turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Arts, struggle and transformation: From female militants to Kurdish women

Kadın hareketlerinin 21. Yüzyılda dönüşümünü yaşan ve ölen iki önemli toplumsal Kürt kadın figürü üzerinden ele alıp, halk hareketlerinde kadınların bedel ve savaşçılık nesnesi olmaları dışında yeni mücadele alanlarında var olabilirler mi sorusunu sormak istedim. İlk örneğim Sakine Cansız'ın yaşamı boyunca Kürt kadın hareketi içerisinde nasıl bir kamusal alan oluşturduğu ve ölümünden sonra eril söylemlerin dışına çıkıp çıkamadığı sorunsalı. Sakine Cansız, Kürt halk hareketinin kadın hafızasını oluşturduğu için önemli bir kamusal figür haline gelmişti. Yaşamı içerisinde, eril politik söylem içerisinde, kısıtlı kalmayaya çalışsa da, bunun dışına tam olarak çıkmış da değildir. Yaşamı ve cenazesinin sembolik değerlerinin incelenmesi önemli bir etnografik örnekti. Kadınların mücadele alanlarının nasıl değiştiği, yeni bir kürt kadın figürünün ortaya çıktığını Sakine Cansız cenazesi üzerinden okumak mümkündü. Yeni bir Kürt kadın modelinin oluştuğunun habercisiydi. Kendini salt savaş araçları veya politik söylem içerisinde var etmeyen, cinsiyetsiz gibi davranmayan yeni bir Kürt kadını. Bu Kürt kadını, hegemonya ile savaşmak için başka araçlar kullanabilen büyük bir evrensel farkındalık ve kamusal alanda bir sembol değer yaratabilen kadınlar. Kendi erkek yoldaşları ile feminist mücadele yürütebilen, kadın kimliğinin altını çizen, Kürt kadını olarak mücadele veren Zehra Doğan gibi.
Yeni kentsel ailenin manevi boyutları: Gaziantep örneği

Bu araştırmanın konusu aile içi ilişkiler, manevi değerler, geleneksel ritüellerde değişim ve yeni kentsel ritüellerin kentlileşme bağlamında incelenmesidir. Çalışmanın ana problemi ise yapısı ve dinamikleri sürekli değişen bir kent hayatında küçülen ve farklılaşan aile yapısının bu durumla nasıl bir etkileşime girdiği ve ne tür dirençler geliştirdiğini anlamaya yöneliktir. Tezin uygulama boyutu ise Gaziantep örneğinde nitel paradigmaya bağlı olarak belirlenmiş sınırlı bir katılımcı grubuyla gerçekleştirilmiştir. Bu çerçevede Gaziantep kentinde aile yapısında meydana gelen değişimler ele alındı, aile içi ilişkilerdeki farklılaşmalar vurgulandı. Yeni kentsel hayatın aile yaşamına yansımaları, geleneksel ritüeller ile yeni ritüeller bakımından değerlendirildi. Her şeyden önce yeni kentsel ailenin manevi değerlerle etkileşimi, çalışmanın eksenini oluşturmuştur. Bu eksende araştırma başında belirtilen ve izi sürülen problemlere cevaplar aranmaya çalışılmıştır. Araştırmanın bağlı olduğu paradigmaya uygun olarak nitel veri toplama ve analiz teknikleri uygulanmıştır. Bu çerçevede Gaziantep kent kültürü dikkate alınarak görüşülen kişilerin tutum ve düşünceleri veri kaynağını oluşturmuştur. Kentlileşme sürecinde aile yapısı ile onun manevi boyutları, belirlenmiş kavramlar üzerinden incelenmiştir. Bu boyutlar manevi değerler alanında sevgi, fedakarlık, nezaket, şefkat, özgürlük, sorumluluk gibi olgularla birlikte dini inançlar ve pratikleri de kapsamaktadır. Buna ek olarak ailenin bu önemli değişim sürecinde modern kent kültürüyle girdiği etkileşim de tartışılmış, bir uyum mekanizması olarak geleneksel ritüeller ile yeni mekansal ve seküler ritüellerin olguya eşlik etmesi irdelenmiştir. Sonuçta yeni kentsel ailenin, kentleşmenin aile içi ilişkileri bozucu etkilerine karşı yeni savunma mekanizmaları geliştirdiği gözlemlenmiştir. Bu mekanizmalar arasında önemli olarak aile eksenli manevi değerlerin öne çıktığı anlaşılmıştır. Gözlemlerimiz aile içi yaşamda nesiller boyu devam eden geleneksel ritüellerin tamamen kaybolmadığını, değişerek ve yeni ritüellerle birleşerek aileyi yuva kılma yönünde tekrar işlevselleştiğini göstermiştir.
Irak Türkmenleri üzerine sosyolojik bir araştırma: Kerkük örneği

Bu tez, yüzyıllardır Irak'ta yaşayan, köklü bir geçmişşe ve sosyo-kültürel zenginliğe sahip olan Irak Türkmenleri üzerine yapılmış sosyolojik bir araştırmadır. Çalışmada ilk olarak Irak'taki Türkmen varlığı, kimliği ve nüfusu incelenmiş ve sosyo-ekonomik ve kültürel yapıları ele alınmıştır. Aynı zamanda önemli bir belirleyiciliğe sahip olan Baas Partisi dönemi ve ABD işgali sonrasından günümüze kadar Irak Türkmenleri ele alınmıştır. Böylece tarihsel süreç boyunca Irak'ta değişim gösteren iktidar yapısının, Türkmen toplumu üzerindeki etkileri anlaşılmaya çalışılmıştır. Kerkük örneği üzerinden gerçekleştirilen bu çalışmanın yöntemi, nitel bir araştırmanın gereklerine göre düzenlenmiştir. Kerkük'te yaşayan 20 kişiyle yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiş ve elde edilen veriler betimsel analiz tekniği kullanılarak yorumlanmıştır. Veriler, 4 temel boyut esas alınarak yorumlanmıştır: Siyasi, sosyal, kültürel ve ekonomik. Elde edilen bulgularla birlikte Kerkük'te yaşayan Türkmenlerin sosyo-demografik özellikleri, kendi içlerindeki ve diğer topluluklarla olan sosyal, kültürel ve ekonomik ilişkileri, ekonomik yapıları, eğitim durumları, anayasal hakları, siyasi faillikleri ve siyasi politikaların toplumları üzerindeki etkileri ortaya çıkarılmıştır. Böylelikle bu tez çalışmasıyla birlikte Türkmenlerin Irak'taki varlığı, kültürel yapıları ve tarihi zenginliği ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Aynı zamanda Türkmenlerin ülke içinde maruz kaldıkları zorluklar karşısında nasıl bir tutum sergiledikleri ve siyasi ve kültürel yapılarını nasıl korudukları sosyolojik bir perspektiften yorumlanmıştır.
Social capital and subjective wellbeing in Albania

Bu tez, Arnavutluk'ta sosyal sermaye ile öznel refah arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Sosyal sermaye dünyadaki literatüre dikkat çeken bir kavramdır. Dinamik ve çeşitlendirilmiş bir tarihi yansıtan bir ülke olan Arnavutluk bağlamında çalışmak, kapsamlı çalışmalardan yoksun bir araştırma alanındaki türünün ilk örneği değil, aynı zamanda Arnavutluk'ta da benzer şekilde görülmemiş olan öznel refahın ışığı. Bu nedenle, bu çalışma Arnavutluk İstatistik Enstitüsü INSTAT tarafından 2012'de toplanan 'Yaşam Standardı Ölçüm Anketi'nden elde edilen verileri kullanarak sosyal sermaye ile öznel refah arasındaki ilişkiyi araştırmayı amaçlamaktadır. Bu çalışma katılımcıların sosyal sermayelerini ölçerek ölçmektedir. Arkadaşları ve akrabaları ile ilişkileri, dernek üyelik seviyeleri, borç para alma, insanlara güven ve devlete güvenmeleri. Bu çalışmanın bulguları, akrabalar ile sosyal katılımın ve devlete duyulan güvenin, öznel refah düzeylerinin yüksek düzeyde güçlü bir belirleyicisi olduğunu göstermektedir. Bu çalışma aynı zamanda diğer değişkenlerin etkilerini de kontrol etmektedir. Örneğin, UBN, yaş, gelir, cinsiyet ve sağlık durumu, öznel iyi oluş üzerinde de önemli etkilere sahiptir.
Nation building policies and their impact on the Russian minority in post-Soviet Kazakhstan

Bu tezin amacı Sovyet sonrası Kazakistan'da ulus oluşturma politikalarınınRus azınlık üzerine etkilerini incelemektir. Bu bağlamda tezde, öncelikle genel olarak Sovyet milliyetler politikaları ve özel olarak da bu politikalarınKazakistan'daki uygulamaları incelenmektedir. İkinci olarak, tez, Sovyet sonrası ulus oluşturma politikalarının Kazakistan'daki Ruslar üzerine etkilerini beş ana konuya odaklanarak incelemektedir: siyasi elitler, devletin planlama ve istihdam politikaları, dil politikası ve tarihin yeniden yazılması, vatandaşlık sorunu ve başkentin yerinin değiştirilmesi. Sonuç olarak, bu tez Sovyet sonrası Kazakistan'ın ulus oluşturma politikalarının genel olarak Rus azınlık üzerinde olumsuz etkisi olduğunu iddia etmektedir. Bu olumsuz etkinin en çok istihdam ile sosyal ve kültürel alanlarda görünür olduğu da ayrıca belitilmektedir. Son olarak, tez, Kazakistan Devlet Başkanı NursultanNazarbaev karşıtlarının Kazak yönetimi tarafından büyük ölçüde kısıtlandığını iddia etmektedir.
The uncanny object: A Lacanian analysis of Xenophobia

oz TEKİNSİZ NESNE: ZENOFOBİNİN LACANCI ANALİZİ Taştan, Coşkun Yüksek Lisans, Sosyoloji Bölümü Tez Yöneticisi: Doç. Dr. Mesut Yeğen Aralık 2003, 145 sayfa Bu çalışma, genellikle 'yabancı insanlara karşı duyulan nefret' veya 'yabancı insan korkusu' gibi anlamlar verilen zenofobi kavramını, Lacancı Psikanalizin ana kavramlarıyla tanımlamayı amaçlamaktadır. Çalışma, 'yabancı düşmanlığını/korkusunu', Psikanalitik kuramda formüle edilen öznenesne ilişkisine göndermeler yaparak işlemektedir. Psikanalitik kuramda ifade bulan öznenesne sarmalı, 'polarizasyon', 'ilhak' ve 'ergonomi' gibi kavramlar yardımıyla özgün bir çerçeveye oturtulmaya çalışılmaktadır. Daha sonra, bu çerçeve ışığında, zenofobi kavramı yeniden tanımlanmaktadır. Analiz, hem xenofobi kavramının burada yapılan tanımını sınamak, hem de bu tanımın sınırlarını belirlemek/güçlendirmek amacıyla, üç tarihsel çizgi üzerinde odaklanmaktadır: Kapitalizm, endüstrileşme ve milliyetçilik. Sonuç olarak, hem yabancının hem de ona iliştirilen korkunın öznel alanda ikamet ettiği savı ortaya atılmaktadır. Buna paralel olarak, şöyle bir sav geliştirilmektedir: Zenofobi kaynağını korku/nefret nesnesinin 'birincil niteliklerinden' değil, öznelliğin en derin yörelerinden almaktadır. Dolayısıyla zenofobinin dışsal bir form değil, öznel bir hezeyan olduğu ileri sürülmektedir.
Sokak çocuklarının sosyal rehabilitasyonu

Anahtar Kelimeler: Sokak, Çocuk, Aile, Aile Politikası Günümüzde sokak çocukları ve onların gerek, kendileri için gerekse de, toplum için oluşturdukları tehlikenin boyutu giderek artmaktadır. Bu çocukların kendileri ve toplum için sosyal bir tehlike olmaktan kurtarılıp, toplumsal huzurun sağlanması ve bu çocukların kendi ayaklan üzerinde durmalarını sağlamak önemli bir sosyal problem haline gelmiştir. Bu çalışmanın içeriğinde, sokak çocuklarının tanımı, sokak çocuklarının özelliklerini, sokak çocuklarının oluşumunun altında yatan sebepleri ve onları bekleyen riskler incelendi. Son bölümde ise sokak çocuklarının meydana çıkmasını engelleyecek önleyici hizmetler ile, oluştuktan sonra yapılabilecek rehabilitasyon hizmetleri incelenmiştir. X
The changing dynamics of the headscarf question in Turkey: The women's struggle to take off the headscarf

Bu tez Türkiye'de basörtüsü sorunun degisen dinamiklerini sorgulamayı amaçlamaktadır. Basörtülerini çıkaran kadınlarla yapılan derinlemesine görüsmeleredayanan arastırma, öncelikle kadınların basörtülerini çıkarma kararlarının ardındakikisisel ve sosyal karısıklıkları analiz etmek için kadınların basörtüsü takma ve çıkarma pratigine odaklanıyor. Basörtüsünü çıkaran kadınların anlatıları, basörtüsünü takma ve çıkarma deneyimlerindeki sürekliliklerin ve kırılmaların analizi yoluyla baglamsallastırılmıstır. Bu tez, baslıca su soruları yanıtlamayı amaçlamaktadır:Dindar ailelerde yetisen ve Islami sosyal çevrelerde sosyallesen kadınlarneden basörtülerini çıkarmaya karar veriyorlar? Basörtüsünün sembolik anlamlarıbasörtülü kadınlara yönelik nasıl toplumsal beklentiler yaratır? Mevcut toplumsal ve politik kosullar kadınların basörtülerini çıkarma kararlarını nasıl etkiler? Kadınlar kendi basörtü takma ve çıkarma pratiklerini Türkiye'deki normatif Islam ve sekülerlik anlayısları baglamında nasıl anlatıyorlar? Bu sorular dogrultusunda, tezbasörtüsünü çıkarma kararının baslıca iki motivasyondan kaynaklandıgı sonucunavarmaktadır: Birincisi, Islami bir sembol (Goffman 1963; Göle 2003), ya da dindarkimligin tutarlı bir sekilde temsil edilmesi açısından basörtüsünün toplumsalyönleri, basörtüsünün çıkarılmasıyla reddilmektedir. İkinci olarak, saha çalısması, basörtüsünü çıkarmanın ardındaki baska bir nedeni de dini inancın ve dolayısıyladini yükümlülüklerin reddedilmesi olarak ortaya koymaktadır.
Kentsel yaşamın sosyokültürel açıdan sağlığa yansıması

Üreme, insanoğlunun varoluşundan bugüne dek varlığını sürdürebilmek için gerekli gördüğü temel gereksinimlerinden biridir. Üremeye engel olan infertilite ise, az gelişmiş ülkelerde daha yoğun hissedilmek üzere neredeyse tüm toplumların ortak sorunu görünümündedir. Bu çalışmada, kentsel alanlarda yaşamanın meydana getirdiği sosyal ve kültürel dinamizmin, infertilite problemi yaşayan kadınlar üzerindeki yansımaları incelenmiştir. İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı, Üreme Endokrinolojisi ve İnfertilite Bilim Dalı ÜYTE Merkezi'ne tüp bebek tedavisi için başvuran, Primer İnfertilite teşhisi konulmuş yani hiç gebe kalmamış, en az 3 yıldır evli ve 23-39 yaş aralığında olan kadınlarla mülakat ve gözlem tekniği ile yüz yüze görüşmeler yapılmıştır. Kadınların, üyesi oldukları toplumun etkisiyle kentte infertiliteyi algılayış ve ifade ediş şekilleri, edindikleri tecrübeler ve infertilitenin neden olduğu sonuçlar, yaşadıkları sosyal ortamlar da dikkate alınarak tespit edilmiştir. Böylece bilişsel perspektiflerin sebebiyet verdiği sosyokültürel değişim, sosyal antropolojik açıdan ele alınarak açığa çıkarılmaya çalışılmıştır.
İslami popüler bir kadın dergisi olan 'Turuncu' da toplumsal cinsiyetin kuruluşu

Toplumsal cinsiyet, kadın ve erkek arasında biyolojik ve genetik farklılıklar haricinde toplum tarafından oluşturulan ve cinsiyet rollerinin de bu toplumsal farklılıklar etrafında şekillendirildiği ayrımları ifade etmektedir. Oluşturulan bu ayrımlar medya dolayımıyla yeniden kurulmakta ve doğallaştırılmaktadır. Haber programları, diziler, reklamlar, kadın programları gibi pek çok yayın türünde kadınlar iyi bir anne ve eş, cinsel obje ya da şiddet mağduru olarak temsil edilmekte, kadınlıkla ilgili başat tanımlamalar yeniden üretilmektedir. Özellikle reklamlarda kadın bedeni sıklıkla kullanılmakta ve kadın erkeğin bakışının nesnesi haline getirilmektedir. Kadınların medyada sözü edilen temsiller çerçevesinde ele alındığı en önemli alanlardan biri de kadın dergileridir. Popüler nitelikli kadın dergilerinin ortak özelliği kadınlara güzellik, çekicilik, erkeğini memnun etme ya da iyi bir ev hanımı olma gibi konularda tavsiyelerde bulunulmasıdır. Bu ticari dergiler yayınladıkları çok sayıda reklamla kadınları tüketim davranışına yöneltmeye çalışmaktadır. İslami feminist kadın dergisi Turuncu ise kadının tüketim nesnesi haline getirilmesine, kadın bedeninin erkeğin bakışına sunulmasına karşı çıkmaktadır. Tez, Turuncu dergisi'nin tüketen, tüketilen ve cinsel nesne haline getirilen kadın kimliği karşısında kendi ideal kadın modelini nasıl ve hangi söylemlerle kurduğunu ortaya koymayı amaçlamıştır. Bu amaçla derginin ulaşılabilen 22 sayısı üzerinde nicel, daha küçük bir örneklem üzerinde ise nitel analiz gerçekleştirilmiştir. Nicel analizde derginin 22 sayısında yer alan tüm yazıların konularına ve türlerine göre dağılımına bakılmıştır. En sık yer verildiği tespit edilen temalar arasından rasgele örneklem yöntemiyle seçilen yazılar üzerinde nitel analiz gerçekleştirilmiştir. Nitel analizde, yazının tematik yapısı, kurulan karşıtlıklar ve kullanılan sözcüklere bakılmıştır. Analiz sonucunda Turuncu dergisi'nde kadının geleneksel rol kalıpları ile örtüşür biçimde temsil edildiği tespit edilmiştir.
Beden paradigmasında ve yaşlanmanın tıbbileştirilmesinde yazılı basının rolü

Yaşlanma karşıtı ürünler ve uygulamaların günlük yaşamdaki kullanımı giderek artmaktadır. Bu artışın en önemli nedenlerden biri çeşitli medya araçlarıyla yapılan sağlık haberleridir. Sağlıklı yaşam endüstrisi olarak adlandırılabilecek oldukça karlı bir sektörce geliştirilen uygulama ve pratiklerden yararlanmanın, kişiyi genç ve formda göstereceği ve aynı zamanda 'sağlıklı' olmak için bir gereklilik olduğu vurgusu sıklıkla yapılmaktadır. Bu durum yaşlanmanın tıbbileştirilmesine, geciktirilmesi ve hatta kaçınılması gereken, hastalıklı ve olumsuz bir durum gibi gösterilmesine sebep olmuştur. Bu tez çalışmasının amacı yazılı basının yaşlanma ile ilgili söylemlerinin niteliksel analizini yapmak ve kişileri yaşlanma karşıtı medikal estetik uygulamalarına yönlendiren etkenleri çok boyutlu yaklaşım kullanarak incelemektir. Araştırma betimleyici modelde bir araştırmadır. Türkiye'deki en yüksek tiraja sahip dört gazete ve bir dergide, bir yıl içerisinde yayınlanan 'yaşlanma', 'yaşlılık', 'anti-aging' sözcüğü geçen 248 haber çalışmanın ilk kısmının kapsamını oluşturmuştur. Araştırmanın ikinci bölümünde yaşlanma karşıtı medikal estetik uygulamalarını yaptırmış 22 kişi üzerinde yazılı basının etkisini belirlemek, kişilerin konuyla ilgili deneyimlerini ve görüşlerini ortaya çıkarmak amacıyla yarı yapılandırılmış soru formu kullanılarak bireysel derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Görüşme sonrası elde edilen veriler ile MAXQDA 18 paket programında nitel veri kodlama, içerik analizi yapılmıştır. İncelenen haberlerde en fazla değinilen nokta yaşlanmanın engellenebilir oluşudur. En sık işlenen temaların ise yaşlanmayla ortaya çıkan riskler ve yaşlanma karşıtı ticari yönlendirmeler olduğu saptanmıştır. Yaşlanma karşıtı uygulamalar arasında beslenme ve medikal estetik uygulamaları ön plana çıkmaktadır. Hedef kitlenin büyük çoğunluğunun kadınların oluşturduğu ve bu haberlerde ticari yönlendirmenin anlamlı düzeyde fazla olduğu saptanmıştır. Haber görsellerinde genç bireyler ve kadın görüntülerin çokluğu dikkat çekmektedir. Medikal estetik uygulamalarını deneyimlemiş kişilerle yapılan görüşmelerde yaşlanma kaygısı duydukları, içsel ve dışsal faktörler ile işleme yöneldikleri, bu süreçte toplumdan, medyadan ve sağlık profesyonellerinden etkilendikleri saptanmıştır.
Sorumluluk bağlamında ahlak-din ilişkisi

Bu çalışma, din ve ahlak üzerinde sorumluluk duygusunun etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma yapılırken dökümantasyon metodu temele alınmıştır. Araştırma bulgularına göre sorumluluğun kişilerin ahlaki gelişimleri üzerinde büyük ölçüde etkili olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca, dini mükellefiyetin sorumluluk duygusunun başladığı yerde başlaması, ahlaki mükellefiyetin mesuliyet duygusuyla paralellik arz etmesi de belirlemeler arasındadır. Genel olarak din yahut çeşitli değerlerden kaynaklanan tüm ahlak anlayışlarında sorumluluğun temel etki kaynağı olduğu görülmüştür. Bunun detaylandırılması tanımlamalar, örneklendirmeler ve problem çözümlemeleri şeklinde olmuştur. Bu amaçla ahlak üzerine yapılan atölye çalışmaları ve seminerlerden, yazılan kitap, dergi ve makalelerden yararlanılmıştır. İncelenen konu kapsamında ahlaklı bir bireyin kendine ve etrafındaki kişilere karşı sorumlulukları olduğu gibi canlı-cansız varlıklara ev sahipliği yapan doğaya, sahip olduğu mesleğine karşı da sorumlulukları olduğu saptanmıştır. Bu saptamalar çeşitli yönleriyle ele alınmış, son olarak konuyla ilgili öneriler belirlenmiştir.
Risk toplumu ve din: Sosyolojik bir inceleme

Risk Toplumu ve Din: Sosyolojik Bir İnceleme adlı bu çalışma, risk toplumu kuramı ve din arasındaki ilişkiye dair Ulrich Beck merkezli bir okuma sunmaktadır. Beck'e göre modern toplum bir risk toplumu haline gelmiştir. Çalışmamızın temel kavramlarından biri olan risk, insani eylemler ve bu eylemlerin nasıl gerçekleşeceğine dair alınan kararlarla ilgilidir. Risk toplumu ise sanayi sonrası toplumdan ileri modern topluma doğru evrilen çağdaş dünyanın yeni kuramları arasında yer alan sosyolojik bir paradigmadır. Bu anlatıda modernleşme tasavvuru düşünümsel risk üzerinden temellendirilmektedir. Buna göre makro-sosyolojik süreçleri geç modern toplumun özelliklerinde yakalamaya çalışan; düşünümsel modernleşme, küreselleşme, kozmopolitleşme, bireyselleşme ve sekülerleşme gibi kavramsal argümanlarla söylemlerini inşa eden bu kuram, son zamanlarda ileri modern toplumu tanımlama girişimlerinin merkezine yerleşmiş görünmektedir. Çalışmanın risk toplumu ve dinle ilgili iddiası ise şudur: Düşünümsel modernleşme ile birlikte din olgusu yaşanılmakta olan modernleşme sürecinden etkilenerek düşünümselleşmektedir. Bu çerçevede sabit din ve düşünümsel dinsellik zorunlu bir şekilde birbirlerinden ayrılmaktadır. Düşünümsel dinsellik modernleşme sürecinde sabit dinden ayrışarak kozmopolitan vizyonda düşünümsel-sekülerleşme bağlamında kendine ait bir Tanrı formu içinde bireyselleşmektedir.
Mehmet İzzet: Biyografisi, sosyolojisi, milliyetçiliği

Ülkemizdeki sosyolojik çalışmalara göz attığımızda sosyolojinin bizim için ne kadar yeni olduğunu anlıyoruz. Türk toplumunu açıklamaya yönelik çalışmalar II Meşrutiyetin ilk yıllarında karşımıza çıkmakla beraber, bu çalışmalar genellikle Fransadaki ünlü sosyologların görüşlerini yayınladıkları kitap ve makalelerin Osmanlıca ya çevrilmesiyle sınırlıydı. Bilindiği gibi o yıllardaki temel sosyolojik sorun 'Cemiyet-i Beşeriye Nasıl Muhafaza-i Hayat Eder' 1 idi. Bu sorun ışığında birçok düşünürümüz sosyolojik görüş ve düşüncelerini ortaya koymuşlardı ki, bunlar arasında Ahmet Şuayip, Mehmet Cevdet, Rıza Tevfik gibi düşünürlerimizi saymak mümkündür. Auguste Comte, Durkheim ve Le Play etkisinde gelişen Türk sosyolojisi kendi kimliğini kazanabilmek ve Osmanlı toplumuna yön verebilmek çabasındaydı. Bu uğurda yukarıda zikredilen isimlerin dışında Türk sosyolojisine imzasını atan önemli düşünürlerimiz de vardı kuşkusuz. Ancak bu çalışma bir 'master' tezi olarak planlandığından Türk Sosyolojisine önemli katkıların sadece küçücük bir parçasıyla ilgilenmek zorunda kalınmaktadır. Bu nedenle araştırma Türk sosyologlarından Mehmet İzzet ile sınırlandırılmıştır. Mehmet İzzet'in sosyolojik, felsefi görüş ve düşüncelerinin tanıtılması Türk Sosyoloji Geleneği' oluşturmak bakımından önem taşımaktadır. İzzet çağdaş bir düşünürümüzdür ve Türk inkılaplarından oldukça etkilenmiştir. Sosyolojik anlamda bu inkılapların gerekliliğini, 1 Emre Kongar, Türk Toplum Bilimcileri, Remzi Kitabevi, İstanbul,- 982. S.15. IIIsonuçlarını, inkılaplarla birlikte değişen sosyal, kültürel değerleri bilimsel anlamda açıklamaya çalışmıştır. Bu değerlerin toplum tarafından ortak değerler olarak benimsenmesinin ne denli önemli olduğu üzerinde durmuştur. Mehmet İzzet adının Türk sosyoloji tarihinde sıklıkla telaffuz edilmemesi genç yaştaki vefatına bağlanabilir. Henüz 39 yaşındayken kaybettiğimiz İzzet kısacık hayatına rağmen geriye birçok eser bırakmayı başarmıştır. Bunlar arasında liseler için hazırlanan İçtimaiyat adlı eseri, milliyet ve milli hayat kavramlarını tartıştığı Milliyet Nazariyeleri ve Milli Hayat adlı eseri ve 60 a yakın makalesi önemli yer tutar. iv