turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Tüketim kültüründe medyanın gösteriş tüketimi üzerine etkisi

Tüketim, insan ve toplum için yaşamsal öneme sahip bir olgudur. İnsanın yaşam mücadelesini sürdürebilmesi için tüketmesi gerekmektedir. Bu denklem, bütün insanlık tarihi için geçerlidir. Modern kapitalist toplumun ortaya çıkışı, tüketimin ihtiyaç temelli karakterinde önemli bir değişime neden olmuştur. Modern toplum tüketim olgusuna daha çok gösteriş temelinde yönelmekte, rasyonel bir tüketim eğiliminden giderek uzaklaşmaktadır. Kapitalist üretim, kitlelerin bu şekilde irrasyonel tüketim eğilimine sahip olmalarına ihtiyaç duymaktadır. Medyanın, modern toplumsal işleyişte tutum ve davranışları önemli ölçüde yönlendiren bir güç olarak tüketimi de teşvik ettiği düşünülmektedir. Bu çalışmada kapitalist ekonominin ihtiyaç duyduğu irrasyonel tüketimin medya araçları ile ilişkisi ele alınmış, medyanın gösterişe dayalı tüketimin yaygınlaşmasında çok önemli bir fonksiyon icra ettiği sonucuna ulaşılmıştır.
The role of labor mobility in the cognitive architecture of an industrial cluster: the case of siteler in Ankara

Bu tezin amacı, işgücü hareketliliğinin özelde bir bilgi aktarım mekanizması genelde ise verili bir bölgede faaliyet göstermekte olan küçük üretim gruplarını bir arada tutan toplumsal bağ olma özelliklerine göndermeyle bir sanayi bölgeciğinin bilişsel mimarisini açığa vurmaktır. Bu kapsamda, bir bilgi aktarım mekanizması olarak işgücü hareketliliğinin ne ölçüde yenilikleilişkilendirilebileceği bu tezin en önemli kaygılarından birisidir. şgücü hareketliliğinin neden olduğu bilgi yayılım etkisinin içinde konumlandırılabileceği geniş kuramsal çerçeveyi tanımlamagayretiyle, bu tezde öncelikle hem son yıllarda kalkınmada bilgiye aftedilenönem etrafında sürmekte olan fikir mücadeleleri hem de işgücü hareketliliği çalışmalarının tarihselevrimi açığa vurulmaktadır. Tezde, cevaplanmaya çalışılan soruların doğasına uygun olarak sadecehalihazırdaki değişik çözümsel araçlar seçilmemiş aynı zamanda geliştirilmiştir. Tezin deneyselboyutu, hem mekansal hem de sektörel içeriğin kendi çerçevelerinde içiçe geçtiği bir bakış açısı kullanılarak araştırılmıştır. Bu bağlamda, bu tez sadece işgücü hareketliliğinin açığa vurduğubağlamlar üzerinden giderek sosyo-mekansal bir sistemde faaliyet göstermekte olan küçük üretimgruplarını teşhis etmeye ve söz konusu üretim gruplarının yenilikçilik kapasitelerini karşılaştırmayaçalışmamakta aynı zamanda örnek çalışma alanı ve iktisadi sektörlerin belirlenmesini de şeffaf ve ayrıntılı bir biçimde ortaya koymaktadır. Tezde kullanılan yöntem, toplumsal, tarihsel, iktisadi ve mekansal süreçlerin kavramsallaştırılması bakımından bütüncül olma kaygısı taşıyan bir çabadır.
Cultural capital among high school students: Cases of Gaziosmanpaşa and Bakırköy

Bu araştırma lise öğrencileri arasında kültürel sermaye birikimi süreçlerinin dinamik yapısını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Buna yönelik olarak, bu çalışma, (1)Bourdieu'nün kültürel sermaye kavramı ışığında öğrencilerin kültür ürünlerine dair genel eğilimleri, (2) aile kültürünün, öğrencilerin gelecek tahayyülleri ile ilgili olarak üniversite ve iş seçimindeki rolü, (3) öğrencilerin devam eden sosyalizasyon süreçleri içinde kendi durumları üzerine yaptıkları yorumlar ve (4) okulun bu süreçlerin kesişiminde nasıl bir rol oynadığına odaklanmaktadır. Saha araştırması iki Anadolu lisesinde gerçekleştirilmiştir. Bu okullardan biri İstanbul'un üst-orta sınıfmahallelerinden biri olarak bilinen Ataköy, Bakırköy'de konumlanmaktadır. Diğer Anadolu lisesi ise Gaziosmanpaşa semtinde konumlanmıştır ve kuruluşundan bu yana Anadolu lisesidir2. Bu semt de dezavantajlı ailelerin bulunduğu bir semt olarak görülmektedir. Ailelerin ebeveyn olma pratikleri, çocuk yetiştirme stilleri ile ilgilisosyalizasyon teorilerinden yararlanarak, özellikle Annette Lareau'nun (2010)'concerted cultivation' kavramı ışığında, bu liselerde öğrencilerin ebeveynleriningenel bir şema içinde hangi ebeveyn olma stillerinin veçhelerini izledim. Bununla birlikte, yine Lareau & Weininger'in gösterdiği üzere kültürel sermaye birikimidinamiğini, yüksek kültür ürünlerine yatkınlık yerine, çeşitli alanlarda yetenek geliştirme üzerinden anlamaya çalıştım.
Biyolojik indirgemecilik ve sosyal bilimler: Sosyobiyoloji özelinde bir değerlendirme

Bu tezin amacı, toplumsal olanı açıklama arzusundaki sosyobiyoloji disiplininin genelde sosyal bilimlerle, özelde ise sosyolojiyle ilişkisini ele almak ve diğer canlı türleri üzerinde yapılan biyolojik çalışmaların insan eylemlerini ve toplumsal kurumları anlamak için yeterli ve uygun bir yöntemsel çerçeve sunup sunmadığını araştırmaktır. Edward Wilson sosyal eylemleri doğal seçilim baskısı ve türünü devam ettirme mücadelesi olarak görüp biyolojiye indirgemektedir. Bu sebeple içgüdüsel davranışlarla ilgilenerek türler ve kültürlerarası farklılıkları değil yalnızca benzerlikleri gösterme eğilimindedir. Wilson toplumsal eylem üzerindeki kültür ve çevre etkisinin sınırlı olacağını ve bu sınırlı etkinin de her koşulda türün biyolojik kapasitesine ve özelliklerine bağlı kalacağını iddia etmiştir. Her doğa bilimi disiplini gibi sosyobiyoloji de nesneler arası ilişkileri inceler ve insanın ve diğer canlıların dışarıdan birer nesne olarak gözlemlenebilecek boyutlarını ele alır. Natüralist bir yaklaşıma sahiptir. Bir hayvan türünü ele alırken kullandığı yöntem ile insanı incelerken başvurduğu yöntem arasında hiçbir fark yoktur. Dolayısıyla insan türüne olan yaklaşımı da büyük oranda indirgemecidir. Doğa bilimleri olgular arasındaki nedensellikleri bularak neden sonuç ilişkisini açıklamaya çalışan bir yönteme sahiptir. Bu yöntemde nedensellik ilkeleri takip edilir ve nesnelerde tek düzenlilik olduğu varsayılır. Yorumlayıcı yöntem savunucuları doğa bilimlerinden farklı olarak sosyal bilimlerde aynı metodun kullanılamayacağını çünkü elimizde tek düzenlilik ilkesini bozacak olan insan, toplum, kültür ve tarih gibi kendi öznelliğine sahip bir araştırma nesnesinin olduğunu, araştırma nesnesinin bizzat kendi çevresini anlamlandıran öznelerden oluştuğunu, kendi tekilliğine sahip olduğunu ve deneye açık olmadıklarını söyleyerek doğa bilimlerine itiraz ederler. Bu itirazdan hareketle çalışmamızda sosyobiyolojinin kökenini açıklamaya gayret ettiği toplumsal eylem, olgu ve kurumları, örnekler üzerinden kendi yöntemleri aracılığıyla nasıl incelediği ele alınmış, sosyobiyoloji ile sosyal bilimler arasındaki yöntemsel farklar ortaya konulmuş ve bilhassa yorumlayıcı sosyolojinin metodolojik olarak bunları açıklamaya daha elverişli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
İran'da modernleşme, ulema ve iktidar: Rıza Şah döneminde İran devleti ve ulema ilişkisi

20. yüzyılın ilk yarısında İran'da yönetimi ele geçiren Pehlevi Hanedanı'nın kurucusu Rıza Şah dönemi, birçok açıdan önemli bir zaman dilimidir. Çalışmamız, Sosyal Tarihsel Araştırma yöntemini kullanarak Rıza Şah dönemi İran'ın da modernleşme programı ve bu kapsamda gerçekleşen reformların Şii ulema üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Aynı zaman diliminde birçok İslam ülkesinde görülmeye başlanan modernleşme girişimleri, birbirinden farklı gerekçe ve kökene dayanmaktadır. Bu kapsamda İslam toplumları arasında kendine mahsus bir önemi bulunan İran'da Rıza Şah döneminin bu kritik sürecine değinilecektir. Bu dönemde uygulanan reformlar devlet politikası kapsamında önemli bir yere sahip olmuştur. 1925- 1941 tarih aralığını kapsayan bu dönemde izlenen Batı tarzı modernleşme politikaları eğitim, hukuk ve ekonomi başta olmak üzere neredeyse tüm sosyo-kültürel alanlarda etkili olmuştur. Bu bağlamda Pehlevi dönemi modernleşmesini, kendisinden önce hüküm süren Kaçar Hanedanlığı'nın izlediği reform çabalarından farklılaştıran bir takım özellikler bulunmaktadır. Kaçar Hanedanlığının gerçekleştirdiği reform çabaları temelde geleneksel iktidarı tahkim etmeyi amaçlamış, ancak ulemanın konumu başta olmak üzere geleneksel toplumsal dinamikler üzerinde çok fazla dönüştürücü bir etki göstermemiştir. Bunun aksine Pehlevi döneminde izlenen modernleşme çabaları ise, merkeziyetçi ve otoriter bir yapıya sahip olmasından dolayı tüm toplumsal alanlarda modernleşmeyi ve dönüşümü amaçlamıştır. Rıza Şah'ın modernleşme vizyonunun oluşmasında, Kaçar Hanedanlığı döneminde yaşanan Rus ve İngiliz müdahaleleri neticesinde ülkenin içine girdiği buhranın önemli etkisi olmuştur. Rıza Şah, milli egemenliğin tesis edildiği bağımsız ve Batılı değerlerle örtüşen bir İran ideali ile iktidara geldi. Bu kapsamda çalışmamızda, Kaçarlar döneminde uygulanan modernleşme girişimlerinin hangi sebeplerin ürünü olduğu ve bu dönemde ne tür reformlar yapıldığına değinilerek Rıza Şah dönemi yeniliklerinin anatomisi çizilmeye çalışılmış ve reform uygulamalarının geleneksel güç olan Şii ulema üzerindeki etkilerine özelinde İran'da din ve iktidar ilişkisi izah edilmeye çalışılmıştır. Bu dönemde, Batılılaşma amacıyla gerçekleşen uygulamalar kültürel ve toplumsal hayata derinlemesine nüfuz etti. Bunun yanı sıra yükselen milliyetçilik ideolojisinin etkisiyle Kaçarlar döneminde tahrip edilen milli duyguların yarattığı durumun neticesi olarak Fars milliyetçiliği ve milli ekonomik kalkınmaya daha fazla yer verildi. Bu kapsamda farklı etnik grupları içinde barındıran ülkede 'İranlılık' bilinci etrafında tek tip milliyet oluşturulmak istendi. Bunun devamı olarak kılık kıyafet kanunları ve Fars dili üzerine yapılan çalışmalarla tek tip ulus inşa etme amacına hizmet edilmesi amaçlandı. Bunların yanı sıra yapılan çeşitli uygulamaların getirmiş olduğu seküler anlayış, geçmişşten itibaren önemli bir gücü elinde bulunduran Şii ulemayı etkileyen ve etkinliklerini sınırlandıran önemli bir noktadır. Bu bağlamda çalışmamızda, Şii ulemanın etkinliğini sınırlandıran reformlara odaklanılmıştır.
Sağlık felsefesi çerçevesinde anestezi ve cerrahi birimlerde hasta savunuculuğu tutumlarının belirlenmesi

Hastalanan bireyin insan olmaktan doğan haklarının yanı sıra hastalığı dolayısıyla sahip olması gereken hakların tümüne hasta hakları denilmektedir. Hasta hakları daha iyi sağlık ortamı için hasta ve sağlık personelinin birlikte sahip çıkması gereken haklardır. Savunuculuğun önemi, hasta haklarını koruma konusunda yatar. Savunuculuk olmadan, hakların etkin korunduğu söylenemez. Hasta haklarının korunabilmesi için sağlık ekibi üyelerine önemli görevler düşmektedir. Bu araştırma ile Antalya Eğitim Araştırma Hastanesi'nde ameliyat olacak ve anestezi uygulanacak hastaların, hasta hakları konusunda bilgi ve tutumlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmada, çalışmayı kabul eden 400 hastaya, 32 sorudan oluşan anket formu uygulandı. Ameliyat olacak hastaların çoğunluğunun hasta hakları birimleri hakkında ve hasta hakları konusunda yeterli bilgi sahibi olmadığı ve sağlık personelleri tarafından yeterince aydınlatılmadıkları tespit edilmiştir. Toplumumuz insanının haklarını bilinçli bir şekilde savunabilme ve aldığı hizmeti sorgulayabilme eksikliği toplumsal ve kültürel bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Hasta haklarının sağlık hizmetlerinin önemli bir destekleyici öğesi haline gelmesine yönelik kapsamlı çabalara ihtiyaç vardır. Sağlık hizmetlerinin hasta memnuniyetine uygun şekilde insan hak ve onuruna yakışır biçimde sunulması için, hasta ve hasta yakınları ile sağlık personelinin eğitimini hedefleyen çalışmalar gereklidir.
Şeyhlik kurumunun sosyal ve dini pratikler üzerindeki etkileri

Bu çalışma, şeyhlik kurumunun sosyal ve dini pratikler üzerindeki etkilerini Siirt örneğinde ele alan bir alan araştırmasıdır. Birinci bölümde tarihsel süreçte şeyhlik kurumunun serüveni irdelenmiştir. Bu kapsamda özellikle merkezileşme politikaları sonucunda şeyhlerin üstlenmiş oldukları yeni roller irdelenmiştir. İkinci bölümde araştırma evreni hakkında genel bilgilere yer verilirken üçüncü bölümde ise şeyhlik kurumunun günümüzdeki etkileri belirlenen temalar çerçevesinde ele alınmıştır. Çalışmanın ana omurgasını oluşturan üçüncü bölümdeki verilere farklı yaş ve statüdeki 50 katılımcı ile yapılan derinlemesine mülakatlar aracılığıyla ulaşılmıştır. Elde edilen veriler çerçevesinde şeyhlik kurumunun sosyal ve dini pratikler üzerindeki etkileri incelenmiştir. Araştırma sonucunda, geçmişş ile kıyasladığında etkileri azalmış olmakla birlikte şeyhlik kurumunun sosyal ve dini pratiklerin şekillenmesinde etkileri olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Kayseri'ye yerleşen geçici koruma altındaki Suriyelilerin Eskişehir Bağları semtinin gettolaşma sürecinin başlaması üzerindeki etkisi

Kayseri ilinin Melikgazi ilçesine bağlı 'gecekondu önleme bölgesi ' olan ve zamanla Türkiye'nin çeşitli kırsal alanlarından aldığı iç göçlerle şekillenen Eskişehir Bağları semti, dış göçler için de tercih edilir hale gelmiştir. Bu çalışmada, Eskişehir Bağları semtine Suriyeli göçmenlerin göç etmesi ile gettolaşma sürecinin başlama durumu ortaya konmaya çalışılmıştır. Bu amaç doğrultusunda son 8 yıldır bu bölgede yaşayan ve bu süreç içerisinde semtte görülen değişimlere şahit olmuş ve günümüz ile son 8 yıllık süreci kıyaslayabilecek yerli halk ile görüşmeler yapılmıştır. Yapılan görüşmelerde semt genelinde yaşanılan değişimlerin neden ve nasıl olduğunu anlamlandırabilme ve bu süreci yorumlayabilme amacı güdülmüştür. Bu nedenle de nitel araştırma yöntemi tercih edilmiştir. Görüşmeler, açık uçlu yarı yapılandırılmış sorular ile yüz yüze yapılmıştır. 2011 Suriye iç savaşı sonrası başlayan Suriyeli göçmenlerin semte göç süreci günümüzde halen devam ettiği için çalışmanın yaklaşımı olarak durum çalışması kullanılmıştır. Semti oluşturan Osmanlı, Danişmend ve Selçuklu mahallelerinde aldığı dış göçlerin etkisi ile farklı etnik yapılı bireylerin olması ve göç sürecinin aktif olması sebebiyle örneklem olarak semtte yaşayan Türkler seçilmiştir. Örneklem belirlemede öncelikle anahtar kişi olarak semtin üç mahallesinin muhtarları seçilmiştir. Mahalle muhtarlarına ulaştıktan sonra kartopu örneklemi kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizi sonucunda elde edilen bulgular şunu göstermiştir: Semtte hakim olan farklı yapı içerisinde Suriyelilerin sayısı, Afgan ve Türkmen göçmen sayısına göre fazla olması ve göç sürecinin hala devam ediyor olması değişimleri kaçınılmaz kılmıştır. Afgan ve Türkmen göçmenlerin birçoğunun yasal haklarını henüz kazanamamış olması ve yaşam şartlarının iyi olmaması sebebiyle semt genelinde değişimlere sebep olmamış, düzeni bozmamışlardır. Suriyeli göçmenlerin sebep oldukları değişimlerden dolayı semti terk etmeye başlayan Türk aileler olmuştur. Yapılan görüşmeler sonucunda, Eskişehir Bağları semtine Suriyelilerin göç etmeye başlamaları devamında ise zamanla kendi düzenlerini kurmaya yönelik girişimlerde bulunmaları ve bu girişimlerin sonuçları doğrultusunda değişimlerin yaşanması gettolaşma sürecinin sızma ve işgal aşamalarının yaşandığını ancak günümüzde hala tam anlamıyla ele geçirme sürecinin gerçekleştirilemediği yorumu yapılabilmiştir.
Doğu'nun Batı'cı üretimi: Ziya Gökalp'te şarkiyatçılık

Bu çalışmada, kökenlerini Batı'dan alan bir düşünce sistematiği olan Şarkiyatçılığın Doğulu bir toplum olan Osmanlı-Türkiye toplumundaki üretim süreci konu edinmiştir. Şarkiyatçılığın sistematik bir yapıya dönüşmesinde 19. yüzyılda zirveye ulaşan sömürgecilik faaliyetlerinin önemli yeri vardır ve Şarkiyatçılık, Doğu-Batı arasında gelişen egemenlik ilişkilerini meşrulaştıran başlıca ideolojik formlardan biri olarak kendini var etmiştir. Egemenliğin kurumsallaşması ve Şarkiyatçılığın egemenlik ilişkilerini meşrulaştıran bir ideolojiye dönüşmesi, Doğu'nun bu egemenliğe 'rıza' göstermesiyle olur. Rızanın örgütlenmesi, Doğu'yu Batı'nın gerisinde konumlandıran Şarkiyatçı önermelerin Doğu tarafından yeniden üretilmesiyle mümkün olur. Ancak Doğu veya Osmanlı'daki Şarkiyatçılığın üretimi, Batı'dan farklı olarak maddi alan-manevi alan arasında bir ayrım koyarak gerçekleşir. Maddi alan, Batı'nın üstünlüğünün kabul edildiği bilim ve teknik alanıdır; bu alanda Batı'nın yaratmış olduğu birikim tereddütsüz alınmalıdır. Manevi alan ise Batı'dan farklı ve toplumun öz değerlerini barındıran alandır ve bu alan Batılı etkilere karşı korunmalıdır. Burada dikkat çekici olan nokta, Batı'dan 'farklı' olarak kurulan manevi alanın, Şarkiyatçılığın da etkisiyle, Batılı ve modern kavramla inşa edilmesidir. Osmanlı siyasal ve toplumsal hayatındaki maddi alan-manevi alan ayrımı, Batılılaşmanın ilk zamanlarına kadar götürülebilir. Ziya Gökalp, Osmanlı Batılılaşmasının getirdiği düşünsel ve siyasal mirasa yaslanan bir düşünürdür ve bu mirastaki Şarkiyatçı etkiler onun düşüncelerine de sinmiştir. Bu tez çalışmasında, Gökalp'in hars ve medeniyet ayrımı, eskiden yaşamış Türkler ile ilgili efsane veriler, Osmanlı'ya karşı tutumu, İslam algısı, Doğu ve Batı medeniyetleri hakkında yaptığı tespitler, Şarkiyatçılıkla ilişkileri bağlamında irdelenmeye çalışılmıştır.
The Coffeehouses in early modern İstanbul public space sociability and surveillance

Erken Modern İstanbul'da Kahvehaneler: Kamusal Mekan, Toplumsallık ve Gözetim Ahmet Yaşar Bu tez, erken modern dönem istanbul'unda kamusal mekanın kullanımı ve bu mekan üzerindeki gözetim mekanizmaları bağlamında şehir tecrübesini incelemeyi amaçlamaktadır. Bilhassa, yeni bir kamusal mekan, teatral toplumsallık tarzları için bir mahal ve otorite ve yönetilenler arasında bir karşılaşma alanı olarak kahvehane üzerinde yoğunlaşmaktadır. Heterojen müşterileriyle, teatral ifade tarzlarıyla, siyasi hicivleriyle ve popüler siyasi söylemleriyle kahvehanenin, erkekler için yaşanılabilir bir kamusal alan meydana getirdiğini ileri sürmektedir.
Living to tell the tale: Reading 12 September coup d'état through novels written by socialist and nationalist authors

Bugünlerde, bir kez daha 12 Eylül 1980 askeri darbesi Türkiye politikasının gündemine oturmuş durumda. Aynı zamanda, 2000'lerde darbe üzerine yazılmış romanlarda ciddi bir artış gözlemlemek de mümkün. Bu durum konunun Türkiye toplumunun hala 12 Eylül darbesiyle yüzleşememesi ve anlatıcaklarının olması ile açıklanabilir. Bu tez, darbe üzerine yazılmış romanların patlamasıyla ortaya çıkmış ve şu ana kadar yazılmış diğer tezlerden farklı olarak sadece sol yazını değil, sağ yazını da incelemeyi hedeflemiştir. Bu çalışmanın amacı temel olarak darbe üzerine 2000'lerden sonra yazılmış beş romanı incelemektir. Bunlardan ilk ikisi sosyalist yazarlar tarafından yazılmış Murat Uyurkulak'ın Tol (2002) ve Ayşegül Devecioğlu'nun Kuş Diline Öykünen (2003) adlı romanlarıdır. Diğer üç roman ise milliyetçi yazarlar tarafından yazılmış Naci Bostancı'nın Hayatın Kıyısına Düşen (2002), Remzi Çayır'ın Adım Yeşil (2005) ve Ahmet Haldun Terzioğlu'nun Bizi Fırtına Vurdu (2009) adlı eserleridir. Bu romanlar incelenirkenşu soru etrafında dönülecektir: 12 Eylül 1980 darbesi romanlar dolayımıyla nasıl temsil edilmektedir? Bu soruya cevap vermek için romanlar hem form hem de içerik olarak incelenip karşılaştırılacaklardır. Nihayetinde, benzerlikler ve farklılıklar ortaya konulup, 12 Eylül 1980'in sosyalist ve milliyetçi söylemdeki etkileri incelenecektir.
Genealogy of the Ottoman surveys

Bu çalışma Osmanlı sayımlarının dilini ve metinsel organizasyonunu konu almakta ve imparatorluğun tebaasının nasıl kaydedildiğini sorunsallaştırmaktadır. Bu bağlamda, Osmanlı sayımlarının bir söylemsel ve metinsel düzeni olduğu ve bu düzenin bir iktidar rejimine tekabül ettiği iddia edilmektedir. 15. ve 16. Yüzyıllarda, reaya tahrir defterleri aracılığıyla toprak üzerinde bulunan hane birimiyle ve imparatorluğun klasik vergi, timar ve çift-hane sistemleri zemininde kayda geçirilmiştir. Bu yüzyılın sonunda, imparatorluk genelinde yapılan tahrir uygulaması yapılmamaya başlanmıştır. 17. Yüzyıl krizi koşullarında, vergi sistemi değişmiş ve arızi vergiler olağan hale gelmiştir. Bu yüzyılda avarız ve cizye defterleri devletin vergi gelirlerini tespit amaçlı yapılmaya başlanmıştır. Avarız defterlerinde bazı askeri kesimleri de içerecek şekilde genişleyen vergi mükelleflerinin hane temelinde ve ekonomik durumlarıyla birlikte kayıtları tutulmuştur. Vergi mükellefi gayrimüslimler ise cizye defterleri üzerinde kayda geçirilmiştir. 19. Yüzyılda ise, Osmanlı tebaası 1830 lardan itibaren nüfus defterlerine yaşayan bireyler olarak kaydedilmiş ve imparatorluğun değişen vergi sistemine paralel olarak gelir ve mülkleri üzerinden kayıtları temmettuat deftlerinde tutulmuştur. İmparatorluğun tarihi boyunca karşılaşılan bu sayımların farklı özellikleri ve düzenleri vardır. Belirli bir söylemsel düzen çerçevesinde icra edilen bu sayımlar, devlet ve tebaası arasında belirli ilişkiler kurmaktadır. Böyle bir okuma, bahsi geçen sayım pratiklerinde vücut bulmuş olan Osmanlı siyasası içerisindeki tebaalaşma/özneleşme süreçlerinin anlaşılmasını sağlayabilir. Bu süreç ise ifadesini tahrir-i memleketten tahrir-i nüfusa olan dönüşümde bulmaktadır.
Birlikte yaşama kültürü bağlamında kültürlerarası etkileşimler: Konya örneği

Bu çalışmada birlikte yaşama kültürü ve kültürlerarası meydana gelen etkileşimler kavramsal ve kuramsal çerçevede tartışılmaktadır. Farklı etnik unsurların toplumsal alanda nasıl bir işlev gördükleri üzerinde durulmaktadır. Genelde dünya toplumlarında özelde de Türkiye toplumunda farklı etnik unsurların birlikte yaşadığı görülmektedir. Bu noktada Türkiye'de uzun yıllar boyunca birlikte yaşayan Türk-Kürt unsurlarının geçmişşten günümüze kadar birlikte yaşama serüveni ele alınmaktadır. Bu iki unsurun birlikte yaşama sürecinde karşılıklı olarak iç içe geçip geçmedikleri, karşılıklı iki kültür arasında etkileşimin meydana gelip gelmediği sorunsalı incelenmeye çalışılmaktadır. Bu çalışma Türk-Kürt unsurlarının tarihsel birlikteliğinden yola çıkarak asıl olarak günümüzdeki karşılıklı ilişkileri ortaya çıkarması açısından önem arz etmektedir. Bu çerçevede nitel araştırmanın sağladığı sınırlılıklar dahilinde Konya'da birlikte yaşayan iki kesimle derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Hem kavramsal ve kuramsal çerçevede hem de sahada elde edilen veriler ışığında birlikte yaşamanın imkanları ortaya konulmaya çalışılmaktadır.
Analysis of migrant education in Turkey from the eyes of Syrian migrant families and children in Istanbul

Bu araştırma, Türkiye'deki değişen eğitim uygulamaları ışığında Suriyeli göçmenlerin eğitim deneyimlerini araştırmaktadır. Ulusötesi göç teorisi, bireyleri aktif bir aktör olarak ele aldığı için teorik bir yaklaşım olarak kullanılmıştır. Saha araştırması İstanbul'un Eyüp ilçesinde gerçekleştirilmiştir. Saha araştırmasında 13 Suriyeli göçmen çocuk ve 8 ebeveyn ile yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılarak görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Ayrıca katılımcı gözlem de uygulanan bir diğer yöntemdir. Bu tez, Suriyeli göçmen çocukların pasif olan bir özne olarak görülmesinden ziyade, aktif birer özne olmalarına vurgu yapmayı amaçlamıştır. Suriyeli göçmenlerin değişen eğitim uygulamaları ve çocukların ve ailelerin değişen bakış açılarının ışığında çeşitlendirdiği deneyimleri, Türkiye'de Suriyeli göçmen eğitiminin odaklanılarak çalışması gerektiğini kanıtlamıştır.
Ulema, intellectual, and the modernization of muslim societies

Modernleşme olgusunun Batı dünyasındaki temel dinamikleri aydınlanma süreci ile birlikte gelişmesi daha da hızlanan modern teknoloji ve bilimidir. Modernleşme sürecinin İslam dünyasına girişi başta Müslümanların savaşlarda yenilmeleri ve buna bağlı olarak Müslümanların askeri teknoloji alanında yenileşme amaçlarının bir sonucuydu. Böylece, Müslümanların askeri alandaki yenileşme istekleri Batı'nın diğer kurumlarının da aktarılmasını, özellikle eğitim kurumlarının aktarılmasını getirdi. Bu dönüşüm, sadece eski yapıları dönüştürmekle kalmadı, aynı zamanda ulema' nm sosyal konumunu da ortadan kaldırdı. Ulema'' nm rolünü ortadan kaldıran bu dönüşümlerin etkileri entellektüel kavramına tam olarak tekabül etmeyen yeni bir grubun ortaya çıkışını sağladı. İslam dünyasına modernizmin girişi sadece geleneksel yapıların dönüşümüne neden olmadı; aynı zamanda yeni bir algılama, düşünüş ve gündelik yaşam biçimlerinin de ortaya çıkmasına neden oldu. Böylece, Müslümanlar tamamıyle İslami gelenekten ve bu geleneğin renklendirdiği tarihten koptular.