Sabit getirili menkul kıymet stratejileri ve İstanbul Menkul Kıymetler Borsası üzerinde bir uygulama

Yatırımcılar portföyleri için ayırmış oldukları para miktarlarının belli bir orandaki kısmını sabit getirili menkul kıymetlerde kullanarak sermayelerinin belli bir kısmını garanti altına almış olurlar. Hisse senetlerine yapılan yatırımlarda yatırımcının hangi dönemlerde bir kar realizasyonu gerçekleştireceği bir belirsizlik ihtiva etmesi sebebiyle çoğu portföyün yapısında sabit getirili menkul kıymetler alternatif bir yatırım aracı olarak kullanılmaktadır. Bu çalışma içeriği itibariyle 12 bölümden oluşmaktadır. Çalşımanın ilk 12 bölümünde sabit getirili menkul kıymetler hakkında kuramsal bilgiler verilmiş ve bu kuramsal bilgilerin birçoğu sayısal örnekler verilerek daha anlaşılır hale getirilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın asıl amacı, sabit getirili menkul kıymetlerin bir gövdesi durumunda olan tahvillerin yatırımcıya ne şekilde getiriler sağladığını açıklamak ve tahvillerden oluşturulan portföylerde yatırımcıların izlemeleri muhtemel stratejilerin neler olabileceğinin aktarılmasıdır. Stratejiler, aktif ve pasif tahvil yatırım stratejileri olarak bölümlendirilmiştir. Her anlatılan stratejinin avantaj ve dezavantajları yatırımcı açısından değerlendirilmeye çalışmış ve basit örnekler verilerek uygulanan herhangi bir stratejiden yatırımcının ne şekilde faydalanabileceği veya yatırımında ne şekilde zarar görebileceği ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Yatırımcıyı sabit getirili menkul kıymetlere yatırım yapmaya yönelten sebebler irdelenmiş ve yatırımların sabit getirili menkul kıymetlere ya da hisse senetlerine yapılmasının avantaj ve dezavantajları tartışılmıştır. Opsiyonsuz tahviller ile ilgili olarak, tahvil çeşitleri, tahvilllerin fiyatlandırılması, tahvil getiri ölçütleri, tahvil portföylerinin performanslarının ölçülmesi, tahvil fiyat değişimlerinin özellikleri gibi konularda bilgi aktarılmıştır. Ayrıca sabit getirili menkul kıymetlere yatırım yapıldığı zaman karşılaşılması muhtemel olan riskler de tartışılmıştır. Çalışmanın 12'inci bölümü iki ayrı uygulamadan oluşmaktadır. İlk uygulamada İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'ndan alman gerçek veriler üzerinde bir çalışma yapılmış ve 3 yıllık bir dönemde 30, 91 ve 182 gün vadeli bonoların, yatırımcılarına sağladıkları getiriler belirlenen bazı dönemler veya bono tiplerine göre kıyaslanmıştır. Bu tür bir uygulamanın asıl amacı, geçmişşe yönelik bilgileri kullanarak gelecek için yatırım kararları veren kişilere, verecekleri kararlardaHI bir kriter oluşturabilme imkanının sağlanmasıdır. 12'inci bölümün ikinci kısmındaki uygulamada ise bir benzetişim çalışması yapılmıştır. Benzetişim çalışması için Microsoft Excel' in Visual Basic derleyicisinde bir portföy simulasyon programı yazılmıştır. Sistemlerin davranışlarının incelenmesinde simulasyon tekniğinin oldukça önemli bir yer tutması sebebiyle bu tür bir uygulama yapılmıştır. Aynı programın içerisinde sunulan menüde kullanıcı, çalışma içerisinde verilmiş olan örneklerin yüzde doksanından fazlasını bilgisayar desteği ile yapabilmektedir. Ayrıca portföy oluşturma programının algoritması esnek olarak yazıldığı için farklı yatırım araçlarını içeren portföyler oluşturulabilmekte ve program kullanıcısına oluşturduğu portföy ile ilgili iki sayfalık bir rapor sunmaktadır. Uygulama bölümünde süresi 5 yıl olan bir portföy, portföy oluşturma programı tarafından oluşturulmuş, programın bünyesinde bulunan tüm yatırım araçları kullanılmış ve yatırım araçlarının portföy içindeki' yüzdeleri değiştirilerek farklı portföylerin performansları kıyaslanmıştır. Sabit getirili menkul kıymetlerden oluşturulan portföylerin başarılarının değerlendirilmesinde simulasyonun bir yöntem aracı olarak kullanılması ve bu çalışmanın yapısına uydurulabilmesi yazılan programın kullanıcı tarafından modifiye edilmesine bağlıdır. Oluşturulan simulasyon programında uygulanan strateji, analiz yapma yeteneğine sahip olmayan yatırımcılar tarafından uygulanabilecek olan 'Satın Al ve Elde Tut' stratejisidir.