turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Revanİ Divanı '

TEBDİZ Projesi, bir sözcüğün bilinen anlamından yola çıkılarak o sözcüğün metin içinde kazandığı yeni anlamları tespit etmeyi sağlayan bir projedir. Bizim de bu proje kapsamında hazırladığımız Revani Divanı adlı çalışma 16. yüzyıl şairlerinden biri olan Revani'nin Divanı'nda bulunan sözcüklerin anlamlandırılması, gerçek ve mecaz anlamlarından yola çıkılarak metinde kazandığı bağlamsal anlamların ortaya çıkarılması esasına dayanmaktadır. Bu çalışmada Revani Divanı'nda bulunan sözcükler anlamlandırılmış ve alfabetik sırayla bir sözlük haline getirilmiştir. Bu sözlük sayesinde sözcüklerin temel anlamları, farklı sözcüklerin bir araya gelmesiyle ortaya çıkan yeni anlamlar, bu anlamların hangi bağlamda kullanıldıkları ve metinde ne tür bir anlam değişikliğine uğradıkları daha iyi anlaşılabilecektir. Ayrıca böyle bir sözlük vasıtasıyla şiirlerde o dönemde kullanılan atasözleri, deyimler, argo sözler, kalıp ifadeler gibi söz varlığına ait unsurlar hakkında ve dönemin yaşam tarzı, şairin bu yaşam tarzına bakış açısı gibi konularda daha ayrıntılı bilgi edinmek mümkün olacaktır. Yapılan bu sözlük çalışması, bir edebi metinde kullanılan sözcükleri tespit etmek dışında şairin dili, üslubu, dönemin kültürel özellikleri hakkında da araştırmacılara yeni fikirler sunacaktır. Böylece bu ve benzeri sözlük çalışmalarının, klasik Türk edebiyatı hakkında yapılan araştırmalara katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Scene-setting and referent introduction in Turkish and Turkish sign language : What does modality tell us?

Bu çalışmada Türkçe'yi anadili olarak öğrenen işiten çocuklar ile Türk İşaret Dili'ni anadili olarak edinen işitme engelli çocukların hikaye anlatmaya nasıl başladıkları ve hikayede geçen karakterleri nasıl tanıttıkları incelenmiştir. Berman ve Slobin (1994)'in de belirttiği gibi konuşma dili edinen çocuklar resimli hikaye anlatırken kendilerine görsel olarak sunulan olayları sözel olarak ve edindikleri dilin dilbilgisi kurallarına uygun bir şekilde anlatmayı öğrenmektedirler. İşaret dili edinen çocuklarda ise böyle bir durum söz konusu değildir çünkü işaret dillerindeki yapılar görsel olup genellikle anlatılan olaya benzerlik taşımaktadır. Bu çalışmada her iki dilden ve üç farklı yaş grubundan katılımcılar yer almıştır (küçük yaş çocuklar 3;5-6; 8 yaş arası, büyük yaş çocuklar 7;2-9; 11 arası, yetişkinler). Her yaş grubunda 10 kişi, toplamda 60 kişiden veri toplanmıştır. Katılımcılara Balon Hikayesi (Karmiloff-Smit, 1981) adında bir resimli hikaye gösterilmiş ve bunu duyan veya işitme engelli birisine anlatmaları istenmiştir. Bütün veriler işitme engelli ve duyan araştırmacılar tarafından kodlanmıştır. Bu kodlamada katılımcıların hikayeye başlarken hangi bilgileri anlattıkları ve hikayedeki üç farklı karakteri açık bir şekilde tanıtıp tanıtmadıklarına bakılmıştır. Analiz sonuçları göstermiştir ki hem işiten hem de işitme engelli çocuklar 7;2-9; 11 yaşları arasında hikaye başlangıçlarındaki farklı bilgileri yetişkinler kadar sıklıkla ifade etmişlerdir. Daha küçük yaş grubunda ise böyle bir benzerlik bulunmamıştır. Karakterlerin tanıtılması konusunda ise her iki dilde de küçük yaş grubundaki çocuklar bile yetişkinler kadar sık bir şekilde karakterleri açık olarak tanıtmışlardır. İki dil arasında saptanan en önemli fark, Türkçe konuşanların hikayedeki farklı karakterleri tanıtırken, TİD kullanıcılarına göre, daha fazla açık dil yapıları kullanmış olmalarıdır. Bu durum her iki dil arasındaki kanal farklılığından olabileceği gibi bu iki dil arasındaki yapısall farklılıktan da kaynaklanmış olabilir.
Kıpçak lehçelerinde kök fiiller

Bu çalışmada Genel Türk dilinin Kuzey kolu olarak adlandırılan Kıpçak grubundaki on çağdaş lehçenin kök fiilleri Eski Türkçe ve Kıpçak yadigarları üzerinden tarihi-karşılaştırmalı yöntemle incelenmiştir. Tezin Giriş bölümü Kıpçaklar, Kıpçakça ve çağdaş Kıpçak lehçeleri hakkındaki bilgilerin değerlendirilmesi ile oluşmuştur. Tezdeki incelemenin Ses Bilgisi bölümü tarama ile elede edilen Kıpçakça kök fiillerin, ses bilgisi yönünden tahliline dayanır. Bu bölüm, ses varlıkları, ses değişmeleri ve ses olaylarını içermektedir. Şekil Bilgisi başlığı altında kök fiil kavramı ele alınmış ve çağdaş Kıpçakçanın söz varlığı açısından işlenmiştir. Anlam Bilgisi bölümünde ise, tarihi-karşılaştırmalı yöntemle kök fiillerin anlam özellikleri incelenmiştir. Böylece çağdaş Kıpçak lehçelerinin kök fiillerinin hem Eski Türkçe ve tarihi Kıpçakça kaynaklarından itibaren takip edilebilen şekil, ses ve anlam özellikleri hem de aynı gruba mensup on çağdaş lehçenin birbirleriyle olan ilişkileri ortaya konmaya çalışılmıştır.
Tuva kamlarının alkışları

Tuva Şamanizmi, Türkiye'de az araştırılmış bir alandır. 'Tuva Kamlarının Alkışları' adlı çalışmanın amacı, bu açığı kapatma yolunda küçük bir katkıda bulunmaktır.'Tuva Kamlarının Alkışları' adlı tezimin ana konusu Tuva toplumunda eskiden beri özel statüye sahip şamanlar hakkında detaylı bilgi vermektir. Tezin araştırma kısmı, Rus, Türk, yabancı bilim adamlarının kaydettikleri bilgilerin sentezi yoluyla 'Şaman kimdir?', 'Nasıl kam olunur?', 'Kamların faaliyetleri nelerdir?', 'Kam alkışı nedir?' gibi sorulara cevap mahiyetinde düzenlenmiştir. Bu bölümde kamların icra ettikleri tedavi ayinleri, fal bakmalari, kült ayinleri detaylı olarak betimlenmiştir. Şamanların yardımcı ruhları ve eşyaları, ölüm ve cenazeleri hakkında bilgiler verilmiştir. Tezin 'Metinler' kısmında kamların kamlama sırasında söyledikleri alkışlar Tuva Türkçesinden Türkiye Türkçesine aktarılarak verilmiştir. Halk edebiyatı ürünü olarak alkışlarda, Şamanizm inancını yaşatan halkların mitolojisi, günlük hayatı, iyilik ve kötülük, güzellik ve çirkinlik anlayışı, hastalık sebepleri, tedavi yöntemleri, doğa-insan ilişkisi, gök, yer, atalar kültü gibi halk bilgisinin çeşitli yönleri yansıtılmıştır.
İlköğretim 4. ve 7. sınıf öğrencilerinin kavramlaştırma özellikleri

Bu tezde, ilköğretim 4. ve 7. sınıf öğrencilerinin kavramlaştırma özelliklerini betimlemek amaçlanmış; bu amaç çerçevesinde seçilen kavramların ilkörneklerini/öntiplerini, özelliklerini ve kullanımsal görünümlerini, araştırma grubunun seçimleri ve eğilimleri doğrultusunda belirlemek hedeflenmiştir.'Bir durumu kendi koşulları içinde var olduğu biçimi'yle betimlemeye yönelik tarama türündeki bu araştırma, nicel ve nitel araştırma yöntemleri birlikte/iç içe kullanılarak yürütülmüştür. Teze veri sağlanan araştırma grubunu, dört farklı ilde bulunan beş ilköğretim okulunun 4. ve 7. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırma grubunda 100'ü 4. sınıf, 106'sı 7. sınıf; 106'sı kız, 100'ü erkek olmak üzere 206 öğrenci bulunmaktadır. Veri toplama aşamasında katılımcı öğrencilerin kavramlaştırma özelliklerini betimlemek üzere temsili seçilen yedi kavramın ilkörneğini/öntipini, öne çıkan kavramsal özelliklerini ve tümce düzeyinde kullanımsal görünümlerini belirlemeye yönelik veri sağlayacak açık uçlu - kısa yanıtlı üç sormaca geliştirilmiştir. Sormaca yoluyla toplanan yazılı verilerle 28.183 sözcüklük bir veri tabanı oluşturulmuştur. Verilerin çözümlenmesi aşamasında sormacaların yapısına göre yöntemler/teknikler kullanılmıştır. Örnek veri tabanındaki veriler, ilk olarak içerik çözümlemesi türlerinden sıklık çözümlemesiyle çözümlenmiştir; daha sonra örnek veri tabanındaki örneklerin ortalama olarak kaçıncı sırada yer aldığı, sıra ortalamasıyla hesaplanarak ilkörnek/öntip olan örnekler belirlenmiştir. Özellik ve kullanım veri tabanlarında bulunan verilerse içerik çözümlemesi türlerinden kategorisel çözümleme ile sıklık çözümlemesi kullanılarak çözümlenmiştir. Araştırmanın bulguları, kavramlaştırmada tipikliğin ve aile benzerliği ilişkilerinin önemli bir rol oynadığına; ancak kavramlara özgü özelliklerin ifade edilmesinde ve kavramların kullanımı sırasında örneklemeye, duyuşsal tutuma, eşdizimliliğe ve sahneleştirmeye dayalı ilişkilendirmelerin öne çıktığını göstermektedir. Bu durum, katılımcı öğrencilerin 'ilişkilendirme'lerle örüntülenen bir kavramlaştırma yapısının olduğuna işaret etmektedir.
Arapça ve Türkçede cümle yapısı, yabancılara Arapça cümle öğretimi -karşıtsal çözümleme-

Bu çalışmada, Arapça ve Türkçede cümle dil özellikleri ve çeşitleri açısından ele alındı, benzer ve farklı yönleri karşıtsal çözümleme bakış açısıyla ortaya konuldu, ortak ve farklı yönlerin cümle öğretimindeki yeri ve önemi tespit edilmeye çalışıldı. Karşıtsal dilbilim/çözümleme, anadili ile hedef dil arasındaki benzerlikleri ve ayrılıkları incelemektedir. Bu incelemeler daha çok farklılıklar üzerinde yoğunlaşmaktadır. Kuşkusuz her dil kendine özgü bir yapıya sahiptir. Ana dilleri faklı olan öğrenciler Arapçayı öğrenirken faklı güçlüklerle karşılaşmaktadırlar. Arapça Türkler için yabancı bir dildir. Bunun için, amaç dil anadiliyle karşılaştırılmalı, aradaki farklar ortaya çıkarılmalı ve böylece öğrencinin karşılaşacağı güçlükler önceden saptanmalıdır. Arapça ile Türkçe arasında cümle bakımından birbirine benzerlikler olduğu gibi farklılıklar da vardır. Bu benzerlik ve farklılıkları şu şekilde özetlemek mümkündür: a) Arapçada bulunan ancak Türkçede bulunmayan cümleler. b) Türkçede bulunan ama Arapçada bulunmayan cümleler. c) Hem Arapçada hem de Türkçede bulunan cümle çeşitleri. d) İsim benzerliğine rağmen Arapça ve Türkçede farklı yapıya sahip cümleler. İki dil cümle açısından karşılaştırıldığında ortaya çıkan bu grupların kendi içerisinde öğretim bakımından olumlu ve olumsuz tarafları vardır. Benzerliklerin olması karşıtsal çözümleme teorisinin orta görüşüne göre öğretimde kolaylık sağlamaktadır. Dolayısıyla benzerlik ve farklılıklar ortaya konduktan sonra bu iki özelliğe göre öğretimi gerçekleştirmek yararlı olacaktır.
'Avfİ'nin Cevami'u'l-Hikayat ve Levami'u'r-Rivayat isimli eserinde mizahİ karakterler ve anekdotik unsurlar

Erken dönem mizah ve eğlence edebiyatını içeren kaynaklar doğru analizlerle değerlendirildiğinde, toplumların zaman ve mekan farklılığına rağmen gülme paydasında bir araya geldikleri görülmektedir. Duygu ve zevklerin evrenselliği prensibi, tarih boyun-ca Türk kültürünü de oldukça etkilemiş ve diğer kültürlerin mizah malzemeleri, özgün edebiyatımız içerisinde yoğrularak renkli figürler ortaya çıkarılmıştır. Dini, coğrafi ve sosyal etkenler göz önünde bulundurulduğunda Türk mizahının en çok etkilendiği kül-türlerin Arap ve Fars kültürleri olduğu görülür. Çalışmamızda; Arap ve Fars edebiyatı kaynaklı İslami mizah malzemesinin Türk mizahını nasıl etkilediği tespit edilip örneklerle açıklanmaya çalışılmıştır. Bu etkileşimi yakından ilgilendiren Farsi edip 'Avfi'nin (ö. 629 /1232) kendisinden önceki Arap edebiyatı eserlerinden derlemiş olduğu Cevami'u'l-Hikayat ve Levami'u'r-Rivayat isimli eseri çalışmamızın temel kaynağı olarak belirlenmiştir. Müellifin bu eserine kaynaklık eden Arap edebiyatı eserleri ve 15. yüzyılda Osmanlı Türkçesi'ne yapılan tercüme nüshaları da incelenmek suretiyle bu üç kadim medeniyet arasındaki mizah etkileşimi ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Aşık Elesger'in şiirlerinde kelime dünyası

Bu çalışmada Aşık Elesger'in şiirlerindeki kelime dünyası incelenmiştir. Kelime dünyası çalışmaları, şair ve yazarların dil ve üsluplarının farklı bir bakış açısıyla incelenmesini sağlarken dilbilime de önemli veriler kazandırmaktadır. Giriş bölümünde çalışmanın amacı, yöntemi ve kapsamı belirtilmiştir. Dört bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümünde Azerbaycan adı, Azerbaycan tarihi, Azerbaycan Türkçesi, Azerbaycan Edebiyatı ile Aşık Elesger'in hayatı, edebi kişiliği, şiirlerinin toplanması ve neşri, kendisinden sonraki saz ve söz şairleri üzerindeki tesirleri hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde Aşık Elesger'in ele alınan 223 şiirinde tespit edilen isimler tematik bakımdan incelenmiş ve sınıflandırılmıştır. Elde edilen istatistiki veriler değerlendirilerek şairin söz varlığının tematik dağılımı ile ilgili çıkarımlar yapılmıştır. Üçüncü bölümde Aşık Elesger'in şiirlerinin sayısal sıralı olarak hazırlanan kelime sıklığı sözlüğü verilmiştir. Sıklık sözlüğünde yer alan unsurların madde başlarına, türlerine ve kökenlerine göre dağılımları grafiklerle açıklanmış ve elde edilen sayısal verilerden hareketle şairin kelime kullanımında tercih ettiği çeşitlilik gösterilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın dördüncü bölümünde Kiril harfli metinlerin transkripsiyonu yapılmış ve metinler Türkiye Türkçesine aktarılmıştır. Sonuç bölümünde ise genel bir değerlendirme yapılmıştır.
Türkçe'de ayrık yapılar

Bu çalışmada Türkçedeki aynk yapıların söylem-edimbilimsel özelliklerinin betimlenmesi amaçlanmıştır. Söylem-edimbilimsel özelliklerin doğasını anlamada, incelenecek yapıların dilbilgisel betimlemelerinin gerekli olduğu düşüncesinden yola çıkılmış, ayrık yapılar sözdizim, anlambilim ve edimbilim etkileşimi temel alınarak çözümlenmiştir. Ayrık yapıların söylem işlevlerinin çözümlendiği bu araştırmanın kuramsal çerçevesini oluşturan İşlevsel Dilbilgisi modeline göre, Halliday'in (2004) tematik yapı ve bilgi yapısı yaklaşımı ile birlikte Prince'in (1978) metin- temelli yaklaşımı temel alınmıştır. Çalışmanın araştırma yöntemi olarak da, Bütünce Temelli Yaklaşım seçilmiş, bu yaklaşım çerçevesinde 6 planlanmış yazılı metinden (3 polisiye ve 3 tarihsel metin) oluşan bütünce çözümlenmiştir. Bu yaklaşım, sadece ayrık yapı türleri ve metin türleri arasındaki kullanım sıklıkları hakkında bilgi vermekle kalmamış, 'kendi kendine tahlil etme' yöntemine karşılık, bütünce aracılığıyla toplanan verilerin araştırmacıyı daha nesnel ve daha güvenilir sonuçlara yönelttiğini göstermiştir. Bütünce Temelli Yaklaşım çerçevesinde oluşturulan bütüncenin çözümlenmesinden elde edilen bulgular, sözdizimsel olarak Türkçede ayrık yapıların ortaç yantümcesi ve koşaç ana tümcesinin birleşiminden oluştuğunu göstermektedir. Bu yapıların söylem-edimbilimsel özellikleri ise, ayrık yapılarla ayrık olmayan eşdeğerleri arasında belirgin iletişimsel farklılıkların bulunduğunu ortaya koymaktadır: Türkçede ayrık yapılar bilgiyi 'yeni bilgiye göre düzenlemekte ve metnin kurgulanmasında tematik belirginlik sağlamaktadır.
The development of pragmatic competence: A study on requests

Bu çalışmanın amacı İngilizce öğrenen iki farklı seviyedeki öğrencilerin kullanım yeterliliğini araştırmaktır. Çalışmanın diğer bir niteliği de genel ve durumlara göre kullanımdaki beceriyi teşhis edip, gelişimsel ve transfer etkenleri ortaya çıkarmaktır. Bunlara ek olarak, durumlardaki farklılaşan güç ve tanışıklık etkenlerinin, öğrencilerin rica davranışlarını her bir durum içerisinde ve durumdan duruma geçişlerde ne derece etkilediği ve nasıl bir gelişimin olduğu da takip edilmiştir. Bu amaçlarla veri dört farklı gruptan toplanmıştır. Öğrenci grupları 19 başlangıç ve 19 üst seviye deneği içermektedir. Kontrol grubu 21 anadili Türkçe olan denek ve 15 anadili Amerikan İngilizcesi olan denekten oluşmaktadır. Veri etkileşimli rol oynama kullanarak denek gruplarından toplanmıştır. Güç ve tanışıklık açısından farklılaşan beş rica durumu deneklere verilmiştir. Performanslar kaydedilmiş ve CHAT el kitabı kullanılarak yazılı hale getirilmiştir. Veri toplama sürecinin ardından beş durum, kullanılan ricaların direktlik seviyesi, iç destekleyiciler ve dış destekleyiciler açısından incelenmiştir. İstatistiksel hesaplamalar için tek yönlü ANOVA ve t-test kullanılmıştır. Çalışmanın sonuçları çoğu zaman öğrenci gruplarında İngilizce yeterlilik seviyesi ile doğru orantılı olarak gelişimin olduğunu göstermiştir. Üst seviye öğrenciler, alt seviye öğrencilere göre genellikle daha iyi sonuçlar elde etmişlerdir. Fakat üst seviye öğrencilerin bile başarısız oldukları birçok örnek de söz konusudur.
Türk işaret dilinde soru: Kaş hareketlerinin dilsel çözümlemesi

Bu araştırmada, Türk İşaret Dili soru tümcelerinde kaş hareketinin dilsel rolü incelenmiştir. Çalışmada ayrıca, soru tümcelerinin görünümünde önemli role sahip olduğu düşünülen Türk İşaret Dilinde bilgi yapısının biçimlenişi ve dilsel gerçekleşimi araştırılmıştır. Evet/hayır soru tümceleri, ne soru tümceleri ve bildiri tümcelerindeki kaş yüksekliğini, niceliksel açıdan ölçmek amacıyla toplam 120 tümceden elde edilen 883 fotoğraf üzerinde 2700'den fazla ölçüm yapılmıştır. Her bir tümce için minimum, maksimum ve ortalama kaş yüksekliği ölçülmüştür. Sonuçlar göstermiştir ki, Türk İşaret Dili, soru tümcesi türlerini birbirinden ayırmak için kaş yüksekliğini kullanmaktadır. Evet/hayır soru tümcesi kaş yüksekliği, bildiri tümceleri ve ne soru tümcelerinden yüksek, ne soru tümcesi kaş yüksekliği ise hem bildiri hem de evet/hayır soru tümcelerinden düşüktür. Bunun yanı sıra, soru tümcelerinde el dışı işaret zorunlu olarak tüm tümcede görülmektedir. Bu araştırmada, ayrıca, Türk İşaret Dili bilgi yapısının konu-yourum, bilgi odağı, empatik odak ve konudan oluşan dörtlü bir bölümleniş içerdiği ve Lillo-Martin ve Quadros (2008)'de önerilen bilgi yapısı modelinin Türk İşaret Dilinde bilgi yapısının açıklanmasında kullanılabileceği de açığa çıkmıştır.
Saken Seyfullin'in Asav Tulpar adlı şiir kitabı üzerinde Kazakça dil incelemesi

Bu çalışmamızda, XX. yüzyılda Kazak Sovyet edebiyatının önemli şair ve yazarlarından biri olan Saken Seyfullin'in 'Asav Tulpar' adlı şiir kitabı üzerinde çalıştık. Saken, kırk dört yıllık kısa hayatına ve yirmi yıllık sanat hayatına birçok edebi eser sığdırmış. Aynı zamanda Kazak edebiyatı ve folkloru ile ilgili çok sayıda bilimsel eser de yazmıştır. S. Seyfullin'in 1922'de Orenburg'ta yayımlanan 'Asav Tulpar' kitabında, 1914- 1922 yılları arasında yazdığı şiirler toplanmıştır. Tez çalışması, Saken Seyfulin'in 'Asav Tulpar' adlı eserinin metni üzerinde yapılmış bir dil incelemesidir. Tezin giriş bölümünde, önce yazarın hayatı, eserleri ve edebi kişiliği ele alınmıştır. 'Metnin Dil Özellikleri' bölümünde ise metnin ses özellikleri ve şekil özellikleri gösterilmiştir. 'Metin' bölümünde 'Asav Tulpar' eserinin önce Arap harfli metinin Latin harfleriyle transkipsiyonu verilmiş, daha sonra da Türkiye Türkçesine aktarımı yapılmıştır. Çalışmamızın 'Dizin' bölümünde transkripsiyonlu metine dayalı olarak, metinde yer alan bütün kelimelerin dizini hazırlanmıştır. Yaptığımız çalışmanın değerlendirilmesi sonuç kısmında yer almaktadır.
Arap dilinde deveyle ilgili kelimelerde anlam genişlemesi

Bazı kelimeler, tıpkı dalları yeni çıkan bir ağaç gibi zamanla anlam değişimine uğrar ve yeni anlamlar kazanır. Çeşitli nedenlere bağlı olarak, anlam genişlemesi, anlam daralması ve anlam kayması gibi farklı biçimlerde meydana gelen bu değişim, yaşayan her dilde olduğu gibi Arapça'da da vardır. Arap dilinde birçok kelime, zaman içinde anlam değişimine uğramış ve başka anlamları karşılamaya başlamıştır. Deveye ait kelimeler de bu değişimden etkilenmiştir. Bilindiği gibi, Arap dilinde deveye ait binlerce kelime bulunmaktadır. Bu kelimelerin büyük bir kısmı anlam değişimine uğramıştır. Bunların içinde 'teselli', 'mevzu', 'bereket' gibi Türkçe'de kullanılan kelimeler de vardır. Bu çalışmada deveye ait bazı kelimeler, anlam genişlemesi bağlamında incelenmiştir. Kelimelerin önceki ve sonraki anlamları örneklerle açıklanarak ve iki anlam arasındaki ilişkiye değinilerek meydana gelen değişime dikkat çekilmiştir.
Kıssa-i Musa üzerinde söz dizimi incelemesi

Bu çalışmada, Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi'nde Giresun Yazmalar bölümünde 00203- 001 demirbaş numarasıyla kayıtlı müellifi bilinmeyen 'Kıssa-i Musa' adlı yazma üzerine çalışılmıştır. 1578'de yazılmış olan eserin tek nüsha olduğu tespit edilmiştir. Eser, söz dizimi özellikleri açısından incelenmiştir. Eserin seçiminde dönemin dil özelliklerini yansıtması, mensur olması ve 'sözlü anlatım' ve 'hikayeci üslubu'nu yansıtması etkili olmuştur. Öncelikle giriş bölümünde eserin edebiyatımızdaki yeri belirtilmiş ve eserin nüsha özellikleri tanıtılmıştır. İnceleme bölümünde eserin imla özellikleri ortaya konmuş, eserde geçen kelime grupları metinden örneklerle ortaya konmuş ve metindeki cümle türleri örneklerle incelenmiştir. Metin bölümünde eser transkripsiyonlu olarak latin alfabesine aktarılmıştır. Dizin bölümünde metnin söz varlığı ortaya konmuş. Çalışma bibliyografya ve tıpkıbasım ile sonlandırılmıştır.
Azerbaycan Türkçesi ile Eski Anadolu Türkçesindeki hayvan adlarının karşılaştırılması

Hayvan isimleri söz varlığında önemli yer tutmaktadır. Bir dilin söz varlığında bulunan hayvan isimleri o dilin sahibi olan milletin sosyal hayatının bir göstergesidir. İnsanoğlu tarih boyunca hayvanlarla iç içe yaşamış, dolayısıyla birlikte yaşam sürdükleri hayvan isimleri milletlerin dillerine de yansımıştır. Azerbaycan yazı dili, Azerbaycan Türklerinin yaşadıkları coğrafya ve bu coğrafyanın iklim şartları nedeniyle zengin hayvan türlerine sahiptir. Hayvan isimlerinin çeşitliliği Azerbaycan Türkçesinin söz varlığında da kendini göstermektedir. Azerbaycan Türkçesi ile Eski Anadolu Türkçesindeki Hayvan İsimlerinin Karşılaştırılması adlı çalışmamızda Azerbaycan yazı dilinde geçen hayvan isimlerini Eski Anadolu Türkçesinde kullanılıp kullanılmadığını tespit etmeye çalıştık. Tespit edilen hayvan isimlerinin Azerbaycan Türkçesi ile Eski Anadolu Türkçesi arasındaki biçim ve anlam açısından benzer ve farklı olanları belirlemeye çalıştık. Aynı zamanda Eski Anadolu Türkçesinde geçen hayvan isimlerinin bugün Azerbaycan edebi dilinde kullanılmaya devam edip etmediğini saptamaya çalıştık. Bunun yanında Azerbaycan diyalektlerinde kullanılan hayvan isimlerini de vermeye çalıştık.
Lugat-i Çağatay ve Türki-İ Osmanİ'nin tematik tasnifi

Özellikle dil araştırmalarında başvurulan temel kaynaklardan olan sözlükler; bir dilin söz varlığını açıklayan eserlerdir. Kelimelerin anlamlarının açıklanması ise sözlükten sözlüğe değişir, her sözlüğün içerik ve yöntemi aynı olmayabilir. Tek dilli veya çok dilli sözlükler yazıldığı gibi kelimelerin sıralanmasında da alfabetik, tematik veya manzum sözlüklerde olduğu gibi farklılıklar bulunabilir. Tematik sözlükler, alfabetik sözlüklerden farklı olarak şekil değil, konu odaklıdır. Çalışmamızda Şeyh Süleyman Efendi'nin yazdığı, 1882'de İstanbul'da basılan Lugat-i Çağatay ve Türki-i Osmani adlı sözlükte bulunan isimler seçilerek tematik tasnifi yapılmıştır. Söz varlığını incelediğimiz Lugat-i Çağatay ve Türki-i Osmani; 7000'e yakın kelime içermektedir. Sözlüğün madde başları Çağatay; açıklamaları ise Osmanlı Türkçesiyle kaleme alınmıştır. Orta Asya Türkleri, 15. yüzyıldan 20. yüzyıla kadar yazı dili olarak kullandıkları Çağatay Türkçesini toplumun kültür tezgahında işlemişlerdir. Bu tezgahtan çıkan Lugat-i Çağatay ve Türki-i Osmani'de ait olduğu toplumun özellikleri, düşünceleri ve yaşamları hakkında bizleri aydınlatmakta; toplumun sosyal ve iktisadi hayatı, giyimleri, akraba ilişkileri ve inançlarını yansıtmaktadır. Bu çalışmada Lugat-i Çağatay ve Türki-i Osmani'deki isimler 139 tematik başlık altında tasnif edilmiştir. Başlıkların çeşitliliğinden de anlaşılacağı üzere Çağatay Türkçesi söz varlığı 'Yemekler'den 'Tabiat Olayları'na kadar geniş bir tematik yelpaze sunmaktadır. İncelenen söz varlığında hayvancılık, av, savaş ve çadırla ilgili yaşam biçimleri; Fars, Moğol ve Arap kültürlerinin etkisi; özellikle unvan ve şahıs isimlerine yansıyan devlet yönetiminin otoriter yapısı dikkat çekmektedir.