turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Taliban ve Peştunistan sorunlarının Afganistan-Pakistan ilişkilerine etkisi

İkinci Dünya Savaşı ardından sömürgeciliğin hızla ortadan kalktığı sırada o dönem önemli sömürgeci konumda olan Büyük Britanya Hint Yarımadasından feragat etmiştir. Britanya'nın bu adımı uluslararası alanda da farklı açılardan önem arz ederken bırakılan topraklarda Pakistan ve Hindistan'ın iki ayrı devlet olarak kurulması ile Güney Asya için düzenin değişmesi anlamına gelmekteydi. Nitekim 1947'de Pakistan'ın kurulması ile Afganistan ülkesinin doğusunda eskisinden daha güçsüz bir komşu ülke ile karşı karşıya kalmış ve oluşan güç boşluğundan yararlanarak bu yeni devletin Peştun bölgeleri üzerine hak iddia etmeye başlamıştır. Mevcut sınırın değiştirilmesi fikri anlamına gelen ve Peştunistan Sorunu olarak bilinen bu konu Af-Pak ilişkilerini en az 1970 lerin sonuna kadar gölgesinde bırakmıştır. 1970'ların sonuna doğru ise Sovyetler Birliğinin Afganistan İşgali ile bu sefer Pakistan'ın Afganistan iç işlerine müdahale etmesini sağlayacak cihat süreci ve Mücahidin grubu ortaya çıkmıştır. Bu Tarihten sonra Pakistan Afganistan'da kendisine yakın ve hatta bağlı bir hükümetin başa gelmesini kendi dış politika önceliği haline getirmiştir. Pakistan söz konusu bu hedefinin gerçekleşmesi için ilk önce Mücahidin gruplarından kendisine en yakınını başat konuma getirmek istese de bu mümkün olmamış, ancak Taliban'ın 1994 yılından itibaren çıkışı ve kısa dönemde Afganistan topraklarının çoğunu istila etmesi ile ilk kez hedefine bu kadar yaklaşmış olmaktaydı. 2001 sonrasında Afganistan'da rejim ve yönetim değişikliği yaşanmış olsa da Pakistan Taliban destekçisi ve hamilik konumundan vazgeçmemiş ve böylece Af-Pak ilişkileri hasmane bir şekilde günümüze kadar bu minvalde devam etmiştir.
1980-88 İran-Irak savaşı ve Irak Kürtlerine etkileri

20. yüzyıl Dünya siyasi tarihi açısından çok önemli gelişmelerin yaşandığı bir yüzyıldır. Bu yüzyıl içerisinde iki büyük dünya savaşı gerçekleşmiş olup, 1. Dünya Savaşı sonrasında uluslararası dünya sistemi yeniden şekillenmiştir. Ancak yeniden şekillenen dünya sistemi, Ortadoğu bölgesine istikrar getirmemiştir. Nitekim İngiltere'nin 1. Dünya Savaşı sonrası bölgenin demografik yapısını dikkate almadan haritalandırdığı Irak, günümüze değin iç istikrara ulaşabilmiş değildir. Irak'ta askeri darbeler zincirine en son eklenen halka, 1969'da askeri darbeyle başa gelen Baas rejimidir. Öte yandan İran'daki şahlık rejiminin 1979'da bir halk darbesiyle Şii yorumlu İslam rejimiyle yer değiştirmesi sonucu, başta Irak olmak üzere bölgedeki Arap devletler ve uluslararası güçler, yeni İran rejiminden endişelenmiştir. Amerika Birleşik Devletleri'nin desteği ve modern silahlarla donanımlı Irak ordusuna güvenen Saddam Hüseyin yönetimi, İran'a saldırmış, böylece savaş sonucunun ortaya çıkardığı gelişmeler, Iraklı Kürtlerin geleceğinin olumlu yönde şekillenmesini sağlamıştır. Bu araştırmanın kapsamı, 1980- 88 yılları arasında Ortadoğu bölgesinde İran-Irak Savaşı'nın yaşandığı bölgelerdir. Bu kapsamda İran-Irak Savaşı'nın Iraklı Kürtlere etkileri incelenmiştir. Kaynak eser olarak; kitap, dergi ve gazete gibi materyallerden faydalanılmıştır. İran-Irak Savaşı'nın Iraklı Kürtlere etkilerinin neticesinde 2005'te Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi kurulmuştur. Böylece Kürtlerin on yıllar boyu hayalini kurdukları gelecek, fiili ve hukuki olarak gerçekleşmiştir.
Bölgesel güvenlik kompleksi bağlamında enerji arz güvenliği: Türkiye örneği

Enerji arz güvenliği politikaları, 1970'li yılarda yaşanılan iki petrol krizinden sonra devletlerin dış politikalarında yoğun olarak hissedilmiştir. Enerji arz güvenliğinin tanımı ise devletlerin tehdit anlayışlarının derecesine göre değişmektedir. Bölgesel güvenlik kompleksi teorisi açısından değerlendirildiğinde enerji güvenliğinin sağlanması konusunda küresel anlamda işbirliğinin zorunlu olduğu söylenmektedir. Teori, karşılıklı bağımlılığın coğrafi tehditlerin yakından gelmesi nedeniyle artırılmasının güvenliği sağladığı üzerinde durmaktadır. Bölgesel güvenlik kompleksi problemlere ve tehditlere bölgesel düzeyde bakmaktadır. Enerji ticaretinin de en çok yakın bölgeler arasında gerçekleşiyor olmasından dolayı bu alanda da bölgesel enerji komplekslerinin oluşması mümkün gözükmektedir. Ancak enerji güvenliği açısından karşılıklı bağımlılık kaçınılmaz bir tablo olarak ortaya çıksa da çevre ülkelerle tarihsel dostluk-düşmanlık ilişkisi bu karşılıklı bağımlılık ilişkisinin tam olarak kurulmasını engellemekte ve dolayısıyla enerji güvenliği meselesine de şüphe ile bakılmasına neden olmaktadır. Bölgesel güvenlik kompleksi teorisi, uluslararası düzeni bölgesel güvenlik kompleksleri, küresel güçler ve yalıtkan ülkeler olarak üçe ayırmaktadır. Türkiye teoriye göre yalıtkan ülke sınıfındadır. Yalıtkan ülke hiçbir güvenlik kompleksine bağlanamayan ve bir komplekse etki edecek gücü olmayan ülke olarak tanımlanmaktadır. Ancak Türkiye'nin coğrafi konumu Türkiye'yi sıradan bir yalıtkan ülke kimliğinden çıkmaya zorlayacak fırsatlar sunmaktadır. Enerji hatlarının kesiştiği noktada bulunan Türkiye'nin bölgesel enerji kompleksinde merkez olma potansiyeli bulunmaktadır. Türkiye, enerji zengini Ortadoğu, Rusya ve Hazar Bölgesi ile olan coğrafi yakınlığının yanı sıra enerjinin büyük alıcısı olan Avrupa Birliği ile de bu bölgeler arasında köprü rolü oynamaktadır. Enerji üzerinden bakıldığında Türkiye'nin sadece yalıtkan ülke kimliğinde kalamayacağı aynı zamanda yeni bir güvenlik kompleksinin etkili bir üyesi olabileceği potansiyeli bulunmaktadır. Dolayısıyla bu bölgede bu tezin ortaya koymuş olduğu 'enerji güvenlik kompleksi' gibi bir kavramdan bahsetmek mümkündür. Herhangi bir bölgesel güvenlik kompleksine ait görülmeyen Türkiye bölgesel enerji kompleksi içerisinde yer almaya daha yatkın gözükmektedir. Bölgesel durumu da göz önüne alınarak bu tezde, Türkiye merkezli bir bölgesel enerji güvenlik kompleksinin kurulabilme olasılığına yanıt aranacaktır.
Suudi Arabistan'ın Mısır politikasında selefiliğin rolü

2011 yılında başlayan ve kısa bir süre içerisinde Tunus, Libya, Mısır ve Suriye ile Yemen'e ulaşan Arap Baharı diye bilinen halk hareketi Ortadoğu'da yeni bir dönem başlatmıştır. Bu dönemdeki gelişmeler başta Suudi Arabistan olmak üzere gerek Ortadoğu ülkelerinin gerekse Batı ülkelerinin iç ve dış politikalarını gözden geçirerek yeniden şekillendirmelerine neden olmuştur. Bu etkiden dolayı Mısır'da yaşananların ardından, legal siyaset yapan toplumsal kesimin büyük bir kısmı, ya parti kurarak ya da kurulan partilere katılarak aktif siyasette rol almışlardır. Şüphesiz bu grupların içerisinde Suudi Arabistan'ın etkisiyle Selefi hareketler oldukça ön plana çıkmış ve önem kazanmıştır. Selefi gruplar daha öncesinde kendilerini eğitim, davet ve sosyal yardımlara adamışlardı. Ayrıca demokratik ve siyasal mekanizmalarda yer almayı selefi inancına göre uygun görmemişlerdi. Ancak bu gruplar Arap Baharı'ndan sonra tamamen değişmiş, Suudi Arabistan'ın ekonomik ve politik desteğiyle siyaset alanında Kraliyet Ailesi'nin çıkarlarına hizmet eder duruma gelmiştir. Bu çalışmamızda öncelikle Selefi düşünce yapısının tarihsel bağlamı, önemi, iç tartışmalardaki rolüne değinilecek, ardından Suudi Arabistan'ın Mısır Politikasını belirlerken Selefiliği nasıl araçsallaştırdığı ortaya konmaya çalışılacaktır.
Türkiye-Afrika ekonomik ilişkileri: Nijerya, Etiyopya, Sudan ve Angola örneği

Globalleşen dünyada tek yönlü dış politika kuralları etkisini kaybetmektedir. Ülkelerin yalnızca bir bölgeye odaklı yürüttüğü çalışmalar, hızla dünya üzerinde diğer bölgelerle etkileşim halinde olan ülkelere nispeten yalnızlaşmalarını da beraberinde getirmektedir. Uluslararası arenada yalnızlaşan Türkiye'nin Batı odaklı yaklaşımından biraz olsun uzaklaşarak, değişik bölgeler üzerinde politika üretmesi bu sebepten kaynaklanmaktadır. Dünyanın en hızlı büyüyen ekonomilerinin başında gelen sahra altı Afrika ülkeleri, Türkiye'nin farklı bölgeler arayışında etkili bölge olarak dış politikasını meşgul etmektedir. Dolayısıyla, sahra altı Afrika'ya yönelik artan siyasi hareketlerden sonra gelişen ikili ekonomik ilişkiler bu tezin konusunu oluşturmaktadır. Çalışma beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde bütün bir Kuzey Afrika ve sahra altı Afrika ülkeleri göz önüne alınarak, bu bölge ülkeleriyle Türkiye'nin ekonomik ilişkileri anlatılmıştır. Bunun yanında Afrika kıtasındaki, Kuzey Afrika dışında kalan ülkelerle yaşanan kısa bir tarihi süreçle birlikte, yaşanan siyasi ve sosyal yaklaşımlar ele alınmıştır. Türkiye'nin 2003 yılından sonra değişen dış politikalarına dahil olan sahra altı Afrika ülkelerine yönelik izlediği yol ve enstrümanlar anlatılmaya çalışılmıştır. Tezimin diğer dört bölümünün her birinde, Türkiye'nin Güney Afrika Cumhuriyeti'nden sonra aktif şekilde ticaret yaptığı ilk dört ülke incelenmiştir. Çalışmada yer alan sıraya göre bu ülkeler; Nijerya, Etiyopya, Sudan ve Angola'dır. İlgili ülkelere ait her bölümde ülkenin genel ekonomik ve sektörel yapısı, dünya ülkeleriyle ticareti, Türkiye ile yaptığı anlaşmaları, yatırımları, gerçekleşen ticari hacimleri ve karşılıklı dış ticaret yapılarına dair bilgi verilmektedir.
Birleşmiş Milletler ve Avrupa Birliği kararlarında Kıbrıs sorunu ve bu sorunun Türkiye Avrupa Birliği ilişkilerine etkisi (2000'den günümüze)

Tarihsel süreç perspektifinde İlk çağlardan itibaren jeostratejik önemi itibari ile adeta Orta Doğu'da bir karakol görevini üstlenmiş olan Kıbrıs Ada'sı, Doğu Akdeniz'in kavşak noktasında yer alması sebebi ile de bölgesel olduğu kadar küresel istikrar açısından da oldukça büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada; İngiltere'nin, Osmanlı İmparatorluğu'nun Birinci. Dünya Savaşı'na İtilaf Devletleri ile birlikte girmesini kendi adına bir fırsat olarak görmesi ve 5 Kasım 1914'te adayı ilhak etmesiyle başlayan süreçte tarihsel gelişmeler ışığında Kıbrıs sorununun bugünü incelenmiştir. Çalışmanın ana temasını, BM ve AB kararları çerçevesinde Kıbrıs sorununun geçirdiği evre ve günümüz koşullarında Kıbrıs sorununun geldiği nokta teşkil etmektedir. Teorik çalışmalar, bilimsel makaleler ve özellikle 2006 yılı sonrasına ait AB-Türkiye ilişkileri, Türkiye - Yunanistan, KKTC ? GKRK, AB ? GKRY ilişkilerindeki önemli noktalara işaret etmesi bakımından gazete dergi arşivleri de kullanılmıştır. BM Güvenlik Konseyi'nin Kıbrıs'la ilgili aldığı kararlar çerçevesinde sorunun çözümüne yönelik açılımlar ortaya konulurken, ilk kez kapsamlı bir çözüm önerisi olarak ortaya çıkan Annan Planı'nın Ada'da yapılan referandumla GKRK tarafından reddedilmesi KKTC için psikolojik üstünlük sağlamışsa da, sonrasında yaşanan gelişmeler; uluslararası kamuoyunun Türk tezlerini, anlamak ve kabul etmek istemediğini göstermiştir. Türkiye açısından Ada'da yaşayan soydaşlarının ve Anadolu'nun güvenliği açısından önemli olan Kıbrıs, Yunanistan için Yunan Pan Helenizm'inin bir parçası ve uzantısı olmuştur. Rumlar Ada'nın İngiliz hakimiyetindeki ilk yıllarından itibaren Enosis taleplerini dile getirmeye başlamışlardır. Bu istek Kıbrıs sorununun da baş mimarı olarak karşımıza çıkmaktadır. BM zemininde çözüm arayışları GKRY'nin AB'ye üye olarak alınmasıyla zemin değiştirme durumuyla karşı karşıya kalmıştır. Sonuç itibariyle; Kıbrıs, konumu itibariyle küresel ve bölgesel güçlerin etkinlik kurmak istediği bir merkez konumundadır. GKRY'de Şubat 2008'de yapılan seçim, Rumların AB üyeliği sonrasındaki ilk seçim olması nedeniyle önem taşırken çözüm için büyük şans olarak nitelendirilen yeni GKRY' de eski politikaları devam ettirdiği görülmektedir. Tarafların çözüme yönelik taleplerinin ve anlayışlarının birbirleriyle örtüşmemesi Kıbrıs sorununun çözümünü zorlaştırmaktadır.
Hibrit savaşlar: Rusya'nın Afganistan (1979) ve Ukrayna (2014) askeri müdahaleleri ile israil-lübnan savaşları (1982, 2006) örnek olayları ışığında tarihsel-mukayeseli bir inceleme

Bu çalışmanın temel konusu 'hibrit savaş' kavramının ortaya atılmasıyla birlikte savaşın doğasındaki ve karakterindeki değişim tartışmalarının geleneksel ve yeni nesil savaş yaklaşımlarının karşılaştırılması ile incelenmesidir. Bu amaçla Sovyetler Birliği'nin 1979 yılında Afganistan müdahalesinde uyguladığı savaş stratejisiyle, Rusya'nın 2014 yılında Ukrayna müdahalesinde uyguladığı savaş stratejisi ve İsrail'in 1982 yılında ve 2006 yılında Lübnan'a gerçekleştirdiği müdahalelerinde uyguladığı savaş stratejileri derinlemesine incelenecek örnek vakalar olarak seçilmiştir. Söz konusu örnek vakalar üzerinden 'hibrit savaşlar yeni bir savaş yaklaşımı mıdır? Eğer öyleyse günümüzdeki savaşları geçmişşteki savaşlardan farklı kılan nedir? Başka bir deyişle, hibrit savaşlarda 'yeni' olan nedir? sorularına cevap verilmesi hedeflenmiştir. Başlıca bulgular göstermektedir ki, Afganistan ile Ukrayna Savaşları ve 1982 ile 2006 yıllarındaki Lübnan Savaşları hibrit savaş özelliği taşımakla birlikte, doğaları ve karakterleri birbirine benzemektedir. Bu sonuç, hibrit savaşın yeni nesil bir savaş türü olmadığını, geleneksel savaş yaklaşımı olarak adlandırılan Clausewitz'in ortaya koyduğu 'halk, ordu ve politik irade' üçlemesinden öteye geçemeyerek, günümüzde doğasının ve karakterinin aynı kaldığını göstermiştir.
Bağımsızlıktan sonra Gürcistan'daki gelişmeler ve Türkiye'ye olan yansımaları

Türkiye'nin bölge geneli ve Gürcistan özeli dış politika amaçlarına ulaşmayı kolaylaştıracak şekilde değerlendirilmesine katkıda bulunmayı hedefleyen çalışmanın birinci bölümünde Gürcistan'ın; jeopolitik ve jeostratejik öneminin azalmayacağı ve petrol nedeniyle daha da artabileceği varsayımından hareketle; Kafkasya'nın jeopolitiği içerisinde coğrafi ve jeopolitik konumu incelenmiş, Rusya'nın ilan ettiği askeri doktrin ve yakın çevre kavramlarıyla Gürcistan'a ve bölgeye müdahaleleri ve bunun bölgesel ve küresel etkileri tespit edilmiş, soğuk savaş sonrasında değişen güvenlik algılamaları ve Kafkasya genelinde oluşan işbirliği imkanları üzerinde durulmuş, Hazar Bölgesi Enerji Kaynakları ve bu kaynakların sevk edilmesi meselesine odaklasan politikalar üzerinde tespit ve değerlendirmeler yapılmıştır. İkinci bölümde bağımsızlıktan önce Gürcistan tarihine kısa bir şekilde değinildikten sonra bağımsızlık sonrası gelişmeler üzerinde daha detaylı bir şekilde durulmuştur. Bu bağlamda etnik yapı, Abhazya ve Acara Özerk Cumhuriyetleri ile Güney Osetya Özerk Bölgesindeki gelişmeler, Ermeni ve Azeriler olmak üzere Gürcistan'da bulunan ve ülkenin jeopolitikasına etki eden azınlıkların yol açtığı ulusal ve uluslararası sorunlara değinilmiştir. Üçüncü bölümde Rusya'nın ilan ettiği askeri doktrin ve yakın çevre kavramlarıyla Gürcistan'a müdahaleleri ve bunun bölgesel ve küresel etkileri tespit edilmiş, Gürcistan'ın başta Türkiye ve Rusya olmak üzere bölge ülkeleriyle ve aynı zamanda Avrupa ve ABD ile ilişkileri ele alınmıştır. Sonuç bölümünde Türkiye - Gürcistan ilişkilerinde Rusya Federasyonu ve ABD bağlamında yaşanması muhtemel gelişmeler ile Türkiye'nin Kafkasya ve Gürcistan politikasının alması gereken şekil üzerinde tespit ve önerilerde bulunulmuştur.
Yunanistan'ın kuruluşundan günümüze genel dış politikası

KURULUŞUNDAN GÜNÜMÜZETEZİN BAŞLIĞI:GENEL DIŞ POLİTİKASIBAŞAK KARACAN AKINYAZAR ADI:Bu çalışmada Yunanistan'ın kuruluşundan günümüze kadar uluslararası siyasette izlediği rol, uyguladığı politik manevralar, ulaşmaya çalıştığı hedefler ve diğer ülkelerin Yunanistan üzerinden yürüttükleri politikalardan bahsedilmiştir. Teze başlarken Yunanlılar'ın tarihi ve kimliği hakkında detaylı bilgi verilmiştir. İlerleyen bölümlerde Yunanlılar'ın Osmanlı Devletine neden ve ne şekilde isyan ettiği, isyanı hazırlayan sebeplere yer verilmiştir. Ayrıca Yunanistan'ın nasıl kurulduğu ve kurulduktan sonraki hedefleri açıklanmıştır. Sonrasında Yunanistan'ın Balkan Savaşlarındaki konumu, savaşlar süresince yürüttüğü siyaset anlatılmıştır. Osmanlı İmparatorluğu'nun yıkılışını sağlayan I. Dünya SavaşınaYunanistan da dahil olmuştur. Çalışmada I. Dünya Savaşında Osmanlı İmparatorluğuna karşı büyük devletlerin Yunanistan üzerinden yürüttüğü siyaset detaylı incelenmiş, Yunanistan'ın savaştan kazanımları irdelenmiştir. Ayrıca II. Dünya savaşına kadar Yunanistan'ın izlediği dış siyaset irdelenmiştir. Dünyayı derinden etkileyen II. Dünya Savaşı'nın Yunanistan'dane şekilde ceryan ettiği, Yunanistan'ın izlediği siyaseti ve sonunda elde ettiğikazanımları açıklanmıştır. Savaş sonrasında Yunanistan'ın geçirdiği içsavaşı, ülkenin ayrıldığı kampları ve bu iç savaşın ne şekilde sonaerdirildiğine yer verilmiştir. Komünist S. S. C. B. ile Amerika arasındaki rekabet soğuk savaşıdoğurmuştur. Çalışmada Yunanistan'ın soğuk savaş süresince yürüttüğü dış politika ile büyük Yunanistan hayalini gerçekleştirmek üzere yaptığı siyasi uygulamaları da yer almaktadır. Soğuk savaş sürerken Yunanistan AB'yegirmiş uzun soluklu bir entegrasyon süreci geçirmiştir. Bu süreç detaylı olarak irdelenmiştir. Son olarak soğuk savaşın bitiminden günümüze Yunanistan'ın değişen dış politikası anlatılmış ve sonuçlara varılmıştır.
Ab'nin Dışişleri ve güvenlik politikası yüksek temsilciliği ile başlayan birliğin savunma ve güvenlik politikası değişimi

Bilkay Şafak BOSTANCIOĞLUAB'NİN DIŞİŞLERİ VE GÜVENLİK POLİTİKASI YÜKSEK TEMSİLCİLİĞİ İLE BAŞLAYAN BİRLİĞİN SAVUNMA VE GÜVENLİK POLİTİKASI DEĞİŞİMİYÜKSEK LİSANS TEZİANKARA 2019 Avrupa Birliği, ekonomik bütünleşme alanında başarılı olup şimdiye kadar görülen en başarılı birlik olmuştur. Ekonomik alanın aksine güvenlik ve savunma alanı ise Birliğin epeyce zorlandığı, tartışıldığı ve çekinceli bir alan olmuştur. Soğuk Savaş döneminde, güvenlik ve savunma alanında önemli bir çaba harcanmış; Batı Avrupa Birliği kurulmuş, Avrupa Savunma Topluluğu kurma girişiminde bulunulmuş ancak hedeflenen sonuçlara tam anlamıyla ulaşılamamıştır. Soğuk Savaş dönemi güvenlik ve savunma konuları bakımından AB için NATO gölgesinde geçmişştir. Fakat asıl önemli olan gelişmeler Soğuk Savaş'ın bitimi ile yaşanmaya başlamıştır. 1992 Maastricht Antlaşması ile Ortak Dış Politika ve Güvenlik Politikasında çok önemli bir adım atılmış ve siyasi bütünleşme sürecine gidilmeye başlanmıştır. Bu aşamada, güvenlik ve savunma politikaları hükümetlerarası düzeyde de olsa AB'nin ikinci sütununu oluşturmuştur. Devam eden süreçte ise Avrupa Güvenlik Savunma Politikası ve NATO ile işbirligi içinde oluşturulan Avrupa Guvenlik Savunma Kimliği oluşturulmuştur. Ayrıca yapılan çeşitli Zirvelerle bu süreçler hızlı bir biçimde gelişmiştir. 2009 yılında Lizbon Antlaşması'nın yürürlüğe girmesi ile de birliğin hem anayasal hem de hukuki olarak Ortak Güvenlik ve Savunma Politikasının temel dayanakları ve kuruluşu tamamlanmıştır. Son dönem gelişmesi olarak da yine Lizbon Antlaşmasında yer alan 'kalıcı yapısall işbirliği' ilkesinden yine aynı isimle yola çıkılarak 'Kalıcı Yapısal İşbirliği' yapısı oluşturulmuştur. Avrupa Birliği'nin ortak bir güvenlik ve savunma politikası oluşturması süreci incelenirken, AB'nin NATO ile olan ilişkilerinin de göz önünde bulundurulması zorunludur. Bu nedenle, NATO'nun bu savunma ve güvenlik sürecine olan etkisi ve Avrupa Birliği'nin savunma ve güvenlik politikası oluşturma sürecinde meydana gelen politikaların NATO'ya yansımaları ve etkileri de irdelenmek durumundadır. Bu bağlamda çalışmada genel olarak güvenlik kavramından başlanarak uluslararası, toplumsal ve küresel anlamda güvenlik ve güvenliğe etki eden faktörler ele alınmış, AB Güvenlik ve Savunma Politikasının oluşum süreci ile günümüze kadar yaşadığı belli başlı önemli gelişmelere değinilmiş; NATO ile olan ilişkileri üzerinde durulmuş ve günümüzde gelinen aşama incelenmiştir. Ayrıca bu politika çerçevesinde yapılan bazı ortak operasyonlara da değinilmiştir.
Özel askeri sektör ve Ortadoğu'daki faaliyetleri

Muharip askeri güç ihtiyacının dış kaynaktan tedarik edilmesi tarih boyunca farklı şekillerde tezahür etmiştir. Münferit paralı askerlerden ilkel muharip askeri şirketlere kadar pek çok yapı uygarlığın gelişimiyle paralel olarak dönemin siyasi, ekonomik ve sosyal zeminine uygun olarak askeri yapı içerisinde yer almıştır. Günümüzde ise hem muharebe yeteneği hem de askeri hizmetleri arz eden bir özel askeri sektör oluşmuş durumdadır. Neoliberal paradigma ve postfordist üretim yapısının bir fonksiyonu olan askeri hizmetlerin dış kaynaktan tedarik edilmesi, devlet işlevlerinin yeniden tanımlanarak daha fazla türdeki hizmetin piyasa tarafından sağlanması düşüncesinin doğal bir sonucudur. Askeri harekatın herhangi bir safhasındaki muharip, muharebe destek ve hizmet desteği görevleri günümüzde özel askeri sektör tarafından verilebilmektedir. Özel askeri sektör faaliyetlerinin inceleneceği bu çalışmada askeri hizmetin ticari aktörlerce arz edilmesinin süreç içerisindeki dönüşümü ve bunun altında yatan nedenleri açıklanarak özel askeri şirket faaliyetleri genel hatları ortaya konulduktan sonra ülkelerin gelir seviyeleri ile arasında bir ilişki olduğu düşünülen talep edilen askeri hizmetler, sektörün Ortadoğu bölgesindeki faaliyetleri üzerinden incelenecektir.
Kitle imha silahları ve uluslararası ilişkilerdeki pratiği

Kitle İmha Silahları kavramı, nükleer, kimyasal ve biyolojik silahlara ek olarak radyolojik silahlar ile kitle imha potansiyeline sahip diğer silahları kapsamaktadır. KBRN Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik ve Nükleer kelime grubunun kısaltması olarak kullanılmaktadır. Genel olarak bu terim kimyasal, biyolojik, radyolojik ve nükleer maddelerin kasten veya kazaen yayılmasıyla oluşan, insan ve çevre için zararlı ve tehlikeli durumları ifade etmektedir. Askeri kapasite realist gelenekte güç unsurları içerisinde en çok üzerinde durulan boyuttur. Askeri kapasiteden kastedilen şey modern anlamda savaş ekipmanlarına, malzemelerine, teknolojisine, donanımlı ordulara ve silahlara sahip olmaktır. Silah teknolojisi, yani silahları kendisinin üretebilmesi ve diğer ülkelerle karşılaştırıldığında bu silahların etkilerinin yüksek olması belirleyici kabul edilir. Konvansiyonel silah teknolojisinden nükleer, kimyasal ve biyolojik silah teknolojilerine kadar değişen alanlarda kendi teknoloji ve üretim kapasitesine sahip olan ülkelerin uluslararası politikada emredebilme kabiliyetine daha fazla sahip oldukları farz edilir. Birinci Dünya Savaşından itibaren modern anlamda kullanılmaya başlanan kitle imha silahları, İkinci Dünya Savaşını nihayetlendirmiş, Soğuk Savaşın seyrinde en önemli belirleyici olmuştur. Kitle İmha Silahları önemli bir faktör olarak 21. yüzyılın güvenlik sorunlarında da ortaya çıkmaktadır. Devlet güçlerinin elinde olan Kitle İmha Silahları, bu devletlerin ortadan kalkması ile sahipsiz kalabilir ve bu devletlerin boşalttığı alanları dolduran başta terör örgütleri olmak üzere devlet dışı aktörler bu silahlara sahip olabilirler. Başta devletler ve uluslararası örgütler olmak üzere, uluslararası aktörler, karar alırken Kitle İmha Silahları faktörünü değerlendirmek ve bu silahların üretimi, yayılması ve kullanımının engellenmesi için gerekli tedbirleri almak durumundadır.