turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Automatized test generation and evaluation tool from lecture notes for high school students

Öğrenciler eğitimleri boyunca çok sayıda sınava tabi tutulmaktadır. Bu sınavlarda başarılı olmaya çalışan öğrencilerin motivasyonunu yüksek tutması gerçekten zorlayıcı olabilir. Bugünün dünyasında, tüm iş kollarında ve bilim dallarında bilgi teknolojilerinden faydalanılmaktadır. Eğitim alanında da, süreci daha hedefe yönelik ve ilgi çekici hale getirmek için teknolojiden yararlanmak güzel bir yaklaşımdır. Bu tez kapsamında, ortaöğretim tarih ve coğrafya alanındaki metin içerikli Türkçe ders metinlerinin otomatik sınav oluşturmak için işlendiği bir yazılım projesi geliştirilmiştir. Ana hedef, öğrencileri soru hazırlama yükünden kurtararak test sürecini kolaylaştırmak ve onlara bilgisayar ortamında kendi kendilerini sınama imkanı sağlamaktır. Doğru-yanlış, boşluk doldurma ve çoktan seçmeli, kullanıcıların seçebileceği üç soru tipi olarak sistemde tanımlanmıştır. Önerilen sistem kullanıcılara soru sayısı, dahil edilecek soru tipleri gibi kriterleri sınav oluşturmadan önce belirleme, oluşturulan sınavları ya da seçilen belirli soruları ileride kullanmak üzere kaydetme, sınav sonuçlarını kaydetme gibi olanaklar sağlar. Geliştirilen eğitim yazılımın yanı sıra, araştırma Türkçe için bazı önemli doğal dil işleme görevlerine yönelik sonuçlar ortaya koymuş ve çözüm önerileri geliştirmiştir. Bu görevler metin sınıflandırma, cümle sonu ve başlık belirleme, fiillerin olumlu ve olumsuz şeklinde sınıflandırılıp olumluların olumsuza, olumsuzların olumlu ya çevrilmesi, varlık ismi tanıma teknikleri kullanarak tarih ve coğrafya alanları için terimler sözlüğü yapıları oluşturmaktır.
Die Figur des Intellektuellen in Canettis Roman 'Die Blendung'

Çalışmamızda modern yazarlardan 1981 Nobel Edebiyat ödülü sahibi Avusturyalı yazar Elias Canetti'nin 'Die Blendung' adlı romanında 'Die Figür des Intel- lektuellen' konusunu incelemeye çalıştık. Birinci bölümde yazarın edebi kişiliği, içinde yaşadığı devrin ve özellikle romanın esin kaynacını oluşturması bakımından yirmili ve otuzlu yılların Avusturya' sının tarihi özellikleri araştırıldı; vazarm başlıca eserleri tanıtılarak, romanın bunlar arasındaki yeri saptandı. İkinci bölümde romandaki avdın figürünü temsil eden sinolog Peter Kien'in bilim adamı kişiliği, gerçeklik olgusuna yaklaşımı, romanın differ kişileri ile olan ilişkileri ve yaşamının nasıl son bulduğu üzerinde durularak, romandaki aydının tipi ve yaşam biçimi açıklıca kavuşturulmaya çalışıldı. Üçüncü bölümde roman anlatım vönünden ele alındı. Yazarın özgün roman anlayışına yer verilerek, eserin zengin anlatım özellikleri incelendi. Sonuç olarak, Elias Canetti'nin romanında sergilediği aydın tipinin alışılmışın dışında bir kişiliğe ve davranışlara sahip biri olduğu gerçeği irdelendi ve bu karakterde karşımıza çıkmasının ardında yatan kişisel ve toplumsal nedenler ortaya kondu.
Bilge Karasu'nun 'Uzun Sürmüş Bir Günün Akşamı' adlı hikaye kitabında zarf tümleçleri

Bu çalışmamızda, Bilge Karasu'nun ' Uzun Sürmüş Bir Günün Akşamı' adlı hikaye kitabında zarf tümleçlerini yapılarına ve anlamlarına göre incelemeye çalıştık. Cümlenin öğeleri ile ilgili kaynaklan taradıktan sonra Bilge Karasu'nun ' Uzun Sürmüş Bir Günün Akşamı' adlı hikaye kitabındaki zarf tümleçlerini oluşturan kelime ve kelime gruplarından hareket ederek yapılarına ve anlamlarına göre tasnif ettik. Zarf tümleçlerini, yapıları bakımından zarflarla zarfımsılarla ve zarflıklarla kurulan zarf tümleçleri olarak üç gruba ayırdık. Zarflarla kurulan zarf tümleçlerini, zarf olan kelimelere göre tasnif ettik. Zarfımsılarla kurulan zarf tümleçlerini, zarflaştıran hal eki almış zarfımsılarla, zarf-fiillerle ve sıfatlarla kurulan zarf tümleçleri olmak üzere üç gruba ayırdık. Zarflıklarla kurulan zarf tümleçlerini ise, edat grubu, zarf-fiil grubu, sıfat tamlaması, kelime grubu + hal eki, ikilemeler, zarf + zarf, zarf + sıfat, zarf + zarf, bulunma grubu, çıkma grubu,... + 1A birlikte, tamlananı zarf olan isim tamlaması, zarf + sıfat tamlaması, sıfat tamlaması + zarf, cümle ve edat grubu + zarf biçiminde kurulan zarf tümleçleri olmak üzere 16 gruba ayırdık. Bu grupları kendi aralarında da alt gruplara ayırdık. Anlamlarına göre zarf tümleçlerini, zaman, nitelik, gerçekleme, nicelik, soru ve yön bildiren zarf tümleçleri olmak üzere 6 gruba ayırdık. Ayrıca bunları kendi içinde alt gruplara ayırdık. Zaman bildiren zarf tümleçlerini, oluş veya kılışın anını, başlangıç, süreklilik, bitiş, kısa zaman dilimi, oluş veya kılışın süresini, belirli zaman aralıklarıbildiren zarf tümleçleri diye 7 gruba ayırdık. Nitelik bildiren zarf tümleçlerini; durum, tarz, benzetme, amaç, sebep bildiren zarf tümleçleri diye 5 gruba ayırdık. Gerçekleme bildiren zarf tümleçlerini; olasılık- varsayım, yineleme, araç, kesinlik, koşul, bakış açısı, olumsuzlama, olumlulama, dilek, gösterme bildiren zarf tümleçleri diye 10 gruba ayırdık. Nicelik bildiren zarf tümleçlerini; miktar, üstünlük, aşırılık, derecelendirme ve küçütme bildiren zarf tümleçleri diye 5 ayrı gruba ayırdık. Bu grupları ayrıca kendi aralarında alt gruplara ayırdık.
Turkish Grammar of Preindl - research, dictionary

Arap harfleri dışındaki alfabelerle yazılmış Türkçe malzemeye transkripsiyon anıtları denir. Transkripsiyon anıtları Avrupa dillerinin Türkçeyle irtibatını da gösterdiği için Avrupalı Türk dili araştırmacılarının ilgisi dahilindeydi. Transkripsiyon anıtları denen Türkçe dil malzemeleri Latin, Yunan, Ermeni, Kiril, Süryani, İbrani ve Gürcü vs. alfabeleriyle yazılmıştır. Bu anıtların bir ana dil konuşucusunun elinden çıkmadığı bilinmelidir. Prusya-Osmanlı Dev-leti ilişkilerinde gramer ve sözlük ihtiyacı J. v. Preindl tarafından Grammaire Turque adlı eser hazırlanarak karşılanmak istenmiştir. Grammaire Turque adlı eserin 1. bölümü isim (1. s.) sınıfını içerir; 2. bölümü derecelendirme özelliklerini (18. s.) içerir; 3. bölümü sayıları (21. s.) içerir; 4. bölümü fiilleri (25. s.) içerir; 5. bölümü edat sınıfını (80. s.) içerir; 6. bölümü kelime öbek-lerini (94. s.) içerir; 7. bölümü cümle kuruluşunu (106. s.) içerir; 8. bölümü soru ve cevaplarla öğretmeyi hedefleyen diyalogları ve cümleleri (110. s.) içermektedir; 9. bölümü Türk atasözlerini (155. s.) içerir; 10. bölümü 6 adet fabl içerir (163. s.). Fablların ardından Hristiyani bir dua bulunmak-tadır; eserin sonunda Fransızca madde başlı Türkçe açıklamalı sözlük vardır (175-588. s.); eserin son bölümü doğru-yanlış cetvelini içerir (589-591. s.). Transkripsiyon anıtları, 1928'den itibaren resmen Latin esaslı alfabe kullanan Türkiye Türkçesi için çok önemlidir. Grammaire Turque adlı eserle Preindl, 18. asrın sonlarındaki Türkiye Türkçesinin ses, biçim, cümle bakımından hangi durumda olduğunu çeşitli metinler ve sonundaki geniş sözlükle göster-miştir.
Aşıki'nin Maktel-i Hüseyin'-i üzerine dil incelemesi

Bu tezde, manzum bir eser olan Aşiki'nin Maktel-i Hüseyn'i incelenmiştir. Bu çalışma, inceleme, metin, sözlük ve dizin olmak üzere dört bölümden oluşmaktadır. İnceleme bölümünde metinde geçen kelimeler şekil bilgisi, ses bilgisi ve yazılış özellikleri bakımından değerlendirilmiş; metin bölümünde 2094 beyitten oluşan maktel, Latin alfabesine aktarılmış; üçüncü bölüm olan sözlükte, metinde geçen kelimelerin anlamları örnekleriyle birlikte verilmiş; dizin bölümünde ise metinde geçen ekler sınıflandırılmış, özel isimler ve yer adları için de ayrı bir dizin hazırlanmıştır.
Ahmed-i Daİ'nin Çengname'si üzerine bir dil incelemesi

Ahmed-i Dai XIV. yüzyılın sonu ile XV. yüzyılın başlarında yaşamış Eski Anadolu Türkçesinin önemli şairleri arasındadır. Ahmed-i Dai'nin Çengnameadlı eseri, Türk dili ve tarihi bakımından oldukça önemli bir yere sahiptir. ZiraDai, bu eserde şairlik gücünü göstermekle kalmayıp tasavvuf ve musiki bilgisini de ortaya koymuştur. Ahmed-i Dai'nin Çengname'si üzerine yaptığımız çalışmamız Giriş, İnceleme, Metin ve Dizin olmak üzere dört ana bölümden oluşmaktadır. Çalışmamızın giriş bölümünde yazarın; hayatı, eserleri ve çalışmamıza konu olan Çengname hakkında bilgiler verilmiştir. İnceleme kısmında eserin ses ve şekil bilgisi üzerine çalışma yapılmış olup burada bulunan dil özellikleri metinden alıntılanan örneklerle göz önüne serilmiştir. Metin bölümünde ise GönülAlpay Tekin'in ve İsmail Hikmet Ertaylan'nın eserlerinden yararlanılmıştır. Dizin kısmında metin içerisinde kullanılan kelimeler madde başı olarak verilmiş olup bu kelimelerin metinde taşıdığı anlamlara yer verilmiştir. Ayrıca kelimelere gelenekler beyit numaralarıyla birlikte sıralanmış, metin içerisinde kullanılan kelimelerin sıklık derecesine de dizin kısmında yer verilmiştir. Çalışmamızın sonunda tezi oluşturulurken yararlanılan kaynaklar alfabetik sıraya uygun bir şekilde Kaynakça bölümünde gösterilmiştir.
Subject positions case checking and epp in complex noun phrase constructions in Turkish

Bu çalışma Türkçede karmaşık ad öbeklerinde, belli bazı tümleç ve belirtecimsi cümlelerdeki Nominatif/Genitif özne hal değişimini tartışmaktadır. Üst düzen birleşik sözcük olarak karmaşık ad öbeği yapılarının yapısall özelliklerini, Nominatif/Genitif özne hal değişimindeki sözdizimsel mekanizmayı ve özne hareketi işlemlerini anlamada çok önemli olan Genişletilmiş Yansıma İlkesi'ni analiz ediyoruz. Bu tezin esas iddiası Nominatif/Genitif özne hali durumuna izin veren sözdizimsel yapıların aynı gösterimin yüzey çeşitleri olduğudur ve farklılık ismin durumlarına izin veren özellikler yaklaşımı (Hiraiwa 2005) uyarınca evre başına eklenen özelliklerin farklılıklarına dayanmaktır. Evre başlarına eklenen ad kökenli ya da eylemsi özellikler tümleç alanının niteliğini ve aynı zamanda özne üzerindeki ismin halini belirler. Bu analizin avantajı Genitif özne halini nP ve DP gibi farklı görevsel/işlevsel gösterimlere başvurmadan, Nominatif/Genitif öznelere aynı ismin durumuna izin veren sözdizimsel mekanizmayı varsaymasıdır. Bu çalışma ayrıca Türkçede bulunan tüm karmaşık ad öbeklerinin yapısall özelliklerinin de analizini yapmaktadır. Yapısal özellikleri verilen Nominatif/Genitif özneli karmaşık ad öbekleri yapıları için öne sürülen öbek yapısı ve ismin durumlarına izin veren mekanizma aynı zamanda öznelerin hareket işlemlerine de ışık tutmuştur. Özneler belirleyici zaman öbeğine ismin hali ya da sembol özellik uyumu için tetiklenmemektedir. Yükseltme kuruluşlarındaki yeni kurum testleri, bağlama ve eksi kutup unsurları testleri diğer gizli özne dillerin aksine Türkçede öznelerin Ü' alanı özelliklerini göstermediğini anlatmaktadır ki bu da belirleyici zaman öbeğini özne hareketi için mümkün olan tek hedef yer kılar. Sonuç olarak ismin durumuna izin vermek ve sembol özellik uyumu mekanizması Nominatif/Genitif öznelerde değişmez bir örüntü gösterir ve Genişletilmiş Yansıma İlkesi Türkçede bağımsız bir mekanizma olarak vardır.
Mehmet Akif'in Safahat adlı eserinde isim tamlamalarının incelenmesi

Bu çalışmada Mehmet Akif'in 'Safahat'' adlı eserinde isim tamlamaları yapı ve anlam açısından incelenmiştir. Çalışmanın amacı, incelediğimiz eserde isim tamlamalarının sınıflandırılması ve isim tamlamalarının sayısal olarak dökümünü yapmaktır. Giriş bölümünde Safahat'ın yazarı olan Mehmet Akif hakkında bilgi verilmiş, Safahat'ın içeriği, bölümleri kısaca anlatılmış, Safahat hakkında yapılan tez çalışmaları listelenmiştir. İkinci bölümde dilbilimcilerin görüşlerine yer verilerek isim tamlamalarının, türlerinin tanımlanması yapılarak isim tamlamasındaki birimlerin açıklamasına yer verilmiştir. Bulgular kısmında Safahat'ta geçen isim tamlamaları yapısall ve anlamsal olarak sınıflandırılmıştır. Sonuç bölümünde ise kullanılan tamlama grupları Türkçe dil bilgisi kurallarına göre değerlendirilerek ortaya çıkan bulgular yapısall ve anlamsal açıdan betimlenmiştir. Yapı ve anlam bakımından ele alınan isim tamlamalarının kullanım sıklıkları sayısal veriler tablolar şeklinde incelenmiştir.
Türkiye'deki gizli dillerin ses, şekil ve kavram alanı bakımından incelenmesi

Türk milleti büyük, şanlı ve köklü bir millettir. Dil, insanın düşüncesinin, duygusunun, fikrinin ifade edilmesidir. Bilimin, edebiyatın, felsefenin ve sanat eserinin, temel taşı olan dil, aynı zaman da bir kültür taşıyıcısı rolündedir. Milli kültürümüz cevher değerinde zenginliklerle doludur. Bu zenginlikler içerisinde Türkiye'inizin bazı bölgelerinde küçük topluluklar kendi aralarında gizli bir dil ile konuşurlar. Gizli dili konuşan insanların amacı, üçüncü kişilerden bir şeyleri saklamaktır. İşaretler, harfler, şekiller, amblemler ve sözler Türk kültüründe bir ileti, bir parola, bir şifre içeren şekillere dönüşür. Bu çalışmamda ülkemizin değişik bölgelerinde konuşulan gizli diller incelenmiştir. Çalışmamın ilk bölümünde Türkiye'deki bazı grupların kendi aralarında meydana getirmiş oldukları gizli dillerin tasnifi yapılmış, ikinci bölümünde gizli dillerin ses özellikleri, üçüncü bölümde şekil özellikleri ve dördüncü bölümde anlam bilgisi üzerinde durulmuştur. Yaptığım çalışmanın neticesinde gizli dile ait yaklaşık 1650 tane sözcük tespit edilmiştir. Bu suretle Türkiye'deki gizli dillerin söz varlığı incelenmiş, Türk dilbilgisi kurallarına aykırı düşen durumları ortaya konulmuştur. Bu çalışmam zengin kültürümüzde yer alan gizli dillerin dünyası ile ilgilidir.
Sprachwandel im Türkischen und Deutschen - Eine linguistische Untersuchung anhand vierer Romanen zwischen 20. und 21. Jahrhundert

Dil yalnızca insanlar arasında iletişimi sağlayan basit bir iletişim aracı değil, zamanla değişime uğrayan canlı ve sosyal bir varlıktır. Teknik, sosyal veya bilimsel alanlarda meydana gelen değişimler ve gelişmeler dil değişimine etki eden faktörler arasında yer alır. İletişim sürecinde en kolay ve pratik yollardan faydalanarak kısa sürede anlaşmayı sağlamayı amaçlarız, bu seçimlerimiz tekdüze haline geldiğinde dil değişimi oluşmaktadır. Dil değişimine sadece konuşma dilinde değil, aynı zamanda yazı dilinde de karşılaşıldığından bu çalışmada Yaşar Kemal ve Uwe Timm'in, biri 20. diğeri 21. yüzyılda kaleme alınmış iki farklı eseri dilbilimsel olarak incelenmiş ve yazı dilinde en çok hangi değişimlerin olduğu belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmanın sonunda her iki dilde kaleme alınmış eserler arasında bir dil değişiminin olduğu STTS yazılımı yardımıyla tespit edilmiş ve bu değişimler dil bileşenlerine göre ayrılarak sınıflandırılmıştır.
Di edebiyata zarokan de çİrok

Çocukluk, insanoğlunun hayatında kısa bir dönem olsa da bireylerin bütün yaşamında önemli bir rol oynar. Çocukluk, her ne kadar önceki dönemlerde önemli görülmemişse de son yıllarda edebiyatın öncelikli unsurlarından olmuştur. Nitekim çocuk edebiyatı, Kürt edebiyatı çevresinde de yavaş yavaş önemli bir yer tutmaktadır. Şüphesiz, çocuk edebiyatı ürünleri içerisinde en eski ve etkili tür masaldır. Masal, toplumların geleneklerini ve değerlerini açık bir şekilde yansıtmaktadırlar. Masalın, insan yaşamına yol göstermede, bireyin kişilik gelişimine katkı sağlamada ve çocukların gelişimindeki rolü, masalı günümüzde daha da önemli kılmaktadır. Dolayısıyla masalın toplumsal yaşamdaki önemi çalışmamızın amacını da belirlemektedir. Bu çalışmanın amacı; masalın çocuk edebiyatındaki rolü, faydaları ve masalın çocuk edebiyatında nasıl bir yer tuttuğudur. Bu temel sayıltılar ışığında, masalların çocuk edebiyatı çerçevesinde çocukların gelişim alanlarına nasıl bir etki yaptığı bu çalışmanın amaçları arasında yer almaktadır. Bu çalışmamızda edebiyat, çocuk edebiyatı, dil, masal, çocuk, toplumsal değerler ve eğitim gibi kavramlara yer verip bu kavramlar arasındaki ilişkileri ortaya çıkarmaya çalıştık. Bu kavramlar arasındaki ilişkileri irdelerken çocuk edebiyatının edebiyat içerisindeki sınırlarını belirledik. Masalların dil ve toplumsal değerlerin aktarılmasındaki önemine yer verdik; masalınunsurları, çocuklar üzerindeki olumlu etkileri ve çocuk edebiyatındaki rolünü anlatmaya çalıştık.
Ahmet Hamdi Tanpınar'ın 'Saatleri Ayarlama Enstitüsü' romanının söz dizimi bakımından incelenmesi

Saatleri Ayarlama Enstitüsü; Tanpınar'ın hemen hemen bütün eserlerinde var olan zaman kavramı, uzun tümceleri ve romanda yer alan metafizik eğilimlerle özenle incelenmesi gereken Türkçenin başyapıtlarından birisidir.. Bu bağlamda, Tanpınar'ın bu değerli eserini belirtme ve yargı gruplarından hareketle söz dizimi bakımından incelemek ve Tanpınar'ın üslubu hakkında bilgi sahibi olmak çalışmanın amacını oluşturmaktır. Çalışmada ayrıca, belirtme ve yargı gruplarının görünümü, Chomsky'nin Üretici Dönüşümsel Dilbilgisi Kuramının ilk evresinde geliştirilen 'ağaç çizim'lerle betimlenmeye çalışılmıştır.
Cognitive and linguistic components of reading acquisition in turkish: Evidence from second and fourth graders

Bu çalışma, fonolojik farkındalık, fonolojik bellek, hızlı otomatik isimlendirme ve morfolojik farkındalık gibi okuma edinimindeki bilişsel ve dilbilimsel bileşenlerin anadili Türkçe olan çocukların anlamlı ve anlamsız kelime okuma becerilerindeki belirleyici rolünü araştırmaktadır. Çalışmada, okuma bileşenleri ve okuma becerileri arasındaki ilişkiler, sınıflar arası farklılar bağlamında karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Ayrıca, söz konusu bileşenlerin anlamlı ve anlamsız kelime okuma becerisindeki belirleyici rolleri çoklu regresyon analizleri ile ele alınmıştır. Çalışmaya, ilkokul 2. ve 4. sınıf seviyesinde eğitim gören toplam 87 öğrenci katılmıştır. Çalışma verilerinin toplanmasında, çeşitli testler kullanılmıştır. Sonuçlar, 4. sınıf öğrencilerinin bütün testlerde 2. sınıf öğrencilerinden daha üstün performans sergilediğini göstermiş, ve sınıflar arası anlamlı bir gelişimsel farkın varlığına işaret etmiştir. Regresyon sonuçları, anlamlı kelime okuma becerisinin bağımlı değişken olduğu durumda, HOTI becerisinin her iki sınıf düzeyinde de en güçlü belirleyici etken olduğunu ortaya koymuştur. Bunun yanı sıra, FF'nin 2. sınıf öğrencilerinin anlamlı kelime okuma becerisini belirleyen bir ölçüt olduğu; ancak 4. sınıf öğrencilerinin bu becerisine katkıda bulunmadığı görülmüştür. Diğer yandan, 2. sınıflarda anlamsız kelime okuma başarısını belirleyen hiçbir ölçüt bulunmazken, 4. sınıflarda HOTI bu başarıyı belirleyici önemli bir rol üstlenmiştir. Bulgular, sınıf düzeyi arttıkça, HOTI'nin hem anlamlı hem de anlamsız kelime okuma başarısını belirlemede artan bir rol üstlendiğini, FF'nin etkisinin ise azaldığını göstermiştir.
Arslan Koyçiyev'in 'Mismildirik' adlı romanının Türkiye Türkçesine aktarımı ve romanda geçen eskicil ve tarihİ kelimelerin incelenmesi

Arslan KOYÇİYEV, günümüz Kırgız edebiyatında tarihi roman türünde eserler veren başarılı bir şahsiyettir. Bu çalışmamızda Koyçiyev'in Mismildirik romanının Türkiye Türkçesine aktarımı yapılarak roman üzerindeki arhaizm 'eskicil' istorizm 'tarihi' kelimelerin tespitinin ve tasnifinin yapılması amaçlanmıştır. Çalışmamızın giriş bölümünde, Kırgız romancılığının gelişimi, Arslan Koyçiyev'in hayatı ve edebi kişiliği hakkında bilgiler verildikten sonra Türkiye'de ve Kırgızistan'da eskicil ve tarihi terimler üzerine yapılan çalışmalardan bilgiler sunulmuştur. Çalışmamızın birinci bölümünde Koyçiyev'in Ürkün öncesinden Ekim Devrimine kadarki süreci bir boy üzerinden tüm Kırgız halkını betimleyerek anlattığı Mismildirik romanının Türkiye Türkçesine aktarımı yapılmıştır. Çalışmamızın ikinci bölümünde ise Mismildirik romanı üzerindeki arhaizm 'eskicil' ve istorizm 'tarihi' kelimeler Kırgızistan Türkolojisinde kabul gören sisteme bağlı kalınarak tespit edilip konularına ve türlerine göre tasnif edilmiştir.
Amasya merkez yer adları üzerine halk bilimsel bir inceleme

Amasya merkeze bağlı yerleşim birimlerinde 2543 adet yer adı, bölge halkından katılımcı yöntem ile tespit edilmiştir. Bölgedeki yerleşim yerlerinde oturanlar tarafından bilinen yer adlarının veriliş sebepleri üzerinde durulmuştur. Amasya merkeze bağlı yerleşim birimlerinin mikrotoponimleri incelenerek bölge halkının kültürel belleğine inilmeye çalışılmıştır. Bu çalışma iki ana bölüme ayrılmıştır. giriş bölümde, ad verme geleneği ve yer ad bilim çalışmaları üzerinde durulmuştur. Bu bölümün en önemli kısmı toplanan malzemeyi nasıl tasnif edileceği ile ilgili çalışmalara yer verilen kısmıdır. Amasya şehrinin tarihçesi ve sosyo-ekonomik yapısı ele alınmıştır. Amasya merkeze bağlı köylerin de tanıtımı yapılmıştır. Böylece ilk önce köylerin adlarının kaynağı araştırılmıştır. Birinci bölümde, mevcut tasnif çalışmalarının içinde İbrahim Şahin'in tasnif çalışması ele alınarak, Amasya merkeze bağlı 103 köyde bulunan yer adları harita üzerinden değil, katılımcı gözlem yoluyla saha çalışması yapılarak tespit edilmiş ve toplanan malzeme kısımlara ayrılmıştır. İkinci bölümde, tezin ana eksenini oluşturan meseleye yer adlarının anlamlandırılması yapılarak ulaşılmaya çalışılmıştır. Yer adlarının, yöre halkının nasıl verdiği, zihninde yarattığı anlamlandırma ve kültürel bellekte sakladığı tespit edilmeye çalışılarak sonuç bölümünde değerlendirilmiştir.
Mirze Elekber Sabir'in 'Hophopname' eserinde bağdaşıklık

Üzerinde çeşitli çalışma olanakları bulunan dilin, kullanım olanaklarını ortaya çıkarmak üzere yapılan bu çalışmada Azerbaycan edebiyatının önemli şairlerinden Mirze Elekber Sabir'in Hophopname'de yer alan satira metinleri ele alınarak metindilbilimsel görünümleri ortaya konulmak istenmiştir. Şair toplumun her tabakasına hitap eden şiirleriyle dönemin Azerbaycan toplumunun sosyal yapısını göstermesi bakımından önem arz etmekle birlikte Azerbaycan edebiyatında bir dönüm noktasıdır. Bu nedenlerden dolayı bizde çalışmamızda satira metinleri üzerinde dilbilimsel bir çalışma yapma olanağı bularak dil ve edebiyatın birbirini tamamlar nitelikte iki unsur olduğu ortaya koymaya çalıştık. Çalışmamızın giriş bölümünde şairin, yaşadığı dönemin, Molla Nasreddin dergisinin ve satira metinlerinin konuları hakkında bilgiler verilmiştir. Satira metinlerinin çözümlenme aşamasından önce dilbiliminin ve metindilbilimin gelişimi hakkında bilgiler verilerek çözümlemenin daha iyi anlaşılması için çeşitli açıklamalar yapılmıştır. İnceleme metinlerimizin çözümlenme aşamasında ise, eserlerde sıkça rastlanılan bağdaşıklık unsurlar üzerinde çeşitli sınıflandırmalar yapılmıştır. Artgönderim, zaman ve kip, eksiltili yapılar ve bağlayıcı öğeler başlıkları altında satira metinleri incelenmiştir. Çalışmamızın sonunda, metinlerin anlaşılırlığını artırmak amacı ile İnceleme metinlerinde yer alan ağırlıklı olarak Arapça ve Farsça kelimelerden sözlük hazırlanmıştır.
and the SPLIT-INFL hypothesis in Turkish

Türkçe'de ve Parçalanmış Çekim Öbeği Hipotezi Yasemin Bağnyamk Bu çalışma Türkçe'de ortaç yapışım incelemektedir. Çalışmada, ortaç ekinin dağılımsal, biçimbirimsel, anlamsal ve sözdizimsel özellikleri incelenmektedir. İnceleme ortaç ekinin Pollock'in (1989) ve Tosun'un (1998) Parçalanmış Çekim Öbeği Hipotezine dayanarak incelenmesi üzerinde durmaktadır. Bu çalışma Chomsky'nin Yönetim ve Bağlama Kuramı (1981, 1982, 1986b) ile Yetinmeci Çizgi (1993, 1995) çerçevesindedir. ortaç ekinin, ortaç yapısındaki hedefin özne veya tümleç olduğu durumlarda kullanıldığı gösterilmiştir. yapısı, edilgen yapı ile sağlanan Ayrık Geçişsiz eylemelerle kullanılmaktadır. 3 Bu çalışmanın başlıca iddiası'nın tek bir bütün ek olmadığını göstermektir. Aksine, bu ortaç yapısı, sırasıyla Zaman/Görünüş/kiplik Öbeği ve Uyum Öbeğinde baştaolmak üzere ve olarak iki farklı çekim ekinden oluşmaktadır. eki Zaman /Görünüş/Kiplik Öbeği'nin baş konumunda bulunur. Bu ek, üstün durumda ve olarak iki farklı çekim ekinden oluşmaktadır. eki Zaman/Görünüş/Kiplik Öbeğinin baş konumunda bulunur. Bu ek, üstün durumda vıolan cümleciğin Zaman Öbeğine bağlı olarak Zaman Öbeği olarak da kullanılabilir. Bu ekin, aynı zamanda Görünüş veya Kiplik Öbeğinin başında bulunduğu, ekinin ise Uyum Öbeğinin baş konumunda bulunduğu iddia edilmektedir. Bu açıdan, ortaç yapısının özellikleri ve ortaç yapılarının özellikleri ile karşılaştırılmaktadır. Çalışmada, ortaç ekinin ekine daha çok benzediği gösterilmektedir, çünkü her iki ortaç yapısı Uyum Öbeği ile yönetilmektedir. Fakat, bu iki ortaç elcinin Uyum öğesinin doğasında bir farklılık olduğu görülmektedir; ortaç ekinin Uyum öğesinde hiçbir sınırlama olmamasına rağmen, ekinin Uyum Öğesi 3. Tekil kişi ile sınırlıdır. ekinin bu sınırlandırılması Kornfilt (2001) ile açıklanmaktadır. 2