turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Soren Kierkegaard'ın ahlak anlayışı

Düşünce tarihine baktığımızda varoluşçuluğun Hıristiyan kökenleri bizi şaşırtmamalıdır. Bu noktada filozofumuz Kierkegaard varoluşçuluğun başlıca temsilcisi olup varoluş kelimesini ilk kez o kullanmıştır. Kierkegaard görüşleri ile kendisinden sonraki filozofları etkilemiştir. Bu çalışmamızda Kierkegaard'ın ahlak anlayışını bireyin niteliksel sıçramalar yoluyla evrelerden geçerek olgunlaşması açısından ele aldık. Öncelikle Kierkegaard'ın varoluşçu felsefe içindeki yerini ve önemini belirledik. Hıristiyan varoluşçuluğun önemli temsilcisi olan Kierkegaard'a göre İsa'nın ahlakı varoluşçu ahlak gibi açık bir ahlaktır. Varoluşçu felsefede Kierkegaard öncesi ve sonrasında yer alan filozofları inceleyerek varoluşçuluğun tarihçesinde kısa bir gezinti yaptık. Daha sonra Kierkegaard'ın ahlakını estetik, etik ve dini evre çerçevesinde ele aldık. Etiği varoluşçuluğun en önemli temalarından biri olan seçim ve özgürlükle ilişkilendirerek bireysel olanın kendi kendisini seçmesine bağladık. Kierkegaard'ı varoluşçuluğun habercilerinden biri olan Pascal ve yine evre anlayışı açısından benzerlik kurduğumuz Main de Biran'la karşılaştırdık. Kierkegaard'ın hakikati en son noktada Tanrısal olan da ve inanç yoluyla bulduğunu anladık. O yaşadığı dönemin felsefesini sahtekar olarak nitelendirmiştir. Felsefenin inancın yerine koyabilecek hiçbir kavramını olmadığını belirtmiştir. Son olarak ahlak varoluşu gerçekleştirecek en önemli aşamadır. Akıldan daha önemli olan insanın varoluşudur. Bireysel varoluşu ahlaklı bir insan seçimlerle gerçekleştirir. Hayat bir seçimdir. Kierkegaard'ın en önemli eseri bize bunu net olarak göstermektedir, 'ya/ya da '
Hobbes, Locke ve Kınalızade'nin adalet kavramları arasında eleştirel bir karşılaştırma

Bir dönemin toplumsal, siyasal, ekonomik bağlamı, o dönemde siyasal düşüncenin de şekillenmesinde önemli bir etkendir. Erken modern dönemde, sözleşme geleneğinin, feodal ilişkilerin, sermaye sınıfının gelişimi Avrupa'da siyaset düşüncesinde devletin, büyük oranda toplum yaratımı bir yapı olarak düşünülmesine yol açmıştır. Osmanlı'da ise Tımar sistemi, sermaye sınıfının gelişmemesi ve padişah karşısında farklı güç odaklarının oluşamaması, siyaset düşüncesini, devletin, toplumun üzerinde konumlanan ve itaat edilmesi gereken bir yapı olarak görülmesine yol açmıştır Tarihsel bağlamın etkisi, en net şekilde Erken modern dönemde Avrupa'da yaşamış olan, Hobbes, Locke ile Osmanlı'da yaşamış bir devlet adamı ve düşünür olan Kınalızade'nin adalet kavramlarından görülebilmektedir. Hobbes ve Locke örneğinde adalet, bireylerin yaşam, güvenlik, mülkiyet gibi haklara sahip olmaları ve bunları kendilerinin kuracağı bir devlet aracılığıyla güvence altına almaları anlamına gelir. Kınalızade örneğinde adalet ise, adalet dairesi çerçevesinde, toplumu oluşturan zümrelerin 'itidalde olması' yani olabildiğince sabit tutulması, tebaanın zulümden korunması ve bunun sonucunda padişah otoritesinin ve nizamın sağlanması olarak ifade edilmektedir. Bu bağlamda, Kınalızade'nin anlayışı, devletten topluma doğru bir adalet iken ve padişahın otoritesi ve nizam için, tebaayı araçsallaştırmakta iken; Hobbes ve Locke'daki adalet anlayışı, bireyden devlete bir seyir izler ve bireyin yaşam, güvenlik ve mülkiyetinin korunması amacıyla, devleti araçsallaştırır. Bir diğer deyişle, Kınalızade'de adalet, nizamın sebebi ya da aracıyken; Hobbes ve Locke'da adalet, bireyin, kendini ve haklarını koruması ve bu amaçla devleti kurmasının bir sonucudur.
Analysis of the ethical problem lying in Tractatus background

Tractatus Logico-Philosophicus yazıldığı zamandan günümüze kadar, bilhassa ülkemizde yapılan Tractatus okumalarının ve Tractatus ile ilgili yazılan makale, kitap ve yapılan çevirilerin neredeyse tümü belli bir perspektifi aşamamıştır. Bu perspektifi belirleyen düşünsel arka plan ise daha çok İngiliz deneyci felsefe ve Ernest Mach'ın felsefesi olmuştur. Bunun sebebi ise Tractatus'a hakim olan dilin müphemliği, aforizmatik şekli ve Wittgenstein'ın Russell ve Analitik Felsefe üyeleri ile olan bireysel ilişkisidir. Bunun bir sonucu olarak ta pozitivist filozofların Tractatus'u sahiplenmeleri olarak yorumlayabiliriz. Tezin amacı ise bugüne kadar yapılan Tractatus okumalarının birçoğunun Tractatus'un asıl amacını ıskaladıklarını göstermektir. Bunun bir sonucu olarak da Wittgenstein'ın ulaşmak istediği amacı ortaya koyarak Wittgenstein'ın felsefesini açık kılmaktır. Tezin kapsamı Wittgenstein'ın ilk eseri olan ve birinci dönemi olarak kabul edilen Tractatus Logico-Philosophicus ile sınırlı olacak ve Wittgenstein'ın diğer eser ve dönemleri incelenmeyecektir. Tezin amacının tam serimlenebilmesi için yirminci yüzyıl Viyana'sı ve bu döneme etki eden düşünürler ile Tractaus ile ilgili yazılmış olan metinler irdelenecektir. Bunun için kullanılan yöntem ise tamamen metin araştırması olacaktır. Araştırmayla ulaşılan sonuç, Witgenstein'ın aslında karşıt olduğu katı pozitivizm içine oturtulmuş olduğudur. Oysaki Wittgenstein için temel problem, bilimin alanı ile değerler alanının birbirinden ayırt edilemeyişidir. O hiçbir zaman metafiziği inkar etmemiştir. Bu yanlış okumanın sebebi ise doğrudan Tractatus'u okuyup anlamak yerine hep belli bir perspektif ışığında değerlendirmek olmuştur. Bu bağlamda Tractatus'u Wittgenstein'ın kendi istediği etik bakış açısıyla okumak kanımca hem Wittgenstein felsefesini daha iyi anlamayı sağlayacak hem de felsefenin temel sorunsalından olan etik için yeni açılımların oluşmasına yol açacaktır. Bilhassa ülkemizde yeni bakış açılarının gelişmesine imkan sağlayacaktır.
Moritz Geiger'de Estetik Yargı Sorunu

Sanatta 'estetik yargı'nın nesnelliği-öznelliği tartışması Antikçağ'dan bugüne, henüz üzerinde kesin olarak uzlaşılamamış bir sorun olmaya devam etmektedir. Bu çalışmada öncelikle bu soruna ilişkin, 'sanat', 'estetik' ve 'güzel' gibi ana kavramlar ile bu kavramlardan hareketle oluşturulan kimi sanat kuramları üzerinde durulacaktır. Bunun ardından söz konusu kuramların 'estetik yargı' kavramını nasıl ele aldıkları ortaya konacaktır. Felsefe tarihinden Platon, Aristoteles ve Kant gibi kimi filozofların estetik yargı sorununa ilişkin görüşlerine kısaca değinildikten sonra, günümüz estetikçilerinden Moritz Geiger'in estetik yargıların nesnelliği-öznelliği sorununa ilişkin söyledikleri üzerinde durulacak ve Geiger'in görüşlerinin ne derece Platon, Aristoteles ve Kant'ın görüşleriyle benzerlik taşıdığı ortaya konacaktır. Ayrıca bu görüşlerde 'güzel' kavramına, dolayısıyla 'estetik yargı'nın nesnelliği- öznelliğine ilişkin söylenenler üzerinde durulacaktır. Bu bağlamda özellikle M. Geiger'in görüşlerinin temelinde yatan 'fenomenolojik estetik' ve onun estetik yargılara ilişkin görüşleri ele alınacaktır. Son olarak, estetik yargının nesnelliği ya da öznelliği sorununa Moritz Geiger'in görüşleriyle, diğer sanat kuramlarının bu görüşe ilişkin değerlendirmeleri irdelenecektir.
Felsefi düşünmenin önemi ve çocuklar için felsefe

Bu çalışmada, insanlaşmanın olmazsa olmaz koşullarından biri olan felsefi düşünmenin önemi gösterilerek felsefi düşünmenin kazandırılmasında ve geliştirilmesinde en etkili yollardan birinin Çocuklar İçin Felsefe eğitimi olduğu ileri sürülmektedir. Üç bölüm olarak hazırlanan bu tezin birinci bölümünde, düşünmenin ne olduğu, birkaç düşünme ediminin nitelikleri; felsefi düşünmenin ve temel niteliklerinin ne olduğu ortaya koyularak felsefi düşünmenin, yaratıcı, eleştirel ve özenli düşünme edimleriyle ortak ve ayırt edici özellikleri belirlenmeye çalışılmıştır. Elde edilen bilgiler ışığında, felsefi düşünmenin önemi açıkça ortaya koyulmuştur. İkinci bölümde felsefi düşünmeyi mümkün kılan ve geliştiren edimler ve etkinlikler ele alınmış, böylelikle felsefi düşünmenin yolları ana hatlarıyla çizilmiştir. Son bölümde ise Çocuklar İçin Felsefe'nin tarihsel gelişimi, amaçları, içerdiği belli başlı yöntemler, kolaylaştırıcı olarak eğitmenin rolü ve sağladığı yararlar bütün olarak ele alınmıştır. Sonuçta, felsefi düşünmenin kazandırılmasında ve geliştirilmesinde Çocuklar İçin Felsefe'nin en etkili yollardan biri olduğu ortaya koyulmaya çalışılmıştır.
Leibniz'de akıl-iman ilişkisi

Leibniz'in akıl-iman ilişkisine dair görüşlerini ele aldığımız çalışmamızda; bir din felsefesi problemi olarak akıl-iman problematiği çerçevesinde, felsefi olarak akıl-iman ilişkisinin nasıl işlendiğini ele aldık. Bu kapsamda özünde üç tür yaklaşım bulunduğunu ve bunların; (1) aklı bir kenara iterek, iman alanında akla yer vermeyen fideizmi, (2) aklın önemini ve iman alanı için merkez noktada olduğunu savunan rasyonalizmi ve (3) akıl ile imanı uzlaştırmaya çalışan eleştirel akılcılık olduğunu açıkladık. Leibniz ise bu yaklaşımlardan daha çok katı akılcılığa yakın görünmektedir. Ancak onun bu yaklaşımı kendi felsefi sistemine has; özgün ve akılcı bir yaklaşımdır. Leibniz'e göre; aklın ezeli ve ebedi hakikatleri vardır. İman alanı da bu hakikatlere uygundur. Dolayısıyla iman ile akıl birbiriyle çatışmamaktadır. Ayrıca aklımızı aşan iman hakikatleri de vardır. Fakat bu iman hakikatleri asla akla zıt değildir. Gerçekte hiçbir iman hakikati akıl ile çelişmez. Leibniz'e göre; iman sevgidir. Bu sevgi nurunu akıldan alan, Tanrı'yı bilme ile elde edilen bir sevgidir. En yetkin varlık olan Tanrı sevgisine uygun erdemli yaşam ise gerçek dindarlıktır.
Martin Heidegger'in hermeneutiği ve tarih anlayışı

Martin Heidegger'in düşünce sistemi, Varlık ve varoluşun ontolojik ve tarihsel yapışma ilişkindir. Onun felsefesi, geleneksel varlık anlayışından Temel Ontoloji'ye geçişi simgeler. Heidegger bu yolda tözcülüğün, rasyonalist tutumun ve öznelciliğin eleştirisini yapmaktadır. Onun Epistemolojiye yönelimi, Greklerden başlayarak bütün Batı felsefesinin sorgulanmasını içerir. Heidegger, metafizik ve mantık gibi alanları -ki bu alanlar sağın bilimleri oluştururlar- çözümler ve Temel Ontoloji'ye bağlı kalır. Onun felsefesinde Varlık' m hakikati temeldir. Ve yine bu hakikatin asıl anlamı tarihselliktir. İnsani tüm durumlar ve bilme etkinliği zamansal olan bir alana taşınmıştır. Tarih bilinci sadece anlama veya yorumlama ile kazanılır. 'Martin Heidegger'in Hermeneutiği Ve Tarih Anlayışı' adlı bu çalışma işte bu öncüllerden hareket etmektedir. Başlıca konular; hakikat, dünya-içinde-Varlık, modern zamanlara eleştiri ve zamansallıktır. Ayrıca Heidegger'in teori-tarih ayrımı üzerine tavrının değerlendirilmesi yapılmıştır. Doğa Bilimleri ve Tarih Felsefesi'nin yerleri belirlenmeye çalışılmıştır. Ayrıca modern çağın 'nesnelleştirme' geleneğinin sorgulanması da ele alınmıştır. Tin bilimlerinin temellendirilmesinin en son örneğini Dilthey'da görüyoruz. Heidegger'in de bu temellendirmeye önemli katkıları olmuştur. Bu tezde, bu katkılar, Heidegger'in önceki bölümlerde bahsedilen temel düşünceleri doğrultusunda değerlendirilmiştir. 171
Cumhuriyet Döneminde Kemalist düşüncenin gelişimi: Şevket Süreyya örneği

Bu tez, Modernleşen Türkiye'nin 1920'lerden itibaren nasıl bir dönüşüm geçirdiğini Şevket Süreyya'nın bakış açısından anlatmayı amaçlamıştır. Bunu yapabilmek için de öncelikle Cumhuriyet öncesi dönemdeki fikir hareketleri incelenmiştir. Akabinde, bu fikir hareketlerinin Cumhuriyet dönemindeki etkisi tespit edilmeye çalışılmıştır. Kadro hareketi ile beraber Şevket Süreyya'nın, Kemalist düşünceyi nasıl teorileştirdiği irdelemektedir. Bu çerçeve içerisinde, Kemalizm ile Kadro arasındaki ilişki oldukça detaylandırılarak işlenmiştir. Kemalist düşüncenin dil, tarih, din gibi meseleleri nasıl ele aldığı eleştirel bir gözle incelenmiş ve Şevket Süreyya'nın bu meselelere yaklaşımı tespit edilmeye çalışılmıştır. Yaşanan bu tarihsel dönüşümün günümüz Türkiye'sindeki izlerine kısmen değinilmiştir. Son bölümde ise, Aydemir'in, ömrünün sonlarına doğru sosyalizmi Kemalizm'e eklemleyerek fikirlerini revize etmeye çalıştığını göreceğiz
Türkçe ansiklopedi ve İslam felsefesi tarihlerinde Farabi'nin insan anlayışı ve değerlendirilmesi

Türkçe ansiklopedi ve slam Felsefesi Tarihlerinde Farabu'nin insan anlayışı üzerine yaptığımız bu çalışmada, değerlendirmeye aldığımız eserlerin Farabu'nin görüşleriniaktarırken Farabu'nin eserlerine çok fazla bağlı kalmadıklarını, yoruma başvurduklarını ve bazen de eserlerin ve ansiklopedi maddelerinin farklı kişiler tarafından yazılmasına rağmen aynı hataları tekrarladıkları, aynı eksiklikleri taşıdıklarını gördük. Ayrıca bazenverilen bilgilere kaynak gösterilmemesi ise bir başka eksiklik olarak karşımıza çıktı. Konuyla ilgili ele alınan kavramlar doğru bir şekilde açıklanmadıkları gibi, Farabu'nininsan anlayışının açıklanmasına da bir katkı sağlayamamıştır. Ansiklopedideki eksiklik ve yanlışlıklar çoğunun uzman olmayan kişiler tarafından yazılmış olması ve okuyucuyasadece genel bilgi verme fonksiyonunu yerine getirdikleri için normal karşılanabilir. Ancak konunun uzmanları tarafından yazılan slam Felsefesi Tarihlerinde Farabu'nininsan anlayışının doğru bir şekilde ele alınmamış olması üzerinde durup düşünülmesi gereken bir durumdur. Anahtar kavramlar: nsan, nefis, beden, akıl.
Mehmet Şemseddin Günaltay'ın bilim tarihimizdeki yeri

Mehmet Şemseddin Günaltay (1883-1961) ülkemizdeki önemli tarihçilerdendir. Pek çok eser kaleme almış olan Günaltay, tarihçi kimliği ile tanınmaktadır. Daha çok İslam coğrafyasına dair araştırmalar yapan Şemseddin Günaltay, İslam'ın bilime engel olduğu tezini çürütmeye çalışmıştır. Bu bağlamda İslam bilim tarihi çalışmaları yapmıştır. Bu çalışmalarını dikkate alarak Günaltay'ın bilim tarihindeki yeri belirlenmeye çalışılmıştır.
Spinoza felsefesinde yaratma problemi

Spinoza felsefesinde yaratma problemini incelediğimiz çalışmamızda Spinoza'nın doğrudan ya da dolaylı olarak yaratma kavramına değindiği bölümleri inceledik. Spinoza, yaratma kavramını reddediyor görünmesine rağmen yine de oluşu açıklayabilmek için yaratma kavramının eş anlamlıları olan; düşünme, zorunluluk, amaçlılık vs. kavramları kullanmak zorunda kalır. Yaratma/oluş kavramı olmaksızın özgürlükten, Tanrı'dan ve doğadan bahsedilemez. Nedensellik, cismin bölünmezliği, Tanrı ve Doğa ilişkisi, etik gibi konular yaratma/oluş kavramı ile ontolojik bir ilişki içindedirler. Spinoza, her şeyi zorunlulukla yaratan bir Tanrı ve Tanrının aynı zorunlulukla ortaya çıkardığı bir doğa anlayışına sahip olmasına rağmen, felsefesinde özgürlük ve erdem konuları önemli bir yer tutar. O, hem Tanrı, hem de insan için; 'kendi kendini belirleyen ya da zorunlu bir biçimde var olan varlık' tanımını yapar ve bu iki uç arasındaki gelgitler onun felsefesinin karakteridir.
Kötülük problemi çerçevesinde Leibniz ve Voltaire'in görüşlerinin karşılaştırılması

Kötülük problemi, yeryüzünde meydana gelen kötülüklerin felsefi açıdan değerlendirilmesidir. Kötülük problemi, insanoğluna acı verdiği için tarihi süreç içerisinde sürekli ele alınmış, iyimser ve kötümser yaklaşımlar ortaya çıkmıştır. Özellikle ateistlerin Tanrı'nın inkarına yönelik en kuvvetli dayanaklarıdır. Kötülük probleminden hareketle Tanrı'nın mutlak kudreti ve iradesi ile kötülüğün çeliştiği, 'Eğer Tanrı varsa kötülük nasıl meydana gelebilir? veya 'Kötülük varsa Tanrı yoktur' gibi fikirler ortaya atılmıştır. Kimi filozof olaya iyimser yaklaşmış ve kötülüğü mutlak güç sahibi olan Tanrı'ya bağlamamıştır ama kötümser yaklaşan filozoflar bu iki kavram arasındaki çelişkiden dolayı Tanrı'yı redde kadar gitmiştir. İyimser filozoflar kötülük problemini yumuşatmak adına, Tanrı'nın adaletini ve haklılığını göstermek için teodiseler ortaya atmıştır. Çünkü Tanrı'nın kötülüğe izin vermesinin haklı gerekçeleri vardır. Yeryüzünde meydana gelen kötülükler ki doğal kötülükler özellikle bu başlık altında ele alınır, mutlaka bir sebebe bağlanır. Fakat karşı taraf ise yani kötümserler, bu fikri kabul etmezler. En iyi, en güçlü, en bilgili bir varlık her şeye de gücü yeterken bu kadar insanın acı çekmesine göz yummamalıdır. Doğal ve Ahlaki kötülük olarak genel kabul gören kötülük probleminde ahlaki kısım insan elinden oluştuğu için zaten Tanrı bu tür kötülüğe sebep gösterilemez. Ve bu kısımda filozoflar insanların açgözlülüklerini eleştirmiştir. Tezimizde bu probleme İyimser yaklaşan Leibniz'in tutumu ile Leibniz'in bu iyimser tutumunu eleştiren ve problemin bu kadar yumuşak gösterilmesini yanlış bulan, bu yüzden probleme kötümser yaklaşan Voltaire'in tutumu ele alınmıştır. Yani zıt görüşlerin kötülük problemine yaklaşımları araştırılmıştır.
Merleau-Ponty'de kartezyen özne eleştirisi ve tensel özne

Bu tezde, modern düşüncenin geneline sinmiş olan düalist karakterin belirgin kılınması amaçlandı. Bunun için, düşüncenin kendini zihin-beden sorununun yörüngesinden kurtaramamasından hareket edildi. Zihin-beden sorununun temel kaynağı olan Kartezyen felsefenin genel bir eleştirisi yapıldı. Bu amaç doğrultusunda Kartezyen felsefe sonrası modern dönemde ortaya çıkan, medeniyet kurucu entelektüel bir aktör olarak Kartezyen özne kavramsallaştırmasına gidildi. Bu öznenin genel karakteri betimlendi ve Merleau-Ponty'nin beden-özne felsefesinin gündeme getirdiği yeni bir özne kavrayışının temel çizgileri üzerinde duruldu. Bu çalışmada, Merleau-Ponty'nin eserlerinde ortaya koyduğu düşünme biçiminin ve özgün fikirlerin modern medeniyete has dünya görüşüne hakiki bir seçenek oluşturabilme kabiliyeti incelendi. Kuruluşundan beri, insan zihinselliği üzerine bilimsel bir inceleme alanı durumundaki psikolojideki ve son altmış senedir bu misyonu psikolojiden devralmış bulunan bilişsel bilimdeki mekanistik eğilim vurgulandı. Merleau-Ponty'nin sunduğu alternatif düşünceler ışığında, zihin felsefesinin temel kavram ve kategorilerinin insan zihinselliğinin hakiki doğasına uygun düşmeyen yanlış yönlendirici bir mahiyette oldukları sonucuna varıldı. Bu çalışmanın temel tezi, fenomenolojik geleneğin ve onun devamı olan çağdaş varoluşçu felsefeye özgü düşünme biçiminin, modern düşünceye özgü nesnelci-atomcu anlayış karşısında hakiki bir seçenek olabileceğidir.
John Dewey'de deneyim ve sanat

John Dewey'in estetik düşüncesi, deneyim kavramı üzerine bina edilir. Dewey, tamamlayıcı deneyim olan estetik deneyimi, estetik süje-estetik obje arasındaki etkileşim olarak tanımlar. Dewey, bu etkileşimde özellikle estetik süje üzerinde durur. Estetik haz ve ifade kavrayışımızda içkindir ve onu anlamla donatır. Dewey'in estetik teorisi, yaşam içinde var olan duyu nitelikleri ile ilişki kavramını birleştiren ve duyu-mana ile anlamlanan ifade temelli bir teoridir. Estetik objenin, hem somut hem de soyut yönü vardır ve estetik obje, form-töz, araç-konu ve ritim-simetri gibi bir takım tabakalardan oluşur. Sanatın ifade edilmesinin yolu duygularla dile getirilmesidir. Ayrıca hayal gücü de ifade edimi için önemli bir güçtür. Estetik deneyimin ikinci unsuru estetik süjedir. Estetik süje sanatçı, eleştirmen, estetik teorisyen ve izleyici-seyirci olarak değerlendirilir. Estetik algılama, haz, beğeni, değer ve yargı estetik süjenin estetik obje üzerine yaptığı nitelendirmelerdir. Sanat, insanın katkısı sonucunda gerçekleştirilen bir etkinliktir. Bu nedenle, sanata insanın yaşadığı toplum, uygarlık, kültür, dil, tarih ve ekonominin etkisi vardır.
Çağdaş İslam düşüncesinde yenilenme perspektifleri-Arap dünyası ve Hint-alt kıtası bağlamında kronolojik bir değerlendirme-

Arap dünyası ve Hint Alt Kıtası bağlamında kronolojik bir düşünce tarihi araştırmasıdır. İslam dünyasının 19. yüzyıldan itibaren Batı karşısında güç kaybedişi ve bunun ortaya çıkardığı siyasi, askeri, ekonomik, kültürel vb. sorunlara çözüm arayışı olarak başlayan süreç, temelde aynı sorunlar etrafında ancak değişen alt başlıklarla, farklı açılım ve yaklaşımlarla bugüne kadar devam etmiştir. İlk dönemdeki meseleler ve tartışmalar hala güncelliğini korurken, verilen cevaplar geleneğe ve moderniteye yaklaşım, mevcut sorunlara ilişkin değerlendirmeler, çağın ihtiyaçları ve geleceğe dönük beklentiler doğrultusunda şekillenir. İslam düşüncesinin iki asrı aşkın bir süredir devam eden bu son dönemi yirmiyi aşkın düşünürün değerlendirmeleri üzerinden siyasi bir antoloji şeklinde ele alınmıştır.
Jean Baudrillard'ın düşüncesinde trans-estetik

İlkçağ düşüncesinde sanat, genel kanaate göre, Platon'un mimesis düşüncesi ile başlamış ve Aristoteles'in katharsis adını verdiği mefhum ile devam ederek gelişmiştir. Gerek Platon gerekse Aristoteles'in sanat düşüncesi, belli bir ahlaki değer taşımasıyla dikkat çekmektedir. Bu dönemde sanat yapıtları, insanın kişisel ve ahlaki nitelikleri ile onun dünyadaki yerinin bir tezahürü niteliğindedir. Rönesans'tan itibaren, insanın alem tasavvuru ve kendisini bu alemde konumlandırdığı yerin neresi olduğu düşüncesinin değişmesi, sanat eserlerine de yansımıştır. Rönesans'ın hümanizm akımı ve Descartes'in kartezyen cogito'su, Kant'ın estetiğe özerk bir bilim olma niteliğini kazandırmasına alt yapı oluşturmuştur. Bu dönemden itibaren ilkçağda aynı anlamda kullanılan iyi ve güzel mefhumları arasında bir sınır çizilmiş, modern düşüncenin genel yapısına uygun olarak sanat ve ahlak alanları birbirinden ayrılmıştır. Nietzsche, Kant'ın estetik anlayışını daha ileriye taşıyarak, sanatın temeline güç istenci ve üst-insan anlayışlarını koymuş, sanat yaşamın gerçekliğini çekilir hale getiren bir amaç olmuştur. İnsan bu dünyada aşkın bir hakikati yansıtan ayna olmaktan çıkarak, kendi gerçekliğini yansıtan bir deha suretine bürünmüştür. Bütün bu düşünce serüveninin geldiği noktada Baudrillard, çağdaş sanatın genel durumunu teknoloji, simülasyon ve tüketim kültürü gibi birçok etkenin bir araya gelerek oluşturduğu bir trans-estetik dönem olarak adlandırmıştır. Bu çalışmada, sanat felsefesinin düşünce tarihi boyunca mezkur dönüm noktalarını da çözümlenerek, çağdaş sanatın batı medeniyetinin içinde yetişmiş bir düşünür olan Jean Baudrillard tarafından trans-estetik mefhumu çerçevesinde nasıl tasvir ettiği sunulup değerlendirilmiştir.
Whitehead'de deneyim kavramı

Bu tez, A. N. Whitehead'in Organizma Felsefesinde 'deneyim' kavramının açımlanmasını hedeflemektedir. Whitehead Metafiziğinin temeli, evrenin deneyimsel etkinliklerden oluştuğu ve tüm bu etkinliklerin birbirleriyle karşılıklı bağlantı içerisinde gerçekleştiği fikrine dayanır. Deneyim etkinliği, sürekli yeniyi talep eden bir dinamizme sahiptir. Böyle bir tasarımda, deneyim, ne yalnızca insan varlığının rasyonel algısına indirgenen içeriksiz kavramlarla, ne öznenin töz-nitelik kurgusunun mantıksal formları aracılığıyla ne de salt duyumlara dayalı gerçeklik algısının verileriyle tanımlanabilir; aksine, deneyim, varlığın, aktüel dünya içinde düşünülmesi gereken ve tüm öznenesne ikiliklerini içinde eriten var olma etkinliğinin adıdır. Aktüel dünya, her aktüel varlığın birbirini deneyimlemeye açık olduğu oluş süreçlerinden meydana gelir. Kartezyen Felsefenin, varlığın gerçek var olma koşullarını yok sayan, tüketen ve gerisinde varlığı, tarihsel bir artık olarak bırakan düşünme sistemi, Whitehead için kabul edilemez görünüyor. Bu anlamda Whitehead'in önerdiği sistem, insanın 'anlık deneyiminin' yorumlanmasından yola çıkar ve evrendeki tüm deneyimsel çeşitliliğin bu temel üzerinden açıklanabileceği iddiasını taşır.