turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Eski Türkçede eklerin ünlü düzeni (8.-10. yüzyıllar)

Eski Türkçenin Türk Runik harfli metinlerinin ve klasik öncesi Eski Uygur metinlerinin oluşturulduğu 8 -10. yüzyıllar arası dönemde ekler ve ünlü ses yapılarının incelendiği bu çalışmada ekler bağlantı ünlülerine ve ekin kendi yapısındaki ek ünlülerine göre ayrı ayrı ele alınıp incelenmiştir. Eski Türkçenin yazımında kullanılan alfabelerde özellikle de Türk Runik yazısında ünlülerin eksik gösterimi kelime yapısındaki morfemlerin doğru okunuşu ve dolayısıyla metinlerin anlamlandırılışı açısından problem teşkil etmektedir. Bu çalışmada Runik harfli metinler ile erken tarihli Maniheist ve Budist çevre metinlerindeki biçimler bir arada değerlendirilerek farklı çevrelere ait bu metinlerin ses özellikleri açısından ortaklaştıkları gözlemlenmiştir. Bundan yola çıkarak morfemler ve morfemlerin bu yüzyıllar arasındaki değişkenleri ve davranışları da tespit edilmeye çalışılmıştır.
The comparison of senior and junior language teachers' awareness of communicative language teaching background theory, in Turkey

Dünyada kabul gördüğü üzere İngilizce farklı maksatlarla, farklı alanlarda her ülkede milyarlarca insan tarafından konuşulan dünya çapında bir dildir. Bu kabulden amaçlı olarak -bir şekilde, insanlar hayatlarının her basamağında İngilizce'ye ihtiyaç duyuyorlar demektir. İngilizce'yi en iyi şekilde öğretmek için, özellikle yabancı dil olarak, aranan yaklaşım ve metodun arkasındaki bu hatırı sayılır sebep bilim adamlarının uzun yıllar boyunca meselesi olmuştur. Bu yıllar boyunca, İngilizce öğretim metodolojisinde çok fazla yaklaşım denenmiş ve bu yaklaşımlar birçok metoda ve tekniğe liderlik etmiştir.1960'ların sonları ve 1970'lerin başlarından başlayarak, dilin iletişim için olduğu görüşü dil öğretim araştırmaları ve tartışmaları ortamında, dil öğretiminde tutarlı bir şekilde ortaya çıkmaya başlamıştır. İletişimsel Dil Öğretimi dilbilimcilerin, uygulamalı dilbilimcilerin, araştırmacıların ve en sonunda da öğretmenlerin gündemine gelmiştir. Bu yüzden iletişimsel dil öğretiminin bu yıllardan filizlenerek, gelişerek günümüze geldiğini söylemek yanlış olmayacaktır. Ayrıca bu yıllar boyunca teknikleri denenmiş, geliştirilmiş ve fakültelerdeki gibi öğretmen yetiştirilen programlarda uygulanmak üzere öğretmenlere sunulmuştur. Bu çalışma ise Türkiye'deki kıdemli ve genç dil öğretmenlerinin iletişimsel dil öğretimi hakkındaki farkındalıkları ile uğraşan bir durum çalışmasına dönüşmüştür. Bu tür bir çalışmanın temelinde yatan sebep bu iki gruptaki öğretmenlerin iletişimsel dil öğretimi hakkındaki var olan farkındalıklarını ve bu farkındalık üzerindeki farkları öğrenmektir. Ayrıca kıdemli ve genç dil öğretmenlerinin aynı ortamlarda çalışıyor olmaları da çalışmayı gerekli kılmaktadır. İletişimsel dil öğretiminin, hakkında herhangi bir fikre sahip olmadan, öğretmenler tarafından uygulanabilmesinin imkansız olduğu hesaba katılarak yola çıkılmıştır. Bu karşılaştırmalı çalışmayı uygulamak için ilköğretim okullarından ve liselerden 14 öğretmen incelenmiştir. İnceleme bu iki gurup öğretmenin farkındalıkları hakkındaki bilgiyi bir araya getirmiştir. Çalışmanın sonunda kıdemli öğretmenlerin genç öğretmenler ile karşılaştırıldıklarında iletişimsel dil öğretimi açısından kayıpta oldukları gözlenmiştir. Kıdemli öğretmenler Türkiye'de iletişimsel dil öğretiminin etkisinin tam ortasında çalışmaya başlamış olmalarına rağmen iletişimsel dil öğretimi teorisine yeterince vakıf değillerdir. Bu çalışmanın bulguları otoritelere, araştırmacılara ve öğretmen yetiştirenlere -hizmet içi eğitim açısından da, genel bir anlayış katacaktır.
Tense, aspect and mood based event extraction for situation analysis and crisis management

Günümüzde olay çıkarımı sistemleri temel olarak görece az miktarda bir bilgiyi, durumların zaman ve kipsel niteliklerinden, öncelikle geçmişş zamanı niteleyen bildirimleri işlemektedir. Fakat zaman, görünüş ve kip eklerini inceleyebilensistemler daha iyi analizler sağlayabilir ve daha geniş uygulama alanı bulabilirler. Bu proje, Türkçe için bu tarz bir sistem geliştirmektedir. Bu sistem, Open Source Information Mining and Analysis araştırma grubunun olay çıkarımı yazılımlarına anlamsal gösterim formatı kapsamında gerekli eklemeler yapmıştır. Bu eklemeler, kısmi gramerlerin zaman, görünüş ve istek ekleri için uyarlanması, zarfların incelenmesi ve ExPRESS eşleme fonksiyonlarının geliştirilmesidir. Aynı zamanda, CORLEONE yazılımı standardında sözlük hazırlanmıştır. Bu iyileştirmeler, bütün dillerde uygulanabilecek, zaman, görünüş ve istek ilişkili kategoriler içeren bir anlamsal çerçeve olan çapa ilişkileri kuramına (Temürcü, 2007, 2011) göre yapılmıştır. Çalışmanın sonucunda geliştirilen sistem, basit olay yapısınınçıkarımına ek olarak, haber kaynaklarındaki cümleleri, zamansal, kipsel ve isteksel değerlerine göre sınıflandırır. Her ne kadar analiz Türkçe dilinde doğal afet, hastalık salgınları ve insan kaynaklı kaza haber raporlarına odaklansa da, bu yaklaşım diğer dillere, alanlara ve yazı türlerine uyarlanabilir. Bu olay çıkarımı ve sınıflandırma sistemi, ek geliştirmelerle, çevresel ve insani zararların engellenmesi için otomatik tarayıcı sistemlerin geliştirilmesini sağlayabilir.
Kazak, Kırgız ve Tatar Türkçelerindeki Arapça-Farsça kelimelerin ses değişimleri

Kıpçak grubunun kuzey, kuzeybatı kanadını teşkil eden Kazak, Kırgız ve Tatar Türkçeleri ile Oğuz grubunun batı kanadını teşkil eden Türkiye Türkçesinde çok sayıda Arapça-Farsça kelime bulunmaktadır. Tezimizin konusu Kazak, Kırgız ve Tatar Türkçelerindeki Arapça-Farsça kelimelerin asıl şekillerinin traskripsiyonlu olarak verilmesi daha sonra ait olduğu dillerdeki orijinal şekillerinin verilmesi ve bu kelimelerde meydana gelen fonetik değişikliklerin belirlenerek Türkiye Türkçesindeki şekilleri ile karşılaştırılmasıdır. Böylece Kıpçak grubu içindeki yabancı kelimelerin ses hadiselerini incelemek ve Türkiye Türkçesi ile benzer ve ayrı özelliklerini ortaya koymak amaçlanmıştır. Bunu için Kazak, Kırgız ve Tatar Türkçelerine ait sözlüklerdeki Arapça-Farsça kelimeler taranarak fişlenmiş ve bu kelimeler Türkiye Türkçesindeki şekilleri ile mukayese edilerek aradaki ses değişmeleri tespit edilmiştir. Sonuçta Arapça-Farsça kelimelerin hem Kazak, Kırgız ve Tatar Türkçelerinde hem de Türkiye Türkçelerinde bu lehçelerin ses yapısına uygun bir gelişim gösterdiği görülmektedir. Bu üç lehçe ile Türkiye Türkçesinde kullanılan Arapça-Farsça kelimeler karşılaştırıldığında fonetik açıdan büyük ve önemli ayrılıklar bulunmadığı, aradaki farklılıkların sadece küçük bir takım ses değişikliklerinden öteye geçmediği görülmektedir. Geçmişteki tarihi sürece, siyasi yönlendirmelere rağmen Kazak, Kırgız ve Tatar Türkçeleri ile Türkiye Türkçesi ortak bir Türkçenin özelliklerini yansıtmaktadırlar.
Kutadgu Bilig'de sıfat fiil kategorisi

Bir siyasetname ve öğüt kitabı olan Kutadgu Bilig edebi içeriğinin öneminin yanı sıra Karahanlı Türkçesinin dil özelliklerini en iyi biçimde yansıtması bakımından da dikkate değerdir. Eserin bu mahiyetine binaen sıfat fiil konusunu Kutadgu Bilig'denfaydalanarak ele almaya karar verdik. Çalışma giriş, Kutadgu Bilig'de sıfat fiiller ve ekler dizininden oluşmaktadır. Çalışmanın birinci kısmında sıfat fiil konusunda dilcilerin belli başlı izahlarıincelenmiş ve sıfat fiilin ne olduğu konusunda genel bir çerçeve çizilmiştir. İkinci kısımda ise eserdeki sıfat fiil eklerinin fonksiyonları ve bu fonksiyonlara bağlışekilleri dikkate alınarak en fazla beşer örnek olmak üzere temel ve alt fonksiyonları tespit edilmiş ve ekleşme bilgisi tahlil edilerek sınıflandırılmıştır. Çalışmanın son bölümünde ise sıfat fiil eklerinin dizini yapılmıştır
'الكلمات المقترضة من اللغة العربية في اللغة التركية 'دراسة إحصائية تقابلية

Dilsel ödünç alma, dilsel çatışma ve tartışmaların en önde gelenlerinden sayılır. Bu ödünç alma birçok iktisadi, siyasi, coğrafi ve dini etkenlerden kaynaklanır. Yaşayan dillerin diğer dillerden ödünç almayanı yoktur. Genellikle ödünç aldığı dilin kelime ve cümle yapısıyla beraber ses ve diziliş kurallarına da uyar. Bu çalışma Türkçe'nin Arapça'dan ödünç aldığı kelimeleri tanımayı hedeflemekte. Aynı zamanda delalet, yapı ve ses bakımından meydana gelen değişiklikleri de gözlemlemeyi hedeflemektir. Bu çalışma her iki dilden birini konuşan ile ikinci bir dili öğrenmeye çalışanlarla öğretmenlere yöntem açısından büyük bir faydası olacaktır. Her iki halkı arasında uygarlık ve kültürel bağları keşfetmeye yardım edecektir. Çalışmamız giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmı, araştırmanın problemleri, hedefleri ve bu konuda daha önce yapılmış çalışmaları içermekte ve araştırmanın metodu ve sınırlarını içermektedir. Birinci bölümde dilsel ödünç alma konusu işlenmiştir. Dilsel ödünç almanın anlamının sınırları ve sebepleri irdelenmiştir. İkinci bölümde Arapça ve Türkçe dilleri arasındaki en önemli farklılıklar işlenmeye çalışılmıştır. Üçüncü bölümde ise Arapçadan Türkçeye geçmişş kelimeler ayrıntıları ile incelenmiştir. Sonuç kısmında elde edilen veriler ve araştırmacının önemli sonuç ve tavsiyeleri verilerek araştırmanın sonunda bir liste halinde sunulmuştur. Araştırmada istatistiksel karşılaştırmalar ve niteleyici metotlar birlikte kullanılmıştır. Bu kelimelerin tamamındaki değişiklikleri gözlemleyerek vermiştir.
Immediate and long term effects of form focused instruction in the learning of English relative clauses by Turkish EFL learners: Implications for the levels of embeddedness in RRCs

Bu araştırma gramer ağırlıklı dil öğretim yöntemlerinin, Türk öğrencilerinin ilgi-tümcelerini öğrenmelerindeki ivedi ve uzun vadeli etkileri incelemektedir. Bu çalışmanın başka bir amacı da içiçelik sıralamasının ilgi-tümcelerininöğrenilmesindeki rolünü araştırmaktır. Örneklemi İngilizceyi yabancı dil dersi olarak görmekte olan bir özel okuldan yaşları 15-17 arasında değişen 45 Lise 1 öğrencisi oluşturdu. Üç adet cümle bağlama testi ve iki adet dilbilgisel doğruluk saptama testi veri toplama işlemi için kullanıldı. Araştırmaya katılan öğrencilere, ilk olarak, ilgi-tümcelerinin İngilizcede nasıl kullanıldığı üzere öğretim verilmeksizin bir cümle bağlama ve bir dilbigisel doğruluk saptama testi, öğretim verildikten iki gün sonra benzer bir cümle bağlama ve bir dilbigisel doğruluk saptama testi, öğretimden 6 hafta sonra tekrar ilk uygulanmış olan testler ve son olarak, öğretimden 6 ay sonra da diğer testlere benzer bir cümle bağlama testi uygulandı. Öğrencilerin test sonuçları istatistiksel analizlere tabi tutuldu. Sonuçlar, gramer ağırlıklı dil öğretiminin ivedi etkilerinin olumlu olduğunu, ancak bu etkilerin uzun vadede görünmediğini, başka bir deyişle, Türk öğrencilerin, kısa vadede, ilgi tümcelerini anlama ve oluşturmadaki başarılarının uzun vadede devam etmediğini göstermektedir. Bu araştırmanın ortaya çıkardığı diğer bir bulgu da, gramer ağırlıklı dil eğitiminin, her ne kadar, içiçelik sıralaması daha az karmaşık olan ilgi-tümcelerinin (l. ve 2. seviyeler) anlama ve oluşturulmasında olumlu etkileri var ise de, bu tür öğretim yöntemlerinin, içiçelik sıralaması çok daha karmaşık olan ilgi-tümcelerinin (3. ve 4. seviyeler) ediniminde hemen hemen yok denecek kadar az etkisi olduğunu göstermektedir..
Zemmu'l-Fena'da geçen olumsuzluk ifadeleri ve bunların anlambilim bakımından incelenmesi

Hayatı hakkında fazla bilgiye sahip olmadığımız 17. yüzyıl ediblerinden Ali b. Muslihiddin el Bozkıri'ye ait Zemmu'l-Fena adlı mev'ize türündeki eserin, biri Mısır'da on dokuzu Türkiye'de olmak üzere 20 nüshası mevcuttur. Osmanlı Türkçesiyle yazılmış bu eserin, nüsha tanıtımları dışında üzerine yapılmış herhangi bir çalışma yoktur ve çevirisi de yapılmamıştır. Tarafımızca eserin önce transkripsiyonlu çevirisi yapıldıktan sonra eserdeki olumsuz ifadeler tespit edildi. Bu olumsuzluklar kelimelerde ve cümlelerde olumsuzluklar adı altında iki temel grupta incelendi. Tespit edilen, olumsuz kelime ve cümleler anlambilim bakımından da çeşitli gruplara ayrılarak verildi ve gerekli değerlendirmeler yapıldı.
Arap Şiirinde Vahdetu'l-Kaside meselesi

Bu çalışmada Modern dönem edebiyatında karşımıza çıkan vahdetu'l-kaside meselesi ve bu konu hakkında görüşler bildiren eleştirmenler ele alınmıştır. Çalışma, bir giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde konunun amacı, önemi, yöntemi gibi genel bilgileri üzerinde durulmuştur. Birinci bölümde Arap edebiyatı kasidesinin Cahiliye döneminden bu yana gelişimi incelenmiştir. İkinci bölümde de kadim Batı ve Arap edebiyatında ve modern Arap edebiyatında konuya değinen eleştirmenlerin görüşleri değerlendirilmiştir.
Zazakİ de zerfİ u goreye raweyan şuxulnayİşe zerfan

Bu çalışmada Zazacada zarflar ve zarfların kiplere göre kullanımını incelenmiştir. Giriş kısmında Zazaca yazılmış olan gramer kitaplarından kronolojik olarak bahsedilmiştir. Ayrıca konudan söz eden kitaplar ve ilgili makalelere de işaret edilmiştir. Girişte ilave olarak problem, tezin amacı, tezin önemi, tezin sınırlılıkları ile ilgili bilgi verilmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde Zarf'ın tanımı sözcük olarak zarfların yapısı ve anlam olarak zarfların türleri üzerinde durulmuştur. Zazaca metinlerden, içinde zarf bulunan örnek cümleler seçilerek aktarılmıştır. İkinci bölümde ise zaman kiplerinden bahsedilerek zarfların kiplere göre kullanımı üzerinde durularak örnek cümlelerle temellendirilmiştir.
Rule-based chunking of semantic roles for Turkish

Çalışmamızda, semantik rollerin etiketlenmesi problemine farklı bir açıdan yaklaştık. Biz, sadece tek bir rolün belirlenmesi üzerine odaklanan ilgili çalışmaların aksine, bütün semantik roller üzerinde çalıştık. Savımız, bir kelimenin ve kontekstinin morfolojik analizinin semantik rollerin etiketlenmesinde yararlı olacağıdır. Bunun için ilk olarak olası semantik bölümlerin sınırlarını kelimelerin ve kontekstlerinin morfolojik analizlerini inceleyerek belirledik. Sınırların belirlenmesini daha da geliştirmek için ilk işlemi, morfolojik analiz ve ilk işlemin çıktısı olan sınır bilgilerinin kombinasyonu ile tekrarladık. Bu sınırları kullanarak semantik bölümler yarattık ve bu bölümleri içeriklerine göre etiketledik.
Fransızca öğretiminde Avrupa Ortak Başvuru Metni uygulamalarının dinlediğini anlama becerisine etkisi

Diller için Avrupa Ortak Başvuru Metni, Avrupa ülkelerinde dil öğretim programları, sınav ve ders kitapları vb. konulardaki çalışmaları yönlendirmek için ortak bir çerçeve sunmayı amaçlamaktadır. Avrupa Konseyinin bir üyesi olan Türkiye'de de AOBM uygulamalarıyla ilgili birçok çalışma başlamıştır. Çalışmamızda AOBM'ye göre B1 düzeyinde Fransızca öğrenenlerin, tanımlanan düzeyin dinleme anlama betimleyicilerinde belirlenen özelliklere uygun olarak dinleme anlama becerilerinin geliştirilmesi hedeflenmiştir. Yabancı dil eğitimi alan öğrencilerin sürekli duymadıkları bir yabancı dili anlamada sorun yaşamaları ve arzu edilen iletişimin yeterli boyutta kurulamaması sebebiyle öğrencilerin gereksinimlerine uygun öğretim yöntemlerine ihtiyaç duyulmaktadır. TÖMER Kızılay şubesinde 2011- 2013 öğrenim yıllarında Fransızca öğrenen B1 seviyesindeki öğrencilerin dinleme anlama becerilerini geliştirmeye yönelik çalışmada tespit edilen gereksinimlere uygun ve öğrenim gördükleri kitaptaki konulara paralel çeşitli güncel dinleme anlama materyalleri bir araya getirilerek öğretim harmanlanmış dil eğitim yöntemiyle zenginleştirilmiştir. Deney grubundaki öğrenciler tarafından e-posta ve Moodle tabanlı web sitesi aracılığıyla erişilen bu ek materyallerin iki ay süreyle kullanımı sonrasında deney ve kontrol gruplarının kendi içlerinde ön test-son test puanları karşılaştırılmış, her iki grupta da ön test puanından yüksek olan son test puanları istatistiksel olarak anlamlı bulunmuş, dinleme anlama becerisindeki artışın harmanlanmış dil öğrenim yöntemiyle verilen eğitimi alan deney grubunda daha yüksek olduğu saptanmıştır.
Murathan Mungan'ın Kibrit Çöpleri -Takribi ve Vasati Kıpkısa Öyküler- kitabından kısa öykülerle metin dilbilimsel çözümleme örnekleri

Bu çalışmanın amacı, Murathan Mungan'ın Kibrit Çöpleri isimli kısa hikayelerden oluşan kitabından seçilen kısalıkları birbirinden farklı üç öykünün 'küçük ölçekli yapı' ve 'büyük ölçekli yapı' bağlamında incelenmesidir. Araştırma, kitapta yer alan kısa öykülerin doküman analizine dayalı olarak incelenmesine ve metindilbilimsel olarak çözümlenmesine dayanan nitel bir araştırmadır. Araştırmanın çalışma materyalini Murathan Mungan'ın Kibrit Çöpleri adlı hikaye kitabından seçkisiz olarak belirlenen 'Nihayet', 'Saklı Yas' ve 'Kavga' başlıklı öyküleri oluşturmaktadır. Çalışmada metindilbilimsel yöntemle çözümlenen kısa öyküler, alan yazında yer alan yazılı doküman, yazar ve eserleri için yazılmış olan makale, tez, kitap vb. kaynaklar taranarak belirlenmiştir. Araştırma verileri belgesel tarama ile toplanmış, toplanan veriler 'içerik analizi' ile çözümlenmiştir. Çalışmada, ilk olarak metin küçük ölçekli yapı bağlamında ele alınmış daha sonra metnin büyük ölçekli yapısına değinilmiştir. Çalışmada yapılan metin çözümlemeleri, Torusdağ ve Aydın (2017)'ın yaklaşımına göre sırasıyla başlıklar altında örneklendirilerek bir araya getirilmiştir. Araştırmada yinelenen sözcükler, sözcüklerin oluşturduğu eşdizimsel örüntüler ve sözcüksel ağlar üzerinden metinlerdeki temel izlekler belirlenmiştir. Bu bağlamda 'Nihayet', Saklı Yas' ve 'Kavga' adlı kısalıkları birbirinden farklı üç hikayenin bu bulgular bakımından edebi bir metin olabilme kriterlerini sağladığı sonucuna ulaşılmıştır.
Eski Uygur Türkçesinde iştikaklı ikilemeler

Bu çalışmada ikilemeler, ele alınıp farklı bir bakış açısıyla değerlendirilmiştir. Çalışmanın amacı, Türkçenin her döneminde kullanılmış olan bu anlatım biçiminin farklı bir türünü tanıtıp yeni bir terimle Türk dili literatüne katkıda bulunmak, iştikaklı ikilemenin Eski Uygur Türkçesi dönemi eserlerinde nasıl yer aldığını ve kullanıldığını tespit etmektir. Giriş bölümünde, ikileme için verilen tanımları, ikilemeler için kullanılan terimler verildikten sonra daha önce ikilemler üzerine yapılmış olan çalışmalar detaylı bir şekilde tanıtılmıştır. İkinci bölümde, ikileme ve iştikaklı ikileme yapısı üzerinde durulmuştur. İştikaklı ikilemenin özellikleri verilmeye çalışılmıştır. Üçüncü bölümde ise, Eski Uygur Türkçesi dönemine ait taranan eserlerde tespit edilen iştikaklı ikileme örnekleri verilmiştir. Çalışmanın sonuç bölümünde iştikaklı ikilemeye dair tespit edilen verilerle özellikler ve Eski Uygur Türkçesinde iştikaklı ikilemelerin konumuna dair tespit edilen saptamalara, yorumlara ve varılan sonuçlara yer verilmiştir. Ayrıca tarama sonucunda tespit edilen iştikaklı ikileme örneklerinden bir dizin oluşturulmuştur.
Sabahattin Ali'nin Kuyucaklı Yusuf romanındaki niteleme sıfatları

Çalışmamız, Sabahattin Ali'nin 'Kuyucaklı Yusuf' romanında kullanılan niteleme sıfatlarını konu edinmiştir. Bu çalışmada niteleme sıfatları 6 grupta incelenmiştir. Kuyucaklı Yusuf romanında 1622 niteleme sıfatı tespit ettik. Bu sıfatların 988 tanesi Türkçe, 441 tanesi Arapça, 172 tanesi Farsça, 13 tanesi Fransızca, 4 tanesi İtalyanca 4 tanesi de Yunancadır. Kuyucaklı Yusuf romanında yazarın en çok kullandığı niteleme sıfatı ise 'genç' sözcüğüdür. Bu sözcük romanda 41 kez kullanılmıştır, onu 38 kullanımla küçük, 35 kullanımla beyaz ve 31 kullanımla sarı sözcüğü takip etmektedir. Farsçada 'hazine' manasına gelen genç sözcüğü Türkçede de yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Burada bahsettiğimiz genel sonuçlara ilişkin daha kapsamlı sayısal bilgiler ve oranlar çalışmamızın inceleme kısmında yer almaktadır.
Okulöncesi dönem çocuklarının benzetmeleri anlama ve üretme becerilerinin incelenmesi

Bu araştırmada çocukların figüratif dil türlerinden biri olan benzetmeleri anlama ve üretme becerilerini saptamak amaçlanmıştır. Araştırmanın katılımcılarını çeşitli okul öncesi eğitim kurumlarında bulunan 5-6 yaş grubu 120 çocuk oluşturmuştur. Veriler, uzman görüşlerine bağlı olarak oluşturulan 26 maddelik bir başarı testi ile toplanmıştır. Başarı testinde anlama boyutunda 16 madde, üretme boyutunda 10 madde bulunmaktadır. Testteki maddeler yapılan görüşmeler çerçevesinde katılımcılara sözlü yolla yöneltilmiştir. Verilen yanıtların ses kayıtları alınmış ve çözümlemeler kayıtların içeriğinin iki uzman tarafından değerlendirilmesi yoluyla gerçekleştirilmiştir. Elde edilen yanıtlar kodlanarak istatistik programına aktarılmıştır. Araştırma sorularına bağlı olarak betimsel istatistik hesaplaması yapılmış, ayrıca korelasyon ve Mann Whitney U teknikleri uygulanmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgular testin anlama boyutunda bulunan maddelerden en çok anlaşılan maddenin oranının %56, 7 ve üretme boyutunda en çok başarı sağlanan maddenin oranının ise %40 olduğunu ortaya koymuştur. Buna ek olarak katılımcıların benzetmeleri anlama düzeyleri ile benzetme üretme düzeyleri arasında orta düzeyde anlamlı bir ilişkinin bulunduğu, benzetmeleri anlama ve üretme becerilerinin cinsiyete göre farklılık göstermemesine karşın okul öncesi eğitime devam etme süreleri bakımından farklılaştığı belirlenmiştir. Katılımcılardan devlet okuluna devam edenler özel kurumlar kapsamındaki okul öncesi eğitim sınıflarına devam edenlerden ve 6 yaşında olanlar 5 yaşındakilerden daha başarılı olmuştur. Elde edilen bulgulara dayanarak bu çalışmada ulaşılan sonuçların başka gruplar üstünde de uygulanarak doğrulanması ve figüratif dilin diğer türlerine yönelik çalışmalar yapılması önerilmiştir.
Tevkarİya sİnemaya Kurdİ ji bo edebiyata Kurdİ

Günümüzde, sinema dünyası üzerine en önemli konularından biri, sinemanın edebiyattan alıntılarıdır. Bu sinemanın hitap ettiği her toplum için geçerlidir ve her senarist ve yönetmen için önemlidir. Edebiyat sinemaya uyarlandıktan sonra sinemanın kalitesi ve önemi arttı. Sinematografik dünyasının tarihini göstermek zorunda kalırsak, sinematografiyi romantizmden ve romantizmin hikayelerinden görmek mümkündür. Kürt edebiyatında hikayecilik, Kürt yönetmenleri tarafından sıkça başvurulan edebi alandır. Biz de bu çalışmamızda, her ne kadar dünya sineması ve edebiyatından bahsetmişsek de, asıl amacımz Federal Kürdistanda yönetmen ve senaristerin Kürt sineması ve edebiyatla ilişkisini ve Kürt sinemasına katkıları üzerindeki çalışmalara dikkat çekmek istedik. Bu alanda Kürt edebiyatından sinemaya uyarlanmış sayısız eser bulunmakta. Bunlardan bazıları başarısız olmasına rağmen, bazıları uluslararası alanda ödül de almıştır. Tezin birinci bölümünde sinema ve sinemanın kameraya geçiş aşamasından, ikinci bölümde ise sinemanın edebiyatla ilişkisini ele almışız.
Bingöl yöresinde kullanılan Zazaca hayvancılık kavramları

Bingöl, Türkiye'nin Doğu Anadolu Bölgesinde yer almaktadır. Bingöl ili doğal güzellikleri ve yaylaları ile ünlüdür. Nüfusunun çoğunluğu Zazalar'dan oluşmaktadır. Zazalar geçmişşten günümüze doğa ile iç içe yaşayagelmişlerdir. Genelde hayvancılık ve tarım ile uğraşmışlardır. Bu nedenle hayvancılık ve tarım maddi ve manevi kültürlerini etkilemiştir ve hayatlarında önemli yer edinmiştir. Özellikle manevi kültürde örf, adet, gelenek ve göreneklerde hayvancılığın iyice yer edindiğini gömek mümkündür.'Bingöl Yöresinde Kullanılan Zazaca Hayvancılık Kavramları'' adlı çalışmamızdaZazaca hayvan isimleri, hayvancılıkta kullanılan alet ve eşyaların isimleri, çoban, çobanlık ve sürü ile ilgili kavramlar, hayvan barınaklarının isimleri, hayvan hastalıkları, doğum ve ölümleri ile ilgili kavramlar, hayvansal ürünlerin isimleri, avcılık kavramaları, yaylacılık kavramları, hayvancılık ile ilgili terimler, deyimler, atasözleri, fabl örnekleri ve genel anlamda hayvancılık ile ilgili bilgiler ele alınmış ve birçok özgün tespitlerde bulunulmuştur. Bingöl'ün yaylalarında gerçekleştirilen hayvancılık faaliyetlerinde bulunan ve Bingöl'ün çeşitli bölgelerinde hayvancılıkla uğraşan birçok kişiyle birebir yaptığımız görüşmelerin analizini yapıp birçok kelime, kavram, isim, terim ve görsel bilgiler edindik. Çalışma kapsamında birçok sözlük taraması da yapılmıştır.