turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Muhammed İkbal'de ölümsüzlük düşüncesi

Ölümsüzlük inancı, insanın kişiliğini, eylemlerini, düşüncesini ve ölüm sonrasına dair umut ve özlemini belirler. Bu nedenle ölümsüzlük düşüncesi, düşünce tarihi boyunca birçok düşünür tarafından tartışılmıştır. Her düşünür kendi düşünce ve inanç sistemi çerçevesinde ölümsüzlük konusundaki düşüncelerini izah eder. İkbal, bu konuda düşüncelerini ileri süren önemli düşünürlerden biridir. Doğrusu biz, İkbal'in eserlerine özel atıfla, bu çalışmamızda bir yandan İkbal'in ölümsüzlük düşüncesinin özünü, özgünlüğünü, önemini ve değerini, öte yandan ölümsüzlük düşüncesinin seyrini anlatmaya, böylelikle de düşünce tarihi alanına yeni bir çalışmayla katkı sağlamaya çalıştık. Çalışmamızın Giriş'inde, çalışmada öngörülen sorun, hipotez, amaç, önem, yöntem ve kapsam; İkbal'in hayatı, eserleri ve din felsefesinde ölümsüzlük düşüncesinin önemi ve ölümsüzlük probleminin felsefi ve teolojik ardalanı ele alındı. Birinci Bölüm'de ben, benlik ve Tanrı kavramlarının ölümsüzlük ile olan ilişkisi tartışıldı. İkinci Bölüm'de İkbal'in ölüm konusundaki görüşleri, kişisel benin ölümden sonra varlığını nasıl koruduğu, bu konuyla doğrudan ilişkili olan yeniden yaratılış öğretisinin önemi ve berzah problemi ele alındı. Üçüncü Bölüm'de ise İkbal'in ölümsüzlük düşüncesi ile zaman kavramı arasındaki ilişki, kazanılan ölümsüzlük, ölümsüzlüğün bir kanıtı olarak ahlaki zorunluluk ve materyalist düşünceye yönelik eleştirilerin yapısı ve gücü irdelenerek bir sonuca gidilmeye çalışılmıştır.
Aristoteles'in ve Neo-Pozitivizmin bilim anlayışları ve doğa tasarımları üzerine bir inceleme

Antik Yunan düşüncesinden itibaren günümüze dek 'bilim' e verilen anlam değişmiştir. Bu değişimde F. Bacon'un deneyci bilim tanımı kadar 17. Yüzyılda doğan çağcıl fiziğin başarılarının da etkisi büyük olmuştur. 'Bilim' den ilkelerle bilmeyi anlayan Yunan filozofu Aristoteles ilkeleri bilmeyi de bir theoria etkinliği olarak görür. Onun bu bilim anlayışına dayanan doğabilimi doğadaki devinimin nedenlerini, ilkelerini araştırır. Böylece Aristoteles gökbiliminde sunduğu evren kuranımda güneş ve gezegenlerin yerin etrafında dönmesi görünümünü, doğal cisimlerin devinimlerini kendi doğa bilimindeki ereksel doğa tasarımıyla açıklar. 16. Yüzyılda Copernicus'un gökbilimi devrimiyle yer merkezli evren kuramının yerini gün merkezli kuram alır. 17. Yüzyıl bilim devrimiyle doğanın matematiksel tasarımı kurulur. 17. Yüzyıl fiziğinin öncüsü Galileo ve modem felsefenin kurucusu olarak bilinen Descartes doğadaki her olgunun sayı, şekil ve devinimle açıklanabileceğini düşünürler. Doğa bir makine gibi düşünülür ve doğadan nitelikler kovulur. Artık doğa matematik bir yapıdadır. Matematiksel fiziğin başarılan da doğanın matematiksel tasarımını takiben peş peşe gelir. 20. Yüzyılın başlarında moda olan bilim felsefesiyle Viyana Çevresi, K. Popper ve I. Lakatos gibi neo-pozitivist düşünürler bilimin işleyişini, doğa biliminin tarihsel gelişimini açıklamak amacıyla, deneysel ve mantıksal ölçütlere dayalı bir bilim tasarımı sunarlar. Bilimsellik için önerdikleri ölçütler Aristoteles fiziğini bilimsel olmayan bir metafizik dizge olarak bilimin dışında bırakır. Oysa bilim theoria olarak kabul edilecekse, içerikli ilkeler üzerinde temellenecekse bu biçimsel ve deneysel ölçütler Aristoteles fiziğini olduğu kadar Galileo-Newton fiziğini de bilim dışına iterler.
Farabİ'nin felsefesinde adalet erdemi ve toplumsal işlevi

Adalet, Farabi'nin felsefesinde ontolojik, ahlak ve siyaset boyutları olan bir kavramdır. 'Farabi'nin Felsefesinde Adalet Erdemi ve Toplumsal İşlevi' başlıklı bu çalışma, iki bölüme ayrılmıştır. Birinci bölümde Farabi'nin düşüncesinde adalet kavramı genel bir şekilde ele alınmıştır. Çalışmada önce Farabi'nin metafizik sisteminde adalet, Tanrı'nın bir sıfatı olarak incelenmiştir. Adalet, Tanrı'nın bir sıfatı olarak O'nun varlık vermesi anlamındadır. Daha sonra Farabi'nin felsefesinde ahlaki bir erdem olarak adalet ele alınmıştır. Ahlaki bir erdem olarak adalet, nefsin üç gücünün itidal noktada olması neticesinde kazanılan bir erdem olduğu ifade edilmiştir. Yani Farabi'ye göre insan hikmet, iffet ve şecaat erdemlerinin kazandıktan sonra adalet erdemini elde eder. Daha sonra adalet ve iyilik arasındaki ilişki ve insanın sahip olduğu adalet erdeminin, mutlak iyiliğe veya gerçek mutluluğa ulaşmasında nasıl bir rol oynadığını analiz edilmiştir. Farabi'nin siyasi görüşlerinde adalet, ilk olarak temeddün kavramıyla birlikte ele alınmıştır. İkinci olarak adalet yönetim sistemi ile ilişkisi çerçevesinde incelenmiştir. Üçüncü olarak da adaletin yasa ve sevgi ile ilişki analiz edilmiştir. Sonuç olarak, Farabi'nin el-Medinetu'l-Fazıla ve el-Siyasetu'l-Medeniyye adlı eserlerinde adalet, sosyal ve toplumsal işlevlerinde düzen, denge, eşitlik ve adalet sağlaması için adil bir yasa ve yasa koyucunun sistemin gerekliliği kapsamında değerlendirilmiştir.
The concept of consciousness in Kant's philosophy

Bu tezde Kant'ın felsefesinde bilinç kavramının önemi incelenmiştir. Özellikle de, Kant'a göre insanın ne olduğunu anlamak için gerekli olan bilincin birliğini tam algıdan aldığını ve Descartes'ın 'Düşünüyorum'a ilişkin açıklamasının paralojizmlere yol açtığını göstermek amaçlanmıştır. Çalışma üç kısma ayrılır: İlki bilinç kavramını Descartes, Locke, Reid ve Hume'un bakış açılarından tarihsel bir zemine oturtur. İkincisi zihin sürecini, saf anlama yetisinin ilkelerini, içeriğe dayalı idealizme yönelik eleştirileri ve fenomen ile numen arasındaki farkı açıklayarak Kant'ın felsefesine genel bir bakış sunar. Üçüncü bölüm ise Descartes'a göre töz olarak ben/ ruh ile Locke, Reid ve Hume'a göre bilincin birliği olarak ben kavramlarına bir karşı örnek niteliğinde tam algıya dayalı bilinci ve ayrıca saf aklın paralojizmlerini ele alır. Sonuç olarak Kant'a göre, bilincin birliği tam algıya bağlıdır ve bizim için bilinemez olan 'ben'in bilgisine ulaşmaya çalışmak paralojizmlere neden olur.
Hegel'de din ve felsefe

İnsanoğlu var olanlar özerinde düşünmeye başladığı andan İtibaren, dinle karşılaşmış ve onu anlamlandırma çabasına girmiştir; ancak dinin, düşünceye konu edilmesi sanıldığı gibi kolay olmamıştır. Din, yapısı gereği eleştirisel düşünceyi kolay kolay kabullenen bir fenomen değildir. Bu sebeple birçok düşünür dini, düşüncenin konusu edinmekten çekinmiştir. Hegel bu cesareti gösteren, üstelik felsefi olarak din üzerinde sistemli düşünmeye çalışan bir filozoftur. Biz, Hegel'in din ve felsefesini kendimize konu edinerek Hegel'in din felsefesinin sorunlarını aşarak din hakkında nasıl konuştuğunu anlattık. Hegel'i anlamak için öncelikle felsefesinin özelliklerini inceledik; ardından felsefesinde din felsefesine imkan tanıyan özellikler olduğunu düşündüğümüz anahtar kavramlar üzerinde durarak din-feisefe ilişkine niçin ihtiyaç duyduğunu ve bu atanda yaşanan sorunlardan bahsettik. Hegel için din felsefesinin bir disiplin olarak imkan dahilinde olmasının nedeni, din ve felsefenin, Mutlak'ı arama çabası içerisinde olmasından kaynaklanır. Hegel'e göre din ve felsefe arasında konu birliği vardır; ancak bu konuyu farklı yöntemlerle açıklarlar. Dini, bir bilinç olarak niteleyen Hegel, bu bilince ulaşmada mevcut formlar üzerinde durur. Bu formlara tarih içerisindeki dinler üzerinde düşünerek ulaşır. Dinler arasında bir derecelenme yaparak en üstün dinin felsefenin anladığı Hıristiyanlık olduğunu belirtir. Hegel, düşünce tarihinde yaşanan din-felsefe çatışmasını aşarak Mutlak'ın gerçekliğini anlama gayretindedir. O bu çaba içerisinde dinin de felsefenin de görevleri olduğunu düşünerek her ikisini kendisine konu edilmiştir. ancak felsefeyi dinden daha üstün görerek Mutlak'ın gerçekliğine felsefe sayesinde ulaşacağına inanmıştır. iv
Kant'ın felsefesinde doğa anlayışı

Kant ve felsefesi hakkında hazırlanacak birçok çalışma Kant' in yaşamının ve felsefesinin labirentleri arasından sıyrılmak için kendini amansız bir mücadeleye adamak zorundadır. Kant' m felsefesindeki doğa anlayışını betimlemeye çalışmak da bu anlamıyla çeşitli zorluklara sahip olmakla birlikte konu itibarı ile de kendine özgü sorunlara sahiptir. Örneğin; ekoloji ve doğa konuları bağlamında Kant ve onun koşulsuz buyruğu tartışma odaklarına yeterince çekilmemektedir, kaldı ki türkçede bu konular göreceli olarak yeterince tartışılmamaktadır... Kant felsefesinde doğa anlayışı onun bilgi anlayışı ve kozmogonisi çevresinde temellendirilebilirdi ya da onun ahlak ve bilgi anlayışlarının bir sentezi ve/veya bireşimi olarak ereklilik ve estetik bağlamında böyle bir temellendirme yapılabilirdi. Bu tez boyunca bu iki yöntemsel bakıştan her ikisi belirli sınırlılıklar içinde birlikte ele alınmaya çalışılmıştır ve bu yüzden tezin birinci bölümünde kozmogoni bağlamında Kant'ın doğa anlayışı, ikinci bölümde bilgi ve ahlak anlayışı bağlamında doğa anlayışı, diğer bölümlerde de 'nedensellik', 'ereklilik', 'yükümlülük', 'oluşum ve gerçekleşme' gibi bazı konular açısından doğa anlayışı ortaya konmaya çalışılmıştır. Bu çalışmanın niteliği hakkında elbette okuyucu gerekli değerlendirmeyi yapacaktır ancak bu çalışma şöyle bir iddia ile sona ermektedir ki bu önemlidir. 'Kant, etik anlayışından kaynaklı sorumluluğu nasıl gerekli kılabilirim? sorusunu tartışmamıştır. Ne var ki doğanın ve onun akıl sahibi varlığı olarak insan açısından zaman ve mekan tünelinden olumlu bir yaşamla çıkmak için bu tartışılmalı ve uygulanmalıdır.'
Keşfu'z-Zunun'daki mantık kitapları üzerine araştırma

Marasulov, Camalbek, Keşfu'z-Zunun'daki Mantık Kitapları Üzerine Araştırma, Yüksek Lisans Tezi, Danışman: Prof. Dr. M. Tahir Yaren, 162s.
Is the 'Biological' reducible to the 'Physical'? : An overall critical analysis of the concept analysis of the concept of reduction in biology

Bu çalışmanın konusunu oluşturan biyolojide ya da canlılık biliminin ile indirgeme sorunu, son yıllarda bilim filozoflarının dikkatlerini gittikçe daha çok çekmeye başlamıştır. Ancak 'indirgeme' terimi, felsefenin değişik alanlarında çeşitli mantıksal-anlambilgisel işlemler için ve bilgikuramsal amaçlarla kullanılagelmiştir. Bütün bu işlemlerdeki ortak nokta, ister bir tasımın önermeleri ya da doğal sayı kümeleri, isterse moleküllerin yapısı ile molekül düzeyindeki olgular ya da ruhsal süreçler olsun, az ya da çok karmaşık bir yapının, daha temel, daha yalın bir anlambilgisel açıklamasını yapma çabamızdır. Felsefi açıdan daha teknik bir anlatımla bütün bu işlemlerin ortak yanının, Occam'ın bıçağı olarak bilinen kavramsal iktisat ilkesinin kullanılması olduğu söylenebilir. Burada amaç, soyut yapımlarla ya da empirik varoluşla ilgili daha temel bir düzeye ulaşmaktır. Böyle bir çaba, felsefe etkinliğinin en başta gelen amaçlarından biri olan, karmaşık soyut yapımları ya da empirik düzeyde olup bitenleri açıklayabilecek en yalın kavramsal yapıyı bulma eğilimi ile tümüyle uyuşmaktadır. Kuramların indirgenmesi ve bunun değişik yönleri de içinde olmak üzere indirgeme işleminin genel nitelikleri, bu çalışmanın birinci bölümünün konusunu oluşturmaktadır. Onun çekirdeği konumundaki ikinci bölümde biyolojide indirgeyicilik sorununun çözümlenmesi, bu arada empirik dünyadaki örgütlenme düzeylerinin oldukça ayrıntılı bir tartışması yapılmaktadır. Bir örnek olarak Kalıtım Alanındaki İndirgemenin, daha geniş olarak biyolojik oların fiziksel olana indirgenmesi sorunu kapsamında ele alındığı bu bölümde, biyolojide indirgeme ve buradan çıkışla genel olarak indirgeme işlemi, kısmi açıklama olarak belirlenmektedir; buradaki 'kısmi' terimi niceliksel olmaktan çok niteliksel bir anlam taşımaktadır. Bunun yanında, yeni ortaya çıkış, uygunluk, nedensellik ilişkisi ve üstüne eklerin gibi kavramlar da, indirgemenin felsefi-kavramsal ya da mantıksal-anlambilgisel düzeyde açıklama olarak görüldüğü böyle bir bağlamda tartışılmaktadır. Çalışmanın üçüncü bölümünde, nedensellik, belirleyicilik, farklılaşma, yeni ortaya çıkış ve sınıflandırma gibi özellikle bilim felsefesini ilgilendiren belli kavramların indirgeme ve indirgeyiciliğin ışığında ortaya çıkarılabilecek yönleri tartışılmakta; böylece bu bölüm çalışmanın olanaklı sonuçlarını içermektedir. Gerekli ya da uygulanabilir olduğu yerlerde bu kavramların özellikle yaşam bilimlerini ilgilendiren yönleri vurgulanmıştır. Bekleneceği gibi, evrim kavramının burada özel bir yeri bulunmaktadır. Çalışmanın başlıca üç bölümünü izleyen Sonuç bölümü bir bireşimin yapılmasına yöneliktir; buradaki bireşimde sorunun anlambilgisel açıdan açık uçluluğu vurgulanmıştır. Onun son bölümünü ise kapsamlı, az çok ayrıntılı bir Özet oluşturmaktadır. iv
'Türkiye'de Çağdaşlaşma' yazarı ve problemleri

'Türkiye'de Çağdaşlaşma Yazarı ve Problemleri' başlıklı tezimiz, Osmanlı'dan Cumhuriyet'e geçişte yaşanan çağdaşlaşma problemlerinin bir kitap çerçevesinde incelenmesine yönelik bir çalışmadır. Niyazi Berkes, III. Selim'den itibaren başlayan 1923 Cumhuriyet'in ilanına kadar devam eden çağdaşlaşma çalışmalarını Tanzimat, Meşrutiyet ve Cumhuriyet dönemlerine ayırarak incelemiştir. Çalışmamızda dönemler içerisinde yapılan sosyal, siyasi, iktisadi ve kültürel reformist hareketler Berkes'in eseri üzerinden takip edilmiştir. Gerektiğinde müellifin diğer eserleri de bu konularla ilgili noktalarda teze dahil edilmiş, çalışmanın yelpazesi genişletilmeye çalışılmıştır. Osmanlı-Türkiye çağdaşlaşmasını Türk düşünce tarihi yazıcılığı içerisinde Berkes'in kitabı üzerinden değerlendiren bu çalışma, çağdaş Türk düşüncesi tarih yazıcılığı üzerine teorik bir çerçeve ile başlamaktadır. Ardından birinci bölümde, Berkes'in Türk entelektüel hayatı içindeki yeri incelenmiş, onun Osmanlı-Türkiye çağdaşlaşmasına dair sahip olduğu algı tarihsel bir süreç içerisinde ele alınmıştır. İkinci ve üçüncü bölümlerde Berkes'in yer verdiği çağdaşlaşma unsurlarının analizi kurumsal ve kavramsal çerçevede değerlendirilmiştir. Bu çalışma Berkes'in, Cumhuriyet'in ilk yıllarında uygulanan çağdaşlaşma projelerinin temellerinin Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemine dayandırıldığı ve ona göre söz konusu projelerin başarıyla uygulandığı iddiasını sorgulamaktadır.
Kant'ta diyalektik ve beğeni

Bu çalışmada Kant'ın diyalektik ve beğeni kavramı incelenmiştir. Kant'ın problemli gördüğü diyalektik kavramını, Kant'ın ortaya koyduğu fikirler doğrultusunda nasıl bir problem olmaktan çıkarabiliriz? sorusuna cevabı aranmıştır. Kant'ın aklı yanılsamaya düşüren diyalektiği, beğeni kavramı üzerinden nasıl çözüme kavuşturduğu ortaya koyularak, Kant'ın bütünlüklü felsefesi içerisinde de diyalektiğin bir çözüme kavuşturulabileceği varsayımı üzerine gidilmiştir. Bu doğrultuda çalışmanın birinci bölümünde; Kant'ın diyalektik üzerine söyledikleri incelenirken, diyalektik yanılsamaya neden olan paralojizmler, antinomiler, saf aklın ideali açıklanmıştır. İkinci bölümde; Kant'ın beğeni kavramı incelenmiş, beğeni kavramı ile bağlantılı olan kavramlar, yargı yetisi, güzel, yüce, estetik yargılar açıklanmıştır. Üçüncü bölümde; tezin çıkış noktası olan estetik yargı yetisinin diyalektiği, beğeni antinomisinin tasarımı ve çözümü açıklanarak, beğeni antinomisinin çözüm yöntemi ile aklın içine düştüğü antinomilerin çözümlenmesi ortaya konulmuştur. Sonuç olarak; beğeni kavramının doğru anlaşılması ile diyalektik yanılsamadan kurtulmanın nasıl mümkün olduğu açıklanmıştır.
Ernest Sosa'nın gerekçelendirme kuramında erdemin önemi

Erdem Epistemolojisi, E. L. Gettier'in 1963 yılında yazdığı çağdaş epistemoloji tartışmalarında başat bir role sahip olan üç sayfalık kısa makalesinin ardından, 1980 yılında, Ernest Sosa tarafından dile getirilen bir kavramdır. Gettier'in makalesinin yazımına kadar, bilgi; gerekçelendirilmiş doğru inanç olarak tanımlanmış ve kabul görmüştür. Oysa Gettier'in makalesinde sunduğu örnekler, bilginin gerekçelendirme koşulunun yeniden ele alınmasını zorunlu hale getirmektedir. Ernest Sosa, 1980'de kaleme aldığı Sal ve Piramit ile ahlak felsefesinin kavramlarından biri olan erdemin, bilgideki gerekçelendirme koşuluyla ilgili tartışmalara uygulanmasının önünü açmıştır. Daha sonraları birçok düşünür tarafından dile getirilen erdemin epistemolojiye uygulanışı, günümüzde 'Erdem Epistemolojisi' adıyla epistemoloji literatüründe yerini almıştır. Ernest Sosa, erdem epistemolojisinin Gettier'in makalesinde belirttiği sorunlara çözüm olabileceğine inanmaktadır. Ernest Sosa'ya göre, nasıl ahlaki erdemler etik alanında iyi şeylerin ortaya çıkmasına yardımcı oluyorlarsa, entelektüel erdemler de epistemoloji alanında var olan birçok sorunun çözülmesine katkı sağlayabilirler. Ernest Sosa ile başlayan Erdem Epistemolojisi, Gettier sonrası ortaya çıkmış olan bilginin tanımlanması ve özellikle de gerekçelendirilmesi sorununa bir çözüm olabileceği inancıyla ortaya çıkmıştır. Nihayetinde, Sosa'nın amacı alternatif bir gerekçelendirme kavramı oluşturarak bilginin sağlam bir temele oturtulmasına yardımcı olmaya çalışmaktır.
Wittgenstein and zen: A comparison

Bu tez bir Doğu öğretisi olan Zen Budizm ile 20. yüzyıl Batı dünyasının en sıra dışı felsefecilerinden biri olan Ludwig Wittgenstein'ın felsefi sistemlerinin bir karşılaştırmasıdır. Çalışmada Zen tarihsel bir perspektifle ele alınarak sanat ve dille olan bağları üzerinde durulmuştur. Wittgenstein'ın yaşam öyküsü Zen düşüncesiyle benzerlikleri vurgulanarak ele alınmıştır. Bu çalışma farklı sistemlerin karşılaştırılabilirliğinin her zaman için felsefi spekülasyonlara ve karşı örneklere yol açabileceğinin farkındalığında gelişmiştir. Bu nedenle, böylesi tartışmalara yol açabilecek kaynaklar kasıtlı olarak göz ardı edilerek karşılaştırılan her iki sisteme de eşit mesafede durulması hedeflenmiştir. Burada amaç, kültürel ve coğrafi olarak doğu ile batı arasında bulunan Türkiye'nin akademik ortamına çok uzak gibi görünen bir konuya katkıda bulunmaktır. Zen ile Wittgenstein arasında dil kullanımı konusunda benzerlikler vardır. Ek olarak Wittgenstein'ın kaynaklarına baktığımızda okumuş olduğu yazarların/filozofların Zen Budizm'le ilgili oldukları bilinmektedir. Bu çalışmada Zen ile Wittgenstein'ın düşünceleri arasındaki benzerlikler nedenlendiril-miştir.
Cumhuriyetler, kimlikler ve barış : Sosyal inşacı bir ebedi barışın olanaklılığı

Immanuel Kant'ın Ebedi Barış tasarısını kaleme alışının üzerinden iki yüzyıl geçti. Bu süreçte dünya, birçok politik kriz ile başa çıkmaya ve çoğu zaman kendisine yeni krizler yaratmaya çalıştı. Ebedi Barış tasarısı ile Kant, akla dayalı hukuki bir devletler konfederasyonu fikrini ortaya atarak kozmopolitanizm düşüncesinin modern tohumlarını ekti. Bu fikir ile devletlerin birbiri ile arasındaki ilişkide uluslararası hukuk kuralları ile bağlı olmalarını ve karşılıklı hak ve sorumlulukları olan birer hukuk özneleri haline gelmelerini savundu. 1990'lı yıllarda sosyal inşacılık düşüncesinin en önemli temsilcilerinden Alexander Wendt ise uluslararası sistemdeki anarşik durumun devletlerin kendisinin şekillendirdiği bir mevhum olduğunu öne sürdü. Bu çalışmamızda, Immanuel Kant'ın Ebedi Barış tasarısının Alexander Wendt'in sosyal inşacılık bakış açısıyla olanaklılığını sorguluyoruz. Uluslararası sistemin günümüzde barışı sağlayabilecek kimlik, norm, kurum ve kuruluşlara sahip olup olmadığını teorik olarak tartışıyoruz.
Albert Camus ve Nurettin Topçu'da başkaldırı etiği

Fransız varoluşçuluğunun önde gelen isimlerinden Albert Camus ile kültür dünyamızda geliştirdiği hareket felsefesi ile tanınan Nurettin Topçu'nun eserlerinde ele aldıkları konular, tartıştıkları sorunlar bazı temel noktalarda benzerlikler göstermektedir. Çalışmamızın amacı, Albert Camus ve Nurettin Topçu'nun felsefi ilgilerinin kesiştiği yerleri tespit etmek ve özellikle eserlerinde değerler sorunu açısından merkezi öneme sahip başkaldırma kavramını nasıl ele aldıklarını tartışmaktır. Çalışmamızın giriş kısmını, Albert Camus'nün varoluşçulukla olan ilgisi ve Nurettin Topçu'nun hareket felsefesindeki yeri dikkate alınarak, varoluşçuluğun hareket felsefesi olarak görülebileceğine dair savımız oluşturmaktadır. Birinci bölümde, Albert Camus'nün saçma felsefesi ve saçmadan hareketle ortaya koyulan başkaldırma felsefesi ele alınmaktadır. Çalışmamızın ikinci bölümünü, Nurettin Topçu'nun hareket felsefesinden başkaldırı kavramına giden teorik süreç oluşturmaktadır. Son bölümde ise iki düşünürün başkaldırı anlayışında ortaya çıkan bir takım benzerlikler ve farklılıklar üzerinde durulmaktadır. Sonuç olarak her iki düşünürün şekillendirdiği başkaldırı felsefesinin ortaya çıkardığı bir takım etik-politik sonuçlar değerlendirilecektir.
Antik yunan felsefesinin insan ve eğitim görüşleri üzerine dönemin kavramları ışığında bir inceleme

İşbu mütevazı çalışma, paideia'nın Eski Yunan kültür ve felsefesindeki mahiyetini ve rolünü insan, kent ve ilgili kavramlar üzerinden çözümlemeyi amaçlamıştır. Eski Yunan kültürünün 'iyi ve güzel' yurttaşlardan oluşan adil bir kent yaratma ve bu adil kentte yaşayan yurttaşların insan olmak bakımından taşıdıkları imkanları yetkinleştirebilmelerinin ve mutlu olmalarının önünü açma ideali, paideia adıyla vücut bulmuştur. Modern anlamıyla bir devlet kurumunun, dolayısıyla da herkese açık ve standardize bir örgün eğitimin olmadığı Yunan polis'inde kişilerin bedenleri jimnastik sayesinde dinç tutulmuş, onlarda önce alışkanlıkla 'ölçülülük' gibi karakter erdemleri yeşertilmeye, ardından da öğretimle onlara 'bilgelik' gibi düşünce erdemleri kazandırılmaya çalışılmıştır. Bunun yanında usta-çırak ilişkisiyle de öğrencilere doğrucu bir felsefi tavır kazandırılmaya çalışılmıştır. Ne var ki, varlıklı özgür yurttaşların dahi tamamının böylesi bir eğitim alabildiği söylenemez. Eski Yunan'da eğitimin bir yönü ya da aracı da tragedyalardır. Tragedyalar özellikle varlıklı ve eğitimli özgür yurttaşları kibirden uzak durmaları konusunda uyarmak, geniş halk kitlelerine Eski Yunan tanrılarını ve ahlakını anlatmak ve onların ilahi adalete olan güvenlerini arttırmak için kullanılmıştır.
Muhammed İkbal'de tanrı anlayışı

'Muhammed İkbal'de Tanrı Anlayışı' adını taşıyan ve iki ana bölümden oluşan çalışmamızın birinci bölümünde İkbal'in Tanrı'nın varlığına ilişkin kanıtları eleştirel olarak ele almasını ve değerlendirmesini tartıştık. Bu bölümde İkbal'in özellikle ontolojik, kozmolojik ve teleolojik kanıtları zayıf bulduğunu ve Tanrı'nın varlığı lehinde kullanılabilecek kanıtlar olarak değerlendirmediğini gözlemledik. Bununla birlikte İkbal'in Tanrı-evren ilişkisi içinde yararlı bir kanıt olarak dinsel deneyimi kabul ettiğini ve onun gerektirdiği dini epistemolojiyi ayrıntılı olarak tartışmaya çalıştık. Özellikle İkbal'in dinsel deneyimle kimliksiz bir evrensel ilkeye değil, kimliği olan bir Zat fikrine ulaşmasının önemi üzerinde durduk. Tez çalışmamızın ikinci bölümünü oluşturan Tanrı'nın mahiyeti ve Tanrı-evren ilişkisinde ise İkbal'in Önem atfettiği benlik fikri etrafında Tanrı'nın aşkın ve içkin yönü üzerinde durmaya çalıştık. İkbal'de öne çıkan bu çift kutuplu organik birliğin, İkbal'in felsefesinde önemli bir yere sahip olan, birlik içinde farklılığın vurgulanması açısından ne kadar önemli olduğu üzerinde durduk. Bu bölümde Tanrı'nın içkin mahiyetini açıklar nitelikte olan yaratma ve bilmeyi genel hatları ile konumuz içerisinde tartıştık ve Tanrı-evren ilişkisini bir bütün şeklinde süreççi bakış açısıyla ele alamaya gayret gösterdik. Çalışmamız neticesinde, batılı panenteistlerden farklı olarak, panenteizm konusunda İkbal'in de önemli bir yere sahip olduğunu ve İkbal'in, özellikle süreç düşüncesiyle İslam kelamına getirmiş olduğu düşüncelerin kendi bağlamlarında yenilikçi bir öz taşıdığını göstermeye çalıştık.