turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Ortadoğu'da petrol: Uluslararası rekabet, imtiyazlar ve antlaşmalar (1890-1928)

Ortadoğu petrol imtiyazları ve antlaşmaları üzerine yoğunlaşan bu çalışma, aynı zamanda bölgede oluşan uluslararası rekabeti tarih perspektifinden ve bilimsel bir metot-la incelenmektedir. 19. yüzyılın sonlarından itibaren bugünkü Ortadoğu coğrafyasında keşfedilmeye başlanan petrol, zamanla dünya petrol şirketlerinin rekabetine konu olmuş-tur. Hatta denilebilir ki ülkelerin uluslararası politikaları bu rekabetin birer uzantısı haline gelmiştir. Ortadoğu'da bulunan zengin petrol yatakları ve çıkartılacak petrolün denizler aracılığı ile taşımaya müsait olması bölgenin önemini daha da arttırmıştır. Ortadoğu'nun bu stratejik konumundan dolayı dünyanın önemli petrol şirketleri, erken tarihlerden itiba-ren bölgeye yönelmiştir. Osmanlı Devleti'nin sınırları içerisinde bulunan Musul ve Bağdat'taki petrol böl-gelerini II. Abdülhamid, hükümdar hazinesi konumundaki Hazine-i Hassa'ya devrederek bu coğ-rafyayı rekabetin dışına çıkarmak istemişti. Aynı zamanda petrol imtiyazı talep edecek olan şahıs ve şirketleri kontrolü altında tutmak istemişti. Ancak Berlin Bağdat Demiryo-lu imtiyazı ile Almanlar bölgeye sokulmuş, böylelikle zaten mevcut olan uluslararası re-kabet yeni bir boyuta taşınmıştır. Bu araştırmada, II. Abdülhamid devrinde petrol imtiyazları ve bu çerçevede im-zalanan antlaşmalar detaylı bir şekilde incelenmiştir. Ayrıca I. Dünya Savaşı'ndan sonra Avrupa devletleri ve Amerika'nın dış politikalarında önemli bir yer eden Ortadoğu petro-lü ve bunun için verilen mücadele ile sonuçları da ele alınmıştır. Öte yandan Birinci Dünya Savaşı sona erdikten sonra diplomasi masalarında ve barış antlaşmalarında sık sık gündeme gelen petrol imtiyazları meselesine yer verilmiştir. Bu bağlamda bir taraftan San Remo ve Lozan gibi siyasi antlaşmalar incelenmiş diğer taraftan da 1925 tarihli pet-rol antlaşması ile Red Line antlaşmaları üzerinde durulmuştur.
1945-1960 Soğuk Savaş dönemi Türk-Amerikan ilişkileri ve Ortadoğu'ya yansıması

Bu tezin amacı, Soğuk Savaşın ortaya çıktığı 1945- 1950 yılları ve yoğun olarak yaşanmaya başladığı 1950- 1960 yılları arasında Türk-Amerikan ilişkileri ve bunun Ortadoğu'ya yansımasını ele almaktır. Söz konusu dönemde Türkiye'nin, Batı'nın tahtını İngiltere'den devralan Amerika Birleşik Devletleri ile olan ilişkilerinin Ortadoğu ekseninde ve Türkiye'nin de Ortadoğu politikalarının Amerika Birleşik Devletleri liderliğindeki Batı ekseninde gerçekleşmişti. Bunun temelleri ise 1945 ile 1950 yılları arasında Türkiye'de egemen olan İnönü döneminde atılmaya başlanmıştır. Tez, Giriş ve Sonuç bölümlerinin yanı sıra altı ana bölümden oluşmaktadır. Birinci Bölümde, 1945- 1960 yılları arasında Türk-Amerikan ilişkilerinin temeli bazı kriterler ışığında teorik olarak ele alınmıştır. İkinci Bölümde; Türkiye'nin Ortadoğu ile olan ilişkileri, Ortadoğu'nun Amerika Birleşik Devletleri ve Sovyetler Birliği açısından önemi, bu devletlerin Türkiye-Ortadoğu ilişkilerine etkileri ve Türkiye'nin Ortadoğu politikalarının dönüm noktası olan 1950- 1960 yılları arasında Ortadoğu bağlamında Türkiye'nin dış politika esasları üzerinde durulmuştur. Üçüncü Bölümde ise, 1945- 1950 dönemi Türk Dış Politikası incelenmiştir. Bu dönemde ortaya çıkan bazı önemli gelişmeler ile bunların Türkiye-Ortadoğu ilişkilerine etkisi anlatılmıştır. Dördüncü Bölüm; Türkiye'nin Amerika Birleşik Devletleri idaresindeki Batı ekseninde oturtmak durumunda olduğu Ortadoğu politikasının oluşum basamaklarını kapsamaktadır. Beşinci Bölüm; Bağdat Paktı, Türkiye ve Amerika Birleşik Devletleri başlığı altında, kurulmasında Amerika Birleşik Devletleri'nin önayak olduğu ve Türkiye'nin rol oynadığı Bağdat Paktı, Bağdat Paktı öncesi gelişmeler ve Bağdat Paktı'nın etkisi üzerinde durulmuştur. Altıncı Bölümde ise, Ortadoğu krizleri ve bunların Türk-Amerikan ilişkilerine etkileri alınmıştır. Sonuç Bölümünde ise, genel bir değerlendirme yapılarak, Türkiye'nin söz konusu dönemde Amerika Birleşik Devletleri ile olan ilişkilerini tüm sıcaklığı ile devam ettirdiği, toprak bütünlüğü ve bağımsızlığını korumak için Sovyetler Birliği karşısında, Amerika'nın yanında yer alıp güç dengesi politikası izleyerek Ortadoğu politikalarını bu devlet ekseninde belirlemek durumunda olduğu vurgulanmıştır.
1945'ten günümüze Venezuela ve Bolivya'da sosyalist hareket

Bu yüksek lisans tezinde, Latin Amerika'da, özel olarak Venezuela ve Bolivya'daki sosyalist hareketler ele alınmaktadır. Başta Venezuela olmak üzere, Latin Amerika'da sosyalist akımın son dönemde etkin olmasının sosyal, politik, ekonomik, tarihi süreçleri ve nedenleri ile birlikte açıklamak amaçlanmaktadır. Spesifik olarak, Venezuela ve Bolivya'da soğuk savaştan sonraki sosyalist hareketler, politik gelişmeler incelenip, politik gelişmelerle karşılaştırılarak, bir noktaya kadar, bugünkü halk hareketlerinin özüne inmek hedeflenilemektetir.
Uluslararası sistem ekseninde soğuk savaş sonrası Türkiye Gürcistan ilişkileri

Bu çalışmada Soğuk Savaş sonrası gelişen yeni uluslararası sistem ve bu sistemde Türkiye ile Gürcistan arasındaki ilişkiler incelenmeye çalışılmıştır. Çalışmamızda öncelikli olarak Soğuk Savaş sonrası uluslararası sistem analiz edilmek istenmiş ve sistemin genel özellikleri bağlamında iki devlet arasındaki ilişkileri etkileyen faktörler ortaya konulmaya çalışılmıştır. Ortaya çıkan faktörler ışığında Türkiye ile Gürcistan arasındaki ilişkiler ve bu iki ülkenin ilişkilerinden doğan sonuçlar irdelenmiştir. Çalışmamızda etkin olarak sistem düzeyinde analiz metodu uygulanmaya çalışılmış, fakat uluslararası politikada birer aktör konumunda olan iki devlet özelinde bir araştırma ve analiz yapıldığından çalışmamız aynı zamanda aktör düzeyinde de sonuçlara varmayı hedeflemiştir. Çalışmamız ışığında varmak istediğimiz sonuç, uluslararası sistemin devletler arasındaki ilişkileri etkileyen öncelikli bir faktör olduğudur. Bu bağlamda çalışmamız devletler arası ilişkileri açıklamak amacıyla kullanılan klasik yöntemlerin aksine sistem düzeyinde analiz metodu ile devletler arası ilişkileri analiz etme üzerine yapılmış bir çalışma özelliği taşımaktadır.
The European Security and Defense Identity and Turkey

Bu çalışmanın amacı, Sovyetler Birliğinin dağılmasıyla meydana gelen yeni dünya düzeninde ortaya çıkan güvenlik sorununu Türkiye açısından incelemektir. Bu bağlamda NATO ve onun içinde oluşturulan Avrupa Güvenlik ve Savunma Kimliğinin ardından bunun AB içinde Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikasını analiz ederek Türkiye'nin güvenlik ihtiyacını nasıl karşılayacağını, bu oluşumda yer almak için neler yapması gerektiğini değerlendirmektir. Soğuk savaş yıllarındaki iki kutuplu dünya düzeninde kutuplardan birinin şemsiyesi altında bulunarak güvenlik ihtiyacını karşılayan ülkeler soğuk savaşın sona ermesiyle yeni güvenlik arayışlarına giriştiler. Türkiye'de bu ülkelerden biriydi. Varşova Paktının dağılması ile birlikte üstlenmiş olduğu görevi farklılaşmaya başlayan NATO'nun zaman içinde AGSK oluşturuldu. Bu oluşumla birlikte Petersberg Görevleri olarak adlandırılan görevleri yapacak duruma gelmek için NATO imkan ve kabiliyetlerinden faydalanacaklardır. Fakat Bosna ve Kosova krizlerinde görüldü ki Avrupa müttefikler krizlere müdahale edecek operasyonlara katılma ve kuvvetleri bir araya getirmede zaafiyet yaşamaktadırlar. Görülen bu zaafiyetler üzerine NATO içinde oluşturulmakta olan AGSK'nın, Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikası adı altında AB içinde oluşturulmasına fakat bahsi geçen görevleri yerine getirecek yeteneğe ulaşana kadar yine NATO imkan ve kabiliyetlerinden faydalanmasına karar verildi. Önceleri NATO'nun imkanlarından faydalanmasına sıcak bakan Türkiye yeni oluşumun AB bünyesine kayması ile BAB' da kazanmış olduğu hakların elinden gitmesi yani karar alma mekanizmalarında bulunmaması nedeniyle NATO içinde veto hakkını başlarda kullanacağını açıklamış fakat sonradan bu sorun hemen hemen Türkiye'nin istekleri doğrultusunda hallolmuştur. AB içinde oluşturulmakta olan AGSP'nin gerek kendi gerekse NATO imkanlarındaki zaafiyet ve AB dışında kalan diğer Avrupalı ülkelerin sistemine dahil edilmesindeki zorluklardan dolayı epeyce bir süre istenilen seviyeye gelemeyeceği açıktır. Fakat Türkiye için, NATO'nun da geleceğini göz önünde bulundurduğumuzda en iyi güvenlik seçeneğinin AGSP içinde yer almak, onu da sağlama almak içinde AB'nin bir üyesi olmak olduğu değerlendirilmektedir.
Holokost anlatısının İsrail devlet kimliği inşasındaki rolü ve Arap ülkelerine yönelik dış politikasına etkisi

Bu tez çalışmasında, kimliklerin devletlerin dış politikalarında izledikleri çıkarlarının oluşumundaki rolünü vurgulayan Uluslararası İlişkilerdeki Konstrüktivist yaklaşımların kavramsal çerçevesine dayanarak, İsrail örneğinde devlet kimliği ile dış politika arasındaki ilişki incelenmektedir. Çalışma Holokost anlatısının İsrail devlet kimliğinin inşasındaki yerini incelemekle başlıyor; ulusal ve uluslararası gelişmelerin sonucunda Holokost anlatısının İsrail politika yapıcıları arasında ve toplumda kurbanlık algısı ile imha edilme korkusunu nasıl yaratmış olduğunu gösteriyor. Çalışmanın ana hipotezi, İsrail devlet kimliğinin dış politikasında izleyeceği ulusal çıkarlarını oluşturarak ve davranışlarına kısıtlamalar getirerek dış politikasını etkilediğidir. Bu hipotez, kimliklerin uluslararası politikadaki önemini vurgulayan Konstrüktivist yaklaşımlardan türetilmiştir. Hipotez, İsrail devlet kimliğinin İsrail dış politikasına etkisini ampirik olarak gösterilmesiyle test edilmektedir. Bunun için 1963'deki İsrail Başbakanı David Ben-Gurion'un Arap ülkelerindeki gelişmelere yönelik tepkisini gösteren siyasal bağlam seçilmiştir. Bu çalışma, İsrail ve Amerikan gazeteleri ve gazete arşivlerinden elde edilen birincil kaynaklardan yararlanarak İsrail devlet kimliğinin sosyal inşasını ve İsrail'in Arap ülkelerine yönelik dış politikasına etkisini incelemek için söylem analizi yöntemini kullanmaktadır. Çalışmanın sonucunda, birincil verilerin analiz edilmesiyle Holokost anlatısı etrafından oluşturulan İsrail devlet kimliğinin İsrailli politika yapıcılarını ulusal çıkarları güvenlik ve güç açısından tanımlanmasına götürmüş ve davranışlarını şekillendirmiş olduğu ortaya çıkmıştır. Bu tez çalışması, devlet kimliğinin politika yapıcıları ve kamuoyunun inançları ve algılarını şekillendirdiği ve politika yapıcılarının izleyeceği politikalarına kısıtlamalar getirdiğinden dolayı devletlerin dış politikalarında önemli olduğu sonucuna varmıştır. Kapsamlı analiziyle bu çalışma, İsrail'in Arap ülkelerine yönelik politikası ile ilgili mevcut çalışmalara ve aynı zamanda İsrail kimliğini inceleyen daha geniş bir literatüre katkıda bulunmaktadır.
Dünya güç merkezleri ve Brezilya

Brezilya'nın dünya genelinde ekonomide önemli bir konumda olması ve buna bağlı olarak sekizinci sırada yer alması, hem iç politikada hem de dış politikada etkin bir faktör oluşturmasını sağlamaktadır. Ancak Brezilya'nın dış politikada asıl unsurun oluşturulmasının, kendi politikasından bağımsız bir politika ile yönetildiğini göstermektedir. Ülkenin ekonomik performansının çok yüksek seviyede olması ve bu performansın ülke içerisinde de şekillenen bir yapıda olduğunu tespit etme odaklı çalışmaların geliştirilmesi, Brezilya'daki gelir dağılımında eşit bir ilkenin etkin olamadığı ve toplumun refah yapısının yüksek seviyede olmadığı görüldüğünde böyle bir durumun oluşmasındaki asıl nedenin ne olduğu çalışma kapsamında belirlenmeye çalışılmıştır. Diğer yandan çalışma kapsamında, dünya güç merkezleri olan İngiltere, Çin Halk Cumhuriyeti, Amerika Birleşik Devletleri ve Rusya'nın küresel güç olarak değerlendirilmesinin nedenleri ve Brezilya'nın bu çerçevede küresel bir güç olabilme niteliğinin değerlendirilmesi sağlanmıştır. Bu bağlamda, Brezilya'nın bölgesel gücünün küresel bir boyut taşıyabileceği üzerine yorum geliştirildiğinde, askeri ve siyasi yapısının etkinlik taşımaması, siyasi krizlerin bir etkisi sonucunda, refah düzeyinin iyi bir pozisyonda olmaması, nükleer enerjiye yönelik çalışmaların yapılmaması küresel bir güç yapısında olmasını engellediği belirlenmiştir. Bu duruma etki eden önemli unsurun ise dünya güç merkezlerinin bu ülke üzerindeki rollerinden kaynaklı olduğu belirlenmiştir
Engendering sustainable development

Çevre krizi ve ekonomik kalkınma, yirminci yüzyılda bir açmaz olarak ortaya çıktı. Bu çevre krizinden, ara verilmeksizin devam ettirilen ekonomik kalkınma sorumlu tutulurken, uluslararası toplum da hem çevrede yaşanan bu bozulmaya dur diyecek hem de kalkınma sürecini sürdürülebilir kılacak yeni kalkınma yolları arayışına girdi. Sürdürülebilir kalkınma kavramı, işte bu açmaza çözüm olarak ortaya atıldı ve zamanın en tartışılan kavramlarından biri haline geldi. Kadınlar ve erkekler, hem çevresel bozulmanın hem de ekonomik kalkınmanın sonuçlarından farklı biçimlerde etkileniyor olsalar da çığır açan sürdürülebilir kalkınma kavramı, bugüne dek toplumsal cinsiyet meselesini arzu edilen biçimde ele alabilmiş ve dönüştürücü potansiyelini gerçekleştirebilmiş değil. Bu çalışma, kadın ile sürdürülebilir kalkınmanın temel kavramları olan çevrenin korunması, ekonomik kalkınma ve toplumsal adalet arasındaki ilişkileri analiz ederek yeni bir sürdürülebilir kalkınma anlayışına duyulan ihtiyacı gözler önüne sermeyi amaçlamaktadır. Çalışma, hem erkeği hem de kadını içine alan toplumsal cinsiyet kavramının bütün bu ilişkilerin anlaşılmasında kilit bir rol oynadığı ve sürdürülebilir kalkınmanın özde dönüştürücü olabilmesi için kapsamlı bir toplumsal cinsiyet boyutuna sahip olması gerektiği inancıyla kaleme alınmıştır. Yeni bir sürdürülebilir kalkınma anlayışı önermek adına atılan bu adımın, yani toplumsal cinsiyet boyutuna sahip bir sürdürülebilir kalkınmanın, bütün canlılar için yaşanılır bir dünya yaratabileceği ümit edilmektedir.
Karar-alma yaklaşımı çerçevesinde 1 Mart 2003 Tezkeresi

Bu tezin amacı, Uluslararası İlişkiler Disiplininde önemi geç fark edilen/anlaşılan ve devletler için hayati önem taşıyan Karar Alma Yaklaşımını incelemek ve yakın tarihimizde büyük yankı bulan 1 Mart Tezkeresi Olayını bu yaklaşım çerçevesinde ele almaktır. Çalışmanın temel konusu, bir devletin dış politika yapımında karar alırken sadece iç yapıya ya da dış yapıya tek başına değil de hepsini devletin başındaki liderin/liderlerin kişiliğini rolünü, deneyimlerini v. b. de bir arada incelemek gerektiğini göstermektir. Karar Alma Yaklaşımı, 1960'lardan itibaren Davranışsalcı Ekolle birlikte gündeme gelmiş ve Uluslararası İlişkiler Disiplininde önemli bir formasyona neden olmuştur. Artık devletler, dış politikada karar alırken hem dış çevreye hem de iç çevreye ve karar alıcının deneyim, rol ve liderlik gibi kişisel özelliklerine de bakmaya başlamışlardır. Çünkü bu yapıda doğru bilgi önemli bir unsurdur ve bilginin eksikliği ya da yanlış anlaşılması/ algılanması sonucunda yanlış kararlar verilebilmektedir. 1 Mart Tezkeresi ise Irak Krizi konusunda Hükümete yabancı silahlı kuvvetlerin Türkiye'de bulunmasına ilişkin yetki veren Başbakanlık Tezkeresidir. TBMM'de yapılan oylamada salt çoğunluk sağlanamadığı için reddedilen tezkere nedeniyle Türkiye, Bush, ekibi ve Amerikan toplumu tarafından büyük tepki alınmıştır. Çünkü Türkiye'de, Irak işgalinde İncirlik Üssü'nü kullanamayan ABD, işgalde büyük yara almıştır.
Türkiye ve cezayir dış ticaretinin gelişimi

Günümüzde, Türkiye'nin dış ticaretinin gelişimi için Cezayir yeni bir Pazar potansiyeli oluşturmaktadır. Cezayir Kuzey Afrika'da yer alan tarım ve hayvancılık açısından gelişime kapalı; fakat madenler ve enerji kaynakları açısından zengin bir ülkedir. Cezayir'in 2000'lerin başından beri içerisine girdiği kalkınma hamlesi; ülkeyi hem diğer Avrupa ülkeleri hem de Türkiye için cazip bir pazar alanı haline getirmiştir. Özellikle, işlenmiş gıda ve ara mallar açısından pazarın açlığı Türkiye'nin ihracat yaptığı önemli bir ülke olarak Cezayir'in ön plana çıkmasına neden olmuştur. Ancak, dış ticaret imkanları ve potansiyeli iki ülke arasında siyasi, idari ve kültürel ilişkilerden; sürece dahil olan rakip ülkelerin uyguladığı dış ticaret stratejilerinden yoğun olarak etkilenmektedir. Bu nedenle, bu çalışma içerisinde öncelikli olarak Cezayir'in ülke profili netleştirilmeye çalışılmıştır. Ülkenin içinde bulunduğu konum üzerinde etkili olan sosyal, kültürel, iktisadi ve tarihsel süreç incelenmiş olup; dış ticaretin gelişebilmesi açısından etkili olabilecek faktörler belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde Türkiye'nin dış ticaret politikaları tarihsel süreç içerisinde ele alınmıştır ve bu bağlamda 2000 sonrası ticaret stretejilerinin bir analizi yapılmıştır. Çalışmanın son bölümünde ise Türkiye ve Cezayir arasındaki dış ticaret ilişkileri tarım ve gıda ürünleri ve sanayi mamulleri olarak iki ana çerçevede incelenmiştir. Bu bölüm içerisinde istatistiki verilerden yararlanarak Türkiye ve Cezayir arasındaki ticaret ilişkileri istatistiki bir biçimde değerlendirilmiştir; iki ülke arasında ithalat-ihracat ve dış ticaret dengesi analiz edilmiştir. Çalışmanın son bölümünde ise Türkiye'nin Cezayir'e dış ticaretinde lokomotif özelliği gösteren dış ticaret kalemleri pazar büyüklüğü ve pay açısından analiz edilmiştir. Bu bağlamda, kar getiren kalemlerin sürekliliği, bu süreçte etkili olabilecek dış unsurlar, rekabet, ikili anlaşmalar ve iki ülke ticaretinde dış ticaretin artması için yapılabilecek çalışmalar değerlendirilerek incelenmiştir.
Sıfır Sorun Politikasının Türkiye- Orta Doğu ilişkilerine yansımaları: 2007-2011

Kültürel, fiziksel ve tarihsel bağları bulunmasına rağmen Türkiye, özellikle soğuk savaş sırasında bazı konjonktürel veya ideolojik sebepler nedeniyle Orta Doğu'yu göz ardı etmiştir. Bahsi geçen bağlar dün olduğu gibi günümüzde de, Türkiye için önem arz etmektedir. Türk dış politikası, liberal anlamda evirildiği günden bu yana ve özellikle 2003'ten sonra oluşan atmosfer ve dış politika yapımcılarının bakış açısı farklılığı nedenleriyle yeniden şekillenmiştir. Türk dış politikasında, 'stratejik derinlik' adı verilen ve yönetim anlamında getirilen değişim ile birlikte Türkiye'nin Orta Doğu ile paylaştığı tarihi, kültürel, dilsel ve dinsel etki, ekonomik birliktelik oluşturarak komşular ile olan sorunları sıfıra düşürmek için bir araç olarak görülmüştür. Bu süreç içerisinde Türkiye, geçmişşin statükocu yapısından sıyrılıp güven arttırıcı siyasi manevralar ile ekonomi bazlı bir sistem içerisinde ve yumuşak güç enstrümanlarını kullanarak bölge ülkeleriyle karşılıklı haklara saygılı bir gündem takip etmiştir. Doğu ile Batı arasında çoklu stratejik anlaşmalar ile kendini uluslararası arenada çevre ülke konumundan merkezi bir konuma taşıma imkanı sağlamayı amaçlamıştır. Bu çalışmada; stratejik derinlik savının olmazsa olmazı olan Komşularla Sıfır Sorun Politikası bağlamında, Türkiye'nin Orta Doğu yöresinde en fazla ilişkide bulunduğu ve yoğunlukla sorun yaşadığı Suriye, Irak, İran ve İsrail ile önem arz eden konulardaki başarıları, sorunları ve halihazırdaki program ile geleceğe dönük olası problemlerin bölgesel etkileri, bu politikanın uygulanabilirliği ve bölgesel süper güç olma söylemlerinin incelenecektir. Araştırmada AK Parti tarafından kurulan 60. Hükümet döneminde (2007-2011) Orta Doğu'ya yönelik yeni bir düzenin kurulması sürecinin, Türkiye'ye ve bölgeye olan etkisi tarihsel ve betimsel araştırma yöntemi kullanılarak irdelenmiştir. Sonuç olarak, bu politikanın uygulanabilirlik alanının bölgedeki istikrara, ülkelerin çıkar algılarına ve bölge ülkelerinin bu politikaya yaklaşımına bağlı olduğu gözlemlenmiştir.
Türk dış politikasında TİKA bağlamında yumuşak güç kullanımı ve Balkanlar

Soğuk Savaş sonrasında, uluslararası sistemde yeni bir düzen ortaya çıkmıştır. Akademik alanda, bu yeni düzeni anlamlandırmak için Neoliberalizm, Neorealizm ve Konstraktivizm gibi yeni kavramlar, teoriler ve hipotezler geliştirilmiştir. Yumuşak güç kavramı böyle bir ortamda, Soğuk Savaş sonrasında Joseph Nye tarafından ortaya atılmıştır. Yumuşak güç, bir devletin, arzuladığı davranışı karşı tarafa, zor veya sert güç kullanmadan, çekicilik ve cazibe gibi unsurları kullanarak, rızası ile yaptırabilme becerisidir. Yumuşak güç kavramıyla birlikte, gücün zorlayıcı ve baskıcı olmayan tarafına daha fazla önem verilmesi gerektiği savunulmuştur. Bu çerçevede konsantrik bir ülke olan Türkiye, siyasi hedeflerini gerçekleştirmek amacıyla, yumuşak güç stratejisini geliştirmeye ve etkin araçlar üretmeye başlamıştır. Bu bağlamda çalışmamızda, TİKA'nın Türkiye'nin yumuşak güç enstrümanlarından biri olarak değerlendirilebileceği ileri sürülmektedir. Zira Türkiye TİKA'yı, köklü tarihi ve kültürel bağları olan Balkanlarda, aktif bir şekilde kullanmaya çalışmaktadır. TİKA'nın, Balkanlar'da yürüttüğü, teknik yardım faaliyetleri ve kültür projeleri, bölgede Soğuk Savaş sonrası bağımsızlığını kazanan devletlerin kalkınmalarına yardımcı olmakta ayrıca silinmek üzere olan Osmanlı mirasını yıkımdan kurtarmaya ve hatırlatmaya çalışmaktadır. Bu sebeple, TİKA'nın yürüttüğü faaliyetler, Türkiye'nin bölge ülkeleri ve halkları ile ilişkisini geliştirmekte, Türkiye'nin tanıtımını yapmakta ve ülkenin dünyadaki ve bölgedeki imajına olumlu yönde katkılar sunmaktadır. Bu çalışmada, Yumuşak güç kavramının kökeni, anlamı, özellikleri ve problemleri tartışılmaktadır. Bunun yanında tezde, yumuşak gücün Türk dış politikasındaki yeri, imkanı ve kaynakları, Türkiye'nin Balkanlarla olan ilişkisi ve TİKA'nın, kuruluşu, yapısı, görevleri, vizyonu ve 1992- 2013 yılları arasında, Balkanlar'da yürüttüğü faaliyetler konu edilmektedir.
1999 Helsinki Zirvesi sonrası Avrupa Birliği-Türkiye ilişkileri

Avrupa'da bütünleşme fikrinin temelleri çok eski tarihlere dayanmaktadır. Fakat bu birliğin kurulmasında II. Dünya Savaşı'nın yarattığı siyasal ve ekonomik çöküntünün yeri büyüktür. Savaş sonrası bozulan ekonomilerini geliştirmek amacıyla Fransa, Almanya, İtalya, Belçika, Hollanda, Lüksemburg ABD'nin de desteğiyle önce 1951 yılında Paris Anlaşması ile Avrupa Kömür ve Çelik Birliği'ni, daha sonra 1957'de Roma Anlaşması ile Avrupa Ekonomik Topluluğu'nu ve Avrupa Atom Enerjisi Topluluğu'nu kurdular. Süreç içerisinde yapılan antlaşmalarla genişleme yaşayan Topluluk, genişlemeye bağlı olarak kurumlarında değişiklikler yapmış, yeni kurumlar oluşturmuş ve mevcut kurumların yetkilerini arttırmıştır. Yarım asrı geride bırakan Türkiye-AB ilişkilerinin temeli 31 Temmuz 1959'da Türkiye'nin AET'ye üyelik için başvurusu ile atılmıştır. AET Bakanlar Konseyi, Türkiye'nin yapmış olduğu başvuruyu kabul ederek, üyelik koşulları gerçekleşinceye kadar geçerli olacak bir ortaklık anlaşması imzalanmasını önermiştir. 12 Eylül 1963 tarihinde imzalanan Ankara Anlaşması'nın 1 Aralık 1964 tarihinde yürürlüğe girmesiyle de Türkiye-AB ortaklık ilişkisi başlamıştır. Türkiye-AB ilişkilerinde önemli dönüm noktalarından biri 1996'da Gümrük Birliği Anlaşması'nın imzalanması, diğeri ise 1999 yılında gerçekleşen Helsinki Zirvesi'nde Türkiye'nin adaylık statüsünün teyit edilmesidir. Adaylık statüsü verilmesinin ardından Türkiye, Uyum Yasaları ve reform paketleri ile Kopenhag Kriterleri'ne bir an önce uyum sağlamayı hedeflemiştir. 17 Aralık 2004 tarihinde Brüksel'de düzenlenen Zirve toplantısında Türkiye'nin siyasi kriterleri yeterli ölçüde karşıladığı belirtilerek 3 Ekim 2005 tarihinde AB'ye katılım müzakerelerinin resmen başlatılması yönünde karar alınmıştır.
Iran, Pakistan and Saudi Arabia: The rising sectarianism

Sünni Müslümanlarin çoğunluğu oluşturduğu Pakistan önemli bir Şii Müslüman nüfusa ev sahipliği yapmaktadır. Sovyet kuvvetlerinin Afganistan'a gelişi Pakistan'ı mücahitlere ev sahıplığı yapan ve sınır ötesine gönderen bir ön cephe müttefiki yaptı. Bunun yanında Sovyet-Afgan savaşı 1979 İran Devrimi ile aynı zamana tekabul etmistir. Bu iki faktör de komşu devletlerin Pakistan'daki Şii-Sünni ilişkilerine etki etmesi için bir katalizör görevi görüyordu. Bu çalışma, 'İç-dış dinamikler' teorik bakış açısı yardimiyla Pakistan'daki Şii-Sünni çatışmasini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu çerçevede iç dinamiklerin Pakistan'ın yakın çevresine ve bölgesel güçlere yonelik dış politikasını nasıl etkilediğine odaklanmaktadır. Aynı zamanda, Pakistan iç politikasını etkileyen İran ve Suudi Arabistan gibi bölgesel ve bölge dışı güçlerin ve bu ülke için merkezkaç nitelikteki devlet dışı aktörlerin rolünü ayrıntılarıyla ele almaktadır.