turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Perspectives on identity representation in intermediate level English language teaching coursebooks used in Turkey

Bu çalışmanın amacı, Türkiye'deki yabancı dil olarak İngilizce öğrenme bağlamlarında da yaygın bir şekilde kullanılan İngiltere basımlı ders kitaplarındaki söylemsel alanlar ve betimsel repertuvarlar yoluyla orta düzey İngilizce öğrencilerine sunulan kimlikleri incelemektir. Bu doğrultuda, İngilizcenin küresel iletişimin çok kanallı araçları üzerindeki sosyo-ekonomik ve dilsel egemenliğinin derinlemesine bir değerlendirmesi yapılmakta, küresel olarak etki gücü olan bu dil aracılığıyla dil öğrenme özelinde hangi kimliklerin ön plana çıkarıldığı- göz ardı edildiği- dışlandığı sorusu sorulmaktadır. Bu sorunun cevaplanmasında, ana araştırma alanı olarak, gerek tek kaynaklı yaygın dağıtım ağları dolayısıyla gerekse gelişen eğitim ve iletişim teknolojilerine rağmen tercih edilen öğretim aracı olmayı sürdürmeleri nedeniyle İngiltere'de basılan İngilizce ders kitapları belirlenmiştir. Bu bağlamda seçilen 7 orta düzey İngilizce ders kitabını incelemek için kitaplardaki betimsel repertuvarlara, tematik içeriğe, okuma parçalarına, görsellere ve dinleme parçalarına odaklanan bir inceleme çerçevesi oluşturulmuş ve uygulanmıştır. Bu çerçevede, bu aşamalı analiz ile ders kitaplarındaki tematik içerik tarafından öğrencilere kimliklerini oluşturmaları için sağlanan anlamsal alana, okuma parçalarındaki sosyal aktörlere atfedilen rollere, görsellerdeki sosyal aktörlerin betimlenimlerine ve dinleme parçalarındaki çok sesliliğe bakılmıştır. Tüm bu alanlardaki bulgular, belirtilen çeşitli kanallar aracılığıyla öğrencilere çeşitlilik, eşitlik ve kültürlerarası geçişkenlik bakımlarından sınırlı kimlik betimleri ve seçenekleri sağlandığına işaret etmektedir.
Ferman Kerimzade'nin Çaldıran Döyüşü adlı eserinde ki'li birleşik cümleler

Eski Türkçe evresine kadar tek bir yazı dili olan Türkçe, Eski Anadolu Türkçesiyle birlikte, kendi içinde farklılıklar göstermeye başlar. Türklerin geniş bir coğrafyaya yayılması ve başka uluslarla karşılıklı etkileşimi bu farklılıkların sebebi olarak gösterilebilir. Türkçenin güney-batı kolunu teşkil eden Azerbaycan Türkçesi de bu engin coğrafyanın yayılma alanlarındandır. Bundan dolayı Türkiye Türkçesi ile aralarında çeşitli söyleyiş farklılıkları doğmuştur. Bu çalışmada, Türkçenin ortak sorunlarından biri olan ki'li birleşik cümle problemine değinildi. Bunun için Azerbaycan sahasının önemli yazarlarından Ferman Kerimzade'nin Çaldıran Döyüşü adlı eseri kaynak seçildi. Konuya giriş yapmak amacıyla; cümle ve birleşik cümle kavramları araştırmacıların gramer kitaplarından hareketle irdelendi. Daha sonra asıl kaynak olan Çaldıran Döyüşü adlı roman incelendi. Kiril alfabesiyle kaleme alınan eserde, öncelikle; ki'li kullanımlar tespit edildi ve bunlar çeşitli başlıklar ve alt başlıklara ayrıldı. Elde edilen veriler ışığında ki'li yapıların Azerbaycan Türkçesinde çok işlevsel bir konuma sahip olduğu dikkat çekti. Ayrıca, çalışmamızda ki'si düşmüş birleşik cümle yapısı da ele alındı ve bununla ilgili çeşitli örneklere rastlandı. Ki'nin daha önce kullanım şekli olan kim'li yapıların, az da olsa kullanıldığı belirlendi. Tezimizde ki'li birleşik cümle problemine, Türkçenin güney-batı kolundan ışık tutmayı hedefledik. Bununla birlikte; çalışmamızın, ki'li yapıların Azerbaycan Türkçesindeki işlevinin belirlenmesi açısından önemli olduğunu düşünmekteyiz.
Ortaokul Türkçe derslerinde anlatım türlerinin yeri, önemi ve işlevleri

Bireyleri günlük hayatlarında başarılı kılan en önemli etkenlerden biri dili doğru ve etkili kullanma becerisidir. Duygu ve düşüncelerini etkin bir dil kullanımıyla anlatabilen, okuduğu veya dinlediği bir metni sözlü ya da yazılı olarak ifade edebilen bireyler yetiştirebilmek, günümüz modern eğitim ve öğretim anlayışının temelini oluşturmaktadır. Sözlü ve yazılı anlatım gücüne sahip olan bireyler, toplumla daha sağlıklı ilişkiler kurabilecektir. Bu iyi ilişkiler de eğitim öğretim kalitesini artıracak ve daha nitelikli bireylerin yetişmesine olanak sağlayacaktır. Sözlü ve yazılı anlatımı güçlü bireyler yetiştirmek, eğitim hayatında önem verilmesi gereken konulardan biridir. Anadilin sözlü ve yazılı olarak doğru ve etkin bir şekilde öğretilmesi, metinsel bağlama uygun anlatım türlerinin kullanılması Türkçe derslerinin öncelikli meselelerinden biridir. Bireylerin üzerinde durdukları konuya uygun anlatım türlerini kullanmaları, sözlü ve yazılı anlatım çalışmalarının önemli bir yönünü oluşturur. Bu bağlamda çalışmamızda ortaokul 5, 6, 7 ve 8. sınıf Türkçe dersi öğretmen kılavuzu ve öğrenci çalışma kitaplarında anlatım türlerine ne kadar yer verildiği, işlevselliği ve bu derslerin öğrencilere ne kazanımlar sağladığı incelenmektedir. Anlatım türlerinin öğrencilerin sözlü ve yazılı anlatım becerilerini geliştirmedeki yeri ele alınmakta, bu konunun Türkçe derslerinde daha işlevsel hale getirilmesi için neler yapılabileceği üzerinde durulmaktadır. Tezin amacı, önemi, yöntemi gibi noktaların belirtildiği giriş bölümünden sonra gelen ikinci bölümde tezin kavramsal çerçevesi oluşturulmakta, üçüncü bölümde ise 5, 6, 7 ve 8. sınıf Türkçe öğretmen kılavuzu / ders ve çalışma kitapları anlatım türleri bakımından değerlendirilmektedir. Sonuç niteliği taşıyan dördüncü bölümünde ise elde edilen bulgular değerlendirilmekte ve öneriler sunulmaktadır.
Şizofrenlerin sözlü metinlerinde duygudurum görünümleri

Bu tezde, şizofreni tanısı almış hastaların değişik duygudurumunlarına ait sözlü dil verileri, aynı hastaların sağlıklı yakınları ve kontroller ile karşılaştırılarak, gruplar arasında istatistiksel ve dilbilimsel açıdan anlamlı farklılık olup olmadığı araştırılmıştır. Bu amaç doğrultusunda, çalışma grubu, 15 şizofreni hastası, 15 sağlıklı hasta yakını ve 15 kontrol alınarak, deneklerin sözlü metinlerinde duygu durumunu yükleyebilme özellikleri istatistiksel ve sesbilimsel gözlem teknikleri ile değerlendirilmiştir. İstatistiksel değerlendirmeler, iki düzlemde gerçekleştirilmiştir. Birinci düzlemde, (T1) ve (T2)'ye ait nötr durum ve 7 farklı duygu durumu, F0, F0 ve F0 değerleri çerçevesinde değerlendirilmiştir. İkinci düzlemde, deneklerin sesletim süreleri, ve değerleri çerçevesinde incelenmiştir. Her iki düzlemde de, Ş grubu en düşük sırada, SHY grubu ikinci sırada ve K grubu en yüksek sırada yer almıştır. Sesbilimsel değerlendirmeler, (T1) ve (T2) tümcelerine ait nötr durum ve 7 farklı duygu durumunun F0 örüntüleri ve enerji yoğunluğu değerleri açısından ele alınmıştır. F0 örüntüleri, Ş grubu ve SHY grubunda (T1) için, Zayıf Alçalan-Yükselen Tonlama Modeli, (T2) için, Zayıf Yükselen-Alçalan Tonlama Modeli çerçevesinde değerlendirilirken, K grubunda (T1) için Alçalan-Yükselen Tonlama Modeli, (T2) için Yükselen-Alçalan Tonlama Modeli çerçevesinde değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, duygu durumlarını yükleyebilme özellikleri bakımından, Ş grubu en düşük sırada, SHY grubu ikinci sırada ve K grubu en yüksek sırada yer almıştır.
A lexicon for idiomatic compounds in Turkish

Bu çalışma, doğal dil işleme uygulamalarında, fiil başlı deyimsel tamlamaların anlamlarını belirlemek ve temsil etmek amacıyla kullanılmak üzere sınırlama-tabanlı ve isimlerin hallerine dayalı bir sözlük tasarımı önermektedir. Önerilen tasarım Türkçe'de en çok anlamı olan ilk on fiil için hazırlanmış bir sözluk ile örneklenmiştir. Bu teze dayanarak yapılacak sözlük derleme çalışmalarında izlenmek üzere, verinin düzenlenmesi için sözlüğün yapısı ve kodlama kuralları belirlemiş, detaylı direktifler verilmiştir.
Türkçede ortaçlaştırma belirticilerinin öğretimine yönelik ders malzemesi hazırlama

Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlere ortaçlaştırma belirticilerinin öğretimi sırasında kullanılacak malzemenin hazırlanması üzerine çalışılmıştır. Türkçenin dilbilgisi yapısının açıklanmasında sorunlu görülen ve üzerinde çalışmalar yapılan konulardan başlıcası Türkçedeki ortaçlı yapılardır. Ortaçlı yapılar Türkçeyi yabancı dil olarak öğretme alanında hem öğretmenlerin hem de öğrencilerin güçlük çektiği bir konu olarak görülmektedir. Bunun en önemli nedenlerinden birisi de Türkçede bir ekin birden fazla işlev yüklenebilmesidir. Ortaçlaştırma üzerine yapılan çalışmalarda ortaçlaştırma belirticilerinin işlevleri saptanmaya çalışılmıştır. Ancak bu çalışmalardan elde edilen bulgular göz önüne alınarak Türkçede ortaçlı yapıların öğretimine ilişkin işlevsel malzeme hazırlama konusunda yapılacak çalışmanın yabancı dil olarak Türkçenin öğretimi alanında büyük bir eksikliği dolduracağı kanısına varılmıştır. Bu çalışmada -An, -DIK, -AcAK ve -mIş ortaçlaştırma belirticileri temel alınarak Türkçede ortaçlı yapıların hangi işlevleri yüklendiği üzerinde durulmuş ve öğrencilerin bu konudaki iletişim becerilerini geliştirmeye yönelik öğretim malzemeleri üretmek amaçlanmıştır. Türkçede ortaçlaştırma belirticilerinin öğretiminde iletişim temel alınmalıdır, çünkü bu belirticilerin kullanımsal özelliklerini ancak kullanıldıkları bağlamda çözümlemek mümkündür. Bu yapıların kullanıldıkları bağlamda hangi iletişimsel gereksinimi karşılamak için kullanıldıkları büyük bir önem taşımaktadır. Dolayısıyla bu çalışmada yabancı dil öğretimine 'iletişimsel yaklaşım' temel almıştır. Bu yaklaşım doğrultusunda 'göreve dayalı öğrenme' yaklaşımı da çalışmanın hedefi olan işlevsel malzeme geliştirilmesinin dayanağını oluşturmuştur. Ortaçlaştırma belirteçlerinin kullanımsal farkları bağlamda belirlendiğinden bu çalışmada ortaçlı yapıların işlevlerini öğretmek için söylem-temelli çözümleme yöntemi kullanılmıştır. Bu yöntem doğrultusunda -An, -DIK, -AcAK ve -mIş ortaçlaştırma belirticilerine yönelik bağlam odaklı ders malzemesi tasarlanmıştır.
Almanca ve Türkçede dilbilgisel zamanların kullanım yerleri ve karşılaştırılması

Almanca ve Türkçede dilbilgisel zamanların kullanım yerlerini incelediğimiz çalışmamızın giriş bölümünde zaman ve kip kavramlarını, olay zamanı, konuşma zamanı ve gönderge zamanı terimlerini açıklamaya çalıştık. Birinci bölümde Almanca ve Türkçede hangi dilbilgisel zamanların ve kiplerin olduğunu belirttik. İkinci bölümde 'şimdi', üçüncü bölümde 'geçmişş', dördüncü bölümde ise 'gelecek' zaman diliminin her iki dilde hangi dilbilgisel zaman biçimleriyle ifade edildiğini, bu zaman biçimlerinin nerelerde kullanıldığını ve kip işlevi üstlendiği kullanımlarını açıklayarak, iki dildeki benzerlik ve farklılıkları saptamaya çalıştık.
İlköğretim okullarında İngilizce öğretiminde karşılaşılan güçlüklere ilişkin öğretmen görüşlerinin değerlendirilmesi

Türkiye'de yabancı dil özellikle ngilizce öğretiminin, ne Cumhuriyet Dönemi öncesinde ne de Cumhuriyetin kurulduğu 1923'ten bu yana hedeflerine ulaşmadığı eğitim çevrelerinde genel kabul gören bir görüştür. Yabancı dil olarak ngilizce öğretimi alanında birçok çaba harcanmasına rağmen pek başarılı bir sonuç elde edilemediğisöylenebilir. İ lköğretim Okullarında ngilizce Öğretiminde Karşılaşılan Güçlüklere lişkin ÖğretmenGörüşlerinin Değerlendirilmesi ? adındaki bu araştırma öğrenci ve eğitimcilerin karşılaştıkları başlıca güçlükleri belirleme, ölçme ve olası çözümleri önermeamacıyla hazırlanmıştır. Problem verileri, Diyarbakır ilindeki Milli Eğitim Bakanlığına ait ilköğretim okullarında 2004- 2005 öğretim yılında görev yapan ngilizce öğretmenleri arasındangelişigüzel secilen 107 öğretmenden anket yoluyla elde edilmiştir. Elde edilen bulguların değerlendirilmesi sonucunda, başlıca sorunların ngiliz ve Türk dilinin, sosyo-linguistik, semantik ve sentaktik özelliklerinin kapsamlı bir şekildeincelenmeden, öğretim yaklaşımlarının ve yöntemlerinin belirlenip uygulamaya konulmasının yanı sıra kalabalık sınıflardan, uygun olmayan nitelikteki öğretmenlerden ve diğer olumsuz eğitimsel unsurlardan ortaya çıktığı belirlenmiştir. Bu araştırma, ngilizcenin ilköğretim düzeyinde yabancı dil olarak öğretiminde karşılaşılan mevcut sorunlara ve ngilizcenin daha etkin ve verimli bir şekilde öğretilmesi ve öğrenilmesine çözümler önermek amacıyla yapılmıştır.
Mevkufatİ Muhammed Efendi'nin Tercüme-i Sadru'ş-Şerİ'a adlı eseri: İnceleme-metin-dizin-tıpkıbasım II: 1b-33a

Bu çalışma, Tercüme-i Sadru'ş-şeri'a adlı eserin Süleymaniye Kütüphanesi'nin Ayasofya Bölümü'nde 1052 numarada kayıtlı bulunan 2. cildinin 1 b-33a varakları üzerine yapılmıştır. Eser, Osmanlı Türkçesi dönemine ait olup Mevkufati Muhammed Efendi tarafından yazılmıştır. Bu çalışma dört bölümden oluşmaktadır: İnceleme, Metin, Dizin, Tıpkıbasım. Giriş bölümünde, yazar ve eser hakkında bilgiler yer almaktadır. İmla ve dil özellikleri de yine bu bölümde verilmiştir. Metin bölümünde, eserin yukarıda verilen bölümünün transkripsiyonlu metni bulunmaktadır. Dizin bölümünde, transkripsiyonu yapılmış metinde bulunan tüm kelime ve kelime grupları verilmiş ve anlamlandırılmıştır. Tıpkıbasım bölümünde de metnin karşılaştırılmasını sağlama amacıyla çalışmaya konu olan bölümün tıpkıbasımı verilmiştir.
Ğassan Kenefani ve öykücülüğü

hikaye çalışmaları Lübnan ve Mısır'daki örneklerinebenzemelerine karşın daha geç bir tarihte ortaya çıkmıştır. 1900'lü yıllarda liderliğiniHalil Beydes'in yaptığı bir grup tarafından Rus edebiyatından hikaye ve romançevirilerinin yapıldığı bu topraklar 19. yüzyılın başından itibaren birçok coğrafi, politik ve sosyal değişimler yaşamıştır. Ğassan Kenefani'nin hikayelerinde bu değişimlerin yansımaları görülür. Ğassan Kenefani (1936/1972) Mevt Sarir Rakam 12 (Beyrut,1962), Ard Burtagal al-Hazin (Beyrut,1963) ve Alem leyse lena (1965) gibi eserleriyle teknik ve yüksek seviyehikayeler sunmuştur. Genellikle, halkının sorunları üzerine odaklanmış ve kahramanlarını da sıradan insanlardan seçmiştir. Kahramanlarının çoğu hikayedeoynadıkları rolün bilincinde olmayan çocuk denebilecek yaşlarda kişilerdir.
İhsan Oktay Anar'ın Amat Romanı üzerine söz varlığı incelemesi

Bu çalışmada, İhsan Oktay Anar'ın Amat romanının söz varlığının ortaya konması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda öncelikle 'İhsan Oktay Anar'ın hayatı ve Amat romanı' hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde, 'Söz varlığı tanımı ve kapsamı' ele alınmıştır. Söz varlığının içerdiği öğeler ayrıntılı bir biçimde açıklanmıştır. İkinci bölümde, romandaki söz varlığı öğeleri saptanmıştır. Romandaki söz varlığı öğeleri üzerine sözlük çalışması yapılmıştır. Yabancı ve çeviri sözcüklerin anlamları ve romanda geçtikleri cümleler de sayfa numaralarıyla birlikte verilmiştir. Üçüncü bölümde, romandaki söz varlığı öğeleri kavram alanlarına göre sınıflandırılmıştır. İnceleme sonucunda Türkçe'nin zengin anlatım olanaklarını yansıtan söz varlığı saptanmıştır. Saptanan bu söz varlığı öğelerinin, Türkçe'nin gerçek söz varlığının ortaya çıkarılmasına katkı sağlayacağı öngörülmektedir.
L'enseignement des locutions concernant les parties du corps aux apprenants Turcs

Deyimler, birçok dilde olduğu gibi, Fransız dilinin de önemli bir parçasını oluşturur. Fransızcayı yabancı dil olarak öğrenenlerin Fransızlarla iletişim kurabilmeleri, bu dilde yazılmış olan kitapları, dergileri ve gazeteleri okuyabilmeleri, Fransız televizyonu izleyebilmeleri için, derslerde öğretilen tüm konuların yam sıra, bu dilin deyimlerim de bilmeleri gerektiğine inanıyoruz. Deneyimlerimize ve gözlemlerimize dayanarak, Türkiye'de izlenen Fransızca öğretimi programlarında deyimlere gerektiği kadar yer verilmediğini, çoğu zaman da bu konuya hiç değinilmediği sonucuna vardık ve araştırmalarımızı bu yönde yapma ihtiyacım duyduk. Konumuzu oluşturan deyimleri, ilk önce dilbilimsel açıdan inceledik ve onları daha iyi tanıyabilmek için özelliklerini araştırdık. Bu özelliklerden bazılarım deyimlerin öğretimi sürecinde yararlanabilmek amacıyla inceledik. Başlıca amacımız, yabancı dil olarak Fransızca öğrenen Türk öğrencilere deyimleri öğretmede izlenebilecek yollan araştırmaktı. Bu amaca yönelik olarak birkaç uygulama ve alıştırma hazırladık. Saptamalarımızı, bu alıştırmaların uygulanmasına katılan Hacettepe Üniversitesi Fransız Dili Eğitimi Anabilim Dalı 2. sınıf öğrencilerinin verdikleri cevaplan değerlendirerek yaptık ve öğretim sürecinde karşılaşılabilecek zorluklan ya da kolaylıklan ortaya çıkarmaya çalıştık.
An erp study of the processing of subject and objectrelative clauses in Turkish

Bu çalışmanın ilk amacı, özne ilgi tümcecikleri ile nesne ilgi tümcecikleri yapılarından hangisinin daha kolay işlemlendiğini belirlemektir. İkinci amacı ise, ÖİT ile NİT arasında işlemleme zorluğu açısından bir farklılık oluşacağı varsayımıyla, bu zorluğun hangi sözcükte ya da ad öbeğinde gözlemleneceğini belirlemektir. Olaya İlişkin Beyin Potansiyelleri deneyi ile katılımcılara toplam 240 tümce sunulmuştur, bunlardan 60'ı özne dilbilgisel işlevinde yer alırken 60'ı da nesne dilbilgisel işlevinde olmak üzere toplam 120 ÖİT'den oluşmak-tadır. 120 tümce ise NİT yapısından oluşmaktadır. Bunlardan 60'ı özne dilbilgisel işlevindeyken diğer 60'ı da nesne dilbilgisel işlevinde yer almıştır. İstatistiksel analizde Dilbilgisel İşlev x Tümcecik Türü x A -P dağılım x LAT faktörleri kullanılmıştır. Tüm katılımcılar sözcükleri teker teker okuduktan sonra katılımcılara kavrama sorusu sunulmuştur. Davranışsal bulgular, ÖİT yapısı özne dilbilgisel işlevinde sunulduğunda, NİT yapısı ise nesne dilbilgisel işlevinde sunulduğunda katılımcıların performanslarının daha yüksek olduğunu göstermiştir. OİP deneyinden elde edilen bulgulara göre ÖİT yapısı NİT yapısından daha kolay işlemlenmektedir. Ancak bu fark yalnızca özne işlevindeyken gözlemlenmektedir. NİT'deoluşan zorluk kendisini Left Anterior Negativity bileşeni ile göstermektedir. İkinci bulgu ise bilişsel zorlanma ilgi tümceciklerinin ad öbeğinde görülmektedir. Türkçede ilgi tümceciklerinin araştırılmasında OİP tekniği ilk kez kullanılmıştır.
A dependency grammar based semantics for copularcomparatives

Karşılaştırmalı cümle yapıları, anlamsal içerik bakımından zengindir; bu da onlarıdilleri anlama araştırmaları ve teknolojileri için önemli kılmaktadır. Stanford Dependenciesprogramı, yaygın olarak kullanılan bir gramer formalizmidir ve gramer ilişkilerinin basit ve sade bir tanımını yapmayı amaçlar. Universal Dependencies projesi, bu amacı birçok dilde diller arası tutarlı açıklamalara ulaşmak için genişletmektedir. Karşılaştırmalı cümleler gibi bazı karmaşık yapılar için, daha sözdizimsel olarak motive olmuş bir bağımsal dilbilgisi gösterimi, daha kolay anlamsal çıkarım yapabilmek adına faydalı olacaktır. Tez, İngilizce koşaçlı karşılaştırmalı cümleler ve bu cümlelerinilgeçlerle etkileşimleri için bağımsal dilbilgisi temelli bir gösterimi sağlamayı hedeflemektedir. Sağladığımız yapılar için kompozisyonsal bir semantiğin mümkün olduğunu da göstermekteyiz. Ayrıca bağımsal dilbilgisi yapılarından doğrudan türetilenkarşılaştırma cümleleri için anlamsal bir yorumlama yöntemi de öneriyoruz. Tezönerilerini çeşitli koşaçlı karşılaştırmalı cümle türlerini tespit eden ve anlamsal yorumlarınıhesaplayan bir sistemde hesaplıyoruz.
Azeri Türkçesinde zarf-fiiller

ÖZ Her dilin kendine özgü yapılanma ve işleyiş biçimleri vardır. Bir dile en fazla değer katarak zenginleştiren o dilin içerisindeki kelime kategorileridir. Zarf-fiil ve sıfat-fiil yapılan da dilin yapılanmasında ve zenginleşmesinde aktif rol oynadıkları için birer ayrı kategori olarak değerlendirilebilirler. Bu noktadan hareketle Oğuz Grubu içinde yer alan Azeri Türkçesindeki zarf-fiil yapılarını araştırmaya çalıştık. Yaptığımız çalışmanın Azeri Türkçesi gramer özelliklerini az da olsa yansıtabileceğini umuyoruz.
Sözcüksel bağdaşıklığın Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlerin yazılı anlatımlarında incelenmesi

Bu araştırmanın amacı yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin yazılı anlatımlarında sözcüksel bağdaşıklık araçlarını kullanım düzeylerini tespit etmektir. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden biri olan doküman analizinden yararlanılarak yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2017- 2019 yılları arasında İstanbul Aydın Üniversitesi Türkçe Öğretim Merkezi'nde Türkçe öğrenen B1 seviyesindeki 80 öğrenci oluşturmaktadır. Bu amaç doğrultusunda çalışma grubundaki 80 öğrencinin yazılı anlatımlarındaki sözcüksel bağdaşıklık ölçütlerini kullanım düzeyleri Halliday ve Hasan (1976)'ın sözcüksel bağdaşıklık tasnifine göre doküman analizi yapılarak incelenmiştir. Çalışmanın sonucunda; yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin sözcüksel bağdaşıklık ölçütlerini kullanım sıklığı çoktan aza doğru aynı sözcük tekrarı, kavram alanı, zıt anlamlı sözcük kullanımı, eş ya da yakın anlamlı sözcük kullanımı, genel anlamlı sözcük kullanımı, üst ya da alt anlamlı sözcük kullanımı, aynı seriye bağlı sözcük kullanımı, parça-bütün ilişkisine sahip sözcük kullanımı olarak tespit edilmiştir. Elden edilen sonuçlar, mevcut çalışmalar ile karşılaştırılarak çözüm önerilerinde bulunulmuştur.
Seyahatname'nin 5. cildine göre Evliya Çelebi'nin seyahat güzergahları ve güzergahların dil haritası

Kültür tarihimiz için son derece önemli olan gezi notları ve gezi anılarından oluşan seyahatnameler, ilgili zaman ve yerler hakkında bizlere ayrıntılı bilgiler verirler. Evliya Çelebi'nin yazdığı Seyahatname, özellikle 17. yüzyılda Osmanlı Devleti'nin hakim olduğu alanların tarihi, kültürü, dili, dini, mimarisi, etnik yapısı ve coğrafyası hakkında bilgiler verir. Tezimizde, 10 cilt halinde yazılan, Yapı Kredi Yayınlarından çıkan, Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, İbrahim Sezgin tarafından hazırlanmış olan Evliya Çelebi Seyahatnamesinin Topkapı Sarayı Kütüphanesi Bağdat 307 Numaralı Yazmanın Transkripsiyonu Dizini ve Yapı Kredi Yayınları'ndan çıkan Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, İbrahim Sezgin tarafından hazırlanmış olan Günümüz Türkçesiyle Evliya Çelebi Seyahatnamesi adlı eserlerin 5. cildi temel alınmış, o ciltteki güzergahlar ve güzergahlarda ismi zikrolunan diller incelenmiştir. Evliya Çelebi'nin Seyahatnamesi'nde gezdiği yerlerin sırasıyla verilmesi ve yine bu sıraya sadık kalınarak bu yerlerde konuşulan diller ve bu dilleri konuşan topluluklar hakkında bilgi vermek Seyahatname'yi daha anlaşılır kılması bağlamında filolojik bir çalışma olacaktır. Seyahatname'deki güzergah sırasının zaman içinde coğrafyada meydana gelen değişiklikler sebebiyle sapması ve Seyahatname'deki yer adlarından bazılarının günümüzde bulunmaması nedeniyle yaşanan sorunlar en önemli ipuçları olan makro ve mikrotoponimlerle açıklığa kavuşturularak olabildiğince doğru güzergah ve dil haritası ortaya koymamızı sağlamıştır.
Teşe u cıwankarİyen wejeyİ dı dİwana Feqİye Teyran de

Klasik edebiyatın kurallarına göre yazılan manzume ve şiirler, şekil yönüyle değerlendirildiği zaman ölçü, redif, kafiye ve nazım şekli gibi öğeler göz önünde bulundurulmalıdır. Belagat, bir duygu ve düşüncenin doğru yer ve zamana göre en sade ve akıcı ifade edilmesidir; Kürtçede rewanbeji sözcüğünün karşılığıdır. Rewan, sözcüğü de kolay ve çabuk akan şey anlamına gelir. Edebi sanatlar yani edebiyatın güzel, hoş ve gösterişli yönü de dilin özel kullanımıyla ilintilidir. Bu çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. Birincisinde Feqiye Teyran'ın hayatı, eserleri ve bazı özellikleri incelenmiştir. İkinci bölümde şiir ve manzumelerinin şekil ve üslup özellikleri üzerinde durulmuştur. Son bölümünde de edebi sanatların tespitinin yanı sıra onların tanım, yorum ve örneklerine yer verilmiştir. Klasik edebiyatta bir şairin güzel ve orijinal edebi sanatlar üretebilmesi için ağır ve müşevveş bir dil kullanmasına gerek yoktur; o, sade ve akıcı bir dille bu amacını yerine getirebilir. Feqiye Teyran da bunun için en güzel örnektir.