Büyüme iktisadı ve mutluluk

iktisat bilimi, öznel refaha ilişkin ampirik çalışmalarını diğer disiplinlere teslim etmesine ramak kaldı denebilecek bir tehlike içindedir. 1940'lardan beri, kişisel mutluluk ya da yaşamdan memnuniyeti rapor eden araştırmaların sayısı katlanarak arttı. Bu veriler iktisat dışı dalların bilim adamları için bir altın madeni olmuştur ve yakın zamandaki bir araştırma kaynakçası 3000'den fazla çalışmanın olduğunu göstermektedir, öte yandan, öznel refah üzerine yapılan iktisadi araştırmalar, insanların söylediklerinin onların duygularını ya da düşüncelerini anlamamızı sağlamayacağını şart koşan iktisat paradigmasının ağır elinin altında ezilmektedir. Bu arada, -insanların söylediklerine kulak veren- birkaç seçkin psikolog, etkileyici ve ansiklopedik bir ciltte, hedonik psikoloji diye adlandırdıkları, iktisadın bireyin refahıyla olan ilgisini neredeyse sıfıra indiren yeni bir alan üzerinde hak iddia etmektedir. Kesin olmayan sonuçlarından birine göre, 'mutluluk... büyük oranda kalıtımsal bir öğe barındıran bir kişilik özelliğidir' iktisadi koşullar gibi 'dış etmenler', en iyi olasılıkla öznel refahın ikinci ya da daha düşük derecede belirleyicileridir, ve mutluluğun belirlenmesinde genetik ve kişilik ağır bastığından, iktisadi politikanın refah üzerinde sadece kısa süreli bir etkisi olabilir. Psikologlar, öznel ifadeye dayanan refah ölçülerinin 'büyük miktarlarda geçerli değişkenlik' içerdiği sonucuna varmışlardır. Araştırmaları bir bireyin kendinin ifade ettiği refahı ile profesyonel psikologların, arkadaşların ve akrabaların değerlendirmeleri gibi kendisinin ifade etmediği bir dizi ölçü arasında belirgin düzeyde pozitif korelasyon bulmaktadır. Gerçekten de bir bireyin kendisinin ifade ettiği refahının müstakil bir içeriği olabilir, ancak bu, bir kişinin refahının doğrudan bir başkasınınkiyle karşılaştırılabileceği anlamına gelmemektedir. 193 Sonuç olarak, mutluluk değerlendirmelerini biçimlendiren kişisel endişeler çoğu zaman her yerde, çoğu kimse için hemen hemen aynıdır- yaşam koşulları, aile ve sağlık (Cantril, 1965). Dolayısıyla, kendi refahlarını değerlendiren çoğu kimse oldukça benzer ölçütleri kullanmaktadır. Endişelerin genel olarak benzerlik göstermesi, anlamlı karşılaştırmaların yapılabileceğini düşündürmektedir ve bu benzerlik, gözlemlenen tekrarlı düzenliliğin değerlendirilmesine yardımcı olmaktadır. Eğer öznel ifade üzerindeki iktisadi araştırma, çoktan bildiğimizi düşündüğümüz şeyi sadece onaylamış olsaydı, o zaman buna bir 'öyleyse ne olmuş' diyerek omuz silkebilirdik. Ancak, öznel refah üzerine, beklentilere karşı duran bulgular vardır: - iktisadi büyüme -hızlı ya da değil- refah ve gelir arasındaki ilişki pozitif bile olsa, öznel refahı artırmaz. - İnsanların tipik olarak geçmişşte daha az mutlu olduklarını ve gelecekte daha mutlu olmayı beklediklerini söyledikleri gerçeğine rağmen, yaşam boyunca ortak özelliklere sahip bir grubun ortalama öznel refahı sabit kalır. - Bir ülkede, zaman içinde bir noktada mutluluk gelirle doğru orantılı olarak artar, ancak zamanla mutluluk, bir ülkenin geliri arttıkça artmaz. - Birleşik Devletlerdeki ve birkaç Avrupa ülkesindeki mutluluk ilişkilerinin yapısında dikkati çeken bir benzerlik bulunmuştur. Çeşitli değişkenler kontrol edildiğinde, daha mutlu olanların evli, beyaz, yüksek gelir düzeyine sahip, daha iyi eğitimli ve bir iş sahibi oldukları ortaya çıkmaktadır. - Kısa vadeli dalgalanmalar kadar, trend etrafında daha uzun vadeli yukarı ya da aşağı hareketlenmeler olabilse de, gelişmiş ülkelerde öznel refahın zaman içinde gelir arttıkça artmayacağı sonucuna ulaşılmıştır. Gelişmekte olan ülkelere gelince, en azından bir noktaya kadar gelir artışının mutluluğu artırdığı, ki bu noktadan sonra gelir arttıkça mutluluğun artmamaya başladığı sonucuna varılmıştır.