turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Geçici koruma kapsamında bulunan Suriye uyruklu yabancıların evlilik alışkanlıkları: Nevşehir ili örneği

2010 yılında Tunus'ta başlayan ve sonrasında birçok ülkeyi etkisine alan Arap Baharı, sadece hareketlenmelerin yaşandığı ülkeleri değil dolaylı olarak da olsa dünyayı etkilemiştir. Türkiye de Arap Baharından dolaylı olarak etkilenen ülkelerin başında gelmektedir. Türkiye, hareketlenmelerin yaşandığı bölgelere yakınlığı ve ticari ilişkiler gibi sebeplerden kaynaklı olumsuz bir şekilde etkilenmiştir. 2011 yılında Suriye'de çıkan iç savaş sonunda pek çok kişi hayatını kaybetmiş, pek çok kişi de komşu ülkelere sığınmıştır. Yaşanan olaylara bağlı olarak ise sınırımıza gelen 3.624. 941 kişi Türkiye tarafından ülkeye kabul edilmiştir. Can güvenliği olmadığı için sınırımıza gelen Suriyeli vatandaşların ülkeye kabulü sağlanmış ve sonrasında da bu bireyler Geçici Koruma statüsüne alınmışlardır. İlk olarak kayıt altına alınmalarına öncelik verilen bu bireylerin örf ve adetleri, kültürleri, alışkanlıkları ve Türk toplumu ile uyumlarının nasıl olacağı hususları kayıt işlemleri sonrasında dikkat edilen bir diğer nokta olmuştur. Bu dikkat edilen ve önem verilen uyum hususu sivil bir kurum olan Göç İdaresi Genel Müdürlüğünün kurulmasıyla daha da hız kazanmıştır. Çalışma insanoğlunun soyunun devamlılığını sağlayan ve toplumun yapı taşı olan ailenin oluşmasında önemli bir basamak olan evlilik alışkanlıklarını, Geçici Koruma kapsamında bulunan Suriye uyruklu yabancılar tarafından incelemek amacıyla yapılmıştır. Bu çalışma sayesinde Türkiye'de yaşayan, evlilik yapan hatta Türk vatandaşları ile de evlilik yapan Suriyeli bireylerin evlilik kararı alırken hangi hususlara önem verdiği veya vermediği Nevşehir İli kapsamında tespit edilmiştir. Evlilik alışkanlıklarının tespiti amacıyla Nevşehir'de yaşayan Geçici Koruma kapsamında bulunan Suriyelilere anket uygulaması yapılmıştır. Anket uygulaması tesadüfi yöntem ile ulaşılan 250 kişiye yapılmıştır. Elde edilen veriler ile Nevşehir'de bulunan Suriyelilerin ülkelerindeki evlilik uygulamaları ve kendilerinin evlilik konusuna yaklaşımları tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra araştırmanın hipotezleri kapsamında Suriye'de özellikle kırsal kesimde yaşayan Suriyelilerin eş seçiminde aile büyüklerinin karar merciinde olduğu anlaşılmıştır. Türk-Arap ilişkileri açısından bakıldığında ise Suriyelilerin Türkiye'ye geldikten sonra Türk halkına karşı bakış açısında olumlu bir değişim olduğu ve bu değişimin de Türkler ile evliliğe bakışı da olumlu etkilediği görülmüştür.
Yaşlılık sosyolojisi ve Türkiye'de yaşlılık çalışmaları bağlamında İsmail Tufan

Bu çalışma, yaşlılık olgusunun kadınlar üzerindeki etkilerinin belirlenmesi amacıyla toplam 60 yaş üzeri 201 kadın katılımcı ile yüz yüze anket yapılarak toplanan verilerin analiz edilmesi ile gerçekleştirilmiştir. Bu yönüyle çalışma, gerek kadınların yaşlılıktutumları hakkında bilgi edinilmesi yönünde bilgiler sağlarken gerekse toplumsal bir konuda sunduğu bilgilerle literatüre katkı sağlamaktadır. Araştırmanın temel hipotezi; katılımcıların Avrupa Yaşlanma tutumu anketi alt boyutları olan; psikososyal kayıp, bedensel değişim, psikososyal gelişme puanlarının çeşitli demografik faktörlerin etkisinde değişimlerinin görülebilmesi üzerine kurulmuştur. Araştırma sonunda ulaşılan bulgular ise literatürde bu alanda yapılan diğer çalışma sonuçlarıyla kıyaslanarak benzerlik ve farklılıklar ortaya konulmuştur. Katılımcılar, Ankara ili Çankaya ilçesinden seçilen rastgele örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Araştırma hipotezlerini test etmek için yapılanTtesti ve Anova analizleri ile çıkan sonuçlara göre yaş faktörünün bedensel değişim ve psikososyal kayıpüzerinde etkili olduğu belirlenmiştir. Özellikle 60-64 yaş arası kadınların bu değişimleri daha çok hissettikleri sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca bunun yanında sağlık sorunu olan kişilerin bedensel değişimleri yaşlandıkça daha çok hissettikleri de yapılan analizler sonucunda tespit edilmiştir.
İbnü'l-Mukaffa'nın siyasal düşüncesi

Bu çalışma, II/VIII. yüzyılda İslam siyaset düşüncesiyle ilgili ilk ve özgün fikirler ortaya koyan ve düşünceleriyle kendisinden sonraki İslam siyaset geleneğini etkileyen İbnü'l-Mukaffa'nın (ö. 142 /759) siyasal düşüncesini ele almaktadır. Çok uzun bir hayat süremeyen İbnü'l-Mukaffa el-Edebü's-sağir, el-Edebü'l-kebir ve Risaletü's-sahabe gibi hacimce küçük olmalarına rağmen İslam siyaset düşüncesine özgün bir bakış açısı kazandıran ve rafine bilgiler içeren bazı eserler telif etmiştir. Aynı zamanda tercüme faaliyetlerinin merkezinde yer almış olan yazarın, siyasal düşünce dünyasına paralel olarak çevirisini yaptığı eserlerle de İslam düşüncesine önemli katkıları olmuştur. Bu çalışmada, İbnü'l-Mukaffa'nın diğer eserleri göz ardı edilmemekle beraber, siyasal teorilerini ve yaklaşımlarını doğrudan ihtiva eden Risaletü's-sahabe adlı eseri merkeze alınarak onun 'imamet' üzerine yaptığı teopolitik tartışmalar ortaya konuldu. Çalışmanın ilk bölümü, din ve siyaset arasındaki ilişkinin doğasını anlamaya hasredildi. İkinci bölümde, İbnü'l-Mukaffa öncesi din/siyaset ilişkisinin yapısı ve onun siyasal düşüncesinin oluşumuna katkıda bulunan bazı faktörler incelendi. Üçüncü bölümde ise İbnü'l-Mukaffa'nın siyasal düşüncesi, onun siyasal düşüncesinin kendi dönemindeki yönetim ve hukuk üzerine yapılan tartışmalarla birlikte nasıl ortaya çıktığı ve kendisinden sonraki dönemlere muhtemel etkisinin neler olduğu tartışıldı.
Aile, eğitimciler ve kendi bakış açılarıyla çocukların mutluluğu

Çocukların gelişim sürecinde ilk deneyimledikleri duyguların başında gelen mutluluk, çocuk gelişiminde olumlu bir gösterge olarak kabul edilmektedir ve özellikle okul çağındaki çocuklar için yaşamlarının her alanını olduğu gibi geleceklerini de etkileyecek bir öneme sahiptir. Literatürde ise çocuk mutluluğu, yetişkin ve ergen mutluluğu çalışmalarına oranla üzerinde daha az durulmuş bir alandır. Bununla birlikte mevcut çalışmaların pek çoğu da mutluluk kavramının aile ve çevre boyutlarına daha fazla odaklanmış bir görünümdedir. Bu çalışmada çocuk mutluluğunun aile, eğitimciler ve çocukların kendi bakış açılarıyla değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Kolay örneklem yöntemine göre seçilen çocuklar, aileleri ve eğitim verenleriyle yüz yüze yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiş, örülü hale getirilen veriler sistematik bir şekilde yorumlanarak anahtar faktörler ortaya çıkarılmıştır. Elde edilen sonuçlar aile ve eğitim verenlerin bakış açılarıyla çocukların kendi bakış açılarının mutluluk algıları yönünden benzer nitelikler sergilemiş ancak mutluluk kaynağı ya da göstergesi olan davranışların sonuçlarından beklentilerin farklılaştığı görülmüştür. Bununla beraber çocukların mutluluk davranışlarını oluşturan özelliklerin kaynağına bakıldığında çocuklar, sevgi ve saygı gördükleri, kendi kararlarını verebildikleri, kendilerini özgürce ifade edebildikleri, ödüllendirildikleri ve özgür oldukları durumları mutluluklarının kaynağı olarak algılamaktadırlar. Bu durum aile ve öğretmenlerin görüşleriyle de çelişmemektedir.
Covid-19 salgını sürecinde orta sınıfın değişen tüketim pratikleri üzerine sosyolojik bir araştırma

Bu araştırmanın amacı, Covid- 19 salgını sürecinde orta sınıfa mensup bireylerin tüketim alışkanlıklarında ortaya çıkan değişimleri incelemek ve sosyolojik açıdan değerlendirmektir. Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmış olup, Nevşehir ilinde ikamet eden 15 Eskişehir ilinde ikamet eden 5 olmak üzere toplam 20 orta sınıfa mensup katılımcı ile derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilerek veriler toplanmıştır. 2020 Mayıs ayı boyunca yapılan görüşmelerden elde edilen veriler tematik analiz tekniğiyle analiz edilmiştir. Analiz aşamasında elde edilen veriler kodlanarak çeşitli tema ve alt temalara ulaşılmıştır. Araştırmada elde edilen genel bulgulara göre orta sınıfa mensup bireylerin tüketim alışkanlıkları Covid- 19 salgını sürecinde önemli ölçüde değişmiştir. Katılımcıların salgın öncesi tüketim pratiklerine bakıldığında en çok harcama alanlarının giyim kuşam, yeme içme ve tatil kalemlerinden oluştuğu ortaya çıkmaktadır. Ancak Covid- 19 salgını başladıktan sonra alınan önlemler dolayısıyla bu harcama kalemlerinde tüketim eğiliminin azaldığı anlaşılmaktadır. Giyim kuşam tüketimi azalmış, dışarıda yeme-içme kültürü evde yemek yeme şekline dönüşmüş, tatil planları ertelenmiştir. Ayrıca virüs korkusu ile katılımcıların ödeme araçlarını değiştirdikleri nakit para yerine temassız kredi kartı kullanımını tercih ettikleri tespit edilmiştir. Yine salgın korkusu ile hijyen ve temizlik ürünleri kullanımı oldukça artmıştır. Bu süreçte özel gün kutlamaları ertelenmiş hediye alma ve verme ritüellerini değişmiştir. Salgın sürecinde konser, sergi, sinema vb. etkinliklerinin yapılamaması sonucu hissedilen kültürel tüketim boşluğu yerini sanal kültürel tüketim alışkanlıklarına bırakmıştır. Medyada reklamlar aracılığıyla sunulan sağlık ile ilgili takviye gıda ve vitamin ürünlerinin çok daha fazla dikkat çektiği ve tüketildiği de bulgular arasındadır. Alışveriş mekanlarına gitme oranlarının azaldığı bunun yerine internet alışverişlerinin arttığı ve sanal market uygulamalarının da eskiye oranla çok daha fazla kullanıldığı bulgularına ulaşılmıştır. Salgın bittikten sonra bazı tüketim alışkanlıklarının devam ettirilme isteği de dikkat çekmiştir.
Türk sinemasında dini metaforların sunumu 1960 kuşağı filmleri örneği

Türkiye'nin modernleşme serüvenini Osmanlı Dönemini de dahil ederek Tanzimat Fermanına kadar götürmek mümkün olsa da her alanda köklü bir değişim gayretinin Cumhuriyetin ilanı ile birlikte büyük ölçüde kitle iletişim araçları üzerinden yeniden oluşturulduğu görülmektedir. Kendi iç siyasetinde, Cumhuriyetin kuruluşundan baş-layarak tek partili hayatın sona ermesine kadar geçen süreçte modernleşme yolunda kültür, ekonomi, siyaset gibi pek çok alanda radikal adımlar atan Türkiye kitle iletişim imkanlarının gelişmesi ile birlikte kendine yeni bir yöntem edinmiştir. Modernleşme çabaları, siyasi erkler haricinde yerini bizzat sosyal hayatın içerisinden türemiş içten bir değişime maruz bırakılır hale getirmiştir. O döneme kadar tepeden inmeci bir mo-dernleşme ile karşılaşan Türk toplumu, uluslararası politikada yaşanan köklü reformlar sayesinde içten bir bağımlılık duyarak modernleşme sürecine girmiştir. Fakat özellikle soğuk savaş sonrası dönemde dünya artık tek bir modern kavramı etrafında dönme-mektedir. Amerikan tarzı modernleşmenin karşısında Marksist ideoloji kendi içerisin-de bir 'modern' yaratmış ve bunu üçüncü dünya devletlerine dayatmaktan geri dur-mamıştır. Çalışmanın temel sorusu da aslında burada yatmaktadır. Türkiye'nin top-lumsal değişimi, daha sonrasındaki yıllarda Marksist düşüncenin de etkisi ile eklektik bir biçimde kendi kültüründe ne şekilde tezahür etmiştir? Toplumsal açıdan ele alın-dığında din, aile, kültür ve gelenekler bazen bizzat hükümetlerin politikaları ile bazen de ideolojik örgütler eliyle modern dünyanın şartlarına göre reformize edilmeye, geleneksel muhafazakar tabu yıkılmaya çalışılmıştır. Geleneksel Türk aile yapısını, dini düşüncesini ve yaşayışını bu noktada hem inanç hem pratikler bağlamında modern çağın gereksinimlerine göre şekillendirilme ve sekülerleştirme düşüncesi belirmiştir. Bir bakımdan toplum mühendisliği olarak nitelendirilebilecek bu amaç, netice olarak dönemin sosyal ve siyasi olguları içerisinde yazılı ve görsel edebiyat türlerinde olduğu kadar 'yedinci sanat' olarak nitelendirilen sinemada da etkisini göstermiştir.
Türk gençliğinin değerleri: Liseli gençlik üzerine bir araştırma

'Türk Gençliğinin Değerleri' başlıklı araştırmamız, ülkemizin yedi coğrafi bölgesini temsil edeceği düşünülen İstanbul, İzmir, Antalya, Konya, Samsun, Elazığ ve Diyarbakır il merkezlerinde, liseye devam eden 1394 genç öğrenci üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, gençlerin mevcut toplumsal değer yapılarını ve toplumumuzda önemli işlevlere sahip mevcut toplumsal kurumları önemseme durumları ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bilindiği gibi 'değer' konusu sosyologlar arasında önemli bir tartışma alanı olmuştur. Tartışmaların odak noktasında, değerlerin ancak öznel bir yaklaşımla ele alınabileceğidir. Oysa toplumsal yapıyı teşkil eden temel toplumsal kurumların tümünün kendine ait değer içerdiği bilinmektedir. Değerler, toplumun sosyo-kültürel öğelerine anlam veren ölçütlerdir. Ayrıca sosyal kişi ve bu kişinin davranış örüntüleri sosyolojik incelemenin başlangıç noktasıdır. Nitekim Max Weber'in Protestan etiği üzerinde yaptığı çalışma ve Protestan eriğinin yarattığı bir çalışma ahlakı, sanayi toplumunun oluşmasında değerlerin oynadığı role işaret etmesi bakımından oldukça anlamlıdır. Araştırma sonucunda, gençlerin bireysel ve toplumsal modem değerlere katılımlarının yüksek olduğu, hatta bu değerlere katılımın ahlaki ve dini değerlere katılımından daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Gençlerin Milli ve dini değerlere katılımı heterojen bir dağılım sergiledikleri, bölgesel, cinsiyet ve lise türlerine göre çeşitli farklılıklar arz ettiği ortaya çıkmıştır.
Din, ritüel ve hafıza: Mevlid geleneği üzerine sosyolojik bir inceleme

Daha çok edebi eser niteliği ile araştırılan Mevlid, bu çalışmada hafıza, ritüel kavramları üzerinden yeniden konu edilmektedir. Köklü bir geleneğe sahip olan, toplumun önemli gördüğü ritüellerle beraber icra edilen, Mevlidin toplumsal hafıza ile ilişkisi üzerinde durulmaktadır. Mevlid geleneği üzerine sosyolojik bir inceleme olarak yapılmış bu çalışma, üç bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde, Mevlid kavramı, Osmanlı ve günümüzde Mevlid geleneği ve Mevlidin edebi niteliğine değinilmiştir. Çalışmanın ikinci kısmında ise, hafıza kavramı, hatırlama ve unutma biçimleri, ritüel, mekan, tarih, dil ve kültürün hafıza ile ilişkisi üzerinde durulmuştur. Mevlid, din, ritüel, mekan, melodi gibi unsurlarla hatırlama ve unutma açısından sosyolojik incelemeye konu edilmiştir. İçinde bulundurduğu bedensel pratiklerle birlikte, belli bir mekanı çerçevelemesi Mevlidin hafıza inşa edici unsur olduğu, örneklerle ifade edilmiştir. Üçüncü kısımda ise mülakat sorularından ve birebir yapılan görüşmelerden alınan veriler değerlendirilmiştir. Bu bağlamda Türk toplumu için doğumdan itibaren ölüme dek süregelen önemli bir etkinlik olarak görülen Mevlide, sevap almak düşüncesi, ibadet ve gelenek gibi anlam yüklenerek cami ve ev mekanlarında icra edilmiştir. Bu mekanlar, din ile kurulan bağ vasıtasıyla hafıza ve anıları muhafaza etme açısından önemli işleve sahip olmuştur.
Tarihçi iktisattan sosyolojiye: Gerhard Kessler

1933- 1951 yılları arasında İstanbul Üniversitesi'nin Edebiyat, Hukuk ve İktisat Fakültelerinde sosyoloji ve sosyal politika dersleri veren Alman mülteci profesör Gerhard Kessler (1883-1963), Alman tarihçi iktisat geleneği içinde yetişmiş bir bilim adamıdır. Bu da onun Türkiye'de tanıttığı sosyoloji anlayışını anlamak için tarihçi iktisat geleneğini, düşünce sosyolojisinin sunduğu metodolojik çerçeve içinde incelemeyi zorunlu kılmaktadır. Düşünce sosyolojisi, sosyal yapı, entelektüeller, siyaset ve düşüncenin her birinin bir diğerini etkilediği iddiasını taşımaktadır. Bu bağlamda bakıldığında, tarihçi iktisat geleneğinin 1840'lardan 1920'lere kadar Alman topraklarının sosyo-iktisadi süreçlerine bağlı olarak ortaya çıktığı ve aynı zamanda dönüştüğü görülecektir. Tarihçi iktisat geleneğinin dönüşümleri sosyal politika ve sosyoloji alanlarının ortaya çıkmasını sağlamıştır. Gerhard Kessler'in Almanya ve Türkiye'deki çalışmaları dikkatle incelendiğinde, söz konusu dönüşümlerin onun bilim anlayışını da derinden etkilediği görülmektedir. Kessler bu bilim anlayışını aynı zamanda Alman sosyal liberal parti siyaseti ile de desteklemektedir. Kessler'in bu bilim ve siyaset anlayışının Türkiye'de nasıl alımlanacağı ise ayrı bir problematik olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu sorunun iyi bir şekilde cevaplanması içinse Türkiye'de 19. yüzyıldan itibaren sosyal bilim anlayışında görülen yeniliklerin incelenmesi gerekecektir. Bu şekilde Kessler öncesinde geçerli bilim anlayışı ile Kessler'in Türkiye'de tanıttığı bilim anlayışını karşılaştırabilmek için bir temel inşa edilmiş olacaktır. Bu tez yukarıda belirtilen noktaları aydınlatma hedefini gütmektedir.
Sosyal bir olgu olarak boşanmanın nedenleri ve sonuçları

Evlilik, iki bireyin bir araya gelerek aile oluşturmak için attıkları adım, topluma yarar sağlayan sosyal bir olgudur. Aile, toplumun oluşumunda büyük bir öneme sahiptir. Dolayısıyla aileyi oluşturan bireylerin yaşam tarzları, eğitimleri, evlilik süreçleri, evliliğe karşı sorumlulukları, aileyi ayakta tutma çabaları birey için aynı zamanda toplumun düzenini belirleyecektir. Boşanma ise, toplumun en küçük yapı birimi olan aile içinde küçük ama gittikçe artan sorunların sonucunda karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmada evlilik kurumunun, geçmişşten günümüze içinde bulunduğu durumu, bu kuruma destekleyici teorileri, bu teorilerin ışığında evliliklerin olumsuz sonuçlanmasının ortaya çıkması, boşanmaların sebepleri ve sonuçları incelenmektedir. Çalışmanın birinci bölümünde aile, evlilik, boşanma olguları kavramsal boyutta aktarılmış, bu olgular arasındaki bağlantılara yer verilmiştir. Ayrıca boşanmanın nedenleri ve sonuçları detaylı bir şekilde tartışılmıştır. Araştırmanın ikinci bölümünde ise, boşanmış kişilerle yapılan mülakatları içeren, boşanmanın neden ve sonuçları birebir yapılan mülakatlar ile incelenmeye çalışılmıştır. Araştırmanın üçüncü bölümünde, kavramsal araştırmalar ve yapılan mülakatlar sonucunda elde edilen bulguların yorumlanması yapılmıştır. Değerlendirme ve sonuç kısmına yine bu bölümde yer verilerek tez sonlandırılmıştır.
Refik Halid Karay'ın eserlerinde Türk toplumu

Edebiyat, basın, yayın ve kültür tarihimizde önemli bir yeri olan Karay, II. Meşrutiyet, milli Mücadele ve Cumhuriyet dönemlerini yaşamış ve eserler vermiş nadir sanatçılarımızdandır. Ülkenin içinde bulunduğu sıkıntılı dönemlere ve kötü gidişata kayıtsız kalmayarak durumu kalemiyle dile getirmiş olan aydınımızın, aynı türden ancak farklı zamanlarda ortaya çıkan olayları eserlerinde ele alması bize ışık tutmaktadır. Karay'ın eserlerini incelediğimizde geçmişşte yaşanmış önemli tarihi ve sosyal olayların toplumsal yaşama tesirlerini ve günümüzdeki yansımalarını sosyolojik olarak analiz edebilmekteyiz. Yaşanmış devrim ve inkılapların yakın tanığı olarak olayların toplumsal hayatımız üzerindeki izlerini aktaran eserleri, sosyoloji için kaynak olma özelliği taşıdığından incelemeye değer niteliktedir.
Représentations du discours de la masculiniité hégémonique À travers du sportérisme de football en Turquie

Araştırma, 'Üç Büyükler' taraftarlarının pankartlarına, marşlarına ve söylemlerine odaklanarak futbol alanındaki hegemonik erkekliğin nasıl kurulduğu ve güçlendirildiği üzerine bir analiz sunmaktadır. Araştırma, eril söylemin, hegemonik erkeklik dışında kalan kadın ve erkeklerin futbol sahasındaki varlığını tehdit ettiğini iddia etmektedir. Bu tehdit ve dışlama ; erilliğin, heteroseksüelliğin ve erkeklerin kadınlar üzerinde üstünlük kurmasından kaynaklanan eril futbol karakterinin devamlılığına ve kalıcılığına neden olmaktadır.
The roles, functions and effectiveness of the third party mediation in peace processes

Siyaset literatüründe geleneksel olarak devletler arası antlaşmaları ve uzlaşmaları ifade eden Barış kavramı, devletler arası muharebe biçimlerinin minimum düzeye inmesinin bir sonucu olarak Soğuk Savaş'ın sona ermesinden bu yana sıklıkla 'etno-politik çatışmaların çözümü' ile ilişkilendirildi. Böyle bir politik ortamda, Arabuluculuk 'yeni savaşlar' ya da 'mikro çatışmalar çatışmalar' gibi çeşitli şekilde adlandırılan çatışmaların şiddetsiz şekilde çözülmesi için devreye sokulan 'Barış Süreçlerinde' sıklıkla başvurulan araçlarından biri olarak ön plana çıkmıştır. Arabuluculuk, çatışmalar veya iç savaşlar için bir çözüm bulmak amacıyla uygulanan barış süreçlerinin önemli bir parçasıdır. Çoğu durumda, barış sürecinin başarısı, büyük ölçüde, diğer birçok faktörün yanı sıra, 'üçüncü taraf arabuluculuğunun etkinliği ve başarısı' bağlıdır. Bu varsayımdan yola çıkarak tez, arabuluculuğunun başarıyla uygulandığı iki vakaya odaklanarak, arabuluculuğunun Barış ve Çatışma Çalışmaları literatürü çerçevesinde barış sürecindeki rollerini ve etkinliğini araştırmayı amaçlamaktadır: Kuzey İrlanda Barış ve Aceh Barış süreci. Tez, birinci vaka olarak eski ABD senatörü George Mitchell'in ilk davadaki arabuluculuk faaliyetlerine odaklanırken, ikincide ise Finlandiya eski Başbakanı Martti Ahtisaari'nin Arabuluculuk rolünü analiz ediyor. Bu iki pratik örnekten alınan derslere dayanarak, arabulucuların genel olarak bütün 'Barış Süreci' boyunca faaliyetlerine değinmekle beraber, spesifik olarak Barış Süreçlerinin Müzakere aşamasında tarafların resmi bir anlaşmaya varmaları noktasında oynadıkları role odaklanmaktadır.
Geçmişten günümüze kahvehaneler, kahvehanelerin sosyal hayyattaki yeri ve önemi: Aydın merkez örneği

Türk kültürünün simgesi haline gelmiş bir içecek olan kahve özellikle bayramlarda ya da kız isteme törenlerinde bu simgesel yönünü belirgin olarak göstermektedir. Kahvenin geniş bir tabanda rağbet görmesiyle de insanlar bu içecek etrafında 'sosyalleşmeye başlamış' ve 16. yüzyılda toplumsal bir kurum olarak kahvehanelerin ilk örnekleri yaygınlaşmaya başlamıştır. İlk açıldığı zamanlar kahve içilen yer olmasıyla bir tüketim mekanı olan kahvehaneler zaman içerisinde toplumsal gereksinimlerin karşılandığı yerler haline dönüşerek sohbet, eğlenme, dinlenme, haberleşme ve bilgilenme mekanı olarak birçok işleve aracılık etmiştir. Toplumsal yapıyla bütünleşen kahvehaneler, tarihte görüldüğü üzere siyasi ve dini anlamda en çok tartışılan ve hakkında çeşitli fetvalar çıkartılan bir kurumdur. Buna rağmen varlığını koruması kahvehanelerin bir araştırma konusu olma yönünden çekiciliğini ve önemini arttırmaktadır. Geçmişte olduğu gibi günümüzde de Türkiye'nin geleneksel kurumlarından biri olan kahvehaneler, sosyal yaşamda hala önemli bir yere sahiptir. Bu yüzden çalışma kahvehaneleri hem artsüremli hem de sosyolojik açıdan incelemeyi amaçlamaktadır. Önemli bir vurgu da kahvehanelerin kitlelerin eğitimi açısından önemli bir kamusal alan olduğu düşüncesidir.
Toplumsal çözülme ve din olgusunun sosyolojik bir bakış açısıyla değerlendirilmesi: Kayseri örneği

16. yüzyıldan bu yana toplumsal açıdan pek çok değişim yaşanmıştır. Bu değişimleri meydana getiren olguların içerisinde hiç şüphesiz aydınlanma, sanayileşme, modernleşme, küreselleşme gibi süreçler vardır. Aydınlanma ve sonrasında gelen modernleşme, sanayileşme, sekülerleşme ve küreselleşme gibi süreçler ulusal ve uluslararası pek çok değişim ve dönüşüme sebep olmuştur. Bu değişimlerin sonucunda başta din ve dini değerler olmak üzere pek çok alanda ve toplumsal ilişkilerimizde de dönüşümler yaşanmıştır. Bu gibi dönüşümler genel anlamda sosyal çözülme olarak adlandırılmaktadır. Bahsedilen değişim ve dönüşümün olumlu pek çok yanı mevcuttur. Ancak bu çalışmada genel anlamda geleneksel bakış açısıyla olumsuz görünen bazı sonuçları ele alınmıştır. Saha araştırması şeklinde yürütülmüş olan bu çalışmada, sosyal çözülmenin toplumsal yapı üzerinde oluşturduğu etkiler ve bu etkilerin din ile bağlantısı ortaya konmak istenmiştir. Bunun yanı sıra yaşanan bu dönüşüm, aile kurumunu ve toplumdaki çeşitli yaş gruplarını farklı açılardan etkilemiştir. Bu etkilerin ortaya konabilmesi ve değerlendirilebilmesi amacıyla sosyal yapı, sosyal çözülme, sosyal çözülmeyi doğuran sebepler, din ve toplum ilişkisi, dinin bütünleştirici ve ayrıştırıcı işlevleri, Kayseri ilinin genel yapısı vs. gibi başlıklar ele alınmıştır. Sosyal çözülme ve din ilişkisinin Kayseri'deki boyutlarını ölçebilmek adına nicel araştırma yöntemi kullanılarak 2019 yılında Kayseri il merkezinde 250 katılımcıya, olasılıklı olmayan örnekleme yöntemleri içerisinden gelişigüzel örnekleme tekniği ile anket uygulanmıştır. Çıkan sonuçlar doğrultusunda tüm dünyada ve Türkiye'de gerçekleşen toplumsal değişme sürecinin Kayseri'de de yaşandığı ve bu sürecin sosyal çözülme gibi etkilerinin de yine aynı şekilde Kayseri'de de mevcut olduğu tespit edilmiştir.