turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Edmund Burke ve Immanuel Kant bağlamında modern felsefede sanat anlayışı

Bu çalışmada ilk kez modern felsefede kendini gösterebilmiş olan'tutkuların' ve onların insan üzerinde yarattığı haz veya hazsızlıkla ilişkili'güzel' ve 'yüce' sözcüklerinin detaylı bir araştırması amaçlanmıştır. İlk olarak incelemesi yapılacak olan, modern felsefenin kurucusu Descartes tarafından tutkulara, daha önce olduğundan çok farklı olarak yeni içeriklerkazandırılmıştır. Tutkuların, her şeyden bağımsız olarak düşünülmesi modern estetiğin temelinde yer alır. İkinci olarak, belirlenmiş tutkular Burke tarafındangüzelin ve yücenin konusu haline getirilmiştir. Son olarak bu iki estetik duygu, Kant tarafından zihin yetilerinin detaylı incelenmesi ile asılkonumlandırılmaları gereken yer olan 'yargı yetisi'nin sınırları içinde tartışılır. Anlama yetisi ve us arasında aracı olan yargı yetisinin özellikleri estetiğin ilgi alanını ve sanatçısını belirler. Bu tezde Kant'ın bunu nasıl içeriklendirmişolduğu cevaplandırılır. Tezin son bölümümde Kant'ın güzel ve yüceduygularından ne anladığı Henry Fielding'in Tom Jones romanının biryorumlanmasıyla ortaya konulur.
Kant'ta ben sorunu

Bu çalışma, Kant'ın fenomenal ve numenal ben ayrımını ele almaktadır. Tek bilgi kaynağı olarak fenomenal ben anlayışının benin, kendisini ancak görünüş olarak bilmesini sağladığı, bunun da öznenin kendini herhangi bir nesne gibi ele alınması sonucunu doğurduğu görülmektedir. fenomenal ben bilgisinin, saf bir bölümü olmamasından kaynaklı fizik gibi hakiki bir bilim olamayacağına değinen Kant, insanın beninin bilgisinin nesneden geri bir konuma yerleştirilmesi sonucunu getirmektedir. Bu sonuçlar, ahlakın bilgiden koparılarak, onun pratik bir alan haline getirilmesiyle de ilgili olmaktadır. Kendini eylemlerini salt biçimsel olarak belirleyen bir ahlak yasasıyla baş başa bulan insan, eylemlerinin hangisinin gerçekten iyi olduğunu belirleyecek ölçüte sahip olamamaktadır. Böylelikle iyi niyetle yapılan her 'kötü' eylem meşrulaştırılabilmektedir. Özgür nedenselliği temellendirmek isteyen Kant, yasanın içi boş olduğu ve ahlakta bir ölçü bulunamadığından dolayı, insanın sadece nedensellik yasalarına tabi olduğunu söyleyen davranışçılıkla aynı sonuçta buluşmaktadır. Bunun temel nedeni, empirik görünün merkeze alınarak benin bilgisinin buna bağlanmasıdır. Ahlaktaki sonuç buna bağlı görünmektedir. Asıl sorgulanması gereken bu kabuldür.
Chaim Perelman: Bir hukuk filozofu

Bu tezin konusu, yirminci yüzyılın en önemli argümantasyon teorisyenlerinden hukukçu ve filozof Chaim Perelman'ın argümantasyon teorisi ve bu teoriden ayrıştırılması mümkün olmayan hukuki argümantasyon teorisidir. Düşünür, genel argümantasyon teorisini detaylandırırken bir yandan retorik ve diyalektik kavramları üzerinde durmuş, bir yandan da hukuki argümantasyon, adalet ve hukuki muhakeme arasındaki ilişkiyi ele almıştır. Bu bağlamda, ilk bölümde düşünürün fikirlerinin daha iyi anlaşılabilmesi için hayatı ve felsefi arka planına değinilmiştir. Batı düşüncesinin en büyük filozoflarından Aristoteles, retorik, diyalektik ve adalet hakkındaki görüşleri ile Perelman'ın felsefi arka planın yapı taşlarından birini teşkil ettiğinden, Aristoteles'in ilgili görüşleri ve bunların Perelman'ın teorisine etkileri ele alındıktan sonra Perelman'ın felsefesi ana hatları ile ortaya konulmuştur. İkinci bölümde, düşünürün pratik hayat mantığı olarak gördüğü argümantasyon teorisi üzerinde durulmuştur. Bu kapsamda, ilkin Perelman'ın bilim ve felsefe ile ilgili görüşleri yanında dilin bu alanlardaki işlevi ile ilgili fikirlerine yer verilmiş, çoğul hakikatlerin bilgisine ulaşma yolu olarak retorik anlayışına değinilmiştir. Bilahare, Perelman'ın argümantasyon teorisinin temelini oluşturan belirli ve evrensel dinleyici kitlesi ayrımı ele alınmış, rasyonel bir argümantasyonun kriteri olarak gördüğü evrensel dinleyici kitlesi kavramı izah edilmiş ve kavrama yöneltilen eleştirilere yer verilmiştir. Daha sonra, Yeni Retorik: Argümantasyon Üzerine Bir İnceleme isimli eserdeki sistem temel alınarak, düşünürün argümantasyonun başlangıç noktaları, argümantasyon teknikleri, argümantasyonun gücü ve düzeni ile ilgili analizine yer verilmiştir. Üçüncü bölüm, Perelman'ın adalet ideası ve hukuki akıl yürütme ile ilgili görüşlerine ayrılmıştır. İlk olarak düşünürün şekli adalet ile maddi adalet arasında yaptığı ayrıma değinilmiştir. Sonrasında, felsefi dönüşümünün izleri sürülerek adalet ile argümantasyon arasında kurduğu ilişki ele alınmıştır. Bu bağlamda argümantasyon, etik bir eylem standardı formu kazanmıştır. Perelman'ın adaleti rasyonel bir erdem olarak görmesi ve pratik hayatta rasyonel olmanın kriterinin argümantasyondan geçiyor olduğunu düşünmesi, hukukun meşruiyeti ve yargı kararlarının adil olmasının da argümantasyon ile yakın ilişki
A Critical survey of fuzzy logic as a basis for approximate reasoning

Klasik mantık sistemleri, günlük yaşamda kullanılan birçok önermeyle ilgilenebilmek için yetersizdirler. Onlar, genelde, bunları ilgi alanlarının dışında bırakırlar. Bu tezin amacı, yaklaşımsal uslamlamanın temeli olarak bulanık mantığı eleştirel bir bakış açısıyla ele almak, ve onun insan uslamlamasını anlamak ve açıklayabilmek için, iki değerli olanlardan daha iyi bir yol vaat ettiğini, hatta halen vermekte olduğunu göstermektir. Bu çalışmada, ilk olarak, bulanık mantığın temel kavramları tanıtılır. İnsan açısından bulanıklık nasıl oluşur, ve dilsel terimlerle, özellikle dilsel sınırlayıcılarla, nasıl ifade edildiği örneklerle açıklığa kavuşturulur. Ardından, bir bulanık mantıkçının, veya herhangi bir bulanık mantık kullanıcısının, bir yararcılıkçı olarak, doğruluk ve mantık kavramlarını nasıl yorumladığı verilir. Bu, aynı zamanda doğruluğun günlük yaşamda, hatta pek çok durum için bilimsel ortamlarda da, nasıl kullanıldığının bir resmini verir. Son olarak bulanık kavramlarla nasıl uslamlacağı, yani yaklaşımsa uslamlama açıklanır.
Montesquieu'de siyasi güç ve özgürlük ilişkisi

Tarihin ilk devirlerinden günümüze kadar olan süreçte filozoflar, insanların bir araya gelerek oluşturdukları toplumların yönetimine ilgi duymuşlar ve bu ilgiden de felsefenin bir alt dalı olarak siyaset felsefesi meydana gelmiştir. Bu alanın düşünürlerinden biri, Fransız ihtilalinden tam yüzyıl önce dünyaya gelen ve fikirleriyle ihtilali doğrudan etkilemiş olan Montesquieu'dür. Çalışmamızın konusunu, Aydınlanma Çağı'nın en ünlü temsilcilerinden olan Fransız düşünür Charles-Louis de Secondat, baron de la brede et de Montesquieu'nün devlet yönetimi, kanunlar ve özgürlük teminatı olarak kuvvetler ayrılığı oluşturmaktadır. Bu çalışmada en başından beri uygarlığın hızla gelişmesine, insanlığın hızla ilerlemesine rağmen her zaman toplumların sorunu olan yönetim biçimi ve siyasi hürriyete dikkat çekilmiştir. İlk topluluklardan Aydınlanma'ya kadar olan devlet ve hürriyet kavramları incelenerek, Montesquieu ile aralarında bir bağ kurulmuş ve konu özgün olarak Montesquieu'nün fikirleri açısından değerlendirilmiştir.
Emrullah Efendi'nin 'İlm-i ahlak' adlı eserinin çeviri yazısı ve eserin Euthyphron dilemması bağlamında tahlili

'İlm-i Ahlak' eseri, Emrullah Efendi (1858-1914)'nin Darülfünun-ı Şahanede okutulmak üzere 'hikmet-i nazariye' derslerinden ahlak felsefesi için hazırladığı ders takrirleridir. Çok yönlü bir kişilik olan Emrullah Efendi'nin felsefeci yönünü ortaya çıkaran bu eser, nazari ve ameli ahlaka ilişkin meseleleri tartışmaktadır. Nazari ahlak konuları altında mütalaa edilen ahlakın kaynağı problemi de bu meseleler arasında yer almaktadır. Bu tez kapsamında, ahlakın kaynağı problemi 'Euthyphron dilemması' bağlamında ele alınmaya çalışılmıştır. Ahlakın kaynağı problemi, ahlak felsefesini olduğu kadar 'Tanrı-ahlak ilişkisi'ne temas etmesi bakımında din felsefesini de ilgilendirmektedir. Meseleye dair bu bağlamda yürütülen tartışmalar, Euthyphron dilemması başlığı altında toplanmaktadır. Söz konusu dilemmanın, 'ahlakın kaynağını Tanrı iradesine dayandıran' yönü 'ilahi buyruk teorisi', 'ahlakın kaynağını Tanrı iradesi dışında bir ilkeye dayandıran' yönü ise genel olarak 'doğal yasa teorisi' şeklinde isimlendirilmektedir. Bu çalışma kapsamında çeviri yazısı sunulan 'İlm-i Ahlak' eserinin tahlil edilmesiyle Emrullah Efendi'nin, ahlakın kaynağına ilişkin teolojik karakterli bir doğal yasa görüşü benimsediği sonucuna varılmıştır. Nitekim düşünüre göre, ahlaki ilke ve normların kaynağı akıl olup herhangi bir kuvvetin müdahelesi gerekmeksizin yine akıl vasıtasıyla keşfedilmektedir. Diğer taraftan o, akla bu salahiyeti verenin ve insanı iyi ile kötünün belirlenmiş olduğu bir tabiat üzere var edenin Tanrı olduğuna inanmaktadır. Buradan hareketle düşünürün, ahlakın kaynağını doğrudan Tanrı iradesine atfetmek yerine Tanrı'nın yaratmış olduğu insan tabiatına işaret ettiği görülmüştür.
Arthur Schopenhauer'da kötülük problemi ve mutluluğun imkanı

Bu çalışmanın amacı karamsar-kötümser felsefe denilince akla ilk gelen isimlerden biri olan Arthur Schopenhauer'ın düşüncesinde kötülük problemini ve bununla bağlantılı olarak mutluluğun imkanı ya da imkansızlığı problemini tartışmaktır. Her bir düşünce içinde geliştiği ortamdan beslenir. Siyasi dönüşümlerin derin izler bıraktığı bir çağda yetişen Schopenhauer da bu çatışmalardan ziyadesiyle etkilenmiş ve düşünce sistemini şekillendirmiştir. Bu nedenle bu çalışmanın başlangıç noktası onun yaşamıdır. İnsan var olduğundan bu yana mutluluk yaşamın nihai amacı olarak görülmüştür. İyi bir düşünce tarihi okuru olan Schopenhauer, kendinden önceki dönemlerde ele alınan yaşamın anlamı ve mutluluk konuları hakkında yazılanları derinlemesine inceler ve bu düşüncelerdeki 'insanın bu dünyaya geliş amacının mutluluk olması' fikrine şiddetle karşı çıkar. Çünkü ona göre bu dünya mümkün olabilecekler arasında en kötüsüdür, mutluluk yalnızca bir kuruntudur ve insan için en doğru olan şey hiç var olmamaktır. Bu denli karamsar bir bakış açısına rağmen, Schopenhauer mutluluğu imkansız olarak tanımlamaz, bazı durumlarda ona açık kapılar bırakır. Bu çalışmada, onun içinde bulunduğu düşünce ortamından başlamak suretiyle, dünya anlayışı, ahlak felsefesi, kötülük problemini ele alış biçimi ve karamsar bakış açısıyla şekillendirdiği düşüncesinde, insanın bu dünyadaki varoluş amacı ve onun hangi durumlarda mutlu olabileceği ya da olamayacağı tartışılacaktır.
In defense of ordinary objects: A study in common sense ontology

Bu tez gündelik yaşamın sıradan nesnelerinin ontolojik statüleri hakkında sağduyucu bir görüşün savunusudur. Dolayısıyla bu çalışma sıradan nesnelerin temel parçacıkların toplamından başkaca bir şey olmadığına inanan ve bunun için tartışan felsecefilere karşı bir savunmadır. Tezimde bu nesnelere karşı formüle edilmiş iki önemli argümanı ele alıyorum. Bunlardan ilki müphemlik sorununu temel alan çeşitli itirazlar. İkincisi ise gündelik yaşam nesnelerinin nedensel olarak işlevsiz oldukları iddiasına dayanan bir tartışma. Her iki itiraz da böyle nesnelerin indirgenemez gerçekliğin bir parçası olamayacakları ve dolayısıyla ontolojimiz içerisinde yer alamayacakları sonucuna ulaşmakadır. Tezimde de gösterdiğim gibi bu iki argümana karşı verilmiş onlarca yanıt mevcut ve dahası iki itiraz da karşılığında büyük bedellere ödemeden, kolayca karşılanabilir. İnanıyorum ki sadece bilimsel aktiviteye değil gündelik insan yaşamına ve onun vazgeçilmez parçalarına da metafizik açıdan makul bir açıklama getiren, bunu gündelik dili tercüme etme veya düzeltme ihtiyacı duymadan yapabilen ve indirgemeci olmayan bir ontoloji mümkün. Bu tez böyle bir çabaya küçük bir katkıdır.
The moral teaching of Mevlana Celaleddin Rumi

Mevlana'nın ahlak öğretisi, temelde 'Allah', 'insan' ve 'evren' arasında ontolojik bir ilişki kuran ve bu ilişkiyi daha çok 'aşk', 'teslimiyet' ve 'tevhit' kavramlarıyla tanımlamaya çalışan dinamik bir ahlak öğretisidir. Zira Mevlana'ya göre insan, Allah'tan sonra varlık piramidinin en üstünde yer alan ahlaki ve manevi açıdan büyük bir potansiyeldir. Zaten insanın en temel sorumluluğu da bu potansiyeli ortaya çıkarmak ve ideal bir insana dönüşmektir. Bu yetkin/olgun/kamil insan, bedenli nefsin esaretinden kurtulmuş, Allah tarafından kendine bahşedilen ruhu ve gönlü takip ederek kendini gerçekleştirmiş ve bu bilinçle davranma faziletine ulaşmış dinamik bir ahlaki öznedir. O, Bezm-i Elest'teki ahit doğrultusunda aslına rücu ederek ahlaki ve manevi gelişimini tamamlamış ve 'Hz. İnsan' payesini hak etmiştir. O, Allah ile kurduğu birlik/tevhit bilinci içerisinde nefsine üstün gelmiş ve ebedi mutluluğu yakalamış bir 'Tanrı merdi'dir. O, gönlünü ilahi aşkla bütün kötü duygu, düşünce ve reziletlerden arındırıp güzel huy ve faziletlerle donatarak sükun bulmuştur. Dolayısıyla bu ahlak öğretisi, 'haz', 'fayda', 'ödev'e dayalı ahlak sistemlerinden de 'akıl' ve 'irade'ye dayalı geleneksel 'erdem ahlakı'ndan da farklıdır. Onu 'aşk', 'teslimiyet' ve 'tevhit' bilinci üzerine inşa edilen bir 'gönül veya aşk ahlakı' olarak isimlendirmek daha doğrudur.
Nietzsche'nin aydınlanma aklı eleştirisi

Bu tez modern düşünce, siyasetin ve felsefenin oluşmasına kaynaklık eden Aydınlanma hareketine yönelik Nietzsche'nin eleştiri ve değerlendirmelerini ortaya koymaktadır. Tezin içeriğinde ilk bölümde Aydınlanmanın ne olduğu, tanımı ve Kıta Avrupa ülkelerinden hangi yönleriyle öne çıktığı ve ne gibi özellikler sergilediği anlatılmaktadır. İkinci bölümde Nietzsche'nin düşünsel serüveni, düşüncesinin temel ögeleri tarihsel süreç içerisinde ele alınmıştır. Sonraki bölümlerde ise Nietzsche'nin Aydınlanma düşüncesine ve değerlerine yönelik eleştiri ve değerlendirmeleri ele alınmıştır. Tezin sonuç kısmında ise Nietzsche'nin Aydınlanma düşüncesine yönelik tutumu değerlendirilmiş, Aydınlanma düşüncesinden derin etkiler taşıdığı ve Aydınlanma düşüncesini eleştirirken aynı zamanda Aydınlanma düşüncesine de maruz kaldığı sonucuna varılmıştır. Nietzsche'nin tutumu 'eleştiri ve maruz kalma' olarak değerlendirilmiştir.
Kant'ta ve bazı yirminci yüzyıl filozoflarında analitik/sentetik ayrımı

Bu çalışmada, felsefe tarihindeki geçmişşi belki de Platon'a kadar geri götürülebilecek olan analitik/sentetik ayrımı, Immanuel Kant'ta ve kimi yirminci yüzyıl filozoflarında ele alınmış ve bazı sorunsallar etrafında incelenmiştir. İncelemeye alman bu sorunsallardan en önemlisi olarak, Kant'ta ve yirminci yüzyılda analitik/sentetik ayrımına ilişkin tanımlamaların birbiriyle uyuşmaması ya da farklı olması gösterilebilir. Bu öylesine temel bir sorundu ki, yirminci yüzyılın birçok filozofu, kimi zaman analitik/sentetik ayrımının kesin bir tanımım bulma yolunda çaba sarf etmiş, kimi zaman da böyle bir tanımlamanın yapılamayacağı ve dolayısıyla kesin bir ayrımın olamayacağı yönünde bir inanca kapılmıştır. Bunun yam sıra bu temel sorunun etrafında kümelenen diğer önemli sorunlar, sentetik a priori yargıların var olup olmadıkları, varsa, mantıksal bir temellendirilmelerinin yapılıp yapılamayacağı ve matematiğin analitik ya da sentetik olup olmadığı şeklinde ifade edilebilir. Birbiriyle ilişkili sorunlar ağının çözümüne yönelik bu araştırma, temel olarak dört bölüm ile çalışılmıştır. İlk bölüm, Kant'ın eserlerinde verdiği dipnotlarla ilişkisinde, ayrımın Kant öncesindeki filozoflarda nasıl işlendiğine yönelik bir bölümdür. Bu bölümle birlikte, Kant'in kendinden öncekilerden ayrı olarak analitik/sentetik ayrımına yüklediği anlamların anlaşılması ve böylece ayrımın Kant'taki özgünlüğünün görülür bir şekle getirilmesi amaçlanmıştır. İkinci bölümde, ilk defa Kant tarafından sistematik bir şekilde ve bir bilgi felsefesi temelinde ortaya konan analitik/sentetik ayrımı Kant'ın orijinal metinleriyle incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise, yirminci yüzyılın kimi filozoflarının hem Kant'a getirdikleri eleştiriler ortaya konmaya çalışılmış hem de bu yüzyılda analitik/sentetik ayrımına nasıl bakıldığı gösterilmeye çalışılmıştır. Son olarak dördüncü bölümde, yukarıda belirtilen sorunsallar etrafında incelenen analitik/sentetik ayrımının Kant'taki ve yirminci yüzyıldaki durumuna eleştirel olarak yaklaşılmış ve kimi sorunsallara ilişkin bir çözüm, kimilerine ilişkin de bir saptamada bulunulmuştur. Böylece gösterilmeye çalışılmıştır ki, bu çalışmada konu edinilen temel sorunsal, analitik/sentetik ayrımının Kant'ta 'kavramsal' bir bağlamda ele alınmasınaIll karşılık yirminci yüzyılda genel olarak 'anlamsal' bir bağlamda ele alınmasından kaynaklanmaktadır. Aslında bu temel farklılık bizlere, her iki bağlamda ele alman özellikle analitiklik tanımlamaların temel bir noktada kesiştiklerim ya da benzer olduklarını göstermiştir. Sonuç olarak bu benzer nokta çalışmanın ana savını oluşturmaktadır. Analitik/sentetik ayrımı en iyi olarak bu nokta ile anlaşılabilir: 'Bir analitik yargının terimleri analitik yargının öncesinde veya sonrasında aynı bir şeye işaret ederken, sentetik yargıda durum bunun aksidir'.
Mihail Bakunin'de anti-otoriteryanizm ve özgürlük

Bu çalışmada anarşist felsefe tarihi içinde fikirleri, çelişkileri, eylemciliği, sürgünleri ve kaçışlarıyla öne çıkan Mihail Bakunin'in özgürlüğü, toplumu, devleti, otoriteyi nasıl tanımladığı ve bu kavramların özgürleşmiş formları açıklanmaya çalışılmıştır. Anarşist düşünce tarihi içinde tüm boyutlarıyla irdelenen, anarşist düşüncenin belkemiğini oluşturan devlet, özgürlük, otorite kavramları Bakunin tarafından oldukça radikal bir şekilde tanımlanmıştır. Bakunin için devlet; devasa bir kötülüğü, otorite; dışsal olduğu sürece bir baskı aracı ve köleleştiriciyi, özgürlük ise halkın kendiliğinden eylemi ile yaratılacak bir olguyu ifade eder. Bakunin devlet ve dışsal otoriteye karşı mücadele etmek için çeşitli platformlarda konuşmalara, eylemlere, mitinglere birebir katılarak yaşadığı dönemde baskı altında olan Slav halkına özgürlüğün ancak 'devrim' yoluyla kazanılabileceğini göstermeyi amaçlamıştır.
Malebranche'da din-felsefe ilişkisi ve Tanrı anlayışı

Filozofların dini problemleri felsefi bir bakış açısıyla ele almaları Din Felsefesine katkıda bulunmuştur. Dindar bir Hıristiyan olan N. Malebranche dini problemleri incelemiş ve yaşadığı dönemde dini akılla uzlaştırmaya çalışmıştır. Biz bu çalışmamızın giriş kısmında, Malebranche'in hayatı, eserleri ve yaşadığı dönemi inceledik. Birinci bölümde, din - felsefe ilişkilerine bakışını ele aldık İkinci bölümde, Malebranche'in Tann'nın varlığı, Tann'nın varlığının delilleri, Tann'nın sıfatlan, Tann'nın alemle ilişkisini inceledik. Sonuç kısmında ise, Malebranche'in görüşlerinin genel bir değerlendirmesini yaptık.
Tanzimat'tan Cumhuriyet'e materyalizm tartışmaları bağlamında din-bilim ilişkisi

Tanzimat'tan Cumhuriyet'e geçiş sürecinde etkili olan akımlardan birisi de hiç şüphesiz materyalizm olmuştur. Birçok Osmanlı aydınının, memleketin içinde olduğu zorlu süreçte, siyasi, askeri, ekonomik ve fikri sorunların çözümünü materyalizmde aradığı da bir gerçektir. Bu çalışmanın amacı da, materyalizmin Geç Osmanlı Düşüncesinde bir din-bilim tartışmasına sebep olup olmadığını incelemektir. Louis Büchner'in 'Madde ve Kuvvet' adlı eseri ile Ernest Haeckel'in 'Vahdet-i Mevcud Bir Tabiat Aliminin Dini' adlı eseri başta olmak üzere, materyalizmi savunan farklı eserler incelenmiş, bu eserlerin Osmanlı aydınlarına yansıması ele alınarak, konuya dair fikir ve görüşler çerçevesinde bir din-bilim çatışması yaşanıp yaşanmadığı sorgulanmıştır.
Hilmi Ziya ülken düşüncesinde din-ahlak ilişkisi

Hilmi Ziya Ülken son dönem Türk düşüncesinde önemli yeri olan mütefekkirlerimizdendir. Din ve ahlak gibi iki önemli konunun da insanlığın en eski konularından olduğu bir gerçektir. Çalışmamızda din ve ahlak konusunu Ülken'in fikirleri çerçevesinde öncelikle ayrı ayrı ele aldık. Din konusundaki önemli tanım ve tespitlerini, belirli sınıflandırmalarını, analizlerini değerlendirdikten sonra diğer bölümde ahlak konusunda birçok eseri olan düşünürün, ahlakın temeli ve amacı konusundaki düşüncelerini, ahlak nazariyelerine getirdiği eleştirilerini, öngördüğü kendi ahlak sistemini ayrıca değerlendirdik. Son bölümde de iki alan arasındaki ilişkiyi yine düşünürün fikirleri çerçevesinde ortaya koymaya çalıştık.
Understanding of music in Wittgenstein's philosophy

Bu tezde, Wittgenstein'ın müzik anlayışı ve dil felsefesi birbiriyle ilişkili olarak ele alınacaktır. Bu amaçla, jestler, aile benzerlikleri ve dil oyunları gibi kavramlar derinlemesine incelenecektir. Buna göre, müziğin hem bir sanat hem de bir iletişim şekli olma olasılığı tamamen tartışılmalıdır. Bu tartışmayı desteklemek için, Wittgenstein'ın besteciler ve sanatla ilgili eleştirileri dikkate alınacaktır.
Nietzsche'nin Platon eleştirisi

Platon ve Nietzsche'nin felsefe tarihindeki yeri ve önemini belirlemeyi, Nietzsche'nin Platon Eleştirisi'nin hangi alanlarda ve ne yönde olduğunu detaylı bir şekilde ortaya koymayı amaçlayan bu çalışmamızda, ana hatlarıyla Platon ve Nietzsche felsefelerinin temel kavramları tanıtılmış, Nietzsche'nin genel olarak Platoncu felsefeye, özel olarak da Platon'a yönelik eleştirilerinden bahsedilmiştir. Nietzsche varoluşun anlamını arıyordu. Platon'a göre varoluşun amacı idealar dünyasına ulaşmaktı ve bu içgüdüleri yok sayarak sadece akıl aracılığıyla mümkün olabililirdi. Platon'un aksine Nietzsche, var olmanın insanın tüm içgüdüleriyle, duyularıyla birlikte diri ve özgür olması, bu dünyayı ve oluşun ebedi tekerrürünü olumlaması, yaşamın tüm yönleriyle onaylanması demek olduğunu düşünür. Ancak bu şekilde decadance halindeki insan aşılarak üstün insan'a ulaşılacaktır. Bu dünyanın dehşetine ve saçmalığına karşı varoluşa anlam kazandırmak ise sadece sanat ile mümkün olacaktır.
Anlamın yapısökümü: Haberi Derrida'dan okumak

Sosyal bilimlerde nicel yöntembilimlerden nitel yöntembilimlere geçiş, iletişim çalışmalarında da etkili olmuş, haber metinlerinin çözümlenmesinde söylem analiz yöntemleri uygulanmaya başlanmıştır. Söylem teorisyenleri arasında yapısöküm kavramıyla öne çıkan Derrida, varlık metafiziğini sorunsallaştırarak, anlamı ontolojik ve epistemolojik bir problem alanına taşımıştır. Çalışmanın amacı, bir söylem olarak kabul edilen haber metinlerinin Derrida'nın literatüre kazandırmış olduğu kavramlar ışığında okunması ve iletişim çalışmalarında sıklıkla uygulanan söylem analiz yöntemlerine alternatif bir okuma biçimi geliştirilmesidir. Üç bölümden oluşan çalışmanın ilk bölümünde iletişim çalışmalarında nicel yöntembilimlerden nitel yöntembilimlere geçiş sürecinde haberde anlamın inşası ve haber analiz yöntemleri ele alınarak, Derrida'nın söylem teorisyenleri arasındaki yeri betimlenmeye çalışılmıştır. Tezin ikinci bölümünde Derrida'nın düşünceleri ve kavramları ele alınmış, son bölümünde ise bu kavramlar ışığında haber metinlerinin yapısökümsel okuması yapılmıştır.
Ayn Rand'ın siyaset felsefesinde etik egoizmin rolü

Bu çalışmada çağdaş Amerikan felsefesinin önemli bir filozofu ve objektivist felsefenin kurucusu olan Ayn Rand'ın siyaset felsefesi, onun etik egoizminden yola çıkılarak ele alındı. Rand'a göre herhangi bir siyasal sistem hakkında iyi veya kötü şeklinde bir değerlendirmede bulunabilmek için önce onun dayandığı ahlaki sistemin tespit edilmesi gerekir. Rand ahlaki sistemleri ikiye ayırır. Birisi Aristoteles hariç Platon'dan günümüze kadar benimsenen etik altruizm iken diğeri de Rand'ın kendisinin kurduğu etik egoizmdir. Altruizm fedakarlık üzerine kurulu iken egoizm değer alışverişi üzerine kuruludur. Rand ahlaki sistemlere bağlı olarak siyasi sistemleri de ikiye ayırır. Birisi altruizme bağlı olan kolektivizm iken diğeri de egoizme bağlı olan kapitalizmdir. Hem etik hem de siyaset felsefesi insanın nasıl mutlu olabileceği sorusuna yanıt arar. Rand'a göre insan ancak aklını tam ve aktif olarak kullanabildiği ölçüde mutlu olabilir. Bu sebeple insanların yüzyıllardır aradığı mutluluğu etik açıdan egoizmi ve siyasi açıdan onun bir uzantısı olan kapitalizmi benimsediklerinde bulacağını iddia eder.