turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Molla Sadra'da Nefs felsefesi

İbn Rüşd'ün Felsefe dünyasına takdim etmiş olduğu değerli emeklerden sonra, Batı Düşüncesi'nde İslam Felsefesi'nin artık miadını doldurduğu gibi algının aksine, on altıncı yüzyıla kadar felsefenin İslam topraklarında hala canlı bir şekilde devam ettiğini göstermesi açısından Molla Sadra'nın felsefesi önemli bir yere sahiptir. Molla Sadra'nın ilmi bir atmosferde ortaya çıkması, kendisinden önce gelmiş olan hem Yunan hem Doğu hem de Müslüman filozoflarının felsefelerini özümsemesini ve bu birikimleri vahyin ışığında kendine has teorileriyle sentezleyip sistemleştirmesini sağlamıştır. Molla Sadra kendi felsefesini 'Hikmet-i Mütealiye' olarak isimlendirmiştir. O İnsan'ı merkeze alarak oluşturmuş olduğu felsefesinde, Tanrı'yı tanıması ve nihai mutluluğa ulaşması için insanı dört seferden oluşacak bir yolcuğa çıkarmıştır. Bu yolculuktan en fazla etkilenecek olan ise insan ve özellikle insan nefsi olmuştur. Molla Sadra bundan dolayı nefis felsefesine önem vermiş ve kendi felsefesinin adeta çekirdeği sayılan 'Esfar' adlı eserinin son cildini nefs felsefesine ayırmıştır. Sadra önceki filozoflardan devraldığı nefs hakkındaki görüşleri incelemiş, onlara eleştirel yaklaşmış ve yeniden yorumlamıştır. O nefs felsefesinde kendinden önce söylenenlerden farklı birçok yeni düşünce ileri sürmüş ve felsefe dünyasına yüzden fazla yeni teoriyi armağan etmiştir. Bu durum Molla Sadra'nın İslam düşüncesi açısından ne denli yetkin olduğunu ortaya koymaktadır.
Ebu Saİd Hadimİ'nin mantık görüşleri

Çalışmamız 18. yüzyılda yaşamış, birçok talebe yetiştirmiş ve eser vermiş olan Ebu Said Muhammed b. Mustafa el-Hadimi'nin mantık bilimi alanındaki görüşlerini ele almaktadır. Kendisi Fıkıh, Tasavvuf, Hadis, Mantık gibi devrinin medrese tahsilinde yer alan birçok konuda altmıştan fazla eser telif etmiştir. Osmanlı'nın son döneminde Anadolu medreseleri içinde ilim ve eğitim açısından öne çıkan bir medrese olan Hadimi medresesini kurmuştur. Hadimi'nin hayatı, eserleri ve mantık tarihi içindeki yerini konularımız arasına aldık. Ana kaynak olarak kullandığımız Fevaidü Araisi'l-Enzar ve Takriru Kavaidi'l-Ebkar isimli eseri, klasik eserlerde tasavvurat ve tasdikat şeklinde ele alınan mantığın iki bölümünü ve bu bölümlerin tüm konularını içermektedir. Bu eser yine kendisi tarafından Araisü'l-Enzar ve Nefaisü'l-Ebkar ismi ile şerh edilmiştir. Çalışmada Hadimi'nin mantığın neredeyse bütün konuları ile ilgili görüşleri aktarılmıştır. Sonuçta ise Ebu Said Hadimi'nin mantık bilimine olan katkısı ifade edilmiştir. Çalışmamızda tercüme, takrir ve tevsi yöntemlerini kullandık. Müellifin metninden fazla kopmadan bazı konularda eşsüremli karşılaştırmalarda bulunduk. Hadimi'in mantık alanında kendisine kadarki tartışmaların birçoğuna vakıf bir ilim adamı olduğunu tespit ettik. Önemli bir diğer tespitimiz de bu alanda Osmanlı'nın son dönemlerinde yetişmiş ilim adamları arasında en yetkin eserlerden birini vermiş olmasına rağmen, özellikle son dönem mantık tarihi çalışmalarında hak ettiği yeri alamamış olmasıdır.
René Guénon'un bilgi teorisi

Bu çalışmada, yaşadığı dönemde Batı düşüncesinin insanı içine soktuğu çıkmazları eleştiren Rene Guenon'un bilgiye bakışı ele alınmıştır. Guenon'a göre insanın içine düştüğü çıkmaz, gerçek bilgiden uzaklaşmasının sonucudur. Ona göre, insan bu durumdan, doğruluğundan kuşku duyulmayan metafizik bilgi sayesinde kurtulur. Bu yüzden Batı düşüncesinin yeniden kendisini sorgulaması ve geleneğe yönelmesi gerekmektedir. Araştırmada Guenon'un Batı düşüncesinin bilgiye yaklaşımına eleştirilerinin yanında duyusal alanın dışındaki bilgi kaynaklarının gerekliliğine dair düşünceleri tespit edilerek değerlendirilmiştir.
İbn Sina felsefesinde soyutlanma sorunu

Bu çalışma İbn Sina felsefesinde yetkinleşme ameliyesinin nasıl gerçekleştiğini analiz etmektedir. Çalışmada filozofun diğer eserlerinden farklı olarak yetkinleşmeyi riyazet üzerinden anlattığı Ariflerin Makamları adlı metin merkeze alınmıştır. Birinci bölümde, arif, abid ve zahidin kimler olduğu ortak ve ayrıştırıcı vasıfları belirlenerek açıklanmış daha sonra filozofun yetkinleşmiş insandan maksadının ne olduğu sorusuna cevap aranmıştır. Bu sorunun cevabı için İbn Sina'nın felsefe ve filozof kavramları, filozofun farklı eserlerindeki açıklamaları dikkate alınarak incelenmiştir. İbn Sina düşüncesinde yetkinleşmiş insanın kim olduğu sorusuna cevap verildikten sonra araştırmanın ikinci bölümünde arifi yetkinliğe taşıyan sürecin tahlili yapılmıştır. Bunun için de filozofun Ariflerin Makamları'nda bir yetkinleşme yöntemi olarak vaz ettiği riyazet ameliyesi faklı cihetlerden ele alınmış ve açıklamalar filozofun muhtelif eserleriyle ve konuya dair kaleme alınmış çalışma ve makalelerle desteklenmiştir. Riyazetin insani yetkinleşmeyi mümkün kılan bir yöntem olarak belirlendiği son bölümde ise yetkinleşmiş bir insanın vasıfları ve fiilleri yine metnin kendisi merkeze alınarak tahlil edilmiştir.
Daemoniac experience in Socrates as limit experience

Sokrates'te Daimonyak Sınır Deneyim Çiğdem Yazıcı Bu tezin amacı, felsefenin hakikat bilgisine dair yaşanan 'sınır' ile 'arzu' arasında var olabilen bir sorgulama pratiği olduğunu tartışmaktır. Bu pratik, hakikati bilmekte sınırlı olduğu gibi, tam da sınırlı olduğu için sürekli olarak bilmeyi arzular ve hakikatin ne olduğunu sorgulamaya devam ederken sınırın ötesine dair metafiziksel bir düşünce pratiğine yer açar. Yalnız, bu düşünce ne kadar öteye giderse gitsin, sonunda yine kendi sınınyla karşılaşır. Dolayısıyla felsefi pratiğin insanın yaşam biçimi üzerindeki etkisi ona hakikat hakkında metafiziksel bir bilgi kazandırması değildir. Asıl etkisi, insanın kendini bu sınır karşısında yine de sorgulama ve düşünce pratiklerinin içinde kalmaya devam etmesini sağlayan etik bir tavır geliştirmesinde rol oynamasıdır. Bu etik duruş, aslında insana bir 'kendi' karakterini oluşturma alanı sağlar. Dolayısıyla tez, Eflatun'un diyaloglarında resmedilen Sokratik karakterin, yukarıda bahsedilen karakter türünün bir örneği olarak yeniden tasvirini amaçlar. Bu karakter, hem sınır ötesine başvurmanın aracı olan 'daimonyak' bir ilahiliği hem de bu sınıra takılan ölümlü bir insaniliği içeren, ama daemonyak bilgelik aşkı ile bilgelik sınırı arasında duran, felsefi bir pratik etkisi ile ortaya çıkmış bir örnektir.
Alfred Jules Ayer'ın doğrulama ilkesinin din diline etkisi

Din dili'nin çeşitli söylem tarzları, beşeri literatürden alınarak, kutsal varlıklara göndermede bulunmak için kullamlmaktadır. Kutsal ile ilgili konuşma imkanının beşeri tecrübenin ürünü olan argümanlardan seçilmesi, kutsal ve dolayısıyla aşkın olanla sorunu bulunan çevreler için iyi bir eleştiri malzemesi olmuştur. Özellikle on sekizinci yüzyılda başlayıp, yirminci yüzyılın ortalarına kadar etkinliğini arttırarak muhafaza eden pozitivistler bu durumu bahane ederek dine ve onun söylem biçimine ağır eleştirilerde bulunmuşlardır. Viyana Çevresi filozofları, özellikle de Alfred Jules AYER, geliştirmiş olduğu 'Doğrulama İlkesi' vasıtasıyla, Din' i ve ileri sürdüğü bildirimleri, salt dini içerikli metinlerin kullandığı dilin, objesi ile ilgili münasebetinden dolayı yok sayma noktasına gelmiştir. Halbuki dinde, insana ait diğer ürünler gibi, toplumun kültürüne ait bir unsurdur. Bu nedenle dini söylemin de anlaşılabilir, inanılır ve kabul edilebilir bir boyutu vardır. Toptancı ve tek perspektifli, kuralcı bir mantıkla reddetme girişimi objektif, benimsenebilir bir yaklaşım değildir. Böyle statükocu, sığ bakış açışım aşmak ve herhangi bir din dilini anlayabilmek için, bu din dilinin kullanıldığı toplumun kültürü içerisindeki yaşam tarzlarına, buradan da değişik kullanım paradigmalarına; dolayısıyla derin gramerine müracaat etmek gerekir.
Representing absence and the absent one: Remembering and longing through mourning photography

Fotoğraflanan ölünün farklı temsillerini araştıran bu tez, kaybedilen yakının aile bağlamında fotoğraf aracılığı ile nasıl hatırlandığı ve özlendiği sorusu üzerinde durur. Yas kavramına, yas tutanın hayatındaki uzun soluklu bir deneyim olarak yaklaşan bu tezin temel amacı, yas fotoğraflarında temsil edilen kişinin farklılaşan varlık/yokluk hallerini, temel kaynak olarak arşivlerden ve çeşitli antika pazarlarından bulunan fotoğrafları kullanarak analiz etmektir. Fotoğraf üzerine olan eleştirel kuram, maddi kültür, hafıza çalışmaları ve geleneksel / çağdaş yas kuramları ışığı altında şekillenen bu tez, farklı fotoğraf tipleri ve çeşitli yas tutma, hatırlama, özleme ve ölünün uğurlanmasına dayanan tartışma alanlarını genişletmeyi ve Türkiye'deki ölü fotoğrafları ile ilişkili yeni bir çalışma alanı tanımlamayı amaçlamaktadır.
Mevlana'nın Mesnevi'sinde insan benliği ve kişiliğinin yeniden yapılanması

İslam tarihinin en önemli mutasavvıflarından biri olan Hazreti Mevlana, Mesnevi adlı eserinde insanoğlunun kendini arama serüvenini metaforik bir üslupla işlemiştir. Diğer mutasavvıflar gibi o da insanı bu alemdeki en önemli varlık olarak görür. O insanın Rabbi'nden ayrı düştüğü andan itibaren yaşadığı ayrılık acısını anlatarak eserine başlar. Bir başka ele aldığı konu ise insanı ele geçirmeye çalışan nefis ve ruhun mücadelesidir. Bu mücadeledeki ilk eylemin salih bir tövbe olması gerektiğini belirtir. Tüm tasavvuf erbabı gibi o da insanın içindeki mükemmel cevhere erişmesi için kamil bir şeyhe ihtiyaç duyduğunu ve bu şeyhin saliğin kendi özelliklerine göre uyguladığı eğitim programını başarıyla tamamlaması gerektiğini savunur. Bu eğitim programında uygulanan sohbet, zikir, riyazet gibi uygulamalara değinen Hazreti Mevlana ayrıca bu eğitim aşamasında nefsin erişebileceği mertebeleri, kişide oluşabilecek halleri anlatır. Hazreti Mevlana insanın yaşayabileceği bütün zorlukların kendi benliğinden kaynaklandığını söyler. O saliğin benlik elbisesinden tamamen sıyrıldığı an insan-ı kamil vasfına erişebileceğini ve sır'ra vakıf olabileceğini söyler.
The concept of disinterestedness in modern philosophy of art: Kant, Schopenhauer, Nietzsche and Heidegger

Bu tez çıkarsızlık kavramının modern sanat felsefesinde incelenmesini amaçlamaktadır. Bu amaçla, ilk olarak bu kavramın Kant'ta nasıl tanımlandığı ve özgün anlamını kazandığı açıklanmaya çalışılacaktır. Ardından, Schopenhauer'ın metafiziği ile beraber ele alınacak olan estetik çıkarsızlık tartışmasına en önemli katkısı olan beden temasına odaklanılarak beden ile estetik çıkarsızlık arasındaki ilişki görünür kılınmaya çalışılacaktır. Sonrasında, estetik çıkarsızlık kavramına dair, Nietzsche'nin düşüncesinin bu kavramın kısmi onaylanmasından, estetik deneyimin fizyolojik yönü vurgulanarak eleştirisine doğru olan değişimi incelenecektir. Bu noktada, Schopenhauer'un bedenin rolüne dair yaptığı vurgu da göz önünde tutularak estetik deneyimde bedenin işlevinin tam olarak Nietzsche'de geliştiği tartışılacaktır. Nietzsche'nin estetik çıkarsızlık konusundaki değişimini detaylandırmak için Apolloncu ve Diyonisosçu sanat dürtüleri, esrime ve son olarak yaşamın olumlanması ve yadsınması kavramları tartışılacaktır. Son olarak, Heidegger'in çıkarsızlık kavramını nasıl yorumladığı incelenecektir. Bu amaçla, ilk olarak Heidegger'in estetik çıkarsızlık kavramının yanlış okunmasını başlatan olarak yorumladığı Schopenhauer'a ilişkin tatışmasına odaklanılacaktır. Ardından, Heidegger'in Kant ve Nietzsche arasında kurduğu bağ düşünmeden alınan haz ve çıkar kavramları dikkate alınarak sorunsallaştırılacaktır.
The Role of self-observation in Krishnamurti's understanding of freedom

Kendini Gözlemenin Krishnamurti'nin Özgürlük Anlayışındaki Rolü Madlen Bilginer Özgürlük, her an 'olanı' saf gözlem halinde gören bir zihin durumudur. Krishnamurti'ye göre 'olanı' görmek için özgürlük zorunluluktur. Özgürlük için de gözlem zorunluluktur. Bu görüş döngüseldir ve özgür olmayanlar için uygulanamaz gibi görünmektedir. Bu tezde uygulanabilirliliği daha kolay olan ve gözlemek için başta özgürlüğün zorunlu olmadığı kendini gözleme fikrim tanıtıyorum. Tezin ilk bölümlerindeki bilgiler Krishnamurti'nin özgürlük ve gözlemle ilgili bütün konuşmaları incelenerek hazırlanmıştır. Kendini-gözleme ile ilgili bölümlerde Gürdijeffin kendini gözleme ile ilgili çalışmalarına katılıp oradan elde ettiğim bilgi ve gözlemlerimi kullandım. Gestalt'in farkındalık ve kendini gözlemleme ile ilgili eğitimlerinden faydalandım. 16 senelik meditasyon ve kendini gözlemleme ile ilgili birikimlerimi gözden geçirdim. Kendini gözlemenin özgürlükle ilişkisinde aşağıdaki bulguları öneriyorum. Kendini gözlemde olanı görmek için özgürlük bir zorunluluk değildir. Özgürlük için kendim gözlemek gereklidir ama yeterli değildir. Bütün durumları dikkatle gözlemek, bakmak, izlemek ve algılamak, değişim sürecinin ilk adımıdır. Kişi ancak kendinin algısında olduğunda - ki bu kendini gözleme ile oluşur- gerçek değişim için şansı olabilir. Kişi ancak o zaman bilincini yükseltebilir, kendini yaratabilir ve kendi potansiyellerini hayatta kullanabilir.
L'homme politique dans la cité idéale d'Aristote

Aristoteles ideal devletin vatandaşını erdemli eylemlerde bulunarakmutluluğa ve iyi yaşama ulaşama kapasitesine sahip olan erdemli kişi olarak tanımlar. Ve politik bir topluluk olarak devletinde, iyi yaşamı ve mutluluğu birarayagelişlerinin nihai amacı olarak alan ve bu amacı gerçekleştirmek için erdemlieylemlerde bulunan insanların topluluğu şeklinde karakterize edilir. Mevcut çalışma etik ve politika arasında Aristoteles'in kurduğu bu ilişkiyi ele almayı amaçlıyor. Etik ve politika arasındaki bu ilişkinin araştırılması eyelm ile iyi yaşam arasındaki bağın Aristoteles'in belirlendiği şekliyle analiz edilmesini gerektiriyor. Bu çalışma bu analizi yapmayı hedefliyor.
Fenomenolojiden politikaya 20. yüzyılda başkalık sorunu

Bu tez, başkalık nosyonunun yirminci yüzyılda nasıl ve neden felsefenin merkezi bir kavramı haline geldiği sorusundan hareket etmektedir. Başkalık kavramının, Avrupa kültürünün kriziyle bağlantılı biçimde, yirminci yüzyıl düşüncesine yön veren filozoflar tarafından bir çözüm olarak nasıl ortaya koyulduğuna odaklanmaktadır. Bu bağlamda çalışma boyunca Edmund Husserl, Martin Heidegger ve Emmanuel Levinas'ın felsefi öğretilerine odaklanılacak ve sırasıyla fenomenolojik, ontolojik ve etik perspektiflerden başkalık kavramının nasıl ele alındığı irdelenecektir. Husserl, Heidegger ve Levinas'ın fenomenolojik, ontolojik ve etik perspektiflerinin kavramın içeriklendirilmesinde sunmuş oldukları katkılar ve bu düşünme momentlerinin girmiş olduğu açmazlar çalışmanın sonuç bölümünün argümanı için zemin hazırlayacaktır. Her bir düşünme momentinin içerisinden geçerek bu çalışmanın göstermeyi amaçladığı şey, her ne kadar fenomenolojik, ontolojik ve etik perspektiflerin kavramın sınırlarının çizilmesinde muazzam katkıları bulunsa da başkalığın ancak siyaset felsefesi zemininde tam içeriğine kavuşabileceğidir.
Çağdaş siyaset felsefesinde negatif ve pozitif özgürlük ayrımı

Bu tez, ilk olarak Antik Yunan felsefesinde ortaya çıkan ve çağdaş tartışmalarla süregelen pozitif ve negatif özgürlük kavramlarının genel bir açıklamasını vermeyi amaçlamaktadır. Çalışma özgürlük kavramının pozitif özgürlük kavramı aracılığıyla tanımlanabileceğini savunmakta ve negatif özgürlük kavramının kurgusal bir kavram olduğunu ileri sürmektedir. Negatif özgürlük kavramı bireysel ve toplumsal alanlardaki pozitif özgürlüğün gerçekleşmesine bağlı olarak biçimlenmekte ve işlevsel bir anlam kazanmaktadır. Bu belirlenme aynı zamanda ahlaki seçimler, ölçütler ve değerlerle de genişlemektedir. Birlikte gerçekleşen ve oluşan bu yapının belirgin bir çerçevesinin çizilebilmesi için, çalışma belirlenimin üzerine yerleştiği felsefi düşüncelerin, özellikle Liberalizm, Hegelcilik ve Marksizm gibi, eleştirel bir incelenmesini yapmaya çalışmaktadır.
Derrida'da logosmerkezcilik eleştirisi

Bu çalışmada, Derrida'nın logosmerkezcilik eleştirisi ekseninde Batı felsefe geleneği boyunca kurucu kavramlardan biri olan logos kavramının inşa, gelişim ve çözülme süreci ile bu süreç boyunca logos'un karşısına onun diyalektik karşıtı olarak oturtulan yazı kavramının dönüşümü ele alındı. Bu bağlamda logos'un canlı, her bakımdan kendine yeter ve ruhun simgesi olarak addedilmesi ve zamanla töz, varlık, idea, ousia gibi mutlak imlenenlere, dolayısıyla mevcudiyet metafiziğine kaynaklık edişi; yazının ise logos'un ölü izi, ona eklenmiş değersiz bir parça olarak algılanışına yönelik Derrida'nın eleştirileri, bu algının kurgusallığını açığa çıkarmak için başvurduğu dekonstrüksiyon yöntemi üzerinden değerlendirmeye tabi tutuldu. Çalışmanın iki temel kalkış noktası bulunmaktadır. İlki Derrida'nın eleştirilerini takip ederek modern dönemde mutlak merkez fikrine ve mevcudiyet metafiziğine yöneltilen eleştirilere rağmen Antik Yunan'dan modern döneme logos'un merkezi konumunun, onun bu konumunu sarsmaya çalışan metinlerde dahi bir şekilde korunduğudur. Bu noktada logos'un mutlak merkez olarak addelişinin kurgusallığını açığa çıkarmada yazıya onu bir başka merkeze dönüştürmeden bir araç olarak başvurmanın imkanı soruşturulmuştur. İkincisi Derrida'ya biraz mesafe alarak ayrımın dokunduğu uzun dönem boyunca tarihsel olanın, felsefi olanın ardından gelmediği; aksine onunla birlikte iş başında olduğu ya da daha çok onu mümkün kılan zemin olduğudur.
Platon ve Aristoteles'te devlet

Günümüzde devlet, bireyinsan kurumu olarak değil, kendi başına var olan bir kurum olarak ele alınmaktadır. Bunun sonucunda ise, devletin nasıl bir kurum olduğuna ilişkin devlet görüşleri değil, var olan çeşitli devlet görüşleri altında toplanabilecek devlet anlayışları ortaya konmaktadır. Bu çalışmada, bireyinsan kurumu olarak devlet, hem olgu, hem de kavram olarak ele alıp oluşturan felsefedeki bir tür devlet görüşüne örnek olmak üzere, Platon ve Aristoteles'in devlet görüşleri seçilmiştir. Bu çalışmanın amacı, aynı zamanda bir olgu olan 'dev- lef'in bir kavram olarak ele alındığında nasıl içeriklendirileceğini göstermektir. Bu bakımdan, Platon ve Aristoteles'in devlet kavramlarını oluştururlarken, hareket noktaları ve hareket noktalarıyla obje edindiklerinin ilgisi araştırılarak, izledikleri yolun epistemolojik özelliğinin ortaya konması amaçlanmaktadır. Birinci bölümde, Platon'un devleti bir olgu olarak ele aldığında hareket noktasının ne olduğu gösterilecek, daha sonra da devleti bir kavram olarak oluştururken izlediği yolun; hareket noktası ve obje edindiğinin ne olduğu sorusu yanıtlanmaktadır. İkinci bölümde, Aristoteles'in devleti bir olgu olarak ele aldığında izlediği yol ile devleti bir kavram olarakII oluştururken izlediği yol ve obje edindiği devletle hareket noktası arasındaki ilgi ortaya konmaktadır. Üçüncü bölümde ise, Platon ve Aristoteles'in devleti gerek bir olgu olarak ele alırken, gerek bir kavram olarak oluştururlarken izledikleri yol karşılaştırılmıştır. Bu çalışmanın sonucunda, günümüzde devleti kendi başına bir kurum olarak ele alan görüşlerin, devleti bireyinsan kurumu olarak ele almadıklarında, devletin nasıl bir kurum olduğuna ve olması gerektiğine ilişkin bir devlet görüşü ortaya koyamadıkları; ancak belirli tarihsel koşullar da devletin nasıl bir kurum olduğuna ilişkin devlet anlayışları ortaya koyabildikleri gösterilmeye çalışılmıştır.
Kaos Teorisi'nin felsefi özellikleri

Son elli yıl içinde geliştirilen Kaos Teorisi, evrendeki mikro ve makro olay, olgu ve süreçleri anlamamızda çok önemli bir katkıda bulunmuştur. Bu tez çalışmasındaki amacımız, Kaos Teorisinin çizdiği evren tablosu ile geleneksel ontolojinin varsayımlarının örtüşmeyen yönlerine felsefi bir eksen etrafında dikkat çekmek olmuştur. Bu amaç doğrultusunda çalışmamızda öncelikle Kant öncesi geleneksel ontoloji ele alınmış, sonra da Kant felsefesi ile Kant sonrası ontoloji görüşleri ortaya konulmuştur. Ardından Kaos Teorisi tarihsel ve kavramsal özellikleriyle tanıtılmış, bu bilgilerin ışığında Kaos Teorisinin sunduğu evren tablosu ile geleneksel ontolojinin varsayımları karşılaştırılarak, teorinin felsefi bir yorumu tartışılmaya çalışılmıştır.
Bir medeniyet ve tarih mütefekkiri Zeki Velidi Togan

Bu tezde; doğup büyüdüğü muhit, aldığı eğitimler, görüştüğü kişiler, okuduğu eserler, seyahatleri, ilmi ve siyasi faaliyetleri dikkate alınarak; Zeki Velidi Togan'ın şahsiyetinin ve fikri gelişiminin seyri, tarih ve medeniyet görüşünün teşekkülü ve bunlara dair fikirleri ortaya konmaya çalışılmıştır. Bu çalışma esnasında büyük ölçüde, -başta Hatıralar olmak üzere- kendi eserlerinden istifade edilmiştir.
Husserl ve Frege'de anlam sorunu

Bu çalışmayla yapılmak istenen Husserl ve Frege'nin 'anlam' kavramına bakış açılarını, her iki filozofun da dil, mantık ve doğruluk anlayışları üzerinden karşılaştırmaktır. Bu karşılaştırma esnasında Husserl ile Frege'nin uzlaştıkları ve ayrıldıkları noktalar tarafsız bir biçimde ele alınacak ve bu iki düşünür salt birbirlerine sundukları eleştiriler üzerinden değil, aksine felsefe tarihinde kendileriyle olumlu veya olumsuz etkileşim içine girdikleri tüm diğer düşünür ve anlayışlarla ilgileri içinde değerlendirilecektir. Zaten çalışmamızın çıkış noktası olan 'anlam sorunu', her iki filozofun da doğruluk, kesinlik, tasarım, görü, ifade, sayı ve nesne gibi kavramlarla nasıl hesaplaştıkları ele alınmaksızın irdelenebilecek bir sorun olmadığından, her iki filozofun kuramlarına da hakim olmayı şart koşmaktadır. Bu nedenle çalışmamız semantikten analitik felsefeye, analitik felsefeden fenomenolojiye, fenomenolojiden aritmetik felsefesine, aritmetik felsefesinden ontolojiye açılan bir yelpazede Husserl ile Frege'nin tüm temel kavramları hakkında fikir veren, bu bakımdan da semantiği aşan bir soruşturma olmayı hedeflemektedir.