Makedonya Müslüman azınlıkları dini kurumları ve çağdaş sorunları

farklı etnik ve dini unsurlardan oluşan küçük bir ülkedir. 2002 nüfus sayımına göre ülkenin nüfusu yaklaşık iki milyondur. Nüfusun % 65'iniMakedonlar, % 25'ini Arnavutlar, % 4'ünü Türkler, % 2'sini Romlar, % 2 .1'iniSırplar ve geriye kalan % 1 ,9'unu ise diğer etnik unsurlar oluşturmaktadır. Makedonya, bir tarafta Hıristiyan Ortodoks Makedonlar ve diğer taraftaMüslüman Arnavutlar ve Türklerle Balkan yarımadasında ve Avrupa'daki en karışık etnik ve dini nüfuslardan birine sahiptir. Makedonya'da nüfusun % 65'iOrtodoks ve yaklaşık % 32'si Müslüman'dır. Makedonya'da Müslümanların tarihi 14. yüzyıla kadar uzanır. Islam, 14. yüzyılda Osmanlı Türkleri tarafından Balkan Yarımadasına yayılmıştır. 14. yüzyıldan itibaren Osmanlılar Anadolu'dan gelen Türkleri Makedonya'yayerleştirmiştir. İzleyen yüzyıllarda, Osmanlılar tarafından kurulan muhteşemsosyal, kültürel ve dini kurumlar sayesinde Makedonya'da Müslüman nüfus hızla artmaya başlamıştır. O tarihlerde pek çok Bosnalı Hıristiyan İslam dinine girerekMüslüman olmuştur. Böylelikle 5 asır boyunca Müslüman toplum bölgeyehükmetmiştir. 19. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu Balkanlardaki topraklarınıbirbiri ardına kaybetmeye başlamıştır. 20. yüzyılın başlarında Makedonya dahil tüm Balkan coğrafyası Osmanlı egemenliğinden çıkmıştır. 1912- 1913 Balkan Savaşları sonrasında Makedonya Müslümanlarının statüsü hızla değişmiştir. Savaşlar, etnik çatışmalar, kültürel ayrımcılık ve göçler sebebiyle Makedonya Müslümanlarının sayısı tedricen azalmıştır. Günümüzde, Makedonya'daMüslümanlar azınlıktır. Makedonya Müslümanlarının dini hayatını düzenleyen resmi dini kurum, Makedonya Cumhuriyeti İslam Dini Birliği'dir. Makedonya İslam BirliğiYugoslavya'nın dağılmasının ardından, bağımsız olmuştur. İslam Birliği, mallarının yönetimi, yayınlar, din eğitimi, vakıfların yönetimi ve benzeri iş ve işlemlerin yürütülmesinde bağımsızdır. Makedonya'daki bütün İslami kuruluş ve yapılar bu kuruma aittir. Makedonya'da farklı dini gruplarla ilişkileri düzenleyen bir hükümet kuruluşu mevcuttur. Devletin, farklı dini gruplarla ilişkileri bu kurum vasıtasıyla yürütülmektedir. Makedonya Müslüman Azınlıkları, camiler, vakıflar, kütüphaneler, liseler ve bir fakülte ile diğer bazı insani yardım kuruluşlarından oluşan kendi sosyal, kültürel ve dini kurumlarına sahiptir. İslam Birliği, el hilal ismi ile kendi gazetesini 1980'lerden beri yayınlamaktadır. İslam Birliği, vakıf gelirleri, üye aidatları, gelir getirici kuruluşlarınınkazançları, zekat ve bağışlar ile finanse edilmektedir. Bununla birlikte, finansal kaynaklar yeterli miktarda değildir. Makedonya Müslüman azınlıklarının en önemli problemi, sabık yönetimler tarafından el konulan vakıf malları meselesidir. Nitekim Makedonya Cumhuriyeti İslam Dini Birliği vakıf mallarını geri almak için uğraşmaktadır. Dini hayatın düzenlenmesi, vakıf mallarının yeniden edinimi, kurumsallaşma sorunu, finansal sorunlar, dini mekanların tahrip ve saldırılardan korunması, milliyetçilik, etnik ve kültürel çatışma, dini ayrımcılık, nitelikli din eğitimi ve hizmeti teminindeki sorunlar ve Müslümanlar arasındaki bölünmüşlükMakedonya Müslümanlarını etkileyen önemli çağdaş sorunlardır. Sonuç olarak, Makedonya Cumhuriyeti İslam Dini Birliği, özgün bir diniyapılanmaya sahip değildir. Makedonya'da mevcut dini yapılanmanın kökenleri Osmanlı dönemine uzanmaktadır. Makedonya Müslüman azınlıklarının çağdaş sorunları sosyal, siyasal, kültürel, dini, iktisadi ve etnik problemlerden kaynaklanmaktadır. Din, kültür ve kimlik bağlamında yukarıda ifade ettiğimiz sorunlar arasında yakın bir iç etkileşim mevcuttur.