Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün duygu ve düşünce dünyasında kadının yeri

Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün duygu ve düşünce dünyasında kadının yerinitahlil etmek için, yaşamını paylaştığı önemli kadınları tanımak ve Mustafa Kemal ileyaşadıklarını göz önüne alarak modern Türk toplumunda kadının layık olduğu yereulaşmasının aşamalarına bakmak gerekir. Duygu dünyasındaki kadınların düşünce dünyasına etkilerini, Mustafa Kemal'in fikir dünyasında biçim alarak inkılaplara yansımasını anlamlandırmak içinannesi Zübeyde Hanım'dan eşi Latife Hanım'a, mektuplarla devrimlere yön verenyazışmaların muhattabı Madam Corinne'den Çankaya'nın duvaksız gelini Fikriye'yekadar iz bırakan tüm kadınları incelemek gerekir. Annesi Zübeyde Hanım'ın vatan sevgisi Atatürk'ün hayatını doğduğu günden itibaren değiştirmiştir. Koşulsuz en büyük destekçisi her zaman annesi olmuştur. Kızkardeşi Makbule'nin eğitimsiz oluşu Atatürk'e, kadını olması gereken noktayataşıması için nelere ihtiyacı olduğunu hissettirmiştir. Yeni Türkiye Cumhuriyeti'nin liderinin eşi Latife Hanım ise adeta yeni Türk kadınına model olarak Atatürk tarafından ustalıkla seçilmiştir. Atatürk'ün buseçiminde, Latife'nin vatan sevgisinin, kadın konusundaki düşüncelerinin, ideal kadınportresine öncü profilinin yanı sıra; giyiminin, asi ve hür karakterinin, Mustafa Kemal ile aralarındaki ortak özelliklerin de payı büyüktür. Latife Hanım ile beraber modern bir nikahla topluma örnek olmuşlardır. Çanakkale Savaşı boyunca, mektuplarla Fransızca haberleştiği MadamCorinne, Atatürk'ün harf devriminin ilk denemelerine tanık olmuştur. Aydın bir kadının ne kadar derin bir ilham kaynağı olabileceği Madam Corinne'nin Mustafa Kemal'ietkilemesi ile açıkça ispatlanmıştır. Hayatını Mustafa Kemal'in mutluluğuna adayan Fikriye Hanım, Atatürk tarafından asla ideal Türk kadını olarak görülmemiş, aksine Gazi'nin Türk kadınındakieksiklikleri görmesi için çok önemli bir fırsat olmuştur. Hayatına giren kadınların yaşamlarında, beraber paylaşımlarında, ülkesindekikadın sorununun nedenlerini, bunları ortadan kaldırmak için yapılması gerekenlerigözlemlemiş, hedeflerini belirlemiş, beraber tartışmış ve uygulamalarını onlar sayesinde hayata geçirmiştir. Kadınların eğitimde erkekler kadar hakka sahip olması için, gerek evlatlıklarına gerekse topluma destek olmuş, hatta teşvik etmiştir. Kadınların vekile ihtiyaç duymaksızın kendi haklarını savunabilmeleri, modern bir evlilik yapmaları ve ailede eşit statüde yer almaları için kanuni düzenlemeleryaptırmıştır. Kurtuluş Savaşında, erkekler cephedeyken onlara ördükleri kıyafetlerle, taşıdıkları cephaneyle, hatta ekonomiyi pazara elleriyle taşıyıp hayatta tutarak her alanda destek veren Türk kadınına Atatürk borcunu bu şekilde ödemek istemiştir. Önderlik ettikleri kurtuluş hareketi ile kurtardıkları ülkenin, onlarsız ilerigötürülemeyeceğini gören ulu önder, belki de yeni kurulan bir devletin en sonyapacağı işi, hiçbir liderin düşünemeyeceği şekilde ele almış, sahiplenmiş ve hayata geçirmiştir. Mustafa Kemal, Türk kadınını, erkeğin yanında, ailenin sağlam bir parçası, eğitimli, sosyal bir anne, yüksek öğrenim görmüş, hayatın her alanında çalışan, ekonomik özgürlüğünü elde etmiş bir kadın olarak sosyal toplumda yerini almasını sağlamıştır. Atatürk duygu dünyasının çok yoğun olduğu cephe günlerinde dahi vatan sevgisini her şeyin önüne koymuştur. Vatanın bekası için çok sevdiklerini bile ülke çıkarları doğrultusunda kullanmıştır. Dolayısıyla, çizdiği ideal kadın portresi mutlak suretle objektiftir. Hayatındaki kadınlardan bir motif oluşturmuş, ömrünün sonuna kadar bu kadın kimliğinin yeni Türkiye Cumhuriyeti'nde yaratılması için çaba sarf etmiştir. Eşi, arkadaşları, dostları ve evlatlıklarıyla örnek olmuştur. Ömrünün sonuna kadar, idealindeki modern toplumdaki Türk kadınının layık olduğu yere ulaşması için çaba gösteren Mustafa Kemal, hayatının sona erdiği anda bunu görememişse de bugünün Türkiye Cumhuriyeti'ni idealindeki Türk kadınları oluşturmaktadır.