turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Borsa İstanbul'da işlem gören hisse senetlerinin muhasebe verileriyle ilişkilendirilmesi bir sektör uygulaması

Finansal piyasalarda yatırımcılar giderek bilinçlenmekte, ülkemizde de kurumsal yatırımcılığın gelişmesi ile uzman yatırımcılık anlayışı ön plana çıkmakta; TMS -TFRS düzenlemeleri ile birlikte şirketlerin muhasebe verileri önem kazanmaktadır. Buradan yola çıkılarak çalışmamızda yatırımcıların hisse senetlerine yatırım kararlarında muhasebe verilerini ne derece dikkate aldığı ve hisse senedi fiyatlarının şirketlerin muhasebe verilerinden ne derece etkilediği araştırılmıştır
Borsada uygulanan açığa satış işlemlerinin İslam Hukuku açısından değerlendirilmesi

Günümüzde menkul kıymet borsalarında birçok farklı finansal işlem gerçekleştirilmektedir. Bunlardan birisi de menkul kıymetlerin açığa satılması işlemidir. Açığa satış işlemi bir finansal ürün olarak fıkhi açıdan tahlile muhtaç çeşitli konular barındırır. Fıkhi açıdan başlıca temel konular; gerek açığa satış işleminin başlangıcında gerekse sonlandırılması aşamalarında rehin bırakılan menkul kıymet veya nakdi gelirden faydalanılması konusu, mülkiyette olmayan menkul kıymetlerin satılması ve bir akit içinde başka bir akdin veya menfaatin şart koşulmasıdır. Bu tezin birinci bölümde açığa satış işlemiyle ilgili kavramlara ve kısaca tespit edilen fıkhi konulara, ikinci bölümde işlemin aşamalar şeklinde uygulanışına, türlerine ve iktisadi açıdan işlemle ilgili ileri sürülen görüşlere, üçüncü bölümde ise tespit edilen fıkhi konuların klasik ve modern kaynaklardaki işlenişi ve bu çerçevede ortaya çıkan görüşler açısından açığa satışın fıkhi tahliline yer verilmiştir.
Borsa İstanbul ve BRIC ülkeleri borsalarının karşılaştırmalı analizi

BRİC ülkeleri artan ekonomik hareketlilik son yıllarda gözlenen ekonomik olaylar sonucu Türkiye'nin de bu gruba eşlik etmesi ile dünya ekonomisinde en önemli ülkeler olarak gösterilmişlerdir. Türkiye son yıllarda makroekonomik göstergeleri ile hızlı büyüme göstermesi ve güçlü büyüme potansiyeli ile BRİC ülkeleriyle rekabet etmesi olabilecek ihtimaller arasındadır. Birinci bölümde sermaye piyasası ve borsalar ile ilgili temel bilgiler ve kavramlar ele alınmıştır. İkinci bölümde ise, ülkelerin ekonomileri, sermaye piyasaları ve borsaları ile iç içe olduğu için söz konusu olan ülkelerinin ekonomi durumu ve temel sektörlerine değinilmiştir. Son Bölümde ise BRİC ve Türkiye'nin ekonomik durumunu ve borsasını inceleyerek SWOT analizi ile güçlü ve zayıf yanları karşlaştırılmıştır. Ayrıca BRIC, Türkiye ve G7 ülkeleri borsa endeksleri arasındaki kısa ve uzun dönem denge ilişkisi analiz edilmiştir. Bu amaçla 2007 Ocak ayı ile 2013 Aralık ayını kapsayan dönemde ülkelerin endeks değerleri Engle-Granger ve Johansen eşbütünleşme analizi ile incelenmiştir.
Enflasyon ve döviz kurunun hisse senedi piyasasına etkileri, İMKB'de uygulaması

Enflasyonun sözlük anlamı şişme'dir. Enflasyon ekonomide dengesizlik ortaya çıkmasına neden olmakta ve ekonomik gelişmeyi yavaşlatmaktadır. Türkiye enflasyon ile 1930'lu yıllarda tanışmış ve zaman içerisinde en önemli sorun haline gelmiştir. Enflasyon hem ekonomik hem de siyasal istikrarsızlıkların oluşmasına neden olmaktadır. Bu sebeple Türkiye ekonomisinde ana hedef enflasyonla mücadele etmek hedefe ulaşmak için enflasyonla mücadele programları hazırlamak olmuştur. Programların amacı, enflasyonu düşürmek ve güçlü ekonominin temellerini atmaktır. Enflasyonu düşürmek için döviz kuru bir araç olarak kullanılmış ve kur politikaları incelendiğinde uzun süre devam eden sabit kur rejimlerinin ağırlıkta olduğu görülmüştür. Ancak 2001 yılında Güçlü Ekonomiye Geçiş Progarmı ile serbest dalgalanan kur rejimine geçilmiştir. Bu çalışmanın amacı enflasyon, döviz kuru ve hisse senetleri piyasalarının işleyişini araştırmak ve piyasaların birbirleriyle etkileşimini incelemektir. Bunun için aylık enflasyon verileri, dolar-euro kurları ve İstanbul Menkul Kıymetler Borsası kapanış verileri kullanılarak regresyon modeli hazırlanmıştır. Hazırlanan modelin sonucunda elde edilen verilere göre enflasyon tek başına hisse senetleri piyasasını yüzde 12, buna karşılık döviz kurları ise hisse senetleri piyasasını yüzde 50 etkilemektedir.
Makroekonomik faktörler ve kredi temerrüt takaslarının BİST-100 endeksi üzerindeki etkisi

Bu çalışmanın amacı, 2005: 12 2014: 03 dönemi aylık verileri kullanarak kredi temerrüt takasları ile bazı makroekonomik değişkenlerin BIST- 100 Endeksi üzerine etki edip etmediğini tespit etmektir. Bağımlı değişken olarak BIST- 100 Endeksi, bağımsız değişken olarak ise Kredi Temerrüt Takasları, Para Arzı, Dış Ticaret Dengesi, Sanayi Üretim Endeksi, Tüketici Fiyat Endeksi, Faiz Oranı ve Döviz Kuru kullanılmıştır. Çalışmada, değişkenlerin her biri için birim kök testleri uygulanmış, testlerin sonucuna göre eşbütünleşme analizi için sınır testi yaklaşımının kullanılmasına karar verilmiştir. Değişkenler arasındaki kısa ve uzun dönem ilişkiler ARDL yaklaşımı ile analiz edilmiştir. Tahmin sonuçlarına göre, kredi temerrüt takasları ve dış ticaret dengesi hisse senedi fiyatlarını uzun dönemde pozitif etkilerken, kısa dönemde bu etkinin negatif olduğu görülmüştür. Sanayi üretim endeksinin etkisi ise uzun dönemde negatif, kısa dönemde pozitif olarak tespit edilmiştir.
Finansal sistemde etkinliğin arbitraj ile test edilmesi - İMKB ve VOB örneği

Bu çalışma hisse senetlerinin fiyat hareketlerini ve vadeli endeks kontratı ile spot endeks değeri arasındaki ilişkiyi inceleyerek piyasada arbitraj imkanlarını ve etkinliği değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Kapsam olarak literatürde modern portföy teorisi, varlık fiyatlama modelleri, etkin piyasalar hipotezi ve davranışsal finans konularını temel referans alan bu değerlendirmeler için İstanbul Menkul Kıymetler Borsası ve Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası uygun bir çalışma sahası oluşturmaktadırlar. Uygulamanın bir bölümünde İMKB- 100 endeksini oluşturan hisse senetlerinin, dönemsel olarak uzun vadeli ortalamalarından belirgin şekilde saptığı fiyat dalgalanmaları ele alınarak arbitraj arayan portföyler oluşturulmuş, bu portföylerin normalin üzerinde getirilere ulaşıp ulaşmadığı değerlendirilmiş ve normal üstü getiriler elde edilebildiğine dair bir bulguya rastlanmamıştır. Uygulamanın bir diğer bölümünde ise spot İMKB- 30 endeks değeri, paranın zaman değerinden kaynaklanan farklılıklar da dikkate alınarak Vadeli İşlemler ve Opsiyon Borsası'nda alım-satımı yapılan futures kontrat fiyatı ile karşılaştırılmış, sistematik endeks ve hisse alım-satımlarıyla kar aranmıştır. Bu noktada kalıcı şekilde normalin üzerinde getirilere rastlanmıştır. Birinci uygulamayla İMKB'nin kendi içinde etkin olmadığına hükmedecek arbitraj imkanlarına ulaşılamadığı, ikinci uygulamayla ise İMKB ve VOB'dan oluşan ikili piyasanın tekrarlanan nitelikte arbitraj fırsatları verdiği ve bu bakış açısıyla yorumlandığında etkin çalışmadığı sonuçlarına varılmıştır.
An Application of seasonal cointegration and error correction models on monthyl data

Bu tez Türkiye'de 1986- 1994 dönemindeki İstanbul Menkul Kıymetler Borsası, döviz kuru, Mİ, M2, enfilasyon, avans ve hazine bonosu faiz oranları arasındaki ilişkileri aylık veriler göz önüne alınarak incelemektedir. Ekonometrik olarak, zaman serileri kullanılarak aylık veriler için mevsimsel kointegrasyon ve bata düzeltme modelleri türetilmiştir. Bu çalışma, bu konuda aylık veriler baz alınarak hazırlanmış öncü çalışmalardan birisidir.
Nakit döngüsünün firma performasına etkisi: Borsa İstanbul'da faaliyet gösteren teknoloji şirketleri üzerine bir araştırma

Karlılık, nakit dönüşüm döngüsü üzerinde de büyük bir etkiye sahiptir. Nakit dönüşüm döngüsünün, firmaların karlılığı üzerinde olumlu ve olumsuz etkileri bulunmaktadır; Uzun bir nakit döngüsüne sahip bir şirket, ticari müşterilere verilen uzun vadeli krediler nedeniyle daha yüksek satış hacmine sahipken aynı zamanda, işletme sermayesindeki yüksek yatırım maliyeti de karlılığının azalmasına yol açmaktadır. Bu çalışmanın amacı; nakit döngüsünün firma performansı üzerindeki etkisini tespit etmektir. Çalışmada, Borsa İstanbul'da hisse senetleri işlem gören ve teknoloji sektöründe faaliyet gösteren 12 işletmenin 2010- 2019 dönemine ait veri seti kullanılmıştır. Çalışmada bağımlı değişken olarak muhasebe temelli finansal performans göstergeleri kullanılmıştır. Bağımsız değişkenler olarak nakit dönüşüm süresi, nakit dönüşüm süresinin hesaplanmasını sağlayan alacak tahsil süresi, stok dönüşüm süresi ve borç ödeme süresi kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda alacak, stok ve borç dönüşüm süresinin teknoloji şirketlerinin varlık ve özsermaye karlılığını etkilediği tespit edilmiştir.
Para politikasında öngörülmedik değişikliklerin hisse senedi fiyatlarına etkisi: Teori ve Türkiye üzerine bir uygulama

Bu çalışmada öngörülmedik para politikası değişiklikleri ve hisse senetleri getirileri arasındaki nedensellik ilişkisi Türkiye için Ocak 2005 - Nisan 2011 dönemini kapsayacak şekilde incelenmiştir. Uygulanan analiz sonucunda aradaki ilişkinin doğrusal olmadığı sonucuna varılmış, nedensellik ilişkisinin ölçümü STAR tipi doğrusal olmayan Granger analiziyle gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, öngörülmedik para politikası değişikliklerinden hisse senedi getirilerine doğru negatif bir ilişki bulunmaktadır.
The impact of b/m and p/e factors for İstanbul Stock Exchange

Piyasa etkinliği, teknik ve temel analizlerin karlı getiri sağlamak için yararsız olduğuna yer vermektedir. Ancak, birçok araştırma hala geçerliliğini sorgulamaktadır. Literatürde borsa getirilerinin ana belirleyici faktörleri geniş çapta incelenmiştir ve birçok çalışma fiyat-kazaç ve defter değeri-piyasa değeri gibi finansal rasyoların getiri davranışını açıklama kabiliyeti olduğunu ve piyasalarda anomalilerin var olduğunu bildirmiştir. Literatürde bu çalışmalar çoğunlukla gelişmiş piyasalara odaklanmıştır, ancak bunlardan azı gelişmekte olan bir piyasa olduğu için BIST'i hedeflemiştir. Bu çalışmanın öncelikli amacı BIST getiri davranışları ile fiyat-kazanç ve defter değeri-piyasa değeri rasyoları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Makale aynı zamanda Etkin Piyasa Hipotezi'nin geçerliliğini de tartışmaktadır. Çalışmanın veri seti tüm işlem gören BIST hisse senetlerini içeren BIST Ulusal Tüm Endeksidir ve veri kaynağı Bloomberg terminalidir. Çalışma 2000- 2016 (17 yıl) arasındaki yılları kapsamaktadır. Defter değeri-piyasa değeri ve fiyat-kazanç oranları öngörü değişkenleri olarak seçilmiş ve portföy oluşumu için temel olarak alınmıştır. Portföylerde, her hisse senedinin eşit ağırlığa sahip olduğu varsayılmıştır. Aşırı değerlenmiş hisse senetlerinin açığa satıldığı ve yerine az değer biçilmiş hisse senetlerinin alındığı bir yatırım stratejisi oluşturulmuştur. Portföyler bir yıl elde tutulmuş ve her yıl dönem sonlarında elden çıkarılmıştır. Çalışmanın sonuçları, defter değeri-piyasa değeri ve fiyat-kazanç değişkenlerinin her ikisinin de hisse senedi getirileri üzerinde öngörü kabiliyeti olduğunu doğrulamaktadır, ancak defter değeri-piyasa değeri oranının az ve fazla değer biçilmiş hisse senetlerini fiyat-kazanç oranına göre daha iyi yakalamaktadır. Sonuçlar aynı zamanda BIST'in etkin bir piyasa olmadığını da ortaya koymaktadır.
A Portfolio selection methodology combinig single-index model and price-earnigs ratios: An Implemetation on Istanbul Stock Exchange

Bu tezde bir portföy oluşturma modeli geliştirilmiş ve İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'nda test edilmiştir. Bu model literatürdeki tek endeksli model ile fiyat-kazanç oranlarının bir kombinasyonundan oluşmuştur. Bu model ve varyasyonlarının geçerliliğini test etmek için bir takım senaryolar geliştirilmiş ve İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'ndan alman datalar üzerinde test edilmiştir. Bu senaryoların test edilmesi sonucu elde edilen gerililer göz önünde bulundurularak 'efficient frontier' üzerinde minimum varyans portföyü ile maksimum getiri portföyü arasında bir optimal portföy oluşturan yeni bir model önerilmiştir. Her yatırımcı aynı portföyü tercih etmeyeceğine göre yatırımcının risk ve getiri kombinasyonuna uyan bir portföy, hisse senedi portföyü ile hazine bonosunun uygun bir oranda birleştirilmesi sonucu elde edilecektir. Böylece, özet olarak diyebiliriz ki farklı portföy seçim kriterleri ve 'utility' teorisi göz önünde bulundurularak yeni bir portföy seçim modeli önerilmiştir.
Analysis of the effects of macroeconomic factors on İstanbul Stock Exchange (2000-2010)

Bu calisma, İstanbul Menkul Kıymetler Borsası Ulusal- 100 Endeksi'nde gözlenen değişimlerin nedenini makroekonomik faktörler açısından aylık verilerle analiz eder ve yine bu çalışmada ekonomi teorisinde yer bulan ' finansal piyasaların volatilitesi makroekonomik etkilerinde oluşur' hipotezi İMKB açısından korelasyon testi ve Granger Nedensellik yöntemleri kullanılarak test edilmiştir. Çalışmanın sonunda, İMKB Ulusal- 100 Endeksi ile diğer tüm değişkenler arasında anlamlı ikili korelasyonlar tespit edilmiştir. Dahası, çalışma sonucunda, IMKB işlem miktarı, TÜFE ve TEFE verilerinin İMKB Ulusal- 100 Endeksi'nin Granger Nedeni olduğu tespit edilmiştir. Diğer taraftan, elde edilen sonuçlara gore İMKB Ulusal- 100 Endeksi döviz sepeti, İMKB'de yabancıların işlem hacmi, Merkez Bankası Parası, cari açık/GSYİH verilerinin Granger Nedenidir. Son olarak ise İMKB Ulusal- 100 Endeksi ile bankalararası gecelik faiz oranı, hazine faiz oranı, M1, M2, M2Y ve sanayi üretim endeksi verileri arasında ikili ilişkiler bulunduğu tespit edilmiştir.
The Fama and French approach for the cross section of expected stock returns: Empirical evidence for the Istanbul Stock Exchange

Bu tez çalışmasında 1992- 2006 dönemi arasında İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'nda işlem gören hisse senetlerinin ortalama getirilerindeki değişimleri piyasa ß'sı, büyüklük, defter/piyasa değeri ve fiyat/kazanç oranlarını birleştirerek analiz edilmesi amaçlanmıştır. Bu analizlerin sonucunda şu bulgulara ulaşılmıştır: İMKB'deki getirileri açıklama konusunda her üç faktör de dikkate değerdir. Her bir faktör gerek tek başına gerek diğer faktörlerle beraber regresyona tabii tutulduğunda açıklayıcı olmuştur. Bu nedenle Fama-French'in üç faktörlü modelinin yatırım varlıkları fiyatlarını açıklamada tek faktörlü modele göre daha üstün olduğu gözlemlenmiştir. Bu çalışma sonuçları Fama-French modelinin gerçek sonuçlara yakınlığını teyit etmiştir. Değer yaratan hisseler büyüme potansiyeli taşıyan hisselerden ve küçük firma piyasa değerli hisseler büyük piyasa değerli hisselerden daha fazla getiri sağlamaktadır. Benzer durum risk hesabı işin içine katıldığında da geçerlidir.
Halka açık şirketlerde finansal başarı ve başarısızlıkların ayrıştırma yöntemi ile analizi ve İMKB endeksine etkileri

Halka açık şirketlerde diğer firmalar gibi ekonomik ve sosyo-kültürel fonksiyonları gerçekleştirmek ve bunları gerçekleştirirken de ekonomik alanda etkinliklerini artırmak ve sürdürmek üzere kurulurlar ve faaliyet gösterirler. Şirketlerin birincil ekonomik amacı minimum maliyet-maksimum kar paradoksuna dayanır. Şirketler bu amaçlarını gerçekleştirdiğinde finansal yönden yeterli olmaktadır. İki türü olan finansal başarısızlık şirketin borç ödeme gücünü kaybetmesi şeklinde tanımlanır. Birincisi teknik likiditenin kaybedilmesi ikincisi ise iflastır. Teknik likiditenin kaybedilmesi, şirketin aktiflerinin değeri şirketin toplam borçlarından fazla olsa bile şirket vadesi gelmiş borç yükümlülüklerini ve faiz ödemelerini karşılayamadığı zaman teknik likiditenin kaybedilme durumuyla karşı karşıyadır. İflas, şirket toplam ödenmemiş borçları şirketin değerlerini aştığı zaman iflas meydana gelmektedir. Bu da şirketin genellikle borç taahütlerini karşılayamadığı anlamına gelmektedir. Bu çalışmada 1996- 2002 yıları arasında halka açık şirketlerin finansal başarı ve başarısızlıkları ayrıştırma yöntemi ile analiz edilip İMKB endeksine olan etkileri incelenmiştir. Çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde şirketlerin finansal başarı ve başarısızlıkları tanımlanıp, başarısızlığın belirtileri, nedenleri ve başarısızlık sonrası alınması gereken önlemler ele alınmıştır. İkinci bölümde halka açık şirketler ve İMKB endeksleri ele alınmıştır. Üçüncü bölümde araştırmada kullanılan ayrıştırma analizi tanımlanıp varsayımları ayrıntılı bir şekilde anlatılmıştır. Dördüncü bölümde 1996- 2002 dönemini kapsayan halka açık şirket verileri İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'ndan ve Ata Menkul Kıymetlerden elde edilmiştir. Halka açık şirketlerde sadece imalat sanayi ele alınmış ve elde edilen verilerin analizi SPSS programı kullanılarak yapılmıştır.
Finansal piyasalarda aşırı reaksiyonun davranışsal finans açısından incelenmesi: İstanbul Menkul Kıymetler Borsası örneği

Finansal piyasaların etkin olup olmadığı özellikle 1980'lerden itibaren hem finans hem de akademik çevre tarafından takip edilen tartışmalardan biridir. Kahneman ve Tversky (1979) tarafından geliştirilen Beklenti Teorisi ve Davranışsal Finansalanında yapılan çalışmalar, finansal piyasalarda faaliyet yürüten yatırımcıların karar alma sürecinde buluşsal yöntemlere ve önyargılarına başvurarak yanlış kararlaralabildiklerini göstermiştir. Bu yatırımcıların faaliyet gösterdiği finansal piyasalardaaşırı reaksiyon gözlemlendiği, bunun sonucunda da etkinlikten uzaklaşıldığı ve uzun dönemde aşırı kar elde etme olanaklarının ortaya çıktığı birçok ülke örneği üzerinden tespit edilmiştir. Çalışmada öncelikle etkin piyasalar hipotezi ve yöneltilen eleştirilere kısaca değinildikten sonra, davranışsal finans alanında yapılan çalışmalar özetlenmiştir. Farklı ülke örneklerinde aşırı reaksiyon üzerine yapılan çalışmalaraktarıldıktan sonra uygulama bölümünde İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'ndaaşırı reaksiyonun var olup olmadığı araştırılmıştır. Özellikle uzun dönemde aşırıreaksiyonu destekler nitelikte ve istatistiksel olarak anlamlı bulgular elde edilmiştir.
Endeks vadeli işlem sözleşmeleri ile spot piyasa arasındaki etkileşimlerin irdelenmesine yönelik BİST 30 üzerinde bir çalışma

Bu çalışmada, 02.01.2001-30.06. 2013 döneminde, BIST 30 endeksi gün sonu kapanış değerleri ve BIST30'a dayalı vadeli işlem sözleşmelerinin (VIS30) uzlaşma fiyatları kullanılarak, spot ve vadeli piyasa arasındaki etkileşim, modellere Dow Jones endeksi ile TCMB döviz sepeti getirileri dahil edilerek irdelenmiştir. Çalışmada, VAR, VEC, Çapraz Korelasyon Analizi, Johansen Eşbütünleşme, Granger Nedensellik, Blok Dışsallık Wald testleri, Varyans Ayrıştırması ve Etki-Tepki Fonksiyonları ile getiri ve hacim oynaklığının tahmininde GARCH, TARCH, EGARCH ve PARCH modellerinden faydalanılmıştır. Çalışma sonucunda, BIST 30 vadeli işlem sözleşmelerinin işlem gördüğü dönemde, spot piyasa getiri ve hacim dağılımlarının, normal dağılıma yaklaştığı görülmektedir. BIST 30 getiri ortalamasının vadeli işlem sözleşmelerinin işlem görmediği dönemde daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Endeks vadeli işlemleri sonrasında, BIST 30 hacim değerlerinde oynaklığın azalarak istikrar kazandığı ve işlem hacminde göreceli bir artışın olduğu görülmektedir. Ayrıca her iki piyasadaki günlük volatilitenin kalıcı ve geçmişş gelişmelere bağlı olarak tahmin edilebilir yapıda olduğu, spot ve futures volatilitelerinde piyasalar arasında güçlü bir dinamik ve geri bildirimli ilişkinin bulunduğu, piyasaların birisinde ortaya çıkabilecek bir fiyat değişikliğinin diğer piyasadaki gelecek volatilitenin tahmin edilmesinde kullanılabileceği, oynaklık kümelenmesinin var olduğu ve asimetrik etkinin negatif şoklar açısından daha belirgin olduğu görülmektedir. Spot ve vadeli piyasaları arasındaki etkileşimin çift yönlü olduğu ancak spot piyasadan vadeli işlemler piyasasına olan etkileşimin bariz daha güçlü olduğu; Dow Jones getirilerinin genellikle oynaklığı azaltırken, döviz sepeti getirilerinin artırdığı, BIST30, VIS30, döviz sepeti ve Dow Jones getiri serileri arasında uzun dönem denge ilişkisinin var olduğu, Dow Jones getiri serisinden BIST30, VIS30 ve döviz sepeti getiri serilerine, BIST 30 ve VIS30 getiri serilerinden ise döviz serisine doğru çok daha güçlü bir nedensellik etkisinin olduğu görülmüştür.
Seçilmiş makro ekonomik değişkenlerin hisse senedi fiyatları üzerindeki etkisi

Hisse senedi fiyatları genel ekonomik durum açısından önemli bir gösterge niteliğinde olduğundan, hisse senedi fiyatlarını etkileyen makroekonomik değişkenler önemli bir araştırma konusu olmuştur. Bununla beraber, araştırma bulguları ülkeler arasında ve aynı ülke için farklı dönemleri kapsayan dönemlerde farklılık göstermektedir. Bu çalışmada, İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'nda işlem gören hisse senedi fiyatları ile dolar kuru, Tüketici Fiyat Endeksi, Tüketici Güven Endeksi ve faiz oranları arasındaki ilişki Çoklu Doğrusal Regresyon Modeli, Granger Nedensellik Testi ve Johansen Eşbütünleşim Analizi yöntemi ile incelenmiştir. Veri seti olarak 2004 yılının Ocak ayından 2009 yılının Aralık ayına kadar olan aylık veriler kullanılmıştır. Çoklu Doğrusal Regresyon Modeli sonuçlarına göre dolar kuru ve faiz oranları İMKB hisse senedi endeksini negatif, TÜFE ve Tüketici Güven Endeksi ise pozitif yönde etkilemektedir. Granger Nedensellik Testi sonuçlarına göre, dolar kurundan İMKB hisse senedi endeksine ve İMKB hisse senedi endeksinden Tüketici Güven Endeksine doğru tek yönlü bir nedensellik görülmüştür. Çalışmanın son bölümünde ise değişkenler arasındaki ilişki Johansen Eşbütünleşim Analizi yöntemi ile ele alınmış ve analiz sonuçlarına göre TÜFE ve Tüketici Güven Endeksi ile İMKB hisse senedi endeksi arasında bir ilişki tespit edilmiştir.
Koşullu varyans modelleri: Finansal zaman serileri üzerine uygulama

Finansal serilerde, taşıdıkları özellikler nedeniyle doğrusal zaman serisi yerine, doğrusal olmayan koşullu değişen varyans modellerinin kullanılması daha yaygın hale gelmiştir. Bu çalışmanın amacı, tek değişkenli ARCH-GARCH modellerini ayrıntılarıyla incelemektir. Çalışmamızda ilk olarak ARMA modellerinin teorik yapısı incelendi. Daha sonra çalışmanın asıl konusu olan koşullu değişen varyans modelleri tanıtıldı. Ele alınan modeller Otoregresif Koşullu Değişen Varyans, Genelleştirilmiş ARCH, Birleşik GARCH, Üstel GARCH, Ortalama ARCH, Ortalama GARCH, Ortalamadaki Üstel GARCH, Eşik Değerli ARCH, Eşik Değerli GARCH ve Üslü ARCH modelleridir. Son bölümde ise, İMKB'de hesaplanan, İMKB 100 endeks, Mali Endeks ve Hizmet Endeksi verileri ile ARCH modellerinin uygulaması yapıldı.
Hisse senetleri endeksi (İMKB 100) ve makro ekonomik değişkenlerle ilişkisinin analizi

Hisse senedi fiyatları ile makroekonomik değişkenler arasındaki ilişkiyi inceleyen pek çok çalışma bulunmaktadır. Gelişmiş ülkelerde borsa endeksleri, reel ve parasal değişkenler üzerinde etkili olmakta diğer bir deyişle borsa endeksleri ekonomide öncü gösterge niteliğini taşımaktadır. Gelişmekte olan borsalarda ise endekslerin temel değişkenlerden bağımsız bir şekilde hareket ettiği ve çok oynak bir yapıya sahip olduğu gözlenmektedir. Ülkemizde ise Tanzimat döneminde kurulan borsa, kurulduğu günden beri bir takım yasal düzenlemelere rağmen spekülatif hareketlerin yaşandığı bir yer olmuştur. Cumhuriyet kurulduktan sonra ise yatırımların finansmanında ulusal bankalar önemli rol oynadığından, sermaye piyasasına gereken önem verilmemiştir. 24 Ocak kararlarıyla birlikte gelen ekonomik dönüşüm ve bankerler skandalı, sermaye piyasasında yeni düzenlemeler yapılmasını gerekli kılmıştır. 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu 1982 yılında kabul edilmiş, 1986 yılında ise İstanbul Menkul Kıymetler Borsası faaliyete geçmişştir. Çalışmamızda, kurulduğu günden bugüne önemli gelişme çabası içinde olan İMKB'de bir takım spekülatif ve manipülatif işlemlerin gerçekleştiği iddiaları ve yapay dalgalanmaların sonuçları test edilmiştir. Yine borsa endeksinin, yapılan belli analizler bağlamında belli makroekonomik değişkenlerle ne gibi bir ilişki içinde olduğu ve ilişkinin yönü saptanarak bazı değerlendirmeler yapılmıştır. Bu çalışmanın birinci bölümünde, teorik anlamda makroekonomik denge ve mali piyasalar arasındaki ilişki incelenmekte, mali piyasalar ve alt piyasaları üzerinde durulmaktadır. Buna ek olarak hisse senedi endeksleri ve makroekonomik değişkenler arasındaki ilişki uygulamalı literatür yardımıyla irdelenmekte ve etkin piyasa hipotezine yer verilmektedir. İkinci bölümde ise hisse senedi endeksi ve makroekonomik değişkenlere ilişkin uygulamalı sonuçlar yer almaktadır.