turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
İbn Arabi'de varlığın birliği felsefesi

İbn Arabi'nin vahdet-i vücut sistemi, İslam kaynaklarından temelini almakla birlikte, 'varlığın birliği' öğretisini ele alan farklı sistemlerin karışımı üzerine kurulu eklektik bir sistemdir. Bu sistemin temelinde Tanrı'nın varlığının tek gerçek varlık olduğu ve Tanrı dışındakilerin Tanrı'nın farklı evrelerde tecellileri olduğu savı yer alır. Tanrı'nın iki varoluş boyutu vardır; bunlardan birisi onun her türlü tecelli ve belirmeden uzak mutlakhk boyutu, diğeri ise alemin varlığını gerektiren ve onun kaynağı olan dışa dönük açılma boyutudur. Bu iki varoluş arasındaki sonsuz evre ve mertebeler, varlık dediğimiz alanı oluşturur. Tanrı'nın mutlakhğından sıyrıldığı ilk evre ile, en düşük varoluş evresi olan maddesel aleme arasındaki sonsuz tecellileri, varlık olarak adlandırılır. Bu anlamda İbn Arabi alemi bir yönden Hak, diğer yönden Halk olarak adlandırmakta ve alemin, Tanrı'nın gerisine saklandığı bir perde ve Tanrı'nın alemin ruhu olduğunu söylemektedir. Yani Tanrı hem alemden aşkın, hem aleme içkindir ve bu, doğru Tanrı bilgisidir. Alemde bulunan her bir varlık birimi, Tanrı'nın varlığında sabit öz olarak öncesiz bir varlığa sahiptir. Bu özler, sahip oldukları potansiyel gereği Tann'dan varlık talep etmekte ve Tanrı da zorunlu olarak bu talebe cevap vermektedir. Tanrı ile alem arasındaki bu ilişki, Tanrısal isimler ile kurulmaktadır ve alemdeki her bir varlık, bir Tanrısal ismin tecellisini taşımaktadır. Bunun ötesinde, alem, aşkın bir Tanrısal aşkı yansıtmaktadır ve Tanrı'nın kendine duyduğu aşkın bir dışavurumudur. İnsan Tanrı'nın bu iki varoluş boyutunu bilme ve Tanrısal aşkı yaşama konusunda yetkin bir potansiyele sahiptir ve Tanrı insanı kendini bilme konusunda anahtar bir konumda var etmiştir. Bu anlamda İbn Arabi'nin sistemi, göreceli alem-Tanrı dualizmini açıklamaya çalışan, insanın Tanrıyı bilişini öne çıkaran, ancak özde her şeyi tek varlık olan Tanrı'nın 'kendisi' olarak gören mutlak bir monist düşüncedir.
Heidegger ve Baudrillard' da teknik ve teknoloji kavramı

Bu çalışma, teknolojinin gelişimi ve ilerlemesiyle birlikte sorunsallaşan teknik problemi ve bu problemin insanın anlam dünyasındaki etkileri üzerinde yoğunlaşmaktadır. Bu bağlam içerisinde Baudrillard'ın ve Heidegger'in görüşü incelenmiş ve tekniğin sorunsallaşma süreci temellendirilmiştir. Baudrillard'ın 'simülasyon' ve 'simülakr' kavramları aracılığıyla içinde bulunduğumuz çağın temel problemlerinden biri haline gelen hakikatin yok olduğu savı, teknik sorunsalıyla ilişkisinde ortaya konulmuştur. Bununla birlikte Heidegger'in ontolojik olarak yorumladığı teknik ve tekniğin özü arasındaki ilişki incelenmiş, varlıksal olarak özün unutulma nedeni açıklanmıştır. Çalışmada temel olarak, Baudrillard'ın ve Heidegger'in teknik problemi ele alış biçimleri ile sundukları çözüm önerileri, benzerlikleri ve farklılıklarıyla bütünsel olarak aktarılması amaçlanmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde, Baudrillard'ın görüşleri ele alınmıştır. Baudrillard, içinde bulunduğumuz çağı en genel anlamıyla simülasyon çağı olarak betimlemektedir. Simülasyon evreni var olan her şeyi çerçevesi içine almıştır. Gerçeklik yok edilmiş, anlam ortadan kaldırılmıştır. İnsanın içinde bulunduğu karmaşa hali, Baudrillard'ın felsefesindeki temel kavramlar ve teknik sorunsalı bağlantısında ortaya konulmuştur. Çalışmanın ikinci bölümünde, Heidegger'in görüşleri incelenmiştir. Heidegger, teknik ve tekniğin özü arasında olan bağın kopuşunu teknolojinin kavranış biçiminden kaynaklandığını dile getirmektedir. Bu nedenle Heidegger'in teknoloji yorumu Metafizik Gelenek ve Çağcıl Teknik düşüncesi ilişkisinde ele alınmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünde, Baudrillard'ın ve Heidegger'in teknik sorunsalını işleyiş biçimleri bütünsel olarak gözden geçirilmiştir. Tekniğin özünün unutularak çağımızda bir simülakr halini alması üzerinde durulmuştur. Baudrillard'ın görüşleri içerisinde nesne tahakkümü altında olan insan, Heidegger tarafından 'olanaklar varlığı' olarak görülmekte ve böylece tekniğin özüyle olan bağının kurulduğu gözler önüne serilmektedir.
Challenging Isaiah Berlin's distinction between negative and positive freedom

Bu tezde sosyal özgürlüğü analiz ederken, bu alanın önde gelen isimlerinden Isaiah Berlin'in negatif ve pozitif özgürlük arasında yaptığı ayrım yerine farklı özgürlük anlayışlarının oluşturulabilmesine imkan veren dört farklı öğe önerdim. Bu öğeler şunlardır: kişilerarası öğe, kurumsal öğe, zihinsel hal öğesi ve eylem öğesi. Bu dört öğenin yardımıyla değişik sosyal özgürlük anlayışlarının daha derinlikli tahlil edebileceğini iddia ettim. Berlin'in pozitif özgürlüğe getirdiği temel eleştirileri cevaplandırmaya çalıştım. Berlin'in pozitif özgürlüğün totaliterliğe yol açtığı iddiasının en azından bazı pozitif özgürlük kuramları için doğru olmadığını gösterdim. Son olarak, bazı sınırlı durumlarda insanları özgür olmaya zorlayabileceğimiz iddia edildi.
John Locke, George Berkeley ve David Hume'un bilgi anlayışları ve mukayesesi

Epistemoloji on yedinci yüzyıldan itibaren felsefenin baş disiplini haline gelmiştir. Bu hususta temeli atan en önemli düşünürün Descartes olduğu kabul edilir. Descartes ile açılan bu çığır on sekizinci yüzyıl felsefesinde de yerini korumuştur. Bu yüzyılda bu bayrağı John Locke devralmış ve ardından bu gelenek George Berkeley ve David Hume ile devam etmiştir. On yedinci yüzyılda rasyonalist anlayış egemen iken on sekizinci yüzyılda emprist anlayış egemen olmuştur. Bu çalışmamızda egemen olan emprist anlayışın üç önemli temsilcisi olan John Locke, George Berkeley ve David Hume incelenmiş ve mukayeseli olarak araştırılmıştır. Her üçü de emprist olan bu düşünürler arasındaki benzerlik ve farklılıkları gözler önüne serilmeye çalışılmıştır. Çalışmamızın asıl bölümünü John Locke oluşturmaktadır. Locke'un, Berkeley'i ve Hume'u nasıl ve ne şekilde etkilemiş olabileceği irdelenmiştir.
Hegel ve Spinoza'da devlet ve özgürlük ilişkisi: Bireyötesilik perspektifinden siyasal ontolojik bir inceleme

Siyaset felsefesinde devlet ve özgürlük ilişkisi daima problematik olagelmiştir. Bu ilişki bir anlamda birey ile siyasal bütün arasındaki ilişkiyi işaret etmekte olup siyasal bütünün oluşumuna dair yaklaşımların hareket noktasını oluşturan siyasal ontolojik temeller farklılık arz etmektedir. Etienne Balibar'ın kavramsallaştırdığı şekliyle bireyötesilik kavramı da söz konusu siyasal ontolojik temellerden birine gönderme yapmaktadır. Bireyötesilik; ilişkisel, çoğul ve çatışmalı bir ontolojik uzamda işleyen bir 'bireyötesi bireyleşme' kavrayışı olarak ifade edilebilir. Bu çalışma, felsefe tarihinin iki önemli düşünürü olan Spinoza ve Hegel'in devlet ve özgürlük ilişkisini nasıl kurduğuna odaklanmaktadır ve bunu bireyötesilik perspektifinden siyasal ontolojik bir inceleme olarak yapmaya çalışmaktadır. Çalışmanın temel savı, Spinoza ve Hegel'in bireyötesi bir kavrayış çerçevesinde toplum sözleşmesi geleneğinin yalıtılmış ve atomize birey kavrayışı ile soyut haklar yaklaşımı karşısında ortak bir siyasal ontolojik temele ya da tekil kesişim noktalarına sahip olduklarıdır. Çalışma, birincil ve ikincil kaynaklar vasıtasıyla Siyaset Bilimi disiplini dahilinde literatüre bir katkı yapmayı amaçlamaktadır. Bu amaçla çalışmanın ilk bölümünde bir düşüncenin içinden doğduğu dönem ile ilişkisi ele alınmaktadır. Devamında Spinoza ve Hegel'in yaşadıkları dönem, düşüncelerinin temel kavramları, töz ve tin kavrayışları, geometrik ve diyalektik yöntemleri, bilgi kuramları incelenmektedir. Ayrıca Spinoza'nın Alman İdealizmi ve Hegel tarafından nasıl ele alındığı da bu bölümde değerlendirilmektedir. İkinci bölümde her iki düşünürün de özgürlük ve toplumsallaşma anlayışları ile ahlak ve etik kavrayışlarına yer verilmektedir. Ayrıca bu bölümde Balibar'ın bireyötesilik kavrayışı da ele alınmakta ve Hegel ile Spinoza bireyötesilik düşünürleri olarak kavranmaya çalışılmaktadır. Üçüncü bölümde ise iki düşünürün yönetim biçimleri tasnifi ile yönetim biçimleri içerisindeki özgürlük kavrayışları ele alınmaktadır.
Hilmi Ziya Ülken'de bilim felsefesi

Bilimsel düşünme ve araştırma yöntemlerinin mantıksal bir çözümlemesini vermeyi amaçlayan bilim felsefesi, bilimsel bilginin niteliğini incelerken epistemolojiyle, bilimsel akıl yürütmeyi sorgularken mantıkla, bilimin incelediği varlıkların gerçekliğini ele alırkenmetafizikle, bilimin gelişimini, bilimsel kuramların değişimini, bilimin doğasını ele alırken de sosyoloji ve tarih alanlarıyla ilişki kurmaktadır. Sosyal bilimlerin en önemli görülenalanlarıyla bu denli sıkı bir ilişki içerisinde olan bilim felsefesinin, tarihsel olarak bakıldığında Antik Yunan'a dek uzanan büyük bir geçmişşe sahip olduğu görülmektedir. Ancak disipliner bir duruma gelmesi, hızla gelişen bilimin sonucu olarak, felsefenin bilim üzerine düşünmeye başlamasıyla, 20. Yüzyılda gerçekleşmiştir. Sonraki süreçte de artıkbilimin hızlı gelişimi ve bilimdeki soruların artmasıyla, felsefenin en önemli dallarından biri durumuna gelmiştir. Bu çalışmada ülkemizin önde gelen düşünce ve bilim insanı, Cumhuriyet Dönemiaydınlarından, felsefe, sosyoloji, psikoloji, antropoloji gibi sosyal bilimlerin hemen her alanında eserler ortaya koyan ve felsefe temelinin oluşmasında önemli rol oynayan Ord. Prof. Dr. Hilmi Ziya Ülken'in bilim felsefesinin temel konularına ilişkin yapmış olduğu tarihseldeğerlendirmeyi ve onun bu konulardaki görüşlerini ortaya çıkarmayı amaçladık. Daha sonra bilim felsefesi alanında Batı'da büyük etki yaratmış olan Henri Poincare, Karl Popper ve Thomas Kuhn'un görüşleriyle Ülken'in görüşlerini karşılaştırarak, onun da bu alanda dikkate alınması gereken düşüncelerinin bulunduğunu ortaya koymaya çalıştık.
Jean Baudrillard ve postmodern gerçeklik üzerine bir inceleme

Postmodernizm, Batı düşüncesinin ve toplumsal yaşamının, üzerine kurulu olduğu ilkelere karşı duyulan inançsızlığı barındıran, geniş kapsamlı kültürel hareketin ismidir. Postmodernizm, uzun süreli bir felsefi şüphecilik geleneğinin devamı olarak düşünülebilir. Postmodernizm genel olarak, modernizmin ilerlemeci tarih anlayışına ve buna bağlı olarak, bilgi anlayışına yönelik eleştirel bir karşı çıkış olduğu söylenebilir. Postmodern anlayışa göre, modernizm, vadettiği Aydınlanmacı hedefleri gerçekleştirememiştir; bu hedefler yerine, modernizm, baskıcı ve otoriter bir yapıya bürünmüştür. Bu yüzden, postmodern olarak tanımlanan filozoflar, her türlü ''hakikat'' söylemini reddetmişlerdir ya da şüpheyle yaklaşmışlardır. Böylece, postmodernizm ile ''büyük anlatılara'' duyulan güven yitirildiği düşünülmektedir. Jean Baudrillard'a göre, gerçeklik, bu dönemle birlikte büyük bir değişime uğramıştır. Jean Baudrillard, bugünkü algılanan gerçekliğin, ''simülasyondan'' ibaret olduğunu vurgulamaktadır. Bu durumu tanımlamak için ''hiper-gerçeklik'' kavramını kullanmaktadır. Baudrillard'a göre, hiper-gerçeklikle birlikte, imge ve gerçeklik arasındaki ayrım ortadan kalkmıştır. Başka bir ifadeyle, hiper-gerçeklik, ''gerçekten'' daha ''gerçek'' modellerdir ve bu modeller, kitle iletişim araçlarıyla yayılmaktadır.
David hume'un felsefesi bağlamında kadınlardaki doğum korkusunun felsefi değerlendirmesi

Felsefe tarihinin şüphesiz ki en önemli filozoflarından biri David Hume'dur. Bunda hem Hume'un ortaya koymaya çalıştığı tutarlı empirizmi hem de nedensellik eleştirisi etkili olmuştur. Hume, nedensellik eleştirisi ile pozitif bilimlerin temelini de sorgulamaktadır. Diğer yandan Hume, insan zihninin önemli bir parçası olan nedenselliği ele alarak insan doğasını anlama noktasında kılavuz olmaktadır. Özellikle canlılar için son derece önemli olan korku duygusunu ve koşullama kavramını ele alırken Hume'un nedensellik eleştirisi yol gösterici olmaktadır. Koşullama kavramı, korkunun öğrenilen bir duygu olduğunu vurgularken nedensellik kavramı ise korkunun doğası hakkında ipuçları vermektedir. Çalışmanın temel odak noktası ise dünya genelinde kadınlarda yaygın olarak görülen doğum korkusudur. Doğum korkusu, kadını etkileyen bir problem olmakla birlikte aileyi ve toplumu da etkileyen son derece önemli bir sorundur. Doğum korkusunun farklı nedenleri bulunmaktadır fakat doğum korkusu temelde öğrenilen bir korku olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu nedenle doğum korkusunun nedenleri, sonuçları ve mücadele yolları ele alınırken Hume'un nedensellik eleştirisi önemli bir kaynaktır.
Yirminci yüzyıl bilim felsefesindeki relativist eğilimlerin nedenlerinin incelenmesi

Çağdaş Felsefede yaygın bir relativism görüyoruz. Relativism özellikle bilgi felsefesinde ve bilim felsefesinde entellektüel bir moda oldu. Pek çok bilim felsefecisi kendisini bu çekici yaklaşımdan uzak tutamıyor. Bu filozoflardan birisi de Paul FEYERABEND'dır. Feyerabend genel felsefe yaklaşımı açısından relativisttir. O, bilgi teorisinde skeptik anarhist, bilim felsefesinde konvensiyonalisttir. Anarko - liberal toplum felsefesi ise, toplumsal özgürleşmeyi hedefler. Bu Yüksek Lisans tez çalışması, onun epistemoloji, bilim felsefesi ve toplum felsefesini görüşlerinde ortaya çıkan relativisminin eleştirel bir değerlendirilmesidir. Bu çalışma, Feyerabend'ın sisteminin temel ilkelerini göstermeyi, sistemi oluşturan ana kavramları belirlemeyi ve onun argümanlarının ortaya çıkarılmasıyla sisteminin tutarlılığını göstermeyi dener. Tezin son bölümü Feyerabend'ın eserinden hareketle geliştirilen bir relativism eleştirisi içermektedir.
Toplumsal cinsiyet ve milliyetçilik bağlamında kadın

Milliyetçilik, ulus gibi konuları odak alan baskın teoriler cinsiyet ve toplumsal cinsiyet olgularını görmezden gelerek konu ile ilgisi yokmuş gibi hareket etmişlerdir. Fakat söz konusu alandaki eksiklikler ve görmezden gelmişlikler yapılan toplumsal cinsiyet çalışmaları tarafından giderilmeye çalışılarak kadınların ulus ve milliyetçilik projelerine söylem ve pratik olarak nasıl dahil edildikleri tahlil edilmeye çalışılmıştır. Milliyetçi projelere bakıldığında hemen hemen hepsinin toplumsal cinsiyetçi kurgulara yaslandığını görmekteyiz. Bu alanda çalışma yapan kimi sosyal bilimciler bu yapıyı ve oluşumu tahlil etmeye çalışmakta, ulus ve devletlerin kurulmasında kadınların görmezden gelinişi ve arka plana atılışının temel dinamiklerini ve motivasyon kaynaklarını çözümlemeye çalışarak karşı duruş sergilemektedirler. Bu karşı duruşlar nedeniyle toplumsal grupların kadına yüklediği birçok toplumsal roller de tartışmaya açılmıştır. Milliyetçilik veya feminist odaklı çalışmalarda oldukça uzun bir süre ihmal edilen toplumsal cinsiyet ve milliyetçilik ilişkisine dair kimi disiplinlerde ortaya atılan ve halen sürdürülen tartışmalar üzerinden, söz konusu ilişkinin çözümlenmesi ve yapılan çalışmaların sonuçlarından hareketle bu çalışma yapılmıştır. Çalışmada, milliyetçilik ve toplumsal cinsiyete dair kavramlar ve yapılan çalışmalar ele alınarak incelenmeye çalışılacaktır. Bu bağlamda, ilk olarak toplumsal cinsiyet kavramı, ardından milliyetçilik kavramı ve alt başlıkları çözümlenmeye çalışılacak ve milliyetçiliğe dair teoriler üzerinden toplumsal cinsiyet olgusu milli ve ulus bağlamında ele alınacaktır. Türk milliyetçiliğine ilişkin tahlillerde uzun bir zaman geri plana atılan kadınların, milliyetçilik ve ulusun inşa aşamalarındaki rolleri ortaya konmaya çalışılacaktır.
Karl Marx'ta mutluluk kavramı

Ahlak felsefesinin en temel kavramlarından birisi olan mutluluk, gerek seküler bakış açısıyla olsun gerekse dinsel perspektiften olsun, bütün insanların ulaşmaya çalıştığı son amacı oluşturur. Pratik yönelimli teorik açıklamalara dayanan mutluluk, genellikle bireysel koşullara indirgenmiş ya da bireysel koşullardan ibaretmiş gibi görünmektedir. Bu tez kapsamında yapılmak istenen, Marx açısından, mutluluğunun önünde engel olarak duran sivil toplumun ekonomik ilişkilerinin, servet edinme ve para biriktirme faaliyetine indirgenmiş bulunan amacının, insanın potansiyellerini geliştirmesi ve gerçekleştirmesi için bir dönüşümün imkanını gösterebilmektir. Marx'ın felsefi ve ekonomik düşüncelerinin arasında mutluluk kavramını araştıran bu tez, iki ana bölümden oluşmaktadır: Marx'ın kaynağı olarak Marx öncesi mutluluk kuramları ve Marx'ta mutluluk kuramı. Marx öncesi mutluluk kuramlarının ele alındığı birinci bölümde kısaca Demokritos'a değinildikten sonra Aristoteles, Aquinas ve Hegel'in mutluluk görüşleri politik ve ekonomik perspektifin de dahil edildiği bir bağlamda ele alınmıştır. Kuşkusuz bu filozoflar Marx'ın mutluluk ile ilgili felsefi kaynaklarının bütününü temsil etmemektedir; ancak en önemlilerini sunmaktadır. İkinci bölümde ise Marx'ın kendi görüşlerine dönülmektedir bu bağlamda birinci bölümde ele alınan filozofların görüşleri hem eleştirilmekte hem de süreklilikleri gösterilmektedir. Marx, Aristotelesçi 'iyi yaşam' perspektifine dayalı insanın yetilerinin geliştirilmesi ve insanın insanı amaç edinmesine dair Kantçı ilkenin sentezini oluşturan Hegelci mirasın devamını oluşturmaktadır. Tezde Marx'ın iki başyapıtı temel alınmaktadır. Bunlardan ilki olan ve Friedrich Engels ile kaleme aldığı Komünist Manifesto'dur. İkincisi ise ekonomi politiğin eleştirisini amaçlayan Kapital'dir. Kapital, Komünist Manifesto'da ileri sürülen tezlerin tarihsel ve mantıksal bir kanıtını sunuyor olarak ele alınmıştır. Bu iki eser beraber okunduğunda mutluluğun bu dünyada gerçekleşmesinin dışsal koşullarını göstermeyi amaçladıkları tezinden hareket edilmiştir.
Din hizmetlerinde dini danışmanlık ve rehberlik

Dini doğru bir şekilde yaşamada büyük bir öneme sahip olan dini danışmanlık ve rehberlik konusunu ele almak istedik. İslam dininde dini danışmanlık ve rehberlik olarak konuyu sınırladık. Çalışmamıza psikolojik danışma ve rehberlik ile ilgili kısa bilgiler vererek giriş yaptık. Bireyin yaşamının her evresinde inanma ihtiyacı sebebiyle din eğitimine, din hizmetlerine, doğru bir dini yaşayış için danışma ihtiyacına, dinidanışmanların uyması gereken ilke ve metotlara, Kuran ve sünnette dini danışmanlığın yeri ve önemine yer verdik. Araştırma sonucunda da bireylerin dini doğru bir şekilde yaşama isteğinden dolayı dini bilgilere ihtiyaç duyduklarında başvurdukları dinidanışmanların yeteri kadar donanımlı olmaları gerektiği, bunun için özellikle Hz. Peygamber'i örnek almalarının önemini ortaya koyduk. Sonuç olarak dini doğru bir şekilde yaşayan ve hayatı anlamlandıranbireylerin, dini danışmanlar ve bu danışmanların uyguladıkları prensip ve metotlarsayesinde bunu daha kolay başarabileceklerini söyleyebiliriz.
Sosyalist ideolojinin tarihsel yapılanması

İnsanlık tarihi, geride bıraktığımız son iki yüz elli yıllık süreçte önceki tarihsel dönemlerle karşılaştırılamayacak kadar yoğun ve köklü değişiklikler yaşamıştır. Aydınlanma düşüncesi, Sanayi Devrimi, bilimdeki büyük atılımlar, kişisel hak ve özgürlüklere yönelik yeni çerçevelerin belirlenmesi gibi unsurlar, toplumsal meselelerin gezegen ölçeğinde ele alınmasını ve bu doğrultudaki paradigmaları güçlendirmiştir. Bu çalışmanın konusunu toplumun örgütlenme ve işleyiş tarzında kapitalizme alternatif farklı bir insanlık modeli ortaya koyabilme ve tarihte özel mülkiyetin ortaya çıkışından itibaren insanlar arasında yaşanan eşitsizlikleri analiz ederek bunları çözebilme iddiasını içinde barındıran sosyalist ideolojinin tarihsel yapılanması, dönüşümü, devletleşmesi, yapısall problemleri ve potansiyel geleceği oluşturmaktadır. Karl Marx ve Friedrich Engels'in kurucusu olduğu modern sosyalist düşüncenin yapılanması ve gelişim seyri, sosyalist ideolojinin yirminci yüzyıldaki devletleşme uygulamaları ile devamlılık sağlamıştır. Bu uygulamaların kuruluşunda olduğu kadar ortadan kalkmalarında da sosyalist ideolojinin tarihsel yapılanmasının belirleyici bir rolü bulunur. Çalışmada, sosyalist ideolojinin kuruluşundan itibaren içinde barındırdığı çelişkilerin, objektif gelişmelerin de etkisi ile yaşadığı dönüşüm seyri ele alınmaktadır. Sosyalist paradigmanın, günümüz toplumunda insanlığın büyük problemlerine gerçekçi ve uygulanabilir yanıtlar getirebilmesi için, kendi yapılanmasından kaynaklı problemlerin bilinmesi ve bunların doğru bir sentezle yenilenmesi gerekmektedir.
Paul Ricoeur'ün hermeneutik kuramında metaforun işlevi

Hermeuetik birçok farklı disiplinde ve felsefe tarihinde de kendine yer bulmuş, pek çok filozof tarafından, farklı açılardan incelenmiş önemli bir kuramdır. Bu eşsiz teorilerden birinin sahibi de filozof Paul Ricoeur'dür. Pek çok farklı alanda çalışmış olan ve bu çeşitli disiplinler arası felsefesi ile tanınan Ricoeur, hermeneutiği bu farklı alanlarla ilişkilendirmiştir. Bahsedilen alanlardan birisi olarak metaforun hermeneutik kuramdaki yerinin gösterilmesi bu çalışmanın temel amacıdır. Tezin ilk bölümü, Ricoer felsefesinin genel hatlarının belirlenmesi ve yorumun kuramsallaşması olarak hermeneutiğin geçirmiş olduğu dönemler hakkındadır. Bu bölümde, Ricoeur'ü kendi teorisini geliştirmesi yönünden etkilemiş filozoflardan F. Schleiermacher, W. Dilthey ve H. G. Gadamer'in hermeneutiğe dair görüşlerine ve bu bağlamlarda Ricoeur'ün bir takım eleştirilerine yer verilmiştir. İkinci bölüm, metafor kavramına ayrılmıştır, metaforu tanımak ve anlamak üzerinedir. Metaforun dil felsefesi içerisindeki yerinin konumlandırılması, benzer terimlerden farkları hakkında düşünülmüş, Ricoeur'ün metafor kuramındaki izleri görebilmek adına Aristoteles, I. A. Richards, M. Black, F. Nietzsche, G. Lakoff gibi filozof ve düşünürlerin metafor kuramları incelenmiştir. Son başlık, ilk iki bölümün aydınlattığı yol düzleminde, Ricoeur'ün söylem temelli hermeneutiğinin ve canlı metaforunun açıklaması ve aralarındaki ilişkinin gösterilmesidir.
Friedrich Wilhelm Nietzsche'de Decadence, nihilizm ve üstinsan ilişkisi

Bu çalışma Nietzsche'nin ana kavramları olan decadence, nihilizm ve üstinsanın neliği ve birbirleriyle ilişkilerine odaklanmaktadır. Tezin ana sayıltısı, söz konusu kavramlar ve birbirleriyle ilişkisi ekseninde yapılacak bir Nietzsche yorumunun, onun felsefesinin ana yapısını görmemize olanak sağlayacağıdır. Bu kavramlar ve bu kavramların birbirleriyle ilişkileri, Nietzsche'nin Batı uygarlığına, dine, ahlaka ve geleneğe yönelik eleştirilerinin merkezinde yer aldığı gibi, onun bu eleştirilerinden damıttığı yeni değerler de yaşam felsefesinin merkezinde yer alır. Bu bakımdan, Nietzsche'nin üst insan ve değerlerini anlamak için, decadence ve nihilizm çözümlemesini göstermek kaçınılmazdır. Nitekim Nietzsche, üstinsanı nihilizmin bir imkanı olarak görür ve üstinsanı felsefesinin nihai amacı haline getirir. Bu bakımdan nihilizmin aşamalarının ve üstinsanın konumunun aydınlatılması gerekmektedir. Çalışma, giriş ve sonuç hariç iki ana bölüm olarak kurgulanmıştır. Giriş bölümünde, Nietzsche felsefesinin temel yapısı ortaya konulmuştur. Çalışmanın 'F. W. Nietzsche'de Decadence ve Nihilizm Sorunu' adını taşıyan birinci bölümünde Nietzsche'nin erken dönem metinlerinden hareketle Apollon ve Dionysos arasındaki uyum, Sokrates'in, Hristiyanlığın ve ahlaklılığın 'decadence'a etkileri, Nietzsche'nin 'Tanrı öldü' sözünün anlamı ve onun felsefesindeki yeri irdelenmiştir. Decadence ve nihilizm arasındaki ilişkinin niteliği ve 'decadence'ın zorunlu olarak nihilizmi gerektirdiği gösterilmeye çalışılmıştır. Yine bu bölümde, nihilizmin tarihi süreçleri, nihilizmin ne anlama geldiği, edilgin nihilizmden etkin nihilizme geçişin imkanı, güç istencinin nihilizm aşamaları, Nietzsche'nin modernite ve aydınlanma eleştirisi ve Nietzsche'nin nihilist olup olmadığı irdelenmiştir. Nihilizmin değerlerin yeniden değerlendirmesine imkan tanıdığı ve Nietzsche'nin, üst insan düşüncesi ile nihilizmden bir çıkış yolu bulduğu gösterilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın F. W. Nietzsche'de Decadence ve Nihilizm Sorununun Aşılması ve Üstinsan' adını taşıyan ikinci bölümünde, Nietzsche'nin insan tiplerine yer verilmiş, her dönemin insanı nasıl biçimlendirdiği ve onun insan kavrayışı gösterilmeye çalışılmıştır. Yine bu bölümde, üstinsanın ortaya çıkma koşulları bakımından perspektivizm, güç istenci, ebedi dönüş kavramlarının rolü irdelenmiştir. Nietzsche'nin üst insan düşüncesi ile ne anlatmak istediği ifade edilmeye çalışılmıştır.