifade edildiği ele alınmıştır. Sonra paralel metinler üzerinde Rusçadaki tamamlanmış ve tamamlanmamış görünüşlü fiillerin Türkçedeki karşılıkları incelenmiştir. Elde edilen sonuçlar yorumlanmış ve yabancı dil olarak Türkçe öğretimi açısından değerlendirilmiştir.
Karaağaç ve Çeşmeli ağızlarının betimlenmesi ve yönetimsel sesbilimsel incelenmesi

Karaağaç ve Çeşmeli Ağızlarının Betimlenmesi veYönetimsel Sesbilimsel İncelemesiAyşe Nur Kolivar AbadoğluBu tezde, Türkiye'nin Rize ilinin Çayeli ilçesine bağlı Karaağaç ve Çeşmeliköylerinde konuşulan Türkçe ağzın sesbilimsel özellikleri, 2004 yılında yürütülen alan çalışmasında elde edilen veriler çerçevesinde incelenmiştir. Karaağaç veÇeşmeli ağzının temel sesbilim ve biçimsel sesbilim özellikleri alan çalışmasında toplanan veriler üzerinden betimlenmiş ve bu ağızda tespit edilen bazı sesbilimselolgular Yönetimsel Sesbilim çerçevesinde incelenmiştir. Alan çalışmasında yapılan bazı görüşmelerin çeviri yazısı bir ek halinde sunulmuştur.
Geç Hitit krallıklarından Gurgum'un tarihi, tarihi coğrafyası ve çevre kültürlerle etkileşimi

Geç Hitit Krallıklarından Gurgum'un lokalize edildiği yer, Paleolitik Çağ'dan Demir Çağı'na kadar insan yerleşiminin bulunduğu bir bölgedir. Özellikle Anadolu'da Assur Ticaret Kolonileri Çağı'nda ve Hitit dönemine karşılık gelen Tunç Çağı'nda Kahramanmaraş'ın bir geçiş noktası olması önemini arttırır. Anadolu ve Mezopotamya'nın Demir Çağı'na geçmesi ise büyük bir yıkım ve kaosun ardından gerçekleşir. Tunç Çağı'nın büyük güçleri ya yıkılmış, ya da geniş sınırlarından kendi merkezlerine doğru çekilmek zorunda kalmışlardır. Bölgede oluşan siyasi boşluk ortamından Güneydoğu Anadolu, Doğu Anadolu ve Kuzey Suriye'de tarihte adlarını Geç Hitit Krallıkları ve Urartu Krallığı olarak bildiğimiz devletler ortaya çıkarken; Mezopotamya'da ise Assur, Yeni Assur İmparatorluğu olarak eski gücünü yeniden kazanmaya çalışmaktaydı. Bu tezde bugünkü Kahramanmaraş il sınırları içinde yer alan ve Luvice konuştuğu düşünülen Geç Hitit Krallıklarından Gurgum Krallığı'nı ele geçen yazıtlar ve mezar stelleri ışığında; tarihi, kral listesi ve çevresinde yer alan diğer siyasi unsarlar ele alınmıştır. Gurgum Krallığı ve bulunduğu bölge ile ilgili kapsamlı çalışmaların olmaması tezin en büyük sorunlarındandır.
Feyzullah Efendi'nin 'Letaifname'si

'Feyzullah Efendi'nin Letaifname'si Üzerine Dil İncelemesi' adlı bu çalışma, XVII. Yüzyıl şeyhülislamlarından Feyzullah Efendi'nin 'Letaifname' adlı mensur eserinden yararlanılarak devrin dil özelliklerini tespit etmeye yöneliktir. Şeyhülislam Feyzullah Efendi, 1669 yılında Şehzade Mustafa'nın hocalığını yaparken anlattığı bu latifelerde devrin dini, ekonomik, kültürel vb. zihniyetini canlı bir şekilde yansıtmıştır. Bizim dil incelemesi için bu eseri seçmemizin asıl nedeni; eserin dilinin akıcılığı, konuşma diline yakınlığı ve özellikle mahalli söyleyişlere fazlaca yer vermesidir. Üzerinde çalışma yaptığımız bu eserin tarihini de kapsayan 'Klasik Osmanlı Türkçesi' devresi, harekesiz yazımı ve kalıplaşmış imla hususiyetleri sebebiyle dilin tarihi gelişiminin tespitinde epeyce zorlanılan bir dönemdir. Eserdeki kelime ve cümle çeşitliliği, okumayı kolaylaştırmak için yazımı karıştırılan kelimelerde bazen başvurulan harekeleme, yazarın halk kültürüne hakimiyeti eserin önemini artırmaktadır. Çalışmamızın başında 'latife'nin Türk edebiyatındaki yeri ve gelişimi örnekleme yöntemiyle açıklandıktan sonra eserimizin yazarı Mehmet Feyzullah Efendi'nin hayatı, edebi ve siyasi kişiliği, eserleri hakkında ayrıntılı bilgi verilmiştir. Ardından eserin tespit edebildiğimiz Beyazıt Devlet Kütüphanesindeki 5619 numaralı tek nüshası, transkripsiyon alfabesi kullanılarak Latin alfabesine aktarılmıştır. İndeks ve sözlüğünün hazırlanmasından sonra eserde yer verilen cümlelerin türleri üzerinde çalışma yapılmıştır.
The effects of e-portfolio based assessment on students' perceptions of educational environment

Bu çalışma e-portföy temelli ölçmenin öğrencilerin eğitim ortamı algısı üzerinde herhangi bir etkisi olup olmadığını araştırmaktadır. Çalışmanın örneklem grubunu 2007- 2008 eğitim öğretim yılı bahar döneminde Yerkesik ilköğretim Okulunda eğitim görmekte olan 48 5. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Çalışmada veri toplama aracı olarak ön test son testler, açık uçlu sorular, sınav değerlendirme formları, sıralama ölçekleri ve ünite sonu kendini değerlendirme dökümanları kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 14 programı ile değerlendirilmiştir. Değerlendirme sonucunda öğrencileri öğretmen, dil öğrenme ve eğitim ortamına dair algılarında bir değişiklik görülmemiştir. Ancak deney gurubunun 12 haftalık e-portföy temelli ölçmenin sonunda, sınavları daha olumlu algıladığı tespit edilmiştir
Processing genitive possessive long distance dependencies in Turkish

Bu tez çalışması Türkçe'de belirtili isim tamlamaları ve yüklemi adlaştırılmış yantümcelerdeki ilgi-iyelik yapılarının oluşturduğu ayrık ilişkilerin işlemlenmesini ele almaktadır. Bu ayrık ilişkilerin işlemlenme güçlüğünü etkileyebilecek iki etken olancümlelerde ilgi ekinin varlığı ve de ilgi ve iyelik ekleri arasındaki çizgisel uzaklığıtest etmek için kendi hızıyla okuma yöntemi kullanılmıştır. Bu çerçevede deneylerdeüç cümle işlemlenmesi modeli karşılaştırılmıştır. Bu modeller, yakınlık modelleri(Hawkins, 1990; 1994; Gibson, 2000), ters-yakınlık modelleri (Konieczny, 2000 ;Kamide & Mitchell,1999) ve içerik adreslenebilir bellek modelidir (McElree, 2006 ;Phillips, Wagers, & Lau, 2010). Bulgular belirtili isim tamlamalarının ve yüklemiadlaştırılmış yan tümcelerinin ilgi-iyelik ayrık ilişkilerinin işlemlenmesi konusundaparalellik göstermediğini ortaya çıkarmaktadır. İlgi ekinin cümlede yer alması her ikikategoriyi de aynı şekilde etkilerken ilgi ve iyelik ekleri arasındaki çizgisel uzaklıkfarklı sonuçlar doğurmaktadır. Belirtili isim tamlamalarında çizgisel uzaklık iyelik eki almış kelimenin işlemlenmesini anlamlı bir şekilde etkilemezken yüklemiadlaştırılmış yan tümcelerde çizgisel uzaklık yüklemin işlemlenmesinikolaylaştırmaktadır. Sonuç olarak bu çalışma her ayrık ilişkinin farklı dengeleriolabileceğini ve de mevcut bir cümle işlemleme modelinin bütün ayrık ilişkilerinişlenlenmesini açıklayamayacağını öne sürmektedir.
Arapça'da fiil türetimi ve fiil kalıplarının morfosemantiği

İnsana özgü bir kabiliyet olan dilin anlam ve kavramları ifade etme gücü kelime türetme kabiliyeti ile doğru orantılıdır. Dillerin kelime varlığının önemli bir kısmını fiiller teşkil etmekte olup fiil türetimi, dilin kelime varlığını besleyen önemli bir unsurdur. Bu çalışma, kadim bir dil olan Arapça'nın morfolojik yapısını, fiil varlığını besleyen kanalları, Arapça'da fiil türetimini ve geçmişşten günümüze konunun nasıl çalışıldığını ele almakta, Arap dilinin bir zenginliği olmakla birlikte Türkçe dilbilgisi perspektifinden bakıldığında oldukça karmaşık olan fiil kalıplarının anlam ve fonksiyonlarını açıklamaya çalışmaktadır. Ayrıca fiil kalıplarının fonksiyonlarıyla ilgili olan Müte'addi, lazım mutava'at, müşareket gibi kavramların Türkçe karşılıklarını incelemektedir.
Tarık Buğra'nın Küçük Ağa romanındaki ki'li, şartlı ve iç içe birleşik cümleler

Türkçede cümle çeşitlerinden genelde basit cümle kullanılmaktadır. Ancak bununla birlikte az da olsa birleşik cümle kullanılmaktadır. Birleşik cümle, temel yargıyı taşıyan bir temel cümle ile onun anlamını açıklayan, anlaşılmasına yardımcı olan bir yardımcı cümle ya da cümlelerden oluşmaktadır. Bu konuda birçok çalışma yapılmış olmasına karşın yeterince bilgi mevcut değildir. Bu alanda bir araştırma yapmak için Türk klasiklerinden Tarık Buğra'nın Küçük Ağa romanı uygun görülmüştür. Eserde yer alan şartlı, ki'li ve iç içe birleşik cümleler üzerine çalışılmıştır. Eserin hacmi de yüksek lisans çalışması yönünden uygun bulunmuş olup inceleme konusu olarak seçilmiştir. Bu çalışmada ilk önce cümlenin tanımından başlanmıştır. Ardından birleşik cümlelerden bahsedilmiştir. Çeşitli kaynaklardan birleşik cümleyle ilgili yapılan çalışmalar incelenmiştir. Küçük Ağa her sayfanın satırı 1'den başlanarak numaralandırılmıştır. İncelemede yer alan her bir örneğin başladığı sayfa ve satır numaraları verilmiştir. İncelenen kitaptaki tüm şartlı, ki'li ve iç içe birleşik cümleler sıralanmıştır. Sonuç bölümünde ise eserdeki şartlı, ki'li ve iç içe birleşik cümlelerin kaç kez kullanıldığı genel bir değerlendirme ile belirtilmiştir.
Çağatay Türkçesinden Özbek Türkçesine anlam değişmeleri

Yaşamımızın ve gelişimimizin temeli olan dil, gerek günümüzdeki varlığı gerek tarihi varlığı ve oluşumuyla bilim tarihinin her döneminde araştırma konusu olarak kendine yer bulmuştur. Toplumların kökenleri, akrabalıkları ve birbiriyle olan ilişkilerinden kültürü, inanışı hatta yaşadığı coğrafyaya kadar ipuçları ve izler barındırıp aslında bunların toplamından oluşan dil, incelendikçe varlığımıza ve benliğimize ışık tutmaya devam edecektir. Ülkemizdeki dil çalışmalarının en genç kollarından olan dil bilimi, bu kapsamda önemli bir alanı oluşturmaktadır. Dil biliminin en geniş kolu olan anlam bilimi zemininde oluşturulan bu çalışma, tarihi Çağatay Türkçesini bugünkü temsilcisi Özbek Türkçesi ile anlamsal boyutta karşılaştırıp incelemeyi amaçlar. Bu zeminde çalışma, Dr. Suat Ünlü'nün Çağatay Türkçesi Sözlüğü adlı eserini Nizamiddin Mahmud - Ertuğrul Yaman'ın Özbek Türkçesi- Türkiye Türkçesi ve Türkiye Türkçesi- Özbek Türkçesi Karşılıklar Kılavuzu adlı eseri ve Berdak Yusuf'un Türkçe-Özbekçe ve Özbekçe-Türkçe Sözlüğü adlı eseri ile karşılaştırarak oluşturulmuştur. Karşılaştırma sonucu ortak olan kelimelerin anlam alanı belirlenip anlam değişmelerine göre tasnif edilmiştir. Anlam alanı belirlenirken Emek Üşenmez'in Özbekçe - Türkçe Sözlük adlı eserinden faydalanılmıştır. Birbirini devam ettiren bu iki tarihi ve çağdaş lehçenin anlam değişmeleri ile sözcük kullanımındaki benzerlik ve farklılıklar belirlenmiştir.
Behçet Necatigil'in şiirlerinin anlam bilim bakımından incelenmesi

Şiir, dil ile gerçekleştirilen, malzemesi dil olan bir sanattır. Şiir incelemelerinde dil çalışmaları yapmak; şiir sanatını, ortaya konan şiiri ve onu gerçekleştiren sanatçıyı anlamak ve çeşitli yönlerden değerlendirmek açısından önemlidir. Dil, anlamların iletilmesi üzerine kurulmuş bir sistemdir. Anlambilim, dil göstergelerinin anlama ilişkin bütün özelliklerini ele alan bilim dalıdır. Bu çalışmada, Cumhuriyet Dönemi'nin önemli şairlerinden biri olan Behçet Necatigil'in şiirleri anlambilimin çeşitli başlıkları açısından ele alınmıştır. Sözcükler arası anlam ilişkileri, değişmeceli anlamlar ve kalıplaşmış dil birimleri çalışmanın başlıca konularıdır. Çalışmanın amacı Necatigil'in şiirlerinin bazı anlam özelliklerinin belirlenmesi ve şairin sanatını gerçekleştirirken dilin anlamsal özelliklerinden ne şekilde faydalandığının ortaya konulmasıdır. Konu başlıklarının aydınlatılmasında, şairin 'Bile / Yazdı, Yazılar' adlı kitabında derlediği yazılarıyla ortaya koyduğu poetikasından ve 'Konuşmalar, Konferanslar' adlı kitabında yer alan röportajlarında ve konferans konuşmalarında belirttiği görüşlerinden faydalanılmıştır. Çalışmamız üç bölümden meydana gelmektedir. Sözcükler arası anlam ilişkilerinin ele alındığı birinci bölümde Behçet Necatigil'in şiirleri, 'eş adlılık ve çok anlamlılık', 'kavram karşıtlığı' ve 'kavram alanı' başlıkları açısından ele alınmıştır. Birinci bölümde dilin bu anlamsal özelliklerinin, divan edebiyatında sık kullanılmasına rağmen Cumhuriyet döneminde giderek etkisini yitiren ancak Necatigil tarafından sıkça kullanılan söz sanatlarında ve şairin yenilikçi kullanımlarında ne şekilde etkili olduğu üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde değişmeceler ele alınmıştır. Nizamettin Uğur'un değişmeceler için yaptığı sınıflandırmadan faydalanılan bu bölümde, Necatigil'in şiirlerinde yer alan örneklemeye dayalı 'benzetme', 'eğretileme'; 'değinmece', 'yoksunlama' ve bütünselliğe dayalı 'düzdeğişmece' ve 'niceleme' değişmeceleri sınıflandırılmıştır. Üçüncü bölüm Necatigil'in şiirlerinde yer alan kalıplaşmış dil birimlerinin ele alındığı bölümdür. Şairin şiirlerinde yer alan deyimler, atasözleri ve kalıp sözler tespit edilmiştir. Bu bölüm şairin konuşma diline yaklaşan üslubuyla yakından ilişkilidir. Çalışmada Necatigil'in 761 şiiri belirtilen bu başlıklar altında taranmıştır. Örneklendirme sırasında bazı şiirlerin yalnızca konu başlığıyla ilişkili satırları alıntılanırken tekrara düşmemek için bazı şiirlerin isimleri ile kaynak kitapta yer aldıkları sayfa numaralarının verilmesi uygun görülmüştür. Aynı konu başlığı içerisinde, şiirlerde birbirini tekrar eden ya da çok benzer durumdaki örneklerin yalnızca belli bir kısmına yer verilmiştir.
Çevirinin gösterim özelliğinin beklenti normları çerçevesinde incelenmesi

Bu çalışmanın amacı çevirinin gösterim özelliğinin okur üzerindeki etkisini çeviride beklenti normları açısından incelemektir. Çalışmada çevirinin gösterim özelliği; gerçek ve gösterim ilişkisi ekseninde kaynak metin ve erek metin arasındaki benzerlik beklentisinden yola çıkılarak anlatılmaktadır. Benzerlik beklentisinin hem gerçek ve gösterim hem de kaynak metin ve erek metin bağlamında zaman içerisinde yerini farklı belirleyici unsurlara bırakması çeviriye yönelik bakış açılarındaki değişimler ile ortaya konmaktadır. Geleneksel anlayışta erek metni kaynak metin karşısında ikincil konuma yerleştiren bakış açısının nedenlerinden birinin çevirinin gösterim özelliğini kaynak metin ve erek metin arasındaki benzerlik ilişkisine ve böyle bir benzerlik beklentisine dayandıran çeviri anlayışı olduğu düşünülmektedir. Kuramsal açıdan incelendiğinde çeviride gösterim özelliğinin çeviri normları ve özellikle çeviride beklenti normları üzerinden anlatıldığında görünür olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmada norm kavramı bir değerlendirme ölçütü, bir değer yargısı aracı olarak kabul edildiği için normların toplumsal değişimleri ve buna bağlı olarak çevirideki yönelimleri yansıttığı düşünülmektedir. Araştırmanın inceleme malzemesi toplumun geniş bir kesimine ulaşması ve araştırma açısından erişiminin görece kolay olması nedeniyle dış haber çevirileri olarak seçilmiştir. Kuramsal çerçevede ele alınan gösterim özelliği yani çeviri yoluyla sergilenen bakış açıları bir dış haberin dört farklı gazetede nasıl yer aldığı üzerinden örneklendirilerek ortaya konmaktadır.
Akşemseddin'in Maddetü'l-Hayat adlı eseri

Tezimize konu olan eser Fatih Sultan Mehmed'in de hocası olan Akşemseddin'e ait Maddetü'l- ayat adlı eserdir. Akşemseddin, Hacı Bayram-ı Veli'nin tasavvuf yolunu benimsemiş ve kendisinden sonra halifesi olarak onun öğretilerini devam ettirmiş büyük bir mutasavvıftır. Bugüne kadar Akşemseddin ile ilgili olarak yapılan çalışmalarda daha çok onun tasavvufa dair yazdığı eserler ve mutasavvıf kişiliği üzerinde durulmuştur. Akşemseddin'in iyi bir hekim olduğu, devrinin önde gelen hekimlerinden biri olduğu da bilinmektedir. Ancak kendisinin tıp alanında yazdığı Maddetü'l- ayat adlı esere bugüne kadar şüpheyle bakılmış, üzerinde bilimsel bir çalışma yapılmamıştır. Akşemseddin gibi tarihimiz ve kültürümüz açısından önemli bir şahsiyetin yazdığı bilinen veya kendisine atfedilen her eserin üzerinde çalışma yapılmayı hak ettiğini düşündük. Bu sebeple Akşemseddin'in tıp ve eczacılık yönüne ışık tutacak en önemli kaynak olarak Maddetü'l- ayat üzerinde çalışmaya ve bu eseri bilim dünyamıza kazandırmaya karar verdik. Çalışmamızın sonunda bu metnin tamamının Akşemseddin'e ait olmadığı tespit edilmiştir. Tezin Giriş bölümünde Akşemseddin'in hayatı ve eserleri hakkında bilgiler verildi. İnceleme bölümünde ise bir sözlük çalışması yapıldı: Eski Anadolu Türkçesi Tıp ve Eczacılık Terimleri Sözlüğü. Metin bölümünde Maddetü'l-Hayat'ın iki nüshası tenkitli olarak Latin harflerine aktarıldı. Son olarak da metinde geçen kelimelerin dizin sözlüğü hazırlandı.
Alıştırma ve örneklerle başlangıç seviyesinde çuvaşça grameri

Bu çalışma, Çuvaş Türkçesini öğrenmek isteyenler için başlangıç seviyesinde hazırlanmıştır. Bir giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde Çuvaşlar ve Çuvaşistan ile ilgili kısa bilgiler verilmiştir. Birinci bölümde ses ve şekil bilgisi hakkında kısa açıklamalar yapılmıştır. İkinci bölümde genel gramer konularına değinilmiş ve ilgili bölümlerde alıştırmalara yer verilmiştir. Üçüncü bölümde gramer konularını pekiştirmek maksadıyla kısaltılmış bir hikaye önce Latin alfabesine aktarılmış, daha sonra Türkiye Türkçesine çevrilmiş ve şekil bilgisi açısından incelenmiştir. Çalışmanın sonunda alıştırmaların cevapları, küçük bir sözlük ve kaynaklar verilmiştir.
Türkiye Türkçesi ve Yeni Uygur Türkçesinin söz dizimi açısından karşılaştırılması

Bu çalışma Türkiye Türkçesi ve Yeni Uygur Türkçesinin söz dizimi karşılaştırmasına dayanmaktadır. Eş zamanlı yapılan bu karşılaştırma dört ana bölümden oluşmaktadır. 1. Giriş: Bu bölümde Uygurların kısa tarihi, Yeni Uygur Türkçesinin Türk dili içindeki yeri, kısa grameri verilmiştir. Türkiye Türkçesi ve Yeni Uygur Türkçesindeki söz dizimi çalışmaları tanıtıldıktan sonra incelemede kullanılan yöntem üzerinde durulmuştur. 2. İnceleme: Bu bölüm kelime grupları, cümle ögeleri ve cümle türleri üzerine kuruludur. Türkiye Türkçesi ve Yeni Uygur Türkçesindeki kelime grupları, cümle ögeleri, cümle türleri incelenmiş, her konu bitiminde iki lehçe arasındaki benzerlik ve farklılıklar ortaya konmaya çalışılmıştır. Çalışmamızda sadece bu iki lehçenin söz dizimi yapısı değil söz dizimi anlayışları, varsa söz dizimiyle ilgili genel tartışmaları, yaygın görüş ayrılıkları da karşılaştırılmaya çalışılmıştır. İncelenen konunun önce tanımı yapılmış, ardından yayınını incelediğimiz dilcilerin terim tercihleri verilmiş, en çok hangi terimin kullanıldığı belirlenmeye çalışıldıktan sonra en fazla kullanılan terim çalışmamızda tercih edilmiştir. Konunun genel özellikleri verildikten sonra yayınlarda dikkati çeken özellikler maddeler halinde verilmiştir. Aynı işlemler Yeni Uygur Türkçesi için de yapılmış, ardından karşılaştırmalar yapılmıştır. 3. Sonuç: Bu bölümde iki lehçedeki karşılaştırmalardan neler elde edildiği, hangi sonuçlara ulaşıldığı üzerinde durulmuştur. 4. Yeni Uygur Türkçesi Gramer Terimleri Dizini: Bu bölümde çalışmada geçen Yeni Uygur Türkçesi gramer terimleri verilmiştir.