turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Teknoloji transfer sözleşmelerinden doğan kanunlar ihtilafı

Çörtoğlu Koca, Sema, Teknoloji Transfer Sözleşmelerinden Doğan Kanunlar İhtilafı, Doktora Tezi, Danışman: Prof. Dr. Tuğrul Arat, s. 300. Teknolojik açıdan gelişime ihtiyaç duyan kişi, kuruluş veya ülkeler, teknoloji alanındaki boşluklarını azaltmak, teknolojik gelişimlerini hızlandırmak amacıyla gelişmiş teknolojilere sahip kişi, kuruluş veya ülkelerden bu teknolojilerini edinme yoluna teknoloji transferi denilir. Tezimizde doğrudan teknoloji transferi yolu olan teknoloji transfer sözleşmeleri incelenmiştir. Bunlar: Lisans sözleşmesi, teknoloji haklarının devri sözleşmesi, know-how sözleşmesi, franchise sözleşmesi, ortak girişim sözleşmesi, yönetim sözleşmesi, teknik yardım sözleşmesi, anahtar teslim anlaşmalar, sınai işbirliği anlaşmaları, danışmanlık sözleşmesi, araştırma-geliştirme sözleşmesi. Teknoloji transfer sözleşmelerini düzenleyen uluslararası nitelikte birçok sözleşme ve sözleşme girişimi bulunmaktadır. Bunlar: Ticaretle Bağlantılı Fikri Mülkiyet Hakları Anlaşması, Akdi Borçlara Uygulanacak Hukuka İlişkin Roma Sözleşmesi, Akdi Borçlara Uygulanacak Hukuka İlişkin Roma Sözleşmesinin yenileştirilmesine ilişkin Avrupa Komisyonu'nun hazırladığı Yeşil Kitap ve bununla ilgili olarak Avrupa Parlamentosuna ve Konseyine sunulan Tasarı, Teknoloji Transferine ilişkin Milletlerarası Davranış Kodu Tasarısı, Fikri Mülkiyet: Sınıraşan İhtilaflarda Yargılama Yetkisi, Hukuk Seçimi ve Hükümler İle İlgili İlkeler. Milletlerarası unsurlu teknoloji transfer sözleşmeleri için genellikle hukuk seçimi yapılmaktadır. Taraflar ilişkilerine uygulanacak hukuku belirlemedikleri takdirde ve irade muhtariyeti prensibinin dışında kalan konularda objektif bağlama kuralları aracılığıyla sözleşme taraflarının ehliyetine, sözleşmenin geçerliliğine ve esasına uygulanacak hukukun tespiti gerekmektedir. Teknoloji transfer sözleşmelerinin esasına uygulanacak hukukun tespitinde uygulanmak üzere tek bir bağlama kuralı oluşturma çabaları söz konusudur. Ancak, bu tür karmaşık yapılı sözleşmelerde tek bir kuralın oluşturulması oldukça güçtür. Yapılabilecek olan, bu sözleşmeleri çeşitlerine göre belli gruplara ayırarak, bunlara ilişkin bağlama kuralları tespit etmektir. Bu grupların içine girmeyen sözleşmeler için ise, gözettikleri amaç doğrultusunda her birinin farklı özelliklerine göre uygulanacak hukuku tespit etmek daha adaletli olacaktır. Teknoloji transfer sözleşmelerinde uygulanacak hukukun kapsamını doğrudan uygulanan kurallar ile tamamlayıcı hükümler sınırlamaktadır. Uygulanacak hukukun uygulanmasını ise kamu düzeni, kanuna karşı hile ve atıf sınırlamaktadır.
İslam hukukunda feragat

Tezimiz bir giriş ve dört bölümden oluşmaktadır. Tezin giriş bölümünde hakkı sona erdiren belli başlı sebeplere özetle değindik. Bunu takip eden birinci bölümde; hak kelimesi üzerinde genişçe durduk. İkinci bölümde; hakkın düşmesi konusunu mezheplerin görüşleri ışığında açıkladık. Üçüncü bölümde; aile hukukunda hakkı sona erdiren amiller üzerinde durduk. Son bölümde ise; miras hukukunda hakkın düşmesi ve irtifak hakları konusunu mezheplerin görüşleri ışığında ele alıp inceledik.
Rekabet ihlallerinden doğan tazminat sorumluluğu

RKHK 57 vd. hükümlerinde tazminat davalarının tabi olacağı esaslar düzenlenmiştir. Bunlar daha çok esasa ilişkin olup, tazminat davalarının tabi olacağı usule ilişkin hükümler ise bulunmamaktadır. Anılan nedenle, 'rekabet ihlallerinden doğan tazminat sorumluluğu' konulu tezimizde, esasa ve usule ilişkin sorunlar üzerinde durulmuştur. Bu bakış açısından olmak üzere, birinci bölümde hukuka aykırılık, kusur ve uygun illiyet bağı hususları ele alınmıştır. İkinci bölümde ise rekabet hukuku bakımından ele alınması gereken hukuka uygunluk sebebi olan muafiyet kurumu incelenmiştir. Nihayet son bölümde usule ilişkin sorunlar tartışılmıştır. Son bölümde davacı ve davalı sıfatı, tazminat davalarının tabi olacağı zamanaşımı süresi ve bunun başlangıcı, danışıklı ilişkilerin, zararın miktarının ve varlığının, uygun illiyet bağı ile kusurun nasıl ispat edileceği hususları üzerinde durulmuştur.
Alman Hukukunda ihtarlı basit dava usulü çerçevesinde verilen kararların Türk Hukukunda tanınması ve tenfizi

öz Çalışmamızda, Alman Hukukunda, Mahnverfahren ismini taşıyan ve 'İhtarlı Basit Dava Usulü' olarak adlandırdığımız yargılama usulü çerçevesinde verilen mahkeme kararlarının, Türk hukukunda tanınması ve tenfizinin mümkün olup olmadığı sorusuna cevap bulmaya çalıştık. Yöntem olarak öncelikle, Türk hukukunun tanıma ve tenfiz şartlarına uygunluğunu inceleyeceğimiz ihtarlı basit dava usulünü ayrıntılı biçimde ortaya koymaya çalıştık. Daha sonra, Türk hukukunda yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi meselesini genel olarak ele aldık. Son olarak da, ilk bölümde anlattığımız yargılama sisteminin, ikinci bölümde ele aldığımız şartlara ne derece uyduğunu ve bu uygunluğun bizi, anılan kararların tanınma ve tenfizine götürüp götürmeyeceğini incelemeye çalıştık. Sonuç olarak ise, bahsedilen kararların Türk hukukunda tanınması ve tenfizinin mümkün olduğu kanaatine ulaştık.
İslam Ceza Muhakemesi Hukukunda kısas cezasının yürürlüğünü etkileyen faktörler

Kısas cezası gerek suçun faili, gerek mağduru, gerekse suç teşkil eden fiile yönelik birçok şartın varlığı ile yürürlük kazanmakta ve bu şartların hiç oluşmaması ya da şartların varlığına rağmen cezanın sübutunu engelleyen bir takım hukuka uygunluk nedenlerinin bulunması halinde sanık hakkında cezanın oluşması baştan mümkün olmadığı gibi, ceza sabit olup sanık mahkum statüsünü kazandıktan sonra da bir takım hukuki gerekçelerle cezanın düşmesi ya da infazının tecili söz konusu olabilmektedir. Dolayısıyla da İslam ceza muhakemesinde cana veya beden bütünlüğüne yönelik haksız fiillerin asli cezası olan kısasa doğrudan başvurulmayıp öncelikle genel caydırıcılık oluşturması bakımından kısas gerektiren suçlar ilan edilerek suç ve cezanın kanuniliği sağlanmış, telafisi imkansız yargı hatalarının önüne geçmek için suçun teşekkülünü ve ispatını zorlaştıran, hatta bazı durumlarda neredeyse imkansız kılan bir takım şartlar belirlenmiş, bunun yanı sıra yargılama esnasında 'Şüpheden sanık yararlanır.' ilkesiyle hareket edilerek kısas salt cezalandırma felsefesi üzerine kurulmamış, aksine fert ve toplum maslahatına binaen en son çare olarak cezanın tatbiki yoluna gidilmiştir.
Bir doğa ve insan hakkı olarak su hakkı

İnsanlar ve diğer tüm canlılar için yaşam kaynağı olan su, çeşitli faktörlerin etkisiyle günümüzde bir sorun haline gelmiştir. Üç bölümden oluşan bu çalışmada, mevcut krizin sonlandırılması ya da sonuçlarının hafifletilmesine katkıda bulunmak amacıyla öncelikle krizin sebepleri üzerinde durulmuş, ardından da bir çözüm yolu olarak su hakkı önerisi bir doğa ve insan hakkı olarak ele alınmıştır. Bu kapsamda, su hakkı temellendirilerek su bir hak olarak ele alınmış, su hakkının kabul edildiği hukuki metinler ve yargı kararları üzerinde durulmuştur.
Montreal Sözleşmesi uyarınca taşıyıcının uluslararası yolcu taşıma sözleşmesinden doğan sorumluluğu

Havayolu taşımacılığı en güvenli ve en hızlı ulaşım biçimi olma özelliğini günümüzde hala korumaktadır. 1999 tarihli Montreal Sözleşmesi uluslararası taşımalarda yolcunun ölmesi, yer alanması ile geciktirilmesi halleri ile kargo ile bagajın gecikmesi, hasara uğraması ve kaybı durumlarında taşıyıcının sorumluluğunu düzenlemektedir. Montreal Sözleşmesi, aynı konuları düzenleyen kendisinden önceki farklı uluslararası sözleşmeleri modernleştirme ve yeknesaklaştırma amacı güden bir sözleşmedir. Ancak bu amacına rağmen, Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü üyesi 191 ülkeden sadece 112'si günümüz itibariyle sözleşmeye taraftır. Montreal Sözleşmesi, Türkiye açısından 26 Mart 2011 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Ancak bu yürürlükle beraber, Montreal Sözleşmesi'nin Türkiye uygulamasına dair ciddi hukuki sorunlar ortaya çıkmıştır. Tez çalışmamız, Montreal Sözleşmesi'nin kapsamına giren uluslararası yolcu taşımalarında beliren çeşitli problemleri Türk hukuku açısından detaylıca değerlendirmeyi hedeflemektedir. Bu çalışmamız, Türkiye açısından havayolu taşıyıcısının uluslararası yolcu taşımalarından doğan sorumluluğu ile bu sorumluluğun kapsamını değerlendirmektedir. Tez çalışmamız, yabancı taraf devletlerin mahkeme kararlarını da dikkate alarak Türkiye açısından Montreal Sözleşmesi uygulamasına dair problemleri çözümlemektir. Yerleşik Türk hukuku prensipleri ve ilgili yabancı mahkeme kararları ışığında, tartışmalı pek çok konuda tez çalışmamız Türkiye açısından, yeknesaklık amacı da nazara alınarak, uygulanabilir hukuki çözümlere ulaşmayı hedeflemektedir.
6102 sayılı Türk ticaret kanunu çerçevesinde anonim ortaklıklarda sermayenin korunması ilkesi

Sermayenin korunması ilkesine ilişkin tartışmaların gündemde önemli bir yer işgal ettiği dönemde, ilke açık bir ifade ile 6102 sayılı kanunun bir parçası haline getirilmiştir. TTK'nın konuya ilişkin benimsediği sistem, ilkenin ortaya çıkışında etkili olan nedenler ve mukayeseli hukukta ilkeye getirilen eleştiriler dikkate alındığında ilkenin geniş yorumlanmasının mümkün olmadığı görülmüştür. TTK'da yer alan hükümler bu tespite uygun olarak yorumlanmaya çalışılmış, mevcut sorunlara çözümler aranmıştır.
Madenlerde iş sağlığı ve güvenliği ile işverenin maden kazalarından doğan hukuki sorumluluğu

İş sağlığı ve güvenliği, çalışma yaşamında hayati öneme sahip kavramlardan birisidir. Madencilikte ise konunun önemi bir kat daha artmaktadır. Çünkü madencilik her safhasında iş sağlığı ve güvenliği riski barındıran bir sektördür. Bu risklerin önlenememesi büyük kayıpların yaşandığı iş kazalarına sebebiyet vermektedir. Bu nedenle geçmişş acı tecrübeler de göz önünde bulundurularak risklerin doğru belirlenmesi ve ciddi çalışmaların yapılması zorunludur. Çalışma hayatında yer alan tüm kesimlerin iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili düzenlemelere ve yükümlülüklere istisnasız uyması gerekmektedir. Kazaların önlenmesi açısından atılacak ilk ve en önemli adım bu olacaktır. Ayrıca iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili yükümlülüklere uygun davranmayanın karşılaşacağı yaptırımlar da bu noktada önemlidir. Çalışmamızda madencilikle ilgili önemli hususlar belirtildikten sonra iş sağlığı ve güvenliği konusu ele alınacaktır. İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili maden işçileri açısından önem arz eden konular üzerinde durulacaktır. Son olarak maden kazalarının meydana gelmesi halinde işverenin hukuki sorumluluğu belirtilecektir. Hukuki sorumluluk noktasında üzerinde durulacak önemli bir konu da tazminatlardır.
İslam Hukukunda çok eşlilik ve uygulamaları

Bir erkeğin birden fazla kadınla evlenmesi anlamına gelen çok eşlilik, İslam hukuku eserlerinde de 'Teaddüd-i Zevcat' olarak adlandırılmaktadır. Çok eşlilik insanlık tarihi kadar eski, ailenin tarihi ile eşdeğerdir. Seyrek ya da yaygın olarak toplumlarda, ekonomi, din, kültür gibi değişik sebeplerle uygulanagelmiştir. Çok eşlilik, İslamiyet'ten önce Arap coğrafyasında da kuralsız, sınırsız ve adaletsiz bir şekilde uygulanmaktaydı. Aileye ve onu oluşturan değerlere son derece önem veren İslam dini aile ve evlikle ilgili diğer konularda olduğu gibi çok eşliliği de revize etmiş ve hukuki bir zemine oturtmuştur. Özde tek eşliliği tavsiye eden İslam dini çok eşliliği tamamen yasaklamayarak şartları ve sınırlarını belirlemiştir. Fakat gerek fıkhi anlamda bir görüş birliği olmaması gerek kural ve hukuka dikkat edilmeden yapılan uygulamalar neticesinde zamanla çok eşlilik konusunda kafa karışıklığı artmış, bu uygulamalar Müslümanlar tarafından gereklilik yahut şartsız olarak mübah şeklinde görülmüştür. Alandaki ilk resmi düzenleme Osmanlı Devleti'nde 1917 Hukuk-iAile Kararnamesi ile yapılmış, bu kararname diğer Müslüman devletlere de örnek teşkil etmiştir. Bugün Türkiye ve Tunus hariç halkının çoğunluğu Müslüman olan ülkelerde çok eşlilik şartsız yahut şartlı bir şekilde uygulanmaktadır. Şartların genel olarak uygulamalara yansımadığı göz önünde bulundurulduğunda bu uygulamalar, Gayrimüslimlerce de İslam'ın şartsız müsaadesi olarak algılanmakta ve basın yayın araçları ile İslam aleyhine antipropaganda yapılmaktadır. Sosyal bir olgu olmasından hareketle son yıllarda çok eşliliğin aile bireyleri üzerindeki psikolojik etkileri de araştırmalara konu olmuştur.
Mehre ilişkin anlaşmaların Türk hukukundaki niteliği

Bu tezde mehre ilişkin anlaşmaların Türk hukukundaki niteliği incelenmiştir. İlk bölümde mehir kurumunun İslam hukukunda düzenlenişi ele alınmıştır. Bu kapsamda mehrin amacı, konusu, miktarı, türleri, kesinleşmesi; değişmesi ve ortadan kalkması incelenmiştir. Ayrıca mehre benzer kurumlar ele alınmıştır. İkinci bölümde mehrin İslam hukukundaki niteliği ve mehre ilişkin anlaşmaların İngiltere ve Alman mahkemelerinde çözümlenmesi üzerinde durulmuştur. Son bölümde ise mehre ilişkin anlaşmaların Türk hukukundaki niteliği doktrindeki görüşler kapsamında ele alınmıştır. Bu kısımda inceleme, aile hukuku ve borçlar hukuk kurumları bakımından ayrı ayrı yapılmıştır. Sonuç olarak Türk hukukunda mehre ilişkin anlaşmaların hukuki niteliğinin kanaatimizce ne olduğu belirtilmiştir.
Bayilik sözleşmesi

Bayilik sözleşmesi kendine özgü yapısı olan, çerçeve niteliğinde sürekli borç ilişkisi doğuran, çift edim değişimini esas alan bir sözleşmedir. Güven ilişkisi üzerine kurulan bayilik sözleşmesinin Türk Hukuku'nda mevzuatta tanımı yapılmamıştır. Bayilik sözleşmesi çerçeve niteliğinde, sürekli öyle bir sözleşmedir ki üretici malların tamamını veya bir kısmını belirli bir bölgede satmak üzere bayiye göndermeyi, buna karşılık olarak bayi de üreticinin dağıtım ağına dahil olarak sözleşme konusu mal veya hizmeti kendi adına ve hesabına satmak ve bu mal ile hizmetlerin sürümünü arttıracak faaliyetlerde bulunmak yükümlülüğünü üstlenir. Bayilik sözleşmesinde tarafların hakları ve yükümlülük yelpazesi geniştir. Öyle ki sözleşme süresince ve sözleşme sonrasında devam eden yükümlülükleri olması güven ilişkisinin önemini bir kez daha vurgular. Sözleşme süresince devam etmesi gereken güven temelli olan bu ilişkide sözleşme ölüm, iflas, kısıtlılık kararı verilmesi, olağan fesih yolu ve olağanüstü fesih yollarıyla sona erebilir.
Anayasa madde 90 çerçevesinde uluslararası antlaşmaların Türk Hukuku'ndaki yeri ve uygulamaya yansımaları

Bu çalışmada, Anayasa'nın 90'ıncı maddesinde 7.5. 2004 tarih ve 5170 sayılı kanunla yapılan değişiklikten önce ve sonraki dönemlerde, uluslararası antlaşmaların Türk Hukuku normlar sıralamasındaki değerinin belirlenmesi ve bu belirlemeler eşliğinde uygulamanın merkezinde duran yargı mercilerinin kararlarına ne ölçüde etkide bulunduğunun ortaya konulması amaçlanmıştır. Araştırmacıyı bu konuya sevk eden husus, uluslararası antlaşmaların ulusal hukuktaki yerine işaret eden Anayasa'nın 90'ıncı maddesinin yol açtığı tartışmaların varlığını devam ettirmesi ve muhtemelen gelecekte de ettirecek olmasıdır. Bu çerçevede ilgili belgelere ulaşılmış, toplanan veriler sınıflandırılmış, bilimsel mantığın ışığında kavramsal ve mantıksal çözümlemeler yapılmış, veriler birbiri ile karşılaştırılmış, anlama, açıklama, yorumlama ve belli başlı hukuk normları açısından değerlendirmeler yapılarak sonuca ve çözüm önerilerine ulaşılmıştır. Bu noktada birçok ana kaynak temin edilmiş, bu şekilde ulaşılamayan kaynaklar kütüphanelerden temin edilmiş, süreli yayınlar ve elektronik kaynaklar da gözden geçirilerek içerik zenginleştirilmiştir. Çalışmanın ilk bölümünde uluslararası hukuk ile ulusal hukuk ilişkisi, ikinci bölümde genel olarak uluslararası antlaşmalar, sön bölümde ise uluslararası antlaşmaların Türk Hukuku'ndaki yeri ve uygulamaya etkileri ele alınmıştırYapılan araştırmalar neticesinde; Türk Hukuku'nda uluslararası antlaşmaların kanunlar ve Anayasa karşısındaki konumuna dair önemli bulgular elde edilmiş, Türk mahkemelerinin bu konudaki temkinli yaklaşımı gözler önüne serilmiştir.
Anayasa Hukuku açısından Ekonomik ve Sosyal Konsey

Çalışan ve işveren örgütleri ile Devlet arasında ekonomik ve sosyal konulardaki her türlü danışma, müzakere ve bilgi alışverişine sosyal diyalog denilmektedir. Sosyal diyaloğun temel amacı ekonomik ve sosyal sorunların uzlaşı içerisinde çözülmesidir. Ekonomik ve Sosyal Konseyler işçi ve işveren sendikalarıyla birlikte diğer organize çıkar gruplarının Devlete istişari görüş verdikleri resmi bir sosyal diyalog aracıdır. Bu çalışmanın amacı Ekonomik ve Sosyal Konseyi anayasa hukuku açısından değerlendirmektir. Bu bağlamda Ekonomik ve Sosyal Konsey uygulaması sonucunda Devlet ve demokrasi kavramlarında ortaya çıkan farklılıklar ile etkin ve adil bir Ekonomik ve Sosyal Konsey uygulaması için varlığı gerekli anayasal güvenceler incelenmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde Ekonomik ve Sosyal Konsey ile sosyal diyaloğun tanımı, ortaya çıkış dinamikleri, çeşitli ülke uygulamaları incelenmiş, korporatif devlet, liberal, temsili ve katılımcı demokrasi modelleri açısından değerlendirme yapılmış, sendika ve dernek hakkı bu konudaki uluslararası anlaşma ve belgeler paralelinde ortaya konulmuştur. Çalışmanın ikinci bölümünde sosyal diyalog ve Ekonomik ve Sosyal Konseyin Türkiye uygulamasının anayasa hukuku açısından değerlendirilmesine yoğunlaşılmıştır. Bu bağlamda Türkiye'deki geçmişş deneyimler, katılımcı demokrasi ile dernek ve sendika hakkı incelenmiştir.
Türk hukukunda marka hakkı ve marka hakkına karşı işlenen suçlar

Marka suçları 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 30. maddesinde üç suç tipi şeklinde yedi bent olarak, marka hakkına tecavüze ilişkin cezai hükümler başlığı altında düzenlenmiştir. Bu düzenleme ile marka suçlarına ilişkin daha önce yer alan yasal düzenlemelerde ki eleştirilere büyük ölçüde çözüm getirildiği söylenebilir. Markanın özellikle ticari hayatta kapladığı alanın artması ile gerek marka hakkı sahipleri gerek markayı kullanan tüketicilerin gerekse de ticaret piyasasının korunması için markanın cezai düzenlemelere konu olması zorunluluğu doğmuştur. Bu çerçevede yasa koyucu kanuni düzenleme de üç tip markasuçuna yer vermiş ve bu suçlara ilişkin ayrı ayrı cezalar öngörmüştür. Yine yasa koyucuancak markanın tescilli olması ve şikayetin bulunması halinde soruşturma ve kovuşturmanınyapılabileceğini hükme bağlamıştır. Bunların yanı sıra tüzel kişilere özgü güvenlik tedbirleri ve de etkin pişmanlığın da bu suçlara uygulanması mümkündür.
Doğrudan demokrasi: Kurumlar, hukuki ve siyasi sorunlar

''Doğrudan Demokrasi: Kurumlar, Hukuki ve Siyasi Sorunlar'' olarak adlandırılan bu doktora tezi üç bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın genel çerçevesini çeşitli anayasalardaki doğrudan demokrasi araçlarının karşılaştırmalı analizi ve bu araçların siyasal sistemlere olan etkileri oluşturmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde; genel olarak, doğrudan demokrasinin tanımı ve özellikleri belirlenmiş, doğrudan demokrasi araçlarının sınıflandırma sorununa değinilmiş ve demokratik siyasal yaşama etkileri ile ilgili ve tercih edilebilirliklerine dair literatürdeki tartışmalar aktarılmıştır. İkinci bölümde öncelikle İsviçre, İtalya, Fransa ve ABD eyaletleri başta olmak üzere çeşitli anayasalar incelenmiş ve bu anayasalarda yer alan doğrudan demokrasi araçları referandum ve halk girişimi olmak üzere iki ana başlık altında incelenmiştir. Referandumlar ise, başlatılma usulü, konuları ve hukuki sonuçları ölçütleri çerçevesinde incelenmektedir. İkinci bölümün son kısmında, doğrudan demokrasi araçları ile ilgili uygulamada meydana gelen hukuki sorunlara değinilmektedir. Çalışmanın üçüncü ve son bölümde ise, doğrudan demokrasi araçlarının uygulandığı siyasal sistemlerin karşılaştırmalı bir analizi yapılmıştır. Bu bölümde, İsviçre, İtalya ABD eyaletleri, İrlanda, Danimarka, Fransa Birleşik Krallık ve Türkiye'de doğrudan demokrasi kurum ve deneyimleri ele alınmaktadır. Bu bölümdeki karşılaştırmalı çalışmada anayasal düzenlemeler, doğrudan demokrasi araçlarının konuları, halkoylamalarının siyasal sisteme ve siyasi kararlara olan etkileri, seçmen davranışları ve siyasi partilerin rolü ele alınan ortak konular arasındadır.
Uyuşmazlık mahkemesi kararları ışığında idari yargının görev alanı

İdarenin idari nitelikteki işlem ve eylemlerinin yargısal denetimi konusunda 'yargı ayrılığı' sistemini benimsemiş olan ülkemizde idari uyuşmazlıklar idari yargı mercilerinde çözümlenmektedir. Ancak bu ayrım, mutlak bir kural değildir. Bazı idari işlem ve eylemlerden kaynaklanan uyuşmazlıklar, adli yargıda çözümlenebilmektedir. İdarenin işlem ve eylemlerinden doğan hangi davaların adli yargıda, hangilerinin ise idari yargıda görüleceği bazen yasalarda açıkça belirtilmişken bazı hallerde yasal düzenleme eksikliği veya yasa kuralının yoruma açık olması sebebiyle idari-adli yargı ayrımının kesin ve net sınırları çizilememektedir. Bu durumda, uyuşmazlığın hangi yargı düzeninde çözümleneceği sorunu Uyuşmazlık Mahkemesi'ne götürülmektedir. Uyuşmazlık Mahkemesi anılan sorunu, kurulduğu 1945 yılından itibaren geliştirdiği ve kararlarında uyguladığı ölçütler yardımıyla çözmeye çalışarak, idari yargının görev alanını belirlemeye katkıda bulunmuştur. Bu çalışmada idari yargının görev alanının belirlenmesinde kullanılan ölçütler doğrultusunda idari yargının görev alanı incelenerek, idari yargı yerlerinde çözüme kavuşturulacak uyuşmazlıkların hukuki çerçevesi, başta Uyuşmazlık Mahkemesi ağırlıkta olmak üzere diğer yüksek yargı organlarının kararları ışığında belirlenmeye çalışılmıştır.
Ticaret sicil müdürünün inceleme ve araştırma görevi

Sürekli olarak gelişim ve değişim halinde olan ticari hayatta şeffaf ve güvenilir bir sisteme gereksinim duyulmaktadır. Bu gereksinim doğrultusunda, bilgilerin güvenilir olarak kayıt altına alınmasında ve bu bilgilere şeffaf ve kolay şekilde erişimin sağlanmasında ticaret sicilinin önemli bir rolü vardır. Zira ticari aktörlerin ticari faaliyet alanındaki gelişmeleri doğru biçimde takip edebilmesi ile bu faaliyet alanında bulunan kişilerin birbirleriyle tutarlı ve güvenilir hukuki ilişkiler içinde olmaları beklenmektedir. Bu bakımdan ticaret sicilinde kayıt altına alınacak hususların hukuka ve gerçeğe uygun olması gerekir. Aksi takdirde kişilerin zarara uğraması muhtemel olacaktır. Ticaret sicilindeki kayıtların hukuka ve gerçeğe uygun biçimde tutulabilmesi maksadıyla, kanun koyucu tarafından ticaret sicili müdürüne, kaydedilmesi istenen hususlara yönelik olarak inceleme görev ve yetkisi tanınmıştır. Tez çalışmamızın ilk bölümünde, ticaret sicili ve sicilin nitelikleri incelenmiştir. Çalışmamızın asıl kısmında, genel olarak ticaret sicili teşkilatını, ticaret sicili müdürünün inceleme görevine ilişkin yükümlülükleri ve yetkileri ve bunların kapsamının boyutları detaylı bir şekilde incelenmiştir. İnceleme görev ve yetkisinin kapsamı sınırlarının belirlenmesi konusunda doktrindeki yaklaşımlara ve yargı kararlarına yer verilerek bir değerlendirme yapmaya gayret gösterilmiştir. İnceleme görevinin doğuracağı hukuki sonuçlar ele alınmıştır. Çalışmamızın üçüncü bölümünde ise, genel olarak ticaret sicili müdürünün sicilin tutulmasından kaynaklanan zararlardan sorumluluğu ile birlikte, zararlardan doğrudan sorumlu tutulan devlet ve ilgili odanın sorumluluğu konuları incelenmiştir.