Sosyolojik açıdan sivil savunma üzerine bir inceleme

VE SONUÇ Savaş silahlarının, cephe gerilerini vurabilecek şekilde gelişmesi ve topyekün imha gücüne erişmesi sonucu cephe gerilerinde de bazı düzenlemelerin yapılmasını kaçınılmaz hale getirmiştir. Savaş endüstrisindeki korkunç gelişmeler sonucu sivil halkın askere göre ölüm oranı da yok büyük farklara ulaşmıştır. Bunun sonucu ülkeler sivil savunma konusunda daha ciddi tedbirler almaya gerek duymuşlardır. Ve devletler bütçelerinden küçümsenmeyecek kaynaklar ayırarak sivil savunmaya önem vermişlerdir. Türkiye'de 1950 yılından sonra Kara Kuvvetleri Komutanlığı Yurt İçi Savunma Şubesi tarafından yürütülen sivil savunma işleri 28 Şubat 1958 tarihinde yürürlüğe giren 7126 sayılı Sivil Savunma Kanunu ile İçişleri Bakanlığı'na bağlı şimdiki adı Sivil Savunma Genel Müdürlüğü olan teşkilatça yürütülmeye başlanmıştır. Sivil Savunma Kanunu'na göre 'Düşman taarruzlarına, tabii afetlere ve büyük yangınlara karşı halkın can ve mal kaybının asgari hadde indirilmesi, hayati ehemmiyeti haiz her türlü resmi ve hususi tesis ve teşekküllerin korunması ve faaliyetlerinin idamesi, için acil tamir ve ıslahı savunma gayretlerinin sivil halk tarafından azami surette desteklenmesi ve cephe gerisi maneviyatını muhafazası maksadıyla alınacak her türlü silahsız, koruyucu ve kurtarıcı tedbirler ve faaliyetleri ihtiva eder; şeklinde tanımlanan sivil savunma, bu görevlerini yerine getirmek için yurt çapında teşkilatlanmaya çalışmaktadır. Muhtemel bir savaşta sivil halk klasik silahlar, biyolojik ve kimyasal silahlar, radyoaktif serpinti ve büyük yangın tehlikeleriyle karşı karşıya gelecektir. Bu gibi tehlikelere yeni yeni tehlikeler de teknolojik gelişmeler sonucu eklenmektedir. Savaş sırasında depremler ve su baskınları gibi afetlerin olması ihtimali de vardır. Hatta su baskınlarını 92 düşman saldırıları da meydana getirebilmektedir. Mesela, bir barajı bombalayabilir; bir nehrin arzını tıkayabilir. Bu korkunç durumların sonucu özellikle nüfus yoğunluğu fazla olan yerlerde binlerce ölü, enkaz altında binlerce yaralı, binlerce evsiz insan olacaktır. Bunun tarihte somut örneği de var: Hiroşima ve Nagazaki... Herhangi bir saldırıdan elektrik, havagazı, kanalizasyon, su, PTT şebekeleri ile radyo-televizyon gibi tesislerde zarar görecek, hasara uğrayacaktır. Nükleer infilakın ışık hızıyla yayılan ısı dalgası, binlerce yangına sebep olacaktır. Ayrıca yangın bombaları da yangınlara sebep olacaktır. Bütün bu korkunç durumlara rağmen hayatta kalanların sayısı ölen ve yer alananlardan fazla olacaktır, işte bunun için yapılacak iş, can kaybını en az düzeye indirecek bir takım önlemleri barıştan itibaren almak ve bu önlemleri alacak ve gerektiğinde uygulatacak teşkilatı, düşman saldırısının neden olacağı hasar ve zayiatı, yani mal ve can kaybını en aza indirebilecek eğitim, donatım ve yönetim imkanlarına kavuşturmaktır. Düşman saldırılarının en önemli ve esas hedefi halk olduğundan, en büyük zararı da maddi veya manevi olarak yine halk görecektir. Bunun için zarar ve ziyanı en aza indirmekte halk görev ve sorumluluk alacaktır. Bu görev ve sorumluluğun yerine getirilebilmesi için bir teşkilat kurulmuştur. Sivil savunmanın özünü bu teşkilatın alacağı ve aldıracağı önlemler ve buna göre gereğince yerine. getirilen uygulamalar oluşturacaktır. Çabaların özü ise can kurtarmaktır. Can kurtarmak ve can kaybını en aza indirebilmek için, bugüne kadar edinilen tecrübelere, göre halka götürülecek hizmetler: Kurtarma, ilk yardım, yaralıların hastanelere taşınması sosyal yardım, servislerin yönetimi, halka rehberlik ve halkın yönetimi, emniyetin sağlanması ve trafiğin düzenlenmesi, yangınla savaş, teknik onarım, tedavi ve sağlığın korunması hizmetleri olmaktadır. Bu hizmetlerin yapılabilmesi için esas ve yardımcı 93 servisler kurulmuştur. Bu servislerin barıştan itibaren kurulması, eğitim ve donatına zorunludur. Sivil savunma esas servisleri; kurtarma, ilk yardım ambulans, sosyal yardım, karargah ve kılavuz servisleri olmaktadır. Yardımcı servisler ise; emniyet ve trafik, itfaiye, teknik onarım ve hastaneler servisleridir. Esas ve yardımcı personel için gerekli personel 16-65 yaşları arasında silahlı kuvvetlerce göreve çağrılmamış erkek ve kadın vatandaşlar arasından yükümlülük yolu ile seçilir. Sivil savunmayı yurt düzeyinde gerçekleştirmekten İçişleri Bakanı sorumludur. Bu görev İçişleri Bakanı adına ve Bakan'a karşı sorumlu olarak Sivil Savunma Genel Müdürlüğü'nce yürütülür. Gelecekteki savaşlarda ve tabii afetlerde sivil halkın en büyük güvencesi sivil savunma olmaktadır. Fakat, genel ve sosyolojik açıdan inceleme yaptığımız sivil savunma hususunda henüz gönül rahatlığıyla görevlerin ifa edildiğini söyleyemiyoruz. Dahası ülkemizdeki şu andaki sivil savunmanın her türlü yetersizlikle karşı karşıya olduğunu söyleyebiliriz. Mevcut kanundaki görevlerini yerine getirebilecek bir teşkilatlanmadan ve imkandan yoksun bulunan sivil savunma en iyi şekilde bazı daire ve müesseselerde uygulanmaktadır. Genelde bu hizmet angarya olarak kabul edilmektedir. En başta bu hizmeti en üst makam olan İçişleri Bakanlığı angarya olarak görmektedir. Bütün bu olumsuz sonuçların içinden çıkabilmek için kişisel kanaatimiz olarak bu hizmetin Milli Savunma Bakanlığı'na veya direkt olarak Genel Kurmay Başkanlığı'na devredilmesini uygun görüyoruz. Ayrıca mevzuatın yenilenmesini, planlama esaslarının yeniden gözden geçirilerek uygulanabilir niteliğe büründürülmesi, sivil savunmayı ilgilendiren konularda sivil savunmaya yetki verilmesini, yetkili olmadığı işlerden veya yapamayacağı işlerden el çektirilmesi kanaatini taşıyoruz. İncelememizden de anlaşılacağı gibi aslında çoğu ülkelerde bu hizmet yenidir. Fakat, Dünya Savaşları gibi tec- 94 rübeden geçmişştir. Ve bu tecrübeden olumlu puanla çıkmış - tır. Bunun için ülkemizde de vakit geçirilmeden personel, araç-gereç ve maddi, manevi imkanlar açısından sivil savunmanın geliştirilmesinin yararına inanmaktayız. Son sözü ABD eski Sivil Savunma Başkanı John E. Davis'in sivil savunmayla ilgili çok anlamlı bir kıtasına bırakıyoruz: 'Nuh ve gemisi Kadar Yaşlıdır sivil savunma, ancak. Son gelişmelerin korkunçluğunda, Ve halkın korunmasında Çok da gençtir...'