turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Mutlağın bilgisi olarak Hegel'in tarih tasarımı

Franzsız Devrimi'nin ardından toplumsal alandaki büyük değişiklikler felsefi düşüncenin üzerinde de oldukça önemli etkiler bırakmıştır. Bu açıdan kendi tarihinden en çok etkilenen filozoflardan biri de Georg Wilhelm Friedrich Hegel olmuştur. Hegel'in tarih tasarımına ilişkin ortaya koyduğu görüşler bütüncül bir perspektifle tüm felsefi düşüncesini de belirlemiştir. Tanınma ilişkisinin bir sonucu olarak ilerleyen tarih, Hegel anlatımında, hem bilincin hem kamusal alanın hem de devletlerin oluşmasına neden olmuştur. Bu açıdan bakıldığında temel metinlerinden Tinin Fenomenolojisi bilincin tarihsel ilerleyişini diyalektik bir süreç içinde anlatır. Yine önemli kavramlarından biri olan kapsayarak aşma ile bilincin özbilincinç kazanmasından başlayan dışsallaşma süreci mutlak bilgiye varana kadar ilerler. Hukuk Felsefesi metninde ise tarihin ilerleyişini kamusal alanının düzenlenmesine olanak sağlayan hukuk kurallarının nasıl belirleneceğini ve tarihin ilerlemesi sonucunda nasıl bir devlet düzeninde yaşanılacağını anlatır. Tarih Felsefesi metninde ise Hegel, devletlerin kendi çağları içindeki tarihsel ilerleyişini anlatır. Hegel'in diyalektik yönteminden hareketle ortaya koyduğu bu görüşleri genel olarak iki çerçevede incelemek mümkündür. Bunlardan ilki tarihin ilerleyen yapısının en nihayetinde bir noktada sonlanacağını ileri süren tarihin sonu tezidir. Tarihin sonu tezine sahip olan Kojeve, Markisist bir perspektif içinde Hegel'in tarih anlayışını yorumlarken; yine aynı bakış açısına sahip olan Fukuyama, tarihin sonu tezini liberal bir perspektifler değerlendirir. Diğeri ise diyalektik süreçle tanınma ilişkisinin, çatışmanın hiçbir zaman bitmemesinde dolayı, tarihin ilerlemesine devam edeceğini ileri süren sarmal model bir tarihsel yaklaşımı içerir. Sarmal model tarihsel yaklaşımında ise varoluşçu bir perpektif içinde tarihin sürekli devindiğini söyleyen Hyppolite ile yine Marksist bir perspektifle tarihin ilerlemeye hep devam edeceğini ileri süren Marcuse'un düşünceleri yer alır. Hegel'in düşüncesinde de söz konusu olan tarihsel yaklaşımlarda da tüm bu süreçler ise diyalektik bir bakış açısında ele alınır.
Epikuros'un ahlak felsefesinde mutluluk kavramı

Bu tez, Yunanlı filozof Epikuros'un felsefesindeki mutluluk anlayışını açıklamayı ve beraberinde filozofun yaşadığı dönem olan Hellenistik dönemin özelliklerini ve felsefesini de incelemeyi amaçlamaktadır. Epikurosçu kosmoloji, ruh, ahlak incelenecektir. Epikuros'un felsefesi bağlamında kullanılacak başlıca kavramlar mutluluk, arzu, haz, ruh dinginliği, meziyet kavramlarıdır. Epikuros'un ahlak felsefesi anlayışında mutluluk kavramından hareketle arzu, haz ve mutluluk arasındaki ilişkiye dikkat çekilmiştir.
Çağdaş İslam düşüncesinde zihin-beden problemi

İnsanlık tarihinin en eski dönemlerinden bu yana yapılan araştırmalardan elde edilen bulgulara bakıldığında, insanların sürekli kendi varlıklarını keşfetmeye çalıştıkları görülmektedir. Bu doğrultuda zihin-beden probleminin halen güncel olarak varlığını sürdürdüğü gözlemlenmektedir. Çalışmamızda Çağdaş İslam Filozofları olan Muhammed İkbal, Allame Seyyid Muhammed Hüseyin Tabatabai, Seyyid Hüseyin Nasr ve Muhammed Abid El-Cabiri'nin eserleri ve yardımcı kaynaklar incelenerek, zihin-beden konusundaki düşünceleri üzerinde analizler yapılmış, zihin-beden probleminin Çağdaş İslamfilozoflarınca aydınlığa kavuşturulması beklenerek; fiziksel durumların zihneetkileri, bilinç, şuur, ruhun bedene etkileri, zihin ile bedenin etkileşimi, ruh ve bedenin sonlu-sonsuz oluşu gibi konularda bilgiler elde edilmeye çalışılmıştır. Elde edilen bu bilgilerle bilimsel ve felsefi çalışmalara yol gösterilmesi ve literatüre katkı sağlanması amaçlanmıştır.
Post-modern eleştiri ve Zeki Demirkubuz filmlerinde minör politika

Bu çalışma post-modern felsefenin sunduğu kavramlar ile Zeki Demirkubuz filmlerindeki minör politikaları araştırmaktadır. Post-modern felsefeye esin vermiş olan Marx'ın, Spinoza'nın ve Nietzsche'nin kavramları, günümüzün politikalarına ve sanat anlayışına yön vermektedirler. Zeki Demirkubuz'un 'Yeraltı' filmi, Nietzscheci bir perspektifle okunduğunda özgür tinli bir şahsiyetin dönüşümlerini ve bu tinsel dönüşümün ardındaki minör politikaları okumamıza imkan vermektedir. 'Kıskanmak' filmi ise Demirkubuz'un sinematografisinde bulunan anlaşılması zor, karanlık tabiatlı karakterlerin yaşantısına değinmektedir. Bu noktada insan tabiatını yergici bir anlayışla değil etik açıdan okumaya çalışmış Spinoza'nın felsefesi yoluyla 'Kıskanmak' filminin temel meselesi olan tutkuların anlaşılmasına çalışılmaktadır. 'Üçüncü Sayfa' filmiyse, doksanlı yılların biyo-politik dönüşümlerini ve karakterlerin minör politik bir anlayış içerisinden okunabilecek yaşantılarını yansıtmaktadır. Bu film çözümlemelerinde aynı zamanda Marx'ın, Spinoza'nın ve Nietzsche'nin post-modern yorumlamalarını yapan Deleuze, Foucault, Negri'nin çalışmaları da temel alınmıştır.
Erzurumlu İbrahim Hakkı'nın Marifetname'sindeki kozmolojik görüşlerinin analizi ve günümüz bilimi açısından değerlendirilmesi

Kozmoloji, insanlığın başlangıcından günümüze kadar tarihsel sürecin her döneminde filozofların, düşünürlerin, din adamlarının ve hatta halkın dikkatin çekmiş, bu konuda değişik teori ve düşünceler iler sürülmüştür. Biz bu çalışmamızda 18. yy. Osmanlı coğrafyasındaki kozmolojiye bakışı, Erzurumlu İbrahim Hakkı'nın nazarında tahlil edip, İbrahim Hakkı'nın marifetname'sinde bahsettiği Batlamyus Sistemi, Kopernik Sistemi ve İslam Astronomisi başlığı altındaki kozmolojiyle ilgili teorilere 18. yy. Osmanlısında ki müslümanların nasıl baktıklarını anlamaya çalıştık. Ayrıca 20. yy. başlarında ortaya atılan ve günümüzde en geçerli teori olan ve bilimsel olarak temellendirilen Big Bang teorisinden bahsederek, kozmoloji biliminin günümüze kadarki gelişim sürecini incelemeye çalıştık.
Karl Popper ve Paul Feyerabend'in bilimsel yöntem anlayışlarında akıl ve özne sorunu

20. yüzyıl bilimi, evreni anlama ve açıklama girişiminde 'akla dayalı olma', 'nesnellik', 'yöntemsellik' gibi nitelikleri bünyesinde barındırmakla kendisine ayrıcalıklı bir konum inşa etmeyi başarmıştır. Ancak bu niteliklerden bilhassa nesnelliğin aşırı iddialı yorumları bilim adı verilen bu etkinlikte insani unsurların görmezden gelinmesine, neredeyse yok sayılmasına sebebiyet vermiştir. Oysa bilim canlı bir organizma gibidir ve sürekli devinir; bu deviniminin sebebi ise onu var eden ve uygulayan insandır. Dolayısıyla bilimin insandan bağımsız olarak düşünülmesi asla onun doğasına uygun değildir. Bu fikri sağlam bir temele oturtabilmenin ön koşulu bilimi yapısall bir analize tabi tutmaktır. Bu çalışmanın amacı bilimin nasıl bir yapıda olduğunu detaylı bir şekilde ele alıp, özellikle 20. yüzyıl bilim anlayışını eleştiri getiren iki önemli isim Karl Raimund Popper ve Paul Karl Feyerabend'in, varlığı 'özne'den kaynak bulan ve beslenen bilim anlayışlarını yer yer karşılaştırmalar yaparak bilimsel yöntem bağlamında incelemektir.
Richard Rorty's possibility of solidarity out of the Kantain game

oz RICHARD RORTY'DE KANT'ÇI OYUNUN DIŞINDA DAYANIŞMA OLANAKLILIĞI Camcı, Cihan Yüksek Lisans, Felsefe Bölümü Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Ahmet İnam Mayıs, 1999, 63 sayfa Richard Rorty ahlaki eylemi deneyimlenebilirliğin ya da betimlenebilirliğin olanaklılığıyla temellendirme eğilimlerine karsı çıkıyor. Kant'ta deneyimin koşullanmamış koşulu olan askın özne için gerekli bu temel, dilbilimsel dönüm noktasından sonra açıklanmayan açıklayıcılar için gereklilik olarak sürüyor. Ahlaki eylemi ve dayanışmayı temellendirme eğilimlerinin yerine Rorty, imgesel yakınlık aracılığıyla burada olmanın ve dayanışmanın olanaklılığım vurguluyor. Bu olanaklılık inanç ve arzunun biraradalığı ile yeniden yorumlanabiliyor. Özel yaşamlarımızı bir arada olmaya bağlantılandırmanın zorunlu olmayan koşulu ancak aşkın öznenin yerini bir insanda, birden çok insan yaşıyormuşcasına çoğul olan bir öznenin almasıdır. Bu öznenin içindeki çoğul parçalılıkta bir parçayı diğerine, ussal olmayanı ussal olana, evrensel geçerliği olan bir doğru için feda etmek gerekmiyor. Aksine bu bütüncül olanaklılıkta farklılıkların ön belirlenmiş bir amaca yönlenmesi gerekliliği düşüncesini bir yana bırakıp, karşılıklı empatik anlama yolunu bulabiliriz.
Doğa bilimlerinde ilerleme kavramının pozitivist ve post-pozitivist düşüncelerdeki yeri üzerine bir araştırma

Bu çalışmanın amacı yirminci yüzyılın başlarında teorik fizikteki gelişmeler çerçevesinde ortaya çıkan bilimin nasıl ilerlediği sorunsalına olanaklı bir yanıt geliştirmektir. Bu problemi aydınlatmak ve açıklamak adına bilim filozoflarından farklı olarak dilin sentaktik çözümlemesi metot olarak izlenmiştir. Bu metot bağlamında filozofların ele aldığı gibi öncelikle bir bilim kavramından yola çıkarak değil de, ilerleme kavramını analiz ederek bir yol izlenecektir. Bu bakış açısına dayanarak tezimizi iki ana başlık altında tasarladık. Birinci bölümde ilerleme kavramının etimolojik, anlamsal ve tarihsel analizi yapıldı, ikinci bölümde ise söz konusu temel probleme yönelik öne sürülen ilerleme teorileri karşılaştırmalı ve tartışmalı bir eksende irdelendi. Birinci bölümde 'ilerleme' kavramına ilişkin yürüttüğümüz çalışma, söz konusu kavramın etimolojik çözümlemede içsel anlam, tarihsel perspektifte ise dışsal anlam olmak üzere iki ayrı anlam eksenine ait olduğunu göstermiştir. İçsel anlamı belirleyici unsur olarak ele aldığımız zaman hem ilerleme kavramı üzerinde bir konsensüsün sağlandığı, hem de 'ilerleme' kavramının sanılanın aksine ilk kez modern dönemde değil de, Ortaçağ Hıristiyan dünyasında karakterize olduğunu görmekteyiz. ilerleme kavramının içsel anlamına bağlı olarak ulaştığımız norm ve standartlar bizlere sentaktik düzeyde bilimsel ilerlemenin de şu standartları sağlaması gerektiğini göstermiştir. i) Bilimin bir hedefi olmalı. ii)Bilimsel ilerlemeyi belirleyen standartlar ya doğrudan hedefle ilintili olmalı ya da hedeften türetilmeli. iii) Bilimsel ilerleme sürecinde art arda gelen teorilerden yeni teori eskisinden daha iyi ve daha başarılı olmalı. iv) Bilimsel ilerleme sürecinde yeni teori eskisinin başarılarını açıkladığı gibi yeni bir takım olguları da açıklamalı. Filozoflar bilimsel ilerlemeyi sağlayan ölçütlerin ne olması gerektiği sorusuna farklı yanıtlar geliştirerek, bilimin nasıl seyrettiği sorunsalına bambaşka yaklaştıkları görülmektedir. Dolayısıyla ulaşmış olduğumuz standartları bilim filozoflarının öne sürmüş oldukları ilerleme tasarımları ile mukayese ederek, bilimin nasıl ilerlediğine ilişkin olanaklı bir yanıt geliştirilecektir.
İsmail Gelenbevi'nin Hisab el-Küsur adlı eserinin el-cebr ve'l-mukabele adlı bölümünün incelenmesi

Bu çalışmamızda, klasik yöntemlerle matematik problemlerini çözen silsilenin son temsilcisi olan Gelenbevi'nin matematiksel sembolleri nasıl kullandığını analiz ettik. Bunun yanında, hem İslam Dünyasında hem de Avrupa'da sembolizmin gelişimini araştırdık. Elde ettiğimiz sonuçlara göre matematiksel notasyon sistemi Avrupa'ya göre İslam Dünyasında yaklaşık bir asır kadar önce teşekkül etmiş ve 18. yy.'a dek gelişerek devam etmiştir. Böylece Gelenbevi, eseri Hisab el-Küsur'da sembollerden en iyi şekilde yararlanmıştır.
Rüya tecrübesinin psikolojik ve dini temelleri

'Rüya tecrübesinin psikolojik ve dini temelleri' başlıklı yüksek lisans tezi, giriş ve üç bölümden müteşekkildir. Giriş kısmında tezimizin konusu, amacı, önemi ve araştırma metodu bulunmaktadır. İlk bölüm olan 'Rüya ve tabirinin açıklanmasında; rüyanın kelime ve terim anlamı, uyku ile beraber nasıl oluştuğu, içeriği, tabirin ne olduğu, tabir yöntemi, tabirin tarihi, psikolojik tabir çalışmaları ve rüyanın kısımlarından bahsedildi Rüya tecrübesi ile ilgili temel prensipler inceledikten sonra ikinci bölüm olan çağdaş psikologlara göre rüyanın temellerine geçildi. Bu bölümde modern psikolojinin rüya ile ilgili görüşleri psikologlar aracılığıyla ortaya koymaya çalışıldı. Özellikle Sigmund Freud'un rüya ile ilgili çalışmalarına yer verildi. Bu doğrultuda Freud'un psikanaliz ekolünden başlayarak Freud'a göre rüya ve uyku tanımlandı. Mahiyetinden, fonksiyonundan, kaynağından, yorumlanma tekniğinden, sembolizminden ve rüya çeşitlerinden bahsederek Freud'un çözümlemesini yaptığı rüyalardan örnekler verildi. Ardından Freud'un rüya kuramının dayandığı temellere ve kuramına karşı yapılan eleştirilere yer verildi. Jung, Adler ve Fromm'un rüya kuramlarını Freud ile karşılaştırmalı olarak ele alıp ikinci bölümü bitirildi. Üçüncü bölüm olan 'İslam dininde rüyanın temellerinde' ise Kur' an, Sünnet ve İslam alimlerinin rüya hakkındaki tespitlerine yer vererek rüya ile dini yaşantımız arasındaki ilişkinin ne olduğu izah edilmeye çalışıldı. Sonuçta rüya tecrübesi, içinde barındırdığı psikolojik ve dini özelliklerinden dolayı, Din Psikolojisi alanında çalışacak herkese çok önemli katkılar sağlayacak. Konunun derinliği ve birçok ilim dalını ilgilendirir özelliği ile de İlahiyat sahasına vakıf olabilme adına faydalan olacaktır. Tezin bu konuda çalışacak herkese az da olsa yararlı olmasını diliyoruz.
Ortaçağ sünni islam teolojisinde siyasal otorite sorunu

Bu çalışmada, Ortaçağ Sünni İslam teolojisinde siyasal otorite sorununun, hilafet kuramlarında nasıl ele alındığı sergilenmeye çalışılacak ve bu bağlamda Sünni-İslam teologlarının siyasal öğretileri incelenip, onların mirasının etkileri değerlendirilecektir. Siyaset, İslam toplumunun gündemine Muhammed'in ölümünün ardından, özellikle de siyasal otorite sorunu bağlamında yerleşmiştir. Söz konusu sorun, Sünni-İslam düşünce geleneği çerçevesinde hilafet kuramlarında çözümünü bulmuştur. Hilafet kuramı, normlarını ve toplumsal organizasyonun ilkelerini İlahi Yasa'dan çıkarsayan, dolayısıyla vahye dayalı bir hukuk sistemi olan Şeriat'in, siyasal alandaki hakimiyeti varsayımına dayanmaktadır. Bu bağlamda Sünni İslam teologları ideal bir İslam devletinin kendileri üzerinde tesis edileceği siyasal ilkeleri oluşturmaya çalışmışlardır. Ancak öte yandan hilafet kuramları Abbasi döneminde, yani ideal olanla siyasal gerçekliğin birbirine tekabül etmediği bir dönemde üretilmiştir. Bu nedenle bir yandan ideal bir İslam devletinin ilkelerini oluşturmaya çalışan Sünni İslam teologları, diğer yandan Abbasi dönemindeki mevcut siyasal rejimi meşrulaştırmaya çalışmışlardır. Başka bir deyişle, onlar, siyasal iktidarın eylemlerini, taleplerini ve icraatlarını din aracılığıyla meşrulaştırmışlardır.
John Dewey'in eğitim felsefesinde deneyim kavramı

Bu araştırmamızda yaşadığı dönemde yeni bir eğitim sistemi oluşturan ve döneminin eğitim filozofları içerisinde önemli bir isim olmayı başarmış John Dewey'in eğitim anlayışı ve oluşturduğu eğitim kuramında çok önemli bir yere sahip olan deneyim kavramının eğitim sistemindeki, yeri, önemi ve etkisini ele alacağız. Araştırmamızda John Dewey'in genel olarak eğitim anlayışı ve onunla ilişkili özgürlük, kültür, demokrasi, bilgi gibi kavramlar ile bunun yanı sıra John Dewey'in düşüncelerini etkileyen akımlar ve filozoflar incelenecek, eğitim üzerine düşüncelerinde deneyimin tüm yönleri, yeni eğitim anlayışına olan katkıları, döneminin geleneksel eğitim anlayışıyla kıyaslanarak gözler önüne serilecektir.
Ş. Teoman Duralı düşüncesinde felsefe-bilim

Felsefe-bilim geçmişşten günümüze insan aklının, varlık, bilgi ve değer üzerine bir arayışıdır. Felsefe-bilim, biri olmaksızın diğeri düşünülemez olan, felsefe ve bilimin birbirinden beslendiği bütünlüklü bir yapıdır. Felsefe meraktan beslenir ve bilgelik, 'kendini merak' ile başlar. Ancak felsefe, zeminini bilgelikten almış olsa da, ondan ayrı bir yol izler. Felsefe, zamanla insanın kendini bilme çabasından uzaklaşarak bilgi nedir, nasıl elde edilir, nereden gelir gibi sorularla bilgi üreticisi haline gelir ve bilimi vücuda getirir. Felsefeyi ilk defa sistemli hale getiren ve felsefe-bilimin temellerini ilk atan Aristoteles'tir. Ancak, Descartes sonrası Batı'da biçimlenen felsefe-bilime yüklenen anlam değişiklik göstermiştir. Felsefe-bilim nedir ve Aristoteles'ten günümüze ne gibi değişiklikler geçirmiştir sorusu çerçevesinde Ş. Teoman Duralı'nın düşünceleri yol gösterici niteliktedir. Duralı'ya göre felsefe-bilim, dayanağını mantık, kültür, fizik ve metafizik çalışmalar, can/lılık, evrim, ahlak gibi pek çok alandan alan, tek boyutlu düşünülemeyecek kadar kapsamlı bir çabanın ürünüdür. Duralı, felsefe-bilimin özünün Aristoteles'in felsefe-bilim anlayışında gizli olduğuna işaret eder. Descartes sonrası Batı düşüncesinde, özellikle üzerinde durmuş olduğu İngiliz Yahudi Medeniyeti zihniyetinde ise, bir değer varlığı olan insanın insan olma özelliğinin çıkarılmasıyla felsefe-bilimin sekteye uğrama durumu söz konusudur. İnsanın ' can' denilen ruhani yönü kendinden alınırsa geriye sadece maddi yönü kalır. Felsefe-bilimin yapılabilmesinde, hatta bir ilim, bir bilim yapılabilmesinin temelinde insana verilen değer yatar. Duralı, felsefe-bilim yapılabilmesi için Descartes sonrası Batı düşüncesinin dayattığı makine insanın yerini, tekrar insanın değerli olduğu bir düzene bırakması gerekliliğini savunur. Bu açıdan felsefe-bilim anlayışının ve insana özgü değerlerin yeniden inşasını önemser.
Against multiple realizability and functionalism

Zihnin bedenle aynı şey olduğunu savunan özdeşlik teorisi, ilk ortaya atıldığı dönemlerde zihin felsefesizdeki tercih edilen konumunu, H. Putnam'ın 'The Nature of Mental States' adlı makalesinin yayımlanmasına kadar sürdürmüştür. Söz konusu makalede H. Putnam zihni özelliklerin çok çeşitli gerçekleşebileceği savını ileri sürerken işlevcilik teorisinin de temellerini atmış bulunuyordu. İşlevcilik doktrinine gore bir şeyi zihni durum yapan {düşünce, arzu veya acı duygusu gibi), o şeyin iç yapısı değil işlevi, veya bağlı olduğu Zihnin kavrayıcı siştemdeki rolüdür. İşlevcilik teorisine göre her zihni durum sırasıyla duygu uyanları, diğer zihni durumlar ve davranışlarla olan nedensel ilişkileriyle açıklanır, özdeşlik teorisinin aksine, işlevcilik teorisi zihni fiziksel beyinden ayrı bir unsur olarak kabul ettiğinden, zihnin özellik ve işlevlerinin, bedenin anatomik ve fizyolojik özelliklerine gönderme yaparak açıklanmasının mümkün olmadığını savunur. Diğer bir ifadeyle beden zihnin işlevlerini yerine getirmede birinci derecede rol üstlenmediğinden, aynı tip zihin değişik özelliklere sahip çeşitli beden yapılarında gerçekleşebilir. Bu sav 'Gerçekleşmenin Çok Çeşitliliği' olarak anılır. Bu tezin amacı özdeşlik teorisini desteklerken gerçekleşmenin çok çeşitliliği savı ve işlevcilik teorisine karşı savlar ileri sürmektir. Söz konusu savlar iki grupta ele alınabilir. Birinci grup genelde metafizik içerikli olup çok çeşitli gerçekleşmenin sınırlarını ve iki zihni durumun birbirinin aynı olup olmadığının tesbitinde karşılaştığımız zorlukları sorgular. Ayrıca işlevcilik teorisinin iki değişik türünün işlevciliğin dört ana unsuruyla uyumunu inceler. İkinci grup savlar ise ampirik içerikli olup insan ve diğer türlerin zihinlerinin bedenlerinin bir parçası olduğunu ve, çok çeşitli gerçekleşme savının aksine, canlı varlıklardaki gerçekleşme çeşitliliğinin evrensel ve tarihi şartların ortaya çıkardığı kısıtlamalar nedeniyle çok sınırlı olduğunu savunur. Çeşitliliğin konusu zihin olduğunda ise söz konusu kısıtlamalar en üst düzeye çıkar. Öyle ki bir varlığın biz insanlardakine benzer bir zihne sahip olabilmesi için yine biz insanlardaki beden yapısına sahip olması kaçınılmazdır.
Esİrüddin El-Ebherİ'nin mantık anlayışı

Tez, önsöz, giriş, üç bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Önsözde, tezin konusu, önemi, amacı ve yöntemi üzerinde durulmuştur. Girişte, mantığın tanımı, mahiyeti, amacı ve konusu araştırılmıştır. Birinci bölümde, lafız, lafzın delaleti, kavram ve terimler değerlendirilmiştir. İkinci bölümde, önermeler incelenmiştir. Önermelerin tanımı, unsurları ve çeşitleri araştırılmıştır. Üçüncü bölümde çıkarımın çeşitleri üzerinde durulmuştur. Bu çeşitler, kıyas, tümevarım ve analojidir. Sonuçta ise elde edilen veriler tekrar değerlendirilmiş ve sınıflandırılmıştır.
Tolstoy'un hayatı, eserleri ve din görüşü

Tolstoy'un din hakkındaki görüşlerinin incelendiği bu çalışma, giriş ve iki ana bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde din kavramı ve bu kavramın dinler tarafından nasıl değerlendirildiği, tarihsel olarak nasıl bir gelişim yaşadığı açıklanmaktadır. Tezin birinci bölümünde, Tolstoy'un hayatı ve eserleri ele alınmıştır. İkinci bölümde ise, Tolstoy'un din kavramı hakkındaki düşüncelerinden ve bir Hıristiyan olarak Tolstoy'un eserlerinde Hıristiyanlık için yaptığı eleştirilerinden bahsedilmiştir. Tolstoy vicdan ve ahlak temelli bir din anlayışı sunarken, yozlaşmış inançlara da birer eleştiri getiren isim olarak edebiyat ve düşünce tarihinde önemli bir yer edinmiştir.
Postmodern söylemde güç-iktidar ilişkisi

İnsanın var olduğu yerde yokluğu düşünülemez iktidar kavramı tanımlanarak başlangıç yapılmıştır. Siyasal iktidarı da içine alan iktidarın biçimleri verilmiştir. Pek çok kimse tarafından Postmodern olarak nitelendirilen yaşamakta olduğumuz dönem, özellikleriyle, başlıca unsurları verilerek, Modernizme nisbetle tasvir edilmiştir. Daha sonra Postmodern politika ele alınmıştır. Bunun bir parçası olarak da dönemin iktidar kavramı, özellikle Foucault'nun yaklaşımıyla irdelenmiştir. Ayrıca o iktidar anlayışının etkileri üzerinde durulmuştur.
Jeremy Bentham'ın faydacı ahlak teorisi

Bu çalışmamızda, ahlak felsefesine bilimsel bir kimlik kazandırmaya çalışan Jeremy Bentham'ın ahlak felsefesi, fayda ilkesi temelinde ele alınıp, incelenmiştir. Bentham, on sekizinci yüzyılda yaşamış olup, faydacı ahlak teorisinin kurucusu olarak görülmektedir. O, İlkçağ felsefesinden bu yana, ahlak alanında temele alınan hazcılık ve mutlulukçuluğun devamı olarak, sistemli bir faydacı ahlak anlayışı geliştirmiştir. Bentham, bu alanda ortaya koyduğu fikirleri, daha sonradan başta hukuk ve ekonomi olmak üzere birçok alana uygulamıştır. İnsanın, haz ve acı tarafından yönetildiğini savunan Bentham için, bu iki efendi bütün insan eylemlerinin nihai amacı durumundadır. Ona göre insan, olası en büyük mutluluğa ulaşmak istiyorsa, acıdan kaçınmak, hazzı ise elde etmek için çabalamalıdır. Bentham, tam bu noktada, bireysel faydacılıktan, toplumsal faydacılığa doğru bir geçiş yaparak, temel ilkesi olan 'en fazla sayıda insanın en büyük mutluluğu' prensibini ortaya koymaktadır. Ona göre, toplum bireylerden oluşan bir yapıdır. Bundan dolayı da, ne bireyin mutluluğu toplumunkinden ne de toplumun fayda ve mutluluğu bireyinkinden ayrı tutulabilir. Öyleyse Bentham için, önemli olan en fazla sayıda insanın mutluluğunun sağlanmasıdır. O bu durumda, psikolojik hazcılık anlayışı aracılığıyla, ahlaki hazcılığa bir geçiş yapmaktadır. Bentham, hazların niteliğine değil niceliğine değer verdiği için, nicel bir haz anlayışını benimsemektedir. Bentham'a göre, insan mutlu olmak istiyor ise, haz ve acılara yönelik nicel bir hesaplama yapmalıdır. Bu nedenle de, Bentham ahlak aritmetiğini geliştirmiştir. O, doğa bilimlerinin yöntemini, bu şekilde ahlak alanına da uygulayarak, bilimsel bir ahlak anlayışı ortaya koymuştur.
Sapir - Whorf Hipotezinde dil ve düşünce ilişkisi

19. yüzyılda geometri, fizik ve mekanikte ortaya çıkan gelişmelerin sonucunda Kartezyen epistemoloji zayıflamış ve onun yerine izafiyetçi bir anlayış filizlenmiştir. Postmodern dönemi belirleyen bu izafiyetçi yaklaşımın 20. yüzyıldaki dil yorumu şeklinde ele alınabilecek Sapir Whorf hipotezine göre, dil evreni bize kendi penceresinden resmeder. Bu nedenle, dilin sunduğu bu tasavvurlar dünyası incelenmedikçe kendine özgü ortak bir akıl temelinde örgütlenmiş toplumların gerçeklik algıları açıklanamaz. Dilsel görelilik akımı kapsamında incelenmesi gereken hipotezde, hakikatin tek ve evrensel olduğu görüşü tartışmalı bir konu haline gelir. Dilin düşünme alışkanlıklarımız üzerindeki etkisinin saptanması, epistemolojinin bir tür dil felsefesi olarak ele alınabileceği görüşünü kuvvetlendirmektedir. Çözümleyici yöntem kullanılarak meydana getirilen bu tez çalışmasının amacı arka planı, müracaatları ve sonuçları itibariyle Sapir Whorf hipotezini dil felsefesi literatürü içerisinde konumlandırmak ve hipotezin dil, düşünce, gerçeklik, bilim ve sanat konularındaki temel görüş ve iddialarını açıklamaktır.