Bir popüler kültür yaratma aracı olarak televizyon programlarının üniversite gençliği üzerindeki etkisi: İnönü Üniversitesi ve Hacettepe Üniversitesi uygulaması

Çalışmanın amacı, toplumsal hayatta bir popüler kültür yaratma aracı olan televizyon programlarının üniversite gençliği üzerindeki etkilerini ortaya koymaktır. Bu doğrultuda yapısall fonksiyonalizm yaklaşımı ve Frankfurt Okulu teorisinden yola çıkılarak üniversite gençliğinin televizyon programlarını izleme eğilimleriyle ilgili tutumlarının ne olduğu değerlendirilmiştir. Bu çalışma, betimsel ve açıklayıcı bir araştırmadır. Çalışmada, İnönü Üniversitesi ve Hacettepe Üniversitesi'nde öğrenim gören 1330 üniversite öğrencisine anket uygulaması yapılmış, elde edilen veriler frekans, ki-kare testi, bağımsız örneklem t-testi ve anova testi analiz teknikleriyle değerlendirilerek, televizyon programlarının üniversite gençliği üzerindeki etkisi tespit edilmiştir. Bu çerçevede her iki üniversitede öğrenim gören gençliğin, televizyon programlarım izleme eğilimleriyle ilgili tutumlarım oluşturan düşünce, duygu ve davranışları ele alınmıştır. Araştırmada, üniversite gençliğinin sosyo-kültürel özelliklerine göre televizyon programlarını izleme eğilimleri arasında ilişki olduğu temel hipotezinden hareket edilmiştir. Gençlerin toplumsal cinsiyeti, öğrenim gördüğü üniversitesi, bölümü, ailesi, sosyal tabakası, siyasi kimliği, şiddete ilişkin değerlendirmesinin televizyon programlarım izleme eğilimlerinde etkili olduğu noktasından hareket edilmiştir. Araştırma sonucunda üniversite gençliğinin en çok takip ettiği kitle iletişim aracının televizyon olduğu görülmüştür. Araştırma sonuçlarına göre, üniversite gençliğinin en çok güvendiği kitle iletişim aracı sıralamasında televizyon üçüncü sırada olmasına rağmen, en çok takip edilen kitle iletişim aracı olması dikkat çekicidir. Gençler, televizyonu eğlence, günlük sıkıntılardan kurtulma, psikolojik destek sağlama, bilgilenme amacıyla izlemektedir. Gençlerin en çok haber programlan ve yerli dizileri izledikleri, hafta sonu televizyon izleme sürelerinin daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Gençler, şiddet içerikli sahnelerden rahatsızlık duygusu içinde olmalarına rağmen bu tür yayınları izlemeye devam etmektedir. Her iki üniversitenin öğrencileri arasında televizyon izleme oranı, televizyon karşısında geçirilen zaman benzerdir. Toplumsal cinsiyete dayalı farklılıklar, üniversite gençliğinin televizyon programlarını izleme eğilimlerini etkilemektedir. Üniversite gençliğinin televizyon izleme eğilimlerinin; öğrenim gördükleri sınıfı, sosyal tabakası, aile yapısı, gelir düzeyleri, yerleşim yerleri gibi değişkenlere göre de farklılık gösterdiği gözlenmiştir. Üniversite gençliğinin televizyonla ilgili düşünce ve duyguları televizyon izleme davranışını etkilemektedir. Popüler kültür yaratma aracı olarak televizyonun, gençler üzerinde olumlu ve olumsuz etkileri vardır. Üniversite gençliğinin bir yandan televizyonun bilgilenme, haber alma gibi açık işlevleri ve eğlence ve hoşça vakit geçirme, rahatlama ve dinlenme, gündelik sıkıntılardan ve yalnızlıktan kurtulma, sorunları unutma gibi gizli işlevlerinden faydalanırken; diğer yandan da onun bozuk işlevlerinin etkisiyle karşı karşıya olduğu sonucuna varılmıştır. Televizyonun bozuk işlevleri; sosyal iletişimi azaltma, bağımlılık yaratma, şiddet içerikli davranışları arttırma, kitap okuma alışkanlığını azaltma, boş zamanları faydalı kullanmayı engelleme, tüketimi arttırması, kültür, örf, adet ve gelenekleri olumsuz etkilemesidir.