Askeri suçun unsurları

Askeri yargı, Anayasamızda yer alan temel ilkelere göre Türk milleti adına yargı yetkisini kullanan, görev alanı ve sorumlulukları yine Anayasa'da belirlenmiş Anayasal bir kuruluş olarak işlevini sürdürmektedir. Bu çalışma ile askeri yargının uygulama sahası olan askeri suçun genel yapısını ortaya koymak amaçlanmıştır. Askeri suçlar, bütün diğer suçlar gibi bir takım genel unsurlardan ve unsurların dışında kalan sair hususlardan meydana gelir. Genel unsurlar olarak, kanuni tip ve tarife uygunluk anlamına gelen kanuni unsur, ortada icra aşamasına girmiş bir fiilin bulunmasını ifade eden maddi unsur, fiilin hukuk düzenince tecviz veya emredilmemiş olması anlamına gelen hukuka aykırılık unsuru, nihayet tarife uygun ve hukuka aykırı olan fiilin kusurlu bir irade ile işlenmesi demek olan manevi unsur, askeri suçun da genel ve kurucu unsurlarıdır. Askeri suçun unsurları dışında kalan hususlar ön şartlar, cezalandırılabilme şartları ile takip şartları olarak üçe ayrılabilir. Ön şartlar; fiilden önce gerçekleşmesi gereken hususlardır. Cezalandırabilme şartın da, ortada unsurları tamamlanmış cezalandırılabilir bir suç olmasına karşın, failin cezalandırılmasını zorunlu kılan şartlar mevcuttur. Yine unsurların dışında kalan hususlardan biri de takip şartlarıdır. Bunlar izin, talep, karar ve şikayet olarak sıralanabilir. Askeri suçun kanuni tarifi AsCK 1. maddede açıklanmıştır. Buna göre; 1. Bu kanunun ölüm, ağır hapis ve hapis cezaları ile cezalandırdığı suçlar askeri cürümlerdir. 2. Bu kanunun kısa hapis cezasıyla cezalandırdığı suçlar askeri kabahatlerdir. Bu tanımın eksikliği doktrinde sıkça dile getirilmektedir. Bazı suçların TCK'ya atıf suretiyle cezalandırılması, öte yandan AsCK' da cezası ölüm, ağır hapis, ve hapis olmayan ceza türlerinin de olması, tanımın eksikliğini ortaya koymaktadır. Bu durumda suçun askeri suç olup olmadığınıntespitinde; kanuni tarifin yanında askeri menfaatler, askeri hizmet gerekleri, failin asker şahıs olması gibi hukuki tanımlayıcı kriterler doktrinde ifade edilmektedir. Sırf askeri suçlar ise ancak asker kişiler tarafından işlenebilen, kısmen veya tamamen AsCK dışındaki başka bir kanunda suç olarak öngörülmeyen suçlar olarak tanımlanmıştır. Askeri suç benzerleri ise sırf askeri suç tarifine girmemekle beraber, yine de Askeri Ceza Kanununun uygulanmasını gerekli kılan ve bu itibarla genel suç kategorisine girmeyen suçlardır. Kanuni unsur ve maddi unsur bakımından Genel Ceza Hukuku alanında geçerli olan kaideler, askeri suçlara da uygulanabilir. Bu itibarla maddi unsuru meydana getiren hareket, netice ve illiyet bağı kavramları, askeri suçlarda da aranacak ve ortada icraya başlamayı ifade eden bir hareket, yani bir fiil bulunmadıkça, herhangi askeri bir suçun varlığı söz konusu olmayacaktır Hukuka aykırılığın kapsamı, muhtevası ve varlığı hakkındaki genel kural ve esaslar askerin suçların da genel unsurudur. Vicdani itirazlar adını verdiğimiz failin fiili işlemek için kendince geçerli bir takım düşüncelerinin bulunması fiilini hukuka uygun kılmaz Meşru müdafaa hakkında AsCK' da açıklık yoktur. Bu itibarla TCK'da mevcut hükümlerin Askeri Ceza Hukuku alanında da uygulanması gereklidir Iztırar hali hakkında da AsCK' da açık bir hüküm yoktur. Ancak askerlik fertlerden tehlikeden kaçmamayı, hatta göğüs germeyi isteyen bir hizmettir. Bu durumda tehlikeye göğüs germek yükümlülüğünün bulunduğu hallerde, ıztırar halinin varlığından bahsedilemez. Harp zarureti ıztırar haline iyi bir örnektir. Manevi unsur, isnad kabiliyeti ve kusurluluktan oluşmaktadır. İsnad kabiliyetinin anlamı, esası, aranacağı zaman konusunda Genel Ceza Hukukunda geçerli olan esaslar, Askeri Ceza Hukuku alanında da uygulanabilir. Kast kavramı itibarıyla AsCK yeni bir hüküm ihtiva etmemektedir. Bu itibarla TCK'daki hükümler burada da geçerlidir. Kusurluluğu kaldıran sebepler olan kaza ve tesadüf, mücbir sebep, cebir, ikrah ve tehditle, hata ve inhiraf halleri askeri suçlarda da kusurluluğu bertaraf ederler.