turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Recurrent phrases in learner English: A corpus driven approach

Derlem dilbilim alanında kaydedilen gelişmeler dilin tekrarlanan doğasının, diğer bir deyişle, rutin olarak kullanılagelen yapıların anlaşılmasına büyük ölçüde katkıda bulunmuştur. Anadil üzerine yapılan çalışmalar ikinci dil edinimi alanından araştırmacılara esin kaynağı olmuş ve son zamanlarda, tekrarlanabilir öbekler ikinci dil edinimi alanında giderek daha da fazla ilgi çekmeye başlamıştır. Karşılaştırmalı Aradil Analizi tekniğinin gelişimi de aradilde daha önce keşfedilmeyen bir takım özellikleri ortaya çıkarmıştır. Karşılaştırmalı Aradil Analizi çerçevesinde, derlem temelli tekrarlanabilir kelime öbekleri yöntemi kullanılan bu çalışmada, Türk öğrenicilerin yazılı ve sözlü İngilizcede kullandıkları iki, üç, dört, beş ve altı kelimeden oluşan öbekler araştırılmıştır. Araştırmanın temel hedefleri, yabancı dil olarak İngilizce öğrenen Türk öğrenicilerin aradilde kullandıkları tekrarlanabilir öbeklerin ortaya çıkarılması ve bu öbeklerin anadili İngilizce olan kullanıcıların yazılı ve sözlü İngilizcede kullandığı öbeklerle nitel ve nicel bakımdan karşılaştırmasını yapmaktır. Çalışmanın veri kaynağını Uluslararası Öğrenici İngilizcesi Derlemi ve Louvain Uluslararası Aradil Konuşma İngilizcesi Veritabanı oluşturmaktadır. Türk öğrenicilerin aradil özelliklerini araştırmak için, bu derlemlerin, Türk öğrenicilerden toplanan verilerle oluşturulan alt derlemleri kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, Türk öğrenicilerin aradilde kullandıkları tekrarlanabilir kelime öbekleri ile ilgili bazı ortak özellikler ortaya koymuştur. Öte yandan, Türk öğrenici İngilizcesinin anadili İngilizce olan kişilerin İngilizcesiyle karşılaştırılması, yazılı ve sözlü İngilizcede sıklıkla kullanılan kelime öbekleri ile ilgili olarak hem benzerliklerin hem de farklılıkların olduğu karmaşık bir tablo ortaya koymuştur. Ulaşılan sonuçlar, birinci dilin aradil üzerindeki etkisi, eğitime dayalı unsurlar ve kesit girişimi kavramları kapsamında tartışılmıştır
المحتوي اللّغوي لمناهج تعليم العربية في ثانويات الأئمة والخطباء التركية

Her bir ders programı, genellikle eğitsel, özel olarak da dilseliçeriği ile müfredatın ana unsurudur. Bu çalışma müfredatın amacına ve hedefine ulaşması için dilsel içeriğin yapısı, dağıtımı, kelime haznesi, sunuş yöntemleri, dil özellikleri, noktalama işaretleri ve ayarlaması ile ilgilenir. Bu çalışma, başlığı adı altındaArapça öğretim standartlarına ne derece uygun olduğuna cevap vermeye çalışır. Bu araştırma, Türkiye'deki İmam Hatip okullarınınmüfredatındaki eğitsel ya da dilsel içeriğin gerçeği ile ilgilidir, ve Arapça öğretim müfredatının değerlendirilmesi ve geliştirilmesinde katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Bu çalışma, 4 müfredatta yer alan dilsel içeriğin yapısını, dil unsurlarını ve becerilerini sunmaktadır. Bu dil unsurlarının içeriğinden, becerilerinden ve kelime dağarcığından bahseder. Müfredat dağılımını da ele alarak sonrasında derslerde nasıl sunulduğunu gösterir. Çalışmada, dilsel içeriğin yapısını ve bileşenlerini tanıtmak için betimleyici bir metot kullanılarak sonuçlara ulaşmak için eleştirisini ve değerlendirmesiniyapar. Bu çalışmanın sonuçlarını şu maddelerle sıralayabiliriz: Bumüfredatın, sesler dışında bütün beceri ve yöntemleri kapsadığına, dersler arasında kullanılan sözcük ve cümlelerde sayı yönünden belirgin bir farkolduğuna, noktalama işaretlerine dikkat edilmediğine değinir.
Azerbaycan Türkçesinde fiil çatısı

Dili hem öğrenmek hem de doğru kullanmak amacıyla dilin mantığını kavrayabilmenin yolu cümlelerde kullanılan temel unsurlar arasındaki ilgiyi anlamaktan geçmektedir. Bu tezin ana konusu olan Azerbaycan Türkçesinde fiil çatısı bu amaca hizmet eden bir konudur. Bu tezin ilk amacı Azerbaycan Türkçesinde fiilde çatı konusuna dair araştırmacıların bakış açılarını, konuya dair örneklerini, tanım ve tasniflerini incelemek ve bu alanda yapılacak olan çalışmalara bir katkı sağlamaktır. Bir diğer amaç ise bir dilin iki şivesi olan Azerbaycan Türkçesi ve Türkiye Türkçesinde fiilde çatı konusu ile ilgili benzerliklere ve farklılıklara değinilerek bu iki şivenin yakınlığını vurgulamaktır. Bu tezde belirlenen amaçların gerçekleştirilebilmesi için çalışmanın ilk bölümünde Türkiye Türkçesinde fiil çatısı tanımları ve tasnifleri incelenmiştir. Konu ile ilgili araştırmacılar arasında bulunan fikir ayrılıkları vurgulanmıştır. İncelemeler doğrultusunda sunulan çatı tasnifi ile ilgili örneklendirmelere yer verilmiştir. İkinci bölümde, öncelikle Türkiye'de yazılan lehçe kitaplarında Azerbaycan Türkçesinde fiil çatısı konusu incelenmiştir. Devamında Azerbaycan Türkçesinde fiil çatısı ile ilgili bu şive sahasındaki araştırmacılar tarafından yapılan tanım ve tasnifler incelenmektedir. Azerbaycan Türkçesinde fiil çatısı tanımı ve tasnifi meselesinden sonra üçüncü bölümde ise, iki şivede kullanılan fiil çatısı ekleri incelenmiştir. Kullanılan ekler ile ilgili hem Türkiye sahasından hem de Azerbaycan sahasından araştırmacıların görüşlerinden ve konu ile ilgili örneklerden yararlanılmıştır. Çalışmanın sonucunda Azerbaycan Türkçesi ve Türkiye Türkçesi arasında fiilde çatı konusu ile ilgili çok büyük farklılıkların olmadığı gösterilmiştir. Var olan farklılıklar daha çok kullanılan ekler ile ilgilidir. İki şive arasındaki yakınlık vurgulanmıştır. Bu çalışmanın iki şive arasında yapılacak olan araştırmalara katkı sağlayacak bir kaynak olabileceği düşüncesindeyiz.
Hollanda'da yaşayan iki dilli ve Türkiye'de yaşayan tek dilli Türk çocukların dil özelliklerin sohbet ve öyküleme dil örneği bağlamlarında karşılaştırılması

Bu çalışmada, iki dilli ve tek dilli Türk çocukların Türkçe dil becerilerine ilişkin benzerlik ve farklılıklarının sohbet ve öykü tekrar anlatımı bağlamlarında değerlendirilerek ortaya konulması amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunda 9 kız, 11 erkek olmak üzere 20 iki dilli ve 13 kız, 7 erkek olmak üzere 20 tek dilli toplam 40 çocuk yer almaktadır. İki dilli çocukların kronolojik yaş ortalamaları 5.9 ve tek dilli çocukların 5 .8'dir. Çalışma grubununun dil performanslarını değerlendirmek amacıyla sohbet ve öykü tekrar anlatımı bağlamlarında dil örnekleri alınmıştır. Dilin gelişimsel ve anlambilim bileşenlerine ilişkin ölçümler ile çocukların dil örneklerinde kullandıkları yapı ve eklere ilişkin ölçümler SALT dil örneği analiz programı kullanılarak değerlendirilmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlar, sohbet ve öykü tekrar anlatımında kullanılan yapılara ve eklere ilişkin ölçümlerde, tek dilli çocukların iki dilli akranlarından daha ileri olduğunu göstermiştir. Tek dilli çocukların sohbet ve öykü tekrar anlatımı bağlamlarına ilişkin OSU-S, OSU-M, FSÖZS, TSÖZS ve FTS ortalamalarının iki dilli çocuklardan daha yüksek olduğu ve iki dilli çocukların hata puanlarına ilişkin ortalamalarının tek dilli çocuklardan daha yüksek olduğunu bulunmuştur. Ayrıca iki dilli çocukların OSU-M ortalamalarının, sohbet bağlamında kronolojik yaşlarından 2 yıl ve öykü tekrar anlatımı bağlamında 1 yıl geri olduğu bulunmuştur. Her iki grupta da öyküleme bağlamından elde edilen sonuçların sohbet bağlamına göre daha yüksek olduğu bulunmuştur.
Yeni Uygurca gramerleşmiş fiillerin Türkiye Türkçesine çevirisi üzerine bir inceleme

Türk dili ailesi içerisinde önemli bir yere sahip olan ve Çağatay Türkçesi temelinde ortaya çıkıp XX. yüzyıl başlarından itibaren müstakil bir yol izleyen Yeni Uygurca, sahip olduğu bir takım özellikler yönüyle Türkiye Türkçesinden farklılık göstermektedir. Çalışmamızın ana konusunu oluşturan ve gramerleşmiş fiil yapıları olarak adlandırdığımız, birden fazla fiilden oluşan, yapılar da işte bu farklılıklardan biridir. Bu tezde, iki parçası da fiilden oluşan, fiil + fiil yapıları ele alınmış, ülkemizde yapılan çalışmalarda genel olarak aynı başlıkta incelenen, isim + fiil yapıları ise kapsam dışında tutulmuştur. Çalışma, temel olarak üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde Yeni Uygurca, Gramerleşme Teorisi, fiil birleşmeleri gibi konularda günümüze kadar yapılmış olan çalışmalar incelenerek çalışmamızın teorik temellendirmesi yapılmıştır. İnceleme bölümünde, 2015 yılından beri sürdürülen çeviri çalışmalarından elde edilen veriler yardımıyla, Yeni Uygurcanın sahip olduğu, gramerleşmiş veya gramerleşme süreci içerisinde olan fiil yapıları tespit edilmiş ve gramerleşme teorisi temelinde incelenerek fiil birleşmeleri sonucu ortaya çıkan yapının kazandığı yeni işlev ve anlamın çeviri sürecine olan yansıması irdelenmiştir. Sonuç bölümünde ise inceleme bölümünden ortaya çıkan sonuçlar değerlendirilmiş, gramerleşmiş fiil yapılarının çevirisi sırasında göz önünde tutulması gerekenler olabildiğince açıklanmaya çalışılmıştır.
Operation of power in classroom interaction in the efl context

Sınıf etkileşimi alanında, sınıfların sosyal mekanlar olarak doğal tasvirlerine katkıda bulunan birçok çalışma vardır. Bu çalışmalar, İkinci Dil olarak İngilizce ve Yabancı Dil olarak İngilizce ortamlarında sınıf etkileşiminin birçok yönünü aydınlatmış olmasına rağmen bu ortamlarda henüz yeterince araştırılmamış çok sayıda unsur vardır. Bu unsurlardan biri sınıftaki güç mekanizmasıdır. Günlük yaşamın yapı ve dokusuna gömülü bir oluşum olan güç, sınıflarda da kaçınılmazdır, çünkü bu yerler karmaşık ilişkilerin, anlamların ve uygulamaların dinamik olarak birlikte inşa edildiği sosyal yerlerdir. Sınıftaki güç mekanizması konusunda Türkiye'deki araştırmaların azlığından ilham alan bu çalışma, bir Türk üniversitesindeki İngilizce hazırlık okulunda güç konusunu araştırmayı hedeflemektedir. Çalışma, öğretmen ve öğrencilerin söylemsel stratejilerini sınıf etkileşimi içindeki güç yapılanması açısından çözümlemek için tasarlanmıştır. Bu nedenle, bu çalışma sınıf etkileşiminde öğretmen ve öğrenci tarafından başlatılan karşılıklı konuşmaların öğretmen ya da öğrenci açış sözceleriyle başlatılma sıklığına, karşılıklı konuşma örüntülerine, öğretmen-öğrenci açış sözceleri ile oluşan söz edimlerinin tür ve işlevlerine, ayrıca öğretmen konuşma sırası dağıtım tekniklerine dayalı olarak sınıftaki güç konusunu araştırmayı hedeflemiştir. Çalışmanın verisi toplam beş sınıftaki öğretmen öğrenci etkileşimlerinin görüntü ve ses kayıtlarının alınmasıyla toplanmıştır. Veri, söylem çözümlemesi yaklaşımı benimsenerek betimsel istatistik yöntemi aracılığıyla ve veriden elde edilen etkileşim örneklerinin söz sıraları da incelenerek çözümlenmiştir. Çalışmanın bulguları, incelenen sınıflardaki İngilizce derslerinde öğretmen tarafından başlatılan karşılıklı konuşmaların fazla olduğunu ve ayrıca karşılıklı konuşma örüntüleri ile ilgili olarak da, öğretmen tarafından oluşturulan Açış, öğrenciden alınan Yanıt ve öğretmen tarafından verilen Geribildirim'den oluşan yapının hakim olduğunu ortaya çıkarmıştır. Öte yandan, öğretmen-öğrenci açış sözcelerindeki söz edimler ve işlevleri göz önünde bulundurulduğunda öğretmen açış sözcelerindeki söyletimcilerin ve buyurucuların çokluğu sınıf söyleminde öğretmenin baskın olduğunu ortaya çıkarmıştır. Ancak öğrenci açış sözcelerindeki söz edimler ve işlevlerine bakıldığında, öğrencilerin de sınıf söyleminde söz sahibi oldukları görülmüştür. Ayrıca veri örneklerinin analizlerine bakıldığında, öğrencilerin karşılıklı konuşma esnasında, konuşma başlatma, diğer katılımcılara geri bildirim verme, konuşma bölme, diğer katılımcıları düzeltme gibi güç mekanizmalarını kullandıkları görülmüştür. Ortaya çıkan sonuçlar öğretmenin sınıf söyleminde baskın olduğunu ortaya çıkarırken sınıftaki gücün devinimsel olup öğretmen ve öğrenci arasında müzakere edildiği gözlenmiştir.
Edebi metinlereden alınan Türkçe deyimlerinin Rusçaya çeviri sorunları

Türkçe'den Rusçaya çevrilen edebi metinlerdeki deyimlerin durumu inceleyen çalışmamızda Aziz Nesin'in Rusça'ya çevrilen (39 öykü) eserlerinden yararlanılmıştır. İlk olarak Aziz Nesin'in inceleme kapsamına aldığımız 39 öyküsündeki deyimleri seçtik. Çeşitli deyimler sözlüklerinden yararlanarak bu deyimler hem ayrılıkta, hem de bulunduğu cümle içindeki anlamları bakımından gözden geçirilmiştir. Elde edilen sonuçlarla karşılaştırma yöntemi izlenmiş ve bu deyimlerin Rusçaya çeviriye nasıl yansıtıldığı ve anlamsal ve yapısall olarak ne gibi değişikliklere uğratıldığı tespit edilmiştir. İncelenme sonucunda elde ettiğimiz 580 deyimi aşağıdaki guruplara ayırdık: 1. Metinde deyim veya açıklama şeklinde çevrilen deyimler (373 adet) 2. Metinde çevrilmeyen veya tek kelimeyle çevrilen deyimler (207 adet) Tez çalışmamız bu gruplardan 2. grubu, yani 'Çevrilmeyen ve tek kelimeyle çevrilmiş karşılıksız deyimler'i kapsamaktadır. Çalışmamızda elde ettiğimiz istatistiklerden yola çıkarak aşağıdaki alt başlık üzerinde durduk. 1. Çevirisi olmayan karşılıksız deyimler (70 adet);. Çevirisinde boş bırakılan ve Rusça'da da karşılığı olmayan deyimler (5 adet). Çevirisinde hem deyim, hem de deyimin bulunduğu cümlenin çevrilmediği, fakat Rusça'da karşılığı olan deyimler (12 adet). Çevirisinde boş bırakılan, fakat Rusça'da karşılığı olan deyimler (48 adet)IV. Çevirisinde yeri doldurulan, fakat orijinalindeki anlamıyla uyuşmayan, ama Rusça'da karşılığı olan deyimler (5 adet). 2. Tek kelimeyle çevrilen karşılıksız deyimler (137 adet).. Rusça'da deyim olarak karşılığı olmayan fakat tek kelimeyle çevrilen deyimler (20 adet). Tek kelimeyle çevrilen, fakat Rusça'da deyim olarak karşılığı olan veya orijinalindeki düşünceyi daha net ileten kelimelerin kullanılabileceği deyimler (117 adet). Tez çalışmamızda elde ettiğimiz veriler üzerindeki titiz çalışma sonucunda aşağıdaki sonuca vardık: İnceleme kapsamına aldığımız A. Nesin'in Türkçeden Rusçaya çevrilmiş öykülerinde tam tamına 207 adet deyim göz ardı edilmiştir. İncelememiz bu deyimlerden sadece 5 tanesinin Rusça'da karşılığı bulunmadığını, geriye kalan 202 deyimin karşılığının olduğunu göstermektedir. 1. Deyimler 2. Rusça-Türkçe Deyimler 3. Deyimlerin Çeviri Sorunu
Translation with user computation

Bazı problemler bilgisayarlar için çok zor, insanlar içinse kolaydır. İnsan bilgisayar ilişkisini karşılıklı fayda temeline, insanların kendi iyi yaptıkları işleri, bilgisayarlarınsa kendi iyi yaptıkları işleri yapmalarını sağlayarak dönüştürebiliriz. Bilgisayar oyunları, insan hesaplamasında kullanılan, önde gelen bir motivasyon aracıdır. Bir amaç için oyunlar, insan hesaplamasını kullanma adına ortaya atılmış bir konsepttir. Bunlar eğlenceli küçük oyunlardır. Oyunlar oynanırken arka planda büyük kompleks bir problemin çözümüne katkıda bulunurlar. TURC, Kullanıcı Hesaplamasıyla çeviri, web üzerinden oynanan çok kişilik bir oyundur. TURC İngilizce'den Türkçe'ye çeviriye odaklanmaktadır. İnternet üzerinde çok sayıda İngilizce kaynak olmasının yanında, Türkçe kaynaklar oldukça sınırlıdır. İki dil arasında Google Translate gibi makina çevirisi programı denemeleri mevcuttur. Fakat iki dili de iyi konuşan biri için, bu programların çevirilerinin yetersizliği aşikardır. Bizim modelimizde, rekabet faktörüyle oyuncular eğlenirken, kolay anlaşılabilen bir arayüzaracılığıyla çıktı olarak makina çevirisini geliştircek önerilerde bulunmaktadırlar. Birbiriyle iletişimi olmayan iki oyuncuya İngilizce bir cümlenin makina çevirisi sunulur. Kelime ekleme, çıkarma, düzenleme ya da yer değiştirme seçenekleri mevcuttur. Oyuncuların hedefleri birbirleriyle aynı değişiklikleri yapmaktır. Bunun en kolay yolu da çeviriyi düzeltmekte yatar. Oyuncuların hamlelerinin benzerliği baz alınarak bir skor üretilir. Bu sistemin uygulandığı bir prototip internette sergilenmiştir. Bu çalışmada oyun modelimiz ve çalışmalarımızın sonuçları anlatılmaktadır.
Türkçe öğretmeni adaylarının dil tutumları ve dil kullanımlarının söylem çözümlemesi yöntemi ile betimlenmesi

Söylem çözümlemesi dilbilim başta olmak üzere iletişim, edebiyat, psikoloji gibi farklı alanlarda kullanılan bir yöntemdir. Farklı alanlarda farklı tekniklerle uygulanan bu yöntem, sözcelemede bütün unsurları değerlendirerek ifadenin biçimlenmesinde etkili olan duygu ve düşünce boyutunun ortaya çıkarılması esasına dayanır ve işlevsel dilbilimin uygulama alanı olarak değerlendirilebilir. Dil bilimi-dil öğretimi ilişkisi dikkate alındığında bu yöntemin genel olarak dil öğretimi özel olarak da Türkçe eğitimi araştırmalarında kullanılabileceği sonucuna varılır. Bu çalışma, Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Eğiitim Fakültesi Türkçe Öğretmenliği Bölümü ve Sınıf Öğretmenliği Programlarında öğrenim gören son sınıf öğrencilerinin dil ile ilgili tutum ve inançlarını tespit etmeye yönelik olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmada çalışma grubunun oluşturduğu yazılı ve sözlü ürünler söylem çözümlemesi yöntemiyle değerlendirilerek çalışma grubunda yer alan Türkçe öğretmeni adaylarının dil ile ilgili tutumları ortaya konmaya çalışılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Eğiitim Fakültesi Türkçe Öğretmenliği Bölümü ve Sınıf Öğretmenliği Programlarında öğrenim gören son sınıf öğrencilerinden oluşmaktadır. Nitel ve nicel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı çalışmada veriler de iki gruptan toplanmış ve farklı yöntemlerle değerlendirilmiştir. Çalışmanın nitel kısmı için 10 öğrenciden toplanan sözlü ve yazılı metinler Gee'nin söylem çözümleme yöntemi ile analiz edilmiştir. Dil tutum ölçeği ile 134 öğrenciden de nicel veriler elde edilmiş ve değerlendirilmiştir. Araştırmanın bulgularına göre öğrencilerin dil bilincine sahip oldukları ancak bu bilincin uygulama düzeyinde dil bilgisine dönüşemediği belirlenmiştir. Söylemlerinin çözümlenmesi sonucunda araştırma grubundaki öğrencilerin, Türkçe eğitiminin planlama, eğitim, öğretim ve değerlendirme aşamalarınının tamamında problemler olduğu görüşüne sahip oldukları ortaya çıkmıştır.
Siri Derya Boyu Kazak ağızları

dilin tarihi geçmişşini, farklı gramer yapısını ve söz varlığını takip edebileceğimiz tek yol ağızlardan geçer. Bu sayede dillerin tarihi gelişim dönemlerini tespit etmek mümkün hale gelir. Ağızlarla ilgili yapılan çalışma ve belgelenen malzemeler ağız atlaslarının oluşturulmasında önemli bir yere sahiptir. Dillerin belgelenerek atlaslarının çıkarılması, birbirine uzak coğrafyalarda hayatını sürdüren lehçelerin birbiriyle karşılaştırılmasına olanak sağlar. Bu bağlamda Türk dilinin çeşitli coğrafyalarında yapılan ağız araştırmaları daha da önemlidir. Türk dilinin henüz aydınlatılamayan bazı meselelerine çözüm olabileceği düşüncesiyle tezimizde Kazakistan'ın Güney bölgesindeki Kızılorda ve Türkistan vilayetleri arasında yaşayan Kazak Türklerinin ağzını temel aldık. Söz konusu ağız 'ses bilgisi', 'şekil bilgisi' ve 'söz varlığı' bakımından incelenecek ve standart Kazak Türkçesi'nden farklılıkları ortaya konacaktır.
Sarı Uygur Türkçesinin ağızları

Tez Sarı Uygur Türkçesi ağızlarının bir ses bilgisi incelemesidir. Çin resmi literatüründe, Moğolca konuşanları ile birlikte ortak Yugur etnonimi ile adlandırılan Sarı Uygur Türklerinin Türkçe konuşanları Çin Halk Cumhuriyeti sınırları içinde yoğun olarak Gansu Eyaleti Sunan Sarı Uygur Özerk İlçesi'nin Dahe ve Minghua nahiyesi ile Hunagcheng kasabasında yaşamaktadırlar. Bugün hem Türkçe hem de Moğolca konuşan Sarı Uygurlar dil kaybı tehlikesi içindedirler. Tezde, Türkçe konuşan Sarı Uygur Türklerinin yoğun olarak yaşadığı bölgelerden 2011 ve 2012- 2013 tarihleri arasında derlediğimiz ses kayıtları temelinde Sarı Uygur Türkçesi ağızlarının hem betimlemeli hem de tarihsel ve karşılaştırmalı ses bilgisi incelenmiştir. Tez bir giriş ve yedi bölümden oluşmaktadır. 'Giriş' bölümünde tezin sınırları, yöntemleri, çalışmamızın temelini oluşturan malzemenin elde edilmesi gibi konular üzerinde durulmuştur. Tezin 1. Bölümünde, Çince birincil kaynaklar da değerlendirilerek Sarı Uygur Türklerinin tarihi ve Sarı Uygur Türklerinin yaşadıkları yer ayrıntılı olarak tanıtılmıştır. Tezin 2. Bölümünde Sarı Uygur lehçesinin Türk dili içindeki yeri belirlenmeye çalışılmış, Sarı Uygur Türkçesi üzerinde yapılan çalışmalar ve Sarı Uygurların dil durumu üzerinde durulmuştur. Tezin 3. Bölümünde Sarı Uygur Türkçesi ağızları ses düzeni ve parçalar-üstü unsurlar bakımından betimlenmiştir. 4. Bölümde Ortak Türkçe ile Sarı Uygur Türkçesi ağızları tezin 'Metin' bölümündeki ağız malzemesine dayanılarak tarihsel ve karşılaştırmalı olarak bütün yönleri ile incelenmiştir. Bu bölüm Ortak Türkçenin ünlü ve ünsüz seslerinin sözcükteki bütün konumları dikkate alınarak Sarı Uygur ağızlarındaki değişme ve gelişme aşamalarının belirlendiği ve Ortak Türkçe seslerin Sarı Uygur ağızlarındaki linguistik değişkenlerinin dağılımlarının ortaya konduğu bir bölümdür. 5. Bölümde, Sarı Uygur ağızları benzeşme, benzeşmezlik, fonolojik dayanıklılık, tam parça süreçleri gibi fonolojik ve morfonolojik süreçler bakımından ele alınıp incelenmiştir. 6. Bölüm, metinlerden oluşmaktadır. Derlemelerimiz IPA ile yazıya geçirilmiş ve hem bu bölümde hem de inceleme bölümlerinde bütün Sarı Uygur Türkçesi biçimler için IPA kullanılmıştır. 7. Bölüm, 'Metinler'in bir dizinidir. Sonda tezin hazırlanması sırasında yararlanılmış olan kaynaklar yer almaktadır.
Murod Muhammed Dost'un 'Lolazor' romanında dil ve üslup incelemesi

Bu çalışma, Çağdaş Özbek edebiyatı tarihinde önemli bir yere sahip olan yazar Murod Muhammad Dost'un 'Lolazor' adlı eserindeki dil ve üslup özelliklerini kapsamlı bir şekilde ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Çalışma Giriş, Birinci Bölüm: İnceleme, İkinci Bölüm: Metinler, Üçüncü Bölüm: Dizin olmak üzere 4 bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında Özbek Türkleri ve tarihi, Özbek Türkçesi hakkında genel bilgiler yer almaktadır. Birinci Bölüm olan İnceleme kısmında Özbek edebiyatı ve Özbek edebiyatında roman türü ile ilgili genel bilgiler verildikten sonra Murod Muhammad Dost'un hayatı ve eserleri ile tez konumuz olan 'Lolazor' romanı hakkında genel bilgiler verilmiştir. Bu bölümde ayrıca romanın Dil İncelemesi üzerinde durulmuştur. Bu kısım da kendi içinde 1. Ses Bilgisi, 2. Şekil Bilgisi ve 3. Cümle Bilgisi olmak üzere üç kısımdan oluşmaktadır. İkinci Bölüm ise çalışmamızın metin kısımlarından oluşmaktadır. Bu bölümde Kiril harfleri ile yayınlanmış olan romanın transkripsiyonu, Türkiye Türkçesine aktarması ve orijinal metin verilmiştir. Üçüncü Bölümde romanda geçen tüm kelimelerin alfabetik olarak ve anlamları ile verildiği bir dizin yer almaktadır. Daha sonra da çalışmanın hazırlanması sırasında başvurulan kaynakların yer aldığı Kaynaklar kısmı bulunmaktadır. İnceleme sonucunda ortaya çıkan veriler 'Sonuç' bölümünde değerlendirilmiştir.