Daviations from modern standard Turkish the language used on radio and television

Bu çalışmanın amacı, sözlü ve görsel yayıncılıkta sık sık karşılaşılan 'ölçünlü dilden sapma' örneklerinin, dil değişimi ile dil çeşitlenmesi süreçlerinin mi, yoksa dil kullanımında ve ona bağlı olarak ortaya çıkan ve dilin kendisinde oluşan bir bozulmanın mı göstergeleri olduğunu araştırmaktır. Yapılan anketlerin, toplanan sapma örneklerinin, bir takım istatistiki veriler ve bu konuda bilimsel çevrelerde yapılan tartışmaların yardımıyla, bu durumun, dil kullanımında ve buna bağlı olarak dilin kendisinde bir bozulma' olduğu sonucuna varılmıştır. Giriş bölümünde, bu soruna çeşitli çevrelerin bakış açılan değerlendirilerek kısa bir tartışma zemini oluşturulmaktadır. Burada ayrıca, çalışmanın amacı, önemi, sınırlan, ve yöntemi ile araştırma hipotezi belirtilmiştir. İkinci bölümde kaynak taraması yapılmaktadır. Ancak dil kullanımının bilimsel çevrelerde bir tartışma ve araştırma konusu olarak henüz kabul görmeye başlamış olması, konumuzla doğrudan ilgili kaynak bulmamızı güçleştirmiştir. Bu yüzden bulunabilenlerin yanı sıra, konumuzla kısmen ilgili diğer yayınlar incelenmiştir. Bunlann yardımıyla, sırasıyla dilin yapısı ve işlevleri, dil çeşitlenmesi, araştırmanın temel konulan olan 'ölçünlü dil' ile 'yayıncılık dili' ele alınmıştır. Ayrıca hem bu konularda, hem de ölçünlü dilden sapma örnekleri olarak toplanan verinin değerlendirilmesinde kullanılacak, 'doğruluk', kabul edilebilirlik1, ve 'sapma' ölçütleri konusunda, araştırmalar yapan bilim adamlarının, bulguları ve saptamalan incelenmiştir. Üçüncü bölüm üç kısımdan oluşmaktadır. İlkinde, ölçünlü dilden sapma örneği olarak radyo ve televizyonlardan toplanan ifadeler ayrıntılı olarak sınıflandırılmıştır. Bu veri hem küme küme, hem de tek tek ele alınıp incelenmiştir. İkinci kısımda, bu sorun konusundaki varsayımlarımızı doğrulamak amacıyla uygulanan anketlerin genelİÜ bir değerlendirmesi yapılmıştır. Varılan ilk önemli sonuç, ölçünlü dilden sapmalar yapmanın bir dil bozulması olduğudur. Ayrıca, burada, bu sorunu doğuran sebepler ile olası sonuçlan ve çözüm önerileri konusunda ortaya attığımız düşüncelerin de ankete katılanlarca desteklendiği görülmüştür. Üçüncü kısımda ise, çalışmanın birinci ve ikinci bölümlerinde yapılan değerlendirmeler, sapma örneklerinin incelenmesi, anketlerdeki ve istatistik yıllığındaki istatistiki veriler ile bilimsel çevrelerdeki tartışmalar göz önüne alınarak, sorunun sebepleri, kısa ve uzun erimde ortaya çıkarabileceği sonuçlar tartışılarak bir takım çözüm önerilerinde bulunulmaktadır. Bunlar şöyle özetlenebilir; - Yayıncılıkta özensiz dil kullanımı, yabancı sözcük kullanma alışkanlığı, yabancı isimler koyma ve alışılmamış türde ifadeler kullanma, bir dil bozulmasıdır. Bu tutumlar genel dil bilincinin eksikliğinden kaynaklanmaktadır. Anadili öğretimi ile genel eğitimin yetersizliği, okuma eksikliği, dil ve yayın politikalarının eksikliği ile küreselleşme ile artan kültür istilası, bu tür tutumların diğer etkenleridir. - Sorunun temel olarak dilsel ve toplumsal açıdan iki tür sonucu vardır. Kısa erimde iletişim kopukluğu, uzun erimde ise ölçünlü dilde ve onun işlevlerinde bozulma, sorunun dilsel sonuçlardır. Ülkenin gelişmesinde gecikme, diğer kültürel değerlerde bozulma, toplumsal iletişimde aksama, toplumsal kimlik ve bağlarda zayıflama ise sorunun toplumsal sonuçlarıdır. - Sorunu çözmek için yukarıda anılan etkenlerin şiddetini azaltacak önlemler alınmalıdır. Sonra, yeni ve sürekli gündemde kalacak bir dil planlaması yapılıp, hemen uygulamaya konmalıdır. Son bölümde, bütün çalışmanın bir özeti yapılmakta ve varılan sonuçlar belirtilmektedir. Yayın diline gösterilen özenin azlığı, bir yandan genel dil bozulmasının temel etkeni olma özelliğini taşırken, öte yandan kendisi de genel eğitim ve dil konusunda belli bir politikanın olmamasından kaynaklanmaktadır. Buradaiv sevindirici olan, sorunun radyo, televizyon ve gazetelerde tartışılmaya başlamış olmasıdır. Eğer bu tartşmalar, bir takım eğitsel, sosyal ve kültürel projelerle desteklenirse, sorunun şiddeti en azından bir an önce azalmaya başlayacaktır. Bu bölümün sonunda, bu alanda yeni çalışmalar yapacak olanlar için, bir takım önerilerde de bulunulmuştur.