turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Aca'ibü'l-mahlukat (200a-404a varaklar arası)

Eski Anadolu Türkçesi dönemine ait olan 'Aca'ibü'l-mahlukat adlı eserin 200 a-404a varakları arasını kapsayan bu tez, giriş, dil özellikleri, metin, dizin ve tıpkıbasım bölümlerinden oluşmaktadır. Giriş bölümünde Türk yazı dilinin tarihi gelişimine değinilerek, eserin temsil ettiği dönem hakkında geniş bilgi verildikten sonra, eserin Türk dili tarihi açısından önemi belirlenmiştir. Dil özellikleri kısmında eser, imla, ses ve şekil bilgisi yönünden incelenerek döneminin dil özellikleri açısından incelenmiştir. Metin, çeviri yazıya yöntemiyle Arap alfabesinden Latin alfabesine aktarılmıştır. Dizin kısmında ise kelimelerin dizini ve sözlüğü verilmiştir. Tezde başvurulan kaynak eserler, kaynakça kısmında listelenmiştir. Çalışmanın sonuna eserin tıpkıbasım örnekleri eklenmiştir. Bu tez çalışmasıyla 15. yüzyıla ait ansiklopedik bilgi içeren 'Aca'ibü'l-mahlukat adlı eser yalnızca bilimsel metotlarla incelenmemiş aynı zamanda çeviri yazı metni ve dizin-sözlüğüyle bilim dünyasının hizmetine sunulmuştur.
Complementarity between linguistic and extralinguistic knowledge in simultaneous interpreting

Andaş çeviride kalite, çevirmen, konuşmacı, dinleyiciler, çeviri ortamı gibi çeşitli faktörlere bağlıdır. Andaş çevirinin bilişsel süreçlerine ilişkin farkındalık, uygulanabilecek belirli stratejilere yönelik eğitim, andaş çeviride kazanılan pratik ve deneyim, çeviri sürecini olumsuz etkileyebilecek çevirmenle ilgili etmenlerin ortadan kaldırılmasına yardımcı olabilir. Çevirmenin kendisiyle ilgili olan etmenlerden biri de, iletinin anlaşılması ve yorumlanması için gerekli olan ve en geniş kapsamıyla dilsel ve dil dışı bilgi olarak sınıflandırılan bilgi eksikliğidir. Sözlü anlatım, andaş çevirinin de ön koşulları olarak görülen bu iki temel bilgi türüne dayanmaktadır. İki farklı bilgi türü sınıflandırılmasına karşın, dilsel ve dil dışı bilgi birbirine bağlı etmenler olup, bir bilgi türünün eksikliği, diğer bilgi türü ile telafi edilebilir. Bu doğal bütünleyicilik, çevirmenlerin andaş çeviri sırasında sözcük bilgisi ve/ya konu bilgisi eksikliklerinin üstesinden gelmesine yardımcı olabilir. Bu çalışma, andaş çeviride dilsel ve dil dışı bilgi arasındaki bütünleyiciliğin andaş çeviriye etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, Hacettepe Üniversitesi'nden konferans çevirmenliği öğrencilerinin oluşturduğu bir örneklem grubu ile tek gruplu öntest/sontest tasarımı uygulanarak, iki bilgi türü arasındaki bütünleyiciliğin siyasi, tıbbi ve teknik metin örneklemlerinde ne ölçüde uygulandığı incelenmiştir. Elde edilen veriler, kalite değerlendirme ölçütlerine göre puanlanmıştır. Bunun yanı sıra, katılımcıların andaş çeviri sırasındaki tutumlarının ve öz bilinçlerinin incelenmesinde, katılımcıların yorumları da dikkate alınmıştır. Ayrıca, katılımcılara dilsel ve dil dışı bilgi arasındaki bütünleyicilik üzerine verilen eğitimin, performanslarına olan etkisi son-test ile ölçülmüştür. Çalışmanın bulgularına göre, katılımcılar dilsel bilgi eksikliklerini dil dışı bilgileriyle tamamlayabilmiştir ancak dil dışı bilgi eksikliklerini dilsel bilgi ile tamamlayamamıştır. Verilen eğitim sonunda ise, katılımcılar her iki bilgi türünü de eşit biçimde tamamlayabilmiştir. Bu bağlamda, katılımcıların ön-test ve son-test performansları arasındaki fark, tüm metin gruplarında ve konu alanlarında istatistiki açıdan anlamlı bulunmuştur.
Gelişimsel cümle analizi ve üretimsel sözdizimi indeksi Türkçe uyarlaması ve ortalama sözce uzunluğu ile ilişkisinin incelenmesi

Bu çalışmada doğal dil örneği ile dil gelişimini değerlendiren Gelişimsel Cümle Analizi ve Üretimsel Sözdizimi İndeksi yöntemlerinin Türkçe uyarlamasını yapmak ve bunların Ortalama Sözce Uzunluğu ile aralarındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamıştır. Bu doğrultuda 2;0-5; 11 yaş arası 40 kız 40 erkek çocuk altışar aylık 8 grupta toplanmıştır. 20-30 dakikalık çiftlik seti oyuncaklarıyla oynadıkları sohbet bağlamında ürettikleri son 50 cümleleri GECA, ilk 100 sözceleri ise ÜSİ için tespit edilmiştir. Dil edinimi üzerine literatür taraması ve çocukların üretimlerinin incelenmesiyle GECA ve ÜSİ için dilbilgisel başlıklar belirlenmiştir ve her çocuğun yöntemlerin alt başlıklarına göre değerlendirilmeleriyle yaşlara özgü değerler elde edilmiştir. Hem GECA hem ÜSİ güvenilirliğinin değerlendirilmesi için çocukların %20'si iki ayrı değerlendirici tarafından ayrı ayrı incelenmiştir. Çalışma sonucunda; GECA değerlerinin yaşa bağlı sürekli artış gösterdiği, ancak bu artışın her başlık için tutarlı olmadığı görülmüştür. Değerlendirme sonucunda elde edilen değerlerin kız ve erkekler arasında anlamlı bir farklılık olmadığı saptanmıştır ve GECA'nın OSU ile yüksek oranda anlamlı ilişkisi olduğu belirlenmiştir. ÜSİ değerlerinin ise 4;6-5; 0 yaş grubunda minimal düşüşten sonra artarak devam ettiği görülmüştür. Ancak bu artış GECA'ya benzer olarak başlıklara özgü olarak gözlenmemiştir. Değerler cinsiyete bağlı olmamakla birlikte, OSU ile yüksek oranda anlamlı ilişkisi olduğu görülmüştür. Son olarak Türkçeye uyarlaması yapılan GECA ve ÜSİ'nin birbiriyle ilişkisinin incelenmesinde yine yüksek korelasyon değeri elde edilmiştir. 2;0-5; 11 yaş arası Türkçe konuşan çocukların dil gelişimlerinin bu yöntemlerle değerlendirilebileceği sonucuna varılmıştır.
Hakİm-i Heydecİ ve Türkçe şiirleri

Türkiye'de tanınmayan ama İran'da meşhur olan Hakim-i Heydeci ve onun Türkçe şiirleri çalışmanın genel çerçevesini ihtiva etmektedir. Heydeci'nin Türkçe şiirleri dil, uslüp ve muhteva açısından tahlil edilmiştir. Heydeci'nin Türkçe şiirleri Divan'da yer almaktadır. Divan'ında iki nüshası olduğu tespit edilmiştir. Nüshalar önce yeni yazıya aktarılmış sonrasında ise karşılaştırma yapılmıştır. İki nüshayı karşılaştırmadaki amaç, nüshalar arasındaki eksiklik ve farklılıkları göstermektir. Bu nüshalardaki şiirler, yöntem olarak nazım biçimlerine göre tasnif edilmiştir. Heydeci şiirlerinde, atasözleri, vecizeler, halk söyleyişleri ve deyimler dikkat çekecek derecede çoktur. Bütün bunlar, Heydeci'nin dile olan hakimiyetinin bir göstergesi olarak değerlendirilebilir. Ayrıca Heydeci, dini mahiyette çokça şiirler yazdığı için tasavvuftaki yeri de yadsınamaz. Şiirlerinde Allah'ın yaratıcılığından, Hz. Muhammed'e ve Hz. Ali'ye olan bağlılığından bahseder. Şirlerinde Şii inancına tabi olduğu da anlaşılmaktadır. Heydeci, Şeyh-i İşrak Sühreverdi, Sa'di-i Şirazi, Hafız-ı Şirazi gibi şairlerin şiirlerine tazminler yazmış ve bu şairleri kendisine üstat kabul etmiştir. Şair, Arapça, Farsça ve Türkçe şiirler yazmış, şiirlerinde çeşitli sanatları kullanmıştır. Gazel, mesnevi, kaside, terci-i bend, terkib-i bend gibi Divan şiirinin hemen hemen bütün nazım şekillerine örnekler vermiştir. Heydeci'nin şiirlerinin Divan şiiri geleneğine uygun olduğu tespit edilmiştir. Heydeci, şiirlerinde sade ve akıcı bir dil kullanmış, atasözü, deyim ve halk söyleyişlerine çokça yer vermiştir.
Alanya yöresi söz varlığı

Bu çalışma, Antalya ili Alanya ilçesi ağızlarının söz varlığını ortaya koyan bir ağız sözlüğü çalışmasıdır. Alanya yöresinin söz varlığı ortaya konurken sahada kaynak kişilere yöneltilen soruların cevapları ses kayıt cihazları ile kayıt altına alınmıştır. Alanya yöresi söz varlığı hazırlanırken bölgede yaşayan kişilerin günlük yaşamlarına ait gözlemler, sosyal medyada yer alan yöreye has videolar ve yazılı kaynaklardan yararlanılarak kelime derlemeleri yapılmıştır. Son zamanlarda köyden kente göç ve teknolojik imkanların gelişmesi sebebiyle, ağızlar canlılığını yitirmekte ve eskicil söz varlığı yavaş yavaş kaybolmaktadır. Türkiye Türkçesi Ağızları üzerine yapılan çalışmaların yanında söz varlığı çalışmaları da azımsanacak miktarda değildir. Daha önceki yapılan çalışmalarda bulunan yöntem sorunlarının farkına varılması ile yapılacak olan yeni çalışmalarda dikkat edilmesi gereken hususlar daha özenle ve titizlikle ele alınmaya başlanmıştır. Bu yapılan çalışmalarda, tek kişinin yaptığı çalışmaların yanı sıra birden çok kişinin yaptığı söz varlığı çalışmaları da bulunmaktadır. Bunlar bölgenin geniş veya dar bir alanda olmasına bağlı olarak değişkenlik göstermektedir. Derleme Sözlüğü gibi Türkiye'nin her bölgesinden fişlenen kelimeler ile oluşturulan geniş kapsamlı sözlük, çok katılımlı bir şekilde oluşturulmuştur. Bu çalışma ve diğer bazı ağız sözlüklerinin neredeyse tamamı tek kişi tarafından hazırlanmıştır. Çalışma, sadece Antalya İli Alanya İlçesinin Doğu, Batı, Kuzey ve Güney bölgelerinde yer alan 40 köy ve mahalleden derlenen Alanya ağzındaki sözcükleri ve söylenişleri, önce transkipsiyonlu bir biçimde, sonra da Standart Türkiye Türkçesindeki şekli göz önüne alınarak sözcüklerin anlamlarını içeren bir çalışmadır. Derleme esnasında elde edilen verilerden hareketle, çalışmanın içerisindeki 'Ses Bilgisi' bölümünde sözlükte kullanılan tüm transkripsiyonlu ünlü ve ünsüzlerin türleri verilip parantez içinde bunların derlendiği mahalle veya köy ismi verilmiştir. Çalışmanın ağız sözlüğü olmasından dolayı ve metin derlemesi bulunmadığı için, kaynak kişilerin ağız özelliklerine göre elde edilen veriler doğrultusunda köy ve mahalle isimleri örnek gösterilmiştir. Bu çalışma, yöre halkının ağzında kullanılan birçok sözcüğün güncel tutulması, yöreye has kelimeler ve kalıp ifadelerin derlenip kayıt altına alındığı bir söz varlığı çalışmasıdır. Elde edilen veriler sonucunda Standart Türkiye Türkçesinde bulunmayan veya Standart Türkiye Türkçesinde bulunup yöre ağzında anlamı farklı olan fonetik özellikler gösteren kelimeler çalışmaya alınmıştır. Bu sayede çalışmanın temel amacı, Derleme Sözlüğü'ne katkılar sağlamak ve Türkiye Türkçesinin söz varlığı zenginliğini bir kez daha gözler önüne sermektir.
The Effectiveness of task-based instruction in the improvement of learners' speaking skills

Bu çalışma, göreve dayalı öğretim tekniğinin öğrencilerin konuşma becerilerini geliştirmekteki etkisini, ve Anadolu Üniversitesi, Yabancı Diller Yüksekokulu'ndaki öğrencilerin ve öğretmenin bu teknik ile ilgili algılarını incelemiştir. Veriler bir kontrol ve bir uygulama grubuna verilen anketler, mülakatlar ve sözlü sınavlardan toplanmıştır. Toplam 45 kişiden oluşan bu gruba göreve dayalı öğretim tekniğinin uygulandığı çalışma öncesi ve sonrasında sözlü sınavlaryapılmıştır. Uygulama öğretmeni ile de çalışma öncesi ve sonrasında kullanılantekniğe karşı olan tutumu üzerine mülakat yapılmıştır. Ayrıca uygulama grubundan gelen küçük bir grupla öğrencilerin bu tekniğe karşı olan öğrenmek için mülakatlar yapılmıştır. Bunların yanı sıra, çalışmada kullanılan 11 tane göreve dayalı aktivitenin her birinden sonra uygulama grubu öğrencilerine anketler dağıtılmıştır. Sözlü sınav sonuçları ve anketler nicel, mülakatlar ise nitel olarak değerlendirilmiştir. Gruplar arası karşılaştırmaları incelemek için t-testleri uygulanmıştır. Bu testler, hiçbirkarşılaştırmanın istatistiksel olarak önemli olmadığını göstermiştir. Fakat çalışma, aynı zamanda öğrencilerin ve öğretmenin, göreve dayalı öğretim tekniğine karşı olan genel tutumlarının pozitif olduğunu ortaya koymuştur. Algı anketlerinin sonuçlarına göre de, öğrenciler çalışmada kullanılan göreve dayalıaktivitelere karşı çoğunlukla tarafsız, bazen de pozitif olduklarını, ve bu aktivitelerikonuşma becerilerini geliştirmek anlamında yardımcı olduğunu göstermiştir. Çalışmanın sonuçları konuşma dersi veren öğretmenlerin, kullandıkları dersmateryallerindeki aktiviteleri göreve dayalı öğretim tekniğine biraz daha yakın bir hale getirmelerine yardımcı olabilir. Böylece öğrenciler sözel dil kullanımına daha aktif bir biçimde katılabilir ve karşılığında konuşma becerilerini geliştirebilirler.
Molla Abdulvehhap ve 'el-İ'rab ve Nazariyyetu'l-'Amili ve'l-Ma'mul adlı eserinin tahlil ve tahkiki

Bu çalışmada son dönem ulemasından Molla Abdulvehhab'ın, nahiv alanında kaleme aldığı 'el-İrab ve nazariyetu'lamili vel'-ma'inul' adlı eserinin tahlil ve tahkiki yapılmıştır. Çalışma giriş, üç bölüm ve sonuçtan meydana gelmiştir. Giriş kısmında nahiv ilminin önemi, doğuşu ve tarihsel süreci ele alındıktan sonra ilk nahiv çalışmaları ve nahiv ekollerinden söz edilmiştir. Birinci bölümde çalışmamıza konu olan eserin Molla Abdulvehhab'ın hayatı ve ilmi kişiliği ele alınmıştır. Bu arada müellifin muhtelif alanlarda yazdığı eserler de birinci bölümde ele alınmıştır. İkinci bölümde müellifin 'el-İrab ve nazariyetulamili vel'-ma'inul' adlı eseri şekil, içerik ve üslup yönleriyle ortaya tahlil edildikten sonra eserin tahkikinde takip edilen yöntem hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde ise söz konusu eserin tahkikine yer verilmiştir. Sonuç kısmında çalışmada elde edilen bulgulara yer verilmiştir.
Binyate vegerane di çİroken Kene Parsek yen Hesen Qizilcİ da

Bu çalışmada Hesen Qizilci'nin Kene Parsek adlı eserindeki anlatım öğeleri üzerinde durulmuştur. Öykünün olay örgüsünü çözmenin yolu anlatımı çözmekten geçer. Anlatıcı öykünün olay örgüsünü kurmak için sade bir dil ve kurmaca bir metot kullanır. Karakterler, onların rolleri, olay örgüsüyle ilişkileri anlatım öğeleri ile ortaya çıkar. Anlatıcı öykünün kahramanları ve okuyucu arasında bir köprü görevi görür. Anlatıcı okura bir mesaj gönderir ve sözlü ya da yazılı olarak anlatımın öğeleri için bir temel oluşturur. Öykünün önemli unsurlarından olan anlatıcı, öykünün konusu ile okuyucu arasında bir köprü görevi görür. Anlatım aşamasında/sürecinde anlatıcı açık ve aktiftir. Çünkü anlatıcı konusunun kurgulanması, organizasyonu ve sınıflandırılmasıyla ilgilenir. Öyküde anlatıcı belirsiz olabileceği gibi öykü içindeki bir kahraman da olabilir ve anlatıcı rolüyle kendisini okura belli eder. Hesen Qizilci'nin siyasi, edebi ve toplumsal pek çok eseri bulunmaktadır. Çünkü o toplumunu çok iyi tanımaktadır ve öykülerinin tamamında kendi toplumundan bahsetmektedir. Bu yazar milletimiz için övülmeye değer biridir. O baba ve atalarının izlediği yoldan farklı olarak edebiyatla ilgili çalışmalar yapmıştır. Hesen Qizilci'nin tercih ettiği edebiyat ise toplumsal edebiyattır. Hesen Qizilci'nin Kene Parsek isimli öykü kitabı toplam on dört öyküden oluşuyor. Hikayelerinin konusu genelde egemen sistemin köylü, fakir ve çaresiz insanların üzerindeki baskısı; insanların saflığı; ağalık ve kölelik; ırgatlık ve çiftiçilik; çetin hayatın ironisi; dindar ve dolandırıcı tüccarlardır. Bu çalışmada yazarın öykülerindeki anlatımı ortaya konulmaya çalışılmış ve Kene Parsek adlı eserin anlatım öğelerine ne düzeyde sadık kaldığı belirlenmeye çalışılmıştır.
Anlam alanı ve anlam ezgisi açısından eş anlamlı durum sıfatları

Eş anlamlılık kavramı ve eş anlamlılığın mümkün olup olmadığı uzun süredir tartışılmaktadır. Korkmaz, Hartmann ve James, Vardar gibi araştırmacılar farklı yaklaşımlar sonucunda farklı eş anlamlılık tanımları yapmış ve konuyla ilgili hemen her yeni çalışma, yeni bir eş anlamlılık yaklaşımını beraberinde getirmiştir. Buna bağlı olarak, farklı yaklaşımların eş anlamlı olarak belirttiği sözcüklerin benzerlik seviyelerini belirlemek adına Lyons, Cruse, Murphy gibi araştırmacılar eş anlamlılık sınıflandırmaları hazırlamıştır. Türkçede ise eş anlamlılık yeteri kadar çalışılmamıştır. Bu nedenle, alanyazındaki genel sorunlar Türkçe eş anlamlılık çalışmalarında artmıştır. Bu çalışma, dil ve söz düzlemleri üzerinde yapılacak anlambirimcik çözümlemesi, anlam alanı ve anlam ezgisi incelemeleri ile Cruse ve Murphy'nin sınıflandırma yöntemlerinden yararlanarak bütüncül bir eş anlamlılık yaklaşımını ortaya koyma amacındadır. Dört ana bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümünde, temel konular ve kavramlar hakkında Türkçe ve yabancı alanyazından geniş bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde, uygulanacak eş anlamlılık değerlendirme yöntemi belirtilmiştir. Üçüncü bölümde, ortaya konan yöntem doğrultusunda örneklemi oluşturan 10 eş anlamlı durum sıfatı çifti incelenmiştir. Dördüncü bölümde ise elde edilen bulgular eşliğinde değerlendirmelere yer verilmiştir. Sonuç olarak, eş anlamlılık kavramının tam bir anlam özdeşliği değil, güçlü anlam benzerliği yansıttığı belirlenmiştir.
İlköğretim sekizinci sınıf Türkçe ders kitaplarındaki okuma metinlerine göstergebilimsel bağlamda bir yaklaşım denemesi

Türkçe öğretimi süreçlerinde kullanılan ders kitaplarında öğrencilerin anlama becerilerinin gelişimine destek olması beklenen çeşitli okuma metinlerine yer verilmektedir. Ancak bu süreçte okuma metinlerine klasik yöntemlerle yaklaşılmakta ve okuma metinlerindeki derin yapıya ulaşılamamaktadır. Sekizinci sınıf düzeyinde Türkçe dersi kapsamında incelenen okuma metinlerinin derin yapısına ulaşmak için bilimsel bir bakış açısına; göstergebilimsel bir incelemeye ihtiyaç duyulmaktadır. Klasik metin incelemelerinde metnin yüzeysel yapısı ele alınırken, göstergebilimsel incelemede metinler içeriğin tümünü kapsayıcı bir bakışla incelenmektedir. Go stergebilimsel inceleme yo ntemi, okuyucunun belli temelleri bulunan bir metot ile metne yaklaşmasına imkan verir. Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığınca ilköğretim sekizinci sınıf öğrencileri için hazırlanmış olan 2017- 2018 eğitim öğretim yılında okullarda öğrencilere okutulması amacıyla önerilmiş olan ve bu baskılarının esas alındığı Türkçe ders kitabındaki okuma metinleri göstergebilimsel bağlamda bir incelemeye tabi tutulmuştur. Çalışma, sekizinci Sınıf Türkçe ders kitabındaki okuma metinlerinden farklı metin türlerinden random yöntemiyle birer örnek seçilerek toplam 13 metin üzerinde yapılmıştır. Bu inceleme, A. J. Greimas ve Paris Go stergebilim Okulu tarafından bir metot olarak geliştirilen göstergebilimin çözümleme metotlarında bulunan bazı kavram ve çözümleme araçları kullanılarak gerçekleştirilmeye çalışılmıştır. Doküman analiziyle veriler toplanarak nitel içerik analizi yöntemiyle irdelenmiştir. Bu bağlamda, ilköğretim sekizinci sınıf Türkçe ders kitabındaki okuma metinleri göstergebilimsel inceleme yöntemiyle anlatı düzeyi, söylem düzeyi ve anlamsal - mantıksal düzey olarak incelenmiştir. Ayrıca metin ile kullanılan görsellerin uyumu ele alınmıştır.
Children's comprehension of presuppositions introduced by focus particles: Evidence from Turkish

Bu tez Türkçe konuşan çocukların ekleyici odak parçacığı dA ve ölçekli ekleyici odak parçacığı bile'nin önvarsayımlarını nasıl yorumladıklarını araştırmaktadır. Deney 1 çocukların iki farklı dA'yı ekleyici odakları veya karşıtsal konuları ifade eden) ve bunların farklı önvarsayımlarını ve sezdirimlerini ayırt etmek için bürünsel ipuçlarını kullanıp kullanamadıklarını incelemektedir. Sonuçlar 6 yaşın üstündeki çocukların bu yetkinliğe sahip olduğunu, ancak daha küçük çocukların karşıtsal okumaları yeğlediğini göstermektedir. Deney 2 dA'nın kavranışını dA'nın nesneyle ilişkili olduğu NÖE tümceleri kullanarak test etmektedir. Deney 1'in aksine, Deney 2 bir ekleyici odak yanlılığı bulgulamaktadır. Çocukların yorumlarının her iki deneydeki ortak noktasının özne-odaklı okuma tercihi olduğu görülmektedir. Bu sonuçlar küçük çocukların nesneleri odak olarak yorumlama yönünde bir öntanımlı strateji kullandığı hipotezini desteklemektedir. Deney 3 bile'nin kavranışını incelemektedir. Sonuçlar Türkçe konuşan çocukların 5 yaşından itibaren bile'yi yorumlamak konusunda genelde iyi olduğunu, ancak yetişkin düzeyine 7 yaşında eriştiklerini göstermektedir. Kutuplanmanın da bile'nin yorumlanışı üzerinde önemli bir etkisi olduğu bulgulanmıştır. Çocuklar bile'yi olumsuz tümcelerde olumlu tümcelere göre daha iyi kavramıştır. Olumlu ve olumsuz tümceler arasındaki bu fark ise bile'nin sezdirimlerinin olumsuz tümcelerde olumlu tümcelere göre daha dirençli olmasıyla açıklanması mümkün olabilir. Yetişkinlerle yapılan bir kabul edilebilirlik anketi bu hipotezi destekler yönde kanıtlar sunmuştur.
Batı Türkçesinde şahıs çekiminin tarihi - karşılaştırmalı incelemesi

Batı Türkçesi; Türk dilinin, XII. yüzyılın sonlarıyla XIII. yüzyılın başlarından itibaren izlenen ve günümüze kadar devam eden kolundan birisidir. Türk dilinin bugünkü yazı dillerinden Türkiye Türkçesi, Azerbaycan Türkçesi, Türkmen Türkçesi ve Gagavuz Türkçesini kapsar. Bu tez çalışması, Batı Türkçesinin tarihi ve çağdaş yazı dillerinde fiil çekiminin bir parçası olarak var olan şahıs çekimin gelişimini yazılı eserlerdeki örnekleriyle tespit etmeyi ve sınıflandırmayı amaçlanmaktadır. Türk dilindeki ve özellikle de Batı Türkçesindeki şahıs bildirimi ise I. tip, II. tip ve III. tip olarak kategorize edilerek her tipte şahıs bildiriminin bütün özellikleri örneklerle ortaya konmuştur. Bunun için de XII. yüzyıldan XXI. yüzyıla kadar her yüzyıl için bir edebiyat eseri ve bir tarih eseri belirlenmiş ve bugün yayımlanmış olan bu eserlerdeki şahıs ekleri tiplerine göre kategorize edilmiştir.
A historical analysis of the language used in Turkish TV commercials

DEMİR, Yeliz. A Historical Analysis of the Language Used in Turkish TV Commercials, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2005. Bu tez, Türk televizyon reklamlarında kullanılan dilin karşılaştırmalı tarihsel bir çözümlemesini sunmak için hazırlanmıştır. Çalışma, 1985 ve 2004 yıllan arasında reklamların dilinde meydana gelen değişim ve gelişmelere ışık tutmak amacını gütmektedir. Çözümleme üç düzeyde gerçekleştirilmiştir: İlk düzeyde, reklamların mikro-dilbilimsel özellikleri incelenmiştir. İkinci olarak, sözbilimsel özellikleri değerlendirilmiştir, ve son olarak,. reklamlardaki söylem özellikleri üzerinde durulmuştur. Tezin ilk bölümü, reklamın genel tanımı ile dilin etkili bir reklam metni oluşturmadaki önemini sunmaktadır. Bu bölümde, aynı zamanda, reklam dilinin genel özellikleri tartışılıp, tarihsel bir çalışmanın, reklam dilinde meydana gelen değişim ve gelişmelerin ortaya çıkarılmasındaki önemi vurgulanmaktadır. İkinci bölümde, bu çalışmaya temel oluşturan ilgili kaynaklar verilmiştir. Reklam dilinin çalışılmasında kaydedilen gelişmeleri sunmak için, yurt dışında ve Türkiye'de yapılan çalışmalara değinilmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümü, araştırmanın bileşenlerini sunmaktadır. Bu bölüm, problem, araştırma sorulan, araştırmanın önemi, veri toplama ve analizi, araştırmanın sınırlan ve analizleri yapmada izlenen metot kısımlarını içermektedir. Dördüncü bölümde, Türk televizyon reklamlarında kullanılan dilin incelenmesindeki ilk-düzey analizler sunulmuştur. Bu ilk düzey, mikro-dilbilimsel bir çözümlemedir ve reklamların sözdizimsel ve sözcüksel özellikleri üzerinde durmaktadır. Bu kısımda, en çok kullanılan ve zaman içinde değişime uğrayan yapılar verilmiştir. Beşinci bölüm, Türk televizyon reklamlarında kullanılan sözbilimsel özellikleri sunmaktadır. Sözbilimsel özellikler, iki değişik düzlemde çalışılmıştır: Dilbilimsel ifadedeki öncelenen düzenlilikler ve içerikteki öncelenen düzensizlikler. İlk düzlem, metnin yapısall özellikleri ile ilgili iken, ikinci düzlem, anlamla ilgilidir. Bu retorik özellikler reklamlarda belirlenerek, değişik dönemler arasında kıyaslama yapılmıştır. Çalışmanın altıncı bölümünde, reklamların söylemsel özellikleri üzerinde durulmaktadır. Buradaki temel ilgi, reklamlardaki anlam yaratma süreci üzerindedir. Bu kısımda öncelikle, sezdirilen anlam ve bunun konuşma analizi yoluyla çözümlenmesine dikkat çekilmiştir. Son olarak ise, reklamlardaki anlamın belirlenmesinde görsel öğelerin önemi üzerinde durulmuştur. Bu bağlamda yapılan analizlerin sonuçlan, reklamların bütün dönemleri arasında karşılaştırılmıştır. Araştırmanın son bölümü olan yedinci bölümde ise, Türk televizyon reklamlarında kullanılan dilin tarihsel çözümlemesinin bir özeti sunulmaktadır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular bu bölümde yeniden değerlendirilip, günümüzde televizyon reklamlarındaki dil kullanım eğilim ve yönelimlerine ilişkilendirilmiştir.