Günümüz sanatçıları İstanbul sergileri: 1980-2011

GENÇEL, Özge. Günümüz Sanatçıları İstanbul Sergileri: 1980- 2011 Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2014 .'Günümüz Sanatçıları İstanbul Sergileri: 1980 -2011' konulu tezde, Resim Heykel Müzeleri Derneği tarafından düzenlenen Günümüz Sanatçıları İstanbul Sergileri (1980- ) ele alınmış, dönemin kültürel sanatsal ortamı içinde incelenmiş ve değerlendirilmiştir.1980'lerden itibaren tartışılan küreselleşme politikalarına uyum döneminde Türkiye'nin sanat ortamında farklı açılımlar sağlayan etkinliklerinden biri olan Günümüz Sanatçıları İstanbul Sergileri, 34 yıllık geçmişşiyle modern/çağdaş sanat tarihinde önemli bir yer tutar.1980'lerin sanatında disiplinler arası iletişim artmış; resim, heykel, grafik, seramik gibi disipliner, formalist sanat biçimleri yerini bireysel, özgür ifade biçimlerine ve içeriğe bırakmıştır. Türkiye'de de tuvale bağlı geleneksel sanat algısına alternatifler üretilerek sanatçıların sorunsallarını yerleştirme, fotoğraf, video gibi farklı yöntemlerle görselleştirmelerine ortam hazırlanmış; 1980'lerden sonra dünya sanatçılarının eserlerinin Türkiye'de sergilendiği, Türk sanatçılarının da dünya sanatçılarıyla ilişkiye geçmeyi denediği bir süreç başlamıştır. Sürecin başlangıcı,1977'den 1987'ye kadar devam eden Yeni Eğilimler Sergileri'ne dayanmaktadır. Günümüz Sanatçıları İstanbul Sergileri; Bienaller, Öncü Türk Sanatından Bir Kesit (1984-1988) ve ABCD Sergileri (1989-1993) ile birlikte dönemin ruhunu yansıtan önemli etkinlikler arasında yer almıştır. 1980'ler aynı zamanda müze, müzecilik ve müzeoloji alanındaki yeni arayışların hız kazandığı bir dönemdir. 2 Nisan 1980'de Ankara'da yeni bir resim heykel müzesi açılırken 1937'de kurulan İstanbul Resim Heykel Müzesi, çoğu zaman olduğu gibi 1980 yılında da kapalıdır ancak Akademi ve çevresinin çabalarıyla 1981'de yeniden açılıp Müzeye yaşamsallık kazandırılacaktır. Müzeyi ayağa kaldırmak için gösterilen çabalardan bir tanesi Resim Heykel Müzeleri Derneği'nin kurulmasıdır. Müzenin varlığına, sorunlarına dikkat çekip kamuoyu oluşturma ve yeni bir çağdaş sanat müzesinin kurulmasına katkıda bulunma amaçlarıyla hareket eden Dernek, kuruluşunun hemen ardından 1980 yılının yaz aylarındaDevlet Güzel Sanatlar Akademisi ve Müze ile işbirliği içinde Günümüz Sanatçıları İstanbul Sergileri'nin ilkini gerçekleştirmiştir. Sanatçıların yaratıcı deneyimlerini bir araya getiren bu yarışmalı sergi, yılda bir kez, çoğunlukla da yaz aylarında düzenlenmiştir. Günümüz Sanatçıları İstanbul Sergileri'nin başlangıçtaki amacı, Müze'yi desteklemenin yanı sıra sanatı ilgi çekici hale getirip halka sevdirmek, yaygınlaştırmak; farklı sanat disiplinleri arasında iletişim kurmak, sanat etkinliklerinin azaldığı yaz aylarında görsel sanat etkinliklerini hareketlendirmektir. Çoğalan galeri ve müzayede evleri gibi kurumların ticari kaygılarla tanınmış sanatçılarla çalışmayı tercih etmesi nedeniyle, genç sanatçılar kendilerini gösterebilecekleri bir ortam olarak gördükleri Günümüz Sanatçıları İstanbul Sergileri'ne giderek daha çok katılım göstermiştir. Dernek de eğitimini yeni tamamlamış ya da sürdürmekte olan genç kuşağın ilgisine ve ihtiyacına kayıtsız kalmayarak 1990 yılı itibariyle genç kuşağın desteklenmesini serginin amaçlarından biri olarak dile getirmiştir.1990'lar boyunca gündemde yerini koruyan küratörlük, küratörlü sergi anlayışı ve disiplinler arası yaklaşımlar üzerindeki tartışmalar GSİS'in de yapısını değiştirmiştir. 2001 yılında seçici kurullu geleneksel sergileme modelinin terk edilerek sergilerin artık küratörler tarafından düzenlenmesi ile çeşitli konu ve kavramların öne çıkarılmasının benimsenmesi; performans, işitsel sanat ve yeni medya sanatının da izleyiciyle buluşturulmaya başlanması, Günümüz Sanatçıları İstanbul Sergileri'nigenç kuşağın küratör ve izleyicilerle ilk iletişimlerini kurabileceği bir platform haline dönüştürmüştür.