Türk basınının gelişimi sürecinde sağ basının yeri (Başlangıcından 1960'a kadar)

Basının, insan ve toplum hayatındaki etkisi küçümsenemeyecek derecede büyüktür. İnsanlar dünyadaki gelişmeleri tamamen basın aracılığı ile takip etmekte, olaylara medyanın penceresinden bakmaktadır. Medyanın; tarihi seyrinin neticesinde toplumu bilgilendirmede ve yönlendirmede birinci derecede etkili bir güç haline gelmesinin ardından, bu gücün nasıl kullanılacağı tartışmaları başlamıştır. Basının devlet ve toplum yapısı içinde önemli bir konuma gelmesi, devletin diğer organları ile arasında zaman zaman çatışmaya varan bir ilişkiyi getirmiş, bundan da en çok etkilenen toplum olmuştur. Basın, devlet ve toplum yapısı içinde çoğu zaman olması gereken yerde olmamış, başka kurumların görevlerine talip olmaya kalkışmıştır. Görevi; olanı yansıtmak ve toplumu bilgilendirmek olan basın, topladığı bilgi ve yansıttığı kamuoyu sayesinde zamanla etkili bir güç haline gelmiş, hem devleti ve kurumlan, hem de toplumu ve bireyleri etkileyen, yönlendiren bir kimliğe bürünmüştür. Bu yapı içerisinde basın, bazen iktidar olmuş, bazen, savcı olmuş, bazen de ihbarcı pozisyonuna düşmekten kurtulamamıştır. Basının bu duruma gelmesinde bazı etkenler vardır. Bunlardan birincisi basını temsil edenlerin, görevlerinin boyutlarını iyi tesbit edememeleri ve onu halkın yararından çok kendi yararlarına kullanma yoluna sapmalarıdır. İkincisi ise daha vahim bir durumdur. Devlet yapısı içerisinde iktidarı elde etmek isteyenler, özellikle basın desteğine büyük önem vermektedirler. . Bu yüzden de basın bu desteğini verirken, iktidarı elde etmek isteyenlerden de zaman zaman taleplerde bulunabilmekte ve bu desteği toplum yararına değil de bu iktidar taliplilerinin yararına sunmak durumunda kalmaktadır. Üçüncü bir faktör ise okuyucunun bu iki duruma tepkisini göstermekte yetersiz kalması veya bu mücadelede kendisinin de bir tarafta yer almasıdır. Bir gazetenin faaliyetini sürdürebilmesi için onun bir tüketici tarafından alınması gerekir. Alınmayan ve okunmayan bir gazetenin faaliyetine, uzun süre dışarıdan bir destekle devam etmesi mümkün değildir. Bu yüzden bir gazetenin yayınını beğenmeyen okuyucu, onu almaktan vazgeçer ve bu gazete ya yayın politikasını yeniden gözden geçirir, ya da VIIfaaliyetine son vermek zorunda kalır. Bu yüzden okuyucu tepkisinin önemi çok büyüktür. Bu unsurlar, yerli yerinde bulunmadığı, görev çizgileri değiştiği için kurumlar arasındaki ilişki de bozulmuştur. Bu problemlerin Türk basın hayatında da yoğun bir şekilde yaşanmasının neticesinde basında bir ayrışma başlamış ve Cumhuriyet tarihi ile birlikte sağ basın, liberal basın, sol basın gibi bir kutuplaşma ortaya çıkmıştır. Bugün Türk basınında bazı aşın uçlara rağmen bu yapı büyük ölçüde varlığını devam ettirmektedir. Çalışmamız kapsamına giren ve bu yapı içinde yer alan sağ basın, Cumhuriyetin ilk yıllarına göre önemli bir konuma gelmiş ve yaklaşık 750 bin tirajlık bir güce ulaşmıştır. Sağ basın, Tanzimat dönemi ve İttihat Terakki'nin batılılaşma hareketlerine tepki olarak doğmuş, Tek Parti iktidarı dönemindeki batılılaşma hareketleri ve komünizm faaliyetlerinin sıkça yaşandığı 1940 -1950'li yıllarda ise belirli bir düzeye gelmiş ve taban bulmuştur. Zaman zaman bazı engellemelere rağmen bu sahadaki faaliyetler Türk Siyaseti'nden de destek görmüş ve sağ basın sağ siyasi hareket arasında bir işbirliğine kadar gitmiştir. Demokrat Parti döneminde ilk defa iktidar ile sağ basın arasında bir işbirliği yaşanmış ve sağ basın, Tek Parti iktidarı döneminin aksine devleti koruma ve kollama gibi bir misyonu da üstlenmiştir. Bu değişimin en önemli sebebi, sağ basının savunduğu fikirleri telafuz eden ve savunan bir siyasi partinin iktidara gelmesi ve devleti yönelmesidir.