turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Gebelik sürecinde dini manevi yaşam üzerine nitel bir araştırma

Bu çalışmanın temel amacı, gebe olan kadının dini/manevi yaşamı bağlamında duygularını, deneyimlerini, arzularını anlamaya çalışmak ve etkinliklerini ortaya çıkarmaktır. Bu şekilde çalışmamızda gebe olan kadının dini/manevi eğilim ve yaşantıları ile gebeliğin, Allah tasavvurlarını etkileyip etkilemediği anlaşılmaya çalışılmıştır. Nitel bir araştırmayı içeren çalışmada durum çalışması deseni benimsenmiştir. Amaçlı örneklem çeşitlerinden kartopu örnekleme yöntemi uygulanmış buna göre çalışma grubunu gebeliğinin farklı trimesterlerinde olan İstanbul ve Kocaeli'de yaşayan yaşları 21- 42 arasında değişen (yaş ortalaması 29.8 olan) 20 kadın oluşturmuştur. Veriler, mülakat tekniği kullanılarak, yarı yapılandırılmış görüşme formuyla katılımcılarla yüz yüze görüşmeler yapılarak toplanmıştır. Elde edilen bulgular sunulmuş ve betimsel analiz yöntemi ile değerlendirmeler yapılmıştır. Araştırmadan edinilen sonuçlara göre, gebelere göre insanın çocuk sahibi olma sürecini etkileyen faktörler 'neslin devamı için üreme arzusu, annelik duygusunu yaşama isteği, faydalı nesil yetiştirmek, üretici/verici bir insan olma gayesi, küçük ailelerini büyütme isteği, çevreden evli insanlara gelen çocuk sahibi olmaya yönelik baskı' olarak belirtilmiştir. Gebelikle beraber bir kadının yaşam tercihleri, beklentileri, deneyimleri, çevresiyle olan iletişimini etkilediği görülmüştür. Gebeliğin trimesterine göre anne bebek ilişkisinin de çeşitlendiği örneğin değişen beden görüntüsüyle kadının annelik duygularının daha belirginleştiği gözlemlenmiştir. Yine gebeliğin kadına sorumluluk, olgunluk kattığı ve manevi yönelimi artırdığı izlenmiştir. Gebelik ve sosyal çevre ilişkisinin doğru orantılı olup kadının eş, aile, arkadaş çevresinden gebelikleriyle aldıkları olumlu dönütlerin katılımcıların psikolojik ve manevi iyi oluşlarına da olumlu etki ettiği görülmüştür. Ayrıca bu dönemde katılımcıların bolca karşılaştıkları, çevrelerinden aldığı beslenme, sağlık ve dini/manevi içerikli uyarı ve tavsiyelerden rahatsız olmadıkları da gözlenmiştir. Bir can içinde bir başka canın varlığını hissetmenin, kadının yaşamında tevekkül ve tefekkür gibi duyguların yoğunluğunu arttırdığı, bu tecrübenin gebelerin dini/manevi yaşamlarındaki etkinliklerinde de artış oluşturduğu anlaşılmıştır. Ayrıca gebelerin Allah algılarına/tasavvurlarına bakıldığında da, daha çok Allah'la olan ilişkilerini O'nun merhamet/şefkat yönü ile öne çıkardıkları Allah inancını, içinde taşıdığı canla ilişkilendirip görmediği ama hissettiği varlığın Allah'a bağlılıklarını ve yakınlıklarını daha çok arttırdığını ifade etmişlerdir.
Erdem ve ödev ahlaklarına yeni yaklaşımlar: David Ross ve Alasdair Macintyre

Tez çalışması, etik tarihine yoğunlaşmaktadır. Batı felsefe tarihi içerisinde genel itibarıyla üç normatif/kuralcı teori vardır; erdem ahlakı, ödev ahlakı ve sonuççu ahlak. Günümüzde bazı ahlak düşünürlerinin mesele hakkında farklı düşünceleri söz konusudur. Ancak yaklaşımları ve imaları yeterince açık değildir ve genişletilmeye ihtiyaç gösterirler. Doktora tezi, David Ross ve Alasdair MacIntyre'a hususi gönderimde bulunarak erdem ahlakı ve ödev ahlakı üzerinde mukayeseli bir araştırma yardımıyla iki teori arasında bağlamsal ve tarihsel bağları tetkik etmeye çalışmaktadır. Anahtar sorular, tezin kapsamına dayanak oluşturmaktadır. Bir teoriyi erdem, ödev ya da sonuççu teori kılan açıknet ölçütlerin var olup olmadığı sorusu bu teorilerin ayrımının tarihi ve mantığını bize gösterecektir. Teorilerin birbirinden kategorik olarak ne zaman ve nasıl ayrıldıkları sorusu ise söz konusu ayrımın meşru olup olmadığını tartışmaya olanak sağlayacaktır. İçerisinde tüm bu teorilerin temsil edilebildiği bir teorinin meşru imkanı olup olmadığı sorusu da tezin amaçları, yaklaşımları ve ana hatlarını ortaya koyacaktır ve tezde bu sorulara cevap aranacaktır. Tezde, üç şey yapılmaya çalışıldı. İlkin, teorisi sistematik bir erdem ahlakı olarak malum olan Aristoteles'in ahlak anlayışları bağlamında erdem ahlakının temel nitelikleri ortaya konuldu. Yine aynı şekilde teorisi ödev ahlakının en sağlam ve sistematik formu olarak kabul gören Kant'ın anlayışları çerçevesinde ödev ahlakının temel hususiyetleri çıkarıldı. Bu arada erdem ve ödev ahlakları arasında farklılık ve benzerlikler ile tarih boyunca gelişimleri değerlendirilmeye alındı. İkincileyin, David Ross'un ahlak felsefesi ayrıntılı olarak çıkarılması koşuluyla, onun teorisinin ödev ahlakına katkıları ve ona ilişkin özgünlükleri keşfedilmeye çalışıldı. Ancak, Ross'un ahlak anlayışına ilişkin önemli bir nokta vardır. Filozofun teorisi sadece ödev ahlakı bağlamında incelenemez ve genel itibarıyla erdem teorisine bağlı bir eklektik yapıya sahip olduğunu hissettirir. Üçüncüleyin ise, MacIntyre'ın oldukça özgün ahlak felsefesi ayrıntılı şekilde ortaya konuldu ve bu şekilde erdem ahlakı tarihinde aldığı yeni yaklaşımlara yoğunlaşmaya çalışıldı. Ross için geçerli olan eklektik yaklaşımın MacIntyre için de geçerli olduğu düşünülebilir. Bu bağlamda, tezde, Hıristiyanlıktan mülhem manaları muhtevi erdem teorilerine ilişkin ve içsel olarak ödev ahlakıyla barışık yeni yorumlar tartışıldı.
Peyami Safa'nın ahlak anlayışı

On dokuzuncu yüzyılın önemli düşünürlerinden olan Peyami Safa birçok konuda eser yazmıştır. Bu çalışmada; düşünürün yazdığı eserlerden yola çıkarak Peyami Safa ahlak anlayışı ele alınmıştır. Çalışmamızda, Peyami Safa'nın hayatı, ilmi kişiliği ve eserleri hakkında bilgilere yer verildi. Ahlak konusuna genel bir bakış yapılarak, Peyami Safa'nın ahlaka bakışı teorik ve pratik ahlak anlayışı başlıkları altında incelenmeye çalışılmıştır. Peyami Safa'ya göre ahlak, ilk insandan günümüze kadar hayatın her alanını ilgilendiren önemli bir olgudur. Ahlak birey için önemli olduğu kadar toplumsal yaşantı için de önemlidir. Çünkü insanları ayakta tutan ahlak, bu sayede toplumların ayakta kalmasını sağlamaktadır. Bu bağlamda her milletin kendine özgü bir ahlak anlayışı vardır denilebilir. Dolayısıyla toplumdan topluma ahlak kuralları zaman zaman değişiklik arz edebilir. Peyami Safa'nın ahlak anlayışı din kaynaklı olup toplumun ve ailenin korunması temeli üzerine kuruludur.
Aristoteles'te etik ve siyaset ilişkisi

Aristoteles, etik ve politika disiplinlerini pratik bilimler kategorisine dahil etmiş ve etiği de politikanın içinde bir alt disiplin olarak konumlandırmıştır. Bu bağlamda Aristoteles felsefesinde etik ve politikayı birbirinden ayrı düşünmek mümkün değildir. Aristoteles'e göre nihai amacı mutluluk olan insanın da bu iki disiplinin sağladığı faydalar olmaksızın bu amacını gerçekleştirmesi mümkün değildir. Aristoteles'in etiği bireysel mutluluğu esas alır. Bundan kaynaklı etik incelemesi boyunca bireysel mutluluğun ortaya çıkabilmesi için gerekli koşulları araştırır. O yeterli dış iyilerle desteklenmiş, tercih sonucunda ortaya çıkan erdeme uygun etkinliğin bireyi mutluluğa ulaştıracağını düşünür. Bireylerin erdemli etkinlikler gerçekleştirmesi ise nadiren doğadan kaynaklanır. Bu nedenle bireylerin erdemden hoşlanacak, gereken şeylerden ise nefret edecek bir karaktere sahip olması gerekmektedir. Ona göre bireylerin bu şekilde bir karaktere sahip olması ise eğitimle mümkündür. Hem amaca uygun bir eğitim hem de erdemli bir toplumsal hayat için ise kamusal denetim şarttır ve bu kamusal denetim de yasalarla sağlanmalıdır. Aristoteles böylece etik incelemesini nihai amacına ulaştırmak için siyaset kurumuna ihtiyaç duymaktadır. Aristoteles siyaset incelemesinde ise devletin ortaya çıkış süreci, yurttaşlık, anayasaların analizi, yönetim tarzları ve ideal devlet gibi meseleleri inceler. Bu incelemesindeki amaç, kendine yeten tek toplumsal yapı olarak belirlediği şehrin mutluluğunun hangi koşullarda mümkün olabileceğini ortaya koymaktır. Burada şehirde yaşayan tüm yurttaşların mutluluğunun sağlanması hedeflenmektedir. Ona göre bu toptan mutluluk durumu şehirde yaşayan bireylerin tamamının erdemli etkinlikleriyle mümkündür. Bu da ancak erdemli yasalarla mümkündür. O halde devlet yurttaşlarını erdemli eylemlere yönlendirerek mutlu kılmak için var olan bir kurumdur. Bu şekilde o nasıl etiğini siyasete dayandırdıysa, siyasetini de etiğe dayandırmıştır. Bu tez de Aristoteles'in etik ve siyaset anlayışı arasındaki bu dinamik ilişkiyi ve ortak amaç olan mutluluk idealine ulaşma yolunda birbirlerinden ne ölçüde faydalandıklarını ortaya koyma amacıyla yazılmıştır.
Mersin sporunda seyfi alanya faktörünün incelenmesi

Bu çalışmada Türkiye'de Cumhuriyetli yıllarda spor politikalarına kısaca değinilerek o dönemlerdeki gelişmeler özetlenmiştir. Cumhuriyet dönemlerinde Mersin spor tarihi ve gelişimi sorgulanarak 1950'li yıllarda Seyfi Alanya ile birlikte Mersin sporundaki kazanımlar, çalışmalar ve başarılar araştırılmıştır. O dönemlerde Seyfi Alanya ile başlayan Mersin sporunun kazandığı ivme hızlı ve kalıcı yükselişle beraber dönemin sporcuları, idarecileri ve antrenörleri ile birebir görüşülerek sorgulanmıştır. Oldukça genç yaşlarda sporla tanışan Seyfi Alanya Mersin İdman Yurdu Spor kulübünde uzun bir dönem futbol oynamış, Tarsus Amerikan Kolej'inde atletizm ve futbol oynayıp takım kaptanlığı görevinde bulunmuştur. 1951 yılında katıldığı 'Altın çivi Atletizm Yarışmaları'nda 100 metrede o zamanların Türkiye birincisi Kemal AKSUR' u geçerek birinci olmuştur.1970- 1975 yılları arasında Beden Terbiyesi İl Müdürlüğü görevinde bulunmuş, 32 kez Milli takımda yer almış, yurt içinde ve yurt dışında Ülkemizi başarıyla temsil etmiştir. İdarecilik yaptığı süre içerisinde dönemin başarılı sporcularını bularak okul sporlarında başarının alt yapısını kurmuş; bu alt yapıdan yetişen yüzlerce yetenekli sporcuyla birçok başarıya ulaşmıştır. 28 sporcu öğrencinin okutulup yetiştirilmesini sağlayarak Atletizm Milli takımına 21 sporcu kazandırıştır. Atletizm ve Boks Federasyonu As Başkanlığı görevlerinde bulunmuştur. Dört Uluslararası Atletizm Antrenör belgesine ve Uluslararası hakem lisansına sahiptir. Ayrıca bu çalışmada Mersin sporunun dünü ve bugünü de değerlendirilerek; geçmişşte var olan imkanlar ve koşullar düşünüldüğünde birçok imkansızlığa rağmen spor sevdası ile dolu bu insanın, hiçbir karşılık ve menfaat beklemeden tüm zamanını ve emeğini bu kentin sporuna adamış olması ve bu kenti başarıdan başarıya taşıması böyle değerli bir insanın araştırılmasını ve yarınlara aktarılması açısından da büyük bir önem taşımaktadır. Böylelikle, günümüz Türkiye'sinde böyle değerli spor insanlarını ortaya çıkartarak, yarınlarımıza taşımak sanırım biz bilim insanlarına düşmektedir.
Thomas Kuhn ve Paul Feyerabend'in görüşleri çerçevesinde bilimsel görecilik anlayışı ve bu anlayışa yönelik eleştiriler

Bu çalışmanın amacı günümüzde bilginin söz konusu olduğu hemen her alanda hakim bir anlayış haline gelen göreciliğin bilimsel bilgi sahasındaki karşılığını ele almaktır. Bu çerçevede öncelikle Thomas Kuhn ve ardından Paul Feyerabend'in bilim felsefesi sahasında ortaya koyduğu yaklaşımlar; göreci bilim anlayışının oluşumuna etki eden yönleriyle incelenmiştir. 20. yüzyılda yaşamış bu iki önemli düşünür; göreci bilim anlayışının ortaya çıkmasında ve ardından -sonu postmodern bilim anlayışına varacak- bir bilim eleştirisinin oluşmasında merkezi bir konumda bulunmaktadırlar. Çalışmamızda bu iki düşünüre ait yaklaşımların ortaya çıkmasına zemin hazırlayan bilimsel ve felsefi gelişmeler ortaya konulmaya çalışılmış; ardından da bu düşünürlerin etkilediği bilim görüşleri analiz edilmiştir. Özellikle bu düşünürlerden fazlasıyla beslenen İslam bilim projesi ve Postmodern bilim anlayışı gibi iki alternatif bilim söylemi incelenmiştir.
Dilthey ve Gadamer'de hermeneutiğin kapsamı ve işlevi

Bu tez, felsefi hermeneutik etkinliğinin kapsam ve işlev bakımından iki farklı ele alınış biçimini Dilthey ve Gadamer örnekleri üzerinden araştırmaktadır. Çalışmanın Dilthey ile ilgili bölümü, tin bilimlerinin temellendirilmesi çabalarında, hermeneutiği bilimsel bir yöntem anlayışı ile ele alan epistemolojik yaklaşımı incelemektedir. Gadamer'in diyalektik hermeneutik modeli ise anlamayı var olmanın temel tavrı olarak yorumlar.
İngiliz aydınlanma felsefesinde din: Locke ve Hume

Din, her dönemde insanların en önemli ilgi alanını oluşturmuştur. İnsanın olduğu her yerde din ile ilgili bir argüman kesinlikle vardır. Bunun yanı sıra dinin en önemli ögesi olan Tanrı hakkında da farklı düşünceler ileri sürülmüştür. Aydınlanma döneminde filozofların din ve Tanrı anlayışının değiştiği görülmektedir. Hıristiyanlığın ve Kilise öğretilerinin ikinci plana atılmaya çalışıldığı bu dönemde akıl ön plana çıkarılmıştır. Bu çalışma Aydınlanma Dönemi ve bu dönemin en önemli iki düşünürü olan John Locke ve David Hume'un din hakkındaki görüşlerini ele almayı amaçlamaktadır. Çalışmada, her iki düşünürün görüşleri ayrı ayrı bölümler halinde ele alınarak incelenmiş ve karşılaştırılmıştır.
Aristoteles ve Spinoza'nın insan doğası görüşlerinin hareket noktaları bakımından değerlendirilmesi

Bu çalışmanın temel konusu, Aristoteles ve Spinoza'nın insan doğası hakkındaki görüşlerinin hareket noktaları bakımından değerlendirilmesidir. Felsefede insan doğasının araştırılması, bir anlamda insanın neliğinin araştırılmasıdır. Bu çalışmada 'doğa' ve 'insan doğası' terimlerinin farklı kullanımları ve bunlarla ilgili sorunlar bir kenara bırakılacak, sadece Aristoteles ve Spinoza'nın bu terimlerden ne anladıkları ve buradan hareketle de insanın neliği hakkında nasıl bir sonuca ulaştıkları araştırılacaktır. Aristoteles'in insan doğası görüşünün hareket noktasını, esas olarak onun ontolojisi oluşturur. İnsan doğasına Aristotelesçi bir ontolojik yaklaşım, terimin anlam genişlemesine uğramasına ve etik ve siyasetle ilgili bir boyut kazanmasına yol açar. Diğer taraftan Spinoza'nın etik görüşünün de, Aristoteles'ten farklı olsa da, belirli bir ontoloji üzerine inşa edildiği ve bu insan doğası görüşünün onun siyaset ve etikle ilgili görüşlerinin şekillenmesinde etkili olduğu görülür. Başka bir deyişle, Aristoteles'in ve benzeri şekilde Spinoza'nın insan doğası görüşü felsefi hareket noktaları bakımından ontolojik olduğu kadar etik ve siyasaldır. Bu iki filozof bağlamında, insan doğasının ontoloji, etik ve siyasetle ilgisinde soruşturulması bu çalışmanın esas konusunu oluşturmaktadır. Aristoteles ve Spinoza'nın insan doğası görüşünün hareket noktaları bakımından karşılaştırılması demek, bir anlamda, onların ontoloji, etik ve siyaset alanındaki temel kabulleri ile insan görüşleri arasında kurdukları ilginin soruşturulması demektir. Bu bağlamda, her iki filozofun ontoloji, etik ve siyaset alanındaki görüşleri sadece tezin konusuyla ilgisi kurulacak ölçüde ele alınacak, daha derin bir araştırmaya girilmeyecektir.
Ernst Cassirer'in dil felsefesi

İnsan kendini çevreyle irtibat kurmada zihnin yardımıyla yeni yöntemler geliştirir. Bu açıdan hayvan türleri arasında rastlanan alıcı ve etkileyici sistem yanında, insanda simgesel düzen olarak betimleyici olarak bir halka buluyoruz. Cassirer bu hususa sıklıkla eserlerinde değinir. Bahsettiğimiz halka yani sembol üretimi insanı özgürleştirir. Kendine yeni bir evreni sembollerle oluşturur. İşte yeni halka insan yaşamının tümüne etki eder ve değiştirir. Diğer canlılarla kıyaslandığında insan yalnız daha geniş bir gerçeklik içinde değil, gerçekliğin yeni boyutunda yaşar. Doğal yaşamın sınırlarını aşmak insan doğası' nın gelişmesi değil yozlaşmasıdır. Fakat doğal düzenin bu tersine dönüşü için bir çare de bulunmaz. İnsan, kendi başarılarından kaçamaz. Kendi yaşamının şartlarını kabul etmekten başka bir şey elinden gelmez. İnsan artık yalnız bir fiziksel evrende değil, bir simgesel evrende de yaşamaktadır. Dil, mitos, sanat bu evrenin parçalarıdırlar. Onlar simgesel ağı dokuyan değişik ipliklerdir. Bu iplikler insan yaşantısının karmaşık dokularını oluşturur. İnsanın düşünce ve deney alanındaki tüm başarıları ve kazanımları simgesel ağı açık kılar ve güçlü hale getirir.
Platon ve Aristoteles'te sanat eğitimi

Sanat hem bireyin yaşamını hem toplumu şekillendiren en etkili unsurlardan biri olarak kabul edilmektedir. Bu bağlamda sanatın etkisi yaşamın birçok alanında yoğun bir şekilde hissedilmektedir. Bu anlayış kapsamında eğitim sanatın kendisini yansıttığı en özel alanlardan biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Sistemli olarak baktığımızda eğitimin sanat üzerindeki etkisini 'sanat eğitimi' başlığı altında görmekteyiz. Sanat eğitimi modern bir kavram olsa da, bu kavramın kullanımı Antik Çağa kadar uzanmaktadır. Bireyin eğitsel gelişiminde aktif bir rol üstlenen sanat eğitimi için birçok düşünür belli bakış açısı geliştirmektedir. Bu çalışmada Antik Çağ filozoflarından Platon ve Aristoteles'in sanat eğitimi üzerine geliştirdikleri görüşlere yer verilmektedir.
The critiques of the enlightenment by Max Horkheimer and Theodor Adorno and their understanding of a new method and philosophy

Horkheimer and Adorno'nun felsefelerinin en güçlü tarafı Aydınlanma Dönemieleştirileridir. Bu iki düşünür, Aydınlanma'nın sonunun kendi yıkımı olduğunu iddia eder. Bu yıkımın ardında iki temel neden vardır. Birincisi Aydınlanmanın akıl anlayışı nedeniyle öznenin yok edilmiş olmasıdır. Özne kendi varlığınıtoplumunun belirlenmiş kuralları ötesinde tanımlayamaz hale gelmiştir. İkincisi ise insan ve doğa arasındaki keskin ayrımdır. Aydınlanma epistemolojisi doğayı bilgi nesnesine dönüştürür ve dünyayı olgular toplamı olarak görür. Bu anlayış bilgininnesnelliğini sağlarken özneyi pasifleştirir. Buna bağlı olarak özne bilgisineyabancılaşır. Horkheimer ve Adorno'nun eleştirel düşünme yöntemi ise insanotonomisi için olanak sağlar. Bu yöntem, insanı ve toplumu diyalektik bir süreçteanlamaya çalışır. Parça ve bütün arasındaki ilişkiyi karşılıklı bir ilişki olarak görür. Horkheimer ve Adorno'ya göre, özne ve nesne arasındaki bu ilişki ne sabit bir ikilik ne de sabit bir birliktir.
Antikçağ doğa filozofları ile Platon'da diyalektik yöntem ve epistemoloji

İon düşünürleri doğayı açıklamaya çalışırlarken onu, maddi bir süreç olarak tasarlamışlardır. Süreç, temel maddenin niceliksel birikimlerinin niteliksel dönüşümlerdir. Doğanın oluş ve çözülüş süreci, çelişkilerin birbirlerini aşma sürecidir. Doğa düşünürlerinin açıklamalarındaki kimi kavramların bir araya getirilmesi ile görülür ki, doğanın oluş süreci dialektik bir işleyiş içindedir. Platon, bu dialektiği görmemiş olsa da o, doğayı bilmenin metodunun dialektik olduğunu açıklamaya çalışmıştır. Doğayı kavrama sıradan bir bilme çabası ile değil, metodolojik bir çözümleme ile olanaklı olduğunu göstermiştir. Dialektiği bir kavram olarak kullanan ilk düşünür Platon olsa da, Sofistler ve Sokrates dialektiği 'tartışma metodu' olarak kullanmaktaydılar. Ancak Sofistler dialektik metodu bilginin rölatifliğini temellendirmek için kullanmış olsalar da, Sokrates doğru bilginin olanağı için geliştirecektir. Sokrates'in metodunu devralan Platon, dialektiği, bir metot, bir bilgi türü ve bir bilim olarak açıklamayı başaracaktır. Böylece Platon, felsefe ile dialektiği özdeşleştirecektir.
Platon'un diyaloglarında insan

Bu çalışmada Platon'un diyaloglarını insan bağlamında ele alıp, filozofun insana dair görüşlerini ortaya çıkarmak hedeflenmiştir. Platon'un insan düşüncesini tam anlamıyla ayırt edebilmek için İlkçağ filozoflarının görüşleri, insan bağlamında incelenmiş olmakla birlikte filozofun yaşadığı Atina kenti de siyasi ve sosyo-kültürel olarak ele alınmıştır. Platon'un eserleri Sokratik, Geçiş, Olgunluk ve Yaşlılık olarak dönemlere ayrılmış ve dönemsel olarak incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre Platon, Sokratik döneminde hocası Sokrates'ten önemli ölçüde etkilenmiş olup insanı ruh ve beden olarak ikiye ayırmış ve ruha ait erdemleri sorgulamıştır. Sokratik dönemin insanı genel itibariyle sorgulayan bir varlık olarak karşımıza çıkmıştır. Geçiş döneminde ise insan net bir ayrımla ikiye bölünmüş ve Platon'un, insanın akleden yönü olarak ruhu detaylı bir şekilde incelemeye tabi tuttuğu tespit edilmiştir. Olgunluk döneminde yapılan incelemede Platon'un açıkladığı sofist, devlet adamı ve filozof olmak üzere üç tip insan tanımı ortaya konmuştur. Yaşlılık döneminde ise Platon'un, ruhla beden arasındaki ilişkiyi tüm detaylarıyla ortaya koyup, ruh ve beden bütünlüğü içerisinde bir insan tanımı yaptığı tespit edilmiştir.
İbn sina'da aşk kavramı

İbn Sina'da aşk kavramını incelediğimiz bu tezimizin konusu, İbn Sina'nın felsefi sisteminde aşk kavramına yüklediği anlamları çıkararak, bu kavramın O'nunontolojisi ve epistemolojisi açısından; özellikle de Tanrı-insan, Tanrı-alem ilişkisi açısından ne ifade ettiğini ortaya koymaktır. Tez, giriş, iki ana bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Tezimizin I. Bölümünde önce ilkçağ felsefesinde, bu bölümün ikinci kısmında ise İslam filozoflarında aşk kavramının nasıl anlaşıldığını ortaya koyduk. Platon bir şeyin eksikliğinden hareketle en mükemmel olana yol bulma arzusu olarak aşkı tasvir etmektedir. Aristoteles ise aşkı iki açıdan incelemiştir:ontolojik ve psikolojik. Ontolojik açıdan aşk, İlk Hareket Ettirici'nin hareketi arzu ve aşkın sebebidir. Psikolojik anlamda aşk, karşılıklı yarara, seçkinci bir mükemmelliğeve anlamlı bir eşitliğe dayanır. Plotinos, aşkın sadece ruhta meydana gelen birduygudan ibaret olmadığını, varlığın meydana gelişinin sebebi olduğunu ileri sürmektedir. I. Bölümün ikinci kısmında Kindi, Farabi, İbn Miskeveyh ve İhvan-ıSafa' nın birbirine benzer görüşleri ileri sürdüğü görülmektedir. Buna göre Tanrı Aşk, Aşık ve Maşuktur ve tüm her şey O'na yönelir, O'na benzemeye çalışır. Tezimin 2. bölümünde İbn Sina da aşkı, Aristoteles gibi ontolojik ve psikolojik olarak iki açıdan ele alır. O'na göre ontolojik açıdan aşk, varlığa gelişin sebebidir. Zorunlu Varlık'tan aşağıya doğru bir zorunluluk, aşağıdan yani varlıklardan yukarı doğru ise arzu ve aşk vardır. Psikolojik açıdan incelenen aşk, Aristoteles'in görüşlerine benzemektedir. Aşık, kendine benzer ve uygun olanla yetkinleşmekister. Sonuç olarak İbn Sina'da aşk kavramı, ilkçağ yunan filozoflarının aşkla ilgili görüşleriyle ayrıntılarda benzeşiyor olsa da genel çerçevede özgün bir yapı teşkil etmektedir. İbn Sina'ya göre ilkçağ yunan filozoflarından ayrı olarak alemde bir gaye ve hikmet vardır. Her şey Tanrı'dan gelmiştir ve insanlar da Tanrı'yı bilmederecesine göre yetkinliğe ulaşmaktadır. Nihai gaye ise kişinin gerçek mutluluk olanTanrı'yı bilme arzusu ve aşkıyla yetkin olmasıdır.
İbn Sİna'nın doğa felsefesinde dört unsur

Bu yüksek lisans tezinde, İbn Sina'nın doğa felsefesi külliyatındaki üçüncü kitabı olan Oluş ve Bozuluş adlı eserinde dört unsur meselesini nasıl ele aldığı araştırma konusu yapılmaktadır. Tezin ilk bölümünde evrenin ortaya çıkışı ve arkhe problemiyle ilgili ilk çağ filozoflarının savunduğu görüşlere kısaca değinilmektedir. Tezin ikinci bölümünde, İbn Sina'nın kendi dört unsur teorisini savunmadan önce dikkate aldığı karşıt grupların argümanları, İbn Sina'nın gözünden ayrıntılı bir şekilde tahlil edilmektedir. Tezin üçüncü bölümünde, unsurlar ve oluş-bozuluş problemine kısaca giriş yapıldıktan sonra İbn Sina açısından oluş-bozuluş ve dönüşüm arasındaki farklara değinilmektedir. Fark belirginleştirildikten sonra, oluş-bozuluş probleminin karışım ve büyüme açısından tahlili yapılmaktadır. Böylelikle nitelikler ve dört unsur teorisi inşa edilmeden önce teorinin, dönüşüm, karışım ve büyüme teorilerinden ayrışan yönleri belirginleştirilmektedir. Daha sonra, İbn Sina'nın dört unsur ve bunların niteliklerine dair görüşlerine değinilmektedir. Ardından dört unsur teorisine dair getirilen dört eleştiri ve İbn Sina'nın bu eleştirilere yönelik cevapları dikkate alınmaktadır. Unsurların birbirlerine dönüşümü ve semavi cisimlerin unsurlara etkisi konularına da değinildikten sonra, çalışma sonuçlandırılmaktadır.