turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Roger Garaudy'de din ve medeniyet

Bu çalışmada Fransız düşünür Roger Garaudy'nin fikirleri çerçevesinde din ve medeniyet konuları ele alınmaktadır. Bu doğrultuda ilk önce din ve medeniyet kavramlarının etimolojik değerlendirmesi ve terim anlamlarına değinilmektedir. Birinci bölümde Roger Garaudy'de din başlığı altında Garaudy'nin İslam kavramı ve tarihsel süreci hakkındaki düşüncelerine yer verilmektedir. Bu başlık içerisinde İslam'ın doğuşu, gelişimi ve zenginliği ile toplumları her alanda etkileyişi incelenmektedir. Son olarak ise İslam dünyasında yaşanan gerilemelerin sebepleri analiz edilmektedir. Çalışmamızın ikinci bölümünde ise Roger Garaudy'de Medeniyet başlığı altında tarihteki ilk medeniyetlere, Batı medeniyetine ve İslam medeniyetine yer verilmektedir. Medeniyetler kendiliğinden hiçbir temel olmaksızın ortaya çıkmamıştır. Her medeniyetin etkilendiği ve üzerinde yükseldiği bir kültürel miras vardır. Bu bağlamda Garaudy'nin benimsediği şekilde medeniyetleri bir bütün olarak ele almaya çalıştık ve özellikle de günümüzde Batı tarafından görmezden gelinen Doğu medeniyetlerinin zenginliklerine değindik. Çalışmamızda son olarak ise din ve medeniyet arasındaki ilişkiyi Batı medeniyeti ve Doğu medeniyetleri başlıkları altında incelenmektedir. İncelemelerimiz bu iki olgunun tarih boyunca sürekli etkileşim içerinde olduğu sunucunu vermektedir.
İbn Tufeyl'de aklın yetkinleşmesi

İnsana bilgiyi sağlayan ve onda bu ilgiyi uyandıran şey sahip olduğu akıldır. İbn Tufeyl de felsefi sistemini oluştururken bu temel üzerine oturtmuştur. İbn Tufeyl'e göre insan hiçbiröğreticiye ihtiyaç duymadan fizik ve metafizik arasında ilişki kurabilir ve bilgiyi elde edebilirherkesten uzakta doğayı takip ederek, varoluştan yok oluşa kadar her şeyin nedenini kendi deneyimleriyle öğrenebilir. Bu yolla ilerleyen insan aklı en yetkin seviyeye gelerek, insan-ıkamil mertebesine yükselerek yakıni bilgiye ulaşabilir. Bu bilgiye vakıf olan insan için gerçek bir özgürlük ve sonsuz mutluluk söz konusudur. Onun yaptığı felsefi soruşturma ve ruhsalarınmanın götürdüğü nihai sonuç ise akıl ile vahyin çatışmadığı, aksine birbirinigerektirdiğidir. İnsanın felsefi bir çabayla öğrenmiş olduğu bilgi ile Allah'ın vahyettiği bilgiaynıdır. Bu iki bilgi arasındaki çelişki ise sadece görünürde bir çelişkidir ve dinin derinine inen insanlar felsefe ve dine aynı ölçüde kıymet verirler.
Amartya Sen's idea of justice, and its relations with John Rawls and Adam Smith

Bu çalışmada Amartya Sen'in adalet düşüncesinin John Rawls ve Adam Smith ile olan ilişkisi ele alınmıştır. Amartya Sen'in adalet düşüncesi John Rawls'un adalet teorisinin hem bir eleştirisi hem de onun yerine önerilmiş yeni bir yaklaşım olarak görülebilir. Sen'in Rawls eleştirisi temelde aşkınsal kuramsalcılığın eleştirisidir. Sen bunun yerine gerçekleştirme odaklı karşılaştırmalı adalet yaklaşımını önerir. Sen bu yaklaşımı Adam Smith'in tarafsız gözlemci fikri ile tanıtır. Sen'e göre tarafsız gözlemci fikri adaletin standartlarını belirlemede hayati bir rol oynar.
John Rawls ve Amartya Sen'in bakış açısından adalet kavramının değerlendirilmesi

Bu çalışmanın amacı, John Rawls ve Amartya Sen'in bakış açısından adalet kavramının değerlendirilmesidir. Rawls için adalet, eşitlik olarak görülmektedir ve Rawls birincil malların dağılımı üzerine odaklanmıştır. Buna karşın Sen için adalet, kapasitelerdeki sarih eşitsizliklerin bertaraf edilmesi anlamına gelmektedir. Bunun yanı sıra, Sen'e göre adalet, temel sağlık-bakım, eğitim hizmetleri gibi temel kapasitelere eşit bir şekilde ulaşma imkanını gerektirmektedir. Çalışmanın sonucunda, Rawls'un ve Sen'in adalete ilişkin bakış açıları arasında benzerliklerden ziyade farklılıkların olduğu görülmüştür.
Robert Nozick'in özel mülkiyet anlayışına eleştrel bir bakış

20. yüzyılda yayınlanan Anarşi, Devlet ve Ütopya adlı yapıtında ortaya koyduğu düşünceleri ile dikkatleri üzerine çeken Robert Nozick, yaşadığı dönemden günümüze kadar birçok eleştirinin de odak noktasını oluşturur. Nozick, bireyin haklarını negatif haklar olarak belirler ve bireyi bir başka kişiye yardım etmekle yükümlü tutmaz. Nozick'in bireyin haklarını mülkiyet hakkı olarak ele alması onun özel mülkiyet anlayışının birçok açıdan eleştiri almasına neden olur. Bu eleştiriler bu tezin ana konusunu oluşturur. Burada, Nozick'in özel mülkiyet anlayışını eleştirel bir bakış açısı ile ele alıp tartışmaya çalışacağım.
Platon'un diyaloglarında Mythos'un yeri ve işlevi

Bu çalışmanın ana eksenini, Platon'un diyaloglarında kullandığı mitosların işlevi oluşturmaktadır. Sözlü geleneğin temelini oluşturan nesiller arası iletişimi sağlayan mitoslar, 'evren, oluş, varlık, öte dünya, yaşam' gibi insanı ilgilendiren konuları açıklamaya çalışmaktadır. Ayrıca mitoslar, insanların dini inanç ihtiyaçlarını karşılayan ve onların yaşamlarını anlamlandıran öykülerdir. Platon bu sözlü geleneğin insanlar üzerindeki etkisinin farkında olduğundan felsefi düşünce sisteminde onları hem bir aracı hem de bir metafor veya bir alegori olarak kullanmıştır. Platon herkes tarafından bilinen bu geleneksel mitleri ele alır ve onları yeniden düzenleyerek metninin daha anlaşılır kılınması sağlar. Ancak bazı diyaloglarında yepyeni bir mit yarattığı da görülür. Kısacası Platon felsefi bir metinde mit veya alegori ile bilgi ortaya koymanın olanaklı olduğunu göstermiştir.
Cürcani'nin er-Risaletü'l-Kübra Fi'l-Mantık adlı eseri üzerine bir inceleme

Tezimizin konusunu, XIV. yüzyılın büyük düşünürlerinden olan Seyyid Şerif Cürcani'nin mantık ilmine dair yazmış olduğu er-Risaletü'l-Kübra Fi'l-Mantık adlı eseri ve değerlendirilmesi oluşturmaktadır. Tezimiz giriş ve üç bölümden meydana gelmektedir. Giriş bölümünde tezin konusu, önemi, amacı ve yöntemi hakkında bilgi verildi. Tezin birinci bölümünde, döneminde İslam coğrafyasında okutulan bütün ilimlere dair eserler vererek şöhret bulmuş, kendi zamanından son yüzyıla kadar birçok ilim adamının yetişmesinde etkisi olmuş Seyyid Şerif Cürcani'nin hayatını, yaşadığı dönemin ilmi ve siyasi durumunu, ilmi kişiliğini ve eserleri hakkında bilgi vermeyi amaçladık. İkinci bölümde er-Risaletü'l-Kübra Fi'l-Mantık adlı eser çerçevesinde Cürcani'nin mantık görüşlerini değerlendirdik. Bunu yaparken gerekli gördüğümüz yerlerde Aristoteles, Farabi, İbn Sina, Gazali ve Cürcani'nin çağdaşlarının görüşlerine de yer verdik. Tezin üçüncü bölümünde eserin tercümesini yapıp gerekli gördüğümüz yerlerde tercümenin daha iyi anlaşılması için genişletmeye çalıştık. Üç nüshayı örnek alarak oluşturduğumuz eserin Arapça tahkikli metnini ve uygun olacağını düşünerek yazma halinde bulunan orijinal metni de ek kısmında verdik.
Nietzsche'nin sanat anlayışı

NİETZSCHE' NİN SANAT ANLAYIŞI Nietzsche sanata klasik estetik kategoriler dışında yaklaşır. Onu insan yaşamının önemli bir başarısı olarak görür. Sanatla yaşamı birbirinde ayırmayan Nietzsche sanata insan ve insan hayatının çatışmalı yapısını yansıtan ve bütün olumsuzluklara rağmen yaşamı yaşanılır kılan bir başarı alanı olarak bakar. Nietzsche sanat deyince özellikle tragedya üzerinde durur. Nietzsche 'The Birth of Tragedya ' adlı eserinde yaşamdaki ve sanattaki çatışmalı yapıyı eski yunan tanrıları olan Apollon ve Dionysos ikiliğine bağlar. Dionysos coşkunun, taşkınlığın kendinden geçmenin simgesidir. Onu en iyi temsil eden sanat müziktir. Apollon ise Dionysos taşkınlığı dizginleyen ona güzel biçimler veren ölçü ve dengenin simgesidir. Apollon'u en iyi yansıtan sanat plastik sanatlardır. Dionysos coşku ve heyecana kapı um sanatçı bu coşkun güdülerini güzel biçimlerle dışa vurur. Böylece Dioniysos olanla Apollon olanı kendi eserinde bağdaştırmış olur. Sanatçı gelip geçici olan görünüşler aleminde kalıcı birliktelikler oluşturarak evrenin kaynağında bulunan çatışmalı yapıyı herkesin görmesini sağlar. Nietzsche Apollon ve Dionysos karşıtlığının bağdaşmasıyla tüm sanatların kaynağı olan tragedyanın ortaya çıktığım düşünür; ama tragedya aynı zamanda en üstün yaşam biçimini de ifade etmektedir. Peki yaşamdaki trajedi nasıl ortaya çıkar? İnsan var olmakla ölümsüz olan Anabir den koptuğunu bilir, fakat bu kopuş geçicidir. Bir gün yeniden ona dönecektir. Bu değiştirilemez bir kaderdir. İnsan ölümsüz olana yeniden dönmek için hemen yok olmayı ölmeyi ister fakat Apollon güzel biçimler oluşturarak yaşamın güzelliğini sergiler. Ve bireye varlığını sürdürmesi gerektirdiğini fısıldar. Böylece Dionysos insanı sonsuz yok olmaya Apollon ise yaşamaya sürüklerken kişi yaşamına evet der. Bu evet yaşamın bütün olumsuzluğuna rağmen onu olurlayan yüksek bir basandır. Nietzsche, insanın yaşama hem evet hem de hayır demesini trajik bir durum olarak nitelendirir.
Klasik fiziğin ve kuantum fiziğinin doğa tasarımımıza olan etkilerinin karşılaştırılması

Doğayı tanıma ve tanımlama sürecimizi belirleyen birçok etmen vardır. Bilgi anlayışımız bu etmenlerden biridir. İçinde bulunduğumuz doğa hakkında düşünürken, evrenin neliği, sonsuzluk, boşluk, kesinlik gibi kavramları araştırmakta, araştırmamızı bilgi felsefesi başlığı altında yürütmekteyiz. Bilgi anlayışımız doğa tasarımımızı etkilemektedir. İnsanoğlu doğanın içinde olmaklık nedeniyle onu eylemlerinin, edimlerinin ve etkinliklerinin nesnesi yapmaktadır. Bunu yaparken kabul ettiği bir doğa fikrine ve onun yasalarına sadık kalmaktadır. Ancak bazen kendi koyduğu yasalarla doğanın işleyiş düzenini karıştırmakta, kendi bilgisini mutlak doğa yasası olarak görmektedir. Bilgi anlayışını sorguladığında ise zaman içerisinde doğa anlayışının da değiştiğini fark etmektedir. 20. yüzyılda bilim felsefesi doğa bilimlerini incelerken bir takım çıkmazlara düşmüştür. Şöyle ki, teknolojinin gelişmesiyle birlikte mikro ve makro ölçeklerde deney ve gözlem yapma imkanı artmıştır. Bu imkanlarla incelenen mikro alanda sağduyuya aykırı durumlar tespit edilmiştir. Bu tez, klasik fiziğin ve kuantum fiziğinin doğa tasarımlarının dünya görüşümüze etkisini araştırma, ortaya çıkan tablo ile günümüzün doğa felsefesi anlayışını dile getirme çabasıdır. Kuantum fiziğinin felsefi temellerini yorumlamak için klasik fiziğin tarihçesi ve yöntemleri de incelenmiştir. Doğa anlayışımızı mercek altına almak adına fiziğin temel sıçrayış basamakları ele alınmış, hareket, kuvvet, deney, gözlem, matematik, mantık gibi yönteme dair alanlardan bahsedilmiştir. Benzerlikler ve karşıtlıklar tespit edilmiştir. İki paradigmanın karşılaştırılması sonucunda, süreklilik-süreksizlik, belirlilik-belirsizlik, nedensellik-olasılıksallık gibi çelişkilerin nedenini dünyanın yorumlanmasında aramak gerektiği anlaşılmıştır.
Jean Piaget düşüncesinde psikolojik yapılar

varJean Piaget; Felsefe, Psikoloji ve Eğitim Bilimlerinde önemli bir yere sahiptir. Eserleri, arastırmaları ve yazılarıyla günümüzde çok önemli bir yere sahip olan Piaget;özellikle zihin gelisiminde, zeka konusunda yapıya yüklediği anlam gereği sınıflandırmalaryapmıstır. Bu gelisimleri yapılarıyla sınıflandırmıs ve yapıları psikoloji alanına basarıylauygulamıstır. Günümüzde hala geçerliliğini koruyan ve eğitimde kullanılan yapılandırmacıkuramı; yapısallcılık fikrinin yapı kavramına yüklenen anlama göre değistiği görüsünesahiptir. Bu nedenle önce yapı kavramı irdelenmelidir. Pek çok arastırmacı tarafından farklı tanımları yapılmıs ve hakkında pek çok kuramgelistirilmis olan yapı kavramı bir 'dönüsümler dizgesi'dir. Yapı öğelerinin ve özelliklerinintoplamı değil de bir dizge olduğundan dolayı, bu dönüsümler bir takım yasalar gerektirir. Ona göre yapı kavramı, üç ana düsünceden olusur. Bunlar: bütünlük, dönüsüm, özdedüzenleme 'dir. Yapısalcılığın psikolojiye girisi ilk psikoloji laboratuarını kuran Wilhelm Wunt'adayanır. Psikolojide yapısallcılığın gelismesi Gestalt kuramı ile gerçeklesmistir. Jean Piaget'ye yapılan övgülerin yanında bazı bilim çevreleri tarafından elestiriler deyöneltilmistir. Piaget okunup anlasılması kolay olmayan bir yazardır. Ancak unutulmamalıdır ki bilimin tepelerine ulasmak isteyenler sarp yollardan tırmanmayı göze almak durumundadır. Jean Piaget'ye yönelik yapılan pek çok elestiriye rağmen, onun gelisim evrelerindenbağımsız ya da bu evrelere bağımlı olarak değerlendirebileceğimiz sayısız katkısı da vardır. Özellikle eğitim alanına sağladığı faydalar günümüzde güncelliğini korumakla kalmayıp her geçen gün önemini daha da arttırmaktadır
Bediüzzaman Said Nursi'de kötülük problemi

Bu çalışmanın temel amacı felsefe tarihinde yüzyıllar boyunca tartışılagelen fakat bazı kesimlerce tatmin edici cevap bulunamayan kötülük problemine, Said Nursi üzerinden yeni bir çözüm kazandırmaktır. Bu amaç doğrultusunda, giriş bölümünde felsefe tarihinde kötülük problemi öz bir şekilde ortaya konmaya çalışılmış, Nursi'nin hayatından ve ilmi şahsiyetinden kısaca bahsedilmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde, Nursi'nin fiziki kötülük konusundaki görüşleri ele alınıp incelenmiştir. Bu inceleme sonunda onun bu tür kötülükleri ahiret açısından değerlendirdiği görülmüş, bunları insanın ebedi hayatına zarar vermediği müddetçe bir kötülük değil, aksine Allah'ın bir ihsanı olarak nitelendirdiği tespit edilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde ahlaki kötülüğün arkasında yatan temel nedenler üzerinde durulmuş, Nursi'nin bu kötülüğün tek kaynağı olarak insanı sorumlu tuttuğu görülmüştür. Bu da genel olarak kadere iman perspektifinde ele alınmıştır. Son bölümde de, Nursi'nin neredeyse bütün eserlerinde özellikle vurguladığı dine gelen kötülük konusu üzerinde durulmuştur. Nihayetinde kötülüklerin arkasında yatan hikmetler nazara alınarak bakıldığında, insanın dini inancına zarar veren kötülüklerin, hakiki manada bir kötülük olarak nitelendirilebileceği sonucuna ulaşılmıştır.
Aristoteles, İbn Sina ve Ravaisson'da alışkanlık-ahlak ilişkisinin değerlendirilmesi

Alışkanlık sorunsalı felsefe tarihinde ahlak felsefesiyle ilişkilendirildiğinde çok eski bir çalışma alanını ifade etmektedir. Her ne kadar görünüşte sorunsal üzerine yazılmış birçok çalışma var gibi görünse de, bu yeterli değildir. Özellikle İslam filozoflarının alışkanlık meselesi üzerine bağımsız bir eser bırakmadığını da söylemek gerekir. Farabi, İbn Sina ve İbn Miskeveyh siyaset ve ahlak meseleleri üzerine konuşurlarken, kuvvetle alışkanlığa vurguda bulunmuşlardır. Böylece doğu düşüncesinde daha da özelleştirirsek, İslam düşüncesinde de alışkanlık meselesini bir problem alanı olarak belirlemenin gerekliliği ortaya çıkmaktadır. Tezimizin bütünü boyunca, yaptığımız şey batı düşüncesinde Aristoteles ve Ravaisson'a referansla, doğu düşüncesinde ise İbn Sina'ya referansla alışkanlık ve ahlak anlayışları arasındaki ilişkiyi etüt etmek olmuştur. Doğu düşüncesinden kastettiğimiz, tezimizde İslam felsefesinin konuya getirmiş olduğu açılımların içerilmesidir. Tezimizde zikrettiğimiz filozofların her biri alışkanlık ve ahlak arasındaki ilişkiyle yakından ilgilenmişlerdir. Bir model filozof olarak Aristoteles, ahlak anlayışını (erdem ahlakı vaaz ederken alışkanlığa büyük yer vermiştir. Ahlak anlayışını ve karakterin şekillenmesini açıklarken, Aristoteles, alışkanlığın rolüne de güçlü bir şekilde vurguda bulunmuştur. Dahası Aristoteles ikincil olarak insan doğasının inşasına yönelik olarak alışkanlığı varlık yolu olarak da ifade etmektedir. Bu aynı gelenek, İbn Sina ve Ravaisson tarafından da kabul görmüştür. Her ne kadar, Aristoteles, İbn Sina ve Ravaisson arasında meseleye ilişkin genel çizgi ortaksa da, İbn Sina ve Ravaisson etkilenmiş oldukları şeylere de özgünlük katmayı bilmişlerdir. Çalışmamızda her filozofun alışkanlık ve ahlak arasındaki ilişkiye yönelik anlayışları, ortaklık ve farklılıklarını daima ederek, genel bir resim olarak çizilmeye çalışılmıştır.
Aristoteles'in Mimesis teorisinin teleolojik yapısı

Aristoteles, müstakil olarak sanata dair yazdığı tek eseri olan Poetika'da sanatın bütünüyle mimesis olduğunu ifade etmiştir. Bu nedenle mimesis kavramı Aristoteles'in sanat felsefesinin temel kavramıdır. Mimesis, kelime anlamının çağrıştırdığının aksine taklit ya da tasvirden ibaret değildir. Aristotelesçi sistemde mimesis, yaratmayla alakalı bir kavramdır ve doğanın yarım bıraktığını tamamlamaktır. Bu çalışmanın temel iddiası mimesisin teleolojik bir yapıda olduğu, yani Aristotelesçi sistemde sanata atfedilen bir gayenin olduğudur. Bu tez, mimesisin teleolojik yapısını şu üç kavram üzerinden okumayı teklif etmektedir: Doğa, gaye ve işlev. Sanat eseri, maddesinin sanatçının elinde, sanatçının zihnindeki form ile buluşması ile doğasına kavuşur. Doğasına kavuşarak varlık kazanan sanat eseri bir gayeye yönelir ve böylece işlev kazanır. Sanat eserinin doğasına içkin bulunan gayesi, ahlakı yönlendirme ve iyileştirme yani muhatabının erdemli bir birey olmasına katkı sunmaktır. Sanat eserinin varlık kazanması ile birlikte edindiği işlev ise bilgi iletmesi ve haz yaşatmasıdır.
19. Yüzyılda batı'daki pozitivist akıl anlayışının Türk düşünürleri üzerindeki etkisi

A. Comte'un sistemli bir hale getirdiği pozitivizm akımı, son dönem Türk Düşünürlerinin birçoğunun ilgisini çekmiş, onları etkilemiştir. Çalışmamızda bu etkiler üzerinde durulmuştur. Bu bağlamda, pozitivizminTürk düşüncesine girişi, yaptığı olumlu-olumsuz etkiler ve doğurduğu sonuçların ortaya konması bu tezin konusunu oluşturmaktadır. Bir felsefe sistemi olarak doğruları ve yanlışları tartışılsa da, pozitivizmin Türk düşüncesinde yansımaları önemlidir. Onun etkilediğidüşünürlerin yalnızca birer felsefeci olmayıp aynı zamanda birer siyasetçi, edebiyatçı ve eğitimci oldukları göz önüne alındığında bu etkinin boyutu da gözler önüne serilmektedir. Bu açıdan bakıldığında, tezimizin konusunun ne kadar önemli olduğu bir kez daha ortaya çıkmaktadır.
L'amphibolie des concepts de la reflexion et l'analyticite chez Kant

Bu tez İmmanuel Kant'ın Saf Aklın Eleştirisi'nde transandantal refleksiyonun işlevi üzerine bir araştırmadır. Refleksiyon kavramlarının amfibolisinin açıklanması için amfiboli kelimesinin Antik Yunanca kökeni ve Aristoteles'in Sofistik Çürütmeler eserinde açıkladığı amfiboli kavramı incelenir. Grelling-Nelson paradoksu ve bu paradoksun amfiboli terimine uygulanmasıyla ortaya çıkabilecek bir başka paradoks tartışılır. Özdeşlik ve fark başta olmak üzere bazı refleksiyon kavramlarının Kant'ın analitik yargıları ve sentetik yargıları tanımlamakta kullandığı kavramlar olmalarına dayanarak transandantal refleksiyon faaliyetinin analitik yargılar ile sentetik yargıların ayırt edilmesinin bir zorunlu koşulu olduğu savunulur. Bu amaçla Kant'ın analitiklik tanımı incelenir ve Robert Hanna'nın bu konudaki savları tartışılır. Hanna'nın tanımladığı k-çelişki ve m-çelişki açıklanır. Kant'ın analitiklik tanımı açısından kavramların özdeşliği ve farklılığı irdelenir. Kant'ın Saf Aklın Eleştirisi'nde sunduğu tasarımların tasnifi ile Jasche Mantığı'nda belirttiği bilginin dereceleri karşılaştırılır. Leibniz'in ayırdedilemezlerin özdeşliği ilkesine Kant'ın bir eleştirisi alıntılanarak, transandantal refleksiyonun buradaki işlevine işaret edilir. Son olarak, Kant'ın sunduğu hiçler tablosunda bulunan nihil negativum'un yalnızca mantıksal bir çelişkiden ibaret olmadığı savunularak, sentezlenemeyen kavramlar ve Kant'ın çelişki tanımı açıklanır. Sentezlenemeyen kavramların hem totoloji hem çelişki özelliği gösteren yargılara yol açabilecekleri öne sürülür.
Hannah Arendt'in temel kavramları ve kötülüğün sıradanlaşması

Bu çalışmada Hannah Arendt tarafından geliştirilen kötülüğün sıradanlaşması fikrinin analiz edilmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde, Arendt'in politik düşüncesi üzerinde durulmuş, bu bağlamda onun hareket noktası olan totalitarizmin eleştirisi üzerinden ve temel kavramları çerçevesinde politika anlayışı açıklanmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde ise, totalitarizmin pratikteki karşılığı olan Nazi Almanyası dönemi incelenmiş, Arendt'in bu döneme ait eleştirilerine yer verilmiş, kötülüğün sıradanlaşması fikri, Arendt'in bu fikri geliştirmesinin nedeni olan Eichmann davası ve ilk kez bu dava sonrasında tartıştığı kavramlar ele alınmıştır. Filozofun tüm eserleri incelenerek onun temel kavramları çıkarılmış ve çalışmamız bu kavramlar eşliğinde oluşturulmuştur. Çalışmamızın sonucunda Arendt'te kötülüğün sıradanlaşması değerlendirmesinin düşünme yoksunluğu ve yargı yetisinin kaybını tanımlamak için geliştirildiği tespit edilmiştir.
Farabi ve İbn Sİna'nın peygamberlik anlayışı

Peygamberlik meselesi, İslam kelamının ve felsefesinin ortak ilgi alanlarından birisidir. Kelamcılar peygamberlik hakkındaki düşüncelerini nasları esas alarak ortaya koymuş ve peygamberliğe yöneltilen eleştirilere karşı savunmacı bir rol üstlenmişlerdir. Meşşai filozoflar ise özü itibariyle naslarla uyumlu; fakat son tahlilde rasyonel bir peygamberlik anlayışı oluşturmuşlardır. Kelamcılar açısından peygamber, kendisini diğer insanlardan ayıran önemli özelliklere sahip olan; fakat en önemlisi, Allah tarafından görevlendirilen kimsedir. Meşşailik açısından ise, peygamber yüksek muhayyile ve akıl gücüne sahip birisidir. Onun bu özellikleri nihai olarak Tanrı'ya ulaşan bilgilenme sürecinin temel dayanağıdır. Kaynak Tanrı'dır; lakin görevlendirme söz konusu değildir. Bu çalışma yukarıda bahsedilen peygamberlik anlayışlarını incelemektedir. Çalışmanın ilk bölümü farklı kelam okullarının peygamberlik anlayışlarını özetlemektedir. İkinci ve üçüncü bölümde Meşşai filozoflar Farabi ve İbn Sina'nın görüşleri anlatılmıştır. Dördüncü ve son bölümde ise kelam ile Meşşai felsefenin anlayışları mukayese edilmiştir.
Platon ve Hegel felsefesinde diyalektik kavramı

Felsefe tarihi boyunca birçok filozof tarafından ele alınan diyalektik yönteminin, Platon ve Hegel felsefesinde kazanmış olduğu anlam çalışmanın özünü oluşturmaktadır. Platon ve Hegel'de diyalektik, düşünmenin aracıdır. Her iki düşünüre göre diyalektik, varlığın hakikatini ortaya çıkaran bir bilimdir. Diyalektik, Platon'un felsefesinde ideaların bilimi iken, Hegel felsefesinde ise varlığın kendini gerçekleştirmesinin bilimidir. Diyalektik yöntemlerinin incelenmesi sonucunda; Platon'un diyalektiği sorgulamaya dayanan, savdan sava geçerek sonuca ulaşmayı hedefleyen bir yöntemdir. Platon'da diyalektik yöntem; düşünme, anlama, bilme ve inceleme ile sonuca ulaşmamızı sağlayan bir araç olarak görülmektedir. Hegel'in diyalektiği karşıtların birliği üzerine kurulu olup, insan varlığının karşıtları aşarak, evren, doğa ve varlığın birliğine ulaşmasıdır. Bu iki diyalektik anlayışı karşılaştırdığımız zaman, iki düşünürün de diyalektiği felsefenin bütününü kapsamaktadır. Platon ve Hegel diyalektik yöntem olarak bütün ve parça arasındaki ilişkiyi açıklamak bakımından birbirlerinden farklı anlayışları savunmuşlardır. Diyalektik kavramı, Platon'da düşünmenin ideal şekli olan soyut belirlenimken, Hegel'de ise somut ve akılsal belirlenim kazanmıştır. Çalışmamızın amacı; diyalektik kavramının felsefe tarihinde önemini göstermek ve Platon ve Hegel'in diyalektiğe bakış açılarına dair bir çerçeve oluşturmaktır.
Nıccol&ograve; Machıavellı'de din-siyaset ilişkisi

Din-siyaset arasındaki ilişki, siyaset felsefesine yönelik araştırmalarda genellikle merkezi bir konumda bulunmaktadır. Çünkü din ve devletin varlığı, toplumlar açısından vazgeçilmez bir mevkide durmaktadır. İnsanlık tarihi boyunca dinsiz bir topluluğun varlığından söz etmenin imkansızlığı kadar, devletsiz bir toplumun var olduğu da görülmemiştir. Bu bağlamda, geç dönem Ortaçağ ve Rönesans süreçlerindeki Batı Avrupa'da meydana gelen siyasi mücadelelerin, din-siyaset ilişkisi açısından bir laboratuvar niteliği taşıdığı düşünülmektedir. Rönesans'ın beşiği olarak kabul edilen İtalya'da siyasi istikrarsızlıkların, toplumsal ve ahlaki yozlaşmanın içerisinde yaşayan, politik deneyimleriyle ve geliştirdiği siyaset teorisiyle modern siyaset anlayışının tohumlarını atan Machiavelli, Ortaçağ boyunca inşa edilen Katolik din anlayışına karşı realist bir tavırla din-siyaset arasındaki ilişkiyi bütünüyle ters yüz etmiştir. Kilisenin öne sürdüğü bütün ahlaki prensiplere karşı amoralist bir yaklaşım sergileyen Machiavelli, teorisinin merkezine aldığı virtu ve fortuna gibi kavramlarla siyaseti bağımsızlaştırmış; dini, siyasi iktidarın aygıtı kılarak siyasetin meşruiyetini kendisinde bulmasını sağlamıştır. Ülkesinin içinde bulunduğu ahlaki yıkımdan ve parçalı siyasi yapıdan ancak Antik unsurlarla ve güncel Rönesans değerleriyle sentezlenmiş bir inancın kazandıracağı virtu sayesinde kurtulabileceğini öngörmüştür. Bu bağlamda, dini eğitim ile özgürlük arasında da ilişki kuran düşünürün görüşleri din-siyaset ilişkisi açısından incelenmeye değer görülmüştür.