turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Anglikanizm'in tarihsel süreci ve sakramentleri

Anglikan Kilisesi Hıristiyanlığın bir mezhebi olarak bilinmektedir. Anglikan Kilisesi'ni tam manasıyla anlayabilmek için tarihsel sürecini, ideolojisini, ortaya çıkış ve varoluş sebebini anlamamız gerekmektedir. İngiltere'nin de içinde bulunduğu Avrupa sahnesine baktığımızda Katolikliğin ve Protestanlığın yaygın olduğu görülmektedir. Bu sahne içerisinde Anglikan Kilisesi XVI. yüzyıldan sonra Kral VIII. Henry'in de etkisiyle Roma'dan yönetim, inanç ve ibadet yönünden ayrılmıştır. Anglikan Kilisesini Roma Katolik kilisesinden ayıran başlıca sebepler arasında siyasi, dini, teolojik görüşler ile birlikte Hıristiyanlığın baştaki amacına ve kaynaklarına döndürmek isteyen VIII. Henry'nin Roma Katolik Kilisesine bir tavır olarak Anglikan Kilisesi'nin ilk temellerini atması yer almaktadır. Anglikan Kilisesi kendisini hem reforme olmuş hem de Katolik bir kilise olarak görmektedir. Kilise özellikleri ve doktrin açısından bakıldığında ise Protestanlık ve Katolik Kilisesi arasında adeta bir köprü görevi görmektedir. Bu tarihten sonra da Anglikan Kilisesi İngiltere'nin resmi kilisesi haline gelmiştir. XVIII. yüzyıldan itibaren de yapılan misyonerlik faaliyetleri ile Milli Kilise formundan çıkmıştır. Anglikan Kilisesi kendisini Latince 'Via Media' olarak bilinen 'Orta Yol' ismiyle adlandırmaktadır. Roma Katolik Kilisesi ve Doğu Ortodoks kiliseleriyle birlikte kendisini, Apostolik kökenini havarilere dayandırmaktadır fakat Roma Katolik Kilisesi Anglikan Kilisesinin Apostolik yönünü kabul etmemektedir. Bu yönünden dolayı Anglikan Kilisesinden Roma Katolik Kilisesine geçmek isteyen kişiye yeniden Konfirmasyon ayini yapılması gerekmektedir. Anglikan Kilisesi, kadınların rahiplik yetkisinin bulunması ve pastörlükte bekaret aranmaması gibi bazı yönlerden Katolik Kilisesinden ayrılmaktadır. Merkezi İngiltere'nin Canterbury bölgesinde bulunan Başpiskoposluk Kilisenin ruhani merkezi olması yönüyle de Protestanlıktan ayrılır. Anglikan Kilisesi Hıristiyanlıktaki Yedi Sakramentin sadece ikisini Vaftiz ve Kutsal Evharistiya'yı esas almaktadır. Diğer beş sakramenti ise tamamen reddetmemekle birlikte uygulamaya devam etmektedir. XIX. yüzyılda 'Oxford Hareketi' adı verilen gelenekselliğe dönüş hareketi sonucu hasta ve ölmekte olanların yağla kutsanması gibi ritüeller de sakrament olarak kabul etmektedir.
Materyalizm ve İslam'a etkileri

Materyalizm, varlığın maddi olduğu veya gerçekliğin maddi olduğu iddiasında bulunan bir görüştür. Bu görüşe göre var olan veya gerçek olan sadece maddedir. Madde evrenin aslıdır veya temel kurucu unsurudur. Sadece beş duyu ile algılanabilen olaylar, durumlar vardır ve bunlar gerçektirler. Onun dışında bir gerçeklik yoktur. Materyalizm Batı düşüncesinin önemli bir felsefi ürünüdür. Bu düşünce Batı ülkelerinde felsefi bir meslek, siyasi bir anlayış, önemli bir medeniyet, eğitim ve ilim meselesi olarak da değerlendirilmiştir. Materyalizm, dünya fikir tarihinde sistemli bir düşünce olarak ilk defa Eski Yunanda görülmektedir. Bu düşünce Yunan filozoflarından Leukippos ve Demokritos, Epikuros ve Lucretius tarafından felsefi bir sistem haline getirilmiştir. İlk Çağlarda materyalizm düşüncesi evrenin ana maddesi nedir? sorusu etrafında şekillenmiştir. Filozoflar bu soruya su, ateş, toprak, hava vb. çeşitli cevaplar vermiştir. Ortaçağlarda ise Skolastik felsefenin hakimiyeti neticesinde kendine rahat hareket alanı bulamayan materyalist düşünce teolojinin de güçlenmesiyle 17. yüzyıla kadar yeni gelişmeler kaydedememiştir. 17. yüzyıl ile birlikte özellikle fizikteki gelişmeler sonucunda materyalizmde de yeniden bir canlanma görülmüştür. 19. yüzyılla birlikte, fizik ve kimyanın yanında biyoloji, zooloji, tıp, psikoloji ve antropoloji gibi bilim dallarındaki gelişmelerin etkisiyle Metafizik düşünceler yavaş yavaş bir kenara bırakılmıştır. Özellikle Charles R. Darwin'in canlıların oluşumu ve üremesiyle ilgili tezleriyle Ludwig Feuerbach'ın insan merkezli felsefesi ve Sigmund Freud'un psikanalizm ile ilgili bulguları, materyalist düşünceye hız kazandırmıştır. Ortaçağ Cahiliye döneminde ise materyalizm düşüncesi, varlığı var edenin yokluğu yok edenin tanrı değil, ancak hava, su, ateş, toprak gibi zaman olduğunu ileri süren dehriler ile tanrıyı maddeye indirgeyen ve kendilerini tanrıya yaklaştıracak putperest bir şirk inancı olarak kendini göstermektedir. Günümüze kadar dini kabuller ile materyalist kabuller birbirinden etkilenmişlerdir. Günümüzde itikadi sapmalar, inançsızlık, ataistlik gibi farklı akımların temelinde de materyalizmin etkili olduğunu söyleyebiliriz. Yine dünyevileşme ve bu uğurda harcanan tüm çabalar, hırs, bencillik, cimrilik, zekat vermeme, vb. durumların temelinde maddeciliğin olduğunu söyleyebiliriz. Biz de bu çalışmamızda materyalizmin günümüz İslam ve Müslüman hayatında itikadi, ameli ve özellikle ahlaki konularda ne tür olumsuz etkiler bıraktığını araştırmayı hedefledik.
Zeki Demirkubuz sinemasında varoluşçuluk: Dostoyevski izleri

Sokrates'le başlayan öğretilerin birikimi ve dönüşümü olarak 20. Yüzyılda Kierkegaard ile bir felsefe anlayışı olarak ortaya çıkan Varoluşçuluk, Birinci Dünya Savaşı'nın neden olduğu maddi ve manevi çöküntüyle beraber, savaş, hastalık, ölüm vb. tehlikelerle dolu istikrarsız, güvensiz bir dünyada yaşamak zorunda bırakılan, 'dünyaya atılmış' insanı temele alır. Varoluşçu görüşler, insanın çok katmanlı olduğu, tek bir usa indirgenemeyeceği ve 'varoluş özden önce geldiği' noktasında birleşir. Ekonomik-Toplumsal sorunlar ve modernleşmeyle birlikte insan kendine, topluma yabancılaşmış ve kabuğuna çekilmiş, bireyselleşmiştir. Bireyin varoluş sorununu ortaya koyan filozof ve yazarların düşüncelerini sanat ile anlamlandırmasıyla etkilenen toplumun farkındalığı artmış, kitlelerin dönüşümü sağlanmıştır. Dünyaya fırlatılmış insanın çaresizliği, bunalımlarını ve haykırma mücadelesini ilk olarak Dostoyevski'nin eserlerinde görebiliriz. Dostoyevski'nin duruşundan ve tarzından etkilenen birçok filozof, yazar ve yönetmen vardır. Bu felsefenin Türk sinemasındaki yansımasının vücut bulduğu auteur yönetmenlerden biri olan Zeki Demirkubuz da röportajlarında sıklıkla Dostoyevski'den etkilendiğinden bahsetmektedir. Bu bağlamda nitel bir araştırma olan çalışmada, eleştirel söylem analiziyle filmler değerlendirilmiş, amaçlı örnekleme yöntemi göz önünde bulundurularak doğuştan varoluşçu temalarının ağırlıklı olduğu Yazgı ve Yeraltı filmlerinin akışına paralel olarak kronolojik düzen ve bütünlük içinde, konu başlıkları halinde, Dostoyevski'nin bakış açısıyla detaylı bir analizle ortaya konmuş ve yorumsamacı bir biçimde varoluşçu açıdan deşifre edilmiştir. Bu çalışmayla Zeki Demirkubuz Sineması, felsefenin ve edebiyatın ışığında varoluşçu anlamlandırmalarla yeniden değerlendirilmiştir.
Desire for excellence reflections on Plato and Spinoza

Mükemmellik Arzusu Platon ve Spinoza Üzerine Düşünceler Vicdan Mutlu Bu tezin temel amacı Platon ve Spinoza'nın mükemmellik arzularını açımlamak ve görüşlerinin hangi açılardan birbirine benzediğini, hangi açılardan birbirinden ayrıldığını ortaya koymaktır. Bu amaca ulaşmak için, adı geçen filozofların 'arzu' ve 'inükemmellik' anlayışları incelendi. Bu tezde cevaplan aranan sorulardan bazıları şunlardır: 'Arzularımızın doğası nasıldır?', 'Mükemmellik nedir?', 'İyilik ve mükemmellik arasında nasıl bir ilişki vardır?', 'Mükemmellik öznel midir yoksa nesnel mi?', 'Herkes sadece iyiyi mi arzular?', 'Mükemmellik arzusu filozofların ayrıcalığında mıdır?', 'Mükemmellik insan için ulaşılabilir bir şey midir?', 'Mükemmelliğe kimler yaklaşabilir?', 'Mükemmellik mutluluğa götürür mü?', 'Mükemmellik Tanrı'ya benzemek midir?'. Bu çalışma, yeri geldiğinde Spiniza ve Platon'un fikirlerindeki tutarlı ve tutarsız yönleri, tezlerindeki bazı problemleri göstermeyi, ayrıca, adı geçen filozoflara ait çalışmaların adil bir yorumunu yapmayı da hedeflemektedir. Tez, Spinoza'nın 'inükemmellik' kavramıyla 'Üçüncü Tür Bilgi' arasında, ayrıca Platon'un 'inükemmellik' kavramıyla 'iyi Formunun/ldeasının Bilgisi' arasında viderin bir ilişki olduğunu savunmaktadır. Her iki filozof için de mükemmelliğin bilgelikte, yani erdemli olmakta ve akıl hayatı yaşamakta yattığı öne sürülmektedir. Söz konusu filozoflar mükemmelliğin ulaşılmazlığına inansalar da hepimiz için ideal birer hayat modeli önermektedirler. Spinoza ve Platon'un çizdiği bu ideal hayat modelinin doğası tezin temel konusudur. Tezde, ayrıca, mükemmellik arzusunun ve mükemmelliğe yaklaşma başarısının yalnızca akıl hayatım yaşayanların, yani Platon ve Spinoza gibi filozofların ayrıcalığında olduğu iddia edilmektedir.
İsmail Hakkı İzmirli'de tasavvur mantığı

İzmirli İsmail Hakkı, Türkiye mantık tarihi açısından önemli bir şahsiyettir. O, çok dil bilmenin avantajıyla ve birikimleri sayesinde birçok eser vermiştir. Onun tasavvur mantığı konusunda ortaya koydukları da oldukça önemlidir. Onun tasavvur tanımı dikkat çekicidir. O birçok mantıkçının aksinetasavvur kelimesini kavram yerine değil, kavram öncesi hazırlık olarak değerlendirir. Bu açıdan tasavvur başlığı altında tasavvur çeşitlerine de yer verir. Ayrıca o, 'inarifet' kavramını 'doğru bilgi' anlamında kullanır. Bu anlamda ilimbir marifetler yığınıdır. İzmirli'ye göre ilmin üç temel özelliği vardır: yakin, umum ve metot. Bedenin ihtiyacı kuvvet ise aklın ihtiyacı da ilimdir. Mantık, tasdikat ve tasavvuratın lazım olan bütün konularını içeren ilimdir. Mantık bilen ilmen kuvvetli yetişmiş olur. İzmirli kategorileri sorulan sorulara ve verilen cevaplara göre sınıflandırır. Bir şeyin sınırlarını o şeyin kendisi için mümkün olan fert ve sıfatlarbelirler. İzmirli'ye göre, içlem o şeyin özel maddesi, kaplam onun uygulamadairesidir. Her tasavvur, beş tümelden birine dahildir. İzmirli'ye göre ilk dördü zatı teşkil eder. Beş tümel tasavvuratın en genel tertibiolduğundan 'Külliyat' adıyla anılmıştır. İzmirli, tarifi, 'bir tasavvurun içlemini ve tasavvur aracılığıyla bir lafzınmanasının tam tahlilidir.' şeklinde ifade eder. Ona gore, 'hadd' ve 'resm'kelimeleri tarif yerine kullanılamaz. Tarifteki hatalar ya mana yönünden ya lafız yönünden ya da her ikisindenkaynaklanır. Taksim ise, bir tasavvurun içleminin tahlilinden ibarettir. Külliyicüzlerine bölmektir. Bir şeyin yerini belirtmek açısından önemlidir. Tüm bu tasavvurat konuları, epistemoloji açısından oldukça önemlidir. Her biri bilginin ayrı bir basamağını oluşturur.
Between erlebnis and geschichtliche welt: Wilhelm Dilthey's epistemology of history

YAŞANTI VE TARİH DÜNYASI ARASINDA: WILHELM DILTHEY'IN TARİH EPİSTEMOLOJİSİ Kantçı Kritisizmin ruhu ile tam bir uyum içerisinde, Dilthey'in sorunu 'tarihsel bilginin nasıl mümkün olduğu' şeklindedir. Dilthey'in soruna verdiği cevap, bununla birlikte, onu kapsamlı bir felsefi konuma götürmüştür. Dilthey bilginin yaşamın tamlığı ve bütünlüğü içerisinde temellendiğini öne sürmektedir. Bu ise üç karşılıklı ilişki içerisindeki düzleme işaret eder; 1) yaşantı veya tecrübe, 2) manevi yaşamın tarihsel olarak oluşmuş bütünlüğü {erworbener seelischer Zusammenhang) 3) tarih dünyası. Bilgi ve değer bu yaratıcı bağlam içerisinde oluşmakta ve gelişmekte olup, buradan basitçe soyutlanamazlar. Bir tarihsel-tecrübi perspektife ihtiyaç duymaktayız. Bu perspektif tecrübenin, ve bu nedenle de bilginin, tamlığınm arkasında bir bütün olarak insani varlığımızın durduğunu göstererek, gerçekliğe asli ulaşım şeklimizi aydınlatacaktır. Böylece Dilthey bir bütün olarak inşam, yaşayan, gerçek insanı tüm bilginin temeline koymaktadır, ve ayrıca, batılı epistemolojinin özne olarak bir akıl varlığı inşa ederek, buradan bir gerçeklik tasarımı teşkil etmeye çalışan eğilimini eleştirmektedir. Gerçek, yaşayan insan, oysa, bir tarihsel varlıktır: o varlığım tüm boyutlarıyla tarihsel yaşamı tecrübe edişi içerisinde bulmaktadır. Bu yeni özne VIdüşüncesiyle Dilthey bilinç olgularını bilginin nihai mercii yapmaktadır. Bilinç olguları hem bilimsel kesinlik için, ve hem de pratik yaşam için gerekli temeli temin etmektedirler: onlar hem bilginin hem de yaşamın nirengi noktasını oluşturmaktadırlar. Bilinç olguları Dilthey'in Zusammenhang des Lebens olarak isimlendirdiği öznelliğin özsel düzlemini tammlamaktadrr. Zusammenhang des Lebens dış dünyaya 'fenomenaP anlamda asli bir referans içermekteyken, tarihsel dünyaya 'numenaP olarak sahiptir. Dolayısıyla doğa bilimleri gerçekliğin bu asli düzleminden fenomenal bir soyutlama yolu ile bilgiye ulaşmaktayken, insani-tarihsel bilimler ise aym şeyi numenal bir soyutlama ile yapma imkanına sahiptirler. En nihayetinde, tüm boyutları ile ele alındığı şekliyle, sadece tecrübenin parametreleri gerçeklik kavramımızı biçimlendirmelidir. Sonuç olarak Dilthey'da biz en temelde yatan bir çağrı gözlemliyoruz: hakiki bir epistemolojik kavramlaştırma için 'gerçek insan' , gerçek tecrübe ve gerçek bilmenin birleştirilmeleri gerekir.
Revisiting immanence and conatus in Spinoza

Bu çalışma Spinoza'nın felsefesinde içkinlik kavramına ve onun anlama ve var olma çabasını açıklamadaki önemine odaklanmıştır. İçkinliği açıklarken Spinoza'nın sadece metafiziğine değil aynı zamanda aşkınlık ve içkinlikle de birlikte eleştirel bir tartışmasına bakacaktır. Felsefesinin arkasındaki metafizik sistem açıklandıktan sonra zorunluluğun savunulmasına vurgu yapılacaktır. Bu çalışmada, bu söylenenlerin ışığında ve Spinoza'nın çözümlerine tutarlı bir yorumla tüm bunların nasıl Spinoza'nın bilgi ve var olma çabası ile ilgili kuramıyla ilişki içinde olduğu incelenecektir.
Erdem merkezli bir adalet tasarımı Alasdair MacIntyre ın görüşleri bağlamında bir inceleme

Bu araştırmanın amacı, Alasdair MacIntyre'ın ahlak teorisi kapsamında, erdemlere dayalı bir ahlak ve adalet tasarımının nasıl olabileceğini, eleştirel bir yaklaşımla incelemeyi içermektedir. Çalışmam beş ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, yazarın metinleri yoluyla, modern toplumların içinde bulunduğu ahlaki kriz ve bu krizin sebepleri araştırılmıştır. İkinci bölümde, erdem kavramının tarihsel gelişimi incelenmiş ve sonucunda MacIntyre'ın erdem teorisine değinilmiştir. Üçüncü bölüm, farklı geleneklerin oluşturduğu adalet ve rasyonalitelerin incelenmesini içermektedir. Ayrıca MacIntyre'ın teorisindeki adalet anlayışı araştırılmıştır. Dördüncü ve son bölüm ise, yazarın ahlak felsefesinin eleştirel yaklaşımla gözden geçirilmesini içermektedir. Burada özellikle Değerler Teorisi kapsamında bir irdeleme de yapılmaya çalışılmıştır. Sonuç bölümünde ise elde edilen bulgular değerlendirilip, öneriler sunulmuştur.
İbn Arabi metafiziğinde insanın yeri

'ibn Arabi Metafiziğinde İnsanın Yeri' adlı tez bir giriş, üç bölüm ve bir sonuçtan oluşmaktadır. Tezin giriş kısmında iki mesele üzerinde durulmuştur: Birincisinde tezin ana bünyesinde işlenecek konuların daha iyi anlaşılabilmesi için İbn Arabi metafiziğinin genel yapısı hakkında kılavuz bilgiler verilmiştir. İkincisinde ise İbn Arabi metafiziğinde insan konusunun seçilmesiyle ilgili nedenler sunulmaya çalışılmıştır. Birinci bölümde, varlık felsefecisi diyebileceğimiz arif filozofumuz İbn Arabi'ye ait farklı perspektiflerden, insan konusu ontolojik olarak ele alınmaya çalışılmıştır. Bu bölümde önce insanın tanımı, tarifi ve mahiyeti hakkında bilgi verilmiştir. Sonra 'Mutlak' ve insan ikilisi hakkında bazı çözümlemeler yapılmış, arkasından Mutlak' in külli tecellisi olan ve bu tecellinin sonucunda alemin varlığını da peşi sıra talep eden Allah hakkında tez konusunun sınırları dahilinde durulmuştur. Hz. Muhammed Allah'ın külli zuhurudur. Dolayısıyla Allah'ın kendini kendisine açmasının hem sebebi hem de gayesi olan Hz. Muhammed, insan ve evrenin yeter sebebi, ilkesi, bütünü ve merkezidir. Hz. Muhammed aynı zamanda makro ve mikrokozmos insanın prototipi olduğu için makro ve mikrokozmos insan konusu sonraya brrakılmıştır. İbn Arabi'nin meşhur insan-ı kamil nazariyesi, 'bireysel insan' adlı başlıkla karşılaştırmalı olarak işlenmeye çalışılmıştır. Mutlak'ın bir yansıması olan insan, bütün zıtlan üzerinde toplar. Rasyonel akim bu durumu çözmedeki çaresizliği dolayısıyla insan konusu son olarak semboller etrafında ele alınmıştır. ikinci bölümde ise İbn Arabi metafiziğinin bütününde insan konusunu ortaya koyabilmek amacıyla onun metafiziğinin dallarını oluşturan antropoloji, epistemoloji, kozmoloji, ahlak ve psikoloji ilimleri penceresinden meseleye bakılmıştır. Üçüncü bölümde ise İbn Arabi'nin İslam dünyası üzerindeki köklü tesirinden ve başta Dante olmak üzere Spinoza ve Bronu gibi düşünürler üzerinde etkisi olmuşsa da onun gerçek amamda Batı'da tanınmasının son birkaç asır içerisinde gerçekleştiğinden bahsedilmiştir. Sonuç kısmında ise yapılan bu çalışmayla ortaya çıkan İbn Arabi'nin inşam algılayış biçiminin, insanın kendisiyle ilgili problemlerine ne gibi çözüm önerileri sunduğu tartışılmıştır.
Conceptual background of truth content of art in Gadamer's Truth and Method

Bu tez Gadamer'in Hakikat ve Yöntem'de ortaya koyduğu sanatın doğruluk değeri taşıdığı iddiasının kavramsal arka planını ortaya koymayı amaçlar. Bu kavramsal arka plan sanatın bir doğruluk değeri olduğu iddiasını anlamak için ele alınması zorunlu olan pek çok önemli kavramı içerir. İkinci bölüm Bildung ve sensus communis kavramları üzerinedir. Bildung bilginin insanın kişiliğinde yeşeren ve yine insanın kişiliğine nüfuz ederek onu değiştiren doğasını betimler. Sensus communis bilginin toplumsal alanda ikna etme ve doğru seçimleri yapabilme gücüyle ilişkisini anlatır. Beğeni ise yalnızca yaşamımızın en temel ihtiyaçlarını giderirken bize eşlik etmekle kalmaz, tüm ahlaki kararlarımızda kendini gösterir. Bu anlamda gelişmiş bir beğeni bizi doğru olana yönlendirmekte son derece etkindir. Üçüncü bölüm yargı, beğeni, deha ve Erlebnis kavramları etrafında tartışılan Gadamer'in Kant estetiği eleştirisinin bir incelemesini sunar. Gadamer'e göre Kant estetiği öznelleştirmiştir. Bu öznelleştirme temelde iki yönlüdür. Birincisi Kant'a göre güzelin deneyimi bize o nesne hakkında hiçbir bilgi vermez. Yani Kant estetik deneyimin hiçbir bilişsel unsur içermediği konusunda ısrar eder. Çünkü insanların tek bilgi kaynağını bilim olarak görür. İkinci olarak, Kant sanat eseri hakkında değil, yalnızca onun deneyimi hakkında konuşarak sanat eserini onun deneyimine indirger. Sanat eserinin varoluşu üzerine soru sormaz çünkü estetik deneyim bize deneyimlenen nesneye dair konuşma hakkı vermez, tek söylenebilecek nesnenin benim haz hissimi doğurmasıdır. Dördüncü bölüm oyun, temsil, mimesis, bütüncül dolayım ve eşzamanlılık kavramları ile temellendirilen sanat eserinin ontolojisini tanıtır. Gadamer oyunun oluş kipini incelerken oyunun öznesinin yine oyun olduğunu savunur, aynı şekilde sanat deneyiminde de özne deneyimleyen kişinin öznelliği değil, sanat eserinin kendisidir. Son bölümde ise Gadamer'in kurucu kavramlarını hermeneutiğin genel çerçevesine uygun bir şekilde yerleştirebilmek için hermeneutik tarihini incelenmiştir.
Bireyleşim problemi ve Tanrı'nın bir'liği

Felsefi literatürde daha çok tümeller problemi ve mahiyet konusu bağlamında ele alınan bireyleşim problemine ilişkin tartışmaların, -başka birçok teolojik mesele yanında- Tanrı'nın birliğine ilişkin önemli sonuçları ve yansımaları vardır. Giriş bölümünde bireyleşim teorisinin, Tanrı'nın bir'liğine dair geliştirilen kanıtlar açısından ne ifade ettiğini ve niçin önemli olduğunu açıkladık. Birinci bölümde, bireyleşim probleminin mahiyetini, kavramsal çerçevesini, tarihsel gelişimini, ilişkili olduğu diğer felsefi-teolojik tartışmaları ve ontolojik statüsünü ele aldık. İkinci bölümde sırasıyla maddi ve gayri maddi varlıkların bireyleşimine ilişkin teorileri inceledik. Üçüncü bölümde, Tanrı'nın bir'liği lehine geliştirilmiş aposteriori kanıtlamalarla ilgili bazı sorunlara işaret ettikten sonra tümel apriori ilkelere dayanan kanıtlama yönteminin önemine dikkat çektik ve apriori bir kanıtlama tarzı olarak özellikle Farabi ve İbn Sina gibi filozofların, bireyleşim fikrinden hareket eden kanıtlarını inceledik. Sonuç olarak; 'varlık', 'mahiyet', 'bireyleşim' ve 'zorunluluk' gibi tümel kavramlardan hareket eden ve Tanrı'nın bireyliğini varlığın zorunluluğu temelinde açıklayan metafizik anlayışın, Tanrı'nın bir'liğini kanıtlamada aposteriori kanıtlardan daha güçlü bir perspektif ortaya koyduğunu söyleyebiliriz.
'Ressentiment' kavramı açısından Nietzsche ahlakı üzerine bir araştırma

Bu tezde Friedrich Nietzsche'nin insan görüşü bağlamında ahlak felsefesi ele alınmakta ve ressentiment kavramının bu ahlak felsefesindeki konumu ve taşıdığı önem gözler önüne serilmeye çalışılmaktadır. Tezin üzerinde durduğu temel problem ressentiment'ın Nietzsche'nin ahlak görüşünü kavrama yolunda, dikkate alınması zorunlu ve sürü insanı tipinin devamlılığının temeli olduğunu ortaya koymaktır. Bu amaçla girişte Nietzsche'nin ahlak felsefesinin genel bir görüntüsü ortaya konulmakta, ressentiment kavramının çalışmamız açısından önemi ve işaret ettiği problemler üzerinde durulmaktadır. Birinci bölümde, Nietzsche'nin insanı nasıl ele aldığı üzerinde durularak, insan tipleri sınıflandırması ile köle ve efendi ahlakı ayrımının ayrıntılı bir incelemesi yapılmaktadır. İkinci bölümde, Scheler'in görüşlerinden de faydalanılarak, ressentiment kavramının içeriği tartışılmakta, kavram analiz edilerek, onun ortaya çıkmasında etkin olan kaynaklar incelenmekte ve kavramın özel olarak Hıristiyanlık ile olan bağı ekseninde Nietzsche'nin ahlak felsefesinde tuttuğu yer gösterilmektedir. Nietzsche'nin insan tiplerinde ve buna bağlı olarak dile getirdiği köle-efendi ahlakında oynadığı role bakıldığında, ressentiment'ın hem insan hem de toplum üzerinde yıkıcı bir etkisi olduğu görülmektedir. Bu etki dikkate alındığında, ahlak üzerine yaptığımız değerlendirmeler sonucunda, her ne kadar ressentiment insanı ve köle ahlakı/yaşamı hep var olacak olsa da, Nietzsche'nin sözünü ettiği trajik yaşamın bu yıkıcı ahlak karşısında bir çözüm olabileceği ortaya çıkmaktadır.
Erken dönem çizgi romanlardan 21. yy. sinema imgelemine: Kahraman temsillerinin etik duruşlarının incelenmesi

Tezin amacı, çizgi roman ve akabinde sinemaya uyarlanan kahraman imgeleri üzerinden etik değerler açısından kahramanlardaki değişimleri incelemektir. Tezde öncelikle kahraman kavramının tanımı, kapsam ve genel özellikleri üzerinde durulmuştur. Campbell'in 'kahramanın yolculuğu' şablonu yardımıyla kahramanların geçirdiği süreçler incelenmiştir. Bunun akabinde anti-kahraman tanımı, kapsamı ve özellikleri incelenmiştir. İkinci bölümde Aristoteles, Kant ve Postmodern etik üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde ise Aristoteles etiği bağlamında Spiderman, Kant etiği bağlamında Superman analiz edilmeye çalışılmıştır. Kahramanların ahlaki duruşları özelinde baktığımızda ise Postmodernizmle birlikte, toplumsal yapı ile karşılıklı etkileşimde olan kahramanın yapısı değişiklik göstermeye başlamıştır. Campbell'in Kahramanın Yolculuğu eserinde incelemiş olduğu ilk iki ana evre çoğunlukla kullanılmaya devam edilmekle birlikte, üçüncü evrede değişimler olmuş, artık kahramanlar kendilerinden beklenen ahlaki tutumları göstermez olmuşlardır. Yeni dönem kahramanları için oluşturulan kurgularda; doğru ile yanlış, ahlaki olan ya da olmayan davranışı ayırt etmesi zorlaşmıştır. Kimi zaman da Jumper (2008) örneğinde görüldüğü üzere kahraman toplumla ilişiğini kesmiş ve sadece kendi hayatı üzerine yoğunlaşmıştır. Bunlara bakarak, Postmodern anlatıdan etkilenen çizgi roman ve sinemada, yeni nesil okuyucunun / izleyicinin kendini özdeşleştirebileceği örneklerin sıklıkla kullanıldığı söylenebilir. Bu durum günümüzde süper kahraman imgelerinin giyim tarzından, kullanılan eşyalara, kullanılan dile varıncaya değin, günlük hayatın pek çok noktasında görülmesini açıklayabilir.