turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Montesquieu paradoksu çerçevesinde vergi demokrasisinin incelenmesi

Demokrasi, ilkçağdan günümüze sürekli olarak tartışma konusu yapılmıştır. Tarihi süreçte zaman zaman demokrasi düşüncesinden uzaklaşılmış ancak yakın geçmişşte toplumların en ideal yönetim biçimi olarak tekrar ortaya çıkmış ve gelişmiştir. Modern demokrasi mücadelesi vergi konusu temelinde şekillenmiştir. Çünkü vergiler malvarlığında önemli bir eksilme yaratmakta ve bu da insanların ekonomik ve sosyal olarak özgürlüklerini kaybetmeleri sonucunu doğurabilmektedir. Dolayısıyla vergi vermek ile yönetime katılma hakkı arasında büyük bir ilişki vardır. Vergi ile demokrasi arasındaki bu ilişkiye genel olarak vergi demokrasisi denmekte ancak yeni bir kavram olması nedeniyle incelenmesi ihtiyacı duyulmaktadır. Bu çerçevede öncelikle vergi ile demokrasi arasındaki ilişkiyi tanımlamak ve bu ilişkiye etki eden faktörleri ortaya koymak gerekmektedir. Daha sonra ise teorik olarak ortaya konan bu savların uygulamada desteklenip desteklenmediği araştırılmalıdır. Bu çalışmamızda, bahsedilen olguların ortaya konulması ve değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre; vergi ile demokrasi arasındaki ilişki tespit edilmiş, vergileri artırmanın demokrasiyi de olumlu etkilediği ancak bunun bir eşiğe kadar geçerli olduğu ortaya konmuştur.
Orta Asya Cumhuriyetleri'nden gelen Uludağ Üniversitesi'nde öğrenim gören öğrencilerin uyum düzeylerini etkileyen bazı etmenler

Araştırmanın amacı, Orta Asya Cumhuriyetleri'nden gelen Uludağ Üniversitesi'nde öğrenim gören öğrencilerin, cinsiyet, annenin eğitim durumu, babanın eğitim durumu ve geldikleri ülkeler etmenlerinin; Kişisel Uyum, Sosyal Uyum ve Genel Uyum düzeylerine etkilerini ortaya koymaktır. Araştırmada öğrencilerin uyum düzeylerini belirlemek amacıyla, 'Hacettepe Kişilik Envanteri' (Özgüven, 1991) ve araştırmacı tarafından geliştirilen Kişisel Bilgi Alma Formu kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, 1991- 1992 yıllarında Türkiye Cumhuriyeti'ne gelmiş, bir yıl boyunca Ankara Üniversitesi TÖMER Bursa Şubesi'nde Türkçe öğrenmiş 1993- 1994 döneminde, Uludağ Üniversitesi'nin çeşitli bölümlerinde öğrenim gören '242' öğrenci oluşturmaktadır. Hacettepe Kişilik Envanteri ile toplanan veriler, araştırmacı tarafından belirlenen etmenler doğrultusunda analiz edilmiştir. Verilerin analizinde, Aritmetik Ortalama, Standart Sapma, Tek-Yönlü Varyans Analizi ve T-Testi gibi istatistik teknikleri kullanılmıştır. Öğrencilerin, Kişisel Uyum, Sosyal Uyum ve Genel Uyum düzeylerinin, 'Cinsiyet' etmeni açısından incelenmesi sonucunda, kız ve erkekler arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Öğrencilerin, Kişisel Uyum, Sosyal Uyum ve Genel Uyum düzeylerinin, 'Annenin Eğitim Durumu' etmeni açısından incelenmesi sonucunda, eğitim durumu üniversite ve üniversite üstü olan annelerin çocuklarının uyumlarının daha yüksek olduğu bulunmuştur. Öğrencilerin, Kişisel Uyum, Sosyal Uyum ve Genel Uyum düzeylerinin, 'Babanın Eğitim Durumu' etmeni açısından incelenmesi sonucunda, eğitim durumu üniversite ve üniversite üstü olan babaların çocuklarının uyumlarının daha yüksek olduğu bulunmuştur. IX Öğrencilerin, Kişisel Uyum, Sosyal Uyum ve Genel Uyum düzeylerinin, 'Geldikleri Ülkeler' etmeni açısından incelenmesi sonucunda, Azerbaycan, Özbekistan, Türkmenistan, Kazakistan, Kırgızistan, Karaçay ve Moldavya'dan gelen öğrencilerin aralarında anlamlı fark olmadığı bulunmuştur.
Küreselleşme ve sivil toplum ilişkisi: Türkiye'deki sivil toplum kuruluşlarının uluslararası kurban organizasyonları hakkında sosyolojik bir araştırma

Küreselleşme sürecinde kurban ibadeti farklı yöntemlerin uygulandığı bir fenomen haline gelmiştir. Küreselleşmenin sonuçlarından olan kentleşme, bireyselleşme ve sekülerleşme gibi etkenler, kurbanın vekalet yoluyla kesilmesi yönündeki eğilimi artırmıştır. STK'ların yaptığı uluslararası kurban organizasyonları da bu bakımdan önemli bir seçenek haline gelmiştir. Araştırma bu organizasyonlara olan yönelimi, küreselleşme bağlamında incelemeye yöneliktir. Bu çalışmada bazı nicel veriler kullanılmış olsa da ağırlıklı olarak nitel metot benimsenmiştir. Yazılı, basılı, elektronik kaynaklar ve istatistikler gibi ikincil verilerle birlikte; mülakat ve gözleme dayalı birincil veriler de kullanılmıştır. Sonuç olarak, küreselleşmenin artışıyla, STK'ların yaptığı uluslararası kurban organizasyonlarına yapılan bağışların 20-30 yıl öncesine göre nicel olarak ciddi bir artış gösterdiği ve küreselleşmenin bu faaliyetleri kolaylaştıran imkanlar sunduğu tespit edilmiştir. Ayrıca bu faaliyetlerin, organizasyon yapılan ülke toplumlarında, çeşitli sosyal, ekonomik ve kültürel etkileri bulunduğu anlaşılmıştır. STK'ların organizasyon sebebiyle gittikleri ülkelerde, farklı sosyal ve insani sorunlarla da ilgilenmeleri bakımından, kurban faaliyetinin bir başlangıç noktası olduğu çalışmada tespit edilen bir diğer husustur.
İslam'ın engelliye bakışı ve engelli aileleri Ankara, Çubuk örneği

Bu araştırmanın temel amacı engelli çocukları olan ebeveynlerin dindarlık düzeyleriyle çocuklarının engellilik durumlarına yönelik tutumlarının araştırılmasıdır. Bu amaçla Ankara'nın Çubuk ilçesinde ikamet eden engelli aileleri örneklem olarak seçilmiş ve 160 ebeveyne anket uygulaması yapılmıştır. Katılımcıların dindarlık düzeylerini ve engelliliğe yönelik tutumlarını ölçmek için 'temel dini inanç ölçeği', 'dini davranış ölçeği' ve engelliliğe yönelik tutum soruları sorulmuştur. Yapılan açımlayıcı faktör analizi sonucunda tutumların iki faktörde toplandığı görülmüştür. Bunlardan birinci faktör 'imtihan' ikinci faktöre ise 'emanet' olarak adlandırılmıştır. Ebeveynlerin temel dini inanç, dini davranış ve engelliliğe yönelik tutum düzeylerinin ölçülmesi için betimsel analiz yapılmıştır. Analiz sonucunda temel dini inanç, dini davranış ve engelliliğe yönelik tutum düzeylerinin oldukça yüksek olduğu sonucu çıkmıştır. Guruplar arasında fark olup olmadığını görmek için bağımsız örneklemler t-testi ve tek yönlü anova varyans analizleri yapılmıştır. Engelliğe yönelik tutumlar üzerindeki etkiyi ölçmek için yapılan çoklu hiyerarşik regresyon analizi sonucunda temel dini inanç ve dini davranışların 'imtihan' ve 'emanet' tutumlarında etkili olduğu, demografik değişkenlerin ise etkili olmadığı sonucu çıkmıştır.
Geleneğin icadı bağlamında ramazan sohbet programlarının kültürel belleğin inşasındaki rolü ve araçsallaştırılması

Bu çalışma 'geleneğin icadı' ve kültürel bellek kavramları bağlamında Ramazan sohbet programlarının modern toplumların kültürel sosyal yapısındaki rolünü ele almaktadır. Ramazan programları teması itibariyle dini bir bakış açısıyla modern toplumsal yaşama ilişkin davranış ve değerleri 'gelenek' olarak üretmekte ve bu yolla kültürel kolektif belleği inşa etmektedir. Bu inşa sürecinde araçsalcı bir yaklaşımla geçmişşten belirli unsurlar seçilip yeniden forme edilmekte ve tarihsel geçmişş bugünün amaçları doğrultusunda yeniden şekillendirilmektedir. Modern anlatının en önemli aktarıcılarından biri olan kitle iletişim araçları belirli eylem ve değerlerin rasyonalize edilmesi amacıyla geçmişşle bugün arasında bağ kurmakta ve araçsallaştırmaktadır. Bu bağlamda incelediğimiz Ramazan programına yönelik niceliksel ve niteliksel içerik analizi yöntemi benimsenmiş olup, modern sistemin bir unsuru olan medyada geleneğin ne şekilde yer bulduğu ve kültürel belleği nasıl inşa ettiği açıklanmaya çalışılmıştır. Bu amaç doğrultusunda program önceden belirlenmiş kategoriler çerçevesinde analiz edilmiş olup, analiz neticesinde elde edilen bulgular literatürde yer alan kuramsal bilgiler ile yorumlanmıştır.
Türkiye'deki güncel konut araştırmalarında 'ev' olgusu

İnsan ile mekan arasındaki ilişki söz konusu olduğunda, son yıllarda yaşanan hızlı toplumsal ve kültürel değişimin dayandığımız temel kavramların tanımlanma ve algılanma biçimlerinde de radikal bir değişime yol açtığı ve soysal bilimlerde mekana odaklanan çalışmalardaki araştırma yaklaşımları ve yöntemlerinin de bu değişime paralel olarak hızla dönüştüğü görülmüştür. Yakın tarihte bu bağlamda değişim göstermiş olan 'ev' kavramı, olumlu ve olumsuz birçok anlamı ile insanların yaşadıkları mekanlarla olan çift yönlü ilişkisinin bir yansıması olarak kabul görmüştür. Kavramın içerdiği çeşitliliğe bağlı olarak insanların kapalı kapılar ardında sakladıkları gündelik hayatlarının incelenmesi, 'ev'in farklı anlamlarına erişebilmek için tercih edilen bir yöntem haline gelmiştir. Batı literatüründeki konut araştırmalarında son yıllarda biçimlenen bu yaklaşımın izleri son derece belirgindir. Bu tezin amacı, insan ve mekan arasındaki ilişki ile ilgilenen Türkiye'deki güncel konut araştırmalarında 'ev' ve 'konut' kavramlarının nasıl ele alındığını sorgulamak ve bu çalışmaların bahsedilen değişimin izlerini taşıyıp taşımadığını tartışmaktır. 2005 yılından bu yana belirli ulusal ve uluslararası indeksli dergilerde yayınlanan ve insan ile mekan arasındaki ilişkiyi konu edinen, Türkiye odaklı konut araştırmaları çalışma kapsamına alınmıştır. Bu makaleler, 'ev' ve 'konut' kavramlarını ele alış biçimlerine göre gruplanarak analiz edilmiştir. Batı literatüründeki sınıflandırmalardan yararlanarak iki ana başlık oluşturulmuştur: yaşanan deneyimlerin mekanı olarak konut, ve fiziksel bir ürün olarak konut. Sonuç kısmında, analiz edilen makalelerde 'ev'in ele alınış biçimlerinin ve kullanılan yöntemlerin, Batı'da gelişen yaklaşım ile ne derecede örtüştüğü tartışılmıştır. Güncel yaklaşım ile paralellik gösteren örneklerin sınırlı sayıda ve belirli konulara odaklanmış olması eleştirilmiştir. Son olarak, 'ev' olgusu etrafında şekillenen bu etnografik yaklaşımın entegre edilebileceği potansiyel alana dikkat çekilmiştir.
Küresel bir açılım: Türk okulları

Dünyada hızlı bir küreselleşme süreci yaşanmaktadır. Gelişmiş ülkeler ve eski medeniyetlerin mirasçısı olan ülkeler küreselleşmeyi kendi adlarına bir fırsata dönüştürme çabasındalar. Bu küreselleşme sürecinde iletişim kanallarını açabilen ve açtıkları bu kanallardan dünyaya sunacak değerleri olan kültürlerin başarılı oldukları görülmektedir. Bu tez çalışmasının amacı yurtdışında açılan Türk okullarının küreselleşme sürecinde başta kültürel alandaki etkileri olmak üzere, Dünya ve Türkiye bağlamındaki sosyolojik etkilerini incelemektir. Türk okullarının hem dünya ekseninde hem de Türkiye'ye başta kültür olmak üzere birçok diğer alandaki faydalarının olup olmadığı ele alınmaktadır.
Kore ailesinde egemen olan değerlerin kalkınmadaki rolü

Bu çalışmanın amacı G. Kore kalkınmasını Kore ailesinde egemen olan ailecilik değerlerinin kalkınma sürecinde oynadığı rol açısından açıklamaktır. Kore aileciliğinin önemli üç ilkesi bulunmaktadır: 1) Ailenin devamının sağlanması ve güçlenmesi için bireylerin başta gelen görevi, aile çıkarlarını her zaman ve her yerde ön planda tutulmasıdır. 2) Aile üyeleri arasındaki ilişkilerin hiyerarşik bir biçimde düzenlenmesi ve herkesin ödün vermeden buna riayet etmesi esasdır. 3) Bu ailesel değerlerin ve aile temelindeki hiyerarşik ilişkilerin toplumun tüm alanlarında da uygulanması bir zorunluluktur. Bu ailecilik, 14. yüzyılda Konfüçyanist hanedanlık olarak kurulan Jo-Son döneminden beri hem devlet ideolojisi, hem de toplumda egemen olan değer olarak Korelilerin düşünce ve davranışlarını etkilemektedir. Önemli olan nokta, bu değerlerin toplum kalkınması doğrultusunda kullanılması ve değerlendirilmesidir. Kore aileciliğinde bir toplumun kalkınmasını destekleyebilecek nitelikte olan en önemli değerler şunlardır. 'Ebeveyne saygı ve itaat'; 'aile üyeleri arası hiyerarşi bilinci'; ve 'bireyden çok aile çıkarlarının ön plana konulması'. 'Ebeveyne saygı ve itaat' değeri, hızlı modernleşen Kore'de gerekli olan güçlü bir merkezi hükümetin varlığının sağlanmasında önemli bir etken oldu. 'Bireyden çok aile çıkarlarının ön plana konulması' ise, toplumun kalkınması için gerekli olan eğitimli, kaliteli işgücünün sağlanmasına ve ekonomik gelişmeyi olumlu yönde etkileyebilecek insanlar arasında rekabetin doğmasına olanak sağladı. G. Kore'nin kalkınmasında itici rol oynayan ailecilik anlayışı ve buna dayalı yaşam biçimi, 1990'h yılların sonuna gelindiğinde Kore ekonomisinin hızlı değişen dış koşullara ayak uydurmasında engelleyici rol oynamaya da başlamıştır. 104
Egg donation: Where should market stand?

Geride bıraktığımız yirmi yıl içerisinde üreme tıbbı piyasadaki talep doğrultusunda şekillenmeye başladı. Kadınlar arasındaki kısırlık oranın hızla artışı, sağlıklı yumurtalara olan talebi de beraberinde getirdi. Bu talep yeni bir piyasanin doğmasina yol açtı: ticari yumurta bağışı. Ticari yumurta bağışı maddi durumu iyi kısır çift ile doğurgan kadın donör arasındaki parasal alışveriş olarak tanımlanmaktadır. Bu alandaki hızlı artış piyasanın dinamiklerinin kapsamını hakkında endişelerin oluşmasına sebep olmuştur. Bu tez yumurta bağışı konusunda piyasanın ve piyasa odaklı düşüncenin ahlaki olarak ne anlama geldiğini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. İnsan yumurtasının metalaştırılması tartışmasında, metaştırma konusunun üç ana örneği baz alınmaktadır. Bunlardan ilki olan tam metalaştırma piyasa alışverişinin insan yumurtası için uygun olduğunu; ikincisi anti-metalaştırma, insan yumurtası için piyasa alışverişinin söz konusu olamayacağını; sonuncusu olan kısıtlı metalaştırma ise yumurtaların piyasa alışverişinin belirli kısıtlara tabi olmak koşuluyla mümkün olabileceğini savunmaktadır. Konu, hem ideal hem de ideal olmayan durumlarda ahlak, seçim hakkı ve eşitsizlik bakış açılarından değerlendirildiğinde, ciddi etik endişelerin oluşmasını engellemek için başvurulacak en doğru yol insan yumurtasına kısıtlı meta olarak davranılmasıdır. Bu tez, kadınlara harcadıkları zaman ve çabaya karşılık ödeme yapılması ile birlikte yumurta bağışında katı düzenlemeleri savunan sosyo-demokratik modelinin doğru olduğu sonucuna varmaktadır.
Medeniyetler sosyolojisinde İbn Haldun'un yeri ve önemi

İbn Haldun iktisattan siyasete tarihten eğitime kadar birçok alanda özgün fikirler sergilemiş olan bir düşünürdür. Bu çalışmada İbn Haldun'un medeniyet algısı ve medeniyetler sosyolojisine katkılarının tanıtılması hedeflenmiştir. Tezimizde İbn Haldun'un medeniyet konularındaki düşünce ve değerlendirmeleri araştırılmıştır. İbn Haldun'un medeniyet algısının temel unsurları yorumlanmıştır. İbn Haldun, Mukaddime'de medeniyet kavramını doğrudan kullanmadan, umran, bedevilik, hadarilik kavramları üzerinden bir medeniyet teorisi geliştirmiştir. Bu çerçevede İbn Haldun genel bir insanlık medeniyeti düşüncesi ortaya koymuştur.
Violence in Turkey: Prevalence rates and predictors of violence

İnsanlık tarihi; insanlığa, hayvanlara ve doğaya karşı işlenmiş sayısız şiddet olaylarıyla doludur. Bu çalışma, Türkiye'deki şiddet olaylarının yaygınlığını ve demografik değişkenlerin bu şiddet olayları üzerindeki yordayıcı gücünü analiz etmeyi amaçlamaktadır. Yüz yüze görüşme yöntemiyle, toplam 2695 yetişkin (1210 kadın, 1472 erkek olmak üzere) çalışmaya dahil edilmiştir. Demografik Bilgi Formu ve Şiddet Olayları ve Psikolojik Etkileri Listesi katılımcılara uygulanmıştır. Sonuçlara göre, en sık rastlanan şiddet türleri fiziksel şiddet, sözlü taciz ve eğitimin engellenmesi iken, toplumsal cinsiyetin, evliliğin ve etnisitenin regresyon analizlerinde yordayıcı gücünün anlamlı bulunmuştur. Analizlere göre, kadınların, gençlerin, eğitim seviyesi düşük olanların ve evli olmayan kişilerin diğer sosyoekonomik guruplara göre şiddet görme bakımından daha kırılgan gruplar olduğu görülmüştür.
Kır kent etkileşiminde 2000-2018 yılları arası demografik değişim: Giresun örneği

Bu çalışmada, 2000- 2018 yılları arasında Giresun ili demografik yapısı incelenmiştir. Nüfusun kır-kent açısından değerlendirilmesi yapılırken TÜİK tarafından oluşturulan ve yayımlanan Giresun nüfusuna ait sayısal verilere sıklıkla başvurulmuş ve bu veriler çalışmada kullanılmıştır. Kırsal ve kentsel alan içinde yaşayan nüfus üzerinde yapılan çalışmada Giresun sınırları içinde bulunan 16 ilçenin kent merkezleri kentsel nüfus, belde belediye, köyler ve daha küçük yerleşim yerleri de kırsal nüfus olarak değerlendirilmiştir. Demografik yapı kapsamında nüfusun yoğunluğu, nüfus artış hızı, kadın-erkek sayıları, eğitim durumları, yaş durumları, doğum ve ölüm sayıları, evlenme ve boşanma sayıları, bağımlılık oranları, hane halkı sayıları, göç eden nüfus, diğer kentlerde yaşayan ve diğer kentlerden gelen nüfus, işsizlik durumu, istihdam sayıları, kişi başına gelir durumları ile nüfus sosyo-ekonomik açıdan incelenmeye çalışılmıştır. Çalışmamızda Giresun demografik yapısı 2000- 20018 yılları arasında, kırsal alanda yaşayan nüfusun başta ekonomik nedenler olmak üzere toprak bölüşümü, fındığa bağlı yaşam, yeni neslin daha iyi koşullarda kentlerde yaşamak istemeleri gibi gerekçelerle kırdan kente yerleştiği görülmüş, göç eden nüfusu azaltmak veya geri dönüşünü sağlamak için kırsal alanda ekonomik yapılanmanın ve iyileşmenin sağlanması amacıyla bunun için öncelikli olarak kırsal kalkınmanın desteklenmesi gerekliliği sonucuna ulaşılmıştır.
Kemal Tahir eserlerinde dini motifler

Tarih boyunca toplumların şekillenmesinde rolü olan din, Türk toplumunun var olma serüveninde de kendisinden söz ettirmeyi başarmıştır. Bu nedenle Türk toplumunda birçok şair ve yazar eserlerinde dine bir şekilde atıf yapmak durumunda kalmıştır. Kemal Tahir, Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı'nın önde gelen sanatçılarından biri olup özellikle roman türünde verdiği eserler ile şöhret bulmuştur. Osmanlı Devleti'nin son döneminde dünyaya gelen ve hayatının geri kalanını Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nde idame ettiren yazar, eserlerinin çoğunda bu dönemleri konu edinmiştir. İçinde bulunduğu toplumun dünya çapında yankılanan değişikliklerinin sorumlusu olarak gördüğü din konusuna ise ayrı bir önem vermiştir. Kendi yaşadığı döneminin şartlarına göre dine karşı farklı bakış açılarını geliştiren Kemal Tahir'in eserlerine de bu farklı bakış açıları yansımıştır. Özellikle Notlar adlı eserlerinde din merkezli düşüncelerini daha açık bir şekilde ifade ederken romanlarında ise kurgu ve karakterler üzerinden kendisine daha özgür bir eleştiri alanı yaratmıştır. Bu çalışmada Kemal Tahir'in eserlerindeki dini motiflerin yanı sıra satır arası okumalar ile yazarın din ve toplum merkezli görüşleri derinleştirilmiştir. Din Sosyolojisi ile Edebiyat Sosyolojisi alanlarının kavşak noktasında yer alan bu çalışmanın ilk bölümünde Kemal Tahir'in hayatı, düşünce dünyası ve eserleri ele alınmış, ikinci bölümde ise eserlerine yansıyan dini tema ve motiflere odaklanılmıştır. Literatür taraması yönteminin kullanıldığı bu çalışmada kendi eserleri üzerinden Kemal Tahir'in dine yaklaşımının objektif bir şekilde ortaya konması amaçlanmıştır.
Duality in context: Multi-level approach to dual citizenship in Turkey

Günümüzde vatandaşlık kurumu, gittikçe artan sayıda devletin çifte vatandaşlığı kabul etmesi yönünde istikrarlı bir eğilim göstermektedir. Çifte vatandaşlığın devletler tarafından hoşgörülmesi ile birlikte birden fazla vatandaşlığı olan kişilerin artması ise hak ve yükümlülükler, katılım ve kimlik ile ilgili birçok soruyu beraberinde getirmektedir. Bu sorularla ilgili olarak, çifte vatandaşlık literatüründe coğrafi ve bağlamsal sınırlar oluşmuş, yoğunlukla Batı'nın geleneksel olarak göç kabul eden ülkelerine odaklanılmıştır. Bu çalışmada ise çifte vatandaşlık kurumu göç alan ülke kimliğini yeni taşımaya başlamış olan Türkiye üzerinden farklı bir çerçeve ve coğrafi bağlamda incelenmektedir. Çifte vatandaşlığın geleneksel vatandaşlık kavramı üzerindeki etkileri Kymlicka ve Norman'ın (2000) statü, etkinlik ve kimlik içeren vatandaşlık boyutları çerçevesinde değerlendirilmiştir. Kapsamlı bir analiz için araştırmada göçmen alan ülke, gönderen ülke ve göçmenleri içeren üçlü bir yapıya yer verilmiştir. Bu üçlü yapıda, göç alan ülke Türkiye olarak kabul edilirken gönderen ülkeler ise Türkiye'ye en fazla sayıda göçmen gönderen Azerbaycan, Bulgaristan, Gürcistan, Almanya, İran, Irak, Rusya, Suriye, Türkmenistan, Ukrayna ve Özbekistan olarak belirlenmiştir. Araştırma sonuçları, bu aktörlerin algıları ve uygulamaları temelinde bakıldığında, çifte vatandaşlığın geleneksel vatandaşlığı temelinden sarstığını ancak göçmenlerin çifte vatandaş olmalarının Türkiye'ye entegrasyonunu etkilemediğini göstermektedir. Ancak çifte vatandaşlık, hak ve ödevler, katılım ve kimlik bağlamında tam anlamıyla işleyen iki ayrı vatandaşlık olarak düşünülmemektedir. Çifte vatandaşlık kavramının varsaydığı iki simetrik vatandaşlık olgusunun aksine bu vatandaşlıkların işlevini sürdüren iki vatandaşlık olmadığı, göçmen kimliğine bağlı olarak iki vatandaşlığın da farklı boyutlarında eksikliklerle tecrübe edildiği anlaşılmaktadır. Çifte vatandaşlıkta göçmenlerin, göç veren ve göç kabul eden devletlerin perspektifleri aracılığıyla vatandaşlığın farklı boyutlarının işlevlerini yitirmesi ve asimetrik olması ile ilgili olarak bu çalışma bütünden az, bir buçuk vatandaşlık anlamında 'sesqui vatandaşlık' nosyonunu ortaya koymuştur. Bu nosyon, aktörlerin çeşitli vatandaşlık boyutlarıyla simetrik olmayan ilişkilerini ortaya çıkarmakla kalmayıp çifte vatandaşlık üzerinden yeni bir farklılaşma sunmaktadır.
Max Weber'de anlayış sosyolojisi ve din olgusu

öz Max Weber, XEX. yüzyılın ikinci yansında ve XX. yüzyılın başında tanınan, düşünceleri günümüzde hala sosyologlar arasında yoğun tartışmalara konu olan bir düşünürdür. Birçok konuda derinlikli çalışmalar yapmış, çok yönlü bir sosyal bilimci olan Weber, özellikle dinlerin önemi ve İnanç boyutunun sosyal yaşam üzerindeki biçimlendiriri etkisine vurgu yapan özgün görüşleri ile taranmaktadır. XDC. yüzyıl sosyolojinin doğuş dönemidir. Bu yüzyıldaki sosyoloji anlayışı daha çok pozftivist-materyalist eğilim üzerine kurgulanmıştır. Bu bakımdan XIX. yüzyılda yaşayan sosyologların daha çok pozitivist-materyalist eğilimler içinde sosyo-ekonomik analizlere gittikleri görülmektedir. Ancak Weber, bu yüzyılda yaşamış olmasına rağmen döneminin salt pozitivist anlayışından farklı olarak, dinlerin ve inanç boyutunun da sosyal yaşam, ekonomi ve politik süreçte biçimlendiriri bir etki gösterebileceğini ileri sürmüştür. Özellikle bu açıdan Weber, Karl Marx ile karşılaştırılmış ve onun karşısına yerleştirilmiştir. Ancak biz çalışmamızda her iki düşünürün iddia edildiği gibi tamamen birbirinin zıddı değil, hatta bazı noktalarda, özellikle metodolojik açıdan benzerlik gösterdiğine yer yer değinmiş bulunmaktayız. Weber'in görüşleri pozitivist yaklaşımın tamamen karşısında yer alabilecek salt tinselci bir yaklaşım olarak nitelendirilmez. Aksine onun görüşleri her iki yaklaşımı da reddetmeyen ancak her ikisinden birine saplanıp kalmayan bağdaştırıcı bir nitelik göstermektedir. Weber bu bağlamda ekonomi ve din arasında bir etkileşim olduğuna işaret etmiştir. Bu bakış açısı ile Weber, dinlerin ve inanç boyutunun değişik toplumlardaki şekillendirici etkisini incelemiş, özellikle ABD üzerine yaptığı 'Protestan Ahlakı ve Kapitalizmin Ruhu' adh çalışması büyük yankı uyandırmıştır. Biz tez çalışmamızda Weber'in özellikle 'Anlayış Sosyolojisi' metodolojisini, din sosyolojisi görüşlerini Weber'in ana paradigması olarak görünen din-ekonomi enteraksiyonu bağlamında irdelemeye çalıştık. Weber'in görüşlerinin ülkemizdeki din olgusu konusuna yaklaşımda bir alternatif yaratabileceği düşüncesiyle, sonuç bölümünde Türkiye'deki durumu Weberyen bakış açısı ile yorumlamaya çalıştık.