turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Eski Türkçede ölçü

Bu çalışmada, öncelikle Eski Türkçe döneme ait çeşitli eserler taranmıştır. İnceleme neticesinde elde edilen ölçü ile ilgili veriler tespit edilmiş ve bunlar kendi arasında belli konu başlıkları halinde tasnif edilmiştir. Anlamsal ve dilbilgisel açıdan ölçü ifadesi taşıyan terimler ve terim dışı ifadeler, yapılar bulunmuş ve metinlerde geçtiği şekliyle transkriptlerine sadık kalınarak örneklendirilmiştir. Başlıklar halinde ortaya konan ölçü terimleri ve ölçü değeri taşıyan yapılar ile farklı sahalarda ve farklı dini inanışlarda olan Eski Türklerin ekonomik ve sosyal hayatı algılayışı ortaya konmaya çalışılmış, buna dikkat çekilmiştir. Bu amaçla sadece sayısal değer ifade eden sabit ölçü terimleri değil, Eski Türklerin yararlandığı diğer ölçü unsurlarına değinilmiştir. Genel ölçü adları ve ölçme ile ilgili fiillerin yanı sıra benzetmeye dayalı deyim aktarmalı yapılar, antropometrik ve adet bildiren ölçü terimleri bu kapsamda önem arz eden ana başlıklar olarak tezde üzerinde durulan konulardır. Köktürkçe, Budist ve Maniheist çevreye ait Uygurca metinler ile İslami çevre ilk Türkçe eserlerin taranması sonucu tespit edilen ölçü birimleri çeşitli etimolojik sözlüklerde de incelenmiştir. Tarama ve derleme sözlüklerine bakılarak terimlerin Batı Türkçesinde ve günümüz Türkiye Türkçesinde yaşayıp yaşamadığı yahut hala kullanımda olup olmadığı araştırılmıştır.
Zemahşerİ'nin 'el-Mufassal fİ San'ati'l-i'rab' adlı eserinde istişhad ettiği ayetler

Bu çalışmada, Zemahşeri'nin (ö. 538 /1144) yaşadığı dönem, hayatı ve ilmi kişiliğiyle ilgili önemli bilgiler verilmiştir. Onun, Arap gramerine dair güzel bir tertip ve iyi bir metotla kaleme aldığı el-Mufassal fi san'ati'l-i'rab adlı eserinde Arap gramerine dair kuralların ispatında istişhad ettiği ayetlerin tespiti ve onların istişhad yönleri geniş bir şekilde ele alınıp incelenmiştir. Çalışmamız, giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında; araştırmanın amacı, önemi, yöntemi ve kaynakları ele alınmıştır. Birinci bölümde; Zemahşeri'nin yaşadığı dönem, hayatı, ilmi kişiliği, hocaları, öğrencileri, eserleri ve el-mufassal adlı eserinin adı, yazılış gayesi, ihtiva ettiği konular ve istişhad metodu incelenmiştir. İkinci bölümde, istişhadın tanımı ve kaynakları ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise Zemahşeri'nin el-Mufassal fi san'ati'l-i'rab adlı eserinde, Arap gramerine dair kuralların ispatında istişhad ettiği ayetlerin tespiti ve onların istişhad yönleri detaylı bir şekilde ele alınıp incelenmiştir.
Özbek yazarı Tahir Melik'in 'Av' hikayesinin çevirisi ve şekil bilgisi incelemesi

Bu çalışmamızın başlığı 'Özbek Yazarı Tahir Melik'in 'Av' Hikayesinin Çevirisi ve Şekil Bilgisi İncelemesi'dir. Tahir Melik'in eseri 'Av' Türkçeye çevrilmiştir. Sonra ekler teker, teker anlatılmış ve birer örnek verilmiştir. Şekil Bilgisi içerisinde 'Yapım Ekleri, Çekim Ekleri, Zarflar, Zamirler vb. incelenmiştir. Rahmetullah Sovyetler Cumhuriyetinde yaşayan Türk ve dindar bir gençtir. Bu hikaye Stalin zamanında geçmektedir. Bu dönemde dine karşı şiddetli bir baskı vardır. Müslüman olan Türk vatandaşları ciddi baskı görmekte ve ölümlerle karşı karşıya gelmektedirler. Rahmetullah inançlarından dolayı tutuklanmış ve serbest kalması için dini değerlerine hakaret etmesi, Allah'ı inkar etmesi ve Peygamberin yalancı olduğunu söylenmesi istenmiştir. Bunları kabul etmeyince hapse atılmıştır. Hapishane Müdür'ü eğlenmek, güzel vakit geçirmek için kendince bir oyun geliştirir. Mahkumları kışkırtıp kaçmasını sağlamak için başka bir mahkumu devreye sokar. Mahkumların buradan kaçması ise imkansızdır. Amacı mahkumları dışarı çıkartıp onları ormanın içinde av gibi avlamaktır. Kaçma gerçekleştikten sonra işler hiç de Müdür'ün istediği gibi olmamıştır. Müdür ormana çıkmış, yalnız orada dilden dile dolaşan kurşun işlemez bir geyik ile karşılaşmıştır. Bu av merasiminin sonunda Rahmetullah ile arkadaşları ve müdür ile tayfası ölmüştür.
III. Abbasi asrında edebi çevre (334-447/945-1055)

Arap Edebiyatı, Abbasi asrında gösterdiği gelişmeyi hiçbir dönemde göstermemiştir. Bu ise, Arap toplumunun bedevi yaşam tarzından sıyrılıp şehir toplumuna ayak uydurması sonucunda gerçekleşmiştir. Geçmiş dönemlerde olduğu gibi, IH. Abbasi asrında da edebi gelişme şiir ve nesir ağırlıklı olarak ifadesini bulmuştur. Kuşkusuz bu edebi gelişmede, şiirin önemli bir yeri vardır. Şairler, halife, vezir ve emirlerin teşvikiyle yoğun bir edebi faaliyete dalmışlar, saray çevresindeki konforlu hayat tarzından istifade etmelerinin de sağlamış olduğu avantajlarla gerek lafız ve üslup bakımından, gerekse konu ve maksat bakımından Arap şiirine önemli bir dinamizm kazandırmışlardır. Burada sözünü ettiğimiz yenilik daha çok bedii sanatlara önem vermek şeklinde ortaya çıkmıştır. Nitekim bu dönemde, şiir lügatine garip lafızlar, yabancı kelimeler ve ilmi ve felsefi ibareler girmiş, bunun yanı sıra medeniyet unsurlarına cevap verme amacına yönelik yeni kelimeler türetilmiştir. III. Abbasi asn şiirinde, şekil ve lafızdaki değişikliğe oranla konu ve içerik bakımından son derece hızlı bir değişmenin gerçekleştiğini görüyoruz. Şöyle ki bu dönem şairleri, cahiliye dönemindeki şiir temalarından uzaklaşıp yeni oluşan sosyal çevrenin ve medeniyet faktörlerinin gereklerine uymaya başlamışlar, böylece şiirde yeni hayal unsurları geliştirip lafız ve mana yönünden şiire birçok yenilik katmışlardır. Nitekim bu dönem şiirinde, mecaz, teşbih ve istiare gibi sanatlar vazgeçilmez unsurlar haline gelmiştir. III. Abbasi Asrında şekil bakımından ortaya çıkan en önemli yenilik ise kasidede bir konunun bir bütün olarak işlenmesidir. III. Abbasi asımdaki edebi gelişmeler sadece şiirle sınırlı kalmayıp nesir alanında da kendisini göstermiştir. Nesirdeki gelişmeler daha çok, lafız, içerik ve konulardaki çeşitlilik, belagat, bedii sanatlarında kaydedilen aşamalar şeklinde ortaya çıkmış ve bunun sonucunda geçmişş dönemlerde nesir, sadece hutbeler, va'z ve nasihatler şeklinde kısır döngüden ibaret iken bu dönemde nesir sanatı bilimsel ve edebi alanda önemli kitapların yazılmasına vesile olmuştur.
Garib-name'nin grameri - isim

Bu çalışmada, Eski Anadolu Türkçesinin önemli eserlerinden olan Aşık Paşa'nın Garib-name adlı eserinin dil özellikleri isimler açısından incelenmiştir. Prof. Dr. Kemal Yavuz tarafından tıpkıbasım, transkripsiyonlu metin ve Türkiye Türkçesine çeviri olarak bilimsel metotlarla yayımlanan Eski Anadolu Türkçesi döneminin bu önemli eseri çeşitli lisans, yüksek lisans ve doktora tezlerine konu olmuşsa da eserin dil özellikleri hakkında yeterli bir çalışma yapılmamıştır. Çalışmada Aşık Paşa'nın hayatı, eserleri, yaşadığı dönem hakkında bilgi verilerek, eserde yer alan isimden isim yapan ekler, isim çekim ekleri incelenmiş ve örneklendirilmiştir. Ayrı bölümler halinde ele alınan isim soylu kelimeler türleri, kullanım şekilleri ve anlamları bakımından dokuz ana başlık halinde incelenmiştir. Söz varlığı ve dil bakımından çok zengin malzeme ihtiva eden bu eserin, dil özellikleri bakımından Eski Anadolu Türkçesinin tipik özelliklerini taşıdığı görülmektedir.
İletişime dayalı yerel Almanca ders kitaplarında dilbilgisi

Yabancı dil, toplumlar arası iletişimi sağlayan en önemli araçtır. Yabancı dil öğrenmek günümüz bilgi çağında zorunlu hale gelmiştir. Bu bilinçle okullarda birden fazla yabancı dil zorunlu olarak öğretilmektedir. Bugün ülkemizde birinci yabancı dil olarak dünya dili kabul edilen İngilizce öğretilirken özellikle liselerde ikinci yabancı dil olarak çoğunlukla Almanca okutulmaktadır. Yabancı dil derslerinde kullanılan en önemli malzeme ders kitaplarıdır. Okullarda hem yerel nitelikli hem de ithal ders kitapları okutulmaktadır. Yerel nitelikli ders kitapları; öğrencilerin öğrenme alışkanlıkları, kültürel özellikleri, ulusal müfredat ve toplumun amaçları gibi ögeler dikkate alınarak geliştirilmektedir. Yerel ders kitapları, belirtilen özellikler nedeniyle 80'li yıllardan günümüze kadar MEB tarafından kurulan komisyonlarca geliştirilmektedir. Bu çalışmada, Türkiye'de geliştirilen yabancı dil ders kitaplarına katkıda bulunmak adına farklı ülkelerde okutulan yerel nitelikli Almanca ders kitaplarının incelenmesi söz konusudur. Bu incelemenin sağlıklı olabilmesi için, Tunus, Bulgaristan, Finlandiya ve bu tezin yazıldığı Türkiye'de okutulan yerel ders kitaplarının iletişimsel yaklaşımla yazılmış, A1 düzeyinde ve liselerde okutulan Almanca ders kitapları olmasına dikkat edilmiştir. Tunus'ta yerel nitelikli ders kitabı Ach so , Bulgaristan'da yazılmış Deutsch ist IN, Finlandiya'da yazılmış Antenne ve Türkiye'de Deutschstube Almanca ders kitapları bu çalışma için belirlenmiştir. Finlandiya başta olmak üzere Tunus ve Bulgaristan yabancı dil öğretimi açısından önemli yol kat etmişlerdir. Bu ülkeler, ülkemize kıyasla dil öğretiminde oldukça başarılıdır. Dilbilgisi, yabancı dil ders kitaplarında en önemli özelliklerden biridir. Aynı zamanda dilbilgisi öğretimi, yabancı dil öğretiminde en çok sorun yaşanan alanlardan biridir. Ders kitapları her açıdan incelenemeyeceğinden dilbilgisi analizine karar verilmiştir. Bu çalışmada, dilbilgisi analiz ölçütleri, Genç (2010); Stockholmer (1990) ve Mannheimer Gutachten (1979) kataloglarından yararlanılarak geliştirilmiştir. Ders kitaplarında dilbilgisi, İçindekiler sayfasında dilbilgisinin verilişi/yeri, dilbilgisi kurallarının veriliş düzeni, dilbilgisi sunumu, tasarımı ve alıştırmaları açısından incelenmiş ve kitaplardan örneklerle desteklenmiştir. Bu inceleme sonucunda dilbilgisi öğretiminde Deutschstube ders kitabında dilbilgisi açısından pek çok dilsel, yapısall hatalara rastlanmıştır. Ders kitabında ayrıca ana dilde bazı kavram ve açıklamalara ve diller arasında dilbilgisi yapılarının karşılaştırmalarına yer verilmediği saptanmıştır. Elde edilen veriler doğrultusunda yerel ders kitaplarında dilbilgisi öğretimine yönelik öneriler geliştirilmiştir.
Yazıcı Salahaddİn'in Şemsiyyesi'nin 1642 tarihli nüshası üzerine dil bilgisi çalışması (84b-164b varakları arası)

Osmanlı Devletinde, halk günlük konuşma diliyle ilgili birçok edebi ve folklorik tür yazmıştır. Bu eserlerden bir tanesi de melhamelerdir. Hem manzum hem de mensur olarak yazılan melhameler, zaman içinde konusu ve konusunun işlenişi bakımından farklı gelişim ve değişimlere uğramıştır. İnceleme yapılan Şemsiyye adlı eser 1642'de kaleme alınmış ve Ankara Milli Kütüphanenin 06 Hk 314 nolu arşivinden temin edilmiştir. 165 varaklık manzum bir eserdir. Bu çalışmada eserin 84 b-164b arası varakları incelenmiştir. Yazılış tarihi itibari ile Klasik Osmanlı Tükçesine Giriş dönemine tekabül eden eserin ses ve şekil özellikleri büyük ölçüde Eski Anadolu Türkçesi ile aynıdır. Eserin yazarı, Gelibolulu Yazıcı Salehaddin'dir. Müstensihi, Derviş Mehmed b. Hüseyin'dir. Çalışma Ön Söz, Giriş ve Sonuç bölümü ve bunların yanında İnceleme, Metin, Dizin olmak üzere üç bölümden oluşur. İnceleme bölümünde eser yazıldığı dönemin dil özellikleri, ses ve şekil bilgisi bakımından ele alınarak değerlendirilmiştir. Metin bölümünde Arap harfleri ve harekeli nesih ile yazılan eserin yazı çevrimi yapılmıştır. Dizin bölümünde ise eserdeki sözcükler alfabetik bir şekilde sıralanıp ek ve kök ayrımı yapıldıktan sonra anlamları verilmiştir. Çalışmanın sonucunda eser bilim ve edebiyat dünyasına kazandılmak istenmiştir. Çalışmanın sonunda yararlanılan kaynaklardan oluşan bir bibliyografya bulunmaktadır. Ayrıca eserin sonuna, araştırmacıların metni daha kolay takip edebilmeleri sağlamak amacıyla incelenen eserin tıpkıbasımı eklenmiştir.
Tüm dil yaklaşımı ışığında Türkçe öğretimi programlarındaki dil bilgisi öğretimi üzerine bir inceleme

Tüm dil yaklaşımı, bütüncül öğrenmeyi temel alan yapılandırıcı bir yaklaşımdır. Yaklaşıma göre dil; tüm bileşenleriyle bütündür ve öğrenme sürecinde dil becerileri okuma, yazma, dinleme, konuşma- bütünleştirilmelidir, dil bilgisi bağımsız olarak değil dil kullanım sürecinde kolayca öğrenilir. Öğrenme sürecinde gerçek araç gereçler benimsenir. Ölçme değerlendirmede, gözlem, ürün dosyaları, kontrol listeleri gibi bütüncül bir değerlendirme yapmaya olanak sağlayan informal değerlendirme türleri tercih edilir. Bu araştırmanın amacı, tüm dil yaklaşımının temel ilkelerinin dil becerilerilerinin bütünleştirilmesi, dil bilgisinin dil kullanımı sürecinde verilmesi, informal değerlendirme türlerinin benimsenmesi, yapılandırmacı yaklaşıma dayanması- Türkçe öğretimi programlarındaki dil bilgisi anlayışına yansıyıp yansımadığını ortaya koymaktır. Bu amaçla 1981 Temel Eğitim Okulları Türkçe Eğitim Programı (6, 7 ve 8. sınıflar), 2006 İlköğretim Türkçe Dersi Öğretim Programı (6, 7 ve 8. sınıflar), 2015 Türkçe Dersi Öğretim Programı (5, 6, 7 ve 8. sınıflar) ve 2017 Türkçe Öğretim Programı (5, 6, 7 ve 8. sınıflar) nitel veri analizi yöntemlerinden olan içerik analizi yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Araştırma bulgularına göre tüm dil yaklaşımının dayandığı yapılandırmacı yaklaşım 1981 Temel Eğitim Okulları Türkçe Eğitim Programı'nda benimsenmemiş diğerlerinde benimsenmiştir. 1981 Temel Eğitim Okulları Türkçe Eğitim Programı'nda informal değerlendirme türlerinden yalnızca gözleme yer verilirken diğerlerinde informal değerlendirme türleri ve araçlarına büyük oranda yer verilmiştir. Dil becerilerinin bütünleştirilmesi ve dil bilgisinin bağımsız olarak ele alınmaması ilkesi tüm programlarda benimsenmiştir. Tüm dil yaklaşımı ilkeleri tüm programlarda yer almaktadır ancak bu ilkeler 2015 Türkçe Dersi Öğretim Programı'nda ve 2017 Türkçe Öğretim Programı'nda daha belirgin olarak yer almaktadır.
Türkçe öğrenen yabancıların yazılı anlatım yanlışlarının dilbilgisi açısından değerlendirilmesi

Yazılı anlatım yabancı dil ve anadilinde kişinin o dile hakimiyetini gösteren önemli bir kıstastır. Yıllardan beri yabancı öğrenciye verilen yazılı anlatım ödevlerinde, öğrencilerin yaptıkları yanlışların bir takım belli noktalarda toplandıklarını gözlemledik. Bu yanlışları bir araya getirmek ve bundan sonraki öğretimde bu yanlışların giderilmesini önlemek için bu konuyu seçtik. Çalışmamızda, Türkçe öğrenen yabancıların yazılı anlatım kağıtlarındaki, dilbilgisi ve yazım yanlışlarını inceledik. Yanlışları TÖMER'de uyguladığımız kur sistemine göre gruplara ayırdık. Araştırmada değişik ülkelerden gelen 150 deneğin kompozisyon kağıtlarını gözden geçirdik. II. bölümde öğrencilerin fonetik açısından yaptığı yanlışlara yer verdik. Bu alanda yapılan yanlışları incelediğimizde en çok yanlışın ilkin büyük ünlü uyumunda yapıldığını, ikinci sırada ünsüzlerle ilgili yapılan ünsüz benzeşmesi yanlışları olduğunu gördük. Bu yanlışların oranlarını çizelgelerle gösterdik. III. bölümde biçimbilim açısından yapılan yanlışlara yer verdik. Biçimbilim açısından her düzeyde en çok yapılan yanlışın eylem çekimi, ad çekimleri ve bununla ilgili olarak belirtme durumu eki kullanımlarında yapıldığını tesbit ettik. Bunun nedeni ise Türkçenin diğer dillerden tamamen farklı bir yapıya sahip olmasıdır. IV. bölümde söz dizimi açısından yapılan yanlışlara yer verdik. En çok yapılan yanlışların nesne + yüklem uyumunda yapıldığını gördük. V. bölümde yazım yanlışlarını değerlendirdik. Burada da en çok kesme iminde yapılan yanlışların sayısının fazla olduğunu gördük. Özel isimlerden sonra kullanılan kesme iminin, cins isimlerden sonra da kullanılarak bir genellemeye gidildiğini tesbit ettik.
Yunus Emre'nin eserlerinde sıfat fiil ekleri

Çalışmamız Eski Anadolu Türkçesi döneminin en büyük isimlerinden biri olan Yunus Emre'nin eserlerinde sıfat fiil eklerinin incelenmesini içermektedir. Yunus Emre'nin şiirleri, Eski Anadolu Türkçesinin dil özelliklerini en iyi yansıtan eserlerdendir. Eserin bu mahiyetinden dolayı sıfat fiil konusunu Yunus Emre'nin eserlerinde ele almaya karar verdik. Bu bağlamda Yunus Emre'nin eserlerinde sıfat fiilleri tespit edebilmek için şiirleri orijinal harflerle yazılmış nüshası üzerinde transkripsiyon özelliklerini de dikkate alarak fişleme yaptık. Çalışmamız Giriş, Sıfat Fiil Kategorisi, Yunus Emre'nin Eserlerinde Sıfat Fiil Ekleri, Sonuç ve Ekler Dizini bölümlerinden oluşmaktadır. Giriş bölümünde fiilimsiler ve onun bağlı bulunduğu sıfat fiiller konusu ile Yunus Emre'ye dair bilgilere yer verilmiştir. Çalışmamızın birinci bölümünde sıfat fiil kavramına, bu konu üzerinde çalışmış bilim insanlarının görüşlerine, sıfat fiilin ne olduğu hususuna değinilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde ise Yunus Emre'nin eserlerinde sıfat fiil eklerinin ana ve alt fonksiyonlarına ve bu fonksiyonlara bağlı şekillere örnekler verilmiştir. Çalışma; sonuç ve sıfat fiil eklerinin diziniyle sonlandırılmıştır.
A Word grammar of Turkish with morrphophonemic rules

ÖZ TÜRKÇE'NİN SOZCUK YAPISI VE BIÇIMBIRIM SESBİRİM ETKİLEŞİMİ İÇİN KURALLAR Öztaner, Serdar Murat Yüksek Lisans, Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Tez Yöneticisi: Yrd. Doç. Dr. Cem Bozşahin Ocak 1996, 128 sayfa Bu tez Türkçe sözcüklerin bilgisayar ortamında biçimbilimsel çözümlemesi ve üretimi ile ilgili bir çalışmadır. Bunun için Türkçe'nin biçimbilimsel tanımlaması iki düzeyli biçimbilimsel model kullanılarak kodlanmıştır. Bu tanımlama iki öğeden oluşur: Biçimbirim değişmelerine yol açan ses olaylarını modelleyen iki seviyeli kuralları kapsayan sesbilimsel öğe, ve kökler ile ekler arasındaki sıralama ilişkilerini formüle eden biçimdizimsel öğe. Çalışma kapsamında, Türkçe için genel sözcük yapı bilgisi tablolar halinde hazırlanmış ve biçimbirim değişmeleri sıra dışı durumları kapsar şekilde kurallanmıştır.
La nominalisation et l'adjectivisation en Français moderne: Approche théorique

İsimleştirme, bir basit tümceyi bir isim grubuna dönüştürerek onu başka bir cümle yapısı içerisine yerleştiren dilbilgisel bir yapıdır. Bir isim grubunda bir fiil, sıfat ya da zarf bulunabilir. Eğer isimleştirme bir fiilden hareketle yapılırsa fiil kökenli isimleştirme, bir sıfattan hareketle yapılırsa sıfat kökenli isimleştirme adım alır. İsimleştirme ve sıfatlaştırma yaparken çeşitli ekler kullanılır. Bu ekler çağdaş Fransızca'yı üretken kılar. Çalışmamızın amacı modern Fransızca'da isimleştirme ve sıfatlaştırma konularım özellikle gazetelerden alınan örneklerle pedagojik çerçevede teorik olarak araştırmaktır. Çalışmamızda kaynak olarak Le Monde gazetesini kullandık. Bu çalışmada tam bir biçimbilimsel veya sözdizimsel bir çalışma yapmayı düşünmedik. Çalışmamızı, Fransızca da isimleştirme üzerine pek çok sayıda çalışma yapmış olan Jean DUBOIS'nın kuramsal bilgileri doğrultusunda yürüttük. Özellikle sıfatsal veya fiilsel bazda verilen örneklerle sonekli isimleştirmenin farklı biçimleri üzerinde durduk. Konuyla ilgili verilen örneklerde, yazarlardan seçilmiş parçalardan, özellikle gazete ve dergilerdeki haberlerden ve başlıklardan yararlandık. İsimleştirmenin ve sıfatlaştırmanın özellikle gazete makalelerinin başlıklarında kullanıldığını saptadık. İsimleştirme ve sıfatlaştırmanın dilde ekonomi sağladığım, birçok bilgiyi içinde boğulduğu yığından çekip çıkarttığını, bu karışık bütüne bir düzen getirdiğini ve onu anlaşılır kıldığını gördük. En sonunda şöyle bir sonuca vardık : Fransızca'da isimleştirme ve sıfatlaştırma, ekleriyle, kuruluşuyla, göreviyle, kendine özgü bir takım dilbilgisel özelliklere sahiptir.
Modellvorschlӓge zum gebrauch und zur aktivierung des grammatikwissens in den vier fertigkeiten im daf -unterricht

Bu çalışmada öğrencilerin öğrenmiş oldukları dilbilgisel yapıyı nasıl işlevsel hale getireceği, pasif halde bulunan dilbilgisel yapının nasıl aktif hale getirileceği teorik ve deneysel bağlamda incelenmiştir. Tek tip pasif alıştırmaların yerine aktif alıştırma tiplerinden çok sayıda seçenek sunularak öğrencilerin bu bilgiyi, dört beceriye aktarımı mümkün kılınmaya çalışılmıştır. Çalışmada dört beceri birbirinden soyutlanmış biçimde değil bütünleştirici şekilde ele alınmıştır. Bu çalışmada deneysel yöntemin 'Kontrol Gruplu Ön-test Son-test Deney' deseni kullanılmıştır. Hem nitel hem de nicel boyutları içeren karma bir çalışmadır. Çalışmada eylemsel ve üretimsel yöntemlerin kullanıldığı deney grubundaki öntest ve son test puanları arasındaki başarı farkının; geleneksel yöntemin uygulandığı kontrol grubundaki başarı farkından anlamlı derecede fazla olduğu görülmüştür (F(1,48)=111,582; p<0,001). Buradan hareketle deney grubundaki öğrencilerin daha fazla ilerleme gösterdiği ve başarılı oldukları görülmüştür. Bağımsız örneklem 't-Testi' sonuçlarına göre deney grubu vize puanları ile kontrol grubu vize puanları arasında anlamlı bir fark görülmüştür (t(48)=6.674; p<0.001). Bunun yanında deney grubu final puanları ile kontrol grubu final puanları arasında anlamlı bir fark olduğu görülmüştür (t(48)=6.804; p<0.001). Dilbilgisi dersinin iletişimsel yetinin geliştirilmesi için bir araç olduğu görüşü deneysel ve uygulamalı olarak araştırılmıştır. Yaratıcı, eyleme ve öğrencilerin üretimine dayalı bir dilbilgisi dersi geliştirilerek geleneksel dilbilgisi dersine alternatif ders modelleri geliştirilmiştir.
Ortaokul 4. sınıf öğrencilerinin yazılı anlatımda fiilimsileri kullanma becerileri üzerine bir değerlenmdirme

Bu çalışma 2005 Ortaokul Türkçe Öğretim Programı'nın öğrencilere fiilimsileri kullanma becerisi kazandırma konusundaki yeterlilik düzeyini belirlemek amacıyla yapılmıştır. '2005 Ortaokul Türkçe Öğretim Programı öğrencilere fiilimsi kullanma becerisi kazandırma konusunda yeterli midir? sorusu araştırmanın temelini oluşturmaktadır. Ayrıca fiilimsi kullanma becerisinin öğrencilerin cinsiyetine, SBS puanına, toplamda kullandığı fiil sayısına, Türkçe not ortalamasına, ağırlıklı genel not ortalamasına, öğrencilerin toplamda okuduğu kitap sayısına, kurulan toplam cümle sayısına ve yazılı anlatım türüne göre değişiklik gösterip göstermediği sorularına da cevap aranmıştır. Bu soruya cevap bulabilmek için, çalışmanın evrenini oluşturan Ankara İli Çamlıdere İlçesine bağlı Merkez Atatürk Ortaokulunda eğitim görmekte olan ortaokul dördüncü sınıf öğrencilerine anı, deneme, gezi yazısı ve öykü türlerinin, özellikleri öğrencilere hatırlatılarak, belirlenmiş konular doğrultusunda ödevlendirmeler yapılmıştır. Daha sonra elde edilen veriler ışığında değerlendirmelere gidilmiştir. Araştırma örneklemini 2012- 2013 eğitim-öğretim yılında, Ankara İli Çamlıdere ilçesinde öğrenim görmekte olan ortaokul dördüncü sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırma sonucunda 2005 Ortaokul Türkçe Öğretim Programı'nın, yazılı anlatımda fiilimsileri doğru ve yeterli düzeyde kullanma becerisi kazandırma konusunda, yetersiz olduğu görülmüştür. Fiilimsileri kazandırma konusunda kız öğrenciler lehine anlamlı bir farklılık vardır. Ayrıca SBS puanı yüksek olan, toplamda kullanılan fiil sayısı fazla olan, Türkçe not ortalaması yüksek olan, akademik başarısı yüksek olan, kurduğu toplam cümle sayısı fazla olan ve kullandığı sözcük sayısı fazla olan öğrencilerin, fiilimsileri kullanma becerisi yönünden daha yeterli oldukları söylenebilir. Bu sonuçtan hareketle, Türkçe ders kitaplarında yer alan fiilimsileri etkili ve doğru kullanma becerisi kazandırmaya yönelik etkinlik ve uygulamaların, dil bilgisi konularına ayrılan sürenin artırılması düşünülebilir. Fiilimsi konusunun programa yerleştirilmesinde ve kazanımların belirlenmesinde öğrencinin sözlü ve yazılı anlatımda güncel ihtiyaçların dikkate alınması gerekmektedir.