turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Kimlik ve kişilik oluşumunda dünya görüşünün rolü

Bu araştırmada bireylerin sahip olduğu dünya görüşünün kimlik ve kişilik oluşumuna etkisinin olup olmadığı konusu incelenmiştir. Araştırmada dünya görüşünün oluşmasına etki eden unsurların neler olduğu, ilgili eserler ve makaleler göz önünde tutularak ortaya konulmuş olup birinci bölümde dünya görüşü, temel başlıklar altında dayanakları ile birlikte ortaya konulmuş. İkinci bölümde dünya görüşünün ben/benlik ve dolaysıyla da kişilik üzerindeki etkileri, ulaşılan bilgiler ve bulgular eşliğinde işlenerek, kişilik oluşumunda dünya görüşünün nasıl bir rol oynadığı ortaya konulmuştur. Buna göre bireyin dünya görüşünün, kişinin yerine getirmesi gereken rollerin şekillenmesinde önemli bir yer tuttuğu sonucuna varılmıştır. Üçüncü bölümde dünya görüşü ile kimlik oluşumu arasındaki ilişki incelenmektedir. Yapılan inceleme ve araştırmalara göre birey ve toplum, her koşulda dünya görüşlerini meydana getiren unsurları kimliklerine yansıtmaktadırlar. Bu bölümde kimlik ile bireyin dünya görüşü arasında zorunlu bir ilişki olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca kimlik, bireyin sahip olduğu ve onu diğerlerinden ayıran, ırk, renk, cinsiyet, din, dil, meslek gibi özelliklere göndermede bulunur. Bu haliyle kimlik yalnızca olgusal düzeyde kalmaz, bireyin bilincine ve duygularına ve dünyayı algılayış biçimine de sirayet eder. Bireyin hayatına anlam katan kimliğin öğeleri birbirinden bağımsız değildir. Üç bölümden oluşan bu çalışmanın üçüncü bölümünde kimlik ile dünya görüşü arasındaki yukarıda değindiğimiz ilişki incelenmektedir.
İbni Haldun ve Francis Bacon'da yöntem ve önyargı

93 Jüri: Yrd. Doç. Dr. Müslim AKDEMİR Yrd. Doç. Dr. Adnan ÖMERUSTAOĞLU Yrd. Doç. Dr. Sebahattin ÇEVİKBAŞ Bilimsel bir araştırma yapılırken her şeyden önce doğru ve geçerli bir yönteme gereksinim vardır. Bu yöntembilimsel yöntemdir. Bilimsel yöntem, evreni anlama ve doğa güçlerini denetleme yolunda kullanılan zihinsel ve eylemsel işlemlerin tümüdür. Sorunumuz şudur: Bir bilim adamının araştırma yaparken dikkat etmesi gereken şey nedir? Bu soruya şöyle cevap vermeye çalışıyoruz: Bilim adamı, tüm peşin yargıları ya da yanlış fikirleri bir yana bırakarak sağlam ve doğru bir yöntemle araştırma yapmalıdır. İbni Haldun, tarihi, inceleme, gözlem ve araştırmaya dayanan bir bilim olarak görmektedir. Hikayeci ve aktarmacı tarihe karşı çıkmaktadır. O'na göre, toplumsal olayların nedenini yine toplumun kendisinde aramalıyız. Tarih bilimiyle uğraşanları yanıltan şey, toplumların hal ve durumlarının değişmekte olduklarını unutmaktır. Francis Bacon' a göre ise, doğayı tanımak ve doğa güçlerini denetim altına almak için geçerli bir yöntem olan tümevarımı kullanmalıyız. Gözlem ve deney bu yöntemin en önemli özellikleridir. O'na göre, bilim adamı toplayıcı, düzenleyici, gözlemleyici, deneyci. yorumlayıcı, yargılayıcı ve araştırmacı olmalıdır. Ayrıca Bacon' a göre, kendini kabullenmiş doktrinlere kaptırmayan akıl özgürdür. Objektif bir araştırma, ancak özgür bir akılla yapılabilir. Kısaca, İ. Haldun ve Francis Bacon' a göre, araştırmanın objektif olabilmesi için, bilim adamının her türlü duygusal eğilimden ve önyargıdan uzak durması gerekir.
Frankfurt Okulu'nun aydınlanmaya bakışı

Frankfurt Okulu modernliğe bakışını, modernliğin iki temel unsuru olan akıl ve özne üzerinde yoğunlaştmr. Bu iki unsur üzerinde kurulan modernliğin temelinde nesnenin bulunmayışı Frankfurt Okulu için modernliğin olumsuz sonuçlarının ana sebebidir. Nesnel akim çöküşü ve özne ile akim birleşmesi olarak tanımlanan modernlik epistemolojik bir birlik kurmaya çalışır. Frankfurt Okulu'nun modernlik eleştirisi de öznel ve nesnel akim uyumlu birliğinin yıkılması ve rasyonel bütünlükten pay alan nesnenin araçsal bir anlam taşıyan öznel akla tabi olmasından kaynaklanır. Özne ve nesne arasında var olan karşılıklı ilişki özneye üstün konum verilerek bozmuştur. Böylelikle özne ve nesne arasındaki etkileşim ilişkisi egemenlik ilişkisine dönüşmüştür. Nesne modem dünya da her şeyle bir arasındaki uyumun tarafı olmaktan çıkar ve bilgi için bir araca dönüşür. Aydınlanmanın bir ürünü olarak pozitivizm, öznenin nesne üzerindeki egemenliğini pekiştirir ve bu durumu bir ileri basamağa taşır. Biçimsel özellikteki öznel akıl, kurucu öğe olarak belirlediği özneyi de süreç içinde bir araca dönüştürür. Nesneyi dışlayan ve öznel akla tabi olan özne, nesneyle karşılıklı ilişkisini yitirdiğinde, nesneye kendim yansıtamaz ve araçsallaşır. Biçimsel bir özelliğe sahip olan öznel akıl, nesnel akılla kurduğu varlıksal ilişkiyi yitirdiğinde bütünsel olan içindeki yerini de kaybeder. Ancak öznenin bu araçsal konumu bilim için verimli bir zemin oluşturur. Olgulara indirgenmiş bakışıyla bilim insana sınırlı bir yer verir. Pozitivizme göre bilimsel faaliyetler sonucu doğada elde edilen kesinlikler, bilimsel bir bakış sonucu toplumda da elde edilebilirdi. Frankfurt Okulu'na göre düzen arayışı içinde toplumu olgulara indirgeme girişimi, toplumu kontrol edilebilir bir laboratuar nesnesine dönüştürür. Akılcılaşmayla birlikte dünya ile kurulan araçsal bağ, dünyayı kontrol edilen bir nesneye dönüştürür. Anlamlar yerine olguların varlığı Weber'in deyimiyle dünyanın büyüsünü bozmuştur. Olgulara dönüşen her şey gibi insan da özgürlüğünü kaybeder. Bu anlamda modernlik kendi karşıtına dönüşmüştür. Özgürlüğünü kaybeden insan, topluma uyum sağlayarak, kendini var eder. Frankfurt Okulu'na göre bu durum tek boyutlu toplumu oluşturur.
Bentham'da hayvanların ahlaki ve hukuki statüsü

İnsanoğlu kendi refahını düşündüğü kadar diğer canlıların refahını düşünmez. Hayvanlara nasıl davranıldığına bakıldığında bu açıkça gözlenebilir. Tarih boyunca eziyet etmekten çekinilmeyen hayvanların ahlaki durumu her zaman ihmal edilmiştir. Hal böyle olunca özellikle on dokuzuncu yüzyıl öncesinde ahlaki konumları bu derece önemsiz olan hayvanların hukuki konumlarının daha iyi olmasını beklemek anlamsız olacaktır. On dokuzuncu yüzyılın başlarında yasanın korumasına dahil edilmiş olan hayvanlar lehine bugüne kadar tüm dünyada yapılan hukuki çalışmalar hatırı sayılır iyileştirmeler getirse de ne yazık ki bunlar da tatmin edici seviyelerde olmamıştır. Bu hukuki gelişmelerin öncesinde bir İngiliz hukukçu ve filozof olan Jeremy Bentham'ın hayvanlara karşı ahlaki sorumluluklarımız olduğuna dair görüşleri onları yiyebileceğimizi kabul etmesine rağmen hayvan savunucuları için bir kalkan olmuş; hayvanların konumuna yeni bir bakış açısı getirmiştir. Çalışmamızın amacı, Bentham'ın bu görüşlerini ayrıntılı bir şekilde incelemek ve o zamanın şartlarına göre değerlendirmektir. Günümüz için bile hayvanların tamamı ile özgürlüğe ve en iyi refah seviyesine kavuşmalarını ummak belki ütopik olacaktır. Ancak onlara karşı duyarlılığın artmasını sağlamak, onların da belli başlı hakları olduğunu kabul etmek ve topluma bunu aşılamak bir nebze de olsa onlar için daha iyi bir dünya oluşturacaktır.
Ludwig Wittgenstein'da doğal bir insan fenomeni olarak dilin oyun ve yaşam biçimleri ile ilişkisi

Ludwig Wittgenstein' in dil felsefesi, daima iki ayrı dönemde ele alınıp incelenmiştir. Birinci dönem görüşlerini içeren eseri Tractatus Logico-philosophicus'tav. Bu eser dilin mantıksal yapısını ortaya koymak amacı ile yazılmıştır. Burada ifade ettiği görüşlerin temelini dil-dünya uygunluğu oluşturur. Dil dünyayı resmeden bir yapıdadır. Dilde ancak dünyada karşılığı olan şeyleri ifade edilebilir. Onun dışındaki şeyler hakkında konuşmamayı tercih eder. Tüm bu görüşler Wittgenstein'in 'anlamın resim kuramı'nı oluşturur. Wittgenstein' m ikinci dönem görüşlerini ortaya koyduğu eseri Felsefi Soruşturmalar 'dır. Wittgenstein bu dönemde dili insanların ürünü etkinlikler olarak görür ve dilin kullanımı ile ilgilenir. Buna göre dili belirleyen insanların yaşam biçimleridir. Dil bu dönemde, tıpkı oyunlarda olduğu gibi, belli kurallara bağlı dil-oyunları olarak görülür. Dil-oyunlarını şekillendiren ise yaşam biçimleridir. Bu nedenle dil-oyunları yaşam biçimleri ile ilişki içinde incelenmiştir. Wittgenstein'in Soruşturmalarda ileri sürdüğü görüşleri bir sosyoloji ekolü olan sembolik etkileşimcilik ile benzeşir. Sembolik etkileşimcilik, anlamın öznel yapısı üzerinde duran bir yaklaşımdır. Bu yaklaşımın savunucuları Amerikalı sosyolog G. Herbert Mead ve onun takipçisi olan Herbert Blumer olmuştur. Her iki düşünür için anlamın oluşumunda temel etken insandır. İnsan nesneleri sembollerle ifade ederek anlamlandırır. Bir nesneyi anlamak o nesnenin anlamlandırıldığı sosyal yapıya katılmakla mümkündür. Bu da sembolik etkiieşimciliğin Wittgenstein'in ikinci dönem felsefesi ile benzerlik gösteren noktasını ifade eder. Bu noktadan hareketle çalışmamızın dördüncü bölümünde bu benzerliklerin karşılaştırılması ele alınmıştır.
El-Hunecİ ve el-Cümel fi'l-Mantık adlı eseri

Efdalüddin el-Huneci XII. yüzyılın ikinci, XIII. yüzyılın ilk yarısında yaşamıştır ve devrinin en önemli mantıkçılarındandır. Dönemin, Mantık tarihi açısından en belirgin özelliği sonraki dönemlerde üzerine şerh ve haşiye yazılacak olan muhtasar metinlerin kaleme alınmış olmasıdır, bu bağlamda yazılan ilk metin el-Huneci'nin el-Cümel fi'l-Mantık adlı eseridir. Bu tezde söz konusu eserin tahkiki tercümesi ve değerlendirmesi yapılmaktadır. Çalışma giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Tezin birinci bölümünde, el-Huneci'nin yaşadığı dönem, o dönemde vuku bulan siyasi olaylar ve söz konusu dönemin kültürel durumuna ilişkin bilgiler verildi. Bu bilgilerden sonra yaşadığı bölgede gerek kişiliği gerek ilmi şahsiyeti gerekse mantık alanında yazmış olduğu metinler ile itibar edilen bir şahsiyet olan el-Huneci'nin hayatına, eserlerine ve kendisinden sonraki mantıkçılar üzerindeki etkilerine değinildi. İkinci bölümde, el-Huneci'nin, el-Cümel fi'l-Mantık adlı eserinin genel tanıtımı yapılarak baskıları üzerine yapılan şerhlere yer verildi ve eserin mantık tarihindeki önemine değinildikten sonra metnin tahkiki, tercümesi ve değerlendirmesine yer verilerek eser bilim hayatına kazandırılmaya çalışıldı. Sonuç bölümünde yukarıda verilmiş olan bilgiler ışığında el-Huneci'nin ve söz konusu eserinin mantık tarihindeki yeri ve önemiyle birlikte genel bir sonuca varılmaya çalışıldı.
Aristoteles ve Kant felsefesinde faillik sorunu

Faillik kavramı geçtiğimiz yüzyıl boyunca felsefe ve sosyal teoride önemli bir role sahip olmuştur. Antik Yunandan günümüze Batı düşüncesinde teoloji, etik, siyaset, psikoloji ve antropolojiye dahil edilebilecek tartışmalara gömülü halde gelişen faillik, eylem felsefesi ve sosyal teoride kurucu bir misyon üstlenmiştir. Sosyolojik teorinin öncülüğünde özerk bir temel tartışma alanı olarak yapı-fail problemi güdümünde gelişen teorik kamplaşmalar, sosyal bilimlerin tamamındaki teorik konumları da temsil edecek güce sahip olmuştur. Gerçekten de sosyal teorinin en önemli problemlerinin faillik kavramı etrafında örüldüğü söylenebilir. Felsefede ise geçtiğimiz yüzyılda özerk bir disiplin olarak kurumsallaşan eylem felsefesinin temel problemleri faillik ile doğrudan ilişkili olarak gelişmiştir. Eylemin mahiyeti problemi, eylemin oluşumsal doğası ve eylemin açıklanabilirliği problemleri faillik ile eylem arasında kurulan bir tür özdeşliğe dayanmaktadır. Fakat faillik kavramı, sahip olduğu bu öneme rağmen her iki çalışma alanında da doğrudan bir sistematik analize neredeyse hiç konu edilmemiş, kendinde açık bir kavram gibi kullanılmıştır. Son zamanlarda yapılan bazı sistematik analiz girişimleri, kavramın hiç de kendinde açık bir anlamı olmadığını göstermektedir. Bu tespite dayanarak bu çalışmada, faillik kavramının tematik bir tarihçesine dayanarak, kavrama alternatif bir yaklaşım geliştirilmeye çalışılmış, sonra da bu kavram biri klasik diğeri modern felsefede temsil gücü yüksek iki filozof olan Aristoteles ve Kant'ın felsefelerinde sınanmaya çalışılmıştır. Çalışmanın amacı; gelişime açık bir taslak olarak ortaya konan kavramın önemini göstermek ve bu iki filozofun çağdaş faillik literatüründe devam eden problemleri çözüm imkanını soruşturmaktır.
Şiir ve felsefe bağlamında Cahit Koytak şiiri

Bu tezin amacı, hem genel olarak şiir ve felsefenin ontolojik ve epistemolojik olarak nasıl bir ilişkiye sahip olduklarını teorik bağlamda ortaya koymak; hem de Cahit Koytak şiirinde, şiir ve felsefenin nasıl bir ilişki diline sahip olduğunu incelemeye çalışmaktır. Bu anlamda, çalışmanın birinci bölümünde, Batı'da ve Türk edebiyatında şiirle felsefenin nasıl bir münasebete sahip olduğu genel olarak irdelenmiştir. Antik Yunan'dan itibaren Platon, Aristoteles, Vico, Kant, Hegel, Nietzsche, Heidegger gibi düşünürlerin şiir ve felsefe bağlamında söyledikleri görülmeye çalışılmıştır. İslam medeniyetinin şiir üzerine felsefi anlamda ilk düşünen filozofları olan Farabi, İbn Sina ve Türk edebiyatında İsmet Özel, Ahmet İnam, Yücel Kayıran ve İhsan Fazlıoğlu gibi figürlerin şiir ve felsefe ilişkisi bağlamında neler söyledikleri ortaya konmaya çalışılmıştır. Bu anlamda, teorik bir çerçevede, şiir ve felsefe ilişkisinin, daha ziyade ontolojik ve epistemolojik olarak, nasıl bir ilişki biçimine sahip olduğu üzerine durulmuştur. Tezin ikinci bölümünde ise Cahit Koytak şiiri, şiir ve felsefe bağlamında incelenmiştir. İnceleme dört düzlem/bölüm halinde yapılmıştır. Birinci bölümde, Koytak şiirinde sanatın teorik olarak nasıl bir yer işgal ettiği tespit edilmiştir. İkinci bölümde, Koytak şiirinin, sanat üzerine yazılan metinlerde, nasıl bir manzara sunduğu ortaya konmaya çalışılmıştır. Üçüncü bölümde, Koytak şiirinde, şiir ve felsefe ilişkisinin nasıl olduğu; dördüncü bölümdeyse, Koytak şiirinin, bir felsefi sahne olarak nasıl kurulduğu serimlenmeye çalışılmıştır.
Machiavelli'nin felsefesinde yurttaş-devlet ilişkisi

Machiavelli modern politika felsefesinin en önemli figürlerinden biridir. Onun hakkında kesin bir yargıya varmak çok güçtür. Bu çalışmada, Machiavelli'nin politik düşüncesinin moderniteye bir adım olduğu gösterilmeye çalışılmıştır. Machiavelli'nin modern düşünceye en önemli katkısı sekülarizasyondur. Bir başka deyişle, politik alanın dünyevileşmesi değil, politikayla dinsel olanın ayrıştırılması modern filozofların Machiavelli'ye borçlu oldukları bir şeydir. Machiavelli'de din, kamusal alanın koruyucusu ve şiddetin alternatifidir. Machiavelli'ye göre şiddet, devleti korumada asla başvurulacak ilk araç olmamalıdır. Politik alanda başarı sağlayan kaba güçten ziyade aklın ve hukukun gücüdür. Buna inanç veya değerler de eklenebilir. Politik alanda güç gücü doğurur. Bu nedenle, Machiavelli gücün tek elde toplanmasının hata olacağını ve bu bakımdan gücün sınırlandırılmasının zorunlu olduğunu vurgular. Birey olarak insan güç ister ve güçlü insanlar eylemlerinde daha özgürdür. Birey gibi, devletinde, özgür olmalıdır. Devlet güçlü olmalı, ancak güç tek elde toplanmamalı, ayrılmalıdır. Yasalar hükümdardan bile üstün olmalıdır. Olması gerekenler bir yana bırakılmalı ve yalnızca olanlar temel alınmalıdır. Çalışmanın birinci bölümü geleneksel politik düşüncenin serimlemesini, ikinci bölümü Machiavelli'nin neden şiddet filozofu olmadığının, özellikle temel politik eserlerinden hareketle, gösterilmeye çalışılmasını içermektedir. O, tüm temel eserlerinde, gücün yapıcı şiddetin yıkıcı olduğunu ortaya koymaya çalışır. Üçüncü ve son bölümde ise, Hobbes ve Locke'un felsefeleri bağlamında, onun mirası kısaca ele alınmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Machiavelli'nin düşüncelerinin bugün bizler için ne ifade ettiğini ortaya koymak ve onun düşüncesini çağdaş politik sorunları anlamak ve çözmek açısından kullanışlı hale getirmektir.
Jean Jacques Rousseau'da insan ve toplum sorunu

Tezimiz, J. J. Rousseau'nun insan doğasına ve toplumun tarihsel gelişimine ilişkin düşünceleri bağlamında insanın özgürlüğü sorununu incelenmektedir. Rousseau'nun özgürlük anlayışı için onun doğal özgürlük, sivil ve ahlaki özgürlük kavramları açıklanmaya çalışıldı. Ayrıca Rousseau'da özgürlüğün insan olma niteliğinin ayrılmaz bir parçası olduğuna değinildi. Bu bağlamda, Rousseau'da insanın ne'liği ortaya koyulmaya çalışıldı. Nihai olarak, Rousseau'da insan ve toplum sorununun temelde insanın özgürlük sorunu olduğuna dikkat çekildi.
The concept of parrhesia from ancient greek democracy and socrates to Epicureanism

Bu çalışma, Eski Yunan'ın edebi ve felsefi metinlerindeki ilk beliriminden Helenistik felsefenin Epikürcü okulundaki kullanımına dek karşımıza çıkan haliyle parrhesia kavramının bir incelemesini sunmaktadır. Araştırma, bir yandan Eski Yunan toplumlarının yaşadıkları zengin tarihsel dinamizmi değerlendirirken, aynı zamanda bu tarihsel bağlama referansla parrhesia kavramının ve pratiğinin geçirdiği başkalaşımı da takip etmektedir. Bunu yaparken ilk olarak, sırayla Homeros, Herodotus, Thukydides ve Platon'un bazı önemli metinleri ele alınmaktadır. Bu yolla parrhesia'nın kimi çatışmalı kavranışları ortaya çıkarılmakta ve demokrasinin tarihi ile parrhesia pratiği arasındaki sıkı ilişkiyi betimlemek üzere bu kavranışlar birbirleriyle ilişkilendirilmektedir. İkinci olarak Helenistik Dönem'deki Yunan klasik siyasetinin çöküşüne baktıktan sonra, çalışma, bu dönemde Epikürcü felsefe okulu bünyesinde gerçekleşen siyasetin ve parrhesia'nın anlaşılmasındaki radikal dönüşüme odaklanmaktadır. Bu kapsamda, Epikür'ün ve takipçisi Philodemus'un otantik metinleri ile onlara yapılan atıflar incelenmekte ve Epikürcü parrhesia'nın biçimi ve önemine dair sonuçlara varılmaktadır.
Din felsefesinde yorumcu yaklaşımlar: Paul Ricoeur üzerine bir araştırma

Bu çalışmada Fransız filozof ve düşünür Paul Ricoeur'ün hermeneutik anlayışını ele alınmıştır. Ricoeur'ün felsefesindeki temel amaç beşeri söylemin parçacıklı halinden kurtarılarak bütünleştirilmesidir. Ricoeur bu bütünleştirmenin yorum olmadan başarılamayacağını ifade eder. Dolayısıyla Ricoeur'ün hermeneutik anlayışı onun beşeri söylemin birleştirilmesi hedefiyle birlikte düşünülerek ele alınmıştır. Bu çerçevede ilk bölümde hermeneutiğin tarihçesi hakkında bilgiler verilmiştir. Antik çağdan günümüze kadar hermeneutiğin gelişiminden bahsedilerek bu gelişim sürecinde ortaya çıkan tartışmalara, yarattıkları felsefi sonuçlara değinilmiştir. İkinci bölümde ise hermeneutiğin teolojik ve felsefi gelişimi hakkında bilgiler verilmiştir. Son bölümde ise Paul Ricoeur'ün hermeneutik anlayışı ele alınarak onun hem kendi kuramından hem de başka düşüncelerle kurduğu ilişkilerinden bahsedilmiştir. Sonuç bölümünde ise çalışmada elde edilen sonuçların genel bir yorumu ve değerlendirmesi yapılmıştır.
Bir mutluluk sorunu: Epikurosçuluk'ta hayat ve ölüm

Tezin konusu Epikuros'un yaşadığı dönemdeki insanların tanrı, ölüm ve kader korkusunun mutluluğa ulaşmada en büyük engeller olduğunu, hayat ve ölüm kavramları çerçevesinde açıklayarak temellendirmektir. Epikuros, atomcu bir filozoftur. Evren, atomların boşluktaki hareketlerinden meydana gelir ve cisimler atomun doğru çizgiden sapmasıyla oluşur. Epikuros evrendeki tek gerçekliği atomlar ve boşluk olarak kabul eder. Ona göre evren tanrılar tarafından yaratılmamıştır, dolayısıyla etkilerinin bulunmadığı görüşünü savunur. Epikuros evrende determinizme yer vermez, aksine rastlantıların bulunduğu evren tasavvurunu savunur. Bu görüşüyle Epikuros, evrende kaderin hüküm sürmediğini ifade eder. Epikurosçuluk öğretisinin ilk temsilcisi olan Epikuros, kendisini takip eden öğrencilerine de bu düşünce sistemine dahil eder. Doğa felsefesi ile hayat kavramını ve evren tasarımını, insanı açıklamaktadır. Hayat ve ölüm fenomenleri madalyonun iki yüzü gibidir. Ölüm geldiğinde bedeni ve ruhu meydana getiren atomlar birbirlerinden ayrılır ve dağılır. Böylece beden ve ruh varlığını yitirir. Dolayısıyla insan, ölümün kendisi ile hiçbir zaman yüzleşemez. O halde Epikuros ölümden korkmanın yersiz bir duygu olduğu üzerinde durur. Tez insanın korkularla mücadelesini doğa felsefesindeki hayat kavramına, ölüme bakış açısına ve ahlak felsefesinde yer alan mutluluk anlayışına dayandırarak genel olarak ele alıp felsefi bir analizini oluşturmayı amaçlamaktadır. Epikurosçu öğreti, mutluluğa ulaşmayı nihai hedefi olarak belirler. Aklını kullanarak korkulardan sıyrılabilen insan, kendisine mutluluk veren zevklere yönelmek için çaba saf etmelidir. Haz ahlakıyla da bu görüşünü destekler. Tez Epikurosçu felsefenin biricik hedefi olan mutluluğa, korkular silsilesinden kurtulabilen bireylerin ulaşacağını, hayat ve ölüm fenomenleri içinde ele aldığı mutluluk sorununu felsefi söylemler neticesinde incelemektedir.
GEORGE WİLHELM FRİEDRİCH HEGEL'İN SANAT ANLAYIŞI

George Wilhelm Friedrich Hegel (1770-1831), yaşamı boyunca geçirdiği sıkıntılı dönemlere rağmen kendi felsefi sistemini oluşturmaya çalışmış bir filozoftur. Çevresinde bulunan arkadaşları yardımı ile derslere katılmış ve hem öğrenmiş hem de öğretmiştir. Felsefeyi çok önemli bir disiplin alanı olarak gören olan Hegel, felsefi konularla ilgili oldukça önemli pek çok eser vermiştir. Bu eserlerinde sanata da büyük önem göstermiş ve sanat ve sanat dalları açısından önemli düşünceler ileri sürmüştür. Güzel Sanatlar Felsefesi adını alan sanat, Hegel'in yoğun katkılarıyla felsefi bir disiplin haline gelmiştir. Hegel estetiği, idea ve tin kavramlarıyla idealist bir şekilde ele alarak incelemiştir. Genel felsefesi içerisinde önemli bir yere sahip olan Mutlak tin'i en üstün kavrama yetisi olarak açıklanmaktadır. İdealist bir şekilde ele aldığı estetiğinde Hegel, sanat içerisinde yer alan güzel ideasını somut bir şekilde karşımıza çıkararak bu ideanın duyular ile aktarılması sonucu oluştuğunu ve böylece doğa güzelliğinin sanat güzelliğinden daha değerli olduğu anlayışını savunmuştur. Hegel'in genel hatlarıyla felsefesinin temelini oluşturan tin üç biçimde; öznel, nesnel ve mutlak olarak ele alınabilir. Sanat, din ve felsefeyi ilgilendiren mutlak tin içerisinde yer almaktadır. Çünkü tin ancak kendisi için tin olduğu zaman tini oluşturabilmektedir. Amaç olarak kendine özgürlüğü adayan tin kavramı, kavramların kendi karşıtları ile birlikte düşünülerek ancak kendi bilincine ulaşabilmektedir. Bu çalışmada Hegel'in estetiğe bakışını genel hatlarıyla incelemeye çalıştık.
İslam düşüncesinin etkileşim sürecinde Gazalİ ve Şehristanİ'nin filozoflara eleştirilerinin karşılaştırılması

İslam düşünce tarihi açısından felsefe, kelam ve tasavvuf alanları arasındaki etkileşim büyük bir öneme sahiptir. Bu etkileşim aynı zamanda İslam düşüncensin kendi içindeki dinamizminin de kaynaklığını oluşturmaktadır. İslam düşüncesinin bu etkileşim sürecinde ise iki isim öne çıkmaktadır. Bu isimlerin ilki İslam filozofu İbn Sina ve ikincisi de Eş'ari bir kelam alimi olan Gazali'dir. Gazali'nin mütekellim kimliği ile başta İbn Sina olmak üzere İslam filozoflarına yönelttiği eleştirileri, bu etkileşim dönemiminin en önemli aşamalarından birisini oluşturmaktadır. Çünkü İslam düşünce tarihinde bu gelişmeden sonra, kelam ve tasavvuf, felsefi bir boyut kazanmıştır. Bu süreçte Gazali sonrasında da filozoflar mütekellimler tarafından eleştirilmeye devam edilmiştir. Gazali'den sonra kısa bir süre içinde, filozofları eleştiren ilk kişi ise yine bir Eş'ari mütekellimi olan Şehristani'dir. Gazali'nin ardından filozoflara yönelik ilk eleştiri eserini kaleme alan Şehristani'nin Kitabü'l-Musara'a'sının ise büyük oranda Tehafütü'l-Felasife ile örtüştüğü görülmektedir. Fakat bu durum, Şehristani'nin neden kısa bir süre içinde Gazali ile aynı noktalarda buluşan bir eser kaleme almayı tercih ettiği sorusunu ortaya çıkarmaktadır. Bu tezde bu sorunun cevabı, Gazali ve Şehristani'nin eserlerinde sundukları amaçları, yöntemleri ve eleştirileri karşılaştırılarak bulunmaya çalışılmıştır. Mütekellimler arasındaki karşılaştırmada ilk dikkat çeken husus ise Şehristani'nin filozoflar hakkında Gazali'de görülen tekfir hükmünü sunmamış olmasıdır. Buna göre Şehristani, bir yandan eserindeki eleştirilerinin amacı bakımından Gazali'yi desteklemekte, diğer yandan da Gazali'den farklılaşan yönü ile bu sürecin devamında Fahreddin Razi'de tam anlamıyla yansımasını bulan felsefi kelam döneminin, yöntemsel gelişimine öncülük etmektedir.