turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Karışık dilli Kitab-ı Ata - Dede adlı eser üzerinde bir dil incelemesi

Kitab-ı Ata-Dede, ilk sayfalarında karışık dil özellikleri görülmesine rağmen genel olarak Eski Anadolu Türkçesi dil özelliklerini taşıyan dini didaktik bir eserdir. Şimdiye kadar kaynaklarda geçmeyen eserin bilinen tek nüshası Türk Dil Kurumu, Yazma Eserler Kütüphanesinde bulunmaktadır. 'Karışık Dilli Kitab-ı Ata-Dede Adlı Eser Üzerinde Bir Dil İncelemesi' adlı bu çalışmada Kitab-ı Ata-Dede adlı yazma eserin imla, ses ve şekil özellikleri incelenmiş, söz varlığı ortaya konmuştur. Çalışma, 'Giriş', 'Yazılış Özellikleri', 'Ses Bilgisi', 'Şekil Bilgisi' 'Metin' ve 'Sözlük' olmak üzere altı bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde Türklük bilimi çalışmalarında en çok tartışılan konulardan biri olan karışık dilli eserlerle ilgili genel bir değerlendirmede bulunulmuş, Kitab-ı Ata-Dede'nin nüsha özellikleri tanıtılmıştır. Dil incelemesi bölümü, yazılış özellikleri, ses bilgisi ve şekil bilgisinden oluşmaktadır. Yazılış özelliklerinde yazma eserdeki ünlü ve ünsüzlerin yazılış özellikleri ayrıntılı olarak ele alınmış ve örnekler verilmiştir. Ses bilgisi başlığı altında eserdeki ünlü ve ünsüzlerle ilgili ses olayları incelenmiş ve metinden örneklere yer verilmiştir. Şekil bilgisi bölümünde ise yazmada tespit edilen ekler, eklerin işlevleri ve metindeki cümlelerin özelliklerine değinilmiş ve bunlar metinden seçilen örneklerle gösterilmiştir. Çalışmanın metin bölümünde 157 yapraktan oluşan eserin, Eski Anadolu Türkçesi özelliklerinin görüldüğü ve tez çalışmamıza konu olan bölümünün çeviri yazısı yapılmıştır. Sözlük bölümünde metinde geçen bütün kelimeler alfabetik olarak sıralanmış, kökenleri ve metindeki anlamları verilmiştir. Kelimelerin metinde geçtiği yerlere göre kazandığı farklı anlamları gösterilmiş, metindeki yerleri belirtilmiştir. Madde başı olarak alınan kelimeyle ilgili birleşik fiiller, deyimler, kelime grupları varsa, bunlar da aynı kelimenin altında verilmiştir. Bu çalışma ile genel olarak Eski Anadolu Türkçesi özelliklerini taşıyan, tek nüshası bulunan ve aşırı yıpranmadan dolayı neredeyse yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalan Kitab-ı Ata-Dede'yi inceleyerek Türklük bilimine kazandırmak ve Türk dili araştırmaları çalışmalarına bir katkıda bulunmak amaçlanmıştır.
Assessment of the Turkish Discourse Bank and a cascaded model to automatically identify discursive phrasal expressions in Turkish

Bu doktora tezi söylem bağıntılarını açıkça ifade eden söylem bağlaçlarının belirlendiği ve birbiri ile ilişkilendirdiği iki üyesi ile beraber işaretlendiği bir dilbilimsel kaynak olan ODTÜ Metin Düzeyinde İşaretlenmiş Derlem'in kapsamlı değerlendirmesi için bir yöntem sunmaktadır. Bu çalışmada söz konusu Türkçe söylem kaynağının güvenilirliğini ortaya koymak amacıyla ODTÜ-MEDİD'in niceliksel ve niteliksel bir değerlendirmesi sunulmakta ve burada kullandığımız yöntemin diğer işaretlenmiş derlemlerin güvenilirlik değerlendirmeleri için kullanılabileceği önerilmektedir. Niceliksel değerlendirmemiz Kappa uyum istatistiği kullanılarak detaylı istatistiksel ölçütlerin ve daha önce bilgi erişim sistemlerinin değerlendirmesinde kullanılan bir takım ek değerlendiricilerin hesaplanmasını içermektedir. Uyum istatistiklerinin hesaplanmasında iki yönlü bir yöntem önerilmektedir: bir Ortak Üye yaklaşımı ve bir Kapsamlı yaklaşım. Kapsamlı yaklaşım tek başına etkili olsa da, uyumsuzluk kaynaklarının daha etkin bir biçimde saptanmasını sağlamak amacıyla bu iki yaklaşımın karşılaştırılması önerilmektedir. Niteliksel değerlendirmemiz kapsamında ise ODTÜ-MEDİD'te sistemli olarak söylem bağlaçları ile birlikte işaretlenen deyimsel ifadelerin metin düzeyinde kullanımlarının herhangi bir Türkçe metin üzerinde otomatik olarak tanımlanmasını sağlayan özgün bir girişim sunulmaktadır. Kademeli modelimiz tam geri çağırma ve %99. 95 doğruluk sağlamaktadır. Bu modelin ODTÜ-MEDİD'in kapsama alanını geliştirmek için rahatlıkla kullanılabileceği öngörülmektedir.
Divanü Lügati't-Türk'teki metinler üzerine bir sentaks incelemesi

Türk dilinin zenginliklerinin ortaya çıkarılması için Türk dilinin temel eserlerine başvurmak gerekmektedir. Bu eserlerden biri, hiç şüphesiz, Divanü Lügati 't-Türk' tür. Divani Lügati 't-Türk'te, Türk dilini işlemenin, zenginleştirmenin yollan gösterilmektedir. Dilimizin temel kaynaklarından biri olan eser, bu öneminden dolayı araştırma konusu olarak seçilmiştir. Bu araştırmada Atalay (1998) tarafından tercüme edilen ve Türk Dil Kurumu tarafından yayınlanan eser temel alınmıştır. Sözlük niteliğinde olan Divanü Lügati 7- Türk, içerdiği söz varlığı kadar içerisinde barındırdığı örneklerle de önemi bir kat daha artmaktadır. Bu tezde eserde geçen cümleler çeşitli açılardan değerlendirmeye tabi tutulmuş, Türk dilinin tarihsel söz dizimi üzerine tespitler yapılmıştır. Yapılan inceleme sonucunda, metinde geçen cümlelerin anlam, söz dizimi ve yapı bakımlarından oldukça farklı şekillerde kullanıldıkları görülmektedir. Eserdeki örnekler, değişik kaynaklardan hareketle oluşturduğumuz cümle çeşitleri şemasına uygun olarak incelenmiştir. Metinde kullanılan kelime grupları da ayrı bir bölüm içerisinde değerlendirilmiştir. Farklı şekillerde kullanılmış olan cümlelerle ilgili örneklerin tamamı metin içerisinde verilmemiş, sayısı fazla olan örnekler için ekler bölümü oluşturulmuştur. Metindeki Örnekler bugün kullandığımız cümlelerle hem anlam özellikleri hem de söz dizimleri bakımından büyük benzerlikler göstermektedir. Anlamına göre cümleler içerisinde genel olarak olumlu cümlelerin, yapı bakımından ise basit cümlelerin kullanıldığı anlaşılmaktadır. Cümlelerin genel olarak, Türkçe cümlelerin temel unsurları olan özne ve yüklemden oluştukları anlaşılmaktadır. Metinlerde basit yapılı ve kurallı fiil cümlelerinin sıkça kullanıldığı görülmektedir. Eserde kullanılan fiilimsi eklerinin ve cümleleri soru yapma unsurlarının fazla bir değişikliğe uğramadan bugüne kadar geldikleri söylenebilir.
Rus ve Türk gazetelerindeki haber başlıklarının kültürdilbilimsel çözümlemesi

Bu çalışma gazete haber başlığı örneği üzerinde Rusça ve Türkçe arasında karşıtsal olarak yapılan kültürdilbilimsel çözümlemenin ilk örneğini oluşturmaktadır. Çalışmanın konusu Rus ve Türk gazete haber başlıklarının kültürdilbilimsel çözümlemesi olarak belirlenmiştir. Konu gereğince Rus ve Türk gazete haber başlıklarında dilsel ve kültürel dönüşümlerin belirlenmesi, belirlenen dilsel ve kültürel dönüşümlerin sınıflandırılması, Rus ve Türk gazete haber başlıklarındaki dilsel ve kültürel dönüşümler arasında benzerliliklerin ve farklılıkların belirlenmesi, elde edilen verilere dayanarak Rus ve Türk dil ve kültürlerindeki gelişmelerin karşılaştırılması gibi amaçlar belirlenmiştir. Bu çalışmanın kapsamı Rus ve Türk gazete haber başlıklarının çözümlemesi ile sınırlandırılmıştır. Örnekler için Rusya'da ve Türkiye'de Ocak 2010 - Ocak 2011 yılları arasında yayımlanan ve farklı kesimlere hitap eden ulusal gazetelerden haber başlıkları seçilmiştir. Çalışmanın kuramsal çerçevesini kültürdilbilim yaklaşımı ve bu yaklaşım içerisinde geliştirilen kavramlar ve terimler oluşturmuştur. Çalışmada gazete haber başlığının kültürdilbilmsel çözümlemenin birimi olarak kullanılabildiği, gazete haber başlığında farklı modellere gore sınıflandırılabilen ve okurun bilgi sahibi olmasını gerektiren dilsel ve kültürel dönüşümlerin yer aldığı, Rus ve Türk gazete haber başlıklarındaki dilsel ve kültürel dönüşümler arasında farklılıkların yanı sıra benzerliklerin olduğu, Rus ve Türk gazete haber başlıklarındaki dilsel ve kültürel dönüşümlere gore iki toplumun dilindeki ve kültüründeki süreçlerin takip edilebildiği, gazete haber başlığının kültürdilbilimsel çözümlemenin verileri yabancı dil eğitiminde kullanılabildiği sonuçlara varılmıştır.
Türkçe söz-analiz sentezi

Bu çalışmada söz analiz-sentezi konusunda kullanılan değişik analiz-sentez yöntemleri incelenerek Türkçe'ye uygulaması yapılmıştır. Bu yöntemlerden Doğrusal öngörümleme Yöntemi kullanılarak Türkçe'de bulunan ünlü harflerin analiz ve sentezi yapılmıştır. Ayrıca söz işaretinin yalnızca kutuplarını kullanan tüm-kutup yöntemi kullanılarak bu harflerin tayf dağılımları elde edilmiştir. Söz analiz-sentez yöntemleri temelde insanın ses üretme mekanizmasından yararlanarak elde edilir. Söz sentezi için kullanılan model, ünlü harfler için periyodik bir darbe dizisi ve ünsüz harfler için ise gürültü kaynağı ile uyarılan bir süzgeç şeklindedir. öncelikle söz sentezine neden gerek duyulduğu açıklanarak çeşitli söz sentez modelleri verilmiştir. Söz işaretinin zaman ve frekans eksenlerinde sayısal, işlenmesi konularına değinilerek, söz işareti incelemede büyük bir öneme sahip pencere fonksiyonları hakkında bilgi verilmiştir. İnsan kulağının söze karşı duyarlılığı incelendiğinde iki önemli nokta görülür. Bunlardan ilki, kulağın sözün fazına karşı duyarsız olduğudur; diğeri ise kulağın sözün güç tayfına karşı oldukça duyarlı olmasıdır. Sözün güç tayfı incelendiğinde ses bölgesi rezonans frekansları olarak adlandırılan formant frekans değerlerinin belirlenmesi önem kazanır. Tüm-kutup transfer fonksiyonunun tayfından yararlanarak Türkçe'de bulunan ünlü harflerin formant frekansları gösterilmiştir. Bunun için elde edilen tayf yapıları son bölümde verilmiştir. Son kısımda söz analiz-sentezinde kullanılan yöntemlerden bazıları açıklanarak, Türkçe'de bulunan ünlü harflerin analiz-sentez sonuçlarına ait simülasyon örnekleri verilmiştir. Ayrıca elde edilen sonuçlar ışığında analiz-sentez yöntemlerinin karşılaştırılması yapılarak; tüm kutup sisteminde kullanılan kutup sayısının nasıl optimum yapılabileceği sorusuna cevap aranmıştır.
Deutsche Pronominaladverbien und deren Erscheinungsformen im Türkischen - eine kontrastive Untersuchung -

Almancada adıllaşabilen Belirteçlerin Türkçede kullanım Biçimleri- Karşılaştırmalı bir çalışma? başlıklı tezde metinlerin oluşumunda rol oynayan adıl gibi kullanılabılen belirteçlerin bağlamsal ve işlevsel açıdan karşılaştırılmıştır. Bu çalışmada adıl gibi kullanılan belirteçler ele alınmış ve Almanacadaki edebi ve güncel metinlerin Türkçe çevirilerindeki yansımaları ortak yönleriyle ve zıtlıklarıyla çözümlenmiştir. Buradan hareketle araştırmada betimlemeli ve eş zamanlı yöntem benimsenmiştir. Böyece bu çalışmanın acacı Türkçede bu yapının olmamasından kaynaklanan sorunların giderilmesi ve Almança öğreniminde yardımcı olması. Bu bağlamda birinci bölümde, bu konuda yapılmış çalışmalar çerçevesinde adıl gibi kullanılan belirteçlerin Almancadaki işlevi ve kullanımı, ikinci bölümde konuyla ilgili dilbilimsel yapıların ele alınması ve Almanca metinlerden ve Türkçe çevirilerinden yola çıkılarak, adıl gibi kullanılan belirteçlerin Türkçe metinlerde veriliş biçimleri yapısall ve anlamsal açıdan ele alınmıştır. Son bölümde elde edilen bulgular değerlendirilmiş ve Almanca öğrenimi için tavsiyeler verilmiştir.
Extracting and analyzing impoliteness in corpora: A study based on The British National Corpus and The Spoken Turkish Corpus

Bu çalışmanın amacı kabalığı iki ayrı dilde, İngiliz Ulusal Derlemi ve henüz derleme süreci devam etmekte olan Sözlü Türkçe Derlemi içerisinden tespit etmek ve incelemektir. Çalışma tür olarak sözlü günlük konuşmaları ele almaktadır ve kabalık ile ilgili kavramları derlem-yöneltmeli bir yöntemle incelemektedir. Çalışma, kabalığı araştırma yönteminin iki seviye de yapılması gerektiğini öngörür: tespit etmek ve incelemek. Bunun nedeni derlem-yöneltmeli çalışmalarda, inceleme seviyesinde başvurulacak ve bahsedilecek kabalık kuram ve modellerin seçme seviyesinde ortaya çıkan bulgular tarafından yönlendiriliyor olmasıdır. Tespit seviyesinde her iki derlemde de günlük konuşmalarda zıtlaşma ve hakaret içeren olaylar ayrıştırılacaktır. Bu tür olaylara ulaşabilmek için farklı yöntemler kullanılacaktır. Öncelikle günlük konuşma diyaloglarında kelime, deyim, tümcecik, soru cümlesi taraması yapılacak ve ses ve vurgular, söz kesmeler ve aynı anda konuşmalar taranacaktır. Ayrıca meta-edimbilimsel yorumlamalar, kalıplaşmışkabalık kullanımları ve kalıplaşmamış ima yoluyla ifade edilen kabalık söylemleri, söylemsel kalıplar, anlambilimsel inceliklerle ilgili bağlamsal ve metinsel ipuçları göz önünde bulundurulacaktır. Kabalık içeren diyaloglar, seçme aşamasında da ortaya çıkan bilgiler ışığında, kabalığın nasıl tetiklendiği, nasıl devam ettirildiği ve nasıl sonuçlandırıldığı sorularıyla tartışılacaktır. Ayrıca konuşmacının kasıtlı kabalık amaçlamayıp amaçlamadığı ve dinleyicinin algılaması gibi noktalar diyaloglarla ilintilendirilip kuramsal anlamda çıkan yeni boyutlar ele alınacaktır.
Cəlil Məmmədquluzadə'nin seçilmiş öykülerinin Azerbaycan Türkçesinden Türkiye Türkçesine aktarılması ve öykülerdeki ki'li tümcelerin incelenmesi

Celil Memmedguluzade; Azerbaycanlı yazar, küçük öykünün büyük üstadı, gazeteci ve Azerbaycancılık fikrinin yaratıcılarından biridir (H bibb yli, 2004). Azerbaycan edebiyatının en ünlü temsilcilerindendir. Kafkasya ve İran'dan Uzakdoğu Asya, Afrika ve Avrupa ülkelerine kadar geniş bir coğrafyada Türk dünyasında ilgi ile karşılanan, 1906 1931 yılları arasında yayımlanmış 'Molla Nasreddin' mizah dergisinin yaratıcısı ve editörüdür (Habibbeyli, 2008). Azerbaycan edebiyat tarihinde hem kendi takma adı hem de 25 yıl boyunca yayımladığı derginin adı olan 'Molla Nasreddin' adı ile tanınır. Kurduğu derginin çatısı altında realist-demokratik edebi bir okul kurmuştur. Azerbaycan milliyetçiliğinin oluşmasında etkin rol oynamıştır (H bibb yli, 2004). Celil Memmedguluzade'nin eserlerinin dili konuşma diline oldukça yakındır ve eserlerinde kitümce kullanımının oldukça sık olduğu gözlenmektedir. Bu çalışmanın ilk aşamasında Celil Memmedguluzade'nin seçilmiş öyküleri Azerbaycan Türkçesinden Türkiye Türkçesine aktarılmış, ikinci aşamasında ise öykülerde geçen ki bağlaçlı tümcelerden hareketle bir inceleme yapılmaya çalışılmıştır. ki bağlacı dilimize Farsçadan geçmişştir (Tekin, 1989, s. 62). Farsçadan, İran coğrafyasıyla daha yakın ilişkileri olan Azerbaycan, daha çok etkilenmiştir (Ortaylı, 2016). Bu nedenle Azerbaycan Türkçesindeki Farsça unsurlar Türkiye Türkçesine oranla daha fazladır. ki bağlacı da bu unsurlardan biridir. Bu bağlacın sık kullanımı aynı zamanda işlevsel çeşitlilik de doğurmuştur. Bu çalışmadaki bağlacının Azerbaycan Türkçesindeki sözü edilen anlam/işlev çeşitliliği de incelenecektir.
Linguistic features revealing self recognition in John Fowles' the magus

Bu çalışma John Fowles'in Büyücü romanında ana karakterin benlik inşa sürecine odaklanarak söz konusu süreci ortaya koyan dilsel unsurları analiz etmeyi amaçlamıştır. Bu bağlamda hem nitel hem de nicel bulgular birlikte incelenerek karma yöntemli bir metodoloji takip edilmiştir. Anlatının yapısı üç temel bölüme ayrılmış ve her bir bölüm Jacques Lacan'a ait üç ayrı terim ekseninde yeniden okunarak analiz edilmiştir. Buna göre metnin biçemsel analizinde sırasıyla hayali düzen, ayna evresi ve sembolik düzen terimlerinden yararlanılmıştır. Çalışma nitel bulguları, nicel verilerle desteklemeyi hedeflediğinden metin içerik analizine ek olarak bir derlem analizine tabii tutulmuş ve bu eksende anahtar sözcük analizi ve eşdizimlilik analizi yapılmıştır. Benlik inşa süreci ile söz konusu nicel bulgular arasındaki ilişki Lacancı bir bakış açısıyla yorumlanarak nitel ve nicel bulgular arasındaki ilişki literatürdeki diğer çalışmalara atıfta bulunularak tartışılmıştır. Buna göre söz konusu eserde kullanılan dil ve yazarın sözcük seçimleri ile ana karakterin benlik inşa süreci arasındaki ilişki ortaya koyularak metnin Lacancı bir perspektiften okunmasının mümkün olduğu gösterilmiştir.
Sözyitimli iki olguda Türkçe biçimbirim kullanımının betimlenmesi ve kendiliğinden iyileşmenin izlenmesi: Örnek olay çalışması

DOKTORA TEZ ÖZÜ Özel Eğitim Anabilim Dalı Danışman: Doç. Dr. Seyhun TOPBAŞ Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Mayıs 1999 Bu araştırma anadili Türkçe olan tutuk sözyitimli bireylerin, olgunun ilk evrelerinden itibaren belli aralarla gözlenerek Türkçe biçimbirim bilgilerine ilişkin ad çekim ekleri, çoğul ve iyelik ekleri yetüerinin kendiliğinden gelişiminin izlenmesi ve durumun saptanması amacıyla yapılmıştır. Araştırma, sözyitimli olguların sözel dil ve işitsel anlamalarının gözlendiği durum saptamaya yönelik özgül örnek olay modeline göre desenlenmiştir. Az denekle uygulama kolaylığı getiren bu modelde niceliksel analizden daha çok niteliksel veri toplama ve çözümleme tekniğinden yararlanılmıştır. Araştırmalım denekleri, Anadolu Üniversitesi Mediko-Sosyal Hastanesi Nöroloji Servisine başvuran ve kendilerine sözyitimi tanısı konmuş olgular içinden - ölçüte göre örnekleme yöntemi temel alınarak- seçilmiş kadın ve erkek olgular K. K ve M. A'dır. Araştırma sürecinin gerçekleştirilebilmesi için sözyitimli olguların ad çekim eklerini kullanımlarını ve sözel anlamalarını değerlendiren bir ölçü aracı geliştirilmiştir. Araştırmanın kendiliğinden konuşma kısmı her biri en az 20 dakikadan oluşan olgu- görüşmeci arasındaki serbest konuşmadan oluşmuştur, ikinci kısmı ise yan-yapılandınlmış bir çalışma olup olgudan kullanması beklenen ekleri içeren tümcelerin üretileceği 20 adet resim takımından oluşmuştur. Sözel anlamanın değerlendirilmesi için ise yine aynı eklerin denendiği 4 resimden birini seçme şeklinde yapılmıştır. Veri toplama aşamasında dışardan katılmalı gözlem ve görüşme tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın başlıca bulguları şunlardır: Sözyitimli olguların geçirdikleri beyin hasan sonrasını izleyen 5 ay boyunca anlam işlevli sözcükleri ve ad çekim eklerini korudukları gözlenmiştir. Bu aylar boyunca üretim gelişmelerinde sonucu çok etkilemeyenIll dalgalanmalar görülmüştür. Kendiliğinden iyileşmeden söz etmek çok güç olmakla birlikte, en verimli görüşme aylan her ikisi için de 3. ve 4. aylar olarak belirlenmiştir. Son görüşme ayından sonra sözel üretimlerinin artacağı veya düşeceği konusunda fikir yürütmek olası değildir. Alanyazmda da belirtildiği gibi, 'Broca sözyitimlilerde eksiltme/yer değiştirme özelliklerinin gözlendiği' ile ilgili geleneksel inanışı doğrulayacak oranda örnekler bu çalışmanın olgularında gözlenmemiştir ama parafazi örneklerinin varlığı da yadsınamaz. Broca ve Transkortikal motor sözyitimli olgularda çok seyrek görülen bu tür hataların konuşulan dile özgü olup olmadığı ileri bir araştırmanın konusu olabilir. Sonuç olarak, sözyitimli olgulardaki biçimbirim kullanım hatalarının her dile genel değil ama dile özgü olduğu varsayılmıştır.
Türkçe deyim öğretimi için metin hazırlama

Deyimler, ülkelerin kültür ve yaşam tarzlarının aynasıdır. Deyimlerin bir dilde kaybolmaya başlaması toplumda kültür erozyonu kabul edilir. Deyimlerin öğretilmesi kişilerin kültürlerini anlamalarını, korumalarını sağlar, değişik etkiler tarafından kültürün bozulmasını, yozlaşmasını engeler. Ne yazık ki birçok ülkedeki eğitim sistemi deyimlerin dilin ayrılmaz bir parçası olduğunun görmezden gelmektedir. Bu çalışmanın amacı Türk dilindeki deyimlere dikkati çekmek, yerli ve yabancı öğrencilere Türkçe öğretiminde kullanılan dilbilgisi kitaplarına deyimlerin eklenmesinin önerilmesidir. Ayrıca bu çalışma, yabancı dil olarak Türkçenin öğretilmesinde seviyeleri belirler ve bu seviyelerde deyimlerin nasıl öğretilmesi gerektiğini amaçlar. Deyim kavramının tanımı ve deyim öğretiminin amacı incelenmiştir. Tüm konu deyim öğretiminin yöntemi ve amacı altında toplanmıştır. Kaynakçada belirtilen deyimler sözlüğü ve Cahit Uçuk'un hikayelerinde kullanılan deyimler taranmış ve yorumlanmıştır. Deyimlerle ilgili metinler yazılmıştır. Anlaşılmıştır ki deyimlerin kültürel öğelere yer verilerek anlatılması ve öğrencilere örnek cümleler verilmesi deyim öğretimini kolaylaştıracaktır.
Arap Şairlerden es-Sefercelanİ ve şiiri

Bu çalışmada Osmanlı dönemi şairlerinden İbrahim b. Muhammed es-Sefercelani'nin hayatı ve şiirleri incelenmiştir. Çalışma, bir giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde Osmanlı dönemi Arap şiiri ve şairin yaşadığı Şam şehriyle ilgili genel bilgiler verilmiştir. Birinci bölümde şairin kimliği, ailesi, eğitimi, hocaları, edebi şahsiyeti ve söylediği şiirler hakkında incelemeler yapılmıştır. İkinci bölümde es-Sefercelani'nin söylediği şiirlerin içerik yönünden tahliline geçilmiştir. Bu bağlamda şiirlerin konuları tespit edilmiş ve bu konular edebi tenkit eserlerinde yer alan kıstaslara uygun olarak değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde ise şiirler şekil ve üslup bakımından incelenmiştir. Kaside yapısı, kelime dağarcığı, cümle yapıları, anlatım teknikleri gibi başlıklar altında değerlendirilen şiirlerin edebi değerleri tespit edilmeye gayret edilmiştir.
Anar'ın eserlerinin sentaks açısından incelenmesi

Bu çalışmada Anar'ın yazmış olduğu eserleri, sentaks açısından değerlendirilmiştir. Çalışmanın temel amacı, Anar'ın eserlerinden hareketle Türkçenin sentaks yapısında kelime gruplarının, cümlelerin ve cümle öğelerinin özelliklerini ortaya koymaktır. Çalışmada Türkçenin sentaks yapısı ile ilgili olarak önceden yazılan eserler temel çerçeve olarak kabul edilmiştir. Farklı kaynaklar ve eserlerden örnekler de değerlendirilerek bir sınıflama yapılmış ve yazarın üslubunu daha derinden anlamak amacıyla, belirli bölümlerde Azerbaycan Türkçesinin sentaks yapısı ile karşılaştırılmıştır. Bu çalışma Anar'ın özellikle, yazmış olduğu hikayelerinden alınan örneklerden hareketle, kelime grupları, cümle türleri ve cümlenin öğeleri ile ilgili tespitler yapmayı amaçlayan metin merkezli bir çalışmadır. Çalışma 'Giriş' kısmı ve dört bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın birinci kısmında Anar ve incelediğimiz eserler ile ilgili bilgiler verilmiştir. Bu eserlerin seçilme sebebi anlatılmaya çalışılmıştır. Eserin ikinci bölümünde Türkçenin sentaks yapısı ile ilgili yazılan kaynak eserler, makale ve tezlerden hareketle, kelime grupları ve onların yapısını ortaya konmuş ve bu durumlar eserden seçilen örneklerle somutlaştırılmıştır. Üçüncü bölümünde cümle ve cümle türleri ile ilgili belirlemeler yapılmıştır. Dördüncü bölümde cümle ögeler tek tek genel özellikleriyle tanıtılmış ve incelemenin tamamı eserlerden örneklendirilmiştir. Son olarak incelemeden elde edilen sonuçlar ve eserde yararlanılan kaynaklara yer verilmiştir.
Hedging in academic writing: The use of can in university students' argumentative essays at an English medium university in Turkey

Bu çalışmanın amacı, Türkiye'deki bir devlet üniversitesinde İngilizce öğretmenliği bölümünde okuyan 1. sınıf öğrencilerinin, akademik metinlerde kaçınma ifadelerini nasıl kullandıklarını araştırmaktır. Bu çalışmada öncelikli olarak öğrencilerin yazdıkları tartışmacı denemelerde, kaçınma ifadeleri ve yeterlik kipi 'can'in metindeki kullanım ve işlevlerine bakılmaktadır. Buna ek olarak; çalışmada, öğrencilerin yazar kimlik ve duruşlarını metinde nasıl ortaya çıkarttıkları incelenmektedir. Bu tez için iki grup veri toplanmıştır. Birinci grup veriyi, öğrencilerin İngilizce Kompozisyon dersinde yazdıkları 22 tartışmacı deneme oluşturmaktadır. İkinci veri grubu ise, aynı öğrencilerle yapılan görüşmelerden oluşmaktadır. Metinsel veri çözümlemesi için 'Simple Concordancing Program', öğrencilerle yapılan görüşme verileri incelenmesi için de NVivo adlı nitel yazılım programı kullanılmıştır. Çalışmanın sonuçları, Türk öğrencilerin yazdıkları metinlerde düşüncelerini ifade ederken kaçınma sözcükleri kullanarak yazar kimliklerini saklama eğiliminde olduklarını göstermiştir. Öğrencilerin yazdıkları metinlerdeki 'can' kullanımına bakıldığında, 'can'in kaçınma ifadesinden ziyade, yeterlik ifadesi olarak kullanıldığı gözlemlenmiştir. Öğrencilerle bunun sebebini anlamak için yapılan görüşmelerde, öğrencilerin üniversiteye gelmeden önceki İngilizce öğrenimleri sırasında 'can'in yalnızca yeterlik ifadesi olarak kullanımını öğrendikleri ortaya çıkmıştır.