Küreselleşme ve çokuluslu yapılanma sürecinde New York ve İstanbul merkezi iş alanlarının karşılaştırmalı analizi

Geride bıraktığımız yüzyılın özellikle ikinci yansı, metropoliten kentlerin büyük bir değişim ve gelişim sürecine tanık olmuştur ve hatta bu süreç halen devam etmektedir. Bu metropollerde bilgi ve hizmet ağırlıklı bir ekonomi egemendir ve ileri teknoloji sayesinde fiziki uzaklıkların artık hiçbir önemi kalmamıştır. Bu durum küreselleşme sürecine ivme kazandırmış, kentler global özellik kazanmışlar ve dünya çapında etkinliğe sahip olmuşlardır. Bu çalışmada; Avrupa'yı Asya'ya bağlayan, çok önemli bir tarihe sahip ve çeşitli kültürlerin bir birikim yeri olan; coğrafik ve politik özellikleri ile ortaya çıkan, mevcut yapısı, dinamizmi, işlevleri, konumu ile uluslararası olma özelliği taşıyabilen; ülkemizin en büyük metropolü İstanbul ile birçok kaynakta dünyanın başkenti olarak tanımlanan, dünyanın en büyük kentsel aglomerasyonu olan New York'un merkezi iş alanlarının karşılaştırılması amaçlanmaktadır. Giriş bölümünde, çalışmanın amacı ve bu amaca ulaşmak için izlenen yol, amaca ulaşmadaki problemler ve İstanbul ile New York'un Merkezi İş Alanı ile ilgili tartışmalar ve genel olarak bölümlerin içerikleri yer almıştır. İkinci bölümde, küresel değişim süreci ve çok uluslu yapılanma anlatılmıştır. Bu kapsamda küreselleşme, bölgeselleşme, uluslaraşın ekonomi, çokuluslulaşma, çok uluslu bir alanın oluşması ve tek bir dünya pazarı kavramları detaylandınlarak tezin altyapısını oluşturan küresel ölçekteki oluşumlar tanımlanmıştır. Üçüncü bölümde, küreselleşme sürecinde ortaya çıkan dünya kenti kavramı analiz edilmiştir. Dünya kentlerinin kuramsal tanımlarının yanında dünya kentlerine yönelik yapılan sınıflamalar ortaya konmuştur. Burada amaç M. İ. A karşılaştırmasını yapacağımız kentlerin dünya üzerinde nasıl bir statüde bulunduğunu ortaya koymaktır. Bu bölümde aynca, dünya kenti olmaya aday kentlerin de sınıflaması sunulmuş bu sayede karşılaştırdığımız kentlerin dünya üzerindeki statülerine daha geniş bir perspektiften bakılması amaçlanmıştır. Dördüncü bölümde, Türkiye'nin en büyük kenti olan İstanbul ile karşılaştırmasını yapacağımız New York kentinin genel yapısı ortaya konmuştur. Ülke ve bölge içindeki konumu, nüfus ve arazi kullanış yapısının açıklanması ile bir sonraki bölümde analiz edilecek M. İ. A yapısına altlık oluşturmak amaçlanmıştır. Beşinci bölümde, New York kentinin Merkezi İş Alanı analiz edilmiştir. New York'un ülke, bölge ve küresel ölçekteki önemi belirtilerek M. İ. A niteliği anlatılmıştır. Fiziksel ve sektörel yapı olarak iki alt bölümden oluşmuştur. Fiziksel yapısına yönelik arazi kullanışlar parsel ölçeğinde sunulmuş görsel öğelerle desteklenmiştir. Fiziksel özelliklerine ek olarak New York Merkezi İş Alanı'na yönelik stratejik kararlar ve uygulamalardan bahsedilmiştir. Sektörel Yapısınınanlatıldığı ikinci alt bölümde Manhattan Adası'nın sektörlere göre analizi yapıldıktan sonra hizmet sektörüne yönelik detaylar sunulmuştur. Altına bölüm, İstanbul kent merkezini analiz etmektedir. Köklü bir geçmişşe sahip İstanbul'un merkezi iş alanının günümüz yapısının sağlıklı analiz edilmesi için İstanbul merkezi iş alanının tarihsel gelişimi görsel öğelerle desteklenerek kapsamlı bir biçimde sunulmuştur. Gelişimin hemen ardından İstanbul merkezi iş alanı kademelenmesi sunulmuştur. Yedinci bölüm İstanbul'un Ekonomik yapısını analiz etmektedir. Dikkat edildiğinde New York kentinin merkezi iş alanının fiziksel ve sektörel yapısı aynı bölüm içinde anlatılmıştır. Bu Manhattan İlçesine ait toplanan verilerin büyük ölçüde merkezi iş alanım temsil etmesinden kaynaklanır. İstanbul için bu veri altyapısı geçerli olmadığından İstanbul'un ekonomik yapısı ayn bir bölüm olarak sunulmuştur. Bu bölümdeki analizlerde D. İ. E ve İ. T. O verileri kullanılmış ve genel sektörel yapı sunulduktan sonra hizmet sektörü detaylandınlmıştır. Sonuç bölümünde, karşılaştırmalar sunulmaktadır. Küreselleşme ve dünya kentleri ışığında, merkezi iş alanına yönelik gerçekleştirilen tüm fiziksel ve yapısall analizler ortak bir payda da değerlendirilerek benzerlikler, farklılıklar, sorunlar ortaya konmuş, buna ek olarak teorik sonuçlar elde edilmiştir. xı