turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Yahya Kemal Beyatlı'nın şiirlerinin söz varlığı ve söz dizimi

Her medeniyetin büyük şairleri olur. Bu araştırmada ele aldığımız konu Türk kültür ve medeniyetinin son büyük şairi olan Yahya Kemal, dönemin öncü şahsiyetlerindendir. Şair Yahya Kemal'in fikirleri günümüz için bize yeni ufuklar açacaktır diyebiliriz. Yahya Kemal XX. yüzyılda en güzel şiirlerini yazmıştır. Bu yüzden de Türk şiirine güçlü bir ses ve soluk getirmiştir. Şair şiirlerinde, tarihimizi, musikimizi, değerlerimizi, bütün kültür varlığımızı, medeniyetimizi ideolojiye bulandırmadan en güzel şekilde ona sanat değeri işlemiştir. Çalıştığım konu: Yahya Kemal Beyatlı'nın Şiirlerinin Söz Varlığı ve Söz Dizimi adlı tezimiz giriş ve üç ana bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, Yahya Kemal'in hayatı, sanatı ve edebi eserleri hakkında bilgi verildi. Birinci bölümde Yahya Kemal'in beş şiir kitabında yer alan, daha doğrusu kelime grupları oluşturan ad tamlamaları, sıfat tamlamaları, Arapça-Farsça tamlamalar, sıfat fiil grubu, zarf-fiil grubu, ad fiil grubu, tekrar grubu, edat grubu, bağlama grubu, unvan grubu, birleşik isim grubu, ünlem grubu, sayı grubu, birleşik fiil grubu, aitlik grubu ve kısaltma grupları alfabetik sıralamasına göre, kitabın adını kısaltılmış harflerle sıra numarasıyla gösterdik. Yaptığımız çalışmada 2913 kelime grubu tespit ettik. İkinci bölümde Yahya Kemal'in şiirlerindeki cümle tiplerini örnekler vererek sayısal verilerle gösterdik. Üçüncü bölümde ise, Yahya Kemal Beyatlı'nın şiirlerinde kelime kadrosunun dizinini hazırladık. Şiirlerdeki söz varlığını ortaya koyduğumuz bu çalışmamızda toplam madde başı kelime 4514, ekler ve tekrarlarla toplam 18,362 kelime, dizini sözlük gibi de kullandık. Sonunda faydalandığım kaynak eserleri göstererek bitirdik.
Türkmencenin morfofonolojisi

Ana Türkçeden beri bazı arkaik özellikleri koruyan ve günümüze kadar yaşatmaya devam eden Oğuz grubu Türk yazı dillerinden Türkmence aynı zamanda Çağataycanın etkisinde gelişmiş bir Türk yazı dilidir. Asli uzunlukları en iyi koruyan Türkmence, eklenme sırasında oluşan ikincil ünlü uzunlukları ve diğer morfofonolojik ses olayları ile Türk dilleri arasında dikkati çekmeyi başarmıştır. Bugüne kadar Türkmence üzerine yapılmış genel ses bilgisi çalışmaları ve diğer ses olayları hakkındaki çalışmaların Türkmencenin ses bilgisini bütün yönleriyle ortaya koymada yetersiz kaldığı düşünülmekte ve bu çalışma ile gelecekteki araştırmalara katkı sağlanması amaçlanmaktadır. Bu çalışma, Türkmencenin edebi eserlerden de yararlanarak Türkmence ek ve sözcüklerde eklenme sırasında gerçekleşen morfofonolojik nöbetleşmeleri eş zamanlı olarak ortaya koymak amacıyla hazırlanmıştır. Taranan eserlerde konumuzla ilgili olduğu tespit edilen örnekler, cümle içerisinde ve transkripsiyonlu olarak verilmeye çalışılmıştır. Bununla Türkmencede eklenme sırasında ortaya çıkan morfofonolojik nöbetleşmelerin standart yazımda ve konuşma dilindeki farklılıkları gösterilmeye çalışılmıştır. Aynı zamanda konunun daha iyi anlaşılması için yeri geldikçe ses olaylarının Türkiye Türkçesindeki durumu da değerlendirilmiştir.
Latin harfli çeviri yazı metinlerinde konuşma dili olarak Türkçe (16. - 18. yy)

Bu çalışma, Türkçenin konuşma dili olarak 16. ve 18. yüzyıllar arası Osmanlı dönemindeki özelliklerini betimlemek amacını taşımaktadır. Bu amaçla Latin harfli çeviri yazı metinlerindeki konuşma dilini yansıtan kelime listeleri, atasözleri, deyimler, yerel söyleyişi yansıtan metin parçaları, konuşma cümlelerini içeren bir bütünceden yararlanma yoluna gidilmiştir. Bütünce, toplamda 12 eserin taranması yoluyla oluşturulmuştur. Giriş bölümünde çalışmanın konusu, amacı, önemi, sayıltıları ve sınırlılıkları hakkında bilgi verilmiş ve çalışmada kullanılan bazı kavramlar tanımlanmıştır. İkinci bölüm konuşma dili, Osmanlı Türkçesi ve çeviri yazı metinlerinin tanıtıldığı kuramsal bir çerçeveden oluşmuştur. Üçüncü bölümde çalışmada izlenen yönteme yer verilmiş, seçilen metinlere özgü yazım ve seslik özelliklerle beraber seslik değerler tablo halinde gösterilmiştir. Aynı bölümde metnin orijinalinin aktarımı ile transkribe edilmiş şekli de paylaşılmıştır. Dördüncü bölümde ilgili metinler konuşma dili özellikleri bakımından incelenmiştir. Çeviri yazı metinlerinde kullanılan Latin alfabesine, yazım ve sesletimle ilgili özelliklere yer verildikten sonra inceleme, yapısall ve işlevsel inceleme olmak üzere iki ana başlık altında yapılmıştır. Yapısal incelemede ses bilgisi, şekil bilgisi, sözdizimsel unsurlar ele alınmış ve kalıplaşmış dil birimlerine yer verilmiştir. İşlevsel incelemede konuşma diline ait unsurlar, iletişimsel ve bağlamsal yönden ortaya konulmuştur. İlgili metinlerde yer alan malzeme, bölgesel ve sosyal varyantlar bakımından ayrıca ele alınmıştır. Beşinci bölüm, konuşma dili bağlamında elde edilen bulguların yorumlanarak tartışılmasına ayrılmıştır. Altıncı bölümde çalışmada ulaşılan sonuçlar paylaşılmış ve önerilerde bulunulmuştur. Çalışma, incelenen çeviri yazı metinlerindeki söz varlığının alfabetik dizini ve sözlük bölümü ile tamamlanmıştır. Çalışmada 16. ve 18. yy. arasında üretilen çeviri yazı metinleri çerçevesinde Türkçenin konuşma dili olarak sahip olduğu özellikler ses, sözcük ve cümle düzeyinde betimlenmiştir. Konuşma dili olarak Türkçe ile ilgili betimlemelerin yazılı metinleri de anlamamıza yardımcı olacak şekilde çeşitli olanaklar sağladığı gözlemlenmiştir. Türkçenin yazı ve konuşma dili bakımından sahip olduğu niteliklerin daha açık bir anlayış ve dil bilinci ile tanınmasının dilin daha etkili kullanımını sağlayacağı da vurgulanmıştır.
A case study on interactional co-construction of identities in an EFL classroom

Sosyal bir oluşum olarak kavramsallaştırılmış olan kimlik, Firth ve Wagner (1997) ve Block'un (2003) ikinci dil edinimi alanında yaptıkları sosyal dönüşüm çağrısından sonra alana girmiştir. Ayrıca post-yapısallcı öğrenme yaklaşımından yararlanarak, Norton (1995, 2000, 2013) ikinci dil edinimi alanındaki sosyal kimlik teorisini kurmuştur. Bu teorinin ortaya koyduğu anlayış 'kimlik' oluşumunu çoklu, bir uğraşma alanı ve zamanla değişen bir olgu olarak görür. Bu teoriyi benimseyen birçok araştırmacı kimlik ve dil öğrenimi arasındaki ilişkiyi ortaya koyan yayınlar yapmışlardır (Norton & Toohey, 2011); fakat, hala İngilizce'nin yabancı dil olarak öğretildiği ortamlarda yapılan ve gerçek sınıf içi etkileşimleriyle kanıtlanan kimlik araştırmalarına ihtiyaç duyulmaktadır. Literatürdeki bu eksikliği ele alarak, bu çalışma İngilizce'nin yabancı bir dil olarak öğretildiği bir sınıfta çeşitli kimliklerin etkileşim içerisinde nasıl birlikte oluşturulduklarını ve bu kimliklerin öğrencilerin dil öğrenim süreçlerini nasıl etkilediğini anlamayı amaçlamıştır. Konumlandırma Teorisi'nden (Davies & Harre, 1990) yararlanılarak, Ankara'daki özel bir üniversitenin İngilizce hazırlık sınıfında bulunan orta-ileri seviyedeki bir sınıfın video kayıtları, konuşma çözümlemesi yaklaşımı kullanılarak incelenmiştir. Analiz, kimlik oluşturumu ve müzakeresi diğerlerinden farklı olan iki öğrenciyi odak vakalar olarak sunmaktadır. Sonuçlar, sınıf içi konuşmadaki ardışım içerisinde, bireyin bilgili, katılımcı, kayıtsız, sessiz, komik ve benzeri şekilllerde kendini konumlandırması veya başkaları tarafından konumlandırılmasının bireyi zaman içerisinde belli biri olarak şekillendirdiğini, sınıf içindeki etkileşimin açılımını etkilediğini ve katılım fırsatlarını belirleyen sonuçlara yol açtığını ortaya koymuştur. Bu çalışmanın, öncelikle 'kimlik' olgusunun söylem ve dil öğrenimi çalışmalarının kesişiminde bir inceleme konusu olarak uygunluğunun belgelenmesine katkıda bulunması umut edilmektedir. İkinci olarak, sosyal bir oluşum olarak kimlik konusunun söylem analizi kullanılarak çalışılması umulmaktadır. Son olarak, bu çalışmanın bulguları, kimlik oluşturumunun sınıf içi etkileşime ve öğrenme fırsatlarına olan etkisinin anlaşılması açısından İngilizce'nin yabancı dil olarak öğretildiği sınıflar için çıkarımlar sunmaktadır.
Hacettepe Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokulu İngilizce hazırlık birimi genel sınav puanlarının bazı değişkenler bakımından incelenmesi

Bu araştırmada, 2002- 2003 öğretim yılı sonunda, Hacettepe Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokulu İngilizce Hazırlık Birimi'nde okuyan öğrencilerin yıl sonu genel sınav puanlarının, yıl içinde yapılan sınavlardan aldıkları puanlarla yordanması üzerinde çalışılmış; genel sınavdaki başarının öğrencilerin seviyelerine göre değişiklik gösterip göstermediği incelenmiştir. Araştırma, 2002- 2003 öğretim yılında Hacettepe Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokulu'nda İngilizce hazırlık eğitimi alan, başlangıç seviyesinde 577, orta seviyede 481 ve ileri öncesi seviyede 530 olmak üzere, toplam 1588 öğrenci üzerinde yürütülmüştür. Araştırma verilerini, Hacettepe Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokulu Müdürlüğü'nden alman izin doğrultusunda elde edilen, 2002- 2003 öğretim yılında hazırlık eğitimi alan öğrencilerin ara sınav, günlük smav, hikaye kitabı sınavları ve genel sınavı puanlan oluşturmuştur. Verilerin analizinde çoklu regresyon analizi yöntemi kullanılmıştır. Bu yöntemin kullanılması suretiyle yıl içinde yapılan sınavların genel sınavın ne kadarım yordadığı ortaya konmaya çalışılmıştır. Bu araştırma sonunda; ara sınavların genel smavı yordamasına yönelik oluşturulan çoklu regresyon denkleminin başlangıç, orta ve ileri öncesi seviyelerde anlamlı olduğu görülmüş; ara sınavların, genel sınavdaki değişkenliğin, başlangıç seviyesinde % 77'sini, orta seviyede % 71'ini ve ileri öncesi seviyede % 62'sini açıklamakta olduğu ortaya konmuştur. Günlük sınavların genel smavı yordamasına yönelik oluşturulan çoklu regresyon denklemi başlangıç, orta ve ileri öncesi seviyelerde anlamlı bulunmuştur. Günlük sınavlar, genel sınavdaki değişkenliğin, başlangıç seviyesinde % 67, orta seviyede % 60, ileri öncesi seviyede %50'sini açıklamaktadır. Düşük seviyelerde günlük sınavların genel smavı yordama dereceleri üst seviyelere göre daha yüksek bulunmuştur. 11 Hikaye kitabı sınavları genel sınavı yordamasına yönelik oluşturulan çoklu regresyon denklemi başlangıç, orta ve ileri öncesi seviyelerde anlamlı bulunmuştur. Hikaye kitabı sınavları, genel sınavdaki değişkenliğin, başlangıç seviyesinde % 53, orta seviyede % 43, ileri öncesi seviyede % 35'ini açıklamaktadır. Hikaye kitabı sınavlarının genel sınavı yordama dereceleri düşük seviyelerde üst seviyelere göre daha yüksek bulunmuştur. Genel sınavdaki basan ile başlangıç, orta ve ileri öncesi seviyeler arasındaki fark anlamlı bulunmuştur. Üst seviyedeki öğrencilerin genel sınavda düşük seviyelerdeki öğrencilerden daha başarılı oldukları sonucuna ulaşılmıştır.
Acquisition of non-null subject parameter properties in English by speakers of a null subject language, Turkish

Bu çalışmanın amacı, Türkçedeki adıl düşürme parametresi özelliklerinin İngilizceyi ikinci dil olarak öğrenen Türk öğrenciler tarafından nasıl düzenlendiği ve adıl düşürme parametresi özelliklerinin edinimi arasında ne tür bir ilişkinin var olduğu sorularına cevap bulmaktır. İlk olarak, veri toplama yöntemlerindeki olası yetersizlikleri önceden tespit etmek için bir ön çalışma yapılmıştır. Ön çalışmanın ardından araştırma sorularının yanıtlarını bulmak için asıl çalışmaya geçilmiştir. Asıl çalışmaya 34 orta düzey ve 34 üst orta düzey yeterlilik seviye sınıflarında bulunan ODTÜ Hazırlık sınıfı öğrencileri katılmıştır. Bu iki yeterlilik grubunun yanında anadili İngilizce olan katılımcıların olduğu bir kontrol grubu da çalışmada yer almıştır. Kontrol grubunun testlere verdiği yanıtlar yeterlilik gruplarının yanıtlarını değerlendirmede bir ölçüt görevi görmüştür. Çalışmada iki çeşit veri toplama yöntemi kullanılmıştır: bir adet 30 maddelik dilbilgisi değerlendirme testi ile 17 maddelik diyalog tamamlama testi. Test sonuçları istatiksel yöntemlere göre değerlendirilmiştir. Sonuçta, öğrencilerin adıl düşürme parametresi özelliklerini birbirinden bağımsız bir biçimde edindikleri görülmüş ve öğrencilerin yeterlilik seviyeleri yükseldikçe, bu özelliklerin ediniminin de arttığı anlaşılmıştır. Ancak, Türkçe ve İngilizce dilleri arasındaki parametrik farktan dolayı öğrencilerin bu özellikleri tamamen edinemedikleri de görülmüştür. Bu edinim sorunlarını aşmak için sonuç kısmında bazı öğretim teknikleri önerilmiştir.
Arap belagatında sözün muktaza-ı zahirin dışına çıkması

Bu çalışmada, Arap dilinde bir ifade şekli olan sözün muktaza-ı zahirin dışına çıkması üslubu incelenmiştir. Bu üslup, belaği bir değer taşıyan sözlerin anlaşılması bakımından son derece önemlidir. Zira metinlerde ortaya çıkan belaği sanat ve üslup bilinmeden metinde verilmek istenen mesajın gerçek manada anlaşılması mümkün değildir. İlk dönemlerde değişik konu başlıkları altında dağınık bir şekilde işlenen bu üslubun çeşitleri, Belagat ilminin olgunlaşması ile birlikte kaleme alınan eserlerde daha çok Me'ani ilminin 'müsned ileyhi' başlığı altında işlenmiştir. Bu çalışmada, en önemli belagat kaynakları ekseninde 'sözün muktaza-ı zahirin dışına çıkması', kavramsal açıdan ele alınıp detaylı bir şekilde incelenmiştir. Bu üslubun çeşitleri hakkında farklı yaklaşımlar olmakla birlikte, 'Telhis' geleneğine göre ele alınıp ortaya konmuştur. Sözün muktaza-ı zahirin dışına çıkması üslubunun çeşitleri, ayrıntılı bir şekilde irdelenmiştir. Ayrıca söz konusu üslubun, aynı zamanda pratik bir yansıma olan örnekler üzerinde meydana gelişi ve belaği değeri üzerinde durulmuştur.
Sense distinction using computational methods in Turkish dictionaries

Doğal Dil İşleme herhangi bir dili bilgisayar bazlı sistemlerle işlemekle ilgili çalışma alanlarının genel ismidir. NLP çalışmalarında, sözcüksel ve anlamsal kaynaklar olarak sözlüklere ihtiyaç duyulmaktadır. Bunun sebebi, bazı durumlarda sözcük ile uygun anlamını eşleştirme gereksinimi bulunmasıdır. Türkçe için; 'Güncel Türkçe Sözlük' ve 'Kubbealtı Lugatı' gibi elektronik sözlükler bulunmaktadır. Ancak, bu iki sözlük de birçok sözcük için benzer ve çoklanmış sözcük anlamı içermektedir. Türk Dil Kurumu'nun Güncel Türkçe Sözlüğü 86.382 adet sözcük içermektedir. Tek bir sözcük için ondan fazla anlam karşılığı bulunabilir. Bu sebeple, hangi anlamların açıklayıcı ve/veya gerekli hangilerinin ise gereksizce çoklanmış olduğunu bulmak oldukça zorlaşabilir. Sözcüklerin anlamıyla ilgili yaşanan bu ayrıştırma problemine 'Anlam Ayrımı Problemi' denir. Bu problem, NLP çalışmaları için minimal ve verimli bir sözlük üretmede önemli bir husustur. Özellikle Türkçe için, kelimelerin anlamları içerisinden en aydınlatıcı olanını seçmek pek kolay değildir. Bu çalışmanın amacı, anlam ayrımı kararlarını hesaplamaya dayalı bazı metodlar kullanarak kolaylaştırmaktır. Biz bu çalışmada, en çok bilinen Türkçe Sözlük'lerden ikisinin üzerinde Levenshtein Mesafe Alogritması, Kosinüs Benzerliği ve Jaccard Benzerliği gibi hesaplamaya dayalı bazı metodlar kullanarak sözcük anlamlarının benzerliklerini analiz etmeye odaklandık.
Arapçadan Türkçeye yapılan şiir çevirilerinin dil, estetik ve üslup bakımından incelenmesi

Çeviri, kültürleri birbirine yaklaştıran, 'ötekini' tanımamızı sağlayan çok boyutlu bir eylemdir. Geçmişten günümüze yüzyıllardır süren Türk-Arap etkileşim yoğunluğuna rağmen bu iki dil arasındaki yazın çevirisi etkinliği olması gereken seviyede değildir. Bu durum şiir çevirisine indirgendiğinde ise istenen düzeyden çok uzaktır. Arapçadan Türkçeye çevirisi yapılan şiirlerin niteliksel boyutta değerlendirilmesi ise kapsamlı bir şekilde daha önce ele alınmamıştır. Bu çalışmada, Arapçadan Türkçeye birden fazla çevirmence çevirisi yapılan şiirler dilsel, anlamsal, üslupsal açılardan incelenmiş, yeterlilik ve kabul edilebilirlik bağlamında değerlendirilmiştir. Çalışma, giriş, çalışılan alanla ilgili kuramsal artalan, izlenen yöntem, şiir çevirilerinin değerlendirilmesi ve tüm çalışma sonucunda elde edilen sonuç ve savı kapsayan beş bölümden oluşmaktadır.
Yıldızeli'nin söz varlığı

Bu çalışma, Yıldızeli ilçe merkezinin söz varlığını ortaya koyan bir ağız çalışmasıdır. Söz varlığı ortaya konurken ilçe sakinlerine yönelttiğimiz sorulara verilen cevapların ses kaydından oluşan alan araştırmasından, günlük yaşama ait gözlem ve tespitlerden, çeşitli kurumlara ait video kayıtlarından ve yazılı kaynaklardan yararlanılmıştır. Çalışma, ilçe ağzına ait sözcükleri/sözcük gruplarını ve ölçünlü dilde bulunan sözcüklerin/sözcük gruplarının ilçe ağzında söylenişleriyle bu sözcüklerin taşıdığı anlamlar ve örnek cümlelerle kullanım bağlamlarını içermektedir. Türk dilinin araştırmalara en açık sahalarından biri olan ağızlar konusunda yapılan bu çalışma, halk dilinde yaşayan birçok sözcüğün canlı tutulması ve Türkçenin gücünü ortaya koyma çalışmalarına ışık tutması açısından önemli bir kaynak olacaktır.
Ortaokul öğrencilerine ait yazılı metinlerin anlatıcı tipolojisi

Anlatı, aralarında neden sonuç ilişkisi olan olay ya da olgunun bir anlatıcı tarafından yazılı ya da sözlü dil ile ifade edilmesidir. Bir söylemin anlatı niteliği taşıyabilmesi için söylem içinde bir öykünün var olması gerekmektedir. Söylem içindeki öykü, anlatıcının varlığı sayesinde seyirciyle ya da okurla buluşur. Anlatısal metinler, sözlü anlatının yazılı bir materyal şekline dönüştürülmüş halidir. Anlatısal metinler oluşturulurken anlatıcının metne göre konumu tespit edilebilir. Bu tespit yapılırken tipolojik tespit esaslarından faydalanılır. Bu araştırmanın amacı ortaokul öğrencileri tarafından oluşturulan anlatısal tipteki yazılı metinleri, metin türü değişkeni bağlamında; anlatı seviyesi, hikayeye katılımın genişliği, görüş-algılama derecesi şeklinde sınıflandırılan tipolojik tespit esaslarına göre çözümlemek ve adı geçen metinlerin Türkçe Öğretim Programı'nda sınıf seviyelerine göre belirlenen metin türleri ile olan ilişkisini açıklamaktır. Bu amaç doğrultusunda çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi metodu kullanılmıştır. Öğrenciler tarafından oluşturulan metinler metin türü ve sınıf seviyesi bağlamında sınıflandırılmıştır daha sonra metinlere ait anlatıcı tipolojisi Yavuz Demir'in 'Anlatıcılar Tipolojisi' inceleme metodu esas alınarak belirlenmiştir. İnceleme ile elde edilen bulgular, alan yazından hareketle yorumlanmıştır. Sonuç olarak öğrencilerin, programa göre öğretilmesi planlanan metin türlerini, kendi oluşturdukları yazılı metinlerinde kullanmadıkları, her sınıf seviyesinde belli metin türleri üzerinde yoğunlaştıkları görülmüştür. Bu bağlamda anlatıcılar tipolojisinin de metin türü ve sınıf seviyesine bağlı olarak değişkenlik gösterdiği belirlenmiştir.
Text conversion system between Turkic dialects

Türk dilleri aynı kökenden gelmelerine rağmen yıllar içinde farklı topluluklarla olan etkileşimler nedeniyle farklılaşmışlardır. Farklı lehçelerde yazılmış metinlerin otomatik çevirisini yapan bir sistem, Türk topluluklarının iletişiminde ve kaynaşmalarında bir engel olan bu farklılaşmanın giderilmesinde ve kültür birliğinin geliştirilmesinde önemli bir adım olacaktır. Bu çalışmada, akraba diller olan Türk dilleri için geliştirilip; Türkiye Türkçesi, Kırgız Türkçesi ve Tatar Türkçesi üzerinde uygulanan kural tabanlı ve yarı eğitmenli bir bilgisayarlı otomatik çeviri sistemi tanıtılmaktadır. MT-Turk, sadece sözlük, ek ve kurallar tanımlayarak yeni bir lehçe eklenmesi ile genişletilebilen iki yönlü bir çeviri altyapısıdır. Ayrıca, öneriler yardımıyla da genişletilmeye açıktır. Çok dilli bir bilgisayarlı çeviri altyapısı hazırlamak için kural tabanlı yaklaşımın iki alt alanı olan aktarım temelli ve interlingua temelli yaklaşımlar, genişletilebilirliği ve birlikte çalışabilirliği sağlamak amacıyla birlikte kullanılmıştır. Çeviri işleminin başarısı BLEU ve NIST ölçekleri kullanarak değerlendirilmiştir. Ölçülen değerler farklı dil çiftleri ve çeviri yönleri için gözetimsiz çeviride BLEU 5,04 ve 15,12 arasında, NIST 3,12 ve 4,64 arasında, gözetimli çeviride ise BLEU 7,20 ve 21,71 arasında, 3,52 ve 4,77 arasında değişmektedir. Bu sonuçlara dayanarak, çeviri işleminin etkinliğinin sözlük ve kural tabanının boyutuna son derece bağlı olduğu gözlenmiştir.
Şehriyar-Heyder Babaya Selam şiirinin dil bilgisel çözümlemesi

Bu çalışmada Çağdaş Azeri Edebiyatı'nın ve aynı zamanda İran'ın en büyük şairlerinden biri olan Seyyid Mehemmed Hüseyin Behcet Tebrizi Şehriyar'ın -yaygın olan ismiyle Şehriyar'ın- Türkçenin bütün dil zenginliklerini kullanarak yazdığı şiirlerinden biri ve en ünlüsü olan Heyderbaba'ya Selam adlı eserin dilbilgisel çözümlemesi yapılarak Şehriyar'ın ve Türkçenin dil zenginliği gözler önüne serilmeye çalışılmıştır. Şehriyar ve Heyderbaba'ya Selam şiiri üzerine yapılan araştırmalardan yararlanılan bu çalışma ile Heyderbaba'ya Selam'ın zengin anlatım ustalığı ile ortaya çıktığı gözler önüne serilmeye çalışılmıştır. Öncesinde Şehriyar ve mensubu olduğu Azeri Edebiyatı hakkında bilgi verilen bu çalışmada Heyderbaba'ya Selam'ın dilbilgisel çözümlemesi iki aşamada gerçekleşmiştir. İlk aşamada morfolojik bağlam ikinci aşamada ise söz diziminin yapısı incelenmiştir. İnceleme sonucunda elde edilen veriler değerlendirilerek şairin üslubu ile ilgili bazı tespitlerde bulunulmuştur.
Osman Türkay'ın şiirlerinde dil ve üslup

Bu çalışmada Kıbrıs'ın ve Türkiye'nin uluslararası alanda uzun yıllar gönüllü kültür temsilciliğini yapmış olan Osman Türkay'ın şiirlerindeki üslup özellikleri ile dil kullanımları incelenmiştir. Üslup bilimi yöntemiyle yapılan araştırmada şairin kelime dünyası mercek altına alınmıştır. Üslup bilimi yöntemi, Ferdinand de Saussure'ün genel dilbilim derslerinde ortaya koyduğu dil ve söz ayrımından sonra araştırma yöntemi olarak ortaya çıkmıştır. Bu sebeple klasik araştırma yöntemlerinden farklılıklar arz etmektedir. Çalışmanın Giriş bölümünde sanat hakkında ve şiir sanatı hakkında bilgiler verilmiş, ardında da üslup ve üslup bilimi hakkında kuramsal bir çerçeve çizilmiştir. Daha sonra Osman Türkay'-n hayatı ve sanatı hakkında genel bir değerlendirme yapılmıştır. Tezimizin inceleme kısmını Dil ve Üslup bölümü oluşturmaktadır, önce şairin şiir kitaplarındaki şiirleri bilgisayar ortamına aktarılmıştır. Ardından bu şiirlerdeki kelimeler türlerine göre ayrıştırılmış ve tasnif edilmişlerdir. Tasnif sonucunda elde edilen verilerin şiirdeki kullanımlarına göre anlamları ve şairin üslubu üzerindeki etkileri incelenmiştir. Onun şiirlerindeki fiillerin daha çok hareket arz ettikleri ve somut anlamlar taşıdıkları görülmüştür. İsimlerde ise, adlar, sıfatlar,. Tartlar ve zamirler şeklinde bir sıklık sırası izlendiği görülmüştür. Bu kullanımların da insanlık tarihi boyunca birçok dinde veya kutsal gelenekle baş tacı edilen kelimeler çerçevesinde yoğunlaştığı görülmektedir. Dünya, ışık, ses, zaman, su, deniz gibi adlar çevresinde örer şiirlerini. Yoğun olarak mitolojik kültürler, eski Türk tarihi, Hint, Mısır ve Fenike kültürleri şiirlerinde değişik şekillerde misafir edilen kültürel miras unsurları olarak öne çıkmaktadır. 258 Sonuç kısmında da bu kültürler çerçevesinde kurduğu şiirleri ile uzayın derinliklerinde insanın kozmik sorunlarıyla ilgilendiği ve 'modemizmle birlikte oluşan hayat tarzına ve dünyadaki toplumlar arasındaki gelir uçurumlarına, dolayısıyla sömürüye ve 'sömürgenlere karşı eleştirel bir üslup geliştirdiği ortaya konmuştur. Tezimizin araştırma ve yazımı sırasında kullanılan kaynaklar Kaynakça'da verilmiştir.