turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Toplumsal bir hareket olarak isyan ve din

Toplumsal hayatta önemli bir olgu olan din ile toplumsal hareketlerin bir türü olan isyanın karşılıklı etkileşiminin ele alındığı bu araştırmanın temel amacı; din ile isyan arasında ne tür sosyal ilişki olduğunu ortaya koymak, dinin genelde toplumsal hareketlere özelde de isyana ne tür katkılar sağladığını tespit etmektir. Bunun yanında bir isyanın dini isyan olarak sınıflandırılmasının; hangi unsurlara dayalı olduğunun kriterlerini ortaya koyarak Türklerin hakimiyetine girdikten sonra Anadolu'da meydana gelen isyanların türünün belirlenmesinde bir tipoloji oluşturulması amaçlanmıştır. Yapılan teorik çalışmanın iki olay incelemesi ile örneklendirilmesine gidilmiş, ortaya konan teorik bilgilerin pratik uygulamaları da tarihi sosyolojik bakış açısıyla ortaya konulmuştur. Örnek olay incelemesinde gerek meydana geldikleri dönem açısından gerekse günümüze kadar gelen tarihsel süreç içerisinde Türkiye'nin toplumsal, siyasal ve dini hayatında derin izler bırakmış olan, Anadolu'nun inanç coğrafyasını şekillendiren Baba'i İsyanı ve Şeyh Bedreddin İsyanı ele alınmıştır. Böylece bu iki isyan din ve isyan ilişkisi bağlamında sosyolojik bir değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Araştırmamızda yorumlayıcı sosyal bilim paradigmasından hareket edilerek; araştırmanın benimsediği felsefe temel araştırma deseni, yöntemi nitel araştırma yöntemi olarak belirlenmiştir. Verilerin toplanmasında doküman tarama tekniği kullanılmış olup bu dokümanların incelenmesinde içerik inceleme yöntemi ve analizinde de tarihsel analiz metodu kullanılmıştır. Araştırmamızın sonunda din ile isyan olgularının yakın sosyolojik ilişkilere sahip olduğu, dinin isyanların oluşumunda etkin fonksiyonlar üstlendiği, isyanların da dini toplumsal hayatın biçimlenmesinde önemli rollere sahip olduğu sonucuna varılmıştır.
Yolsuzluğun sosyal refah üzerindeki etkileri: Türkiye örneği

Küreselleşen Dünya'da ve bunun yanında Türkiye'de son yıllarda yolsuzluk kavramı gittikçe popülerlik kazanarak, yazılı ve görsel basında yer almaya başlamıştır. Bunun bir sonucu olarak yolsuzluğun yaratmış olduğu toplumsal risk faktörü ve sosyal refah anlayışı altında yapılamayan refah arttırıcı harcamalar gündeme gelmiştir. Bu çalışma ile yolsuzlukların salt boyutlarını tespit etmekten ziyade, yolsuzlukların oluşumunu ve gelişimini etkileyen faktörleri belirleyerek, bu faktörlerin negatif etkilerini azaltacak sosyal refah arttırıcı çözüm önerilerinde bulunmak yaşanılan bu koşullarda daha anlamlı görünmektedir. Bu çalışmanın genel bulgularına bakıldığında yolsuzlukların var olması ile bozulan gelir ve kaynak yapıları, geliştirilemeyen eğitim ve sağlık hizmetleri; toplumsal mutsuzlukları arttırarak sosyal refahta azalmaya yol açtığı görülmüştür. Aynı zamanda bünyesinde bir anket çalışmasını barındıran bu çalışmada Türkiye'de yolsuzluğun ne kadar yaygın ve önemli bir sorun olduğu tespit edilmiştir.
Kültür belediyeciliği bağlamında Mamak Kültür Merkezi

Kültür kavramı üretmek ürün elde etmek anlamına gelen 'cultura' kelimesinden türemiştir. Zaman içersinde anlamı genişleyerek insan davranışlarının tamamını kapsayıcı bir kavram haline gelmiştir. Kültür kavramının kapsayıcılığı zaman zaman anlamında bir muğlaklık oluşturmaktadır. Bu durum kültür çalışmalarında belli başlı bazı zorlukların oluşmasına sebep olmaktadır. Kültür kavramı 'populer kültür' 'yemek kültürü' vb sınıflandırmalar yapılmakla birlikte, kültür kavramı yürümeden konuşmaya kadar ağlamaktan gülmeye kadar bütün insan davranışlarını içersinde barındıran bir kavramdır. Yerel yönetimler, mekansal bir sınırlama içersinde, belirtilen sınırların ihtiyaçlarını gidermek amacıyla hizmet sunan bir yönetim mekanizmasıdır. Yerel yönetimler kendi mahkemeleri yasaları bulunmadan merkezi yönetimden aldığı yetki genişliği esasına dayalı olarak aldığı kanuni güç ile hizmetlerini yerine getirmektedir. Merkezi yönetim ile yerel yönetimler birbirine karşıt değil birbirine uyum içerisinde hizmetini yerine getiren kuruluşlardır. Bu çalışma üç ana bölümden oluşmaktadır. Bölümlerin ilki yerel yönetimler kavramı; yerel yönetimlerin tarihsel gelişimi, merkezi yönetimler ilişkisi kanunsal alt yapısı gibi kavramları üzerinden açıklanmıştır. İkinci bölümde ise kültür kavramı, kültür kavramını sosyal bilimlerin ele alış şekli, kimlik, gelenek ve görenek gibi kavramlarla ilişkisi üzerinden açıklanmıştır. Yerel yönetimlerin kültürel faaliyetleri açıklanmıştır. Üçüncü ve son bölümde ise Mamak belediyesi özelinde düzenlenen kültürel faaliyetler açıklanmış ve Mamak ilçesinde ikamet eden 350 kişi ile yapılan anket çalışmaları analiz edilmiştir.
Hegemonic politics of homeownership and formation of neoliberal subjectivities: Former gecekondu residents in Gülveren - Ankara

Bu tez, AKP hükümetleri ile yürürlüğe giren, TOKİ'nin ev sahipliği programı biçimindeki yeni özel mülkiyet rejimini eski gecekondu sakinlerinin ev sahibi olma süreçleri ile incelemektedir. AKP hükümetlerinin 'devlet öncülüğüdeki kentsel gelişme projeleri'ni tartışan eleştirel kent ve ekonomi-politik araştırmacıları çalışmalarında özel mülkiyete 'verili' anlamıyla yaklaşmışlardır. Bu çalışma, gecekondu sakinleri arasında ev sahipliği biçimindeki özel mülkiyet 'kavrayış'ının oluşumu ve yayılmasını ve bu 'kavrayış'ın eski gecekondu sakinlerinin tutumu üzerindeki etkisini sorgulayarak, özel mülkiyetin 'verili' anlamını açıklamayı hedeflemektedir. Bu amaçla, Gülveren Ankara'da gerçekleşen Yatıkmusluk Gecekondu Dönüşüm Projesi'nde, eski gecekondu sakinlerinin TOKİ'nin borçlu ev sahipliği programı ile ev sahibi olma sürecini inceleyen niteliksel bir araştırma yürütmüştür. Gramsci'nin 'hegemonya' perspektifinin Foucault'nun 'yönetimsellik' kavramı ile geliştirilmesine dayanan alternatif bir teorik pozisyon geliştirerek, bu çalışma, yeni özel mülkiyet rejimine AKP'nin neoliberal hegemonyayı sağlamlaştırmayı amaçlayan hegemonik bir projesi olarak yaklaşmıştır. Buna göre, özel mülkiyet 'kavrayış'ı, toplumu neoliberal birikim rejimine 'bağlamayı' ve 'bütünleştirmeyi' amaçlayan hegemonik projenin 'etiko-politik' zemini oluşturmaktadır. Sonuç olarak, bu tez, ev sahipliği biçimindeki özel mülkiyet 'kavrayış'ının, eski gecekondu sakinleri ve TOKİ arasındaki rıza ve zor ilişkisi ile kurulduğunu tartışmaktadır. Ayrıca, ev sahipliğinin hegemonik politikasının eski gecekondu sakinleri üzerindeki etkisi olarak 'neoliberal öznellikler', bu 'kavrayış'ı yeniden üreten bir güç olarak AKP'nin hegemonik projesinin 'etiko-politik' zeminini sağlamlaştırmaktadır.
Yapısal-inşacı perspektiften intihar eylemlerinin sosyal belirlenimlerinin sosyolojik bir analizi: 1985-2007 Denizli ili örneği

Bu çalışma bütünsel ve ilişkisel bir sosyolojik araştırma programıyla, Türkiye illerinin ölümle sonuçlanmış makro intihar eğilimlerini ve Denizli ilinin makro ve mikro intihar eğilimlerini keşfetmeyi amaçlamaktadır. Bütünsel ve ilişkisel araştırma programıyla, intihar olgusunun sosyal belirleyicilerini de ortaya çıkarmak mümkündür. Mütekabiliyet analizi ve hiyerarşik kümeleme analizi araştırma dilleriyle, Türkiye illerinin ve Denizli ilinin yapısall intihar eğilimleri keşfedilebilir. Sosyoloji'nin temel parametrelerinden ölçek, yoğunluk ve farklılaşma kavramları çerçevesinde, Türkiye illerinin 1985- 2007 zaman serisinin ve Ege Bölgesi İllerinin 1985- 2008 zaman serisinin yapısall intihar eğilimleri keşfedilmiştir. 2002- 2009 Denizli merkez mahalle kümelerinin meslek gruplarına göre intihar profilleri de ortaya çıkarılmıştır. Saha araştırmasında ise, 1998- 2009 yılları arasında Denizli merkez mahallelerinde ve Denizli kırsalında, intihar eden dokuz aktörün aile yakınlarıyla görüşülmüştür. Araştırmamızın sonucunda, 1985- 2007 makro intihar evreninde, üç il tekil intihar profillerini temsil etmişlerdir. Bunun dışında kalan il kümeleri yaygın profilleri temsil etmişlerdir. Bunun yanı sıra tekil profillerin toplumsal intihar profilleri ortaya çıkarılmıştır. Kadın cinsiyetinin, 15-29 yaş aralığının, kimyevi madde kullanarak intihar etmenin ve aile geçimsizliği intiharlarının tekil profillerde yoğun olduğu gözlenmiştir. Her mahalle kümesi, her meslek grubunda ayırt edici bir intihar profilini temsil etmiştir. Denizli il merkezi ve kırsalında yapılan görüşmelerde, intihar eden aktörlerin toplumsal serüvenlerinde intihara yol açan toplumsal sosyal belirleyicilikler açığa çıkarılmıştır. Tütüncülük iş kolunun intiharları hızlandırdığı ve intiharlara zemin oluşturduğu bulgulanmıştır.
Criticism of technology in terms of social determinism: Perspectives of scientists from Turkey

70'lerden itibaren teknoloji yeni anlamlar kazanıyor. Bu süreçte teknoloji toplumsal bir oluşum olarak kavramsallaştırılırken metodolojik ve kuramsal olarak farklı bakış açıları tarafından ele alınıyor. Önceden, teknoloji toplumların iktisadi-siyasi ve toplumsal özelliklerini belirleyen konumuna sahip bağımsız bir değişken olarak değerlendiriliyordu. Teknolojinin rolünün faydacı bir anlayış içerisinde bilimsel bilginin toplumun ihtiyaçları doğrultusunda değiştiği düşünülüyordu. Teknolojinin toplumsal özelliğini bütünleştirme ve sorgulama amacı, teknolojiye ilişkin güncel eleştirel tartışmaları doğurmaktadırBu çalışma teknolojinin toplumsal olarak şekillenip şekillenmediğini ya da bağımsız bir toplumsal varlık olup olmadığını sorgulamayı, başka bir ifade ile teknolojinin, bağımsız bir varlık olarak topluma dışsal, toplumsalın üstünde, kendine ait bir yönü mü olduğunu yoksa teknolojinin toplumsal olana bağımlı bir varlık mı olduğunu sorgulamayı amaçlamaktadır. Bu çalışmada teknoloji belirlenimciliğine eleştirel bir bakış açısı getirmek ve Türkiye'deki bilim insanları ile yürütülen derinlemesine mülakatlar ışığında toplumsal belirlenimciliği incelemek amaçlanmaktadır. Teknolojinin toplumsal özelliği kapitalist toplumsal ilişkilerin genişlemesine ilişkin konularla bağlantılıdır: belirsizlik, risk, rasyonellik.
Muhacirlikten göçmenliğe iskandan yerleşime: Bulgaristan muhacirlerinin Konya'ya göçü

Osmanlı Devleti, on sekizinci yüzyıldan itibaren askeri, siyasi ve iktisadi gücünü yitirmeye başlamıştır. Bu dönemde ortaya çıkan milliyetçilik akımı, Balkan coğrafyasında kısa sürede etkisini göstererek Balkan devletlerinin bir bir çözülmeye başlamasına neden olmuştur. Bu bakımdan, on sekizinci yüzyıldan yirminci yüzyıla kadar olan iki yüz yıllık sürede Balkan tarihi, dünya tarihinde ayrı bir konuma sahip olmuştur. Özellikle 1912- 1913 tarihleri arasında cereyan eden Balkan Harbi sonunda Osmanlı Devleti tarihinin en ağır yenilgisine uğrayarak, sınırlarını Adriyatik kıyılarından Meriç Nehri'ne kadar çekmek zorunda kalmıştır. Böylelikle Osmanlı Devleti, Rumeli topraklarını kaybetmeye başlamıştır. Devamında ise milliyetçilik ve emperyalizm karşısında Osmanlı Devleti'nin mağlubiyeti toprak kaybıyla sınırlı kalmamış, bu süre zarfında yaşanan savaş ve mezalimler yüz binlerce muhacirin Anadolu'ya yönelik yüksek oranda kitlesel göç hareketlerini de beraberinde getirmiştir. Bunun sonucunda ise muhacirlere yönelik iskan konusu gerek Osmanlı Devleti gerekse Türkiye Cumhuriyeti için en önemli sorunlardan birisi haline gelmiştir. Bu kapsamda araştırmaya, Bulgaristan'dan Türkiye'ye farklı dönemlerde göç etmiş olan toplulukların yerleştikleri şehirlerden birisi olan Konya ili ve belirlenen dört köy kapsamındaki muhacirler ele alınmıştır. Çalışmanın problemi ve kurgusu bağlamında, gerekli literatür taranmış, derinlemesine mülakat ve odak grup görüşmeleri tekniğiyle göç süreci ve sonrası anlaşılmaya çalışılmıştır. Yapılan alan çalışması kapsamında; muhacirlerin kültür algısı, aidiyet oluşumları, ekonomik ve sosyal özellikleri ve yerli halk ile ilişkileri üzerine tespitler yapılmıştır. Kapsamlı bir literatür taraması ve alan çalışmaları sonucunda, Konya ili ve köylerinde yaşayan Bulgaristan muhacirleri, diğer göçmen topluluklardan farklı olarak, kültürel ve sosyal bütünleşme bağlamında bağdaşmış, ancak aidiyet noktasında kendilerini hala muhacir olarak gördükleri tespit edilmiştir.
Din görevlilerinin modernleşmeye bakışı

Türk toplumu Osmanlı İmparatorluğu döneminden başlayan bir modernleşme sürecini yaşamaktadır. Modernleşme bugünün Türk toplumunda artık olgusal bir gerçektir. Modern yaşam tarzının egemen olduğu bu toplumsal yapının bir parçasında, kadim geçmişşi olan İslam dininin değerlerini içselleştiren ve yaşayan din görevlileridir. Her ne kadar yeniliklere açık olsa da, her zaman İslam'ın köklü geçmişşinin referanslarına dayanarak kendini ifade etme konumunda bulunan din görevlilerinin; doğası gereği geçmişş yaşantıya ve geleneksel olana mesafeli duran modernleşmeyle uyum kabiliyeti geliştirebilmeleri önemlidir. Gelinen noktada, hem din hem de modernleşme Türk toplumu için artık vazgeçilmez iki değer oluşturmaktadır. İkisinin bir arada uyumlu bir şekilde var olması zorunlu görünmektedir. Din görevliliği mesleğinde bu uyumun gerçekleşmesi için gerekli olan potansiyel var olduğu gibi, uyumsuzluk potansiyeli de vardır. Modern bürokratik bir dini örgütlenme biçimi olan Diyanet İşleri Başkanlığı, bu yapı içerisinde mevzuatlara uygun bir şekilde görevlerini yerine getirirken, din hizmetini verecek olan din görevlilerini de bu yapıyla uyumlu bir şekilde istihdam etmesi ve yetiştirmesi beklenmektedir. Bu çalışmamızla da, din görevlilerinin bu beklentiyi ne oranda karşıladıklarını öğrenmeye çalıştık. Yine bu bağlamda din görevlilerinin, içinde yaşadıkları modern toplum yapısına bakışını ve buna bağlı olarak uyumluluk durumunu tespit etmeye çalıştık. Netice itibariyle bu çalışmayla elde ettiğimiz bulguları değerlendirdiğimizde; din görevlileri modernleşmenin Türk toplumunda algılanma ve yaşanma biçimine bazı eleştiriler getirmekle birlikte, onların modernleşmeyle uyumlu bir yaşam tarzını da benimseyip geliştirdiklerini söylemek mümkündür.
Cemil Meriç'in din ve topluma bakışı

Bu araştırmada, Cemil Meric'in görüşleri doğrultusunda, din ve toplum arasındaki karşılıklı münasebetler incelenmiştir. Cemil Meriç için, birçok dinlerin beşiği olan Doğu toplumlarının hayat süreci, büyük oranda dini olgulardan etkilenerek şekillenmiştir. Doğu'da din ve toplumsal yapı, birbirinin içine geçmişş bir bütün gibi olduğundan, dini normlar, sosyal yaşayışın düzenlenmesinde birinci derecede pay sahibi olmuşlardır. Cemil Meric'e göre Ortaçağ'da Batı toplumlarına hakim olan tek unsur 'din' dir. Batı'nm bir dizi değişim sürecine girmesiyle birlikte, toplumsal hayatta dinin önemi azalmış ve dinin yerine 'akıl' ve 'bilim' geçmişştir. 'Burjuvazi' nin kurduğu kapitalizmin uygulamaları sonucunda, Batı toplumları maddi alanda büyük bir ilerleme kaydetmiştir. Ancak, toplumsal nizamda sanayileşmeyle başlayan makineleşmiş hayat düzeni, 'eşyalaşma' ve 'yabancılaşma' duygusunun ortaya çıkmasına sebep olmuş ve bu durum, huzursuzluk ve tedirginliklerin baş göstermesine yol açmıştır. Bu bunalım ortamından kurtulmak amacıyla Batı, çareyi tekrar dine geri dönmeye çalışmakta bulmuştur. Cemil Meric'in gözünde bir ideal-tip olarak canlandırılan Osmanlı, İslami dünya görüşü sayesinde yıllar boyunca güçlü bir şekilde ayakta kalabilmiştir. Tanzimat ile başlayan dönemde, devlet adamları ve aydınlar tarafından şuursuzca ve maziyi bir kenara bırakarak yürütülen Batılılaşma hareketleri ile beraber Osmanlı'da islam ikinci plana atılmış ve din, gelişme önünde bir engel olarak görülmüştür. Bu durum da Osmanlı'nın yıkılışına zemin hazırlamıştır. Türk toplumunun; kendi değerlerine sırtını dönerek, tüm benliğiyle ve bilinçsiz bir şekilde Batılılaşmasına karşı çıkan Cemil Meriç; dünyadaki gelişmelere kapalı kalmadan, Batı'da ortaya çıkan ve toplumsal bünyemize uyan hususları, milli kimliğimiz altında yeniden değerlendirerek, İslami değerlere ve kültürel mirasımıza sahip çıkarak çağdaşlaşmamız gerektiği inancını taşır.
Kültürel değişimin rençberlik geleneği ve dayanışma olgusu üzerinden değerlendirilmesi-Ürgüp ilçesi örneği

Tarım ve dayanışmanın toplumsal yapı ve kültürde yerine getirdiği işlevlerin belirlenmesi ile tarım ve dayanışmada yaşanan dönüşümlerin toplumsal hayat ve kültüre olan etkilerini anlayabilmenin mümkün olacağı değerlendirilmektedir. Bu bağlamda araştırmanın konusunu kadim bir yerleşim birimi olan ve ekonomisinin önemli bir kısmı tarımsal faaliyetlere dayanan Ürgüp İlçesi'ndeki kültürel yapının temelini oluşturan tarımsal faaliyetler ve davranışsal kültürün önemli bir unsuru olan dayanışma olgusunda meydana gelen değişimler oluşturmuştur. Çalışmanın amaçları ise Ürgüp İlçesi'nde yaşatılan kültürün temel öğelerini belirlemek ve tarım ve dayanışma penceresinden kültürel değişimin sebep ve sonuçlarını anlamak ve açıklamak olmuştur. Az sayıda katılımcı ile Ürgüp İlçesi'nde yaşanan kültürü anlamak ve kültürel değişimin sebep ve sonuçlarını derinlemesine irdeleyebilmek üzere araştırmada nitel bir yaklaşım kullanılmıştır. Yarı yapılandırılmış mülakat tekniği uygulanarak kültürün geçmişş ve bugünkü durumu ile kültürel değişmenin sebep ve sonuçları anlaşılmaya çalışılmıştır. Araştırmanın amacına en uygun grubu araştırmaya dahil etmek üzere amaçlı örneklem tekniği kullanılmıştır. Amaçlı örneklem metoduna göre tespit edilen ve mülakat yapılan ilk katılımcılardan müteakip mülakatları yürütmek üzere benzer profile uygun bireyler ile iletişime geçmeleri istenmiş ve kartopu örneklem metodundan faydalanılarak farklı katılımcılara ulaşılmıştır. Bu çerçevede araştırmaya 18 katılımcı iştirak etmiştir. Araştırmanın sonuçları kısaca şu şekilde ifade edilebilecektir. Ürgüp İlçesi'nde yaşanan ve yaşatılan kültür, tarım ve tarımsal üretim biçimleri üzerine inşa edilmiştir. Doğanın ve ekonomik şartların meydana getirdiği zorluklar karşısında birlik ve beraberliği sürdürebilmek, yaşanan yokluk ve yoksulluğu bertaraf edebilmek ve ortaya çıkan ihtiyaçları etkileşim içinde karşılayabilmek dayanışma ile mümkün olmuştur. Kültürel değişimi başlatan ve sürdüren en önemli etkenler teknik yenilikler ve kültürlenmedir. Bunların genel özelliği ise dış kaynaklı olmaları ve toplumun dinamikleri tarafından başlatılmamış olmalarıdır. Kültürel değişim hızlı ve ani bir biçimde gerçekleşmektedir. Değişime direnç gösteren veya değişimden en az etkilenen kültürel unsur veya öğeden ise bahsetmek mümkün görünmemektedir.
Toplumsal cinsiyet temelli kimlik inşası: Erkeklik kimliğinin oluşumu, tutum ve davranışlar üzerinde etkisi

Bu çalışmanın amacı toplumsal cinsiyet kavramının erkeklik boyutunun ele alınarak, eril bireylerin cinsiyet kimliklerinin inşa sürecine etki eden faktörleri ve bu faktörlerin bireylerin tutum ve davranışlarına yansıma şekillerini analiz etmektir. Bireylerin cinsiyet kimliklerine bağlı olarak inşa ettikleri kimlikleri içselleştirme ve bu içselleştirmeleri hemcinslerine aktarma potansiyellerinin toplumsal cinsiyet temelli her türlü kodu, normu, patolojik durumu yeniden üretimine katkı sağlamasının önemini vurgulamak amaçlanmıştır. Çalışmanın amacı doğrultusunda nicel araştırma yöntemi uygun görülerek 557 erkek katılımcıya anket uygulanmıştır. Örneklem olarak belirlenen üç ilde yaşamakta olan katılımcılara uygulanan anketlerin analizi SPSS programı aracılığı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada elde edilen genel bulgulara göre erkeklik kimliği temelde üç boyutetrafında şekillenmektedir. Bu üç boyutu erkek kimliği boyutu, toplumsal cinsiyetboyutu, kadın kimliği boyutu şeklinde sıralayabiliriz. Cinsiyet kimliğinin erilboyutunu oluşturan, eril olma odaklı olan erkek kimliği boyutu, bireylerin kendi cinsiyet kimliklerine yönelik tanımlar ile kimliklerini inşa ettikleri boyuttur. Adamlık, delikanlılık, erkek olmak gibi kavramları algılama şekilleri ile bağlantılıdır. Toplumsal cinsiyet boyutu ise bireylere yalnızca cinsiyet farklılıkları göz önüne alınarak verilmiş olan rol ve sorumlulukların erkek bireyler tarafından cinsiyet kimliklerinin inşasındaki payı ile bağlantılı bir boyuttur. Kadın kimliği boyutubireylerin diğer cinsiyet üzerinden kadınlık ve kadınsılığa bakış açısının erkeklikkimliğini inşa etme kısmını içeren boyuttur. Erkeklik kimliği bu söz konusu üç alt boyut çerçevesinde inşa edilmiştir. Çalışmadan elde edilen bir diğer önemli bulgu ise erkeklik kimliğine dair bazı kalıpların dönemsel olarak kırılma yaşadığı ve bukırılmalardan meydana gelen yeni erkeklik kimliklerinin toplumsal olarakgörünürlülük kazanmaya başlamasıdır. Erkeklerin hegemonik erkeklik sınırları dışına çıkma cesaretini göstermeye başladığı elde edilen bulgulardandır.
Türk kadın öykü yazarlarında toplumsal sorunlar (1960-1980)

Öykü türünün uzun bir geçmişşi vardır. Türk edebiyatında yüzyıllardır önemini korumuş olan geleneksel öykü anlayışı, Tanzimat Döneminde Batılı örneklerin etkisiyle bir değişim içine girer. Modern Türk öyküsü böylece oluşmaya başlar. Türk öyküsü, Cumhuriyetin ilk dönemlerinde daha çok erkek yazarların katkısıyla gelişimini sürdürür. 1950'li yıllardan itibaren, kadın yazarlar da öykü edebiyatımızda kendini göstermeye başlar. 1960- 1980 döneminde, Türk kadın öykü yazarlarının sayısal olarak ciddi biçimde arttığı görülür. Ülkemiz, Tanzimat'tan itibaren önemli toplumsal değişimler yaşamıştır. Bunların yarattığı sorunların edebiyatımıza yansıması da kaçınılmaz olmuştur. Toplumsal kaynaklı olan bu sorunlardan başka, bireysel çerçevede başlayıp sonuçları bakımından toplumsal nitelik kazanan olgular da kurmaca eserlerin konusu olmuştur. Türk Kadın Öykü Yazarlarında Toplumsal Sorunlar (1960-1980) başlıklı bu çalışma, kadın yazarların 1960- 1980 yılları arasında yayımlanan öykü kitaplarında toplumsal sorunlara ne ölçüde ve nasıl yer verildiğini belirlemeyi amaçlamaktadır. Konu, edebi eserin temel malzemesi değildir. Ancak temel malzeme olan insanı anlatmada önemli bir araçtır. Bu anlamda toplumsal sorunları öykülerinde işleyen yazarlardan beklenen, bunları öykü sanatının özelliklerine uygun biçimde yansıtmaktır. İncelememize dahil olan yazarlardan on beş kadar öykücünün bu nitelikte ürünler verebildiğini söylemek mümkündür. Öyküyü toplumsal sorunların dile getirilmesinde bir araç olarak gören yazarların dışında, toplumsal sorunu da onu yaşayan bireyi de derinlemesine ele almayanlar vardır. Bunların, Türk öyküsünün gelişimine önemli bir katkı sağlamadıkları da açıktır.
Toplumsal tabakalaşma ve sağlık/hastalık ilişkisi

Sağlık ve hastalık tüm insanları ilgilendiren doğrudan olgulardır ve bu çalışmada toplumsal tabakalaşma ile sağlığa/hastalığa ilişkin bir takım göstergeler arasındaki ilişkiler inceleme konusu yapılmıştır. Bu konu çerçevesinde ilişkisel tarama modeliyle bir çalışma gerçekleştirilmiş olup nicel veri toplama tekniklerinden yararlanılmıştır. Çalışma 18 yaş üstü kentsel Türkiye nüfusunu temsilen 12 ilde 730 haneye ulaşılarak gerçekleştirilmiştir. Oluşturulan soru formu aracılığıyla kişilerin sosyoekonomik düzeyleri ve sağlık hastalıklarıyla ilgili çeşitli bilgilerine ulaşılmıştır. Hanelerin sosyoekonomik statüleri hanedeki kişilerin eğitim, gelir ve meslek bilgilerine dayanarak TÜSES ölçeği ile elde edilmiştir. Sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının ölçümünde ise Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II kullanılmıştır. Araştırma bulguları öncelikle betimsel istatistikler halinde sunulmuştur. Sonrasında toplumsal tabaka puanı hesaplanabilmiş olan toplam 648 hane alt-orta-üst şeklinde üç tabakaya ayrılmış ve toplumsal tabakalar ile sağlık/hastalık göstergelerinin ilişkisi ki-kare ve çoklu uyum analizleriyle incelenmiştir. Toplumsal tabakalara göre sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının farklılaşma durumunu incelemek içinse tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Uygulanan testler sonucunda toplumsal tabakalar ile sağlık/hastalık göstergeleri arasında ilişkiler olduğu ve genel olarak üst toplumsal tabakalara çıkıldıkça sağlık/hastalıkla ilgili olumlu göstergelerde artış olduğu tespit edilmiştir. Toplumsal tabakalarla sağlık/hastalık göstergeleri arasındaki bu ilişkiye dayanarak sağlık sonuçlarının toplumsal tabakalar arasında daha dengeli şekilde dağılabilmesi ve toplumsal sağlığın iyileştirilebilmesi için bir takım öneriler getirilmiştir.