turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Sovyet Dönemi Özbekistan' nın ekonomik durumu

Özbekler 15. Yüzyılda oluşmuş bir Türk boyudur. Ancak ülke, 1826'da Nasrullah Han(1826-1860) zamanında Rus tehlikesi ile karşı karşıya kalmıştır. Kırım Harbinden mağlupçıkan, Avrupa ve Orta Doğuda yayılması durdurulan Rusya, Türkistan bölgesini kendisi içinyayılma sahası olarak görmüştür. 1870 yılında Rusya işgal ettiği Türkistan'daki bütün ülkelerikendisine ilhak ettiğini açıklamıştır. Rusya, Türkistan'da sadece ekonomiyi değil aynı zamanda demografik yapıyı da değiştirmek için programlar uygulamıştır. Özbekistan'da 1939'da toplam nüfusun ancak %5.6'sı Avrupalı iken 1947'da bu oran % 20'ye yükselmiştir. Sovyet Rusya, Özbekistan'a bir hammadde ambarı gözüyle bakmış, sınai ve teknolojikyatırımları, sadece hammadde kaynaklarını işletmeye yetecek şekilde düzenlemiştir. Özbekistan yarı-mamul mamul mal üretiminde diğer Cumhuriyetlere bağımlı kılınmıştır. Bubağımlılık, Özbekistan Cumhuriyetini nihai malların hemen tamamını ithal eden ülkelerkonumuna sokmuş ve bütçe açıklarına sebep olmuştur. Emperyalist sömürünün en ağırnoktalarından biri de Özbekistan'ın ihraç edecekleri malların fiyatlarını belirlemede söz sahibiedilmemesidir. Sovyet Rusya, Özbekistan'da üç tür tarım politikası uygulamıştır. Bunlar;Pamukçuluk, Suni sulama ve Yeni ekim alanları kazanma politikalarıdır. Özbekistan'dakolektif mülkiyet, özel mülkiyetin yerine geçirilmiş ve tarım toprakları sadeceKolhoz ve Sovhoz işletmeleri ile işletilmiştir. Aynı sorun sanayi alanında da görülmüş, Özbekistan'da bölgelere dağılan sanayileri, merkeziyetçi politikayla yönetmesinden dolayıÖzbek sanayisi bağımsız bir yapıya kavuşamamıştır.
2009 sonrası Afganistan güvenliğin'de ABD ve İran'ın Rolü

Afganistan, sahip olduğu jeopolitik coğrafya dolayısıyla tarih boyunca uzun süreli süresiz olmayan istilalara maruz kalmış ve küresel kuvvetlerinin dikkatini çekmektedir. Afganistan coğrafya olarak Asya kıtasının merkez üssü niteliğinde olup, çok uzun zamandan beri ticari yolları sayılan ipek yolu da Afganistandan geçmektedir. Afganistan üzerindeki Sovyet işgalinin sona erdiği 1989 yılı ile ABD'nin Taliban'ı devirmeye yönelik askeri müdahalede bulunduğu 2001 yılları arasında, bu ülkede şiddetli bir iç savaş yaşanmıştır. ABD ve Sovyetler Birliği gibi küresel güçlerle beraber, bazı bölgesel güçler de, iç savaşın taraflarını çeşitli şekillerde destekleyerek bu iç savaşa müdahil olmuşlardır. İran da Afgan iç savaşına müdahil olan bu bölgesel güçlerden biridir. ABD ve Suudi Arabistan'ın Taliban'a karşı tavır almaları, bu ülkelerin İran ile ilişkilerinde kısmi ve geçici bir yumuşamaya sebep olsa da, Taliban'ın ABD'nin askeri müdahalesi sonucunda devrilmesi ve Afganistan'daki ABD askeri üslerinin varlığı, İran için ciddi bir tehdit olmaya başlamıştır. Yeni Afgan yönetiminin, ABD ve müttefiklerinin inisiyatiflerinde oluşturulmasının da İran nezdinde antipatiyle karşılandığı söylenebilir. Bunun yanında, Taliban'a yönelik askeri müdahalede İran devre-dışı bırakılarak, Pakistan, Tacikistan ve Özbekistan ile işbirliği yapılmıştır. Bunun sonucunda İran'ın Afganistan'a yönelik Orta Asya ülkeleriyle kurmuş olduğu stratejik işbirliği de zedelenmiştir. Afganistan meselesine yönelik dış politikasında İran, Taliban Rejimine karşı yürütülen operasyon karşısında, başlangıçta olaylardan en çok menfaat sağlayan ülkelerden biri olduğundan ve gerek kendi içindeki iç siyasi gelişmeler, gerekse de dünyadaki genel siyasi durumu değerlendirerek sessizliği tercih etmiştitir. Ancak ABD'nin hemen yanı başına yerleşmesinden İran giderek daha çok rahatsız olmaya başlamış ve bu duruma karşı Afganistan politikasını değiştirmeye başlamıştır. İran Afganistan'ı doğal etki alanı olarak görmekte, milli güvenliği ve ticari hedefleri açısından bu ülkeye önem vermektedir. Diğer bir yandan İran 11 Eylül sonrası Afganistan siyasetinde belirli bir dönem için mezhepçi politikalar izlemiş ve kendisine doğal müttefik olarak gördüğü Şiileri ve özellikle de Hazaraları Afganistan siyasetinde desteklemişti. Bunun en önemli göstergesi 2001 sonrasında Hazaraların Afganistan'da elde ettiği siyasi güçtür. Hazaralar daha önceki hiçbir dönemde ülkede bu denli bir siyasi güç elde edememişti. Bunun da en önemli mimari tartışmasız Tehran yönetimidir.
Uluslararası ilişkilerde güç intikal teorisi: Britanya, ABD ve Çin

Bu çalışmada Britanya Hegemonyası, Amerikan Hegemonyası ve Çin'in yükselişi Güç İntikal Teorisi perspektifinden karşılaştırmalı olarak tartışılmıştır. Her hegemonyanın veya hegemonik yükselişin kendi tarihsel ve özgün koşulları vardır. Kendine has niteliklerinin yanında hegemonyaya giden süreçlerde yapısall benzerlikler de söz konusudur. GİT ile modern dönemlerdeki hegemonik değişimi/değişimleri teorik olarak açıklamak mümkündür. Çin ve ABD arasında, yükseliş dönemlerindeki kapasitelerini yükseltme ve dış politik davranışları bağlamında benzerlikler vardır. Bu çalışma, henüz yükselişini tamamlamamış ve büyük güç, bölgesel güç, gelişmekte olan güç ve süper güç özelliklerini aynı anda barındıran bir melez güç olsa da geleceğin hegemon gücünün Çin olabileceği iddiasındadır. GİT'e göre, sanayi devrimi ile birlikte devletlerin gücünü endüstrileşmeden kaynaklı iç kapasiteleri belirlemektedir. Her devlet bu bakımdan potansiyel, yükseliş ve olgun güç olma aşamalarını yaşar. Ancak her devlet uluslararası sistemin hiyerarşik yapısında en tepede olamaz. Yani dominant veya hegemon güç olabilmek için coğrafi olarak ve insani sermaye konusunda büyük olmak gerekmektedir. Britanya hem nüfus hem coğrafi zafiyetini kolonileşme ile aşmıştır. ABD, kurulduktan göreli olarak kısa bir süre sonra bir büyük güç olmuş ve iç savaş sonrası başlayan yükseliş döneminde dışardan gelen göçlerle insani sermaye açığını kapatmıştır. Çin ise, coğrafi büyüklüğe ve antik çağlardan beri insani sermayenin en büyüğüne sahiptir. Çin Amerikan hegemonyasının bütün nimetlerinden faydalanarak yükselişini sürdürmektedir. Henüz Amerikan düzeninden memnuniyetsizliklerini de bir revizyonist politikaya dönüştürmemiştir. Bu bakımdan, Çin Amerikan hegemonyasından faydalandığı sürece statükoya sadık kalacak gibi görünmektedir.
İki savaş arası dönemde Türkiye-İngiltere ilişkileri (1923-1939)

Bu çalışma Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasından İkinci Dünya Savaşı'nın başlangıcına kadar olan süreçte gelişen Türkiye-İngiltere ilişkilerini Türkiye perspektifinden revizyonizm ve statükoculuk bağlamında ele almaktadır. Çalışma revizyonizm ve statükoculuk tartışmalarına odaklanarak konuya dair literatüre katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Türkiye ile İngiltere'nin birbirine dış politik düzlemde yaklaşmalarının en önemli sebebi iki dünya savaşı arası dönemin kolektif güvenliği zorlayıcı siyasal şartlarıdır. Revizyonizm ve statükoculuğun birbirlerine rakip akımlar olarak ortaya çıktığı bir dönemde Türkiye statükoculuğu tercih ederek dünya siyasetinde İngiltere ile aynı kulvarda yer almıştır. Revizyonizmin güçlendiği 1930'lu yıllarda Almanya ve İtalya dünya barışını tehdit eder hale gelmiştir. Bu dönemde Türkiye ile İngiltere anti-revizyonist bir dış politika izlemeleri ve yeni bir dünya savaşının önüne geçilmesi fikrini savunmaları bakımından ortak bir amaca sahiptir. Bu ittifak, her iki ülkenin de Birinci Dünya Savaşı sonrasında uluslararası kolektif güvenliği sağlamayı hedef seçmesi ve anti-revizyonist olması neticesinde ilişkilerin düzelmesini sağlayarak işbirliği yapmalarını sağlamıştır.
Egemenlik-koruma sorumluluğu ilişkisi ve Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin koruma sorumluluğu tespitindeki rolü

Tarih yıllar boyunca korkunç suçlara tanık olmuş ve hak ihlalleri karşısında yeteri kadar adaleti sağlayamamıştır. Soğuk Savaş dönemi ile birlikte 50 yıllık pasif bir süreçten sonra 160 ülkenin katılımı ile beraber ilk daimi mahkeme kurulmuştur. Uluslararası Ceza Mahkemesi 20. yüzyılın sonunda kurulmuş ve daha çok 21. yüzyılda etkili olan ortak küresel taahhüdün bir ürünüdür. İkinci Dünya Savaşı ile birlikte Nuremberg ve Tokyo Mahkemeleri kurularak sistemde bir örnek oluşturulmuştur. 'uluslararası' bir ceza mahkemesi olmasından dolayı çok büyük önem taşımaktadır. Uluslararası sistemdeki değişik bölgesel güçlerin varlığı, sistemde tüm devletlerin uyacağı ortak evrensel hukuk çerçevesine uyup uymamalarından kaynaklanan denge rejimi için Uluslararası Ceza Mahkemesi gerekli ve önemli bir organdır. Özellikle 21. Yüzyılda insan haklarının daha çok sorgulanmaya başlanması ile insanlığa karşı suçların yargılanması talepleri uluslararası toplulukta artmış bu durum dolaylı yoldan UCM'yi başvurulacak önemli bir organ kılmıştır. Dolayısı ile birçok farklı bölgesel devletin bir arada aynı anarşik sistem altında gerek hükümetlerarası gerek uluslararası örgütler çerçevesinde sağlamaya çalıştıkları bu düzende UCM caydırıcılık rolü üstlenmeyi amaç edinmiştir. Özellikle Kuvvet Kullanma olgusunun 1990'larda uluslararası sistemde yetersiz kalmasıyla 2000'li yıllarda acil müdahalenin kapısını açacak, yani Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin iznine gerek duymadan müdahale yolunu açan ve uluslararası hukukta egemenlik kavramına yeni bir anlam katan Koruma Sorumluluğu olgusu ortaya çıkarılmıştır. Diğer bir deyişle, yapılan insani müdahalenin BMGK izni olmadan meşrulaştırılması durumu ortaya çıkmaktadır. UCM bu doğrultuda üstlendiği rol ile Koruma Sorumluluğu olgusunu bağımsız bir ceza mahkemesi olarak devletlerin vatandaşlarını korumasında etkili bir rol oynamayı amaçlamıştır. Devletler Hukuku ve uluslararası anlaşmalarda somut bir bağlayıcılığı olmayan, BMGK'nin kendi rolü olarak üstlendiği Koruma Sorumluluğu olgusunda Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne de atıflarda bulunmaktadır.
Kurumsallaşma çerçevesinde Arktika'da deniz alanları sınırlandırılması

Bu çalışma, Arktika Okyanusu üzerinde sınırlandırma çalışmalarını kurumsallaşma anlayışı ve Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi esasıyla ele almaktadır. Arktika Okyanusu'nu çevreleyen beş sahildar ülkenin sınır belirleme faaliyetlerinin ele alındığı ve aynı zamanda o ülkelerin bir takım iddialarına da yer verildiği bu çalışma, deniz hukukunun evrimleşme sürecini de aktarmaktadır. Deniz hukukunun bugüne gelene dek geçtiği aşamalar ve ülkelerin hak kazanım ve sınır belirleme iddialarında ele aldığı esaslar çalışma içerisinde anlatılmaya çalışılmıştır. Kurumsallaşma anlayışının tarihi süreç içerisinde gelişimi ve bu teorinin unsurlarının da aktarılması, Arktika Okyanusu üzerinde deniz hukukunun kurumsallaşma çerçevesinde ele alınmasında yardımcı olmuştur. Artkika Okyanusu üzerinde ülkelerin hak iddia ettikleri alanların yasal dayanaklarına da değinilmeye çalışılmış, bu amaçla Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi'nden yararlanılmıştır. Arktika Okyanusu üzerinde kurumsallaşma anlayışın işlerliği tartışılarak, okyanus üzerinde bir kurumsallaşma varlığının analizi yapılmıştır. Arktika Bölgesi hakkında sahip olunan bilgilerin azlığı bakımından bu çalışma kendi alanında özgün bir değer taşımaktadır.
Kuzey Kore ulusal kimliğinin ve totaliter rejiminin milliyetçilik üzerinden yeniden üretimi

İkinci Dünya Savaşı'nın ardından Kore, ikiye bölünmüştür. Kuzey Kore'nin hem iç hem de dış politikası uluslararası toplumun önemli bir kısmı tarafından tehdit olarak algılanmıştır. Ayrıca Kuzey Kore'de siyasal otorite, totaliter rejimin inşasında milliyetçilik araçlarından istifade etmiştir. Kim İl Sung'un Kuzey Kore için oluşturmaya çalıştığı milliyetçi ruh ve totaliter yapı ile birlikte lider, kendi kendine yeterlilik politikası olan Juche ideolojisini oluşturmuş ve ordu merkezli totaliter rejim yapısını Kuzey Kore'nin ulusal bütünlüğünü güçlendirmek için kurmuştur. Bu çerçevede bu tezin amacı; Kuzey Kore'nin ulusal kimliğini ve totaliter rejim yapısını milliyetçiliğin etkisi altında nasıl yeniden ürettiğini ortaya çıkarmaktır. Dolayısıyla bu tezin vardığı sonuç; siyasi tarihteki diğer totaliter rejim örneklerinde olduğu gibi, Kuzey Kore'de de milliyetçiliğin günümüze kadar olan süreçte ulusal kimliğin ve totaliter rejimin kendisini yeniden üretmesinde vazgeçilemez bir rol oynadığını ortaya koymuştur.
Soğuk Savaş sonrası Kafkaslarda terörizm ve Rusya Federasyonu'nun görüşleri

Terörizm insanlık tarihini çok eski çağlardan beri uğraştıran, ortaya çıktığı yerlerde büyük kayıplar verdirebilen bir sorundur. Yüzyıllardır toplumların güvenliği için tehdit oluşturan terörist eylemlerin Soğuk Savaş dönem sonrasında dünya gündemine taşınmasında terörün nitelik değiştirerek etki alanını genişletmesi ve tehdit boyutunu artırması etkili olmuştur. Soğuk Savaş sonrası Sovyet Birliği'nin dağılmasıyla birlikte uluslararası politikanın gündemine gelen Kafkasya, bölgesel çatışma ve krizlerle istikrarsız bir bölge olarak görülmeye başlandı. Yeni bağımsızlığını kazanan ülkelerin iç yapılarından kaynaklanan sorunlar, milliyetçiliğin canlanması ve krizleri aşmak için gerekli olan bölgesel mekanizmaların olmaması, ülkelerin toprak bütünlüklerini tehdit eden gelişmelerin çok kısa bir süre içerisinde kontrol edilemez bir hal almasına neden olmuştur. Kafkasya'daki etnik karışıklıklar nedeniyle bu bölgede radikal milliyetçilik bir siyasi ütopya haline gelmeye başladı. 1990'ların ikinci yarısından itibaren Kafkaslar'da radikal İslam düşünceleri yayılmasıyla birlikte bölgedeki siyasi, sosyal, ulusal ve dini çatışmaların yükselmesi terörizmin büyümesine olanak sağlandı. Tezin amacı, Soğuk Savaş sonrası Kafkaslarda terörizmin evrimini anlamaya çalışmak, Rusya'nın ulusal ve uluslararası güvenliği için terörün oluşturduğu tehdidi ortaya koymak, Rusya Federasyonu'nun terörizmle mücadele politikasını değerlendirmek, terörizmle mücadelede hukuksal yaklaşımları ve uluslararası işbirliğini incelemektir.
Küresel toplumsal hareketler çerçevesinde Jean Baudrillard'ın simülasyon kuramının uluslararası ilişkilere yansımaları

Merkezsiz ve denetim altına alınamayan, postmodernite yaklaşımına uygun, anonim yapıdaki ekonomik, sosyal ve 'siyasal' yapılar modernite ve kurumlarını zayıflatmıştır. Hakimiyetin her türüne karşı mücadele eden bu yapılar Baudrillard'ın küresel hegemonya tanımıyla bütünsel bir görünüm kazanır. Küresel hegemonya, hegemonyasını Batı uygarlığının ve modernitenin ürettiği sermaye, demokratik temsil, hakimiyet ve nesnel gerçeklik gibi kavramları aşarak, boyun eğen unsurun egemeni içselleştirmesini sağlayarak ve sembolik düzlemde kendisi dışındaki tüm özgünlükleri yok ederek kurmuştur. Günümüzde küresel hegemonyaya karşı öne sürülen ekonomi-politik eleştiriler, hegemonyanın kurulduğu sembolik düzlemi göz ardı etmesi sebebiyle hegemonyanın kısır döngü içerisinde sürdürülmesine sebep olmaktadır. Terör gibi şiddet içeren ve mülteci akınları gibi şiddet içermeyen tersine çevrilme dinamikleri, hegemonyaya sembolik düzlemde meydan okumakta, küreselleşme karşısında özgünlüklerini koruma çabasındaki İslam ve diğer kültürler hegemonyaya direnmektedir. Günümüzde gerçekleşen toplumsal hareketlerin sembolik düzlemdeki karşılığı ve küresel hegemonya ile ilişkisi incelendiğinde, Arap Baharı modernleşmemiş toplumlarda ortaya çıkmış, hakimiyete verilen alışılageldik isyan hareketini temsil ederek sembolik düzlemde anlam ifade etmezken; İşgal Et eylemleri toplumsal hareket simülasyonu olarak küresel hegemonyanın sürdürülmesi ve politik temsilin günümüzde var olmadığı gerçeğinin gizlenmesi amacına hizmet etmiştir. Gezi Parkı eylemleri ise eylemlerin çekirdeği ve dışındaki katmanların farklı gerçeklik ilkelerinden hareket etmesi sebebiyle diğer toplumsal hareketlerden ayrışmıştır. Eylemlerin merkezindeki gruplar, simülasyon ilkesinin belirleyici olduğu bir evrende, anlamı parçalayan apolitik bir stratejiyle iktidara karşı çıkmıştır. Küresel hegemonyanın tüm hakimiyet alanlarını yok etme amacı, Gezi Parkı eylemlerinin politik iktidara karşı tepkisizlik ve anlamsızlık stratejisi ile paralellik göstermiştir. Bu bağlamda simülasyon teorisi, görünürde yerel unsurlar barındıran yeni toplumsal hareketlerin küresel ölçekteki neden ve sonuçlarını açığa çıkartmaya elverişli bir kavram seti sunmuştur.
Arnavutluk'un gelişimi ve Türkiye ile ilişkileri

Bu tez çalışmasında ; İlk çağlardan günümüze Arnavutluk tarihi, Arnavutluk'un komşuları, Türkiye, Avrupa Birliği, ABD, NATO, BİO, BM ile olan ilişkileri yer almaktadır. Buna göre Arnavutluk ilk çağlardan beri sürekli olarak farklı ülkeler tarafından gerek savaş ile gerekse içten sosyal ve ekonomik baskılarla işgallere uğramış, Avrupa daki son Müslüman ülkedir. Bu savaş ile gelen işgaller ve içten yapılan işgaller net olarak tezin içerisinde görülmektedir. Arnavutluk komünizm ile yönetildikten sonra Cumhuriyet yönetimine geçen ülkelerden biridir. Arnavutluk Avrupa daki en fakir ülke olarak ta göze çarpmaktadır. Birçok büyük ülke tarafından şu anda stratejik konumu bakımından dikkat çekmektedir.
Türkiye'nin Ortadoğu politikasında sivil toplum kuruluşları: 1990'lar ve 2000'lere ilişkin bir değerlendirme

Bu çalışma sivil toplum-dış politika ilişkisi açısından Türkiye'deki STK'ların Türkiye'nin İran, Irak, İsrail-Filistin ve Suriye politikalarındaki yaklaşımlarını, gündeme getirdikleri konuları, etkinliklerini 1990'lı ve 2000'li yılları değerlendirilerek analiz etmektedir. Daha önce dikkate alınmayan ve ihmal edilen STK'ların günümüzde demokratikleşmenin en önemli öğelerinden biri olarak dış politikadaki etkinliğini artırması Türkiye'nin eski ve yeni dış politikası çerçevesinde incelenmiştir. Tezin temel varsayımı iki dönem arasında sivil toplum yapısında, sivil toplumun dış politikaya katılımında ve yaklaşımında, ele aldıkları konularda kullandıkları mekanizmalarda önemli bir ayrımın olduğudur.
Uluslararası ticarette iş geliştirme

Her gün değişmeye devam eden dünyamızın, değişmeyen gerçeklerinden biri olarak karşımıza insanların sonu gelmeyen ihtiyaçları çıkmaktadır. Tüketim toplumu olarak adlandırılan 21. yüzyıl insanı, artık dünyanın her yerinde olan yeniliklerden çok kolay ve hızlı şekilde haberdar olabilmektedir. Bunun sonucunda sürekli olarak karşılanması gereken talepler oluşmaktadır. İşletmeler bu talepleri karşılamak için birbiriyle yarışarak, sınırlarının çok ötesinde uzanan girişimlerle kendilerine fırsatlar yaratma çabasındadır. Bu hızlı ilerleme tüm dinamikleriyle meydana gelmekte ve hemen her alanda kendini hissettirmektedir. Uluslararası ortam ve devlet politikaları da bu değişimden nasibini almıştır. Müşteriler isteklerinin çeşitlenmesi, küreselleşme ile birlikte rekabetin artması işletmeler için değişimi kaçınılmaz hale getirmiştir. İşletmeler daha önce kullandıkları süreçlerle sektörde rekabet edebilmek için sürekli iyileştirmeler ile kendilerini yenilemek durumundadırlar. Tez 6 bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, uluslararası konjektür üzerinde etkili olan aktörler konusunu ele alarak şartların daha iyi anlaşılması sağlanmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde, çağımıza damgasını vurmuş olan globalizm ve bunun ekonomik sistem üzerindeki etkileri ile çok uluslu şirketlerden bahsedilmiştir. Üçüncü bölümde uluslararası iş ve işletme kavramları, şirketlerin uluslararası ticaret yapma sebepleri ve girilmiş olan bu süreçte karşılaşılacak olan riskler anlatılmıştır. Dördüncü bölümde, uluslararası ticaret ve yatırım teorileri incelenmiştir. Beşinci bölümde, uluslararası ticarete giriş strateji ve yöntemleri açıklanmıştır. Uygulama aşaması olan son bölümde ise yerli sermaye ile kurulmuş olup da oldukça kısa bir süreç içerisinde 80 den fazla ülkeye ihracat yapar duruma gelmiş olan bir şirketi örnek olarak incelenerek pratikte yapılması gerekenler üzerine yorumlar yapılacaktır.
Türkiye-Mısır ilişkileri (1950-1960)

Demokrat Parti iktidara geldikten sonra Türkiye'de Adnan Menderes, Hür Subaylar hareketi sonrasında ise Mısır'da Cemal Abdülnasır'ın yönetiminde şekillenen Orta Doğu politikası iki devletin birbiriyle münasebetlerinde olumsuz bir hava estirmişti. Türkiye-Mısır ilişkileri Demokrat Parti iktidarında istenilen seviyeye ulaşamamıştı. Orta Doğuda Mısır'ın liderlik pozisyonuna bürünmesi Türkiye'nin de bölgede etkin olmak istemesi iki ülke arasındaki ilişkileri bozarak Demokrat Parti hükümetinin Orta Doğu politikasına zarar vermiş, Türkiye ile Mısır arasında eskiden beri süregelen ilişkiler bu dönemde Türkiye'nin Orta Doğuya yönelik ilk açılımı ve Batı yanlısı politikalardan dolayı mesafeli olmuştu. Bu girişimler doğrultusunda Bağdat Paktı fikri İngiltere tarafından ortaya atılmış, 24 Şubat 1955'de Türkiye ile Irak arasında yapılan antlaşma ile hayata geçmişşti. İngiltere Ortadoğu ve Akdeniz'e daha uzun süre hakim olmak amacıyla düşündüğü bu projeyi sosyalizmin Akdeniz'e ve Ortadoğu'ya yayılmasına mani olmak için kurduğunu iddia etmişti. Türkiye, İngiltere'nin öncülük yaptığı Ortadoğu ittifakını hayata geçirilmesinde önemli bir görev üstlenmişti. Pakta katılması beklenen Mısır, başından beri bu projeye karşı çıkmış ve paktı, emperyalistlerin yeni bir oyunu olarak değerlendirmişti. Mısır'ın Ortadoğu'da estirdiği antiemperyalist rüzgar nedeniyle Türkiye İngiltere'nin yanında ve sömürgecilerle işbirliği yapan ülke pozisyonuna düşmüş ve diğer Arap ülkeleri nezdinde itibarı zarar görmüştü.
The impact of the Kurdish issue and the PKK terrorism on Turkish foreign policy between 1988-1999

Bu tezin amacı, Kürt Sorununun, özellikle PKK Terörünün, İran-Irak Savaşı'nın sona ermesiyle başlayan 1988 yılı ile PKK'nın lideri Abdullah Öcalan'ın yakalanarak Türkiye'yi getirildiği 1999 yılları arasında, Türk Dış Politikası üzerine etkisini analiz etmektir. Çalışmanın diğer ana amaçları, söz konusu dönemde Dünya siyasetinde meydana gelen, İran-Irak Savaşı ile Soğuk Savaş'ın sona ermeleri, Birinci Körfez Savaşı ve bu savaşlar sonunda meydana gelen Kürt mülteci sorunu kapsamında, bölge devletleri olan Irak ve Suriye ile büyük devletler olan Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa Ekonomik Topluluğu/Avrupa Birliği'nin Türkiye ile olan ilişkilerinde, Kürt sorunu ve PKK terörünün etkisi ve yeri olacaktır. Türkiye Cumhuriyeti, kurulduğu yıl olan 1923'ten bu yana, çok sayıda iç ve dış politika mevzusu ile ilgilenmek durumunda kalmıştır. Orta Doğu gibi, sorunlarla dolu bir bölgede, Türkiye Kürt Sorunu ve PKK terörünü çözmek için birçok politikalar geliştirmektedir. Çalışmada, Türkiye'nin özellikle PKK terörünü çözmek için harcadığı çabalar ile bunların Türkiye'nin dış politikasına etkisi, odak noktaları olacaktır. Türkiye'nin bu mücadelesinde, İran-Irak Savaşı, Soğuk Savaş'ın sona ermesi, Birinci Körfez Savaşı ve sonrasındaki gelişmeler, önemli etkiler bırakmıştır. Söz konusu dönemde, genel olarak Türkiye'nin söz konusu sorunlara, güvenlik perspektifinden, dolayısıyla realist bir perspektiften çözüm bulmaya çalıştığı anlaşılmaktadır. Çalışma, beş ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, çalışmanın kapsamı, metodolojisi, teorik çerçevesi açıklanacak ve Türk dış politikasının genel özellikleri ele alınacaktır. İkinci bölümde, Kürtlerin kısaca tarih sahnesine çıkışları; dil, din, ırk ve yaşadıkları coğrafi bölge hakkında bilgiler verilecek; Türkiye'deki Kürtler ile ilk olarak PKK'nın ortaya çıkması ve bu dönemde Türk dış politikasındaki etkisi ifade edilecektir. Üçüncü bölümde, İran-Irak Savaşı bağlamında Kürt Sorunu ve PKK terörü konularının, Türk dış politikasına etkileri irdelenecek olup, dördüncü bölümde de Birinci Körfez Savaşı'nın sonuçları kapsamında, Kürt sorunu ve PKK terörünün Türk dış politikasına etkileri üzerinde durulacak ve sonuç bölümü olan beşinci bölümde de tüm bu olayların, 1988- 1999 döneminde Türk dış politikasına etkileri üzerinde bir değerlendirme ve analiz yapılacaktır.