turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Eski Anadolu Türkçesinde epistemik kiplik: Kısas-ı Enbiya örneği

Dilbilimde, konuşur ve ifade arasındaki ilişki kiplik kategorisi içinde ele alınır. Kiplik, önermede sözdizimsel araçlar, yardımcı fiiller, emir, fiil çekimleri, modal parçacıklar ile işaretlenmektedir. Kiplik kategorisi semantik bir alan olması sebebiyle literatürde farklı şekillerde sınıflandırılmaktadır. Öncelikle felsefede ortaya çıkan olasılık ve zorunluluk çerçevesinde değerlendirilmiştir. Daha sonraki çalışmalarda epistemik kavramının doğal dillere uygulanmasıyla kiplik anlamın bu iki kategoriyle sınırlandırılamayacağı açıkça anlaşılmıştır (Bybee, Fleischman 1995: 4). Alt kategorileri belirlemeye yönelik yapılan modern çalışmalarda zorunluluk ve olasılık üzerine temellendirilen epistemik kiplik, dinamik kiplik ve deontik kiplik ortak alanları belirlenmiştir. Tezde kiplik kategorilerden Palmer'ın (2001) ve Declerck'ın (2011) sınıflandırmaları model alınarak, epistemik kiplik üzerine yoğunlaşılacaktır. Anlambilimsel ulamlar olarak olasılık, zorunluluk, inanç, aktarım, söylenti, çıkarım, sorumluluk yüklenme, tahmin, şüphe, kanıt, kesinlik vb. göz önünde bulundurulacaktır. İnceleme konusu epistemik kiplik, konuşucunun önermenin olgusal durumu hakkında yargılarını ifade etmesi ya da belli bir önermenin olgusallık değerinin bilinçli bir varlık tarafından değerlendirilmesinin dilbilimsel işaretlenmesi olarak tanımlanabilir (Rentszch 2013). Bu doğrultuda, tezde ihtimal-kurgu ve henüz gerçekleşmemiş olgusallık skalaları arasında önermenin epistemik değeri belirlenmeye çalışılacaktır. Araştırma korpusunu oluşturan ifadeler, Eski Anadolu Türkçesi dönemine ait, hacimli mensur bir eser olan Kısas ı Enbiya'dan (Yılmaz, Demir, Küçük 2013) seçilecek ve kavramlar bu korpus üzerine temellendirilecektir. Bu eseri seçmemizin gerekçeleri; eserin 2013 yılında sözlük oluşturularak Latin alfabesine aktarılmış yeni bir basım olması, hacminin genişliği ve farklı metin türlerini barındırması, söz varlığı, sözcük türetme, söz dizimi ve içerik bakımından araştırma sorunsalını derinleştirebileceğimiz veriler sunmasıdır. Konunun daha açık hale gelmesi için gerek duyulduğunda başka eserlerden de örnekler kullanılacaktır. Ancak manzum eserlerin kendine özgü dil kullanımı ve zaten az olan önermelerin semantik açıdan çözümlenmesinin zorluğu sebebiyle araştırma örnekleminde mensur eserler ağırlıklı olacaktır. Bu çalışmayla Aristoteles'ten beri söz konusu olan kip ve kiplik kavramlarının Eski Anadolu Türkçesinde hangi yollarla işaretlendiği sorgulanacak, epistemik kiplik taşıyan ifadelerin işlevleri ve anlamları belirlenmeye çalışılacak, olasılık değerleri epistemik skala üzerinde gösterilecektir.
Karahanlı Türkçesinde fiil

Karahanlı Türkçesinde Fiil başlıklı çalışma beş temel eserin fişlenmesi sonucu elde edilen verilerin işlendiği yedi ana bölümden oluşmaktadır. Bu bölümler: 1. Basit Fiiller, 2. İsimden Fiil Türeten Ekler, 3. Fiilden Fiil Türeten Ekler, 4. Birleşik Fiiller, 5. Fiil Çekimi, 6. Sıfat Filler, 7. Zarf-Fiiller. Basit fiiller, ses terkibi esasına dayanan bir sınıflandırmaya göre sıralanmıştır. Türemiş fiiller ortaya konulurken öncelikle eklere göre bir tasnif sistemi gözetilmiş, eklerin yapıları ve fonksiyonları tek tek incelenmiştir. Türemiş fiilin anlamı verildikten sonra parantez içerisinde fiilin türeme biçimini gösteren kısmi bir etimolojik tahlil yapılmıştır. Birleşik fiil bahsinde fiiller, kuruluş biçimleri bakımından sınıflandırılmış ve bu kuruluş biçimlerinin gramatikal analizi yapılmıştır. Karahanlı Türkçesinde fiil çekiminde fiiller girdikleri kip biçimine göre bir değerlendirmeye tabi tutulmuş; bu kip eklerinin fiile ve cümleye kattığı anlam özellikleri ortaya konulmuş, şahıslara göre çekimleri değerlendirilmiş ve örneklerle gösterilmiştir. Karahanlı Türkçesinde sıfat-fiil yapan ekler taşıdıkları zaman ifadelerine göre ele alınmış, her ekin yapısı üzerinde ortaya konulan görüşler değerlendirilmiş, taşıdıkları ve eklendikleri fiillere kattıkları anlam özellikleri gösterilmiş, örnekler sıfat-fiilin eksiz, hal, iyelik ve çokluk ekleri ve varsa edatlarla kullanımlarına göre tasnif edilmiştir. Sıfat-fiiller gibi Karahanlı Türkçesindeki zarf-fiiller de eklere göre sınıflandırılmış, eklerin yapıları ve anlam özellikleri tespit edilmiş, örnekler zarf-fiil eki almış fiilin cümlede zarf olma veya bağlayıcılık görevinde kullanılma durumuna göre ortaya konulmuştur.
A Linguistic study of reguest in Turkish

Bu çalışma Sözeylem olarak 'Rica' kavramını, gelir, eğitim, meslek, iş yerinde yetki, doğum yeri, cinsiyet ve yaşla ilgili bağımsız değişkenlerin, rica sözcelerini, konuşmaları kullanan kadına, erkeğe, yaşlıya, gence, akranlara ve genel olarak herkese hitabı gösteren bağımlı değişkenlerle birlikte etkileyip etkilemediğini inceleme amacındadır. Bağımlı değişkenler 14 ortam için de aynıydı. Bunlardan bazıları ev ortamlarını, diğerleri iş yerleri, okul, dükkanları, taşıtları, lokanta ve yoldaki konuşmaları içeriyordu. Bu çalışmada en gözde, saygın iş türüne ilaveten saygınlığı görece az birçok meslekten de 243 denek kullanılmış, bahsedilen ortamlarda gözlemler yapılıp notlar alındıktan ve ön çalışma yapıldıktan sonra deneklere sormacaları verilmiştir. Veriler SPSS programıyla incelenip Chi Square'ın 0 .05'ten az olup olmadığı saptanmıştır. Eğer bulgu değeri az ise iki değişken de birbirine bağımlı olup aradaki ilişkileri anlamlıdır. Veri çözümlenmesi tablolarına göre gelir ve eğitim en önemli değişkenler olup cinsiyet ve yaş ise daha az önem taşımaktaydı. Diğer değişkenler aralarında dağılım gösteriyordu. Genelde, güçlü, zengin ve yüksek statü IV deki konuşmacılara rica edilirken resmi seslenme biçimleri uygulanmaktaydı. Sonuç olarak, rica sözcelerinin kullanıldığı seslenme şekillerinde, genel eğilimin dayanışma ve toplumsal yakınlığı işlevsel açıdan ifade ederek, resmiyetin dışlandığı bir biçimde olduğu gözlenmiştir. Bu arada genelde olumsuz incelik ifadeleri tercih edilmekteyse de kimi durumlarda düz tümceler veya buyrum kipleri yumuşatıcı nicelik belirticileriyle kullanılmaktadır.
Kazak Türkçesiyle Türkiye Türkçesi'nde fiiller, zarf ve isim fiillerinin karşılaştırılması

Tezin Adx : Kazak Türkçesiyle Türkiye Türkçesi'nde Fiiler, Zarf-Fiiller ve İsim-Fiillerin Karşxlaştxrxlmasx. Tez Danxsmanx : Yard. Doç. Dr. Vahi t TÜRK Tezi Hazxrlayan: Amanjol KALİEV Tez : Kxsaltmalar(4), Giriş (7-12), Fiiller (13-169), Zarf- fiiller( 172 -181), Eylemlerin Yapxsx( 189 -199), Mastar (200-201) Hareket: İsimleri (202-203), Ses Değişmeleri (204-208), Gramer Terimleri (209-221) ve Bibliyografya (222-225) ana baslxkla- rxndan oluşmuştur. Tezdeki işlenen konular Türkiye Türkçesi ve devamxnda Kazak Türkçesindeki durumlarx ile ele alxnmxstxr. Kxsaltmalar: Tez hazxrlanxrken örnek cümlelerin alxndxgx kitaplar ile yazarlarxnxn adx ve bazx özel kxsaltmalarxn açx- lxmx verilmiştir. Giriş: Kazak Türkçesi yazx dilinde bulunan sesler ve bu seslerin karşılığı olan harfler örneklerle genişçe anlatıl- mxstxr. Fiiller: Bu bölümde fiillerin anlamxna, kalıplaşmxş fonksiyonuna göre türleri, sonra kök fiil, gövde fiil ve birleşik fiiller hakkxnda örneklerle bilgi verilerek işlenmiştir. Daha sonra fiillerdeki zaman, kişi ve sayx şekilleri anlatxlmxstxr. Bu bilgiler verildikten sonra fiil çekimleri, yani bildirme ve isteme kipleri alt ana baslxklari altxnda karsxlas- txrxlmalx olarak, örneklerle teferruatlx bir şekilde anlatxl mxstxr. Zarf -fiiller: Türkiye Türkçesindeki ve Kazak Türkçesindeki zarf-fiil ekleri karşxlaştxrxlarak örneklerle gösterilmiştir. İsim- fiiller: İsim fiil ekleri aynx zarf-fiil eklerinde olduğu gibi örneklerle anlatxlmxstxr. Mastar ve Hareket İsimleri: Kazak ve Türkiye Türkçesi'nde kullanxlan mastar ve hareket ismi yapan ekler bu bölümde örneklerle açxklanmxştxr. Fiillerin Ses Bakxmxndan Değişiklikleri: İki şivede ortak olarak kullanxlan fiillerdeki ses değişiklikleri karşxlaştxrxlmalx şekilde anlatxlmxstxr. Gramer Terimleri: Türkiye Türkçesi'nde ve Kazak Türkçesi'nde kullanxlan gramer terimlerinin karşxlaştxrxldxğx bö- bölümdür. Bibliyografya: Tez hazxrlanxrken faydalanxlan eserler gösterilmiştir.
An analysis of conversational narratives in Turkish

Etkileşimsel anlatılar, anlatıcı ve dinleyici tarafından gerçekleştirilen doğal ve etkileşimsel üretimlerdir. Bu açıdan, Anlatı Çözümlemesi geleneği çerçevesindeki birçok çalışma değişik dillerdeki etkileşimsel anlatılara odaklanmıştır. Ancak, daha önce Türkçe üzerine yapılmış çalışmalar, sözlü anlatıların incelenmesine yönelmiş ve anlatıların etkileşimsel yönlerini göz ardı etmişlerdir. Bu çalışma, Türkçedeki etkileşimsel anlatıların anlatı yapılarını ve etkileşimsel düzenlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla, çalışma yöntembilimsel olarak Anlatı Çözümlemesi (Labov and Waletzky, 1967; Labov, 1972; 1997) ve Konuşma Çözümlemesi (Jefferson, 1978; Sacks ve diğ., 1974) alanları arayüzünde yürütülmüştür. Çalışmanın verisi, doğal konuşmalardan toplanan 11 farklı ses kaydından alınan 100 basit ve 12 karmaşık etkileşimsel anlatıyı kapsamaktadır. Çalışmanın bulguları Türkçedeki basit ve karmaşık etkileşimsel anlatıların Labov'un ulamları çerçevesinde belirli örüntüler içinde gerçekleştiklerini göstermektedir. Buna ek olarak, yapılarında birçok basit etkileşimsel anlatıyı bulundurabilen karmaşık etkileşimsel anlatıların konusal düzlemde iki farklı türe sahip oldukları ortaya konulmuştur. Bunlar İlerlemeci Karmaşık Anlatılar ve Bağlantısal Karmaşık Anlatılar olarak sıralanabilir. Karmaşık etkileşimsel anlatılar, metinsel düzlemde ise gömülü ve dizili metin formları oluşturmaktadırlar. Çalışma, ayrıca, etkileşimsel anlatıların günlük konuşmaların sıra düzenleri ile açıklanamayacağını göstermektedir. Konuşma sırasında ortaya çıkan öykülemeler doğaları gereği tek bir sıra birimi içinde tamamlanamayabilir ve anlatıcılar genişletilmiş sıralara ve / ya da birbirini takip eden nitelikteki sıra düzenlerine ihtiyaç duyabilirler. Bu noktada, çalışma etkileşimsel öykülerin kendilerine özgü sıra düzenine, ve sıra-alma ilke ve süreçlerine sahip olduğunu bulgulamıştır. Çalışma Türkçe etkileşimsel öykülemelerde, anlatıcı ve dinleyiciler tarafından belirli amaçlar için kullanılan bazı dilsel yapıları da incelemektedir. Türkçe etkileşimsel anlatılarda, anlatısal, etkileşimsel ve kişilerarası işlevler yüklenen dilsel yapılar 'ondan sonra', 'işte', 'şimdi' ve 'şey' gibi söylem belirleyicileri, soru yapıları ve zaman değişimleri olarak belirlenmiştir. Bu dilsel yapılar, çalışmanın verisinde sık görülmeleri ve etkileşimsel anlatıların genel yapılarında önemli roller yüklenmeleri dolayısıyla seçilmişlerdir. Sonuç olarak, çalışma etkileşimsel anlatıların anlatı yapılarının konuşmanın akıcı doğasından kaynaklanan etkilere çok açık olduğunu ve bunlardan fazlaca etkilendiğini göstermiştir. Etkileşimsel faktörlerin anlatı yapıları üzerindeki etkileri yanında, anlatısal faktörlerin etkileşimsel düzen üzerindeki etkisinden de söz edilebilir. Bunlara ek olarak, dilsel yapılar da anlatısal ve etkileşimsel düzenekler arasında belirli görevler üstlenmektedir. Bu da bize, doğal konuşmalarda ortaya çıkan öykülemelerin anlatısal, etkileşimsel ve dilsel düzeneklerin ortak üretimleri olduğunu göstermektedir.
Orhan Pamuk'un 'Benim Adım Kırmızı' adlı romanının Türkçe ve Arapça nüshalarındaki isim tamlamalarının karşılaştırmalı olarak incelenmesi

Modernleşen dünya, din dil ırk farklılıkları olmaksızın insanların ortak ticari ve kültürel faaliyetler içerisinde bulunmalarına imkan vermektedir. Her geçen gün gelişen teknoloji bu paydaşlığın artmasına katkıda bulunmaktadır. Aynı payda içerisinde buluşan insanların iletişim ihtiyaçlarından dolayı dillerin ve özellikle farklı ailelerde yer alan dillerin önemi daha da artmaktadır. Bu çerçeve içerisinde farklı dil ailelerinden olan Arapça ve Türkçe incelenmesi gereken diller arasındadır. Arapça ve Türkçenin isim tamlamaları yönünden incelenmesi hem iki dilin öğretimi hem de sosyolojik anlamda ayrı bir önem taşımaktadır. Bu çalışmada, Türkçe temel alınarak, Arapça ve Türkçe isim tamlamalarının karşılaştırılmasıyla iki dilin arasındaki yapısall benzerlik ve farklılıkların belirlenmesi hedeflemiştir. Çalışma kapsamında Türkçe ve Arapça isim tamlamalarının karşılaştırılmasında, karşılaştırmalı dilbilimin uygulama alanı olan karşıtsal çözümlemenin güçlü görüşü esas alınmıştır. Çalışma metedolojisinde ilk olarak Türkçe ve Arapça isim tamlamaları incelenmiş, sonrasında her iki dilin isim tamlamalarının belli başlı özellikleri üzerinde durulmuştur. Karşılaştırmaların örneklenmesi amacıyla Orhan Pamuk'un Türkçe olarak kaleme aldığı Benim Adım Kırmızı Adlı romanındaki isim tamlamaları ve bu isim tamlamalarının Arapça nüshansındaki karşılıkları incelenmiştir. Elde edilen tamlamalar yapı özelliklerine göre öbeklere ayrılmıştır. Yapılan karşıtsal çözümlemeler sonucunda, iki dilin isim tamlamaları arasındaki benzerlikleri ve farklılıkları tespit edilmiştir. Çalışmanın, hem dil öğrenimi ve öğretimine, hem de tercüme sorunlarının çözümüne olumlu katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Türkçede bilgi yapısı

Bu çalışmada Türkçede bilgi yapısının biçimlenişi ve dilsel gerçekleşimi araştırılmıştır. Çalışmamızda ele alınan temel sorunlar, Türkçede bilgi yapısının hangi dilsel düzlemlerde biçimlendiği ve yüzey yapıdaki görünüm açısından hangi dilsel araçlarla ve ne şekilde gerçekleştirildiğidir. Bu temel sorunlar bağlamında, Türkçede bilgi yapısının içsel olarak nasıl bir bölümlerime içerdiği, sözdizimsel olarak belirli bir odak konumunun bulunup bulunmadığı, bilgi yapısı açısından özel işlevli dilsel yapıların var olup olmadığı gibi sorunlar da ele alınmıştır. Birinci bölüm, Türkçede bilgi yapısının biçimlenişi sorununu ele almaktadır. Bu konu üzerine yapılmış olan önceki çalışmalarda Türkçede bilgi yapısının özellikle sözdizimsel düzlemde biçimlendiği görüşü ileri sürülmüş, ayrıca AÖ anlambilimi ve sesbilimsel etkenlerin de bilgi yapısı üzerinde etkili olduğu düşünülmüştür. Bu çalışmalarda, sözdizimsel düzlemde sözcük dizilişi, anlambilimsel düzlemde belirlilik ve sesbilimsel düzlemde de tümce vurgusu, bilgisel bileşenlerin kodlanmasında kullanılan araçlar olarak belirlenmiştir. Ancak, bu bölümde ele alınan olgu ve örnekler, Türkçede bilgi yapısının yalmzca sözcük dizilişi ve tümce vurgusu ile ilişkili olduğunu, AÖ anlambilimi ile doğrudan ilişki kurmadığını göstermiştir. Bu bölümde, ayrıca, bilgi yapısının konu, odak ve eklentiden oluşan üçlü bir bölümleniş içerdiği ve Vallduvi (1992)'de önerilen bilgi yapısı modelinin Türkçede bilgi yapısının açıklanmasında kullanılabileceği de açığa çıkmıştır. İkinci bölüm, Türkçede bilgi yapısının dilsel gerçekleşimini konu edinmektedir. Bu bölümde, bilgi yapısının sözdizimsel ve sesbilimsel düzlemlerin sürekli etkileşimiyle gerçekleştiği, bunlardan yalmzca birinin ele alınmasıyla bilgi yapısının açıklanamayacağı görüşü temel alınmakta ve incelenen olgu ve örneklerle bu varsayım desteklenmektedir. Bu bölümde, sözcük dizilişi ve vurgulama düzeninin 219 belirtili/belirtisiz görünümleri belirlenmekte ve Türkçede bilgi yapısının dilsel gerçekleşimi bu doğrultuda ele alınmaktadır. Bu bölümde, ayrıca, sunucu odak ve karşıtsal odak ayrımının Türkçede bilgi yapısı ile doğrudan ilişkili olduğu, bunların, sırasıyla, sözdizimsel ve ezgisel odaklama stratejileriyle ilişkilendiği ve bu stratejilerin de yapısall ve kullanımsal açıdan farklılıklar taşıdığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Bilgi yapısı bileşenlerinden yalmzca birini, özellikle konu ya da odağı, yansıtmaya ilişkin dilsel yapıların olmadığı, yani çalışmamızda Türkçe için belirlenen bilgi yapısı modelinin incelenen tüm dilsel yapılan açıkladığı da, bu bölümde ulaşılan sonuçlar arasındadır. 220
Türkçedeki eylemsilerin Almanca ve İngilizcedeki eylemsilerle karşılaştırılması

Bu çalışma, Türkçe eylemsilerin Almanca ve İngilizce eylemsilerle biçimbilimsel ve sözdizimsel açıdan karşılaştırılması ile Türkçe eylemsilerin bu dillerdeki karşılanış biçimlerinin belirlenmesini konu edinmektedir. Beş ana bölümden oluşan çalışmanın birinci bölüm niteliğinde olan Giriş bölümünde Türk, Alman ve İngiliz dillerinin mensup olduğu dil aileleri incelenmiş, Altay ve Cermen dillerinin genel özelliklerine değinilmiştir. Dillerin Biçim Bilimsel ve Söz Dizimsel Özellikleri başlıklı ikinci bölümde çalışmanın konusu olan üç dilin genel özellikleri anlatılmış, dilbilgisel yöntemlere göre çekim ve türetme yolları incelenmiştir. Bu bölümde ayrıca Türkçe eylemsi öbekleri ile Almanca ve İngilizce yan cümle kavramları da tanımlanmıştır. Eylemsilerin Genel Özellikleri başlıklı üçüncü bölümde, söz konusu dillerde kullanılan eylemsi türleri örnekler verilerek incelenmiştir. Türkçede eylem adı, ad-eylem ve zarf-eylem olmak üzere üçe, Almancada infinitif ve partisip olmak üzere ikiye ve İngilizcede infinitif, partisip ve gerundium olmak üzere üçe ayrılan eylemsiler incelenerek kullanım biçimleri ile köken bilgileri açıklanmıştır. Eylemsilerin Biçim Bilimsel ve Söz Dizimsel Açıdan Karşılaştırılması başlıklı bölüm çalışmanın uygulama bölümü olup Türkçe-Almanca ve Türkçe-İngilizce biçiminde iki alt bölüme ayrılmıştır. Bu alt bölümlerde Türkçe eylemsilerin Almanca ve İngilizcede hangi eylemsilerle ya da yan cümlelerle karşılandığı ayrı ayrı belirlenmiş ve belirlenen örnekler karşılaştırılmıştır. Karşılaştırma yöntemi olarak her iki dildeki örneğin biçimbilimsel ve sözdizimsel açıdan çıkarılan harf ve sayı birleşimleri kullanılmıştır. Bu birleşimlerde eylem adları, adlar, ad-eylemler, zarf-eylemler, yüklem öbekleri, ana ya da yan cümleler birer sayıyla, biçim birimler ise birer harfle temsil edilmiştir. Birleşimleri tamamlamak amacıyla gerektiğinde bazı işaretler de kullanılmıştır. Bu bölümde kullanılan örnek cümleler, bu çalışma için taranan edebi eserlerden seçilmiştir. Çalışmanın beşinci ve son bölümü olan Değerlendirme ve Sonuç bölümünde ise söz konusu yöntemle yapılan bu karşılaştırmadan elde edilen sonuçlar her eylemsi türü için biçimbilimsel ve sözdizimsel açıdan değerlendirilmiş, son olarak da Türkçe eylemsilerin Almanca ve İngilizcede karşılandığı biçimler listelenmiştir.
English article USE in Turkish-English bilingual children and adults

Bu tez, Türkçe-İngilizce iki dilli çocukların ve yetişkinlerin İngilizcedeki tanımlıkları kullanımını İngilizceyi anadil olarak konuşan tek dilli çocuklar ve yetişkinlerle karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Bu çalışmada üç varsayımın İngilizce tek dillilerde ve Türkçe-İngilizce eş zamanlı ikidillilerde İngilizce tanımlık edinimiyle ilgili ne derece doğru tahminler yapabildiğini belirlemeyi hedeflemektedir. Bu amaçla tanımlıkların doğru ve yanlış kullanımları üç farklı anlamsal bağlamda incelenmiştir. Bu konuyu tümüyle ele almak ve çocuk tanımlı kullanımını erişkin tanımlık kullanımıyla karşılaştırabilmek amacıyla altı ayrı katılımcı grubuna çalışmada yer verilmiştir. 5;2-6; 8 yaşları arasında 6 Türkçe-İngilizce eş zamanlı iki dilli çocuk 8-11 yaşları arasında 10 Türkçe-İngilizce sıralı iki dilli genç ergen, 12-16 yaşları arasında 10 Türkçe-İngilizce sıralı iki dilli genç yetişkin ve 18-36 yaşları arasında 24 Türkçe-İngilizce sıralı iki dilli yetişkin deney gruplarını oluşturmaktadır. Sıralı iki dilli katılımcılar ayrıca İngilizce yeterlilik düzeyine göre üç ayrı grupta incelenmiştir. Kontrol grupları 4;7-7; 8 yaşları arasında 6 İngilizce tek dilli çocuk ve 18-36 yaşları arasında 21 İngilizce tek dilli yetişkinden oluşmaktadır. Veriler üç farklı sözel ödev kullanılarak toplanmıştır. Sonuçlar tüm grupların belirlilik tanımlığı the kullanımında, özgüllük tanımlığı a/an kullanımından daha başarılı olduğuna işaret etmektedir. Bu farkın, tek dilli ve eş zamanlı iki dilli çocuklar ve sıralı iki dilli yetişkinlerde daha belirgin olduğu gözlemlenmiştir. Hem belirli hem de belirsiz bağlamlarda eşit derecede doğru kullanım sergileyen tek dilli yetişkin grubun aksine, sıralı iki dilli ergen grubu bu bağlamlarda eşit derecede başarısız olmuştur. Tek dilli ve eş zamanlı iki dilli çocukları içeren iki çocuk grubu, bağlamlarda diğer bağlamlarda olduğundan daha az doğruluk oranı sergilemişlerdir. Özellikle iki dilli çocukların resim betimleme ve hikaye anlatma aktivitelerinde bağlamda the kullanımının %50'nin üzerinde olduğu görülmüştür. Eşzamanlı iki dilli çocukların aksine, sıralı iki dilli ergenler ve yetişkinler hiçbir bağlamda the genellemesi yapmamışlardır. Bu grupların hataları daha çok belirli ve belirsiz bağlamlarda tanımlık düşürme şeklinde gerçekleşmiştir. Eşzamanlı iki dillilerin İngilizce tek dilli çocuklar kadar iyi performans göstermesi tanımlık kullanımında diller arası aktarımın sadece sıralı iki dillilerle sınırlı olabileceğine işaret etmektedir. Ayrıca İngilizce yeti düzeyinin tanımlık kullanımında doğruluk oranını ve hata tiplerini belirlemede belirleyici bir etken olduğu görülmüştür.
Deux Jeunes hommes-deux histoires

1885- 1956 yılları arasında yaşayan Mithat Cemal Kuntay, romanında ustalıkla kullandigı 'f amille de rose', 'sang de boeuf', 'ambidextre', 'robe de chambre'... gibi fransizca sözcüklerle, 'ADNAN zaturrieden kal- kali iki hafta var'... gibi sentaks bakimindan fransizca olan cümle kuruluşlariyla, sürekli fransizca konuşan kahramanlariyla ve fransızcadan turkçeye yapmış olduğu çevirilerle Fransiz dili ve edebiyatını yakından tanidigini ortaya koymaktadır. Bu nedenle, 1938'de frg -istanbul adı altinda yayinladigı tek romanının kurgusunu, fransiz edebiyatından özellikle de anlaticinin roman yazmakta olan kahraman için kullandığı ''Eseri bitmedikçe, bir romaninı yedi yılda, yazan Fransız -müellif ine benziyordu. '', -cümlesinden romanını yedi yılda yazan Sustave Flautert'in(1821-1880) Duygu Eğitimi esinlenen tek. oluşturduğu izlenimini 'vermektedir. Karşılaştırmalı, edebiyatin kuralları, dahilinde Üç istanbul romanın bir taklit mi yoksa özgün bir eser mi olduğunu araştirdigimiz bu çalışmanın ilk bölümünde, iki romanin tarihsel gerçeklere göre bazı dönemleri ele alışları, uzam ve zaman kavramlarını ortaya koyuş tarzlarıyla formel alanda ne kadar benzerlik gösterdiklerini ortaya koyduk. Ne var ki bu biçimsel araştırma, romanların asıl malzemesini oluşturan dönemlerin incelenmesine kaydırıldigi zaman, her iki romancının da kendi içinde yaşadığı toplumun tarihi gerçeklerinden hareketle yapitlarinı yarattıkları hemen göze çarpmaktadır. Gerçekten hem Flaubert hem de Mithat Cemal kendi tarihlerindeki üç donemi romanlarında konu edinmişlerdir. Bu iki romancıdan birincisi Louis-Philippe, ikinci Cumhuriyet ' ve II ikinci imparatorluk dönemlerini ele alarak bunlardan özellikle ikinci Cumhuriyet donemi üzerinde durmuştur. Diğer taraftan Mithat Cemal da romanında Abdulhamid, ittihat ve Terakki ve Mütareke yıllarını ele alınış, dikkatleri özellikle ittihat ve Terakki dönemine çekmiştir. Bu yönüyle romanı ittihat ve Terakkinin romanI olma niteliğini kazanmiştir. Bu temel benzerliklerden hareketle çalışmamizin ikinci bölümünde, her ilci romandaki İhtilalcilerin -üç donemdeki, tutumları incelendi ve sonun da yeni bir değer arayışı içerisinde olan bu kişilerin ''sorumsuz' ve '' ilgisiz'' hareketlerinden dolayi nasil yenilgiye -ugradiklari sergilendi. Kaynaklarını kendi tarihlerinden almalarına karşin bireyler arası ilişkilerde temel olan c değerlerin her iki romanda da ' ayni olduğunu saptadiğimiz son bölümde ise kişilerin yükselmek ve zengin olmak ' çabası' İçerisinde olduklarını, ama bu alanda da başarısizliga ügradiklarini gördük. Buradan hareketle, yazarlarin konu edindikleri dönemlere olumlu bakmadıklarını, hatta bu dönemleri 'kaybedilmiş donemler 11 olarak değerlendirdiklerini saptadık. Sonuç olarak, Flaubert 'iri Duygu Eğitimi romani ile Mithat Cemal'in Üç istanbul romanı arasındaki benzerliklerin: a- benzer olayların anlatımı ayni' roman biçimini vermesinden, b- aynı olaylar karşısında insan tabiatınin ayni tepkiyi göstermesinden, c- benzer sorunlara her zaman benzer cevaplarin verilmesinden, kaynaklandığı sonucuna vardık.