turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Nurettin Topçu'da ahlaki düşünce

'Nurettin Topçu'da Ahlaki Düşünce' adlı çalışmamızda öncelikle ahlak kavramı ve ahlak felsefesinin tarihi gelişimi üzerinde durduk ve bunu takiben Nurettin Topçu'nun hayatı ve eserlerini ele aldık. Sonra Nurettin Topçu'ya göre, ahlakın tanımı, bölümleri, din, ilim ve felsefe ile münasebeti konularını tartıştık. Daha sonra ise, irade kavramını, ahlaki hürriyet ve delilleri, ahlaki sorumluluk ve ahlaki hareket konularını geniş bir çerçevede inceledik. Bunu takiben siyasal ve sosyal ahlak konuları üzerinde durduk. Bu çerçevede toplumda tesbit ettiği ahlaki bozulmalar, bunlardan kurtulmanın yolları ve idealindeki toplum modelini ayrıntılarıyla inceledik. Son olarak da isyan ahlakı konusunu inceleyerek araştırmamızı tamamlamaya çalıştık.
Osmanlılar'da analitik geometri: Hendese-i Halliyye ve Hendese-i Tahlİliyye

Osmanlılar'da 18. yüzyılda başlayan modernleşme hareketleri, her alanda olduğu gibi bilimsel alanda da kendini göstermiştir. Son dönem Osmanlı aydınlarının en büyük çabası, Batı'daki modern bilimlerin ülkeye aktarılması olmuştur. Modern matematiğin en temel uğraş alanlarından biri olan analitik geometri, Osmanlı Modernleşme Dönemi'nde ülkeye aktarılan bilim dallarından biridir. Analitik geometri hariç, Osmanlıca'ya aktarılan bilimsel çalışmalar hakkında çeşitli araştırmalar yürütülmüştür. Ancak Osmanlılar'da analitik geometri, hiçbir araştırmaya konu teşkil etmediğinden, aydınlatılması gereken bir alan olarak karşımıza çıkmaktadır. Söz konusu eksikliği gidermek adına, Osmanlıca yazılmış dokuz farklı yazarın, biri telif olmak üzere, toplamda on bir eseri tespit edilerek incelenmiştir. Başhoca İshak Efendi, Ahmed Zihni Efendi ve Şükrü Sayan'ın eserleri, öne çıkan bazı özelliklerinden dolayı daha ayrıntılı incelenmiştir. Modern matematiğin Osmanlılar'a girdiği ilk kaynak olma özelliğine sahip, Başhoca İshak Efendi'nin Mecmua-i Ulum-ı Riyaziye (1842) adlı eserinde Descartes'ın geometri çalışmalarından bahsedilmemesine rağmen, analitik geometrinin kullanıldığı tarafımızca tespit edilmiştir. İntegral kalkülüste olduğu gibi, analitik geometriyi de Osmanlılar'a ilk tanıtan Başhoca olmuştur. Ahmed Zihni Efendi'nin Hendese-i Halliyye (1892) adlı eseri, Osmanlılar'da yazılmış ilk analitik geometri kitaplarından biridir. Bu eserin modern analitik geometri anlatımını yakaladığı, işlem hatalarından uzak ve anlaşılır bir dile sahip olduğu görülmüştür. Zihni Efendi'nin Başhoca'nın çok ötesinde analitik geometriye vakıf olduğu söylenebilir. Osmanlıca kaleme alınmış en üst düzey analitik geometri kitaplarından biri, Şükrü Sayan'ın Fransız kaynaklardan yararlanarak kaleme aldığı Hendese-i Tahliliyye (1915) adlı eseridir. Ayrıca kitabının sonuna eklediği makaleyle Şükrü Bey, Argand sistemine alternatif 'yeni bir yaklaşım' ortaya koyduğunu belirtmektedir. Tüm kitaplar dikkate alındığında, yazarların askeri kökenli, faydalanılan kaynakların ise ağırlıklı olarak Fransızca olduğu belirlenmiştir.
Evrimci materyalist bilim anlayışı açısından bilinç sorunu

Birinci şahıs perspektifinden öznel ve içsel olarak erişilebilen zihin durumlarının ve bu bağlamda bilinçliliğin, üçüncü şahıs perspektifinden nesnel bilimin konusu olup olamayacağı, çağdaş zihin felsefesinin en çok tartışılan sorularından birisidir. Günümüzde en çok bilinen ve referans olarak kullanılan düşünce deneyleri de bilince bu ayrıcalıklı erişime veya iç niteliklere göndermede bulunarak, bilinçliliğin varlığının materyalist dünya görüşüne uyumsuzluğunu göstermeyi amaçlar. Bu tezde karşıt görüşler incelenerek açıklandıktan sonra, Daniel Dennett'ın inşa ettiği bilinç kuramı üzerinden bilinçli organizmanın materyalist evrende nasıl ortaya çıktığı ve üçüncü şahıs perspektifinden nesnel bilimin nasıl konusu olabileceği ortaya konulmaya çalışılacaktır. Bilinçli organizmanın ortaya çıkışını Darwinci evrimin doğal seçilim kuramı ile adım adım açıklayan Dennett, Heterofenomenoloji adını verdiği yöntemi ile de bilincin bilimsel olarak incelenebilirliğini gösterir. Tezde son olarak da, bilinci materyalist dünya görüşünün ve dolayısıyla bilimin dışında tutmayı amaçlayan, zihin felsefesinin en bilinen ve değinilen düşünce deneylerine Dennett'ın yanıtları ele alınır. Böylece bilinç sorununun bilimsel bir açıklamasının yapılabileceği; bilincin, bilimin yöntem ve kavramlarının dışında kalmadığı, doğaüstü bir fenomen olmadığı görüşü ortaya konulmuş olur.
Ernst Cassirer'de insan siyaset devlet ilişkisi

Yüzyılımızın başlarında çalışmalar yapan Alman düşünür Cassirer, Doğrudan Kant'ın formel karakterini takip etmekle birlikte, insanın bilgi edinmesindeki temel yapılanmasına yeni bir anlayışla yaklaşmıştır. Cassirer'in çalışması, Kant'ın saf formalizminden sembolik forma geçişinde kendini gösterir. Cassirer'e göre, bilimsel kurallar, dil ve din denilen sembolik formlar, bir kavrama dünyası üretmek çabasıyla insan zihni tarafından yaratılan semboller topluluğudur. Cassirer'in çalışmalarının en büyük kısmını; insanların her gün karşı karşıya kaldıkları algılama kaosundan sıyrılmış bir bilgilenme biçimi aramak ve dünyayı anlamlandırmak çabası oluşturmuştur. Devleti yönetenler de, bu sembolik formların oluşturduğu zihniyete göre yönetirler.
Bilimsel teorilerin açıklanmasında konstrüktif empirisizmin yeri ve bilimsel realizm ile karşılaştırılması

Evrenin açıklanması arayışında son yüzyıllardaki temel yöntembilimsel teorilerle bir takım doğa olaylarının işleyişinin açıklanması olmuştur. Bilimsel teorilerin nesnelerinin doğruluğu ve varlığı konusu bilim felsefesinin temel tartışmalarından biri olmuştur. Bu konuda iki ana yaklaşım söz konusudur: Bilimsel realizm ve antirealizm. Bu tezde bilimsel realizm ile bilimsel antirealizmin bir alt kolu olan konstrüktif empirisizmin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Bilimsel realizm, bilimsel teorilerde kullanılan tüm kavramların 'doğru' olduğunu savunur. Bu görüşe göre; göremediğimiz, ancak açıklamalarda kullandığımız 'dalga', 'zaman', 'elektron' gibi kavramlar gerçekte vardır. Bu görüş, teori tasarımının yanlış olabileceğini yadsır. Bu görüşün en temel savunma şekli, ortaya konulan bilimsel başarıların ve teknolojik gelişmenin, bu teorinin kanıtı olarak sunulmasıdır. Bu görüşe karşı çıkan akımlardan mantıksal pozitivistler, göremediğimiz, test edemediğimiz varlıkları gerçek olarak sayamayacağımızı belirtirler. Konstrüktif empirisistler ise bu varlıkların gerçek olmadığını, ancak iyi bir açıklama için 'deneysel yeterlilikleri varsa' kabul edilebilir olduğunu savunurlar. Van Fraassen tarafından ortaya konmuş olan konstrüktif empirisizme göre, bilimsel teorilerde kullanılan soyut kavramlar, doğadaki olayları açıklamamızda kullanılan kurgusal araçlardır. Gerçekliğin değişmez parçası olarak ele alınmamalı, gözlemlerin sistematik hale getirilmesi, mekanizmanın tasviri için kullanılan gereçler olarak görülmelidir. Araçsalcılardan farklı olarak ise gözlemlenemeyen unsurlar için empirik yeterliliği olan veriler bilimsel teorinin öğesi olarak 'kabul edilebilir' olarak değerlendirilmelidir. Her ne kadar bilimsel teoriler bilim ve teknolojinin ilerlemesinde büyük yararlar sağlamış olsalar da teknolojinin, ölçüm yöntemlerinin ve logaritmik olarak çoğalan bilimsel bilginin dev yükselişi karşısında bu teorilerin yapı taşları olan kavramların değişebileceğine işaret edilir. Bu tezde, yapısall deneycilik olarak tanımlayabileceğimiz konstrüktif empirisizm yaklaşımının irdelenmesi ve bilimsel realizm ile karşılaştırılması amaçlanmıştır. Özellikle gözlemlenebilir olma konusu ayrıntılı incelenmiş ve gözlemlenebilir olmayan teori nesnelerinin kabulü hakkındaki görüşler tartışılmıştır. Tez konusu olan konstrüktif empirisizme göre bu nesnelerin empirik yeterli olmaları, teorinin kabul edilebilirliği için yeterlidir. Ancak bu nesnelerin 'doğru' olup olmadığı veya 'var' olup olmadığı konusunda bilim adamı agnostik kalabilir.
İhsau'l-Ulum adlı eseri çerçevesinde Farabİ'de mantık

İslam felsefe tarihinde 'Muallim-i Sani' ünvanı ile bilinen Ebu Nasr el-Farabi, mantık ve felsefeye dair eserleriyle bu düşünce geleneğinde büyük bir önem arz etmektedir. Mantık öğrenilmeden felsefe eğitiminin yetersiz olacağı kanaatine sahip olan düşünür, mantıkçı kimliğiyle bu alanda yetkin isimlerden kabul edilmektedir. Farabi, en yüksek mutluluğu elde etmeye dayanan bir felsefi tasavvur oluşturmaktadır. Bu mutluluğun tahsilinde kullanılacak yol ve metotların bilinip izah edilmesine ihtiyaç vardır. Söz konusu yöntemlerden biri de mantıktır. Bu çalışmada İhsau'l-Ulum adlı eseri kapsamında Farabi'de mantık ele alınmaktadır. Bu bağlamda mantığın içeriği, faydası, konusu, adı ve kısımlarına yer verilerek değerlendirme yapılmıştır. Çalışmamızda, bu eserine bağlı kalarak mantığa dair unsurların incelenmesi ve mantığın felsefe ilmi içerisindeki konumunun belirlenmesi amaçlanmıştır.
Spinoza düşüncesinde Tanrı'nın metafiziksel konumlandırılışı ve insanın durumu

Bu çalışmada Spinoza düşüncesinin ana kavramları, Tanrı ve insan dolayımında, kendisinden önceki filozofların düşünceleriyle diyalektik içine sokularak irdelenmiştir. Bu diyalektikte, Kartezyen felsefeye köklü bir işlev yüklenmiştir; zira Spinoza, hemen tüm kavramsal yapısını, bu felsefeden devralmasına karşın, tüm felsefesini Kartezyen ikiciliği aşma üzerine kurar. Bu yüzden çok tartışılan, Spinoza düşüncesi ile Kartezyen felsefe ilişkisi ve aralarındaki terminolojik yakınlık ve kökensel fark, ancak bir yakın çekimle aydınlatılabilir. Çalışma giriş ve sonuç hariç iki ana bölüm olarak kurgulanmıştır. Giriş bölümünde tezin ana kavramsal çatısına hazırlık bağlamında, indirgemecilik sorununa dikkat çekilerek Spinoza'nın özlü bir yaşam öyküsü, içine doğduğu sosyo-kültürel yapı da dikkate alınarak betimlenmiş; çalışmanın yöntembilimsel dayanakları ortaya konulmuştur. Çalışmanın 'Tanrı'nın Metafiziksel Konumlandırılışı' adını taşıyan ilk bölümünde, yöntemsel belirlenimler ışığında, 'Tanrı adı' ve 'Tanrı ideası' arasındaki fark, Tanrı'nın varlığının kanıtlanma çabalarının yeniden ele alınışı ve anlamlandırılışı, töz-öznitelik-modus ilişkisi ve bunlardan doğan sorunlar irdelenmiştir. Bu bölümde Spinoza'nın Tanrı-Doğa-Tek Töz kavramlarını varoluş kavramında birlediği, Kartezyen felsefenin teorik ikiciliğini ve teolojinin Tanrı-yaratılmışlar ikiciliğini bu birlemeyle aşmaya çalıştığı gösterilmiştir. Çalışmanın 'İnsanın Durumu' adını taşıyan ikinci bölümünde Tanrı'nın/Doğa'nın bir parçası olarak insan, zihin-beden ilişkisi, etkin ve edilgin olma durumları açısından iki ana tema üzerinden ele alınmıştır. İlk temada, Spinoza'nın zihin-beden ikiciliğini, paralelizm öğretisiyle aşmaya çalıştığı, özgürlük-zorunluluk ikiliğini ise bu kavramları bir ve aynılaştırarak çözmeye yöneldiği gösterilmiştir. İkinci temada, yani etkin ve edilgin bir varlık olarak insan temasında, etkin ve edilginliğin bilgi türleri, conatus kavramı ve duygulanışlarla ilişkisi ele alınmıştır. Bu ilişkiler ele alınırken, insanın bireysel ve toplumsal halleri de göz önünde buldurulmuştur. Spinoza'nın anılan sorunları ele alırken, belirlenimcilik karşısında insanın bilgeliğini ve erdemini, belirlenimciliği ontik nedensellikten çok epistemik bir nedenselliğe dönüştürme yoluyla sağlamaya çalıştığı gösterilmiştir.
Kant ve Borges'te zaman kavramı

Bu tez çalışmasında Kant ve Borges'in zaman anlayışları karşılaştırılacaktır. Çalışmanın ilk bölümünde, Antik Çağ'ın döngüsel zaman anlayışını temsil eden Aristoteles'in zaman anlayışı ele alınacaktır. Devamında Ortaçağ'da çizgisel zaman anlayışından hareketle Augustinus'un zaman anlayışı açıklanacaktır. Bu bölümde son olarak, Bergson'un süre kavramı ve sezgiselzaman anlayışından söz edilecektir. Çalışmanın Kant'a ayrılan bölümünde zaman, onun teorikfelsefesi yoluyla açıklanmıştır. Kant, kendisinden önce zamana yüklenen anlamları yıkmıştır. Kant'ın zamana yüklediği yeni anlam, felsefede Kopernik devrimi adıyla anılır. Kopernik devrimi, nesnelerin bilgimize uyması gerektiği varsayımını dile getirir. Bu devrim; yasaları doğadan alan özne anlayışının aksine, doğaya yasaları buyuran özne anlayışını ifade eder. Bu devrime göre zaman, her türlü deneyin biricik koşulu olarak öznede bulunur. Kant'a göre zamanın kendisinedeneyle ulaşılamaz. Aksine o, deneyi önceleyen bir şey olarak zihnin apriori bir formudur. Bu sebeple, ben bilinci de ancak zaman koşulu altında kendisini sezdirebilir. Edebiyatçı olarak büyülü gerçekçiliğin en önemli yazarlarından Borges ise, alışılageldik zaman tasarımlarını alt üst eden kısa öyküler kaleme almaktadır. Borges bu öyküleri kaleme alırken, metafizik sistemlerden ve idealist felsefelerden faydalanmıştır. Yazarın bu yönde incelenecek olan eserleri; 'Tlön, Uqbar, Orbis Tertius', 'Yolları Çatallanan Bahçe' ve 'Zamanın Yeni Çürütülmesi''dir. Borges için zamanproblemi, benlik problemini de beraberinde getirmiştir. Şimdiki an, Herakleitos'un ırmağı gibi, sonsuzca akmaya devam eder. Zamandaki değişimin sürekliliği sebebiyle geçmişşteki ben ile şimdiki ben arasında bir çatışma oluşur. Bu çalışma; biri filozof diğeri edebiyatçı olan iki düşünürün zaman anlayışlarını karşılaştırmayı amaçlamaktadır. Bu çalışmada, Kant'ın teorikfelsefesi ve Borges'in kısa öyküleri temel alınacak şekilde bir yol izlenecektir.
The pure possibility of Immanuel Kant's aesthetics

KANT ESTETİĞİNİN SAF OLANAĞITuğba AyasGrafik Tasarımı Yüksek Lisans Programı Tez Yöneticisi: Yard. Doç. Dr. Mahmut MutmanTemmuz, 2006Bu tez Immanuel Kant'ın estetik görüşlerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu çalışmada güzel ve yücenin deneyimlenmesi araştırılmaktadır. Güzelin deneyimlenmesi tasarım ve anlak fakülteleri ile bunlar arasında geçen özgür oyun bağlamında incelenmekte, Yücenin deneyimlenimi ise tüm olası deneyin orjinal koşulu olarak Aşkısal ben ile karşı karşıya kalma anı olarak tanımlanmaktadır.
Liselerimizde felsefe dersinin müfredatı üzerine bir inceleme -Cumhuriyet Dönemi-

1998 Jüri: Yrd. Doç. Dr. Müslim AKDEMİR Bu tezin amacı, Türkiye'de felsefe eğitiminin konumunu belirlemektir. Tezin içeriğinde felsefe programları ele alınmıştır. Ayrıca ders kitaplarının 1923- 1998 arasındaki listeleri verilmiştir. Bunun yanında Milli Eğitim Şura' lan incelenmiştir. Bu toplantılarda alınan kararlar içerisinde felsefeye ve felsefe derslerine verilen ağırlığa bakılmış ve bu konuya dikkat çekilmiştir. Ayrıca bugüne kadar geliştirilen müfredat programları incelenmiş ve bu programların eleştirileri yapılmıştır. Tezin sonucunda ise, felsefe derslerine gereken önemin verilmediği ve bunun sebepleri incelenmiştir. Bu durumun giderilmesinin önemi vurgulanmıştır.
Bergson'un madde anlayışı

YÜKSEK LİSANS TEZİ BERGSON'UN MADDE ANLAYIŞI HÜSEYİN AYDOĞDU Danışman. Doç. Dr. Ali Osman GÜNDOĞAN 2000 - Sayfa: 177 JuıtDoç. Dr. Ali Osman GÜNDOĞAN Bu çalışma XX. yüzyılda Batı düşünce tarihinde yetişen büyük filozoflardan biri olan Henri Bergson'un madde ile ilgili görüşlerini tasvir etmektedir. Bergson, maddeyi, ne tamamen inkar eder, ne kendinden önceki felsefelerde olduğu gibi herhangi bir dereceden töz, ne de bir nitelikler yığını olarak görür. Ona göre birilerinden farklı iki gerçek olan hayat ile madde aynı evrim sürecine tabii olup her ikisi de sürekli oluş içerisindedirler ve aynı özgürlükten de pay almaktadırlar. Bergson, çağdaş bilimin aksine madde denildiği zaman dış dünyanın objesi olan maddeyi anlamaz. Onun canlı maddesi ya da üreyici maddesi bilimin bahsetmiş olduğu maddenin tam tersine hayat atılımından aldığı güçle sürekli oluşum, atılım ve evrim içinde olan pelte halinde akışkan bir sıvıdır, işte bu akışkan maddenin evrim süresince evrimin yavaşladığı ya da duraklamış olduğu yerler, daha doğrusu hayatın kabuk bağlamış olduğu yerler bilimin objesine giren maddedir. Bu madde kısmen cansız olup azaltılmış hayat veya en az hayattır. Böylelikle Bergson, canlı madde ile 'cansız madde arasında kökten bir ayrım yapmamış olur. Kısaca Bergson, madde anlayışını çağının hakim düşüncesi olan maddeci geleneğin dışında vilatist - spiritualist bir çizgide ortaya koymuştur. Onun felsefesinde madde, ne her şeydir, ne de hiçbir şeydir. O, sadece hayatın yaratıcı evrim sürecinde bir basamaktır, ruhun yayıldığı ortamdır, yani ruhun kabuğudur.
Robin George Collingwood felsefesinde sanat ve tarih ilişkisi

Yirminci yüzyıl düşünürü Robin George Collingwood çağa özellikle tarih felsefesi çalışmalarıyla damga vurmuş bir isimdir. Ancak onun başta sanat olmak üzere diğer düşüncelerinde ortaya koyduğu kuramlar ve bu düşünceleri bağlamında meydana getirdiği felsefi sistem bir hayli ilgi çekmektedir. Biz de çalışmamızda bu sistemin bir şeklini ortaya koymak niyetiyle düşünürün felsefesinde sanat ve tarih düşünce ve tahayyül imgelem ve bilgi arasındaki ilişkiyi irdeledik. Ayrıca düşünür sanattan tarihe doğru geçiş sürecinde bir de epistemolojik bir yapı ortaya koymuştur. Bu yapıya da çalışmamız boyunca değinilmiştir. Sanat ve tarih arasındaki ilişki gerek insan doğası hakkında bilgi sahibi olmak için gerekse de düşünürün yukarıda oluşturduğu sistemin bir şeklini kavramak için önemli görülmüş ve bu tezde işlenmiştir. İnsan doğası bilimi olan tarih insan doğası hakkında sadece tek bir yönden bilgi vermektedir. Sanat da aslında bir insan doğası bilgisidir. Ancak o da insan doğası hakkında yalnızca tek bir yönden bilgi sahibi olunacak bir etkinliktir. Dolayısıyla Collingwood'un insan doğası bilgisi ve bunun üzerine inşa ettiği insan doğası bilimi dediği şeyi daha doğru kavrayabilmek için sanat ve tarih arasındaki ilişkiye ihtiyaç duyulmaktadır. Yine Collingwood'un imgelemden algıya algıdan düşünceye ve düşünceden de düşünce üzerine düşünceye doğru giden yapıyı kavrayabilmek de sanat ve tarih ilişkisini ele almakla mümkündür.
İlahi dinlerde sevgi

İlahi Dinlerde Sevgi konusunu ele aldığımız bu çalışmamızda, sevginin hakikatini ortaya koyup, sevginin hakkını vermek. İlahi dinlerin sevgi boyutunu vurgulayarak, Yahudilik, Hıristiyanlık ve İslam'ın sevgi anlayışını inceledik. İlahi dinlerin kutsal metinlerinin sevgiyi ele alışları, sevgiye yükledikleri anlamı ve bu dinlerin mensubu düşünürlerin din adamlarının sevgi kavramıyla ilgili değerlendirmelerini aktarmaya çalıştık. Bu bağlamda çalışmamızda öncelikle sevgi kavramını ele alıp inceledik. İlahi dinlerde sevgi duygusunun kimlere, nasıl yansıtılması gerektiğini ve sevginin insanın dini hayatındaki yerinin nasıl olması gerektiğini inceledik. İlahi dinlerde Allah sevgisi bütün sevgilerden üstün tutulmuştur. İnsanın diğer bütün varlıklarla olan sevgi ilişkisini düzenleyen de Allah sevgisi olmuştur. İlahi dinlerde Allah sevgisiyle birlikte, komşu ve kardeş sevgisi, aile fertlerine olan sevgi, ahiret ve dünyaya yönelik sevgiyi ele aldık. Sonuç; olarak sevgi tüm dinlerin özünde var olan bir kavramdır. İlahi dinler sevgiyi sadece soyut bir kavram olmaktan ziyade günlük hayata aktarılarak eyleme dönüşmesi gereken aksiyoner bir güç olarak görmekle birlikte, uygulamada farklılıkların olduğunu görülmektedir. İlahi dinlerde ortak bir özellik olan sevgi ile ilgili bazı nitelemelerde benzerlikler olmakla birlikte farklılıklar da bulunmaktadır.
İran ve Türkiye'de modern psikolojinin başlangıcı: Hoca Tahsin Efendi, Dr. Siyasi

İran ve Türkiye'nin tarihsel ve kültüler ilişkileri iki ülkenin yeni çağ tarihçileri ve düşünürleri tarafından dikate alınmaya başlanmaktadır. İki müslüman ve komşu ülke olan İran ve Türkiye kendi modern tarihleri boyunca farklı yollar izlemişlerdir. Modernleşme siyasetlerinin her iki ülkede elde ettiği sonuçlar çok farklıdır. Modern bilim ve düşüncenin İslam ülkelerine girişi bu toplumları çok boyutlu siyasi ve toplumsal sorunlarla karşı karşıya bırakmıştır. Modern bilim ve teknolojiyi Batı'nın güç kaynağı olarak tanımlayan Müslümanlar kendi toplumlarında eğitim siyasetini Batı ilmine uygun olarak değiştirmeye çalışmışlardır. Her ne kadar eğitim politikalarında farklı yol izlemiş olsalar da, Darülfünun gibi yeni okullar her iki ülkede yaklaşık aynı dönemde düzenlenmiştir. İnsani bilimler özellikle psikoloji İran'da 50 sene geç okutulmaya başlamıştır. Tezimizde geleneksel İslam düşüncesi çerçevesinde psikoloji anlayışının ana hatlarını çizmeye çalıştık. İkinci bölümde Iran'da uygulanan eğitim politikaları ve modern eğitim kurumlar tarihini inceledik. Bunun yanı sıra esas olarak İran'da modern psikoloji tarihini araştırdık. Son bölümde ise Hoca Tahsin Efendi'nin 'Psikoloji Yahut İlmi Ruh' adlı eserini ele alarak 1850'lerden 1900'lere kadar uzanmış olan tarihte yazılan ilk modern psikoloji kitabını tanıtmaya çalıştık. Sonuçta aynı tarihsel dönemlerı iki ülkede araştırarak elde ettiğimiz sonuçları değerlendirdik.
Alemin ezeliliği meselesinin İbn Sina ve öncesindeki kaynakları

Kıdem-i alem meselesi alemin yaratılıp yaratılmadığından ziyade, alemin nasıl/neden ya da hangi şeyden yaratıldığı; ayrıca yaratmanın şeklinin nasıl olduğu üzerindeki tartışmanın kavramlaşmış şeklidir. Alemin yoktan mı, yokluktan mı veya bir şeyden mi yaratıldığı üzerindeki tartışma günümüze değin süregelmiştir. Ayrıca kıdem-i alem tartışması bir yönüyle zamanın kadim olup olmadığını, zaman ve hareket arasındaki ilişkinin nasıllığını ortaya koyma çabasının felsefileşmiş halidir. Zamansız ve mekansız düşünememenin ortaya çıkardığı problemler, kuşkusuz, Tanrı ile alem arasındaki ilişkinin izahında karşılaşılan zorluklar da kendisini ortaya çıkarmaktadır. Zamanın hareketle başladığı ve hareketin de bir değişmeyi ifade ettiği dikkate alındığında, her yönüyle değişmeye kapalı olan bir Tanrı tasavvuru ve Tanrı'dan sadır olan mükemmel hareketin zamanla olan ilişkisi nasıldır? Aynı zamanda hareket bir başlangıç, gayeye doğru gidiş ve nihayetinde bitişi anlatır. Peki, Tanrı'nın fiili hakkında bir gaye, başlangıç ve bitiş nasıl ifade edilebilir?
Metodist kilisesi hakkında bir araştırma

yüzyılda İngiltere'de başlayan, Evanjelik hareketin ilk temsilcilerinden kabul edilen ve John Wesley tarafından kurulan Metodizm hareketi, çıktığı yerlerdeoldukça etkili olmuş ve aynı faaliyetlerini Amerika'da da sürdürmeye devam etmiştir. Zaman zaman bazı güç kayıplarına uğramakla birlikte ortaya çıktığı tarihten itibarenMetodistler İngiltere, Amerika Birleşik Devletleri ve İngiliz sömürgelerinde büyük etkiler meydana getirmiş ve sayıları gün geçtikçe artmıştır. Türkiye'de Metodistler hakkında Dinler Tarihi metotlarını kullanarak yapılmış, ilk ve tek müstakil bir çalışma olan bu tez'in giriş bölümünde; araştırmanın konusu, amacı, metodu ve sınırları konusuna kısaca temas edilmiş, ayrıca Metodizm kavramının etimolojik ve terminolojik anlamı üzerinde durulmuş ve araştırma ile ilgili olarak birinci el kaynaklar tanıtılmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde tarihsel arka plan ele alınarak, Metodizmin çıkış yeri olan İngiltere'nin bu tarihlerdeki dini, siyasi ve sosyal konumu incelenmiş ve İngiliz Kilisesi hakkında bilgi verilmiştir. Ayrıca Metodizmin kurucusu John Wesley'inhayatı, yetişme tarzı ve dini anlayışı ile ilgili bilgiler değerlendirilmiş, Metodizmteolojik ve kurumsal yapı itibariyle incelenmiştir. Metodist Kilisesinin inanç esaslarının incelendiği ikinci bölümde; MetodistlerinTanrı, yaratılış, kurtuluş, ahiret ve kader anlayışları hakkında bilgi verilmiş, buna ilave olarak, onların kabul edip uyguladıkları sakramentler, Metodist gelenekleri ve uygulamaları konusu ele alınmıştır.
Jean Jacques Rousseau'da genel irade kavramı

Bu çalışmada, Rousseau'nun Genel İrade kavramını ele aldık. Tarihsel süreç içerisinde çoğunlukla şahit olduğumuz politik yaşamda bireylerin iradelerine işlerlik kazandırmak toplumda onları söz sahibi yapmak önemli bir konudur. Onun temel çabası doğrudan demokrasiye dayanan bir devlet düzeni kurmaktır. Rousseau için genel irade politik yaşamın