turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Azerbaycan'da yenileşme ve milliyetçilik hareketi

oz 'Azerbaycan'da Yenileşme ve Milliyetçilik Hareketi' konusunu XIX yüzyıl gelişmeleri içinde ele alarak, XX. yüzyılın ilk çeyreğinde, konumuzu ilgilendirdiği ölçüde 1917 Bolşevik Devrimi sonrası Azerbaycan'da milliyetçiliğin çeşitli görünümlerini ve 1918 yılında kurulan Azerbaycan Cumhuriyeti'nin kurulması aşamasına kadarki dönem içinde değerlendirmeye çalışacağız. XX yüzyılın başlarında yenileşme ve milliyetçilik hareketi ile ortaya çıkan değişiklikler ile Azerbaycan'ın geleneksel yapısı değişmiş daha farklı nitelik kazanmıştır. Bu değişiklikler ve siyaset önerileri Azerbaycan toplumunun doğal gelişmesinin ürünü olarak ortaya çıkmamıştır. Azerbaycan'ın dünya egemenlik ilişkileri içinde yeni bir yer ve rol alma çabasının ürünüdür. Birinci bölümde Rus Azerbaycan'ın ortaya çıkışını, yeni Azerbaycan coğrafyasının ortaya çıkışı ile bu coğrafyanın biçimlenmesinde öne çıkan siyasi olayları ve anlaşmaları ele aldık. İkinci bölümde Rus egemenliği çerçevesinde ortaya çıkan yenileşmenin ilk devresini 'kültürel milliyetçiliyi' ele aldık. Üçüncü ve dördüncü bölümlerde yenileşme ve milliyetçilik hareketinin ikinci devresi olan 'siyasi milliyetçilik' döneminde ortaya çıkan yenilikçi akımlar, siyasi kültürel reformlar ve partileşme ile birlikte daha geniş alanı kapsamıştır. Rus-Japon savaşı ve Osmanlı sonrası yeni bir dünya oluşturma çabası çerçevesinde Rusya'da ortaya çıkan değişiklikler çerçevesinde Azerbaycan için gündeme gelen yeni siyaset önerilerini tanıttık. Konu, toplum kimliğini belirlemede etkili olmuştur. Rusya ve Batı ile ilişkili olarak Azerbaycan'da yenilikçi kadrolar ve yeni siyasetler ortaya çıkmıştır. Bu durum Azerbaycan'ın toplumlar arası ilişkilerini değil, aynı zamanda toplum olarak biçimlenmesini de etkileyecektir. Azerbaycan'da yenileşme ve milliyetçilik konusunu, toplumun dini, etnik yapısı, komşuları, dünya ölçüsünde jeopolitik ve stratejik konumunun getirdiği olanakları ve bunların doğurduğu çeşitli siyaset biçimleri oluşturmaktadır. Azerbaycan yeraltı ve yerüstü kaynaklarla zengin ülkedir. Bölgedeki sorunların temelini ülkenin nimetlerini başkalarının kendi hesabına yararlanmaya çalışma çabası teşkil etmektedir. m
Patronsuz Kazak, or jumpers without masters: A critical engagement with commoning and new social movements in Turkey

Bu tez, neoliberalizmin işçi sınıfının bir sınıf olarak direnme ve kolektif çıkarları için örgütlenme kapasitesini nasıl şekillendirdiğine dair siyasi ve sosyolojik bir araştırma sağlıyor. Tezde işçi hareketlerinin toplumun kapitalist yapıları dahilinde anti-kapitalist ilişkiler geliştirmekteki önemini tartışıyorum. Ayrıca Türkiye'nin yakın neoliberal geçmişşini ve bunun işçi hareketleri üzerindeki dönüştürücü etkisini ele alıyorum. Sınıf mücadelesinin iç içe geçmişş biçimlerini, güncel bir işçi direnişi ve öz-yönetim pratiği örneği olan Kazova Direnişi ve Kazova Kooperatifleri üzerinden analiz ediyorum. Kazova Direnişi, neoliberalizmin kültürel, toplumsal ve yasal mekanizmalar aracılığıyla nasıl sınıf-içi bölünmeye yol açtığını ortaya koymak için önemli bir örnek oluşturuyor. Bu çalışmadaki amacım, Kazova Direnişi'ndeki göz ardı edilen bölünmeyi saha çalışması ve mülakatlarla incelemek. Bu ayrılık, aynı mücadeleden iki farklı kooperatif çıkarmanın ötesinde, geçmişşe dair iç içe ve hatta çatışan anıları ortaya çıkartıyor. Kazova örneği, işçilerin birbirleriyle ve diğer gruplarla olan ilişkilerindeki değişimin kesişim noktasında siyasal süreçlerin nasıl işlediğini, ve bu ilişkilerin kolektif eylemi nasıl şekillendirdiği soruları cevaplandırmak için önemli fırsatlar sağlıyor. Müşterekliğin siyaseti ve müşterekleştirme pratikleri üzerine eleştirel bir diyaloga girmekle beraber, anti-kapitalist ilişkilerin siyasaldaki öneminin göz ardı edildiğini savunuyorum.
Eğretileşme ve duygusal emek süreçleri: Alışveriş merkezlerinde çalışan kadınlar örneği

'Eğretileşme Ve Duygusal Emek Süreçleri: Alışveriş Merkezlerinde Çalışan Kadınlar Örneği' konulu yüksek lisans tez çalışmasında alışveriş merkezlerinde satış görevlisi kadınların emek süreçleri incelenmiştir. Türkiye'de hızla artan AVM sayıları ve buna bağlı olarak perakende sektörünün hizmet sektöründeki artan payı bu sektörlerde istihdam edilenlerin araştırılmasını önemli kılmaktadır. Hem hizmet sektörünün hem de özel olarak perakende sektörünün, Türkiye'deki kadın istihdamının büyük bir oranını kapsaması bu sektörlerde çalışan kadın emeğinin özel olarak incelenmesini de gerekli kılmaktadır. Bu tez çalışması, AVM'lerdeki mağazalarda çalışan kadınların emek süreçlerini; eğreti istihdam, duygusal ve estetik emek teorik çerçevelerinde incelenmiştir. Çalışmanın konusu olan kadınların güvencesiz ve eğreti koşullarda çalışırken bir yandan da duygusal emek sarf etmelerinin yarattığı sonuçlar ele alınmıştır. Çalışmada nitel yöntem ve teknikler kullanılarak, Ankara'daki çeşitli AVM'lerdeki mağazalarda satış görevlisi ve mağaza yöneticisi pozisyonundaki 20 kadınla derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Görüşmelerde elde edilen veriler ışığında, AVM'lerde satış işi yapan kadınların; çalışma koşulları, işe bağlı yaşadıkları sağlık sorunları, çalışanlar arası ilişkileri, iş yerlerindeki denetim mekanizmaları, iş güvencesizliğini nasıl yaşadıkları, maruz kaldıkları hak ihlalleri ve eşitsizlikleri nasıl algıladıkları, bu eşitsizlik ve ihlallere karşı nasıl mücadele stratejileri geliştirdikleri, sendikal örgütlülük hakkındaki tutumları, duygusal emek davranışlarını nasıl sergiledikleri ve duygusal emek sonucu duygusal çaba ve duygusal çelişki, yabancılaşmayı nasıl yaşadıkları, müşterilerle kurdukları ilişki biçimleri, yaşadıkları saygınlık problemleri ve gelecekten beklentileri tartışılmaktadır.
Şehit yakınlarının siyasal sosyalleşmesinde sosyalizasyon etmenlerinin etkisi: Ankara örneği

Araştırmada, şehit yakınlarının siyasal sosyalleşmesinde etkili olan aile, okul, arkadaşlar, kitle iletişim araçları vb. siyasal sosyalleşme etmenlerini Ankara örneğinde ele almaktadır. Bu etkiyi görmek için Ankara'nın Altındağ, Çankaya, Çubuk, Sincan ilçelerindeki 204 şehit yakınına anket uygulanmıştır. Anket, şehit yakınlarına uygulandıktan sonra betimlemeler ve ilişkiler incelenmiştir. Araştırmada, aile ilişkileri ve siyasal sosyalleşme arasında ilişki olduğu, ailedeki güç dağılımının, muhafazakarlığın, çocuk yetiştirme tarzının siyasal sosyalleşmeye etkisi görülmüştür. Okulun etkisinde: Öğretmenle ilişki, öğrenci konseyinin varlığı, etkinlikler ve eğitim türü önemlidir. Arkadaşların etkisi: Siyasal sohbetler, kendini kabul ettirme, kurallara uyum gösterme ile siyasal sosyalleşme ilişkilidir. Kitle iletişim araçlarının siyasal sosyalleşmede etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu anlamda şehit yakınlarının siyasal sosyalleşmesinde aile ve kitle iletişim araçlarının etkisi gözlenmiştir.
Civil society at the boundaries of public and private spheres: The internal dynamics of three CSOs in Turkey

Öz Kamusal ve Özelin Sınırlarında Sivil Toplum: Türkiye'deki Üç STK'nın İçsel Dinamikleri Cengiz, Kurtuluş Yüksek Lisans, Sosyoloji Bölümü Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Bahattin Akşit Mayıs 2005, 239 sayfa Bu çalışma, Türkiye'deki sivil toplum örgütlerinin içsel dinamiklerini üç sivil toplum örgütünün deneyimi çerçevesinde anlamaya ve sivil toplum örgütlerinin zaman içinde hem politik duruşları hem de örgütsel yapıları itibarı ile kamusal alandaki dönüşüm potansiyellerine ışık tutmaya çalışmaktadır. Araştırma, derinlemesine görüşmelerden ve katılımcı gözlemlerden oluşan bir örnek olay incelemesi biçiminde tasarlanmıştır. Bu çerçevede her bir örgütten farklı özelliklere sahip onar üyeyle görüşülmüş ve bu örgütlerin genel kurulları, seçim süreçleri ve etkinlikleri gözlenmiştir. Çalışmanın amacı sivil toplum örgütlerinin kamusal alana katılımlarını ve katkılarını değerlendirmek olduğu için, bulgular temelde iki kuramsal pozisyon ışığında yorumlanmıştır. Bunlar müzakereci ve agonistic demokrasi kuramlandır. Bu çerçevede çalışma, insanın varoluşsal kamusallığını esnek bir müzakere ve diyalog modeliyle birleştiren post-yapısallcı bir demokrasi kavramsallaştırmasını benimsemiştir. Bu bağlamda bu çalışma üç sivil toplum örgütünün kamusal alan tecrübesini aşağıdaki sorular etrafında tartışmaya çalışmıştır. Sivil toplum kavramı, Türkiye'nin kendine özgü tecrübesini anlamak için uygun bir kavram mıdır? Sivil örgütler kamusal alanda demokrasinin derinleştirilmesine ve yerleştirilmesine hizmet edecek bir kapasiteye sahipler mi? Bu sivil toplum örgütleri, içsel yapılan ve karar alma süreçleri göz önüne alındığında demokratik ve katılımcılar mı? ve daha önemlisi Türkiye'deki demokratik dönüşüm sürecini etkileyebilecek bir kapasiteye sahipler mi?
Çocuk yaşta ebeveynleri şehit olan bireylerin sosyalleşmesinde etkili olan unsurlar ve yaşam kalitesi

Sosyalizasyon bireyin içinde doğduğu toplumdaki rol, norm ve değerleri öğrenip içselleştirmesi, başka bir ifade ile topluma uyum sağlaması anlamına gelmektedir. Bireylerin çocukluk döneminde öğrendikleri de bütün hayatını etkilemektedir. Bireylerin içinde bulundukları sosyal sınıf, onların konuşma, davranış, iletişim biçimi, tüketim alışkanlıklarını ve beğenilerini belirler. Bu durum Bourdieu'nun kültürel sermaye kavramı ile açıklanmaktadır. Bireylerin de sahip oldukları kültürel sermayeleri onların yaşam kalitesi algılarında belirleyici rol oynamaktadır. Çünkü yaşam kalitesi bireylerin amaçları ile bu amaçlarının ne kadarının gerçekleştiği konusunda bireylerin duyduğu memnuniyet düzeyini ifade etmektedir. Bu açıdan bireylerin ekonomik durumları, eğitim durumları, sosyal ilişkileri gibi sosyo-ekonomik faktörler ve bireyin bunlar hakkındaki algısı yaşam kalitesinde belirleyici rol oynamaktadır. Bu araştırmada da şehit çocuklarının sosyalleşmesinde aile, okul, arkadaş grubu ve çalışma ortamı gibi sosyalleşme araçlarının onların sosyalizasyon süreçlerindeki etkilerinin neler olduğunun tespit edilerek bu bağlamda yaşam kalitesi algılarının ortaya konulması hedeflenmektedir. Araştırmada Erzincan, Ankara, İstanbul ve İzmir illerinde yaşayan 20 şehit çocuğu ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. İki aşamalı olarak tasarlanan saha araştırmasının ilk aşamasında şehit çocuklarının sosyo-demografik yapılarına ait veriler ve sosyalizasyon süreçlerini, ikinci kısmında ise şehit çocuklarının yaşam kalitesi algısını ölçmeye yönelik sorular sorulmuştur. Bu amaçla katılımcılardan görüşme tekniği ile elde edilen verilerin betimsel analizi yapılmıştır. Çalışmanın sonucuna göre de şehit çocuklarının yaşam kalitesinin değerlendirilmesinde sosyalizasyon sürecinde öğrendikleri ve içinde bulunduğu toplumsal sınıfın kültürel kodlarının belirleyici rol oynadığı, bu bağlamda da sahip olduğu imkanları, içinde bulunduğu sınıfa göre değerlendiren şehit çocuklarının hayatlarından genel olarak memnun oldukları, yaşamlarını kaliteli buldukları sonucuna ulaşılmıştır.
Modern Türk devletinin oluşumunda cebri cisimleştiren kurumların modus operandisi

Çalışma, genel anlamda toplumsallığın üretken ve kurucu bir alanı olarak devlet denilen yapıyı, tarihsel ve ilişkiselci bir yaklaşımdan hareketle anlamaya dairdir. Özelde ise çalışmanın amacı, modern Türk ulus-devlet pratiğinden hareketle zor/şiddet mekanizmalarının kurumsal ve işlevsel analizini gerçekleştirmektir. Bununla birlikte devletin zor kullanımı ile karakterize olan kurumlarının özgül alanlar olarak inşalarını, tarihsel-dönemsel süreç içinde birbirleriyle olan ilişkileri boyutuyla kavramaya çalışmak da tartışma sonunda cevap getirilmesi beklenen bir diğer husustur. De facto anlamda devletin şiddet uygulayan kurumlarının tarihsel süreç içindeki dönüşümünü devlet alanı içinde meydana gelen iktidar biçimleri ve konfigürasyonlar ile ilişkili olarak takip edilebilme imkanı da çalışmada aranılacaktır.
Beyaz yakalı yaşam tarzları: İstanbul ve Ankara örneğinde nitel bir analiz

Çalışma, küreselleşme ve neoliberalist politikaların özellikle 80'lerden sonra parlattığı kısaca 'beyaz yakalı' olarak adlandırılan şehirli, iyi eğitimli, genç-orta yaştaki profesyonellerin yaşam tarzları ve bunların mekansal ayrışmasının karşılaştırılmasına odaklanmaktadır. Buradaki amaç en temelde, günümüz Türkiye'sinde hayata atılmak üzere olan ya da atılmaya hazırlanan genç insan çoğunluğu için ideal bir yaşammış gibi duran; aynı zamanda iyi eğitimli, şehirli, prezantabl, kariyer gelişimine önem vermek, kariyer sahibi olmak ya da kaliteli bir yaşam sürmek vb. gibi özelliklerle örülü olduğunu düşünülen profesyonel hayatların meydana geliş süreçlerini, bu hayatların sürdürülme çabalarını, hangi farklı faydalar için yaşandığında ne tür farklı 'insanlar' yarattığını/yaratabileceğini hem makro düzeydeki kuramsal önermelerden yola çıkarak hem de yaşadığımız toplumdan içinden mikro düzeyde çeşitli kesitler sunarak araştırmaya, göstermeye ve açıklamaya çalışmaktır. Araştırma özel sektör ve Kamu sektöründe çalışan profesyonelleri İstanbul ve Ankara örneğinde karşılaştırmalı olarak ele alacaktır. İstanbul'da ulusal ya da çok-uluslu finans/bilgi teknolojisi/danışmanlık şirketlerinde çalışan iyi eğitimli, yabancı dil bilen, prezentabl olduğu düşünülen ve kariyer gelişimine oldukça önem veren genç-orta yaştaki profesyonellerin ve bunların Kamu sektöründeki muadillerinin yaşam tarzlarına odaklanacak olan bu ilişkisel analiz, bunu gerçekleştirirken her iki tarzın mekansal boyuttaki ayrışmasına özellikle önem verecek ve bu ayrışmayı olabildiğince yeni bir sosyolojik bakış açısıyla derinlemesine analiz edecektir.
Çağdaş türk düşüncesine Erol Güngör katkısı

Türk düşünce dünyasının giderek sığlaşan bir görünüme bürünmesinin geri planında, aydınımızın Batılı aydın karşısında duyduğu kompleks yatmaktadır. Bu komleksaydınımızın geçmişşinden ve kendisinden utanır hale gelmesiyle sonuçlanmıştır. Bu noktadan itibaren aydınımız Batılı aydına benzemeye çalışmış, başta halk ve kültür olmak üzere yerli olan her şeyden tiksinir olmuştur. Bununla beraber aydınımıztiksindiği halkı dönüştürmek için siyasete atılıp düşünme özelliğini kaybetmiştir. Erol Güngör bu anlamda aydınımızın unuttuğu ve utandığı kavramları düşünce dünyasına kazandırmak yoluyla düşünce dünyamıza yeni bir derinlik kazandırabilmiştir.
Kamusal alanda sanat ve kentsel mekana etkileri İstanbul'da heykel uygulamaları irdelemesi

Kentsel mekanlar kamusal alanlar olarak toplumsal hayat ve bireyin var olusu açısından çok önemlidir. Bu önem kamusal alanın toplumların sosyal ve günlük yasam pratiklerinin anafiziksel - islevsel platformunu meydana getirmesinden ve de bunun estetik düzeyini olusturaniçerigin toplumların ve kentlerin yasam kalitesinin düzeyi anlamında belirleyici olmasından ileri gelmektedir. Bu açıdan degerlendirildigi zaman kentsel mekanlar toplumdaki farklıgruplarca kamusal alanların olusturulması ve denetlenmesi adına yapılan iktidar çatısmasınınsekillendigi ve somutlastıgı alanlardır. Bu iliski kentsel mekanların tasarım, üretim veyadönüsümleri süreçlerinin temelini olusturmaktadır. Bu dogrultuda bakıldıgı zaman, isterkentsel tasarım, planlama veya kent mimarisi ile ilgili pratikler adına, ister kentsel mekanlarıngösterge anlamlarının analizi açısından ele alınsın, mekanın kimligini olusturan bu bagıntılarıkarsılıklı olarak değerlendirmek ve anlamak bu etkileri toplum yararına yönlendirmekaçısından önemlidir. Sanat fiziksel estetigin ulastıgı en üst seviyedeki yaratım olarak kamusal alandauygulandıgında içerigini olusturan gerçek toplumsal gücünü bulur. Bu güç kentin sanat ile olan karsılıklı olumlu etkilesiminden meydana gelmektedir. Kamusal içerigi ile sanat anlam boyutunu derinlestirirken, kent mekanı da sanat ile yüksek bir estetik düzeye ve güçlü bir toplumsal simgeye kavusur. Bu açıdan kamusal alanda sanatın kentsel mekan ile ne sekildebulusacagı hem mekansal parametreler açısından hem de üretilecek eserin içeriginiolusturacak olan etkiler anlamında dikkatle ele alınmayı gerektirir. Öte yandan kamusal sanatın özgürce üretilmesi ve iyi kurgulanmasının kentsel mekanlara etkisi hem fizikselestetik hem de sosyolojik anlamları açısından yüksek seviyede olacaktır. Bu süreç kentsel mekanda konumlandırılmıs bir sanat eserinden, sanatsal düzeyde kurgulanmıs bir kentsel mekan pratiginin genis aralıgı içinde bir yer alabilir. Kamusal alanda sanatın kentsel mekana etkilerinin evrensel düzeyde değerlendirimesinekosut olarak yerel düzeyde Cumhuriyet Dönemi Türkiye'sinde en basta gelen kamusal sanat olan heykel sanatı ele alınmıs ve stanbul içinde farklı zamanlarda farklı alanlara yapılmıs altı adet uygulamanın analizi ile somut olarak degerlendirilmistir.
Yoksulluk ve kent güvenliğine ilişkin politikaların kır-kent bütünlüğünde bir analizi: Türkiye ve Gana için bir yaklaşım

Yoksulluk, dünyanın her yerinde, politik ve akademik çevrelerce önemli, dikkat çeken en acil küresel kalkınma sorunlarından biri olmaya devam etmektedir. Buna rağmen büyük ölçüde, bu gelişmekte olan ülkelerin gelişmesini ölçmek için bir kıstas olarak daha da önemlisi insanın güvenlik kaygıları ile iç içe geçmişştir. Yoksulluk, birkaç yıl daha küresel politika gündemlerini meşgul etmeye devam edecek, inatçı bir tehdittir. Yoksulluğun ve onunla ilgili kaygıların durdurulması ve ortadan kaldırılması için iddialı ve ciddi çabalar sarf edilmesine rağmen, dünya ve özellikle de bazı milletler yoksulluk savaşını kaybediyor gibi görünmektedir. Yoksullukla mücadeleyi canlı tutmak için, üzerine sürekli çalışmak gereklidir. Bu bağlamda, bu araştırma, Türkiye ve Gana tarafından benimsenen değerlendirmelere odaklanan entegre bir kırsal-kentsel çerçeve içinde yoksulluk ve kentsel güvenlik ilişkilerini analiz etmektedir. Birincil ve ikincil verilerin bir kombinasyonunu kullanarak araştırma, hem Türkiye hem de Gana'nın yoksullukla mücadelede önemli başarılara imza attıklarını ortaya koymuştur. Bu başarı, iki ülkenin yaşadığı sürekli ve uzun süreli ekonomik büyüme yoluyla başarılmıştır. Bununla birlikte, yoksulluğu hedef alan politikalar, tehdidi kökten çözmek için çok az şey yapmışlardır. Doğrudan uygulamalar, sadece palyatif çözümler sunmaktadır. Her iki ülkede de ulusal, istatistiksel veriler ve insanların yaşadığı deneyimler arasında bir uyumsuzluk olduğu görülmüştür. Bu çalışma aynı zamanda, Türkiye'de ve Gana'daki yaygın yoksulluğun, neoliberal sosyo-ekonomik politikaların benimsenmesi ve uygulanması sonucunda gerçekleştiğini ortaya koymuştur. Geniş bir perspektiften, her iki ülke yoksullukla mücadele etmek için neoliberal uygulamalara güvenmektedir. Ve tipik olarak neoliberal sistemlerin, yoksulluğun ortadan kaldırılmasında etkileyici kazanımlara rağmen, eşitsizlik açığı genişlemiş; güvensizlik ve güvenlik açığı yükselişe geçmişştir. Bu olaydan en kötü etkilenen kentlerde yaşanlardır. Kentsel güvenlik seviyeleri hızla aşınmakta ve kent içinde yaşayanlar için parlaklığını kaybetmektedir. Bu nesil kent çağında olmasına rağmen hantallaşmaktadır. Çalışma, yoksulluğun Türkiye ve Gana'daki şiddet unsuru olarak hala kırsal bir olgu olduğunu göstermektedir. Ancak, Türkiye'de kentleşme yüzde seksen olduğu için yoksulluk sayısız şehirde kentsel bir fenomen haline gelmiştir. Bu araştırma, her iki ülkenin de yoksulluğa karşı çalışmalarının hızlandırılması gerektiğini ileri sürmektedir. Bu durum yoksulluk sorununun altını çizdiği analizden açıkça anlaşılmaktadır. Sorunla mücadeledeki mevcut çabalar problemden çok daha azdır ve bu nedenle problemi kapsamlı bir şekilde ele almakta yetersiz kalmaktadır. Ekonomik büyümeye olan bağımlılık ve salt yoksulluğun ortadan kaldırılmasına yönelik politikaların uygulanması, yetersiz kalmaktadır. Çalışma, her iki ülkenin de insan güvenliğine odaklanan müdahaleci çabalarla yoksullukla mücadelede kullanılan mevcut yaklaşımları tamamlamalarını önermiştir.
Social rationality of lower class criminal practices in the late nineteenth century İstanbul

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü'nde Yüksek Lisans derecesi için İlkerCörüt tarafından Eylül 2005'de teslim edilen tezin kısa özeti Başlık: Geç 19. yy İstanbul'da Alt-Sınıf Kriminal Pratiklerinin SosyalRasyonalitesiGeç 19. yy, elitler arasında iş, toplum ve suça dair yeni bir zihniyetin doğuşuna tanıklık etti. İş toplumun dayandığı temel ilke olmaya başladıkça, işsiz ve yoksullarda sosyal düzene karşı ciddi birer tehdit olarak algılanmaya başladılar. Toplumcaonaylanmayan bütün davranış ve değerler onlara atfedildi ve saygın toplumunsınırları ötesinde konumlandırıldılar. Yasal önlemler de bu yeni kriminal sınıfimajının oluşmasına katkıda bulundu. Bu tez, geç 19. yy'da İstanbul'un alt-sınıfüyelerince işlenen mülkiyet ve şiddet suçlarını, bu suçların sosyal rasyonalitesiniçözümlemek amacı doğrultusunda ele almaktadır. Bu suçlar göstermektedir ki nemülkiyet suçları kendi alanlarında uzmanlaşmış profesyonel bir kriminal sınıf tarafından işlenmektedir ne de şiddet suçları özsel olarak saldırgan ve dejenere bir sosyal grubun saçma, anlamsız ve barbar hareketleridir. Çoğu kriminal pratik alt sınıfyaşamının entegre bir parçasıydı ve İstanbul'un dürüst emekçi sınıfından sosyal ve ahlaki olarak ayrılmış bir kriminal sınıf bulmak imkansızdı. iv
Yaşlıların toplumsal yaşama katılımı: Bolu ili örneği

Anne karnında başlayıp ölüme kadar devam eden yaşlanma, başlı başına insan doğasında meydana gelen kaçınılmaz bir değişim sürecidir. İnsan hayatının son evresi olan yaşlılık dönemi ile birlikte birey fizyolojik, psikolojik ve sosyolojik bazı değişimlere maruz kalmaktadır. Diğer taraftan, on dokuzuncu yüzyılda bilim, tıp ve teknoloji alanında yaşanan gelişmeler ile beraber insan ömrü uzamış ve toplam nüfus içinde yaşlı nüfus oranı artmıştır. Bunun sonucunda da dünya genelinde demografik yapıda şimdiye kadar görülmemiş bir değişim yaşanarak bugüne gelinmiştir. Günümüzde yaşlanma küresel bir sorundur. Gezegenimiz giderek yaşlanmaktadır. Yaşlanmayla beraber bireyin hayatında meydana gelen fizyolojik, psikolojik ve sosyolojik değişimler ile yaşam koşullarında meydana gelen değişimler yaşlı bireyin toplumsal bütünleşmesini ve toplumsal yaşama katılımını zorlaştırabilmektedir. Araştırmanın amacı, tüm bu değişim süreci içinde Bolu il merkezinde yaşayan yaşlıların (65 yaş ve üzeri) toplumsal yaşama ne düzeyde katılabildikleri ya da katılamadıklarının nedensel olarak ortaya konulmasıdır. Bununla birlikte yaşlıların yaşının, cinsiyetinin, gelir düzeyinin, sağlık durumunun, medeni durumunun, eğitim düzeyinin yaşlıların toplumsal yaşama katılımlarına etkisinin Bolu ili örneğinde ortaya konulmaya çalışılması, araştırmanın temel amacını oluşturmaktadır. Çalışma kapsamında veriler Bolu il merkezinde, evde yaşayan 138 yaşlıya (65 yaş üzeri) doğrudan görüşme yoluyla soru formu uygulanarak derlenmiştir. Çalışma literatür taraması ile desteklenmiştir. Elde edilen verilerden hareketle, kadınlar, erkeklere; ileri yaşlılar, genç yaşlılara; eğitim düzeyi düşük olanlar, eğitim düzeyi daha yüksek olanlara, ekonomik durumu düşük olanlar, ekonomik durumu daha iyi olanlara, sağlık durumu kötü olanlar, sağlık durumu daha iyi olanlara ve eşi ölmüş olan yaşlılar, evli olan yaşlılara göre toplumsal yaşama katılımda dezavantajlı konumda oldukları söylenebilir.