turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
1982 Anayasası'na göre siyasi partilere devlet yardımı yapılması düzeni

'1982 Anayasası'na Göre Siyasi Partilere Devlet Yardımı Yapılması Düzeni' adlı yüksek lisans tezi giriş bölümü, üç ana bölüm ve sonuç bölümünden meydana gelmek-tedir. Bu çalışmada, 1982 Anayasası'na Göre Siyasi Partilere Devlet Yardımı Ya-pılması Düzeni konusu işlenmeye çalışılmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde devlet yardımının dünyadaki örnekler de göz önünde bulundurularak gelişimi, gerekçeleri, uygulanması ve eleştirilen kısımları anlatılmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde ise Türki-ye'de siyasi partilere yapılan devlet yardımının, Türk Hukuku'ndaki anayasal ve yasal süreç içerisindeki gelişimi Anayasa Mahkemesi kararları da göz önünde bu-lundurularak incelenmiş ve uygulamanın eleştirilen yönlerine değinilerek, çözüm yol-ları gösterilmeye çalışılmıştır. Bu doğrultuda birinci bölümde, siyasetin finansmanından bahsedilmekte, kar-şılaştırmalı hukukta ve Türkiye'de siyasetin normal zamanlarda ve seçim zamanların-da finanse ediliş biçimi incelenmekte, uygulamada karşılaşılan sorunlara çözümler önerilmektedir. İkinci bölümde, devlet yardımı uygulamasının tarihsel gelişimine yer verilmekte, uygulamadaki durum, karşılaştırmalı hukuktaki örnekler referans alınarak incelenmekte, Türk Hukuku'nun devlet yardımı uygulamasıyla tanışmasından, uygu-lamanın anayasal ve yasal süreç içerisinde geçirdiği değişimlerden, AYM'nin uygu-lamaya karşı gösterdiği tutumdan ve devlet yardımına yöneltilen eleştirilerden bahse-dilerek, çözüm önerileri getirilmektedir. Üçüncü bölümde ise Türkiye'de siyasi parti-lerin mali yönden denetlenmelerinin gerekliliğine, mali denetimin anayasal ve yasal süreç içerisinde gelişimine, uygulamada mali denetim sırasında karşılaşılan sorunlara değinilerek, çözüm önerileri getirilmektedir.
Belediye Kent Konseyleri

Bu yüksek lisans tezinde Kent Konseyleri Hukuki ve İdari Açıdan incelenmiştir. Kent kavramı ve kent açıklanarak teze başlanmıştır. Kent konseyleri, kentte yaşayan vatandaşların katılımcı demokrasi ekseninde, kent yönetimine katılımlarını teşvik eder. Bu yüzden öncelikli olarak kent kavramını vermek uygun olacaktı. Kentin tarihçesi ve Türk-İslam toplumundaa yeri, Avrupa'da ve Orta Çağ'da kentlerin yeri konuları kenti yakından tanıtacaktır. 'Katılımcı demokrasiye sebep olan unsurlar nelerdir? sorusunun cevabı bu tezde verilmeye çalışılmıştır. Yunan polis devletlerinde doğrudan demokrasinin örnekleri görülebilir ama küreselleşmenin yaşandığı bu yüzyılda doğrudan demokrasi ile temsili demokrasinin ortası olan katılımcı demokrasi önce Yerel Gündem 21, ardından kent konseyleri aracılığıyla uygulanmaya başlanmıştır. Küreselleşmenin, bireye ve topluma sağladığı yaralar ve uğratmış olduğu yıkımlar eserde belirtilmiştir. Küreselleşmenin kökenleri, bunun zıttı olarak adem-i merkeziyetçilik olgusu, 'küreselleşmeyle birlike nasıl yan yana anılır oldu? sorusunun cevabı aranılmıştır. Kent konseyinin temellerinin küreselleşmeye, yerelleşmeye ve yönetişime dayandığı aşikar bir şekilde belirtilmiştir. Şeffaflık, hesap verebilirlik, katılımcılık kent konseylerine dair önemli kavramlardır. Kent konseyinin Türkiye'de gelişim aşaması, hukuki ve idari altyapısı bu tezin ana konusudur. Bu amaçla, kent konseyi yönetmeliğinde yer alan maddelerin idari yapıyı ilgilendiren kısımları açıklanmıştır.
Uluslararası yatırımlarda dolaylı kamulaştırma

Uluslararası yatırım hukukunda devletlerin yatırımcının yatırımına yaptığı müdahalelerin ne zaman dolaylı kamulaştırma teşkil edeceğine ilişkin açıklık bulunmamaktadır. Bu çerçevede doktrin ve yargı kararları çeşitli kriterler ortaya koymuş ve her olaya özgü ve birbirinden farklı içtihatlar ortaya çıkmıştır. Ne yatırımcılar ne de ev sahibi devletler bakımından bu alanda hukuki kesinlik ve öngörülebilirlik mevcut değildir. Bu durum karşısında devletler yeni yapılan iki ve çok taraflı yatırım anlaşmalarına bir yandan dolaylı kamulaştırmanın tespitinde dikkate alınacak kriterler getirmişler, diğer yandan da devletlerin dolaylı kamulaştırma iddialarından muaf tutulabilmesi için çeşitli istisnalar öngörmeye başlamışlardır. Bu alanda yeni değerlendirmelerin nasıl yapılacağı bilinmemekle birlikte, hakem kararlarında artık yatırıma yapılan müdahalelerin dolaylı kamulaştırma kapsamında olmadığı durumlarda devletin adil ve hakkaniyete uygun muamele yapma yükümlülüğü çerçevesinde değerlendirme yapılması beklenebilir.
Özel hastanede çalışan hekimlerin tıbbi müdahaleden doğan özel hukuk sorumluluğu

Bu çalışmada, özel hastanelerde hizmet veren hekimlerin tıbbi müdahaleden kaynaklanan özel hukuk sorumlulukları ele alınmıştır. Öncelikle tıbbi müdahale başta olmak üzere sağlıkla ilgili temel kavramlar ile özel hastanelerin yönetimi ve işleyişi açıklanmıştır. Daha sonra özel hastanelerde hizmet veren hekimlerin tıbbi müdahaleden doğan özel hukuk sorumluluğunun kaynakları sırasıyla incelenmiştir. İlk olarak hekimlik sözleşmesinin unsurları belirtilmiş, hukuki nitelemesi hakkındaki tartışmalar açıklanmış ve sözleşmeden doğan borçlar sayılmıştır. Kanaatimizce hekimlik sözleşmesi bir vekalet sözleşmesi olarak nitelendirilmelidir; ancak Yargıtay estetik ameliyatlar gibi hekimin görünür bir sonuç vadettiği müdahaleler ile ilgili sözleşmeleri eser sözleşmesi olarak nitelendirmektedir. İkinci olarak culpa in contrahendo sorumluluğu hakkındaki tartışmalara kısaca değinilmiştir. Üçüncü olarak haksız fiil sorumluluğunun şartları açıklanmış, özellikle hukuka uygunluk sebepleri ve hastanın rızası üzerinde durulmuştur. Son olarak hekimler açısından vekaletsiz iş görme hükümlerinin uygulanması tartışılmıştır.
İktidarın meşruiyetinin sinemada izdüşümü

İktidar, bir güç ilişkisi olmakla birlikte, karmaşık ve çok boyutlu bir yapıyı ifade eder. Hiçbir iktidar, salt güç kullanarak varlığını sürdüremeyeceğinden, bu ilişkinin kurulması ve devamlılığı, iktidara tabi olanlar nezdinde bir kabul gerektirir. Bu bağlamda iktidarı, meşruiyet kavramı ile birlikte ele almak gerekmektedir. Meşruiyet, tanrısal kaynaklardan ve doğaüstü güçlerden sağlanabildiği gibi, modernleşme ile dünyevi kaynaklarda aranmaya başlanmış ve insan aklını temel alan yasalar, iktidarın meşruiyetine dayanak oluşturmuştur. Tarih boyunca, iktidar ve ona tabi olanlar arasındaki ilişkinin dinamiklerine göre iktidarın meşruiyet sağlama biçimleri de değişiklik göstermiştir. Hobbes'un Leviathan ile ortaya koyduğu toplum sözleşmesi kuramının da temelinde yer alan güvenlik kavramı, günümüzde de geçerliliğini koruyan bir meşruiyet aracıdır. İktidarın güvenlik odaklı hukuk ve meşruiyet kurgusu, korkunun hakimiyetine giren toplumsal düzenin bir distopyaya dönüşmesine neden olabilecektir. Bu anlamda meşruiyetin, güç ilişkilerini görünmez kılan kurgusal bir nitelik taşıdığı söylenebilir. Bu çalışmada iktidarın yapısı, üretilen yasa ve iktidarın güvenlik üzerinden meşruiyet yaratımı ile bu meşruiyet yaratımına dair kırılmalar, farklı bir gerçeklik üzerinden işleyen ve kurguya dayalı bir ifade biçimi olan sinema aracılığıyla incelenmeye ve bu örtük ilişki irdelenmeye çalışılmıştır.
Mobil uygulamalarda erişim izinleri

Bugün, akıllı cihaza sahip birçok kullanıcı, artan mobil uygulamalar ile sürekli etkileşim halindedir ya da olmak zorundadır. Birçok mobil uygulama arasından güvenlik tehditlerinin doğru tespit edilmesi, bilgi güvenliği açısından önemli ve zor bir konu haline gelmiştir. Kullanıcılar için çeşitli işlevler sunabilen bu uygulamalar, farklı türlerde izinler talep etmektedir. Alınabilecek bu izinlerin, uygulama işlevi ile örtüşüp örtüşmeyeceğini ve kötü niyetli olabileceği anlamak oldukça zordur. Bu çalışma içerisinde, kullanıcıların mobil uygulamalara karşı tutumu ve uygulamaların gizlilik seviyeleri incelenmiş; güvenlik risklerinin en aza indirilmesi için önerilerde bulunulmuştur. Araştırma kapsamında, mobil uygulamalarda alınabilecek erişim izinleri örneklerle incelenmiş ve etkileri araştırılmıştır. Ayrıca, mobil cihazlarda kötü amaçlı yazılımların tespit edilmesi ve kullanıcı güvenliğinin sağlanması, bu araştırma kapsamında incelenmiş ve önerilerde bulunulmuştur.
İdari kolluk faaliyetinin özel hukuk kişilerince görülmesi

Çalışma kapsamında, bünyesinde kamu gücünü ihtiva eden ve kamu hukuku esasına göre yerine getirilmesi gerektiği kabul edilen idari kolluk faaliyetinin özel hukuk kişilerince görülmesine ilişkin usul ve esaslar ele alınmıştır. Kolluk faaliyetinin özel hukuk kişilerine devrinin mümkün olup olmadığı ve özel hukuk kişilerinin sahip olduğu yetkilerin niteliği belirlenmeye çalışılmıştır. Bu amaçla özel hukuk kişilerinin yetkilendirilmesine ilişkin hukuki düzenlemeler önce ayrı ayrı ele alınmış daha sonra ise bunlara ilişkin genel bir değerlendirme yapma yoluna gidilmiştir.
yargılamanın yenilenmesi sebebi olarak Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin ihlal kararları

tarihinde aldığı tavsiye kararında en etkili çıkar yol olarak yargılamanın yenilenmesine mevzuatta yer verilmesini tavsiye etmiştir. AlHM kararlarının yargılamanın yenilenmesi sebebi sayılması konusunda Sözleşme'ye taraf devletlerin büyük çoğunluğunda özel düzenleme yaptıkları görülmektedir, özellikle ceza davaları bakımından, taraf devletlerde ihlal sonrası bu yolun, çok azı dışında, açık olduğu söylenebilir. Bu, aynı zamanda Sözleşmenin Avrupa kamu düzeninin asgari standardı olarak görüldüğünü göstermektedir. Hukuk ve idari davalar bakımından da, ceza davaları kadar olmasa bile, önemli ölçüde özel düzenleme veya uygulama bulmak mümkündür. Bununla birlikte, son zamanlardaki uygulamada kimi ülkelerde Anayasa Mahkemesi gibi yüksek mahkemelerin AİHM kararlarına karşı farklı bir duruşu gözlemlenmektedir. Buna AlHM'nin Görgülü ve Caroline kararları sonrası Almanya Anayasa Mahkemesi'nin 14 Ekim 2004 tarihli kararı iyi bir örnektir, ispanya Anayasa Mahkemesi de Barbera kararında vardığı sonuçları daha sonra Ruız- Mateos ve Castillo Algar kararlarında uygulamamıştır. Türkiye, AlHM kararlarına dayalı olarak yargılamanın yenilenmesini hukuk, ceza ve idari davaların hepsi bakımından tanıyan sayılı ülkelerden birisidir. Bu düzenlemelerin Anayasa Mahkemesi'nin yüce divan ve siyasi parti kapatma davalarında da uygulanabilmesi gerekir. Düzenlemelerin yakın bir geçmişşte yapılmış olması, kapsamının dar tutulması nedenleriyle bu konudaki örnekler yeni yeni ortaya çıkmaktadır. Geçirilen süreçte aynı zamanda ihlal kararına götüren yasal düzenlemelerde de değişiklik yapıldığından, yeniden görülecek davaların AlHM içtihatları ile uyumlu olması beklenmektedir. AlHS sisteminde, temel hak ve hürriyetlerin AlHM marifetiyle korunması ikinci plandadır. Aslolan, bunların iç hukukta teminat altına alınmış olması ve etkin bir şekilde korunmasıdır. Anayasa'nın 90 /son maddesindeki yeni düzenleme bu amaca hizmet edecek şekilde kullanıldığında sorunun büyük ölçüde çözülmesi beklenmektedir. Bu bakımdan yargı organlarının AlHM içtihatlarını iyi takip yanında, bunların Taraf Devletlerde ne şekilde yerine getirildiğini de takip etmeleri faydalı olur.
Cezai şart

Bu çalışmanın temel konusu Türk Borçlar Kanununda düzenlenmiş bulunan cezai şart kavramını incelemektir. Birinci bölümde, cezai şartın tanımı ve unsurları incelenmiş, ardından benzer kavramlarla karşılaştırılması yapılmış ve Türk hukukundaki uygulanma alanına dair incelemede bulunulmuştur. İkinci bölümünde cezai şartın kurulması ve çeşitleri ile hukuki niteliği değerlendirilmiştir. Üçüncü ve son bölümde ise, cezai şartin hükümleri sona ermesi ve geçersizliği incelenmiştir. Tezin sonuç bölümünde de konuyla ilgili değerlendirmeler yer bulmuştur.
Çevre ceza hukuku, sınırlar ve uluslararası gelişmeler ışığında yeni hukuki imkanlar

Tez çalışmasının konusu, çevre ihlallerinin ceza hukuku sorumluluğu açısından değerlendirilmesidir. Bu değerlendirme belirli sınırlar ve güçlükler ile fırsatlara ilişkin tartışmaları içermektedir. Çalışmada, çevrenin korunmasına ilişkin hukuk kaynaklarının dinamik gelişimi incelenmiştir. Türkiye'de çevrenin korunması ve ceza hukukunda kısıtlı çevre ceza hukuku uygulamaları ele alınmış, uluslararası alanda çevrenin kirletilmesinden kaynaklı zararlara ilişkin cezai sorumluluk hakkında hukuki düzenlemeler irdelenmiştir. Son yıllarda giderek artan, çok uluslu şirketlerin ticari faaliyetleri nedeni ile meydana gelen küresel çevresel ihlallerine karşı ceza sistemi ve kurallar bütünü hakkında tartışmalara yer verilmiştir. Çevrenin kirletilmesi ve çevresel ihlallere karşı kamu hukuku alanında çoğunlukla idare hukuku uygulansa da, anayasa hukuku, sorumluluk hukuku ve ceza hukuku giderek daha çok başvurulan alanlar olmaya başlamıştır. İdare hukukunun, idari düzenlemelerin kapsam ve uygulamasının yetersiz kaldığına ilişkin görüşler ceza hukuku mekanizmalarının gerekliliği tartışmalarını çoğaltmıştır. Özellikle, sanayi devriminin hızlandırdığı küreselleşme süreci ile, yerel ölçekli çevre sorunları, çok boyutlu ve etkilerini küresel ölçekte gözlemleyebildiğimiz bir sorunsala dönüşmüş ve bu, çevrenin korunması yönünde uluslararası bağlayıcı ve etkili hukuki araçlarının daha geniş bir tartışma konusu yapılmasını tetiklemiştir. Bu çalışmada sanayileşme ve küreselleşmenin etkisiyle, sürdürülebilir kalkınma, risk değerlendirmesi, önleme ilkesi gibi evrensel çevresel ilkeler ile sanayileşmenin kaçınılmaz sonuçlarından biri olan çevre sorunları, sınır aşan ekolojik kriz döneminde çevrenin korunmasına ilişkin hukukun nasıl konumlandığını ve ceza hukuku tartışmalarının nereye denk geldiği yönündeki tartışmalar, çevrenin korunmasına ilişkin hukukun dinamik gelişimi çerçevesinden değerlendirilmiştir.
Çatmalarda kusur oranlarının belirlenmesi, ulusal ve uluslararası düzeyde incelenerek bir model önerilmesi

Çatma davasında çeşitli kurallar, genel kabul görmüş uygulamalar, prosedürler ve mekanizmaların tümü hukukun bu bölümünde birbirini karşılıklı olarak etkilemektedir. Binlerce yıldan beri çatma hukuku var olmasına rağmen hala güncellenmekte, incelenmekte ve uygulanmaktadır. Bu kapsamda eski Türk Ticaret Kanunu ve yeni Türk Ticaret Kanunu'nun çatma hükümleri karşılaştırılarak ilk defa eklenen ve değişikliğe uğrayan kanun maddelerinin gerekçeleri ile çatmalara ilişkin 1910 Brüksel Sözleşmesi arasındaki farklar ortaya konmuştur. Bunun yanında çatmanın tanımı, unsurları, çeşitleri ve çatmada yargı organı ve uygulanacak kurallardan bahsedilmiştir. Çatma analizine ilişkin 3'ncü bölümde; Deniz kazalarının araştırılması hakkındaki Uluslararası zorunluluklar kapsamında, başlıca 1982 Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi (1982), SOLAS 74, LOADLINE 1966, STCW 78 sözleşmelerine ve diğer sözleşmelere değinilmiştir. Ardından çatmayı önleme tedbirleri, Denizde Çatışmayı Önleme Tüzüğü'nün tarihçesi ve çatma davalarında yeri ve önemi açıklanarak çatma analizi ve kusur dağılımının nasıl yapıldığına dair Ulusal ve Uluslararası düzeyde dünyadaki mevcut üç hukuk sistemindeki uygulamalar büyük denizci devletler dikkate alınarak incelenmiştir. Çatma analizi ve kusur dağılımı, ulusal ve uluslararası boyutta araştırılmak suretiyle, çatma davalarında kusur oranları belirlenirken Uluslararası ve Ulusal çatma dava örnekleri incelenerek kusur oranı ile gemilerin fiziksel özelliklerinin, Meteorolojik durumun, Görüş durumunun, çatma türünün, personel sayısının ve çatma anındaki hız ile arasında bir ilişki olup olmadığının tespit edilmesine çalışılmıştır. Kusur oranı ile gemiler tarafından ihlal edilen Denizde Çatışmayı Önleme Tüzüğü Kuralları ve Yerel trafik düzenlemeleri arasındaki ilişkilerin araştırılarak, bu kuralların birbirlerine göre kusur oranının belirlenmesinde bir ağırlıklarının olup olmadığının ya da bir üstünlüklerinin bulunup bulunmadığının ortaya konması maksadıyla korelasyon ve regresyon analizleri yapılmış ve sonuçta kusur oranlarının hesaplanmasına yönelik bir model önerilmeye çalışılmıştır.
Uluslararası Çevre Hukukunda çevresel bilgi

Bu çalışmada, çevresel bilgi kavramının kapsamı, önemi ve uluslararası çevre hukukundaki yeri incelenmiştir. Uluslararası çevre hukukunun temel ilkeleri olan devletlerin doğal kaynaklar üzerindeki egemenlik hakları, önleme ilkesi, işbirliği ilkesi, sürdürülebilir kalkınma ilkesi, ihtiyatlılık ilkesi ve kirleten öder ilkesi; uluslararası çevre sözleşmeleri ve mahkeme kararlarından oluşan temel kaynaklar ekseninde ele alınmıştır. Çevresel bilgiyi toplama ve yayma teknikleri, bu genel ilkelerin hayata geçirilmesine, son tahlilde çevrenin korunmasına hizmet eder. Bu teknikler, çevresel etki değerlendirmesi, bilgi alışverişi, raporlama ve danışma, acil durumların bildirimi, kamunun eğitimi ve bilinçlendirilmesi, çevresel denetim, eko-etiketleme ve çevresel bilgi edinme hakkıdır. Tüm bu tekniklerin doğuş ve gelişim süreçleri, ulusal ve uluslararası kaynaklar ışığında incelenmiştir. Çevresel demokrasinin gelişmesi için gerekli olan çevresel bilgi edinme hakkına geniş bir yer verilerek, bilgi edinme hakkı ve çevre hakkı bağlamında incelenmiştir. Uluslararası çevre hukuku devletlere artık, bireylere çevresel bilgi edinme haklarını sağlama yükümlülüğü yüklemektedir.
İdari yargı kararları çerçevesinde maddi ve manevi zarar

Sorumluluk hukukunun amacı kamu gücünün kullanımı nedeniyle gerçekleşen gerçek zararın tazmininin sağlanmasıdır. Ancak pozitif hukukumuzda anayasal ve yasal olarak idarenin sorumluluğu ortaya konulmuş olmakla birlikte, onun dayandırılabileceği esaslar hakkında herhangi bir açık hükme yer verilmemiştir. Bu konuda var olan boşluk idari yargı yerlerince ortaya konulan içtihatlar ile doldurulmaya çalışılmakta ve de öğreti tarafından söz konusu içtihatlar sistematik hale getirilmektedir. Zarar kavramı; hukuken himaye edilen maddi ve manevi varlıkların, ihlal edilmesinden önceki ve sonraki halleri arasında meydana gelmiş olan menfi farkı ifade etmektedir. Zarar, ilk bakışta çok belirgin ve kolay saptanabilecek bir durum gibi görünmekte ise de, tayin ve tespit edilmeye çalışıldığında çok yönlü bir kavram olduğu anlaşılmaktadır. Bu yönüyle idarenin tazmin sorumluluğu ve idarenin tazmin sorumluluğunun Anayasa'da düzenleniş biçimi, zararın neyi ifade ettiği, idari işlem ya da eylem nedeniyle kim ya da kimlerin zarara uğradığı bu çalışmanın kapsamını oluşturmaktadır.
FIDIC kurallarının karşılaştırmalı hukuktaki yeri

Bu tezde FIDIC Kurallarının Karşılaştırmalı Hukuktaki yeri incelenmektedir. FIDIC Kurallarının inşaat sektöründe yaygın bir şekilde kullanılmasının pek çok sebebi bulunmaktadır. Bir kere, her şeyden önce, bu Kurallar asıl adı FIDIC olan Uluslararası Müşavir Mühendisler Federasyonu tarafından bir inşaat sözleşmesinde üstlenilebilecek işin niteliğine uygun bir biçimde hazırlanmaktadır. İkincisi, sektör temsilcileri önceden hakkında bilgi sahibi oldukları bu Kuralları uygularken kendilerini daha rahat hissetmektedir. Üçüncüsü, söz konusu Kuralları kullanırken hayata geçirdikleri projeye hangi hukuk sisteminin uygulanacağını araştırmak zorunda kalmamaktadırlar. Bugün için, özellikle büyük inşaat projelerinde en azından bir tane sınır-aşıcı unsur bulunmaktadır. Bu sebeple, ilk etapta projeye hangi hukukun uygulanacağı meselesinin halledilmesi gerekmektedir. Bu ise oldukça yorucu ve zaman tüketici bir iştir. Halbuki, FIDIC Kurallarının aynı zamanda bir lex mercatoria olarak benimsenip uygulanması taraflar için en iyi seçenek olmaktadır. Dördüncüsü, FIDIC Kuralları her türden sözleşmeye ve sözleşme yapma tekniğine uyum sağlama kabiliyetini haizdir. Böylesine önemli FIDIC Kurallarını inceleyen söz konusu tez üç ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde FIDIC Kurallarının Karşılaştırmalı Hukuktaki yeri tayin edilmeye çalışılmıştır. İkinci bölüm özellikle Kırmızı Kitap'ta düzenleme altına alınan maddi hükümlerle ilgilidir. Üçüncü ve son bölümde ise genel bazı hukuki kavramların FIDIC Kurallarında düzenleme altına alınan benzerleriyle karşılaştırılmasına yer verilmiş bulunmaktadır.
İslam Hukukunda mefkud ve hükümleri

Bu tezimizde, Hanifi mezhebini esas alarak diğer mezhepleri görüşüne de imkan nisbetinde temas ettik. Bununla beraber Türk Medeni Hukuku'ndaki uygulamaya da zaman zaman atıfla bulunduk, mukayeseler yaptık. Çalışmamız bir giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde şahıs ve şahsiyet kavramları üzerinde durduk. Ayrıca günümüzde mer'i olan Türk Medeni Hukukundaki uygulamaya da yer verdik. Çalışmamızın birinci bölümüne kayboluş-hükmen ölü sayılma sürecindeki mefkud üzerinde durduk. İkinci bölümde ise, mefkudun hükmen vefatının hukuki neticelerine temas ettik. Üçüncü ve son bölümde de vefatına hükmedilen mefkudun ortaya çıkması halindeki hukuki durumu ele aldık.
Türk Miras Hukukunda mirasbırakan tarafından yapılan sağlararası kazandırmaların tenkisi

Türk hukukunda bazı yasal mirasçıların miras paylarının belirli bir kısmı koruma altına alınmıştır. Miras paylarının belirli bir kısmı koruma altına alınmış olan bu yasal mirasçılar saklı pay sahibi mirasçılardır. Mirasbırakan tarafından yapılan ölüme bağlı veya sağlararası kazandırmaların mirasçıların saklı payını aştığı oranda indirilmesine 'tenkis' denilmektedir. Bir kazandırmanın tenkis edilebilmesi için öncelikle karşılıksız yapılmış olması gerekir. Tenkis talebinde bulunmak için temel iki şart bulunmaktadır. Bu şartlardan ilki, mirasbırakanın ölüme bağlı veya bazı sağlararası kazandırmaları ile tasarruf oranının aşılmış olması, ikinci şart ise mirasçının saklı payının ihlal edilmiş olmasıdır. Ölüme bağlı kazandırmaların tenkis için bunlardan başka bir şart aranmazken, sağlararası kazandırmaların tenkis edilebilmesi için her şeyden önce Kanun'da sınırlı şekilde sayılan kazandırmalardan biri söz konusu olmalıdır. Sağlararası kazandırmaların tenkis edilebilmesi için ölüme bağlı tasarrufların tenkis edilmesi ve buna rağmen saklı paylardaki ihlalin giderilememiş olması gerekir. Sağlararası kazandırmaların kendi içindeki tenkis sırası, en yeni tarihlisinden en eski tarihlisine doğru olmak üzere belirlenir. Buna rağmen saklı paya tecavüz giderilememişse, kamu tüzel kişileri ile kamuya yararlı dernek ve vakıflara yapılan ölüme bağlı tasarruflar ve sağlararası kazandırmalar tenkis edilir. Lehine tenkise tabi bir kazandırmada bulunulmuş olan kişi iyi niyetli ise, sadece mirasın geçmesi anında kazandırmadan elinde kalanı geri vermekle yükümlüdür; iyi niyetli değilse, kazandırmanın tamamını iade yükümlülüğü altındadır.
Küçük bir direnme hakkı: Sivil itaatsizlik

İnsanlar ilk çağdan itibaren sürekli olarak bir otorite altında yaşamışlardır. Bu durum insanlarda iktidara karşı bir muhalefetin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Özellikle keyfi ve baskıcı yönetimlerde iktidara karşı direnme kaçınılmaz bir zorunluluk olarak kendini göstermiştir. Direnme hakkının çağdaş bir biçimi de sivil itaatsizliktir. Ancak sivil itaatsizlik, şiddeti kesinlikle reddetmesi, yasadışı olması ve sistemi reddetmiyor olmasıyla direnme hakkından ayrılmaktadır, sivil itaatsizlik kendine özgü bir takım özellikleri olan bir eylem biçimidir. Bu çalışmada ülkemizde değeri yeterince bilinmeyen bu kendine özgü eylem biçinli? çeşitli yönleriyle ele alınarak tanıtılmaya çalışılacaktır.
Şeyhülislam Molla Arab'ın fetva mecmuası (v. 1b-33b) çerçevesinde XV. asır Osmanlı hukuku üzerine gözlemler

Şeyhülislamlar başta olmak üzere İslam alimleri tarafından verilen fetvaların bir araya getirilmesiyle oluşan fetva mecmualarının Osmanlı ve İslam hukuk tarihi açısından büyük ehemmiyeti vardır. Ayrıca bu mecmualar, bir devletin sosyal, siyasi ve ekonomik yönüne ışık tutmaları bakımından tarihi öneme de sahiptirler. Osmanlı tarihi boyunca İbn-i Kemal ve Ebussuud Efendi'nin verdikleri fetvalar başta olmak üzere bazı fetva mecmuaları ön plana çıkmış, bunlardan Fetava-yı Ali Efendi, Behcetü'l-Fetava gibi bazı eserler, Osmanlı kadılarının başucu kitabı olmuştur. Bunlar arasında bir de unutulup giden yahut pek bilinmeyen bazı fetva mecmuaları daha vardır ki bu çalışma, böyle az bilinen bir eseri ve sahibini tanıtıp incelemeyi amaçlamaktadır. Bu fetva mecmuası, Osmanlı şeyhülislamlarının yedincisi olup Molla Arab diye bilinen Mevlana Alaeddin el-Arabi'nin fetvalarının toplanmasıyla oluşmuş bir eserdir. Tezin birinci bölümünde, Molla Arab'ın hayatı ve eserleri incelenmiştir. İkinci bölümde fetva mecmuası; nüshaları ve muhtevası gibi noktalardan gözden geçirilip hukuki bakımdan ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise mecmuanın 1 b-33b varakları arasının transkripsiyon ve tercümesi verilmiştir.