turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Osmanlı'dan günümüze Türk hukukunda yargı etiği ve hakimin vasıfları

Etik, bir bireyin ne yapması gerektiğini ve en iyi davranış biçimini gerekçeleriyle birlikte belirlemeye çalışır. Diğer bir deyişle doğru ve yanlışla ilgili insanlığın üzerinde mutabık kaldığı ilkeleri ifade eder. Meslek etiği ya da diğer adıyla mesleki ahlak kuralları, bir mesleği yerine getirirken uyulması gereken ideal davranışlar olarak tanımlanabilir. Yargı ve hukuk etiği ise, bu görevi yerine getiren hakimlerin ve diğer makamların yapması gerekenleri belirleyen kurallar olmakla beraber bunun ötesine geçerek mesleki faaliyetlerin doğru bir şekilde yerine getirmeleri için yapılması gerekenin ne olduğunu da belirler. Yargı görevini yerine getirenlerin, öncelikle etik ilkeleri anlaması ve bu ilkelere bağlı olması gerekir. Türk Hukukunda, İslam'ın kabulü ile beraber, İslam Hukuk kuralları uygulanmaya başlanmıştır. Osmanlı Devletinde yargı yetkisi kadılar tarafından yerine getirilmiş, kadıların seçimi, tayin ve niteliklerine ilişkin konulara oldukça önem verilmiştir. Kadıların nitelikleri hakkında, Mecelle'de hüküm altına alınmış önemli vasıflar bulunmaktadır. Günümüzde ise Yargı etiğine ilişkin kural ve ilkeler ulusal mevzuatta Anayasa ve özel kanunlarda hüküm altına alınmıştır. Ayrıca Uluslararası alanda kabul edilen ilkeler bulunmaktadır. Hakimler için Bangalor Etik İlkeleri, savcılar için Budapeşte İlkeleri, avukatlar için de Havana Kuralları bunların başında gelmektedir. Bu çalışmada Osmanlı Devleti'nden günümüze Türk hukukunda yargı etiği üzerinde durulmuş, ideal bir hakim savcı ve yargı etiği için önerilerde bulunulmuştur.
Kişisel verilerin soruşturma evresinde işlenmesi ve insan hakları kapsamında korunması

Bu tez çalışmasının amacı, kişisel verilerin soruşturma evresinde insan hakları bağlamında korunması gerektiğini çeşitli argümanlar vasıtasıyla ortaya koyabilmektir. Bu amaç doğrultusunda tezin kapsamında öncelikle kişisel veri teriminin hukuki metinlerindeki düzenleniş biçimi bağlantılı olduğu diğer temel hak ve hürriyetlerle birlikte ortaya konulmaktadır. Akabinde kişisel verilerin korunması ile ilgili yerel ve uluslararası hukuk metinler incelenmekte, AİHM'in kararları ışığında bu düzenlemeler yorumlanmaktadır. Bu yorum faaliyetiyle kişisel verilerin korunması hakkının ihlal edilmemesi için soruşturma evresinde kişisel verilerin işlenmesine yönelik ilkeler çıkarılmaktadır. Nihayet, CMK ve diğer hukuk kurallarına dayanan kişisel verilerin soruşturma evresinde işleme yolları bu ilkeler nazarından değerlendirilmektedir. İlgili yerel ve uluslararası mevzuatın incelenmesi ve yorumlanması sonucunun ürünü olan söz konusu ilkeler, Türk hukukunda soruşturma evresinde kişisel verilerin korunmasına yönelik doğrudan ve yeterli uygulanacak hükümlerin olmaması nedeniyle anahtar niteliğindedir. Bunu ortaya koyabilmek adına, tez yazım yöntemi olarak parçalardan tümevarım metodu kullanılmıştır. Tez çalışmasının sonunda varılan sonuç, Türk hukukunda kişisel veriler konusunda özel düzenleme olan 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nun çağın şartlarına uyum sağlayamıyor oluşudur. Daha özel olarak ifade etmek gerekirse, Kanun m. 28'de yer alan istisna hükümleri soruşturma evresinde işlenmekte olan kişisel verileri, kanunun sağladığı koruma kapsamına almaması nedeniyle çeşitli hukuka aykırılıklar olabileceği gözlemlenmiştir. Bunlardan en önemlisi, soruşturma evresinin istisna hükmü kapsamında olması sebebiyle kişisel verilerin koruma kapsamı dışında bırakılmasının hakkın özüne müdahale teşkil edebilecek olup Anayasa'ya aykırı olabileceğidir. Oysa AB hukukunda GDPR'ı ceza hukuku yönünden tamamlayan 2016 /680/EU sayılı Direktif'in varlığı i sebebiyle kişisel veriler soruşturma evresinde de korunabilmektedir. Zikredilen direktif benzeri düzenlemelerin Türk hukukunda hala yer almıyor oluşu, mevcut hükümlerdeki hukuka aykırılık tartışmalarını en azından belli bir süre daha devam edeceğini göstermektedir.
Vergi yargılama hukukunda görev ve yetki

Vergi yargılama hukukunda görev ve yetki kavramaları ayrıntılı bir şekilde açıklanmaya çalışılmıştır. Bu doğrultuda öncelikle Türk yargılama hukuku sonrasındagörev ve yetki kavramları incelenmiş bulunmaktadır. Çalışma esas olarak 3 önemli konuyu ortaya koyma eğilimindedir. İlki adli yargıda yaratılan 3 dereceli yargı sisteminin idari yargıdaki 2 dereceli yargı sistemi ile karşılaştırılmasıdır. İkincisi vergi yargısının düzenlenme yerine ilişkin teorik tartışmaların belirtilmesidir. Üçüncüsü ise idari yargının ayrıntılı düzenlenmemiş olmasından dolayı vergi yargısında görev ve yetkiye ilişkin mahkeme kararlarının sunulmasıdır.
Patent hakkının tüketilmesi

Gelişim ve ilerleme aracı olan patentler, patent hakkı sahibine inhisari yetkiler vermektedir. Bu yetkiler uyarınca, patent konusu ürünün üretilmesi, satılması, dağıtılması, kullanılması, ithal edilmesi veya bu amaçlar için kişisel ihtiyaç dışında bir sebeple elde bulundurulması patent hakkı sahibi tarafından önlenebilmektedir. Patent sahibinin yetkilerinin sınırsız olması, patentin bir tekelleşme aracına dönüşmesine neden olabilecektir. Bu durumun önlenmesi için patent hakkının tüketilmesi ilkesi geliştirilmiştir. Patent hakkının tüketilmesi ilkesi ile bir yandan patent hakkı sahibinin yaratıcı çabalarının ödülünü alması sağlanırken; diğer yandan patentlerin serbest ticarete engel olmaları önlenmektedir. Patent hakkı sahibi, patentle korunan ürününü, kendi rızası ile piyasaya sunduktan sonra, aynı ürünün, tekrar ticarete konu edilmesine müdahale edememektedir. Tüketilmenin konusu, somut olarak piyasaya sunulan ürünlerdir. Patentin kendisi, tüketilmenin konusu olmamaktadır. Tüketilme ilkesi, seçilen coğrafi rejimlere göre farklı sonuçlar doğurmaktadır. Çalışmada, üç temel coğrafi tüketilme rejimi olan ülkesel, bölgesel ve uluslararası tüketilme coğrafi rejimleri ile sonuçları incelenmiştir. Ülkesel veya bölgesel tüketilme coğrafi rejiminde, hakkın tüketilmesi ilkesi, sadece o ülkede veya bölgede piyasaya sunulan ürünler için söz konusu olmaktadır. Ülkesel ve bölgesel tüketilme coğrafi rejimlerinde, patent sahibi, paralel ithalatlara engel olabilmektedir. Uluslararası tüketilme coğrafi rejiminde ise, ürünün dünyanın herhangi bir yerinde piyasaya sunulması ile birlikte, piyasaya sunulan bu ürünler bakımından patent hakkı tüketilmektedir. Uluslararası coğrafi tüketilme rejiminde patent hakkı sahibi, paralel ithalata engel olamamaktadır. Ülkeler, coğrafi tüketilme rejimi tercihlerini ekonomik ve politik kararlarla yapmaktadırlar. Patent hakkının tüketilmesi için kabul edilen ülkesel coğrafi tüketilme rejimi, Türkiye için en doğru tercih görülmektedir. Her ne kadar, bu rejimde, paralel ithalat engelleniyorsa da; patent sahiplerini koruma yoluyla patent sisteminin özendirilmesinin, gelişim ve inovasyon ortamlarının sağlanması bakımından uygun olacağı düşünülmektedir.
Mecelle'de iş akdi

İş akdi, bireysel iş hukukunun kapsamlı ve önemli bir konusudur. İş akdine ilişkin olarak Osmanlı Hukukunda Mecelle'den önce bir kanunlaştırma bulunmamaktadır. Mecelle'de iş akdine ilişkin olarak, dönemin şartlarına uygun bir kısım düzenlemeler yer almıştır. İş ilişkileri İslam Hukukunda icare akdi başlığı altında düzenlenmiştir. Mecelle'de iş akdinin karşılığı icare-i ademi akdidir. Mecelle'de iş akdi konusunda İslam Hukuku terminolojisi kullanılmıştır. İcare-i ademi akdi Mecelle'nin ikinci kitabı olan icare kitabı içerisinde düzenlenmiştir. İcare-i ademi akdi, İslam Hukukundaki istihdam kurallarını açıklamaktadır. Mecelle'de işçi kavramının karşılığı ecir terimidir. İşçi ecir-i has ve ecir-i müşterek şeklinde ikiye ayrılmıştır. İşçi kavramı modern anlamdaki işçi kavramından daha geniştir. İşçi niteliğinin belirlenmesinde ücret karşılığı bir işte çalışma kıstas alınmıştır. Bu sebeple iş akdi kavramı da günümüzdeki iş akdi kavramından daha geniştir. İslam Hukuku ile günümüz hukuku iş akdinin kurulması, özellikleri, tarafların borçları ve akdin sona ermesi konularında benzerlikler ve farklılıklar taşımaktadır.
Yapım süreci ve içeriği ile anayasacılık açısından farklı bir deneyim üzerine inceleme: 2009 Bolivya anayasası

Ülkelerin sık sık yeni anayasalar yaptığı ya da mevcut anayasalarında reformlara gittiği günümüzde karşılaştırmalı anayasa hukuku çalışmaları, başka ülkelerin anayasal problemleri ve çözümleri değerlendirilerek anayasacılık anlamında ortak kimi ileri değerlere ulaşılmasını mümkün kılmaktadır. Bugünkü resmi adıyla Bolivya Çok Uluslu Devleti'ni 2009 Anayasası'nı yapmaya götüren süreç, bu süreçte yaşanan toplumsal hareketler ve ortaya çıkan metnin çoğulculuk, yerlilik, çevre vurgusu ve geniş hak ve özgürlük düzenlemeleri farklı bir deneyimi işaret etmesi itibariyle karşılaştırmalı anayasa hukuku bakımından incelenmeye değer pek çok veriyi bünyesinde taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı da bu verileri ortaya koyarak bu farklı deneyime ışık tutmaktır. Tez dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde 2009 Bolivya Anayasası'nın anayasacılık hareketleri bakımından yeri tespit edilmektedir. İkinci bölümde anayasanın yapılmasına neden olan tarihsel arka plan ve anayasanın yapım süreci ele alınmaktadır. Üçüncü bölümde anayasanın ideolojisi, kamusal erkler ve ülkenin kendisine özgü başkanlık sistemi irdelenirken dördüncü ve son bölümde hak ve özgürlükler, hak ve özgürlüklerin korunma mekanizmaları ve metin ile pratik arasındaki farklılıklar ve bundan kaynaklı eleştiriler incelenmektedir.
Marka lisans sözleşmesi, markanın hükümsüzlüğünün lisans sözleşmesine etkisi

Marka lisans sözleşmesi, marka sahibinin lisans veren sıfatıyla markayı kullandırma, bunun karşılığı olarak lisans alanın ise bedel ödeme borcu altına girdiği karşılıklı borç yükleyen ivazlı bir akittir. Ayrıca tarafların edimleri açısından kendine özgü unsurlar barındıran marka lisans sözleşmesi sui generis bir sözleşmedir. Marka lisans sözleşmesine uygun düştüğü ölçüde benzer sözleşme türlerine ilişkin hükümlerin kıyasen uygulanması mümkün uygun olacaktır. Marka lisans sözleşmesinin geçerli olarak kurulması için tüm sözleşmeler için geçerli olan genel ve sınai hakka ilişkin mevzuatta yer alan özel hükümlere uygun olması gerekir. Lisans verenin asli borcu olan kullandırma borcu kapsamında pek çok kullandırma edimini yerine getirmeyi sağlayan farklı borcu bulunmaktadır. Lisans alanın ise bedel ödeme ve şartları var ise kullanma ve marka hakkını zedelememe borçları mevcuttur. Markanın hükümsüz olması sonucu lisans sözleşmesi konusuz kalacak ve lisans veren şartlara göre sorumlu olacaktır. Marka lisans sözleşmesi özellikle haklı sebeplerin varlığı halinde fesih edilebilecektir.
Ses markaları

Günümüzde teknoloji ve reklam stratejilerinin değişim ve gelişimine paralel olarak, işletmeler tarafından mal ve hizmetlerin reklamı amacıyla kullanılan marka çeşitleri de değişmiş ve gelişmiştir. İşletmeler son zamanlarda sözcük, şekil, harf gibi geleneksel markaların yanı sıra ses, üç boyutlu biçim ve renk gibi yeni ve geleneksel olmayan marka çeşitlerini de yoğunlukla kullanmaya başlamışlardır. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun yürürlüğe girmesi ile birlikte markaların tescili için çizimle görüntülenebilme şartı yerine, yeni marka türlerinin tesciline de imkan verilecek şekilde işaretin konusunun açık ve kesin olarak anlaşılmasını sağlayabilecek şekilde sicilde gösterilebilir olma şartı getirilmiş ve bu değişiklikle birlikte pek çok ülkede tescili kabil görülen ses markaları, hareketli markalar gibi geleneksel olmayan markaların tescili açısından zorluk yaratan çizimle görüntülenme şartı kaldırılmıştır. Ayrıca, mülga 556 sayılı Kanun Hükmünde Kararname döneminde seslerin marka olabileceği belirtilmemesine rağmen, Kanun hükmünde açıkça seslerin marka olabilecek işaretler arasında sayılması sonucunda seslerin marka olarak tescili de hukuki bir zemine kavuşmuş ve uluslararası anlaşmalarla uyumlu hale getirilmiştir. Çalışmamızın amacı, SMK ile açıkça marka olabilecek işaretler arasında sayılan ses işaretlerinin hangi şartlarla marka olarak tescil edilebileceğini ve tescil edildikten sonra nasıl bir hukuki koruma sağlanacağını açıklamak olacaktır.
Avrupa insan hakları sözleşmesi ve Türk pozitif hukukunda kişinin özgürlük ve güvenlik hakkı

Bu çalısmanın amacı; insanın temel haklarından olan özgürlük ve güvenlik hakkını Avrupa nsan Hakları Sözlesmesi ve yasalarımız çerçevesinde ele alarak incelemek ve karsılastırmaktır. Bu çalısmanın kapsamı; yakalama, gözaltına alma, adli kontrol ve tutuklama tedbirleriyle sınırlı tutulmus; Adli ve önleme araması daha çok kisinin özel hayat hakkına iliskin olduğundan deginilmemistir. Çalısmamda; özgürlük ve güvenlik kavramlarının ne olduğu, özgürlük ve güvenlik hakkının tarihsel gelisimi, Avrupa nsan Hakları Sözlesmesi, Anayasamız ve Ceza Muhakemesi Kanunu basta olmak üzere diger yasalarımızda özgürlük ve güvenlik hakkının nasıl düzenlenmis olduğunu incelemeye çalıstım.
Milletlerarası hukukta ve Türk Ceza Kanunu'nda soykırım suçu

'Milli, etnik, ırki veya dini bir grubu kısmen veya tamamen ortadan kaldırmak' şeklinde tanımlanan soykırım, fiili olarak tarihin en eski dönemlerinden beri insanlığın bir gerçeği olmakla birlikte, bu fiilin bir suç olarak tanımlanması ve milletlerarası hukukta düzenlenmesi ancak 20. yüzyılda söz konusu olabilmiştir. Bu çerçevede, 1948 tarihli Birleşmiş Milletler Soykırım Suçunun Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi BM'ye üye devletlerce kabul edilmiş ve bu sözleşme gereğince devletlere bu suç tipi ile ilgili önleyici ve cezalandırıcı görev ve sorumluluklar yüklenmiştir. Türkiye de bu konudaki yükümlülüğünü yerine getirmek üzere 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nda gerekli düzenlemeyi yapmıştır.
İşçinin tehlike sebebiyle iş görmekten kaçınma hakkı

Tehlike sebebiyle iş görmekten kaçınma hakkı, işçinin hayat ve vücut bütünlüğüne yönelmiş, ciddi ve yakın bir tehlikenin bulunması halinde söz konusu olan, önleyici nitelikte bir haktır. Normal şartlar altında işçinin sorumluluğunu gerektiren ve akdi bir kusur oluşturan bu davranış, iş sağlığı ve güvenliğine yönelik bir tehlikenin varlığı halinde meşru sayılmakta ve hukuken korunmaktadır. Bu hakkın kullanımı açısından tehlike kavramı, kilit bir niteliğe sahiptir. Ayrıca bu kavram, 'ciddi tehlike' ve 'yakın tehlike' kavramları ile sınırlandırılmıştır. Kümülatif bir yaklaşımın benimsendiği düzenlemede, söz konusutehlikenin hem ciddi hem de yakın olma özelliği birlikte aranmaktadır. İş görme borcununistisnasını oluşturan tehlike sebebiyle iş görmekten kaçınma hakkı, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 13. maddesinde düzenlenmiştir. Amacına uygun şekilde kullanıldığı takdirde kaçınma hakkı, özellikle iş kazalarının engellenmesi ve sonuçlarının hafifletilmesibakımından hayati bir öneme sahiptir. Ayrıca kaçınma hakkı kullanılarak iş sözleşmesininayakta tutulduğu ve işverenin, iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin yükümlülüklerini yerine getirme noktasında baskı altına alındığını söylemek mümkündür. Ne var ki bu hakkınuygulamada, istenilen düzeyde kullanılamadığı görülmektedir. Bu duruma sebep olarakişçilerin, yeterli bilgi ve bilinç seviyesine sahip olmamaları ve işverenlerin yanlış tutumlarıkarşısında işçilerin, mağdur edilme veya işlerini kaybetme korkusu gösterilebilir. Tezimizin amacı da bu doğrultuda, tehlike sebebiyle iş görmekten kaçınma hakkını tüm yönleriyle açıklamak ve söz konusu sakıncaların giderilerek, kaçınma hakkının kullanılabilirliğininartırılması noktasında, taraflara düşen görevleri tespit etmeye çalışmaktır.
İftira suçu

Bu çalışmada 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 267 vd. maddelerindeki iftira suçu incelenmektedir. İftira suçunun tarihsel gelişimi, mülga 765 sayılı ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu dönemindeki uygulamalara ve suç kapsamına değinilecektir. Araştırmamızda genel olarak Yargıtay içtihatlarına, iftira suçuna dair yazılmış kitap ve bilimsel makaleler incelenecektir. İlgili kitap ve makaleler belgesel kaynak olarak kullanılacaktır. Uygulamada ve doktrinde iftira suçu ile suç üstlenme, suç uydurma, yalan tanıklık ve hakaret suçları birbirine karıştırılabilmektedir. Gerçekte iftira suçu olarak değerlendirilmesi gereken isnatlar ile ilgili hatalar yapılarak bu belirtilen suçlarda açılan davalarda mahkemeler kararlar vermektedir. Çalışmamız ile bu suçlara ilişkin çizilen sınırlar belirginleştirilmeye çalışılacaktır. Günlük hayatta iftira fiilinin çokça gerçekleşmesine rağmen bunlardan çok azının ceza soruşturması ve kovuşturması sebebiyet verme nedenleri ortaya koyulmaya çalışılacaktır. Bu husustaki çözüm önerilerine değinilecektir. Adaletin tam anlamıyla tesisine bir nebze de olsa yardımcı olunmaya çalışılacaktır.
Türk borçlar hukuku'nda geçici ödemeler

'Geçici ödemeler', 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 76. maddesinde düzenlenmiştir. Düzenleme, ilk kez Widmer / Wessner tasarısı olarak da bilinen İsviçre Sorumluluk Hukukunun Revizyonu ve Birleştirilmesi Ön Tasarısı'nın 53. maddesiyle gündeme gelmiş, ancak İsviçre'de yasalaşmamıştır. Kapsamı ve Türk Hukuku'nda Borçlar Hukuku'nun genel hükümleri arasında düzenlenmiş olması göz önüne alındığında, mukayeseli hukukta eşdeğer nitelikte bir düzenlemeye rastlamak mümkün değildir. Düzenleme, zarar gören tarafın iddiasının haklılığını gösteren inandırıcı kanıtlar sunması ve ekonomik durumunun da gereksinim göstermesi halinde hakimin istem üzerine davalının zarar göre ne geçici ödeme yapmasına karar verebileceğine ilişkindir. Ayrıca maddenin 2. fıkrası; davalının yaptığı geçici ödemelerin hükmedilen tazminata mahsup edileceğini, tazminata hükmedilmez ise davacının aldığı geçici ödemelerin yasal faizi ile birlikte geri verileceğini düzenlemektedir. Bununla birlikte Uluslararası Havacılık Hukuku'nda, Deniz Hukuku'nda çatma konusunda ve Sigorta Hukuku'nda benzer nitelikteki ön ödeme düzenlemelerine rastlamak mümkündür. Bütün bu düzenlemelerin ortak amacının, uzun süren yargılamalar devam ederken dava sonucunun kısmi olarak öne çekilmesi suretiyle zarar gören tarafların mağduriyetinin hafifletilmesi olduğu anlaşılmaktadır. Doktrinde yer alan tartışmalardan ilki geçici ödemeler müessesesinin hukuki niteliği etrafında toplanmaktadır. Geçici ödemeler müessesesinin ihtiyati tedbir niteliğinde olduğu ve konusu para olan uyuşmazlıklar bakımından da geçici ödemenin ifa amaçlı eda tedbirleriyle mümkün olabildiği öne sürülmektedir. Buna karşın, düzenlemenin bir maddi hukuk müessesesi olduğu ve tedbir hükmünü haiz olmadığı, ön ödeme başlığı adı altında farklı bir müessese ihtiva ettiği tezimizin ana fikrini oluşturmaktadır. Doktrinde yer alan bir diğer tartışma ise geçici ödemelerin hangi durumlarda uygulanacağına ilişkindir. Düzenlemenin haksız fiil hükümleri arasında yer alması ve lafzı gereği haksız fiilden kaynaklanan uyuşmazlıklarda uygulama alanı bulacağı açıktır. Kanundan doğan diğer borç ilişkilerinde de uygulanıp uygulanmayacağı ise tartışmalıdır. Çalışmamız, geçici ödemeler düzenlemesinin uygulama alanını ve uygulama şartlarını belirlemeyi hedeflemiştir.
Anayasa Mahkemesinin karar gerekçelerinin bağlayıcılığı sorunu

Anayasa Mahkemesi 1982 Anayasası'nda belirtilen yetkileri ve görevleri ile birlikte hukuk düzeninde ve bunun üzerinde temellenen toplumsal ve siyasal yaşam pratiğinde oldukça belirleyici bir konumda bulunmaktadır. Anayasa Mahkemesinin anayasal düzende yer aldığı bu konumun öneminin ise kararlarının bağlayıcılığı ve dolayısıyla etkinliğinden kaynaklandığı söylenebilir. Gerçekten de Anayasanın 153. maddesinin son fıkrasına göre 'Anayasa Mahkemesi kararları Resmi Gazetede hemen yayımlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını ve gerçek ve tüzel kişileri bağlar' denilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararları ise gerekçe ve hüküm fıkralarından oluşmaktadır. Peki, Anayasanın 153. maddesinin son fıkrasında yer alan 'Anayasa Mahkemesi kararları' ifadesinden kararın hangi kısmının bağlayıcı olduğuna ulaşılmalıdır? Burada Anayasa Mahkemesi kararları gerekçe ve hüküm şeklinde bir bütün olarak mı bağlayıcıdır, yoksa kararların yalnızca hüküm fıkrası mı bağlayıcıdır? İşte bu çalışma Anayasa Mahkemesinin karar gerekçelerinin bağlayıcılığı sorununu konu edinmektedir. Doktrinde kimi görüşler ve Anayasa Mahkemesi, Anayasa Mahkemesinin kararlarının gerekçe ve hüküm fıkraları ile birlikte bir bütün olarak bağlayıcı olduğunu belirtirken kimi görüşler ise Anayasa Mahkemesi kararlarının yalnızca hüküm fıkralarının bağlayıcı olduğunu savunmaktadır. Ancak Anayasa Mahkemesinin karar gerekçelerinin bağlayıcılığı sorunu önemlidir; zira soruna verilecek yanıt Mahkemenin işlevini ve dolayısıyla anayasal konumunu büyük oranda değiştirecektir. Kaldı ki bu şekilde hassaslaşan sorun tekil bir sorun da değildir; çünkü beraberinde pek çok soruna da sebep vermektedir. Şu halde Anayasa Mahkemesi karar gerekçelerinin bağlayıcılığı sorunun aşılması gerekmektedir. Bu doğrultuda çalışmada Anayasa Mahkemesinin karar gerekçelerinin bağlayıcı olmadığı savunulmuştur. Esasında soruna ilişkin halihazırdaki düzenlemeye bakıldığında demokratik bir hukuk devletinde Anayasa Mahkemesinin karar gerekçelerinin bağlayıcı olduğuna ulaşılmaması gerektiği söylenebilir. Bununla birlikte mevcut anayasal düzenlemeden Anayasa Mahkemesinin karar gerekçelerinin bağlayıcı olduğuna ulaşılmaması için Anayasanın 153. maddesinin son fıkrasında bir anayasa değişikliğinin gerçekleştirilmesi gerektiği belirtilmiş ve bu anlamda bir çözüm önerisi geliştirilmiştir.
1982 Anayasası'nda yerleşme hürriyeti

Anayasasında yerleşme hürriyeti adlı yüksek lisans tez çalışmamızdaki yerleşme hürriyeti kavramında iki aktör rol oynar. Bunlardan birincisi yerleşen kişi diğeri ise yerleşme yeridir. Günümüz toplumunda yerleşme hürriyetinin bu iki aktöründen birisi olan insan, dünya nüfusunun gün geçtikçe artmasıyla çoğalmaktayken diğer aktörü olan yerleşme yeri ise gün geçtikçe daralmakta ve azalmaktadır. Yerleşme özgürlüğünün küresel yaşam içerisinde giderek artan önemi bununla birlikte ortaya çıkan yerleşme sorunları, yerleşme sınırlamaları ile henüz bu konuyla ilgili yeterli akademik çalışmanın yapılmamış olması bizi bu konuda tez çalışması yapmaya sevk etmiştir. Çalışmamız başlıca iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, yerleşme hürriyeti tanımlanmış ve bu bölümde yerleşme hürriyeti tarihsel açıdan anlatılmıştır. Yerleşme hürriyetinin ana esaslarıyla yer aldığı 1982 Anayasası'nda düzenlenmesine değinilmiş ve bununla birlikte yerleşme hürriyetinin sınırlandırılması ile ilgili gerek anayasada yer alan gerekse mevzuatın diğer düzenlemelerinde yer alan sınırlama sebepleri, nitelikleri incelenmiştir. Tezimizin ikinci bölümünde ise Anayasamızda düzenlenen yerleşme hürriyetine farklı pencerelerden bakma imkanı sağlayacak olan uluslararası metinlerde yerleşme özgürlüğünün düzenlenme şekli ile buna ilişkin mahkeme kararları incelenmiş olup, örnek olması bakımından bazı devletlerin anayasalarında yer alan yerleşme hürriyetinin düzenlenme şekillerine kısa bir bakış yapılmıştır.
Göçmen ev işçilerinin sosyal hakları

1980'li yıllardan itibaren büyük oranda artan uluslararası göç ve yine aynı dönemde yaşanan yeni ekonomik, yapısall, toplumsal süreçler sonucu göçmen kadınların özel konutlarda, ev işlerinde çalıştırıldığı görülmektedir. Bu kadınlar büyük ölçüde korunmasız ve güvencesiz bir şekilde istihdam edilmektedir. Ev işinin bir meslek olarak kabul edilmemesi ve özel konutlarda görünmez bir biçimde çalışmaları çoğu zaman kırılganlıklarını, diğer göçmen işçilere göre daha da arttırabilmektedir. Göçmen ev işçilerinin bu durumu, yeni neo-liberal dünyada ucuz işgücü anlamına gelen kırılgan grupları yansıttığı kadar, günümüzde kadının toplumsal cinsiyet rolleri bağlamında yeri hakkında da fikir vermektedir. Devletlerin, göçe bakışı, benimsedikleri ekonomik ve sosyal politikalar ve göçmenlerin, özellikle de yasal izinlere sahip olmayan düzensiz nitelikte olanların, insan hakları açılarından ele alınması gereken bu sorun, çalışmamızın konusunu oluşturmaktadır.