Uluslararası ilişkilerde sporun etkisi: 1936 Berlin Olimpiyatları

Olimpiyat oyunları, her dört senede bir düzenlenen dünyanın en büyük uluslararası düzeydeki spor organizasyonudur. Oyunlarda birçok spor dalında değişik ülkelerden gelen sporcular birbiriyle rekabet etmekte, ülkelerine altın madalya kazandırmak için yarışmaktadırlar. Düzenlenen olimpiyat oyunları vesilesiyle uluslar arasında kültürel ilişkiler de kurulmaktadır. Böyle paylaşımlara fırsat oluşturması da çok önemlidir. Bu tür organizasyonlar devletler ve devletlerin halkları arasında bir yakınlaşmaya götürmektedir. Spor ile uluslararası ilişkiler bu zeminde birbiriyle ilişkilenerek, devletler için önemi artmaktadır. Bu tez çalışmasında, uluslararası ilişkilerde sporun etkisi 1936 Berlin olimpiyatları örnek olayında incelenmektedir. Çalışmanın Birinci bölümünde önce spor, spor organizasyonu ve olimpiyat oyunu kavramlarına açıklık getirilerek, olimpiyat oyunlarının içeriği ve düzenlenme amacı, ayrıca uluslararası ilişkiler-spor ilişkisi, uluslararası ilişkiler açısından sporun fonksiyonları, spor, siyaset, ideoloji ve propaganda ilişkisi ve olimpiyat oyunlarının uluslararası ilişkilere etkisi ile uluslararası ilişkilerdeki önemi açıklanmaktadır. İkinci bölümde yeni kamu diplomasisi kavramına, içeriğine ve gelişimine önce açıklık getirilerek, kamu diplomasisinin türlerinden birini oluşturan spor diplomasisinin günümüzde devletler açısından önemi araştırılmaktadır. Üçüncü bölümde, 1936 Berlin Olimpiyatı öncesinde dünyada politik ve sportif ortam araştırılmakta, 1936 Berlin Olimpiyatı hakkında bilgiler verilmekte, bu olimpiyat oyunu sırasında meydana gelen olaylar, bu olaylardan çıkarımlar ile uluslararası diplomasi alanındaki etkileri tartışıldıktan sonra 1936 Berlin Olimpiyatı sonrası gelişmeler de mercek altına yatırılmaktadır. Özetle Olimpiyat oyunlarının uluslararası ilişkilere genel olarak pozitif etkileri olmuşken, 1936 Berlin oyunları sırasında ve sonrasında negatif etkisi gözlenmiştir. 1936 Berlin oyunlarında sporun ve olimpiyatın ruhuna uymayan bir takım gelişmeler olmuş, spora siyaset karıştırılmıştır. Oyunlar boyunca Almanlar kendi ulus propagandalarını yapmışlardır. Hitler ve Nazi Almanya'sı kendi ülkelerinden sporcuların başarılarını gönülden alkışlarken, diğer ülkelerden gelen sporcuların başarılarını hazmedememişlerdir. 1936 Berlin oyunları spor vesilesiyle birleştirmeye değil ayrıştırmaya yol açmıştır. Oysa olimpiyat oyunlarının dünyada her ulustan insanları bir araya getirme/ kaynaştırma, dünyaya barış getirme ve ulus devletleri tanıtma fonksiyonları/ idealleri vardır. Olimpiyatların bu ideallerine ulaşılabilirse olimpiyatlar anlam kazanmaktadır. Dünyada küreselleşme sonrası gelişmeler de ulus kültürlerin birbirine yakınlaşması vardır. Olimpiyat oyunları kültürler arası yakınlaşmayı kuvvetlendirmektedir. Olimpiyatlarda her ulustan insanlar bir araya gelerek oyunları izlemekte ve kültürel paylaşım göstermektedirler. Bunun diğer kültürleri anlama yoluyla kaynaşmaya ve kardeşlik duygusunun gelişmesine dünyada götüreceği açıktır. Böylece dünyada barış hedefine birlikte yürünülebilecektir. Ayrıca olimpiyatların ulus devletleri tanıtma fonksiyonu da çok önemlidir. Olimpiyatı düzenleyen ülke için eşsiz bir tanıtım olanağı demektir. Bütün dünyanın gözü olimpiyatların yapıldığı yere çevrilmektedir. Ülke sporcularının elde ettikleri başarılar da tanıtımda rol oynamaktadır. Bu nedenle tüm devletlerden sporcular olimpiyatlara ciddi ve sıkı bir şekilde hazırlanmaktadırlar. Ülkelerin tanıtımı söz konusu olunca, bu sporculara devlet teşvikleri de gündeme gelmektedir. Her ülke kendi sporcularının oyunlarda başarılı olmasını doğal olarak istemektedir. Fakat bundan da önemlisi oyunlarda Fair-Play çerçevesinde centilmence sporcuların birbirleriyle yarışmaları ve oyunlara kati bir şekilde siyaset ve propaganda bulaştırılmamasıdır. Bunun kimseye bir faydası olmayacağı -bu tez çalışmasında ayrıntılı olarak incelenen- 1936 Berlin oyunları örnek olayından çok iyi anlaşılmıştır. O günden bugüne olimpiyatlara siyaset ve propaganda karıştırılmasına izin verilmemiştir.