Türk dış politikası açısından Batı Trakya Türklerinin sorunları ve çözüm önerileri

Yunanistan'ın kuzeybatısında yer alan Batı Trakya'nın sınırları içinde 2001 nüfus sayımı sonuçlarına göre 1 17.726 Türk yaşamaktadır. Batı Trakya sorunu 1877- 1878 Osmanlı-Rus Savaşı sonucunda imzalanan Ayastefanos Antlaşması ile ilk kez ortaya çıkmıştır. Bu bölgede yaşayan Türkler Osmanlı imparatorluğu'ndan koparılıp başka bir devletin egemenliği altına girmemek için gerek askeri olarak gerekse siyasi yolları kullanarak direnmişler ve bu maksdatla çeşitli defalar devlet/hükümetler oluşturmuşlardır. Ancak uluslararası siyasi konjonktür bu çabaların sonuca ulaşmasına olanak tanımamıştır. Bütün bu faaliyetler Kurtuluş Savaşı sonunda kurulan yeni Türkiye Cumhuriyeti'nin imzaladığı Lozan Barış Antlaşması ile son bulmuştur. Bu antlaşma ile Batı Trakya Türkleri Yunanistan'da azınlık olarak bırakılmış ve hakları anlaşmalarla teminat altına alınmıştır. Ancak antlaşmanın mürekkebi kurumadan Yunanistan azınlığın haklarını gasp etmeye başlamıştır. Batı Trakya Türk azınlığı ve İstanbul'da yaşayan Rum azınlık 1930'lu yıllara kadar Türk-Yunan ilişkilerine damgasını vurmuş ve gerginlikler yol açmıştır. Bu dönemde Türkiye azınlığın haklarını korumak için gerekli girişimlerde bulunarak sorunları Yunanistan'la çeşitli anlaşmalar yaparak çözme yoluna başvurmuştur. 1950'li yıllardan itibaren Kıbrıs sorunu'nun ortaya çıkması Türk-Yunan ilişkilerinde yeni gerginliklere sebep olmuş ve Batı Trakya Türk azınlığının bundan sonraki yaşamı Türk-Yunan ilişkilerine ve giderek de Kıbrıs sorununa endekslenmiştir. 1960 yıllardan itibaren istanbul'daki Rumların sayısının giderek azalması azınlıkların korunmasında önemli bir yer tutan mütekabiliyet prensibini ortadan kaldırmış ve Yunanistan asimilasyon politikalarında daha da rahat hareket etmeye başlamıştır. 1974 yılında Kıbrıs Barış Harekatı'yla birlikte azınlık için daha da kötü bir dönem başlamış ve Yunan yönetimleri daha önce uyguladıkları politikaları resmileştirmişlerdir. 1981 yılında Yunanistan'ın Avrupa Birliği'ne girmesi de uygulanan politikaları değiştirmemiştir. 1990'lı yılların ortasında itibaren uluslararasıVII insan hakları örgütlerinin raporları ve Avrupa insan Hakları Mahkemesi'nin Yunanistan aleyhine verdiği hükümler karşısında zor durumda kalan Yunanistan bu tarihten itibaren insan hakları karnesini düzeltmek için bazı göz boyama faaliyetlerine girişmiş ancak amacını değiştirmemiştir. Yunanistan Lozan Antlaşması'nın imzalanmasında itibaren Türk azınlığı göçe zorlamak, bu mümkün olmadığı takdirde de asimile etmek hedefini gütmüş ve azınlık politikasını bu iki temel üzerine oturtmuştur. Bu maksatla azınlığın Türk kimliğini kesinlikle reddetmiş ve dini bir cemaat olarak tanımlamış ve tanımlamaya devam etmektedir. Yunanistan bölgedeki Türk nüfusunu azaltmak için her yolu denemektedir. Türkleri Yunan vatandaşlığından çıkartmak için çeşitli kanunlar çıkartmış ve pasaportlarda hileli yöntemlere başvurmuştur. Yunanistan bölgedeki Türklerin toprak mülkiyetini de çeşitli yollar kullanarak ortadan kaldırmaya yönelik çalışmalarına ara vermeksizin devam etmektedir. Türk azınlığın bilinçlenmesini istemeyen Yunan yönetimleri vatandaşı oldukları halde Türk azınlık mensubu çocukların eğitimlerini engellemek için de çalışmalar yürütmektedir. Yunanistan bütün bu politikalarını sosyal ve ekonomik hayatın tüm yönlerinde uygulamaktadır. Azınlığın ifade özgürlüğü kısıtlanmakta, hakları olduğu halde kendi dini liderlerini seçmeleri engellenmektedir. Siyasal yaşama girmelerini engellemek için anti-demokratik uygulamalar getirilmektedir. Bölgedeki Türk kültür değerlerini tahrip etmektedir. Batı Trakya'ya yatırım yapılmamakta ve altyapı çalışmaları göz ardı edilmektedir. Bugün Batı Trakya sadece Yunanistan'da değil bütün Avrupa birliği içindeki en gelişmemiş bölge olarak ifade edilmektedir. Yunanistan'ın Batı Trakya politikasını etkileyen beş ana etkenden söz edilebilir. Bunlar tarihsel altyapı, Yunan Ortodoks Kilisesi, şovenizm, Yunanistan'daki Demografik yapının getirdiği endişeler ve Türk-Yunan ilişkileri. Lozan Antlaşması'nın imzalanmasından 1950'lere kadar Batı Trakya Türk azınlığı Türk Dışişlerinde bir gündem maddesi olarak yer alırken özellikler 1950'lerin ikinci yarısından sonra Kıbrıs sorununun ortayaVIII çıkmasıyla birlikte gündemden düşmüş ve bu tarihten sonra Türk-Yunan ilişkileri ve giderek de Kıbrıs sorununun gölgesinde kalmıştır. Dışişleri Batı Trakya konusunda uzun vadeli politikalar üretememiş, sadece Yunanistan'ın uyguladığı asimilasyon politikalarının dayanılmaz düzeylere geldiği durumlarda reaksiyonel tepkiler vermekle yetinmiştir. Yine aynı dönemde azınlıklarla ilgili olaylarda mütekabiliyet prensibinin esas olduğu göz ardı edilerek, Batı Trakya Türk azınlığı düşünülmeden, Türkiye'deki Rum azınlığa karşı çeşitli tasarruflarda bulunulmuştur.