turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
John Hick'in uluhiyet anlayışı ışığında Hristiyan teizminin felsefi güçlükleri

nsanlık tarihi boyunca, erken dönemlerden itibaren din kavramı insan hayatında önemli bir rol oynamıs ve insanlık durumunu etkilemistir. Batı düsüncesinde Aydınlanma çagı ile birlikte Hıristiyanlık ve onun KutsalMetinleri olan Kitab-ı Mukaddes modern bilimsel metotlar ısıgında bazıelestirel arastırmalara tabi tutulmustur. Bunun sonucu olarak da, temelHıristiyan ögretileri ve klasik teoloji kavramları baglayıcı gücünü yitirmistir. Bazı temel klasik Hıristiyan teoloji ögretilerine karsı siddetli tenkitleryönelten din felsefecileri ve teologlardan biri de John Hick'tir. Bu tezde, John Hick'in uluhiyet anlayısı ısıgında Hıristiyan teismine yönelttigi elestirileriincelemeyi amaçladık. Hick'in yorumuna göre, Hıristiyanlıkta kabul edilensa'nın sahsında hulul etmis Tanrı kavramı, tarihsel olarak göreceli ve din felsefesi açısından da mecazi olarak anlasılmalıdır. Bu çalısmada, John Hick'in yazılarında teizm, dini tecrübe, diniçogulculuk, dini inançların akliligi ve benzeri felsefi ögretiler incelenmektedir. Bu tezde ayrıca, John Hick'in onun zati olmayan Tanrı kavramı ve elestirelgerçekçi din felsefesi ısıgında geleneksel Hıristiyan teizmine yönelttigi elestirilertahlil edilmistir. Sonuç olarak da, John Hick'in uluhiyet anlayısı ısıgındaHıristiyan teizminin bazı felsefi güçlükleri olduğu ve savunulamaz göründügükanıtlanmıstır.
Maurice Merleau-Ponty'de beden ve sanat

Bu tezin temel amacı, Merleau-Ponty'nin fenomenolojisinde beden ve sanat ilişkisini ortaya koymaktır. Felsefe tarihinde arka planda kalmış bedenselliğin fenomenoloji içinde kendine yer buluşunu ve 'beden'in sanatla ilişkiselliğine odaklanılacaktır. Konuyu ele alırken Merleau-Ponty düşüncesinin şekillenmesinde etkili olmuş filozofların görüşlerine kısaca değinildikten sonra Merleau-Ponty fenomenolojisi ana hatlarıyla ele alınıp sanat ve bedenin birbirine geçişimi işlenecektir.
Moral açıdan Machiavelli'nin siyaset felsefesi

Machiavelli klasik anlayıştan moderniteye geçişte önemli isimlerden biri olarak karşımıza çıkmaktadır. O, politika felsefesine getirdiği kavramlar, yöntemler ve kullandığı söylem ile farklı bir çizgide yer alır. Aynı zaman da teoriden praksise geçiş sürecinin de başında yer almaktadır. Bu çalışmadaki amaç Machiavelli'nin politika fesefesinin moral açıdan bir değerlendirmesini yapmaktır. Öncelikle Machiavelli öğretisini ortaya çıkaran tarihsel koşullar üzerinde durulmuş, bu öğretiyi belirleyen temel kavramların, düşüncelerin altı çizilmiştir. Daha sonra, görüşlerinin ardılları tarafından dönüştürülerek modern dünyanın çıkarlar paradigmasını temellendirmesi işlenmiştir. Machiavelli'nin öğretisi konusunda ahlaki analizlere yer verilmiştir. Bu çalışma Machiavelli'nin devlet, ulus çıkarına dayalı bir ahlak anlayışı geliştirdiğinin savunmaktadır. Çalışmanın son bölümünde, Machiavelli'nin günümüzde hangi boyutta ortaya çıktığı sorusu ele alınmıştır. Neo ? konservatiflerle Makyavelizm ilişkilendirmesi yapılmıştır.
Sophokles'in Oidipus Üçlemesi'nde çatışma ve şiddet

Tragedya Antik Yunan'da ortaya çıkmış, varlığını bir yüzyıl kadar sürdürmüş, mit ve site dünyası arasındaki çatışmanın, insan deneyiminin bir örneği olarak yansıtıldığı, edebi bir tür olmanın yanında siyasal ve toplumsal bir kurumdur. Tragedyada ortaya çıkan çatışma, toplumda ortaya çıkan krizin bir ifadesidir. Bu çalışmanın temel amacı, tragedyaların mitosun gizlediği her yana yayılmış şiddeti sitenin düşünsel, toplumsal ve siyasal ölçütlerinden hareketle açığa çıkaran çatışma ve şiddet metinleri olduğunu göstermektir. Mit ve site dünyasına ikili bir göndermede bulunan tragedya, bu iki dünya arasındaki çatışma tarafından biçimlenir. Tragedyada iki aşırı uç olarak konumlanan öğeler arasındaki çatışma, hem trajik diyalogda dilsel şiddet biçimini alır hem de savaş, ensest, ölüm vb. gibi daha somut biçimlerdeki şiddete dönüşür. Bu çalışma tragedyada ortaya çıkan çatışma ve şiddet biçimlerini, tragedyanın mit ve siteyle olan ilişkisinden hareketle açıklanmaya çalışır. Bu bağlamda tez Sophokles'in Kral Oidipus, Oidipus Kolonos'ta ve Antigone adlı oyunlardan oluşan Oidipus Üçlemesi'ni şiddet-kutsal-yasa ilişkisi çerçevesinde tartışmayı amaçlar. Oidipus tragedyasında şiddet, iki varlığın birbirini yok etmesi üzerine kurgulanan trajik diyologda ortaya çıkar; ensest ve baba katli suçlarının veba salgınına bağlanmasıyla farklılıkların ortadan kalkmasına yol açar. Oidipus Kolonos'ta tragedyasında ise şiddetin kaynağı olan Oidipus'un kutsal bir varlığa dönüşmesiyle, şiddetin diğer yüzünün kutsal olduğu gerçeği görünür hale gelir. Kutsal yasa ile pozitif yasa çatışmasının yaşandığı Antigone tragedyasında, Antigone her iki yasa tarafından ölüme mahkum edilen kurban olarak belirir.
Seyla Benhabib'in kozmopolitanizm'e ve komüniteryanizm'e bakış açısı

Ele alınan bu tezde Benhabib'in kozmopolitanizme ve komüniteryanizme bakış açısı üzerinde durulmuştur. Kozmopolitanizm bireye önem veren aynı zamanda insanın insan olduğu için dünya üzerinde önem kazanması gerektiğini ifade etmektedir. İleri sürülen kozmopolitanizm görüşü ile Benhabib insanların toplum içinde hatta dünya üzerinde adil ve özgür olmasını amaç edinmektedir. Komüniteryanizm görüşü ile ise; insanların toplumda var olan haklarını koruma altına alınması gerektiğinden bahsedilmektedir. Tezin birinci bölümünde ilk çağlardan itibaren kozmopolitanizm görüşünü kullanan filozofların görüşlerine yer verilmiştir. Sokrates, Diogenes, Kant... gibi filozofların kozmopolitanizme katkılarından bahsedilir. Diogenes'in 'Ben dünya vatandaşıyım' sözü ile kozmopolitanizmde açtığı yoldan yürüyen filozofların bu konudaki düşünceleri ile Benhabib'in görüşleri sentezlenerek, Benhabib'in kozmopolitanizm anlayışı açıklanmaktadır. Tezin ikinci bölümünde ise ilk çağlardan günümüze kadar gelen komüniteryanizm görüşünü ele alan filozoflara yer verilir. Platon, Aristoteles, Rousseau, Sandel... gibi filozofların komüniteryanizm düşüncelerinden yola çıkılarak, Benhabib'in komüniteryanizm görüşü ele alınmaktadır. Benhabib'in komüniteryanizmde yer alan bazı düşünceleri ile uyuşan yönleri ele alınarak değerlendirilmektedir.
Din ve felsefe ilişkisi: Nurettin Topçu örneği

Doğa bilimlerinin metodolojisinin sosyal bilimlerde de uygulanması gerektiğini belirten pozitivizm anlayışının yol açtığı sorunlara çözüm bulmaya çalışan Henri Bergson'un sezgiselci anlayışından ve Blondel'in 'Hareket Felsefesi'nden etkilenmiş olan Nurettin Topçu'nun din ve felsefe arasında nasıl bir ilişki kurduğu, onları nasıl konumlandırdığı çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Hareket fikri, fertle başlayan ve aile, toplum aşamalarını geçtikten sonra da Allah'a ulaştıran bir felsefe etkinliğidir. Bu düşünce yapısında Allah'a ulaşmak amaç edinildiği için din ile felsefe birbiri içine geçmektedir. Onları bir araya getirmenin mümkün olduğunu düşünen Topçu'nun, öncelikle, felsefe ve din hakkındaki fikirleri açıklanmaya çalışılmıştır. Bu açıklamalarda sonra da din ile felsefenin hakikat, bilgi, inanç, iman ve mistizm bağlamlarında nasıl anlaşılmaları gerektiği ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Aquinoslu thomas'ın bilgi teorisi

Bu çalışmada Aquinoslu Thomas'ın, bilgi teorisinin temel konuları arasında yer alan bilginin tanımı, türü ve kaynağı gibi konular hakkındaki görüşlerini araştırdık. Çalışmamızda, Thomas'ın bilgi teorisine konu olabilecek düşüncelerini araştırmakla hem onun, bilgi hakkındaki düşüncesini öğrenmeyi, hem de o dönemin bilgi anlayışını daha yakında tanımayı amaçladık. Bu araştırmamızda, toplanan verileri felsefi bir tahlil ile ele alıp, inceledik. Çalışmamızın neticesinde şu kanıya vardık:Descartes ile birlikte sistematik olarak ele alındığı söylenen bilgi teorisin muhtevasına giren çoğu şeyin, Thomas tarafından da işlendiğini gördük. Yalnız şunu da belirtelim ki Thomas, bilgi teorisini oluşturan konuları sistematik olarak ele almış değildir. Thomas'a göre bilgi, bilen kişide bilinen şeye bağlı olarak gerçekleşen şeydir. Bilginin tanımını yaptıktan sonra, bilginin imkan dahilinde olduğunu söyleyen Thomas'a göre bilginin birden fazla kaynağı vardır. Thomas, bilginin oluşmasında esas öğenin duyular olduğunu, bundan başka akıl, vahiy ve sezginin de bilginin oluşumunda etkin olduğunu söylemektedir. Madde dünyası, tikel ve tümeller, zorunlu ve evrensel hakikatleri bilginin konuları arasında gören Thomas, birden fazla bilgi türü olduğunu da söylemektedir: Duyusal, akli, sezgisel ve habere dayalı bilgi. Bilginin doğruluğunu, bilinen şeyin ve zihnin birbirleriyle uyuşmasıyla tanımlayan Thomas, kişinin edindiği bilgi vasıtasıyla yetkinleşebileceğini söylemektedir. Thomas, edindiği bilgi vasıtasıyla yetkinleşen kişinin, gerçek mutluluğu tadacağını söylemektedir.
Mehmet Karasan'ın hayatı, eserleri ve felsefi görüşleri

Türkiye'de, Türk-İslam felsefesinin mahiyeti ve tarihine ilişkin çalışmalar, Cumhuriyet döneminden günümüze hızlanarak devam etmektir. Ancak en yoğun dönemi Cumhuriyet öncesi dönemdir. Cumhuriyet döneminde Türk felsefesi, en özgün fikirlerin ortaya atıldığı dönemdir. Çünkü bu dönemde, teknolojik olarak yeniliklerin meydana gelmesiyle ve bu da yeni felsefenin gelişmesine imkan sağlamıştır. Bilimsel, siyasal, ekonomik açıdan gelişen ve değişen dönemde, Türk filozofları, bu değişikliklerden oldukça etkilenmişlerdir. Filozoflar, bu dönemde en verimli çağına girmiş, eserlerinde de çokça yenilikçi düşüncelerin yer aldığı gözlemlenmiştir. Filozoflar, kendi yazdıkları eserlerin yanında, önemli olarak gördükleri eserleri de dilimize tercüme etmişlerdir. İşte Mehmet Karasan da, bu önemli filozoflar arasında yer alan kişilerdendir. Onu Cumhuriyet döneminin, verimli Türk filozofları arasında görmekte pek de yanılmış olmayız. Yapılan bu tez çalışmasının birinci bölümünde; Karasan'ın hayatı, tercüme ve telif eserlerinin tanıtımı yapılmış ve görülmüştür ki, hayatında Atatürk ile tanışması gibi önemli gelişmeler olmuş ve bu da hayatının bundan sonraki bölümlerini etkilemiştir. Karasan'ın kendi yazdığı eserlerinin yanı sıra, birçok filozoftan tercüme ettiği eserlerinin önemine değinilmiştir. Türk felsefesinin gelişimi açısından bu eserler, önemli niteliktedir. İkinci bölümde; Karasan'ın felsefi görüşlerine yer verilmiştir: Bilgi, ontoloji, ahlak hakkındaki görüşleri üzerine araştırmalarda bulunulmuş, örnekler ve karşılaştırmalarla da konular açıklanmıştır. Görülmüştür ki Karasan'ın bu görüşleri, felsefenin mahiyeti açısından önemli bir yere sahiptir. Üçüncü bölümde ise; diğer görüşleri olan, din sosyolojisi, siyasi ve psikoloji hakkındaki görüşlerine yer verilmiş ve görülmüştür ki Karasan'ın bu konular hakkındaki görüşleri iyi, sağlam, ahlaklı ve nitelikli bir toplumun yetişmesinde önem arz etmektedir. Son olarak da, sonuç bölümü ile tez tamamlanmış ve yine görülmüştür ki, günümüzde çoğu filozofun ortaya koyamadığını Karasan, döneminin kısıtlı imkanlarında ortaya koymuştur.
Hegel's concept of concept and its relationship to Kant's negative magnitudes and Marx's concept of capital in his capital

Marx'ın ekonomi-politik üzerine olan çalışmalarının Hegel felsefesiyle ilişkisi pek çok tartışmanın ve incelemenin konusu olagelmiştir. Bu incelemelerin önemli bir kısmı Marx'ın Kapital'iyle Hegel'in Mantık'ı arasındaki ilişkiyi ele almışlardır. Elinizdeki bu çalışmanın odak noktası ise Marx'ın Kapital'de ele aldığı sermaye kavramıyla Hegel'in kavram kavramı arasındaki ilişkidir. Burada savunulan görüş, Marx'ın sermayenin ne olduğunu ve nasıl işlediğini anlatırken Hegel'in kavram kavramından faydalandığıdır. Bu görüş, Hegel'in kavram kavramının kendisinin öz kavramıyla olan ilişkisi ve yine Hegel'in öz kavramının Kant'ın negatif büyüklükleriyle olan ilişkisi üzerinden genişletilmektedir. Genel olarak bu incelemede Marx'ın sermaye kavramının metafizik temelleri, Kant'ın negatif büyüklükleri, Hegel'in öz kavramı ve Hegel'in kavram kavramı üzerinden ortaya koyulmaya çalışılmıştır.
Persisting humans:A study on vague composition in four dimensional space-time

Bu çalışmanın genel konusu insanların zaman içindeki sürerliğidir. Yeniden tanımlayıcı bir fizikalist çerçevede, dört boyutluluğu ve perdurantizmi öne çıkararak, fonksiyona bağlı bir kriter koymak hem senkronik hem de diakronik kompozisyonun analizindeki en iyi yöntem gibi görünüyor. Daha fazla ayrıntı vermek gerekirse, bu çalışmada genel olarak söylenen insanın senkronik kompozisyonun şu şekilde analiz edilebileceğidir: Bir insanın parçaları, o insanın yaşamını oluşturan ve onu devam ettirmesini sağlayan fonksiyonları olan şeylerdir. Dahası, insan kompozisyonunda muğlaklık söz konusu olduğundan parçaların derecelerinden de bahsedilebilir. Diğer taraftan dört boyutlu uzay ve perdurantizm çerçevesinde bakıldığında diakronik süregelim açısından insanın zamansal parçalarının tek tek senkronik parçaların fonksiyonlarını yerine getirip getirmeme durumlarına göre analiz edilebileceğini söylemek mümkündür.
XVIII. yüzyıl Osmanlı Devleti'nde epistemik cemaatler ve modern bilim algısı'nın doğuşu

Bu çalışma, Osmanlı'da Modern Bilim Algısı'nın Doğuşu'nu anlamayı ve açıklamayı hedeflemiştir. Bu kapsamda, Osmanlı Klasik İlim Cemaati'nin zaman içinde nasıl modernleştiği, Tasavvuf Cemaati'nin bu süreçteki durumu ile birlikte ele alınmıştır. Bu tartışma, Osmanlı Devleti'nin bu yüzyıldaki ekonomik, askeri ve siyasi problemleri ile ilişkilendirilmiştir. Böylece, Osmanlı'da Modern Bilim Algısı'nın Doğuşu'nun Modern Teknoloji Algısı'nın Doğuşu'nun bir sonucu olduğu anlaşılmıştır. Bu algının ise, Batı'daki gibi bir Devrim-Evrim Süreci ile değil, kendine özgü bir Reform-Evrim süreci ile ortaya çıktığı sonucuna varılmıştır.
İnsan hakları açısından siyasal bir yönetim biçimi olarak demokrasinin irdelenmesi

Bu çalışmanın amacı, demokrasi ve insan hakları kavramları arasındaki ilişkiyi felsefi bir bakış açısıyla irdelemeye çalışmaktır. Özellikle 20. yüzyıldan günümüze kadar gerek siyaset felsefesi alanında gerekse diğer sosyal bilimler disiplinlerinde, insan hakları ve demokrasi tartışmaları çoğu kez birlikte ele alındığı için, her iki kavram birbiriyle karıştırılmaktadır. Günümüzde siyasal, sosyal ve ekonomik alandaki birçok olumlu gelişmeler ve özgürlükler demokrasiyle eşleştirilmektedir. Demokrasi olumlu her şeyi ifade eden bir kavram haline gelmiştir. Bu açıdan, demokrasinin insan haklarının korunmasında ve gelişiminde en iyi yönetim biçimi olduğu yönünde yaygın bir görüş egemendir. Oysa çok partili seçimlere indirgenmiş prosedürel bir yönetim biçimi olarak yaygınlık gösteren demokrasi, insan haklarının korunduğu bir yönetim biçimi olabileceği gibi, temel hakların ihlal edildiği, hatta demokratik usuller yoluyla ortadan kaldırıldığı bir yönetim biçimi de olabilir. Demokrasi ve insan hakları teorik ve pratik açıdan ayrılabilir kavramlardır. İnsan hakları dediğimiz haklar, demokratik olmayan bir ülkede de var olabilir ve korunabilir. Başka bir ifadeyle demokrasisiz bir insan hakları olabilir. Demokrasi ile insan hakları arasında yapısall olarak zorunlu bir bağlantı bulunmamaktadır. İnsan hakları, çok partili demokratik bir siyasal yönetimle olduğu kadar tek partili otokrasiyle de bağlantılı olabilir. Demokrasi, insan haklarının bir 'önkoşulu' değil, insan hakları, demokrasinin bir 'önkoşulu' olabilir.
Varoluş felsefesinin Türk romanına yansıması: Vüs'at O. Bener örneği

Bu çalışmanın temel amacı; varoluş felsefesinin ve bu felsefeye dair konu, kavram, problematiklerin Türk edebiyatında roman türüne olan yansımasını münferit bir örnek olarak Vüs'at O. Bener romanları örneği üzerinden görmektir. Çalışma altı bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde; çalışmanın sayıltıları, sınırlılıkları, problem durumu ve literatürde bu konu ile ilgili yapılmış çalışmaların bir kısmından söz edilmiştir. İkinci bölümde; çalışmanın yöntemi hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde; varoluş felsefesinin felsefe literatürü içinde yerini alışı, bu felsefenin genel özellikleri ile temel kavramları anlatılmıştır. Dördüncü bölümde; felsefe ve edebiyat ilişkisi ele alınarak varoluş felsefesinin bir fikir, düşünce akımı olarak Türk edebiyatına girişi anlatılmıştır. Beşinci bölümde; Vüs'at O. Bener'in Buzul Çağının Virüsü ve Bay Muannit Sahtegi'nin Notları adlı romanları varoluşsal bir perspektif ile aydınlatılmaya çalışılmış, mümkün bir varoluş okuması gerçekleştirilmiştir. Son bölümde ise; çalışmanın sonucu anlatılmıştır.
Jean Jacques Rousseau'nun siyaset felsefesinde birey ve devlet

Bu çalışmanın temel odağı, Rousseau'nun siyaset felsefesinde devlet ile bireyin konumu ve arasındaki ilişkidir. Rousseau'nun doğa durumu tasvirinde eşit ve özgür koşullarda yaşayan ve bir bütün olan insan, toplumsallaşmayla birlikte özgürlüğü, eşitliği ve bütünlüğü yitirmiştir. Bu anlamda Rousseau, toplum sözleşmesi kuramıyla, bireye yitirdiği bütünlüğü, eşitliği, özgürlüğü sağlamayı amaçlar. Bu bağlamda tezimiz Rousseau'nun toplum sözleşmesi kuramında ortaya koyduğu devletin niteliklerini ve bireyin yitirdiği temel değerleri yurttaş kimliğinde yeniden nasıl kazanabileceğini ortaya koymaktadır. Bu bakımdan Rousseau'nun idealinde iki önemli unsur olan yurttaşın ve doğrudan demokrasinin, gerekli koşullar sağlandığında, gerçekleşebileceğine olan inanç önem taşımaktadır.
İbn Sİna felsefesinde ortak duyu

Canlıda algılamayı gerçekleştiren şeyin ne olduğu felsefe tarihinde çokça tartışılan bir konudur. Bu konunun felsefe tarihinde çokça tartışıldığından İbn Sina da nefs teorisinde bu konuya yer vermektedir. Ona göre hayvani nefs sayesinde canlı duyularını kullanarak algılama işlemini gerçekleştirmektedir. Bu duyumsama gücü olarak isimlendirilir. İbn Sina, duyumsama gücünü dış ve iç duyular ayrımı yaparak sınıflandırmaktadır. Beş duyu olarak isimlendirdiği görme duyusu, tatma duyusu, işitme duyusu, koklama duyusu ve dokunma duyusu dış duyuları oluşturmaktadır. Canlıdaki algının en küçük göstergesi dokunma duyusudur ve dokunma duyusuna sahip olan canlı hayvani nefse sahip olmaktadır. Beş duyu, kendine özel duyulurunu algılamakta ancak bu duyulurları birleştirememektedir. İbn Sina, bu duyulurları birleştiren gücün ne olduğunu sorgulamakta ve bu sorgulama sonucunda ortak duyu kavramını ortaya atmaktadır. Bu çalışma İbn Sina'nın nefs teorisinde bulunan ve beş duyudan gelen veriler üzerinde tasarrufta bulunan ortak duyu kavramını ele almaktadır. Bu çalışma içerisinde ortak duyunun varlığını, işlevlerini ve diğer duyularla olan irtibatlarını ele almak amacıyla İbn Sina'nın nefs hakkında yazdığı eserler incelenmiş ve filozofun bu bağlamdaki görüşleri açıklanmıştır. Ayrıca İbn Sina'da ortak duyu kavramının ne olduğunun tam olarak anlaşılması için kendinden önceki filozofların ortak duyu hakkında söyledikleri araştırılmıştır. Son olarak çalışmada ortak duyunun asıl işlevi olan bütüncül algı problemine ve bu problemin çağdaş dönem felsefe ve sinirbilim çalışmalarındaki yankısına yer verilmiştir.
Soren Kierkegaard felsefesinde öznel hakikat kavramı

İnsanın en temel sorununun kendisinin 'varoluşu' olduğu bir gerçektir. Fakat daha önemli olanı, varoluşunun en temel sorunu olduğunu fark etmesidir. Diğer taraftan yirmi birinci yüzyılın hayati sorusunun ne olduğu hakkında çok farklı yorumlar yapılabilir. Fakat bu yorumların hiçbiri dünya tarihinde son kuşağı temsil ettiğimiz için, artık hiçbir sorunumuzun kalmadığı varsayımını temele alınarak yapılamaz. Sadece bu yüzyıla has olanlarla birlikte, insanlığın önceki çağlarında da mevcut olup hala devam eden sorunlarımız mevcuttur. Aynı zamanda etkili ve gerçekçi çözümler üretebilmek için doğru soruları sormak zorunda olduğumuz da kaçınılmazdır. Bu çalışma, yüzyılımızın hayati sorusunun 'ben kimim?', 'biri olmak ne demektir?' ya da 'insan olmanın anlamı nedir?' olduğu kabulünü temele alarak, bunu Batı felsefesi içinde en ciddi şekilde soran ve cevaplayan filozof olarak gördüğümüz, Danimarkalı filozof Soren Aabye Kierkegaard'ın (1813-55) yorumlarını araştırmayı hedeflemektedir. Bir on dokuzuncu yüzyıl filozofu olan Kierkegaard, Antik Yunan'da Sokrates'in, felsefeyi insanı araştıran bir eyleme dönüştürmesi gibi, hakikati felsefi kuramlarda ya da soyutluğu ifade eden kavramlar da aramamış, varoluşçu bir yaklaşımla onu ancak somut insan yaşamında ve insanın öznelliğinde bulabileceğimize işaret etmiş ve bunu 'hakikat öznelliktir' iddiası ile özetlemiştir. Bu ifade, doğrudan insana ve insanın içsel yetilerine gönderme yapar. Dolayısıyla Kierkegaard, öznellikle ve onun nasıl hakikate ulaştıracağı ile ilgili insana ilişkin derin tahlillere girişerek, kişinin varoluşunu gerçekleştirmesinin yolunu göstermeye çabalamıştır. Çalışmamız, Kierkegaard'ın bu ilkesini nasıl temellendirdiğini ele alarak, hakikatle ilgili görüşlerini incelemeyi amaçlamaktadır.
Spinoza'da modus ve conatus kavramları bağlamında sevinç ve keder sorunu

Spinoza tüm felsefi sistemini tek, sonsuz, ezeli-ebedi ve zorunlu olarak var olan bir töz olarak kabul ettiği Tanrı üzerine kurmuştur. Tanrı ile Doğa'yı özdeşleştirmiş, Doğa'daki her şeyi Tanrı'nın bir parçası olarak kabul etmiştir. Spinoza'ya göre Doğa'da var olan ve olan biten her şey, Tanrı'nın sonsuz gücünün birer sonucu olarak Tanrı'yı ifade etmektedir. Tanrı'yı ifade eden şeylerin tümü, yani her şey, Tanrı'nın var olduğu ve eylediği aynı zorunluluk ile var olur ve eylemde bulunur. Doğa'daki her şey, Spinoza'nın 'conatus' ismini verdiği bir ilke uyarınca, zorunlu olarak varoluşunu korumaya ve sürdürmeye çabalar. Bu çaba, Doğa'daki her şey gibi insanın da özüdür. Her insan sürekli olarak bu çabasını ortaya koymaya ve çabasını destekleyecek şeylere yönelir. Bu çabasını ortaya koymasını sağlayacak her şey insana sevinç verir; aksine, bu çabayı engelleyecek her şey insanı kederlendirir. Dolayısıyla conatus, insanın tüm dürtülerini, eğilimlerini ve duygusal yaşantısını belirleyen bir ilke olarak karşımıza çıkmaktadır. İnsanın tüm arzuları, sevinçleri, kederleri ve bu üçünün varyasyonları olan diğer tüm duygular, conatus bağlamında belirlenmektedir.
İslam felsefesinde zaman teorileri

Bu çalışmada zaman ve zamanla ilgili an, dehr, sermed, aion, kronos kavramları çerçevesinde mutlak ve göreli zaman teorilerini ele aldık. İncelememize zemin oluşturması açısından öncelikle İslam felsefesinde hareket, değişim ve mekan kavramlarının nasıl açıklandığını belirttik. Daha sonra ilkçağ filozoflarının zaman üzerine akıl yürütmelerine yer verdik. Son olarak ise İslam filozoflarından Kindi, Ebu Bekr er-Razi, Farabi, İbn Sina, Gazali, Ebu'l-Berekat Bağdadi, İbn Rüşd, Fahreddin er-Razi, İbnü'l-Arabi ve Davud-i Kayseri'nin zaman hakkındaki görüşlerini araştırdık.