turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Muhammed el-Antakİ'nin ''el-Muhİt fİ Esvati'l-Arabiyye ve Nahviha ve Sarfiha'' adlı eseri bağlamında Arap dil fonetiği

Çalışmamızın amacı öncelikle dil alimi, müellif Muhammed Antaki'nin Arap dilinin fonetiği ile ilgili görüşlerini tespit etmek, bu bağlamda Arapçanın fonetiğini incelemektir. Araştırma giriş, bölüm ve sonuç kısımlarından oluşmaktadır. Giriş bölümünde araştırma konusu belirtilerek bu konunun seçilme amacı, araştırma konusunun kaynaklık ettiği problem ve araştırmada izlenen yöntem ve yararlanılan kaynaklara değinildi. Birinci bölümde müellifin hayatı ve eserlerine dair elde edilen bilgiler sunuldu. Bu bölümde müellifin hayatı ve eserleri ile ilgili tarihler verilmeye çalışıldı. Arap diline dair yaptığı çalışmalar ve bu sahada tuttuğu yer gözler önüne serildi. İkinci bölümde fonetik kavramı üzerinde duruldu. Bu kavramla ilgili olarak tanım, tarihçe ve bu alanla yakından ilgili disiplinlere değinildi. Farklı araştırma kollarıyla nasıl bir ilişki içinde olduğu konusuna temas edildi. Sesin yapısı, seslerin taşıdığı nitelikler ve Arap dilinde ses ile ilgili hükümler detaylı bir şekilde konu edildi. Anatomik ve lugavi olarak Arapça'daki ses sistemi üzerinde duruldu. Üçüncü bölümde seslerin geçirdiği değişim ve dönüşümler örneklerle birlikte ele alındı. Bu bağlamda bazı seslerin okunması, ilal, ibdal, imale konusu, vakf ve ibtida halleri, dil sistemi içerisinde bulunan hazf şekilleri incelendi. Müellifin tespitlerinden yola çıkılarak, Arap dilinde -ses ile ilgili- şaz, caiz ve vacip kullanımlar elde edildi. Son olarak, ulaşılan bu veriler ile eser hakkında değerlendirmelerde bulunuldu.
Kazak kişi adlarının yapısal analizi

Bu çalışmada söz konusu 'Kazak Türklerinde Kişi Adları: / / T. J. Januza ov K. S. Esbayeva; Türkiye Türkçesine aktaran Nurettin Aksu. Ankara: Türk Dil Kurumu, 2003.' adlı eserden incelediğimiz 3.256 adet erkek adı, 1204 adet de kadın adı olmak üzere toplam 4460 adet kişi adı bulunmaktadır. Eserdekişi adları, baba adları ve soyadlarının Kazakça doğru yazılışı, imla kuralları temelindesunulmaktadır. Bu adların yapısı oldukça çeşitlilik arz etmektedir. Çalışmamızda da yapısall olarak çeşitlilik arz eden kişi adlarının anlamlarına, kökenlerine ve yapısall özelliklerine yer verilip bu konular değerlendirilmiştir.
Emİn el-Hulİ, hayatı, Arap dili ve edebiyatındaki yeri

XIX. yüzyılın sonlarından itibaren Arap-İslam dünyasının Batıyla olan yakın ilişkileri sonucu olarak adı geçen coğrafyada siyasi, askeri ve ilmi olmak üzere pek çok alanda yenilik hareketleri görülmeye başlanmıştır. Dil ve edebiyat araştırmaları da bundan müstağni kalmamıştır. Özellikle Batı dünyasındaki edebiyat araştırmalarını yakından inceleme fırsatını yakalayan Taha Huseyn, Emin el- uli ve Mubarek el-Mazini gibi simalar söz konusu yenilikçi hareketlerin başını çekmekteydiler. Bu tez çalışması, yenilikçi görüşleriyle tanınan Emin el- uli'nin Arap dili ve edebiyatı konusundaki görüşlerini ele almaktadır. Çalışma, giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde konunun önemi, amacı ve yöntemi ele alınmış, konuyla ilgili yararlanılan kaynaklar hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde, el- uli'nin hayatı, eserleri, yaşadığı dönem incelenmiş ve dünya görüşünün oluşmasında etkili olan şahsiyetler tespit edilmeye çalışılmıştır. İkinci bölümde, el- uli'nin ilgili eserlerinden hareketle onun Arap belagatı konusundaki görüşleri ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Üçüncü bölümde, el- uli'nin genel olarak dilsel araştırmalar hakkındaki fikirleriyle birlikte Arap dilinin kolaylaştırılmasına yönelik görüşleri detaylı bir şekilde incelenmiştir. Bu çalışma, varılan neticeleri kapsayan bir sonuç bölümüyle sona erdirilmiştir.
Dİnİ-Tasavvufİ Şiirler Mecmuası (İBB Kütüphanesi Atatürk Kitaplığı No: K.000351) İnceleme-metin-dizin

Tezimize konu olan eser, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kütüphanesi Atatürk Kitaplığı Belediye Yazmaları K.000351 numarada kayıtlı şiir mecmuasıdır. Tür olarak 'mecmua-yı eş'ar u devvavin'dir. 14, 15, 16, 17 ve 18. yüzyıllarda yaşamış toplam 240 şaire ait 1984 manzum metni barındıran mecmua bu yüzyıllarda yaşayan şairlerin şiirleriyle ilgili zengin bir malzemeyi ihtiva etmektedir. Tezimiz, öncelikle bu mecmua metninin ortaya konulması ve mecmuayla ilgili inceleme ve değerlendirmeler üzerine kurulmuştur. Elde edilen şiir mecmuasının incelenerek metnin günümüz alfabesine aktarılması sağlanıp, şairlerin mevcut divanlarında olmayan şiirlerinin tespit edilmesi tezimizin amacıdır. Tezimizde giriş kısmında mecmualar hakkında kısa bir bilgi verilmiştir. Daha sonra çalışmamıza konu olan mecmua tanıtılmış, mürettibi, nazım şekli, şair tercihleri, ölçü vb. yönlerden değerlendirilmiştir. Şekil özelliklerinin ardından mecmuanın muhtevası ortaya konulmuştur. Mecmuanın muhtevası değerlendirilirken içerisindeki manzum metinler konularına göre başlıklara ayrılarak gerekli incelemeler yapılmıştır. Bu başlıklar dini-tasavvufi nazım şekilleriyle yazılmış olan metinler, halk edebiyatı nazım şekilleriyle yazılmış olan metinler ve divan edebiyatı nazım şekilleriyle yazılmış olan metinler şeklinde sıralanmaktadır. Yapılan incelemeler sonucunda yukarıda başlık halinde verilen manzum metinlere ait şiirleri olan şairlerin divanları incelenerek mecmuada olup divanlarında olmayan yahut divanlarında olup mecmuada bulunmayan manzumeler tespit edilerek bunlarla ilgili bilgiler inceleme kısmında aktarılmıştır.
İsimlerin kardinalite karşılaştırmasından ve kesişen sıfatlardan oluşan bir sillojistik lojiğin algoritmik analizi ve bir bilgisayar uygulaması

Hazırlanan çalışmanın giriş bölümünde, tezin oluşmasında rol alan tarihsel bilgiler ve tez hakkında genel bilgi verilmiştir. İkinci kısımda, Aristo sillojizminin klasik ve modern bakış açıları hakkında bilgiler verilmiştir. Ayrıca klasik ve modern sillojizm arasındaki farklılıklardan bahsedilmiştir. Üçüncü kısımda materyaller bölümünde ise tezin daha rahat anlaşılabilmesi için gerekli tanımlar verilmiştir. Dördüncü ve son bölümde L dilinin lojiğine ait türetim ve karşıt model algoritmaları verildi ayrıca bu algoritmaların bir uygulaması Python programı kullanılarak oluşturuldu.
Türkçe ve Tayvan Çincesinde öntipler üzerine bir karşılaştırma

Ulamlama, bilişsel bilim ve dilbilim alanlarında önem taşımaktadır. Dili oluşturan bütün birimler, ulamlamayla ilgilidir. Dolayısıyla, ulamlamayı araştırmak, insanların nasıl düşündüğünü ve bilişin nasıl işlemleme yaptığını anlamamıza yardımcı olur. Ulamlamada, Yunan felsefesinin etkisinden dolayı, Aristo'nun klasik teorisi olarak uzlaşımsal bilim dünyasında kabul edilmektedir. Rosch'tan itibaren ulamlama bilimsel çalışmalarının gözde konusu olmaya devam etmektedir. Türkiye'de ise Gökmen (Gökmen, 2013), Seferoğlu (Seferoğlu, 1999) ve Önal (Önal, 2012) öntip üzerine incelemelerde bulunmuşlardır. Öntip pek çok dilde irdelenmiştir. Ancak diller arası ve kültürlerarası karşılaştırmalı çalışmalarının sayısı oldukça azdır. Bu araştırmada 18-28 yaş arası Türk ve Tayvanlı deneklerin sebze, kuş, meyve, balık, akrabalık, enstrüman, ağaç, tatlı, içecek ulamlarındaki öntip tecihleri ele alınmıştır. Sonuçlar Rosch (Rosch, 1975 )'un sonuçları, Önal (Önal, 2012 )'ın sonuçları, Seferoğlu (Seferoğlu, 1999 )'nun sonuçlarıyla karşılaştırılmıştır. Ayrıca bu çalışmada Tayvanlıların ve Türklerin ulamlama yapıları, öğelerin sıraları, sayıları ve sıklıkları, ulam altındaki ilişkileri ve temel düzeyleri incelenmiştir. Bir başka deyişle, bu iki farklı bölgede coğrafya, kültür ve yaşam tarzının dildeki yansıması araştırılmıştır. Çalışmanın niteliksel ve niceliksel sonuçlarına da ayrıntılı olarak yer verilmiştir.
The effectiveness of cloze tests in assessing the speaking writing skills of university EFL learners

Bu çalışma çıkartmalı sınavların Manisa Celal Bayar Üniversitesi Hazırlık Okulu öğrencilerinin konuşma ve yazma becerilerini ölçme konusundaki etkinliğini konu almıştır. Çalışma aynı zamanda, bu tarz sınavların nitelikleri değiştirildiğinde konuşma ve yazma becerilerini ölçme etkinliklerinde değişiklik olup olmadığını da incelemiştir. Bu amaçla farklı metin seçimleri, boşluklama yöntemleri, ve puanlandırma sistemleri incelenmiştir. Çalışmaya Celal Bayar Üniversitesi Hazırlık Okulu'nda okuyan, üç ayrı sınıftan 60 orta seviye öğrenci katılmıştır. Katılımcılar altı ayrı çıkartmalı sınav kullanılarak test edilmiştir. Çıkartmalı sınavlar metin seçimleri ve boşluklama yöntemleri açısından birbirinden farklıdır. Bu sınavlar daha sonra iki farklı puanlandırma sistemi kullanılarak değerlendirilmiştir. Sonuçlar öğrencilerin konuşma ve yazma sınavlarından aldıkları puanlarla ilintilendirilmiş ve öğrencilerin çıkartmalı sınav sonuçlarıyla yazma/konuşma sınavı sonuçları arasında bir korelasyon olup olmadığı gözlenmiştir. Korelasyon sonuçları aynı zamanda birbirleri ile kıyaslanarak testlerin becerileri ölçmedeki başarıları arasındaki farklar da incelenmiştir. Sonuçlar çıkartmalı sınavların, öğrencilerin konuşma ve yazma becerilerinin ölçülmesinde kullanılabileceğini göstermiştir. Her ne kadar konuşma/yazma sınav sonuçları ile çıkartmalı test sonuçları arasında güçlü bir korelasyon görülmüş olsa da, sonuçlar çıkartmalı sınavların tek başlarına konuşma ve yazma becerilerini ölçme konusunda yeterli olmayacağını göstermiştir. Bu durum bizlere çıkartmalı sınavların daha çok destek amaçlı kullanılabilir olduğunu göstermiştir. Üstelik, çeşitli nitelik değişiklikleri sonucunda farklılık gösteren korelasyonlar da bizlere bu tür testlerin kullanımında dikkatli olmamız gerektiğini söylüyor. Sonuç olarak, çıkartmalı testlerin doğru kullanılırlarsa öğrencilerin konuşma ve yazma becerilerini ölçmede değerli araçlar olabileceğini görüyoruz. Bu sonuçlar genel olarak konu üzerinde daha fazla çalışma yapılması gerektiğini gösteriyor. Korelasyonlar arasındaki farklı hazırlama ve puanlama teknikleri dolayısı ile oluşan farklar, çıkartmalı sınavların daha da rafine edilerek alternatif değerlendirme tekniklerine dönüştürülebilecek olduklarını gösteriyorlar.
Türkçe Ulusal Derlemi'nde yüksek sıklıkta kullanılan adların eşdizimlilikleri

Bu çalışmada, güncel Türkçede kullanılan yüksek sıklıktaki adların eşdizimliliği üzerinde durulmuştur. Yüksek sıklıktaki adlardan zaman kavram alanına giren 'an, ay, gün, gece, saat, yıl' sözcüklerinin eşdizimlilikleri Türkçe Ulusal Derlemi'nden hareketle incelenmiştir. Türkçe Ulusal Derlemi'nde her bir adın t-skoru 2 ve üzeri olan eşdizimliliği bağlam içinde değerlendirilerek aralarında anlam açısından bağ olan eşdizimlilikler çıkarılmıştır. Böylece eşdizimlilikler istatistik ve anlam bağını birlikte değerlendiren bir yaklaşımla ele alınmıştır. Belirlenen eşdizimlilikler ad-eylem, sıfat-ad, ad-ad ilişkisi içinde tasnif edilerek bağlam içi örneklerle birlikte sunulmuştur.
Türkiye'de günümüze kadar yapılmış olan toplumsal dilbilim çalışmalarına genel bir bakış

'Türkiye'de Günümüze Kadar Yapılmış Olan Toplumsal Dilbilim Çalışmalarına Genel Bir Bakış' başlıklı tezimizde Ferdinand De Saussure'ün dil/söz ayrımından hareketle, modern dilbilimin ışığında, dil ve toplum ilişkileri çerçevesinde ortaya çıkan toplumsal dilbilim alanına dair, geniş kapsamlı literatür taraması yapılmıştır. Bu tez öncelikle toplumsal dilbilim kapsam alanını belirlemiş ve bu kapsamda başlıklar ve alt başlıklar halinde söz konusu disiplini ele almıştır. Bu tezin asıl amacı Türkiye'de toplumsal dilbilim çalışmalarını bilim özelliğine kavuşturma çabasına bir katkı sağlamak ve elde edilen verileri art zamanlı yöntemle derlemektir. Tezimizin diğer amacı bu alandaki kavram karmaşasına son vermektir. Tezimizde bu alanda ülkemizde yapılan uygulamalardan bazıları incelenmiştir. Çalışmamızda toplumsal dilbilimin ülkemizde yeterince tanınmadığı, az sayıda bilim insanı tarafından merak edildiği, popüler hale gelmediği tezi savunulmuştur. Nevin Selen ve özellikle Kamile İmer gibi bilim insanlarının çalışmaları toplumsal dilbilimi Türkiye'de tanıtmıştır. 'Dil planlaması, argo, dil ve cinsiyet, dil türleri, iki dillilik ve ödünçleme' gibi konularda yazılan makaleler dikkat çekici sayıdadır. Son yıllarda insanların duygu ve düşüncelerinin, tercihlerinin merak edilip anket vb. tekniklerle belirlenmesi, toplumsal dilbilime ilginin artacağı görüşünü destekler.
Yabancı dilde dil bilgisi öğrenmede bilgisayar destekli öğrenme yönteminin öğrenci başarısına etkisi

Bu araştırma yabancı dilde dilbilgisi öğreniminde önceden öğrenilmiş olan dilbilgisi yapılarının pekişirilmesi söz konusu olduğunda, bilgisayar destekli öğrenim yönteminin geleneksel öğrenim yöntemine göre öğrencinin dilbilgisi başarısına etkisini ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Araştırma 1993- 1994 öğretim yılı ikinci yarıyılında Eskişehir Özel Çağdaş Lisesi ortaokul birinci sınıf öğrencileri üzerinde gerçekleştirilmiştir. Deneysel olarak alanda gerçekleştirilen bu araştırmanın denekleri, Anadolu Lisesi giriş puanları, hazırlık sınıfı İngilizce ders geçme notları, doğum tarihleri ve cinsiyetleri göz önüne alınarak denkleştirilmiştir. Denkleştirme işlemleri sonrasında deney grubunda 19, kontrol grubunda 19 denek olmak üzere 38 öğrenci örneklemi oluşturmuştur. Uygulamada bilgisayar yazılımı, ders kitabı, öğretmen ve bilgisayar uzmanı olmak üzere dört kaynaktan yararlanılmıştır. Uygulamanın yapıldığı dilbilgisi yapısı olan edilgen çatının öğrenilmesi deney grubunda bilgisayar yazılımıyla, kontrol grubunda ise öğretmen yönetiminde geleneksel yöntemle gerçekleştirilmiştir. Verilerin toplanmasında öğrenci kayıt dosyalan, bilgisayar ders yazılımı ve dilbilgisi konusuna ilişkin araştırmacının kendisinin hazırlayıp geçerliğini ve güvenirliğini saptadığı bir ölçme aracından yararlanılmıştır. Öğrenimi yapılan dil bilgisi konusuna yönelik davranışları yoklayan bu ölçme aracı deney ve kontrol gruplarına uygulamaya başlamadan önce öntest olarak, uygulamadan sonra ise vsontest olarak verilmiştir. Aynı ölçme aracı, son test uygulamasından 15 gün sonra, öğrenmedeki kalıcılığı sınamak amacıyla gruplara bir kez daha verilmiştir. Araştırmanın denencelerinde deney grubuyla kontrol grubunun başarıları arasında deney grubu lehine anlamlı bir fark olduğu; bilgisayar destekli yabancı dil öğrenim yönteminin, geleneksel yönteme kıyasla daha kalıcı olduğu öne sürülmüşün Denencelerin sınanmasında 't' testi kullanılmış ve anlamlılık düzeyi olarak 0.05 alınmıştır. Yapılan çözümlemeler sonucunda şu sonuçlara varılmıştır. 1. Deney ve kontrol gruplarındaki öğrencilerin başarısı arasında anlamlı bir farklılık yoktur. 2. Bilgisayar destekli yabancı dil öğrenimi yöntemiyle geleneksel öğrenim yöntemi arasında kalıcılık açısından anlamlı bir farklılık yoktur. vı
Semantic and syntactic analysis of Turkish serial verb constructions

Bu çalışmanın ana hedefi, diğer dünya dillerinde oldukça üretken bir şekilde kullanılan sıralı eylem yapılarını Türkçe için belirleyerek Türkçe'deki eşgüdüm ve alt güdümleme gibi yapılardan ayırt etmek ve anlambilimsel ve yapısall özelliklerini sergilemektir. Bu amaca ulaşmak için diğer dünya dillerindeki prototip ve prototip olmayan örnekler incelenmiştir. Ayrıca dil evrenceleri çerçevesinde şu ana kadar yapılmış olan çalışmalar incelenmiş ve diller arası örnekler karşılaştırılmıştır. Bu konuda şu ana kadar yapılmış olan sınırlı sayıdaki çalışmanın yeterli derecede açıklayıcı olmaması göz önünde bulundurularak, anlamsal ve yapısall çerçevede Türkçe için saptanan sıralı eylem yapılarının gösterdiği özellikler düşünülerek bu eylemlerin yapısall ve anlamsal ulamları oluşturulmuştur. Sıralı eylem yapısı olarak belirlenen yapıların gerek anlambilimsel gerekse yapısall özellikleri ortaya konularak Türkçe dilbilgisinin betimlenmesine katkıda bulunabilmek amaçlanmıştır. Çalışmanın giriş bölümünde, araştırma soruları ve olası varsayımları, çalışmanın amaçları ve önemi, sınırlılıkları ve veri toplama yöntemleri belirtilmiştir. İlk bölümde, öncelikle sıralı eylem yapılarına ilişkin tanımlama problemine yer verilmiş, yapının temel özellikleri ve Türkçe'deki benzer yapılar olan eşgüdüm ve alt güdümleme gibi yapılardan farkı tipolojik çerçevede tanıtılmıştır. Önemli yaklaşımlar ve sınıflandırmalar sunulmuştur. İkinci bölümde Türkçe'deki hangi dilbiligisel yapıların sıralı eylem yapısı olduğu belirtilmiş ve Türkçe'nin örnekleri konunun dil tipolojisi boyutuna ilişkin olarak ilettikleri ortak anlam ve yapısall özellikler çerçevesinde sınıflandırılmıştır. Son bölümde ise yapının tam resmini ortaya koymak amacıyla sıralı eylem yapısı olarak tanımlanabilecek yapıların oluşum kuralları, sergiledikleri dilbilgisel süreçler, eşgüdüm ve alt güdümleme gibi yapılardan farklılıkları ve temel eğilimleri belirlenmiştir. Her ne kadar kapsayıcı bir çalışma amaçlanmış olsa da bu son derece ilgi çekici ve henüz açıklığa kavuşturulmamış konunun her yönüyle tek bir çalışmada ele alınması imkansızdır. Sıralı eylem yapılarının özellikle anlambilimsel ve işlevsel motivasyonları, farklı türleri için dilbilgiselleşme eğilimleri, tek bir dilde yer alan birden fazla sıralı eylem yapıları ve bilişsel ve kavramsal bağdaşımları araştırmaya değer konulardır.
Assessing academic writing skills in Turkish as a foreign language

Bu çalışmanın amacı, Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenler için yeni geliştirilen yazma sınavının geçerliliğine farklı yönlerden kanıt sunmaktır. Çalışma, Weir'in (2005) sosyo-bilişsel çerçevesini temel alarak puanlama, bilişsel ve bağlamsal geçerliliği yönlerinden sınavın geçerliliğine kanıt sağlamıştır. Yazma testinin amacı Boğaziçi Üniversitesi'ne gelen yabancı öğrencilerin akademik yazma yeterliliklerini ölçmektir. Bu sebeple, Avrupa Ortak Dil Çerçevesi (CEFR, Council of Europe, 2001) seviye tanımlayıcılarından yararlanarak iki farklı yazma görevi geliştirildi grafik yorumu ve düz yazı. Bu görevler, Boğaziçi Üniversitesi orta ve ileri seviye yabancılara Türkçe derslerine kayıtlı 47 öğrenciye uygulandı. Elde edilen puanlar, sınavların zorluğunu, değerlendirme ölçeğinin yeterliliğini ve olası değerlendiren etkilerini incelemek amacıyla çok yönlü Rasch ölçüm modeli kullanılarak analiz edildi. Sınav puanlarının güvenilirliğini ölçmek için Genellenebilirlik kuramı da kullanıldı. Testte kullanılan iki farklı sınav görevinin öğrenci performansı üzerindeki etkisini incelemek için ise, elde edilen sınav puanlarının incelenmesinin yanı sıra, bu sınav görevleri bilişsel ve dilbilimsel özelliklerindeki farklılıkları açısından nitel olarak incelendi. Bu incelemelerden elde edilen bulgular, yabancılar için geliştirilen Türkçe yazma testinin geçerliliği konusunda önemli kanıtlar sunmuştur. Bu çalışma, ayrıca iki tür sınav görevinin öğrencilerin performanslarında yapabileceği farklı etkiler konusunun altını çizmiş ve bunun nedenleri üzerine açıklayıcı bir tartışma sunmuştur.
Arapça yazılı basında yer alan spor metinlerindeki eşdizimsel ifadelerin sınıflandırılması

Basın organları dil öğretimi ve öğreniminde önemli bir rol oynamaktadır. Bu bağlamda yazılı basında yer alan haber bültenleri, yabancı dil öğrenimini ve öğretimini kolaylaştırmak için ayrıca öğrenen ve öğreticilere kaynak niteliği oluşturması açısından incelenmeye muhtaçtır. Bu çalışmada Arapça yazılı basında yer alan spor metinlerindeki eşdizimsel ifadeler incelenmiş ve sınıflandırılmıştır. Çalışma giriş ve sonuç bölümleriyle birlikte dört bölümden oluşmaktadır. Nitel bir araştırma olup, tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Arap basınında son bir yılda yer alan gazeteler, örneklemini ise amaçlı örneklem yoluyla çeşitli gazetelerden seçilmiş olan spor metinlerinden 163 adet eşdizim oluşturmaktadır. Bu metinlerden taranarak elde edilen eşdizimler incelenmiş, sınıflandırılmaları yapılmıştır. Çalışmanın giriş bölümünü takip eden ikinci bölümünde eşdizimin tanımı, çeşitleri ve önemi hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde spor metinlerinden elde edilen eşdizimlerin eşdizimsel sınıfı belirlenerek örneklendirilmiştir. Bu bölümde eşdizimlerin daha iyi kavranması ve kalıcılığının sağlanması açısından sınıflandırmalar yapı bakımından, gramatik ve alansal olarak yapılarak çalışma sonlandırılmıştır.
Mushaf imlası bağlamında Kirmanİ ve Hattu'l-mesahif adlı eseri

Hz. Osman döneminde iki kapak arasına alınıp çoğaltılması hasebiyle Mesahif-i Osmaniyye -Osman Mushafları- olarak anılan ilk mushafların imla yapısı, sonraki dönem mushaf yazımları açısından belirleyici olmuş ve yeni yazılacak mushafların imlasının bu doğrultuda olması yönünde teorik bir kabul oluşmuştur. Böyle olduğu içindir ki erken dönemlerden itibaren Osman Mushafları'nın imla özelliklerini ele alan eserler kaleme alınmış ve bu çerçevede gerek Doğu'da gerekse Batı'da kayda değer bir literatür oluşmuştur. Hal böyle iken bu literatürün, özellikle de Doğu'nun imla birikimini aktaran eserlerin belli bir bölümü günümüze ulaşma imkanı bulamamıştır. Bu durum mushaf imlası edebiyatında Endülüs ulemasına ait eserlerin öne çıkmasına ve Doğu'nun imla birikiminin geri planda kalmasına yol açmış; dahası mushaf imlasına ilişkin bilginin alanı, Dani ve İbn Necah gibi Endülüslü alimlerin eserleri ile sınırlandırılır olmuştur. Bu bağlamda doğulu alimlerin eserlerini ve bu eserlerin takdim ettiği imla birikimini gözler önüne seren çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Kirmani'nin Hattu'l-Mesahif isimli eserini merkeze alan bu çalışmaya vücut veren de işte bu ihtiyaçtır. Çalışmada bir taraftan Kirmani üzerinden Doğu'nun mushaf imlası müktesebatı aktarılırken diğer taraftan bu muhtevanın, Endülüs ulemasının temsil ettiği Batı'nın birikimiyle karşılaştırılması yoluna gidilmiş, iki ekolün örtüştüğü ve ayrıştığı noktaların tespitine çalışılmıştır. Bu yönüyle çalışma, Resm-i Osmani olarak isimlendirilen imla özelliklerinin belirlenmesinde doğulu birikimin ortaya konmasını olduğu gibi, Endülüslü alimlerin eserlerindeki bilgilerle örtüşmediği için mushaf imlasına aykırı addedilen imla uygulamalarının kökenlerini keşfetmeyi de hedeflemektedir.
Bedruddİn b. Malik ve belagat ilmindeki yeri

Bedruddin b. Malik, köklü devletlerin yıkılıp yeni devletlerin kurulduğu çalkantılı bir dönemde hayatını sürdürmüştür. Bununla beraber huzur ve istikrarından dolayıikametgahı Dımaşk, belagat başta olmak üzere ulema için çekim merkezi haline gelmiştir. Kadim medeniyetlerden de etkilendiğini düşündüğümüz Arap belagatı, Cahiliye ve İslamiyet'in ilk dönemlerinde şiir ve hitabet gibi alanlarda kendini göstermeye başlamıştır. Abbasi devletinin ilk döneminde değişik kültür ve medeniyetlerinetkileşimleri neticesinde ivme kazanarak, yazarın yaşadığı yüzyılda oluşum sürecini tamamlamıştır. Bu dönemde Bedruddin b. Malik tarafından el-Misbah fi ihtisari'l-Miftahisimli eser kaleme alınmıştır. Zaman ve zemin bakımından belagat ilminin zirve yaptığı bir dönemin ürünü olan bu eser, kendinden önce kaleme alınan kaynaklarda geçenmuhteviyatı toplayarak, daha sonra yazılanlara aktarmıştır. Belagat ilminde adeta bir köprü görevi gören eser, bu münasebetle yazarın bu alandaki önemini de ortaya koymaktadır. Bir giriş ve üç bölümden oluşan çalışmamızın giriş kısmında, konunun tanımı, kapsamı, amacı, araştırmanın metodu ve kaynakları ile yapılan benzer çalışmalar ele alınmıştır. Birinci bölümde, yazarın hayatı, kişiliği ve eserleri incelenmiştir. İkinci bölümde, yazarın yaşadığı yüzyılın ilmi-kültürel alt yapısı ile belagat ilminin tarihçe, tanım, kısımları ve ekolleri işlenmiştir. Üçüncü bölümde ise yazarın el-Misbah fiihtisari'l-Miftah isimli eserinin analizi yapılarak, belagat ilminde kullandığı dil ve üslupçerçevesinde görüşleri değerlendirilmiştir.
Turkish vocabulary variants in relation to age and sex

Türkçe'de pek çok değişik kökenli kelime vardır. Aşağıdaki araştırmada değişik kökenlerden gelen ve eş anlamlı sayılabilecek bazı kelimeler seçilmiş ve Türkçe-kökenli kelimeler Arapça/Farsça-kökenli kelimeler Batı-kökenli kelimeler şeklinde sınıflandırılmışlardır. Bu araştırmadaki Hipotezler: 1) Yaş ve cinsiyet Türkçe'de günlük dil kullanımında kelime seçimini etkiler. 2) Erkeklerin ve kadınların her üç değişik kökenli kelime bilgileri arasında fark yoktur. 3) Türkçe kökenli kelimeler Arapça/Farsça-kökenli ve Batı- kökenli kelimelerden daha iyi bilinir ve daha sık seçilir. Yukarıdaki hipotezlerin geçerliliğini test etmek için bir eşleme ve bir boşluk doldurma bölümünden oluşan deneysel formlar beş değişik yaş grubundan elli erkek ve elli kadın deneğe verilmiştir. Data SPSS ve Excel programları ile analiz edilmiştir. Sonuçlar her üç hipotezi desteklemiştir.