turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
The contribution of contrastive stylistic studies to foreign language teaching: a stylistic comparison of nineteen eighty four by G. Orwell and we by Y. Zamyatin

Bu çalısmanın amacı George Orwell'in Bin Dokuz Yüz Seksen Dört adlı romanı ile Y. Zamyatin'in Biz adlı romanının stilistik özelliklerini incelemek ve yabancı dil ögretimi gören ögrenciler için edebi metinlerin stilistik incelemelerinin önemini ortaya koymaktır. Bu stilistik inceleme ve karsılastırma için seçilmis iki romanın tematikgörünümleri de ciddi benzerlikler içerir. Birinci bölümünde çalısmamızla ilgili önbilgiler, çalısmamızın amacı, problemin belirlenmesi ve çalısmada kullanılan metot üzerinde durulmustur. kinci bölümde, bu alanda daha önce yapılan çalısmalar hakkında kısa bilgiler yer almaktadır. Sonraki iki bölüm M. Short ve G. Leech'in yöntemleri dogrultusunda G. Orwell'in Bin Dokuz Yüz Seksen Dört'ü ile Y. Zamyatin'in Biz adlı romanının stilistikanalizlerini içermektedir. Besinci bölümde söz konusu romanların karsılastırmaları yer almaktadır. Çalısmamızın son bölümünde bu tip stilistik metin analizlerinin yabancı dilögrenimindeki önemi ve islevi üzerinde duruldu. Sonuç bölümünde çalısmamızın özeti ve çalısmada ulasılan bulgularındeğerlendirimesi bulunmaktadır.
Une etude semantique sur la traduction de 'Cyrano de Bergerac' D'Edmond Rostand par Siyavuşgil

Bu çalışmamızda Edmond ROSTAND'ın Cyrano de Bergerac adlı eserinin türkçeye çevirisine anlam açısından eğilmek istedik. Dil, toplumların, insanların dünyayı algılama biçimini, davranışlarını, bakış açılarım ve ufuklarım yalandan ilgilendirdiğinden, bu eserin çevirisinde ne gibi güçlüklerle karşılaşılmış olabileceğim, anlam katmalarıyla anlam çıkarmalarım, eksiltmelerim ortaya koymaya çalıştık. Amacımız Sabri Esat SİYAVUŞGİL'in çevirisini eleştirmek değil, ancak yukarıda sözünü ettiğimiz gibi çeviride karşılaşılan güçlükleri, çevirinin gereklerini, çevirinin geçirdiği aşamaları gözler önüne sermek idi. Kuşkusuz Cyrano de Bergerac yalnız Fransız ve Türk Edebiyatlarında değil dünyanın her yerinde kendinden söz ettiren, uzun süre tekrar tekrar sahnelenen bir eser olmuştur. Manzum bir eser olan Cyrano de Bergerac'ın Sabri Esat SİYAVUŞGİL tararından 1942'de gerçekleştirilen çevirisi başta anlambilim ve dilbilim olmak üzere birçok açıdan incelenmeye değer bir eserdir.
Arap dili cümle yapısında muzari fiilin yeri

Arap dili cümle yapısında muzari fiilin kullanımı son derece önem arz etmektedir. Söz konusu fiilin cümledeki kullanımına bağlı olarak anlam yönünden cümlede çeşitli değişikler ortaya çıkmaktadır. Aynı şekilde muzari fiil, zaman bakımından şimdiki, gelecek, geçmişş ve hatta geniş zamana delalet edebilecek şekilde geniş bir zaman yelpazesi ile de kullanılabilmektedir. İşte bu çalışmada 'Arap Dili Cümle Yapısında Muzari Fiilin Yeri' konusu incelendi. Araştırma giriş, iki bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Giriş bölümünde tezin konusu, amacı, yöntemi ve yararlanılan kaynaklar hakkında kısaca bilgi verildikten sonra kavramsal çerçeveye geçilmiştir. Birinci bölümde muzari fiilin tanımı ve isme benzerliği; ikinci bölümde de muzari fiilin i'rabı doğrultusunda ihtiva ettiği anlamlar ve zamana delaleti hususu ele alınmıştır. Çalışma süresince elde edilen bulgular ve ulaşılan düşünceler sonuç kısmında verilmiştir.
Phonology-syntax interface in Turkish: Evidence from binding and scope phenomena

Türkçe'de Sesbilim ve Sözdizim Etkileşimi: Bağlama ve Etki Alanı Olgularından Kanıtlar Vahap Atilla Oğuşgil Bu çalışma, sesletimsel bir özellik olan vurgunun Türkçe'deki bağlama ve etki alam olguları üzerindeki etkisini incelemektedir. Bağlama çalışması adıl bağlama üzerinedir. Temel olarak, vurgunun adıl ve onun yerini tutan isim arasındaki gönderi ilişkisini tartışmaktadır. Etki alanına gelince, bu çalışma vurgunun bazı niceliksel öğelerle (evrensel niceleyici, belgisiz niceleyici, sayısal niceleyiciler ve neden gösteren yan tümceler) olumsuzluk arasındaki etki alam üzerindeki etkisini incelemektedir. Vurgu ile adıl bağlama arasındaki etkileşim üzerindeki temel iddia, adıl veya onun yerini tutan isim üzerindeki vurgunun birbirlerine yapılan eşgöndermeyi engellediğidir. Vurgunun adılın yerini tutan isim üzerinde olduğu dilbigisel olmayan cümleler Chomsky'nin (1981) Sol Sınırlaması ile açıklanmaktadır. Ama bununla beraber, Sol Sınırlama'nın bu kez adıl üzerinde vurgu olan dilbigisel olmayan cümleler üzerinde yetersiz kaldığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, söz konusu cümleleri Lujan'ın (1985) Erişebilirlik İlkesi ve Bağlı Değişken Sınırlamaları doğru bir şekilde açıklamaktadır. Vurgunun eşgönderme üzerindeki engelleyici etkisine destekleyici kanıt söylem etkenlerinden gelir. Söylem etkenlerine göre, bilgisel statüsü açısından vurgudan kaynaklanan yeni bir varlık ile eski bir varlık arasındaki eşgönderim, çelişkiye neden olmaktadır. vıVurgunun etki alanı üzerindeki etkisine gelince, iki farklı sesletimin, anlamlan farklı iki farklı cümle ürettiği iddia edilmektedir. Cümlesel vurgu olduğu durumlarda olumsuzluğun geniş etki alanına, niceliksel öğenin vurgulu olduğu durumlarda ise o niceliksel öğenin geniş etki alanına sahip olduğu tespit edilmiştir. Vurgulu niceliksel öğenin geniş etki alanı alması, Brody'nin (1995) Vurgu Kriterini tatmin etmesi için, o öğenin Rizzi (1997) çalışması ışığında Vurgu Öbeğine yükselmesi ile açıklanmıştır. Vurgunun geniş etki alam alması, ne... ne ibareleri, vurgu ve olumsuzluk arasındaki etkileşimde ve ana tümce faaliyet alam alabilen soru öğelerinde gözlenen gerçeklerle desteklenmiştir.
Narrative text processing and production in young children

İlkokula yeni başlayan, henüz okuma yeteneği gelişmemiş çocuklarda J Anlatım Yeteneği'nin ne ölçüde geliştiği ve nasıl ifade edildiği konusunda araştırma niteliğinde olan bu çalışmada Kocaeli Hızır Reis İlkokulunun 10 kız ve 10 erkek öğrencisi kullanıldı. Toplam 16 gün süren oturumlarda öğrencilere 4 hikaye anlatıldı. Hikayeler : çalışma konusuna esas olarak farklı özellikleri içerdiler. Amaç onların farklılıkları ne ölçüde algıladıkları ve ifade edip edemediklerini incelemek ve buna ilişkin bir yorumu sunabilmektir. Bu konuya yönelik çalışmaların öncülüğünü Rumelhart (1972) yapmış ve kendisini Johnson, Mandler ve Thorndyke (1977), Stein and Glenn (1979) devam etmiştir. Asıl dikkatler van Dyke ve Kintsch' in (1977/1983) ortak sundukları çalışmalarla sözlü ya da yazılı anlatım yetisinin gelişimine ve bunun ifade edilişine yönelmiştir. Çalışmanın ilk bölümünü, çocuklar ve hikaye anlatım geleneği ve buna bağlı olaraktan, çocuklara hikaye anlatanların genellikle büyükler olması nedeniyle, çocukların büyüklerin tarzında bir anlatımı geliştirmeye çalıştıkları hipotezine varılıyor. Konuya ilişkin temel bilgiler 'Text Linguistics' açısından sunuluyor. Konuyu oluşturan problem ve onun çalışma sınırlılıkları belirtiliyor. İkinci bölümde, konunun tarihsel süreç içinde kazandığı aşama ve metin inceleme dalındaki çalışmalardan örnekler veriliyor. Herhangi bir metnin metin olmasını sağlayan de Beaugrande ve Dressier' in görüşlerine yer verilerek, metnin atomic yapısına gramer yönünden ve anlam yönünden bütünlük kazandıran özellikler açıklanıyor. Üçüncü bölüm, metin analizinin nasıl ve ne şekilde geliştirileceği konusunda oluşturulan tablolarla açıklık kazandırılıyor. Dördüncü bölümde elde edilen veriler tablolaştırıp açık, somut bir biçimde sunularak, tabloların yorumları yapılıyor. Son bölüm, verilere 'Text Linguistics) açısından değerlendirmelerin getirildiği bir bölüm. Konuya ilişkin çalışma, çocukların yetişkin anlatım modelini özellikle sebep sonuç çerçevesi içinde sunanthie- kayelerde daha iyi benimsedikleri, fakat anlam bağlamlığının ağımsız olduğu hikayelerde bu modelin benimsenmesindeki güçlük sonucuna varıyor. Bu anlatım yeteneği gelişmiş çocuklarda sunmanın başarılı olduğu da bulunan sonuçlar arasında. Dolayısıyla çocuklarda genel olarak anlatım öğesi vardır, ancak ilerideki okuma, yazma, çözümleme yeteneklerine katkıda bulunması için geliştirilmelidir ve buna yönelik çalışmaların yapılması gerekir yargısıyla ileriye dönük 'anlatım gelişim ve beceri' konusunda önerilerle çalışma sonuçlanıyor.
Türkçede sıfat fiil kategorisi

Fiilimsi kategorisine bağlı sıfat fiiller, eklendikleri fiilin anlamını değiştirmeden bir tamlananı nitelemesini sağlayan dil bilgisi unsurlarıdır. Sıfat fiiller, gerek alt fonksiyonları gerek bu fonksiyonları icra eden morfemleri bakımından, Türk dil bilgisinin geniş çaplı çalışma alanına sahip konularından biridir. Türkçenin dil bilgisi ile ilgili hazırlanmış çalışmalarda sıfat fiillere şekilci bir anlayışla yaklaşılmış; bu dil bilgisi unsurunun teorik bakımdan alt yapısı sorgulanmamıştır. Ancak konu hakkında izaha muhtaç çeşitli hususlar bulunmaktadır. Bu hususları tartışarak açıklığa kavuşturmak suretiyle sıfat fiil kategorisinin dil bilgisindeki konumunu belirleyebilmek amacıyla hazırlanan bu çalışma Giriş, Sıfat Fiil Kategorisi, Sıfat Fiil ve Çalışmada Geçen Terimler Sözlüğü adlı bölümlerden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, diğer fiilimsilerle ortaklıklarının öne çıkarılması gerektiği durumundan hareketle sıfat fiillerin bağlı oldukları fiilimsiler hakkında kısaca bilgi verilmiştir. Sıfat Fiil Kategorisi adlı bölümde ise sıfat fiillerin ek olarak mahiyetleri, zaman, kip, cümle yapısı gibi dil bilgisi kategorileri ile ilişkisi tartışılmıştır. Bu tartışmalar sonucunda elde edilen sonuçlar, aynı zamanda, bir sonraki bölüm olan Sıfat Filler için malzeme teşkil etmiştir. Sıfat Fiiller adlı bu bölümde, günümüz Türkçesine ait otuz dört eserden alınan sıfat fiil içerikli söz dizimi örnekleri fonksiyonlarına, şekillerine göre tasnif edilmiştir. Bu şekillerin içinde bulunduğu komşuluk ilişkilerine göre çözümlenmiş halleri, icra ettikleri fonksiyonların çalışmada altında bulundukları fonksiyon başlıkları ile kaydedilmiştir. Çalışmanın son bölümünde ise çalışmada geçen terimlerin Açıklandığı bir Çalışmada Geçen Gramer Terimler Sözlüğü bulunmaktadır.
Uigurische Sprachdenkmaler'den seçme Uygur hukuk belgeleri

Çalışmamız, Wilhelm RADLOFF'un Uygur metinleri konusundaki temel eseri olan Leningrad'da 1928 yılında yayımlanan Uigurische Sprachdenkmaler / Pamyatniki Uygurskogo Yazıka'nda bulunan 103 hukuk metninin Berlin İlimler Akademisi'nin Turfan Koleksiyonunda yer alan belgelerini konu almaktadır. Bu belgelerin hukuk ile ilgili olanları alınmıştır (USp 1 -60; 23, 26, 42, 43, 44, 45, 46, 58, 59, 60 numaralı metinler hariç). Her belgenin transkripsiyonu, Türkiye Türkçesine tercümesi, fotoğrafı olanların imla özellikleri ve bu fotoğrafların tıpkıbasımları verilmiştir. Son olarak hukuk belgelerinde geçen bütün isimler alfabetik olarak listelenmiştir.
An analysis of Turkish singular pronouns based on accessibilitytheory

Bu çalışma Ariel (1988) tarafından geliştirilmiş olan Erişebilirlik Kuramı'nı temel alarak Türkçe'deki açık ve boş tekil adılların metinlerde kullanımını incelemeyi amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda Türkçe romanlardan oluşan bir örneklem meydana getirilmiştir. Metinlerde göndergeleri açık ve boş olan 1., 2. ve 3. tekil adıllar incelenmiştir. Çalışmada incelenen toplam örneklem sayısı 300'dür. Öncüller ve yukarıda belirtilen tekil adıllar arasındaki ilişkiler Erişebilirlik Kuramı'nın (Ariel, 1988) sonralık, bilinen ve sözdizimsel önem olarak adlandırılan üç boyutu bağlamında incelenmiştir. Sonralık etkisi öncül ve adıl arasındaki tümce sayısını dikkate almaktadır. Kuram sonralık arttığında boş adılların kullanımının azaldığını ileri sürmektedir. Bilinir olma etkisi adıl ile göndergesinin metinde kaç kez tekrar edildiğini dikkate almaktadır. Kurama göre bilinirlik ne kadar sıksa boş adıl kullanma olasılığı da o derece yüksektir. Son boyut olan sözdizimsel önem etkisi öncülün ya da adılın göndergesinin özne işlevinde kullanılmasına dayanmaktadır. Diğer bir deyişle, öncül özne olarak kullanıldığında açık adıllar yerine boş adılların kullanılması daha yüksek bir olasılıktır. Bu çalışmanın amacı bu üç boyutun Türkçe tekil açık ve boş adıllar üzerindeki etkilerini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda oluşturulan örneklem üzerinde Erişebilirlik Kuramı'nın üç boyutu incelenmiştir. Türkçe tekil adıllar ben, sen ve o'nun açık ve boş adıl olarak kullanımları sonralık, bilinir olma ve sözdizimsel önem etkilerine göre ayrı ayrı ve birlikte incelenmiş ve karşılaştırılmıştır. Çalışmada ulaşılan bulgular Erişebilirlik Kuramı'nın ileri sürdüğü görüşleri Türkçe tekil adıllar bağlamında tam olarak desteklememektedir. Diğer bir deyişle Türkçe'de açık ve boş tekil adıl kullanımının Erişebilirlik Kuramı'nın üç boyutu ile tamamen açıklanmadığı görülmektedir. Öte yandan bulgular bilinirlik boyutunun hem açık hem de boş 1. tekil kişi adılının kullanımı üzerinde etkili olduğunu göstermektedir. Ayrıca sözdizimsel önem boyutu da hem açık hem de boş 3. tekil kişi adılının kullanımında etkilidir.
Zeki Ömer Defne'nin Şiirleri'nin Türk dili açısından incelenmesi

Çalışmamız Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı içinde şiirleri ile ön plana çıkan Zeki Ömer Defne'nin şiirlerinin Türk Dili açısından incelenmesidir. Zeki Ömer Defne (1903-1992) 'ye ait, Denizden Çalınmış Ülke (1971), Sessiz Nehir Puyalar I (1985), Kardelenler Puyalar II (1988) adlı şiir kitaplarındaki şiirleri ile; Halk Yolu (1924-1927), Çınaraltı (1941), Ün Isparta Halkevi Mecmuası (1942-1943), Ülkü (1944-1946) Zeytin Dalı (1949), Şadırvan (1948), Esi (1956), Çağrı (1959-1960), İstanbul (Sanat ve Edebiyat (1953-1954-1955-1956) ), Varlık (1956-1982), Türk Edebiyatı (1983-1993), Kaynaklar (1985), Türk Dili (1986-1993), Milli Kültür dergisi (aralıklarla1981-1987), Galatasaray dergisi (aralıklarla 1951 -1967), Galatasaray Lisesi Yıllığı (1964- 1965 ve 1974 -1975) ve Özel Şişli Terakki Lisesi Yıllığında (1967 yıllığı ve 1969 yıllığı) yayımlanmış şiirlerinin dili üzerinde çalışılmıştır. Çalışmamızın Birinci bölümünde Zeki Ömer Defne'nin hayatı, eserleri, şiir anlayışı ve şiirlerinde işlediği konular, şairin şiirlerinde yaptığı değişikliklere yer verilmiştir. İkinci bölümde ise Defne'nin şiirlerinin Türk Dili açısından değerlendirilmesi yapılmıştır. Bu bölümde ses bilgisi ve yapı bilgisi açısından dikkat çeken hususlar, Defne'nin şiirlerindeki kelime hazinesi, şairin şiir dilindeki sapmalar gösterilmiş, arkaik kelimeler tespit edilmiştir. Üçüncü bölümde şairin kitaplarındaki şiirleri ve dergilerde yayımlanmış şiirleri bir araya getirilmiş ve yayın yılına göre şiirlere numara verilmiştir. Zeki Ömer Defne ilk şiirini 12 yaşında dörtlük olarak yazar, şiir zevkini küçük yaşlarda Çankırı'da alır. Asıl şiire başlayışı Çankırı'da çıkan Halk Yolu dergisine gönderdiği şiirlerle olur. Çalışmamızın dördüncü bölümü dizin bölümüdür. Dizin bölümü, şairin kullandığı kelimeleri tespit etmemize, arkaik unsurları saptamamıza yardımcı olmuştur. Sonuç bölümünde çalışmamızdan elde ettiğimiz veriler yer almaktadır. Son olarak ek kısmında şair ile ilgili çeşitli fotoğraflar ve Defne'nin 1924- 1927 yıllarında Halk Yolu Dergisinde yayımlanan şiirlerinin tıpkıbasımlarına yer verdik.
Rica ediminin Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenler tarafından kullanımları

Bu çalışmanın amacı, Austin ve Searle tarafından geliştirilen Söz Edimleri Kuramı'nın ışığında, rica söz edimlerinin farklı bağlamlarda Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenler tarafından kullanımlarını belirlemektir. Bu çalışma betimsel modelde yapılan nitel bir araştırma desenine sahiptir. Araştırmada 75 birinci dil Türkçe konuşuru ve 262 ikinci dil Türkçe konuşurunun oluşturduğu iki örneklem grubundan veriler uygun örnekleme yoluyla toplanmıştır. Araştırmanın verileri Söylem Tamamlama Testi aracılığı ile toplanmıştır. Araştırmanın alt problemlerinin çözümlenmesinde Blum-Kulka ve Olshtain'in sınıflandırmasında yer alan Blum-Kulka'nın oluşturduğu rica stratejilerinden yararlanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına bakıldığında, ikinci dil Türkçe konuşurların ilk kez veya az karşılaştıkları durumlarda rica söz edimini kullanırken, birinci dil Türkçe konuşurların daha çok, sezgilerine veya dilbilgisi bilgilerine ya da aktarımlara göre rica söz edimlerini seçtikleri görülmüştür. Bu araştırmada elde edilen sonuçlar genel olarak değerlendirildiğinde Türkçeyi anadili olarak öğrenen birinci dil Türkçe konuşurlarının rica etme ediminin izin/onay isteme ve bilgi alma alt ulamlarında ikinci dil olarak Türkçe öğrenenlerden farklı stratejileri kullandıkları, ancak eylem isteme alt ulamında genellikle aynı stratejilere yöneldikleri tespit edilmiştir. Ayrıca kişilerarası ilişkinin, yaşın ve toplumsal statünün, dilsel yetinin verilen yanıtları birinci dil olarak Türkçe konuşanlarda daha çok etkilediği, yabancı öğrencilerde ise bu ilişkinin ya da statünün tam anlamıyla bilinmemesinden dolayı verilen yanıtları yeterince etkilemediği görülmüştür.
Şerḥu'r-Raḍī 'ale'l-Kafiye Şerḥu İṣam 'ale'l-Kafiye adlı nahiv eserinin metodolojik açıdan mukayesesi

Bu tez çalışması, İbnu'l- acib'in (ö. 646 /1249) el-Kafiye isimli eseri üzerine şer çalışması yapan Ra i Esterabadi (ö. 686 /1287) ve İ amuddin İsferayini'nin (ö. 945 /1538) şer lerinin, na iv metodolojisi yönünden mukayesesini amaçlamaktadır. Na iv kaynaklarıyla ilgili literatür taraması yapılarak hazırlanan bu çalışma; giriş, üç ana bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Giriş bölümünde, araştırmanın kapsamıyla ilgili bilgiler, na iv usulü ve na iv ilmi tarihinin gelişimi hakkında bilgi verilmektedir. Birinci bölüm; İbnu'l- acib, Ra i ve İ am'ın hayatı, ilmi yönleri, eserlerinin ele alındığı kısımdır. İkinci bölümde, el-Kafiye'nin şarihlerinden Ra i ve İ am'ın na iv ilmindeki yerine, yaşadığı dönemlerdeki sosyopolitik ve kültürel durumlara, na iv ekollerine, na iv istişhadına yaklaşımlarına, na iv metotlarına ve na iv metodolojilerini etkileyen konulara yer verilmiştir. Üçüncü bölümde ise, Ra i Esterabadi'nin Şer u'r-Ra i 'ale'l-Kafiye ile İ amuddin İsferayini'nin Şer u İ am 'ale'l-Kafiye isimli eserleri, konularına göre tasnif edilerek her iki şer arasında na iv metodolojisi açısından kıyaslama yapılmıştır. Sonuç bölümünde; iki şarih arasındaki mukayese ve değerlendirmeler ışığında bu çalışmada ulaşılan bulgulara yer verilmiştir. Her iki ier teki 'kelime, merfular, mansublar, mecrurlar ve tevabiden oluşan temel na iv konuları mukayese edilmiştir. Şarihler, temel konularda genellikle hemfikir olmakla birlikte İ am, ayrıntılarda Ra i'ye karşı çıkmıştır. Ra i, Şii ve Mu'tezile mezhebine, İ am'ın da Hanefi ve Eş'ari mezhebine mensubiyeti açısından ikisinin de beslendiği ve dayandığı kaynaklar, na iv kurallarına ve şevahidine bakış açısı, yorum farklılıkları, aralarındaki ihtilafın temel sebepleri arasındadır. Her iki eser, yazıldığı dönemden günümüze kadar, yüzyıllardır Arap dili ve öğretimi alanında ders kitabı olarak okutulmuş, dilciler tarafından müracaat edilen kaynaklar arasında yer almıştır.
Türkçe ve Almanca metinlerde çok anlamlılık: Karşılaştırmalı bir çalışma

Dilin en önemli öğesi sözcüklerdir ve öyle ki sözcükler olmasa iletişim gerçekleşemezdi. Fakat bir sözcüğü sözcük yapan, onun anlamıdır. Bir sözcüğün birden fazla anlamı olabilir. Birçok dil kullanıcısı sözcüklerin yalnızca bir tane anlamı olduğunu düşünebilir, oysaki sözlüklere baktığımızda, pek çok sözcüğün birden fazla anlamı olduğunu görmekteyiz. Günlük konuşmada karşılaştığımız çok sayıdaki sözcüğü anlama ve anlamlandırma yetisi dilin karmaşıklığını ve esnekliğini gösterir. Dil kullanıcıları, dilde birden fazla anlama sahip olan sözcüklerin, farklı anlamlarını doğru şekilde anlar ve bu farklı anlamlar, bu dili konuşanlar arasındaki iletişimin devamında engel oluşturmaz. Ayrıca kelimelerin çok anlamlılığını kullanma yetisine sahip olan kişiler, ait olunan dile hem edebi hem de kültürel anlamda büyük bir katkı sağlamış olup, duygu ve düşüncelerin yansımasını daha özel bir biçimde iletişime geçirmişlerdir. Yapılan çalışmada Almanca ve Türkçe metinlerde çok anlamlılık, eş seslilik ilişkileri, anlamda belirsizlik ve anlam değişmeleri incelenmiştir. Çalışma giriş, gelişme ve sonuç olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde çok anlamlılık ve çok anlamlılığın alt kategorileri ile ilgili kısaca bilgi verilmiştir. Çalışmanın teorik kısmının ele alındığı gelişme bölümünde çok anlamlılık ayrıntılı bir biçimde işlenmiş olup diğer alt kategoriler ile olan ilişkileri incelenmiştir. Daha sonra bu kategoriler de alt başlıklar halinde ayrıntılandırılmıştır. Çok anlamlılıkla yakından ilişkilendirilen eş seslilik bir kategori olarak incelenmiş, çok anlamlılık ile benzer ve farklı olan yönleri izah edilmiştir. Anlamda belirsizlik, zıt anlamlılık, anlamdaşlık, temel anlam ve yan anlam konuları açıklanarak örneklendirilmiştir. Anlam değişmeleri adı altında birleştirilen anlam kayması, anlam genişlemesi, anlam daralması, anlam kötüleşmesi ve anlam iyileşmesi alt başlıklar halinde örnekler ile anlatılmıştır. Bütün teorik bilgiler, verilen karşılaştırmalı örnekler ile açıklanarak detaylandırılmıştır. Tezin son kısmında ise çok anlamlılığın yabancı dil öğretiminde önemli bir faktör olduğuna, zorluklarına ve çözüm önerilerine değinilmiştir.
Türkiye Türkçesinde bir çok anlamlılık incelemesi

Türkiye Türkçesi, Türkçenin Özellikle Cumhuriyetten beri süregelen önemli bir yazı koludur. Bu yazı dili üzerinde özellikle son yıllarda yapılan tezler ve araştırmalar dilbilimin önemli alanları ile ortak yapılmaya başlanmıştır. Biz de bu çalışmamızda Türkiye Türkçesi yazı dilinde var olan eylemleri dilbilimin önemli bir kolu olan çok anlamlılık açısından ele aldık. Çok anlamlılık, Türkçe Sözlük'te 'Bir kelimenin birçok anlam bildirme niteliği' olarak tanımlanmaktadır. Ele alınan çalışmaların genelinde ise, bir gösterge yani sözcüğün birbiri ile ilişkili birden fazla anlama sahip olması şeklinde ele alınmıştır. Çalışmaların üzerinde durduğu temel nokta ise, çok anlamlılığın bağlam içerisinde belirlendiği ve oluştuğudur. Bu çalışmanın temel noktası da bağlamdır. Çalışmaya başlarken öncelikle doküman analizi yapılmıştır. Eylemlerin tespiti için seçilen eserlerin ilk baskıları taranmıştır. Eserler içerisinden eylemleri tespit etmek için sıfat-fiil eki seçilmiştir. Çünkü sıfat-fiil eki, eylemlerin kullanım sıklıklarının belirlenmesinde açık ve net sonuçlar vermektedir. İkinci olarak da, sıfat-fiil eki aynı zamanda kelime grupları ve yan cümlecik oluşturma karakterine sahiptirler. Çalışmamızda edebi dilin kullanıldığı 11 eser içerisinde geçen eylemler ele alınmıştır. Bu eserler 1910 yılından itibaren her on yıllık dilimler içerisinden seçilmiştir. Eserlerde yer alan fiiller sıfat-fiil eki taranarak tespit edilmiş ve orta sıklığa sahip 52 eylem ele alınmıştır. Bu 52 eylem içerisinden 37 eylemde Türkçe Sözlük'te olmayan yeni anlamlar tespit edilmiştir. Çalışmanın temel amacı, dilde var olan ancak kullanıldığı bağlama göre değişebilen anlam farklılıklarının ortaya konulması ve sözlükte yer almayan ancak dilde kullanılan anlamların tespit edilmesidir. Daha sonra elde edilen malzeme çok anlamlılık başlıklarına göre incelenmiştir. Sonuç olarak yapılan çalışmadan elde edilen malzeme değerlendirilmiştir ve çalışmanın alana olan katkısı açıklanmıştır.