turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
The evolution of the separation of powers in the Turkish republic: The case of the 2010 constitutional referendum

Bu tez modern Türkiye tarihinde güçler ayrılığı ilkesinin evrimini incelemektedir. Aynı zamanda, tarihle son dönemler, özellikle de 2010 Anayasa Referandumu, arasında güçler ayrılığı çerçevesinde ilişki kurmaktadır. Araştırma modern Türkiye tarihindeki anayasaları, politik dinamikleri, bu ilkenin uygulanışını ve özellikle de yargı-yürütme ilişkilerini katarak, güçler ayrılığı üzerine kapsamlı bir çalışma sunmaktadır. Çalışma ilk olarak güçler ayrılığı ilkesini teorik açıdan inceleyip bu ilkenin Batı'daki gelişimini açıklamaktadır. Ardından, güçler ayrılığının Türkiye anayasalarındaki evrimine bakıp söz konusu dönemlerde uygulanışına dair genel bir bakış sağlamaktadır. Anayasalar incelendikten sonra, kronolojik bir sıra içerisinde, 2002 ve 2010 arasındaki dönemde yargı ve yürütme arasındaki gergin ilişkiler, geçmişşteki ilişkilerine de atıfta bulunularak açıklanmaktadır. Daha sonra da 2010 Anayasa Referandumuyla yeni bir boyut kazanan bu ilişkiler analiz edilmektedir. Son olarak, Türkiye'de son dönemlerde yaşanan, güçler ayrılığıyla yakından ilgili önemli siyasi gelişmelere yer verilmektedir. Bu tezde güçler ayrılığının evrimi, modern Türkiye tarihi boyunca görülen güçlü yürütme eğilimi ve özellikle de 82 Anayasasıyla beraber yargı üzerinde bir hayli artmakta olan yürütme etkisi argümanları çerçevesinde incelenecektir. Yasamanın güçlü bir yürütmenin kontrolü altında faaliyet göstermesinin yüksek bir ihtimal olduğu Türkiye'nin parlamenter sisteminde, yürütmenin yargı üzerinde de çok fazla etki sahibi olup aşırı güçlenmesinin demokratikleşmeyle bağdaşmayacağı anlatılacaktır.
Yayım sözleşmesi

Yayım sözleşmesi, Türk Borçlar Kanunu'nda düzenlenmiş olsa da, Fikir ve Sanat Eserleri Hukukuna ilişkin, lisans sözleşmeleri de dahil, tüm sözleşmelere uygulanabilecek hükümler içermektedir. Nitekim bu sözleşme eser sahibinin çoğaltma ve yayma haklarının, belli bir amaç doğrultusunda ve bu amaçla sınırlı olarak devrini konu alır. Roman, müzik eseri, sinema eseri, fotoğraf, tasarım, heykel vb. çoğaltma ve yaymaya uygun tüm fikir veya sanat eserleri yayım sözleşmesine konu olabilir. Bu çalışmada kültür, bilim ve sanatın paylaşılmasında önemli işleve sahip olan yayım sözleşmesi, uygulamadaki sorunlar, öğretideki görüşler ve Yargıtay kararları ışığında ayrıntılı olarak incelenmiştir.
Değişik yargı kolu uygulamalarında iş görmezlikten doğan tazminatlar

Türk hukukunda, cismani zarara uğrayan kişinin zararının ne şekilde hesaplanacağı düzenlenmiş değildir. Bu nedenle, uygulamada, zararın hesaplanma şekli yargı kararlan ile belirlenmektedir. Yargıtay, Danıştay ve Askeri Yüksek idare Mahkemesi, tazminatın hesaplanması konusunda yıllar içerisinde farklı sistemler geliştirmişlerdir. Çalışmamızda, Yargıtay, Danıştay ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin daimi iş göremezlikten kaynaklanan tazminatların hesabı konusundaki uygulamalarının ortaya konulması ve farklı uygulamaların birbiri ile mukayese edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, tazminat hesabının unsurları her mahkeme için ayrı ayrı incelenmiştir. Çalışmanın son bölümünde, bütün sübjektif unsurları aynı olan, bir işçi, bir polis memuru ve bir yedek subay askerin çalışma ilişkisi içerisinde, daimi iş göremezliği ile sonuçlanan bir kazaya uğraması halinde, istihdam edenden talep edebilecekleri tazminatlar hesaplanmıştır. Çalışmamız tazminatların farklı çıkmasının nedenlerini ortaya koymaktadır. Bunlar, her üç grup çalışanın farklı mevzuat hükümlerine tabi olması, zarar görmeleri halinde kendilerine sosyal güvenlik kuruluşlarınca yapılan yardımların farklı olması ve tazminatın hesaplanması konusunda mahkemelerin farklı usuller tespit etmiş olmasıdır.
İslam Hukuk metodolojisinde aklın teşrii rolü: Usul-ü Pezdevi ve el-Mustasfa örneğinde hüsün-kubuh

İslam Hukuk Metodolojisinde Aklın Teşrii Rolü diye isimlendirilen bu araştırma giriş ve iki bölüm ile sonuçtan oluşmaktadır. Girişte hüsün-kubuh konusunun mahiyeti, amaç ve kapsamı ile eserlerinin örneğinde konuyu incelediğimiz müelliflerin hayatı ve eserleri hakkında kısaca bilgi verildi. Birinci bölümde, toplumsal düzende iyi-kötüyü belirleyen kurallar, İslam hukukunun diğer hukuk sistemleriyle farklılığı, meşruiyet ve kaynağı, İslam hukukunda mükellefiyet, İslam hukukunda hakim meselesi, hüsün-kubhun manaları ve kelamda hüsün-kubuh ile yakın tarihteki hüsün-kubuh tartışmaları araştırıldı. İkinci bölümde Usul-ü Pezdevi ve el-Mustasfa örneğinde hüsün-kubuh konusu incelendi. Bu bölümün ilk kısmında İmam Pezdevi'ye göre memurunbih ve menhiyyünanhın hüsün-kubuh açısından taksimi ile Usul-u Pezdevi örneğinde hüsün-kubuh akıl ilişkisi araştırıldı. İkinci kısımda ise el-Mustasfa örneğinde İmam Gazzali'nin hüsün-kubuh hakkındaki görüşleri ile hüsün-kubuh akıl ilişkisi araştırıldı. Sonuç kısmında elde edilen bilgi ve bulgular değerlendirildi.
Ergin yakın akrabalar arası rızaya dayalı cinsel ilişkinin cezalandırılmamasının nedeni

Ergin yakın akrabalar arası rızaya dayalı cinsel ilişkinin suç haline getirilmesi ve cezalandırılması ceza kanunlarından eskiye dayanan bir durumdur. Söz konusu ilişkilerden kaçınma nedenleri ve bu ilişkiye girenlerin kınanması felsefe, sosyoloji, antropoloji, biyoloji, adli tıp ve kriminoloji kapsamında incelenmektedir. Söz konusu farklı bilim dalları tarafından farklı terimler ve kapsamlar üzerinden yapılan açıklamalar ile hareketin suç haline getirilmesi gerektiği karşılaştırmalı hukukta ifade edilmektedir. Bununla birlikte, suç haline getirme kuramları, cezalandırmanın amacı ve suç politikası bakımından söz konusu hareketin incelenmesi gerekmektedir. Bu kapsamda farklı terimler ve görüşler üzerinden yapılan açıklamaların farklı bir hareketin cezalandırılmasını meşrulaştırmak için kullanıldığı görülmektedir. Söz konusu ilişkinin cezalandırılması gerektiği ülkemiz öğretisinde de ağırlıklı olarak kabul edilen görüş olmakla birlikte Türk yasa koyucunun bu hareketin cezalandırılmasına ilişkin yasa teklifleri ve görüşmelerde, hareketin cezalandırılmamasına ilişkin yaklaşımını koruduğu görülmektedir.
İmar Hukukunda kazanılmış haklar

Çalışmada idare hukuku alanında karşılaşılan kazanılmış haklar kavramının imar hukuku alanındaki yeri tartışılmıştır. Kazanılmış haklar kesin bir tanımının yapılamamasıdolayısıyla oldukça tartışmalıdır. Kavramın amacının ve unsurlarının belirlenmesiuygulamadaki problemleri çözmeyi kolaylaştırma kabiliyetine sahiptir. İdare hukukunda kazanılmış haklar tek taraflı işlemler yapmaya yetkili güçlü idare karşısında bireylerin haklarını korumayı amaçlamaktadır. Bu yüzden kazanılmış hakların korunması idareyisınırlayan bir yükümlülük olarak görülmektedir. İmar hukukunda ise kazanılmış hakların amacı, yapısına usulüne uygun ruhsat ile başlayan kişinin sonradan yapılan değişiklikler ve düzenlemeler karşısında korunmasıdır. İmar alanında idare yapılan her değişiklik karşısında daha önce verilen ruhsatları kişilerdenalma isteği içerisindedir. İşte kazanılmış haklar konusunda açık düzenlemeler olmadığı için idarenin işlemleri ile bireylerin hakları arasındaki dengeyi sağlama konusunda yargı organlarına önemli yükümlülükler düşmektedir. Yargı organlarından beklenen eski düzenlemelere göre alınmış ruhsatların koruma altına alınması, kişilerin bu ruhsatlara göre inşa ettiği yapılara dokunulmasının önüne geçilmesidir. Kazanılmış haklar için nesnel vunsurlar belirlenmemiş olması, uygulamada hak kayıplarına neden olabilmektedir. Bu tür hak kayıpları, bireylerin hukuka olan güvenini sarsacağı için çalışmamızda kazanılmış hakların unsurları ve amaçları irdelenmiştir. Bu değerlendirme yapılırken idare hukukundaki kazanılmış haklar sorununa, yargı kararlarına ve daha nesnel ölçütler getirmişABD hukukuna yer verilmiştir. Değerlendirme sonucunda ise imar hukukunda kazanılmış hakların korunması gerektiği ve bu koruma olmadığı takdirde hukuk devleti ilkesine aykırılık olacağı tespit edilmiştir. Kazanılmış hakların korunmaması halinde ise yapıların her değişikliğe uygun olması aranacaktır. Bu durum, hem düzenli kentleşmenin önüne geçmeye sebep olacak hem de çok ciddi zararlara yol açacaktır.
Halka açık anonim şirketlerde örtülü kazanç aktarımının Sermaye Piyasası Kanunu ve Kurumlar Vergisi Kanunu açılarından 'işlem' ve 'ilişkili kişi' unsurları kapsamında değerlendirilmesi

Örtülü kazanç aktarımına ilişkin olarak Türk hukukundaki temel düzenlemeleri 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nda yer alan hükümler oluşturmaktadır. Örtülü kazanç aktarımı sermaye piyasası hukukuna kurumlar vergisi hukukundan geçmişş bir müessesedir. Konu kurumlar vergisi hukuku açısından birçok yargı kararı ve çalışma tarafından değerlendirilmiş olmasına karşın, aynısının sermaye piyasası hukuku düzenlemesi açısından söylenmesi mümkün olamamaktadır. Bu durum konunun sermaye piyasası hukuku açısından değerlendirilmesinin yapılmasında kurumlar vergisi hukukundan faydalanılması zorunluluğunu doğurmaktadır. Nitekim çalışmada örtülü kazanç aktarımı iki kanun açısından karşılaştırılarak değerlendirilmiş, değerlendirmeler bu düzenlemelerin kesişiminde yer alan en önemli hukuki yapıyı oluşturan halka açık anonim şirketler üzerinden yapılmıştır. Halka açık anonim şirketlerin çok sayıda kişinin menfaatini ilgilendiren yapılar olması, bu şirketlerin konu olduğu örtülü kazanç aktarımı faaliyetlerinin çok sayıda kişinin menfaatini etkiliyor olması sonucunu da beraberinde getirmektedir. Türkiye'de halka açık anonim şirketlerin sayısının ve bunlara yatırılan maddi kaynakların miktarının her geçen sene artıyor olması, örtülü kazanç aktarımının ilerleyen dönemde iki kanun açısından da sıkça gündeme gelmesi olasılığını ve dolayısıyla bu çalışmanın önemini artırmaktadır. Bir faaliyetin örtülü kazanç aktarımı niteliğinde olup olmadığının tespitinde esas olarak 'işlem' ve 'ilişkili kişi' unsurları belirleyici olmaktadır. Örtülü kazanç aktarımının gerek sermaye piyasası hukuku gerekse kurumlar vergisi hukuku açısından 'işlem' ve 'ilişkili kişi' unsurları yönünden benzerlikler taşıması, bir kanun açısından örtülü kazanç aktarımı niteliğinde olan bir faaliyetin öteki kanun açısından da örtülü kazanç aktarımı sayılması sonucunu doğurabilmektedir. Çalışmada 'işlem' ve 'ilişkili kişi' unsurları iki kanun açısından karşılaştırılarak incelenmiş, farkları ve kesişimleri üzerine değerlendirmeler yapılmıştır.
İngiliz Hukuku'nda kurgusal karakterlerin ürünlendirilmesi ve Türk Hukuku ile bir karşılaştırma denemesi

oz Tez, kurgusal karakterlerin ürünlendirilmesini sosyoekonomik, kültürel ve özellikle de hukuki boyutları çerçevesinde ele almaya çalışmaktadır. Karakter ürünlendirilmesi kitleler tarafından benimsenmiş ve popüler olmuş kurgusal karakterlerin, genellikle, üçüncü şahıslara lisans verilmek suretiyle, ticari amaçla ürünlerde ve hizmetlerde kullanılmalarını konu almaktadır. Karakter ürünlendirilmesi olgusunun oldukça yeni bir pazarlama tekniği ve de kendine özgü özellikleri haiz olmasına rağmen, gerek Anglo-Sakson hukukunu temel alan ülkelerde, gerekse de medeni hukuk sistemini benimsemiş ülkelerde, ürünlendirilmeye yönelik özel bir düzenleme bulunmadığından, bu bağlamda ortaya çıkan hukuki sorunların giderilmesi ve ihtilafların çözümü, var olan fikri mülkiyet hukuku dallan kapsamında ele alınmaktadır. Karakter ürünlendirilmesi alanında, köklü bir içtihada sahip olan ve diğer Kıta Avrupası ülkelerinden farklı olarak, Anglo-Sakson hukuk sistemine dayanan İngiliz hukukunun bu konuya yaklaşımının incelenmesindeki neden, aynı zamanda bir Avrupa Birliği üyesi olan bu ülkede, ürünlendirilme konusunda benimsenen farklı görüşlerin, ATAD'a intikal eden davalardan da görüldüğü gibi, Avrupa Birliği'nin bu alanda şekillenmekte olan hukukuna getirdiği farklı perspektiftir. Medeni hukuk sistemini benimsemiş Türkiye'de, köklü bir geçmişşe dayanan ve özellikle de fikri mülkiyet haklarının korunmasında kapsamlı bir şekilde uygulanmış olan haksız rekabet hukuku bulunmakla beraber, Avrupa Birliği hukukunda, ürünlendirilme konusunda tezahür etmekte olan dinamik gelişmelerin, küreselleşen dünya koşullarında, Türkiye'deki gelişmeleri de etkileyeceği kuşkusuzdur.
Yardım veya bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi suçu (TCK m. 98)

Bu çalışma kapsamında 5237 Sayılı Türk Ceza Kanununun 98. maddesinde düzenlenen 'Yardım veya Bildirim Yükümlülüğünün Yerine Getirilmemesi Suçu' incelenmiştir. Bireyin acil durumda bulunanlara yardım etmesi veya ilgili makamlara haber vermesi, toplum halinde yaşamanın bir sonucu olarak her zaman ahlaki bir ödev olarak kendisine yüklenmiştir. Ancak klasik ceza hukukundan modern ceza hukukuna geçişle birlikte ferdiyetçiliğin yerini sosyal dayanışmanın alması, zarar veya tehlikeleri önlemeye dönük yükümlülüklerin kanunlar tarafından da yaptırıma bağlanmasına sebep olmuştur. Toplum içerisindeki bireysel yükümlülüklerin, toplumsal gerekliliklerin arz ettiği önem ölçüsünde ceza hukukunun emir ve yasak normlarına dönüştürülmesi kaçınılmazdır. Yardım etme ve bildirimde bulunma yükümlülüğüne ceza normları içerisinde yer verilmesi de bu zorunluluktan ileri gelmektedir. Çalışmanın ilk bölümünde, yardım veya bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi suçunun maddi unsuruna dahil olan ihmali hareket; ihmal kavramı, ihmali suçları açıklayan teoriler ve ihmali suç çeşitleri bağlamında incelenmiştir. İkinci bölümde suçun unsurları, Türk ve Alman hukuku esas alınarak mahkeme kararlarıyla birlikte ele alınmıştır. Çalışmanın son bölümünde, suçun muhakeme usulü incelenmiş, yardım veya bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi suçunun ihmali hareketle işlenebilen benzer suç tipleriyle ilişkisi ortaya konulmuştur.
Ceza Muhakemesi Hukukunda hakimin reddi

Bu çalışmanın birinci bölümünde, hakim kavramı, hakim kavramının tarihçesi, hakimin vasıfları, hakimlerin mesleğe kabulü için gerekli koşullar, ceza muhakemesinde karar mercii görevi yapan hakimlerin taşıması gereken vasıflar, hakimin vasıflarına ilişkin Mecelle-i Ahkam-ı Adliye'deki düzenlemeler ve uluslararası belgeler incelenmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde ise, hakimin vasıfları ile bağlantılı olarak, hakimin yasaklılığı ve hakimin reddi kavramları incelenmiş, uygulamadan ve içtihatlardan örnekler verilmiştir. Çalışmada özellikle, hakim olma koşulları, hakimin bağımsızlığı yönünden yürütmenin etkileri ve 6545 sayılı kanun ile kurulan 'Sulh Ceza Hakimlikleri'nin Ceza Muhakemesi Kanununun sistematiğine uygunluğu yönünden uygulamada ortaya çıkan sorunlar ve çözüm önerileri yer almıştır.
Hukuk devletinde idarİ davaya konu olabilecek işlem kavramı

İdari işlem idari makamlarca kamu gücü kullanılarak idare işlevine yönelik yapılan tek yanlı irade açıklamalarıdır. İdari makamlar tarafından yapılmasa bile yasama ve yargı organının idari nitelikteki işlemleri de idari davaya konu olacaktır. İdari davalar idarenin eylem ve işlemleri karşısında güçsüz olan bireyin başvurabileceği en önemli yoldur. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 1990 yılında yapılan değişiklikle getirilen 'idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken işlem' kavramı idarenin yargı denetimini sınırlaması sebebiyle önem arz etmektedir. İdari işlemin kesinliği, idari işlemin hukuk düzeninde varlık kazanması için öngörülen idari karar alma sürecinin tamamlanarak başka bir idari merciin onayına gerek kalmadan uygulanabilir duruma gelmiş olmasıdır. İdari işlemin yürütülebilir olması ise idari işlemin özelliklerinden biri olan 'icrailik' kavramıyla aynıdır. İdari işlemin yürütülebilirliği, onun bir başka işlemin varlığına gerek olmaksızın doğrudan doğruya hukuki sonuçlar meydana getirmesidir. Ayrılabilir işlem kuramı ile idari süreç içerisinde tesis edilen işlemler, nihai işlemden bağımsız olarak hukuki bir etki doğururlarsa 'nihai işlem' gibi dava konusu edilebilmektedir. Yargı ve yasama organının iradesiyle konulan kısıntılar idarenin yargı denetimini engellemektedir. İdari yargı denetimini engelleyen kanuni düzenlemeler hukuk devleti ilkesi ve hak arama hürriyetine aykırıdır.
Joint venture sözleşmeleri

Dünyada teknolojinin gelişmesi ve ülkeler arası mesafelerin kısalması yerli ve yabancı ticaret şirketleri arasında ticaret hacminin artmasına neden olmuş, bunun neticesinde de hukuk düzeninde farklı sözleşme tipleri ortaya çıkmaya başlamıştır. Joint venture sözleşmeleri de adi ortaklık temelli yapısı ile şirketlerin talep ettiği esnekliği kendilerine sağlamakta, iradelerini daha doğru biçimde hukuki düzleme yansıtmalarına aracı olmaktadır. Joint venture sözleşmeleri genel olarak iki tipte kurulmaktadır. Bunlardan ilki salt sözleşmeye dayalı joint venture'lar, diğeri ise sermayeye katılmalı joint venture'lardır. Salt sözleşmeye dayalı joint venture'lar yalnızca ortaklık esaslarını içeren bir temel sözleşmeye istinat etmekteyken, sermayeye katılmalı joint venture'larda genellikle temel sözleşmeye dayanarak bir ticaret şirketi kurulması söz konusu olmaktadır. Özellikle sermayeye katılmalı joint venture'larda söz konusu olan bu sözleşmeler bütünü, özel olarak değerlendirilmeyi gerektirmektedir. İşbu çalışmada, joint venture ilişkilerinin ortaya çıkışı, hukuki niteliği, kuruluşu, işleyişi ve sona ermesi hakkında bilgi verildikten sonra, mevzuat hükümleri doğrultusunda Türk Hukukunda joint venture'ların durumu açıklanmış; özellikle doktrinde tartışmalı konularda karşıt görüşlerin savları değerlendirilerek ilgili konulara çözümler sunulmuştur.
Geçici iş ilişkisinde geçici işveren-işçi ilişkisi

Teknoloji ve hayat koşullarının hızla gelişmesine paralel olarak iş hukuku da değişim ve gelişim göstermektedir. Çalışmamızın konusunu oluşturan geçici iş ilişkisi de bu gelişimin bir sonucu olarak karşımıza çıkan işçi istihdamında esnekliğin bir modelidir. Geçici iş ilişkisi, işverenin işçisini rızasını almak koşuluyla geçici bir süre için başka bir işverene iş görme edimini ifa etmek üzere vermesiyle kurulur. Üç taraflı bir ilişki olan geçici iş ilişkisinde en tartışmalı husus geçici işveren ile işçi arasındaki ilişkidir. Bu nedenle çalışmamızda ayrıntılı olarak bu iki figürün ilişkisi incelendi. Çalışmamızda öncelikle, geçici iş ilişkisi ve geçici işveren-işçi ilişkisi genel hatlarıyla ortaya konuldu. Daha sonra bireysel iş hukuku açısından geçici işveren ile işçi arasındaki haklar ve borçların neler olduğu incelendi. Son olarak da taraflar arasındaki ilişki toplu iş hukuku yönünden değerlendirildi.
5941 sayılı Çek Kanunu ve yeni Türk Ticaret Kanunu'na göre karşılıksız çek

Çek, ticari hayatta yoğun şekilde kullanılan bir kıymetli evraktır. Bu çekin karşılıksız çıkması halinde, çeki düzenleyen, muhatap ve hamil bu durumdan etkilenmektedir. Karşılıksız çeki düzenleyen kişiye adli para cezası verilmesi ve bu para cezasının ödenmemesi halinde hapis cezasına çevrilmesi, muhatap bankanın her çek için belirli miktarda ödem yapmak zorunda olması, çek hamillerinin ise alacaklarını alamaması nedeniyle çeşitli sorunlar yaşanmaktadır. 3167 sayılı EÇK döneminde oluşan sorunlar karşısında 5941 sayılı Çek Kanunu ile yeni düzenlemeler getirilmiştir. TTK ve YTTK'nda da çeke ilişkin hükümler olması sebebi ile bu kanunlardaki maddeleri de inceleyerek çek hakkında hem genel bilgi verilmiş hem de çekin karşılıksız çıkması halinde yaptırımlar ve bu yaptırım aşamasına kadar hangi hususların dikkate alınması gerektiği belirli bir sıralama izlenerek anlatılmıştır. Çalışmamızda, 5941 sayılı Çek Kanunu ve Yeni Türk Ticaret Kanunu kapsamında çekin unsurlarına değinilerek, çekin karşılıksız kalması durumu hukuki ve cezai boyutları ile anlatılmıştır. 3167 sayılı mülga EÇK dönemindeki bilimsel çalışma ve içtihatlara da yeni kanuni düzenlemelere açıklık getirmesi adına değinilmiştir.
İslam Hukukunda bağlayıcılık bakımından Hz. Peygamber'in tasarrufları

Hz. Peygamber'in, asıl vazifesi olan Allah'tan aldığı ilahi vahyi insanlara olduğu gibi aktarma görevinin yanı sıra, duruma göre onları tefsir etmek, ayetlerin delalet ve işaretlerinden anlaşılan hükümleri bildirmek, insanların sorularına cevap vermek, halk arasında vuku bulan ihtilafları halletmek ve kamu işlerini tanzim etmekle de görevli bulunduğu kabul görmektedir. Bu arada bir insan olmanın doğal sonucu olarak gerçekleştirdiği beşeri tasarruflarıyla, Allah'ın seçtiği bir elçi olması münasebetiyle kendisine ihsan edilen veya hususi yükümlülükler getiren bir takım özel statü ve şartlar gereği gerçekleştirdiği tasarruflarının da varlığı bilinmektedir. Şüphesiz bu tasarruflar arasında mahiyet ve sonuçları itibariyle bazı farklılıklar bulunmaktadır. Teorik açıdan bakıldığında tez konusunun, şer'i nasları anlama ve yorumlama yetkisinin, yani Rasulullah'ın vefatından sonra onun siyasi ve teşri'i otoritesinin sonrakiler için anlamı ve bu iki fonksiyonun kimler tarafından ne şekilde devam ettirileceği problemiyle doğrudan bağlantılı olduğu anlaşılmaktadır. Çalışma bir giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Girişte kısaca konunun amacı üzerinde durulduktan sonra konuyla doğrudan ilişkili birkaç temel kavram, sadece konuyla bağlantısı açısından izah edilmiştir. Ayrıca girişte konunun tarihi açıdan meşruiyetini, gerçekliğini ve gerekliliğini ortaya koymak amacıyla Hz. Peygamber'in tasarruflarının ayrıma tabi tutulmasının tarihi süreçteki gelişimi etraflıca açıklanmıştır. Birinci bölümde konunun teorik çerçevesini oluşturan Hz. Peygamber'in ictihadının mahiyet ve meşruiyeti ele alınmıştır. Bu bölümde usulcülerin konuyla ilgili tartışmalarına detaylı şekilde yer verilmiş, konuyla alakalı deliller etraflıca incelenerek, Hz. Peygamber'in ictihadının meşruiyeti, sınırları ve onun tasarruflarının tasnifindeki temel rolü ortaya konulmuştur. İkinci bölümde ise önceki bölümlerde zikredilen temele dayalı olarak, İslam hukukunda bağlayıcılık bakımından Hz. Peygamber'in tasarrufları konusu üzerinde detaylı bir şekilde durulmuştur. Bu bölümde İslam hukukçularının konuyla ilgili görüşleri tespit edilmeye çalışılmış, özellikle bu ayrımdan doğan hukuki sonuçlara işaret edilmeye gayret gösterilmiştir. Bu bölümde Hz. Peygamber'in tasarrufları genel itibariyle hukuk kaynağı olma ve hukuki değer taşıma açısından değerlendirilmiş, özellikle bu tasarruflardan çıkan hükümlerin süreklilik taşıyıp taşımadığı dikkate alınmıştır.
Hırsızlık ve Cep Telefonu Hırsızlığı

Hırsızlık suçu tarihte olduğu gibi günümüzde de en çok işlenen suçlar arasındadır. Yüksek faili meçhul oranı, insanlarda yarattığı korku, hayatın her alanına yansıyan maddi ve manevi kayıplar nedeniyle dikkate alınması ve çözüm üretilmesi gereken suçlardan birisidir. Bir başkasına ait taşınır malın zilyedinin rızası bulunmaksızın bulunduğu yerden yarar sağlamak amacıyla alınması şeklinde tanımlanan hırsızlık suçu 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 141. ve devamı maddelerinde düzenlenerek yaptırım altına alınmıştır. Çalışmamızın birinci bölümünde suç tipinin anlaşılmasında ve izahında büyük yararı olacağını düşündüğümüz yasal kavramlar incenmiş, daha sonra hırsızlık suçunun tarihi gelişimi üzerinde durularak, diğer bazı suçlarla benzerlikleri ve farklılıkları irdelenmiştir. İkinci bölümde hırsızlık suçu ile korunan hukuki yarar, suçun unsurları, kusurluluk ve kusurluğu kaldıran veya azaltan haller öğretideki yaklaşımlar ile birlikte ele alarak açıklanmaya çalışılmıştır. Üçüncü bölümde suçun özel görünüş şekilleri ve söz konusu suçun soruşturma ve kovuşturma usulü ile yaptırım ve zamanaşımı kavramları konusunda açıklamalara yer verilmiştir. Dördüncü bölümde cep telefonunun tanımı, tarihçesi, cep telefonu ile ilgili teknik terimler izah edilerek suçun unsurları cep telefonu hırsızlığı bakımından ayrıca incelenmiş ve nihayet sonuç bölümde cep telefonu hırsızlığı suçu dolayısıyla uygulamada yaşanan sıkıntılar, faillerin tespitine yönelik yapılan işlemler ve çözüm önerileri üzerine durulmuştur.