Bir mülteci kampında gündelik hayat: İslahiye kampı

Türkiye hem komşu ülkelerde yaşanan siyasi krizlerin etkisinden kaçmaya çalışan bireyler için güvenli bir liman, hem batı ve kuzey bölgelerde bulunan ülkelere göç etmek isteyenler için transit geçiş bölgesi hem de komşularına göre daha iyi şartlarda çalışma fırsatı sunan ve işgücü gereksinimi olan bir ülke konumundadır Suriye'de iç karışıklıkların tırmanması sonucu, Suriye halkının yarısından fazlası yaşadığı bölgeleri terk etmek zorunda kalmıştır. Suriye'yi terk etmek zorunda kalan insanların yarısından fazlası Türkiye'de yaşamaya başlamıştır. Suriyelilerin büyük bir bölümü kamplarda, kampların dışında ve farklı şehirlerde yaşamaktadır. Suriyeli Mülteci Kampındaki yaşamın tüm boyutlarıyla ele alındığı araştırmaların sayısı oldukça azdır. Bu tezde İslahiye Suriyeli Sığınmacılar kampında kalan bireylerin, kamp yaşamına ilişkin görüşlerinden hareketle mülteci kamplarındaki yaşam çok boyutlu ele alınmıştır. Bu çalışmanın amacı Türkiye'de kamplarda kalan Suriyeli mültecilerin kamp içerisindeki yaşamlarını, yaşam kalite ve doyumlarını onların görüşleri açısından betimlemek ve bu konudaki değişimleri 'kamp sosyolojisi' temelinde açıklamaktır. Bu amaçla Türkiye'de kamplarda kalan Suriyeli mültecilerin görüşlerine göre kamp içerisindeki yaşam nasıl olduğu ve Türkiye'de kamplarda kalan Suriyeli mültecilerin yaşam kalitesi ve yaşam doyumu algıları çok yönlü olarak ele alınmıştır. Gaziantep'te İslahiye Suriye Mülteci Kampındaki yaşamın çok yönlü olarak analiz edildiği bu çalışmada karma araştırma yöntemi kullanılmıştır. Karma araştırma yöntemi ile çalışmada önce nitel araştırma yönteminin ilkelerine uygun olarak Suriyeli katılımcılarla yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmış, daha sonra ise nicel araştırma yöntemleri ile araştırma kapsamındaki bireylere ölçekler uygulanmıştır. Bu kapsamda iki araştırma yöntemiyle elde edilen bulgular bir araya getirilerek yorumlanmıştır. Araştırma AFAD' a bağlı İslahiye Suriye Mülteci Kampında barınmakta olan Suriyelikatılımcılar üzerinde yürütülmüştür. Çalışmaya ve araştırma sorularına gönüllü olarak cevap veren 22 Suriyeli mülteci araştırma grubuna alınmıştır. Kampta yaşayan katılımcıların araştırma konusu olan kamp yaşamına ve sorunlarına ilişkin görüşlerini ortaya koymak amacıyla yarı yapılandırılmış görüşme formu, dünya sağlık örgütü yaşam kalitesi ölçeği ve yaşam doyum ölçekleri kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre kamplarda yaşayan Suriyeli sığınmacıların sosyo-ekonomik durumlarının oldukça düşük düzeyde ve basit bir yaşam tarzına sahip olduğu görülmektedir. Katılımcıların görüşlerine göre kampın tercih edilme nedenlerinden en önemlileri, burasının konforlu, düzenli ve hizmetlerin niteliğinin yüksek olması ile Suriyeli sığınmacıların dışarıda yaşamlarını idame ettirme açısından yeterli sosyo-ekonomik düzeye sahip olmamaları gösterilmektedir. Sığınmacılara göre kamp ortamı birçok açıdan dışarıya göre daha güvenilir bir ortam sağlamaktadır. Araştırma bulgularına göre Suriyeli sığınmacıların kampta kendileri için en çok sorun olan ve rahatsız edici durumların ise yangın tehlikesi, temizlik, su ve elektrik kesintilerinin ön plana çıktığı görülmektedir. Bununla birlikte kamptaki düzensiz işleyişler, kapısının erken kapanması, malzeme kalitesizliği ve hırsızlık da kısmen sorun olarak dile getirilmiştir. Katılımcıların çoğunluğu kampta kalmak istemektedirler. Kampta kalan Suriyeli mülteciler kamp içerisinde dil, kültür ve gelenekleri dış ortama göre korumanın daha kolay olduğunu ifade etmişlerdir. Ülkelerinden herhangi bir sebeple göç eden insanların kendi kültürlerini yaşama imkanı sağlanması sınırların ötesinde bile olsa insani bir gerekçedir. Kamp ortamındaki sosyal ilişkilerin niteliğine bakıldığında Suriyeli sığınmacıların tamamı sadece aile ve akrabalarla değil kamp içerisinde herkesle ilgilendiklerini ve etkileşime girdiklerini ifade etmişlerdir. Araştırmada Suriyeli sığınmacıların kamp yaşamına ilişkin taleplerinden birisi de kampta daha fazla sosyal etkinlik ve programın düzenlenmesi konusundadır. Araştırmanın ikinci boyutunda ise katılımcılara Dünya Sağlık Örgütünün Yaşam Kalitesi Ölçeği ve Yaşam Doyumu ölçeklerinin uygulanmasıyla ortaya konan bulgulara ilişkindir. Yaşam Kalitesi ölçeğinin alt boyutlarından ve toplamından elde edilen puanlara göre Suriyeli sığınmacıların psikolojik, sosyal, çevresel ve toplam yaşam kalitesi algılarının düşük düzeyde olduğu görülmüştür. Diğer taraftan Yaşam Doyum Ölçeğinin uygulama sonuçlarına göre katılımcıların yaşam doyum algılarının oldukça düşük düzeyde olduğu görülmüştür.