turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
İstanbul'un fethi ve İmam-Zade Mehemmed Es'ad Efendi'nin Tarİh-i Feth-i Kostantİniyye'si

İstanbul'un 1453 yılında Osmanlı İmparatorluğu tarafından fethedilmesi, sadece askeri anlamda değil, siyasi, dini ve sosyo-kültürel anlamda da dünya tarihinde önemli bir dönüm noktasıdır. Bu yüzden fetih, Osmanlı devleti ve tebaasına müthiş bir özgüven sağlamıştır. Bu özgüvene, devletin dirliği ve düzeninin iyice sarsılmaya başladığı XIX. yüzyılda ihtiyaç duyulmuştur. Bunun üzerine İmam-zade Mehemmed Es'ad Efendi tarafından Tarih-i Feth-i Kostantiniyye adlı bir eser kaleme alınmıştır. Bu çalışmada Es'ad Efendi'nin yazmış olduğu bu eserin günümüz harflerine transkripsiyonu ve değerlendirmesi yapılmış, ayrıca İstanbul'un fethi hususundaki askeri ve psikolojik durum incelenmiştir.
Kentsel dokunun dinamik yapısının analizine yönelik sayısal yöntem önerisi

Kentsel doku zaman içinde değişen koşullara göre değişen dinamik bir yapıya sahiptir. Her yerleşmenin bu değişim süreciyle oluşan kendine özgü morfolojisi ve doku karakteri olması, dokunun biçimsel özelliklerinden bağımsız olan bir takım ilkelerin sistemin işleyiş ve düzeninde etkili olduğunu göstermektedir. Değişim sürecinde doku karakterine yabancı müdahaleler dokunun kendine özgü karakterini bozar. Bu tür, geleneksel yöntemlerle ölçülmesi zor olan doku karakterinin ve dokuya müdahale etkilerinin incelenmesi, mekansal organizasyonun işleyişini anlamaya katkıda bulunurken, biçim yerine dokunun mekansal organizasyonunu değerlendirme yaklaşımı ile farklı dokulara sahip yerleşmelerin karşılaştırılmasına da olanak tanımaktadır. Bu çalışmada kentsel dokunun zaman içindeki değişim süreci farklı matematiksel analiz yöntemleri ile incelenmiştir. Değişimi incelemek üzere kullanılan parametreler temel olarak, biçimsel, yaya kullanımı-algı, mekansal ilişki ve değişim özellikleri olmak üzere dört gruba ayrılmaktadır. Farklı dokuların değişimi ile ölçüm sonuçları karşılaştırıldığında, kentsel dokudaki planlı ve kendiliğinden gelişim şeklindeki iki farklı değişim türünün, dokunun yapısını farklı şekilde etkilediği belirlenmiştir. Büyük ölçekli mekansal değişimler daha kısa sürede değerlerin daha fazla değişmesine yol açmaktadır. Dokuda belirgin değişim olan dönemlerde fraktal boyutun da önemli ölçüde farklılaşması, doku özellikleri ile fraktal boyut arasındaki ilişkiyi yansıtmaktadır. Diğer yandan, İstanbul'da seçilmiş olan üç örneklem alanının fraktal boyut değerlerinin dünyadaki diğer örneklerden daha yüksek olduğu görülmüştür. Bu durum birçok farklı kültür ve zengin doğal çevrenin etkisi ile evrimleşen dokunun daha yüksek bir karmaşıklık düzeyine sahip olduğunu göstermektedir. Kentsel dokunun çoklu-fraktal bir yapıya sahip olduğu ve fraktal boyutun kendiliğinden gelişim sürecinde artarak 1,7- 18 değerlerine yakınsadığı görülmektedir.
Tünellerde jeoloji kökenli stabilite sorunları İstanbul metrosu Şişhane örneği

Bu çalışma İstanbul Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Uygulamalı Jeoloji Programında Yüksek Lisans Tezi olarak hazırlanmıştır. İstanbul Metrosu U. Aşama İnşaatı, Unkapanı-Taksim ve Unkapanı-Yenikapı arası olmak üzere 2 kısma aynlmiştır. Unkapanı Taksim arası güzergahı, Şişhane ve Unkapanı istasyonları ile Unkapanı köprüsünü ve yaklaşık 3250 m. uzunluğundaki 2 hatlı tünelleri kapsamaktadır. Unkapanı-yenikapı arası güzergah ise Şehzadebaşı ve Yenikapı tünelleri ile yaklaşık 5220 m. uzunluğundaki 2 hatlı tünellerden oluşmaktadır. Bu çalışmada, İstanbul Metrosu U. Aşama İnşaatı, Unkapanı-Taksim güzergahı, ŞP1T 8+31677 - 8+51722 ve ŞP2T 8+34075 - 8+54120 kilometreler arasında kalan, yaklaşık 400 m.'lik bir kesimde meydana gelen tünel içi deformasyonlann ve duray sizlik sorunlarının jeoloji ile ilişkisi araştırılmıştır. Bu kesimde, tünel içinde meydana gelen deformasyonlann zaman-deformasyon grafikleri hazırlanmış ve jeoloji ile aşın sökülme arasındaki ilişki gösterilmiştir. Çalışma alammn yoğun bir yerleşim biriminin içinde olması sebebiyle yüzey çalışmalan yapılamamış, bölgede yapılan toplam 7 adet araştırma sondajı ile bölgenin jeolojisi hakkında bilgi edinilmeye çalışılmıştır. Bu sondajlar sonucunda, yüzeyde 3,50 - 7,00 m kalınlığında bir dolgu tabakasının bulunduğu, bunun altında ise, RQD değeri 0-50 arasında değişen kumtaşı-kiltaşı-çamurtaşı ardalanmalı Trakya formasyonu'nun bulunduğu tespit edilmiştir. Kumtaşı-kiltaşı-çamurtaşı ardalanmalı birimlerden oluşan Trakya formasyonu İstanbul'un Avrupa yakasında çok geniş alanlar kaplamaktadır. Geçirmiş olduğu yoğun tektonik deformasyon sebebiyle oldukça kınklı-kıvnmlı bir yapı kazanan birim, andezit ve diyabaz dayklannca sıkça kesilmiştir. Ölçülebilen kalınlığı 600- 2000 m arasında değişen birim Alt Karbonifer yaşlıdır. Tünel aynalannın takibi sonucunda, çalışma alanında tabaka kalınlıklanmn 5-25 cm arasında değiştiği görülmüştür. Tabakaların genelde K10-60D doğrultulu ve 30-70 GD yönlü olduğu tespit edilmiştir. Orta derecede aynşmış olduğu görülen birimin çoğunlukla orta kaya kalitesinde olduğu görülmüştür. Tünellerde kazı paletli veya tekerlekli kinci makineler aracılığı ile, üst yan ve alt yan olmak üzere 2 aşamada yapılmıştır, ortalama ilerleme adımı 1.00 m olup, kazırım hemen ardından çelik iksa, 25 cm kalınlığında püskürtme beton, çift kat hasır çelik ve 9/10 adet şaşırtmalı enjeksiyonlu kaya bulonundan oluşan tahkimat elemanlanyla kazı desteklenmiştir. Tünel açılması sırasında meydana gelen aşın sökülme olaylarının, süreksizlik düzlemlerine, özellikle de fay zonlanna bağlı olarak geliştiği görülmüştür. Fay zonu ve bu zondan sızan sular kayanın duraylılığım bozmakta, aşın sökülme ve göçük olaylanna neden olmaktadır. Tünel güzergahı boyunca yapılan konverjans ölçümlerinde en fazla deformasyonlann, faylı ve aynşma derecesinin yüksek olduğu kesimlerde oluştuğu belirlenmiştir. Tünellerde kazı sonrası meydana gelen deformasyonlar (0-13 mm), beklenen deformasyon sınırlan içerisinde (5-10 cm) kalmıştır. Tünel içinde meydana gelen deformasyonlar yüksek olmadıklan için, çalışmayı olumsuz yönde etkilememiştir.
Sosyal politika açısından Artvin'den İstanbul'a göç

Tarihi süreç itibariyle incelendiğinde göçün pek çok farklı sebeplerden kaynaklandığı görülmektedir. Sebep ve sonuç itibari ile çok boyutlu bir olgu olarak göçlerle farklı bilim dalları ilgilenme gereği duymuştur. Göçler toplumların sosyo-ekonomik dönüşümlerine katkıda bulunan ve geleneksel toplumlardan modern toplumlara geçişte her dönemde dinamik bir süreç olarak karşımıza çıkmaktadır. Türkiye'de iç göç 1950'li yıllardan itibaren yoğunluk kazanmaya başlamıştır. Artvin ili için incelendiğinde, 1970'li yıllardan itibaren göçlerin arttığı görülmektedir. İlk dönemler genelde göçler eğitim amacıyla yapılırken 1970'lerden sonra ise ekonomik ve sosyal nedenler göçlerde etkili olmuştur. Coğrafi şartlar ve iklim şartlarının tarıma müsait olmaması, geniş alanların dağlık olması ve ekili alanların azlığı Artvin insanını göçe zorlamıştır. İstanbul, Bursa, Ankara, Kocaeli, Rize, İzmir gibi sanayileşmiş ve gelişmiş bazı iller Artvin'in yoğun olarak göç verdiği illerin başında gelmektedir. Tarımla uğraşan köyler, kırsal alanlardaki nüfusun ekserisi göç etmiş ve halen göç vermeye devam etmektedir. İstanbul'a göç edenlerle ilgili yapmış olduğumuz araştırmada, göç edenlerin köyden kente göçte bir uyum sorunu yaşamadıkları görülmüştür. Göç edenlerin ekonomik durumları daha iyi bir seviyeye gelmiş, bir kısmı işçi iken kendi işini kurarak üretime katkı sağlamıştır. Kent yaşantısı bireylerin daha örgütlü bireyler haline gelmesini sağlamıştır.
İlköğretimde görev yapan öğretmenlerin demokratik tutumları ile kişilik özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi: İstanbul ili Anadolu Yakası örneği

Bu araştırmada ilköğretim okullarında görev yapan sınıf ve branş öğretmenlerinin demokratik tutumları ile kişilik özellikleri arasındaki ilişkinin ortaya konması amaçlanmıştır. Çalışma, İstanbul ili Sultanbeyli, Kartal ve Maltepe ilçelerindeki devlet ilköğretim okullarında görev yapan 190 sınıf ve branş öğretmeni üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Bu araştırmada, demografik değişkenlerin toplanmasına yönelik Kişisel Bilgi Formu, Gözütok tarafından geliştirilen Demokratik Tutum Ölçeği ve Eysenck Kişilik Anketi kullanılmıştır. Araştırmada; normal dağılım özelliği göstermeyen dağılımlar için non-parametrik teknikler, normal dağılım özelliği gösteren dağılımlar için ise parametrik analiz teknikleri, bağımsız grup t testi, non-parametrik Kruskal Wallis-H testi, tek boyutlu varyans analizi, Pearson Çarpım Moment Korelasyon Analizi kullanılmış olup, manidarlık. 05 düzeyinde sınanmıştır. Bu araştırmanın sonuçlarıyla, ilköğretim okullarında görev yapan sınıf ve branş öğretmenlerinin demokratik tutumları ile kişilik özellikleri arasında yalnızca bir alt boyutta anlamlılık bulunduğu ortaya konmuştur. Demokratik Tutum Toplam Puanları ile Kişilik Özellikleri arasındaki ilişkiyi saptamak amacıyla yapılan analizler sonucunda; Eysenck Kişilik Anketi Nörotisizm Alt Boyutu ile Demokratik Tutumları arasında orta düzeyde, olumlu ve anlamlı bir ilişkinin (r=.167, p<.05) olduğu görülmüştür. Ancak korelasyon katsayısına baktığımızda. 167 gibi oldukça düşük bir değerle karşılaşmaktayız. Genel olarak araştırma grubu için demokratik tutumlarla kişilik özellikleri arasında bir ilişki bulunmadığını söyleyebiliriz.
İstanbul'da Ermeni siyasi faaliyetleri (1876-1909)

'İstanbul'da Ermeni Siyasi Faaliyetleri (1876-1909)' başlığı altında yapmış olduğumuz bu çalışmanın ilk bölümlerinde, Ermenilerin erken dönem tarihleri ve bu bağlamda Ermeni adı, dini, dili ve kültürel durumları hakkında bilgi verilmiştir. Çalışmamızda ayrıca Anadolu'ya yapılan ilk Türk akınlarıyla birlikte Büyük Selçuklu Devleti ile Anadolu Selçuklu Devleti dönemlerinde Türk-Ermeni ilişkileri, Osmanlı Devleti'nde uygulanan 'millet sistemi' ve bu sistem içerisinde Ermenilerin sosyal, ekonomik, eğitim, kültürel ve dini hayatlarına değinilmiştir. Böylece Ermeniler hakkında genel bilgi verildikten sonra, Ermeni sorununun ortaya çıkışı üzerinde durulmuştur. Çalışmamızda görüldüğü gibi Avrupa'daki milliyetçi akımların etkisi, büyük devletlerin Osmanlı Devleti'ndeki çıkar çatışmaları, Patrikhane'nin yönlendirmeleri sonuçta kanlı Ermeni isyanlarının sahnelenmesine neden olmuştur. Bu bağlamda özellikle Osmanlı Devleti 19. yy'da bunalımlı günler yaşarken, Ermeni isyanları ve bu isyanlar sonucunda büyük devletlerin ıslahat talepleri devleti uğraştıracak diğer önemli gelişmeler olmuştur. Başta Bulgar bağımsızlığının sağlanması olmak üzere Balkanlardaki milliyetçi hareketlerin başarılı olmasında büyük devletlerin önemli rol oynadıklarının farkında olan Ermeniler, aslında Avrupa'nın müdahalesi olmadan ne özerklik ne de bağımsızlık sağlanabileceğini biliyorlardı. Bu nedenle Ermeniler, özellikle İstanbul'da ve Anadolu'nun çeşitli yerlerinde gerçekleştirdikleri isyanlar sonrasında katledildiklerini ileri sürerek amaçlarına ulaşmaya çalışmışlardı. Komiteler, Tabii ki isyanların gerçekleşeceği coğrafyanın büyük devletlerin dikkatini çekmesi bakımından önemli olduğunun farkındaydılar ve bu nedenle İstanbul'da meydana gelecek isyanların ve gösterilerin seslerini duyurabilmelerinde etkili olacağını düşünmekteydiler. Yani Osmanlı Devleti'nin kalbi olan başkent İstanbul'da gerçekleştirilecek eylemlerle hem Osmanlı Devleti'ne büyük bir gözdağı verilecek hem de büyük devletlerin Ermeni sorunu ile ilgili daha sert tepki koymaları sağlanacaktı. Bu nedenle, İstanbul'daki Ermeni eylemleri ile Patrikhanenin Ermeni sorunuyla ilgili faaliyetleri ve Abdülhamit'in gerçekleşen eylemler karşısındaki politikası konumuzun ağırlık noktasını oluşturmuş ve konu ayrıntılarıyla işlenmeye çalışılmıştır. Çalışmamızda son olarak II. Meşrutiyet öncesinde ve sonrasında İTC ile Ermeni komitelerinin ilişkileri hakkında bilgi verildikten sonra, 1876- 1909 arası dönemlerde devlet VIkademelerinde yüksek mevkilere gelen Ermenilerle, I. ile II. Meşrutiyet Meclislerinde önemli görevlerde bulunan Ermenilere de yer verilmiştir. VII
İstanbul metropoliten alanının yeşil alan sisteminin analizi

Türkiye'nin sayılı metropolleri arasında yer alan İstanbul metropolü özellikle son yıllarda çok hızlı bir gelişim süreci yaşamaktadır. Ancak ne yazık ki gelişmenin yönü ve boyutları kontrol edilemediğinden sonuçları açısından gelişmenin sağlıklı olduğunu söylemek mümkün olmamaktadır. Hızla ve kontrolsüz bir biçimde metropole akan nüfus ve beraberinde getirdiği sorunlar metropolü büyük baskılar altında tutmakta özellikle doğal doku büyük tehditler ile karşı karşıya kalmaktadır. Sorunlara çözüm olması beklenen yerel yönetimlerin de bu konuda gerekli duyarlılığı göstermedikleri gözlenmektedir. Özellikle, planlama çalışmalarının ilk aşaması olan mevcuda ilişkin envanterin oluşturulması, veri toplama ve dokümantasyon konusunda yetersiz oldukları gözlenmiştir. Yerel yönetimlerin ilgili birimleri ile yapılan görüşmelerde metropol düzeyinde böyle bir envanter çalışmasının imkansız olduğu yönünde görüşlerle dahi karşılaşılmıştır. Tezin kapsamı içerisinde jer alan yeşil alanlar ile ilgili olarak bütün verilere ulaşıldığını söylemek mümkün olamamaktadır. Ancak yerel yönetimlerden elde edilen veriler önceki dönemlerde gerçekleştirilen çalışmalar ile desteklenerek metropolün yeşil alan sistemine ilişkin bir envanter ortaya konmaya çalışılmıştır Sonuç bölümünde ortaya konan en önemli bulgu; İstanbul metropolünün halihazırda, İmar Kanunu' uda önerilen kişi başına düşen yeşil alan miktarı olan min. 7 m2/kişi standardına ulaşılamadığıdır. Yerel yönetimlerin gerçekleştirdiği çalışmalarda, yeşil alan artış oranının sürekli olarak yükselmesine rağmen kişi başına düşen yeşil alan miktarlarında bir düşüş gözlenmektedir. Bunun en önemli sebebi göçle gelen nüfusun yarattığı baskılardır. Nüfus, barınma vb. temel ihtiyaçları için doğal dokuya olumsuz yaklaşımları yanında metropolün yeşil alana duyduğu ihtiyacı arttırması bakımından da en büyük tehdit olarak ortaya çıkmaktadır. Yerel yönetimlerin özellikle seçim dönemlerinde sergiledikleri bilinçsiz ve çıkarcı yaklaşımları, sorunlara çözüm olmanın ötesinde adeta teşvik edici olmaktadır. Sorunlara çözüm olması beklenen yönetimlerin söz konusu tutumlarının devamı metropol üzerindeki baskıları arttıracaktır. Diğer yandan sağlıklı bir envanter oluşturulmadan ve dokümantasyon yapılmadan gerçekleştirilen planlar da sorunların çözümüne katkısı olmayan, birbirini tamamlamayan popülist çözümler olmaktan öteye geçemeyecektir.
Investigation of eating attitudes and behaviors of employees of a bank in İstanbul with EAT-40

Türkiye'de yeme davranışı bozuklukları giderek artan bir sağlık sorunu olmaya başlamıştır. Çalışmaların ve teorilerin yetersizliği nedeniyle yeme davranışı bozuklukları ile ilgili sorular cevapsız kalmaktadır. Bu çalışmanın amacı, ülkemizde yaygınlaşmaya başlayan yeme davranışı bozukluklarının risk faktörlerini açıklamak ve erişkin kadın ve erkeklerde yaygınlığını ölçmektir. Yeme davranışı bozuklukları için risk faktörleri arasında psikolojik faktörler, çocukluk öyküleri, ailevi sorunlar, mesleki sorunlar, ve tıbbi sorunlar yer alır. Bu çalışma 100 yetişkin, çalışan birey ile yapılmıştır. Çalışmada YTT- 40 anketi kullanılmış ve istatiksel analiz için SPSS 15.0 programı kullanılmıştır. Çalışma grubuyla ilgili YTT- 40 anketinin toplam puan ortalaması 18,7 8, 4 bulunmuştur. Minimum YTT- 40 skoru 4 ve maksimum YTT- 40 skoru 46 olarak tespit edilmiştir. 100 kişiden 11'inde yeme davranışı bozukluğu tespit edilmiştir. Çalışma gurubunda, kadınların toplam puan ortalaması, istatiksel olarak erkeklere göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. YTT- 40 skoru, boy, minimum kilo ve ideal kilo arasında istatiksel olarak anlamlı, negatif bir ilişki tespit edilmiştir. Sonuç olarak, hem kadınlar hem de erkekler sosyo-kültürel etkilerden etkilenmektedir. Buna rağmen, kadın ve erkek arasında yeme davranışı bozuklukları açısından farkılılıklar olduğu görünmüştür. Araştırmaya katılanların sayısı sınırlı olduğundan, yetişkin ve çalışan bireyler ile yapılmış daha geniş kapsamlı araştırmalara ihtiyaç vardır.
İstanbul'da tüketime sunulan midye dolmaların mikrobiyolojik kalitesinin belirlenmesi

KARADEMİR, F. (2018). İstanbul'da tüketime sunulan midye dolmaların mikrobiyolojik kalitesinin belirlenmesi. İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Besin Hijyeni ve Teknolojisi ABD. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul. Çalışmada, İstanbul'da satışa sunulan midye dolmaların mikrobiyolojik kalitesinin ortaya konması amaçlanmıştır. Bu amaçla, İstanbul'da açıkta satışa sunulan 200 midye dolma numunesinin mikrobiyolojik kalitesi incelenmiştir. Toplam mezofilik bakteri, toplam koliform bakteri, Escherichia coli, Staphyloccoccus aureus, Vibrio spp, Salmonella spp ve Listeria monocytogenes araştırılmıştır. Midye dolmalarda TMAB sayısı en az 2 x 102 kob/g, en çok 2 x 109 kob/g; koliform bakteri sayısı en az < 101 kob/g, en çok 5 x 106 kob/g, E. coli en az < 101 kob/g, en çok 5, 6 x 102 kob/g ve S. aureus sayısı en az < 101 kob/g, en çok 9,8 x 104 kob/g değerlerinde bulunmuştur. Ortalama olarak ise, midye dolmalarda TMAB, koliform bakteri, E. coli ve S. aureus sayıları sırasıyla 1,5 x 108 kob/g, 4,5 x 104 kob/g, 2 x 102 ve 6 x 103 olarak belirlenmiştir. Çalışmada Vibrio spp. 4 adet örnekte tespit edilmiştir. Yapılan biyokimyasal testlerle, tamamı V. alginolyticus olarak identifiye edilmiştir. Salmonella spp. ve L. monocytogenes hiçbir numuneden izole edilememiştir. Sonuç olarak, İstanbul'da tüketime sunulan midye dolma numunelerinin yapılan mikrobiyolojik analizlerinde Salmonella spp. ve L. monocytogenes. Fakat örneklerin hijyenik kalitesinin düşük olduğu görülmüştür. Bu nedenle, üretim teknolojisinin kalitesinin iyileştirilmesi ve sanitasyon koşullarının geliştirilmesi gereklidir.
Bizans dini mimarisinde Kiborion tipinin İstanbul ve Anadolu'daki örnekler ışığında değerlendirilmesi: Cilt 1 - metin

Bizans dini mimarisinde değişik adlar altında toplanmış birçok yapı grupları bulunmaktadır. Plan şemaları dikkate alınarak yapılan bu sınıflandırmalardan birini de bizim kiborion olarak adlandırdığımız, yabancı araştırmacıların farklı isimlerle değerlendirdiği yapılar oluşturmaktadır. Bir plan şemasının adlandırması olarak kullandığımız kiborionun kelime anlamı; en basit şekli ile kubbeli gölgelik olup baldakenle eş anlamlı bir ifadedir. Mısır sanatından itibaren görülen bu şema, Taht-Tapınak bağlantısı içerisinde ele alınarak kozmik bir ifadeye büründürülmüştür. Birçok kültürde karşımıza çıkan kiborion, Bizans Sanatı içerisinde de değişik kullanımlarla varlığını sürdürmüştür. Bu basit form giderek bir mekan şeması haline gelmiş ve ilk örnekler, martyrionlarda uygulanmıştır. Vl. yy'dan itibaren de XlV. yy' m sonuna kadar geniş bir dönemi kaplayan bir kilise plan şeması haline gelmiştir. Bu şemada inşa edilen yapılar genel hatlarıyla, kare bir naosun dört köşesinde yükselen ve cephe boyunca genişleyen kemerler ve bu kemerlerin arasında oluşan pandantiflerle taşınan bir kubbeden oluşmaktadır. İstanbul ve Anadolu'da on yedi örnek ile temsil edilen kiborion tipli yapılar, Balkanlarda ve Kafkas mimarisi içerisinde de azımsanmayacak sayıda örnekler vermiştir. Tip, erken dönemlerden itibaren fazla bir değişime uğramadan varlığını sürdürürken, şema olarak diğer plan tiplerinin de özünü oluşturmuştur.
Osmanlı Dönemi Anadolu duvar resimlerinde İstanbul tasvirleri

İnsanoğlu var olduğu günden beri duvarlara resim yapma ihtiyacı hissetmiştir. Önceleri inançları ile ilgili olan bu olgu, zamanla yaşadığı yeri güzel kılma çabası olarak, çeşitli şekillerde günümüze kadar devam etmiştir. Osmanlı Dönemi'nde, Batılılaşma ile görülen duvar resimleri, yeni bir kültür ve sanat anlayışı olarak tüm imparatorlukta benimsenmiştir. İOsmanlı Dönemi Anadolu Duvar Resimlerinde İstanbul Tasvirleri? adlı çalışmamızda bulunan yirmi iki İstanbul tasvirini, saray çevresinden sanatçılar ya da halk sanatçıları icra etmiştir. Sanatçılar, İstanbul'u panoramik ve tek öğe olarak iki şekilde resmetmiştir. İstanbul imgesi, haritaların, minyatürlerin ve gravürlerin alt yapısını oluşturması sonucu biçimlenmiştir. Sanatçıların, duvar resimlerinde İstanbul'u; fotoğraf ve kartpostal gibi görsel öğelerden esinlenerek tasvir ettiği görülmüştür. Bu çalışma, Anadolu duvar resimlerinde İstanbul'un yerini, önemini, tasvir ediliş amacını, biçimini ve sanatçıların İstanbul ile olan bağlantılarını anlamaya çalışarak; Anadolu insanının Osmanlı başkentine bakış açısını ve kenti algılama biçimini yansıtmayı amaçlamıştır.
Yeniden yapılanmanın İstanbul tarihi yarımadası üzerine etkisi

Dünya üzerindeki üretimsel ve ekonomik aktiviteler, şehirciliği her dönemde etkilemiş ve bu etkiler sonucunda çeşitli süreçler yaşanmıştır, sanayi devriminin yaratmış olduğu güçlü kapital birikim, metropolitenleşmeyi teşvik etmiş, bunun sonucunda insanlar büyük hızlarla lordan kente doğru göç etmeye başlamıştır. Dikkatlice incelendiğinde, aslmda dünyamız ancak son elli yılda kentsel bir alan olmaya başlamıştır. 2. Dünya Savaşı'ndan sonra, gelişmiş ülkelerin metropoliten alanlarının ekonomik kalkınması sonucunda, servis sektörü hızla büyümüş, kentleri ve kent merkezlerini hiç olmadığı kadar değiştirmiştir. Kuzey Amerika ve Batı Avrupa'da yaşanmış olan bu ekonomik transformasyon, pek çok kişi tarafından hizmet sektörünün, sanayi sektörünün yerini alması şeklinde değerlendirilmiştir. Bu yer değiştirme ancak 19. yüzyıldaki sanayi devriminin, şehirlerin temel fonksiyonlarını ve işgücü dağılımlarım etkileyerek ve yeni bir şehir formu yaratarak, şehirlerin bölgesel büyüme potansiyeli üzerinde yarattığı, hiçbir gücün erişemeyeceği o etki ile karşılaştınlabilir. Benzer şekilde, sanayi sonrası ekonomik transformasyon sürecinde, şehirlerin fonksiyonlarını radikal bir şeklide değiştirmiş, ekonomik faaliyetlerin mekansal dağılımını etkileyerek, şehirlerin ve merkezlerinin köhnemesine yol açmıştır. Bu süreç 19. Yüzyıldan beri ülkemizde de yaşanmakta olup, İstanbul Tarihi Yarımadası üzerinde çok yıpratıcı sonuçlan görülmüştür. Bu tez çalışmasının amacı, dünyada ve ülkemizde yaşanan bu süreci ortaya koyarak, bu sürecin iyi ve kötü yönlerini bulmak ve Tarihi Yanmada'nm içinde bulunduğu olumsuz koşullardan kurtarmak için uygulanabilecek bir yöntem geliştirmektir. Çalışmanın birinci bölümünde yapılan araştırma hakkında kısa bir bilgi verilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde, 'metropolitenleşme kavramı' ve dünya şehirlerinin yaşadığı 'metropolitenleşme süreci' anlatılmaktadır. Üçüncü bölümde, 'şehir merkezi kavramı' ve şehir merkezlerinin Eski Çağ yerleşimlerinden günümüze ne gibi değişimlere uğradığı incelenmektedir. Yine bu bölüm içinde günümüz şehir merkezlerinin hangi nedenlerle 'dönüşüme' uğradığı ve 'yeniden yapılanmaya' ihtiyaç duyduğu, bu değişimin temel kaynağı olan XI'globalleşme ve globalleşme süreci' anlatılmakta, farklı ülkelerin şehir merkezlerinin yeniden yapılanmada izledikleri yöntem ve uygulamalar örneklerle acılanmaktadır. Dördüncü bölümde, İstanbul özelinde, ülkemizin 19. Yüzyıldan günümüze kadar geçirdiği 'metropolitenleşme süreci' anlatılmakta ve İstanbul'un dünyada yaşanmakta olan 'globalleşme sürecinin' neresinde olduğu sorusuna yanıt aranmaktadır. Yine bu bölümde, İstanbul'un kent merkezinin değişimi incelenmektedir. Beşinci bölümde, çalışma alanı olarak seçilen Tarihi Yanmada da yapılan sosyal ve fiziksel analizler ortaya konmuş, bölgenin içinde bulunduğu köhne durumdan kurtarılması için bu analizlerin yorumlan yapılmıştır. Altıncı bölümde ise analizlerden çıkanlan sonuçlar yardımıyla, İstanbul Tarihi Yanmadası'nın yeniden yapılandınlması için öneriler ortaya konmuştur. XII