Vefa sosyal destek gruplarının Covıd-19 pandemi sürecindeki uygulamalarının sosyolojik perspektiften değerlendirilmesi: Erzurum ölçeğinde nitel bir çalışma

Günümüz toplumlarında gerek ulusal gerekse uluslararası gelişmişliğe paralel olarak birey ve onun her türlü ihtiyacı merkezi bir öneme sahiptir. Sosyal, ekonomik, siyasal sistemlerde ve hükümet programlarında birey merkezi bir konumdadır. Sosyal devlet olmanın bir gereği olan vatandaşın ihtiyaçlarını karşılama noktasında, devleteler olağan ve olağanüstü dönemlerde önemli çalışmalar yaparak vatandaş-devlet bağını güçlendirmektedir. Toplumumuzda hakim olan 'İnsanı yaşat ki devlet yaşasın' ilkesi karşılıklı hak ve sorumluluklar getiren, sosyal, ekonomik, siyasi ve diğer alanlarda özellikle toplumumuzda dezavantajlı kesim olarak tanımladığımız bireyler için önem arz etmektedir. Bu kapsamda Aralık 2019'da Çin'de başlayarak kısa süre içerisinde küresel yayılım gösteren Covid- 19 salgın hastalığı karşısında Cumhurbaşkanlığı ve Hükümet tarafından salgının yayılımını kontrol etmek için çeşitli tedbirler alınmış, alınan tedbirlerden biri de sokağa çıkma kısıtlaması kapsamında 65 yaş üstü vatandaşlarımız ile kronik rahatsızlığı bulunan ancak bakacak kimsesi olmayan vatandaşlarımızın sosyal devletin gereği olarak illerde Valilikler, ilçelerde Kaymakamlıklar koordinesinde ilgili kamu kurum ve kuruluşlarıyla, yerel yönetim ile sivil toplum kuruluşların temsilcilerinden oluşturulan Vefa Sosyal Destek Grupları tarafından ayni ve nakdi talepler başta olmak üzere hayatın idame ettirilmesi noktasında elzem olan her türlü ihtiyaçların karşılanmasının vatandaş-devlet bağını güçlendirdiği söylenebilir. Bu çalışmamızda Erzurum ölçeğinde Vefa Sosyal Destek Gruplarının Covid- 19 Pandemi sürecindeki uygulamalarının sosyolojik açıdan değerlendirilmesi yapılmıştır. Yaşlılara ve kronik rahatsızlığı olan vatandaşlara sunulan resmi ve gönüllü hizmetler incelenmiştir. Çalışmamızda pandemi sürecinde vefa sosyal destek grubunun rolleri, salgın hastalıkların tarihsel süreçteki gelişim ve sonuçları, toplumlar üzerinde nasıl etkiler bıraktığı, ülkemizin salgın ile ilgili almış olduğu önlemlerin neler olduğu, salgının sosyal, ekonomik ve kültürel yönleri literatür taramasından elde edilerek, sokağa çıkma kısıtlamasında en çok etkilenen 65 yaş üstü vatandaşlarımız ile kronik rahatsızlığı bulunup bakacak kimsesi olmayan vatandaşlarımıza sunulan hizmetlerin etkililiğini tespit etmek amacıyla Erzurum ilinde Vefa Sosyal Destek Grubundan hizmet almış 17 kişi ile yarı yapılandırılmış görüşme formu üzerinden bir çalışma yapılmış, görüşmelerden elde edilen veriler içerik analizine tabi tutularak konu başlıkları, temalara ve kodlara ayrılmıştır. Belirlenen temalar ve kodlar araştırmacı tarafından yorumlanmış ve bulgular ışığında şu sonuçlara ulaşılmıştır. Araştırma verileri doğrultusunda; Vefa Sosyal Destek uygulamasının toplumsal dayanışmayı, birlik ve beraberlik ruhunu güçlendirdiği, salgının doğal yönde ve ilahi kaynaklı olarak ortaya çıktığı, salgınla mücadelede alınan tedbirlerin doğru ve isabetli olduğu, pandeminin sosyal ve ekonomik başta olmak üzere birçok alanda yıkım etkisi meydana getirdiği, sosyal ilişkileri ve hareket özgürlüğünü minimize ettiği, bu salgının küresel ve çok boyutlu olduğu, covid-19'un alışkanlıklarımızı ve rutinlerimizi tamamen değiştirdiği, yeni alanlar ve yönelimler oluşturduğu, vefa sosyal destek uygulamasının pandemi sonrasında da devam etmesi gerektiği ve bu uygulamadan istifade eden vatandaşların büyük bir mutluluk yaşadığı, devleti ile gurur duyduğu ayrıca Türkiye Cumhuriyeti Devletinin olduğu yerde kimse kimsesiz değildir anlayışının çoğunluk tarafından vurgulandığı sonucuna ulaşılmış ve bu çalışma önerilerle tamamlanmıştır.