turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
İlköğretim 6-8. sınıflar Türkçe dil bilgisi öğretiminde konu sıralaması ve konu tekrarı

Dilbilgisi öğretimi bir amaç değil, dilin doğru ve etkili bir biçimde kullanılmasını sağlayan bir araçtır. Modern öğretimde dil bilgisi öğretiminin amacı, dille ilgili bir takım kurallar ve ilkeler öğretmek değildir. Dilbilgisi öğretiminde amaç, bireylere temel dil becerileri kazandırmak ve dilin imkanlarını en iyi şekilde kullanmalarını sağlamaktır. Bu araştırmanın temel amacı, Türkçe dil bilgisi öğretiminde konu sıralaması ve konu tekrarına ilişkin öğretmen görüşleri ile Türkçe ders kitaplarını incelemektir. Araştırma hem nicel hem de nitel değerlendirme tekniklerinin birlikte kullanıldığı betimleyici bir araştırmadır. Araştırmada iki farklı veri toplama aracı kullanılmıştır. Bunlar 'Dil Bilgisi Öğretimine Yönelik Öğretmen Görüşleri Anket Formu' ile 'Türkçe Ders Kitapları Değerlendirme Formu'dur. Araştırmanın evrenini Hatay ilinde bulunan ilköğretim okullarında görev yapan Türkçe öğretmenleri ile Türkçe ders kitapları oluşturmaktadır. Örneklemini ise merkez ilçe Antakya'da bulunan ilköğretim okullarından sadece merkeze bağlı 36 ilköğretim okulunda görev yapan 90 Türkçe öğretmeni ile Milli Eğitim Bakanlığı Yayımlar Dairesi Başkanlığı'nın 15. 02. 2012 tarihli http://yayim. meb. gov. tr/duyuru. htm/15.02. 2012 internet adresindeki '2011- 2012 Eğitim-Öğretim Yılı Teslim Noktalarına Göre İlköğretim Ders Kitapları Dağıtım Planı'na göre belirlenen 6 adet Türkçe ders kitabı oluşturmaktadır. Bu kitaplar Evren Yayınları İlköğretim Türkçe 6 Ders Kitabı, MEB Yayınları İlköğretim Türkçe 7 Ders Kitabı, Koza Yayınları İlköğretim Türkçe 7 Ders Kitabı, Pasifik Yayınları İlköğretim Türkçe 7 Ders Kitabı, MEB Yayınları İlköğretim Türkçe 8 Ders Kitabı, Tav Yayınları İlköğretim Türkçe 8 Ders Kitabı'dır. Araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerin %80.51'i ilköğretim okullarında Türkçe dil bilgisi öğretiminde 2005 Türkçe Dersi (6-8. Sınıflar) Öğretim Programı'nı etkili bulmuştur. Türkçe öğretmenlerinin yaklaşık dörtte üçü (f=65, %72,22) doğrusal yaklaşımın Türkçe dil bilgisi öğretiminde daha etkili olduğunu düşündüğünü belirtmektedir. Yaklaşık dörtte biri ise (f=22, %24,44) Türkçe dil bilgisi öğretiminde sarmal yaklaşımın daha etkili olduğunu düşünmektedir. 'Türkçe Ders Kitapları Değerlendirme Formu' ile incelenen 6 adet Türkçe kitabının konu sıralaması belirlenmiş ve daha sonra bu sıralama programda yer alan dil bilgisi konu sıralaması ile karşılaştırılmıştır. Türkçe ders kitaplarının genel olarak programda yer alan konu sıralaması ile uyum içinde olduğu fakat konu tekrarına yönelik tekrar yönergelerinin çok kısıtlı olduğu tespit edilmiştir. Hatta bazı kitaplarda konu tekrarı yönergelerinin hiç yer almadığı ortaya çıkmıştır.
Ahmed-i Da'i'nin Tercüme-i Tefsir-i Ebü'l Leys-i Semerkandi adlı eserinin A'raf Suresi

Bu çalışma, Tercüme-i Tefsir-i Ebü'1-Leys-i Semerkandi adlı eserin Nuruosmaniye Kütüphanesindeki 297.1=94. 35 numasıyla kayıtlı bulunan nüshanın 141 numaralı cildinin 33b/15-68b/ 18 sayfaları üzerinde yapılmıştır. Eser Eski Anadolu Türkçesi dönemine ait olan eser Ahmed-i Dai tarafından yazılıp Hicri 1024/ 1026 yıllarında İbrahim b. Yusuf tarafından istinsah edilmiştir. Bu çalışma giriş, metin, dizin ve tıpkıbasım olmak üzere dört bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde eserin nüshaları, müellifi, kelime hazinesi, imla ve dil özellikleri bahisleri yer almaktadır. Metin bölümünde eserin çeviri yazısı bulunmaktadır. Tercümenin kolaylıkla ve doğru olarak çözülmesini temin edebilmek için noktalama işaretlerinin yardımıyla cümleler daha açık bir hale getirilmeye çalışılmıştır. Bütün kelime ve birleşik şekillerin yer aldığı dizin bölümünde, kelimelere mana verilirken mümkün olabildiği ölçüde nüanslara dikkat edilmiş ve ister ana madde ister ara madde olsun tüm kelimeler için o mana ile geçtiği her yer gösterilmiştir. Metnimizde 1289 Türkçe, 1114 Arapça ve 91 Farsça olmak üzere toplam 2494 madde başı kelime bulunmaktadır. Tıpkıbasım bölümünde, üzerinde çalıştığımız metnin tıpkıbasımı verilmiştir. Sema GONCA İSTANBUL, 2002
Ahmed bin Balİ - Mecma‛ü'l - Mücerrebat (Giriş-inceleme -metin-dizinler -sözlük)

Yüksek lisans tezi olarak hazırlanan bu çalışmada 16. yüzyılın ünlü bilginlerinden Ahmed Bin Bali'nin Mecma ü'l Mücerrebat adlı eseri (116b-166a varaklar arası) ele alınmıştır. Çalışma, giriş, inceleme, metin, dizin-sözlük ve ek dizini bölümlerinden oluşmaktadır. Giriş bölümünde Eski Oğuz Türkçesi'nin oluşum ve gelişimine kısaca değinildikten sonra 16. yüzyılda Anadolu'da yazılmış Türkçe tıp metinleri hakkında bilgiler verilmiştir. Yine bu bölümde incelenen eser ve müellif hakkında bilgiler verilerek çalışmanın konusu, önemi, amacı ve yöntemi belirtilmiştir. İnceleme bölümünde eser şekil bilgisi özellikleri açısından ele alınmış, eserde geçen ekler 'türetme, tür değiştirici, işletme ve kategori' olmak üzere 4 ana başlık altında incelenmiştir. Ekler 'Eski Oğuz Türkçesi'nin genel ses ve şekil özellikleriyle karşılaştırılmış, metinden örneklerle aykırı durumlar gösterilmiştir. Son olarak metinde geçen sıfat, zamir, zarf ve edat gibi sözcük türlerinden de örnekler verilmiştir. Metin bölümünde Mecma ü'l Mücerrebat adlı eserin 116 b-166a varakları çeviri yazı ile Arap harflerinden Latin harflerine aktarılmış, eserin her varak ve satırı numaralandırılarak yazıya geçilmiştir. Dizin-Sözlük bölümü eserin gramatikal dizini ile metinde geçen kelimelerin sözlüksel anlamlarından oluşmaktadır. Bu bölümde eserde geçen kelimeler madde başı olarak dizilmiş, kelimelerin hangi sayfada kaç kez geçtiği, hangi işletme eklerini aldığı gösterilmiştir. Son bölüm ise metinde geçen eklerin gramatikal olarak dizininden oluşmaktadır. Bu bölümde yine metinde geçen ekler madde başı olarak dizilerek eklerin kaç kez kullanıldığı ve hangi kelimelere kaç defa geldiği gösterilmiştir.
Celaleddİn es-Suyutİ ve Arap gramerindeki yeri

Bu tez, 15. yüzyıl Arap Gramerinin önde gelen isimlerinden biri olan Celaleddin es-Suyuti'nin hayatını, eserlerini ve onun Arap Gramerine ve metodolojisine katkılarını ele almaktadır. Yaşadığı dönemde Mısır'da Memluklular hüküm sürüyorlardı. Suyuti, ülkenin siyasi, ekonomik ve sosyal durumun zayıfladığı bir dönem olan Mısır Memluk-larının son döneminde yaşamıştır. Küçük yaşta babasını kaybeden Suyuti, babasının ar-kadaşlarının yardımıyla eğitimini tamamlamıştır. Tefsir, hadis, fıkıh, kelam, dil, edebiyat ve nahiv alanında söz sahibi olacak kadar eğitim almıştır. Ayrıca az da olsa tıp alanında da eğitim almıştır. Bu çalışmamızda kaynak olarak Arap edebiyatı alanında yazılmış eski kaynaklar ve modern dönemde konuyla ilgili yapılmış araştırmalar esas alınmıştır.
Basra Dil Mektebi ve başlıca temsilcileri

Sami dillerinin güneybatı grubuna giren Arapça; son şeklini alıncaya kadar diğer diller gibi pek çok aşamadan geçmişş ve bir takım değişikliklere uğramıştır. Bu dilin membaı ve beşiği şüphesiz Arap yarımadasıdır. Ancak, yaşadıkları ve vatan edindikleri bölgelere göre bu dili konuşanlar arasında değişik lehçeler oluşmuş, yarımadanın kuzeyi ile güneyi arasındaki mesafenin fazla oluşu da, bu lehçelerin oluşup gelişmesinde büyük bir etken olmuştur. Ama lehçeler arasındaki farklılıkların giderilmesine yardımcı olan, aralarındaki bağları güçlendiren, sonra da tek bir lehçe veya 'Kureyş Lehçesi' denilen tek bir dil üzerinde birleştiren en önemli faktör, Kuran faktörü olmuştur. Arapça, İslamiyet'in doğusuyla birlikte Müslümanlığı seçen diğer toplumlar tarafından benimsenmiş ve konuşulmaya başlanmıştı. Özellikle Arap olmayan bu Müslümanlar, Arapça konuşurken lahn denilen dil hatalarını sık sık yapmaya ve Kuran'ı yanlış okumaya başladılar. Bunun üzerine, Araplar ilk olarak Emeviler devrinde Kuran'ın doğru okunmasını sağlamak üzere metne hareke koymakla dil çalışmasını başlatmış oldular. Bunu, gramer kaidelerinin tesbiti için h. II. asırdan itibaren Basra ve Kufe'de başlayan gramer çalışmaları izledi. Bu amaçla önce Basra, ardından da Küfe dil mektepleri doğdu. Bu çalışmamızla Basra dil mektebinin oluşumunu hazırlayan faktörleri, Basralı dilcilerin gramerle ilgili tesbit ve görüşlerini, Basra ile Küfe dil mektepleri arasında ihtilaf konusu olan meseleleri ve Basra dil mektebi'nin temsilcileri hakkında muhtelif kaynaklardan derlediğimiz bilgileri sunmaya çalıştık.
Kitab-ı Ahkamü'l- Akayid (180b/247.) varaklarının dilbilgisi incelemesi, çeviri yazılı metin, metnin Türkiye Türkçesine aktarımı, dizin ve tıpkıbasımının yapılması

Merkezi Oğuz Türkçesi döneminde kaleme alınan Türkçe eserlerde en çok işlenen konuların başında dini-ahlaki muhtevalı olanlar gelir. Çalışmamıza konu olan 'Ahkamü'l-Akayid' adlı eser de XV. yüzyılın son çeyreğinde halk için yazılmış bir fıkıh kitabıdır. Çalışmamızda söz konusu eserin 180 b-247. varaklarının Dilbilgisi İncelemesi, Çeviri yazılı Metni, Metnin Türkiye Türkçesine Aktarımı, Dizin ve Tıpkıbasımı yapılacaktır. Eserin tespit edebildiğimiz tek nüshası Revan 648 kayıt numarası ile Topkapı Sarayı Yazma Eserler Kütüphanesi'nde yer almaktadır. Söz konusu eser üzerinde ilk çalışma Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Eski Türk Dili Lisansüstü öğrencisi Kürşat KARTAL tarafından 2014 yılında Lisansüstü tezi olarak sunulmuştur.
Özbek Türkçesinde kiplik belirteçleri ve fonksiyonları

Bu çalışmada Özbek Türkçesinde kiplik gösteren belirteçler anlambilimsel açıdan ele alınmıştır. Çalışmanın giriş bölümünde kip ve kiplik üzerine yapılan çalışmalar değerlendirilmiştir. Ayrıca kipliğin Türkçe çalışmalardaki anlatımı üzerinde durulmuştur. Özbek Türkçesi gramerlerinde kiplik belirteçlerinin işlenişi açıklanmış ve örnekler verilmiştir. Kiplik belirteçleri elimizdeki Özbek Türkçesi romanlarından tespit edilmiştir. Bu belirteçler kiplik anlamlarına göre dört gruba ayrılmıştır. Bu belirteçlerin cümlelerde gösterdiği kiplik anlamları ayrıntılı olarak işlenmiştir.
Türkiye Türkçesi'nde dilbilgisel zaman-Oktay Akbal öyküleri örneği

Bu çalışmada Türklük Bilgisinin tartışmalı konularından biri olan dilbilgisel zaman kavramı incelenmeye çalışılmıştır. Çalışmanın derlemini Oktay Akbal'ın öyküleri oluşturmuş, bu bağlamda yazara ait on beş öykü kitabındaki iki yüz yetmiş yedi öykü değerlendirilmiştir. Tezin amacı, zaman çözümlemesi konusunda bir yöntem ortaya koymak, zamanı belirlemede etkili olan unsurları saptayarak zaman işaretleyicilerini ve bunların arasındaki bağlantıları belirlemektir. Bu bakış açısıyla konuya bütüncül olarak yaklaşılmış, zaman konusu geniş bir biçimde ek, sözcük, sözcük öbeği, cümle, metin, metinlerarası ilişkiler bağlamında ayrıntılı bir yöntemle ele alınmış; kılınış - görünüş - kiplik konularından da yararlanılmıştır. Ayrıca zaman çözümlemesi için mutlaka incelenmesi gereken olay zamanı, konuşma zamanı, atıf zamanı ilişkilerine de yer verilmiştir. Çalışmanın giriş bölümünde tezin kapsamı, amacı, önemi, derlemi ile yöntem ve sınırlılıkları açıklanmıştır.'Zaman Kavramı ve Zamanla İlgili Konulara Genel Bir Bakış' başlıklı birinci bölümde gerçek zaman ve dilbilgisel zaman kavramlarıyla ilgili genel bilgiler ve konuyla ilgili bazı çalışmalar verildikten sonra ana hatlarıyla kılınış - görünüş - kiplik konularına değinilmiş, zaman incelemesi nasıl yapılmalıdır sorusuna cevap aranmaya çalışılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünü oluşturan inceleme kısmında ilk olarak 'Olay Zamanı Odaklı Cümlelerle Konuşma Zamanı Odaklı Cümleler ve Öykülerde Zaman Sırası' konusu işlenmiş, daha sonra 'Olay Zamanı, Konuşma Zamanı, Atıf Zamanı İlişkileri' anlatılmış; ardından 'Zaman İşaretleyicileri' olarak belirlenen 'Zaman Ekleri ve Zaman Ekleriyle Kurulu Yapılar', 'Zaman Belirteçleri', 'Zamanla İlgili Bilgi Veren Diğer Dil Birimleri', 'Dil Dışı Göndermeler', 'Metin İçi Bağlam', 'Metinlerarası İlişkiler' sırasıyla incelenmiştir. Bunların devamında 'Zaman Anlatımında Soyuttan Somuta Geçiş' ve 'Zaman AnlatımındaVurgu' bölümleriyle inceleme tamamlanmıştır. Çalışmanın asıl ortaya konduğu bölüm, inceleme bölümüdür. Sonuç bölümünde kısaca incelemeden elde edilen sonuçlardan, bir zaman incelemesi için hangi noktalara dikkat edilmesi gerektiğinden söz edilmiş ve kaynaklar sunularak çalışma tamamlanmıştır.
Uygur harfli Oğuz Kağan Destanı'nın gramer incelemesi: Giriş-inceleme-metin- notlar-sözlük-dizin

İUygur Harfli Oğuz Kağan Destanı'nın Gramer İncelemesi ? adlı bu çalışma ilgili destanın incelenip değerlendirmesinden oluşur. Bu çalışmanın amacı, Türk kültürünü en güzel şekilde yansıtan bu destanın detaylı incelemesini, alfabetik olarak sözlük ve dizinini ayrıca metnin orijinalini Türk dili araştırmacılarının yararına sunmaktır. İlk olarak metin orijinal el yazmasından okunmuş, transkribe edilmiş ve tercümesi yapılmıştır. Transkripsiyon ve tercüme aşamalarında W. Bang ve R. Rahmeti Arat'ın çalışmaları temel alınmıştır. Orijinal metin bilgisayar ortamında tekrar yazılarak dijital olarak kayıt altına alınmıştır. Daha sonra çalışmamız ile ilgili olduğunu düşündüğümüz kaynaklar taranmış ve gerekli bilgilere ulaşılmıştır. Bu bilgiler ışığında metnin, ses ve şekil bilgisi incelemesi yapılmıştır. Ayrıca metinde yer alan kelime ve ekler hakkında fişleme çalışması yapılmış ve yeni bir sözlük / dizin oluşturulmuştur. Bu zamana kadar bu nüsha hakkında kapsamlı bir gramer incelemesi yapılmamıştır. Bu yüzden gramer incelemesi bölümünü daha dikkat ve özenle hazırlamaya çalıştık. Destanda dikkatimizi çeken unsurları notlar başlığı altında bir araya getirerek Türk dili ve kültürü için hala önemli olduğuna inandığımız Oğuz Kağan Destanına bir kez daha dikkat çekmek istedik.
Yeni Uygur Türkçesinde Arapça ve Farsça unsurlar

Bu çalışmada, Yeni Uygur Türkçesine Arapça ve Farsça'dan giren kelimeler bu kelimelerdeki ses değişmeleri, ayrıca kelime grupları ve ekler incelenmiştir. Yeni Uygur Türkçesindeki Arapça ve Farsça unsurlar, Emir Necip'in Uygurca-Rusça, Milletler Neşriyatı'nın Uygurca-Uygurca ve Henry G. Schwarz'in Uygurca-İngilizce sözlüklerinden taranarak elde edilmiştir. Toplam 4244 kelime tespit edilmiş, bu kelimeler üslenmiştir. Daha sonra fişlenen bu kelimelerin Arapça ve Farsça karşılıkları çeşitli Arapça ve Farsça sözlüklerden taranmış ve değerlendirmeye alınmıştır. Bu safhadan sonra Arapça unsurlar ve Farsça unsurlar ses değişmelerine göre tasnif edilmiş ve örneklerle birlikte değişmeler incelenmiştir. Tez, Arapça Unsurlar ve Farsça Unsurlar olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır. Her iki bölümde de ilk olarak ses değişmeleri incelenmiştir. Burada, önce değişme ile ilgili açıklama yapılmış sonra örnek kelimeler verilmiştir. Arapça Unsurlar bölümünde, ilk sütunda Uygurca, ikinci sütunda Arapça ve üçüncü sütunda da Türkçe örnekler yer almıştır. Farsça Unsurlar bölümünde ise ikinci sütunda Farsça kelimeler bulunur. Daha sonra kelime grupları ele alınmış, eklerdeki değişiklikler incelenmiş ve son olarak da her iki bölümde ayrı ayrı Arapça ve Farsça'dan Yeni Uygur Türkçesine girmiş olan kelimelerin listesi verilmiştir.
Altay Türkçesi masal ve efsanelerinin dil özellikleri

Altay Türkçesinden derlenmiş olan sekiz adet masal ve efsane ele alındı. Bunlar Kiril alfabesinden Latin alfabesine aktarıldı. Bu masal ve efsaneler Türkiye Türkçesine çevrildi. Bu masallar ve efsanelerin üzerinde çalışılarak Altay Türkçesi dil bilgisi özelliklerine ulaşıldı. Bu dil özellikleri incelendi. Altay Türkleri ve onların tarihi hakkında bilgi de verilmiştir. Ayrıca Altay'ın ekonomisi, coğrafyası, ilkimi; Altay Türkçesinin ilk yazılı metinleri ve Altay'da yazı dilinin oluşumu da anlatılmıştır.
The effectiveness of commercial software in teaching grammar

Bu çalışmada ticari yazılımların dilbilgisi öğretimindeki etkinliği, bilgisayara dayalı, karma ve öğretmene dayalı dilbilgisi öğretimi kıyaslanarak araştırılmıştır. Ayrıca öğrencilerin dilbilgisi öğreniminde ticari yazılım kullanmaya yönelik tutumları da incelenmiştir. Çalışmaya Yıldız Teknik Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokulu Temel İngilizce Bölümü'nden 42 öğrenci ve bir öğretim görevlisi katılmıştır. Öğrenciler bilgisayara dayalı, karma ve öğretmene dayalı olmak üzere üç öğrenim grubuna ayrılmıştır. Öğrencilere, eğitim guruplarındaki değişikliklere uygun olarak, üç hafta boyunca dilbilgisi öğretilmiştir. Çalışmada kullanılan materyaller araştırmacı tarafından hazırlanmıştır. Çalışmanın verileri bir ön test, üç adet son test ve bir gecikmeli son test kullanılarak elde edilmiştir. Öğrencilerin tutumları ise bir anketle ölçülmüştür. Ön testin arkasından, seçilen hedef dilbilgisi konuları bilgisayara dayalı öğrenim grubuna ticari yazılım aracılığıyla öğretilmiştir. Bu öğrenciler hedef yapıları da ticari yazılım vasıtasıyla tekrarlamış ve örnekler çözmüştür. Öğretmene dayalı grup ise tüm çalışmaları sınıflarında katılımcı öğretim görevlisi vasıtasıyla yapmıştır. Konu anlatımı karma grup için de öğretmen vasıtasıyla yapılmıştır. Bu grup konu tekrarlarını ve alıştırmaları ticari yazılım vasıtasıyla yapmıştır. Her uygulamanın ardından, öğrencilere son testler verilmiştir. Uygulama tamamlandıktan iki hafta sonra öğrencilere gecikmeli son test verilmiştir. Takip eden haftada ise öğrencilere tutum anketi uygulanmıştır. Verilerin nicel analizi öğretmene dayalı dilbilgisi öğretiminin bilgisayara dayalı ve karma öğretimden az bir farkla daha etkin olduğunu ortaya koymuştur. Öğrencilerin dilbilgisi öğreniminde ticari yazılım kullanmaya yönelik tutumlarının ise olumsuz olduğu ortaya çıkmıştır. Bu çalışma, bilgisayara dayalı öğretimin, tespit edilen dezavantajları ve öğrencilerin olumsuz tutumları ortadan kaldırıldıktan sonra, mevcut eğitim sistemimizle farklı şekillerde bütünleştirilebilmesi için daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğunu ortaya koymuştur.
Ziya Semediy'in Örük Gülligen Çağda hikayesinde aktarma meseleleri

Mayimhan romanı Ziya SEMEDİY'in Yeni Uygur Türkçesiyle yazmış olduğu bir eserdir. Romana 1976'da eklenen 'Örük Gülligen Çağda' adlı hikaye, bu tezde transkripsiyonunu yapıp Türkiye Türkçesine aktardığımız ve gramatikal incelemesini yaptığımız bölümdür. Bu bölüm yedi bap ve bir de hatime kısımlarından oluşmuştur. 'Giriş' bölümünde Yeni Uygur Türkçesi, günümüz Uygurları, çeviri konusu ve bu çalışmanın kısımları hakkında tanıtıcı bilgiler yer almaktadır. 'Giriş' bölümünün hemen ardından, fiil kipleri, sıfat fiiller ve zarf-fiiller ile sınırlandırdığımız ve aktarma meselelerini ele aldığımız 'inceleme' bölümü gelmektedir. Aktarmada ortaya çıkan güçlükler bu bölümde maddeler halinde sunulmuş ve her bir aktarma meselesi için örnek cümleler verilmiştir. Böylelikle Yeni Uygur Türkçesi ile Türkiye Türkçesinin karşılaştırmalı bir yöntemle incelenme olanağı elde edilmiştir. İnceleme bölümünün ardından 'Metin Transkripsiyonu' kısmı gelmektedir. Burada 'Örük Gülligen Çağda' adlı Kiril harfleriyle yazılmış olan hikaye transkribe edilmiştir. Transkripsiyonlu metnin hemen ardından, 'Metnin Türkiye Türkçesine Aktarılması' adlı bölüm gelmektedir. Bu bölümün konusu, Adil adlı genç ve çalışkan bir Uygur Türkünün askerliğini yaparken etrafında gördüğü tarım ve bahçecilik alanlarındaki yenilikleri askerlik dönüşü kendi topraklarına da getirip, yaşadığı yeri bayındır hale getirmek isteyişi, bu esnada karşılaştığı güçlükler ve gösterdiği çabalar sonucu bütün bu zorlukların üstesinden gelişidir. Tezin 'Sonuç' bölümünde Yeni Uygur Türkçesinin fiil kipleri, sıfat fiiller ve zarf-fiillerinin Türkiye Türkçesine aktarımında karşılaşılan güçlükler ve elde edilen sonuçlar maddeler halinde verilmiştir. Bu çalışma hem aktarmaya dayalı olması, hem de aktarmada ortaya çıkan güçlükleri ele alması bakımından gerek Yeni Uygur Türkçesi, gerekse Türkçenin diğer lehçeleri üzerine yapılacak araştırmalara kaynaklık edebilecek bir eserdir.
Boşnaklara Türkçe öğretiminde yöntem geliştirmesi

Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde, dört temel dil becerisini destekleyen en önemli unsurun dil bilgisi öğretimi olduğuna inanmaktayız. Bu yüzden çalışmamızda dilimizi yabancılara öğretmek amacıyla yazılan ders kitaplarında dil bilgisine verilen yeri, dil bilgisi konularının sıralanışını, dil bilgisi öğretiminin nasıl yapıldığını tespit etmeye çalıştık. Seçtiğimiz ders kitaplarında kullanılan yöntemleri inceleyerek, işlevsel -kavramasal yaklaşım ile hazırlanan, öğrencinin günlük hayatta doğru ve etkili iletişim kurmasını kolaylaştırmayı ve çabuklaştırmayı hedefleyen seçmeci yöntem ile dil öğretimi yapan ders kitaplarını tespit etmeye çalıştık. Amacımız, bu konuda yapılacak çalışmalara ışık tutmaktır.
Afyon Gedik Ahmet Paşa İl Halk Kütüphanesinde yer alan Arapça gramere dair yazma eserlerin tasnif ve tavsifi

Bu çalışma, Afyon Gedik Ahmed Paşa İl Halk Kütüphanesinde bulunan nahiv ve sarf ilmine dair 215 adet eserin tasnif ve tavsifini içermektedir. Bu eserlerden 155 adedi nahiv, 60 adedi ise sarf ilmiyle alakalıdır. Tezin giriş bölümünde İslami Yazmaların Tarihçesi, Afyon Gedik Ahmed Paşa İl Halk Kütüphanesi'nin tarihçesi, yazma eserlerde kullanılan terimler ve tezin hazırlanmasında kullanılan yöntem hakkında bilgi verilmiştir. Çalışmamızın ilk bölümü nahiv alanındaki eserleri içermektedir. Bu bölümde toplam 155 adet eser bulunmaktadır. İkinci bölüm ise sarf alanındaki eserleri içermektedir. Bu bölümde 60 adet eserden oluşmaktadır. Bu çalışmada, kütüphanelerimizde bulunan ve gün yüzüne çıkarılmayı bekleyen hazinelerimizin konuyla ilgilenen araştırmacıların hizmetine sunulması için yapılan çalışmalara küçük bir katkı sağlamayı amaçladık.
Fıtrat ve dilciliği Hayatı ve eserleri-inceleme-metin-aktarma

Bu çalışma, Özbeklerin yetiştirdiği eğitimci, şair, yazar, politikacı ve bilim adamı Fıtrat'ın (1886-1938) hayatı, şahsiyeti ve eserleri hakkındadır. Ortak Türk kültürünün değerlerinden bütün Türkçe konuşan toplulukların faydalanabilmesi için, Türk topluluklarının yetiştirdiği önemli şahsiyetlerin karşılıklı olarak bilinmesi gerekir. Bu maksada mütevazı bir katkıyı hedefleyen bu tez, Giriş, İnceleme, Sonuç, Metinler ve Kaynaklar bölümlerinden meydana gelmektedir. Giriş bölümünde Fıtrat'ın hayatı, eğitimi ve görevleri üzerinde durulmuştur. Çalışmaları siyasi, edebi ve ilmi kişiliği olarak ele alınmıştır. Bu konulardaki eserleri ise bölümün sonunda topluca verilmiştir. Fıtrat'a, ilim adamı, şair, yazar, politikacı, araştırmacı, eğitimci kişiliği ve mensubu olduğu Türk milletine yaptığı hizmetlerden dolayı, 'Asrımızın Ali Şir Nevaisi' diyebiliriz. İnceleme bölümünde Fıtrat'ın gramerciliği ile Türkiye'deki gramer, anlayışlarının terimler, tanımlar, sınıflandırmalar ve yaklaşımlar bakımından karşılaştırılması yapılmıştır. Fıtrat'ın dil alanındaki bilimsel çalışmalarından 'Sarf ve 'Nahiv', 1920'lerde kurulmakta olan Özbek yazı dilinin geçiş dönemine ait bütün özellikleri taşır. Yaptığımız karşılaştırmada, Fıtrat'ın çalışmamıza esas olan eserlerinin yazıldığı devirdeki gramerciliğin Türkçecilik bakımından Türkiye'deki gramercilikten daha ileride olduğu görülür. Bu eserlerde yer alan gramer terimlerinde Türkçe kökenli olanların sayısı, Türkiye Türkçesindeki Türkçe kökenli terimlerin sayısından daha fazladır. Nahiv'de kelimeden başlayarak cümleye kadar uzanan bölüm içinde Türkiye'deki gramercilerinden ayrılan bazı yaklaşım farklılıkları vardır. Mesala, Fıtrat, bütün kelime türlerini önce kök ve türeme olarak ele alır. Türemiş kelimeleri eklerin kattığı anlam çerçevesinde değerlendirir. m Cümle, yüklem merkezli düşünülerek ele alındığı için, yüklem temel unsur, özne bu temel unsurun yanında ikincil unsur, diğerleri ise tamlayıcı unsur kabul edilir. Cümlenin önce zihinde oluşan şekli ele alınır, sonra iletişime dönüşmüş I şekli incelenerek bunlar karşılaştırılır. Bu şekilde cümlede daha çok anlamı esas alan yaklaşım tarzı, cümlelerde, Türkiye gramerciliğinden farklı sınıflandırma ve adlandırmaların ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Sonuç bölümünde, Fıtrat' in dilciliği ile Türkiye gramerciliği arasındaki farklar kısaca belirtilmiştir. Metinler bölümünde çalışmamıza esas olan 'Sarf ve 'Nahiv'in çevriyazı ve aktarmaları yer almaktadır. Burada metinlerin imla özellikleri üzerinde ayrıca durulmuştur. Bu imla özellikleri 5-10 yıllık kısa bir döneme aittir. Kaynaklar bölümünde, alıntı yapılan bütün kaynaklara ve ilgili lügatlere yer verilmiştir.