Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ortaokul III. sınıf Türkçe dilbilgisi öğretiminde kullanılan klavuz kaynak kitabın erişiye etkisi

Bu araştırma, belirli bir dilbilgisi konu sırasına göre oluşturulan kılavuz kaynak kitabın Türkçe dilbilgisi öğretimindeki öğrenci erişi düzeyini konu edinmiştir. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ortaokullanndaki üçüncü sınıf öğrencilerini denek olarak kullanan söz konusu araştırma, elde edilen sonuçlara göre değerlendirildiğinde, ortaokullarda yürütülen Türkçe dilbilgisi öğretiminde izlenmesi gereken konu sırasının da nasıl olması gerektiğini incelemiştir. Bu yaklaşımla, 1997- 98 öğretim yılı uygulamaları için oluşturulan kılavuz kaynak kitaptaki eğitim durumları, 'dilbilgisi' dersi adı altında 'Ortaokul Türkçe Öğretim Programı'ndaki üçüncü sınıf Türkçe dilbilgisi konularıyla sınırlandırılmış ve öğrencilere, bu konulara ait bilişsel alandaki hedef davranışların kazandırılması amaçlanmıştır. Bu amaçların kazandırılması sonucunda ise dilsel becerilerden 'Yazılı Anlatım Becerisi'nin geliştirileceği düşünülmüştür. Uygulama sonunda ise, söz konusu kılavuz kaynak kitabm uygulandığı deney grubundaki öğrencilerin dilbilgisi konularına ilişkin erişileri ile geleneksel yönteme göre öğrenim gören kontrol grubundaki öğrencilerin erişileri arasında anlamlı bir farkın olup olmadığına bakılarak değerlendirme yapılmıştır. Araştırma deseninin oluşturulmasında 'Ön Test - Son Test Kontrollü Grup Deseni'nden yararlanılmıştır. KKTC ortaokullarından random yolla belirlenen Şht. Zeka Çorba Ortaokulu' ndaki üçüncü sınıf öğrencileri, deney grubunu; Bayraktar Ortaokulu' ndaki üçüncü smıf öğrencileri ise kontrol grubunu oluşturmuştur. Uygulama dönemi boyunca deney grubu, Türkçe dilbilgisi derslerini 'belirli bir Türkçe dilbilgisi konu sırası'nı temel alarak oluşturulan kılavuz kaynak kitaba göre izlemiştir. Kontrol grubu ise; bu süreçte, geleneksel yönteme göre konulan işlemiştir. Öğrencilere kazandırılması hedeflenen davranışlarla ilgili hazırlanmış 'Dilbilgisi Düzey Belirleme Testi' ve 'Yazılı Anlatım Becerisi Testi' denel işlemden önce ve sonra olmak üzere 'ön-son test' olarak uygulanmış; deney ve kontrol gruplarının bu testlere ah erişileri değerlendirilmiştir.562. 'Dilbilgisi Düzey Belirleme Testf'nden elde edilen sonuçlara göre her iki grubun bilgi, kavrama, uygulama ve toplam erişi düzeyleri arasında deney grubu lehine anlamlı bir farkın olduğu saptanmıştır. Ancak bu fark, kendini, 'Yazılı Anlatım Becerisi Testf'nde göstermemiştir. Yani, deney ve kontrol grupları arasında 'Yazılı Anlatım Becerisi'he ah anlamlı bir fark bulunmamıştır. Yapılan araştırma sonucunda kılavuz kaynak kitapla öğretim yapılan deney grubunda önceden belirlenmiş olan dilbilgisi öğretimine ait bilişsel alandaki hedef ve hedef davranışlar istendik yönde gerçekleştirilmiş; ancak dilbilgisi lehine olan bu kazanım, Türkçenin bir beceri alam olan 'Yazılı Anlatım Becerisi'ne yansımamıştır. Oysa, Türkçe öğretiminin dilsel beceriler ve dile ait kurallarla bir bütünsellik gösterdiği ve bu yönde yapılacak olan her öğretimin bunu hedeflemesi gerektiği bilinen bir gerçektir. Bu gerçeğe dayanarak, araştırmanın ikinci aşaması olan 1998- 1999 öğretim yılı uygulamalarında dilsel becerileri de içine alan; ancak yine dilbilgisi öğretimi odaklı yeni bir kılavuz kaynak kitap oluşturulmuştur. Bu kılavuz kaynak kitapta da, 1997- 98 öğretim yılındaki deney desenine ve ana probleme sadık kaimmiş; araştırmacı, aynı veri toplama araçlarını kullanma imkanı bulmuştur. Araştırmanın deney ve kontrol grupları ise yine bir önceki öğretim yılında çalışılan okullardan seçilmiştir. Ancak, araştırmanın sınırlılıkları nedeni ile denel süreç, önceki öğretim yılındaki gibi tam bir öğretim yılı değil; iki aya yakın bir sürede tamamlanmıştır. Derslerin 'Türkçe' adı altmda işlendiği bu süreçte dilbilgisi öğretimi önceki yılda olduğu gibi yalm değil; dilsel beceriler ve Türkçenin diğer amaçlarına yönelik etkinlikleri de için alacak şekilde belirli oranlarda işlenmeye çalışılmıştır. Denel süreç sonunda elde edilen verilere dayanarak kılavuz kaynak kitabm öğrencilerde dilbilgisine ait erişilerin yam sıra dile ait becerilerden 'Yazılı Anlatım Becerisi'ni de geliştirdiği saptanmıştır. Bu belirlemeyle, Türkçe öğretiminin bir bütün olarak hedeflerine ulaşabilmesi için yalnızca dilbilgisi konularının ağırlıkta olduğu bir öğretim şeklinin istenilen düzeyde basan getiremediğini araştırma sonuçlan göstermiştir. Buna karşın dilbilgisi 563 konularının dilsel becerilerle birlikte verildiği eğitim durumlarında, Türkçe öğretiminin hedeflerine yönelik kazanımların daha fazla olduğu görülmüştür. Araştırmanın genel nitelikteki bu sonuçlan ışığında, dilbilgisi öğretiminin yalm bir şekilde kuramsal olarak öğretim programlarına alınmaması; dilsel becerileri de içeren bir öğretim programı oluşturulması önerilmektedir. ' Dilsel becerilerle donanmış bir dilbilgisi öğretimi programının ise yine dilsel becerilerle desteklenmiş kılavuz kaynak kitaplarla birlikte daha da başarılı olacağı düşünülmektedir.