Cinsiyet değişikliği ameliyatlarındaki hukuki sorunlar

Transseksüalizm esas olarak kişinin biyolojik cinsiyet özelliklerine aykırı olarak kendini karşı cinsten biri sayması ya da algılamasıdır. Transseksüalizm kavramını ilk defa 1953 'de Benjamin, 'kadın ve erkekte karşı cinste olma isteği ve bu isteğin cerrahi tedavi ile sonuçlanmasına kadar gidilmesi' olarak tanımlamıştır. Transseksüalizm vakalarında cinsiyetin biyolojik bileşeninde esas olarak ve genellikle sorun yoktur. Sorun cinsiyetin psikolojik bileşenindedir. Özetle kişide cinsel kimlik bozukluğu söz konusudur. Cinsiyet değişikliği ameliyatları transseksüalizmin tedavi yolu olarak tercih edilen bir plastik cerrahi operasyonudur. Cinsiyet değişikliği ameliyatı zor ve pahalı bir ameliyattır. Sonuçlan itibariyle de çok ağırdır. Geri dönüşü yoktur ve hastanın bazı organlarından kalıcı şekilde mahrumiyeti ile sonuçlanmaktadır. Eğer ön hazırlık ve teşhis safhasında yeterli özen gösterilmezse risk de yükselecektir. Bazı transseksüeller için değişim ameliyatı hayat kalitesini arttırarak ve devamlı duyulan ıstırabı dindirerek izlenen prosedürün doğru olduğunu kanıtlar. Ancak bazen de böyle bir müdahale kişiyi sadece masrafa sokmakla kalmayan, akraba-arkadaş ve çocuklardan ayrılmanın sarsıntısını yaşatan; aynı zamanda izlenmesi gereken cerrahi ve hormonal prosedürün tehlikesine maruz bırakan ölümcül bir hata olabilir. Karşı cinsiyetin hayat rolüne yetersiz hazırlanış ve ulaşılmaz hayallerle dolu tıbbi yalanlar, intihara teşebbüsü hızlandırabilir ya da uygulanan tüm prosedürün tam tersini yapmayı gerektirebilir. Tüm dünyada kabul edilen ilkeler ışığında transseksüalizmin tanısının iyi yapılması, hazırlık sürecinin asla ihmal edilmemesi gerekir. Bu kapsamda transseksüaliteye benzerlik gösteren olgular olarak homoseksüellerin ve transvestitlerin kesinlikle ameliyat edilmemeleri gerekir. Günümüzde gelişmiş batı ülkelerinde yapılan cerrahi girişimler için yaygın başvuru kaynağı olan 'Herry Benjamin International Gender Dysphoria Association ' standartlarına uyulmalıdır. Ülkemizde bu konuda önceleri bir yasal boşluk var iken 3444 sayılı kanun ile Medeni Kanunun 29ncu maddesine eklenen bir fıkra ile cinsiyet değişikliğinin yolu açılmıştır. Ancak bu düzenleme oldukça yetersiz ve yanlıştır. Medeni Kanun değişiklik tasarısında kısmen eksikliklerin giderilmesi teklif ediliyor ise de bu konunun izlenecek prosedürü tam olarak gösterecek özel bir kanunla düzenlenmesi gerekir. Sözü edilen yasal boşluk nedeniyle meslek ahlakı ve kurallarını hiçe sayan kimi hekimler yüksek ameliyat ücretlerini alabilmek için bazen gerekmediği halde cerrahi müdahale yapmakta, transseksüel olduğunu iddia eden kişiler yanlış yönlendirilmektedir. Uygulamada açılan davalar nedeniyle kimi zaman homoseksüellerin de ameliyat edildiği vakalara rastlamaktayız. 117 Bu nedenle tanı ve tedavi ilkeleri kapsamlı şekilde belirlenmeli, uzun, zahmetli ve pahalı olan bu prosedürü izlemek ve denetlemekle görevli tedavi üniteleri kurularak beceriksiz ve art niyetli ellerin hastaların vücut bütünlüğü ile oynamasına izin verilmemelidir. Aynı zamanda izinsiz ve yasal prosedürü yerine getirmeden cerrahi müdahalede bulunan hekimler için de çeşitli yaptırımlar getirilmeli, bu kapsamda en azından Tıbbi Yanlış Uygulama Yasası derhal çıkarılmalıdır. Böylece farklı kanunlar içinde dağınık olarak yer alan hükümler bir araya toplanmış olacaktır. Bu özel durum için ayrı bir ceza hükmü dahi öngörülebilir.