Avrupa entegrasyonu ve Türkiye

3 bölümden oluşan tezimin birinci bölümünde Avrupa Topluluğu'nun tarihçesi ve bugünkü durumu, ikinci bölümünde Türkiye-Avrupa Topluluğu İlişkileri, üçüncü bölümünde Türkiye'nin Avrupa Topluluğu'na tam üyelik varsayımında üyelikten dolayı elde edeceği kazançlar ve uğrayacağı kayıpları inceledim. Birinci bölümde, Avrupa Topluluğu'nun tarihçesini. ilk çağlardan başlayarak ele aldım. Ortaçağda ve Yeniçağda Avrupa Birliği fikri ve birleşme çabalarını anlattım. Daha sonra 20. yy'da Avrupa Entegrasyonunu inceleyerek, 1945'den sonra Avrupa'nın bütünleşmesini zorunlu kılan nedenleri 4 temele dayandırdım. Bunlar, sosyal nedenler, ekonomik nedenler, siyasal nedenler ve askeri nedenlerdir. Sosyal nedenlerin içine tarihsel bağ, kültürel bağ, dini bağ gibi Avrupa Uluslarını birbirlerine bağlayan etkenler ile birlikte, 1945'lerden sonra Avrupalılar arasın da aşırı milliyetçi unsurların kesin tasfiyesi ve uluslararası ilişkileri geliştiren, hatta uluslarüstü kurumların Avrupa için kaçınılmaz olduğunu ortaya koyan dünya görüşünün egemen olması girmektir. Siyasal nedenler, Avrupa'ya çok büyük zararlar veren savaşların önlenerek sürekli bir barışın sağlanması bu amaçla uluslarüstü bir örgüt oluşturmak zorunluluğu ve savaştan önce Dünyanın merkezi olan Avrupa'yı, savaştan sonra yeniden eski konumuna getirmek için birleşmek fikrinin Avrupa'da büyük çoğunluk tarafından benimsenmesidir. Askeri nedenler, savaşta askeri gücünün 10'da 9 ' unu kaybeden Avrupa devletlerinin, Rusya'nın artan tehditleri ne ve tecavüzlerine tek başlarına karşı koyamamaları ve birleşmenin kaçınılmaz olduğu gerçeğini farketmeleridir. En önemli unsur ise hiç kuşkusuz. ekonomik nedenlerdir. Ekonomik nedenler, savaşın getirdiği felaketlerden kurtulmak, üretim kapasitesini savaştan önceki duruma getirmek, halkın refahını arttırmak, bu amaçla bölgede çok hızlı bir ekonomik büyüme ve kalkınmayı sağlamak, işsizliği önlemek, bölgenin dış bağımlılığını azaltmak, tasarrufları, yatırımları ve milli geliri arttırmak için Birleşik Avrupa'nın işbirliği yapmak zorunda olmasıdır. Daha sonra 2. Dünya Savaşı'ndan sonra, yüzyıllardır var olan Avrupa Entegrasyonu fikrinin nasıl gerçekleştiğini ve Avrupa Topluluğu oluşurken hangi aşamalardan geçtiğini inceledim. Kısaca bu, aşamalar şöyledir: 2. Dünya Savaşından sonra ilk Avrupa Entegrasyonu fikrini ileri süren ve bunun kaçınılmaz olduğunu belirten Kıta Avrupasının dışındaki İngiltere'nin Başkanı Winston Churchill ' dir. Churchill, 1946 yılında Zürih Üniversitesi'nde yaptığı bir konuşmada bu fikrini belirtirken, İngiltere'nin bu Entegrasyonun dışında kalması gerektiğini söylemişti. Avrupa Entegrasyonunda ikinci aşama, Avrupa Ülkeleri arasında iktisadi yardımlaşma ve işbirliğini amaçlayan Avrupa İktisadi işbirliği Örgütü' nın kurulması olmuştur. 2. Dünya savaşından sonra harap olan Avrupa'nın yaralarını sarmak için A. B. D. Avrupa'ya yardım yapmaya karar vermiş. ti. Avrupa'ya yardım fikrini ilk ortaya atan, A. B. D. Dış İlişkiler Bakanı G. Marshall olduğu için de buna Marshall yardımı denmiştir. Avrupa İktisadi İşbirliği Örgütü'de Avrupa Ülkelerinin iktisadi İşbirliği yaparak birbirlerinin eksiklerini tamamlamaları ve Marshall yardımının üye ülkeler arasında dağıtımını sağlamak amacıyla kurulmuştur. Avrupa Entegrasyonunda 3. aşama Avrupa Konseyi'nin kurulmasıdır. Avrupa Konseyi, Avrupa ülkeleri arasında siyasi işbirliğini sağlamak, Avrupa'da barış ve güvenliğin sürekliliğini garantiye almak amacıyla kurulmuştur. Avrupa Konseyi, Supranasyonal karakterli bir örgüt olmamasına rağmen siyasi sorunları tartışan ve bu sorunların barışçı çözümüne yönelik kararlar alan bir meclisin Avrupa'da yüzyıllardan sonra ilk defa kurulmasını gerçekleştirdiği için oldukça önemlidir. Avrupa Entegrasyonunda 4. aşamayı, Batı Avrupa Birliğinin kurulması oluşturur. Rusya'nın 2. Dünya Savaşında Doğu Avrupa'yı işgal etmesi, savaştan sonra işgal ettiği- 4 toprakların bir kısmını ilhak etmesi, diğer kısmında da zorla komünist rejimler kurdurması, Berlin'i ablukaya alması, kendi işgali altında olmayan hür Avrupa ülkelerinden de komünist partilerini kışkırtarak ayaklanmalar çıkarttırması, Hür Avrupa yi tehdit etmesi üzerine Rus tehdit ve tecavüzlerine tek başlarına karşı koyamayan Avrupa Ülkeleri, Rusya'ya karşı, ortak savunma yapmak amacıyla Batı Avrupa Birliği'ni kurmuşlardır. Avrupa Entegrasyonunda 5. aşama esas olarak Batı Avrupa Birliği'nin gelişmiş bir biçimi olan NATO'nun kurulması olmuştur. Rusya'nın artan tehditlerine karşı koyabilmek için Avrupa ülkeleri bir araya gelmiş olmalarına rağmen gene de Rusya'nın muazzam gücüne karşı caydırıcı olmaları olanaksızdı. Bu yüzden A. B. D'nin askeri, ekonomik ve siyasal desteğine gereksinmeleri vardı. Böylece Batı Avrupa Birliği üyeleri aralarına Avrupa dışından A. B. D. ve Kanada'yı da alarak, Kuzey Atlan- tik Anlaşması Örgütü'nü oluşturmuşlar, Rus yayımcılığıma dur diyebilecek en etkili yolu seçmişlerdir. Avrupa Entegrasyonunun son aşaması ise Avrupa Topluluklarının kurulmasıdır. Jean Monnet'in düşüncesinden yola çıkan Robert Schuman, Avrupa Entegrasyonunun gerçekleştirilmesi için bir plan yapmıştı. Bu plandan yola çıkarak, 1951 Paris Antlaşmasıyla, Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu kurulmuştur. Savaş sanayiinin ana maddeleri olan kömür ve çeliğin üye ülkelerce üretiminin denetimini, uluslarüstü bir otoriteye bırakılması esasına dayalı, Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğunun kurulması, topluluk üyelerinin birbirlerinden habersiz, silah üretimini imkansız kılacağı için özellikle yüzyıllardır aralarında 5 - devamlı çatışma olan Almanya ve Fransa'nın bir daha savaşmalarına en büyük engel teşkil edecekti. Daha sonra 6 Batı Avrupa ülkesi, kömür ve çelikte yaptıkları işbirliğini, ekonominin bütün kollarına yaymak amacıyla 1957'de Roma Antlaşması yaptılar. Roma Antlaşmasıyla iki yeni Avrupa Topluluğu kuruluyordu. Biri, Atom enerjisinin barışçı amaçlarla kullanımını denetleyecek olan Avrupa Atom Enerjisi Topluluğu, diğeri de üye ülkeler arasında malların, kişilerin, sermayenin ve hizmetlerin serbest dolaşımı esasına dayalı bir Ortak Pazar kurulma- sini içeren Avrupa Ekonomik Topluluğu ' dur. Bu 3 Avrupa Topluluğu'nun organları, 1969 Füzyon Antlaşmasıyla birleştirilmiş ve Avrupa Toplulukları oluşmuştur. Daha sonra Avrupa Topluluğu diye adlandırılan Topluluğun 5 organı vardır. Bunlar Avrupa Parlementosu, Adalet Divanı, Avrupa Toplulukları Konseyi, Komisyon ve Sayıştay'dır. 1987 yılında Avrupa Tek Senedi kabul edilerek, Avrupa Topluluğu'nun organlarının işleyişi ve Avrupa Ortak Pazarı konusunda yeni düzenlemeler getirilmiştir. Tezin ikinci bölümünde, kuruluşundan bu yana Türkiye-Avrupa Topluluğu ilişkilerini inceledim. Özellikle Avrupa Topluluğu'nu oluşturan 3 Topluluktan en geniş kapsamlısı ve bizim için en önemlisi olan Avrupa Ekonomik Topluluğuyla olan başvuru, Ankara Antlaşması, Katma Protokol, Türkiye'nin yükümlülüklerini 5 yıl dondurması, Türkiye'nin tam üyelik müracaatlarını içeren 25 yıllık geçmişşini ele aldım. Üçüncü Bölümde, Türkiye'nin AT'ye tam üyelik varsayımında ekonomik, siyasi, kültürel, askeri ve sosyal bakımdan elde edeceği kazançlar ve uğrayacağı kayıpları inceledim. Tezin son bölümünde, bir genel değerlendirme ve sonuç bölümüyle, başlangıcından şimdiye kadar, Türkiye-AT ilişkilerinin kronolojik gelişmesi bulunmaktadır.