turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
'Çağdaş nedir?' sorusunun estetik ve politik açılımı: Nietzsche, Kant, Foucault, Rancière

Bu çalışma 'Çağdaş Nedir?' sorusunu dikkate alarak, tarih zemininde politik ve estetik bir yaklaşımın irdelemesini amaçlamaktadır. Çalışma, bu amacı sırasıyla Friedrich Nietzsche, Michel Foucault ve Jacques Ranciere'in ilgili eserleri ve kavrayışları dahilinde gerçekleştirmektedir. İlk olarak çağdaşlık soruşturmasına hazırlık anlamında, Nietzsche'nin zamansız kavrayışı irdelenerek zamansız ile çağdaşlık arasında tarih zemininde kurulan özgu n ilişki gösterilmektedir. Bu çalışmada zamansızın iki temel yanı vurgulanmaktadır: Birincisi zamansızın kendi çağının değerleriyle uyuşmayan tutumunun bu değerleri imleyen yanı, ikincisi ise tarihi kaynak edinerek yeni değerler yaratımını gözeten tutumunun bu değerleri değiştiren ve dönu ştu ren yanıdır. Bu çalışmada zamansızın bu iki yanıyla birlikte, mevcut değerlerin belirlediği ilişkilerin hem ifşa edilmesini hem de değiştirilmesini ön plana alan tutumunun, değerlerin oluşturduğu ilişkilerin konumlara dair özgu n bir betimlemesini sunan topolojik bir yaklaşım olduğu gösterilmektedir. Bu yaklaşım dahilinde, bir hareketliliğe ya da değişime imkan tanıyacak zamansız tutumun ifade ettiği estetik ve politik potansiyel tartışılmaktadır. İkinci olarak zamansız imlenerek, Foucault'nun Kant özelinde şimdi ve gu ncellik kavrayışlarının incelemesi gerçekleştirilmektedir. Foucault'nun, şimdide deneyimi belirleyen sınırların tarihsel olarak kurulmuş sınırlar olduğunu göstermek bakımından eleştirel ve şimdiden başka tu rlu bir şimdiyi deneyimlemek u zere bu sınırların yeniden kurulabilirliğini göstermek bakımından da değişimi konu edinen yaratıcı bir tarzın gerekliliğini vurguladığı gösterilmektedir. Bu tutum dahilinde, Foucault'nun şimdiye bir fark getirme su reci olarak tanımladığı gu ncellik, çağdaşın deneyimin sınırlarını konu edinen topolojik mantığı dahilinde estetik ve politik bir potansiyeli ifade etmektedir. Son olarak Ranciere'in ilişkisizlik ve anakronizm kavrayışları ile birlikte, yine onun özgu n bir kavrayışı olan uyuşmazlığın, zamansız bir tutumu konu edindiği gösterilmektedir. Bu açıdan, tarihin adlar ile şeyler arasındaki ilişkinin bir özdeşleşme mantığı dahilinde ele alındığı şimdiye mu dahale olmak bakımından bu özdeşlik ilişkisinin kesintiye uğradığı anı ilişkisizlik olarak tespit eden Ranciere ile, bu ilişkisizliğin su rdu ru lmesi halinde ilişkilerin yeniden du zenlenebileceği anakronik yani zamansız bir su reç tespit edilmektedir. Ranciere'in adlar ile şeylerin karşılıklılığında duyumsanabilir bir du zenin ilişkilerini ve konumlarını betimleyen topolojik mantığıyla beraber, yeni adlarla yani poetik bir faaliyet ile birlikte bu duyumsanabilir alanın yeniden du zenlenmesi olanağının çağdaşın estetik ve politik potansiyeli olduğu gösterilmektedir.
Modern Avrupa düşüncesinde estetiğin siyasallaşma problemi

Modern Avrupa düşüncesinde estetiğin ideolojisi ve siyasallaşması denildiğinde pekala kaygan bir zeminde en karmaşık ve en tartışmalı bir yere işaret ettiğimizi kabul etmemiz gerekir. Tarihi çok eskilere dayanan estetik, bir güzellik bilimi olarak değerlendirilmesinden bugüne kadar farklı algılama biçimleriyle karşımıza çıkmıştır. Belirsiz bir yerde duran estetik terimi, her yüzyılda kullanıldığı her alanda farklı formlarda, yeni algılama biçimleriyle kendini göstermektedir. Bu bağlamda biz, üç bölümden oluşan bu çalışmanın birinci bölümünde, estetik ve sanat teriminin hem birbirleriyle ilişkisini hem de tarihsel görüngüsünü genel algılama biçimini ortaya koymaya çalıştık. Çalışmanın ikinci bölümünde, esas tartışma konumuz olan 18. ve 19. yüzyıllarda, modern Avrupa düşüncesinde estetik ve siyasetin nasıl da iç içe geçtiğini ve estetiğin siyasallaşma eğilimini genel bir düşünce algısını karşılaştırdık. Modernliğin estetik ve siyaset algısının yanı sıra toplumsal bağlamda siyaset ve estetiğin konumunu, yine iktidar ve estetik ilişkisini inceleme konusu yaptık. Çalışmamızın son bölümünde ise, modern sanatların estetik ve siyasetle oluşturduğu bağlamı tartışmaya çalıştık. Bu bağlamda estetik ve siyaset ilişkisini genel bakış açısı içinde plastik sanatlardan, sinemaya, müzikten kültür ve edebiyata kadar kısmen estetik ve siyaset algısına dair tartışmaları karşılaştırdık. Yine uluslararası sergiler ve bu sergilerin milliyetçilik, ulus, faşizm gibi kavramlarla olan ilişkisini estetik ve siyaset bağlamında ela alarak bir dizi saptamalar ortaya koyduk. Çalışmanın sonuç bölümünde ise incelemenin vardığı yargıları tartışmaya çalıştık.
Sadreddin Konevİ'nin ölümsüzlük anlayışı

Ölümsüzlük düşüncesi, insanın ölümlü olduğu gerçeği ile yüzleşmesinin ardından, içindeki tatmin edilemeyen 'ölümsüz olma arzusuna' aradığı alternatif cevaplardan oluşmaktadır. Bu problem yalnızca görülmeyen aleme dair bir takım olasılıkları söylemekle kalmaz, aynı zamanda, Tanrı, insan, evren, ahlak gibi temel problemlerin şekillenmesinde de büyük yer edinmektedir. Sadreddin Konevi, ölümsüzlük anlayışını, mükemmel ve ölümsüz özelliklere sahip bir Tanrı'nın insanlara vadettiği bir olgu olarak ele alır. Ona göre Tanrı, mükemmeldir ve bu mükemmelliği kendisinden bilinmeyen bir sebep ile taşarak varlığın oluşmasının sebebi olmuştur. Konevi'nin varlıkları kategorilere ayırdığı beşli bir 'varlık dairesi' teorisi vardır. Bu teoriye göre, ilk sırada yalnızca Tanrı vardır. İkinci sıra ise; insanın bir 'ayn' olarak Tanrı'nın zihninde var olduğu yerdir. Üçüncü sırada, ruhların var oldukları mertebedir. Dördüncüsünde, ruhlar ile maddi alemi birbirine bağlayan 'misal alemi' vardır. Beşinci sırada ise; maddi olan bedenin bulunduğu alemdir. Yani Konevi'nin, beşinci sıra olarak belirlediği alan dünya alanıdır. Konevi, var olan her şeyin bir ruhu olduğunu savunur. Nerdeyse varlık sıralamasının ilk basamağını oluşturan ruh, ölümsüz bir özelliğe sahiptir. İnsanı, varlığı yaratmanın temel sebebi olarak gören Konevi, ayrıca ruhu, ahlaki görüşünü temellendirmede de kullanmıştır. Konevi, öldükten sonraki dirilişin ruhun ve bedenin birlikteliğinde olacağını savunur. Bu çalışmamızda, öncelikle 'Konevi'nin insanı nasıl tanımladığı', 'insanın Tanrı ve evren ile ilişkisi', 'Konevi'nin ölümsüzlük anlayışını, hangi temeller üzerine inşa ettiği', 'Konevi'nin ruh ve bedeni nasıl tanımladığı', 'Konevi'nin ruh ve bedenin dirilişinin, evren ve zaman konuları ile arasında nasıl ilişki kurulduğu' gibi konular ele alınmıştır.
David Hume'da algı ve dış dünya problemi

Algı ve duyum arasındaki farklılıkların ortaya konulmaması bilgiye ilişkin teorilerin kavramsal düzeyde karşılaştıkları suni ayrımlara veya yanlışlara neden olmaktadır. Algının zihinsel bir işleyiş süreci ve duyumun da duyu organları aracılığıyla işleyen fizyolojik bir süreç olduğu gözden kaçırılmadığında kavramsal karmaşanın da önüne geçilebilir. Böyle bir ayrım insanın dış dünyayı algılamasında karşılaştığı illüzyonların anlaşılabilmesini sağladığı gibi, duyu verilerinin akıl tarafından nasıl yorumlandığının da açıklanmasına yardımcı olur. David Hume insanın bütün zihinsel içeriğinin algı kaynaklı olduğunu ifade etmiştir. O, bu zihinsel içeriğe insan aklından hiçbir a priori unsurun katılmadığı fikrini taşır. Bunun böyle olduğunu kanıtlayabilmek için, insan düşüncesinin içeriğinde olduğunu bildiğimiz ve olgusal olarak herhangi bir şekilde algılayamadığımız, Tanrı, özgürlük, uzay ve zaman gibi soyut kavramların kaynağının algı olduğunun gösterilmesi gerekliydi. Hume bunları yaptığını düşündü ancak çağının doğa bilimi, onun daha ayrıntılı değerlendirmesine müsaade etmedi. Ulaştığı sonuca şüpheci argümanlarla başlamayan Hume'un geldiği son nokta şüpheciliktir. O, algıların aldatıcı oldukları ve onlara güvenilemeyeceği öncüllerinden hareket etmek yerine bütün zihinsel içeriği algı içeriği haline getirir. Onun dış dünya teorisi, sahip olunan algı içeriklerinden başka bir şeyin bilinemeyeceğine yöneliktir. Her şey bir algı demetidir, insanın kendisi bile. Dış dünyadaki nesnelerin var olduğu konusunda bile yalnızca inanç geliştirilebilir. Nesnelerin sürekli bir varoluşa sahip oldukları ve algıdan bağımsız bir varlıklarının olduğu ispatlanamaz. Hume'un düşünceleri ve keşfettiği problemler, kendisinden sonraki pek çok filozofa da ilham kaynağı olmuştur.
Michel Foucault felsefesinde sanat eseri olarak öznelliğin oluşumu

Özne ve iktidar ilişkileri içerisinde öznenin oluşumunu ilk dönem 'arkeolojik' ve 'soybilimi' yöntemlerini kullanarak inceleyen Foucault, daha sonra etik konusu üzerinde yoğunlaşır. Etiği, öznenin 'kendi kendisi ile ilişkisi' olarak tanımlayan Foucault için insanlar kendilerini birer ahlaki özne olarak inşa edebilirler. 'kendilik pratiği' ya da 'astetik pratik' adını verdiği öznenin kendi kendini oluşturma pratikleri, iktidardan bağımsız olamayacak öznenin üç nesneleşme süreçlerinden en önemlisi olan, özneleşme ile yakından ilgilidir. Özneleşme, bireyin bir özne haline gelmesini sağlar. Foucault'nun daha sonra 'benlik teknolojileri' olarak kavramsallaştıracağı bu özneleşme teknikleri öznenin kendini oluşturmasında önemli bir yere sahiptir. Etik ile ilgili düşüncelerini Antik Yunan ve Roma toplumları üzerinden, bu toplumların etiği uygulayış biçimlerinin incelemesi üzerine kuran Foucault'ya göre Antik Yunan'da etiğin temel ilkesi olan 'kendini bilme' ve 'kendine özen gösterme' aynı zamanda 'özgürlük' ve 'yaşama sanatı' ile ayrılamaz bir ilişki içindeydi. 'Niçin bir tablo ya da ev sanat eseridir de, kendi yaşamımız değil? diye soran Foucault için, günümüzde de bir takım özneleşme teknikleri olan benlik teknolojilerini kullanarak, insan kendi yaşamına şekil verebilir ve böylece yaşamını bir sanat eserine dönüştürecek öznelliğini kurabilir.
John Locke'da rıza ve siyasal otorite

John Locke, insanların rızası ile siyasal otoritenin birleşebileceğini ve bu otoritenin de insanların bireysel haklarını güvence altına alarak tarih boyunca süregelen bu çatışmaların son bulabileceğini söylemektedir. Halbuki insanların doğuştan sahip oldukları bireysel haklarını güvenlik karşılığında siyasal otoriteye devretmeleri, bu otoritenin bulunmadığı doğa durumunda fazlasıyla sahip olunan hakların kısıtlanacağı anlamına geleceği için, insanlar siyasal otoritenin kurulmasına rıza göstermemeleri akla daha yatkındır. İnsanların siyasal otoritenin kurulmasına rıza göstermemelerinin diğer bir nedeni de siyasal otoritenin olumsuz doğasından kaynaklanır. Çünkü siyasal otorite, meşru ya da değil, itaati sağlamaya yönelik sahip olunan büyük bir güçtür. Dolayısıyla siyasal otoritenin her bireyin tek tek toplamından daha büyük olması; her türlü baskı, tehdit ve zor kullanma gibi araçları elinde bulundurması, insanların yaşamları üzerinde hükmetme ve istediğinde bireylerin yaşamlarını tehlikeye atacak hatta yaşamlarına son verebilecek bir güce sahip olmasından dolayı, John Locke'un fikirlerinin aksine, insanların böyle bir yapının kurulmasına ortak rıza göstereceklerini söylemek oldukça zordur. Bu bağlamda insanların rızasının siyasal otoriteyle birleşmesinin zor olmasından dolayı, siyasal otoritenin bireysel hakları güvence altına alması gibi bir şey de söz konusu olamaz. Bu nedenle Locke'un yönetim anlayışının, insanlar ile siyasal otorite arasında vuku bulan çatışmaları aza indirebileceğini söylemek mümkün olsa da, bu çatışmaları tümüyle ortadan kaldırabileceğini söylemek doğru görünmemektedir.
Plotinus ve Farabi'de ruh kavramı

Düşünce tarihinde hep bir problem olarak devam edegelen Ruh ve Nefs kavramı hakkında Plotinus ve Farabi'nin açıklama ve görüşlerini incelediğimiz 'Plotinus ve Farabi'de Ruh Kavramı' adlı çalışmamızı, konumuz açısından bizi ilgilendiren her iki filozofun konuyla alakalı felsefi düşünceleri üzerine yapmaya çalıştık. Bu bağlamda her iki filozofun düşüncelerinde ruh/nefs anlayışı, ruh-beden ilişkisi, ruhun mutluluğu ve saadeti, ruhun ölümsüzlüğü ve ölümden sonraki durumu gibi önemli hususlar ele alınmıştır. Aynı zamanda konuyla ilgili iki düşünür nefsle ilgili felsefi görüşlerini temellendirirken başvurdukları temel kavramlara da değinilmiştir. Çalışmamızın birinci bölümünde önce Plotinus'un referans aldığı Platon ve Aristoteles'in görüşlerini aktararak daha sonra filozofumuzun ruhla ilgili görüş ve açıklamalarına yer verildi. Dolayısıyla çalışmamız yapılırken Plotinus'un felsefi görüşlerinin aktarıldığı mevcut eserleri tetkik edildi. Çalışmamızın ikinci bölümünde ise Farabi'ye göre ruh/nefs mahiyeti, varlğı ve mead açısından önemi ele alındı. Böylece konuyla ilgili felsefi görüşlerini incelerken, birinci el kaynaklardan yararlanılmaya çalışılmıştır. Aynı zamanda filozofun ruhun varlığı, mahiyeti, nitelikleri gibi hususlarla ilgili felsefi kavramlara ait görüşlerine de değinilmiştir. Son olarak çalışmamızda her iki filozofumuzun konuyla ilgili görüşleri değerlendirilerek karşılaştırılmaya çalışıldı.
Hegel ve Marx'ın tarih anlayışlarının karşılaştırılması

Bu çalışmada Hegel ile Marx'ın tarih anlayışlarının karşılaştırılmasından yola çıkılarak, bu düşünürlerin yöntemsel farklılıkları ortaya konulmaya çalışılmıştır. Böylece çağımızın toplumsal ve siyasal olaylarını edebilmek için, modern çağın bu iki önemi düşünürünün yöntemlerinden faydalanabilme fırsatı yaratmak amaçlanmıştır. Hegel'in ve Marx'ın tarih anlayışlarının incelenmesi sonucunda; Hegel'in tarihi, insanın tarihteki tüm faaliyetini belirleyen ve bunu kendi ereğine ? özgürlüğe ? ulaşmak için kullanan, bir yönüyle insana aşkınsal olup diğer yönüyle içkinsel olan bir varlığın yani Tin'in ilerlemesi olarak kavradığı görülmüştür. Marx ise tarihi, insan doğasını oluşturan toplumsal varlığın, insanın doğa ve toplumla kurduğu ilişkilerin bütünlüğünün insan emeği aracılığıyla değiştirilip/dönüştürülmesi olarak görmekte, ancak bu değişimin/dönüşümün sürekli olarak doğal ve insanlar arasındaki karşılıklı ilişkilerin somutlaşmış biçimlerinden başka bir şey olmayan bir takım toplumsal koşullar çerçevesinde gelişmekte ve bu koşullar üzerinden izlenebilmekte olduğunu belirtmiştir. Bu iki tarih anlayışını yöntemsel açıdan karşılaştırdığımızda, iki düşünürün de tarihi bir oluş süreci biçiminde kavrayıp, tarihsel gelişmeyi yani oluş sürecini toplumsal bütünlüğün gelişimi olarak değerlendirdiklerini görmekteyiz.
William Ernest Hocking felsefesinde uluhiyet anlayışı

William Ernest Hocking, felsefede objektif idealizmi savunan, empirik bir din felsefesi geliştirmeye çalışan, Amerikalı bir felsefecidir. O, dini ve Tanrı'yı incelerken pragmatik bir yaklaşım tarzı benimser. Önün, Diğer Zihin diye isimlendirdiği Tanrı'yı tanımak ve objektif bir kesinlik olarak bulmak mümkündür. İnsanın tabii ve sosyal tecrübesinde Tanrı gözükme eğilimindedir. Kişi sır duygusuna sahipse bu tecrübelerinde Tanrı'nın varlığım idrak edebilir. Ancak bunun için, Sosyal Obje olarak da nitelenen Diğer Zihn'i tanımayı sağlayan, sosyal tecrübenin bizzat kendisini tanımayı engelleyen bazı güçlükler aşılmalıdır. Hocking solipsizmi çözen, 'iletişim felsefesi' adı verilebilecek bir tür felsefe geliştirmeye çalışmıştır. Buna göre iki varlık birbiriyle samimi ilişkiler kurabilir. Bu noktada insan, Diğer Zihin'le samimi ilişkiler kurabilir ve O'nu bilebilir. Ancak Diğer Zihn'i bilmek, O'nun dünyasını bilmek ve O'nu bir başkası tarafından bilinen bir varlık olarak bilmekle mümkündür. İnşanın samimi ilişki kurabileceği Diğer Zihnin kendisi ve nitelikleri hakkında bilgi elde etmek içinde, mistik tecrübe programının Uygulanması, başka bir deyişle, mistik hayatın yaşanması gerekir. Hocking her ne kadar panenteizme yakın görünse de, onun Tanrı anlayışı Teizmin Tanrı anlayışı gibidir. Ona göre Tanrı Ve O'nun nitelikleri hakkındaki bilgi mistik tecrübede devamlı alternasyon ile elde edilir. Bu tez, W. E. Hocking'in uluhiyet anlayışını, başka bir deyişle, Tanrı'nın Zat'ı, sıfatları ve alemle ilişkisi gibi konularda onun görüşlerini tespit ve değerlendirmeye yönelik analitik bir çalışmadır.
Gazete ve dergilerde görülen mantık yanlışları üzerine bir inceleme

Kitle iletişim araçlarından gazete ve dergi, insanların hayatında etkindir. İnsanlar, nasıl bir yol izlerse, yanlışa düşmeden bilgi edinme dünyası kurabilir? Bu sorunun cevabı bir nevi çalışmamızın çerçevesini oluşturacaktır. Çalışmamız iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde genel bir bakış ile gazete ve dergi tarihinin arka planından bahsedilmiş, gazete ve dergi tekamülü ortaya konulmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde ise araştırma konumuz olan gazete ve dergilerde görülen mantık yanlışları ele alınmış ve tanıtılmaya çalışılmıştır. Yalan/sahte haber test edilebilir, hatta doğruluk kontrol merkezleri vasıtasıyla şüpheli haberlerin doğru olup olmadığı teyit edilebilir. Ancak mantık yanlışlarını barındıran gazete ve dergilerde bu durum o kadar kolay olmamaktadır. Gazete ve dergilerde metinler aracılığıyla oluşan anlam ürünlerinde tespit edilen mantık yanlışları konumuzun özünü oluşturmaktadır. Çalışmanın asıl gayesi, yazılı medyada hangi mantık yanlışlarının yapıldığını göstermektir. Aynı zamanda mantık yanlışlarına düşmemeye dikkat çekmektir. Gazetecilikte mantıksal kurgu nasıl olmaktadır? Gazete ve dergilerde yanlışa düşme nedenleri nelerdir? Gazete ve dergilerde hangi mantık yanlışları görülmektedir? Mantık yanlışları azaltılabilir mi? İncelememizde bu sorulara cevap vermeye çalıştık. Gazete ve dergilerin toplumu etkileyen tarafı dikkate alındığı zaman çalışmamız uzaktan yakından herkesi ilgilendirmektedir. Eğer yapılan Enformasyon insanların bilmeleri gereken gerçekleri değil de çarpıtılmış bilgilerin sunumu ise, bu durum insanları yanlışlara götürecektir. Gazete ve dergilere baktığımız zaman birçok mantık yanlışına başvurulduğu/düşüldüğü görülmektedir. Gazeteciler, yazarlar ve okurlar mantık yanlışlarını ne kadar bilirlerse bu konuda farkındalık oluşur ve yanlışların önüne büyük ölçüde geçilmiş olur. Araştırmamızın bu açıdan önemli olduğunu düşünmekteyiz.
Aristoteles ve Kınalızade Ali'nin ahlak anlayışlarının karşılaştırılması

Bu çalışma, Aristoteles ve Kınalızade Ali'nin ahlak anlayışları çerçevesinde, ortak ahlaki değerler etrafında yaşayabilme imkanını ve Aristoteles'in İslam ahlak felsefesi üzerindeki etkisinin boyutlarını ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Bu bağlamda Aristoteles ve Kınalızade'nin görüşleri şu üç başlık altında incelenmeye çalışılmıştır: Ferdi ahlak. Aile ahlakı. Devlet ahlakı/Siyaset felsefesi. Bu başlıkların, içeriğini oluşturduğu tezimiz üç bölüme ayrılmıştır. Birinci bölümde Aristoteles'in, ikinci bölümde Kınalızade'nin görüşleri, bu başlıklar çerçevesinde ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise her iki filozofun görüşleri özellikle Aristoteles etkisinin hissedildiği başlıklar altında karşılaştırılmıştır. Yapılan değerlendirmeler sonunda, her iki filozofun da çok farklı bir zaman diliminde yaşamış olmaları ve aralarında dini-kültürel büyük farklılıklar olmasına rağmen birçok konuda benzer görüşlere sahip oldukları görülmüştür. Bu benzerliğin sadece Aristoteles etkisi olarak değil, ortak bir takım ahlaki değerlere ulaşılabileceği şeklinde açıklanması gerektiği kanaatine varılmıştır.
Wittgenstein'in felsefi aratırmalarında özne sorunu

Tezimizin adı, Wittgenstein' in Felsefi Araştırmalar' ında Özne Sorunudur. Bu çalışmada, özne, dil, evrensellik, toplumsallık, tarihsellik kavramları merkeze alınmıştır. Bunun yanında, bu kavramlara verilen içerikler üzerinde durulmuştur. Bu içeriklerde, özne, dil, evrensellik, toplumsallık kavramları, tarihsellikten koparılmıştır. Bu durum, özneyi tarihsellik bilincinden yoksun bırakmıştır. Bu yoksunluk, dilsel imkanları sınırlamıştır. Bu ise, tanıma ve hoşgörü kavramları çerçevesinde eleştirilmiştir. Sonuçta, öznenin özel bir dili olamayacağı açığa çıkmıştır; çünkü dil, toplumsal - tarihsel pratiklere dayalıdır. Felsefi Araştırmada da, bu pratiklerin sadece toplumsal yönü dikkate alınmıştır. Oysa, bunlar, aynı zamanda tarihseldir.
The conscious of the presentness as a critical attitude towards the progress: Kant, Arendt, Benjamin

Kant, Arendt ve Benjamin Bu çalışma, deneyimin biricikliği ve politik yargının özerkliği ilkelerinden yola çıkarak, ilerlemeci zaman anlayışının eleştirisini yapmayı hedeflemektedir. Tez, Aydınlanma tarihselciliğinde içerildiği şekliyle, tikel olayların öngörülebilir ve belirlenebilir bir perspektif içinde anlaşılamayacağını öne sürer. Ampirik tarihselcilik olayların hakikatini görmeyi ihmal eder. Bu amaçla tez, Kant' m politik yazılan olan 'Aydınlanma Nedir?' ve 'Fakülteler Çatışması'ndan hareketle, çağdaş gerçekliğin eleştirisi için şimdiki zamanın bilinci nosyonunu gündeme getirir. Şimdiki zamanın bilinci, tikel olayların yargısı sorununu anlamayı gerektirir. Kant' m üçüncü eleştirisi, olan Yargıgücünün Eleştirisi, 'tikel olayları, otonomilerini terketmeksizin nasıl anlayabiliriz?' sorusunu, ilerlemeci zaman anlayışının eleştirisi olarak formüle etmemize yardımcı olur. Arendt üzerine yoğunlaşarak, ilerlemeci zaman anlayışına karşı, 'yerelleşmiş bilgi ve yansızlık' ile 'hikaye söylemi'ni kullanarak tikel olayların özerkliği ve tikelliği sorununun politikleştirimi üzerinde durur. Üçüncü olarak tez, ilerlemeci zaman kavramına karşı eleştirel bir düşünür olarak Benjamin' i gündeme getirir. Benjamin'in, erken romantik kavramlar olan, 'içkin eleştiri', 'sanat çalışmasının aurası' ve 'anlamın özgürleştirimi' ni yeniden biçimlendirmesini tikel olayların özerkliğini anlamada alternatif bir yol olarak önerir.
Süreç felsefesinde ahlak

Tezimizin amacı süreç felsefesinin ahlak anlayışını ortaya koymaktır. Süreç felsefesi, kavramsal olarak doğa, insanın varlığı, alem ve Tanrı hakkında kesin ahlaki varsayımların üzerinde durur. Süreç düşüncesi bu şekilde ahlak teorisinin aksiyolojik, psikolojik temellerine ilişkin kavramları geliştirmiştir. Başlıca felsefecilerden hiçbiri süreç felsefesinde ortaya konulan ahlak teorisiyle hemfikir olmamasına rağmen, bazı süreç filozofları ahlaki teorilerin süreç teorisinden türemiş olduğunu savunmuşlardır. Bunlardan bazıları, süreç felsefesinin kozmolojik temellerinin süreç ahlakını desteklediği tezini geliştirmeye çalışmışlardır. Bu görüşe ilişkin olarak biz süreç felsefesine dayalı bir ahlak felsefesi geliştirmenin mümkün olup olmadığını tespit etmeye çalıştık. Bu sebeple, süreç felsefecilerinin görüşlerini ve ahlak konularına ilişkin düşüncelerini inceledik. İlk bölümde ahlak felsefesinin temellerini oluşturan özgürlük, benlik, irade, eylem gibi, ahlakın psikolojik temellerini saptamak için süreç felsefesini analiz ettik. Daha sonra, süreç felsefesindeki ahlaki davranış ve ahlaki eylem kavramlarını diğer ahlaki yaklaşımlarla karşılaştırdık. İkinci bölümde ahlaki değerlere ilişkin konular ele alındı. Bu bölümde süreç felsefesine göre ahlaki değerlerin gelişmesini ve ahlaki eylemlerin aksiyolojik temellerini incelemeye çalıştık. Değerlerin, insan eylemlerinin ve doğal düzenin oluşmasındaki etkilerini tespit etmek için, süreç metafiziğini ve varlığın ontolojik durumunu genel olarak araştırdık. Üçüncü bölümde ahlakın ilkeleri ve alanları tartışılmıştır. Ahlaki alanlarda, doğal, sosyal ve bireysel düzlemde, ahlaki kişiliğin oluşmasında etkili olan faktörler incelendi. Bunun yanında, adalet, barış, siyasal ahlak sorunu ile bireyin kendini gerçekleştirmesi ve bireyde ahlaki mükemmelliğin, bilinçliliğin gelişmesi gibi, sosyal ve bireysel ahlakla ilgili kavramların kullanılmasını değerlendirdik. Sonuçta süreç felsefesinin, önemli ahlaki içeriklere sahip olduğu ve Tanrı, doğa, alem ve insan eylemlerine dair belirli ahlaki düşüncelerin olduğu gözlenmiştir.