turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
İbn Haldun düşüncesinin varlık ve bilgi temelleri

İbn Haldun (1332-1406) İslam düşünce tarihindeki önemli düşünürlerdenbiridir ve en çok umran ilmi ile tanınır. Dolayısıyla o, umran ilminin içerdiği konu ve tartışmalar bağlamında daha ziyade tarih, siyaset gibi alanlarda ele alınmıştır. Ancak bu çalışmalara bir göz atıldığında görüleceği üzere birçok çalışma onun düşüncesinin temelinde bulunan ontolojiyi ve bu ontolojiye dayalı olanepistemolojiyi ya ihmal etmiş ya da hak ettiği yeri vermemiştir. Biz, İbn Haldun'unanlaşılabilmesi için öncelikli olarak onun vahye dayalı ontolojisinin veepistemolojisinin ortaya koyulması gerektiğine inanıyoruz. Bu iddiamızdanhareketle, onun üzerine yapılan çalışmalarda gördüğümüz bu eksikliği gidermek için onun varlık tasavvurunu ortaya koymaya ve ardından onun bilgi tasavvurunu da bu varlık tasavvuruna dayalı olarak izah etmeye çalıştık. Gördük ki, İbn Haldun'un özgün bir varlık tasavvuru var ve onun, bu varlıktasavvuru felsefi olarak temellendiriliyor. Nihayet, varlığa dair bu tasavvur onuklasik felsefi gelenekten ayırıyor. İbn Haldun'un bu özgün felsefi dizgesinin bugün bizler için yeni bir felsefi dizge adına imkan taşıdığı kanaatine vardık ve ne tür imkanlar barındırdığını ise sonuçta tartışmaya çalıştık.
Keşfü'z-Zünun ve Katip Çelebi'nin bilim anlayışı

Bu çalışmada XVII. yüzyılda yaşamış ünlü Osmanlı bilgini Katip Çelebi'nin bilim anlayışı incelenmiştir. Katip Çelebi İbn Haldun'un tarih, toplum ve devlet hakkındaki bazı görüşlerini Osmanlı Dünyası'na tanıtmıştır. Bu görüşler, örneğin Naima ve Şehrizade gibi sonraki takipçileri tarafından ondan daha ayrıntılı bir şekilde dile getirilmiştir. Cumhuriyet Dönemi'ne gelindiğinde Katip Çelebi'nin bilim tarihi açısından Türk modernleşmesinin müjdecisi ya da başlatıcısı olduğu yönünde bir görüş ortaya atılmış ve yaygınlaştırılmıştır. Batılı araştırmacıların da Doğu-İslam medeniyetini öğrenme ve anlama çabalarında Katip Çelebi'nin Keşfü'z-Zünun, Takvimu't-Tevarih, Cihannüma gibi bazı eserlerinden yararlandıkları görülmektedir. Cumhuriyet Dönemi Türkiye'sinde çizilen ve yerleştirilen Katip Çelebi tasarımı isabetli değildi. Çalışmalarında modern bilimsel ya da felsefi kuramlardan hiçbir iz görülmez. Bilimsel ve felsefi kuramlar bakımından tamamen İslam Uygarlığı'nda ortaya çıkan görüşlere bağlı kalmıştır. Sözgelimi Batlamyus astronomisi, Hippokrates ve Galen çizgisinde gelişen tıp anlayışı ve Aristoteles'in fizik kuramının İslami versiyonlarını savunmuştur. Felsefi açıdan ise özellikle İşrakilik anlayışının etkisinde olduğu görülmektedir. Zihniyetinde majic, mistik, rasyonel ve dini öğeler yer almaktadır. Bilgi elde etme yöntemi, doğa bilimleri anlayışı, felsefe görüşü, evren ve doğa tasarımında sözü edilen eğilimlerin önemli rol oynadığı görülmektedirSonuç olarak İslam kültüründeki entelektüel eğilimlerden ayrı düşmüş ve Batının modern felsefe ve bilim zihniyetini benimsemiş bir Katip Çelebi tasarımı gerçeğe uygun görünmemektedir.
Franz Kafka'da yabancılaşma problemi

Araştırmanın amacı yabancılaşma problemini Franz Kafka'nın eserlerine bağlı olarak tahlil etmektir. Günümüz insanının yaşadığı en önemli sorunlardan biri olan yabancılaşma, hayatın her alanında karşımıza çıkmaktadır. İnsan ilişkilerinin somut anlatımı en iyi şekilde edebi eserlerde karşımıza çıkmaktadır. Bu sebeple Franz Kafka'nın tüm eserleri incelenmiş ve yabancılaşma problemine ilişkin literatür taraması yapılarak kaynaklar analiz edilmiştir. Franz Kafka'nın yabancılaşma problemine ilişkin yerini belirlemek amacıyla yabancılaşma probleminin felsefi seyri araştırmanın birinci bölümünü oluşturmaktadır. Araştırmanın ikinci bölümünde Franz Kafka'nın yabancılaşma problemine ilişkin görüşleri irdelenmiş ve yabancılaşmanın ortaya çıktığı tüm alanlara tek tek değinilmiştir. Bu noktada Franz Kafka'yı diğer düşünürlerden ayıran yönlerine de yer verilmiştir. Araştırmanın sonuç kısmında Franz Kafka'nın yabancılaşma problemindeki etkisine değinilmiş ve Kafka'nın bu problem noktasında önemi vurgulanmıştır.
Herakleitos'un doğa anlayışı

Herakleitos'un doğa anlayışı arkhe, ateş, logos, doğa, kosmos, değişim, karşıtlık, çatışma, birlik kavramları etrafında ele alınmaya çalışılmıştır. Bu kavramlar aracılığıyla Herakleitos felsefesinin ve Presokratik doğa araştırmasının hareket noktalarına ve sorunlarına da değinme fırsatı doğmuştur. İlk olarak Sokrates öncesi filozoflardan bazıları konu ile ilgileri bakımından incelenmiş ve sonrasında da Herakleitos'un doğa anlayışı serimlenmeye çalışılmıştır. Son olarak ise Herakleitos'un Platon ve Aristoteles'te nasıl ele alındığı incelenmeye çalışılmıştır. Çalışma yürütülürken Herakleitos'un fragmanlarına sadık kalmaya dikkat edilerek, özellikle onun ateş kavrayışındaki simgesel yönün ve değişim anlayışındaki birlikli düzenlilik fikrinin altı çizilmeye çalışılmış, Herakleitos'taki logos kavramının bu konularla bağlantısını kurmaya gayret edilmiştir. Bunları yaparken de onun öncüllerine ve ardıllarına nazaran özgün anlayışı vurgulanmaya çalışılmıştır.
Leo Strauss'un Farabİ yorumu

Alman asıllı Yahudi felsefeci Leo Strauss'un siyaset felsefesinin temelinde pozitivizm ve tarihselcilik eleştirisi yer almaktadır. Siyaset felsefesi siyasi şeylerin evrensel doğasını araştırdığı için tarihsel olamaz, en iyi ve doğru siyasi yönetimin ölçütünü aradığı için de değerden bağımsız olamaz. Bu anlamda Strauss'un siyaset felsefesi tasavvuru, Farabi'nin siyaset felsefesi anlayışıyla tam bir uyumluluk içindedir; zira Farabi Medine'yi erdem kriterine göre değerlendirmiştir. Strauss, pek çok antik dönem filozofu gibi Farabi'nin de eserlerini kaleme alırken esoterik bir dil kullandığını iddia etmiştir. Bu çalışmanın amacı, Strauss'un siyaset felsefesi tasavvurunun Farabi okumalarına yansıyan yönlerini aydınlatmak ve bu okuma tarzının, Strauss'un genel siyaset felsefesi söyleminin gölgesinde ne derece başarılı olduğunu metin mukayesesi bağlamında tartışmaktır. Strauss'un iddiasına göre; felsefenin meşruiyetinin tartışıldığı bir dönemde, İslam toplumu içerisinde yaşayan Müslüman bir filozof olarak Farabi, gerçek düşüncelerini hem felsefeyi halk nezdinde meşrulaştırmaya yarayacak hem de asıl söylemek istediğini yalnızca felsefecilere anlaşılır kılacak bir yazım tarzı geliştirmiştir. Buna göre Farabi, iki farklı kitleyi muhatap aldığı eserlerinde iki farklı felsefe ortaya koymuştur ve eserlerindeki farklılıklar ilk okuyuşta çelişki gibi görünse de daha titiz bir okuyuşla semboller çözülüp esoterik öğreti açığa çıkacaktır. Böylece hem gerçek felsefesi ehli olmayanın eline geçmekten kurtulmuş olacak hem de filozof, olası toplumsal baskı ve kısıtlamalara karşı kendini güvenceye almış olacaktır. Strauss'un teklif ettiği yöntem, bizce fazlaca sübjektif olup, kolaylıkla maksatlı bir niyet okumaya dönüşebilecek mahiyettedir. Ayrıca Farabi'nin eserlerini bu tür bir tasnife tabi tutarak anlamaya çalışmak, felsefesindeki tutarlı bütünlüğü kaçırılmasına sebep olacaktır.
Alvin plantinga'nın reformcu epistemolojisinde tanrı inancının temelselliği

Epistemolojideki yöntemsel araçların kullanılarak dini inançların da diğer inançlar gibi rasyonel bir şekilde ele alınmasının imkanını ifade eden dini epistemoloji alanı ile analitik felsefe geleneğine ait yöntemlerin Alvin Plantinga tarafından dini meselelere ustalıkla uygulandığı felsefe alanına özgü tartışmaların bileşkesi durumundaki temelsellik sorunu, gerekçelendirme sorunsalı bağlamında bir inancın temel bir inanç olmasını sağlayacak koşulların ne olduğu sorusu üzerine bina edilen genel bir yaklaşım tarzıdır. Gerekçelendirmenin sonsuz gerilemesi sorununa temel inançlar kümesi ile delile dayalı olmayan bir başlangıç noktası temin eden temelcilik kuramı, bu bağlamda inançları temel inançlar ve temel olmayan inançlar şeklinde iki gruba ayırır. Çalışmamızda klasik ve ılımlı versiyonlarıyla ele alınan bu kuram, Plantinga'nın konuya ilişkin görüşleri bağlamında klasik temelciliğin reddi ile temel inançlar kümesinin sınırlarının genişletildiği ılımlı temelciliğin kabulüne dayanmaktadır. Plantinga'nın erken dönem reform epistemolojisi içerisinde ele alıp değerlendirdiği bu konu ayrıca, deontolojik yaklaşıma dayalı içselci kuramın görüşleri üzerine inşa edilen ve kaynağını kartezyen felsefenin uzantısı durumundaki septik düşünceden alan klasik temelciliğin, temel inançlar konusunda belirlediği prensiplere ilişkin delilci yaklaşımına bir tepki niteliğindedir. Onun katı akılcı ve katı fideist bir kutuplaşmadan ziyade ılımlı ve orta bir yol benimsediğini serimlediğimiz bu çalışma doğal teolojik yaklaşıma pozitif ve negatif yönleriyle değinmekle birlikte genel olarak Tanrı inancının delilsiz rasyonelliği konusuna odaklanmaktadır. Ayrıca Plantinga'nın erken dönem reform epistemolojisinde benimsediği bazı görüşleri eleştirdiği, gerekçelendirme ile delil arasındaki ilişkiyi sorgulayıp düşüncelerini olgunlaştırdığı aşamayı ifade eden güvence kavramı da çalışmamızda ele alınan diğer önemli konular arasındadır.
Hint kökenli dinlerde kurtuluş anlayışı

Hint kökenli dinler olan Hinduizm, Budizm, Caynizm ve Sihizm'in kurtuluş anlayışlarını incelediğimiz bu çalışma, giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Çalışmamızın giriş bölümünde kurtuluş kavramı, kelime ve terim olarak ele alınmış ve çeşitli dinlerin kurtuluş anlayışlarına yer verilmiştir. I. bölümde Hint kökenli dinlerin kaynağını oluşturan Hinduizm'in kurtuluş anlayışı incelenmiştir. Sihizm'in kurtuluş anlayışına da Hinduizm'e benzerliği sebebiyle bu bölümde yer verilmiştir. II. bölümde Budizm'in kurtuluş anlayışı ve III. Bölümde de Caynizm'in kurtuluş anlayışı ele alınmıştır. Sonuç bölümünde ise bu dört dinin kurtuluş anlayışlarının bir karşılaştırması yapılmıştır. Hint kökenli dinlere göre insan, sonsuz bir doğum ve ölüm çemberinde dünyaya sayısız defa gelir ve gider. İnsanın tekrar dünyaya gelişindeki durumunu belirleyen ise karma adı verilen kuraldır. Hint kökenli dinlerin ortak amacı bu karma-tenasüh çemberinden sıyrılarak tekrar dünyaya gelmeyi engellemektir. Bu çemberden sıyrılarak kurtuluşu elde etmek için Hint kökenli dinlerin her biri, mensuplarına farklı yollar önermektedir. Çalışmamızda bu dinlerin önerdikleri yollar, yine bu dinlerin dünya hayatına, ölüm ve ölüm sonrasına bakışları çerçevesinde incelenmiştir.
Max Scheler'in değer anlayışı

Bu tezde, M. Scheler'in değer anlayışını sunmaya çalıştım. Tezimiz giriş, üç bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Girişte Scheler'in hayatı, felsefi kariyeri ve onun insan ve kişi hakkındaki görüşlerine kısaca değindim. Birinci bölümde, Scheler'in değer analizini sunmaya çalıştım. Bu bağlamda onun değerler, değerlerin taşıyıcıları ile ilişkisi, değerlerin kavranışı, değerlerin kendi aralarındaki yükseklik ilişkisi ve değer modaliteleri hakkındaki görüşlerine yer verdim. İkinci bölümde, değerlerin kaynağı hakkındaki yanlış teorilere Scheler'in getirmiş olduğu eleştirileri sundum. Üçüncü bölümde, Scheler'in değerler ve duygular arasındaki ilişki konusundaki görüşlerine yer veridim. Sonuçta ise giriş ve diğer üç bölümde ele alınan konuların bir özetini sunmaya çalıştım.
Burke's conservative subject; 'A philosophical enquiry into the origin of our ideas of the subliime and beautiful' to special ascription

Yüce ve Güzel Kavramlarımızın Kaynağı Hakkında Felsefi Bir Soruşturma' eserine özel atıfla Edmund Burke'de Muhafazakar Özne başlığını taşıyan çalışmamız, muhafazakarlık denince akla ilk gelen düşünür olan Edmund Burke'ün 'A Philosophical Enquiry into the Origin of Our Ideas of the Sublime and beautiful' adlı eserinde serimlediği ve O'nun temel epistemolojik çalışması kabul edilen bir metnin incelenmesidir. Bu metinde Burke, kişi doğasının en saf formu kabul ettiği tutku ve duyguları haz ve acı açısından incelemiş ve buradan Yüce ve Güzel ismini verdiği en güçlü duygulara ulaşılacağını ve bunun yaşamın eylemselliği içerisinde en etkili nitelikte olduğunu göstermiştir. Çalışmamız, Burke'ün oluşturmaya çalıştığı kuramsal çerçevenin anlaşılmasını sağlamayı amaçlamaktadır. Ayrıca değerlerin koruyucusu olduğu iddia edilen kişinin zihin yapısını, fonksiyonunu, ögelerini ve iradeye etkisi olarak seçmelerini nasıl gerçekleştirdiğinin yaşam pratiğinde incelenmesini yapmaktır. Düşünürümüz, uslamlamanın en basit ilkelerinin dahi tüm insanlarda ortak olmasıyla birlikte aklın ve akıl yürütmelerin sınırlarının darlığının, tüm davranışların onla açıklanmaya çalışılmasının, gelecek tasarımlarının ondan referansla kurgulanmasının, soyutlama sözde getirdiği sınamaya gerek bile olmayan kavramları ile her derde deva gibi kabul görmesinin aklın kendi yapısına aykırılığını göstermiştir. O, eylemlerimizin çoğuna etki eden saiklerin -tutku ve duygu- göz ardı edildiğini düşünür. İşte bu çalışma ihmal edildiği iddia edilen haz ve acı menşeli tutku/duyguların niçin böyle olduklarının değil nasıl çalıştıklarının tasvir edildiği bir incelemedir.
Ali Şir Nevayi-Leyli vü Mecnun

Leyli vü Mecnun, eserleriyle Çağatayca'yı klasik bir yazı dili haline getiren Ali Şir Nevayi'nin Hamse 'sinin üçüncü mesnevisidir. 1484 yılında yazıldığı tahmin edilen eserin konusu, Arap edebiyatından alınmıştır. Devrinin en önemli şahsiyetlerinden biri olan Nevayi, yalnızca bir edebiyatçı değil, aynı zamanda dilcidir de. Hemen hemen her eserinde çağdaşlarını Türkçe kullanmaya teşvik eden ve bunu da kendisi Türkçe kullanarak yapan Nevayi, edebiyatı dilin gelişmesi ve yayılması için en önemli bir vasıta olarak görmektedir. 3622 beyitten oluşan Leyli vü Mecnun mesnevisi 38 bölümden ibarettir. Vezni 'inef ü lü me fa i 1ün fe ü lün' olup, bazı beyitlerde sebk-i melih yapılarak 'inef ü lün fa i lün fe ü lün'e değişmektedir. 15. yy sonu eseri olsun mesnevi, yazıldığı devir Çagat ayçasının bütün ses ve şekil özelliklerini göstermektedir. Bu özelliklerin yanında eserde, devrine göre arkaik sayılabilecek Eski Türkçe kelimeler de yer almaktadır. XI Eserde dikkati çeken bir husus da Oğuzca kelime ve özelliklerin yaygın denilebilecek bir şekilde kullanılmasıdır.
Hegel's early critique of The Foundations of Modern Social Contract Theory

Bu tezin amacı, hem Hobbes, Locke ve Rousseau'nun toplumsal sözleşme kuramlarının, hem de Genç Hegel'in bu kuramları eleştirisinin normatif olduğunu göstermektir. İlk bölümde, bu çalışmanın ana hatlarını sunuyorum. İkincisinde, teorik ve pratik bilgi ayrımı açısından Hobbes, Locke ve Rousseau'nun toplumsal sözleşme kuramlarını eleştirel biçimde değerlendirmeye çalışıyorum. Üçüncü bölümde, Hegel'in erken dönemindeki epistemolojisinin ana ilkelerini, toplumsal sözleşme eleştirisiyle ilişkili olarak serimliyorum. Son bölüm ise Fichte ve Schelling'in Sistemleri Arasındaki Fark, Doğal Hukuk ve Etik Yaşam Sistemi gibi erken dönem metinleri aracılığıyla ortaya konan Hegel'in hak ve toplum kuramının serimlenmesi ve eleştirel analizinden oluşmaktadır.
Şeyh Muhammed Diyauddin'in hayatı ve tasavvufi görüşleri

Şeyh Muhammed Diyauddin çocukluğundan itibaren tasavvufi bir ortamda yetişmiştir. Eğitimine bir Nakşbendi şeyhi olan babası Şeyh Abdurrahman Taği'nin yanında başlamış ve eğitimini babasının halifesi olan Şeyh Fethullah'ın yanında tamamlamıştır. Hz. Muhammed'in soyundan gelen Şeyh Muhammed Diyauddin'in kendisi de birçok alim yetiştirmiştir. Şeyh Muhammed Diyauddin'in yetiştirdiği alimlerle günümüze olan etkisi de oldukça önemlidir. Ülkemizin en yaygın Nakşbendi kollarından birisi olan Menzil dergahının kurucusu Şeyh Seyyid Abdülhakim, Şeyh Muhammed Diyauddin'in yetiştirdiği alimlerdendir. Şeyh Muhammed Diyauddin'in tasavvufi yaşantısı yanında, 1. Dünya Savaşı ardından gerçekleşen Rus işgali ve Ermeni mezalimine karşı Bitlis'in kurtuluşu için verdiği silahlı mücadelede oldukça dikkat çekicidir. Şeyh Muhammed Diyauddin kendisi ve müridleriyle Bitlis'in kurtuluşunda oldukça önemli bir rol oynamıştır. Bitlisin kurtuluşu Doğu Anadolu'nun kurtuluşu için oldukça önemliyken Doğu Anadolu'nun kurtuluşu da tüm yurtta verilecek Kurtuluş Savaşı için önemli bir dönüm noktası olmuştur. Şeyh Muhammed Diyauddin bu mücadele sırasında iki kardeşini şehit vermiştir. Kendisi de bir top mermisiyle sağ kolundan yer alanmıştır. Doktorların kangren olma ihtimaline karşın yaptığı müdahale sonucunda Şeyh Muhammed Diyauddin'in sağ kolu kesilmiştir. Şeyh Muhammed Diyauddin'in yazdığı mektuplardan oluşan mektubatta ise rabıta, vird, nefs, muhabbet, teveccüh ve vahdet-i vücud gibi tasavvufi açıdan oldukça temel olan konular ele alınmıştır.
İbn Haldun'da tarih ve umran sorunu

Bu çalışmanın amacı, İbn Haldun düşüncesinde tarih-umran ilişkisinin nasıl kurulduğunu anlamaktır. İbn Haldun'un umran ilmi aracılığıyla ortaya çıkardığı medeniyet anlayışı ya da modeli, tarih-medeniyet bağına yapılan vurguyu temellendirmek için gereklidir. Bu bağlamda, Giriş bölümünde tarih-medeniyet bağına neden vurgu yapıldığı ve tarih-felsefe ilişkisinin izinin neden İbn Haldun ve Mukaddime üzerinden sürülmek istendiğine ilişkin gerekçeler ele alınmıştır. Birinci bölümde, İbn Haldun öncesindeki İslam düşünce geleneği, evren tasavvuru, bilgi anlayışı, ilim anlayışı, tarih anlayışı ve siyaset anlayışı olmak üzere beş temel başlık altında incelenmiş, böylelikle İbn Haldun'un düşüncesindeki farklılığın daha iyi anlaşılmasına yardımcı olacak bir altyapı hazırlanmıştır. İkinci bölümde, İbn Haldun ve Mukaddime kısaca tanıtılmış, onun yetiştiği çağda İslam dünyasının içinde bulunduğu koşullara ana hatlarıyla değinilmiştir. Üçüncü bölümde, İbn Haldun'un tarih sorunuyla nasıl yüzleştiği, insanı çevreleyen doğa koşulları, insanın temel nitelikleri ve bunların umranın oluşumundaki rolü; ayrıca, İbn Haldun'un kendisinden önceki İslam tarihçiliğini eleştirisi ve yeni yöntem önerisi gibi konular ele alınmıştır. Dördüncü bölümde, umran ilminin içeriğini oluşturan unsurların ele alınmasına ve İbn Haldun için umranın ne ifade ettiğinin anlaşılmasına çalışılmıştır. Beşinci bölümde, üçüncü ve dördüncü bölümde ele alınan tarihin ve umranın karşılıklı ilişkilerinin anlaşılmasına çalışılmış, İbn Haldun düşüncesinde tarih ve umranın örtüşüp örtüşmediği sorgulanmıştır. Sonuç bölümünde, çalışmada ele alınan konular değerlendirilmiş, gelecekte yapılacak tarih felsefesi çalışmalarında İbn Haldun düşüncesinden yararlanılabileceğine işaret edilmiştir.
Klasik Dönem İslam felsefesinde kozmolojik argüman ve modern fizikteki gelişmeler

Kozmolojik argüman, alem hakkındaki bazı gerçekliklerden yola çıkarak Tanrı'ya ulaşmaya çalışan a posteriori bir argümandır. Felsefe tarihinde belli bazı tenkitlere maruz kalan argüman, dayandığı ana doktrinlere bağlı olarak değişen çeşitli formlarda inşa edilmiştir. Bu formlar, İlk Muharrik Delili, İlk Neden Delili, İmkan Delili, Yeter Sebep Delili, Hudus Delili şeklinde sınıflandırılabilir. Bu çalışmanın birinci bölümü, kozmolojik argüman hakkında genel bilgiler vermenin yanı sıra argümanın farklı formlarını temel teorileri açısından tarihsel gelişimleri içerisinde incelemeyi amaçlamaktadır. İkinci bölümde, klasik dönem İslam filozoflarından el-Farabi, İbn Sina, el-Ğazali ve İbn Ruşd'ün düşünce dünyalarında kozmolojik argümanın farklı formlarının ne derece yer aldığı tesbit edilmeye çalışılmıştır. Üçüncü bölüm ise modern fizikteki gelişmelere ayrılmış ve bu gelişmelerin kozmolojik argümanın formlarıyla ne kadar örtüştüğü, adı geçen İslam filozoflarının yaklaşımları penceresinden ele alınmaya çalışılmıştır. Sonuç olarak denilebilir ki kozmolojik argümanın değişik formlarına fikir atlasında yer veren filozoflar, bu yolla Tanrı'nın varlığını ispatlamaya çalışmışlardır. Ancak bu ispat yöntemini kullanarak dinin temellerini bilimsel gelişmeler ile örtüştürmek bilim dünyasında durağanlığa neden olacağı gibi dini düşüncede de skolastisizme yol açacaktır. Ancak şu kadar denilebilir ki zihinleri Tanrı'nın varlığı düşüncesine yaklaştıran bir takım a posteriori deliller vardır. Ve bu deliller baktığınız perspektife göre bilim tarihinin her döneminde takipçilerini Tanrı'nın varlığına ulaştırabilmektedir.
Pro-natalism and pro-familism in relation to bio-power in turkish conservatism

Bu çalışma ile amaçlanan, Türkiye'de özellikle son yıllarda artan kadın bedenine dair politik tartışmaları iktidar ilişkileri ve biçimleri üzerinden yeniden tartışmaya açmaktı. Çalışmada, Foucault'nun 'biyo-iktidar' olarak adlandırdığı modern iktidar formunun bahsi geçen tartışmayla olan girift ilişkisini, öncelikle Foucault'nun iktidara dair söylediklerinin bir derlemesini yaparak, akabinde ise geçtiğimiz yüzyılın başında ve yaşadığımız günde güdülmekte olan nüfus yanlısı politikaların bir karşılaştırmasını çıkararak ortaya koymaya çalıştık. Çalışmayla başarılmak istenen, neoliberal biyo-politikanın özellikle kadın bedeni üzerinden özneyi inşa etme sürecini deşifre etmek ve disiplinci yöntemlerle yönlendirilmiş eski pro-natalist söylemden farkını ortaya koymaktır.
Tanrı hakkında konuşmak: Fususu'l Hikem örneği

Tanrı hakkında konuşmak, felsefenin ve teolojinin ortak konusudur. Tanrı hakkında nasıl konuşabileceğimiz meselesi ise din felsefesi içinde yer alan din dilinin mahiyeti problemidir. Düşünce tarihi boyunca en genel anlamıyla Tanrı var mıdır, zorunlu mudur, delilleri nelerdir, evren ve insanla ilişkisi nedir gibi sorulara çok çeşitli cevaplar verilmiş; ancak yirminci yüzyıla gelindiğinde soru yön değiştirmiştir. Artık Tanrı ve varlığının kanıtları değil ondan bahsetmenin anlamlı olup olmadığı tartışmaya açılmış; şüphesiz bu tartışmada baskın rolü, soruyu ortaya koyan bilim felsefecileri üstlenmiştir. Bu çalışmada din dili ve Tanrı hakkında konuşmaya İslam felsefecilerinden İbn Arabi'nin Fususu'l Hikem adlı eserini inceleyerek nasıl bir katkıda bulunabileceğimizin çerçevesi oluşturulmak istendi. Birinci bölümde din dilinin genel yapısı ile mantıksal pozitivizmin temel tezlerini ve teist yaklaşımların anlamlılık, fonksiyonellik gibi savunma çabalarını ortaya koyduk. İkinci bölümde İbn Arabi'nin Fususu'l Hikem adlı eserinden yaptığımız alıntılarla, Tanrı hakkında konuşma konusunu aşkın ve içkin boyutlarıyla işlenmesi açısından ele aldık.
İbnülemin Mahmut Kemal İnal'a ait 'Kemalü'l-Kiyase fİ Keşfi's-Siyase' adlı eserin neşir ve incelemesi

Bu çalışma, son dönem Osmanlı alim ve mütefekkirlerinden İbnülemin Mahmut Kemal İnal'in II. Meşrutiyet devrinde telif ettiği Kemalü'l-Kiyase fi Keşfi's-Siyase adlı eserinin transkripsiyon ve incelemesini araştırır. İki bölümden oluşan araştırmanın birinci bölümünde eserin müellifinin hayatı, siyaset tecrübesi ve eserleri ile Kemalü'l-Kiyase fi Keşfi's-Siyase'nin bu eserler arasında yeri tespit edilmeye çalışılmış; eserin muhtevası ve kaynak olarak kullanılan eserler incelenmiştir. Bundan sonra da eserin meseleleri ve tahlilleri araştırılmıştır. Araştırmanın ikinci bölümünde ise müellif hattıyla mevcut olan eserin transkripsiyon çalışması yapılmıştır.
Robert Nozick'in minimal devlet felsefesinde birey-devlet ilişkisi

Çağdaş siyaset felsefesinde Anarşi, Devlet ve Ütopya adlı eseriyle dikkat çeken Robert Nozick, bu eserinde yer alan Minimal Devlet Felsefesi ve bu çalışmada Minimal Devlet Felsefesi bağlamında birey-devlet İlişkisi incelenmeye çalışılmıştır. Nozick'e göre haklar pozitif değil, negatiftir. Ve ancak bu haklar üzerine kurulan bir devlet meşrudur. Bu devlet Nozick'e göre minimal ya da gece bekçisi devletidir. Nozick'in temel tezlerinden birisi; doğal hakları ahlaki temel olarak alan bir perspektiften hareketle, minimal bir devletten daha büyük bir devletin ahlaken meşrulaştırılamayacağına yöneliktir. Nozick'in diğer bir tezinde, minimal devletin belirli koşullar altında ahlaken meşru olduğuna ilişkindir. Nozick tarafından ortaya konulan düşünceler doğrultusunda, siyaset felsefesindebirey-devlet ilişkisi ve bu ilişkide hak ve özgürlüklerin ne şekilde dağıtıldığıylailgili bir takım değerlendirmelerde bulunacağız.
John Stuart Mill'in felsefesinde fayda ve özgürlük sorunu

Bu çalışmada, İngiliz düşünür John Stuart Mill'in felsefesinde temel bir konuma sahip olan, fayda ve özgürlük sorunları üzerine bir araştırma yapılmıştır. Mill'in faydacı etiğini nasıl temellendirdiğini ve döneminin en problemlerinden biri olan özgürlük konusunu ele alışı ayrıntılı bir biçimde tartışılmaya çalışılmıştır. Mill için en büyük ahlaki fayda mutluluk, bunun bağlı olduğu kendi kendini geliştirebilme koşulu açısından düşünüldüğünde ise en büyük siyasi ideal özgürlüktür. Ayrıca, Mill'in özgürlük ve faydacılık kavramlarına getirdiği açılımın incelenmesi çağının temel tartışmalarına dair birçok ipucu vermesi açısından aydınlatıcıdır.