Kongre turizmi'nin İstanbul'un yapısal değişimine etkisi. Dünyadan örnekler ile İstanbul'daki kongre merkezlerinin özellikleri

Teknoloji ve bilgi endüstrisindeki büyük gelişmelere bağlı olarak, elektronik ve yazılı haberleşme araçları günümüzde artık kişisel ilişkilerin yerini tutamamaktadır. Kişisel seviyede ilişki ve iletişime duyulan ihtiyaç, problemleri birlikte çözme ve yenilik arama eğilimi, düşünme ve görüş açılarının paylaşılması isteği toplantıların dünya üzerindeki yayılımını etkilemiştir. Toplantıların ve katılımcıların artması ile olay bir turizm hareketi olayı olarak değerlendirilmeye başlamıştır. Ulusal, uluslararası ya da bölgesel özellikte organize edilen bu tür toplantılara genel olarak 'Kongre Turizmi' adı verilmektedir. Bu çalışmada; İstanbul'un, coğrafik ve stratejik konumundan, tarih boyunca edindiği birikimlerden, dinamik ve yerine getirdiği işlevlerden kaynaklanan yapısı, uluslararası olma özelliği taşıyabilen ve sahip olduğu potansiyeller doğrultusunda, dünya çapında önem kazanan kongre kentleri arasındaki durumunu ortaya çıkarmak amaçlanmaktadır. Çalışmada belirlenen amaca ulaşmak için izlenen yöntem; çalışma kapsamına alınan örnek kentlerdeki kongre merkezleri ile İstanbul'daki mevcut yapının ortaya koyularak değerlendirilmesidir. Giriş bölümünde; çalışmanın amacı ve bu amaca ulaşmak için izlenen yol, amaca ulaşmada yaşanan problemler ve İstanbul'un uluslararası kongre kenti olma hedefi hakkında tartışmalar ve genel olarak ilgili bölümlerin içerikleri yer almaktadır. İkinci bölümde, kongre ve kongre turizmi kavramları anlatılmıştır. Bu kapsamda, kongre turizmi ve birçok değişik toplantı türünün bu turizm olgusunu oluşturmasından ötürü diğer toplantı türleri sınıflandırılmış, kongre olgusunun gelişimi ve bu alandaki organizasyonlar ve teşvikler detaylandırılarak tezin altyapısını oluşturan temel bilgiler tanımlanmıştır. Üçüncü bölümde, kongre kenti olma bağlamında yer seçim kriterlerinin belirlenmesi ve üstlenilmesi gereken sorumlulukların neler olması gerektiği anlatılmıştır. Yer seçim kararlarının uygunluğunun hangi faktörlere dayandırıldığını ve bu faktörlerden yola çıkarak yapılan sınıflandırma ortaya konmuştur. Bu bölümde, kongre kentlerinde aranan özelliklerin neler olması gerektiği ve kent seçiminden sonra, belirlenen kurum ve kuruluşların üstlenmesi gereken sorumlulukların neler olması gerektiğinin belirlenmesidir. Burada amaç, verilen bilgi ile, ileriki bölümlerdeki örnek kentlerin uygunluğunu saptanmasında yol gösterici bir rol üstlenmesidir. Dördüncü bölümde, kongre düzenlenen mekanlarda aranan özelliklerin üzerinde durulmuş, kongrelerin hangi mekanlarda düzenlenebileceği belirlenmiş ve verilen istatistiki bilgilerle sınıflandırılma yapılmıştır. Beşinci bölümde, uluslararası kongre ve toplantıların, turizmin diğer segmentleriyle karşılaştırıldığında, ev sahibi ülkeye sağladığı faydalar üzerinde durulmuş ve sosyo- vuıkültürel, politik, ekonomik, mekansal kullanım ve çevre ilişkisi açısından beklentilerin neler olması gerektiği analiz edilmiştir. Altıncı bölümde, dünyanın kongre turizmi olgusuna nasıl bir bakış açısıyla yaklaştığı, yapılan araştırmalar sonucu elde edilen istatistiksel veriler ile dünyadaki gelişimi üzerinde durulmuştur. Burada amaç, bu olgunun dünya üzerinde nasıl bir statüde olduğu ortaya koymaktır. Ayrıca verilen örnek kentlerde, karşılaştırma yapacağımız kongre merkezlerinin statülerine daha geniş bir perspektifle bakmamız amaçlanmıştır. Yedinci bölümde, Avrupa'yı Asya'ya bağlayan, çok önemli bir tarihe sahip ve çeşitli kültürlerin bir birikim yeri olan, coğrafi ve politik özellikleri ile ortaya çıkan, mevcut yapısı ile uluslararası olma özelliği taşıyan İstanbul'un genel yapısı, arazi kullanımı, ulaşım ve gelişme trendlerinin değerlendirilmesi ortaya konmuştur ve İstanbul'daki kongre merkezleri altyapı özellikleri ve ulaşılabilirlik kriterleri ele alınarak incelenmiş, kentin yapısall değişimi üzerindeki önemi ve olumlu-olumsuz etkileri tespit edilmesi amaçlanmıştır. Sonuç bölümünde, tüm bölümlerin bir sentezi ile ortaya çıkan değerlendirme ışığında ortaya çıkan durum ele alınmıştır. Verilen kuramsal bilgilerden yola çıkarak, dünyadan örnek kongre kentleri ile İstanbul'un karşılaştırılmalı değerlendirmesi yapılmış, benzerlikler, farklılıklar ve sorunlar ortaya konmuştur. & r A