turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Türk edebiyatında kutsalın dönüşümü: Öğretmenlik mesleğinin kutsallaştırılmasında Reşat Nuri Güntekin'in romanlarının yeri

Bu çalışmada Reşat Nuri Güntekin'in romanlarının öğretmenlik mesleğinin kutsallaştırılmasına katkısı analiz edilmeye çalışılmıştır. Bu amaçla, kutsal kavramına dair öne sürülen teorik yaklaşımlardan hareketle kutsal kavramının ve kutsalın sosyal bilimlerdeki genel çerçevesi ortaya konmuştur. Kutsal kavramı aslında dini içerikli bir kavramdır. Ancak her şeyi dönüştüren modernleşme süreciyle kutsal kavramı seküler unsurları da nitelemeye başlamıştır. Modernleşme sürecinde ortaya çıkan ulus-devletler de seküler kutsalları kendi amaçları doğrultusunda şekillendirmeye çalışmıştır. Ulus-devletin meşruiyet kazanma mücadelesinde bu seküler kutsallar önemli birer vasıta olarak hizmet etmiştir. Bu kutsallara örnek olarak vatan, bayrak, marş gibi milli unsurlar verilebilir. Din dışı kutsalların bu süreçte oynadığı rol, geleneksel din temelli toplumsal hayattan daha seküler bir hayata geçişte bireylerin ve toplumların ulus-devlete saygı duyması ve bağlılık hissetmesini sağlamak üzerinedir. Elbette ki bu kutsalların halk tarafından bir anda kabul edilmesi beklenemez. Bu yüzden ulus-devlet halka bu kutsalları anlatacak ve halkın bunları benimsemesini sağlayacak aracılara ihtiyaç duyar. Özellikle Türkiye örneğinde bu aracıların en önemlilerinden biri halkla doğrudan temas kurma fırsatına sahip öğretmenler olmuştur. Ancak öğretmenlerin de halk tarafından itibar görmesi onların da halkın gözünde farklı bir yerde konumlanmasıyla mümkün olabilir. Bu yüzden kutsalları halka iletme görevini üstlenen öğretmenin kendisi de bir kutsallık söylemiyle yüceltilmelidir. Nitekim özellikle edebiyat, öğretmenlik mesleğinin kutsallaştırılmasında kullanılan en önemli araçlardan biri olmuştur. Bu bağlamda, çalışmaya kaynaklık eden Reşat Nuri Güntekin'in romanları Cumhuriyet Dönemi'ndeki aydın ve özellikle de öğretmen imgesinin kutsallaştırılması çabalarına bir örnek olarak verilebilir. Onun Çalıkuşu, Yeşil Gece, Acımak ve Kan Davası romanlarında yer alan öğretmen karakterleri idealize edilmiş düşünüş ve davranış biçimleriyle topluma örnek olması gereken üstün karakterler olarak yansıtılmış ve 'kutsal öğretmen' imgesinin oluşturulmasına hizmet etmiştir.
Hukuk algısının yaşam kalitesi üzerindeki etkisi

'Yaşam kalitesi' kavramının sosyal bilim alanında giderek popülaritesi artmaktadır. Dünya Sağlık Örgütü 'Yaşam kalitesi' kavramını 'hedefleri, beklentileri, standartları, ilgileri ile bağlantılı olarak, kişilerin yaşadıkları kültür ve değer yargılarının bütünü içinde durumlarını algılama biçimi' olarak tanımlanıyor. Kavrama esas alınan ölçütler sosyolojik nitelikte olmakla birlikte bu konu sosyoloji çalışmalarında hak ettiği yeri alamamıştır. Yaşam kalitesi çalışmalarında bireyi mutlu edebilecek maddi refah, sağlıklı olma ve eğitime erişebilirlik gibi koşullar öncelendiği halde adil yargı sistemi, dayanışmacı sosyal-kültürel ilişkiler, katılımcı demokrasi ve sürdürülebilir doğal çevre gibi boyutlar ihmal edilmiştir. Bu tespitten hareketle hukuk sosyolojisi alanında 'adalet algısının yaşam kalitesine etkileri' saha araştırması ile incelenmek istenmiştir. Araştırmanın ana varsayımında 'olumlu hukuk algısının yaşam kalitesinin niteliğine olumlu etkilerinin olacağı ve bu etkilerin yaşam kalitesinin maddi koşulları kadar önemli olduğu' iddia edilmektedir. Araştırmanın tali varsayımlarında ise olumlu adalet algısının yargı sisteminin özelliklerine bağlı olduğu kadar bireyin sosyolojik öz-niteliklerine, kentin sunduğu adli hizmetlere ve hükümetin genel af uygulaması gibi içsel-dışsal boyutlu koşullara da bağlı olduğu iddia edilmektedir. Bu iddiayı test etmek için Mersin il merkezinde 388 kişilik örneklem grubuna araştırmacılar tarafından geliştirilen hukuk algısı ve yaşam kalitesi ölçeği uygulanmıştır. Araştırma verilerinin istatistik analizi ana varsayımları doğrulamıştır. Bununla birlikte, toplumda anomi göstergesi olarak olumsuz adalet algısının yaygınlaşmaya başladığı ve bu durumun temel nedenselliğinin siyasal kimlik alanındaki kutuplaşma olduğu bulgulanmıştır.
Erkekliğin inşa edildiği bir alan olarak motosiklet kulüpleri: Toplumsal cinsiyet kodlarına ve kimlik inşasına ilişkin nitel bir çalışma

Toplumsal cinsiyet çalışmaları, uzun bir süredir kadının ezilmişliğini vurgulamış, erkekliği bölünmez bir bütün olarak ele almıştır. Son yirmi yıllık süreçte bu durumun değiştiği görülmüş, toplumsal cinsiyet çalışmalarının erkeklik kavramını sorgulamaya başladığı dikkat çekmiştir. Bu kapsamda gerçekleştirilen erkeklik çalışmaları, toplumda farklı erkek kimliklerinin ve erkeklik biçimlerinin bulunduğunu ortaya koymuşlardır. Erkeklik toplumsal düzeyde inşa edilen bir olgu olarak karşımıza çıkar ve erkeklik biçimleri toplumdaki baskın olan ve toplumdan topluma değişen spesifik bir erkeklik imgesi üzerinden kurulmaktadır. Bu bağlamda aile, devlet, ordu gibi kurumlar, hegemonik erkeklik değerlerinin yüceltildiği homososyal ortamlardır, bir başka ifadeyle egemen olan erkeklik imgesini kurumlaştırmaktadırlar. Erkekliğin inşa edildiği bu yapılara motosiklet kulüpleri örnek gösterilebilmektedir. Zira kural dışı olarak bilinen üyelerinin tamamen erkeklerden oluştuğu, militarist ve cinsiyetçi düşüncelerle şekillenmiş motosiklet kulüpleri bulunmaktadır. Sayısız olarak nitelendirebileceğimiz kulüp çeşitliliğine rağmen hem belirli bir erkeklik biçiminin kurumlaştığı alanlar olmaları hem de militarizm gibi cinsiyetçi yaklaşımları benimsemeleri bakımından outlaw kulüpler toplumsal cinsiyet açısından önemli bir yere sahiptirler. Bu çalışmada da farklı bir erkeklik kimliğinin inşa edildiği outlaw kulüplerde yüceltilen erkeklik imgelerini ortaya koymak amacıyla, Türkiye'de faaliyet gösteren outlaw kulüpler derinlemesine görüşme tekniğiyle elde edilen veriler üzerinden incelenmiştir. Bu bağlamda ilk bölümde toplumsal cinsiyet ve erkeklik çalışmaları literatür taraması yoluyla ortaya konmuş, ikinci bölümde motosiklet kültürü ve kural dışı motosiklet kulüpleri ABD'deki örnekleri üzerinden incelenmiştir. Çalışmanın son bölümünde ise motosiklet kültürünün Türkiye'deki yansımalarını ortaya koyabilmek amacıyla 10 kulüp üyesiyle gerçekleştirilen derinlemesine görüşmelerden elde edilen veriler analiz edilmiştir. Üyelere erkeklik, eşcinsellik, namus gibi konular hakkında sorular yöneltilerek kulüp içindeki erkeklik imgesi ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bunun yanı sıra motosiklet kültürü ile ilgili sorular sorularak ABD'deki kulüp yaşantısının Türkiye'deki yansıması, kulüp kültürünün Türkiye'ye uyarlanışı ortaya konulmaya çalışılmıştır.
The unionization concieved by journalists in the post-1980 mediascape in Turkey

Yeni iletişim ve enformasyon teknolojilerinin kullanılmaya başlanması ve 1970'lerde tüm dünyada yaşanan ekonomik krizin ardından yeni iktisat politikalarının ABD'den başlayarak küresel boyutta yayılmasının on yılı olarak anılan 1980'li yıllar, yeni bir dönemin başlangıcını işaret etmektedir. Refah devletinin çökmesi ve ardından kapitalizmin alternatifsiz bir dünya düzeni konumuna gelmesiyle birlikte devletin küçülmesi, özelleştirme ve pazarın egemenliği gibi unsurlar tüm dünyada ön plana çıkmıştır. Bütün bu değişimler emek pazarının yapısını, işin örgütlenme biçimini ve çalışanlar arasındaki ilişkiyi de etkilemiştir. Kapitalizmin kendini yeniden yapılandırdığı bu süreçte diğer sektörlerin yanı sıra medya sektöründe de değişiklikler yaşanmıştır. O günlere dek süregelen geleneksel medya sahipliği yerini büyük sermaye gruplarına bırakmıştır. Mülkiyet yapısındaki bu değişimin sonucunda gazetecilik, grup çıkarları ve güç odakları ile bağlantılı, toplumsal sorumluluktan yoksun, uzmanlaşmış ve kişisel pazarlıkların yapıldığı bir meslek haline gelmiştir. Medya sektöründe yaşanan yapısall dönüşüm gazetecilerin sahip oldukları hakları koruma, talep ettikleri hakları elde etme ve sendikal örgütlenme konularında gösterdikleri tavra ilişkin bir tartışmayı da beraberinde getirmiştir. Dolayısıyla bu çalışmada gazetecilerin sendikal örgütlenme pratiğini nasıl algıldıkları tartışılmaktadır. Bu çalışma, 150 sendikalı, 135 sendikasız olmak üzere ulusal medyada çalışan 285 gazeteciye uygulanan anket çalışması ile farklı statü ve kurumlardaki 35 gazeteci ile derinlemesine mülakatı kapsayan alan araştırmasının sonuçlarını sunmaktadır. Mevcut yasaların, sektörün genel yapısının, gazetecilerin örgütlenme korkularının yanı sıra gazetecilerin sınıfsal algıları ve sosyo-ekonomik statülerinin de sendikasızlaşma sürecinde etkili olduğu bu çalışmanın temel sonuçları arasındadır.
Çorum ilinde yaşayan aleviler üzerine bir araştırma

Alevilik olgusu, ortaya çıktıgı dönemden itibaren toplumsal hayatta hep önemli bir yere sahip olmustur. Farklı sekillerde algılanan Alevilik, kimi zaman bir yasam biçimi, kimi zaman da bir inanç sistemi olarak kabul edilmistir. Bu çalısmada amaç, Alevilik hakkında genel bilgiler vermek ve Çorum ilindeyasayan Alevilerin, gelenek görenekleri, hukuk düzenleri, ahlak anlayısları ve bir ibadet biçimi olarak kabul ettikleri Cem törenleri vb. hakkında bilgi vermektir. Arastırmada kullanılan temel yöntembilimsel yöntemlerdir. Kullanılan görüsme, gözlem ve anket gibi tekniklerle de daha net bilgiler elde edilmistir. Bu sayede elde edilen bilgiler de tamamen bilimseldir. Arastırmanın sonucunda ise istenilen amaca ulasılmıstır. Çorum da yasayan Aleviler, tüm yönleriyle ele alınmıs, kültürel yapıları ve hayata bakıs açıları ortaya konulmustur. Bir kimlik olarak kabuk edilen Alevilik, birçok yörede olduğu gibiÇorum da da varlıgını devam ettirmekte ve toplumsal hayatın bir parçası olmaktadır.
Sinema sosyolojisinde Flaneuryen bir gezinti: jim Jarmusch sineması

Sinema, doğduğu ilk günden bugüne, erişim kapasitesi ve etki gücüyle toplum açısından kritik bir önemi haizdir. Dahası sinema dünyasında yaşanan gelişmeler toplumları şekillendirmekte, toplumsal kanallar ise sinemaya yeni seyir alanları yaratmaktadır. Birey ve toplum üzerinde yoğun etkisi tartışılmaz biçimde açık olan sinema, toplumsalın kalbinden sızan anlamı kucaklamak adına önemli bir mecradır. Modern dönem, hızlı seyri ve gelişimiyle, toplumlar tarihi açısından büyük anlam girdapları yaratmıştır. Bu bağlamda tam da 19. yüzyılda değişimin arasında sıkışmış, romantik düşlerin hatırasından mesul varlığını yollarda, sokaklarda arayan o insanın peşi sıra akan kuşaklar, bir bakıma hep aynı şarkıyı farklı tonlarda söylemektedirler. Çünkü modernite hala sürmektedir, flaneur'ün bitmemiş yolu ise gün geçtikçe uzamaktadır. Birey ve toplumsal arasındaki ilişkiyi irdelemek açısından kritik olan bu sosyal tip, sinemada yansıyan benzer karakterlerle, çeşitlenerek görsel dünyanın ifade gücünü arttırmaktadır. Flaneur imajlarıyla modern yaşamın iklimine dokunmaya çalışan filmler, çağımızda artış göstermektedir. Bu anlamda en iyi örnekleri, bağımsız-yönetmen sinemalarında yetişmektedir. Hem kapitalizmin ve modern dünyanın gösteri ve bakışa endeksli yaşamını teşhir eden hem de bireyin hızlı ancak yıkıcı ve geçici çağın ruhuna tezat çırpınışlarını konu edinen filmler, sosyolojik anlamda önemli veriler sunmaktadır. Bu bağlamda, Amerikan Bağımsız Sinemasının parlayan auteri, Jim Jarmusch'un yalnız ve aylak karakterlerinin peşi sıra flaneur'ün ve sinemadan damıttığı gerçekliğin izi diyalektik bağlarla sürülecektir. Benjamin'in 19. yüzyıl içinde başıboş dolanan aylak bireyini yeniden bu kez sinema kanalıyla çözümlemek, hem bireyin asri dünyasına yönelik sağlam bir zemin kuracak, hem de sinema ve toplumsal arasındaki sıkı düğümlerin varlığını hissettirecektir. Örnekleme dahil olan filmlerdeki flaneur'e yakınsayan tipler, fenomenolojik bir perspektifle ele alınıp temel yöntem olarak eleştirel söylem analizine bağlı kalınarak çözümlenmiştir. Çalışma neticesinde, flaneur'ün sinema kanalıyla hala yaşayan, soluk alan fakat değişen zamana paralel bir biçimde çeşitlenerek sinemada belirli bir varlık alanına sahip olduğu ve Jim Jarmusch sinemasında bu durumun gözlemlenebildiği açığa çıkmaktadır.
Mitoloji ve toplumsal cinsiyet: Şahmeran miti

Mitoloji insanlığın hayatı anlamlandırma çabasının bir ürünüdür. Farklı kültürlerde ve farklı tarihi dönemlerde insanlığın ortak değerlerini işleyen mitolojik hikayeler oluşturulmuş ve yayılmıştır. Birçok konuda insanlığa referans olan bu hikayeler toplumsal cinsiyet konusunda da önemli semboller içermektedir. Kadın ve erkek figürler ve onların toplumsal yapıdaki görev ve değerleri farklı hikayelerle örneklendirilebilir. Bu çalışmada toplumsal cinsiyet konusu odağında incelenen Şahmeran hikayesi toplumdaki kadınlık durumuna dair önemli imge ve simgeler içermektedir. Anadolu Tanrıçalarına benzer özellikler taşıyan Şahmeran anlatıldığı her bölgede şifa dağıtan bir bilge olarak bereketin ve iyiliğin sembolüdür. Farklı kültürlerde yılan sembolüne yüklenen anlam ile Şahmeran'ın özellikleri arasında benzerlikler vardır. İkisine de tıpkı kadına tarih boyu yüklenen düalist anlamlar gibi hem iyi hem de kötü tanımlamalar yapılmıştır. Bilge kadın nasıl günah keçisine dönüştürülebiliyorsa yılan ve Şahmeran imgeleri de şifa veren ve bereket getiren anlamlarından uzaklaştırılarak şeytani özellikleri olan ve korkulan varlıklar haline getirilmeye çalışılmıştır. Bu tez kadın, yılan ve Şahmeran arasındaki bağlantının tüm negatif anlamlandırmalara rağmen kadınlığı güçlendiren bir anlatı içerdiği iddiasındadır. Bu araştırmanın yöntemi ve teorisi feminist bilgi kuramı çerçevesinde oluşturulmuştur. Tez kapsamında görüşülen hikaye anlatıcılarının aktardığı veriler söylem analizi yöntemiyle yorumlanmıştır.
Sosyo-ekonomik politikalar çerçevesinde 'Üç çocuk' söylemi ve çalışan kadınların algısı

Bu tez çalışması, Başbakan'ın 2008'de V. Aile Şurasında dile getirdiği 'Üç Çocuk' söyleminden yola çıkarak çalışan kadının bu konuda ne düşündüğünü kısmi olarak ortaya koymaya çalışan bir araştırmadır. Çalışmada öncelikle nüfus ve nüfus artış hızına dair açıklamalar yapılmıştır. 'Üç Çocuk' söyleminin sosyo-ekonomik gerekçeleri ifade edilmiştir. Çalışan kadının iş yaşamındaki zorluklarına da vurgu yapılmıştır. Son olarak çalışan kadınlar ile 'Üç Çocuk' söylemi hakkında ne düşündükleri konuşulmuştur. Yapılan görüşmelerin elbette ki bütün çalışan kadınların fikirlerini kapsadığı söylenemez. 'Üç Çocuk' söylemi konuşulurken elbette ki erkeklerin de görüş bildirmesi gerekmektedir. Yalnız bu çalışma kapsamında çalışan kadın merkeze alındığı için erkeklerle görüşme yapılmamıştır. Çalışma, en az üç çocuk doğurmaya teşvik için yapılan iyileştirmelerin yeterli olmadığını vurgulamaktadır.
Türkiye'de 4320 Sayılı Ailenin Korunmasına Dair Kanun içeriğinin boşanmalar konusundaki muhtemel önleyiciliği

Aile içinde kadına yönelik şiddet, kültürel, coğrafi, dini, toplumsal ve ekonomik sınırları aşan küresel düzeyde bir sorundur. Ülkemizde de bu problem yıllar boyu göz ardı edilmiş, aile içi ilişkilere karışmak mahrem olarak algılanmış ve bu anlamda yasal düzenlemelere uzunca bir süre başvurulmamıştır. Bu araştırmada; 4320 Sayılı Ailenin Korunmasına Dair Kanunun aile içi şiddeti durdurmadaki etkin rolü ile boşanmalar üzerine muhtemel önleyiciliği üzerinde durulmuş, kanunun bilinilirliği ile eksik yönleri vurgulanmıştır. Mağdurlarla yapılan görüşmelerde elde edilen bulgulara göre mağdurların yüzde 53'lük kısmı 4320 sayılı kanunun yaşanılan şiddeti durdurmada etkili olduğunu beyan etmiştir. Ancak kanunun boşanmaları önlemede etkisiz kaldığı tespit edilmiştir. Kadınların ailelerinin yaklaşık yüzde 63'nün boşanma olayına sıcak bakmadıkları, boşanma durumunu hoş karşılamadıkları, ekonomik nedenlerle ve çevrenin vereceği tepkilerden çekinerek bu anlamda kızlarına destek, yardımcı olmadıkları mağdurların ifadelerinden anlaşılmıştır. Yaşanılan boşanma olayından sonra kadınların yalnızca yüzde 21'lik kısmının ailesinin yanına döndüğü, yüzde 79'luk kısmının ise bağımsız olarak kendi ayakları üzerinde durmaya çalıştığı tespit edilmiştir. Yaptığımız araştırmada fiziksel ve duygusal şiddetin ekseriyetle beraber görüldüğü tespit edilmiştir. Aynı zamanda tüm katılımcılar bu şiddet türlerini yaşadıklarını belirtmişlerdir. Ekonomik şiddetin ise mağdurların yüzde 26'sı tarafından diğer şiddet türlerine göre daha çok yaşanıldığını beyan ettiği görülmüştür. Cinsel şiddetin ise en az görülen şiddet türü olduğu bulguları elde edilmiştir. Şiddet uygulayan erkeklerin yaklaşık yüzde 37'si yüksek okul ya da üniversite mezunu iken eşine şiddet uygulamıştır. Bu durumda öğretim düzeyinin artışı ile eşe uygulanan şiddetin azalacağı yönünde olası görülen beklenti kurulamamış, öğrenim düzeyinin artması şiddeti azaltmamıştır. Mağdurların kanun hakkındaki bilgiyi genellikle medya kuruluşlarından, şiddet yaşayan diğer bireylerden ya da kanunda aktif rol alan kamu kurum ve kuruluşları ile sivil toplum kuruluşlarından edindiği anlaşılmıştır.
Küreselleşme sürecinde kalkınma yardımları: Orta Asya Cumhuriyetleri örneği

Küreselleşmenin başlangıcı 1990'lı yılların öncesine uzansa da tarihsel bir süreç olarak Sovyetler Birliğinin dağılmasının ardından gelişimi hız kazanmıştır. Bu süreç içinde bağımsızlığını kazanan 5 Orta Asya Cumhuriyeti, çeşitli politik ve ekonomik sebeplerle kalkınma yardımı sunan ülkelerin ve kuruluşların ilgi alanına girmiş, kalkınma yardımı konusunda belirlenen yeni yaklaşımlar bölge ülkelerine yansıtılmaya çalışılmıştır. Ancak 1990'lı yıllarda genel olarak kalkınma yardımlarında görülen düşüş, bağımsızlığın hemen ardından dış yardımlar konusunda fazlasıyla beklenti içinde olan bölge ülkelerini de etkilemiştir. 2001 yılından itibaren artış gösteren dış yardımlar ise hedeflenen katkıyı sağlayamamış, insani kalkınmışlık ve gelişmişlik göstergeleri istenen düzeylere ulaşamamıştır. Dış yardıma ve müdahalelere kapalı kalarak kendi kalkınma stratejisini belirleyerek başarı kaydededen Özbekistan yardımların etkinliğini sorgulanır kılmıştır. Yaşanan 15 yıllık geçiş süreci sonunda batılı standartlara en yakın ülke Kazakistan olurken, Tacikistan 3. Dünya ülkesi görünümünden kurtulamamıştır.
Terörle Mücadele Kanunu mağduru çocukların gündelik yaşam pratikleri bağlamında kimlik oluşumları ve siyasallaşma

Bu tez Van'da ve Diyarbakır'da Terörle Mücadele Kanunu kapsamında yargılanan çocukların kendi anlatımlarından yola çıkarak kimlik oluşumlarını ve siyasallaşmalarını sağlayan temel siyasal, toplumsal, kültürel ve ekonomik motivasyon kaynaklarını analiz etmektedir. Zorunlu göç sonucu ailelerinin yerleştikleri kentlerde doğan bu çocukların gündelik yaşamlarında karşılaştıkları birçok farklı şiddet biçimi, ailelerinden, arkadaşlarından, yazılı ve görsel Kürt kaynakları ve medyasından devraldıkları toplumsal hafıza ve mevcut Kürt siyasal hareketinin bileşenleriyle kurdukları ilişki onları politik birer özneye dönüştürmede etkili olmaktadır. TMK mağduru çocukların gündelik yaşam pratikleri, öznel anlatıları, ortaya koydukları eylemsellik ve siyasal, sosyal ve kültürel alana dair söylemleri modern çocukluk paradigmasının çocuk ve çocukluğa dair ileri sürdüğü argümanlarla açıklanamayacağını ileri sürmekteyim. Kürt siyasal hareketi ve Türkiye'nin genel siyasetinin anlamakta zorlandıkları TMK mağduru çocuklar iki noktada önemli fırsatlar sunmaktadır: Birincisi bu çocuklar hem Türkiye genel siyaseti hem de Kürt siyasal hareketinin siyaset alanlarının sınırlarını zorlamaktadır. Buradan hareketle siyasetin sınırlarının genişlemesi ve karar alma mekanizmalarına bu çocukların da katılmaları sağlanmalıdır. İkincisi ise sosyal bilimler açısından 'çocukluk' kategorisinin yeniden tartışılmaya açılmasıdır.
Spor bahisi oynayan seyircilerin seyretme güdüleri ile bahis oynama motivasyonları arasındaki ilişkilerin incelenmesi

Bu araştırmada spor bahisi oynayan seyircilerin seyretme güdüleri ile bahis oynama motivasyonları arasındaki ilişkilerin incelenmesi amaçlanmıştır. Betimsel yöntem ve ilişkisel tarama modelinin kullanıldığı bu çalışma, toplanılan veriler anket yöntemiyle elde edilmiştir. Araştırmanın örneklem grubunu Niğde ilinde yaşayan spor bahis oyunlarına katılan spor müsabakaları izleyen seyircilerden oluşmuştur. Bahis oynayan spor müsabaka seyircileri hakkında kayıtlı bir veri bulunmadığından anket dağıtımı sırasında katılımcıların bahis oyunlarına katılıp katılmadıkları sorularak örneklem grubu oluşturulmuştur. 345 adet anket dağıtılmıştır ve doğru doldurulan 327 anket değerlendirilmeye alınmıştır. Araştırmada, veri toplama aracı olarak 4 ana bölümden oluşan bir anket kullanılmıştır. Birinci bölümünde Polat ve Yalçın (2017) tarafından geliştirilen, 7'li likelt şeklinde ve 25 maddeden oluşan Spor Seyircileri için Dışsal Güdü Ölçeği, ikinci bölümünde yine (Polat ve Yalçın, 2017) tarafından geliştirilen, 7'li likelt şeklinde ve 21 maddeden oluşan Spor Seyircileri İçin İçsel Güdü Ölçeği, üçüncü bölümde (Chantal, Vallerand ve Vallieres, 1994) tarafından geliştirilen ve (Karlı, 2008) tarafından Türkçe'ye uyarlanan, 5'lilikelt şeklinde ve 28 maddeden oluşan Bahis Güdülenme Ölçeği, dördüncü bölümde ise kişisel bilgi formu yer almaktadır. Verilerin analizinde SPSS paket programı kullanılmıştır. Öncelikle değişkenlere ait Kolmogov-Smirno ve Shapiro-Wilk normallik dağılım istatistiği yapılmıştır (Tablo 3 .1). Elde edilen sonuçlara dayanak tüm hipotez testleri için nonparametrik test kararı alınmıştır. Sonrasında bazı tanımlayıcı istatistiklere ilişkin yüzde frekans dağılımları, ortalama ve yaygınlık sonuçları verilmiştir. Gruplar arası ikili kategorik karşılaştırmalar için Mann Whitney U testi, çoklu kategorik karşılaştırmalar için ise Kruskall Wallis H testi yapılmıştır. Ayrıca sürekli veri niteliğindeki bağımsız değişkenler ve ölçüm araçları alt boyutları arası ilişkiler için Spearman Kolerasyon Analizinden yararlanılmıştır. Elde edilen bulgular sonucunda bağımsız değişkenlerin bahis motivasyonu, spor müsabakalarını dışsal seyretme sebepleri ve spor müsabakalarını içsel seyretme sebeplerinden bazılarını etkilediği söylenebilir. Ayrıca bahis oynama motivasyonu arttıkça seyretme güdülerinin de arttığı söylenebilir.