turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Platon ve Farabi'nin siyaset felsefelerinin karşılaştırılması ve siyaset felsefelerinde erdem

Türk İslam felsefesinin ilk temsilcilerinden olan Farabi'nin etki kaynakları arasında Türk İslam felsefesinin gelişmesine etki eden Yunan felsefesinin önemli isimlerinden Platon ve Aristoteles gösterilmektedir. O özelikle siyaset alanında Platon'un önemli bir takipçisi olmuştur. Bununla birlikte düşünürlerimizin varlık, bilgi ve ahlak alanındaki düşüncelerinde de önemli benzerlikler bulunmaktadır. Onlar varlık alanında içinde yaşanılan dünyanın dışında, akılla kavranılması mümkün olan bir alem tasarlamışlarıdır. Burada ortak bir şekilde bu gerçek varlıkların bilgisine akılla ulaşılabileceğini savunmuşlardır. Ahlak alanının ise iyi-kötü, erdem, mutluluk gibi problemlerine de benzer çözümler üretmişlerdir. Platon ve Farabi için insanın bu dünyadaki amacı mutluluk olmuştur. Bu da akılla kavranılan varlıkların bilgisine ulaşmakla mümkün olmaktadır. İnsan aynı zamanda bu süreç içerisinde iyi ve erdemli hale gelmektedir. Erdemli olmak her ikisi için de mutluluğun ön koşuludur. Erdem kavramı onların ahlak felsefelerinde önemli bir yere sahip olduğu gibi siyaset alanının da kilit kavramı olarak karşımıza çıkmaktadır. Onların ahlak alanında insanların önüne koydukları amaç siyaset alanında gerçekleşme imkanı bulmaktadır. Siyaset felsefelerinde, ideal devlet anlayışlarını ortaya koyan düşünürlerimizin, hayal ettikleri bu devlet düzenleri arasında, toplumsal sınıflama, yönetim, eğitim, sanat, aile, hukuk ve ekonomi açısından ciddi benzerlikler bulunmaktadır. Özellikle düşünürlerin ahlak alanındaki görüşlerini siyaset alanına taşıyan erdem fikri bu devlet düzenlerini şekillendiren önemli bir unsurdur. Onlar da devletin varlık sebebi, bireyleri erdemli hale getirebilmek olmuştur. Bunun için toplum içerisindeki en erdemlilerin yönetime gelmesi gerektiğini savunmuşlardır.
Muhammed İkbal'de kötülük problemi ve teodise

Bu tezde, büyük Müslüman düşünür Muhammed İkbal'in, Din Felsefesi'nin konularından olan ve 'Tanrı iyiyse neden kötülük var? sorusuyla ifadesini bulan kötülük problemine ve bu problemin çözümüne dair düşüncelerini ele alıyoruz. Kötülüğe şimdiye dek değişik anlamlar yüklenmiştir: Zarar, acı, mutsuzluk, bilgisizlik gibi. Mantıksal, delilci, varoluşsal olmak üzere üç türünden bahsedilen kötülük problemini kullanarak ateistler, teistlere saldırırlar. Teistlerse bu saldırıları göğüslemeye çalışırlar. Kötülüğün Tanrı'nın yokluğunu kanıtlamadığını ya da Tanrı'nın bir zulmü olmadığını, onun haklı gerekçelerle yaratıldığını gösterme teşebbüsüne teodise denir. Ateistlerin saldırılarına karşı teistler farklı teodiseler geliştirerek cevap vermişlerdir. Ruh yapma, sanatsal analoji, hür irade teodiseleri gibi. Kötülük problemi özünde Tanrı'yı mutlak iyi ve mutlak güçlü bir Zat olarak kabul eden teizme aittir. İkbal, bu probleme, teizmin kamburu, der ve bu problemi çözmeyi dener. Onun bu probleme getirdiği başlıca çözüm, insanın özgürlüğüyle alakalıdır. O, insanın özgürlüğüne yer açabilmek için, teistik Tanrı tasarımında bir takım değişiklikler yapar ve bu onu, panenteistik Tanrı anlayışına yaklaştırır. Kötülük, ahlaki ve tabii şekilleriyle herkesin az ya da çok tecrübe ettiği bir olgudur ve Freud'un dediği gibi, insanların fenalığını tatmak tabii kötülüklerden daha yakıcıdır. Ama çoğu insan bu konuda başına gelenleri kanıksamıştır, konuya felsefi bir tarzda ve derinlemesine yaklaşmaz. Yüzeyselliğin ötesine geçmişş, derin düşünen doğalar bunun gerçek sebeplerini araştırır, çözüm devamlı uzaklaşsa da.
Farabi ve Descartes'da mutluluk kavramı

Uzeirovski, Öztürk, Emine, Yüksek Lisans Tezi, 'Farabi ve Descartes' da Mutluluk Kavramı' Danışman: Prof. Dr. Hayranı Altıntaş, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü - 2004 Bu tez çalışmasında, felsefelerinde mutluluğa geniş bir yer ayıran, gerçek mutluluğu ve mutluluğun çeşitlerini ele alan ve onu elde etmek için ilkeler belirleyen, İslam filozofu Farabi ile Batı filozofu Descartes'ın mutluluk anlayışları ayrıntılı olarak incelendi. Bu çalışmamızın giriş bölümünde, Yunan filozoflarından Eflatun ve Aristo'nun mutluluk anlayışları ele alındı. Çünkü, her iki filozof da, mutlulukla ilgili görüşleri ile Farabi ve Descartes'ı etkilemişlerdir. Bunun yam sıra, Farabi'den sonra gelen ve filozoftan oldukça etkilenen İbn Sina ve İbn Miskeveyh'in görüşlerine de kısaca değinildi. Ayrıca bu iki filozof da, Descartes'a kaynaklık etmişlerdir. Birinci bölümde, Farabi'nin mutluluğu temellendirmesi, ahlak ve siyasi açılardan yorumlaması vb. konularda ayrıntılı olarak ele alındı. İkinci bölümde, Descatres'ın mutluluk anlayışı, özellikle mutluluğun ahlaki açıdan değerlendirilmesi, mutluluk ve ruhla ilişkileri vs. açılardan ele alındı. Üçüncü bölümde, Farabi ve Descartes'ın mutluluk anlayışları birçok bakımdan karşılaştırıldı ve iki filozofun birbirine benzer ya da birbirinden farklı fikirleri tesbit edildi. Farabi'nin Descartes'a olan etkileri ve bu etkilerin hangi yollarla gerçekleştiği üzerinde tartışıldı.
Düşünce tarihinde siyaset ve ahlak etkileşimi: Farabi örneği

Farabi düşünce tarihinde ahlak ve siyaset ilişkisine farklı biçimlerde yaklaşan pek çok görüşü uzlaştırarak yeni bir düşünce biçimi ortaya koymuştur. Bu doğrultuda Farabi felsefesi; Platon, Aristoteles, Yeni Platoncu felsefe ve İslam felsefesinin insan, varlık, mutluluk, bilgi, ahlak ve siyaset hakkındaki teorilerinin uyumuna dayanır. Farabi felsefesini bir bütün olarak incelediğimizde, Farabi'nin mutluluk temelinde felsefenin bütün kısımlarını kapsayan bir sistem oluşturduğunu görürüz. Bu sistem gerçek mutluluğu kavrama ve ona ulaşmayla ilgili problemleri varlık, bilgi, ahlak ve siyaset felsefesi, teoloji ve sosyoloji yardımıyla araştırmaya dayanır. Farabi felsefesinde ahlak ve siyaset mutluluğun elde edilmesini sağlayan araçlarla ilgilenen disiplinlerdir. Bu doğrultuda ahlaki ilkelere dayanan Erdemli Şehir en yüksek yönetim biçimidir. Çünkü mutluluk sadece bu şehirde elde edilebilir. Farabi'ye göre ideal siyaset erdemli bir yöneticinin önderliğiyle oluşur. Dolayısıyla siyaset ahlaki bir temele dayanmalıdır. Diğer taraftan Farabi'ye göre erdemleri ortaya çıkarmak ve erdemleri korumak siyaseti ilgilendiren konulardır. Yani siyaset ve ahlak Farabi felsefesinde mutluluğun imkanlarını araştıran ve bu amaçla birbirine kaynaklık eden iki disiplindir.
Televizyonlarda yayınlanan dini programların izlerkitlenin dini tutum ve davranışları üzerine etkileri -Konya örneği-

Tezimizin konusu, televizyonlarda yayınlanan dini programların, izleyicilerin dini tutum ve davranışları üzerindeki etkilerinin, Konya şehri örneğinde incelemektir. Bu amaçla bir anket formu hazırlanmış ve evrenimizi temsil edeceğini düşündüğümüz, 170 kişi ile anket çalışması yapılmıştır. Sınırlı sayıda katılımlı gözlem ile katılımcılarla yapılan görüşmeler, tezin temel veri kaynağı olmuştur. Araştırmanın amacı, televizyonlarda yayınlanan dini programların, izlerkitlenin dini tutum ve davranışları üzerindeki etkilerini tespit etmek, bunlara ; yaş, cinsiyet, eğitim durumu, şehirde kalış süresi, gelir düzeyi gibi değişkenlerin etkilerinin olup olmadığını ve etki derecelerini sosyolojik açıdan tespit etmektir. Araştırmamızın birinci bölümü, teorik, kuramsal çerçeveden, ikinci bölüm ise ankete datalı uygulamalı alan araştırmasından oluşmaktadır. Araştırmamızda, izleyicilerin dini programları, dini bilgi edinmek amacıyla seyrettikleri fakat bu bilgiler doğrultusunda düşünce ve uygulamalarını değiştirme konusunda temkinli davrandıkları, sonucuna ulaşılmıştır.
Karl R. Popper'ın düşüncesinde totalitarizm eleştirisi

Bu çalışmada öncelikli olarak totalitarizm kavramı felsefi bir şekilde analiz edilmiştir. İkincil olarak, Popper'ın totalitarizme yönelik eleştirileri ortaya konulmuştur. Totalitarizmin temelinde yer alan tarihsicilik ve ütopyacılık öğretileri izah edilmeye çalışılmıştır. Popper'a göre, Platon ve Marx, totalitarizmin en önemli iki temsilcisi olarak düşünülür. Plato ve Marx hem totalitarist hem de tarihsicidir. Totalitarist düşüncenin temelinde tarihsicilik ve ütopyacalığın ittifakı vardır. Platon, totalitarist düşüncenin ilk temsilcisi olarak kabul edilmektedir. Platon'a göre her şeyin temelinde değişmezlik bulunmaktadır. Modern totaliter anlayışın en önemli temsilcileri Hegel ve Marxtır. Bu çalışmada Marx'ın tarihsici tezi de ele alınıp incelenmiştir.
Fen bilgisi öğretmen adaylarının bilimsel epistemolojik inançları ile fen bilimlerine yönelik tutumlarının belirlenmesi

Bilimleri; bireylerin keşfetme, araştırma, sorgulama ve inceleme becerilerini geliştirmek üzere yapılandırılmıştır. Bireylerin doğayı keşfederek gözlemlerini açıklama ve test etme sürecinde kullandığı beceriler, Fen Bilimleri alanında karşımıza çıkmaktadır. Araştırma sorgulama süreci içerisinde yer alan bireyler; bu sürecin sonunda elde ettikleri verileri bilimsel bilgi olarak nitelendirmektedirler. Ülkemizde uygulanan Fen Bilimleri Öğretim Programı bireylerin bilimsel bilgiyi elde etme sürecini incelemektedir. Fen Bilimleri dersinin okullarda uygulayıcısı olacak olan Fen Bilimleri öğretmen adaylarıdır. Buna göre öğretmen adaylarının bilimsel bilgiye yönelik düşüncelerinin belirlenmesi bu araştırmanın önemini ortaya koymaktadır. Bu araştırma fen bilgisi öğretmen adaylarının sahip oldukları bilimsel epistemolojik inançlar ve Fen Bilimlerine yönelik tutumlarının belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma 2018- 2019 eğitim öğretim yılında farklı devlet üniversitelerinin Fen Bilgisi Öğretmenliği programında öğrenim görmekte olan 616 öğrenciye uygulanmıştır. Araştırmada öğretmen adaylarının demografik yapısını belirlemek amacıyla 'Kişisel Bilgiler Formu' , epistemolojik inançlarını belirlemek amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen 'Bilimsel Epistemolojik İnanç Ölçeği' ve Fen Bilimlerine yönelik tutumlarını belirlemek üzere Moore ve Foy (1997) tarafından geliştirilerek Türkmen (1999) tarafından uyarlama çalışmaları yapılan 'Fen Bilimlerine Yönelik Tutum Testi' kullanılmıştır. Elde edilen veriler istatistik programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda yapılan analizler doğrultusunda; Fen Bilimleri öğretmen adaylarının epistemolojik inançlarının iyi düzeyde olduğu ve Fen Bilimlerine yönelik tutumlarının ise orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Buna göre öğretmen adaylarının bilginin oluşumuna ilişkin algılarının net olduğu ve tutumlarının olumlu kabul edilecek düzeyde belirlendiği söylenebilir. Epistemolojik inançlar ile Fen Bilimlerine yönelik tutumlar arasındaki ilişki incelendiğinde; pozitif yönde düşük düzeyli anlamlı bir ilişki ortaya çıkmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, gelecekte yapılacak çalışmalara katkı sağlayacağı düşünülen öneriler sunulmuştur.
Siyaset-ahlak ilişkisi bağlamında Niccolo Machiavelli ve Yusuf Has Hacib'in devlet anlayışları

Eski çağlardan beri filozoflar, düşünürler devletin ne olduğu, nasıl olması gerektiğini hakkında görüş belirtmişlerdir. Tezimizde Niccolo MACHİAVELLİ ve Yusuf Has HACİBin devlet anlayışlarını ve devleti yönetenlerle ilgili görüşlerini siyaset ahlak bağlamında incelemeye çalıştık. Düşünürlerimiz Machiavelli ve Yusuf Has Hacib günümüz devlet adamlarına ışık tutabilecek görüşler ortaya koymuşlardır. Machiavelli gençliğinden itibaren zamanının çoğunu devlet işlerine harcamış bir diplomattı. Görevi dolayısıyla çeşitli devletlere gitmiş ve onları yakından inceleme fırsatı bulmuştu. Yaşadığı tecrübelerle eski siyasal ve ahlaki değerlerin yıkılmakta olduğunu yeni siyaset ve ahlak değerlerinin doğmakta olduğunu gördü. Machiavelli, politikada alçak gönüllü, kibar ve kültürlü olmanın yeterli olmadığını, kuvvet kullanmanın, ani karar alıp dinamik hareket etmenin, acımasız olmanın şart olduğunu öğrenmişti. Yani Machiavelliye göre devleti yönetmenin ayrı bir ahlakı vardı. Bu ahlak kişi ahlakı ya da Hristiyan din ahlakından tamamen farklıydı. Yusuf Has Hacibin de devlet hakkında önemli görüşleri vardır. Kutadgu Biligde belirttiğine göre devlet hükümdara Tanrının bir lütfudur. Hükümdar bunun kıymetini takdir etmeli halkına ona göre muamele etmelidir. Yusuf Has Hacibe göre asil bir soydan gelmesi gereken iktidar sahipleri anlayışlı, akıllı, bilgili olmalıdırlar. Halkına karşı iyilik etmeli ve iyi nam bırakmalıdır. Aynı zamanda iyi huylu, haya ve takva sahibi olmalıdır. İktidar sahipleri ibadette kusur etmemeli, cömert olmalı, sakin, mülayim ve merhametli olmalıdır. Yine doğru sözlü, tatlı dilli ve halka hizmeti kendine vazife edinmelidir. Sonuç olarak iki düşünürümüz için de devletin varlığı ve bekası çok önemlidir. Ancak iki düşünür farklı din ve kültür çevrelerinde yetişmiştir. Machiavelli dini duyguların ya da dini kurumların yozlaştığı bir ortamda yetişirken, Yusuf Has Hacib dini duyguların yoğun yaşandığı bir çevrede yetişmiştir. Bunun sonucu olarak siyaset ve ahlak ilişkisini farklı perspektiflerden ele almış ve değerlendirmişlerdir.
İbn Rüşd'ün ahlak felsefesi

Bu çalışmada İbn Rüşd'ün ahlak felsefesi, erdemler hakkındaki görüşleri üzerinde durulmuştur. Filozofun siyaset felsefesi ile ilişkili olarak ahlaka dair değinileri ortaya çıkarılmaktadır. Bu bağlamda İbn Rüşd'ün nefs teorisi ile siyaset felsefesi ve bu ilimlerin ahlak felsefesi ile olan ilişkisi ele alınmaktadır. İbn Rüşd'ün ahlak felsefesinin genel hatlarını ortaya serebilmek için birinci Bölümde öncelikle onun seleflerinden Platon, Aristoteles ve Farabi'nin ahlaka dair görüşleri genel hatları ile ele alınmıştır. İbn Rüşd'ün 'medeni ilim' kavramı ahlak ve siyaset ilişkisini yansıtan bir kavram olduğundan üzerinde ayrıntılı durulmuştur. Çalışmamızda İbn Rüşd'ün Aristoteles'in Etik kitabına yazdığı şerhlerden alıntılar tahlil ve tercüme edilmiştir. İkinci bölümde ise nefs kavramı üzerinden, ahlaki erdemler tespit edilmiştir.
Bertrand Russell düşüncesinde insanın yeri ve önemi

Bu çalışmanın amacı her dönemde önemli bir düşünce konusu olan insanın, yirminci yüzyıl düşünürlerinden Russell'ın felsefesindeki yerini tahlil etmektir. Yirminci yüzyılın önemli bir düşünürü olan Russell, teorik felsefesi yanında pratik felsefesiyle de dikkat çekerken düşüncelerinin temelini yaşadığı yüzyılda toplumsal problemler altında ezilen insanoğlu için çözüm önerileri üretmek oluşturur. Savaşların insan yaşamına yıkıcı etkileri olduğunu belirten Russell, insanları yalnızlığa ittiğini düşünür ve bu yalnızlığı azaltmak için neler yapılabileceği üzerinde durur. Çağının bunalımlı savaş yıllarına tanık olan Russell, toplumsal huzursuzluğun nedenini savaş yanlısı politikalara bağlayarak her insanın tek bir birey olarak değerli olduğunu vurgular. Toplum içinde yaşamak adına insanlara empoze edilmiş din ve ahlakın, bunlara dayalı sosyal yapının insanları sınırlandırıp pasif varlıklar haline getirdiğini anlatır. Din ve ahlakın temellerini sorgulayarak sarsılmaz sanılan bu kurumların özünde çürük olduğunu ve bunun fark edilmesi gerektiğini söyler. İnsan yaşamındaki en üstün iyinin özgürlük olduğunu ve özgürlüğün sınırlandırılmaması gerektiğini düşünür. Ona göre insanlığın mirasını oluşturacak olanlar özgür düşünce ve özgür eylemlerden doğanlardır. Yaratıcılık insanı insan yapan ve gelecek nesillere taşıyandır. Bu nedenle yaratıcılığın önündeki engeller kaldırılmalı, insanlar yaratıcı düşünce ve eylemlere teşvik edilmelidir.
Hukukun yapıbozumu ve yapıbozumsal adalet

Yapıbozum, mantıksal ve bilimsel bir içerikle sunulan, hakikatin ve adaletin anlamını belirleyici yegane otorite olarak ilan edilen Batı onto-metafizik metinlerini, yapılarını ya da bütünlüklerini okuma stratejisidir. Hukuku yapıbozuma tabi tutmaya giriştiğimizde, ötekilere bir kapı açmaya çalışan, fakat aynı zamanda hem mistik hem yasal şiddeti temsil eden ya da gerçekleştiren bir adaleti yapıbozum stratejisinin önkoşulu olarak varsaymamız gerekir. Yapıbozumsal adalet, hukuksal yapı tarafından dışlanan ya da unutulmaya terk edilen ötekiler için bir sorumluluk imkanı ve deneyimidir. Ne var ki bu adalet, ne ben ve öteki arasındaki geleneksel eşitlik algısını kapsar ne de ötekilerin farklılığını aynı ya indirgeyerek verilen bir karardır. Yapıbozumsal adalet bizi, yasanın meşruiyetini sürdürebilmek için daima pratiklerinde ve söylemlerinde ima ettiği adaletin çok farklı bir boyutuna yönlendirir
The limits of pure ethics in Kant

KANTTA SAF AHLAK FELSEFESİNİN SINIRLARI Nazım Gökel Pratik akıl nasıl bir duygu üretebilir? Bu tezdeki temel soru budur ve bu soru bizi sonuçta başka sorulan da düşünmeye götürür: Duyguların ahlak içerisindeki yeri nedir? Bizi ahlaklı eylemler yapmaya iten herhangi bir ahlak duygusu var mıdır? Kant'ın saf ahlak felsefesinde saygı duygusunun doğası nedir? Pratik akıl ve saygı duygusu arasında bağlantı olanaklı mıdır? Pratik akıl saygı duygusunu içerir mi, ya da üretir mi? Bu tezde, bu sorulan değerlendirmeye ve Kant'ın önemli etik yazılarında bu soruların cevaplarının izlerini takip etmeye çalışacağız. Kant'ın saf ahlak felsefesini sunduktan sonra özellikle Kant'ın saf ahlak felsefesinin insan duygularını ve eğilimlerini nasıl ele aldığını göstermeye çalışacağız. Kant'ın saf ahlak felsefesi sempati ve sevgi türünden duygulan reddeder ve saygı duygusunun doğasını açıklamada bazı sorunlarla karşılaşır. Bu bizi Kant'ın saf ahlak sisteminin belirli noktalarda sınırlı olduğu sonucuna götürür. vı
Turan Yazgan ve Türk dünyası

sadece Türkiye'de değil Tuna'dan Altayların daha ötesine kadar geniş bir coğrafyada yaşadığı gerçeği hemen hemen toplumun önemli bir kesimi tarafından bilinmektedir. Bu coğrafyada yaşayan soydaşların sosyo-ekonomik ve politik meseleleri milliyetçi kesimin ilgi alanı olmuştur. Türklerin kültürel ve iktisadi bir birlik oluşturmaları için hayatını bu alana vakfeden Turan Yazgan 'dilde, fikirde, işte birlik' parolasıyla yola çıkmış, kurmuş olduğu Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı ile tüm çalışmalarını bu alana yönelik yapmıştır. Bu çalışmalar sırasında üstünde durduğu en önemli hadise alfabe birliğidir. Araştırmada Turan Yazgan'ın bu alandaki faaliyetleri incelenmiş, ayrıca çocukluk yılları, okul yılları fikirleri ve kendi mesleğiyle ilgili sosyal güvenlik sistemi ve aksayan yönleri ele alınmıştır.
Nietzsche'nin ahlak anlayışının Darwin'in evrim teorisiyle olan ilişkisi

Bu tezin amacı, birbirinden farklı alanda çalışmaları bulunan iki düşünür arasında kurulan bağı incelemektir. Darwin ve Nietzsche arasında tek yönlü bir ilişki mevcuttur. Bu tek yönlü ilişki Nietzsche'nin Darwin'e karşı getirmiş olduğu düşüncelerden oluşmaktadır. Nietzsche doğalcı bir ahlak anlayışıyla bir nevi Darwinci sayılmaktadır. Ancak Darwin'in doğal seçilimle evrim düşüncesi Nietzsche'nin ahlak görüşleriyle uyuşmamaktadır. Nietzsche'nin erken dönemlerinde Darwin'le ortaklıkları bulunsa da, özellikle yaşamının sonlarına doğru onun fikirlerinden tamamen uzaklaşmıştır. Bu tezde, hem Darwin'in hem de Nietzsche'nin konu bağlamındaki görüşleri detaylı bir biçimde açıklanacak, ardından ise iki düşünür arasındaki benzerlikler ve farklılıklar belirlenecektir.
Süreç teiminde ölümsüzlük düşüncei

Bu çalışmanın amacı süreç teizminde vücut bulan objektif ölümsüzlük konusunu incelemektir. Bu tez bir giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde süreç teizmi ve ölümsüzlük problemi genel hatlarıyla sunulmuştur. Birinci bölümde ölümsüzlük problemine genel bir bakış şeklinde, ruhun ölümsüzlüğü, yeniden dirilme ve kişisel kimlik konuları ele alınmıştır. Kişisel kimlik konusunun ölümsüzlük fikrinin temellendirilmesinde gerekli bir delil olması nedeniyle, bu konu daha detaylı bir şekilde incelenmiştir. Kişisel kimliğin neliği bağlamında hafıza ve beden kriteri üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde çalışmamızın asıl konusunu oluşturan süreç teizminin objektif ölümsüzlük konusu ele alınmaktadır. Önemli iki süreç düşünürü olan Whitehead ve Hartshorne'un objektif ölümsüzlük hakkındaki görüşleri değerlendirilmeye çalışılmıştır. Her iki düşünür de ölümsüzlüğün ferdi ölümsüzlük şeklinde olmayıp, Tanrı'nın hafızasında sonsuza kadar hatırlanmayı içeren bir şekilde olacağı konusunda hem fikirdir. Aralarında çok az bir farkın olduğunu gördüğümüz çalışmamızda ayrıca Hartshorne'a açısından objektif ölümsüzlüğün ferdi ölümsüzlüğe nazaran daha kesin olduğu görüşüne rastlamaktayız. Yine ikinci bölümde bu iki düşünürün ruh-beden bütünlüğü, kişisel kimlik, yeniden dirilme ve sosyal ölümsüzlük konusundaki görüşleri değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde Whitehead ve Hartshorne'un objektif ölümsüzlük fikrine yöneltilen eleştiriler yer almaktadır. Bu son bölümde, objektif ölümsüzlüğe yöneltilen eleştiriler, teistik, ahlaki ve felsefi itirazlar olmak üzere üç başlık altında değerlendirilmiştir.
Nıetzsche ve müzik

Bu çalışmada 19. yüzyılın en büyük düşünürlerinden biri sayılan Friedrich Wilhelm Nietzsche'nin felsefi anlayışında müziğin yeri ve öneminin tespiti, aynı zamanda onun müzik üzerine getirdiği ciddi eleştirilerin ortaya konması amaçlanmıştır. Çalışmada Nietzsche'nin hayatına, eserlerine ve müzik çalışmalarına genel bir bakıştan sonra, onun metafizik, bilim, ahlak ve din eleştirilerinin radikal sonuçları olan Tanrının ölümü ve üst insan konuları incelenmiştir. Nietzsche'nin felsefesinde, Antik Yunan tanrıları Apollon ve Dionysos'un sanatın oluşumu sürecindeki rolleri açıklanmış ve plastik sanatları temsil eden apollonik anlayış ve müziği temsil eden dionizik anlayış arasında bir sanat hiyerarşisi kurulmuştur. Nietzsche'nin ontolojik bir perspektifle oluşturduğu sanat anlayışında varoluşun ancak dionizik bir yaşamla mümkün olabileceği sonucuna ulaşılmıştır.
Aristoteles'in mutluluk anlayışı: Kapsayıcılık ve dışlayıcılık tartışması

Bu tezin amacı Aristoteles'in Nikomakhos'a Etik adlı eserinde ortaya koymuş olduğu mutluluk anlayışını incelemektir. Aristoteles'in mutluluktan ne anladığı temel olarak iki farklı okumaya müsaade etmektedir. Bu durum kapsayıcılık ve dışlayıcılık adıyla anılan iki pozisyonun ortaya çıkmasına neden olmuştur. Aristoteles, Nikomakhos'a Etik'te mutluluğun ne olduğu sorusuna işlev argümanı, nihai amaç ve kendine yeterlilik kriterleri aracılığıyla bir cevap verir. Buradan hareketle Aristoteles'in mutluluktan ne anladığı sorusuna kapsayıcı ve dışlayıcı pozisyonların işlev argümanı, nihai amaç ve kendine yeterlilik kriterleri hakkındaki yorumları incelenerek bir cevap aranmıştır. Bu amaçla her iki pozisyonun işlev argümanı, nihai amaç ve kendine yeter olma kriterlerini nasıl anladıkları değerlendirilmiş ve Aristoteles'in mutluluk anlayışı ile uyumlu olanın dışlayıcı pozisyonun iddiası olduğu sonucuna varılmıştır.
Aristoteles'in bilgi teorisi

Jüri: Yrd. Doç. Dr. Sebahattin ÇEVİKBAŞ Bilgi, süje ile obje arasında kurulan bağdır. Bilgi teorisi, bilginin kaynağı, değeri, ölçütü ve sınırını araştıran alandır. İlkçağ felsefesinin en sistemli düşünürü olan Aristoteles'e göre bilmenin ve bilginin töz, madde ve form, etkin ve edilgin akıl, oluşun analizi, duyum, ortak duyu imgelem, düşünme, bilgi, olasının bilgisi, retorik kavramlarıyla yakın bir ilişki vardır. Ona göre bilginin kaynağında duyulu, dünya olsa da duyulur dünyanın verileri, bize asıl ve doğru bilgiyi sağlama da yetersizdir. Bu yetersizliği giderecek olan kesin ve asıl olan öz bilgiye ulaşacak akıl vardır. Bu yüzden Aristoteles rasyonalizme yakın bir filozof olarak sayılabilir. Aristoteles bilginin değerini, ilk ilkelerin bilgisi olan, kanıtlanamayan, apaçık doğru kabul edilen tümelin ya da formun bilgisi olarak görürken; bilginin sınırını da duyulur dünyanın bilgisinden başlatıp ilk ilkelerin bilgisi olan özün ya da tümelin bilgisi ile sınırlamaktadır.