turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Gazali'de bilgi problemi

Gazali bilgi meselsini teorik ve pratik düzlemde ele almıştır. O, hemen hemen bütün eserlerinde muhtevaları farklı da olsa bu konu üzerinde durmuş ve çeşitli açıklamalarda bulunmuştur. Bu çalışma giriş ve iki bölümden meydana gelmektedir. Giriş kısmında düşünce tarihinde bilgiyi ve bilginin kaynağı konusunda ortaya çıkan görüşler ele alınmıştır. Birinci bölümde bilgi denildiğinde genel olarak ne ifade edildiği, Gazali'de bilgi ve bilginin imkanı konuları üzerinde durulmuştur. Çalışmanın önemli bir kısmını teşkil eden bilgi kaynakları ve aralarındaki ilişki bu bölümde incelenmiştir. Burada ilk önce duyular, kısımları ve bunlar arasındaki ilişki konu edilmiştir. Daha sonra bir bilgi kaynağı olarak aklın hem bilgi sürecindeki fonksiyonu, alanı hem de duyu, tecrübe ve dinle olan ilişkisinin çerçevesi incelenmiştir. Son olarak ta kalp bir bilgi kaynağı olarak ele alınmıştır. İkinci bölümde öncelikle bilgi çeşitleri, sırasıyla duyu, tecrübe, akıl ve kalp bilgisi üzerinde durulmuştur. Daha sonra ise bu bilgilerin tek tek değeri meselesi incelemiştir. Sonuç olarak bilgi meselesi Gazali düşünce sisteminde çok önemli bir yere sahiptir. Çünkü o, düşünce ve inanç sistemini sağlam ve güvenilir bir bilgi üzerine kurmayı amaçlamıştır.
Protagoras'ın Görelik Anlayışı

Batı düsüncesinde Görelik Sorunu, belli bir tarihi kültürel arka plana ve bir yasama pratigine sahiptir. Bu sorunun ele alınmasında öne çıkarılan düsünür;Protagoras'tır. Onun görelik anlayısı aynı zamanda onun varlık ve algı anlayısı ile deiliskilidir. Bu anlayıs döneminin felsefi kültürel yapısında da kendisini göstermektedir. Görelik konusunda Protagoras'a atfedilen ve 'nsan her seyin ölçüsüdür'seklinde ifade edilen söz, ona iliskin metinlerde çesitli anlamlara gelecek sekildedegerlendirilmektedir. Söz konusu metinlerde iddia edildiginin aksine Protagoras, insanın ölçüsü olduğu 'her sey'le, dogayı, kültür dünyasını ve tanrısal konuları da içine alacak ölçüde 'her sey'i kastetmemektedir. Protagoras göreli olanla, insanınerdem ve yasa gibi deger ve yapıp etmelerini kasteder. Fakat Protagoras, insanın algı ve kavrayısının dısında yer aldıgından dolayı tanrısal konuları içeren dinsel alanı ve insanın denetiminden ve etkisinden bagımsız olduğu için, doga ve doga olaylarınıgörelik alanına dahil etmemistir.
The representation of truth on human body in Ancient Greek tragedy

Yunan Tragedyası, ancak bir yüzyıl içinde yaratılmış olmakla birlikte, nasıl oluyor da hala günümüzde çağdaş oyun yazarları, yönetmenler, şairler, yazarlar tarafından sahipleniliyor ve tekrar tekrar yeniden üretiliyor? Onun böylesine zamansız ve yüzyıllar öncesinden adeta gündelik hayatımızın bütün açmazlarını dile getirerek bize gülümsemesini nasıl açıklayabiliriz? Sanat ürünleri, diğer tüm toplumsal ürünler gibi belirli bir tarihsel bağlama bağlı ise, doğuşları, yapıları ve anlamları sadece bu bağlam içinde ve bu bağlam üzerinden anlaşılabiliyorsa, üretimleri için gerekli olan koşullar ortadan kalkmışken, toplumsal yaşam biçimleri her düzeyde değişime uğramışken, bu sanat eserlerinin hala canlı kalabilmesini, hala bize bir şeyler anlatabilmesini nasıl açıklarız? Tragedya, yazıldığı dönemin çok tanrılı ve bizden tamamen farklı etik ve hukuksal kurallara sahip bir toplum yaşantısında, hiçbir kuralın kesinkes yerleşmiş görünmediği, bir Tanrı'nın başka bir Tanrı ile, bir hukukun başka bir hukukla çatıştığı, eylemin sürdüğü sırada bile adaletin yer değiştirdiği, dönüştüğü, çelişkilerle parçalanmış, belirsiz, Tanrısal, doğal, toplumsal bir dünyadaki insanın yerini sorgulamaktaydı. Bu açıdan bakıldığında tragedyanın, insan doğasında var olan belirsizlik, açmaz ve sorgulamaları günümüzden çok daha gerçekçi bir perspektifle işleyebildiği için zamansız bir metin olduğunu söylemek çok da yanlış olmaz. Ancak tragedyayı salt biçimsel özellikleri ve içerdiği temel varoluşsal meseleler olarak sınırlandırmak yetmez, bununla birlikte hangi koşullarda ortaya çıktığını da araştırmak gerekir. Bu sebeple ben de tragedyalarda hakikat arayışının dilsel ve bedensel düzlemde nasıl temsil edildiğini incelerken, Antik Yunan düşüncesinin temelinde yer alan meselelerden biri olan sınır ve sınırsızlık kavramları üzerinden bir araştırma yapmaya çalıştım. Bedenin sınırlılığı ile psuchenin ve insanın yaratma kapasitesinin sınırsızlığı ve bu ikisinin çelişkisine dayanan bedensel ifade biçimlerinin tragedyalardaki temsilini inceledim. Bunu yaparken aynı zamanda, şiddet, ölüm, bedenden kurtulma ve Tanrılaşma arzusu gibi tragedyalarda konu edilen insan arzularının hem metinler, hem biçim, hem de sahneleme düzleminde nasıl incelendiğine değindim.
Platon ve İbni Sina'da Tanrı evren ilişkisi

Ağustos 2006 Danışman: Doç. Dr. Mevlüt ALBAYRAKBu tezin amacı Platon ve İbni Sina'nın Tanrı-Evren ilişkisi ile ilgili görüşlerinin benzer ve farklı yönlerini ortaya koymaktır. Bu çalışmanın bulguları aşağıdaki gibidir, Her iki filozofta Tanrı'nın varlığını ve evrene etkilerini kabul etmektedir. Lakin aradafarklar vardır. Platon'un inandığı Demiorgues mutlak bir Tanrı değildir. Bir nevi idelere bakıpevrene şekil veren mimardır. İslam inancını benimseyen İbni Sina ise mutlak Tanrı inancına sahiptir. Evrene etkileri açısından Platon'un Tanrı'sı hazır bulduğu madde'ye şekil vermek suretiyle dünyayı oluşturur. İbni Sina'ya göre varlık Tanrı'dan sudur yolu ile taşar. Sudur mekanizmasınınneticesinde evren meydana gelir.
Epistemik ve ampirik bağlamda dış dünya problemi: J. locke-G. Berkeley-D. Hume

Çalışmamızın ana eksenini, dış dünyanın John Locke, George Berkeley ve David Hume tarafından neden bir problem haline getirildiği ve işaret edilen problemin alternatif çözümlerinin nasıl evrildiği oluşturuyor. Genel olarak dış dünya problemi insan bilincine dışsal olan şeylerin ya da nesnelerin bilinip bilinemeyeceği yönündeki tartışmaları kapsar. Görünüş ve gerçeklik arasındaki ayrımı da içeren bu tartışma esasen algısal temsil teorisinin bir resmini sunar. Zira Locke, Berkeley ve Hume da bilgi içeriğinin algı yoluyla edinilen idelerden kaynaklandığı konusunda hemfikirdirler. Bu bağlamda birinci bölümde dış dünya kavramının ne olduğu ve ampirizm ile olan bağlantıları incelenmiştir. İkinci bölümde, John Locke'un İnsan Anlığı Üzerine Bir Deneme kitabı esas alınarak yardımcı kaynaklar ile birlikte epistemolojisi ve buradan hareketle dış dünya algısı izah edilmeye çalışılmıştır. Üçüncü bölümde George Berkeley'in İnsan Bilgisinin İlkeleri Üzerine, Hylas ile Philonous Arasında Üç Konuşma eseri ve yardımcı kaynaklar çerçevesinde Locke'a yönelik eleştirileri ile geliştirdiği dış dünya görüşü incelenmiştir. Dördüncü bölümde David Hume'un İnsan Doğası Üzerine bir İnceleme ve İnsanın Anlama Yetisi Üzerine Bir Soruşturma adlı eserleri ile diğer yardımcı eserleri doğrultusunda Locke ve Berkeley'den hangi konularda ayrıldığı ve hangi konularda onlarla aynı fikirde olduğu tartışılarak dış dünya algısı değerlendirilmiştir. Beşinci bölümde, işaret edilen filozofların dış dünya problemine ilişkin geliştirmiş oldukları argümanlar çerçevesinde birbirleriyle hemfikir oldukları ya da birbirlerinden hangi yönlerde ayrıldıkları üzerine bir mukayese yapılmıştır. Sonuç bölümünde ise eleştirel bir tutumla elde edilen çıkarımlar sunulmuştur.
Thomas Hobbes ve John Locke'un siyaset felsefelerinin karşılaştırılması

Bu çalışmanın ana amacı, Thomas Hobbes ve John Locke'un siyaset felsefesi üzerine görüşlerini karşılıklı mukayese ederek kapsayıcı bulgulara ulaşmaktır. Ayrıca çalışmamız ile elde edilen veriler ileride yapılacak araştırmalara fikir verebilir. Filozoflar devletin meşruiyetini teoloji yerine toplum sözleşmesine dayandırmışlar ve bireyi merkeze konumlandırıp bireysel hak ve özgürlükleri birlikte savunmuşlar ancak tamamen birbirine zıt iktidar teorileri ortaya koymuşlardır. Hobbes, dönemin siyasi bunalım ve dini çatışmalarıyla baş etmenin yolunu pozitif yasaların üstünde mutlak ve bölünmez devlet egemenliğinde bulurken Locke çözümü halk egemenliğine dayalı rıza ile kurulan ve pozitif yasalara tabi çoğunluk iktidarında görür. Hobbes ile adı konulan modern devlet ilkelerini Locke daha ileri taşımış ve liberal devlet kuramının temelini atmıştır. Locke'un özgürlükçü yaklaşımının sonucu olarak öne sürdüğü görüşler günümüzde kabul gören liberal demokrasi, temel hak ve hürriyetler, liberal eğitim doktrini, din-vicdan hürriyeti ve laiklik ile sonuçlanmıştır. Yaşam hakkı başta olmak üzere bireysel temel hakları ve devlet-din ilişkilerini Locke'a benzer şekilde benimseyen Hobbes daha çok devlet güvenliğine yönelik iç tehditlerin ne olduğunu gösterme amacı taşır.
Şehbenderzade Filibeli Ahmet Hilmi'nin din ve felsefe anlayışı bağlamında ateizm ve materyalizm eleştirisi

Bu çalışma önemli mütefekkirlerimizden olan Şehbenderzade Filibeli Ahmet Hilmi'nin din ve felsefe anlayışı bağlamında ateizm ve materyalizm eleştirilerini ele almaktadır. Son yüzyıllarda fikir akımları içerisinde ön plana çıkan ateizm ve materyalizm düşüncesi çok fazla ilgi görmektedir. Tanrı inancını reddeden bu fikirler, toplumların dinsizlik oranını arttırmıştır. Bu bağlamda ateizm ve materyalizm konusu inançlı veya inançsız birçok filozof ve düşünür tarafından konu edinilmiştir. Ahmet Hilmi de ateizm ve materyalizm konusunu ele almış, konuyuİslam düşüncesi çerçevesinde eleştirmiştir. Ahmet Hilmi ateist ve materyalist filozofların Tanrı, kainat, madde, ruh, irade gibi üzerinde durdukları temel kavramları İslam penceresinden yeniden değerlendirmiştir. Değerlendirmelerini felsefi bakış açısıyla yapan düşünürümüzneticede ateizm ve materyalizmin bir noktada hep eksik ve çelişkili kaldığı sonucuna ulaşmıştır.
Fundamental ontoloji ve hermeneutik fenomenoloji bağlamında Martin Heidegger'in varlık ve insan anlayışı

Bu çalışma Martin Heidegger'in varlık ve insan anlayışı, yapıtı Varlık ve Zaman'dan hareketle incelemektedir. Bu bağlamda ilk olarak Heidegger'in, varlık sorusunu, dolayısıyla da varlığın unutulmuşluğunu gündeme taşıması ve sorunun çalışılmasına olanak verecek yöntemin belirlenmesi ele alınmıştır. Buna göre varlığın çalışılması fundamental ontolojidir. İkinci olarak, fundamental ontolojinin yapılması olanaklı kılan hermeneutik fenomonoloji ele alınmıştır. Hermeneutik fenomenoloji, fundamental ontolojiden ayrı bir felsefe alanı olmayıp, o, fundamental ontoloji yapma yoludur. Hermeneutik fenomenolojisi yapılarak fundamental ontoloji çalışmaya olanak veren var olan ise, başka olanakları da olup aynı zamanda varlık sorusunu sorma ve bu soruyu sorarken bizzat var olma olanağına sahip olan Dasein'dır -ki Heidegger insanı ontolojik anlamda Dasein olarak kavrar. Buradan hareketle son olarak, Heidegger'in, onun insan kavrayışı olan Dasein'ı çözümlemesi ele alınmıştır. Heidegger'in insan anlayışı, öncüllerinden dünya-içinde, kaygı duyup zamansal olmasıyla ayrılmıştır.
Jean Paul Sartre'ın düşüncesinde özgürlük problemi

Özgürlük Sartre felsefesinde varoluş ile var olmak ile aynı anlama gelen önemli bir kavramdır. Sartre tarafından özgürlük ile karakterize edilen insanın en önemli görevi; içinde olduğu durumu bilmesi ve sahiplenmesi, kendi yaşamının sorumluluğunu üstlenmesi, hayatının her anında kendisini istediği gibi seçmesidir. Zaten genel olarak varoluşçuluğun ve özelde Sartre'ın amacı her insanı kendi belirlediği özgün varlığına kavuşturmak, kendisini gerçekleştirmesini sağlamak ve kendi kendisinin sorumluluğunu insanın omuzlarına yüklemektir. Dolayısıyla özgürlük kavramı Sartre felsefesinin başat kavramıdır. İnsanın mahkum edildiği bu özgürlük onu, hayatının her yerinde seçim yapmaya mecbur bırakır ve bunu başaran insan gerçek bir varoluşa sahip olur. İnsan her an kendisini, hiçbir destek ve yardıma ihtiyaç duymadan yaratmaya mahkumdur. O, kendini yaratmakla, var etmekle mükelleftir. Eğer bunu layıkıyla başarabilirse, insan olmanın da hakkını verir. Çünkü insan hiçbir zaman var değildir, olmaktadır.
Gazzalİ'nin hakikat arayışında bilgi-mantık ve iman ilişkisi

Gazzali'nin 'hakikat arayışı', düşüncesinin felsefi olarak değerlendirilmesindeki en önemli etkendir. Çünkü genel bir anlayış olarak felsefenin amacı, hakikat arayışıdır. Ancak Gazzali'den sonra İslam felsefesinde bir gerileme yaşandığı da kabul edilmektedir. Bu anlayışa göre Gazzali'den sonra felsefe gerilemiş, tasavvuf ise felsefeleşmiştir. Bu durumun nedeni ise onun filozoflara yönelttiği eleştirilerde görülmektedir. Onun eleştirilerinin, felsefenin olumsuz algılanışına dair bir etkide bulunduğunu düşünmek mümkündür. Ancak tasavvufun felsefi bir karakter almasmda, Gazzali'nin etkisini anlamak için faklı bir bakış açısı gerekmektedir. Bu nedenle onun, hakikat arayışında akla, bilgiye, mantığa ve imana nasıl bir fonksiyon verdiği ortaya konulmalıdır. Bu da onun düşünce sisteminin temelindeki felsefi karakteri gösterir. Tezin amacı, bilgi, mantık ve imanın Gazzali'nin hakikat arayışmda felsefi bir sorgulama olarak nasıl kullanıldığını açıklamaktır. Araştırmada izlenen yol, tarihi yöntem ve kritiktir. Tezin adı, 'Gazzali'nin Hakikat Arayışmda Bilgi Mantık ve İman İlişkisi' dir. Araştırmanın sonucunda Gazzali'nin hakikat arayışının bilgi, mantık ve iman ilişkisinde, dereceli ve sistemli bir süreci yansıttığı görülmektedir. İman yanında bilgi ve mantıkta hakikat arayışında kullanılmaktadır. Ancak bilgi, mantık ve imanın hakikat arayışındaki alanları birbirinden ayrı ve aym zamanda, birbirlerini tamamlayan bir aşama gibidir. Çünkü Gazzali'de akıl ve vahiy bilgisi, birbirlerini tamamlayıcı olarak görülmektedir. Sonuçta akim idrak edemeyeceği bir hakikat tasavvuru ortaya çıksa da bu, hakikat arayışındaki sistemli akışı bozmamaktadır. Hakikat arayışı, kesin ve açık bir biçimde ortaya konmuştur. Bu bilinemezci ancak yine de kuvvetli bir hakikat tasavvurudur. Çünkü temelinde, genel olarak felsefeye ve özel olarak da bilgi teorisine bağlı bir sorgulamayı içermektedir.
İbn Bacce'nin siyaset felsefesi

Endülüs, İslam kültür ve medeniyetini Batı'da temsil eden en önemli merkezlerden birisidir. Bu kültür ve medeniyetin içerisinde yetişen İbn Bacce (ö. 1138) de Endülüs'ün ilk yetkin filozofu olma unvanını hak etmiştir. İbn Bacce özellikle siyaset felsefesi alanında ortaya koyduğu özgün görüşleriyle tanınmaktadır. Onu kendisinden önceki düşünürlerden ayıran ve siyaset felsefesinde özgün kılan husus ise, erdemsiz toplumun erdemli hale gelmesini sağlayacak farklı bir bilgi ve toplum projesi ortaya koymasıdır. Ayrıca onun tesis etmeye çalıştığı bu proje akıl ve ahlak temellidir. İbn Bacce erdemli devlet ütopyasına sahip olmasının yanında erdemsiz toplumda yaşamak zorunda kalan erdemli bireyin yani nevabitin kendi kendini yönetimiyle de yakından ilgilenmiştir. İbn Bacce'nin nevabiti, bir taraftan kendisini toplumdaki bozulmalardan korurken diğer yandan da erdemsiz toplumun erdemli toplum olma ümidinin nüvelerini oluşturmaktadır. İbn Bacce siyaset felsefesinin temel problematiği olan siyaset-mutluluk ve siyaset-din ilişkisi hakkında da önemli tespitlerde bulunmuştur. O, görüşleriyle başta İbn Tufeyl (ö.1185), İbn Rüşd (ö.1198) ve İbn Meymun (ö. 1204) olmak üzere kendisinden sonraki birçok filozofu da derinden etkilemiştir. Biz bu çalışmayla İbn Bacce'nin siyaset ilminde göz ardı edilen konumunu belirlemeyi ve kendisinin siyaset felsefesi alanında ortaya koymuş olduğu orijinal görüşleri incelemeyi amaçlamaktayız.
Çevre etiğinin dilsel boyutu: Felsefi bir analiz

Klasik ve modern dönemlerde çevrenin gerçekliğiyle ilişki, insanı veya çevreyi merkeze alan monolojik bir dil bağlamında yorumlanmaktadır. Bir başka deyişle klasik dönemde aşkın bir Varlığın işareti olarak çevrenin, insan bilincine; modern dönemde ise öznenin, bilim ve teknolojik bağlamda çevreye tahakküm ettiği monolojik bir dil söz konusudur. Bu sebeple Yunanca 'kairos' ve Gadamer'in 'ufukların kaynaşması' kavramları bağlamında çevreyle ilişkide çevrenin ve insan dilinin birbirlerine tahakküm etmediği, gelenek ve bilimin ufkunun kaynaştığı, diyalojik bir dil bağlamında yeni bir yorumlama imkanı sunulabileceği kanaatindeyiz.
Kader ve özgür irade tartışmaları: Necati Öner, Hüseyin Atay ve W. Montgomery watt örneği

Kader ve özgürlük her zaman üzerinde tartışılan bir konu olmuştur. Bu konu geniş bir yelpazede yer aldığından, insanın Allah karşısındaki durumu ele alınarak bir çerçeve oluşturulmuştur. Özellikle, özgür irade ve kaderin insan özgürlüğünü nasıl şekillendirdiği, Allah'ın iradesi kapsamında insan iradesinin ne durumda olduğu, Allah'ın ilminin fiillerin tayinine etki edip etmediği gibi sorular çerçevesinde cevap aranmıştır. Kader ve özgür irade meselesi her ne kadar klasik kelam ve felsefe literatüründe popüler bir konu ise de bu çalışma, bu ilişkiyi Necati Öner, Hüseyin Atay ve W. Montgomery Watt örneği çerçevesinde ele almış olması bakımından, günümüz literatürü açısından önem taşımaktadır. Konu itibari ile kelami düşünce yoğunluk kazanmıştır. Bu yoğunluk özellikle Montgomery Watt ve Hüseyin Atay'da hissedilmiştir. Necati Öner ise, daha çok kendini felsefi tabanlı yaklaşımlarıyla hissettirmiştir. Bu çalışmada, düşünürlerin aynı konu çerçevesinde ortaya attıkları fikirlerin ortak bir nokta oluşturup oluşturmadıklarını tespit etmek amaçlanmıştır.
Hilmi Ziya Ülken'in İslam felsefesi anlayışı ve çalışmaları

Hilmi Ziya Ülken (1901-1974) İslam felsefesi üzerine çalışmalar yapan, Cumhuriyet döneminin önemli aydınlarından biridir. Yaşadığı dönemin anlayışından farklı olarak İslam felsefesi alanına gereken itibarı vermekle kalmamış, bu alan ile ilgili çalışmaların devam edebilmesi için temel eserler ortaya koymuştur. Tefekkür tarihi bağlamında İslam düşüncesine borçlu olduğumuzu ve göz ardı edemeyeceğimizi düşünerek geçmişş ile bugün arasında bağ kurmaya çalışmıştır. Çalışmamızın amacı Ülken'in İslam felsefesi anlayışı ve çalışmalarını değerlendirmektir. Birinci bölümde yaşadığı dönemin karmaşık ve düzensiz yapısının Ülken'in İslam felsefesi görüşlerine yansımasını ve nasıl yorumladığını incelemeye çalıştık. İkinci bölümde onun İslam felsefesinin mahiyeti bakımından isimlendirilmesi, kapsamı, özgünlüğünün yanında tarihsel süreç içerisinde İslam felsefesinin başlangıcında önemli olan tercüme ve batıya tesirini ele aldık. Üçüncü bölümde Türklük tasavvurunun İslam felsefesi görüşlerine etkisi, felsefeye etkisi bakımından Gazali, gelenek meselesi ve İslam felsefesi öğretimine dair problematik görüşlerini esas aldık. Son olarak ise İslam felsefesine dair yaptığı çalışmaları; kitap, makale, gazete yazıları, dergi ve kitap tanıtımı vs. kronolojik olarak künyesini vererek bu alanda ne kadar kapsamlı ve önemli çalışmalar yaptığını göstermek istedik.
Arthur Schopnhaur'da din ve insan

Bu çalışmada din ve insan konusu Arthur Schopenhauer'un görüşleri etrafında incelenmektedir. İlk olarak Schopenhauer'in felsefesinde çok önemli etkileri olan yaşadığı dönem ve bu dönemin onun felsefesini nasıl etkilediğinden bahsedilmektedir. Çalışmamızın birinci bölümünde din kavramı ve onun insan üzerindeki etkisinden bahsedilmektedir. Din-insan etkileşimi ön plana çıkarılarak din-felsefe ve din-ahlak ilişkisi Schopenhauer ve diğer birçok filozofun görüşleri üzerinden incelenmektedir. İkinci bölümde, insan kavramına ve insan hayatında önemli yeri olan ölüm, özgürlük, kişilik, bilim, sanat, eğitim, hukuk ve siyaset alanlarına din-insan ilişkisi de göz önünde bulundurularak değinilmektedir.
Bir bilim adamı, bir filozof, bir din adamı olarak Blaise Pascal

Döneminin genç dahilerinden olarak görülen Blaise Pascal fizik, matematik, geometri gibi bilimsel alanlarda yapmış olduğu çalışmalarla düşünce tarihinde önemli bir yer edinmiştir. Bununla birlikte o, tecrübe ettiği mistik dönüşüm ile kendini Hıristiyan savunuculuğuna adamış bir düşünür olarak da karşımıza çıkmaktadır. Çok yönlü bir düşünür olan Pascal'ın ortaya koyduğu argümanlar bugün de önemini korumaktadır. Bu nedenle dahi bir düşünür, bilim adamı ve Hıristiyan apolojisti olan Pascal'ın hayatının ve düşüncelerinin karanlıkta kalan yönleri her dönemde yeniden aydınlatılmaya ve yorumlanmaya ihtiyaç duymaktadır. Bu bağlamda, bu çalışmanın amacı onun yaşamındaki önemli noktalara da vurgu yaparak, bilime kazandırmış olduğu icatlarının, bilimsel çalışmalarının, felsefi ve dini tartışmalara yön veren düşüncelerinin detaylı bir incelemesini sunmaktır. Bu amaca ulaşmak için, öncelikle ve özellikle onun hayatı ve eserleri üzerine yapılan çalışmalar kapsamlı bir biçimde incelenmiştir. Çalışmamıza bu incelemelerin yön vermiş olduğunu belirtmekte fayda vardır. Söz konusu bu incelemeler ve değerlendirmeler ışığında kendi içerisinde koca bir dünyayı barındıran, kısacık ömrünü bilimsel çalışmalarla geçiren ve sonrasında bu çalışmalarını Hıristiyanlığın hizmetine sunan düşünürün yaşamındaki dönüm noktaları açıklığa kavuşturulmuştur. Anahtar kelimler: Bilim, din-felsefe, Pascal, Tanrı
Aristoteles'in bellek kavramı

Bu çalışma Aristoteles'in bellek kavramını, belleğin beden içerisindeki konumunu ve onun diğer yetilerle olan ilişkisini araştırmaktadır. Bu anlamda, belleğin imgeleme ve algılama yetileri aracılığıyla tartışmaya açılması ve kavramsal olarak neliğinin açıklanması hedeflenmektedir. Bundan ötürü imgeleme kavramının tarihsel değişimi göz önüne alınmakta ve imgelemeyle düşünme arasındaki bağ gösterilmektedir. Düşünme için hangi yetinin daha işlevli olduğu incelenirken bellek-imgesinin nasıl oluştuğu serimlenmektedir. Aristoteles'e göre düşünme için imge gereklidir. Bu çalışmada imgenin yapısı incelenmekte ve düşünme için hangi işleve sahip olduğu gösterilmektedir. Bu çalışma bellek kavramını incelerken Aristoteles öncesi düşünme biçimine odaklanarak Aristoteles ile ondan önceki filozofları karşılaştırmaktadır. Böylece Aristoteles'in farklılaştığı noktalar gösterilmektedir.
Foucault'nun Platon'u

Foucault, özellikle onun geç dönem derslerinde, Platon'u bilhassa kendine özen göstermek kavramıyla okumaktadır. Bu düşünceye geleneksel Platon okumalarından oldukça farklı bir Platon imgesi sunmaktadır. Bu okumada, kendilik artık ontolojik veya otantik bir benlik arz etmediği için kendilik sorusu tamamen değişir. Şimdi böyle bir kendilik, etkinlik olarak kendiliktir. Bunun Platonik felsefede çok çeşitli sonuçları olacaktır.
Fatımİler döneminde eğitim

Bu çalışmanın temel amacı, Fatımiler döneminin eğitim sistemini incelemek ve değerlendirmektir. Çalışmanın alt amaçları; Fatımiler tarafından kullanılan İsmaili davetsistemini yapısall ve eğitim-bilimsel açıdan incelemek, söz konusu dönemde eğitim için kullanılan ortamları tespit etmek ve eğitim faaliyetlerine ilişkin detayları irdelemektir. Çalışmada bilimsel araştırma yöntemi olarak nitel yöntem ve bu yöntemin bir deseni olan durum çalışması kullanılmıştır. Araştırma sürecinde Fatımiler döneminde davet sistemi, eğitim ortamları ve eğitim faaliyetlerine ilişkin temalar elde edilmiş ve bulgulara ulaşılmıştır. Davete ilişkin olarak bu sistemin başlangıcı ve ilk dailer, dailerin yeterlikleri, davetin temel özellikleri, davet bölgeleri, davetin psikolojik ilkeleri ve eğitim felsefesine dair veriler elde edilmiştir. Bu dönemde evler, camiler, saraylar, Daru'l-Hikme, medreseler ve kütüphanelerin eğitim ortamı olarak kullanıldığı ortaya çıkmıştır. Eğitim faaliyetlerine gelindiğinde, eğitime konu edilen ilimler ve öğretim sürecinde kullanılan ilke ve yöntemlere ilişkin verilere ulaşılmıştır. Eğitime konu edilen ilimler; dini, beşeri ve akli olarak kategorize edilmiştir. Bununla birlikte okutulan dersler esnasında öğretim ilkeleri olarak öğrenciye görelik, bilinenden bilinmeyene, bütünlük ve otorite; öğretim yöntemi olarak da anlatım, soru-cevap, tartışma ve örnek olayın kullanıldığı tespit edilmiştir.
Hegel felsefesinde ahlak ve törellik

Hegel Felsefesinde Ahlak ve Törellik başlığını taşıyan bu tezde, Hegel'in ahlak ve kurumsallaşmış ahlak anlamına gelen törelliğe dair çözümlemeleri ele alınıp incelenecektir. Bu amaçla çalışmada, Hegelci sistematikte ahlak ve törellik; soyut haktan, ahlaka; ahlaktan törelliğe giderek genişleyip, kurumsallaşan bir yapıda ele alınmıştır. Çalışmanın ana kaynağı Hukuk Felsefesinin Prensipleri olmakla birlikte; ayrıca Hegel'in ahlak ve törelliği daha farklı bir biçimde ele aldığı Tinin Görüngübilimi eseri de çalışmamızda konunun daha iyi anlaşılması için tamamlayıcı bir rol üstlenmiştir. Bununla birlikte Hegel'in diğer eserlerinden de yararlanılmıştır. Eleştirel bir yaklaşım sergileyebilmek içinde, çalışmanın genelinde Hegel felsefesi hakkında yapılan çalışmalardan destek alınmıştır.