turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Emmanuel Levinas felsefesinde başka'nın görünümü

Tezde öncelikle Levinas felsefesinin önemli kavramı olan ben kavramından hareketle başkalık ve aynılık problemi açıklanmaya çalışılmıştır. Bu bakımdan başka'nın görünümlerini açığa çıkartmak bu tezin amaç ve kapsamını oluşturmaktadır. Levinas'ta ben ve başkası arasındaki temel ilişki etik üzerine kurulmuştur. Çünkü Levinas felsefesinde Batı felsefesinden farklı olarak varlığın temelini ontoloji değil, etik oluşturmaktadır. Ona göre, ontoloji üzerinden hareket ettiğimizde ben ve başkası aynılaştırılmış olur. Bundan dolayı gelenekten kopuş ancak dil düzleminde gerçekleşebilir. Levinas, felsefesinin en temel noktası da başkası'yla etik ilişkide açığa çıkan etiksel dildir. Etik de beraberinde sorumluluk kavramını getirdiğinden dolayı sorumluluk kavramına odaklanıldı. Ben ve başkası arasındaki sorumluluk ilişkisi koşulsuz, sınırsız ve tek yönlüdür. Bu ilişkinin kaynağını bulmak ise mümkün değildir. Bu ilişki sonsuzluğu kendi içerisinde barındırmaktadır. Ben'in kendisiyle olan özdeşliğini kıran art zamanlılık sorumluluğun sonsuzlaşması anlamına gelmektedir. Tüm bunlardan hareketle tezde ben ve başkası arasındaki farklılıkların ön plana çıkartılması amaçlanmıştır. Tezin sonucunda da ben'in sorumluluğunun özgür bilincine mi yoksa sonsuz'a mı dayandığı tartışılarak, aslında Levinas'ın çok eleştirmiş olduğu Batı metafiziğindeki aynılaştırma mantığının içerisine düştüğünü görürüz. Çünkü başkası'nın, ben'in acizliği karşısındaki mecburiyeti, başkası'nın özgürlüğünü ortadan kaldırır ve ben'e karşı sorumluluğunu zorunlu kılar. Bu ise başkası'nın farklılıklarının ben içerisinde eritilerek aynılaştırılmasına neden olur.
Kant'ta saygı kavramı

Kant, felsefenin çeşitli alanlarında ortaya koyduğu birbiriyle bağlantılı görüşleriyle felsefe tarihinde önde gelen filozoflardan biridir. Kant'ın felsefesini oluşturan görüşler arasındaki bu bağlantılılık da, büyük ölçüde onun felsefesindeki temel kavramların birbiriyle bağlantılı, adeta zincirleme bir şekilde oluşturulmasına dayanır. Kant felsefesinde kavramlar arasındaki bu sıkı bağ ise, onun etik görüşünü oluşturan temel kavramlar olan iyi isteme, ödev, özgürlük, ahlak yasası ve saygı kavramları arasında açık bir şekilde görülür. Kant'ın etik görüşüyle ulaşmak istediği temel amaç, bütün akıl sahibi varlıkların eylemlerinin ahlaksal değerini belirleyebilecek nitelikte olan bir yasa ortaya koymaktır. Kant, ortaya koyduğu bu yasaya da 'ahlak yasası' der. Kant'a göre ahlaklılık, istemenin herhangi bir duygu ya da eğilim tarafından belirlenmeyip, bu 'ahlak yasası' tarafından belirlenmesiyle; dolayısıyla kişi eylemlerinin 'ahlak yasasına duyulan saygıdan' dolayı gerçekleştirilmesiyle mümkündür. Kant'ta saygı, ahlak yasasına saygı duygusu olarak dile getirilir. Bu saygı duygusu, kendisinden önce gelebilecek olan bütün duyguları ve eğilimleri -ben sevgisini, özellikle de kendini beğenmişliği- engellediği ve ahlak yasasının istemeyi belirlemesini mümkün kıldığı için, istemeleri ahlak yasası tarafından belirlenen kişilere duyulan bir duygudur. Bu nedenle de, bu duygu aslında ahlak yasasına karşı duyulan bir duygudur. Kant'ın ahlaklılığın bir koşulu olarak duyguların belirleyici olmamasını gördüğü halde, bir duygu olan saygıyı ahlaklılığın temeli yapması, ilk bakışta bir çelişki gibi görülebilir. İşte bu çalışma, Kant'ın etik görüşünde ortaya çıkan bu görünüşteki çelişkinin, aslında bir çelişki olmadığını; ayrıca da ahlak yasasına saygının, kişinin ahlaksal olarak eğitilmesinin ana koşulu olduğunu ortaya koymayı amaçlamıştır. Bu amaçla, çalışmanın birinci ana bölümünde, Kant'ın etik görüşündeki temel kavramlar olan iyi isteme, ödev, özgürlük, ahlak yasası gibi kavramların genel bir serimlemesi yapılarak, ana çizgileriyle Kant'ın etik görüşü ortaya konulmuştur. İkinci ana bölümünde ise, saygının en temelde bir etik değer olduğu görüşünden hareketle, çalışmanın asıl problemi olan saygı duygusunun, Kant'ın etik görüşündeki yeri gösterilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın sonuç bölümünde de, Kant'ın etik görüşünde saygının, tutkusal olarak nitelendirilen diğer bütün duygulardan farklı bir duygu olduğu, yani ahlak yasasından önce istemeyi belirleyen bir duygu değil, aksine ahlak yasasının istemeyi belirlemesinden sonra ortaya çıkan, akim yol açtığı bir duygu ve iki etik kişi arasında yaşanan etik bir değer olduğu; bundan dolayı da saygı duygusunun bir kişinin ahlaksal olarak eğitilmesinin ana koşulu olduğu gösterilmiştir.
In search of free wüll

Özgür istenç hem günlük hayatımız hem de toplumsal hayat ve etik yargılarımız açısından merkezi konumda olan önemli bir sorun. Bu tezde özgür istencin belirlenimcilik ve benlik ile olan ilişkisini inceleyip özgür istencin hangi koşullarda var olabileceğini araştırıdım. Son olarak da kısaca özgür istençle bazı sosyal ve felsefi kavramlar arasındaki ilişkileri sorgulayıp özgür istenç yoksa ne olur sorusunun yanıtını aradım.
Descartes'ta dış dünya problemi

Dış dünya problemi ilkçağ filozoflarından günümüze kadar üzerine düşünülen ve tartışılan bir konu olmuştur. Bu konuyu adlandırarak şekillendiren Descartes'ta dış dünya problemi, bu çalışmanın temel konusunu oluşturmaktadır. Genel olarak dış dünya içebakış yoluyla kavranan yaşamsal ve zihinsel durumların, bilincin zıttı olarak, aktüel ya da mümkün duyu algısı sayesinde kavranan nesnelerin, olguların ve olayların ideal bir çerçeve dahilinde öngörülen bütünlüğüdür. Sağlam bir düşünce sistemi kurmaya çalışan Descartes, felsefesinin merkezine şüpheyi yerleştirmiştir. Çünkü yerleşik kanaatleri en kolay ortadan kaldırma yolu onları şüpheli durumlara sokmak, güvenilirliklerini yıkmaktır. Şüphenin amacı gerçeğe ulaşmaktır. Şüphe ile önce kendi varlığına sonra da nesnelerin varlığına ulaşmayı amaçlamaktadır. Descartes, zihni dışındaki dünyaya ulaşmaya çalışır. Çünkü akıl kendi varlığının kanıtıdır. Bunu da herkes tarafından bilinen modern düşüncenin temeli sayılan Cogito Ergo Sum sözüyle kanıtlamaya çalışacaktır. Kendi varlığını kanıtlayan Descartes, zihninde Tanrı'nın varlığının kanıtlarını aramaya başlayacak ve çok fazla uğraşmadan buna ulaşacaktır. Descartes dış dünyanın bilincindedir, onun algılarına sahip olduğumuzu düşünür. Aldatma, Tanrı'da mantıksal olarak olamayacağı için algılarımız doğrudur ve dış dünya vardır. Descartes'ta dış dünyadayer ile göğün toplamı olup her ikisi de aynı tözdendir. Dış dünya zihinden bağımsız olarak vardır. Onun dış dünyanın varlığına ilişkin çıkarımına gidişi, metodik şüphesi ve dış dünyanın varlığına dair ispatlarının yer aldığı iki eseri Meditasyonlar ve Felsefenin İlkeleri bu çalışmada analiz edilmiştir.
Kant'ın transendental felsefesinde şematizm sorunsalı

Bu çalışma Kant'ın şematizm öğretisi odağa alınarak gerçekleştirilmiştir. Şematizm burada matematiksel ve empirik şemalar dahil olmak üzere aslen transendental saf şemalara yöneliktir. Kant zihnin potansiyelini yetilerin ayrımıyla farklılaştırsa da aralarındaki bağlantısallığı şemalaştırma üzerinden sağlamaktadır. Fakat farklı yetilere yüzü dönük olan şemanın ortaya çıkışındaki etkenlerin öndegelim meselesi Saf Aklın Eleştirisinin A ve B edisyonunda farklılık göstermektedir. Çalışma bu farkta beliren şematizm sorununa dikkat çekmiştir. Ama en nihayetinde zihnin düşünme kapasitesiyle duyusallık kapasitesinin şemalar üzerinden bağlantısallığının bilme ve nesnenin inşasındaki önemini ve olanaklı deneyim alanının çerçevesinin transendental şemalarca belirlendiğini vurgulamıştır.
Les fondements de l'arithmétiques chez Frege

Frege'de sayının ne olduğunun tespit edilmesi öncelikle yargının Frege'nin koyduğu mantıksal çerçeve içersinde anlaşılmasını gerektirmektedir. Yargının tesis edilmesi aşamasında Frege ontolojiden sakınarak nesnenin hangi yargı faaliyetinde bölünemez ve bir olarak idrak edildiğini karanlıkta bırakmış ve bu itibarla sayının ilkesini oluşturan bölünemezlik ve birliğe tatmin edici bir cevap getirememiştir. Aritmetiğin temellendirilmesinde düşüncenin formel ifadesi üzerinde yoğunlaşan Frege ele aldığı konularda ruhun faaliyetlerini ve ontolojiye ilişkin problemleri dahil etmeyerek sayının mahiyetine ilişkin meseleyi eksik bırakmıştır.
İbn Sİna felsefesinin teleolojik boyutları

Teleoloji, İslam felsefesinde metafizik düşüncenin önemli kavramlarından biridir. Esas itibariyle İslam'ın temel metninde işaret edilen, alemde bir düzen ve gaiyyetin hakim olduğu düşüncesi Grek-Hellenistik dönemlerden İslam dünyasına intikal eden felsefi birikimin uyandırdığı problem bilinci ve Müslüman düşünürlerin sistemli çabalarıyla anlamlı bir derinlik kazanmıştır. İbn Sina (ö. 1037) teleoloji meselesini İslam felsefesinde en sistemli biçimde ele alan ve ona yetkin bir form kazandıran filozofumuzdur. İbn Sina'nın metafizik, fizik, ahlak ve siyaset olmak üzere felsefesinin neredeyse tüm boyutlarına teleolojik düşüncenin hakim olduğu görülmektedir. Teleoloji, İbn Sina'nın geliştirdiği metafizik düşüncesinin ontoloji ve teoloji yanında üçüncü ayağını oluşturmaktadır. Filozofun metafizik düşüncesinde teleoloji özellikle Tanrı ve Tanrı-alem ilişkisi hakkındaki görüşlerde ortaya çıkmaktadır. İbn Sina, metafizik düzlemdeki teleoloji görüşlerini gaye, düzen, inayet ve aşk kavramlarını temel alarak kapsamlı ve tutarlı bir sistem halinde açıklar. Filozofa göre, alemde mükemmel bir düzen vardır. Bu mükemmel düzenin ilkesi de Tanrı'dır. Bütün olarak alem Tanrı'nın cömertliği ve inayetinin sonucu olarak var olmuştur. Alemdeki bütün varlıklar da gizli ya da açık, bilinçli ya da bilinçsiz aşk ve O'na benzeme arzusu ile Tanrı'ya yönelmekte ve kendi ontolojik sınırları içinde kendi yetkinliğini gerçekleştirmektedir. İbn Sina'nın tabiat düşüncesinde de teleolojik boyut hakimdir. O, tabii düzlemdeki teleolojik yaklaşımını, tabii hadislerin işleyişinde görülen nedensellik ve özellikle gai sebeple ilgili detaylı açıklamalarında ortaya koymaktadır. İbn Sina'nın ahlak ve siyaset felsefesindeki görüşlerinde de teleoloji kavramı yönlendirici bir fikir konumundadır. Teleolojik bir ahlak anlayışına sahip olan İbn Sina, toplum düzeni ve bu düzenin işleyişiyle ilgili olarak teleolojik bir yaklaşım sergilemiştir. Nitekim filozofumuz bireysel insanın gerçek mutluluğu elde etmesi ve toplumun da mükemmel bir düzen içinde olabilmesi için yasa koyucu adil bir peygamberin varlığını zorunlu görmektedir. Sonuç olarak bu çalışma, İbn Sina'nın sistemindeki teleolojik boyutları ortaya koymayı hedeflemektedir.
Çeviribilim'de araştırma nesnesi tanımlanması ve bilimsel soyutlama

Çeviribilim özellikle 2000 yılından itibaren bilim-kuramsal temelini sorgulama eğilimi içerisine girmiştir. Echeverri'nin belirttiği üzere bahsi geçen sorgulayıcı eğilim Çeviribilim kaynakçasında görülebilmektedir. Bu tezin ana amacı Çeviribilim'in neden felsefi bir tartışmayla birlikte bilim-kuramsal bir temele ihtiyaç duyduğunu açıklamaktır. Tez, mevcut sorgulayıcı tartışmaya daha çok araç sağlayacak dört tane yeni yaklaşımdan oluşmaktadır. Bu yeni yaklaşımlar aynı zamanda tezin üzerine inşa edildiği ana sütunlardır. En önemli yeni yaklaşım ise Roy Bhaskar'ın 'Gerçekçi Bilim Teorisi'ni Çeviribilim alanındaki tartışmaya faydalı bir araç olarak getirmektedir. Onun bu teorisinin, Çeviribilim'deki temel bilim-kuramsal ve bilim-felsefi problemlerin önemli bir çoğunluğunun anlaşılmasında yardımcı olacağı savunulmaktadır. Alan için sağlam ve güvenilir bir bilim-felsefi temel oluşturabilmek adına, Bhaskar'ın açık ve kapalı sistemler arasındaki denge ve saf/uygulamalı bilim ve bilim insanı ayrımı gibi yeni fikirleri kavranmalıdır. Bunların yanı sıra Bhaskar'ın imgelenen/imgesel bilim kavramı da Çeviribilim'in araştırma nesnesini tanımlamasına yardımcı olacaktır. Diğer iki yeni yaklaşım Dilbilim'in farklı zaman dilimlerini tartışarak, Çeviribilim için analojiler oluşturmaktadır. İlk zaman dilimi, Ferdinand de Saussure'ün 1996 yılında Cenevre Halk ve Üniversitesi Kütüphanesinde ortaya çıkan yeni notları ve el yazmalarıyla birlikte Dilbilim'in araştırma nesnesini soyutlama sürecini Çeviribilim için olumlu bir örnek olarak incelemektedir. İkinci zaman dilimi ise Dilbilim'in 1960'lı yıllardaki 'Dilbilimsel Dönüş' denilen dönem sonrası gelişimine odaklanmaktadır. Dilbilim'de 'Chomsky'e ait' görüşün, Dilbilim'in kuramsal temeline zarar verdiği ve Dilbilim'de Nigel Love'ın ifadesiyle 'entelektüel iflasa' yol açtığı, Roy Harris gibi dilbilimciler tarafından bilinen bir gerçektir. Tez içerisinde bu iki analoji, Çeviribilim'in gelişim süreci için hem olumlu hem de olumsuz bir örnek olarak tartışılmaktadır. Tezin son yeni yaklaşımı ise Thomas S. Kuhn'un 'Paradigma' kavramını bilim felsefesi başlığı altında ele almaktadır. Tezin iddiası; Çeviribilim'deki paradigma kavramının, Kuhn'un bilim-felsefi paradigma kavramı kapsamında ele alındığında alan içerisinde doğru bir şekilde anlaşılmadığı yönündedir.
Epiküros'ta ataraxia kavramı Pierre Gassendi'nin felsefesine yansımaları

Epiküros'a göre evren atomlardan ve boşluktan oluşmaktadır. Atomlar en küçük parçalardır. Atomların birleşmesiyle nesneler meydana gelir. Atomların birleşmesi için de doğru çizgiden sapmaları gerekir. Atomlar normal yollarından sapma göstererek hareket eder. Bu bize evrende belirlenmişliğin, zorunluluğun, kaderin olmadığını gösterir. Atomların sapması, özgür isteğin, özgür istek de aklın göstergesidir. Sapmadan sonra geri itilme ve rastlaşma meydana gelir. Geri itilme özbilincin ilk biçimidir. Özbilinç, sosyal alanda kendini dostluk ve sözleşme olarak ortaya koyar. Doğal dünyadaki bu soyutluk ahlaki alanda somutlaşır. Özbilinç, insanın, kendi iradesi, isteği ve aklıyla kendi hayatını belirlemesi demektir. İnsan, bir şeyi seçme ya da seçmeme, yapma ya da yapmama kayıtsızlığına sahiptir. İnsan hayatının amacı, mutlu olmaktır. Mutluluk ise zevk, yani acı yokluğudur; dinginlik, sakinlik, ataraxia'dır. İnsan kendisini mutlu edecek, zevk verecek en doğru ve en iyiyi kendi aklıyla seçer ve kendi isteğiyle ona yönelir. Gassendi, Epiküros'un atomculuk anlayışını benimsemiş, sapmanın olduğunu kabul etmiş, doğanın ve insanın özgürlüğünü savunmuş, insanın, iradesi, isteği ve aklıyla, zevk almak ve acıdan kaçmak doğrultusunda hayatını en iyi şekilde düzenlemeye çalıştığını söylemiştir. Zevk veren iyi, ona mutluluk getirecek, onun huzurlu, sakin olmasını sağlayacaktır ki hayatın amacı da budur. Aklını kullanabilen mantıklı insan, mutluluğu ve sükunu için devletin varlığını da isteyecektir. Çünkü devlet, tek tek bireylerin ve toplumun iyiliği için insanlar tarafından oluşturulmuş garantördür. Gassendi, evreni ve atomları Tanrı'nın yarattığı düşüncesiyle Epiküros'un materyalizminden sıyrılır. Tanrı'nın yarattığı bu atomlar sapar; bu sapma, insanların aklı ve isteğiyle bir şeyleri yapma ya da yapmama kayıtsızlığına sahip olduğunun işaretidir. Tanrı'nın yarattığı evrende zorunluluk, belirlenmişlik, kader yoktur. Tanrı, insanın ne yapacağını bilir ancak onun hareketini belirlemez. Gerçekleşen bu şeylerin hepsi Tanrı'nın takdiridir, Tanrı'nın takdiriyle yarattığı evrende meydana gelir. Tanrı olmasaydı bunların hiçbiri olmazdı. Bu nedenle Tanrı yaşananların garantörüdür. Tanrı gerekliliktir. Böylece Gassendi, atomculuğu ve materyalizmi Hristiyanlıkla, inançla sentezlemiştir.
Marxsizmde hümanizm sorunu

Hümanizm ve Marxizm, Batı Felsefesi tarihi içerisinde, büyük bir etkiye ve geçmişşe sahip iki düşünce akımıdır. Hümanizm, köklü geçmişşi ve sonuçlarıyla Batı kültüründe önemli bir yer tutmaktadır. Öyle ki, Aydınlanma felsefesinden, günümüzün İnsan Hakları Felsefesine kadar uzanan bir geleneği vardır. Marxizmin bu gelenek içinde yer alıp almadığı ise, Marx'in kendisinden başlayarak ondan sonra da sürmüş bir tartışma konusudur. Marx gençlik yazılarında, felsefesinin doğacılıkla insancılığı, materyalizmle idealizmi bağdaştıran bir hümanizm olduğunu kendisi söylemiştir. Buna karşın, Marx'tan sonra da bu konu tartışılmış ve kimi düşünürler ya Marxizmin teorisine ya da sosyalist ülkelerdeki uygulamalara bakarak, onun anti-hümanist olduğunu savunmuşlardır. Bu tartışmanın karşı tarafında yer alanlar ise, Marx'a dayanarak ve onun düşüncelerinde bir süreklilik görerek, Marxizmin hümanist bir görüş olduğunu söylemişlerdir. Bu tartışma, Marxizmin hümanist bir görüş olup olmamasından daha çok, hümanizmin ne olduğunun iyi anlaşılmasını gerektirmektedir. Çünkü Marxizmdeki bu tartışma, hümanizmden farklı şeyler anlaşıldığım göstermektedir. Bu çalışmada, öncelikle hümanizmin ne olduğunu anlamaya çalıştık. Çünkü bu da başlı başına bir araştırma konusudur ve günümüzde bile, hümanizm, genelde insancıllık ya da insan sevgisi gibi bir anlamda kullanılmaktadır. Biz bu çalışmada, hümanizmin temel fikrinin, insanın yaratıcı potansiyeline duyulan inanç ve saygıdan ibaret olduğunu saptadık. İster dinsel, ister din dışı olsun, bütün hümanizm anlayışlarının ortak noktasını bu husus teşkil etmektedir. Dolayısıyla, Marxizmle ortak paydasını da bu temel inanç oluşturmaktadır. İnsanın yaratıcı potansiyelinin gerçekleştirilebileceği koşullan sağlayacak bir toplum düzeni ideali de bu düşüncenin bir sonucu olmaktadır. Çalışmanın sonucunda, Marxist antropolojinin kuramsal olarak hümanist olduğu ve Batı hümanist geleneği içinde yer aldığı ortaya konulmaktadır.
Pozitivist mantık anlayışı ve Viyana çevresine yöneltilen eleştiriler

Bu çalışmanın amacı Viyana Çevresi düşünürleri, özellikle M. Schlick, O. Neurath, R. Carnap ve A. V. Ayer'in görüşleri doğrultusunda Pozitivist Mantık anlayışı hakkında bilgi vermek ve Viyana Çevresfne yöneltilen eleştirileri bilhassa K. R. Popper ve S. T. Kuhn açısından ele alıp belirtmektir. Konuyu ele alırken elde ettiğimiz verileri, Giriş, 3 Bölüm ve Sonuç kısımlarında işledik. Giriş bölümünde Aristoteles'den günümüze kadarki süreçte mantık anlayışının kısa bir özetini ve son dönem mantık anlayışım ele aldıktan sonra 1. Bölümde Pozitivist Mantık anlayışı ve bu anlayışın bir örneği olarak Viyana Çevresi hakkında bilgi verdik. 2. Bölümde Mantıkçı Pozitivizmin ana ilkelerini, doğrulama diye isimlendirilen ilke ve onun sonuçlarım, bilimsel teorilerin mantıksal öğelerini ve olasılığın anlamım, özellikle çevre üyelerinden M. Schlick, O. Neurath, R. Carnap ve Çevreyle yalan ilişkiler kurmuş olan A. J. Ayer'in görüşleri doğrultusunda ele alıp açıklamaya çalıştık. 3. Bölüm Popper ve Kuhn örneklerinde Çevre'ye yöneltilen eleştiriler kapsamında Pozitivist Mantık anlayışı ve Viyana ÇevresVmn. eleştirel yönden değerlendirilmesine ayrılmıştır. Sonuç kısmında ise konunun genel bir değerlendirilmesi yapılmıştır.
Mantıkçı pozitivizm'in mantık ve dil anlayışı

Dil ve mantık insanın düşünce dünyasını şekillendiren iki ana vazgeçilmez unsurdur. Düşünceyi oluşturan dil, fonksiyonel olarak bir araç mantık ise düşüncenin yöntemi olarak kabul edilmektedir. Mantık ve dil üzerine konuşulduğunda, bunların sorunları ele alındığında felsefi düşünce sınırları içinde olduğumuz söylenebilir. Bu çalışma bu anlamda felsefi bir incelemedir. Mantıkçı pozitivistlerin dil ve mantık anlayışları geçişkenlik taşıdığı için çalışmamız, mantıkçı pozitivizm'in mantık ve dil anlayışlarını inceleme amacındadır. Mantıkçı pozitivistler felsefi sorunları çözümlemek ve metafizik önermeleri anlamlı önermeler dışında tutmak için dil analizi yöntemini ve doğrulanabilirlik ölçütünü önermişlerdir. Önerilen bu yöntem ve ölçüt daha sonrasında eleştirilere karşı geliştirilmiştir. Çalışmamız, önermelerin anlamlı ve anlamsız değerlendirilmesi yapılırken kullanılan ölçütlerin neler olduğu, yöntemsel olarak nasıl gerçekleştirildiğini tahkik etme, bu ölçüt ve yöntemlerin problemlerini tespit etmeyi içermektedir.
Polisin temel hak ve özgürlükleri kısıtlayan yetkilerinin kullanılmasında değerlendirme sorunları

Günümüzde, kolluk birimlerinin insan haklarıyla olan ilişkisi, çoğunlukla yazılı hukuki düzenlemelerle belirlenen davranış normları aracılığıyla kurulmaktadır. Ancak, bu noktada, kolluğun temel hak ve özgürlükleri kısıtlayan yetkilerinin kullanımının değerlendirme sorunuyla olan ilgisi göz ardı edilmektedir. Bu çalışmada, polisin bilgi düzeyi ile müdahale edilen durumu değerlendirme sorunu arasındaki ilişkinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Özellikle polisin herhangi bir olay karşısındaki tutumu ile o durumda kullanması gereken yetkisine ilişkin sahip olduğu bilginin bu tutumuna etkisi incelenmiştir. Böylece bu çalışmada, temel hak ve özgürlükleri kısıtlayan yetkilerin kullanılmasında veya kullanılmamasında bilgi düzeyi ve doğru değerlendirme arasındaki ilişki ortaya konmuş, polisin bu konuda görmesi gereken eğitim vurgulanmış ve bu yolla polis eksenli insan hakları ihlali sorunlarının aşılmasına katkı sağlanmaya çalışılmıştır.
Descartes'ın felsefesinde bilgi ve yöntem

Descartes şüphesiz felsefe tarihinin en önemli filozoflardan biridir. Onu böylesine önemli yapan şey ise hem modern felsefenin kurucusu sayılması hem de bilgi problemini felsefenin merkezine koymasından kaynaklanır. Bu bakımdan günümüzde modern felsefe ile ilgili yapılan çalışmalar, sağlam bir temele oturmaları için Descartes'ın ortaya koyduğu fikirlerle işe başlamak durumundadır. Bu çalışmanın ana amacı da Descartes'ın felsefesinde ortaya koyduğu bilgi ve yöntem anlayışlarını açıklamaya çalışmak olacaktır.
Thomas Hobbes, John Locke ve Benedictus de Spinoza'da Doğal Hukuk

Doğal hukuk, insanın var olduğu günden bu yana, güncelliğini koruyan, siyaset felsefesi, daha sonra ise hukuk felsefesi içerisinde, kendine özgü yeri ve anlamı olan bir siyaset felsefesi problemidir. Doğal hukuk sorunu, insanın doğal yapısında kaynağını bulan, adaleti isteme ve hakça bir düzen kurma duygusu üzerine temellenir. Bu hukuk sorunu, pozitif hukuka kaynaklık etmesi ve tüm insanları memnun edici adaletin, hukuksal sistemler içinde tesis edilmesi bakımından da önemlidir. Thomas Hobbes, John Locke ve Baruch Spinoza da, kendi siyasi, felsefi sistemleri çerçevesinde, insan doğasını incelemişlerdir. Bu üç filozofun, insanın doğal durumuna, doğuştan iyiliği- kötülüğü problemine, adalet ve özgürlük duygusuna bakışları, kendi doğal hukuk anlayışlarını belirlemiştir. Bu düşünürlerin doğal hukuk anlayışlarının temelinde, öncelikle kendi yaşadıkları toplumsal ve siyasi koşullara bir karşı çıkış, sonrasında da insanın hak ettiği değerleri almasına dair güçlü bir temenni bulunmaktadır.
Meşşai felsefede kendini bilmek kavramı

Felsefede, farklı dönemlerde konu edinilen problemler sürekli olarak değişmiştir. Bunlardan biri olan kendini bilmek yüce gayelere ulaşmaya hizmet eden bir araçtır. Kendini bilmek bağlamında Meşşai gelenekte epistemoloji açısından direk konu ile ilgili kaynaklar sınırlı olmasına rağmen bu konu ile doğrudan bağlantılı olan ruh, nefs, akıl ve idrak gibi kavramlar meşşai filozoflar merkezinde ele alınarak incelenmeye çalışılmıştır. Bu çalışmada öncelikli olarak konu ile ilgili kitapların yanında tez ve makale türünden eserlerin de taramaları yapılarak 'kendini bilmek' konusu araştırılmıştır. Ayrıca Meşşai gelenek açısından kendini bilmenin olanaklılığı sorgulanmaya çalışılarak bunun, nasıl gerçekleşeceğine dair soruya da cevap aranmıştır. Meşşai gelenekteki 'kendini bilmek' anlayışı nefsini bilmek olarak düşünülmüş, bunun ise içsel bir yolculuk ile insanın en son kemalatına ereceği tespiti vurgulanmıştır. Elde edilen sonuçlardan hareketle, kazanımların bize hayatımızın istikametini akıl ile belirleme noktasında neler sağlayabileceği hakkında öngörülerde bulunulmaya çalışılmıştır. Ayrıca kendini inşa etmenin imkanı, mutluluk ve kendi nefsinden hareketle yaratıcıyı bilme gibi konulara değinilmiştir. Bu çalışmayla ulaşılmak istenen; ben bilinciyle, yani insanın kendini bilmesiyle ne kazanabileceği ve bunun kendi dışındaki varlıklarla ilişkisini nasıl belirleyeceğine dair düşünce üretmektir. Kendini bilmek konusunda temel önermelerden hareketle kişinin kendini bilmesinin ne anlama geldiğini ortaya koymak ve yaşamında nasıl katkılar sağlayacağını tespit etmek bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Bu çalışma ile kendini bilme konusunda öncelikle felsefe geleneğinde ortaya konulan düşünce ve fikirler gözden geçirilmiştir. Felsefenin bakış açısıyla problemler tespit edilmiş ve bunların çözümleri ortaya konularak konu ana hatlarıyla tartışılmaya çalışılmıştır.