Türk ve Alman gençlik dili

Bu tezin konusu, Türk ve Alman gençlik dilini oluşturan sözcüklerin ve söz öbeklerinin sözdizimsel ve anlamsal özelliklerini hem yazı dilinde, hem de konuşma dilinde karşılaştırmaktır. Ayrıca kelimelerin mizah dergilerinde yansımaları doğrultusunda, sözcüklerin yapısall ve anlamsal yaratıcılıklarını belirleyerek, ölçünlü dilden farklı kılan özelliklerini ortaya koymaktır. Buna bağlı olarak, 'Türk ve Alman gençlik dilinin mizah dergileri bağlamında biçimsel-anlamsal ve kelime oluşturma özelliklerini belirlemek' olarak belirlemekle başlanılmıştır. Bu çalışmamın kuramsal kısmında, gençlik dilinin ölçünlü tür ve diğer dil türleriyle birlikte incelendiğinde, onu bu türlerden ayrıştıran ve farklı kılan toplum dilbiliminsel etmenler sınırlanmıştır. Dil türlerinin karakteristik özellikleriyle paralel doğrultuda buluşan gençlik dil oluşumları, durumsal ve işlevsel açıdan 'alt ölçünlü türün', yani ölçünlü dil seviyesinin altında kalan bir takım dil türlerinin geniş kapsamlı üst kavramıdır ve bilimsel alan sahasında incelenmiştir. Bu bağlamda gençlik dilinin alt ölçünlü türe ait sınırlandırmaları olan dilsel düşünüş ve davranış biçimi, duruma özgü dilsel kullanımı ve ölçünlü türden ayrılan dilin yapısall yönü, çalışmada araştırılmış ve mizah dergilerinde geçen metinlerde incelenmiştir. Uygulama bölümünde Türkiye'de yayımlanan mizah dergileri 'Penguen' ve 'Uykusuz' ile Almanya'da yayımlanan mizah dergileri 'Eulenspiegel' ve 'Mad', karşılaştırmalı olarak, gençlik diline ait farklı kelimeleri ve bu kelimelerin oluşum süreçleri doğrultusunda ele alınmıştır. Birleşik kelimelerin türetme süreçleri kapsamında değişik ve daha önce bir araya getirilmemiş biçimbirimler, dilbilgisel farklılıklarını, ölçünlü tür ile eşdeğer özellikleri belirlenip araştırılmıştır. Gençlik dili söz varlığına yerleşen sözcüklerin ise, anlam değerlerine, farklılıklarına vurgu yapılmıştır. Gençlerin sözcüklerle gerçekleştirdikleri anlamsal - şekilsel oyunlarını, dilsel ve anlamsal belirleyiciler doğrultusunda açıklanmaya çalışılmıştır. Bu sürecin sebepleri arasında: gençlerin dilsel yaratıcılıkları, dil oyunları, ifadelere heyecan ve coşku kazandırıp karşısındakine böylelikle mesafe koymaları, dinleyiciye yön vermek isteğiyle koşullanmaları gibi örneklerle açıklanılmıştır. Gençlik dili eğilimleribütünleşmeyi sağlayabilmek için anlamlı konuşma biçimiyle, anlamsal alanda kendine has özellikleriyle, kelimelerin oluşumundaki etkinlikleriyle, türsel kelime oluşum süreçlerine katılımı, kelime yapılarının genişletilmesi ile kendini gösterdiği izah edilmiştir. Kelime oluşum süreçleri bağlamında araştırmamın son inceleme konusu olan ödünçlemelerin ise, Türk ve Alman gençlerin dilsel davranışlarını kolayca ifade ettikleri alanlardan biri olduğu, bu işleme kaynak olarak genellikle İngilizceden kelimeler ödünç alınarak söz varlıklarına yerleşip aktifleştirdikleri görülmektedir. Gençler bu dilsel davranışları bilinçli ve yetişkinlere karşı mesafe koyma aracı olarak en etkili şekilde kullanırlar. Gençlerin günlük iletişimsel davranışları içinde yer alan ödünçlemelerin amacı, olayları gruba özgü ifade şekliyle farlılaştırıp sıradanlılıktan o kurtulmaktır. Yalnız ödünçlemelerde de gençlik diline has bir kullanım göze çarpmıyor. Bu da mevcut kelimelerin anlamsal ve şekilsel biçemleri, ölçünlü tür veya kısmen diğer türlerde yerleşmiş ödünçlemelerden farklıdır. Araştırmanın sonucunda, Alman ve Türk gençlik dilini karşılaştırmalı çalışılmış ve kelime oluşum süreçleri, tarihsel gelişimleri, söz varlığı ve ödünçlemeler bakımından birbirleriyle kesişen ortak noktaları açıklanmıştır. Aslında farklı toplumlara ve kültürlere ait gençlik grupları açısından dilbilimsel farklılıkların gözlemlenir olmasını doğaldır, çünkü dillerin tipolojileri farklıdır. Ama gençlik dilinin farklı toplum ve kültürün ürünü olmasına rağmen, kelime oluşturma özelliği, söz varlığı, ödünçleme vb. gibi konularda ortak noktalar çoğunluktadır, yani gençler aynı yöntemlerden faydalanırlar.