From the conflicts to the solutions the political-legal aspects of the Caspian disputes

Hazar bölgesinin jeopolitik durumunun değişmesi ve yeni bağımsız devletlerin meydana gelmesi, dünyanın bu bölgesinde çıkarlarının yeni oranını oluşturdu ve uluslararası ilişkiler sisteminde ciddi değişmelerin yapılmasını gerektirdi. Bu, aynı zamanda, Hazamı zengin mineral kaynaklarının keşfedilmesiyle ve çalıştırılmasıyla onun ekosisteminin korunmasının fevkalede öneminin kavranmasıyla oluşmuş yeni bir durumdur. Hazar denizi sorunu sadece hidrokarbon hammaddesini çıkartmak değildir, fakat onun biokaynaklanmn rasyonel şekilde kullanılması, ekolojik güvenliğinin, gemicilik ve ulaşım gibi sorunların bölge ülkeleri arasında bir an önce çözülmesi gerekmektedir. Hazar problemlerinin çözüm yolu belirli bir hukuki bazın ve uygun statüsünün oluşturmasındadır. Bugüne kadar gelen, Hazarın hukuki rejimini belirleyen İM anlaşma vardır. Bunlar 26 Şubat 1921 yılında RSFSR ile Iran devleti arasında ve 25 Mart 1940'da SSCB ile iran arasında Ticaret ve Gemicilik hakkında imzalanan anlaşmalardır. Fakat Hazar denizinin hukuki statüsünü yeniden oluşturmak, en azından iki sebepten dolayı gerekmektedir: İlk olarak, yukarıda belirlenen 1921 ve 1940 anlaşmaları RSFSR ve SSCB tarafmdan yapılmıştır; bunlar uluslararası hukuğun subjeleri olarak artık bulunmamaktadır. Hazarın sahildar yeni devletlerin meydana gelmesi, onun havuzunda işbirliğinin gelişmesi çok yönlü olduğundan dolayı, her sahil devletinin çıkarlarım göz önüne alarak Hazamı yeni durumuyla birlikte hukuki statüsünü belirlemek bu bölgenin istikrarını koruma açısından cok önemlidir. ikincisi, belirlenen anlaşmaların incelemeleri, bunların sadece ticaret ve gemicilik sorunlarıyla ilgili olduğunu ve Hazarın statüsünü tüm boyutlarıyla birlikte ele almadığı ortaya çıkmıştır. Hazarın hukuki statüsünü belirleyecek üç farklı yaklaşım vardır: Birincisi, Hazar hudut gölü olarak kabul edilir, ve sahil devletlerine uygun olarak denk suyu ve denizaltı eşit sektörlere bölünecektir. Bu sektörler sahil devletlerinin tamamıyla yetki alanında olacaktır. İkincisi, Hazar bir deniz olarak kabul edilir ve onun üzerine 1982 Deniz Hukuğu BM Anlaşmasının kuralları uygulanacaktır. Bu her sahil devleti için onun kara sulan, balıkçılık bölgesi ayrılacak ve geri kalan su bölgesi açık deniz olarak sayılacak ve denizaltı kara alanı sahil devletler arasında eşit bir şekilde bölünecektir. Üçüncüsü, Hazar nadir bir sarnıç olarak sayılır, ve kendine özgü olan çok özelliklerine sahip olduğu için, bu zamana kadar oluşturulan hiçbir uluslararası hukuk normlarının çerçevesine ve uygulamalarına girmiyor. Bu yüzden Hazarın statüsünü belirlemek için geleneksel olmayan yaklaşımlar kullanılmalı, yani sahil devletler Hazar için özel hukuki- anlaşma mekanizmasını oluşturmalıdır. Özel hukuki ve ekonomik şartlarını oluşturmak gerekir ki, bunlar Hazar'la ilgilenen yatırımcıların riskini kaldıran ve sahil devletlerin arasında güvensizlik durumunun meydana gelmesini önleyen ve de yabancı yatırımlar için istikrarlı bir rejimi oluşturacak hukuki statünün belirlenmesi lazımdır. Bunun gibi güvenilir ve sabit hukuki temelin oluşturulması - bölgede barışın ve istikrarın sağlamasında çok önemli bir faktördür.