Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde dil öğrenme stratejilerine dayalı etkinliklerin anlama becerileri ile dil bilgisine yönelik başarıya, kalıcılığa ve Türkçeye yönelik tutuma etkisi

Çalışmada, Oxford'un (1990), dil öğrenme stratejileri sınıflandırmasında doğrudan stratejiler içinde yer alan bellek, bilişsel ve telafi stratejilerine göre oluşturulan öğrenme etkinliklerinin B2 seviyesindeki öğrencilerin anlama becerileri ile dil bilgisine yönelik başarı / kalıcılık ve Türkçeye yönelik tutumlarına etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Karma Yöntem ile yürütülen araştırmada, nicel ve nitel araştırma yaklaşımları birlikte kullanılmış iki farklı yöntemden elde edilen bulgular yorumlarda birleştirilmiştir. Araştırmanın nicel boyutunda deneysel araştırma modellerinden Ön test Son test Kontrol Gruplu Desen kullanılmıştır. Deneysel işlem 6 hafta sürmüştür. Deneysel sürecin başında ve sonunda gruplara, araştırmacı tarafından geliştirilen okuduğunu anlama başarı testi, dinlediğini anlama başarı testi, dil bilgisi başarı testi ve Türkçeye yönelik tutum ölçeği uygulanmıştır. Son test verilerinin elde edilmesinden 22 gün sonra ise başarı testleri kalıcılık verilerinin elde edilmesi için yeniden uygulanmıştır. Nitel boyutta ise odak grup görüşmesi ve dil öğrenme günlüğü gibi nitel veri toplama teknikleri kullanılmıştır. Dil öğrenme günlüklerine dayalı veriler, öğrencilerden deneysel süreç içinde toplanırken, odak grup görüşmeleri, deneysel sürecin sonunda yapılmıştır. Deney ve kontrol grubu, 2014 - 2015 bahar döneminde Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Türkçe ve Yabancı Dil Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezinde Türkçe öğrenen B2 düzeyindeki 41 yabancı uyruklu öğrenciden oluşmaktadır. NEÜ TÖMER'de B2 seviyesinde öğrenim görecek öğrenciler, seçkisiz atamayla biri deney diğeri kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Araştırmanın deney grubunda 22 (19 erkek, 3 kız) öğrenci, kontrol grubunda 19 (16 erkek, 3 kız) öğrenci yer almıştır. Süreç, 6 hafta içinde 180 saat sürmüştür. Araştırmada veri toplama araçları olarak Yabancılara Türkçe öğretimi B2 seviyesine yönelik hazırlanmış okuduğunu anlama, dinlediğini anlama, dil bilgisi başarı testleri; Türkçeye yönelik tutum ölçeği, yarı yapılandırılmış görüşme formları, dil öğrenme günlükleri kullanılmıştır. Nicel veri toplama araçlarından elde edilen verilerin analizi bilgisayar ortamına aktarılmıştır. Yapılan istatistiksel çözümlemelerde anlamlılık düzeyi. 05 olarak kabul edilmiştir. Araştırmada uygulama sürecinde ve sonrasında öğrenci görüşlerini belirlemek için yapılan görüşmelerden ve dil öğrenme günlüklerinden elde edilen nitel verilerin analizinde ise Betimsel Analiz Tekniği kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; 1. Deney grubu öğrencilerinin okuduğunu anlama, dinlediğini anlama, dil bilgisi başarı testleri öntest - son test puan ortalamaları ile Türkçeye yönelik tutum ölçeği öntutum - son tutum puan ortalamalarının anlamlı bir düzeyde arttığı,2. Kontrol grubu öğrencilerinin okuduğunu anlama, dil bilgisi başarı testleri öntest - son test puan ortalamaları ile Türkçeye yönelik tutum ölçeği öntutum - son tutum puan ortalamalarının anlamlı bir düzeyde arttığı, 3. Kontrol grubu öğrencilerinin dinlediğini anlama başarı testi öntest - son test puan ortalamalarının anlamlı bir düzeyde artmadığı,4. Deney ve kontrol grubu öğrencilerinin okuduğunu anlama, dinlediğini anlama, dil bilgisi başarı testi puanları arasında deney grubu lehine anlamlı bir farklılık olduğu,5. Deney grubu öğrencilerinin okuduğunu anlama son test - kalıcılık testi puan ortalamalarının anlamlı bir düzeyde düşmediği,6. Deney grubu öğrencilerinin dinlediğini anlama, dil bilgisi başarı testleri son test - kalıcılık testleri puan ortalamalarının anlamlı bir düzeyde düştüğü,7. Kontrol grubu öğrencilerinin okuduğunu anlama, dinlediğini anlama, dil bilgisi başarı testleri son test - kalıcılık testleri puan ortalamalarının anlamlı bir düzeyde düştüğü,8. Deney ve kontrol grubu öğrencilerinin okuduğunu anlama, dinlediğini anlama, dil bilgisi başarı testi son test - kalıcılık testleri puanları arasında deney grubu lehine anlamlı bir farklılık olduğu,9. Kız öğrencilerin mimik, fiziksel tepki kullanma gibi bedensel hareketleri içeren stratejileri kullanmaktan çekindikleri ve bu durumun da kültürel arka plandan kaynaklandığı,10. Çağrışım kurma stratejisinin, Türk soylu öğrenciler tarafından rahatlıkla kullanıldığı ve bunun da dil - kültür ilişkisi bakımından yakınlıktan kaynaklandığı,11. Öğrencilerin yeniden birleştirme stratejisini, Türkçenin yapısı gereği kolaylıkla kullanabildikleri,12. Dil seviyesi geliştikçe öğrencilerin karşılaştırmalı çözümleme stratejisini kullanmayı tercih etmedikleri,13. Öğrencilerin Türkçe öğrenmeye yönelik isteklerinin arttığı,14. Türkçeyi nasıl daha iyi öğrenebilecekleri yönünde bilgi sahibi oldukları, 15. Bireysel ve kültürel özelliklerine uygun stratejilerle daha etkili öğrenmeler sağladıkları,16. Dil öğrenme stratejilerini ders dışındaki gündelik yaşantılarına aktarabildikleri ortaya çıkmıştır.