turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Türk Hukuku'nda gabin

Borçlar Kanunumuzda, sözleşme serbestisi ve sınırlarını düzenleyen m. 19 -20'den hemen sonra, irade bozukluklarını düzenleyen 23 vd. maddelerinden hemen öncem.21'de düzenlenmiştir. Kanunkoyuc, BK. m. 21'de gabin kurumunu düzenlemek suretiyle, bir sözleşme ilişkisinde çeşitli sebeplerden dolayı sömürülen zayıf tarafı, sömüren güçlü tarafa karşı korumayı amaçlamış, tarafların karşılıklı edimleri arasında hoş görülmeyen oransızlıkhallerini bir yaptırıma bağlamıştır. Buna göre sözleşmenin zayıf tarafı, bir yıl içinde edimler arasındaki değer ilişkisini gözden geçirerek, şartları gerçekleşmişse gabine dayanaraksözleşmenin iptali yoluna gidebilir. Tez çalışmasında konular incelenirken doktrindeki görüşlerin yanında konuya ilişkin Yargıtay ve Federal Mahkeme Kararlarına da değinilmiştir. Tez çalışmasının ilk bölümünde gabinin tanımı, dayandığı esas, terim sorunu, tarihi gelişimi ve düzenleniş biçimi incelenmiştir. kinci bölümde, gabinin unsurları ve hukuki niteliği incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise, gabinin hüküm ve sonuçları incelenmiştir. iv
Uluslararası çocuk kaçırmalarda arabuluculuk

Bu çalışmada, Türkiye'nin de taraf olduğu 1980 tarihli Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Veçhelerine Dair Sözleşme uyarınca, Türk hukukunda uluslararası çocuk kaçırmalardan doğan uyuşmazlıklarda alternatif uyuşmazlık çözüm yolu olan arabuluculuk yönteminin uygulanması meselesi ele alınacaktır. Bu kapsamda uluslararası çocuk kaçırmalarda arabuluculuğun uygulanabilirliği konusundaki Türk hukukunun hukuki temelleri tespit edilecek, karşılaştırmalı hukuklardaki örnek arabuluculuk uygulamaları ve pilot projeler incelenecektir. Bunlarla birlikte uluslararası çocuk kaçırmalarda arabuluculuğun uygulanabilirliğine ilişkin uluslararası belgeler incelenerek, Türk hukukuna özgü Sözleşme ile uyumlu uluslararası çocuk kaçırmalarda başvurulabilecek yeni bir arabuluculuk modeli oluşturulacaktır.
İstinaf Kavramı

Her insan gibi davayı karara bağlayan hakimlerin de hata yapma ihtimali vardır. Bu hatanın sebebi davaya ilişkin hukuk kurallarının yanlış uygulanmasından kaynaklanmış olabileceği gibi davaya yol açan maddi vakıaların yanlış tespit edilmiş olmasından da kaynaklanabilir. Ülkemizde Yargıtay, uzun yıllar bu boşluğu HUMK m. 428/ 5 hükmünden yararlanarak doldurmaya çalışmışsa da delillerle doğrudan doğruya temas etmemesi karşısında bu yöntemin tatmin edici sonuçlar vermediği anlaşılmıştır. İstinaf klasik anlamda ve dar anlamda olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Klasik anlamda istinafta uyuşmazlık, ilk mahkemenin önünde cereyan etmiş yargılamadan tamamen bağımsız olarak, yeni ortaya çıkan değişiklikler ve bir sınırlamaya tabi olmaksızın ileri sürülebilen yeni delil ve olaylar da göz önünde tutularak aynen ele alınmakta ve karar verilmektedir. Dar anlamda istinafta ise ilk yargılama baştan sona aynen tekrarlanmamakta; maddi vakıalar yalnızca gereken hususlarda yeniden incelenerek karar verilmektedir. 5236 sayılı Kanun ile kabul edilen istinaf yolu, klasik istinaf olmayıp, dar anlamda istinaftır. Kabul edilen istinaf sisteminde yeni vakıa ve delillerin ileri sürülmesi katı bir biçimde yasaklanmıştır. Hatta karşı tarafın rıza göstermesi durumunda dahi buna izin verilmemiştir. Bununla yargılamanın sürüncemede kalması önlenmek istenmiştir. Fakat kabul edilen düzenleme ile biraz ileri gidildiği; istinaf sebeplerini destekleyecek delil ve vakıaların ileri sürülmesine dahi engel olunduğu görülmektedir. İstinaf sebeplerinin ne olduğu hakkında Kanun'da herhangi bir hüküm yer almaması doğru olmamıştır. Bu durumda istinaf sebebinin, ilk derece mahkemesinin vermiş olduğu kararı, sonucu itibarıyla hatalı kılan usul veya esasa aykırılık olduğu söylenebilir. Benzer biçimde, Kanun'da istinafın gerekçelendirilmesine ilişkin herhangi bir hükme de yer verilmemiştir. İstinaf başvurusunun gerekçelendirilmesinin unsurları, ilk derece mahkemesinin kararının ne ölçüde değiştirilmesinin istendiği; kararı hatalı kılan hukuka aykırılıkların neler olduğu ve ilk derece mahkemesince yapılan vakıa tespitlerinin doğruluğu ya da tamlığını şüpheye düşüren hususlar olarak sıralanabilir. İstinaf yargılaması ilk derece mahkemesinin önündeki yargılamanın bir devamı niteliğinde olduğundan istinafın konusu da ilk derece yargılamasındakiyle aynıdır. Tarafların dava konusu üzerinde tasarrufta bulunma hakları istinaf yargılamasında da devam eder.
Nişancızade'nin Nuru'l-'ayn adlı eserinin tahkik ve tahlili (7-11. fasıllar)

On yedinci yüzyılda yaşamış bir Osmanlı fakihi olan Nişancızade, Şeyh Bedreddin'in muamelat ve yargılama hukukuna dair olan ve gayr-i resmi bir kanun olarak uzun yıllar mahkemelerde kullanılan eseri Cami'u'l Fusuleyn'i ıslah etme amacıyla Nuru'lAyn fi Islahi Cami'u'l Fusuleyn'i kaleme almıştır. Bu tez, Nuru'lAyn ile Cami'u'l Fusuleyn'in 7 -11. fasıllarının mukayesesi ile ilk eserin zikredilen fasıllarının tahlilini içermektedir. Yapılan mukayese ve tahlil, esas itibarıyla Nişancızade'nin tasarruflarının tespitine yöneliktir. Çalışmamız iki bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde fasılların muhtevası hakkında bilgi verilmiş, iki eser arasındaki üslup ve telif tarzından kaynaklanan farklılıklar ele alınmıştır. Ayrıca Nişancızade'nin tercih ve tenkitleri ile Nuru'lAyn'a eklediği ya da dahil etmediği mesele ve görüşlere yer verilmiştir. İkinci bölümde müellif hatlı iki yazma nüsha esas alınarak bu fasıllar tahkik edilmiştir.
İslam ve Türk hukukunda kazaİ boşanma sebepleri

Kazai boşanma, tek veya iki kişinin iradesinin yanında, hakimin kararına ihtiyaç duyulan boşanma şeklidir. İslam Hukukçuları kazai boşanmayı boşanma yöntemi olarak kabul etmiş, ancak hangi sebeplerin kazai boşanmayı gerekli kılacağı hususunda ihtilaf etmiştir. Bu çalışmada İslam Hukukçularının benimsediği kazai boşanma sebepleri ile Medeni Hukuktaki boşanma sebepleri çeşitli açılardan incelenmiştir. Ayrıca konunun insan ve toplum yaşamı üzerindeki ehemmiyeti açısından, pratikte en sık başvurulan boşanma sebepleri araştırılmıştır. Bu doğrultuda çeşitli araştırmalar incelenmiş, avukat ve psikologlarla görüşmeler yapılmıştır. İncelenen araştırmalar ve yapılan görüşmelerle günümüzde insanları boşanmaya iten sebeplerin tespitine çalışılmıştır.
Karşılaştırmalı hukukta rödovans sözleşmesinin tarafları, konusu, hukuki niteliği ve geçerliliği

Çalışma altı bölümden oluşmaktadır. Birinci Bölüm, madenler, madencilik ve işletme yöntemlerinin Roma'daki ve Roma hukukundaki kökenlerinin araştırılmasına, rödovans kavramının nüvelerinin izlerinin sürülmesine ayrılmıştır. İkinci Bölüm'de ilkin madenciliğe egemen olan ilkeler, royalty ve redevance kavramları ile rödovansa ilişkin terminolojik sorunlara yakından bakılmış, ikinci olarak dünyada öne çıkan belli başlı başlı rödovans türleri üzerinde durulduktan sonra Bölüm bir ara değerlendirme ile kapatılmıştır. Üçüncü Bölüm'ün gürizgahını, maden mülkiyeti, madencilik ve yetkilendirme rejimlerinin oluşumuna dair karşılaştırmalı tarihsel perspektif oluşturmaktadır. Ardından hem maden kaynakları ve madencilik faaliyetleri açısından önemleri hem de hukuk çevreleri açısından temsiliyetleri bağlamında seçilen eyaletler/bölgeler/ülkeler incelenmiştir. Anglo-Amerikan hukuk çevresine dahil Ontario ve Batı Avustralya, karma hukuk sistemine sahip Güney Afrika Cumhuriyeti, anayasal çerçeve, madenler, maden mülkiyeti, maden hakkı ve maden rejimi açısından incelenmiş, bu incelemeler, rödovans sözleşmesine dair taraf, hukuki nitelik ve geçerlilik konuları ile devam ettirilmiştir. Frankofon ülkeler sadece maden mevzuatında maden hakkının niteliği ve rödovans sözleşmesinin mümkün olup olmadığı açısından incelenirken, sektörel önemleri nedeniyle IBA MMDA ve AMPLA model sözleşmelerine de kısaca değinilmiştir. Dördüncü Bölüm'de, öncelikle maden hakkının özellikleri ile 3213 sayılı MadK sistematiği, ardından rödovans sözleşmesinin doğumuna sebep olan ruhsatın bölünememesi ilkesi detaylı olarak incelenmiştir. Beşinci Bölüm ise, rödovans sözleşmesine benzer hukuki ilişkilerin incelenmesi ile başlamakta, rödovans sözleşmesinin tarafları ve ilgilileri, konusu, hukuki niteliği ve geçerliliği ile tamamlanmaktadır. Altıncı Bölüm araştırma sonuçlarının genel değerlendirmesine ayrılmış, ayrıca rödovans sözleşmesine dair ileride yapılması muhtemel araştırma başlıkları da dile getirilmiştir. Türk maden mevzuatı açısından bazı öneriler ile çalışma nihayete erdirilmiştir.
İş sağlığı ve güvenliği kapsamında yer alan cezai müeyyideler, bunların inşaat sektörü çalışanlarınca algılanma biçimi ve mevcut uygulamalar hakkında bir araştırma

Ülkemizde, artık İş Sağlığı ve Güvenliği kavramı, her alanda vazgeçilmez olmuştur. Başta kurumsal firmalar olmak üzere her işveren bu kapsamda kendi payına düşen yükümlülükleri yerine getirebilmek adına kendi bünyelerinde Yönetim Sistemlerini kurmaya çalışmaktadır. Bunun yanında, İş Sağlığı ve Güvenliği ile ilgili yönetim sistemlerinin kurulması, yasal yükümlülüklerin yerine getirilebilmesi açısından, ilgili mevzuatta işverenlere bazı sorumluluklar getirilmiş, uymayanlar hakkında adli ve idari yaptırımlar öngörülmüştür. Bütün bunlardan yola çıkarak, ülkemizde iş sağlığı ve güvenliği konusunda en çok meslek profesyonellerinin çalıştığı, buna rağmen en çok ölümlü iş kazalarının yaşandığı inşaat sektöründeki mevcut uygulamaları incelemek istedik. Yaptığımız incelemede ise, gerek bilgi yetersizliği, gerek firmaların geçmişşte yaşadıkları tecrübeler vb sebeplerle, bu konuda çok farklı uygulamalarla karşı karşıya kaldık. Her farklı işyerinde farklı yaptırımların söz konusu olduğu, aynı konudaki cezai müeyyideler arasında ciddi farklılıklar bulunduğu gözlemlenmiştir. Öte yandan, işin yargısal boyutuna bakıldığında ise, iş güvenliği uzmanlarının genel kanısı, bir iş kazasının yaşanması halinde kendilerinin günah keçisi ilan edildikleridir. Nitekim, uygulamada bunu destekleyen bazı yargı kararlarına rastlanabilmektedir. Bütün bunların detaylarını; mevzuattaki ve uygulamadaki aksayan yönlerin neler olduğunu; bunların önlenebilmesi için ne gibi düzenlemelere gidilmesi gerektiği konusundaki düşüncelerimizi aşağıdaki bölümlerde bulabileceksiniz.
İşverenin sağlık personeli çalıştırma yükümlülüğü

30.06. 2012 tarihinde resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile birlikte mevzuatımız iş sağlığı ve güvenliği alanında ilk kez müstakil bir kanuna kavuşmuştur. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununda iş sağlığı ve güvenliği organizasyonu kapsamında işyerlerinde sağlık personeli çalıştırılması yükümlülüğü düzenlenmektedir. Bu yükümlülük 4857 sayılı Kanunda yer alan mülga hükümlerin aksine kamu ve özel sektör ayrımına gidilmeksizin öngörülmüştür. Görevlendirilecek olan sağlık personelinin sayısı, işyerinin girdiği tehlike sınıfına ve çalışan sayısına bağlı olarak belirlenmektedir. İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin işyerleri düzeyinde yaygınlaştırılmasında, iş sağlığında uzman olan sağlık personellerinin görevlendirilmesi giderek önem kazanmaktadır. İşverenler bu hizmeti işyerinde istihdam edecekleri uygun niteliklere sahip çalışanları vasıtasıyla yerine getirebilecekleri gibi; ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden de hizmet alarak sağlayabilirler. Tezimizin konusunu sağlık personelinin görevlendirilmesi oluşturmaktadır. Bununla birlikte özellikle acil durumlarda ilk yardım görevini üstlenecek olan destek elemanına da tezimiz kapsamında yer verilmesi uygun görülmüştür.
Kumar oynanması için yer ve imkan sağlama suçu (TCK M. 228)

Kumar; tüm toplumlarda, dinlerde, hukuki ve felsefi alanda önem atfedilen bir faaliyettir. Her disiplin kendi bakış açısından kumarı ele almaktadır. Söz gelimi, kumarın bağımlılık yönünü ve hastalık olup olmadığını inceleyen tıp biliminin yanında felsefe, kumarın ahlaki bir davranış olup olmadığıyla ilgilenmektedir. Borçlar hukukunda, kumar borcunun hukuki niteliği incelenmektedir. Dinlerde, tanrısal buyruklar kapsamında kumar ele alınmaktadır. Böylesi geniş bir alanı ilgilendiren kumar, ceza hukuku bakımından da incelenmeye layık bir konudur. Nitekim 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 34. maddesinde kumar oynama kabahat olarak, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 228'de kumar oynanması için yer ve imkan sağlama suç olarak düzenlenmiştir. Çalışmamız, kumarın diğer alanlarla ilişkisini içerek biçimde TCK m. 228'de yer alan kumar oynanması için yer ve imkan sağlama suçunun ayrıntılı incelenmesinden müteşekkildir.
İletişimin tespiti, dinlenmesi ve kayda alınması

Anayasanın 20. maddesi ile güvence altına alınan 'Özel Hayatın Gizliliği' ve 22. maddesi ile güvence altına alınan 'Haberleşme Hürriyeti' yalnızca kanunda belirtilen hallerde sınırlandırılabilir. Bu sınırlamalardan biri de işlenmiş suçları aydınlatmak için CMK'nın 135. maddesinde düzenlenen 'Telekomünikasyon Yoluyla Yapılan İletişi-min Denetlenmesi' koruma tedbiridir. Bu koruma tedbiri teknolojinin gelişmesi ile daha çok uygulama alanı bulacaktır. Sürekli olarak değişim ve gelişim içerisinde olan iletişim, kanun koyucu tarafından yakından takip edilerek düzenlemeler yapılmakta-dır. Bu koruma tedbiri ilk olarak 4422 sayılı Kanun ile mevzuatımıza girmiş olup. 1 Haziran 2005 tarihinde yürürlüğe giren 5271 sayılı CMK ile ayrıntılı bir şekilde dü-zenlenmiştir.
Kişiliğin korunmasında unutulma hakkı

Genel anlamıyla unutulma hakkı kişilere kendilerine ait verilerin silinmesini talep etme hakkı sağlamak suretiyle kişisel verileri üzerinde bir kontrol hakkı tanımaktadır. Esasında kişilik hakkının bir uzantısı olarak bazı devletlerde bir süredir kabul görmekte olan bu hak, yeni değildir. Ancak Avrupa Birliği Adalet Divanı'nın 2014 tarihli Google İspanya kararı ile bir arama motoruna karşı yapılan bir başvuruda kabul görmesi bu hak açısından bir dönüm noktası olmuştur. Sonrasında Avrupa Birliği Genel Veri Koruması Regülasyonu'nda 'silme hakkı' başlığı altında açık bir şekilde düzenlenmesi sayesinde unutulma hakkının hangi hallerde ileri sürülebileceğine açıklık getirilmiştir. Çalışmamız kapsamında öncelikle unutulma hakkının ortaya çıkış sebepleri ve tarihsel gelişimine değinilmiş sonrasında da unutulma hakkının niteliğinin ne olduğu sorusuna cevap aranmış, bu hakkın kesişen bazı mevcut haklarla ilişkisi ele alınmıştır. Devamında da unutulma hakkının son gelişmelerle birlikte uluslararası hukuk ve Türk hukukundaki yeri incelenmiştir.
Laiklik ve Anayasa mahkemesi

Bu çalışmanın amacı, Türkiye Cumhuriyeti'nin vazgeçilmez ve değiştirilemez unsurlarından biri olan laiklik ilkesinin anlam ve kapsamınıaçıklamak ve Türk Anayasa Mahkemesi'nin laiklik ilkesini ne şekilde ele alıpkararlarına yansıttığını ortaya koymaktır. Çalışmanın ilk bölümde laikliğin tanımı ve tarihi gelişimi hakkında bilgi verildikten sonra, ikinci bölümde laik devletin tanımı yapılmış ve bu devletin varlığı için gerekli şartların neler olduğu ortaya konulmuştur. Bu bölümde ayrıca, Anayasa'da öngörülen zorunlu Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi derslerinin ve Diyanetşleri Başkanlığı'nın genel idare içerisinde yer almasının laik devlet yapısınaaykırılık oluşturup oluşturmadığı değerlendirilmektedir. Üçüncü bölümde, ülke gündemini sürekli meşgul eden ve sık sık tartışmalar yaşanmasına neden olan türban sorununa Anayasa Mahkemesi'nin yaklaşımıdeğerlendirilmiş, bu değerlendirme sırasında Avrupa nsan Hakları Mahkeme'sinintürban kararı da ele alınmıştır. Dördüncü ve son bölümde ise, Anayasa Mahkemesi'nin laik cumhuriyetilkesine aykırılık nedeniyle kapattığı siyasi partiler incelenerek, Mahkeme'nin laikliktemelli parti kapatma davalarındaki genel tutumu yansıtılmıştır. Her ülkedeki din ve devlet arası ilişkiler ve dolayısıyla laiklik uygulaması birbirinden farklı olmakta ve laikliğin anlamı toplumdan topluma ve zamandan zamana farklılık göstermektedir. Bununla birlikte laiklik, Türkiye Cumhuriyeti kurulduğundan beri, bu Cumhuriyet'in en temel ilkelerinden biri olmuştur. Anayasa Mahkemesi de bu temel ilkenin yerleştirilmesi ve korunması konusuna hassasiyetleyaklaşmış ve bu hassasiyetini konuyla ilgili tüm kararlarına yansıtmıştır.
Yargı kararları ışığında idarenin rücu davaları

İdarenin eylem ve işlemlerinden kusurlu veya kusursuz olarak sorumlu tutulması, hukuk devleti ilkesinin kuşkusuz en önemli sonuçlarından biridir. Bu sorumluluğun kapsamının belirlenmesi ise gerek idarenin sorumluluğunun sınırlarının çizilmesi, gerekse işlemle muhatap olanların hukuki güvenliklerinin sağlanması açısından oldukça önemlidir. İdarenin kendine has bir hukuk dalı olması sorumluluk hukukuna ait bazı özel hukuk kavramlarının idare hukukunun içerisinde harmanlanıp bu hukuk dalına özgü yeni görünümlere bürünmesine neden olmuştur. Bu anlamda çalışmamızın temel konusunu oluşturan İdarenin kusurlu memura rücu hakkının daha iyi anlaşılabilmesi, şüphesiz ki bu kavramlardan en önemlileri olan hizmet kusuru ve kişisel kusur kavramlarının ortaya konulmasına bağlıdır. Hizmet kusuru kişisel kusur ayrımının sağlıklı yapılabilmesi açısından yıllardır doktrinde çok çeşitli tartışmalar yapılmakta, yasama organı bir takım düzenlemeler yapmakta, yargı organları ise çeşitli kriterler kullanarak ayrımı temellendirmeye çalışmaktadırlar. Çalışmamızda bu kavramların tarihsel gelişim ve dönüşümlerini, zaman içerisinde uygulama alanında nasıl ortaya çıktıklarını, günümüzde ulaşılan sonuçları ele alarak idarenin rücu sorununu sağlıklı bir zeminde tartışmaya çalışacak, çeşitli görüşler, yargı kararları ve yasa koyucunun olaylara yaklaşımı ışığında, sonuca giden yolda bir adım da biz atmayı temenni ederek açıklamalarımızı yapacağız.
İptal davasında sebep ikamesi

Sebep ikamesi idari yargılama usulünde kullanılan bir yöntemdir. Bu yöntem aracılığıyla idari yargı yerleri sebep unsuru yönünden hukuka aykırılığını saptadıkları idari işlemlerin maddi sebebini değiştirmekte ve işlemi hukuka uygun hale getirmektedir. Bu çalışmada önce idari işlemin maddi sebebi ve hukuki sebebi arasında ayrım yapılmış, sebep unsurunun hukuk normlarında düzenleniş biçimleri incelenmiştir. İkinci olarak sebep ikamesi yönteminin kapsamı belirlenmiş, tanımı yapılmış, teorik temelleri değerlendirilmiş ve yasal dayanağına ilişkin tartışmalar yapılmıştır. Nihayet ikame edilmesi gereken sebebin taşıması gereken şartlar saptanmış, bağlı yetki ve takdir yetkisi ayrımında yöntemin uygulanabilirliği ele alınmış ve adil yargılanma hakkı bağlamında yürütülen tartışmalar değerlendirilmiştir. Çalışmada sebep ikamesinin meşruluğu ve hukuk sistemi içindeki yeri sorgulanmış, sonuç olarak yöntemin yargılama yetkisini aştığı ve hak ihlallerine vücut verdiği saptaması yapılmıştır.
Türk hukukunda çocuklara özgü güvenlik tedbirleri

Çalışmamızda Türk Hukukunda çocuklara özgü güvenlik tedbirleri incelenmiş, tedbirlerin yanı sıra ulusal mevzuat ve uluslararası belgeler ışığında çocuk yargılamasına ilişkin özelliklere ve çocuk suçluluğuna değinilmiştir. Çocuklara özgü güvenlik tedbirleri Türk Ceza Kanunu'nda düzenlenen diğer güvenlik tedbirlerinden farklı olup, gerek amaç, gerek uygulama, gerekse de infaz açısından değişiklik göstermektedir. Bu sebeple önce genel olarak güvenlik tedbirleri ele alınmış ve Türk Ceza Kanunu'ndaki güvenlik tedbirleri ile Çocuk Koruma Kanunu'nda düzenlenen tedbirlerin farklılık arz eden yönleri açıklanmaya çalışılmıştır.
Milletlerarası Özel Hukukta navlun sözleşmesi

Çalışmamızın konusu 'Milletlerarası özel hukukta navlun sözleşmesi' ile ilgilidir. Eşyanın taşınmasına ilişkin sözleşmelere uygulanacak hukuk, Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Kanunu madde 29'da düzenlenmektedir. Dolayısıyla, ilgili hüküm uyarınca, yabancı unsurlu navlun sözleşmesine uygulanacak hukukun tespitinde öncelikle tarafların kararlaştırılacağı hukuk dikkate alınmaktadır. Ayrıca, hukuk seçiminin yokluğu halinde sözleşmenin kurulduğu anda taşıyıcının esas işyerinin bulunduğu ülke aynı zamanda yüklemenin veya boşaltmanın yapıldığı ülke ya da gönderenin esas işyerinin bulunduğu ülke ise bu ülkenin sözleşmeyle en sıkı ilişkili ülke olduğu hükme bağlanmaktadır. Buna karşılık, halin bütün şartlarına göre eşyanın taşınmasına ilişkin sözleşmeyle daha sıkı ilişkili bir hukukun bulunması halinde sözleşmeye bu hukukun uygulanacağı kabul edilmektedir. Bu anlamda, Anglo-Amerikan Hukuku'nun kendine has yapısı ile birlikte Avrupa Birliği Hukuku da irdelenerek, çalışmamızda Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Kanunu madde 29'un uygulanmasından dolayı ortaya çıkan ve çıkabilecek durumlar ele alınmıştır. Ayrıca, navlun sözleşmesinin ifasında önemli bir işlevi haiz olan kıymetli evrak niteliğindeki konişmentoya uygulanacak hukukun tespitine ilişkin Türk Hukuku'ndaki sorunlara da değinilmiştir. Bu bağlamda, milletlerarası özel hukuk kapsamında konişmento navlun ilişkisine de yer verilmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu madde 1237 /III itibarıyla, konişmentoda, yolculuk çarteri sözleşmesine gönderme varsa, konişmento devredilirken çarter partinin bir suretinin yeni hamile ibrazının da gerekli olduğu hükme bağlanmaktadır. Bu takdirde, çarter partide yer alan hükümler nitelikleri el verdiği ölçüde, konişmento hamiline de ileri sürülebilmektedir. Dolayısıyla, milletlerarası özel hukukta uygulamada sık rastlanılan bir durum olması sebebiyle, çarter sözleşmesinde yer alan hukuk seçimi, yetki ve tahkim şartının konişmentoda yer alan atıf kaydı yoluyla geçerliliği meselesi ayrıca incelenmiştir.
Aile konutu üzerinde tesis edilebilecek hukuki işlemler ve aile konutu şerhi

Aile konutu kavramı hukukumuza ilk olarak, eşlerin eşitliği prensibini esas alan 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 194. maddesi ile dahil olmuştur. Esasında aile konutu ile ilgili söz konusu düzenleme, yine 4721 sayılı Kanunun mülga yasadan farklılaştığı noktalardan birini teşkil eden ve eşlerin hukuki işlem özgürlüğünü kural olarak kabul eden 193. maddenin istisnalarından birini teşkil etmektedir. Gerçekten, kanunda aksi öngörülmedikçe eşlerin birbirleriyle ve üçüncü kişilerle hukuki işlem tesis etmede özgür olduğunu düzenleyen ana kurala, ailenin korunması ilkesi gereğince bir takım istisnalar getirilmiştir. İşte bu istisnalardan biri de, 194. maddede düzenleme altına alınan aile konutu ile ilgili hükümdür. Diğer eş ve varsa çocukların barınma hakkını aile konutunda hak sahibi olarak gözüken eşin insafına terk etmek istemeyen yasa koyucu, TMK md. 194/ 1 hükmü ile diğer eşin rızası olmadıkça aile konutunun devredilmeyeceğini, aile konutuna ilişkin kira akdinin feshedilmeyeceğini ve aile konutundaki hakların sınırlandırılmayacağını öngörmektedir. Aynı düzenlemenin ikinci fıkrasında, diğer eşin rızasının sağlanamaması ya da diğer eşin haklı bir neden olmaksızın rıza vermekten imtina etmesi halinde, aile konutunda hak sahibi olan eşin hakimin müdahalesini isteyebileceği hükme bağlanmıştır. Bu düzenlemeler muvacehesinde, diğer eşin rızası alınmadan tesis edilen bazı işlemlerin geçerli olmayacağı açıktır. TMK md. 194/ 1 hükmü ile getirilen sınırlandırmanın hukuki vasıflandırması tartışmalıdır. TMK md. 194 /3'te, eşlerin birinin mülkiyetinde bulunan konutun tapu kaydına malik olmayan eşin aile konutu şerhi konulmasını tapu müdürlüğünden talep edebileceği düzenleme altına alınmıştır. Mehaz İsviçre Medeni Kanununda bu düzenlemenin karşılığı bulunmaktadır. Mezkur düzenleme ile hükme bağlanan aile konutu şerhinin işlevi doktrinde tartışma konusu teşkil etmektedir. Bilhassa şerhin konulmadığı durumlarda, malik olan eş ile işleme girişen kişilerin iyi niyetle ayni hak iktisabının korunup korunmayacağı noktasında ihtilaflar bulunmaktadır. Yazınsal eserlerde isabetle benimsenen çoğunluk görüşü, malik ile işleme girişen kişinin aile konutunun tapu kütüğünde şerh olmamasına rağmen iyi niyetle ayni hak iktisap edemeyeceği şeklindedir.
Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nda eser sahibinin mali haklarına tecavüz halinde tecavüzün ref'i davası

5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu uyarınca eser sahibinin manevi ve mali haklarının ihlali halinde eser sahibine Kanunun 66. Maddesinde düzenlenen tecavüzün ref'i davası açma yetkisi tanınmıştır. Bu çalışmada, eser sahibinin mali haklarının ihlali halinde devam eden tecavüzün durdurulması ve sonuçlarının giderilmesi için hak sahibine tanınan bir hukuki koruma yöntemi olan tecavüzün ref'i davası incelenmekte ve bu dava kapsamında 'üç kat fazla bedel' talebinin hukuki niteliği ve hesaplanma yöntemi doktrindeki görüşler ve Yargıtay kararları ışığında tartışılmaktadır. Çalışmada ayrıca, tecavüzün giderilmesi davası ile Kanun'da düzenlenmiş diğer hukuk davaları karşılaştırılmıştır.