İlkokul öğretmenlerinin iç motivasyon ve görev performanslarının il eğitim denetmenlerinin uyguladıkları denetim yaklaşımları açısından incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, il eğitim denetmenleri tarafından uygulanan denetim yaklaşımlarının öğretmenlerin iç motivasyon ve görev performanslarıyla ilişkisini ortaya koymaktır. Ayrıca denetim yaklaşımları, iç motivasyon ve görev performansını cinsiyet, mesleki kıdem ve okuldaki hizmet süresi değişkenleri açısından incelemektir. Araştırma, tarama modelinde betimsel bir çalışmadır. Çalışmanın örneklemini, Ankara ili merkez ilçelerinde bulunan resmi ilkokullarda görevli 510 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada kullanılan veri toplama aracının ilk bölümünde, 'Kişisel Bilgiler'; ikinci bölümünde, 'Denetim Yaklaşımları'; üçüncü bölümünde, 'İç Motivasyon'; dördüncü bölümünde ise, 'Görev Performansı' ölçekleri bulunmaktadır. Araştırmanın alt problemlerinin çözümlenmesi amacıyla Kolmogorov-Smirnov Testi, t-testi, Tek Yönlü Varyans Analizi, Scheffe Testi, Levene Testi, Pearson Momentler Çarpım Korelasyon Tekniği ve Regresyon Analizi yapılmıştır. Araştırmada; ilkokul öğretmenlerinin algılarına göre il eğitim denetmenleri tarafından en çok uygulanan denetim yaklaşımının klasik denetim olduğu bulunmuştur. Çağdaş denetim yaklaşımlarının uygulanmasına yönelik öğretmen algıları ise genel olarak düşük düzeydedir. Denetim yaklaşımları, cinsiyet değişkenine göre anlamlı farklılık göstermiştir. Klasik denetimin uygulanmasına ilişkin kadın öğretmenlerin algıları daha yüksek düzeydeyken; çağdaş denetim yaklaşımlarının uygulanmasına ilişkin erkek öğretmenlerin algılarının daha yüksek düzeyde olduğu görülmüştür. Klasik denetimin öğretmenlerin mesleki kıdemlerine göre anlamlı farklılık gösterdiği saptanmıştır. Buna göre; 10 yıldan daha fazla mesleki kıdemi olan öğretmenler, 5 yıl ve daha az mesleki kıdemi olan öğretmenlere göre klasik denetimin daha çok uygulandığını düşünmektedirler. Öğretmenlerin okuldaki hizmet süresi ile denetim yaklaşımlarının uygulanma düzeyine ilişkin algıları arasında da anlamlı farklılık bulunmuştur. Aynı okulda 6 yıldan fazla çalışan öğretmenler, 6 yıl ve daha az çalışan öğretmenlere göre klasik denetimin uygulanma düzeyini daha yüksek bulmuşlardır. Öğretmenlerin iç motivasyonlarına yönelik algılarının yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir. Öğretmenlerin iç motivasyonları, mesleki kıdemlerine göre anlamlı farklılık göstermiştir. Buna göre; mesleki kıdemi 10 yıldan az olan öğretmenlerin iç motivasyon algıları, mesleki kıdemi 15 yıldan fazla olan öğretmenlere göre daha düşük düzeydedir. Okuldaki hizmet süresi, 10 yıl ve daha fazla olan öğretmenlerin iç motivasyon algılarının, 6 yıl ve daha az olan öğretmenlere göre daha yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin, görev performanslarına ilişkin algılılarının çok yüksek düzeyde olduğu ve görev performanslarının cinsiyetlerine göre anlamlı olarak farklılaştığı görülmüştür. Kadın öğretmenlerin görev performansına yönelik algıları, erkek öğretmenlere göre daha yüksek düzeydedir. Denetim yaklaşımlarından iç motivasyonu sadece klasik denetimin; görev performansını ise klinik, klasik ve öğretimsel denetimin anlamlı olarak yordadığı saptanmıştır. Araştırma sonucunda klinik denetimin görev performansının negatif yönlü en güçlü yordayıcısı olduğu görülmüştür.