turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
In between countries: Experiences of women migrant domestic workers from Georgia in Turkey

Bu çalışma, küreselleşme ve post-Sovyet ülke ekonomilerinin yeniden yapılanma sürecinin kadınların göç etme kararlarını ve deneyimlerini nasıl etkilediğini sorgulamaktadır. Çalışmada, Gürcistan göçmeni kadınların deneyimlerine odaklanmanın yanı sıra, Türkiyeli işverenlerin Gürcistan göçmeni ev işçisi istihdam etme kararlarını belirleyen etkenlere de bakılmaktadır. Göçmen kadınların deneyimlerini şekillendiren farklı bileşenlerin sıra düzensiz ortaya konulabilmesi, kadınlık deneyimlerinin daha net anlaşılabilmesi için feminist duruş kuramından yararlanılmış; ev içi emeğin ücretli emek haline gelmesinin toplumsal cinsiyet rollerinde herhangi bir değişiklik yaratıp yaratmadığı anlaşılmaya çalışılmıştır. Diğer bir ifadeyle, bu çalışma küreselleşme, ev içi emek ve göçün kadınlaşması arasındaki ilişkiyi göstermeyi hedeflemektedir. Sovyet sisteminin dağılmasının ardından, piyasa ekonomisine geçiş pek çok ülkede ağır ekonomik sorunlar yaratmış, bu ülkeler artan işsizlik, özelleştirmeler ve hayat standartlarında ciddi düşüşlerle karşılaşmışlardır. Bu ülkelerden biri olan Gürcistan'da da geçiş sürecinin sıkıntıları derinden hissedilmiş, uluslararası göç ekonomik zorluklarla baş etmenin bir yolu olarak ortaya çıkmıştır. Geçiş döneminin sıkıntılarından en çok etkilenen gruplardan biri olan kadınlar, bu göç dalgası içinde önemli bir yer tutmaktadır. Türkiye ise coğrafi yakınlık, iki ülke arasındaki esnek vize uygulamaları gibi sebeplerle 1990'ların ikinci yarısından itibaren Gürcistanlı göçmen kadınlar için önemli bir hedef ülke haline gelmiştir. Öte yandan, ev içi emeğin kadınlık rolleri üzerinden tanımlanması, görünmez kılınması ve değersizleştirilmesi, göçmen kadınların göç ettikleri ülkelerde düşük statülü, düşük ücretli ev içi emekte yoğunlaşmalarına sebep olmaktadır. Göçmenlik, kadınlık gibi farklı dezavantajlı durumların kesişimi, göçmen ev içi işçilerini, hem çalışma alanları olan ev içinde hem de izin günlerini geçirdikleri 'kamusal' alanda sömürüye ve tacize açık hale getirmektedir.
The practices of reconstruction of collective memory and collective remembering through Hrant Dink among Armenians in Turkey

Bu tez Hrant Dink'in yazı ve söylemlerinin yanı sıra öldürülmesi üzerinden Türkiye'deki Ermenilerin kolektif belleklerini yeniden inşa etmeleri ve kolektif hatırlama pratiklerini incelemektedir. Bu bağlamda, çalışmamın sorunsalını, Ermenilerin namevcudiyeti üzerine temellenmiş Türk ulus devletinin tarihyazımı, milliyetçilik-yüklü hatırlama ve unutma politikaları ile Hrant Dink'in devlet karşısında söz konusu bu sözde namevcudiyeti mevcudiyete dönüştürmedeki çabaları arasındaki gerilim oluşturmaktadır. Bu doğrultuda, bir yandan, Hrant Dink'in bu toprakların halklarına geçmişşi tüm açıklığıyla hatırlatmayı temel amaç edinen köşe yazıları ve kullandığı dilin, diğer yandan ise onun çabalarının ve öldürülmesinin Türkiye'deki günümüz Ermenileri üzerindeki duygulanımsal boyutlarının analizini yapmaktayım. Hrant Dink'in Türkiye'deki günümüz Ermenileri üzerindeki söz konusu duygulanımsal etkililerini anlamayı amaçlayarak, yaşamları içerisinde deneyimledikleri sosyopolitik olaylara göre üç fark yaş grubuna (metinde ele alındığı biçimiyle 2'nci, 3'üncü ve 4'üncü kuşak olan, sırasıyla yaşlılar, orta-yaşlılar ve gençler) ayırdığım Ermenilerle tezim kapsamında çeşitli derinlemesine görüşmeler yaptım. Sözü edilen farklı kuşaklara ait Ermenilerin geçmişşi günümüze nasıl taşıdıkları, geçmişşi değerlendirme ve hatırlamalarında Hrant Dink'in rolüne ve Hrant Dink'in öldürülmesinden ne anlam çıkardıklarına odaklanıyorum. Analizimde Hrant Dink'in öldürülmesi sonrasında Türkiye'deki Ermeniler bağlamındaki bu üç kuşak arasında 1) 2'nci kuşak üyelerinin sessizliklerini korudukları; 2) 3'üncü kuşak üyelerinin çoğunlukla görece bir eylemsizlik ile geçmişşin hakikatinin hakkını arama arasında salındıkları; ve 3) 4'üncü kuşağın ise gözle görülür bir şekilde politikleşmenin yaşandığı şeklinde bir ayrıma dikkat çekiyorum. Geçmişi hatırlama ve bunun akabinde de Ermeni kolektif belleğini yeniden inşa etmeye yönelik bu üç tip tutumun Ermeni öznelliğinin farklı yansımaları olduğunu ileri sürüyorum.
Sivil toplum ve Türkiye

Sivil toplum, son zamanlarda üzerine olumlu değer yüklenen kavramlardandır. Bu kavramın önemi her geçen gün giderek artmaktadır. Türk toplumunda 1980'lerden sonra kullanım alam genişleyen bir kavram haline gelmiştir. Sivil toplum kavramı Türkiye'de kavramın aslına ters düşecek anlamlarda kullanılmıştır. ve halen de kullanılmaktadır. Bu anlam kargaşasının nedeni olarak, kavramın Batı kaynaklı olması görülmektedir. Sivil toplum Batı dünyasının belli bir tarihsel aşamada tanıştığı kavramlardandır, özünde devletin dışındaki varlık alanına vurgu vardır. Sivil toplum asıl anlamım da buradan alır. Devletin, resmi söylemin dışında kendi kültürel, dini niteliklerini sergileyebilme, ekonomik alanda bireysel girişimde bulunma ve örgütlenme sivil toplumu ifade eder. Son zamanlarda sivil topluma anlamım veren, bu farklılık ve çeşitliliktir. Sivil toplum; farklılığı ve çeşitliliği öngörür, devletin dışında tabandan gelen gönüllü örgütlenmelerle oluşur. Bu araştırmada Osmanlı İmparatorluğu ve Türkiye Cumhuriyeti'nde sivil toplumun konumu ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Bu amaçla, sivil toplum kavramının tanım ve kuramcıları açıklandıktan sonra Türkiye'de sivil toplumun nasıl algılandığı, nasıl değerlendirildiği üzerinde durulmuştur. Türkiye'de devlet, toplum karşısında daima güçlü bir yapıya sahip olmuştur. Fakat son on yıllarda tabandan gelen gönüllü örgütlenmeler resmi söylemin, devletin dışında konumlanmaya başlamıştır. Bu örgütler yasal çerçevede, yasal politikayı etkilemeye çalışmakta ve bu bağlamda çok sesliliği ifade anlamında sivil toplum örgütleri sayılmaktadırlar.
Göç ve etnik ekonomi: İstanbul Bayrampaşa'da Boşnak göçmenler

Göçmen toplulukların, göç etmiş oldukları toplumun ekonomisine katılım süreç ve düzeylerinin, öncelikli olarak kimlikleri ve etnik kaynakları ile ilişkili olduğu görüşünden yola çıkılarak yapılmış olan bu çalışmanın amacı, Bayrampaşa'da yaşayan Boşnak göçmenlerin Türkiye ekonomisine dahil olma biçimlerinin, bu topluluğun özgün biçimde değişen sosyo-ekonomik yapısının ve bu süreçte onların kimliklerinin ve etnik kaynaklarının etkisinin ortaya konmasıdır. Niteliksel araştırma yöntemlerinin kullanılmış olduğu bu çalışmada, Boşnakların yoğun olarak yaşadığı ve Boşnak girişimcilere ait işyerlerinin de bu çevrede kümelenmiş olduğu Bayrampaşa ilçesi araştırma evreni olarak belirlenmiştir. Araştırma, konusu itibariyle göçmenlerin öznel düşünce ve eğilimlerine dayandığı için derinlemesine görüşmelerle veri elde etme yöntemi tercih edilmiş ve bu doğrultuda aralarında sivil toplum kuruluşlarında yöneticilik yapmış veya yapıyor olanların da bulunduğu on yedi kişi ile görüşülmüştür. Üç bölümden oluşan çalışmanın, ilk bölümünde Boşnak göçmenlerin Türkiye'ye göçlerinin daha iyi anlaşılabilmesi açısından göç olgusu ele alınmıştır. İkinci bölümde Boşnaklarla aynı dönemde Anadolu'ya göç etmiş olan göçmen grupları incelenerek, bu göçlerin farklılıklarına rağmen ortak yönleri de olduğu ortaya konmuştur. Üçüncü bölüm ise Bayrampaşa ilçesi ve Boşnak göçmenlerin konu edinmektedir. Yapılmış olan görüşmelerin de bulunduğu bu bölümde, Boşnak göçmenlerin göçten sonra emek piyasasına dahil olmaları, finansal sermaye edinme süreçleri, fırsatları ve ekonomik kaynakları da kullanmak suretiyle elde ettikleri yukarı yönlü dikey hareketlilik ele alınmıştır. Araştırma sonuçlarının en başında, 1953 yılından itibaren Türkiye'ye göç etmiş olan bu göçmen topluluğunun, Türkiye'de tamamen ulusal ekonomiden soyutlanmış bir ekonomik yapılanma oluşturmamış olduğu bulgusu yer almaktadır. Ancak topluluk etnik ekonomilere özgü bazı nitelikleri taşıdığı da görülmüştür. Bu açıdan; göçten hemen sonra, 15 yıl kadar süren ve göçmenlerin tamamına yakının fabrikalarda ve ticari işletmelerde işçi olarak çalıştığı ilk dönem ile çocuk yaşta Türkiye'ye göç etmiş olan ya da burada doğanların öncülük ettiği ve Boşnak topluluğunda girişimcilik eğiliminin açığa çıktığı ikinci dönem ayrı ayrı ele alınmış ve literatürdeki hangi etnik ekonomi tipi ile ilişkilendirilebilecekleri de sebepleri ile birlikte açıklanmıştır. Boşnakların tamamen Türk toplumundan ayrı bir etnik ekonomi yapılanması yerine görece daha entegre bir yapı sergiliyor olmalarınına sebep olan temel etkenin, Boşnakların sahip olduğu Müslüman kimliği ve Osmanlı'dan günümüze Türkiye halkı ile taşıdıkları ortak tarih bilinci olduğu sonucuna varılmıştır.
Değişim ve süreklilik bakımından Balkan İslamı: Aliya İzzetbegoviç üzerine bir çalışma

Bu çalışmanın konusu yirminci yüzyıl Bosna-Hersek tarihinde entelektüel ve politik bir figür olarak yer alan Aliya İzzetbegoviç'in İslam ve Müslümanlara bakışını değişim ve süreklilik bağlamında tespit etmektir. Bu çerçevede onun İslami düzen ve çağdaş Müslüman kimliğin oluşum sürecine nasıl bir katkıda bulunduğunu eserlerinden hareketle ortaya koymak istiyoruz. Nitel bir desen kullanılan bu araştırmada veriler, İzzetbegoviç'in yayınlanmış eserleri ile ulaşabildiğimiz kadarıyla onun hakkında yazılmış lisansüstü tezler, kitaplar, makaleler ve sempozyum bildirilerinden toplanmıştır. Verilerin çözümlenip yorumlanmasında anlayıcı geleneğe bağlı olarak hermenötik çözümlemeden faydalanılmıştır. Bu süreçte 'Sosyal Kimlik Kuramı' ve 'Gerçekçi Çatışma Kuramı'ndan ziyadesiyle destek alınmıştır. Çalışma 'Giriş' hariç 'Kuramsal ve Tarihsel Çerçeve', 'İzzetbegoviç'in Hayatı ve Eserleri' ve 'İzzetbegoviç'te Birey, Toplum ve Din' temel başlıklarından oluşmaktadır. Bosna-Herkes'in tarihsel serüveninin incelenmesi özellikle oradaki etnik ve dini mücadeler İzzetbegoviç'i anlama açısından işlevseldir. Bu çalışmada İzzetbegoviç'in düşünce dünyasını oluşturan ve biçimlendiren faktörler, onun hem İslam toplumu ve İslami düzen kavramlarını hem de Müslüman bilinci yeniden inşa etme çabalarını açıklayıcı mahiyettedir. İzzetbegoviç tevhit temelli İslami bir bilinç üzerinden dünya-ahiret, bilim-din, fizik- metafizik, uygarlık-kültür, nefs-ruh, şekil-öz vahdetini ısrarla önemsemektedir. Müslüman toplumun dini-sosyal kimliklerini koruyarak yaşayabilmesi için İslam'ın özü ile modern dünyanın bu öze aykırı olmayan taleplerini kaynaştırarak üçüncü yolun açılması gerektiği kanaatindedir.
Kadınların suça maruz kalma korkusunun giyim pratiklerine yansıması

Kadınlar toplumda cinsiyetlerine bağlı olarak bazı ayrımcılıklara maruz kalabilmektedir. Bu ayrımcılıklar kentsel mekanlarda daha görünür olmaktadır. Kentsel mekanda modernleşme ve kentleşme ile birlikte çeşitli riskler ortaya çıkmaktadır. Bu risklerin bir kısmını; kadınların maruz kaldıkları veya kalabilecekleri suçlar oluşturmaktadır. Araştırmanın amacı kentsel mekanda kadınların güvende hissetmelerine engel olan ve suça maruz kalma korkusuna neden olan etkenlerin giyim pratiklerine yansımasını tespit etmektir. Bu amaç doğrultusunda Ankara kentinin Çankaya, Yenimahalle ve Etimesgut ilçelerinde ikamet eden 12 kadın katılımcı ile nitel görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmelerde yarı-yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Nitel görüşmelerden elde edilen veri ve gözlemler bilimsel yöntemler ve MAXQDA analiz programı kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular; 'demografik bilgiler, kent ve güvende hissetme ilişkisi, kent ve suç ilişkisi, suça maruz kalma korkusu, giyim pratiklerine yansıyan suça maruz kalma korkusu, medya ve suça maruz kalma korkusu, suça maruz kalma korkusu konusunda yapılması gerekenler' başlıkları ile verilmiştir. Araştırma bulguları; kent kuramları, suç kuramları, suça maruz kalma yaklaşımları ve toplumsal cinsiyet perspektifi kapsamında yorumlanmıştır. Araştırma sonucunda; Ankara'da farklı sosyoekonomik bölgelerde yaşayan kadınların ağırlıklı olarak güvende hissedemedikleri, güvende hissetmelerinde pek çok farklı etken olduğu, geçmişşte cinsiyetlerine bağlı olarak suça maruz kalma deneyimleri olduğu, suç korkusu yaşadığı, giyim pratiklerinde değişiklikler yaptığı tespit edilmiştir. Ankara'da suç korkusuna bağlı olarak giyim pratiklerinde yapılan değişiklikler detaylı olarak aktarılmıştır. Kadınların suç korkusunu ve suç korkusuna bağlı olarak gündelik yaşam pratiklerinde ve giyim pratiklerinde yaptıkları değişimleri içselleştirdikleri ve genelleştirdikleri görülmektedir.
Sosyolojide bir yol ayrımı: 'Dualite' çağdaş sosyologların dualizmlere yaklaşımları

Bu çalışma sosyolojik teoride kökleri oldukça eskiye dayanan ve hala varlığını sürdüren bir tartışma olarak sosyolojik dualiteleri ele almaktadır. Özellikle Aydınlanma ve modernleşme düşüncesinin sosyolojik teoriye kattığı bir tartışma olarak dualizm konusu, kendisine çok farklı tartışma mecraları bulmuştur. Ancak bu çalışma kapsamında dualizm konusu, özellikle sosyolojik yöntemde yer alan dualiteler açısından konu edilmiştir. Felsefi bir tartışma olarak temellendirilmiş dualizmler bu çalışma kapsamında sosyolojik yöntemlerdeki yeri bakımından değerlendirmeye alınmıştır. Dualitelerin, Bilimsel Devrim, Aydınlanma Düşüncesi, Pozitivist ve Hermeneutik Gelenek içindeki izleri takibe çalışılmıştır. Bu amaçla, dualiteler, Giddens, Bourdieu ve Layder örnekleri üzerinden çağdaş sosyologların dualitelere getirdikleri açılımlar çerçevesinde incelenmiştir. Başlangıç noktası Snow'un kadim 'iki kültür' tartışması olan çalışma sırasıyla, doğa bilimleri-sosyal bilimler; nomotetik-idiografik bilimler, öznenesne, teori-pratik ve yapı-fail benzeri ayrım ve dualiteleri ele alacaktır. Çalışmada bu nedenle dualitelerin yol açtığı yöntemsel yol ayrımı yerine bu dualiteleri aşma çabasının sevk ettiği alternatif yoldan yürüyen Giddens'ın 'yapının ikiliği', Bourdieu'nün 'habitus' kavramı ve son olarak en güncel çabalardan biri olan Layder'in 'uyarlayıcı teorisi' ve bu düşünürlerin dualitelere dair yaklaşımları kuramsal ve yöntemsel benzerlikler ve farklılıkları çerçevesinde ele alınmıştır.
Türkiye'deki Suriyeli göçmenlerin girişimcilik faaliyetleri üzerine bir araştırma: İstanbul/Esenyurt örneği

Göç; toplumsal değişimin en önemli dinamiklerinden biri, bireylerin ve toplulukların sosyal, siyasal, ekonomik ve kültürel dönüşümlerinin hem nedeni hem de sonucu olan bir süreçtir. Göç sürecinin bir sonucu olarak ortaya çıkan göçmen girişimciliği olgusu; göçmenlerin çeşitli ilişkiler ve bağlamlar içinde göç ile gelinen ülkede kendi hesabına çalışması olarak tanımlanabilir. 2011 yılında Suriye'de başlayan iç savaş sonrasında Türkiye'ye göç ile gelen üç buçuk milyonu aşkın Suriyeli, Türkiye'nin çeşitli kentlerinde hayatlarını sürdürmektedir. Savaşın sekiz yıldır devam etmesi ile birlikte Suriyeli göçmenlerin ülkelerine geri dönme umudu azalmakta ve geleceklerini Türkiye'de kurma ve buraya yerleşme motivasyonları güçlenmektedir. Bu eğilimin etkisiyle, Türkiye'deki göçmen girişimcilik faaliyetlerinde ciddi bir artış gözlenmektedir. Bu bağlamda, bu çalışma göç öncesinde, göç sırasında ve göç sonrasında var olan ve/veya oluşturulan ilişkilerin ve ağların Suriyeli göçmenlerin işletme sahibi olmalarında nasıl bir rol oynadığını ortaya koymayı amaçlamıştır. Bunun yanında, Suriyeli göçmen girişimcilerin işletme kurma süreçlerinde farklı sermaye biçimlerinin nasıl bir rol oynadığı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Suriyeli göçmenleri girişimciliğe yönlendiren nedenlerin ne olduğu, göçmenlerin işletme kurma ve işletmeyi devam ettirme süreçlerinde karşılaştıkları hukuki, kültürel ve ekonomik zorlukların neler olduğu ve bu zorlukların nasıl aşıldığı gibi soruların da cevaplanması amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında, Suriye'de 2011 yılında başlayan iç savaş sonrasında Türkiye'ye gelen ve Esenyurt ilçesinde bir işletmeye sahip olan Suriyeli göçmenlere ulaşılmaya çalışılmıştır. Çalışmada nitel araştırma yöntem ve teknikleri kullanılarak Suriyeli göçmen girişimcilerin deneyimleri kendi doğal ortamlarında anlaşılmaya ve yorumlanmaya çalışılmıştır. Sahadan elde edilen bulgular çerçevesinde Suriyeli göçmen girişimcilerin ayırımcılık, dil bilmeme, işsizlik, düşük ücret gibi problemlerden dolayı girişimciliğe yöneldikleri görülmüştür. Ancak bunun yanında kültürel ve ekonomik sermayesi yüksek girişimcilerin göç ile gelinen ülkedeki durumu fırsata dönüştürme arzusuna sahip oldukları gözlemlenmiştir.
Cihan Aktaş eserleri bağlamında İslamcı kadın üzerine sosyolojik bir araştırma

Bu çalışmanın amacı Cihan Aktaş'ın eserlerinde ele aldığı 'İslamcı kadın' olgusunun sosyolojik bir analizini yapmaktır. Birinci bölümde Osmanlı modernleşmesi ve bu bağlamda tartışılmaya başlanılan 'kadın' konusu hakkında bilgi verilmiştir. Osmanlı modernleşmesiyle ortaya çıkan 'İslamcı tipoloji' içinde yer alan ve modernleşme-batılılaşma ideolojisi arasında kalan 'kadının durumu' mercek altına alınmıştır. Akabinde Cumhuriyet Dönemi'nde yeni bir imaj ve rol biçilen 'çağdaş' kadın ve bu kadına sağlanan yasal haklar ele alınmıştır. Daha sonra 'İslamcılık' ve 'İslamcı kadın' kavramlarının Türkiye tarihindeki tanımlanma süreci irdelenmiştir. İkinci bölümde Cihan Aktaş'ın eserleri hakkında bilgi verilmiş ve müellife göre 'İslamcı kadın' olgusu incelenmeye çalışılmıştır. 'Müslüman kadın'ın konumu ve rolü, Aktaş'ın eserlerindeki değişim ve gerilim noktaları tespit edilerek 'İslamcı kadının' politik bağlamı sosyolojik bir analize tabi tutulmuştur. Ayrıca modernizasyon sürecindeki 'İslamcı kadın'ın kamusal alandaki izdüşümleri, geçirdiği anlamsal değişim ve dönüşüm analiz edilmiştir. Bunun yanında Aktaş'ın kadın tipolojileri ele alınmış ve ideal kadın tipolojisi incelenmiştir.
Alevi Bektaşi inancında ocak sistemi: Musa-i Hardi Ocağı örneği

Alevi-Bektaşi inancı eski Türk inançlarını içerisinde barındıran ve Türklerin İslam'ı kabulünden sonraki dönemde bu eski inançları İslami perde altında yaşatan bir inanç sistemidir. Tasavvuf cereyanıyla yoğrulan bu inanç sistemi bir bakıma da Anadolu halk Müslümanlığı olarak tanımlanabilir. Anadolu Aleviliği bir sentez inanç olup bölgeden bölgeye, yöreden yöreye hatta köyden köye ritüel bağlamında değişiklikler arz edebilmektedir. Alevi yolunda 'yol bir sürek binbir' ifadeleriyle özetlenen bu durum hala günümüzde varlığını korumaktadır. Alevi-Bektaşi inancının yüzyıllardan beridir ayakta durabilmesinin ve günümüze ulaşmasını sağlayan temel prensiplerden biri hiç şüphesiz ki Alevi-Bektaşi inanç önderlerinin soy ailelerini ifade eden 'ocak' kavramıdır. Alevi-Bektaşi inanç sisteminde faaliyet gösteren ocaklardan biri de soy olarak On İki İmam'dan İmam Rıza'ya bağlı olan Musa-i Hardi Ocağı'dır. Musa-i Hardi Ocağı, Malatya ili Pütürge ilçesi Hüsükuşağı köyü-yöresi- çevresinde faaliyet gösteren bir ocak olup ocağın de de ve talipleri genellikle İstanbul Küçükçekmece bölgesinde yaşamaktadır. Çalışmada Alevi-Bektaşi inancının genel hatları ve ritüelleri, Musa-i Hardi Ocağı'nın tarihi ve inançsal uygulamaları üzerinde durulmuştur. Bununla birlikte ocağın Alevi erkanına göre ibadet, erkan, gelenek, söylence vb. halk bilimsel detayları da kaynak kişilerden derlenerek nitelikli gözlem yöntemiyle ortaya koyulmuştur.
Meslekler sosyolojisi açısından mühendislik mesleği ve mühendisler: Diyarbakır Türk Mimar ve Mühendisler Odası birliğine kayıtlı mühendisler üzerine sosyolojik bir inceleme

Yüksek Lisans Tezi MESLEKLER SOSYOLOJİSİ AÇISINDAN MÜHENDİSLİK MESLEĞİ VE MÜHENDİSLER Diyarbakır Turk Mimar ve Mühendisler Odası Birliğine Kayıtlı Mühendisler Üzerine Sosyolojik Bir İnceleme Deniz TENGİZ Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyoloji Anabilim Dalı 2001, Sayfa: 19 S+XH Bu çalışma 'Meslekler Sosyolojisi Açısından Mühendislik Mesleği ve Mühendisler: Diyarbakır Türk Mimar ve Mühendisler Odası Birliğine Kayıtlı Mühendisler Üzerine Sosyolojik Bir İnceleme' adlı bir alan araştırmasıdır. Bu çalışma belirli varsayımların test edilmesinden çok mevcut durumun tespitine yönelik bir araştırmadır. Araştırmanın temel amacı, gerek iktisadi, gerek toplumsal ve gerekse siyasal alanda ayrıcalıklı bir sınıf oluşturan mühendis kitlesinin toplumsal konumunu bir taşra vilayeti olan Diyarbakır özelinde açıklığa kavuşturmaktır. Ayrıca meslekler sosyolojisi açısından mühendislik mesleğinin profesyonel bir meslek olup-olmadığmı belirlemektir. Elde edilen veriler ışığında şu sonuçlara ulaşılmıştır Örneklem grubunu oluşturan mühendisler, genç ve orta yaş diliminde yer alan, nispeten bekar, büyük ölçüde kent kökenli bireylerden oluşmaktadır. Sosyo-ekonomik ve kültürel köken itibarı ile orta ve alt tabakalarda konumlanmış, eğitim düzeyi düşük ailelerden gelmektedirler. Mesleki eğitimlerini büyük ölçüde taşrC üniversitelerinde tamamlamışlardır. Toplumsal düzlemdeki konumlanışlan, sosyo-kültürel olarak üst-orta, gelir olarak orta tabakadadır. Değer yargılan bakımından modern bir görünüm sergileyen mühendisler, ideal anlamda profesyonellik kriterlerinin uzağında durmaktadırlar.
Cezaevinden salıverilen kadın hükümlülerin toplumsal uyum süreçleri

Yapılan bu çalışmanın temel hedefi cezaevinde uzun süre kalıp daha sonra tahliye olan kadın hükümlülerin toplumsal uyum süreçlerinin irdelenmesidir. Bu doğrultuda cezaevinde en az 2 sene kalmış ve tahliye olmuş eski kadın hükümlüler ve hükümlülerle çalışan meslek elemanları ile mülakatlar yapılarak gerek toplumsal uyum süreçleri gerekse toplumsal uyum sürecinde karşılaştıkları güçlükler, sosyal destek ve hizmet gereksinimlerinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Aynı zamanda yapılan araştırmadan elde edilen veriler doğrultusunda kadın hükümlülere yönelik tahliye sonrası sosyal destek hizmetlerinin neler olabileceği konusu da tartışılmıştır. Çalışmada nitel yöntemin kullanılması uygun bulunmuştur. Nitel veriler; İstanbul kapsamlı bir çalışma olması sebebiyle cezaevinden tahliye edilmiş ve halen İstanbul' da ikamet eden 10 eski kadın hükümlü ve alanda çalışan 1 sosyal hizmet uzmanı, 2 sosyolog 1 öğretmen ve 1 psikolog ile gerçekleştirilen mülakatlarla edinilmiştir. Araştırma kadını suça yönelten unsurları, hapsedilme sorunları, sosyal destek gereksinimlerinin ve tüm bunlarla birlikte cezaevi deneyimi sonrası ihtiyaçlarının cinsiyete özgü olduğu gerçeğini ortaya koymuştur. Araştırmaya dahil edilen, tahliye edilmiş kadınların yaşam deneyimleri irdelendiğinde kadını suça götüren unsurların birden fazla değişkenin etkileşimi ile doğduğu anlaşılmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerde kadının suça yönelmesinin arka planında; yoksulluk, uyuşturucu kullanımı, aile içi şiddet, istismar, ilgisiz aile ortamı gibi unsurların var olduğu gerçeği karşımıza çıkmaktadır. Yapılan görüşmelerde kadın hükümlülerin gereksinimleri göz önünde bulundurulduğunda gereksinim duyulan hizmetlerin birlikte hareket etmesi gerekmektedir. İhtiyaç duyulan sosyal destekler; uyuşturucu bağımlılığı tedavisi, barınma, sosyoekonomik destek ve meslek edindirmedir. Çalışmadan elde edilen veriler doğrultusunda tahliye sonrası sosyal desteği ve tekrar suç işlemeyi önlemeyi hedefleyen tedbirlere ilişkin tavsiyeler ortaya konulmaya çalışılmıştır.
1980'den günümüze küreselleşme sürecinin Türkiye'ye etkileri: Türkiye dış siyasetindeki dönüşümler

Ekonomik olarak 1970'ler ve siyasal alanda 1980'lardan sonra kendini belli eden küreselleşme, içinde bulunduğumuz süreçte ulus-devletlerin iç ve dış egemenlik alanlarında önemli gedikler açmıştır. içeri ve dışarısı ayrımlarının belirsizleştiği yeni süreçte, Türkiye bir yandan yeni reel koşullara uyum sağlamak, diğer yandan ulus-devlet merkezli dış politika sorgulamalarının gündeme getirdiği yeni anlayışlar doğrultusunda açılım yapma zorunluluğu ile karşı karşıya kalmıştır. Türkiye'nin açılımlar yapma konusunda temelde önüne iki seçenek konulmuştur. Küresel süreçlere uyum sağlayıp ulus-devletin dış egemenlik alanım daraltıcı bir yaklaşımı kabul etme ya da ulusalcı yaklaşım aracılığıyla, küresel süreçlerle sınırsız bir bütünleşmeyi reddedip ulus-devletin tek ve baş aktör olduğu klasik yaklaşıma devam etme... Sunulan seçenekler üzerinden içinde bulunduğumuz süreç içerisinde bir düşünsel kutuplaşma yaşanmaktadır. Seçilen ne olursa olsun Türk Dış Politikası açısından hiçbir şey eskisi gibi olmayacaktır.