turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Türkçe öğretiminde metindilbilimsel bağlamda uygulamalı bir yaklaşım

Eğitimin birincil amacı, çağımızın gelişerek değişen koşullarına ayak uydurabilecek donanımlara sahip düşünebilen ve eleştirebilen bireyler yetiştirmektir. Her alandaki gelişmelere uyum sağlayabilecek çağdaş bireyler yetiştirmenin koşulu da nitelikli bir Türkçe eğitimidir. Bu çalışmanın temel amacı da Türkçe eğitiminin ve öğretiminin niteliksel gelişimine katkıda bulunmak çabasıdır. Niteliğe yönelik tartışmaların odak noktasını uygulamaları bilimsel temellere dayandırma yönelimi oluşturur. Bu nedenle Türkçe eğitimi sürecinde yer alan uygulamaların denetlenebilir ve ölçülebilir olabilmesi için bilimsel görüşler doğrultusunda düzenlenmesi kaçınılmaz bir gerçektir. Türkçe Öğretiminde Metindilbilimsel Bağlamda Uygulamalı Bir Yaklaşım başlıklı bu çalışmanın çıkış noktasını da bu düşünce oluşturmuştur. Bu çalışmada, Türkçe öğretim ve eğitiminin uygulamalarla ilgili düzenlemelerinde kuramsal kaynak olarak metindilbilim temel alınmış ve metindilbilim odaklı bakışın Türkçe öğretimine uygulanabilirliği sorgulanmıştır. Bu bağlamda araştırmanın temel amacı, metindilbilim ve Türkçe öğretimi bağlantısını kurarak bireylere metin bilinci ve hem dil edinci hem de iletişimsel edinci kapsayan metin türü edinci kazandırmaya yönelik uygulamaların geliştirilmesine katkı sağlamaktır. Bu noktada, Türkçe öğretimi uygulamalarında metindilbilimin öngördüğü etkinlikler yapısının Türkçe öğretiminde ne ölçüde yer aldığı sorgulanmıştır. Araştırmada yöntemsel olarak metin yapısı temelli modeller oluşturulmuş ve bu modeller ışığında Türkçe öğretiminde ülkemizde kullanılan ders kitaplarında yer alan metin etkinlikleri, 'metin olarak söylem' ve 'tür olarak söylem' yaklaşımlarıyla incelenmiştir. Farklı metin türleri için geliştirilen uygulama örneklerinin sunulmasının amaçlandığı çalışmanın son bölümünde, anlatısal metin türü olarak bir öykü ve bilgi iletici metin türü olarak bir haber metni, önce, oluşturulan modeller temel alınarak çözümlenmiş daha sonra da çözümlemelere uygun düşen değişik etkinlikler geliştirilmiştir. Çalışmanın sonuç bölümünde araştırmanın ortaya koyduğu bulgular ve bu bulgular ışığında Türkçe öğretiminde metindilbilimsel bir yaklaşımın temel alındığı öneriler sunulmuştur.
Kazak Türkçesinde yan cümleler

Bu çalışmada çağdaş Kazak Edebiyatından seçilen bütünce üzerinde Kazak Türkçesinde yan cümleler konusunu inceledik. İncelenen cümleler Türkiye Türkçesi ile karşılaştırarak, Kazak Türkçesi ile Türkiye Türkçesinde yan cümlelerin ortak ve farklı yönlerini ortaya koymaya çalıştık. Çalışma beş bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde; dil ve dil olgusu, Kazak Türkçesi ve Türkiye Türkçesi, karşılaştırmalı dilbilim ve dil bilgisi çalışmaları hakkında genel bilgilere yer verildi. Birinci bölümde; Türkiye Türkçesinde ve Kazak Türkçesinde söz dizimi çalışmaları ve sınıflandırmaları, söz dizimine bakış açıları ve yöntemler ele alındı. Türkiye Türkçesi ve Kazak Türkçesinin söz dizimi açısından benzerlikleri ve farklılıkları ortaya konulmaya çalışıldı. İkinci bölümde; Türkiye'de ve Kazakistan'da yapılmış dil bilgisi çalışmalarından hareketle yan cümle tanımları, yan cümle çalışmaları ve yan cümle sınıflandırmaları hakkında bilgi verildi. Bu bölümde ayrıca esas aldığımız metinlerden hareketle yan cümle sınıflandırmasının teorisi izah edildi. Üçüncü bölümde; metinlerden hareketle tespit edilen yan cümleler yapıları bakımından değerlendirilip, Türkiye Türkçesi ile karşılaştırılması yapıldı. Dördüncü bölümde; temel cümleye göre yan cümlenin durumu ve yan cümlelerin ögeleri incelendi. Beşinci bölümde; örnek metinlerde geçen yan cümlelerin öge dizilişleri gösterildi. Çalışmamızda elde ettiğimiz bulgular sonuç bölümünde örnekleriyle birlikte belirtildi. Tezin sonuna, çalışmada esas aldığımız metinlerin çeviri yazılı şekilleri, Türkiye Türkçesine aktarması ve sözlüğü eklendi. Çalışma süresince faydalanılan eserler kaynakça halinde sunuldu.
Türkçe ses sentezleyici

Kısıtlamasız bir Türkçe konuşma sentezleyicinin gerçekleştirilmesi amacı ile metinden konuşmaya sentez tekniğine dayanan bir yöntem geliştirilmiştir. Metinden konuşmaya sentez tekniği bir dilin en küçük sesçil birimlerini kullanır. Bu nedenle dile bağımlıdır. Çünkü her dilin sesçil yapısı ve sesbirimleri farklıdır. Metin, yapısall ve yazımsal dil kuralları altında analiz edilerek bir sesbirim sembol dizisine çevrilir. Prosodi kontrol kuralları ise konuşmanın zamanla ilgili organizasyonunu, aksan ve temel frekans değişim karakteristiğini oluşturmak için uygulanır. Geliştirilen yöntemde Türkçe hecelerin sesçil bir yapıya sahip oldukları kabul edilmiş ve sentez birimi olarak hecelerin bir kümesi kullanılmıştır. Analiz bölümünde, yaklaşık 380 heceyi içeren bu kümedeki sentez birimlerinin teker teker analiz edilmesiyle doğrusal öngörü katsayıları, enerji seviyeleri ve sıfır geçişlerinden oluşan parametreler elde edilmiştir. Sentez bölümünde ise girilen bir metin, Türkçe yazım kurallarına uygun olarak incelenir ve sentez birim dizisine dönüştürülür. İnsan ses yolunun elektronik bir modeli olan sentezleyici devrede, uyartım sinyalleri, doğrusal öngörü katsayıları ile şekillendirilir. Yöntem, bir kişisel bilgisayar üzerinde yazılım ağırlıklı olarak uygulanmış ve sentez birimlerinin, zamanlama ile ilgili kurallar denetiminde birleştirilmesi ile iyi kaliteli, kısıtlamasız bir konuşma çıkışı elde edilmiştir.
Genel liselerin ikinci sınıflarında okutulan edebiyat ders kitaplarının semantik boyutu üzerine bir inceleme

Arastırmada lise 2. sınıf edebiyat kitaplarında yer alan metinler semantik açısındandegerlendirilmistir. Amaç Türk dilinin ögretiminde metinler yoluyla Türkçenin anlam boyutuna dikkat çekmektir. Ders kitaplarından rasgele seçilmis metinlerdekibelirgin anlam özellikleri, kelimeler arası anlam ilişkileri, anlama dayalı edebi sanatlar gösterilmistir. Geleneksel anlambilim çalısmaları genellikle kelimedüzleminde gelismistir. Bu çalısmada metinler öncelikle kelime anlamı açısından incelenmistir. Farklı dönemlere ve sanatçılara ait metinlerdeki anlam özellikleri, dil ögretiminde önem kazanmaktadır. Arastırma sonucunda1) Lise 2. sınıf edebiyat ders kitaplarından seçilmis metinlerin anlam özellikleri ortaya konmaya çalısılmıstır.2) Dil ögretiminde, dil adını verdigimiz büyük yapının iç özelliklerinin, anlam boyutunun önemi gösterilmeye çalısılmıstır.3) Ülkemizde Batı'ya göre daha az çalısma alanı bulan anlam konusunun Türk dili ve edebiyatı ögretiminde daha genis yer tutması gerekliliginedikkat çekilmistir.4) Metnin kavranması ve dil ögretimi açısından ders kitabından sonra en önemli araç olarak gördügümüz sözlüklere dikkat çekilmistir. Ögretmenve ögrenci açısından sözlük kullanma alıskanlıgının önemi belirtilmistir.
Çocuklar için hazırlanan masal kitaplarındaki dil dışı göstergelerin incelenmesi

İletişimde kullanılan dil kadar dil dışı göstergeler de önem taşımaktadır. Özellikle okul öncesi okuma yazma bilmeyen çocuklar için onlara yönelik hazırlanan kitaplarda, medya araçlarında ya da günlük hayatta sokakta karşılaştıkları görsellerin yansıttığı iletiler çok önemlidir. Bu dönemdeki çocuklar karşılaştıkları görselleri çoğu zaman kendilerince anlamlandırıp bir masal uydurarak bir başkasına aktarabilmekte ya da kendi kendilerine anlatabilmektedirler. Bu nedenle bu yaşlar için dil dışı göstergeler dilsel göstergelerden daha önemlidir denilebilir. Görseller okuma yazmayı yeni öğrenmiş çocuklar için de önemlidir. Çünkü çocuk bir masalı ilk okuduğu anda içselleştiremeyebilir ya da yetişkinlerde olduğu gibi her okuyuşta farklı bir şeyler keşfedebilir. Daha önce masalı okumuş, dinlemiş ya da ilk defa okuyacak çocuk masalı anlamlandırırken görsellerden yararlanmaktadır. Bu yüzden görsellerin okuma yazmayı yeni öğrenmiş çocuklar için de okurken bir anlam oluşturma ya da daha önce oluşturduğu anlamı pekiştirme süreçlerinde katkısı olmaktadır. Okuma yazma bilmeyen ya da okuma yazmayı yeni öğrenmiş çocuklar anlam oluşturma ya da daha önce oluşturulmuş anlamı pekiştirme süreçlerinde çocuklar masallarda yer alan görselleri yorumlarken farkında olmadan göstergebilim çözümlemesi yapmaktadırlar. Bu çözümlemeyi de görseller üzerine oluşturulmuş olan C. S. Peirce'ün dil dışı göstergeler kuramını esas alarak yapmaktadırlar. Çünkü görsel göstergeleri çözümleme aşamasında yorumlayan için dil dışı göstergelerin taşıdığı özellikler de önem taşımaktadır. Bu önemi belirtmek amacıyla bu çalışmada çocuklar için hazırlanan masal kitaplarındaki görsellerde yer alan dil dışı göstergeler Charles Sanders Pierce'ün kuramı dahilinde incelenmiş ve bu görsellerde yer alan dil dışı olgular betimlenerek anlamlandırılmıştır. Bu amaçla 10 farklı yayınevinden seçilen 10 farklı masal kitabı görsellerde yer alan görüntüsel gösterge, belirti ve simge kavramları dahilinde incelenmiş ve verilmek istenen iletiler bu açıdan irdelenerek masallardaki görselleri anlamlandırma ve yorumlama sürecinde dil dışı göstergelerin önemi üzerinde durulmuştur. Masalları anlamlandırırken ya da içselleştirirken okuma yazma bilmeyen ya da okuma yazmayı yeni öğrenmiş çocuklar için görsellerdeki dil dışı göstergelerin bu süreçte yazıdan daha önemli olduğu sonucuna varılmıştır. Bu noktada incelenen kitaplarda görülen eksiklik ve hatalar da ifade edilmiş, akademisyenlere, öğretmenlere, yayınevlerine ve Milli Eğitim Bakanlığına bazı önerilerde bulunulmuştur.
Muğla avcılarının dili

Ait oldukları yörenin kültürel değerlerini yansıtan ağızlar, ortak dilden ayrılmayan, onun yanında kendine özgü küçük farklılıklar göstererek gelişen dil kollarıdır. Bir bölgenin ağız özelliklerinin oluşmasında, halk arasında el emeğiyle bir takım ürünler ortaya koyan demirci, kuyumcu ve kunduracı gibi çeşitli sanat erbaplarının kullandığı özel sözcüklerin de önemli bir payı vardır. Onların kendi sözcük dağarcıklarında sakladıkları, işleriyle ilgili bu özel sözcükler aslında birer terimdir ve kullandıkları bölgenin ağız özelliklerini yansıtmaktadır. Avcılığı da bu sınıfa dahil etmek gerekir. Çünkü avcılar da hem sohbetlerinde hem de avlanırken, kendi aralarında kısa yoldan anlaşmak için, ait oldukları bölgenin ağız özelliklerini yansıtan bir takım sözcükler kullanmaktadırlar. Muğla ili, metrekareye 1000 mm'den fazla yağış alır. Orman alanı ve bitki örtüsü bakımından Türkiye'nin en zengin yörelerinden biridir. Ormanlar av ve yaban hayvanlarının doğal yaşama alanlarını teşkil etmektedir. Denize kıyısı olmayan Kavaklıdere ve Yatağan ilçelerinde halk geçimini çiftçilik ve ormancılıkla sağlamaktadır. Çiftçilik ve ormancılığın yanında avcılık da bölge halkının başlıca uğraşları arasında yer almaktadır. Günümüzde ise doğal dengenin bozulması ve genç neslin farklı uğraşlara yönelmesiyle avcılık yok olma tehlikesiyle karşı karşıyadır. Muğlalı avcılar, hem av esnasında hem de kendi aralarındaki sohbetlerde toplumun genelinin bilmediği avcılıkla ilgili sözcükleri kullanmaktadır. Bu çalışma, avcılığı bugüne kadar devam ettirmiş son nesil Muğla avcılarının kendi aralarında hızlı bir anlaşma aracı olarak kullandıkları ve özel anlamları olan bu sözcükleri derlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmamızın 'Giriş' bölümünde avcılığın ortaya çıkışı üzerinde durduk. 'Birinci Bölüm'de ilk yazılı kaynaklardaki av ve avcılık metinlerini inceledik. Daha sonra Türkiye'de ve Muğla'da av ve avcılığın geçmişşini irdeledik. 'Üçüncü Bölüm'de Muğla avcılarından derlemiş olduğumuz metinlerde geçen av hayvanları, av köpekleri, av köpeği adları, avlaklar, av malzemelerini tanıttık. Tespit ettiğimiz av ve avcılık sözcüklerini açıkladık.
Ortaokul 6, 7, 8. sınıf öğrencilerinin sözlü ve yazılı anlatımlarında ağız özelliklerini kullanım durumları

Çocuk doğumdan itibaren çevresiyle etkili iletişim içerisinde olur. Annesinden ve yakın çevresinden ana dilini öğrenmeye başlar. Bu nedenle içinde yaşadığı çevrenin dili ile ana dilini şekillendirir. Okul hayatında ise standart Türkçe ile tanışır. Okullarda Türkçe öğretimi ile öğrencilerin Türkçeyi doğru, güzel ve etkili kullanmaları hedeflenmektedir. Yaşadıkları yörenin ağız özelliklerini yazılı ve sözlü anlatımlarında kullanan öğrenciler doğru iletişim kurmakta güçlük çekebilmektedirler. Bu araştırmanın amacı 6, 7 ve 8. sınıf öğrencilerinin sözlü ve yazılı anlatımlarında ağız özelliklerini kullanım durumlarının ne düzeyde olduğunu belirlemek ve bunlara yönelik çözüm önerileri sunmaktır. Araştırma kapsamında Tokat yöresinde belirlenen üç ortaokuldaki 6, 7 ve 8. sınıf öğrencilerinin ağız özelliği taşıyan yazılı anlatımdaki kelimeleri ayrı tasnif edilmiştir. Bu tasniflerden tekrarlanan kelimeler düşülerek sözlü ve yazılı anlatım karşılaştırması yapılmıştır. Araştırmada verilerin toplanması ve tasnifi bittikten sonra verilerin frekans dağılımı ve yüzde tabloları hazırlanmıştır. Bu tablolardan yola çıkarak bulgu, tartışma ve öneriler tespit edilmiştir. Yapılan çalışmada öğrencilerin ağız özelliklerine sözlü anlatımlarda yazılı anlatımlardakinden daha fazla yer verdikleri görülmüştür. Sınıf seviyesi yükseldikçe ağız özelliğine yer verme oranı azalmıştır. Yerleşim yerine göre bakıldığında köyden şehir merkezine doğru gidildikçe öğrencilerin ağız özelliklerini kullanma oranları azalmıştır. Cinsiyete göre değerlendirildiğinde ise erkek öğrencilerin sözlü ve yazılı anlatımlarında ağız özelliğine kız öğrencilere oranla daha çok rastlanmıştır. Öğrencilerin kullandığı ağız özellikleri kelime köklerinde daha fazla görülmüştür. Eklerde tespit edilen ağız özelliklerinin çoğunluğunun çekim ekinde olduğu tespit edilmiştir. Kelime türlerine bakıldığında ise ağız özelliği yansıtan kelimelerin daha çok fiiller olduğu görülmüştür.
Sarf ilminde el-Mazinİ ve et-Tasrİf adlı eseri

Sarf ilmi, ilk dönemlerde nahiv ilminin bünyesinde onun konuları arasında mülahaza edilerek ele alınıyordu. Nitekim gramer alanında günümüze ulaşan ilk kitap olan Sibeveyhi'nin el-Kitab'ında bu durum açık bir şekilde görülmektedir. Bundan sonra sarf alanında bir takım müstakil eserler kaleme alınmışsa da bunlar günümüze ulaşamamıştır. Fakat müstakil olarak kaleme alınan bu eserler arasında günümüze ilk ulaşan Ebu Osman el-Mazini'nin et-Tasrif adlı kitabı olmuştur. Ebu Osman el-Mazini de bu sayede sarf ilminin kurucusu sayılmıştır. el-Mazini'nin, et-Tasrif adlı eseri bir sarf mukaddimesi olup Sibeveyhi'nin el-Kitab'ındaki sarfla ilgili dağınık meseleleri bir araya getirmiştir. Bu eser gayet veciz bir kitaptır.
Cengiz Aytmatov'un eserlerinde geçen boy ve yer adlarının dil ve kültür açısından incelenmesi

Cengiz Aytmatov; hayatın en acımasız yaşandığı, siyasi çalkantıların zirve yaptığı Kırgızistan'ın Sovyet boyunduruğu altında yaşamaya mahkum edildiği bir dönemde dünyaya gelir. En yakınlarından başlamak üzere ciddi siyasi, sosyal ve psikolojik baskılara maruz kalır. Babası dahil birçok yakınını bu sorunlar neticesinde kaybeder. İnsan hayatının bu kadar ucuz hale getirildiği Rus esareti altında yaşadığından dolayı özgürlük, vatan, millet, milli kültür ve dil kavramlarının ne olduğunu çok iyi bilir. Eserlerini de kaleme alırken rejimin baskısından dolayı doğrudan dile getiremediği konular çeşitli semboller, olaylar, hikayeler, efsaneler veya kilit sözcükler etrafında şekillendirir. Bu yolla hem yaşananları bir tarihçi mizacı ile nesillere aktarır hem de haksızlıklar karşısında kendi üslubunca haykırır. Bu yolda başvurduğu temel unsurlardan biri de eserlerinde kullandığı boy ve yer adlarıdır. Eserlerini Rusça kaleme alsa da milli olandan vazgeçmeyerek dil ve kültürün en önemli malzemelerinden birini teşkil eden adlar üzerinde önemle durur ve bunları milli kullanımından vazgeçmez. Çünkü Aytmatov, tüm baskı ve zorlamalara karşı kendi milli kültüründen uzaklaşmamış, canı pahasına, vatan düşmanı damgası yeme pahasına da olsa eserlerinde Kırgız Türk gelenek ve göreneğini barındıran unsurları yoğun bir biçimde kullanmıştır. Kırgız yazar, konusu çok çeşitli mekan ve coğrafyada geçen eserlerinde kullanmış olduğu yer adlarıyla geniş Türk coğrafyasının resmini çizerken, eserlerinde verdiği boylar itibariyle Türk toplumunun geçmişşten bugüne tarihi derinliğini, her ne kadar boylara ayrılmış olsa da bir bütün olarak ortaya koymuştur. Yer adları, kendini meydana getiren toplumların tarihini yansıtır. Hatta pek çok değişikliğe uğramalarına rağmen, bazen kendisini oluşturan toplumlardan bile daha uzun yaşar. Bir politika aracı olarak Ruslar, bütün yer adlarını Ruslaştırarak yeniden isimlendirdikleri halde Aytmatov, eserlerinde kullandığı yer adlarının Kırgız Türkçesindeki karşılıklarını, özenle kullanmıştır. Bunu yapmasındaki temel amaç, gelecek kuşakların kendi dil ve kültürünü tanımaları ve kendi milli benliklerinden uzaklaşmalarını engellemek istemesidir.
Book review genre in academic writing: A comparative study of English and Turkish across ten disciplines

Bu çalışma Dngilizce ve Türkçe yayımlanan akademik kitap incelemelerinindisiplinler arası ve diller/kültürler arası analizlerini yaparak bu türün temel özelliklerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu amaçla, çalışma iki temel kuramsal çerçeveye dayanmaktadır; adım/hareket analizi (Eng. move analysis, Swales, 1990) ve Sistemik Dşlevsel Dilbilim kuramı çerçevesindeki değer biçme teorisidir (Eng. Appraisal Theory, Martin &White, 2005). Bu araştırma için 1990- 2015 yılları arasında Türkçe ve Dngilizceakademik dergilerde yayımlanan 10 farklı bilim dalından 385 adet kitapincelemesini içeren bir derlem oluşturuldu. Derlemdeki kitap incelemeleri üç farklı aşamada analiz edildi; i) sözbilimsel hareket ve adımların belirlenlenmesi ve kitapincelemelerinin yapısall özelliklerinin analizi, ii) olumlu ve olumsuz eleştirelyapıların, bu yapıların çeşitlerininin, işlevlerinin ve eleştirilerin kitabın hangi yönü üzerinde olduğunun belirlenmesi iii) bireyler arası anlamın nasıl inşa edildiğini anlamak amacıyla değer biçme ifadelerinin incelenmesi. Kitap değerlendirmelerininyapısall özelliklerinin incelenmesi, kitap değerlendirmelerinin farklı yapısall özelliklere sahip olduğunu ancak sözbilimsel özellikleri açısından dört genel adımasahip oduklarını göstermektedir. Bu genel adımlar kitabın tanıtımı, anahatlarınınbelirlenmesi, değerlendirmeler ve kapanış şeklindedir. Bu dört adıma ek olarak yeni bir hareket daha bulunmuştur. Çalışmanın ikinci kısmı, kitap değerlendirmelerinde eleştirel değerlendirmelerinanalizleridir. Bu analiz olumlu ve olumsuz değerlendirmelerin yapısall ve işlevsel özelliklerini gösteren yeni bir model ortaya koymaktadır. Eleştirilerin incelenmesi Türkçe ve Dngilizce'de özellikle olumsuz eleştiride önemli farkların olduğunu göstermektedir. Türkçe kitap değerlendirmelerinde olumsuz eleştirilerden genelliklekaçınıldığı bulunmuştur. Ayrıca Dngilizce kitap değerlendirmelerinde olumsuz eleştirilerin çoğunun övgüyle beraber verildiği görülmüştür. Son olarak, çalışmanın basamağı olan değer biçme modelinin kitap incelemelerine uygulanması, Türkçe ve Dngilizce kitap incelemeleri arasında üç değer biçme ifade türünde de (tutum, metinle bütünleşme, ve derecelendirme önemli farklar olduğunu ortaya çıkarmaktadır. Dngilizce kitap değerlendirmelerinde daha çok tutum ve metinle bütünleşme ifadeleri bulunmuştur. Bu, Dngilizce kitap değerlendirenlerin kitap hakkındaki düşüncelerini daha açikifade ettiklerini ve daha çok yumuşatılmış ifadeler kullandıklarını göstermektedir.
Şerhan Murtaza'nın 'Kızıl Cebe' adlı romanının (1. cilt) Kazak Türkçesinden Türkiye Türkçesine aktarımı ve dil incelemesi

Bu tezin amacı, ünlü Kazak yazarı Şerhan Murtaza'nın 'Kızıl Cebe' adlı romanı (1. cilt) üzerine dil incelemesi yaparak Kazak Türkçesinin şekil bilgisi özelliklerini tespit etmektir. Çalışma 'Giriş', 'Dil İncelemesi', 'Metin' olmak üzere üç ana bölümden oluşmaktadır. Çalışmamızın giriş kısmında Kazak Türkleri, Kazakistan, Kazak Türkçesi ve Şerhan Murtaza'nın hayatı ve eserleri hakkında bilgiler verilmiştir. Dil incelemesi kısmında metnin şekil bilgisi özellikleri incelenmiştir. Kazak Türkçesindeki kelime yapımı, kelime çekimi işlevsel olarak örneklerle ele alınmış, Kazak Türkçesinin Türkiye Türkçesi ile benzer ve farklı yönleri ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Metin kısmında, Şerhan Murtaza'nın 'Kızıl Cebe' adlı romanının (1. cilt) Latin harfleriyle transkripsiyonu verilmiş ve Türkiye Türkçesine aktarılarak dikkatlere sunulmuştur. Türkiye Türkçesinde karşılığı bulunmayan kelimelerin açıklaması dipnotla gösterilmiştir. Çalışmanın sonunda, faydalanılan eserlerin verildiği kaynakça yer almaktadır.
Temmam Hassan ve Arap dilbilim çalışmalarındaki yeri

Temmam Hassan, Modern dönem Arap dilcileri içinde öne çıkan önemli bir şahsiyettir. O kendisini Arap dil çalışmalarının modernleşmesine ve yenilenmesine adamış, eserleriyle Arap Dil çalışmalarına yeni ufuklar kazandırmıştır. Tezimizde Temmam Hassan'ın Arap Dil çalışmalarındaki yerini, önemli fikirlerini ele aldık. Özellikle Hassan'ın dilbilim konularından olan sesbilim, dizimbilim ve yapıbilim konularında belirttiği özgün görüşlerini ortaya koymaya çalıştık. Temmam Hassan, batıda öğrendiği yeni dilbilim metotlarını özellikle Vasfi metodu Arap diline uygulamaya çalışmıştır. Biz de Hassan'ın bu metodu uygulama biçimini inceleyerek Arap dil çalışmalarının modern dönemde kazandığı yeni yönlerini göstermeye çalıştık. Araştırmamızın ülkemizde yapılan modern Arap dil çalışmalarına bir nebze de olsa ışık tutacağı kanısındayız.
Azerbaycan Türkçesi sesbilgisi

Yüksek lisans tezi olarak hazırlanan bu çalışmada Güneybatı koluna dahil olan Azerbaycan Türkçesi yazı dili tarihi karşılaştırmalı metot uygulanarak ses bilgisi açısından incelenmiştir. Temel şekiller Ortak Türkçe esasında kurulmuştur. Çalışmada Ortak Türkçe şekillerle beraber Azerbaycan Türkçesi yazı dili ve Türkiye Türkçesi yazı dili esas alınmıştır. Karşılaştırmalı çalışmada aynı zamanda Azerbaycan Türkçesinin ağızlan da incelenmiştir. Çalışma Önsöz, Giriş ve dört ana bölümden oluşmuştur. Önsöz'de genel çalışmadan bahsedilmiştir. Giriş'te çalışmanın konusu, uygulanan metot ve çalışma esnasında kullanılan malzemeler hakkında kısa bilgiler verilmiştir. Çalışmada kullanılan kısaltmalar da Giriş'te yer almıştır. I. Bölüm'de Azerbaycan Türkçesi ağızlarının tetkik tarihi merhaleler şeklinde araştırılmıştır. Aynı zamanda ağızların tasnifi meselesinden ve fonetik özelliklerinden bahsedilmiştir. II. Bölüm'de Ortak Türkçe ve Azerbaycan Türkçesinin ses düzeni mevcut kaynaklar esasında incelenmiş ve ses düzenleri şemalar şeklinde verilmiştir. III. ve IV. Bölüm çalışmanın temelini oluşturan kısımlardır. Bu bölümlerde Azerbaycan Türkçesinin yazı dili ve ağızları Ortak Türkçe kurulan şekiller esasında incelenmiştir. Çalışmanın sonunda Sonuç, Bibliyografya, Özet yer almıştır.
Balkan dil birliği ve Türkçe

19. yüzyılda Ferdinand de Saussere'nin yazılarına dayanarak Avrupa'da yapısall dilbilim ortaya çıktı. 20. yy. da bu akım, çağdaş dilbilimin gelişiminde belirleyici bir rol oynayarak 20li ve 30lu yıllarda Prag dilbilim ekollü yapısall dilbilimin esas olarak alındığı 'dil birliği' teorisini ortaya attı. Bu teori; çeşitli dil gruplarının veya ailelerinin tarih boyunca çok fazla temasta bulunmasıyla ilkel yapısının değişerek ortak yapısall benzerlikler oluşturabileceği görüşündeydi. Dil birlikleri de bu şekilde oluştu. Bu teorinin en önemli örneklerinden biri de Balkan Dil Birliği'dir. İçerdiği diller Bulgarca/Makedonca, Rumence, Arumence, Arnavutça ve Yunancadır. Bu diller yapısall bakımdan birçok benzerliği paylaşmaktadır. Bu tezde Balkan Dil Birliği'ni inceleyen Balkanolojinin bölgesel dilbilimin ayrı bir kolu olarak ortaya çıkmasını ve gelişimini inceleyeceğiz. Balkan coğrafyası içerisinde yer alan Türkiye'nin dili Türkçe Balkanoloji'den dışlanmıştır. Dışlanma sebepleri ise yapısall dilbilime göre zengin ekleşme ve oldukça gelişmiş hal sistemine sahip olan Türkçe, yapısı bakımından bükümlü ve analitik diller olduğundan Balkan dillerine taban tabana zıt bir dildir. Bu sebeple Balkan Dil Birliği ile uğraşan dilbilimciler Türkçeyi Balkan dili olarak görmemişler ve fiilen dilbilimsel Balkanoloji'den dışlamışlardır. Yani Türkçe yalnızca coğrafi açıdan Balkan dilleri arasında yerini alırken dilbilim açısından Balkan dili olarak kabul edilmemiştir. Türkçenin Balkan dilleri üzerine etkisi, yalnızca leksikoloji alanında sınırlanmıştır, oysaki Türk dili yapısall dilbilimde de karşımıza çıkmaktadır.