turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Spinoza'nın din anlayışının değerlendirilmesi

Bu tez çalışmasının amacı, Spinoza'nın din anlayışının bir değerlendirmesini yapmaktır. Bu doğrultuda ilkin, Spinoza'da Tanrı/Töz ve Doğa aynılığı içkinlik düzleminden hareketle tartışılmış, ardından sıfatlar moduslar, duygular ve bilgi türleri gibi belli başlı konular ele alınmıştır. Tanrı/Töz ile sıfatlar ve moduslar arasında bir zorunluluk ilişkisi söz konusudur. Spinoza'nın doğa/Tanrı anlayışından çıkardığı belli başlı sonuçlar, onun din anlayışının oluşmasında belirleyici olmuştur. O, geleneksel tek tanrılı inançlara yönelik eleştirel bir tavır sergiler ve kendine özgü bir din ve dindarlık anlayışı ortaya koyar. Peygamberlik, vahiy, mucize, yasa gibi kavramları yeniden ele alan Spinoza, din ve felsefe arasında tam bir ayrım yapmaktadır. Geleneksel dinleri, edilgin duyguları içeren ilk bilgi türüyle ilişkilendirir. Spinoza Tanrı/doğa özdeşliği temelinde evrene yönelik içkinci anlayışıyla, geleneksel dinleri hurafe ile ilişkilendirmekte ve sonuç olarak 'akılcı' ve 'felsefi'bakışaçısıyla bir din anlayışı ortaya koymaktadır.
Levinas and meontology

Bu tez Levinasçı felsefenin varolmayanın bilimi olan meontoloji ile ilişkisini radikal bir başkalık etiği yönünde açıklamayı amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda Levinas'ın dışsallık ile dışkınlık üzerinden geliştirdiği
Felsefesel intihar ve Camus'da intihar problemi

Dünyada her yıl bir milyondan fazla insan tüm ölüm nedenleri içerisinde onuncu sırada yer alan intihar sebebiyle hayatını yitirmektedir. Ayrıca her yıl yirmi milyona yakın intihar teşebbüsü meydana gelmektedir. İntihar, haddizatında insanın öz benliğine yönelmiş bir saldırganlık ve yok etme fiili niteliğinde olup, bireyin hayatına kasten son vermesi anlamına gelmektedir. Başka bir anlatımla intihar, yaşamına son vermeye karar veren bireyin en etkin yöntemi seçip, kimsenin müdahalesine izin vermeyecek şekilde kendini öldürmesidir. Tarihin farklı dönemlerinde toplumlar intihara farklı tepkiler vermiştir. İntihar bazı toplumlarda doğru bir davranış olarak kabul edilip desteklenirken, başka toplumlarda ise olumsuz bir eylem olarak görülmüştür. Söz konusu tepkilerin çerçevesini çizen en önemli faktörlerden biri de toplumların düşünce yaklaşımları ve bu yaklaşımları belirleyen filozoflar olmuştur. 20. yüzyılın çok önemli filozoflarından biri olan Albert Camus farklı felsefesel yaklaşımlardan da etkilenerek intihar olgusunu felsefenin en temel problemi olarak görmüş, başka bir anlatımla intihar olgusunu felsefenin odağına yerleştirmiştir. Camus, insanın çıkmaza girdiği zaman absürd durumuyla karşı karşıya geleceğini öne sürmektedir. Başka bir anlatımla insanın yaşadığı çıkmazlar, kendisini çevreleyen boşunalık duygusunu ve absürd durumunu açığa çıkarmaktadır. Camus, insanın absürd ile savaşında mağlup olarak intihar edebileceğini veya bu duruma başkaldırabileceğini belirtmektedir. Camus intihar tercihinin dürüstlük olmadığını, zira ölümün insanı huzura kavuşturduğunu, fakat insanın dünya üzerinde mümkün olduğu kadar çok kalması, onu incelemeye çalışması gerektiğini vurgulamaktadır.
Ontolojiden etiğe: Platon ve Emmanuel Levinas karşılaştırması

Bu çalışmanın amacı, antik çağ düşünürü olan Platon ile çağdaş düşünür olan Levinas'ın felsefelerindeki karşıt ve ortak noktaları göstermektir. Karşımızda bir taraftan ontoloji temelli bir etik diğer tarafta ise ontolojiyi dışlayan bir etik anlayış bulunmaktadır. Platon için etik alanına aşkın İyi ile girilmektedir. Çünkü ontoloji bölümünde yer verdiği idealar kuramında, görülür dünya ile idealar dünyası arasındaki ilişkinin nasıl kurulduğu üzerine şüphe etmeye başlamıştır. Bunun devamında Platon ideaların birlikten ziyade çokluğa karşılık geldiği sonucuna ulaşmıştır. Ve Platon için bize birliği verecek yer, varlığın alanından bambaşka olan aşkın İyi olmaktadır. Aşkın İyi'ye nasıl ulaşılacağı söz konusu olduğunda ise Platon, ideaların bilgisini veren aklın burada yetersiz olduğunu söylemiştir. Çünkü yalnızca görülür dünyanın değil idealar dünyasının da varlık nedeni olan aşkın İyi, ontolojinin sınırlarını aşmaktadır. Aşkın İyi'ye ulaştıracak basamaklar olarak ölümü, erosu ve son olarak erdemi düşünen Platon'a göre bize aşkın İyi'yi verecek olan en yüksek erdem olarak kabul ettiği adalet erdemi olacaktır. Levinas için ise, etiğin alanına Başka ile girilmektedir. Başka ise varlığın alanına işaret eden bir alter egodan ziyade varlığın alanını kesintiye uğratan mutlak başkalıktır. Bu anlamda Levinas başkalığın nasıl elde edileceği konusunda öncelikle ölüm ve erosa yer vermiş olsa da onun için başkalık yalnızca sorumlulukla elde edilmektedir. Bu çalışmanın iddiası ise Levinas felsefesi her ne kadar Platon başta olmak üzere Batı metafiziği eleştirisi üzerine kurulmuş olsa da ele aldığı ilk felsefe sorunu, ölüm, eros, sorumluluk, etik söylem ve etiğin ereği gibi temel problemler açısından yeniden Platon düşüncesine bir dönüşten ibaret olduğudur.
İbn Sİna'da hudus kavramı

Bu tezde, Tanrı-alem ilişkisi bağlamında ortaya çıkan ve alemin varlık kazanmasının zamansallıkla olan irtibatını konu edinen hudus kavramı, İbn Sina açısından ele alınmıştır. İbn Sina'nın hudus kavramını kendi sistemi içinde yerleştirdiği bağlam ve kavramın anlam içeriğine yönelik yorumu, kendisine özgü bir nitelik taşımaktadır. Daha önce, alemin bir bütün olarak zamansal anlamda sonradan varlık kazandığını ve bu anlamda hadis olduğunu savunan kelamcılardan farklı olarak İbn Sina, ontolojisinde yer alan ay-üstü ve ay-altı alem tasnifiyle irtibatlı olarak iki tür hudusa yer vermektedir. Ay-üstü alemde yer alan akıllar, nefis ve cirimleriyle birlikte felekler, bütün bir göksel hareket ile bu hareketle varlık kazanan zaman, 'zati hudus'un konusu olmaktadır. 'Zati hudus'a konu olan varlıklar, zamansal anlamda ezelidir. Onların nihai anlamda varlık illeti olan Tanrı ile aralarında zaman yoktur. Çünkü varlık veren illetler, malullerini zamansal olarak değil; sadece zati/ontolojik açıdan öncelemektedir. Ay-altı alemi oluşturan ve mevcudiyet kazanmasında maddenin aracılık ettiği oluş-bozuluşa konu cisimler, bu cisimlerin muhtelif hareketleri ve bu hareketlerin oluşturduğu zaman ise 'zamansal hudus'un konusu olmaktadır. 'Zamansal hudus'a konu olan varlıklar, sonradan mevcudiyet kazanmıştır ve kelamcıların kastettiği anlamda hadistir. Nihai anlamda varlık illetleri olan Tanrı tarafından hem zati hem de zamansal olarak öncelenmektedirler. İbn Sina bütün bir alemi zamansal hudusun konusu olarak gören kelamcıları pek çok açıdan eleştirmiş ve bu eleştiriler, kendisinden sonraki bir takım Sünni kelamcılarda belirgin bir etki oluşturmuştur.
Platon ve Aristoteles'te dostluk

Bu çalışma iki bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde Platon'un dostluk üzerine olan düşünceleri ele alınarak, Platon'dan Aristoteles'e dostluğun anlamı ve önemi üzerinde durulmuştur. Bu bölümde ayrıca eros ve philia kavramları ve insan için iyi bir yaşamın, insanın eylem ve etkinliklerine bağlı olduğu düşüncesi ve iyi bir yaşamda dostluğun yeri ve önemi tartışılır. Çalışmanın ikinci bölümünde Aristoteles'in dostluk üzerine düşünceleri ele alınıp incelenir. Aristoteles'te etik erdemler ve dianoetik erdemlerin dostluk açısından işlevi ve buna bağlı olarak dostluğun erdemlerle olan ilişkisi ortaya konmaya çalışılır. Aristoteles, üç tür dostluktan söz eder. Bunlar; haz dostluğu, yarar dostluğu, ve erdeme dayanan dostluktur. Aristoteles, asıl önde gelen dostluğun erdeme dayanan dostluk olduğunu ifade eder. Bundan dolayı dostluğu erdemden bağımsız olarak ele almanın olanaklı olmadığı üzerinde durulur. Sonuç kısmında ise, Platon ve Aristoteles'in dostluk anlayışları ışığında günümüzdeki tartışmalar ele alınıp, değerlendirilir.
Merleau-Ponty: Dialectic without synthesis and the ontology of the artwork

Tez Merleau-Ponty'nin sanat felsefesini Hegel dialektik'i ve bu dialektik'in kendisi tarafından yeniden-biçimlendirilmiş biçimi açısından ele almaktadır. Getirdiği iddia, Merleau-Ponty'nin sanat-yapıtı ontologisinin ve sanat-tarihi kuramının dialektik olarak anlaşılması gerektiğidir. Bu yönde Merleau-Ponty'nin fenomenologik ontolojisinin kendisinde dialektik olduğu ve sanat üzerine yazılarının ontolojisini tamamlayan önemli bir parça oluşturduğu gösterilmektedir. Merleau-Ponty'ye göre, pre-reflektif alanı göz önünde bulundurmadaki başarısızlığı nedeniyle kabul edilemez bulduğu içkinlik felsefeleri karşısında dialektik düşünce zorunlu bir alternatif oluşturmaktadır. Bununla birlikte, Hegel'in dialektik felsefesinin, sistemleştirme eğilimi ve zorunlu bir gelişme inance gibi. Merleau-Ponty tarafından reddedilen yanlan da vardır. Bu onu 'hyperdialectic' kavramını oluşturmaya vardırmıştır: bu, son bir senteze erişme iddiası taşımayan 'bilinçli' bir dialektik bir süreçtir. Her ne kadar algıyla dialektik arasındaki bağlantı yazılarında açıkça ortaya çıkmıyorsa da, kanıtlamak istediğim nokta, Merleau-Ponty'nin algı kuramının dialektik olduğu ve 'hyperdialectic' kavramının, Merleau-Ponty'nin yoğun bir algı biçimi olarak yorumladığı sanat-yapıtı ontolojisine haydi haydi uygulanabileceğidir. VIIBu görüşün sonucu sanatın kendim aşmasına inanç ve - Hegel'e karşı - sonu olmayan bir şey olarak görülen sanat tarihi sürecinin çoğulcu bir biçimde kavramlaştınlmasıdır.
Eğitimde yabancılaşma: Deweyci çarenin temellendirilmesi

Eğitim kavramının anlam içeriği günümüzde çeşitlense de eğitime ilişkin kavrayışımızda köklü bir zihinsel değişimin yaşandığını söylemek güçtür. Deweyci yaklaşımı dışarıda tuttuğumuzda, günümüze değin eğitime yön veren temel yaklaşımları modern öncesi, modern ve modern sonrası izlekler olarak üç başlık altında toplamak olanaklıdır. Ancak her üç yaklaşımda da sırasıyla; bireyi toplum için araç kılmak, bireyi birey pahasına aşırı kutsamak ya da onu yersiz-yurtsuz, yörüngesiz bırakmak biçiminde özetlenebilecek sakıncalar ortaya çıkmıştır. Sonuç olarak bu üç yaklaşım belki de eğitim felsefesindeki en önemli çağcıl sorunun belirmesine yol açmış, 'yabancılaşma' diye ifade ettiğimiz bir toplumsal gerçekliği üretmiştir. Bu çalışma sırasıyla; modern dönemi hazırlayan geri planı irdeleyecek, dönemin başat eğitim paradigmasını yeniden değerlendirecek, sonra da postmodern dönemin eleştirel tavrının bazı öngörülmedik sonuçlarını çözümleyecektir. Son olarak da John Dewey'in genel felsefi programı ve bu programın ürettiği 'deneyim' kavrayışının üstte sözü edilen sakıncalara karşı potansiyel gücünü ortaya koymaya çalışacaktır.
Elementary constituents of objects in Kant's philosophy

Bu tez Kant'ın felsefesinde nesnelerin temel kurucularını incelemektedir. Felsefe araştırmaları boyunca Kant nesneler sorununa bir çözüm aramıştır. Bu tezin amacı, bu sorunla ilgili olarak Kant'ın çözüm ya da çözümlerinin bir haritasını çıkarmaktır. Bu nedenle tez, her biri filozofun düşünüşünde bir dönemi simgeleyen, Kant'ın önemli yapıtlarından bazılarını incelemiştir. Bu yapıtları incelemenin sonunda, bu tez nesnelerin yapısının anlaşılması için zaman ve uzamın en başta geldiğini iddia eder. Ne var ki, nesnelerin varlığı ve bunların öznelerle ilişkisi zaman ve uzamdan daha fazla bir şeylere gereksinim duyarlar.
Friedrich Nietzsche'nin sanat görüşünde müziğin yeri

Sanatın insan yaşamında her zaman öenmli bir yeri olmuştur. Ancak, günümüzde sanat ile insan arasındaki bağ zayıflamıştır. Bugün sanatın insan yaşamındaki yeri eski önemini yitirmiş gibidir. Sanat türleri arasında etkin bir yeri olan müzik de benzer durumdadır. Bu çalışmada, sanat ile yaşam arasındaki ilişkiye özel bir önem veren Nietzsche'nin sanat görüşü ele alınmış ve bu görüşte müziğin yeri gösterilmeye çalışılmıştır. Böylece Nietzsche'nin sanat, insan ve yaşam arasında kurduğu ilginin günümüz için önemi vurgulanmak istenmiştir.
Nagarcuna düşüncesinin mantık ve metafizik eleştirisi

Eski Hindistan'da mantık ilkeleri, örneğin çelişmezlik ilkesi, konu haline getirilmese bile bilinmekteydi. Ancak mantığın konu kılınması ve o zamana kadarki bilgilerin derlenip toparlanması işini MS ikinci yüzyılda yaşamış Hint filozoflarından Nagarcuna üstlenmiştir. Nagarcuna, mantığı kullanarak, gerçekliği belli bir şekilde ve kendindeliğe sahip göstermenin bir aracı olan mantıkla, svabhava, şunya, nirvana ve çatuşkoti kavramları üzerinden bu aracın imkanlarıyla bir şeylere töz atfedilmesini bir yanılsamadan ibaret görmüştür. Geç dönem Wittgenstein'da da buna benzer bir eleştiri söz konusudur. O da dilin bir mantığı olduğu, o mantığın bize bir gerçeklik resmi sunduğu ve bizim ancak bu yolla felsefe yapabileceğimiz gibi düşüncelerden kurtulmaya çalışmıştır. Metafiziğe karşı bu tutum 20. yüzyılın ikinci yarısında modal mantığın klasik olmayan mantıkların modellere sahip olmasına izin verecek biçimde gelişmesiyle bir değişim geçirme eğilimine girmiştir. Bazı yeni dönem mantıkçılar, örneğin İngiliz filozof Graham Priest, çelişkilerin gerçekliğin bir parçası olduğunu savunmaya başlamışlardır. Doğal dilin çelişkiler içermesi düşüncesinden hareketle, dilin resmettiği gerçekliğin de bu anlamda çelişkiler içermesi gerektiği düşüncesine bir geçiş yapmış, bu düşünüş biçiminin Batı metafiziğini Hint metafiziğine yakınlaştırdığı görüşünü öne sürmüştür. Priest'in temellendirmeye çalıştığı bu görüş, Nagarcuna'nın yaklaşık iki bin yıl önce, yazdığı kitaplarda ortaya koyduğu Orta Yol düşüncesinin bir yorumu olarak ele alınabilir. Tezimizde bu bağlamda Nagarcuna düşüncesi, kavramları ve bu düşüncenin yankıları değerlendirilerek, metafiziğin geldiği nokta açısından Priest'in ileri sürdüğü gerekçeler göz önüne alınarak, Batı metafiziğinin Hint metafiziğine yakınsayıp yakınsamadığı, Hint metafiziğinin felsefe için bir açılım sağlayıp sağlamayacağı sorularına cevap aranmaya çalışılmıştır.
Burdur ve çevresindeki manevi halk inançlarının din fenomenolojisi açısından incelenmesi

İnsanlar, tarihin bütün devirlerinde mutlaka bir şeylere inanma ihtiyacı hissetmişlerdir. Bu nedenle insanlık tarihi boyunca din de insanla beraber var olagelmiştir. Din ile birlikteliğini sürdüren insanlar, kendi milli kültürlerinden getirdikleri bazı inanış, adet ve davranış biçimlerini dine yansıtmışlardır. Bu şekilde meydana gelen halk inançları zamanla toplumsallaşmış, tüm toplumun ortak değerleri ve pratikleri haline dönüşmüştür. Bu sebeple halk inançları, toplumu tanımaya ve anlamaya hizmet ettiği için önemlidir. Bir toplumu inançları olmaksızın değerlendirmek mutlaka bir eksikliğe sebep olacağı için, toplum bir bütün olarak ve her yönüyle araştırılmalıdır. Halk inançları konusunda bugüne kadar sayısız araştırmalar yapılmıştır. Bu çalışmalarda ortak noktalara değinilmesinin yanı sıra yeni bilgilere de temas edilmiştir. Burdur ve civarındaki halk inançları da birçok araştırmaya konu olmuştur. Yapılan bu çalışmada halk inançları, Din Fenomenolojisi açısından incelenmiştir. Herhangi bir inanç öğesi, dinsel bir değerlendirme yapılmadan ele alınmıştır. İnancın sebepleri araştırılmış, elde edilen bilgiler olduğu gibi ortaya konulmuştur. Çalışma bir giriş, dört bölüm, bir sonuç ve konuyla alakalı eklerden oluşmaktadır. Giriş bölümünde çalışmanın amacı, konusu ve kapsamı, çalışmada kullanılan yöntem ve teknikler hakkında bilgiler verilmiştir. Birinci bölümde Burdur İli'nin coğrafi konumu, tarihçesi ve kültürel yapısı hakkında kısa bilgiler yer almaktadır. İkinci bölümde ise halk inançları deyimi hakkında tanımlar ve değerlendirmeler ile halk inançlarının ortaya çıkış sebepleri ve özellikleri konusunda bilgiler sunulmuştur. Üçüncü bölümde Burdur ve civarında, hayatın her safhasında karşılaşılan halk inançları ve uygulanan pratikler hakkında bilgiler verilmiştir. Dördüncü bölümde ise halk inançlarının Din Fenomenolojisi açısından bir değerlendirmesi yapılmıştır. Çalışmanın sonuç bölümünde de elde edilen bilgilerin bir değerlendirmesi yapılmış ve rapor haline getirilerek sunulmuştur. Çalışmaya konu olan diğer bilgiler de ekler bölümünde sunularak, çalışma tamamlanmıştır.
Friedrich Nietzsche ve Hans-Georg Gadamer'de hakikat kavramı

Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsünde hazırlanmış olan bu Yüksek Lisans Tezinde, Friedrich Nietzsche ve Hans-Georg Gadamer'in felsefi sistemleri içerisinde Hakikat kavramına bakış açıları ele alınmıştır. Nietzsche'nin felsefi sistemi içerisinde yer alan güç istenci gibi önemli bir kavrama yer verildikten sonra hakikat kavramına bakış açısına yer verilmiş ve Nietzsche bölümü de bu doğrultuda işlenmiştir. Aynı şekilde Hans-Georg Gadamer' inde anlama ve gelenek gibi önemli kavramlarına yer verildikten hemen sonra hakikat kavramını nasıl ele aldığı incelenmiştir. Bu çalışmanın amacı iki farklı bakış açısına sahip filozofun hakikat kavramınafelsefi sistemleri içerisinde nasıl ve ne şekilde bir açıklama getirdiklerini gözler önüne sermektir.
Proclus ve İbn Sİna'da alemin ezelİliği ile ilgili argümanların değerlendirilmesi

Alemin ezeliliğine dair olan tartışmalar epistemolojik olduğu kadar ontolojik bir ayağa da sahiptir. Bu tartışmalar Platon'un zamanda bir başlangıca sahip alem anlayışıyla beraber Aristoteles'in alemin ezeliliği fikri çerçevesinde devam etmiştir. Alemin ezeliliği anlamında dönemin Batlamyuscu kozmoloji anlayışıyla özgün bir açıklama getiren ve neo-Platonizmin kurucusu olarak görülen Plotinus'tur. Daha sonra sudur olarak adlandırılacak olan bu teori Proclus tarafından daha ayrıntılı bir şekilde izah edilmiştir. Proclus ezelilik noktasında Aristoteles ile hemfikir olmasına rağmen, karakteristik bir neo-Platoncu ayrım olan yalnızca hareket vericiliğin değil aynı zamanda varlık vericiliğin de daimiliğini savunmaktadır. İbn Sina'ya gelindiğinde aşkın bir Tanrı fikriyle sudur kavramını birleştiren bir yapıyla karşılaşılmaktadır. Platoncu arka planda Aristotelesçi kavramlar üzerinden alem anlayışını ortaya koyan İbn Sina'nın bu anlamda kendisine has, orijinal değişimlerinden bahsetmek mümkündür.
Heidegger'de fark kavramından hareketle onto-teo-loji eleştirisi

Bu çalışmada geç dönem Heidegger'de metafiziğin kendisi olarak adlandırılan 'onto-teo-loji' kavramını ele aldık. Heidegger'in de bu kavramı oturttuğu çerçeve olarak 'fark' kavramını ise merkeze aldık. Erken dönem Heidegger'de fark kavramını çalışabilmek için Dasein 've' dünya ilişkisini farklı boyutları ile ele alırken, Heidegger düşüncesindeki içsel bütünlüğü sağlayabilmek için de geç dönem eserlerine yer verdik. Böylece 'fark' kavramının detaylı bir analizini yapma amacı güttük ve Heidegger'in de yaptığı gibi onto-teo-loji eleştirisini ve onun teolojik ve ontolojik dışavurumlarını fark kavramından yola çıkarak açıklamaya çalıştık.
Reconsidering William Paley's Natural Theology: An analysis of arguments from design to intelligent design

Bu çalışmanın amacı tasarımdan zeki tasarıma kadar tasarım argümanlarını analiz etmek ve felsefi özelliklerini ortaya koymaktır. Tasarım argümanlarının kavramsal arka zeminini açıklamadan, bunların felsefede, teolojide ve bilimdeki rollerini anlamak mümkün değildir. Bu amaçla argüman üç kategoride açıklanmıştır: tasarım argümanı, tasarımcı argümanı ve zeki tasarım. Daha sonra daha derin bir analiz için William Paley'in Doğal Teoloji'sinin doğal bilimler ve teolojik söylemle sıkı bağları açıklanmıştır. Son olarak, tasarımın metafiziği ve felsefesi zeki tasarımın kavramsal çerçevesi bağlamında tartışılmıştır. Nihayetinde tasarım argümanlarının aşamalarının tasarım kavramından değil de zeka kavramı üzerinden felsefe tarihinde analiz edilebileceği sonucuna varılabilir; çünkü argüman doğayı dinsel ve bilimsel içerikli sıkı ilintiler yoluyla kavrar. William Paley'in tasarımcı argümanı, dolayısıyla, tasarım argümanlarının klasik ve çağdaş biçimleri arasında bir kırılma noktasıdır.
John Duns Scotus'ta Tanrı ve ahlak ilişkisi

'John Duns Scotus'da Tanrı ve Ahlak İlişkisi'ni konu ettiğimiz çalışmamızın Giriş bölümünde, John Duns Scotus'un hayatı ve eserleri hakkında kısa bir bilgi vererek Scotus'un Ortaçağ felsefesi açısından taşıdığı öneme dikkat çekmeye çalıştık. Birinci bölümde, bölümün ana teması olan Scotus'un Tanrı anlayışı ve ilahi sıfatlar bahsine geçmeden önce Scotus ve Hıristiyan felsefesini derinden etkilemiş olan; Scotus'un da mensup olduğu skolastik felsefe geleneğini biçimlendiren tüm dinamikleri dikkate alarak geniş bir perspektif sunmaya çaba gösterdik. Daha sonra, Scotus'un Tanrı ve ahlak ilişkisi bağlamında ele alınmasını gerekli gördüğümüz Tanrı'nın irade ve kudret, bilgi ve iyilik sıfatlarını tahlil edip, bu sıfatların, Scotus'un ahlak anlayışı ile ilişkili olduğu noktalardan hareketle Scotus'un ahlak felsefesi üzerindeki etkilerinin bir tasvirini sunarak ilk bölümü sonlandırdık. Scotus'un ahlak anlayışını konu edindiğimiz çalışmamızın ikinci bölümünde, Scotus'un ahlak felsefesinin doğal yasa teorisi ve ilahi buyruk teorisi ile benzer ve farklı yönlerine değinip, düşünürümüzün bunlardan hangisine hangi konuda daha yakın olduğuna değindik. Sonuç bölümünde, Scotus'un ahlak anlayışının genel görüşün aksine salt ilahi buyruk teorisi olmadığını ve doğal yasa teorisinden de parçalar barındırdığını savunduk. Aynı zamanda ilk bölümde değinmiş olduğumuz ilahi sıfatlar ile Scotus'un ahlak anlayışı arasındaki ilişkiye dikkat çektik. Scotus'un ahlak anlayışının güçlü ve zayıf yönleri, dönemine göre başarılı ve başarısız olduğu konular ve bu çalışma bağlamında yapılanlar ve yapılmayı bekleyenlere değinerek tezimizi sonlandırıldık.
A philosophical inquiry into Nasreddin Hodja stories

Bu tez geneli itibarı ile Nasreddin Hoca fıkraları ile ilgilidir. Fıkralar Anadolu Türkçesi'nde güvenilir bir kaynaktan seçilerek, kullanılmış, İngilizceye gerçek fıkraların özünü koruma çabası gösterilerek çevrilmiştir. Seçilen fıkralar bu sorgulamada içlerindeki felsefi ifadeleri ortaya dökmüştür. Bu tezdeki yorumlar ve felsefi tartışmalar kişisel araştırmama dayanmaktadır. Fıkralardaki felsefi meseleler açıkça belirtilmediğinden, amacım içlerindeki gizli mesajları görünür kılmaktır.
Bilgi edinme sürecinde Platon ve Farabi'nin idealar kuramının rolü

Birey yaşadığı müddetçe her an bilgi ile etkileşim içerisinde bulunur. Bilgi edinmek, insanın varoluş anlamı ve amacıdır. Bu bilginin nerede başlayıp nereye kadar ulaşabileceği, nelerin bilgi sayılıp nelerin sayılamayacağı bilgi edinme sürecindeki bireyin temel sorularıdır. Önemli bir soru da bilginin sınırlılığı ya da sınırsızlığı meselesidir. Felsefe tarihi, bu soruların birbirinden farklı hatta birbirine zıt yanıtlarını taşımaktadır. Sistematik olarak ilk yanıt Platon tarafından gelirken, İslam düşüncesinde İslami gelenekle bağdaştırılarak verilmiş olan ilk yanıt ise Farabi tarafından gelir. Bu nedenledir ki çalışmamız, felsefe tarihinin çok önemli iki şahsiyeti olan Platon ve Farabi kapsamında olmuştur. Platon ve Farabi'nin bilginin nihai noktasını mantığın ve aklın ötesinde tanrısal bir alana bağlamışlardır. Bundan dolayı Platon, idealar kuramını ileri sürerken, Farabi de suretler anlayışını ileri sürmüştür. Bu nedenle çalışmamızda, Platon ve Farabi örneğinde, bilgi ediniminin ilk basamağı olan duyusal bilgiden başlayarak bilginin nihai noktası olan tanrısal alanı, idealar alemini yahut tanrıdaki suretleri kavrama derecesine kadar devam eden bir süreçten bahsettik. İki ana bölümde topladığımız çalışmamızın ilk bölümünde önce, genel hatlarıyla bilginin imkanı, kaynağı ve sınırı problemine sonra da Platon ve Farabi'de bilginin kavram, dil, ahlak ile olan ilişkisine; bilgi de yanlışın söz konusu olabilirliğine, bilgi sanı ilişkisine ve bilginin dereceleri ve ölçütü meselesine değindik. Çalışmamızın ikinci bölümünde ise duyusal bilgiden akılsal bilgiye ve nihayetinde sezgisel bilgiye doğru bir geçiş sürecinde idealar ve suretler kuramının rolüne değindik.