turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Dinİ inanç bağlamında Gazzalİ'nin ve David Hume'un bilgi teorileri

Bu tez iki düşünürün bilgi teorilerini karşılaştırmaktadır. Bunu yapmadaki amacı her iki düşünürün ortaya koydukları bilgi teorilerinde dini inanç için nasıl bir temel öngördüklerini ortaya koymaktır. Bu tezin birinci bölümünde öncelikle Gazzali'nin bilgi teorisini kendi düşünce sistemi içinde tutarlı bir şekilde nasıl kurguladığı açıklanmaktadır. Daha sonra onun bilgi teorisinde dini inanca temel olan ögeler ortaya konmaktadır. İkinci bölümünde David Hume'un bilgi teorisi ve bu teoride dini inancın kökenleri üzerinde durulmaktadır. Son bölümde ise bu iki teorinin karşılaştırılması yapılmaktadır. Bu karşılaştırma dini inancın dayandığı temellerin daha iyi anlaşılmasını sağlayacaktır. Gazzali'ye göre, bir bilgi teorisinde üç yoldan birinin kullanılmasıyla ancak dini inanca bir temel bulanabilir. Bunlardan birincisi, dini inançların akli bir açıklaması yapılmaksızın peygamberlerden nakledilen haberlere güvenmek suretiyle inancın temellendirilmesidir. Bu, eğitim almaya imkanı olmayan sıradan insanın kullanacağı bir yoldur. İkincisi, istidlal yöntemiyle ulaştığımız bilgilerin inancımızı temellendirmesidir. Dini inançların doğru ve haklı olduğunu ortaya koymak için araştırmacıların bu yöntemi kullanmaları gerektiğini söyler. Üçüncüsü, dini pratiklerle elde edilen ruhsal sezginin de dini inanca temel olabileceğini söylemektedir. Bu sonuncu yolu, araştırmasını tamamlamış yetkin bir ilme sahip kişinin olgunluk döneminde yapması gereken bir şey olarak tavsiye eder. David Hume istidlal yöntemiyle dini inancın temellendirilemeyeceğini ileri sürdü. Ona göre böyle bir şeyi yapmak aklın yetki sınırlarının dışındadır. Hume'un bilgi teorisinde ruhsal bir sezgi ile dini inançları temellendirmek de mümkün değildir. Çünkü ona göre insanın bu anlamda bir ruhu yoktur. Ona göre dini inançların insan doğasındaki kökenleri bazı duygulara dayanmaktadır. Bunlarda bilinmez tabiat olaylarına karşı insanın hissettiği korku ve umut gibi duygulardır.
Deizm ve eleştirisi: Tarihsel ve teolojik bir yaklaşım

'Deizm ve Eleştirisi: Tarihsel ve Teolojik Bir Yaklaşım' başlıklı çalışmamızda, Batı düşüncesi içinde dini ve felsefi bir anlayış olarak ortaya çıkarak geleneksel dinlerin -özellikle Hıristiyanlığın- Tanrı, vahiy, peygamberlik ve mucize gibi temel inançlarına yönelik eleştirel yaklaşımlarda bulunan ve XVIII. yüzyıldan günümüze kadar uzanan süreç içinde insanların dini anlayışları üzerinde çeşitli açılardan hissedilir etkileri bulunan deizmin ortaya çıkmasına neden olan tarihsel ve teolojik etkenler incelenmeye ve farklı bakış açılarından hareketle konu gereğince irdelenmeye çalışılmıştır. Deist oldukları kabul edilen düşünürlerin, Tanrı'nın varlığının bilinmesi ve O'nun alem ve insan ile olan ilişkileri hakkındaki iddiaları ile geleneksel dinlere yönelik eleştirel yaklaşımlarının sunulmasında, olumlu ve olumsuz tarafları göz önünde bulundurularak objektif bir tavır benimsenmiş, deist argümanlara yönelik tarihsel ve teolojik bir bakış açısı getirilerek tüm deist iddiaların, İslam dini açısından ne oranda geçerli olduğu sorgulanmıştır.
The emergence of the immaterial spirit through the material psyche in the philosophy of George Santayana

Santayana'nın olgun dönem eserleri, felsefe için dürüstçe bir yaklaşım olarak gördüğü eylemi merkeze alan hayvani inanç felsefesine ve öz ve maddeyi merkeze alan varlık alanlarına dayanır. İnsanın eylem dünyasında veya madde alanındaki serüvenini başlatan unsur, bu eserlerde, onun bir cana sahip oluşudur. Can, doğa ve eylemlerimiz arasındaki bütünlükte öyle aktif bir rol oynar ki onun bu rolü maddi olmayan tinin ortaya çıkmasına zemin hazırlar. Hayvani koşullar içinde yüksek derecede organize olmuş can bu zemin için zorunlu bir koşuldur. Santayana'nın bu bağlamda başvurduğu en önemli kavram hayvani inançtır. Hayvani inancın yönlendirdiği niyetin objesi ve canın yönlendirdiği özün görüsü tinin ortaya çıkmasında kilit rol oynarlar. Santayana, materyalist olmasına rağmen burada beliren hayvani hayata dayanarak tini maddi varoluş içinde madde alanına indirgemeden ele alabilmiştir. Bu bakış açısı içinde tin, canın maddi koşullarına sonuna kadar bağlı kalmasına rağmen Santayana'nın maddeciliğin sınırları dışına çıkmadan onun maddi olmayan bir varlık alanı olduğunu iddia etmesi dikkat çekicidir. Bu düşünceler ışığında, bu çalışmanın yanıt arayacağı başlıca soru şudur: maddi can aracılığıyla maddi olmayan tin maddi varoluş içerisinde nasıl ortaya çıkmıştır?
Transcendental apperception and knowing that i am

Kant, Saf Aklın Kritiği'nde, transandantal kendilik bilincinin özneye, kendine dair herhangi bir bilinç sunmaksızın, olduğu bilincini sağladığı şeklinde muammalı bir sav öne sürüyor. Bu tez, Kant'ın bu ilginç savının bir incelemesidir. İlk kısımda, bu sav ile öznenin tek ve özdeş olduğuna dair transandantal bilinci bulunduğu savının çelişip çelişmediği tartışılır. İkinci kısımda ise, önce Kant'ın transandantal kendilik bilinci ve 'ben varım' önermesi arasında kurduğu bağ incelenir, sonra da Kant'ın kurduğu bağ ile Descartes'ın cogito ergo sum argümanı arasındaki benzerlik ortaya çıkarılır. Kant ve Descartes'ın teorilerinde, öznenin var olduğu bilincinin kendi düşüncesindeki aktifliğine eşlik eden öznel bilinç ile mümkün olduğu gösterilir.
Olanak kavramı üzerine bir tartışma: Aristoteles ve Martin Heidegger

Bu çalışmada, gerçekliği hesaba katmasına rağmen ona göre belirlenmeyen bir olanağın, yani 'olanak olarak olanak'ın yerinin ontolojik bakımdan belirlenmesinin mümkün olup olmadığını araştıracağım. Her ontoloji araştırmasında söz konusu olduğu gibi bu araştırmada da, araştırma konusunun araştırılma gerekliliği, yapılacak felsefe tarihi çalışması sonucunda, tarihte konuyla ilgili belirlenecek olan aporia'lar üzerinden ortaya koyulacaktır. Çalışmanın giriş bölümünde ilkin, dynamis kavramının Aristoteles'le birlikte kazandığı 'olanak' anlamına sahip olmadan önceki ilerleyişi; ardından, Aristoteles'in ona yüklediği olanak anlamının yarattığı güç ve 'olanak'ın neden çoğunlukla gerçekliğe göre belirlenen bir unsur olarak Aristoteles'ten tarihe miras kalmış olduğu konuları üzerinde duracağım. Bunun ardından, söz konusu mirasın, Descartes, Spinoza, Hume, Kant, Hegel ve Hartmann tarafından nasıl üstlenilmiş olduğundan bahsedip tarihte, Heidegger'e gelene dek olanağın daima gerçekliğe göre belirlenen bir unsur olarak söz konusu edilmiş olmasından doğan aporia'yı açıklığa kavuşturacağım. Çalışmanın birinci bölümünde, Aristoteles'in tarihe bıraktığı olanak kavrayışı mirasını, üç katmanlı bir yer belirleme denemesi üzerinden ortaya koyacağım. İlk katmanı, Aristoteles'in aporia'larına işaret ederek sınırlarını çizdiği felsefe tarihinin topos'u; ikincisini, tarihteki aporia'ları tekrar üretmeyecek şekilde oluşturulmuş olan Aristoteles'in ortaya koyduğu yeni dizgenin topos'u; üçüncüsünü ise, Aristoteles'in bu dizgeye yerleştirdiği haliyle açığa çıkarılacak olan 'olanak' kavrayışının topos'u oluşturacaktır. Çalışmanın ikinci bölümünde ise, Aristoteles'in tarihe bıraktığı mirasa ilk kez sırt çeviren bir figür olarak belirmekte olan Heidegger'in, yeni olanak kavrayışını, yine üç katmanlı bir yer belirleme denemesi aracılığıyla ortaya koyacağım. İlk katmanı, Heidegger'in onlarda beliren aporia şeritleri üzerinden sınırlarını çizdiği felsefe ve bilimlerin tarihinin topos'u; ikinci katmanı, tarihin topos'unda beliren aporia şeritlerini euporia'ya ulaştıracak şekilde kurgulanmış olan Heidegger'in ortaya koyduğu önontolojik dizgenin topos'u; üçüncüsünü ise, bu dizgede kendini göstermekte olan olanak kavrayışının topos'u oluşturacaktır. Sonuç bölümünde ise, ilkin, mevcut-olana işaret eden gerçekliği tek ölçüt olarak kabul eden ontoloji geleneğinin 'olanak olarak olanak'ı yakalama denemelerinin başarısız olmaya yazgılı oluşunun nedenlerine işaret edeceğim. Ardından, böylesi bir olanağın, ancak gerçekliğin zemini olan bir unsur olarak açığa çıkan 'yer olmayan yer'inin ontolojik açıdan nasıl belirlenebileceği üzerinde duracağım.
Çağdaş antroposen: Hipereleştiri ve farmakon

Sanayi Devrimi'nden sonraki dönemi ifade eden Antroposen, biyosferin evriminde önemli bir aktör haline gelen insanın etkilerinin yoğunlaştığı ve zehir vasfıyla ortaya çıkan evreyi temsil eder. Yerküre üzerindeki bütün yaşam biçimlerini tehdit eden Antroposen'de insan, küresel ölçekte ve yaşanması güç bir dönemde varoluşunu bir kriz içerisinde bulurken kendi yaşamını da hayatta kalmaya indirgemiş durumdadır. Antroposen bu niteliklerinden ötürü katlanılamaz bir durumu, yaşamı yaşamaya değer kılanın ne olduğunun unutulduğu bir evreyi işaret eder. Antroposen, modern teknolojinin sanayileşme yoluyla gerçekleşen dünya üzerindeki egemenliğinden kaynaklanır ve ekolojik, psişik, sosyal, ekonomik ve özellikle de noetik seviyelerde bir entropi üreterek kendi gelişiminin sorgulamasını engeller. Dolayısıyla Antroposen, sistemli ve büyük ölçekte zehirli karakterini ortaya çıkardığı jeofiziksel evrimin son dönemidir. Jeolojik krizler üzerinden okunabiliecek olan Antroposen'de yalnızca yerküre değil insan da bir krizin içerisinde kendini bulur. Bilginin bütün formları, Antroposen'de adeta sınanır. Bu, yoğun bir entropi artışıyla ortaya çıkan bir proleterleşmedir. Bilgi ile başlayan kayıp, yaşamların yalnızca hayatta kalmak üzerine kurulu olmasıyla arzuya, tekilliğe ve geleceğe-yönelimlere kadar sirayet eder. Bernard Stiegler'e göre noetik varlık olarak insan, geçmişşe-yönelimlerin içerildiği geleceğe-yönelimleri dışsallaştırarak bireyleşir. Yaşamın bilgisinin yitimi, yaşamın içinde arzunun barınamaması Antroposen'deki geçim temelli olan yaşamların özetidir. Antroposen, arzunun içine düştüğü bu krizden beslenir. Yaşamın arzudan azade yapısında geleceğe-yönelimlerin hiçlik ile dolu olması, bireyleşmenin de yitimi anlamına gelir. Olumsuzlukla ve krizlerle dolu olan Antroposen'den çıkmak, onun ötesine geçmek, sınırlarda düşünmeyi yani hipereleştiriyi gerektirir. Farmakolojik olduğu kadar organolojik bir perspektifle ele alınması elzem olan bu evre, Antroposen'in çağdaş bir okumasıyla mümkündür. Küresel ölçekli bir ihtimam ve tümüyle itinalı bir düşünme, Antroposen özelinde ancak hipereleştiriyle olanaklıdır. Hipereleştiri, farmakonun iyileştirici yani pozitif vasfıyla ortaya çıkartacağı yeni psişik ve kolektif bireyleşme imkanlarını, yeni bir ekonomiyi ve insanın çevresiyle olan ilişkisinin gözden geçirilmesini içerirken birlikte yaşamın da zeminini hazırlar. Çalışma boyunca amaçlanan, entropik karakterli Antroposen'den çıkışın hangi yollarla mümkün olacağını ortaya koyarken Negantroposen'e girişin de yeni bir insan figürü bağlamında olanaklarını göstermektir.
Farabi'nin vahiy anlayışı

'Farabi'nin Vahiy Anlayışı' adlı yüksek lisans tez çalışmamızda ele alınan konular şunlardır: Giriş bölümünde; vahyin ne ifade ettiğine, hangi meselelerle ilgili olduğuna değinerek genel olarak vahiy problemini, Batı felsefesi tarihinde konunun nasıl anlaşıldığını hangi soruların sorulup, nelerin tartışıldığını, İslam felsefesi tarihinde kelamcıların konuya bakış açılarını, İslam filozoflarının vahyin mahiyetini nasıl açıkladıklarım eli aldık. Birinci bölümde; Farabi felsefesinde, her şeyin kaynağı olduğu gibi vahyin de nihai kaynağı olan Tanrıdan, filozofun ne anladığını, özelliklerini, kendisinin dışındakilerle ilişkisi açısından ele aldık. Vahiy alıcısı olarak insanın varlık alemindeki yerini Farabi'nin sistemi açısından belirtmeye çalıştık. Ayrıca yüzeysel olarak insanın yapışma değindik. İnsanın vahiy alma yetilerinden tahayyül yetisinin yapısını, fonksiyonlarım ve nasıl çalıştığını açıklamaya çalıştık. Yine vahiy alma yetilerinden ikincisi olan akü yetisinin, Farabi sistemindeki önemini, yerini, yapısını, özelliklerini, fonksiyonlarım, akün potansiyel halden, fiil haline ve yetkinleşmesine kadar geçen süreci ayrıntılı bir şekilde göstermeye çalıştık. ikinci bölümde Farabi'nin felsefesinde en önemli fonksiyona sahip Faal Akl'ın, akıllar alemindeki yerini fizik alem ile metafizik alem arasındaki fonksiyonlarım, insanın yetkinleşme sürecinde üstlendiği görevi açıkladık. Faal Akıl ile ilişki kuran insan ve özelliklerini açıkladık. Vahyin gerçekleşmesinde, taakkul ve tahayyül kavramlarına bağlı olarak insanın Faal Akıl ile ilişkisinin boyutlarım, yapışım ve mahiyetini vahiy, ilham ve rüyanın nasıl oluştuğunu ve aralarındaki farkı açıkladık. Vahyin neliğinde, tarifi, mahiyeti ve bizim ele aldığımız kadarıyla vahiy konusuyla, Farabi'nin konuya bakışım karşılaştırarak ele almaya çalıştık. Üçüncü bölümde, genel bir değerlendirme yaptık. Farabi'nin vahiy anlayışının İslam düşüncesindeki yerini, kelamcıların ve filozofların konuya bakışlarıyla katılaştırmaya çalıştık. Bu çalışmanın neticesinde; Farabi'ye göre vahyin mümkün olduğunu, ancak bu olayın doğuştan olağanüstü özelliklere sahip insanlar için geçerli olabileceğini, diğer insanların mutluluğu elde etme yolunda, sorumluluğun vahiy alan bu insanlara ait olduğunu tespit ettik.
A Foucauldian approach to second-wave American feminist utopian/dystopian fiction

Bu çalışma, kadın ve erkek bireylerin arasındaki güç ilişkilerini irdelemeyi amaçlamıştır. Eşit olmayan güç dağılımı tarih boyunca çok tartışılan bir konu oluşturmuştur. Bireylerin eşit güce sahip olmayışı, kadınların farklı dönemlerde eşitlik için başkaldırılarına sebep olmuştur. Fransız filozof, teorisyen ve tarihçi Michel Foucault, 1975 yılında yazmış olduğu Hapishanin Doğuşu ve 1976 yılında yazdığı Cinselliğin Tarihi adlı kitabının ilk bölümünde güç ilişkilerini ele almıştır. Bu eserlerde Foucault, iktidarın devamlılığını sağlayabilmesi için bireyleri gözetim ve kontrol altında tutarak itaatkar bedenler yaratmanın amaçlandığını anlatmaktadır. Foucault'nun teorisine göre evlerde, okullarda, hastanelerde, hapishanelerde ve benzeri kurumlarda uygulanan farklı disiplin yöntemleriyle iktidar kontrolü elinde tutarak, disiplin uygulanan bireyleri kendi normları çerçevesinde şekillendirmeyi amaçlamaktadır. Foucault'nun güç teorisi bireyler için baskıcı olsa da, Foucault gücün baskıcı yapısının yanı sıra özgürleştirici bir yapıya sahip olduğunu iddia etmektedir. Foucault bunun nedenin, gücün sahip olunan bir olgu olmayıp, değişkenlik gösterebileceğini ve direnişlerin sayesinde gücün bireyler için özgürleştirici bir olgu haline geldiğini dile getirir. Dolayısıyla, bu tezde, Foucault'nun güç teorisini göz önünde bulundurarak, Joanna Russ'un 1975 yılında yazmış olduğu Dişi Kadın ve Marge Piercy'in 1976 yılında yazmış olduğu Zamanın Kıyısındaki Kadın adlı romanları ütopya ve distopya bağlamları da göz önünde bulundurarak incelenmiştir. Dişi Kadın ve Zamanın Kıyısındaki Kadın romanları Foucault'nun güç teorisiyle bağdaşmaktadır. Her iki roman da kadınların disiplin mekanizması altında nasıl ezildiklerini göstermekte ve bu kadınların maruz kaldıkları baskıya başkaldırarak güç ilişkilerini değiştirebileceklerini kanıtlamıştır.
Nihat Keklik'te mantık ve felsefe

Türkiye'de, Türk-İslam Felsefesine ilişkin çalışmalar, ağırlıklı olarak Cumhuriyet öncesi dönem üzerinde yoğunlaşmıştır. Oysa Cumhuriyet dönemi Türk felsefesi, hem dönemin sosyolojik özellikleri hem de bu özelliklere bağlı olarak şekillenen düşünce yapısı açısından çeşitli ve orijinal fikirlerin ortaya koyulduğu bir dönemdir. Bu çeşitliliğin temelinde, dönemsel olarak hem Türkiye'de hem de dünya genelinde yaşanan gelişmeler vardır. Bilimsel ve teknolojik gelişmelerin beraberinde getirdiği siyasal ve ekonomik değişiklikler ve kitle iletişim araçlarının gelişmesiyle dünya genelinde yaşanan sosyolojik değişmeler, felsefeyi etkilemiş, Türk filozofları da bu değişimden etkilenmişlerdir. Cumhuriyet dönemi Türk filozoflarından olan Nihat Keklik de, dönemin özelliklerine uygun olarak bilimler karşısında felsefeyi yeniden tanımlama ve konumlandırma çalışmalarında bulunmuştur. Bu çalışmalar dünya genelinde yaşanan gelişmelerin, Türk-İslam sentezinde yorumlanmasıyla 'Hikmet Binası' teorisini ortaya koymasına neden olmuştur. Bununla beraber yine içinde yaşadığı dönemin sosyo-ekonomik sorunlarına da çözümler üretme çabasında olmuş, bu çerçevede de bireyden millete, milletten de insanlığa yükselen bir ahlak teorisi ortaya koymuştur.
Heidegger felsefesinde ölüm ve doğruluk ilişkisi üzerine bir deneme

Bu tez, Heidegger felsefesinin erken döneminde 'Ölüm' ve 'Doğruluk''' arasındaki ilişkinin açımlanmasını amaçlamaktadır. Tüm kariyeri boyunca, Heidegger'in başlıca konusu varlığın 'ousia' ya da daima 'olan' olarak anlaşıldığı metafizik geleneğin aşılmasıdır. O'na göre, varlıkbilimsel sorgulama varlığın sonluluğunun temel deneyimini geri getirmelidir. Varlık ve Zaman'ds. Heidegger varlığın anlaşılmasının Dasein'in zamansal açıklığında temellendiğini iddia eder. Bu, varlık kendisini sonlu olarak Dasein'in 'Ölüm'ünü 'öngören kararlılığı' nda. yani, 'otantik'' durumunda açımlar; demektir. Tezin ilk bölümü, Dasein'in varlığın açıklığında nasıl ya da ne durumda olduğunu, Varlık ve Zamartda. önerildiği gibi, Dasein'in egzistansiyal yapısının çözümlenmesiyle göstermeyi amaçlar. İkinci bölüm, Dasein'in 'aşkın', başka bir deyişle, 'ayrılan', tek tek 'şey'leri 'aşan' varlığının sonluluğunu göstermek için, Dasein'in varlığını 'Ölüm' olarak ya da 'ölümlü' bir varlık olarak açımlar. Son bölüm, varlığın doğruluğu olarak düşünülen Dasein'in sonlu açıklığının Dasein'in kendi 'Ölüm'ü için 'kararlılığı' olarak belirlenen 'otantikliğf'nde temellendiğini açığa koymaya çalışır. 188
Machiavelli'de siyaset-ahlak ilişkisi üzerine bir inceleme

Bu çalışma, Machiavelli gibi tartışmalı bir siyaset felsefesi düşünürünün, siyasal öğretilerinin ve etik yaklaşımlarının antik çağlardan modern döneme, Platon, Aristoteles, Seneca, Farabi, Louis Althusser, Quentin Skinner, Benedetto Fontana ve Antonio Gramsci'nin görüşlerini de dikkate alarak analitik bağlamda değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Bu konu ile ilgili, ilk olarak Machiavelli'nin kendi eserleri ve bu eserlere ilişkin değerlendirmelerden faydalanıldı. ''Virtu, Fortuna'' gibi Machiavelli'nin felsefesinde önemli görülen kavramlar ele alındı. Sonrasında ise yukarıda ismi geçen düşünürlerin de Machiavelli'ye ilişkin belirttikleri görüşler incelendi. Bu çalışma, temelde Machiavelli'ye göre siyasetin doğasının, insanın doğasından bağımsız olamayacağını göstermekle beraber, siyasetin doğasının iktidarı koruma amacını da taşıdığını göstermeyi hedeflemektedir.
II. Vatikan Konsili belgeleri: İçerikleri, oluşum süreçleri ve tartışmalar

Bu çalışma, II. Vatikan Konsilinin ilan ettiği on altı dokümanın içeriğini, oluşum sürecini ve bu belgeler üzerindeki tartışmaları incelemektedir. Bilindiği gibi II. Vatikan Konsili, Katolik Kilisesi için bir dönüm noktasını oluşturmaktadır. Nitekim Kilise, bu konsille birlikte hem kendi içinde bir yenilenme gerçekleştirmiş hem de modern dünyaya karşı olan tutumunu gözden geçirmiştir. Konsil sonrasında ilan edilen on altı doküman, Katolik dünyanın belli bir kesiminde memnuniyetle karşılanmış olsa da konsil sonrasında pek çok tartışmaların yaşanmasına sebep olmuştur. Bu çalışma giriş, sonuç ve üç ana bölümden oluşmaktadır. Girişte konunun kapsamı, önemi ve işleniş yöntemi ele alınmıştır. Birinci bölümde I. İznik Konsilinden II. Vatikan Konsiline kadar olan 21 genel konsilde alınan kararlar, tarihsel gelişmeler dikkate alınarak tahlil edilmiştir. Ayrıca, Rönesans ve Reform harektlerinin kilise üzerindeki etkilerinden bahsedilmiştir. İkinci bölümde, Aydınlanma ve Modernizm hareketlerinin Katolik Dünyasındaki etkilerine kısaca yer verilmiştir. Aynı zamanda II. Vatikan Konsilinin ilanından kapanışına kadar geçirdiği süreç ve gelişmeler de ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise on altı konsil dokümanının içeriği ve konsil kararlarının Katolik ve dış dünyada uyandırdığı yankılar incelenmiştir. Sonuç bölümünde çalışmanın üç ana bölümü kısaca değerlendirildikten sonra II. Vatikan Konsilinin genel bir tahliline yer verilmiş; muhafazakar ve liberal Katoliklerin konsil kararlarına yönelik yorumları ele alınmıştır.
Şehristanİ'nin el-Milel ve'n-Nihal adlı eserinde Grek filozofları felsefe tarihi yazıcılığı açısından bir inceleme

Klasik İslam döneminde, felsefe ve filozoflara dair farklı türdeki eserlerde yer verilmişse de felsefe ve filozoflar detaylı bir şekilde işlenmemiştir. Ancak Şehristani, şaheseri olarak bilinen el-Milel ve'n-Nihal adlı telifinde filozoflara geniş bir şekilde yer ayırmıştır. Söz konusu eserde müellif, filozofları genel olarak Kadim ve Mütahhirun diye ayırmış ve bu dönemlerdeki filozofların felsefi doktrinleri üzerinden yeni bir bakış açısıyla ele almıştır. Bu çalışmanın amacı, İslam'ın klasik çağında yaşamış olan Müslüman bir alimin el-milel ve nihal zemininde felsefe ve filozof tasavvuru, kullandığı kaynakların tespiti ve vermiş olduğu bilgilerin günümüz felsefe tarihi kitaplarıyla karşılaştırılması olacaktır.
İbn-i Sİna ve Sadreddin Konevİ'de metafizikbilgi

Bu çalışma İbn Sina ve Sadreddin Konevi'de metafizik bilgi, yani ilm-i ilahi olarak anılan bilginin ne olduğu üzerinedir. Birinci bölümde İbn Sina'nın çalışmalarında metafizik bilginin nasıl bir tarihsel süreç geçirdiğine ve metafizik bilginin önemine değinildi. Daha sonra İbn Sina'da metafiziğin konusunun nasıl anlaşılması gerektiği üzerinde duruldu. Sadreddin Konevi dönemindeki tasavvuf tasavvuruna değindikten sonra eseri olan Miftahu'l-Gayb üzerinden metafiziğe yaklaşımı ele alındı. İbn Sina ve Sadreddin Konevi'nin ilm-i ilahi kavramı hususunda ayrıldıkları ve birleştikleri noktalar ele alınarak ayrıntılı bir şekilde incelendi. Ayrıca İbn Sina ve Sadreddin Konevi arasında metafiziğin konusunun nasıl ele alınması gerektiği incelendi. İkinci bölümde, İbn Sina ve Sadreddin Konevi arasındaki varlık kavramının, nasıl bir öneme sahip olduğu ve varlık kavramının hangi açılardan ele alınıp değerlendirildiği üzerinde duruldu.
Aristoteles ve Nizamü'l-Mülk'te devlet felsefesi

Devlet felsefesi, felsefenin çok eski bir araştırma dalıdır. Devlet, belirli bir toprak parçası üzerinde ortak yasalara bağlı şekilde yaşayan insanların meydana getirdiği siyasi bir kurumdur. Aristoteles'e göre devletin yönetim biçimi değil, yöneticilerin iradesi önemlidir. Devlet yönetiminde bulunanlar halkın iyiliğini ve mutluluğunu düşünürlerse bu devlet iyi, kendi menfaatlerini ön plana alırlarsa kötüdür. Nizamü'l-Mülk ise, iktidarın nasıl elde edileceğini değil, elde edilmiş iktidarın nasıl kullanılacağını anlatır. Ona göre devlet başkanı, kudretini doğrudan doğruya Tanrıdan alır ve Tanrı adına hüküm sürer. Aristoteles ile Nizamü'l-Mülk'ün devlet felsefeleri arasında bazı ortak yönler gözükmekle beraber bir hayli farklı yönler de bulunmaktadır.
Bir felsefi problem olarak ateizm ve ludwig feuerbach ateizmi

'Bir Felsefi Problem Olarak Ateizm ve Ludwig Feuerbach Ateizmi' başlıklı bu çalışmamızda ateizm tarihsel ve problematik açıdan incelenmekte ve modern ateizmin canlandırıcısı olan ve teolojik birikimiyle bunu oldukça sağlam temeller üzerine kuran Feuerbach'ın görüşleri eleştirel bir bakış açısıyla ortaya konulmaktadır. Bu doğrultuda çalışmamızın giriş bölümünde Tanrı'nın Varlığı problemini belirleyerek çalışmamızla ilgili bilgi verdik. Birinci bölümde ise ateizmin tanımı, türleri ve tarihsel gelişimi yanında teizm, deizm, panteizm, panenteizm ve agnostisizm gibi anlayışlardan farklılığı üzerinde durduk. İkinci bölümde ise Ludwig Feuerbach'ın hayatı ve eserleri, din anlayışı, teoloji-spekülatif felsefe düşünceleri hakkında bilgi vererek, Tanrı anlayışı ve yansıtma din teorisini ele aldık. Ulaşılan sonuçlar bakımından, teistik Tanrı inancına karşı bir eleştiriyi dile getiren anlayış olarak ateizm, toplumdan topluma, dönemden döneme farklılıklar göstermiş ve genel bir tanımla Tanrı'nın reddi olarak anlaşılmış felsefi bir doktrindir. Ancak temelde teizmi hedef alarak iddialarını çürütmeyi amaçlamış ve karşı tezler ortaya koymuştur. Varoluşu, hayatı ve evreni yorumlama biçimi olmasının yanı sıra bazıları için de pratikte yaşam biçimi olmuştur. Teist bir dinin mensubu olarak dünyaya gelen ve sonrasında ateistliğe evrilen Feuerbach, antropomorfik bir Tanrı anlayışının modern dönemdeki öncüsü olmuştur. Tanrı'nın ve onunla alakalı olan diğer kavramların insanın kendinden öteye bir yansıtılması olduğunu düşünmüş ve bu görüşünü de yansıtma teorisi adı altında savunmuştur. Tanrı'ya inanmanın insanın kendine yabancılaşmasının nedeni olduğunu ileri sürmüş, dini ise insanın kendinden ayrılmasının ifadesi olarak görmüştür.