turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Pravda ve İzvestiya gazetelerinde Türkiye ve Türklük imgesi (1939-1946)

Basının iktidar için hayati ehemiyete sahip olduğu Sovyet rejiminde Pravda ve İzvestiya gazeteleri tüm basını temsil edebilme gücüne sahip en büyük yayın organları olmuştur. Bu gazetelerin penceresinden İkinci Dünya Savaşı döneminde Türkiye ve Sovyetler Birliği arasındaki ilişkilerin incelendiği bu araştırmada Sovyet basının oluşum ve gelişim sürecine, Stalin iktidarının basına etkisine de değinilmiştir. İkinci Dünya Savaşı boyunca Türkiye'nin savaşan taraflar arasında diplomatik manevraları, SSCB'nin savaş sırasında konumu, Sovyetler Birliği ile Batılı ülkeler arasındaki ilişkilerin düzeyi ves. bu gibi faktörlerin Sovyet basınının Türkiye ile ilgili yayınlarına yansıdığı görülmektedir. Savaşın ilk yıllarında Almanya ile imzalanmış antlaşma ve Batı Bloğu karşıtlığı nedeniyle, SSCB basınında Türkiye hakkında pek de sıcak yazı veya haberlere rastlanmıyor. Fakat Almanya'nın Sovyetler Birliği'ne saldırmasıyla birlikte Türkiye'nin en azından tarafsızlığı SSCB açısından büyük önem taşıdığı için basının tutumu da değişmiştir. Almanya'nın yenilgilerinin ardından Türkiye'yi hedef alan yazıların yeniden yayınlanmaya başlanmış, savaş sonrasında Sovyetlerin Boğazlar ve Doğu illerindeki taleplerini konu alan yazılara yer verildiği gibi İskenderun Sancağı ve Ermeni Meselesi üzerinden Türkiye işgalci ve soykırımcı bir devlet olarak gösterilmeye başlanmıştır. Gazetelerin incelenmesi zamanı dikkat çeken bir diğer unsur ise Sovyet basınınca Türkiye'nin devlet politikaları sert bir dille eleştirildiğinde dahi Türk halkı hakkında dikkatli bir üslup seçilmesi, Türk insanının üstün niteliklerine vurgu yapılmasıdır.
Suriye iç savaşında küresel güçlerin politikaları ve Türkiye

Bu araştırma, Suriye'de 2011 yılından beri devam eden iç savaşı incelemek amacıyla yapılmıştır. Başlangıçta Arap Baharı'nın Suriye'ye etkisi olarak düşünülen iç savaşın temelinin, geçmişşten günümüze kadar gelen otokratik rejim ve Fransız Mandası döneminde tohumları ekilen Alevi-Sünni çatışması göz önünde bulundurulduğunda, daha derin köklere sahip olduğu ortaya çıkmıştır. Barışçıl protestolardan sivil direnişe evirilen olaylar, bölgesel ve küresel aktörlerin de katılımıyla vekalet savaşlarına dönüşmüştür. Suriye'de kaotik ortamın yarattığı otorite boşluğu terör örgütlerinin bölgede güçlenmesine neden olmuş ve bu süreden sonra dış aktörler 'terörle mücadele' kapsamında müdahale ederek, Suriye'deki durumu güvenlikleştirmişlerdir. Değişen güç blokları ve bölgeye yönelik çıkar farklılıkları, 2019 yılı itibarıyla sekizinci yılına giren Suriye iç savaşında çözüm sürecini belirsiz hale getirmiştir.
I. Dünya Savaşında Ermeni faaliyetleri ve sonuçları

Ermeniler tarih boyunca muasır medeniyet çerçevesinde ilerleyen ilişkileri, tarihteki diğer büyük güçlerin etkisi ile ucu görünmez bir uçuruma doğru ilerlemiştir. Ermeni milliyetçiliğini sömürü malzemesi yapan bu ülkeler içlerinde yer alan Ermenilerle Osmanlı'nın içinde yer alan Ermenileri birbirinden ayrı bir konuma koymuştur. Bu konumlamanın asıl nedeni, Osmanlı'yı iç karışıklıklarla karşı karşıya bırakmaktır. Ermenilerin geniş tarihi ve perspektifinin tarihçiler tarafından kanıtlanabilir bir zemine oturtulamaması Ermenilerin aidiyet bağı arama arayışlarını hızlandırmıştır. Özellikle I. Dünya Savaşı sırasında savaş meydanında Osmanlı'yı karşısına almak istemeyen birçok ülke Ermenileri kullanıp iç karışıklık çıkarmaya çalışmıştır. Ermeniler de bu düşünce ve planlar sonucunda Anadolu'da Osmanlı vatandaşlarına karşı soykırıma varan işlemler gerçekleştirilmiştir. Anadolu'nun stratejik ve sorunlu bölgelerinde Ermeniler tarafından çıkarılan isyanlar bunlara örnek oluşturmaktadır. Yukarıdaki gelişmeler sonucunda Osmanlı Devleti'nin Ermeni toplulukları nezdinde aykırı ve hırçın olanların yerlerini mübadele ettiği tehcir olayı gerçekleştirilmiştir. Tehcir'in iskan ve huzur politikası olarak Osmanlı Devleti'nin güvenlik önlemleri arasında olduğu bugün dahi birçok devletlerce tahayyül edilememiştir. Tezimiz bu amaçlar doğrultusunda I. Dünya Savaşı ve sonrasında gerçekleşen Ermeni sorununu irdelemiştir.
Asylum Law in the European Context: The contribution of the European Court of Human Rights to the Legal standards of asylum protection

Bu tez, sığınma hukuku alanındaki temel hak ve prensiplerin yorumlanmasında ve uygulanmasında Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin aktif rolünü araştırmayı amaçlamaktadır. Araştırma, AİHM'in bu alandaki hukuki standartlara ne ölçüde katkı yaptığı sorusuna odaklanmaktadır. Sığınma hukukunun hukuki temellerini tespit etmek için öncelikle başlıca uluslararası belgelerde yer verilen temel hak ve prensipler incelenecektir. Ardından, Ortak Avrupa Sığınma Sistemi'nin gelişimini izlemek amacıyla Avrupa Birliği'nin bu konudaki müktesebatı, arka planı ve hukuki içeriği temel alınarak analiz edilecektir. Bu analizin amacı, OASS'yi kuran ikincil mevzuatta düzenlenen hak ve prosedürlerin araştırılmasıdır. Son olarak, bu incelemelerin ışığında, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin ilgili maddeleri ve bu maddelerin Mahkeme'nin sığınma konusundaki davalarına uygulanması üzerinde durulacaktır. Mahkeme'nin sığınma hukukuna katkı sağlayan rolüne yönelik bulgular, içtihat hukukuna dayanılarak dört başlık altında sunulacaktır. Böylece, Mahkeme'nin AİHS'yi nasıl yorumladığı ve sığınma hukukunun temel prensiplerini nasıl geliştirdiği açıklanacaktır. Ayrıca, uluslararası hukukta, AB hukukunda ve AİHS'te düzenlenen hak ve prensipleri, Mahkeme'nin önde gelen davaları ile listeleyen karşılaştırmalı bir tablo bu çalışmanın ekinde sunulmuştur.
Terör örgütlerinin yasa dışı finansman kaynakları ve PKK terör örgütü örneği

Kayıt dışı ekonomide yasa dışı ekonomik faaliyet, terör örgütlerinin finans kaynağı temin etmesinde önemli yer almaktadır. Terör örgütlerinin bu finans kaynakları sonucunda ise ülke ekonomileri zarar gördüğü gibi güvenliklerini de olumsuz etkilemektedir. PKK terör örgütü, Türkiye ve Irak'ta göstermiş olduğu yasa dışı ekonomik faaliyetten rant elde etmekte ve bu faaliyetten finans kaynağı sağlamaktadır. Ancak yasa dışı finans kaynaklarının olumsuz etkisi, Irak ve Türkiye'de farklılık göstermektedir. Bu doğrultuda Ülke yöneticileri tarafından izlenen politikalar, sorunu çözmeye yönelik kalıcı önlemlerin alınmasına engel teşkil etmektedir. Ayrıca bu tez'de literatür taraması ve saha araştırmasına bu doğrultuda yer verilmiştir.
Türkiye ve Avrupa Birliği'nin enerji politikalarında işbirliği ve çatışma alanları

Bu çalışma, Avrupa Birliği ile Türkiye arasında enerji işbirliğinin geleceğini ve zorluklarını tartışmaktadır. AB, özellikle ithalat yollarının çeşitlendirilmesi konusunda AB ile ortak ülkeler arasında enerji işbirliğinin ilerletilmesini planlamaktadır. Bu çerçevede, AB ile hidrokarbonca zengin Hazar ülkeleri arasında bir enerji koridoru olan Türkiye, Avrupa enerji güvenliği için stratejik bir ülkedir ve Güney Gaz Koridoru'nun başarısında kilit rol oynamaktadır. Tezde, üye devletlerin enerji ihtiyaçlarındaki değişimin, AB'nin dış enerji politikasında bir arada hareket etmesini önlediği öne sürülmektedir. Dolayısıyla uluslararası enerji politikasının, bölgesel enerji işbirliğinin derinleşmesini ve genişlemesini engelleyen biçimde ortak çıkarlardan ziyade ulusal çıkarlar tarafından yönlendirildiği savunulmaktadır. Ayrıca, Doğu Akdeniz geriliminde egemen olan bölgesel çatışma yerine bölgesel işbirliğinin tüm tarafların çıkarına olacağı vurgulanmaktadır.
Rum Tebaa ve Yunanistan (1908-1913)

II. Meşrutiyetin ilanında ilk emareleri Avrupa'da edebiyat alanında görülen 'Jön Türkler Hareketi' diye adlandırılan sonradan da Terakki ve İttihat Cemiyeti dediğimiz İttihatçıların, II. Meşrutiyet'in ilan edilmesindeki rolü ve Meşruti dönemdeki politikalarını anlamamız sadece bu döneme değil günümüze kadar ışık tutan bir gelişme olacaktır. İttihat-Terakki Cemiyeti bu dönemin önemli bir siyasi faktörüydü. Bu dönemde Osmanlı yönetimindeki azınlık milletlerin, Meşrutiyeti nasıl karşıladığı da önemli bir noktaydı. Nitekim yüzyıllara dayanan bir 'Osmanlı Millet' yani 'Devlet Ulusu' sistemi vardı. Şimdi ulusalcılık çağında incelememiz olan Rumlar ve bu dönemdeki Rum politikaları, genç Yunanistan'la olan ilişkilerimiz, Osmanlı yönetim felsefesinde nasıl bir değişikliğin olduğunu göstermesi bakımından önemlidir. Osmanlılarda yüzyıllardır imtiyazlığını korumuş olan 'Fenerliler' ayrı bir parantez de bu dönemin önemli aktörleri olarak karşımıza çıkacaktır. Fener-Rum Patrikhanesi ve Cemaati'nin, İTC'nin politikalarına bakışı ve Meclis-i Mebusan'daki Rum vekillerin istek ve görüşleri bu bahsettiğimiz millet sisteminde nasıl bir değişime gidildiğini görmemiz bakımında önemlidir. Yunanistan bağlantılı Rum örgütlerinin, hürriyet ortamının getirdiği özgürlüklerden nasıl faydalanmak istediği bu dönem için önemlidir. İTC'nin tek bir Osmanlı Milleti oluşturma politikasına en şiddetli muhalefet, Rum Cemaatinden gelmişti. Çünkü yılların getirdiği ayrıcalıklarından, hürriyet ve tek tip Osmanlı vatandaşlığı için vazgeçmek istemiyorlardı. Bunun yanı sıra durumdan memnun olan Rumların olduğu da unutulmamalıdır.
Iran's relationship with the united states and Western Europe between 1997-2001

oz İRAN'IN 1997- 2001 YILLARI ARASINDA AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ VE BATI AVRUPA İLE İLİŞKİLERİ Yüksek Lisans, Uluslararası İlişkiler Bölümü Tez Yöneticisi: Doç. Dr. Meliha Benli Altunışık Ocak 2003, 137 sayfa Bu tezin amacı 1997- 2001 yıllan arasında İran'ın Amerika Birleşik Devletleri ve Batı Avrupa ile ilişkilerini incelemektir. Buna göre, tez üç ana bölümden oluşmaktadır. Tezin ilk bölümünde İran İslam Cumhuriyeti'nin dış politikasının tarihsel geçmişşi özetlenmiştir. Bu bağlamda 1979 İslam Devrimi, devrimin dış politikaya etkileri ve İran'ın batı ile ilişkileri incelenmektedir. İslam Devrimi'nden sonra İran'ın Amerika Birleşik Devletleri ile ilişkiler ideolojik ve politik nedenler dolayısıyla zarar görmüştür. Ancak Batı Avrupa ile ilişkileri İslam devriminden sonra karşılıklı ekonomik çıkarlarlar sonucu yapıcı olmuştur. Tezin bu kısmında İran'ın Batı'ya yönelik ikili politikası da incelenmektedir. İkinci bölümde İran'daki 1997 seçimlerinin Amerika Birleşik Devletleri ve Batı Avrupa üzerindeki etkileri tartışılmaktadır. Bu bölümde ayrıca Muhammed Hatemi'nin dış politika söylemine ve batılı ülkelerin olumlu tepkilerine de değinilmektedir. Üçüncü bölümde Hatemi'nin birinci başkanlık döneminde İran'ın Batı Avrupa ve İran'ın Amerika Birleşik Devletleri ile ilişkileri incelenmektedir. Devrimden yirmi yıl sonra Muhammed Hatemi'nin seçilmesiyle İran dış dünyaya açılmaya başlamıştır. Bu kısımda ilişkilerde bu dönemde neyin yeni olduğu tartışılmaktadır. Sonuç olarak, bu tez reformcuların 1997 zaferinin bir sonucu olarak İran'ın devrimci dış politikasının ve bu çerçevede İran'ın uluslararası imajının değiştiğim ileri sürmektedir.
Uluslararası ilişkilerde devletlerarası savaş ve savaşın nedenlerinin teorik incelemesi

Bu tez çalışması uluslararası ilişkilerde devletler arası savaşların neden meydana geldiğini, teorik yaklaşımlarla açıklamak amacıyla hazırlanmıştır. Bunun için belli uluslararası ilişkiler teorileri ile savaş çalışmaları literatürünün bulguları kullanılmıştır. Savaş çok ne denli bir olgudur. Binlerce yıldır devletler farklı nedenlerle, farklı coğrafyalarda savaşmışlardır. Bu çalışmada sorgulanan husus devletlerin neden savaştığıdır. Savaşma eğilimi, bireyde, devletin rejiminde, sistemin yapısında incelenen bir durumdur. Bireyin doğası, onun psikolojik geçmişşi, herhangi bir olayın nasıl algılandığı, savaşın ortaya çıkmasına etki etmektedir. Devletin rejimi, yönetsel yapıları, karar süreçleri, topraklarının büyüklüğü, ekonomik yapısı, nüfusu, iç çalkantılar ise savaşma eğilimini artırmakta veya azaltmaktadır. Sistem düzeyinde meydana gelen güç dağılımındaki değişimin, anarşik ya da hiyerarşik bir yapı oluşturması da sistemik savaşların meydana gelmesini etkilemektedir. Dolayısıyla savaşa etki eden birçok faktör bulunmaktadır. Bu faktörler de meydana gelen değişimler devletleri savaş yatkınlaştırmaktadır. Tarihsel sürece bakıldığında devletlerin birçok farklı nedenden ötürü savaştıkları görülmektedir. Bu çalışmada devletlerin en sık hangi nedenlerden ötürü savaştıklarını ortaya koyarak, teorik varsayımlar tartışmaya açılmıştır. Bunun için davranışsalcıların nicel araştırma yöntemlerinden de faydalanılmıştır.
Türk-Yunan ilişkilerinde azınlık sorunları (1923-1990)

Bu çalışma, 1923 ve 1990 yılları arasında Türk-Yunan ilişkilerindeki azınlık sorunlarını incelemektedir. Bu çerçevede Yunanistan'da bulunan Batı Trakya Türk azınlığın ve Türkiye'de yaşayan Rum azınlığın temel sorunları ele alınmıştır. 1923 Lozan Antlaşması'yla, Batı Trakya Türklerine dinlerini, dillerini, kültürlerini koruma altına alan haklar tanınmıştır. Ayrıca, Yunan hukuku tarafından da Türkler koruma altına alınmışlardır. Fakat uygulamada korunma altında olmalarına rağmen Türkler, insan haklarına aykırı durumlarla karşı karşıyadırlar. Aynı şekilde bu antlaşma ile Türkiye'deki Rum azınlığın statüsü de belirlenmiş ve aynı haklar onlara da tanınmıştır. Çalışmada ayrıntılı olarak incelenmiş olan bu uygulamalar, bu iki toplumu beklenmeyen sonuçlara götürmüştür. 1923 Nüfus Değişiminin ardından da bu iki toplum yeni ortamlarına ve uygulanan hukuka uyum sürecinde bir takım zorluklar yaşamışlardır. Sonuç olarak daha iyi bir ortam sağlamak için yapılan bu antlaşmalar beklenen sonuca ulaştıramamıştır. Türkiye ile Yunanistan arasında günümüzde var olan bir düzineye yakın sorun, başka faktörler yanında azınlık sorunlarından etkilenmektedir.
1923-1938 Atatürk Dönemi Balkan politikası

Bir ülkenin dış politikasını belirleyen temel unsurlar; dünya siyasetindeki yeri diğer ülkelerle işbirliği, barışın korunması, askeri kaygılar, kamuoyu, dış politikayı yönlendiren kişi ve kurumların konumu ve görüşleri ile karşılıklı menfaatleridir. Avrupa ile Asya arasında bir köprü görevi üstlenerek stratejik bir özelliğe sahip olan Balkanlar ve Türkiye'nin batılı devletlere açılan kapısı olan Balkan Devletleri ile siyasi ilişkiler çalışmamızın amacını taşımaktadır. Balkan ülkesi sıfatı ile Türkiye, Balkan ülkeleri ile ikili ilişkilerine büyük önem atfetmekte ve bölge ülkelerinin tümü ile iyi ilişkiler sürdürmektedir. İkili ilişkilerimiz bağımsızlık, egemenlik ve toprak bütünlüğüne karşılıklı saygı ve iç işlerimize karışmama prensibi üzerine kurulmuştur. 1789 Fransız İhtilalı'nın doğurduğu milliyetçilik akımı balkanlarda ulusal bağımsızlık hareketlerini tetiklemiştir. Osmanlı Devleti'nin son zamanlarına rastlayan bu yıllar aynı zamanda Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin temellerinin atıldığı dönem olmuştur. Türkiye Cumhuriyeti Kurucusu Mustafa Kemal Atatürk'ün gerçekçi politika anlayışı, genç devletin dış politikasını ulusal çıkarlar, güvenlik ve barışın korunması üzerine kurdu. Bu bağlamda önce Balkan Devletleri ile arasındaki sorunları çözen Türkiye, daha sonra ikili antlaşmalarla ilişkilerini güçlendirdi. Bu diplomasisi ile Türkiye, Atatürk döneminde Balkan Devletleri arasında saygın bir yer kazandı.
XIX. yüzyıl Fransız seyyah ve diplomatı Edouard Antoine Thouvenel'e göre Osmanlı Devleti

Bu çalışmada, XIX. yüzyıl Fransız seyyah ve diplomatı Edouard Antoine Thouvenel'e göre Osmanlı Devleti'nde askeri, siyasi ve diplomatik alanlardaki yapısall değişiklikler ve toplumsal değişimler incelenmiştir. Thouvenel'in bir seyyah olarak gözlemlerini, siyasi bir kişilik olarak politikalarını ve bir diplomat olarak da İstanbul'daki yazışmalarını bütünüyle inceleyerek Fransa'nın dış politikası, Avrupalı güçlerin siyasi denge oyunları ve gittikçe zayıflayan Osmanlı Devleti'nin bu süreçte aldığı kararlar, Fransız sefirinin kaleminden çıkan veriler ve yorumlar değerlendirilmeye çalışılmıştır. Thouvenel, III. Napolyon'un İstanbul'da Fransız devrini başlatan büyükelçisi olarak ve Fransız dış politikasına yön veren Dışişleri Bakanı olarak ele alınmıştır. Thouvenel'in İstanbul'a gelişine ve faaliyetlerine ayrılan bölümde açılan başlıklar Fransız arşivlerinden alınan belgeler dikkate alınarak hazırlanmıştır. nahtar kelimeler: Edouard Antoine Thouvenel, III. Napolyon, XIX. Yüzyıl Fransız Seyyahı, İstanbul'da Diplomatik Mücadeleler, Osmanlı-Fransız ilişkileri, Ottomanisme.
Ekonomik büyüme, reel döviz kuru ve dış ticaret arasındaki nedensellik ilişkileri: 2003-2017 Türkiye örneği

Son yıllarda ekonomik büyümenin kaynakları üzerine yapılan çalışmaların dış ticaret konusu üzerine yoğunlaştığı görülmektedir. Globalleşen dünyada ihracat ve ithalatın hem reel ekonomi hem de finansal ekonomi üzerinde büyük bir etkisi vardır. Bu çalışmanın amacı; Türkiye'nin 2003- 2017 dönemlerine ait üçer aylık veriler kullanılarak reel GSYİH, toplam ihracat, toplam ithalat ve reel döviz kuru arasındaki nedensellik ilişkilerini VAR modeline dayalı Granger Nedensellik Testi yöntemiyle analiz etmek ve yorumlamaktır. Literatürdeki; ihracat-ekonomik büyüme, ithalat-ekonomik büyüme, dış ticaret hadleri-ekonomik büyüme, ihracat-reel döviz kuru, ithalat-reel döviz kuru, dış ticaret hadleri-reel döviz kuru şeklinde yer alan ve nedensellik ilişkileri incelenen çalışmalardan dört değişkenin birlikte ele alınması ile farklı olup bu açıdan katkı sağlamıştır. Çalışmada, ekonomik büyüme, dış ticaret ve reel döviz kuru değişkenleri kullanılmıştır. Değişkenlerin grafiksel analizleri yapılarak düzey değerlerinde durağan olmadıkları tespit edilmiş Genelleştirilmiş Dickey-Fuller birim kök testine göre birinci dereceden farkları alınarak durağan hale getirilmişlerdir. Değişkenlere CUSUM ve CUSUM kare testleri uygulanarak yapısall kırılmanın olmadığı tespit edilmiştir. Uygun gecikme uzunluğunun belirlenmesinden sonra kurulan VAR modeline, otokorelasyon ve değişen varyans probleminin olup olmadığını tespit etmek için LM Testi ve Heteroskedasticity Testi uygulanmıştır. Bu testlerin sonuçlarına göre otokorelasyon ve değişen varyans probleminin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu çalışmadan üç temel sonuç elde edilmiştir. Bunlardan ilki, Johansen Eşbütünleşme analizi ile JJ- Koentegresyon testine göre, reel GSYİH, toplam ihracat, toplam ithalat ve reel döviz kuru arasında uzun dönem ilişki olmadığı sonucudur. İkincisi, vektör otoregresif model çerçevesinde uygulanan Granger nedensellik testlerinde, Türkiye ekonomisi için kısa dönemde bağımsız değişkenlerdeki değişmelerin büyük ölçüde bağımlı değişken üzerinde etkili olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Sadece ihracatın bağımsız değişken ve ithalatın bağımlı değişken olduğu durumda ihracattan ithalata doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi olduğu sonucu elde edilmiştir. Sonuncusu ise, Reel GSYİH, toplam ihracat, toplam ithalat ve reel döviz kuruna uygulanan etki tepki analizi ile varyans ayrıştırmasından elde edilen sonuçların birbirleri ile tutarlılık göstermesidir. Elde edilen bulgulardan ilki; büyüme, toplam ihracat ve reel döviz kuru değişkenleri diğer değişkenlerden ziyade en güçlü kendileri tarafından açıklanmaktadır. İkincisi; toplam ithalatı en fazla açıklayan değişkenler sırasıyla reel GSYİH, toplam ithalat ve toplam ihracatın şoklarına aittir.
Orta Doğu'da su sorunu ve Türkiye'nin güvenlik politikası

Su, Canlıların günlük hayatlarında her türlü işlerinde gerek duydukları bir temel madde olarak önemli bir yere sahiptir, su kaynaklarının orta talep karşısında sınırlarının zorlanması, su paylaşımına dayalı küçük ve büyük ölçekli sorunların ortaya çıkmasına neden olmuştur. Günümüzde petrolden daha önemli hale gelen su, Türkiye'nin özellikle Ortadoğu politikasında çok önemli bir yer tutmaktadır. Bu bağlamda, Dicle ve Fırat sulan ulusal ve bölgesel çapta güvenliğin sağlanmasında, stratejik bir konumdadır. Fırat, Dicle ve Asi Nehirleri sularının kullanımının Türkiye, Suriye ve Irak arasında tahsisi konusunda ortaya çıkan uyuşmazlık su sorunu olarak nitelendirilmekte ve sürekli manipüle edilmektedir. Sorunun temelinde ise Suriye ve Irak'ın aşırı ve keyfi su talepleri yatmaktadır. Bu çalışmada, Ortadoğu'da, öteden beri istikrarsızlığı amaçlayan bazı bölge ülkeleri ve batılı hegemonik güçlerin su sorununu politika aracı olarak nasıl kullandıkları araştırılmış, dünyadaki mevcut su sorunları araştırılarak, sorunun boyutu ve çözümüne yönelik uygulamalar ortaya konmuştur. Türkiye'nin, Suriye ile ilişkileri, tarihsel süreç içerisinde ele alınmış, ASALA ve ardından PKK terör örgütüne verdiği destek belirtilmiştir. Türkiye-İsrail ilişkilerinde yaşanan dalgalanmalar araştırılarak, bu ülkelerin GAP bölgesinde yaptığı hararetli çalışmalar üzerinde durulmuştur. Irak'ın işgali ile başlayan yeni dönemde, sınır aşan sularla ilgili politikasındaki tutarlığını sürdüren Türkiye'nin karşılaşabileceği muhtemel senaryolar üzerinde durulmuş, genelde Ortadoğu'ya, Özel'de de su sorununa yönelik başta ABD olmak üzere Avrupa Birliği ve İsrail'in strateji ve politikalarının çok iyi çözümlenmesi gerektiği vurgulanmıştır. Cumhuriyet Tarihinin en büyük entegre projesi olan GAP'ın, Bölgeler arası gelişmişlik farklılıklarını giderici yönü ele alınmış, milli bütünlüğü sağlayıcı yönleri ortaya konarak bölgede yaşanan terör sorununu giderici yönleri üzerinde durulmuştur. V
Hegemonik İstikrar teorisi çerçevesinde AGSP ve transatlantik ilişkilerin geleceği

Amerika Birleşik Devletleri, İkinci Dünya Savaşı sonrasında, ekonomik gücünü de kullanarak Batı bloğu üzerinde askeri ve siyasi hegemonyasını kurmuştur. Soğuk Savaş dönemi boyunca ABD'nin NATO aracılığıyla kurduğu hegemonyanın en büyük dayanağını Sovyet tehdidi oluşturmuştur. 1960'lı yıllarda Soğuk Savaş'ta yaşanan yumuşama dönemi, Batı bloğundaki ilk çatlakların oluşmasına yol açmıştır. Soğuk Savaş'ın bitmesi ve Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla, temelleri Fransa ile İngiltere'nin 1998 yılında ortaklaşa yayınladıkları Saint-Malo Deklarasyonu'yla atılan otonom bir Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikasının oluşturulması yönünde adımlar atılması, Amerika'nın NATO içindeki hegemonyasının sorgulanmaya başlamasına sebep olmuştur. Bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, çalışmanın teorik alt yapısını oluşturan Hegemonik İstikrar Teorisinin ana varsayımları, hegemonya, güç ve güç kavramları ile birlikte incelenmiştir. İkinci bölümde, Amerikan hegemonyasının temelleri ve bu hegemonyanın kurulmasına olanak veren örgütsel yapı ele alınmıştır. Ayrıca, Amerikan hegemonyasının zayıflamasına yol açan ilk girişimler ortaya konulduktan sonra Avrupa Güvenlik ve Savunma Kimliği irdelenmiştir. Son bölümde, küresel siyasi aktör olma yolunda, AB'nin Ortak Dış Politikası ve Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikası aracılığıyla ABD'nin NATO bağlamındaki hegemonyasına meydan okuma potansiyeli üzerinde durulmuştur. Bu çalışmada amaçlanan, AGSP'nin Amerikan hegemonyasına meydan okuyup okuyamayacağını sorgulamak ve transatlantik güvenlik ilişkileri ile Avrupa güvenliğinin geleceğini nasıl etkileyeceğini ortaya koymaktır. Sonuç itibariyle, en azından mevcut koşullarda AGSP'nin Amerikan hegemonyasına meydan okuyacak ya da onun yerini alacak bir konumda bulunmadığı, fakat hedeflenen poltikalar tam olarak hayata geçirildiği takdirde, transatlantik güvenlik örgütlenmesine zarar verebileceği yargısına varılmıştır. v
An alternative perspective to govern globalization

ÖZ ALTERNATİF BİR KÜRESEL YÖNETİŞİM PERSPEKTİFİ Bayar Fırat Doktora, Uluslararası İlişkiler Bölümü Tez Yöneticisi: Doç. Dr. A. Nuri Yurdusev Ortak Tez Yöneticisi: Doç. Dr. Kemal Derviş Eylül 2005, 272 sayfa Türlü yararlar yanında çağdaş küreselleşme bireyler, devletler ve de tüm dünya toplumu genelinde ciddi sorunlar yaratmaktadır. Bu çerçevede, bu çalışma, küreselleşmenin söz konusu zarar verici sorunlarının en aza indirilmesi, hatta tamamen ortadan kaldırılması ve bu sayede küreselleşmenin olumlu sonuçlarından herkesin yararlanabilmesi için kozmopolit sosyal demokrasi yaklaşımını alternatif bir küresel yönetişim perspektifi olarak ortaya koymaktadır.