turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
İstanbul'daki 19. yüzyıl ve sonrası Osmanlı ticaret han ve pasajlarının stil ve fonksiyon bakımından incelenmesi

İstanbul'daki 19. yüzyıl ve sonrası Osmanlı ticaret han ve pasajlarının stil ve fonksiyon bakımından incelenmesine adanmış olan bu çalışmayla, batılılaşmanın Osmanlı ticaret yapılan üzerinde nasıl bir etki ve değişim yarattığını ortaya çıkarmayı amaçladık. Tez konusu kapsamındaki ticaret yapılarının Türkler' de ve Avrupa'da tarih içinde görülen farklı ticaret yapılarından ve 19. yüzyılda kendini iyice hissettiren 'Batılılaşma' olgusundan ne şekilde etkilendiklerini saptamak amacıyla bu tezin ikinci, üçüncü ve dördüncü bölümlerinde sırasıyla, 'Han Geleneği Kökeni', Avrupa Şehirlerindeki 19. yüzyıl Ticaret Yapılarının Tarihsel Gelişimi ve Özellikleri' ve 'Batılılaşma' başlıklı kısa araştırmalara yer verildi. Çalışmanın beşinci bölümünü oluşturan 'Katalog' için Eminönü ve Galata bölgesindeki ilgilendiğimiz döneme ait han ve pasajların hemen hemen tümü incelendi ve içlerinden elli tanesi daha ayrıntılı bir incelemeye tabi tutularak bu tezin katalogu kapsamına alındı. Ele alman her yapının yeri, konumu, adresi, tarihçesi, mimari özellikleri, geçmişşteki ve günümüzdeki fonksiyonunun, plan krokileri ve fotoğrafların da yardımıyla, anlatıldığı katalog çalışmasının ardından altıncı bölümde bu yapıların karakteristik özelliklerinin ortaya çıkarıldığı bir değerlendirmeye yer verildi.. Sonuç olarak, ilgilendiğimiz döneme ait hanlarla ilgili üç grup belirledik: Bunlardan birincisi İstanbul- ve Osmanlı İmparatorluğu'nun başka şehirlerinde yüzyıllardan beri yapılagelmiş olan, klasik Osmanlı ticaret hanlarıdır. İkinci gruptaki hanlar geçiş hanlarıdır ki, bundan kastedilen mekan düzeniyle daha çok Osmanlı klasik ticaret hanlarını çağrıştıran, cephe dekorasyonunun klasik Osmanlı ticaret hanları benzeri yalınlıkta olabildiği gibi, cephelerde batı mimarisinden ödünç alınmış dekoratif unsurlann da görülebildiği hanlardır. En yaygın olan üçüncü gruptakiler ise 'büro hanları' tabir ettiğimiz, katlarında çeşitli şirketlere veya tek bir şirkete ait büroların faaliyet gösterdiği, zemin katın genellikle dükkanlara ayrıldığı ve klasik Osmanlı ticaret hanlarından farklı olarak imalat ve depolama fonksiyonunun ortadan kalkmış olduğu hanlardır. Kat sayısındaki artış, cephe düzeni, malzeme, döşeme, çatı sistemi bakımından Avrupa mimarisi veya batıdaki büro binaları mimarisinden etkilendikleri görülen büro hanları, avlulu veya avlusuz olabilir. Avlulu olanlar mekan düzeniyle klasik Osmanlı ticaret hanlanyla benzerlik içindedir. Çalışmamızın kapsamına aldığımız bir diğer yapı türü olan pasajlar, en genel tanımıyla büyük bina bloklarını birbirine bağlayan özel yollar olup birden fazla sokağa açılırlar. Pasajların han veya apartman işlevi gören bina bloklarının zemin katı dükkanlara ayrılmıştır. Avrupa, özellikle Paris'in pasajları örnek alınarak İstanbul'un her iki ticaret bölgesinde 19. yüzyılın ortalarından itibaren yapılan pasajlar, İstanbul için ilk kez 19. yüzyılda karşılaştığı yepyeni bir olgudur. ı
Osmanlı İstanbulu'nda lokanta ve tatlıcı esnafı

İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu'nun başkenti olarak geniş askeri ve bürokratik kadroları barındıran, büyük bir nüfusa sahip bir şehirdir. Bu büyük nüfusun ihtiyaçlarına cevap verebilecek hacimde, yoğun bir üretim, ticaret, sanat, eğitim, kültür faaliyetlerinin de merkezi konumundadır. Fetihten sonra, Fatih Sultan Mehmed şehrin imarı ve iskanıyla özel olarak ilgilenmiş, şehri çeşitli yapılarla donatmıştır. Anadolu'dan, Adalar'dan, Balkanlar'dan, her kavimden, her meslekten insanları İstanbul'a nakletmiş, büyük kısmı boş olan şehiri bu insanların iskanıyla yeniden şenlendirmiştir. İstanbul'a gelen insanlar arasında her meslekten insanların içinde aşçılar, tatlı ustaları da vardı. Bu çalışmanın konusunu, bu ustaların ve onların yanında çıraklıktan başlayarak ustalaşan insanların oluşturduğu İstanbul'un lokanta ve tatlıcı esnafının 18. yüzyılın sonuna kadar olan faaliyetleri oluşturmaktadır. Bu esnaflar kimlerdir? Kaç kişidirler, İstanbul'un neresinde, ne pişirip satarlar, hangi fiyattan satarlar? Çalışmamızda bu sorulara cevap aranmaya çalışılmıştır. Bunlara ilave olarak kaynakların izin verdiği ölçüde kira, vergi ve istihdam gibi tali konulara da yer verilmiştir. Gerek Osmanlı iktisat tarihi araştırmalarında gerekse Osmanlı mutfak kültürü araştırmalarında, Osmanlı klasik dönemi İstanbul'unda dışarıda yemek yemek olgusu ve para ile yemek satan işletmeler hakkında herhangi bir çalışmaya rastlanmamaktadır. Osmanlı mutfak kültürü hakkındaki çalışmalar, ağırlıklı olarak saray mutfağı odaklıdır ve sıradan halkın ne yediği, nerede yediği hakkında pek bilgi vermezler. İktisat tarihi çalışmalarında ise, lokanta ve tatlıcı esnafına genel esnaf tarihi çalışmaları içinde yer verilmekle birlikte sadece bu esnafları ve faaliyetlerini araştıran bir çalışmaya rastlanmamaktadır. Bu çalışma ile, bu konulardaki eksikliğin giderilmesi amaçlanmıştır.
1980-1992 arası İstanbul yapılarında tarihsel biçim kullanımı üzerine analitik bir çalışma

19. yy. sonlarından başlayıp 20. yy. ortalarına kadar devam eden dönem genel olarak MODERN DÖNEM olarak adlandırılır. Modern dönem ve genel olarak bu dönem içinde hayatın hemen her alanında hakim olmuş olan düşünce biçimi temel olarak 19. yy. eklektisizmine karşı oluşturulmuş bir harekettir. 19. yy. içinde yaşanan eklektik ve bunun yarattığı karmaşıklık içinden çıkış yolu olarak Modem dönem bir ideoloji olarak Aydınlanma dönemi felsefesini benimsemiş, bu felsefi yaklaşımın insan ve akıla verdiği değeri ve buna bağlı kavramları kullanarak kendi felsefesini oluşturmuştur. Bu yaklaşım, edebiyattan sanata, mimariden siyasi düşüncelere kadar hayatın hemen her alanında etkili olmaya başlamıştır. 20. yy. ortalarına gelindiğinde Modern dönem ideolojisi, özellikle mimari ve plastik sanatlardaki uygulamaları artık kuşku ile karşılanmaya başlanmış ve dolayısıyla Aydınlanma felsefesi terim ve kavramları yeni bir gözle okunmaya çalışılmıştır. Geçmişle tüm ilişkilerin kesilmeye çalışıldığı, en somut örneklerini mimarlık alanında görebildiğimiz, bu alanda kendi iç kuralları ve söylemini oluşturmuş olan Modern dönem ve daha dar anlamı ile Modern mimari sorgulanmaya başlanmıştır. Değişen toplumsal düzenler, ekonomik koşullar, siyasi tercihler bu yeni durumun yeni bir kavram ile açıklanması gereğini ortaya çıkarmıştır. Bu yeni durum, uzun süre üzerinde tartışıldıktan sonra önce mimari alanda kullanılmaya başlanıp, daha sonra her etkinlik alanına kaymaya başlayan Post-Modernizm ile açıklanmaya/tanımlanmaya başlanmıştır. Türkiye'de de Cumhuriyetin kurulması ile birlikte yeni bir toplum ve kent imajı yaratma çabalan gündeme gelmiş, bu beklentiye en iyi cevaplar dönem olarak da uygunluk göstermesi bakımından Modern düşünce ve Modern mimari anlayışta bulunmuştur. Bugün ise tüm dünya toplumlarında yaşanan, öncelikle mimari alanda Modernizm'e bir karşı çıkış olarak kabul edilen Post-Modernizm Batı toplumlarında olduğu kadar özgür ve cesurca olmasa bile Türkiye'de de özellikle edebiyat ve mimari alanlarında ve daha geniş bir çerçevede bakıldığın da günlük yaşam içinde etkili obuaya başlamıştır. Bu çalışmada, günümüzün bu gerçeğinden yola çıkılarak, daha dar bir çerçevede, özellikle mimari uygulamalar bağlamında ve istanbul kenti ile sınırlanmış olarak örneklenmeye çalışılmıştır. Örneklerde Modern mimariye bir karşı çıkış olarak gündemi meşgul eden ve özellikle de Modern mimari'nin kesinlikle kaçındığı tarihçilik konusunda Modern mimariye tarihsel referansları kullanması bakımından taban tabana zıt olan Post-Modern mimarinin tarihsel biçim kullanma serbestliği ortak özellik olarak ele alınmıştır. Yapılan çalışma Türkiye'de, Batı ülkelerinde olduğundan farklı bir biçimde özellikle vitrin düzenlemelerinde daha yaygın olarak kullanıldığı sonucuna ulaşılmasına neden olmuştur. Çünkü Batı toplumlarında yapıların tamamında da en az vitrin düzenlemeleri kadar yaygın bir kullanım söz konusudur. - v -
An Analytical study of Istanbul's historic commercial centers

Osmanlı İstanbul'unun ticaret merkezi Fatih Sultan Mehmet döneninde hemen hemen tamamen oluştu, daha sonraki yüzyıllarda pek as değişiklik gösterdi. Ticaret merkezi Fatih döneminde ait arda yapılan iki bedesten etrafında yeni arastaların oluşturulması ve bunların inşasıyla bugünkü Kapalıçarşı'nın kapladığı alanda organik bir biçimde gelişti. Yangınlar ve depremler sonucu birçok kes tahrip oldu ve yeniden yapıldı. Tipik İslam şehirlerinde olduğu gibi İstanbul'da da ticaret merkezi şehrin çekirdeklerinden birini, hatta en önemlisini oluşturuyordu. Ticari faaliyetler dışında başka faaliyetlere yer verilmeyen bu çekirdek dışa kapalı, yoğun ve ikamet mekanlarından uzaktaydı. Türkler diğer başkentlerde olduğu gibi İstanbul'da da ticarete büyük önem vermişler ve şehri kurarken belli bir plana göre hareket etmelerdir. Bu plan çerçevesinde yönetim merkezi Eski Saray üçüncü tepe üzerine, Bedesten ise onun yalanma organik bir bütün oluşturacak şekilde kurulmuştur. Bedesten'in yerinin seçiminde planın yaraşıra şehrin coğrafi ve tarihi koşullan belirleyici olmuştur. Bu yoğun çekirdek etrafında ikinci dereceden önemli ticaret merkezleri olan ' Tahtakale, Hanlar bölgesi ve Haliç kıyısındaki çarşılar oluşmuş, Bizanslılar döneminde zaten var olan çarşıların çoğu varlıklarım sürdürmüştür. Bizans İstanbul'unda ticari faaliyetlerin en yoğunlaştığı bölge Ayasofya ile Konstanun forumu arasında bulunmakla beraber, ticari faaliyetler Osmanlılar'dan farklı olarak ana cadde Meşe ve onun kolları üzerindeki portiklerde yer dan dükkan ve standlar ile forumlardaki çarşılar sayesinde bütün şehre yayılmıştı. Ticari faaliyetlerin yer aldığı bölgelerle ikamet mekanları, Osmanlılarda olduğu gibi kesin bir şekilde birbirinden ayrılmamışta. Bizans ticaret merkezleri Osmanlılar'da olduğu kadar yoğun veVI i içe dönük bir çekirdek oluşulmuyordu. Bunun yanı sıra, Tahtakale ve Haliç kıyılan Bizanslılar sananında da ticari faaliyetlerin yoğun olduğu bölgelerdi. Osmanlı ticaret, merkezini bedestenler, hanlar ve arastalar oluşturuyordu. Bizans şehrinde de arastalar, 'emboli' denen Osmanlı şehir hanlarına tekabül edebilecek ticaret binaları ve bedestende olduğu gibi değerli mallar ticaretinin yapıldığı ve öznellikle 'basilika' adı verilen binalar bulunuyordu. Bu yüzden her iki donemdeki ticaret binalarını ve birimlerini fonksiyonları açısından birbirine benzetmek mümkünse de ticaret merkezinin oluşumunda oldukça farklı rol oynadıkları söylenebilir.
Effects of infrastructure on urban development

öz ALTYAPININ ŞEHİR GELİŞİMİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ ERDEMLİ, Mertkan Yüksek Lisans, Şehir ve Bölge Planlama Bölümü Tez Yöneticisi: Doç. Dr. Murat GÜVENÇ Haziran 1999, 132 sayfa Şehir; altyapısı, fonksiyonları ve barındırdığı insanları ile yaşayan bir bütündür. Bir şehrin altyapısı, insan vücudunun dolaşım sistemine benzer. Bu sistemde en küçük bir problem dahi oluştuğunda, diğer organ ve sistemleri yani, genel sağlık ve yaşama koşullarını kötü yönde etkiler. Günümüzde şehirlerde karşılaştığımız sosyal ve teknik birçok problem mevcuttur. Su talebindeki artışlar, beklenmeyen nüfus artışları ve buna bağlı olarak çok hızlı yayılan şehirler ile finansal problemler bunlardan bazılarıdır. Diğer taraftan, hükümetlerin görevlerinden bir tanesi de vatandaşlarının iyi sağlık koşullarında yaşamalarının teminin sağlanmasıdır. Arıtma tekniklerindeki gelişmeler neticesinde, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerdeki halk sağlığı problemlerinin önlenmesinde büyük ilerlemeler kaydedilmiştir. Bu gelişmelerin en önemlisi, atıksu ve kanalizasyon tesislerinin etkin bir şekilde kullanımı ile, sudan kaynaklı hastalıkların görünme ihtimalinin azaltılmış ve içme suyu standartlarının geliştirlmiş olmasıdır. Ayrıca, şehir alanlarının gelişmesi, nüfusun artması, büyük ölçekli sanayi kuruluşlarının faaliyete geçmesi ile su temini, su kalitesi ve atıksu yönetimi arasındaki ilişki artan bir şekilde anlaşılmıştır. Bu nedenle, halk sağlığının korunması, su taleplerinin karşılanması ve su kaynaklarının korunmasından sorumlu devlet kurum/kuruluşlarının koordinasyon halinde çalışmaları zorunlu hale gelmiştir. Yukarıda bahsi geçen gerekli altyapı çalışmalarının yerine getirilebilmesi için, fizibilite ve Master Plan Raporları birer araçtır. Bu sebepten ötürü, DAMOC Master Plan Raporu, bu tezin başlangıç noktası olarak seçilmiştir. Bu rapor istanbul için su temini amaçlı hazırlanmış ilk kapsamlı Master Plan Raporu olup, beklenmeyen nüfus gelişmeleri karşısındaki su taleplerinin karşılanmasına yöneliktir. Ayrıca, istanbul şehrinin, ilçeler bazında 2020 yılına kadarki nüfus projeksiyonları da bu raporda irdelenmektedir
La Turquie Gazetesi'nde İstanbul (1866)

Çalışmamızda, Tanzimat Dönemi İstanbul'unda, siyasi, iktisadi, idari ve sosyo-kültürel bağlamda yaşanan gelişmeleri, süreli bir yayın aracılığıyla günümüze ulaştırmak amaçlanmıştır. Bu kapsamda, 1866 senesinde İstanbul'da yayın hayatına başlayan La Turquie gazetesinin ilk senesine ait tüm sayılar ele alınmıştır. Tezimizde, La Turquie gazetesinin 1866 senesinde çıkmış olan toplam 282 sayı incelenmiştir. Bu sayılardaki haberlerin içerisinden, İstanbul'u yakından ilgilendiren ve dönemin önemli gelişmelerini yansıtan haberler seçilmiştir. Haberlerle ilgili farklı kaynaklara atıflar yapılarak tezimiz zenginleştirilmiştir. Ayrıca bu sayılarda değerlendirdiğimiz haberlerden, Türkçe ve Fransızca başlıklar oluşturularak bir fihrist hazırlanmıştır. Bu çalışmanın neticesinde okuyucuların, İstanbul'un 1866 senesindeki siyasi, iktisadi ve sosyal hayatına birebir tanıklık etmeleri mümkün olmuştur.
II. Abdülhamid Dönemi'nde İstanbul bahçeleri (1876-1909)

II. Abdülhamid Dönemi'nde İstanbul Bahçeleri (1876-1909) başlıklı bu tez çalışmasında, II. Abdülhamid'in yaptırılmalarında ve uygulanmalarında birinci dereceden etkili olduğu bahçe tasarımları incelenecektir. Bu tezin kapsamında; giriş bölümünün ardından, ikinci bölümde dönemin İstanbul'unun sosyo-kültürel yapısı incelenmiş, özellikle bu dönemde en yoğun gelişimin olduğu Beyoğlu ? Pera bölgesi üzerinde durulmuştur. Kaynak olarak, Goad haritalarından yararlanılmıştır. Üçüncü bölümde 19. yüzyılda Avrupa'da, dönemin mimari özellikleri ve bahçe tasarımlarına değinilmiştir. Çünkü, II. Abdülhamid Dönemi saray, kasır ve köşk bahçelerinin yanı sıra kamusal alanlarda bahçe uygulamalarının artması ile birlikte peyzaj uygulamaları açısından, Avrupa ile eş zamanlılık göstermiştir. Dördüncü bölümde, II. Abdülhamid Dönemi'nde İstanbul Bahçeleri ile ilgili katalog çalışması yapılmıştır. Çalışma kapsamında Başbakanlık Osmanlı Arşivlerin'den bulunan belgeler kaynak olarak kullanılmıştır. Arşiv belgelerinin çevirmeleri yapılarak çalışmaya eklenmiştir. Bu bölüm içinde seçilmiş olan bahçeler konumları, tasarım özellikleri ve bileşenleri, bitki çeşitliliği ve günümüzdeki durumları açısından incelenmişlerdir. Günümüze kadar kendini koruyabilmiş olan bahçe örneklerinin görsel olarak desteklenmesi amacı ile izin verilen tüm bahçelere girilmiş, güncel fotoğraflar çekilerek, var olan yazılı kaynaklar desteklenmiştir. Bahçe öğelerinin karşılaştırılması ve bitki çeşitliliği rahat okunabilmeleri açısından tablolara dökülmüştür. Çalışmanın son bölümünde ise, II. Abdülhamid Dönemi'nde uygulanmış olan bahçe tasarımları günümüzdeki durumları açısından değerlendirilmiş, Avrupa'daki benzerleri ile karşılaştırılmış ve bu karşılaştırma sonucunda, ülkemizdeki tarihi bahçelerin de Avrupa'daki benzerleri gibi kültürel miras olarak korunmaları gerektiği vurgulanarak çalışma sonuçlandırılmıştır.
İstanbul'da 1856 Aksaray yangını sonrası yangın bölgesinde meydana gelen değişimlerin incelenmesi

19. yüzyılın ikinci yarısında İstanbul'da tarihi yarımadada meydana gelen, geniş bir alanı tahrip eden 1856 Aksaray Yangını'nda yangın alanını düzenlemek adına yapılan çalışmalardan başlayarak bölge önemli ölçüde değişime uğramıştır. 1839 Tanzimat Fermanı'nın ilan edilmesinin ardından kentin düzenlenmesi adına birçok karar alınmış ve bu kararlar ışığında düzenlemeler yapılmıştır. 1856 Aksaray Yangını'ndan sonra ise alanın düzenlenmesi adına ilk imar planı çizilmiştir. Söz konusu planlamanın ardından, İstanbul'da görülen yangınlar akabinde, tahrip olan alanların düzenlenmesi için, planlar yapılmaya başlanmıştır. Bu gerekçeyle 1856 Aksaray Yangını kent düzenlemesinde önemli bir dönüm noktası oluşturmuş ve bu yangından sonra kent imarı hız kazanmıştır. Bahsi geçen plana ulaşılamasa da yapılan düzenlemeyle birlikte yollar, caddeler, sokaklar ve parseller büyük ölçüde değişmiştir. Çalışma kapsamında bahsi geçen yangına ek olarak şehre giren yenilikler, modernleşme çalışmaları, doğal afetler, toplumsal yaşam gibi bölgenin değişimine sebep olan tüm etmenler bir arada değerlendirilmiştir. Yöntem olarak, döneme ait nizamnameler, yazılı basın kaynakları ve haritalar incelenmiştir. Bu yöntemle ilk imar planı fitilini ateşleyen 1856 Aksaray Yangını'ndan başlayarak 20. Yüzyılın başına kadarki süreçte yangın alanının yaşamış olduğu kentsel değişimlerin izleri sürülmüştür. Sonuç olarak bölgenin sahip olduğu kentsel dokunun, yangın sonrası yapılan düzenlemeler, kente giren yenilikler, modernleşme çalışmaları ve doğal afetler gibi sebeplerle geri dönülmez bir şekilde değişerek dönüştüğünü söylemek mümkündür. Bu çalışmada, 1856 Aksaray Yangını ile 20. Yüzyılın başları arasındaki süreçte alanda görülen kentsel değişikliklerin araştırılması amaçlanmıştır.
İstanbuldaki pratisyen hekimler, aile hekimleri ve pediatristlerin çocukluk çağı kanserlerini tanımadaki farkındalıklarının araştırılması

Kanser geçmişşte ölümcül bir hastalık olarak düşünülmesine rağmen günümüzde erken tanı konulduğu takdirde hayatı tehdit eden kronik bir hastalık olarak kabul edilmektedir.
İstanbul kent meydanlarının peyzaj mimarlığı ilkeleriaçısından irdelenmesi: Sultanahmet, Beyazıt, Taksim, Beşiktaş, Ortaköy meydanı örneği

Eski Yunan Dönemi'nden günümüze kadar kentlerde ortak yaşamın geçtiği kentsel mekanlara ihtiyaç duyulmuş ve bu mekanlar toplumsal örf ve adetlere göre biçimlenmiş, yer aldıkları toplumun kültürünü, inançlarını ve yaşam değerlerini yansıtmıştır. Meydan biçiminde ortaya çıkan ilk kentsel dış mekanlar, kentin kültürünü yansıtmakta olup, kent toplumunun doğal, kültürel ve sosyal özelliklerini sergiledikleri mekanlardır. Bu araştırmada İstanbul'un önemli düğüm noktalarında bulunan; kayda değer bir tarihi geçmişşe sahip ve yoğun bir kullanım talebi olan beş meydan örneği seçilerek incelenmiştir. Tarihi dönemler boyunca İskelelerin, camilerin, medreselerin, üniversitelerin yanında gelişerek insanları çeşitli amaçlarla bir araya getiren bu meydanlar; Beyazıt, Beşiktaş, Sultanahmet, Taksim ve Ortaköy Meydanları'dır. Bu çalışmada, kentlerin yapı taşları olan meydanlar ve meydan mekanını oluşturan temel ögeler incelenmiş ve örnek alan olarak seçilen meydanlarda bu ögeler analiz edilmiş ve öneriler getirilmiştir.
Refik Halit Karay'ın romanlarında toplumsal değişim ve mekansal dönüşüm sürecinde İstanbul

II. Meşrutiyet ve Cumhuriyet döneminin önemli yazarlarından olan Refik Halit Karay (1888-1965) daha çok hiciv yazıları ve Memleket Hikayeleri ile tanınsa da onun romanları Refik Halit Karay külliyatında büyük bir öneme sahiptir. Refik Halit Karay'ın romanlarına bakıldığında büyük çoğunluğunun mekanı İstanbul olduğu görülür. Osmanlı'nın son yılları ve özellikle erken dönem Cumhuriyet yıllarının İstanbul'u onun romanlarında göz ardı edilemeyecek derecede akisler bulmuştur. İstanbul, Refik Halit Karay'ın romanlarında her yönüyle canlı bir şehir olarak ele alınır. Tarihi yapılar, kurumlar, eğlence yerleri, alışveriş yerleri, ikamet kültürü ve meskenler, şehir içi ulaşım unsurları olarak meydanlar, köprüler caddeler, sokaklar, ulaşım vasıtaları ve İstanbul'un kozmopolit özelliğini yansıtan gayrimüslim ve yabancı unsurlar olarak İstanbul Refik Halit Karay'ın romanlarında yansımalar bulmuştur. Tüm bu unsurlar Refik Halit Karay'ın romanlarında insan ile var olur. Refik Halit Karay'ın roman kişileri bu unsurlar ile bütünlenerek İstanbul'un sosyal, kültürel, ekonomik ve siyasi açıdan değerlendirilmesine olanak tanır. Tezin amacı Türk edebiyatında hikayeciliğiyle ön planda olan Refik Halit Karay'ın romanlarına yansıyan İstanbul'u mekan olgusuyla değerlendirerek, romanlardaki İstanbul'un sosyo-kültürel açıdan durumunu ortaya koymak ve şehir belleği açısından İstanbul'a hizmet etmektir.
19. ve 20. yüzyıl İstanbul yapılarında neo-gotik

Neo-gotik üslubun İstanbul'daki etkilerinin anlatıldığı tezin birinci bölümünde konumun seçilme nedeni ve araştırmanın yöntemi anlatılmış ve araştırma esnasında karşılaşılan güçlüklerden de bahsedilmiştir. İkinci bölümde Osmanlı İmparatorluğu'nda batılılaşma dönemi incelenmiştir. Bu döneme kadar gerek siyasi gerekse sanat alanlarında kesin bir hakimiyet kurmuş olan Osmanlı İmparatorluğu, duraklama ve onu takıp eden gerileme dönemleriyle, bu özelliklerini yitirmeye başlamış ve tersine dönen durumunu düzeltmek için kendini batılı ülkelere benzetme çabalarına girişmiştir. Aynı dönemdeki Avrupa mimarisinin durumu üçüncü bölümde ele alınmış ve Osmanlı'da olduğu gibi orada da var olan karışık durum incelenmiştir 'Hıstonsist' bir anlayış içersinde eski üslupların canlandırıldığı bu devrede Avrupa'da da pek çok üslup bırarada kullanılmış, hatta bir takım Uzakdoğu ülkelerinin de mimarı elemanları yapılarda uygulanmıştır. Tezin katolog kısmını oluşturan dördüncü bölümde İstanbul'da var olan neo- gotik üsluplu yapılar, 'dini yapılar' ve 'sivil yapılar' başlıkları altında incelemeye alınmış ve neo-gotik üslubun bu yapılarda nasıl uygulandığı, hem bezeme hem de strüktürel açıdan tek tek açıklanmıştır. Ayrıca yapılar kronolojik olarak dizilerek gotik etkinin aşamaları daha iyi verilmeye çalışılmıştır. Tezin son bölümünü oluşturan beşinci bölümde de genel bir değerlendirme ve sonucu yer verilerek gotik mimarinin burada uygulanışı ve dönemin mimarı durumunun daha net bir şekilde verilmesine çalışılmıştır.
Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde görev yapan eğitim personelinin, özel eğitim alan çocuklardaki fiziksel istismar belirtilerine ilişkin farkındalıkları

Bu araştırma, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde görev yapan eğitimcilerin çocuklardaki fiziksel istismar belirtilerine yönelik farkındalıklarını ve bilgi düzeyini tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini İstanbul ilinde bulunan özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde görev yapan 83 erkek, 162 kadın olmak üzere toplam 245 eğitimci oluşturmaktadır. Araştırmada fiziksel istismar belirtileri anket formu kullanılmıştır. İstatistiksel analizler IBM SPSS Statistics 25.0 programında yapılmıştır. Araştırmaya dahil edilen katılımcıların %66,1'i kadın ve %33,9'ü erkektir. Eğitimcilerin çocuk ihmal ve istismar eğitimi alma oranları %60'tır. Katılımcıların %81,6'sı çocuk istismarını ve ihmalini bildirmenin yasal bir sorumluluk olduğunu ve %84,1'i durumun bildirilmesi gerektiğini belirtmiştir. Katılımcılar en çok karşılaşılan istismar türlerinin duygusal ve fiziksel istismar olduğunu belirtmiştir. Araştırma sonucunda özel eğitim kurumlarında görev yapan eğitimcilerin fiziksel istismar belirtilerine yönelik farkındalıklarının yüksek olduğu bulunmuştur. Araştırmada cinsiyete ve branşlara göre fiziksel istismar saptama farkındalığının değiştiği saptanmıştır. Fakat hizmet süresine göre fiziksel istismar saptama farkındalığının değişmediği bulunmuştur. Branşlara göre ankette en yüksek puan fizyoterapistler tarafından alınmıştır. Araştırmada katılımcıların fiziksel istismar belirtileri ile karşılaşma sıklığının anket puan ortalamasına göre düşük olduğu bulunmuştur.