turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Sabahattin Ali'nin 'İçimizdeki Şeytan' romanında Nietzsche ve Levinas gerilimi

Felsefe, yapısı gereği pek çok farklı çalışma alanı, bilim ve hatta etkinlikle ilişkilidir. Kuşkusuz ki bu alanlardan biri edebiyattır. Edebiyat, zaman zaman naif bir tavırla felsefenin alanına sızmakla suçlanabilir. Aynı zamanda pek çok filozofun, felsefi bir düşünceyi edebi bir tarz kullanarak aktardığını da belirtmek gerekir. Albert Camus, J. P. Sartre gibi filozoflar, bu bakımdan örnek verilebilecek yazarlardan ilk akla gelenlerdir. Fakat bu, her edebi eserin felsefi bir nitelik taşıdığı ya da her felsefi düşünüşün edebi bir dille aktarılabileceği anlamına gelmez. Filozof varlık, ahlak, yaşam, Tanrı gibi meselelerde felsefi temellendirmelere ve tutarlı bir düşünme biçimine ihtiyaç duyarken, edebiyatçı aynı meseleleri edebi bir dille ve deyim yerindeyse cazip bir biçimle anlatabilmektedir. İşte bu noktada, hem felsefi tutarlılık ve hem de edebi bir tavır sahibi olan iki filozoftan bahsetmek yerinde olacaktır: Nietzsche ve Levinas. Bu iki filozofun yaşam uğraşı, etik ve ahlak anlayışları şuna benzetilebilir: Eğer felsefeye bir yol ise Nietzsche ve Levinas'ın düşünceleri, o yolda ortaya çıkan çatal gibidir. Nietzsche hayatı olumlayan, 'ben'i düşünen ve bu düşüncenin önceliğini inkar etmeyen bir etik görüşünü dile getiriyor ve öneriyorken, Levinas bir 'başkası'nın varlığının zorunluluğuyla ancak bir 'ben'den söz eden ahlak görüşünü önermekte ve hatta bunun bir tercih değil bir zorunluluk olduğunu ifade etmektedir. Bu bakımdan 'yaşama' edimi iki filozofta bambaşka bir biçim almaktadır. Levinas'a göre, yaşama ediminde insan durağan, mağdur, sakindir ve ancak 'başkası'nın varlığından dolayı 'ben' bu durumda olursa etik söz konusudur. Nietzsche'ye göre yaşama ediminde insan aksine hareketli, kıpır kıpır, güçlü bir görünümdedir. Levinas'ta bir 'ben'den söz etmek ancak 'başkası'nın huzursuz ediciliğinin var olmasıyla olanaklıdır. Nietzsche ise kendi deyimiyle bütün ahlak görüşlerinin, sözde 'başkası'nı düşünme önceliğinde saklı sahtekarlığa şiddetle karşı çıkmıştır. Bundan yola çıkarak bu çalışmada Nietzsche etiğini ve Levinas'ın ahlak felsefesini, Sabahattin Ali'nin 'İçimizdeki Şeytan' örneğiyle incelenecek, karşılaştırılacak ve hangisinin yaşamda ne tür ve nasıl bir olanak alanı yarattığı gösterilmeye çalışılacaktır. Bu bağlamda ve dolayısıyla, bu çalışmanın bir diğer tezi, adı geçen yapıtın bu tür bir felsefi analize uygun olduğunu temellendirmektir.
Analyzing the concept of citizenship and freedom in Aristotle's theory of constitution

Bu tezdeki amacımız; Aristo'nun Politikasındaki vatandaşlık ve özgürlük kavramlarını incelemektir. Tezin hedefi ise Aristo'nun vatandaşlık kavramının antik Yunan'daki ayırt edici özelliğini ortaya çıkarmaktır. Vatandaşlık siyasi bir kimlik olmak ile beraber bireyin sitedeki nihai hedefidir. Aristo'nun vatandaşlık kavramına ve vatandaşlık kimliğine verdiği farklı değerlerden dolayı vatandaşlık konusunu Aristo üzerine çalışmamızı gerektirmiştir. Siyasi yaşam Aristo için insan hayatının en üst amacıdır. Aristo'nun aktif vatandaş modeli vatandaşın siyasi hayatta kendini gerçekleştirmenin yoludur. Siyasi hayata katılmak için özgür olmak zorundadır bundan dolayı çalışmamızda özgürlük kavramını da incelemeyi gerektirmektir. Vatadaşlık kavramını anlatmak zor bunun sebebi Aristo'da birçok kavramın birbiriyle ilişkili olmasından kaynaklanıyor. Çalışmamızda üç temel kavramın üzerinde duruyoruz bunlar; vatandaşlık, özgürlük ve anayasa kavramları. Özgürlük kavramı temel alındığında farklı anayasa formlarında farklı vatandaş modelleri karşımıza çıkıyor. Bu çalışma temel olarak Aristo'nun Politikası'na dayanıyor. Bu tez Aristonun en iyi ve ideal anayasa yönetimindeki vatandaşlık ve özgürlük kavramına yaptığı göndermelerle sonuçlanıyor. Aristo'nun vatandaşlık kavramı üzerine birçok akademik çalışma yapılmıştır fakat bizim çalışmamız antik Yunandaki vatandaşın siyasi özgürlüğü konusundaki düşüncelerini ortaya çıkarmamızı sağlayacak bir pencere olabilir.
The Concept of relation in Bradley and Whitehead

öz BRADLEY VE WHITEHEAD'DE İLİŞKİ KAVRAM Berk, Gaye Doktora, Felsefe Bölümü Tez Yöneticisi: Prof Dr. Akın Ergüden Haziran 1995, 122 sayfa Bu tez Bradley'in ilişkinin gerçekliğine karşı olan argümanını, argüman çevresinde oluşan tartışmalar ile birlikte analiz eder ve Whitehead metafiziğinin nasıl ve ne anlamda Bradley'in argümanına bir cevap olduğunu göstererek Whitehead felsefesi ile bağlantısını kurar. Çalışmada Bradley'in ilişki problemini birlik ve çokluğun ilişkisel bir olguda bir arada olmasının imkansızlığı şeklinde formüle ediş biçimi filozofun duygu kavramı ve mutlak teorisi ile bağlantılı bir biçimde sunulmaktadır. Argümanın dayandırıldığı önsayım, argümanın temelinde ilişkinin gerçek olması için dünyayı değiştirmesi gerektiği iddiasınm yattığı görüşü ileri sürülerek açıklığa kavuşturulmaktadır. Bu önsayımm dinamik bir şeyi, yani bir süreci işaret ettiği gösterilmekte ve Bradley'in argümanında ifade edilen ikilemin, Bradley'in dinamik bir şeyi statik bir dünyaya yerleştirmesindenkaynaklandığı iddia edilmektedir. Argümana yöneltilen, Russell'in eleştirisini de içeren bir dizi eleştiri, eleştirmenlerin argümanda sergilenen paradoksu çözmek yerine argümanın geçerliliğini reddettikleri görüşü ileri sürülerek tartışılmıştır. Argümanın analizinin ardından Whitehead felsefesi, Bradley' in argümanında sergilenen ilişki problemi ile bağlantısı içinde incelenmektedir. Bu amaçla Whitehead'in duygu kavramı analiz edilmektedir. Analiz sonucu, Whitehead'in duygu kavramının, oluşan birimin deneyiminin birlik ve çokluğu çelişkiye düşmeden kendi içinde barındıran bir ilişki olgusu olması gerçeğine işaret etmesi bakımından Bradley' in ikilemine bir cevap olarak ele alınabileceği görüşü temellendirilmektedir. Buradan, Whitehead'in ilişkiyi, ilişkinin terimleri üzerinde varlıksal önceliği olan bir tür şey olarak düşünüşü vurgulanmakta, böylece filozofun ilişkinin oluşan birimlerin deneyimleri yoluyla dünyayı kurduğu şeklindeki görüşü incelenmektedir. Son olarak Whitehead'in, Bradley' in argümanında önsayım olarak yer alan ilişki anlayışını kabul ederek ve ilişkiye, onu oluşan birimlerin deneyimiyle aktivite kazanan dinamik bir dünyaya taşıyarak gerçeklik statüsü tanıdığı sonucuna varılmaktadır.
Nasİruddİn Tusİ'de önermeler mantığı

Nasiruddin Tusi (ö. 1274) İbn Sina'nın en önemli şarihlerinden ve İbn Sina (ö. 1037) sonrası dönemin en önemli mantıkçılardan birisidir. Bu dönemdeki mantıkçıların akademik gündemini İbn Sina'nın el-İşarat ve't-tenbihat adlı eseri belirlemiştir. Nasiruddin Tusi de İşarat şarihlerinden birisidir. Ancak Tusi'nin eserinden önce kaleme alınmış ve Tusi'nin de kendi şerhini yazarken istifade etmiş olduğu başka bir şerh Fahreddin Razi'nin (ö. 1210) şerhi olmuştur. Bu nedenle, Nasiruddin Tusi'nin önermeler mantığını ele alırken, İbn Sina ve Fahreddin Razi'nin eserlerine çeşitli şekillerde atıflar yapmak durumunda kaldık. Tezimizin birinci bölümünde İbn Sina sonrası dönemde mantıkla ilgili bazı temel gelişmeleri ele aldık. Nasiruddin Tusi'nin bu gelişmelerdeki rolü ve diğer İbn Sina sonrası mantıkçılarla münasabeti bu bölümün ana teması olmuştur. İkinci bölümde önerme çeşitleri ve bu konuya dair tartışmaları ele aldık. Üçüncü bölümde ise önermede nitelik, nicelik ve modalite konularını inceledik. Bu üç konuyu aynı bölümde işlememizin sebebi bu üç meselenin önermenin anlamını ve semantik yorumunu belirleyen unsurlar olmasıdır. Bize göre bu bölümün en dikkat çekici konusu modal önerme türleridir. İbn Sina sonrası mantıkçıların gündemini oldukça meşgul etmiş gözüken modalite konusu aynı zamanda mantıkçılar arasındaki tartışmaları besleyen ve özgün yorumların ortaya çıkmasını sağlayan meselelerden birisidir. Nitekim bu bölümde görüleceği üzere Nasiruddin Tusi, İbn Sina'nın zorunlu önermeler için ortaya koymuş olduğu zati-vasfi okuma ayrımını başka modal önermeleri de ifade edecek şekilde genişleterek kullanmıştır. Tusi İbn Sina'dan devralmış olduğu sisteme özellikle vasfi okuma içinde ele alınan yeni önermeler kazandırmıştır. Ayrıca İbn Sina'dan farklı olarak süreklilik ve zorunluluk modalitelerini daha açık bir ayrımla ele alan Tusi'nin bu ayrımdan ortaya çıkan yeni modal önermeleri de vurguladığı görülmektedir. Dördüncü ve son bölümde ise önermelerde çelişki ve döndürme konularını tartıştık. Çıkarım mantığına bir ön hazırlık niteliği taşıyan çelişki ve döndürme konuları özellikle modal önermeler söz konusu olduğunda oldukça formel tartışmalara yol açmıştır. Bu nedenle Nasiruddin Tusi'nin formel mantığa yönelik en özgün katkıları da bu tartışmaların geçtiği yerlerde kendini göstermektedir. Özellikle örfi önermelerin çelişiği konusunda Tusi İbn Sina'nın sistemine yönelik ciddi bir eleştiri getirmekte ve bu noktada bir çözüm olarak yeni modal önermeleri dillendirmektedir. Böyelece, İbn Sina'nın sisteminden farklı olarak, Tusi mantığında genel mutlak ve genel mümkün vasfi önermeler yerini almış olmaktadır.
Adorno'da yeni müziğin felsefesi

Theodor W. Adorno'nun Yeni Müziğin Felsefesi çalışması, Aydınlanmanın Diyalektiği'nin genişletilmiş bir ek arasözü olarak anlaşılabilir. Bu ara söz, çalışmanın oluşturduğu alanlardan birisidir. Bu tezde, Adorno'nun yeni müzik anlayışı, kültür endüstrisi bağlamında incelenmiştir. Bu çerçevede, metafizik arka plan olarak kültür endüstrisinin sanatla olan ilişkisi üzerinde durulmuştur. Kültür endüstrisi, geç kapitalizmde düzenekler kullanan kültürün bir durumudur. Kültür endüstrisinin kavramları statükonun kavramlarıdır. Bu kavramlar insanlar tarafından analiz edilmeden kabul edilir. Kültür endüstrisinin düzenekleri sayesinde bilinç uyumu kanıksar. Sanat, Aydınlanma aklı tarafından etki altına alınır. Sanat, sistem altındaki kültür endüstrisinin konformist baskısına maruz kalır. Bu baskı altında sanat eserleri, kültür endüstrisinin meta ürünleri olarak üretilirler. Yeni müziğin bestecilerinden Schönberg'in kompozisyonu statükoya karşı müziği rasyonelleştirir. Bu anlayış, toplumun kültür endüstrisi yapısına boyun eğmesine karşı çıkar. Buna karşın Stravinsky'nin müziği konformisttir. Bu müziği devrimci diye nitelemek zordur. Daha ziyade bu müzik yapıcıdır. Adorno yeni müzikte rasyoneliteyi savunur. Müzik kendi biçimsel yasalarına göre toplumsal antinomileri temsil etmelidir. Bu tezde, Adorno'nun yeni müziğe yaklaşımı ve yeni müziği nasıl anlamamız gerektiği çözümlenmeye çalışılmıştır.
İbn Haldun ve Oswald Spengler'in tarih felsefesi anlayışları

Bu çalışmada, Tarih metafizikleri konusundan yola çıkarak, Antik çağda başlayan döngücü tarih tasarımının, Ortaçağ'da çizgisel tarih tasarımına dönüşmesi ele alınmıştır. Ayrıca Rönesans ile birlikte tarih algısının başka bir boyuta geçişi irdelenmiştir. Özellikle Batı dünyasında ve İslam dünyasında Tarih felsefesine katkıda bulunan düşünürlerin fikirlerine de yer verilmiştir. Tarih felsefesine fikirleriyle katkıda bulunan İslam dünyasının önemli düşünürü İbn Haldun'un 'Mukaddime' adlı eseri incelenmiştir. Asabiyet kavramı ve umran ilmi kavramı üzerinde durulmuştur. İbn Haldun toplumlar arasındaki farklılıkların yaşayış biçimlerinden kaynaklandığını ifade etmektedir. İbn Haldun toplumu organizmaya benzetmektedir. Toplumların büyüyüp gelişip bir gün öleceğini ifade eder. İbn Haldun toplumu ayakta tutan gücün milli birlik ve beraberlik olduğunu belirtmiştir. Batı dünyasının önemli düşünürü Oswald Spengler'in 'Batının Çöküşü' adlı eseri incelenip fikirleri ele alınmıştır. Spengler, Batı dünyasının fonksiyonel yapısının zamanla bozulduğunu ifade etmiştir. Oswald Spengler, Batı dünyasını organizmacı bir yaklaşımla ele almış ve toplumun canlı bir organizma gibi bir gün yok olacağını ifade etmiştir. İnsan toplumsal bir varlık olduğu için yaşadığı toplumun şartlarından etkilenmektedir. Bunun neticesinde görüşleri ele alınan İbn Haldun ve Oswald Spengler'in yaşadıkları dönemin, fikirlerini oluşturmakta önemli bir etken olduğu görülmektedir. Bu iki önemli düşünürün yaşadıkları döneme bağlı olarak oluşturdukları düşünceler bağlamında, görüşlerindeki benzerlikler ve farklılıklar çalışmanın ana konusudur.
Yeniçağ'da toplum sözleşmesinin felsefİ temelleri ve Namık Kemal'e etkisi

Modern dönemle birlikte Batı siyasi düsüncesinde ortaya çıkan toplum sözlesmesikuramı, insan aklına dayalı siyasal bir örgütlenme biçimi ortaya koymakta ve siyaset alanınıtanrısal degerlerden bagımsız bir alan olarak tanımlamaktadır. Buna göre sözlesme kuramı, devletin varlık nedenini ortaya koymakla birlikte, onun nasıl ortaya çıktıgına dair de açıklamasunmakta ve yöneten ile yönetilen arasındaki iliskiyi sözlesme temelinde izah etmektedir. Sözlesmeyle meydana gelen egemen gücün ötesinde, siyasi mekanizmayı kontrol eden askın bir varlık fikrini de reddeden sözlesme kuramı, siyaset alanında gayelilik fikrini ortadankaldırmıstır. Modern siyaset felsefesinde yasanan bu köklü degisim, devlet ve devletle ilgili diger mefhumlar üzerinde ciddi tartısmaların yasanmasına ve geleneksel kurumlarınsorgulanmasına zemin hazırlamıstır. Batı dünyasında yasanan ve yeni bir kurumsal yapılanmayı da beraberinde getiren bu dönüsüm, Avrupa dısındaki devletlerde de etkili olmustur. Bu etkilerin belki de en çok hissedildigi 19. yüzyılın Osmanlı'sında, modern siyaset felsefesinin temel tezleri dönemin aydınlarınca tartılmıstır. Bu dönemde, siyaset alanındasözlesme benzeri düsünceler öne süren Namık Kemal, hakimiyeti, tepeden oturtulmus bir otorite olarak degil de, bireyin tabii haklarının siyaset düzlemine çekilmesine imkan tanıyacaksekilde açıklamıstır. Modern felsefe temelinde siyasi bir teori insa etmekten ziyade, çökmekte olan imparatorluk için çözüm yolları üzerinde duran Kemal, 19. yüzyıl Batı siyasikurumlarının, imparatorluk için en uygun model olduğunu düsünmekte ve Batı dünyasındasözlesme kuramının etkisi altında gelisen anayasa, parlamento ve meclis gibi unsurları, slam-Osmanlı düsünce ve devlet gelenegi üzerinde mesrulastırmaktadır. Sözlesme kuramını, felsefi temelleri baglamında degil de, sonuçları itibariyle ele alan Namık Kemal, slam-Osmanlısiyasi düsünce gelenegine ait kavramlar ile Batı siyasi felsefesine ait kavramlar arasındasenteze gitmeye çalısmıstır.
Thomas Hobbes, John Locke ve Jean-Jacques Rousseau'da din-iktidar ilişkisi üzerine bir araştırma

Siyaset felsefesinin konusu olan iktidarın din ile olan ilişkisinin tarihsel ve kavramsal boyutta araştırıldığı bu çalışmada varılmak istenen sonuç, Hobbes, Locke ve Rousseau'nun dinin iktidar karşısında konumlandırılması sorunu karşısında verdiği cevapların içeriği ve felsefi temelinin tartışılmasıdır. Toplumların ve devletlerin ortaya çıkışı, dinlerin evrimi ile Aristoteles'in siyaset felsefesi ve onun üzerine inşa edilen Orta Çağ siyasi yapısının Aydınlanma'ya kadar geçirdiği sürecin incelenmesi ve bu doğrultuda somut bilgiler elde edilmesi amaçlanmıştır. Varılan sonuç ışığında; Hobbes, Locke ve Rousseau'nun dinin iktidar karşısında nasıl konumlandırılacağı sorusuna verdikleri cevapların tartışılması ve bu cevaplar doğrultusunda ortaya çıkacak politik ve anayasal süreçlerin incelenmesi planlanmıştır.
Platon'un Menon Diyaloğu'nda bilgi ve erdem ilişkisi

Platon'un en önemli diyaloglarından biri olan Menon'da erdem kavramının çeşitli tanımlarını ortaya koyarak erdemin nasıl kazanıldığı konusunu incelemek, ayrıca erdem ile bilgi arasındaki ilişkiyi ortaya koymak amacıyla hazırlanan bu tez üç bölümden oluşmuştur. Birinci bölümde, araştırmayı yapmamıza neden olan sorunun açıklandığı Problem Durumu, Çalışmanın Amacı ve Çalışmanın Önemi'ne değinilmiştir. Erdem ve bilgi arasındaki ilişkinin anlaşılmasında Menon Diyaloğu önemli bir yere sahiptir. Bu diyalog, Sokrates'in diyalektik yönteminin kullanıldığı en önemli diyaloglardan birisi olduğundan tezin ikinci bölümünde, öncelikle, Sokrates'in diyalektik yöntemi ve Sokrates'in Platon üzerindeki etkileri üzerinde durulmuştur. Ardından, Platon ve Sofistler ve Platon'un İdealar Kuramına yer verilmiştir. Platon'un erdem kavramı hakkındaki fikir ve görüşlerini ortaya koyduğu ilk diyalog Menon değildir. Hiçbir sorunu tek bir diyaloğunda ele alıp sonlandırmayan Platon, Menon'u yazmadan önce de birçok diyaloğunda bu konu üzerinde durmuştur. Bu nedenle, tezin üçüncü bölümünde ilk olarak, Platon'un gençlik diyaloglarından Protagoras, geçiş diyaloglarından Gorgias ve ardından Devlet adlı eserinde erdem ve bilgi sorunlarını ele alış biçimi üzerinde durulmuştur. İkinci olarak, Menon Diyaloğu'nda ortaya konan erdemin farklı tanımları ve öğretilip öğretilemeyeceği konuları alt başlıklar halinde incelenmiştir. Aynı bölümde, bilginin araştırılmasına ve erdem ile bilgi arasındaki ilişkinin ortaya konmasına farklı bir bakış açısı getiren Menon Paradoksu üzerinde durulmuştur. Platon'un bilginin baştan beri ruhta örtük bir biçimde bulunduğunu, öğrenmenin ise bir zamanlar kazanılmış ancak daha sonra unutulmuş bu bilginin anımsanmasından başka bir şey olmadığını öne sürdüğü anımsama kuramına ve erdem ile bilgi arasındaki ilişkiye değinilmiştir. Tezde, Sonuç ve Tartışma başlığı altında, tez konusu bağlamında incelenen eserlerde ve özellikle de Menon Diyaloğu'nda yer alan erdem ve bilgi kavramları ve bunlar arasındaki ilişkiyi açıklamaya yönelik analizlerden elde edilen sonuçlara yer verilmiştir.
John Stuart Mill'in hürriyet anlayışı

John Stuart Mill (1803-1876) liberal teorinin öncülerindendir. O, 'Hürriyet Üzerine' adlı eserinde liberalizmin belirleyici temel unsurlarından biri olan bireysel hürriyet düşüncesini savunmuştur. MilPin 'Hürriyet Üzerine'deki amacı, birey, yönetim ve toplum için kesin sınırlar belirleyerek bireysel hürriyeti korumaktı. Koyulan bu sınırlar toplumu iki ayrı alana ayırmakta: bireyin kendisi ile ilgili olan alan ve başkaları ile ilgili alan. Hürriyet, failin sırf kendini ilgilendiren alanda, toplumu müdahalelerden alıkoyan bir yönetimle korunabilir. Mili hürriyeti bireyin kendini ilgilendiren davranışlarına müdahale edilmemesi ve bireyin kendini koruması olarak tanımlar. Bu yüzden bireysellik, hürriyet için vazgeçilmez unsurdur. Özerklik ve çeşitlilik de bireysellik için aynı şekilde öneme sahiptir. Hürriyetin gelişmesi ise demokrasi ile mümkündür. Mili, bireysel hürriyeti 'Fayda Ahlakı' ve 'Ahlak Bilimlerinin Mantığı' ile temellendirir. İnsan eylemlerini irade, iradeyi de arzular yönetir, arzular ise hazza ve acıdan kurtulmaya yönelir. Her insani eylemin amacı, hazzı elde etmek ve acıdan kaçınmaktır. Ayrıca insanlar toplum için en fazla mutluluğa erişmeyi amaçlarlar. Bu sosyal hayatın birincil ilkesi olan 'Fayda İlkesizdir. Fayda ilkesinin gelişimi ve gerçekleştirilmesi için başka ilkelere ihtiyaç vardır. Hürriyet, Fayda İlkesi'nin gelişimine hizmet eden ikincil bir ilkedir. Mili, insanların his, düşünce ve eylemlerinin hazzı elde etme ve acıdan kaçınma güdüleri tarafından yönlendirildiğini söyler. Bunlar insan hayatı üzerinde birçok etkiler bırakmaktadır. Bu yüzden insan doğası ile ilgili genel yargıda bulunmak mümkün olmaz. İnsan hayatı ve sosyal yapı, doğa fenomenlerinde olduğu gibi homojen değildir. Biz doğa fenomenlerini gözlemleyerek, onlar arasındaki sebeplilik bağlantısını bulabiliriz ve böylece bir doğa yasası yapabiliriz. Bu şekilde gelecekteki doğal olayları bilmemiz veya tahmin etmemiz mümkün olabilir. Fakat Mili, insan doğası ile ilgili bu tür yasaların yapılamayacağını iddia eder ve hürriyet anlayışını bu temel üzerine inşa eder. Bu şekilde Comte'un insan hayatı için de genelleştirdiği bilimsel determinizmi de reddederek hürriyeti 'Ahlak Bilimlerrnm konusu yapar. 169
Albert Camus'de özgürlüğe giden yol

Bu çalışmada, Camus'nün felsefesi ve bu çerçevede özgürlük ile ilgili düşünceleri açıklanmaya çalışılmıştır. Ayrıca 'özgürlük' kavramının insan yaşamındaki yeri ve önemi konu edilmiştir. Bu bağlamda giriş kısmında Camus'nün özgürlük düşüncesine nasıl ulaşabileceğimizin yöntemi verilmiştir. Birinci bölümde, Camus'nün yaşamı, eserleri ve yaşadığı dönemin özellikleri açıklanmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde Camus'nün uyumsuz ve başkaldırı felsefesi değerlendirilmiştir. Bu bağlamda uyumsuz felsefesinde bireyin bilincinin önemi üzerinde durulmuştur. Başkaldırı felsefesinde ise insanın yaşamsal değerlerinin neler olduğu, bu değerlerin önemi ve sahip olması gereken özellikleri değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde ise tezin ana konusu olan özgürlük kavramı ve bu kavramın Camus'nün felsefesindeki yeri ve değeri üzerine bir açıklama yapılmıştır. Sonuç bölümünde ise Camus'nün insan, yaşam ve özgürlük kavramları ile ilgili görüşlerinin genel bir değerlendirilmesi yapılmıştır.
Ethica ve Tractatus'ta Sub-Specie Aeternitatis ve Dünya

Bu çalışmada, Spinoza'nın Ethica ile Wittgenstein'ın Tractatus Logico Philosophicus adlı eserlerinde dile getirilen, bilincin, ezeli-ebedi bakıştan varlığı idrak ve temaşa etmiş olduğu formu incelenecektir. Bu doğrultuda bilincin ezeli-ebedi bakış formunun, bir tür 'inistik bilinç' hali olduğu iddia edilecektir. İlk olarak, mistisizm ve mistik bilinç türünden ifadelerin; bilinç ve rasyonalitenin askıya alınıp hiçlik anaforunda yok edildiği bağlamı değil, bilincin ve rasyonalitenin devrede olduğu boyutu üzerinde durulacaktır. Bu bağlamda filozoflarda ortak olduğunu düşündüğümüz, ezeli-ebedi bakıştan dünyanın idraki ve temaşasında, aklın içinde bulunduğu pozisyonun mantıksal/çıkarımsal değil sezgisel bir mahiyette olduğu da iddia edilecektir. Ayrıca modern dönemden itibaren aklın sezgisel formunun yok sayılması üzerinde durulacak ve bunun da büyük bir epistemik ihlal olduğu vurgulanacaktır. Spinoza ile ilgili bölümde Ethica üzerinde inceleme yapılacak ve Spinozacı projenin ana amacının, insan zihnini sonsuz mutluluğa ulaştırma yolunda, sonsuz mutluluğu sağlayan unsurun zihnin ezeli-ebedi bakış formundan dünyayı idrak ve temaşa etmesi düşüncesi olduğundan bahsedilecektir. Bu forma erişen insan zihninin dünyaya dair deneyimlediği idrak ve temaşanın Tanrısal bir perspektifte gerçekleştiğinden bahsedilerek Spinoza felsefesinde bu tecrübenin, sonsuz mutluluğa ulaşmış olmak anlamında 'kutluluk' olduğundan bahsedilecektir. Wittgenstein ile ilgili bölümde Tractatus Logico-Philosophicus üzerinde inceleme yapılacak ve Wittgensteincı projenin ana amacının; dil-dünya bağlantısının kurularak dünyanın tam bir betimlemesini yapmanın olanaklı kılınması olduğu ifade edilecek, son aşamasında zihnin, dünyanın dışından dünyayı sonsuzluğun ufku altında idrak ve temaşa eden bir pozisyona ulaştığından bahsedilecektir. Zihnin bu formunun dünyanın sınırından dünyayı bütün olarak idrak ve temaşa eden metafizik-ben olduğundan ve bu bakıştan tecrübe edilen idrak ve temaşanın Tanrısal bir perspektifte gerçekleştiğinden bahsedilecektir. Ayrıca dünyanın sınırından dünyayı bütün olarak idrak ve temaşa eden metafizik-ben kavramından ve sonsuzluğun ufku altında gerçekleşen bu bakışın doğası gereği Tanrısal bir perspektifte gerçekleştiğinden bahsedilecektir. Son aşamada zihnin ezeli-ebedi bakış formundan dünyayı idrak ve temaşa etmesinin Gelenekselci Ekol filozoflarının bahsettiği, zihnin, intellectus düzeyindeki formu olan sezgisel akıl olduğundan bahsedilecek, bunun da İslam düşünce geleneğinde çeşitli kavramsallaştırmalarla betimlenen ezeli hikmet olduğu iddia edilecektir.
Soren Kierkegaard'da varoluşsal düşünme ve hakikatin öznelliği

İnsanın, yaşama dünyası üzerindeki temel probleminin kendi varoluşu olduğu fikrinden yola çıkan Varoluşçuluğun, ilk düşünürü olarak kabul edebileceğimiz Kierkegaard, 19. yy'da modernizmin ve Aydınlanma Dönemi'nin etkileri henüz devam ederken, aynı problemden hareketle 'hakikatin öznellikte' olduğunu iddia eder. Geleneksel anlayış, hakikatin nesnel olduğu yargısında uzlaşır. Kierkegaard ise bu anlamda bir nesnel bakış açısını reddeder çünkü bu anlayışta özne unutulmuş, toplum içinde kaybolmuştur. Kierkegaard'ın felsefesi, onun melankolik ruh halinden ve yaşamından izler içeren bir felsefedir. Kendisi, öznel hakikati keşfetme yolculuğunda olduğu gibi, felsefesi de hayatın bizzat içinde yer alan özne etrafında şekillenir. Nihai amaç, ben'e ulaşmaktır ve bu da ancak din ile mümkündür. Bu çalışmada Kierkegaard'ın varoluşsal düşünmesi, öznel hakikati keşfetme yolları ve temel kavramlarının tartışılması amaçlanmıştır.