turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Erzaehltechnik und spracheigense haften in Heinrich Bölls roman 'Billard um halbzehn'

Böll çağdaşlarını etkilemek, insanları eğitmek veyaşamlarının değişmesine katkıda bulunmak amacındadır. Gerçek karşısında insanı, onun çaresizliği, mücadelesi, sevgisi kini, sorumluluğu inancı, Böll için edebiyatın ana konularıdır. Bu çalışmada Böll'ün 'Billard um halbzehn' adlı eseri anlatım teknikleri ve dil açısından ele alınmıştır. Heinrich Böll savaş yaşantısını ve savaş sonrası sorunları dile getiren önemli Allman yazarlarındandır. Önceleri I. Dünya Savaşı'nı izleyen yoksulluk yıllarını sonra da II. Dünya Savaşı'in yaşamış olması, onun savaşın acılarını tüm yapıtlarında yansıtmasına neden olmuştur. Yapıtlarında savaşı anlatmakla birlikte, insanların nasıl savaştıklarını değil, savaşın, onları ne hale getirdiğini gösterir. Geçmişi unutmuş olan Alman toplumunu da Böll eleştirmektedir. Böll'ün 'Billard um halbzehn' adlı eseri konuşma dili yani günlük dille yazılmıştır. Düz, yan yana dizilmiş, genellikle virgül ve noktalı virgül ile ayrılmış konuşma dilini, okuyucu üzerinde tam ve inandırıcı bir tablo çizmek için bir konuya yaklaşmca- ya kadar çeşitli ifade ve tekrarlamalar, fiilsiz cümleler kullanmıştır. Noktalama işaretleri Böll'e özgü bir durum arz etmektedir. Uzun paragraf sonlarında ancak nokta konmuştur. Virgül, noktalx virgül, iki nokta agxrlxk göstermiştir. Kelime tahlili açısından yapılan incelemede, eserdeki anafigürlerin kendilerine özgü kelimeler kullandıkları görülmüştür. Ancak eser bu açıdan bir bütün olarak değerlendirildiğinde yine de benzerlikler görüldüğü tespit edilmiştir. Bu eserde zaman katları arasındaki sınırlar kalkmıştır. Olay konusunu, şimdiki zaman katında çok kısa bir süreye yerleştiren Böll, geçmişşi ve hatta geleceği eser dokusuna katarak yirmi dört saatlik bir olayın içine elli senelik bir geçmişşi katmıştır. Eserde geriye ışık tutma aracı olarak çağrışımları, gözlemleri, hatır lamaları, diyalogları, monologları ve bilinç akımını kullanmıştır. Bu geçişler, roman kahramanlarının perspektifleri yönünden ele alınarak çeşitlilik kazanmıştır. Çalışmada geriye dönüş tekniğinin ne olduğu sorusu cevaplandırılmaya çalışılmış, eserden örnekler verilmiştir. Yine bu romanda Böll pek çok sembol kullanmıştır. Yazar sembolleri ya günlük hayattan ya da dini dünyadan seçerek, onlara evrensel bir mana vermiştir. Buna göre 'kuzu', 'çoban', 'manda', ifadeleri İncil- Tevrat kökenli olup, 'kuzu' Nazi devrinde eziyet çeken, günahsız, saf, kurban olan kişileri, 'çoban' bunlarınkoruyucusunu, 'manda' ise Nazi devrinin fanatik zihni - yetli, kaba kuvvet yanlılarım simgeliyor. Yine Böll'de sembol tekniğine değinilmiştir. Böll üslubunun bir başka özelliği de Leitmotif tarzı tekrarlarıdır. İncil'den ve halka mal olmuş edebiyattan alınan alıntıların çoğu Leitmotif karakteri gösterdiğinden beraber incelenmiştir. Roman kahramanlarının tipik reaksiyonlar, sembolik anlamda kalıplar, şarkılar özellikle İncil'den Almanca ve Latince alıntılar eserde tekrarlanmıştır. Leitmotif tar. zi tekrarlamaların, Böll'ün eserlerinin genellikle odak noktalarına yerleştirildiği tipleri, olaylar karakterize edici niteliklere sahip olduğu görülmüştür.
İlköğretim okulları ikinci kademe öğrencilerinin dil bilgisi becerileri üzerine bir araştırma

Bir temel eğitim kurumu olan ilköğretim okullarının amaçlarının gerçekleşmesi uğrunda büyük çabalar gösterilmektedir. Eğitimin amaçlarını gerçekleştirmek üzere devlet, bütçesine büyük kaynaklar aktarmakta, ana ve babalar da aile bütçesinden önemli harcamalar yapmaktadır. Bu çaba ve masraflar, yetişmekte olan çocuklarımızın yarınlara hazırlanması, yararlı bir yurttaş olması, kendileri ve içinde bulundukları toplumla uyumlu ve barışık yaşaması içindir. Her bakımdan yeterli ve nitelikli insan yetiştirmeyi hedefleyen eğitim ve öğretim faaliyetinin amacına ulaşması zorunludur. Bu araştırma, Türkçe Eğitim Programında yer alan Dil Bilgisi dersinin amaçlarının gerçekleşme düzeyini belirlemek ve elde edilen bulgular ışığında çocukların dil gelişimini sağlıklı temellere oturtmak üzere teklifler sunmak amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla Erzurum Merkez İlköğretim okullarındaki 677 öğrenciye başarı testi; 31 Türkçe öğretmeni, 16 okul müdürü, 28 ilköğretim müfettişi ve 22 akademisyene dil bilgisi dersinin amaçlarının ne ölçüde gerçekleştiği ile ilgili anket ve gözlem formu uygulanmıştır. Dil Bilgisi dersinin amaçlarının gerçekleşme düzeyini belirlemek amacıyla 16 ilköğretim okulundaki 677 öğrenciden aldığımız veriler ile 31 Türkçe öğretmeni, 16 okul müdürü, 28 İlköğretim müfettişi ve 22 Akademisyenden elde ettiğimiz veriler, beşinci bölümde ele alınıp analizi yapılarak yorumlanmıştır. Araştırma sonucunda ' ilköğretim okulu Türkçe Eğitim Programı 8. sınıf Dil Bilgisi amaçlarının gerçekleşme düzeyi' nin istenen seviyeye ulaşmadığı tespit edilmiştir. Türkçe Dil Bilgisi dersinin amaçlarının gerçekleşmesi ve yetişen nesillerin etkili, doğru ve işlek bir dil becerisi kazanması için dil eğitim ve öğretiminde ciddi ve köklü tedbirler alınması gerekmektedir.
Yemini'nin faziletnamesi (2 cilt)

Bu çalışma, esas itibariyle; XV. yüzyılın sonu ili XVI. yüzyılın başlarında yaşamış olan Yemini'nin XVI. yüzyılın ilk yansında yazdığı; geçiş dönemi eseri olan ve büyük ölçüde 'Eski Anadolu Türkçesi'nin özelliklerini taşıyan Fazilet-name (1519) adlı eserini ihtiva etmektedir. Çalışma, 'Giriş', İnceleme ', 'Metin' ve 'Gramatikal İndeks' başlıklarını taşryan dört bölümden oluştu. 'Giriş' bölümünde şairin hayatı, edebi kişiliği ve Fazilet-name hakkında bilgi verildi. 'İnceleme' başlıklı bölümde eserin şekil bilgisine ait özellikleri örnekleme yoluyla dikkatlere sunuldu. 'Metin' bölümünde Fazilet-name'nin yaklaşık 40 el yazması nüshasından seçilmiş üç nüshanın tenkitli metni verildi. Bu bölümde ayrıca metin'de geçen Farsça başlıkların, Arapça ibarelerin Türkçe karşılıkları 'Notlar' başlığı altında yer aldı. 'Gramatikal İndeks' başlıklı bölüm ise eserin, sistematik bir sözlüğü/grameri niteliğindedir. Bu bölümde Fazilet-name'deki isim ve fiiller anlam ve gramer kategorileri bakımından geçtikleri beyit numaralarıyla birlikte alfabetik olarak dikkatlere sunuldu. Çalışmanın sonunda da bir 'Ekler İndeksi' ile 'Bibliyografya'ya yer verildi.
Edebi eserlerin yabancı dil sınıflarında öğrencilerin kabiliyetlerinin geliştirilmesi için kullanılması

Jüri : Yrd. Doç. Dr. Mehmet TAKKAÇ : Yrd. Doç. Dr. Halil KOCA Günümüzde ikinci ya da yabancı bir dil öğrenmek herkes için çok popüler ve aynı zamanda gereklidir, bu yüzden daha iyi ve mükemmel bir öğrenim için değişik birçok metot ve yöntem geliştirilmiştir. Bir metot geliştirilirken bu metodu güçlü materyaller ile geliştirmek hayati bir önem taşır. Bu yüzden şiir, roman, oyun ve kısa hikaye gibi edebi eserler bu amaçla kullanılabilir. Çünkü bu eserler bir öğrenimi ve öğretiminde birçok gerekli ve faydalı konular içerirler. Bu çahşmmanın sonucu olarak EFL öğretmenlerine edebi eserleri dil sınıflarında kullanmalarını önemle tavsiye ediyoruz. tC YÜKSEKÖĞRETİM KMUhD
Dedem Korkut Kitabı'nın söz dizimi

Jüri : Prof. Dr. Efrasiyap GEMALMAZ Bu çalışmada Dedem Korkut Kitabı söz dizimi açısından incelenmiştir. Çalışma, dokuz bölümden oluşmaktadır: 'Giriş' bölümünde Dedem Korkut Kitabı ve çalışmamız hakkında genel bilgiler, 'Kavramların İşaretlenmesi' adlı ikinci bölümde bağımsız kavramları karşılayan kelime ve kelime grupları, 'Taban Halindeki Öğeler' adlı üçüncü bölümde isim ve fiil tabanları, 'Kavram İlişkileri' adlı dördüncü bölümde belirli tamlamalar ve belirtme unsurları, 'Cümle' adlı beşinci bölümde cümlenin öğeleri, 'Cümle Dışı Öğeler' adlı altıncı bölümde cümlenin kurucu olmayan öğeleri, 'Cümle Yapıları' adlı yedinci bölümde cümle kalıplan ve bunların örnekleri, 'Cümle ve Cümle Kalıplarının Kullanım Oranları' adlı sekizinci bölümde cümle ve cümle kalıplarıyla ilgili istatistiki bilgiler, 'Sonuç' bölümünde çalışmadan elde edilen sonuçlar dikkatlere sunulmuştur. Çalışmanın sonunda bir şekil bilgisi dizini ve kaynakça verilmiştir.
Zülfü Livaneli romanlarındaki ki yapısının sözdizimi bakımından incelenmesi

Türkiye Türkçesinin söz dizimi özelliği yüklem ve yükleme bağlı yapıların birliği ile oluşur. Bu yapı oluşturulurken ortaya konan söz birlikleri çeşitlidir ve söz diziminde pek çok işlevde görülmektedirler. Bu çalışmada çeşitli dil birliklerini birbirine bağlayan ki bağlacı ve kalıplaşarak oluşturduğu cümle başı edatların söz dizimi çerçevesinde çözümlemesine yer verilmiştir. Bu çözümlemede Zülfü Livaneli'nin romanlarındaki cümle yapılarından yararlanılmıştır. Araştırmamızın konusunu ki'li cümle yapılarından hareketle Zülfü Livaneli romanlarında bu yapıların dikkate değer yeri, kullanımı, görev ve anlam ilgileri oluşturmaktadır. Bu bağlamda ki'li cümlelerin tasnifi, tarihsel gelişim çizgisi incelenerek, Modern Türk Dilbilgisindeki yeri açıklanmaya çalışılmış; Zülfü Livaneli romanlarında yer alan tüm ki'li yapılar incelenerek, bu cümlelerde ki'nin işlevi anlatılmaya çalışılarak bu cümleler ile, ilgili alt başlıklarda tasnif edilmiştir.
Azerbaycan atasözlerinde zamanlar

Türkler tarih boyunca birçok devlet kurmuşlardır. Gittikleri her coğrafyaya da dillerini taşıdıkları için Türk Dili geniş bir alanda varlık göstermiştir. Bugün birçok ülkede varlığını korumakta olan Türkçe ile yazılı ve sözlü binlerce eser verilmiştir. Azerbaycan da bu ülkelerin en önemlilerinden biridir. Dil çok zengin bir kültür hazinesidir. Bu zengin hazinenin en önemli yapı taşlarından biri de atasözleridir. Atasözleri bir milletin dilini, gelenek ve göreneklerini, yaşam tarzını ve hayata bakış açısını yansıtır. Dili oluşturan unsurların en önemlilerinden biri de zamanlardır. Bir dil kullanılırken duyguların, eylemlerin, durumların ve düşüncelerin ifade edilmesinde zamanlar etkin bir rol oynar. Türkçede atasözlerinin ağırlıklı olarak geniş zamanla ve emir kipiyle çekimlendiği fikri bu çalışmamızda da desteklenmiştir. Ancak atasözlerinde diğer zaman kiplerinin de kullanımı mevcuttur. Çalışmamızda bütün zaman kiplerine örnekler bulunmuştur. Bu çalışma kapsamında Azerbaycan atasözlerinde zamanlar konusu ele alınmıştır. 4274 atasözünün tek tek fişlenerek zamanlara ve kişilere göre sınıflandırıldığı çalışmamızda; en fazla çekim 2128 tane ile geniş zaman çekimidir. Geniş zaman çekiminden sonra sırasıyla 279 tane görülen geçmişş zaman, 221 tane şimdiki zaman, 109 tane duyulan geçmişş zaman çekimine rastlanmıştır. Tasarlama kiplerinde ise; 431 tane emir, 421 tane şart, 65 tane istek, 3 tane gereklilik kipi tespit edilmiştir. Çekimlerde ağırlıklı olarak üçüncü teklik şahıs yer almaktadır. İkinci çokluk şahıs çekimine hiç rastlanılmamıştır.
Hikayet-i Sipahi-i Kastamoni Tuti-i Şekeristan(vr.28-54)

Bu çalışma, Hikayet-i Sipahi-i Kastamoni Tuti-i Şekeristan adlı eserin Millet Kütüphanesi'ndeki Rm. nu.: 146'da kayıtlı bulunan tek nüshasının 28 a/1-54a/12varaklarını konu almaktadır. Eser yazıldığı dönem itibariyle Osmanlı Türkçesi dönemine aittir. Müellifinin veüstensihinin adı eserde geçmemektedir. Bu çalışma giriş, gramer incelemesi, transkripsiyonlu metin, dizin ve tıpkıbasım olmak üzere beş bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde eserin nüshası, yazarı, sahası, kelime haznesi, imla özellikleri bulunmaktadır. Gramer incelemesi bölümünde metnin dil özelliklerini ortaya koyan sade bir gramer inceleme çalışması yapılmıştır. Transkripsiyonlu metin bölümünde eserin transkripsiyonlu çevirisi noktalama işaretleri de kullanılarak verilmiştir. Dizin bölümünde ise transkripsiyonlu metinde geçen tüm kelime ve kelime grupları, anlamları ve geçtiği yerlerle birlikte verilmiştir. Son bölümde ise eserin çalışmaya konu olan 28a/1-54a/ 12 varaklarının tıpkıbasımı verilmiştir.
Yiğitbaşı Ahmed Şemseddin Marmaravi Tercüme-i Risale-i Vasiyyet

Bu çalışma, H.891/ M.1435 yılında İzmir ilinin Saruhan sancağına bağlı Gölmarmara ilçesinde dünyaya gelen Yiğitbaşı Ahmed Şemseddin Marmaravi'nin Tercüme-i RisAle-i Vasiyyet adlı eseri üzerine yapılmıştır. Yiğitbaşı, üzerinde çalıştığımız eserin dışında yaklaşık on beş Türkçe eser daha vücuda getirmiş önemli bir müelliftir. Dini ve tasavvufi öğretileri konu alan ve Arap harfli bir eser olan Tercüme-i RisAle-i Vasiyyet adlı metni Latin harfleri esaslı Türk alfabesine çevirerek başladığımız çalışma boyunca, eserin hem iç hem de dış özellikleri ile alakalı ciddi bir çalışma içerisine girildi. Çalışmanın hemen başında metnin müellifinin hayatı ve eserleri ile ilgili tanıtıcı bilgilere yer verildi. Metnin imla özellikleri, şekil bilgisi özellikleri ve ses bilgisi özellikleri ayrı ayrı başlıklar altında incelendi. İnceleme boyunca elde edilen verilerle dönem Türkçesinin temel özellikleri arasındaki benzerlik ya da farklılıklar izlendi. Metnin sonunda gramatikal dizin oluşturularak eserin tüm kelime kadrosu tanıtıldı. Dizin çalışmasının içerisinde kelimelerin anlamları da verilerek bir sözlükçe de hazırlanmış oldu. Metnin cümle kadrosunu incelemeye aldığımız cümle bilgisi kısmında dönem Türkçesinin cümle kurma yolları ile bugünkü Türkiye Türkçesinin cümle yapısını kıyaslama imkanı sağlandı. Tüm bu çalışmalar neticesinde, çalışmamızın ana materyali olan metni tüm yönleri ile inceleme/değerlendirme uğraşı neticelendi.
Yabancılara Türkçe dil bilgisinin öğretiminde 'özel metin' kullanımı ve bu metinlerin öğrenci başarısına etkisi

Dilbilgisi öğretimi, Türkçenin yabancılara öğretiminde dört temel becerinin yanında yer alan önemli bir bilim dalıdır. Eğitim sistemimizin benimsediği yapılandırmacı yaklaşıma göre dil bilgisi öğretimi başlı başına bir amaç değildir. Dilbilgisi bir şeyi anlamak ve bu anlamı aktarmak için kullanılmalıdır. Anlamın oluştuğu yer metinlerdir. Bu bağlamda yabancılara Türkçe dil bilgisinin öğretiminde özel metin kullanımı önemli bir yer teşkil etmektedir. Yapılan bu araştırma, karma gömülü deneysel bir çalışmadır. Bu yöntemde nicel ve nitel veriler bir arada kullanılmıştır. Nicel ve nitel veriler ayrı ayrı elde edilip çalışmanın sonunda ilişkilendirilmiştir. Araştırmanın nicel verileri SPSS programına göre analiz edilmiştir. Nitel verileri ise içerik analizine göre çözümlenmiştir. Çalışmanın örneklemini Moskova Devlet Sosyal Bilimler ve Ekonomi Üniversitesi Türkoloji Bölümü'nde okuyan B1 seviyesindeki öğrenciler oluşturmaktadır. Çalışma beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde çalışmanın problem durumu, amaç, önem, sınırlılıklar ve tanımlara yer verilmektedir. İkinci bölümde çalışmanın kuramsal çerçevesi yer almaktadır. Üçüncü bölümde çalışmanın yöntemine değinilmektedir. Dördüncü bölümde ise bulgular ve yorumlar yer almaktadır. Araştırmanın son bölümünde tartışma, sonuç ve öneriler yer almaktadır. Yabancı dil olarak Türkçe dil bilgisinin öğretiminde özel metin kullanımını ve bu metinlerin öğrenci başarısına etkisini inceleyen bu çalışma sonucunda; yabancılara Türkçe dil bilgisinin öğretiminde amaca yönelik, hızlı ve kalıcı öğrenmeyi sağlayacak özel metinlere ihtiyaç olduğu ve bu metinlerin dil bilgisi öğretimini kolaylaştırdığı tespit edilmiştir.
Yabancılar için Türkçe ders kitaplarında dil bilgisi öğretimi

Bu çalışma, yabancılar için Türkçe ders kitaplarının dil bilgisi açısından değerlendirmesini yapmak, yabancılar için Türkçe ders kitaplarındaki dil bilgisi konularının ünitelere göre dağılımını tespit etmek ve yabancılar için Türkçe ders kitaplarında dil bilgisi öğretiminin nasıl ele alındığını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden doküman analiziyle gerçekleştirilen çalışmanın kapsamını, yabancılar için hazırlanmış Yeni Hitit Yabancılar İçin Türkçe Ders Kitapları, Gazi Üniversitesi Yabancılar İçin Türkçe Dil Bilgisi Kitapları ile Yedi İkim Yabancılar İçin Türkçe Ders Kitaplarının A1, A2, B1, B2 ve C1 düzeylerinde ele alınan dil bilgisi konuları oluşturmaktadır. Bu kaynaklar, verilerin toplanması sırasında ilgili üniversitelerin TÖMER kurumlarından temin edilip daha sonra dil bilgisi açısından incelenmiştir. Çalışmaya veri sağlayan birçok dil bilgisi kuralı, örneği, etkinliği ve dil bilgisinin ele alınış biçimi, kimi görseller ve örnek cümleler 'EK' bölümünde verilmiştir. Çalışmanın sonucunda ise Yeni Hitit Yabancılar İçin Türkçe Kitapları, Gazi Üniversitesi Yabancılar İçin Türkçe Dil Bilgisi Kitapları ve Yedi İklim Yabancılar İçin Türkçe Ders Kitaplarının dil bilgisi açısından olumlu ve olumsuz değerlendirilmesi yapılmış ve bu kaynaklara yönelik ayrı ayrı başlıklar altında çeşitli önerilerde bulunulmuştur.
Kırgız yazarı Tölögön Kasımbekov'un 'Sıngan Kılıç' romanındaki fiillerin durum ekli tamlayıcıları

Bu çalışmada Kırgız Türkçesinde yüklem olan fiillerin hangi hal ekleriyle ilişki içerisinde olduğu üzerinde durulmuştur. Bu çalışma yapılırken Kırgız yazar Tölögön Kasımbekov'un 'Sıngan Kılıç' adlı eserine bağlı kalınmıştırYüksek Lisans Tezi olan bu çalışma giriş, inceleme ve sonuç bölümlerinden oluşmaktadır. Çalışmanın giriş bölümünde tezin konusu, amacı ve önemi belirtildikten sonra hal kavramı ve hal ekleri ile ilgili bilgiler verilmiştir. Daha sonra bu çalışmada izlenen yöntemler belirtilerek Kırgız Türkleri, Kırgız Türkçesi, Kırgız yazar Tölögön Kasımbekov ve 'Sıngan Kılıç' adlı eserine değinilmiştir. İnceleme bölümünde, 'Sıngan Kılıç' adlı eserde geçtiği tespit edilen fiiller, bu fiillerin anlamları ve hangi hal ekleri ile ilişki içinde oldukları romanda geçen örnek cümlelerle açıklanmıştır. Türkiye Türkçesinde bulunan ve bulunmayan Kırgızca fillerin durumları alfabetik sıra gözetilerek ele alınmıştır. Sonuç bölümünde Kırgız Türkçesinde yüklem olan fiillerin hangi hal ekli tamlayıcıları kabul ettiğine ilişkin elde ettiğimiz tespitler yer almaktadır.
Sa'di-yi Şirazi'nin Bostan ve Gülistan'ında sözdizimi

Bu çalışma, İran edebiyatı tarihinin en ünlü simaları arasında yer alan VII./XIII. yüzyılda yaşamış büyük söz ustası Sa'di-yi Şirazi'nin hem edebi ve hem de dil özellikleri bakımından değerli olan Bostan ve Gülistan adlı yapıtlarının Farsça gramerinin söz dizimi açısından incelenmesini konu almaktadır. Bostan. Sa'di'nin kaleme almış olduğu, manzum eserleri arasında en önemli yeri işgal eden ilk müstakil eseridir. Özellikle klasik kaynaklarda Sa'diname ve modern kaynaklarda Bostan adıyla bilinen bu eser, mesnevi tarzında mütekarib vezninde yazılmıştır. Bostan, bir dibace ve on babadan oluşmaktadır. Toplam beyit sayısı, 4011 dir. İşlediği konular arasında ahlaktan düşünceye, hikmetten siyasete, yaşayış tarzlarına ve öğütlere kadar çeşitli mevzular yer almaktadır. Bütün bu konular, manzum hikayeler şeklinde kaleme alınmış, ibretli sözlerle de süslenerek belagat ve fesahat yüklü ifadelerle zenginleştirilmiştir. Gülistan, Sa'di'nin yazarlık kabiliyetini göstermesi açısından eserleri arasında çok ayrı bir yere ve öneme sahiptir. Sa'di'nin Bu eserinde sergilediği en büyük sanat, Farsça nesri tekellüften, tasannu'dan, garip terkipler ve anlaşılması zor ibarelerden kurtarmış olması ve ona tabii, ölçülü bir yapı kazandırmış olmasıdır. Gülistan m nesri, fenni nesrin en olgunlaşmış örneğidir. Bu eserinde de Sa'- di, yine ahlak, nasihat, hikmet, öğüt ve daha başka konulan mensur hikayeler ve şiirlerle kaleme almıştır. Eser bir mukaddime ve sekiz babadan oluşmaktadır. Çalışma, bir giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde kısaca Sa'di, eserleri ve yapılan çalışma hakkında bilgi verilmektedir. Birinci bölümde Bostan ve Gülistan kelimeler açısından ele alınmış, bu iki eserde kullanılmış olan ve bağımsız olarak cümlede görev alabilen isim, sıfat, zamir, fiil, zarf, fiilimsi gibi kelime türleri, görevlerine göre tasnif edilip bir araya toplanarak cümle içerisinde bulundukları görevler ayrı ayrı konu başlıkları altında örnekleriyle incelenmiştir. İkinci bölümde yine aynı eserler, Farsça söz dizimi açısından ele alınmış, cümleleri, cümle türleri ve cümle yapılan, özellikle bağımlı bileşik cümle türleri ayrı ayrı başlıklar altında ayrıntılı olarak incelenmiştir.
Beyin temelli öğrenme yaklaşımına göre düzenlenmiş dilbilgisi uygulamalarının akademik başarıya etkisi

Dilbilgisi, dil derslerinin temel beceri alanlarından biridir. Bilimsel çalışmaların verilerine göre, dilbilgisi öğretiminde çeşitli sorunlarla karşılaşılmaktadır. Bu çalışmanın amacı; beyin temelli öğrenme yaklaşımının ortaokul 6. sınıf öğrencilerinin Türkçe dilbilgisi konularındaki başarılarına etkisini belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda araştırmada nicel ve nitel araştırma tekniklerinin bir arada kullanıldığı 'karma yöntem' kullanılmıştır. Araştırma, 2017- 2018 eğitim öğretim yılı 2. döneminde Bolu ili Mengen ilçesi Mengen Atatürk Ortaokulu'nda öğrenim gören 6. sınıf öğrencileriyle yapılmıştır. Çalışma grubunu deney grubunda 17, kontrol grubunda 20 olmak üzere toplamda 37 öğrenci oluşturmuştur. Araştırma Türkçe dilbilgisi konularından olan sözcük türleri arasından edat, bağlaç ve ünlem konuları ile sınırlandırılmıştır. Araştırma sürecinde yapılacak olan dersler için Duman'ın (2015) 'beyin temelli planlamanın 7 aşamalı ana hattı' adıyla Jensen'den (2000) uyarladığı planlama modeline uygun ders planları hazırlanmış, sınıf içi uygulamalarda kullanılmak amacıyla etkinlikler ve öğretim araç-gereçleri tasarlanmıştır. Verileri toplamak amacıyla çoktan seçmeli 20 sorudan oluşan bir başarı testi geliştirilmiştir. Araştırmada elde edilen nicel verilerin istatistiksel çözümlemelerinde SPSS v25 paket programı kullanılmıştır. Nitel veriler ise 'içerik analizi' tekniğiyle çözümlenmiştir. Söz konusu program ve teknikle elde edilen veri çözümleme sonuçları şu şekildedir: Araştırmanın nicel kısmında yapılan başarı testi sonuçları, deney grubu lehine anlamlı bir farklılığın ortaya çıktığını göstermektedir. Nitel kısmındaki verilerden ise, derslerde yapılan drama, oyun, yarışma gibi etkinliklerin öğrenci ilgisini çektiği ve derslerin bu yaklaşımla daha eğlenceli geçtiği anlaşılmaktadır. Ayrıca öğrenci ilgisinin bir süre sonra azalabildiği, derslerin eğlence aracı olarak algılanabildiği, öğrencilerin bazı uygulamalara koşullanarak asıl amaçtan uzaklaşabildiği de araştırmacı notlarından anlaşılabilmektedir.
10. sınıf dil ve anlatım dersindeki dilbilgisi konularına yönelik çoklu zeka uygulamaları

Bu araştırmayla 10. sınıf dil ve anlatım dersindeki 'fiilimsiler' konusunun öğretiminde 'Çoklu Zeka Kuramı' uygulamasının öğrenci başarısı ve tutumu üzerindeki etkisini saptamak amaçlanmıştır. Bu doğrultuda araştırmada deneysel yöntem kullanılmış ve ön test-son test kontrol gruplu model uygulanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2015- 2016 Eğitim ve Öğretim Yılı Çanakkale Merkez İbrahim Bodur Anadolu Lisesinde öğrenim gören 10-C ve 10-D sınıfları oluşturmaktadır. Bu sınıflar, birinci dönemdeki dil ve anlatım dersi notlarına ve ders öğretmeninin görüşlerine dayanılarak yansız bir şekilde kontrol ve deney grubu olarak seçilmişlerdir. Uygulamadan önce ve sonra her iki gruba da ön test-son test başarı testleri ve derse yönelik tutumlarını belirlemeyi tespit etmek için tutum ölçekleri uygulanmıştır. İki haftalık bir süreç içerisinde toplamda beş ders saati olmak üzere deney grubu öğrencilerine çoklu zeka yaklaşımına uygun öğretim yapılırken; kontrol grubu öğrencilerine ise geleneksel öğretim yöntemlerine uygun bir öğretim yapılmıştır. Araştırmada başarı testleri ve tutum ölçekleri veri toplama araçları olarak kullanılırken verilen değerlendirilmesinde SPSS 22 paket programından ve Mann-Whitney U testi, Kolmogorov-Smirnov, Shopiro-Wilk, Wilcoxon işaretli sıralar testi ve t-testi istatistik teknikleri yöntemlerinden yararlanılmıştır. Uygulamanın sonucunda çoklu zeka kuramına göre öğretim yapılan deneysel grubun başarısının arttığı ve olumlu tutum geliştirdiği tespit edilmiştir. Benzer gelişimin klasik yöntemle ders anlatılan kontrol grubunda da olduğu görülmüştür.