Türk siyasal kimlik algılamalarının Türk dış politikasının oluşumuna etkisi

Türkiye Cumhuriyetini kuran insanların ortak hafızaları Türkiye Cumhuriyeti'nin siyasal kimliği olmuştur ve bu kimlik Türk ulusunun oluşumu sürecinde toplumsal hafıza haline dönüştürülmeye çalışılmıştır. Türk ulusu büyük bir imparatorluktan var olma yok olma noktasına düşüşünün ve daha sonra ana ülkesini ve ulusal bağımsızlığını korumak için tekrar mücadele edişinin derin izlerini taşımaktadır. Her sosyal oluşumda o oluşuma damgasını vuran egemen bir ideoloji vardır. Türk siyasal kimliğinin egemen ideolojisi olan Kemalizmin ideolojik temelleri, uzun bir tarihsel geçmişşten alınan tecrübeler üzerine inşa edilmiştir. Kemalizmin ideolojik temelleri, özellikle Balkan Savaşları, I. Dünya Savaşı, Bağımsızlık Savaşı ve onu izleyen Cumhuriyetin ilk on beş yılı içinde şekillenmiştir. Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk'ün 1927 yılında, 15-20 Ekim tarihleri arasında Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin büyük salonunda toplanan Cumhuriyet Halk Partisi'nin ikinci kurultayında okuduğu 'Söylevinde, Ulusal Mücadele öncesinde, sırasında ve sonrasında karşılaştığı güçlükleri anlattığını ve ilerleyen yıllarda tekrar benzer koşullarla karşılaşılması durumunda, Türk Bağımsızlığını ve Cumhuriyetini kurtarmak için, iç ve dış düşmanlarla mücadele etmekten kaçınılmaması gerektiğini vurguladığını görüyoruz. Atatürk ve onunla benzer deneyimleri yaşamış olan arkadaşları, Osmanlı İmparatorluğunun çökmesine yol açtığını düşündükleri koşulların, Cumhuriyet döneminde tekrar oluşmaması için, öncelikle Osmanlıyı 'öteki'leştirerek, devleti ve onun ulusunu oluşturmaya çalıştılar. Modern Türkiye'nin iç toplumsal yapısı ve dış politikasının temelleri Mustafa Kemal Atatürk tarafından atılmıştır ve O'nun ölümünden sonra da genel karakterini muhafaza etmiştir. 168 Türkiye Cumhuriyetine rengini veren Kemalizm, anayasadan başlayarak, oluşturulan kurumlar ve yasal düzenlemelerle, rejimin çerçevesini çizmiştir. Kemalizmin ilkeleri, güç ilişkilerinin ve siyasal mücadelenin çerçevesini belirler ve politikanın temelini oluşturur. Resmi ideolojinin, rejimi yerleştirmeye yönelik çabalarıyla birlikte, kendisine muhalif siyasal gurupları 'öteki' (eştirmesi ve bir türlü 'öteki'lerini ortadan kaldıramaması, sürekli teyakkuz halinde düşman arayan bir algılama içerisine girmesine yol açmıştır. Atatürk'ü ve O'nun ideolojisini benimsemiş olan laik insanlar ve kurumlar Kemalist rejimi ortadan kaldırmayı amaçlayan ve amaçlayabilecek bütün iç ve dış düşmanlara karşı önlem almaya hazırdırlar. Atatürk'ün 'Söylev' inde söylediği gibi iç yapısı çürük ve temelsiz olan bir devletin dış politikası da köklü ve etkili olamaz. Türkiye, iç düşmanlarını ortadan kaldıracak toplumsal projeler geliştirmek zorundadır. Bunu yapabildiği takdirde, uluslararası sistem içerisinde etkili bir dış politika izleyebilir ve Batı'nın politikalarına entegre olmak yerine, daha bağımsız bir politika takip edebilir. Çünkü, Türkiye dünya politikasında büyüklüğü, nüfusu ve ekonomik gücünün gösterdiğinden daha fazla bir rol oynama şansına sahipken, tarihsel tecrübenin akıllarda bıraktığı etkiyle, Batı'yla bir çatışma içerisine girmemeye dikkat etmektedir. Batı'yla bir mücadele içerisine girerse eğer, Batı'nın kendi içinde var olan iç düşmanlarını 'devlet düşmanlarını kendisine karşı kullanabileceğini, çevresini sarmış olan ve kendisini tehdit eden devletleri cesaretlendirebileceğini ve uluslararası sistem içerisinde yalnız bırakılabileceğini düşünmektedir. Türkiye'nin karar vericileri, aynı ittifak içerisinde yer aldıkları devletler dahil, hiçbir devlete güvenmemeyi ve iç ve dış tehditlere karşı sürekli teyakkuz halinde olmayı öğrenmişlerdir. Bu teyakkuz durumu, Türk dış politikasını Batı'yla entegrasyon arayışı içine itmektedir. 169