Yaşlı yoksulluğunun yarattığı sosyal ve psikolojik sorunlar: Muğla örneği

Bu yüksek lisans tezi, Muğla ilinde yaşlı nüfus oranlarının yüksek olduğu Köyceğiz, Fethiye, Menteşe, Marmaris, Kavaklıdere, Bodrum, Milas ve Ortaca ilçelerinde yaşayan 65 yaş ve üstü 420 bireyle anket, 20 bireyle derinlemesine görüşme yapılan saha araştırmasının sonuçlarına dayanılarak oluşturulmuştur. Bunun yanı sıra yine Menteşe'de 339 bireyle yapılan, yaşlı yalnızlığı odaklı çalışmanın verileri de araştırmayı destekler nitelikte olduğu için çalışmada bu verilere de yer verilmiştir. ADNKS, 2016 sonuc larına go re, Tu rkiye nu fusunun % 8 ,3'ünü 65 yaş ve üstü bireyler oluşturmaktadır. Araştırma evrenini oluşturan Muğla ilinde bu oran % 11 .4'tür. Bu çalışma, yaşlı bireylerin sanayileşmeyle birlikte yalnızlık ve yoksulluk sorunlarıyla karşı karşıya kalmaları ve bu nedenle yaşlılık süreciyle birlikte bireylerin çeşitli sorunlar yaşadıkları sorunsalından hareketle gerçekleştirilmiştir. Araştırma sanayileşme, modernleşme, teknolojinin gelişmesi dolayısıyla yaşam süresinin uzaması bağlamında yaşlılığın nasıl sosyal sorun haline geldiği temelinden hareket ederek yaşlı yoksulluğunun sebeplerini saptamayı amaçlamaktadır. Yaşlı yoksulluğuna yönelik geliştirilen politikalar incelenerek alternatif çözüm yolları üretmek de amaçlanmaktadır. Yüksek lisans tezi de oluşturulurken, 'yaşlanma, fiziksel ve zihinsel faaliyetlerin yavaşladığı ve zayıfladığı bir süreç olduğundan yaşlı bireylerin ekonomik gelirleri düşmektedir', 'yaşlılıkla birlikte gelen kendine yetememe durumu ve artan sağlık ihtiyaçları yaşlı bireylerin ekonomik olarak sorunlar yaşamasına neden olur', 'ekonomik olarak yoksul kabul edilen yaşlı bireyler, gerekli sağlık, sosyal, ekonomik ve psikolojik ihtiyaçlarını yeterince karşılayamadıkları için yaşlılığın etkilerini daha fazla hissetmekte ve daha fazla yalnızlık duygusu yaşamaktadırlar', 'kırsal alanlar iş olanaklarının, sağlık sektörünün, ulaşım hizmetlerinin gelişmemiş olduğu alanlar olarak bilinmektedir. Bu nedenle yaşlı yoksulluğu kırsal alanlarda daha fazla görülmekte ve yaşlılar kendilerini daha fazla yalnız hissetmektedirler', 'kır ve kentin ihtiyaçları farklı olduğundan ve bu alanlarda yaşayan insanların ihtiyaç ve beklentileri farklı olduğundan, yoksulluk algılamalarında da farklılık gösterir. Bu durum yaşlı bireylerin yalnızlık duyguların da farklılık yaratır' varsayımları sınanmaya çalışılmıştır. Bu yüksek lisans tezi pozitivist yöntem anlayışının yapısall işlevselci kuram yaklaşımı, yorumsamacı yöntem anlayışının anlamacı-yorumlamacı yaklaşımı ve diyalektik yöntem anlayışı çerçevesinde değerlendirilmiştir. İşlevselci kurama göre, yaşamın tüm evrelerinin bir bütün olarak ele alınması durumunda, yaş ilerledikçe bireylerin fiziksel, toplumsal ve ekonomik işlevlerinde geriye doğru bir gidiş söz konusudur. Bu nedenlerle yaşlılık dönemine karşı oluşturulan önyargılar toplumsal bütünü bozmakta ve sistemin çözülmesine neden olmaktadır. Anlamacı-yorumlamacı yöntemsel yaklaşım ise sosyal eyleme ve toplumsal olguya vurgu yaparak onu tarihselliği ve toplumsallığı içinde anlamaya ve açıklamaya çalışır. Her olguyu ve olayı kendi toplumsal gerçekliği içinde nedensellik gözeterek yorumlamayı ve anlamayı amaçlar. Toplumsal alanda önemli bir sorun haline gelen yaşlı yoksulluğunun yarattığı sosyal ve psikolojik sorunları yaşlılık olgusunun toplumsallığı içinde, bu yönteme uygun olarak değerlendirilmiştir.