turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Ahlak felsefesi açısından Musahiplik

Lisans TeziAhlak Felsefesi Açısından MusahiplikÇiğdem ARSLANFırat Üniversitesi Sosyal Bilimler EnstitüsüFelsefe ve Din Bilimleri Anabilim Dalı İslam Felsefesi Bilim Dalı2012, Elazığ; Sayfa: VI + 50 Yapılan bu çalışmanın ana temasını Alevi inancında önemli bir kurum olarak görülen musahiplik oluşturmaktadır. Araştırmamızda musahipliğin İslamiyet öncesi Araplardaki hılf kavramı ile arasındaki benzerliklere vurgu yapılarak daha sonra hangi etkenlerden dolayı bu kuruma ihtiyaç duyulduğuna ve nasıl ortaya çıktığına değinilmiştir. Bu kavram ahlaki açıdan değerlendirilip, etiğin bir takım kavramları ile ilişkilendirilerek, sosyal mekanizmayı sağlamadaki işlevi üzerinde durulmuştur.
Marcus Aurelius'un felsefesi

Bu çalışmanın amacı, Stoa Okulunun önde gelen düşünürlerinden Marcus Aurelius'un felsefi düşüncelerini açıklamaktır. Aurelius, doğa ile uyumlu yaşamanınneden önemli olduğunu düşüncelerinde dile getirmektedir. Ayrıca Aurelius'un özellikleüstünde durduğu diğer noktalar ise doğru düşünce ile doğru eylemde bulunmak, doğada var olan sisteme karşı gelememek, ruhun özellikleri, Tanrı, ahlak ve doğada yaşayan insanın mutluluğa nasıl ulaşacağıdır. Bu çalışma iki bölüm olarak ele alındı. Birinci bölümde Stoa felsefesinin genel özellikleri ile Stoa felsefesinde mantık, fizik ve ahlak konuları ele alındı. Çalışmanın ikinci bölümünde ise Marcus Aurelius'un felsefesi ele alındı.
The analysis of alienation in being and time from a marxist perspective

Bu çalışmada, kapitalist modernite içinde kitle toplumların oluşması sonucunda insanın kendine, topluma, türüne, nesnelere ve emeğine yabancılaşması sorunu, Varlık ve Zaman'ın kavramsal bütünlüğü içinde ele alınarak irdelenmiştir. Bu çerçevede, Theodor W. Adorno'nun Sahicilik Jargonu kitabında iddia ettiğinin aksine, Heidegger felsefesinin Marksist analizle çatışan bir konumda bulunmadığı tartışılmaktadır. Buna ek olarak, yabancılaşmanın neden ve etkileri konusunda ekonomi politik analizin tartışmakta yetersiz kalabileceği bazı sosyo-psikolojik etki ve etmenlerin değerlendirilmesinde ve sorunun çözülmesinde, Heidegger'in varoluşçu ontolojik felsefesinin etkili olabileceği ileri sürülmektedir. Özellikle, Dasein'ın kamusallığın baskıcı otoritesinden kurtulan özgür ve sahih benlik anlayışı ve doğayla uyum içinde ontolojik olarak diğerleriyle birlikte-varolma ilkesi, yabancılaşma sorununa karşı devrimci bir uygulama geliştirilmesini sağlayabilir. Bu bağlamda, Marx ve Heidegger'in yabancılaşmaya yaklaşımlarında tanımladıkları benzer yabancılaşma modları tespit edilerek, Varlık ve Zaman'daki yabancılaşma kavramı, Marksist felsefe kavramları ve Varlık ve Zaman'daki ilgili kavramlar ile ilişkisi içinde tartışılmıştır.
Matbaa ve Osmanlı toplumu arasındaki entelektüel ilişkiler

Gelişimi Batı'daki kadar hızlı olmasa da matbaanın Osmanlı toplumuna girişi, geleneksel bilim algısı ve toplumsal düzende derin etkiler yaratmıştır. El yazmasından basma kitap kültürüne geçiş, dünyayı algılama biçimini değiştirmiş, böylece ulemanın otoritesi sarsılmış ve XVIII. yüzyılın ikinci yarısından itibaren, modern epistemik cemaat ulema karşısında yeni bir güç olarak ortaya çıkmıştır. Geleneksel ilim algısında meydana gelen bu paradigmatik değişimin açıklanmasında çatışma tezinden yararlanılmıştır. Bu çalışmanın amacı, matbaanın XIX. yüzyılın ilk yarısında Osmanlı toplumunda entelektüel alanda yarattığı etkiler, Batı Avrupa'daki durum ile karşılaştırmalı olarak, teknolojik determinizm ve teknolojinin sosyal inşası kuramları temelinde değerlendirilmiştir.
René Guénon'un gelenekselci düşüncesinde din ve sanat

Bu çalışmada Fransız metafizikçi Rene Guenon'un din ve sanat anlayışı ele alınmaktadır. Gelenekselci ekolün öncüsü olan Guenon, gelenekselci düşünceyi bütün boyutlarıyla ele alarak düşünceleriyle daha sonraları bu ekolü takip eden Frithjof Schuon, A. K. Coomaraswamy, Titus Burckhart, Martin Lings ve Seyyid Hüseyin Nasr gibi düşünürlere yol göstermiştir. Birçok konuda çeşitli düşünceler öne süren Guenon'un üzerinde önemle durduğu konulardan biri de din ve sanat arasındaki ilişkidir. Guenon, din anlayışını geleneksel çerçevede ortaya koymuştur. Sanatı dinden bağımsız olarak ele almayıp, hakikate erişmede bir vasıta olarak kabul etmiştir. Batıyı ise başta bilim ve sanat olmak üzere pek çok noktada eleştirmiştir. Modern dünyada dinin toplum dışına itilmesi sürecini ve bunun sonuçlarını çarpıcı bir şekilde ele alan yazar, Batı düşüncesindeki kavramları analiz ederek farklı bakış açısı sunmuştur. Guenon, modern anlayışta sanatın sanayileşmedeki bozulmayla da bağlantılı olarak basit düzeye indirgendiği görüşünü savunmuştur.
Adam Smith'te iktisat ve ahlak sorunları

Adam Smith, Milletlerin Zenginliği isimli ünlü kitabı aracığıyla, yaygın olarak iktisat biliminin kurucusu olarak tanınmaktadır. Onun aynı zamanda bir ahlak felsefesi profesörü olduğu ise görmezden gelinir. Oysa ki, ahlak felsefesine ilişkin kendi özgün düşüncelerini içeren Theory of Moral Sentiments isimli bir kitap da yazmıştır. Daha da önemlisi, Smith, bu iki farklı konudaki kitaplarını daha geniş bir bütünün parçaları olarak okunması amacıyla yazdığını söyler. Bu çalışmada biz, Smith'in iktisat ve ahlak üzerine düşüncelerini birbirleriyle bağlantılı şekilde ele almaya ve Smith iktisadının ahlaki temellerini anlamaya çalışıyoruz.
The unconcealedness of truth: A study in Heideggerian understanding of truth

Bu tez Heidegger'in 'tezahür etme olarak Varlık' anlayışının metafiziksel yani Varlığı hiyerarşilere açan bir felsefe olup olmadığını anlamak için, Platon'un Devlet'teki 'varlıklı varlıklar' iddiasını akılda tutarak Heidegger'in felsefesindeki çeşitli hakikat algılarını araştırmaktadır. Bunu başarabilmek için öncelikle Heidegger'in başyapıtı Varlık ve Zaman'da geliştirmiş olduğu hakikat algısı üzerinde duracağız. Ardından Heidegger'in geç dönem çalışmalarına eğilerek, varlıkbilimindeki farklı hakikat algılarını Batı felsefesi tarihiyle ilişki içinde okumaya çalışacağız. Ana akım Heidegger literatürü erken Heidegger'in Varlığın anlamını, geç Heidegger'in ise Varlığın hakikatini soruşturduğunu kabul eder. Buna karşın Richard Capobianco Heidegger'in her daim Varlığın hakikati sorusunu yöndeldiğini ve fakat geç dönem çalışmalarında bu motivasyonun daha açık hale geldiğini iddia etmektedir. Buna göre Varlığın tezahür etmesi anlam verme edimlerimize karşılık her daim yapısall bir önceliklilik içindedir. Kanımızca bu iddia son derece makuldür. Kendisi varlıksal olarak tezahür etmeyen bir şeyin var olmaklığının ve şey olmaklığının bir tabanı olamaz. Tezin sonuç bölümündeyse, sonuçlara varmaktansa Heidegger'in Varlık anlayışının metafiziksel hiyerarşilerle ilişkisini sorgulamamıza olanak sağlayacak şekilde sorular oluşturuyouz.
Matematik eğitimi bağlamında matematiksel nesnenin varlıksal niteliği üzerine

Bu çalışmanın amacı, öncelikle, matematik felsefesi kapsamındaki matematiksel nesneye yönelik bakış açılarını ülkemizde kullanılan matematik eğitimi programları içinde yakalamaktır. Bu hedefle ülkemizde uzun süredir kullanılmakta olan davranışçı ve yapılandırmacı öğretim yöntemlerinin bilgiye yaklaşımları değerlendirilerek matematik eğitimi için ileri sürdükleri matematiksel nesne görüşleri netleştirilmeye çalışılmıştır. Davranışçı öğretim yöntemi, pozitivist anlayışa sahip olup matematik felsefesi çerçevesinde epistemolojik temellerini realizmden alır. Bu öğretim metodu matematiksel nesneyi insan üretiminin dışında bir gerçeklik olarak kabul eder ve Platoncu realizm olarak anılan Frege bakışlı matematiksel nesne anlayışı ile benzerlik gösterir. Ancak, herhangi bir bilgi anlayışı ortaya koymayan bu öğretim teorisi, bilgiyi elde etme yöntemleri açısından realizmin kabulleri ile uyuşmamaktadır. Oysa bir bilgi teorisi de olan yapılandırmacılık, hem matematiksel nesneyi insan üretimine bağlı kılan Kant'ın sentetik a priori yargı anlayışı ile hem de o nesnenin bilgisini edinme yöntemleri açısından matematik felsefesi görüşleriyle örtüşmektedir. Bununla birlikte yapılandırmacı öğretim yönteminde öğretmenlerin aritmetik üstü matematik konularıyla ilgili yapılandırma süreçlerinde ortaya çıkan sorunların giderilmesi için, çalışmanın sonunda, Frege'nin matematiksel nesne anlayışını da içeren bir eğitim anlayışı önerilmektedir.
Rousseau'da toplum ve eğitim felsefesi: Emile'de insan tasavvuru ve kadına bakış

Bu tezde, Jean Jacques Rousseau'ya göre, insanı tanımak ve bu tanıma durumu üzerinden onun yaşamına eğitim aracılığıyla nasıl şekil verilmesi gerektiğini göstermek amaçlanmıştır. Rousseau'nun Emile eseri bu incelemede çalışmamızın odak noktasını oluşturmaktadır. Teze öncelikle 'Doğal Hal Ve Doğal İyilik Hali' bölümü ile başlanması uygun görülmüştür. İnsanı tanımak için öncelikle onun ilk var olma durumuna bakmak daha uygundur. İnsanın ilk var olma durumu, Rousseau tarafından, doğal durum olarak kabul edilir. Rousseau'ya göre, insan yaşamı boyunca bu durumu koruyamamış ve durum yerini yani doğal olan yerini yapay olan bir duruma bırakmıştır. Buradan hareketle, 'Toplumsal Hal Ve Yabancılaşma Sorunu' çalışmanın ikinci bölüm olarak belirlenmiştir. Bu bölümde Rousseau'nun, insanın doğal halinden uzaklaşması ve kendine yabancılaşmış olması nedeniyle olumsuz eleştiriyle yaklaştığı pasajlara yer verilmiştir. Öte yandan tezde, ikinci bölümden sonra aktarılması amaçlanan, insanın eğitim aracılığıyla doğallığına uygun bir yaşam sürebileceğidir. Rousseau'nun kendisinin bir diyalektikçi olduğu göz önünde bulundurulursa şu sonuca ulaşılabilir: İnsanın doğal yaşam akışına müdahalesinin bir sonucu olarak, insan doğadan uzaklaştırılır. Tekrar bu doğal hale dönülmesi gerçekleşemeyecek olsa da eğitimin yardımı ile insan özlemini duyduğu doğallığa uygun bir yaşam sürebilir. 'Doğal Eğitim: İnsan Doğasına Uygun Eğitim' bölümü ile bu içerik verilmek istenmiştir. Rousseau'ya göre, eğer insan eğitilmeyerek kendiliğinde bırakılmış olsaydı bu insanın doğasının yok olmasına neden olabilirdi. Tezde 'Çocuğun Eğitimi' bölümü tezin en temel bölümünü oluşturmaktadır. Bu bölümde, ağırlıklı olarak, Rousseau'nun eğitmeni olduğu Emile'den hareketle, bir insanın doğduğu andan itibaren nasıl bir eğitim alması gerektiği üzerinde durulmaya çalışılmıştır. Öncelikle, çocukluk çağında insanın ebeveynleriyle daha sonra eğitim yaşı geldiğinde eğitmeniyle ve yaşama kendini hazır hissettiğinde diğerleriyle nasıl ilişki içinde olacağının temellendirilmesi yapılır. Eğitimin yaşamı düzenleyici bu işlevi ile insan kendisini, doğal çevresini ve toplumu kısacası bütün evreni eğitimin konusu haline getirir. 'Eğitimin Amaçları' bölümünde bilgisini genişleten ve geliştiren insanın akıllı, özgür, ahlaklı ve çağının insanı olması üzerinde durulmuştur. Böylelikle ' Bireyin Eğitimi' bölümünde eğitimin amaçladığı bu niteliklere ulaşan bireyin güçlü, uyumlu ve kapasitelerini açığa çıkarabilen özgür bir birey olduğuna ulaşırız. Tezde, oluşturulması hedeflenen bu birey anlayışından hareketle, Rousseau'nun kadın hakkındaki düşüncelerine yer verilir. Rousseau'nun bu konudaki düşünceleri 'Kadın Eğitimi' bölümü olarak adlandırılmıştır. Tezin bu son bölümünde, kadın ve erkek cinsiyetleri arasındaki ayrımın sonucu olarak kadının nasıl bir eğitim alması gerektiği anlatılmıştır. Rousseau, kadın eğitimi söz konusu olduğunda, kadına annelik görevi üzerinden bir eğitim modeli sunar. İnsanın insan olarak eğitilebilmesi için kadının eğitimi büyük önem taşımaktadır.
Platon'dan Smith'e sosyal düzenin inşası

İnsanın, onun örgütlü bir bütünlüğü olan toplumun doğası üzerine düşündüğümüzde, bu yapıların belirli bir sosyal düzeni içerdiğini, gelişiminin ana hatlarının bu düzen altında şekillendiğine tanık oluruz. Sosyal düzenin nasıllığı bize dolaylı olarak insanın, toplumun neliğini açık ediyor. Nasıllık ve nelik tartışmasının genelliği karşısında bir ana eksen belirleme çabası bu metnin özünü oluşturuyor. Felsefi, ideal bir düzen inşası kurgusu ilk uğrak. Platon ve Aristoteles özelinde, bilgelik ve iyi olmaklık ekseninde düzen örülmeye çalışılıyor. Bir adım sonrasında, Spinoza özelinde, ideal kurgunun siyasi gerçeklikle kesişimine tanık oluyoruz. İdeallik ve akılsallık; tutkunun, arzunun karşısında aşkın büyüsünden biraz biraz sıyrılıyor. Siyaset alanın, o muazzam güç, iktidar zemininin iki anıtsal figürü ile düzen soruşturması ilerliyor. Machiavelli ve Hobbes, bize düzen gerçekliğini tüm çıplaklığıyla, doğrudanlığıyla sunuyor. Bu gerçekliğin üzerine titrediği özü en yalın biçimiyle açık eden Locke, tam da bu yalınlığı özelinde, metnin harcına ekleniyor ilerleyen sayfalarda. Düzen inşası, Rousseau'nun argümanları üzerinden kısmı bir eleştiriyle yüz yüze kalıyor. Geçmiş zaman özlemi, şimdiki zaman sıkıntısı, gelecek zaman bulanıklılığı ve Rousseau. Felsefi, siyasi dil son sözü iktisadi dile bırakıyor ve Smith, kişisel çıkar temelinde durumunu iyileştirmeye çalışan insanı, 'Görünmez El' dolayımı ekseninde düzen inşasında en başa yerleştiriyor. Böylelikle bilge kimsenin kurucu gücüyle başlayan düzen inşası serüveni, en basit, somut güdüyle işgören, kişisel çıkarını izleyen insanın eyleyişinde düğümleniyor. Platon'dan Smith'e sosyal düzenin inşası bu eksende tamamlanıyor.
Question de l'animal chez Martin Heidegger et Gilles Deleuze

Heidegger'in 1929/ 30 ders notları temel ontolojinin tanımında Varlık ve Zaman'dan farklı bir yol açar. Heidegger düşüncesindeki Dönüş'ün habercilerinden olan bu metnin hayvan sorusunu felsefenin merkezine taşıyor olması tesadüf değildir. Bu çalışmada söz konusu metnin hayvan sorusunu ontolojik ele alışını ve bu ele alışın Deleuze düşüncesi açısından anlamlılığını karşılaştırmalı olarak sorgulamayı amaçladık. Araştırmamızda bu hedefle Heidegger'in 1919- 1931 arasındaki metinleri, Deleuze'ün tüm eserleriyle birlikte, hayvan meselesini merkeze alan bir bakışla ve her iki filozun da önemle üzerinde durmuş olduğu biyolog Jacob von Uexküll'ün kuramı ışığında ele alınmıştır: olası bir Mitsein analitiği ve 'hayvan-oluş' arasındaki bağ.
Sanat ve kitsch

Sanatın ne olduğunun veya neyin sanat olarak adlandırılıp neyin adlandırılamayacağının belirlenmesinde sıkıntıların yaşandığı çağımızda, bir tür zevksizlik, değersizlik, sahtelik, yapaylık gibi anlamlarda kullanılan kitsch terimi, çeşitli sanat dallarından birçok sanat eserini nitelemede kullanılmaktadır. Kitsch olduğu söylenen eserlerin, sanat olanla olmayanı birbirinden ayıran sınırda yer aldıkları düşünülmektedir. Kitsch'in ne olduğu ve sanat olup olmadığı ile ilgili tartışmalar böyle bir bağlamda ortaya çıkmaktadır. Genel olarak ele alındığında, bu konuda iki ana görüş olduğu söylenebilir: I) Kitsch, gerçek veya yüksek sanat olmamakla birlikte kötü sanat ya da sahte sanat olarak kabul edilebilir; II) Kitsch, gerçek ve yüksek sanattan olduğu kadar, kötü sanattan da farklı, kendine özgü bir estetik kategoridir. Kitsch'in tüm olumsuz nitelendirmelere karşın sanatın dışında bırakılamaması onun kurmaca oluşuyla, gerçekliğe göndermede bulunmamasıyla bağlantılı görünmektedir. Öte yandan kitsch'in kolayca sanat olarak kabul edilemeyişi de sanatın yaratıcılıktan ayrı olarak düşünülememesiyle bağlantılı görünmektedir. Ne var ki yeni bir yaşantı olanağı sunmaması, klişeleşmiş temaları ele alması ve bunlara yeni bir şey eklememesi, bir yaratı ürünü olmaktan uzak olması bakımından, onun sanattan farklı olduğunu söylemek de mümkündür. Kitsch, sanat olma iddiasıyla ortaya çıktığı halde, kolayca öyle adlandırılamayan; sanat olarak adlandırılsa dahi, geride, yaratıcılık, yaratı ürünü oluş anlamında sanat olduğu konusunda kuşkular bırakan kimi nesneleri ifade eden bir kavramdır. Sonuç olarak kitsch, bir eserin sanat eseri olarak ele alınmasının koşulu olan eşiğe yakın bir yerde, yani sanat olanla olmayanın sınırında yer alan belirli nesneleri niteleyen bir kavram ve sanatla iç içe geçmişş bir olgudur. Buna karşın, sanatın ayırıcı özelliğinin, insanlara yeni insan olanakları sunmak ve bu anlamdaki yaratıcılık olduğu düşünülürse, kitsch'in, kendine özgü sahteliği ve yapaylığıyla, temaları ve bunları betimleme tarzıyla, izleyicisinde yarattığı sahte duygusallığıyla, sanattan farklı bir bağlamda değerlendirilmesi, farklı bir kategoride ele alınması gereken nesneleri içine alan geniş bir olgular kümesinin genel adı olduğu anlaşılmaktadır.
Descartes ve Spinoza'da duygu-ahlak ilişkisi

Descartes ve Spinoza'da Duygu-Ahlak İlişkisi, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2008Bu çalışmada varılan sonuç, duygularımızın hayatımız açısından çok önemli bir yer teşkil ettiğidir. Çünkü duygularımız, dünyaya bakış açımızı, çevremizdeki olaylara, durumlara, nesnelere nasıl bir değer yüklediğimizi belirler. Her duygunun öncüsünün bir düşünce olduğundan hareketle, düşüncelerimizin belki de duygularımızdan daha ağırlıklı olarak hayatımıza yön verdiğini düşünmekteyiz. Mutlu insanlar, huzuru yakalamış kişiler dünyaya daima olumluluğun penceresinden bakarlar. Gerek Descartes ve gerekse Spinoza, duygu ve ahlak görüşlerinde yapıcı duyguların insan üzerindeki etkilerine sıklıkla değinmiştir. İnsan, yıkıcı duyguların etkisi altında ise, bir an önce bu durumdan çıkmaya uğraşmalıdır. Bir duygu yoktur ki, öğretici olmasın, bize bir şey katmasın. Olumsuz duygular bile şayet onları dönüştürmeyi başarabilirsek, içimizdeki gücü fark etmemiz için bir fırsat niteliğindedir. Kendi hayatımıza yön verme aşamasında, düşüncelerimizi irdeledikten sonra, duygularımızı tanıyıp, onların kökenini kavrayıp, onlardan istifade etmeyi bilmemiz gerekmektedir. Eğer bu beceriyi gösterebilirsek, sonuçta davranışlarımız da başarımızdan payını alacaktır. Düşünce ve duygu gücünü keşfeden her insanın hal ve hareketleri de farklılaşacaktır. Kişi, kendini ancak bütün yönleriyle fark edip, potansiyel gücünü eyleme geçirmeye çalışarak gerçekleştirebilir. Kendini gerçekleştirmeyi başarmış bir insan şüphesiz ki kendi değerinin bilincindedir. En son noktada değerinin bilincinde olan böyle biri, çevresine, başka insanlara, olay ve durumlara, nesnelere ilişkin son derece güzel, verimli ve sağlıklı değerlendirmeler yapabilecek konuma gelmiş demektir.
Ahlak ve hukuk felsefesi temelinde Adam Smıth'in ekonomi kuramı

18'inci yüzyılın son çeyreği, Fransız Devrimi'nin gerçekleşmesi, Amerikan Bağımsızlık Bildirgesinin ilanı ve Endüstri Devrimi'nin hissedilmeye başlanmasıbakımından, önemli bir zaman dilimine işaret etmektedir. Batı dünyasında çeşitli yazar ve düşünürlerin, en az bu devrimsel olaylar kadar ihtişamlı ve önemli eserler vermiş olması, bu dönemin tarih içindeki ayrıcalıklı konumunu arttırmıştır. Bu eserlerden birisi olan Ulusların Zenginliği'nin yazarı Adam Smith, kendinden sonra gelecek 230 yıl boyunca, fikirleri ekonomi yazınında anılan ve çokça tartışılan bir isim olmuştur. Bu tez, Adam Smith'in ekonomik düşüncelerini onun genel felsefesi içinde değerlendirmek amacını gütmektedir. Adam Smith bir ekonomist ya da sosyal bilimci olmanın ötesinde bir filozoftu. Başta ahlak ve hukuk olmak üzere pek çok konuda yazan bir düşünürdü. Smith'in ekonomi hakkındaki düşüncelerini doğru anlayabilmek için, özellikle kendi ahlak ve hukuk felsefesi ile olan bağlantılarınıbulmak gerekmektedir. Smith üzerine yapılan bu çalışmada, düşünürün genel felsefesi ve ahlak ve hukuk konularına bakış açısı incelenmiştir. Bu doğrultuda öncelikle Smith'in ahlak ve bilim felsefelerine değinilmiş, temel kavramlar ve tanımlamalar üzerinde durulmuştur. Daha sonra hukuk felsefesi ve siyasal kuramı, ahlak ve bilim felsefesiyle olan bağlantıları sergilenerek ele alınmıştır. Düşünürünkamu-birey ilişkisine bakışının çeşitli boyutları, özellikle ahlak kuramındageliştirilen erdem kavramının sağladığı platform üzerinde sergilenmeye çalışılmıştır. Son olarak, Smith'in ekonomi kuramının değer, emek, fiyat, piyasa gibi temel noktalarına ahlaki ve hukuki bir yorum getirilmiştir. Bu kuram ile düşünürün ahlak ve hukuk felsefesi arasında önemli bağlantıların mevcut olduğunu söylemek mümkündür.
Spinoza'da etik ve siyaset felsefesinin ışığında temsili demokrasi sorunu

Bu çalışmada temsili demokrasilerin olumsuz özelliklerine karşı Spinoza'nın siyaset anlayışı üzerinden ne gibi çözümler üretilebileceği tartışılmaktadır. Bu amaçla Spinoza'nın siyaset anlayışının seçilmesinin nedeni çağını aşan bir demokrasi anlayışı çerçevesinde bugünün 'oy odaklı' siyasal yaşamına yeni yollar gösterebilmesindendir. Spinoza bir yandan Eski Yunandan gelen doğrudan demokrasi anlayışına yakın görünse de demokrasiyi salt bir yönetim biçimi olarak görmez. Spinoza, demokrasiyi insanların ortak uzlaşım kanallarını açabilecek bir anlayışla değerlendirir. Bu bağlamda Spinoza'nın önemi demokratik bir toplumda öncelikle saygı temelli bir çoğulcu bakışı oluşturabilecek bir siyaset anlayışına sahip olmasından gelir. Spinoza'da siyaset -Aristoteles'te olduğu gibi- ahlak temellidir. Birey kendi conatus'uyla insani olanaklarını keşfeder. Spinoza'nın conatus kavramı, kişinin kendini korumasına ilişkin olsa da toplumsal ve düşünsel bir etkinlikle bağlantısı içinde Spinoza'nın etiğini siyasetine kavuşturur. Conatus aynı zamanda belirlenimcilik-özgür istem çatışkısını aşıp özgürlüğe olanak sağlar. Spinoza'da özgür düşünce, boş inançları yıkıp bilimsel düşünceyi egemen kılan felsefi bilgiyle olası olabilir ve siyasal düzenin kalıcılığı buna bağlıdır.
J. Locke'da insan özgürlüğü ve hukuk

Jüri : Prof Dr. Ali EROĞLU Doç. Dr. H. Ömer ÖZDEN YrdDoç Dr. Osman ELMALI Özgürlük, insanın zihninde yaratılışından var olan bir duygudur. Özgürlük, tam olarak belirli olmayan soyut bir kavramdır. Locke, özgürlük idesiyle hukuk idesini bir noktada buluşturmak için doğal hukuk kavramının gerekliliğini dile getirmiştir. Hukuk, insanların birbirlerine karşı olan ilişkilerinin soyut yapısını ve davranış şekillerini içerir. Hukukun soyutluğunun maddi aleme indirgenmesi ve imkanı, devletin onu uygulamasındaki maharet ve hassasiyet tararından belirlenir. Locke, devletlerin hukuku uygularken insanların ve toplumun kendisinde barındırdığı özgürlük isteğini veya idesini zedelemeden ve bunu dikkate alarak kanunları yapması ve uygulaması gerektiğini vurgulamıştır.
Kant'ın transsendental mantık anlayışı

Kant, kendisinden önce gelen felsefi geleneği eleştirerek, on yıllık bir birikimin sonucu olarak ortaya çıkardığı eseri Saf Aklın Eleştirisi ile kendisinden sonraki dönemi kuşku götürmeyecek kadar derinden etkiledi. Transsendental felsefenin ana metni olan bu eser, basıldığı dönemde anlaşılmaması nedeniyle büyük eleştiri alsa da, bugün Kant'ın, felsefesini oluşturmak için nasıl bir sanatçı edasıyla ve titizliğiyle çalışmış olduğunu anlamaktayız. Çalışmamızda da, transsendental mantığın, uzun süren bir çalışmanın ürünü olarak ortaya çıkmış 'transsendental felsefe' olduğunu belirtme amacındayız.