Butik tarzı alış veriş birimlerinde tasarım kriterlerinin değerlendirilmesi

Mimari bir eylem olarak, insan faaliyetlerini banndırmak amacıyla çevrenin düzenlenmesidir. Meslek olarak ise, toplumun yapışma, gereksinim ve ekonomik verileri ile teknolojik gelişmelerine bağlı olarak, insanların yaşamasını kolaylaştırmak amacıyla barınma, dinlenme, çalışma, eğlenme gibi eylemlerini... sürdürebilmelerini sağlamak için mekanlar düzenleme sanatıdır. İnsanlar bu eylemlerim ve bu eylemlere bağlı gereksinimlerini nesnel ve/veya öznel gereçlerle sağlayarak sürdürürler. Bu gereçler ise yine tammlanmış, pazarlama amacına yönelik olarak tasarlanmış mekanlarda yer alır ve kullanıcıya sunulurlar. Bu nedenle de bu mekanların bir işlevi söz konusu olup, bu işleve bağlı biçim, ölçü, malzeme ve benzeri ile tanımlanır. Açık pazarlardan başlayarak gelişen alışveriş mekanları ülkemizde ve dünyada son birkaç yıl içinde önem kazanan ve sayılan gittikçe artan mekanlardır. Burada amaç, birden fazla ihtiyacın karşılanabileceği çok sayıda mağazayı, yeme-içme ve eğlence birimlerini, galeri, showroom ve ofislerle bir araya getirerek insanların uzun süre vakit geçirebileceği yan ticari, yan turistik kompleksler yaratarak şehrin ticari yapısmı olumlu yönde etkilemektir. Bu mimari yapı içerisinde yer alan en önemli birimler, çeşitli konularda satış yapan mağazalardır. Bu farklılık içerisindeki birimlerin konum olarak birbirleri ile ilişkileri ve ticari açıdan etkileşimlerinin yam sıra, bu mekanlardaki tasarım kriterlerinin değerlendirilmesi sayesinde iç mimari öğeler ve çevre faktörlerinin etkisi konusu açıklık kazanacaktır. Bu bağlamda, çalışmayı, oluşturan dört bölümde şunlar aktanlmaya çalışılmıştır: I. BÖLÜM : Türklerde ticaret yapısının tarihten günümüze gelişimi araştınlmış, eski Türk şehirlerindeki çarşı kavramı üzerinde durulmuştur. Zamamn ticaret yapılan olarak bedesten, kapalı çarşı ve arastalardan sonra günümüz ticaret yapısı türleri ile bunlaraı işlev ve ticari yaşamdaki yerleri aktanlmıştır. Bu bilgiler ışığında Türkiye'de alışveriş merkezlerinin ne yönde gelişim gösterdiğine değinilmiştir. II. BÖLÜM : Mağazalarda tasarım kriterleri ve uygulama yöntem-leri incelenirken konunun işletme boyutu, tüketici davramşlan ve görsel algı yönüyle ele alınması gerektiği ortaya çıkmıştır. İşletme boyutundain pazarlama kavramı, sistem ve planlaması ile ürün, fiyat, tutundurma ve dağıtım üzerinde durulmuş, pazar ve tüketici özellikleri ele alınmıştır. Tüketici davranışları da psikolojik ve sosyolojik etkenler çerçevesinde satın alma karar süreci ile beraber incelenmiştir. Görsel Algı konusu ise belli imajın yaratılması ve çekim aracı olma yönüyle mağazaya girişten çıkana kadar olan tüm biçim ve elemanlarla beraber aktarılmıştır. III. BÖLÜM : Alışveriş merkezleri içinde butik tarzı mağazalardan giyim üzerine çalışanları seçilerek bunların tasarım sürecindeki etkenler ve mekan organizasyonu incelenmiştir. Görsel algıyı destekleyen faktörler olarak renk ve aydınlatma konuların da değinilmiş, iç mekanda yer alan mobilyalar olarak teşhir ve sergileme elemanları üzerinde durulmuştur. IV. BÖLÜM : Bu bölümde günümüz alışveriş mekanlarının yeni çehresi tanımlanmış, mağaza tasarımı ve ürün prezantasyonunun eskisinden çok daha önem kazandığı vurgulanmıştır. İşletmeciler de belli bir imajın yaratılması için çaba göstermekte ve bu sayede hedef kitle ile iletişim kurarak pazar paylarım arttırmaktadırlar. Perakende alışveriş bu yönü ile ekonominin odak noktası haline gelmekte, mağaza tasarımlan da bu endüstrinin canlı ve yaratıcı göstergeleri olmaktadır. Yukarıda özetlenen biçimde çerçevesi çizilen tezin sonuç ve önerileri olarak butik tarzı mağazalarda tasarım kriterlerinin neler olduğu ve bunların işletmeci, kullanıcı ve müşteri açısından nasıl olması gerektiği tartışılmıştır.