Devlet ilköğretim okullarında görev yapmakta olan öğretmenlerin insan haklarına ilişkin tutumlarının çok boyutlu incelenmesi: İstanbul ili Anadolu yakası örneği

Bu araştırmada, İstanbul İli Anadolu Yakası'ndaki devlet ilköğretim okullarında görev yapmakta olan öğretmenlerin İnsan Haklarına ilişkin tutumlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, Aras (2000) tarafından geliştirilen ve 3 alt bölümden oluşan insan haklarına yönelik tutum ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, 2011- 2012 eğitim-öğretim yılında Milli Eğitim Bakanlığına bağlı İstanbul İli Anadolu Yakası'nda bulunan devlet ilköğretim okullarında görev yapmakta olan öğretmenler oluşturmuştur. Araştırma örneklemi ise İstanbul ili Anadolu Yakası'ndaki toplam 300 ilköğretim öğretmeninden oluşmuştur. Bu evren içinden 13 ilçeden, seçkisiz olarak 6 ilçe seçilmiştir. Maltepe ilçesinden 50, Üsküdar ilçesinden 50, Kadıköy ilçesinden 50, Ümraniye ilçesinden 50, Kartal ilçesinden 50 ve Pendik ilçesinden 50 öğretmen örneklem grubunu oluşturmuştur. Araştırma sonucundan başta beklenenin aksine devlet ilköğretim okullarında görev yapmakta olan öğretmenlerin insan haklarına yönelik tutumlarının cinsiyet, yaş, branş, eğitim durumu, mesleki kıdem ve medeni duruma göre değişmediği tespit edilmiştir. Öğretmenlerin algılanan puanları ortalamalarının bölge değişkenine göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğini belirlemek amacıyla yapılan tek yönlü varyans analizi sonucunda, grup ortalamaları arasındaki fark istatistiksel açıdan anlamlı bulunmuştur. Bunun ardından farklılıkların kaynaklarını belirlemek amacıyla tamamlayıcı post-hoc analizi sonucunda Kadıköy'de görev yapan öğretmenlerin insan haklarına yönelik tutum puanları, Ümraniye'de görev yapan öğretmenlerin insan haklarına yönelik tutum puanlarından düşük bulunmuştur. İnsani değerlere ve insan hakları düşüncesine yönelik tutum ile insanlığın ortak mirasına yönelik tutum arasındaki ilişkiyi belirlemek üzere yapılan korelasyon analizi sonucunda, puanlar arasında % 50,1 düzeyinde pozitif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Buna göre insana, insani değerlere ve insan hakları düşüncesine yönelik tutum puanı arttıkça insanlığın ortak mirasına yönelik tutum puanı da artmaktadır. Etik değerlere yönelik tutum ile insanlığın ortak mirasına yönelik tutum arasındaki ilişkiyi belirlemek üzere yapılan korelasyon analizi sonucunda, puanlar arasında % 14,6 pozitif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Buna göre etik değerlere yönelik tutum puanı arttıkça insanlığın ortak mirasına yönelik tutum puanı da artmaktadır. İnsan haklarına yönelik tutum ile insanlığın ortak mirasına yönelik tutum arasındaki ilişkiyi belirlemek üzere yapılan korelasyon analizi sonucunda, puanlar arasında % 70,3 pozitif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Buna göre insan haklarına yönelik tutum puanı arttıkça insanlığın ortak mirasına yönelik tutum puanı da artmaktadır. Etik değerlere yönelik tutum ile insana, insani değerlere ve insan hakları düşüncesine yönelik tutum arasındaki ilişkiyi belirlemek üzere yapılan korelasyon analiziİnsan haklarına yönelik tutum ile insana, insani değerlere ve insan hakları düşüncesine yönelik tutum arasındaki ilişkiyi belirlemek üzere yapılan korelasyon analizi sonucunda, puanlar arasında % 93,1 pozitif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Buna göre insan haklarına yönelik tutum puanı arttıkça insana, insani değerlere ve insan hakları düşüncesine yönelik tutum puanı da artmaktadır. İnsan haklarına yönelik tutum ile etik değerlere yönelik tutum arasındaki ilişkiyi belirlemek üzere yapılan korelasyon analizi sonucunda, puanlar arasında % 74,0 pozitif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Buna göre insan haklarına yönelik tutum puanı arttıkça etik değerlere yönelik tutum puanı da artmaktadır.