turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Çekten cayma ve ödeme yasağı

Çek, kesidecinin muhataba verdigi ödeme yetkisi ile senet üzerinde yazılı bedelinhamile ödenmesini saglayan ticari bir senettir. Çekin hukuki niteligi havaledir. Çekte üçlü bir iliski vardır:Bir tarafta, çeki tanzim eden kesideci, Diger tarafta, çek bedelini ödeyecek olan muhatap, Üçüncü tarafta ise çek bedelini tahsil edecek olan hamil. Çekten cayma, kesidecinin muhataba veis olduğu ödeme yetkisini geri almasıdır. Çekten caymanın hukuki niteligi havaleden rücudur (Tirk Ticaret Kanunu md. 711 /1-2). Çekten caymanın sartları:1-Hukuken geçerli bir çek olmalı,2-. braz süresi geçmişs olmalı,3-Bu süre içinde çek ibraz edilmemis olmalı,4-Kesideci cayma beyanında bulunmalıdır. Ödeme yasagı, muhatabın ödeme yükümlülügünün geri alınmasıdır. Ödeme yasagınınhukuki niteligi ihtiyati tedbirdir (Türk Ticaret Kanunu md. 711 /3). Ödeme yasagının sartları:1-Hukuken geçerli bir çek olmalı,2-Çek çalınmıs, gasp edilmis veya kaybedilmis olmalı,3- . braz süresi sona ermemis olmalı,4-Kesideci ödeme yasagı beyanında bulunmalıdır. Kesideci çekten cayma hakkından feragat edebilir ancak ödeme yasagı hakkından feragat edemez. Son olarak, her iki beyan da kesideci tarafından her zaman geri alınabilir.
Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu

Demokrasi ile idare olunan cumhuri rejimlerde, kimsenin sahip olduğu makam itibarıyla kanunların üzerinde bir yer işgal etmesi mümkün olmadığı gibi, icrai tesir doğurabilecek nitelikte yetkilerle donatılmış bulunanların da bu yetkilerin kullanımından dolayı sorumsuz olmaları kabul edilemez. Bu itibarla, muasır demokrasilerde, kamu yetkilerini kullananlar ile kamu arasındaki rabıta, genel olarak özel hukuka ilişkin sorumluluk, cezai sorumluluk ve siyasi sorumluluk biçiminde gruplara ayrılabilecek olan, yetki zilyedlerinin sorumluluk rejimleri üzerinden tesis edilmektedir. Cezai sorumluluk, basitçe, suç işlenmesi ile ortaya çıkar ve adli yargı kolunun ceza mahkemeleri önünde yargılanma ile gerçekleştirilir. 1982 Anayasası örneğinde görüldüğü gibi, cumhurbaşkanının sorumluluk rejiminin bütünüyle ve açıkça öngörülmüş bulunmadığı anayasal düzenlerde cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu konusunda özellik arz eden husus ise, cezai sorumluluğun, sorumluluğu taşıyan öznenin kimliği itibariyle siyasi sorumluluk ile iç içe geçmişş olma ihtimalidir. Bu durumda, söz konusu anayasal boşluğun ve/veya anayasal düzenlemelerde yer alan muğlak kavramların cezai sorumluluğun siyasi sorumluluktan ayırt edilmesini güçleştirmesi ve mevzubahis durumun cumhurbaşkanının sorumsuzluğu paradoksuna yol açması mümkündür. Anılan sebeplerle, cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu meselesi, bahusus 1982 Anayasası gibi konu hakkında bir anayasal boşluğun bulunduğu anayasal nizamlarda, cezai sorumluluğun siyasi sorumluluktan tefrik edilmesi esasına dayanan kapsamlı incelemeleri gerekli kılar.
Sert pozitivizm, güncel temsilcileri, eleştirileri

Analitik hukuk felsefesi açısından Hart-Dworkin tartışması önemli bir dönüm noktası olmuştur. Dworkin, doğal hukukun öğelerini ağırlıklı olarak yargılama sürecindeki ahlaki ilkelerin varlığı ve bunların yorum faaliyetindeki etkisi üzerine temellendirmiş ve hukuki pozitivizmin tezlerine şüphe düşürmüştür. Hart ise Dworkin'e cevabında ahlaki ilkelerin hukuk sisteminin tanıma kuralı vasıtası ile hukuka dahil edilebileceğini ifade etmiş ve bunun hukuki pozitivizmin tezleri ile çelişmediğini ifade etmiştir. Hart'ın pozitivist kuramı bu açıdan yumuşaktır; çünkü her ne kadar ahlaki ilkeler kendiliklerinden hukuka dahil olmasalar da hukukun imkan vermesi halinde ahlakın hukuka dahil olmasında bir esneklik söz konusudur. Ancak Joseph Raz ile başlayan sert pozitivist yaklaşım ahlakın hukuk niteliğine haiz olmasının kavramsal olarak mümkün olmadığını öne sürer. Bu açıdan Raz'ın savunduğu hukuki pozitivizm, sert veya dışlayıcıdır. Çünkü toplumsal olgu temelli olmayan ahlaki ilkeleri hukukun kavramsal alanına hiçbir şekilde dahil olamayacağını iddia eder. Raz'dan sonra da Andrei Marmor, Scott J. Shapiro ve Brian Leiter bu kuramı zenginleştirmiştir. Bu çalışma, sert pozitivist kuramın unsurlarını çağdaş katkılar ile eleştirileri de dikkate alarak sunmayı ve bunlardan kavramsal, pratik ve etik çıkarımlara ulaşmayı amaçlamaktadır.
Ali Haydar Efendi ve fıkhİ görüşleri

Ali Haydar Efendi, Osmanlı Devleti'nin son yılları ile Cumhuriyet'in ilk yıllarında yaşamış önemli bir hukukçudur. İslam hukuku mirasımızın taşıyıcısı ve yorumlayıcısı olarak, 'Dürerü'l-Hükkam Şerhu Mecelleti'l-Ahkam adlı eseriyle Mecelle'yi şerh etmiş ve bu alanda yakın tarihimizde önemli hizmetler icra etmiştir. Ali Haydar Efendi, Dürerü'l-Hükkam Şerhu Mecelleti'l-Ahkam adlı eseriyle Mecelle'yi şerh etmekle kalmamış, ayrıca Mecelle'nin değinmediği hukuksal alanları tamamlamayı ve örneklendirmeler yapmak suretiyle somutlaştırmayı hedeflemiştir. Tezimiz, giriş, üç bölüm ve sonuçtan meydana gelmektedir. Girişte tezin adı, konusu, amacı, önemi, kapsam ve sınırı ile yöntem ve kaynakları ele alınmıştır. Birinci Bölümde; 'Ali Haydar Efendi ve Yaşadığı Dönem' başlığı altında Ali Haydar Efendi'nin hayatı, ilmi kişiliği ve eserleri ile yaşadığı dönemin hukuki ve siyasi yapısı hakkında bilgiler verilmiştir. İkinci Bölümde, 'Ali Haydar Efendi ve Fıkıh Usulü' başlığı altında; 'Ali Haydar Efendi ve Fıkıh', 'Ali Haydar Efendi ve Şer'i Deliller' konuları ele alınmıştır. Bu bölüm, tezimizin ana gövdesini oluşturmaktadır. Üçüncü bölümde ise; 'Ali Haydar Efendi ve Fıkhi Görüşleri' başlığı altında 'Ali Haydar Efendi ve İctihad', 'Ali Haydar Efendi ve Feraiz', 'Ali Haydar Efendi ve Mefkud', ve 'Ali Haydar Efendi ve Nafakat' konuları ele alınmıştır.
Sözleşme dışı tavsiyede bulunma, öğüt veya bilgi vermeden doğan hukuki sorumluluk

Hayatın her alanındaki bilgi birikiminin muazzam boyutlara ulaştığı günümüzde, bireylerin çeşitli konularda ihtiyaç duydukları bilgilere tamamen kendi çabalarıyla ulaşabilmeleri olanaksızdır. Pek çok önemli konuda vermek zorunda olduğu kararlara esas almak için, doğru bilgilere ulaşmak zorunda olan bireyler, bu amaçla çoğu zaman başkalarının bilgilerine güvenirler. Ancak başkalarından kaynaklanan bu bilgilerin yanlış obuası halinde, bilgi alıcısı çok ağır zararlara uğrayabilir. O zamanda, yanlış bilgi veren kişilerin bu zarardan dolayı hukuki sorumluluğu gündeme gelir. Bilgi vermenin, bir sözleşme ilişkisi çerçevesinde gerçekleşmesi halinde, taraflar arasındaki bu sözleşme, yanlış bilgi verenin sorumluluğunun da esasını oluşturur. Bu durumda sözleşme sorumluluğuna ilişkin kurallar olaya uygulanarak zarar tazmin edilebilecektir. Ancak, zarar gören bilgi alıcısı ile yanlış bilgi veren kişi arasında her zaman bir sözleşme ilişkisi bulunmaz. Yanlış bilgi vereni, bu durumda da hukuken sorumlu tutabilmek için bilgi alıcısının başvurabileceği hukuki sorumluluk kaynakları, bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Bu çalışmada, sözleşme dışı hatalı bilgi aktarımı hallerinde, yanlış bilgi verenin sorumluluğu problemine, bir yandan haksız fiil ve vekaletsiz iş görme gibi sözleşme sorumluluğu dışındaki diğer geleneksel sorumluluk kaynaklarıyla, öte yandan da, sözleşme varsayımı, culpa in contrahendo sorumluluğu, üçüncü kişinin zararının tazmini, üçüncü kişiyi koruyucu etkili sözleşme ve güven sorumluluğu gibi alternatif sorumluluk kaynaklarıyla yanıt bulmanın mümkün olup olmadığı incelenmektedir.
Anonim şirketlerin temsil esasları ve temsil yetkisinin devri

Gerçek ve tüzel kişilerin üçüncü kişiler nezdinde gerçekleştirecekleri işlemlerde temsil edilmesi modern ticari hayat bakımından vazgeçilemez niteliktedir. Bu durum, dış dünyada organları vasıtasıyla var olan tüzel kişiler ve anonim şirketler bakımından ise bir zorunluluk arz etmektedir. Anonim şirketler kural olarak yönetim kurulu tarafından temsil edilirler. Bu temsil bir organsal temsil olup temsilcilerin gerçekleştirdiği işlemler doğrudan anonim şirket nezdinde sonuç doğurur. Anonim şirket yönetim kurulu sahip olduğu temsil yetkisini esas sözleşmede aksi öngörülmedikçe iki yönetim kurulunun müşterek imzaları ile kullanır. Yönetim kurulu, temsil yetkisini üyelerinden birine veya birkaçına devredebileceği gibi bu yetkiyi yönetim kurulu üyesi olmayan üçüncü kişilere de devredilebilecektir. Temsil yetkisinin yönetim kurulu üyesi olmayan üçüncü kişilere devredilmesi durumunda, en az bir yönetim kurulu üyesinin temsil yetkilisi olarak kalması zorunludur. Temsil yetkisinin murahhas üyeler ve murahhas müdürlere devri dışında, ticari temsilci, ticari vekillere devredilmesi de mümkünüdür. Murahhas üyelerin ve murahhas müdürlerin sahip olduğu temsil yetkisinin, merkez ve şube işleri ile müşterek imza dışında kısıtlanması mümkün değildir. Bu kural dışında yapılmış olan yetki kısıtlamaları, ticaret siciline tescil ve ilan edilmiş olsalar dahi üçüncü kişiler bakımından sonuç doğurmayacaktır. Ayrıca, ETTK'da yer alan ultra vires ilkesi TTK ile kaldırılmıştır. Böylece, anonim şirket temsilcilerinin şirketin faaliyet konusu dışında gerçekleştirdiği işlemler de şirket açısından bağlayıcı olacaktır. 11 Eylül 2014 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6552 Sayılı İş Kanunu İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması İle Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun ile TTK'nın 371. maddesine eklenen yedinci fıkra, anonim şirketler bakımından sınırlı yetkili temsilci atanmasını ve bu temsilcinin ticaret siciline tescil edilerek ilan edilmesini mümkün kılmaktadır. Öğretide ciddi şekilde eleştirilen bu düzenlemeye göre, anonim şirketler temsile yetkili olmayan yönetim kurulu üyeleri ile şirkete hizmet akdi ile bağlı olanları, TTK 367'ye göre hazırlayacağı ve ticaret siciline tescil ve ilan edeceği bir iç yönerge çerçevesinde sınırlı temsilci yetkili olarak atayabilecektir. Bu düzenleme ile temsil yetkisinin sınırlandırılmasının ve bu sınırlandırmanın üçüncü kişiler bakımından sonuç doğurmasının önü açılmış olmaktadır. Bu hüküm ayrıca, yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğu rejimine de istisna getirerek, sınırlı yetkili temsilciler tarafından şirkete ve üçüncü kişilere verilmiş olan her tür zarar dolayısıyla yönetim kurulu üyeleri müteselsilen sorumlu tutulmuştur.
Türk yargılama hukukunda maddi gerçeğin araştırılması

Bu çalışmada temel alınan düşünce, yargılama sonunda adil bir sonucun ortaya çıkması için uyuşmazlık konusu olayların maddi gerçeğe uygun olarak ele alınması gerekliliğinin vurgulanmasıdır. Bunun için öncelikle yargılama kavramının çeşitli yönleriyle açıklanması gerekir. Yargılama etimolojik kökeni itibariyle bir değer atfetme eylemidir. İnsanlar kişileri, eylemleri ve hatta nesneleri bazı değerler üzerinden anlamlandırmaya çalışırlar. Yargılama, ihlal eylemini gerçekleştiren kişinin hukuk normları bakımından değerlendirilmesidir. Sosyolojik açıdan yargılama ise haksızlığın cezalandırma yoluyla giderilmesidir. Bu tanım yargılamanın amacı sorununa yakından bakmayı gerekli kılar. Yargılamanın amaçları arasında gösterilen maddi gerçeğe ulaşma, adalete ulaşma amacına hizmet etmesi yönüyle önemlidir. Yargılama hukukunda maddi gerçek, geçmişşte yaşanmış bir olayın deliller vasıtasıyla hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde mahkeme önüne getirilmiş hali olarak tanımlanabilir. Yargı ayrılığı rejiminin uygulandığı ülkemizde farklı yargılama kollarında yer alan farklı usul kuralları nedeniyle maddi gerçeğe ulaşma noktasında bazı sorunlar yaşanmaktadır. Özellikle medeni yargılama usulüne hakim olan ilkeler nedeniyle yargılamanın maddi gerçeğe ulaşma amacına hizmet etmediği söylenebilir. Bu durum çalışmamızda tüm yargılama kollarına hakim olan ilkelerin mukayeseli şekilde incelenmesi ve bazı yüksek mahkeme kararlarının değerlendirilmesi yoluyla ele alınmıştır.
Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin kurulması

Günümüzde arsa sahipleri, bir bedel karşılığında inşaat yaptırmayı ekonomik açıdan çok makul bulmadıklarından, müteahhitlere, bedel yerine, inşaattan arsa payı ve bağımsız bölüm vererek bu inşaatın yapılmasını, daha çok tercih etmektedirler. Bahsettiğimiz yöntemde yapılacak sözleşmede, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesidir. Bu sözleşme ile arsa sahipleri, inşaat maliyetinden kurtularak, uzmanlık gerektiren inşaat işlerini müteahhitlere yaptırıp konut veya işyeri ihtiyacını karşılarken; müteahhitler de, arsa maliyetinden kurtulup inşaat sonucu kendilerine düşen bağımsız bölümleri satarak ticari kazanç elde edeceklerdir. Uygulamada da çok fazla karşılaştığımız arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin kurulması ve temel özellikleri, bu çalışmamızın konusunu oluşturmuş olup bu çalışmada, arsa sahipleri ve müteahhitlerin dikkat etmesi gereken hususlara yer verilmiştir. Öncelikle, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin tanımı, tarafları, hukuki niteliği ve benzer sözleşmelerden farkı üzerinde bir inceleme yapılmış olup devamında sözleşmenin kurulması ve geçerliliğine ilişkin genel esaslar, sözleşmenin şekli, arsa sahiplerinin tapuları devredeceği zamana göre değişen sözleşmenin uygulamadaki farklı görünüm biçimleri ayrıntılı olarak izah edilmiştir. Son bölümde ise, sözleşmenin tarafları olan arsa sahibi ve müteahhidin yükümlülükleri irdelenmiştir.
Ceza yargılamasında tanıklık

Ceza muhakemesi, bir suçun işlenip işlenmediği; işlenmiş ise kim tarafından ve nasıl işlendiği ile bu suçun yaptırımının ne olacağı hususlarına ilişkin iddia, savunma ve yargılama şeklinde yapılan faaliyetler bütünüdür. Ceza muhakemesinin amacı maddi gerçeğin ortaya çıkartılmasıdır. Amaç maddi gerçeğin ortaya çıkarılması olduğundan, bir yandan suç işleyenin cezalandırılması hedeflenirken diğer yandan suç işlemeyenin cezalandırılmasının önlenmesi amaçlanmaktadır. Yargılama konusu olayın gerçekleştiğini ispat etmek için, yani olayı sübuta erdirmek için kullanılan vasıtalara delil denilmektedir. Suçun çoğu defa ani bir olay şeklinde ortaya çıkması ve tarafların ispat vasıtalarını daha önceden ayarlayamamaları nedeniyle 'tanık' caza muhakemesinde maddi gerçeğe ulaşmada bir vasıta yani delil kaynağı olarak kabul edilmiştir. Kanun, tanığa yargılamanın adil ve hızlı yapılması amacıyla, soruşturma aşamasında Cumhuriyet savcısı, kovuşturma aşamasında ise mahkeme tarafından çağırıldığında gelmek; tanıklık edeceği olaya ilişkin bildiklerini doğru söyleyeceğine dair yemin etmek ve bildiklerini doğru şekilde anlatmak; duruşmada hakimin açık izni olmadan mahkeme salonunu terk etmemek şeklinde bir kısım yükümlülükler yüklemiştir. Tanığın yükümlülüklerinin yanında tanıklıktan çekinme, kaybettiği zaman, yol ve konaklama masraflarına karşılık tazminat alma, kendisinin ve yakınlarının can ve mal güvenliğinin sağlanmasını istemek gibi hakları bulunmaktadır. Organize suç ve terör örgütleri ile mücadelenin ceza muhakemesi hukukunun klasik, daha ziyade bireysel suçlarla mücadele için düzenlenen ilkeleri ile gerçekleştirilmesi oldukça zor olmaktadır. Toplum menfaatleri gözetilerek organize suçlarla mücadelede klasik delil toplama yöntemlerinden belirli ölçüde uzaklaşılarak ispat hukuku bakımından organize suçlarla mücadelede önemli bir silah olan tanıktan yararlanmak amacıyla tanıkların baskı ve sindirmeden korunmasına ilişkin düzenlemeler getirilmiştir. 5726 sayılı Tanık Koruma Kanunu'nda ve ilgili yönetmelikte bu koruma tedbirlerinin nasıl ve kimler tarafından uygulanacağı düzenlenmiştir.
Avrupa şirketi

Avrupa Şirketi, Avrupa Birliği genelinde faaliyet gösteren şirketlerin yeniden yapılanmalarını ve işleyişlerini ortak kurallara tabi kılmak ve şirket merkezinin diğer bir üye devlete nakledilmesini kolaylaştırmak amacıyla tasarlanmıştır. Avrupa Şirketine hakim olan ilkeler, anonim şirket şeklinde kurulma zorunluluğu, Topluluk hukuku ile ulusal hukukun bir arada uygulanması, gerçek kişilerin kurucu olamaması, şirket merkezinin tüzel kişilik sona ermeden nakledilebilmesi, tekli veya ikili yönetim yapısının seçilebilmesi ve işçilerin katılımının zorunlu olmasıdır. Avrupa Şirketine hakim olan ilkeler ile Avrupa Şirketinin kuruluşu, işleyişi ve sona ermesine ilişkin temel kurallar 2157/ 2001 sayılı Avrupa Şirketi Statüsü Hakkında Konsey Tüzüğü'nde yer almaktadır. İşçilerin katılımı konusu ise, 2001 /86/AT sayılı İşçilerin Katılımı Konusunda Avrupa Şirketi Statüsünü Tamamlayan Konsey Yönergesi ile düzenlenmektedir. Avrupa Şirketi Tüzüğü ile ilgili ilk tasarılar oldukça kapsamlı bir şekilde düzenlenmiştir. Ancak, 2001 tarihli Tüzük ile daha sınırlı bir düzenlemeye gidilmiştir. Bu nedenle, birçok hususta atıf yöntemine başvurulmuştur. Tüzük ile benimsenen atıf yöntemi, Avrupa Şirketine uygulanacak hukukun netleştirilmesi ihtiyacını doğurmaktadır. Tezin amacı, Avrupa Şirketi ile ilgili kavram ve kuralları açıklamak ve Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne üyeliği halinde Avrupa Şirketi Tüzüğü'nün Türk hukukunda uygulanmasına ilişkin usul ve esasları ortaya koymaktır. Bu çerçevede öncelikle, Avrupa Şirketine hakim olan ilkeler ile Avrupa Şirketinin kuruluşu, işleyişi ve sona ermesine ilişkin hükümler incelenmektedir. Ardından, üye devlet tarafından düzenlenmesi zorunlu veya mümkün olan hususlar ve ulusal hukuka atıf yapılan hususlarda uygulanacak Türk hukuk kuralları açıklanmaktadır.
Adi ortaklık sözleşmesi

Yassıkaya, Kezban Kübra, 'Adi Ortaklık Sözleşmesi', Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2018. İki veya daha fazla sayıda gerçek ya da tüzel kişinin, amaç bakımından bir sınırlama olmaksızın, ortak bir amacı gerçekleştirmek için bir araya gelerek, mallarını ve emeklerini birleştirmeleri halinde adi ortaklık sözleşmesi meydana gelir. Adi ortaklık sözleşmesi, hukuk sistemimizde genel kabul gören bir ortaklık tipi olup, uygulamada oldukça yaygındır. Ancak adi ortaklığın varlığının tespiti ve uygulanacak hükümlerin belirlenmesi uygulamada sorunlara yol açmaktadır. Çalışmamızda öncelikle adi ortaklığın temel özellikleri ve uygulanabildiği sözleşme türleri üzerinde durulmuş, daha sonra ortakların hak ve yükümlülükleri, ortaklar arası değişiklikler ve temsil konuları incelenmiştir. Sonrasında adi ortaklığın sona erme nedenleri, sona ermenin sonuçları, tasfiye aşamaları ve zamanaşımı konuları üzerinde durulmuş uygulamada karşılaşılabilecek sorunlar ve çözüm önerileri ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Doğrudan e-ticarette katma değer vergisinin sınır ötesi uygulaması

Çalışmanın amacı küreselleşmenin etkilerinden birisi olan ve verinin ticaretini konu alan doğrudan e-ticaret işlemlerinin vergilendirilmesine ilişkin dört temel sorun hakkında analizde bulunmaktır. Bu dört temel sorundan ilki ticaretin konusu olan verinin mal olarak mı yoksa hizmet olarak mı niteleneceğidir? Bu sorunun cevabı katma değer vergisi açısından işleme uygulanacak hukuk disiplininin değişmesine neden olabilecek boyutta önem arz etmektedir. Bir diğer sorun doğrudan e-ticaretin vergilendirilmesinde devletlerin vergilendirme yetkisini kullanabilmesi için bağlama noktası oluşturan işyeri kavramının web siteleri, sunucular ve internet servis sağlayıcıları açısından nasıl uygulanacağıdır. Bir web sitesi işyeri olarak kabul edilebilir mi? Sunucular sabit işyeri midir? Üçüncü bir sorun ise doğrudan e-ticaret işlemlerinin nitelendirilmesidir. Bu işlemlerin ticari faaliyet, sınai faaliyet, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti nitelemeleri karşısındaki konumu nedir? Son sorun ise katma değer vergisinin en önemli parçası olan indirim mekanizmasının nasıl işleyeceğidir. Sınır ötesi işlemlerde farklı para birimleri kullanan, farklı dilleri konuşan ve farklı mevzuatlara tabi olan idareler nezdinde indirim mekanizması nasıl işleyecektir? Bu soruların cevapları kendi başlıklarında ayrıntılı olarak incelenecektir. Çalışmanın son bölümünde yer alan 'değerlendirme' başlığında ise çalışma içerisinde yer bulan elektronik ticaretin vergilendirilmesine ilişkin ilkeler ve tarihi akış ışığında analiz edilecektir.
Erzincan C 55 nolu Şer'iyye sicili ve hukuki değerlendirmesi (1916-1919)

Şer'iyye sicilleri; Osmanlı Devleti ile ilgili, devletin işleyişi ve halkın o dönem-deki sosyal ve kültürel hayatı ile ilgili başvurabileceğimiz en önemli kaynaklardan biri-dir. Bu defterler; halk arasındaki her türlü hukuki ve cezai uyuşmazlıkların çözülerek kayda alındığı ve akd, vekalet gibi işlemlerini de kapsayan kayıt defterleridir. Bu bakımdan şer'iyye sicillerinin incelenmesi ve tahlil edilmesi hem tarihimize hizmet hem de İslam Hukukunun Osmanlı Devletinde uygulanışı hakkında aydınlatıcı bilgi vermesi açısından önem taşımaktadır. Erzincan a ait günümüze ulaşabilmiş sadece dört adet şer'iyye sicili bulunmaktadır. Çalışma konusu olarak aldığımız defter; Erzincan C-55 Numaralı Şer'iyye Sicili adıyla Ankara Milli Kütüphane arşivinde kayıtlıdır. Çalışmamızı dört bölüme ayırdık. Birinci bölümde; Şer'i mahkemeler ve şer'iyye sicilleri hakkında bilgi verdik. İkinci bölümde; defterimizi ve davaların işleyiş sürecini tanıttık. Üçüncü bölümde; İslam Hukukuna göre davaları değerlendirmeye çalıştık. Dördüncü bölümde ise orijinal metnin transkripsiyonu yer almaktadır. Çalıştığımız dönemde Erzincan'da müslümanlar ile gayr-i müslim tebaadan olan Ermenilerin bir arada yaşadıkları görülmüştür. Gayr-ı müslimlerle Müslümanlar arasında alacak-verecek içerikli 2 dava dışında önemli bir olayın olmaması, dini kimliği farklı olan insanların bir arada mutlu ve huzurlu yaşadıklarını göstermektedir. Belgelerden, mahkemelerin işleyiş süreci ve verilen kararların İslam Hukukuna göre uygulandığını görmekteyiz. Bu da, İslam Hukukunun pratik hayattaki uygulamalarını kavramamıza ve teorik yönünü daha iyi anlamamıza yardımcı olmaktadır.
Anonim ortaklıklarda oyda imtiyaz

İmtiyazlı paylara ilişkin hükümler 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ile değişikliğe uğramış eski ticaret kanununda yer almayan konular kanuna eklenmiş, doktrin ve yargı kararlarıyla de facto olarak kabul edilmiş hususlar artık de jure olmuş, yeni kanunda yer bulmuştur. Kronolojik gelişimde imtiyazlı paylar bazen çok tercih edilmiş ve dengeler onun üstüne kurulmuş bazen de bazı ülkelerce tamamen terk edilmiştir. Hem ülke hukuk düzenleri açısından hem de karşılaştırmalı hukuk düzeninde önemli bir inceleme konusu olmuştur. İmtiyaz kural olarak paya tanınır. Bunun bir istisnası belirli grupların yönetim kurulunda temsil edilmesine yönelik imtiyaz tanınmasıdır. İmtiyazın esas sözleşmede öngörülüyor olması gerekir. Aksi durumda bir esas sözleşme değişikliğine giderek de bazı paylara imtiyaz bahşedilir. Birçok konuda imtiyaz oluşturulma imkanı vardır ancak en çok oy hakkında, kar payında ve tasfiye durumundaki şirketin bakiyesinin paylaşılması konusunda imtiyaz tanınmaktadır. Oy hakkının kanunda bir tanımı olmamakla birlikte imtiyazlı paylar sayesinde artan oy hakları şirket yönetiminde etkili olmanın önünü açarken şirketten sadece maddi beklentisi olup yönetim faaliyetlerine katılmak istemeyenler ise oydan yoksun pay sahibi olarak adlandırılırlar. Oyda imtiyazlı paylar Türk Ticaret Kanunu'nun 479 maddesinde diğer imtiyazlardan farklı olarak ayrı bir başlık altında düzenlenmiştir. Eski kanundan farklı olarak imtiyaz tanıma yöntemleri değiştirilmiş ve oyda imtiyaza bir sayı sınırlaması getirilmiştir. Eskiden farklı itibari değerdeki paylara eşit oy hakkı sağlanabiliyorken güncel mevzuat buna izin vermemektedir. Sadece eşit itibari değere sahip paylar farklı oy hakkı sağlamak mümkündür. Şirket kuruluşunda veya kuruluştan sonra da artık oyda imtiyaz tanınabilmektedir. Buna paralel olarak pay sahipleri arasında mutlak değil nispi bir eşitlik mevcuttur. İmtiyazlı pay sahipleri ile diğer pay sahipleri denk olmadıkları için eşit işlem ilkesine tabi olmayacaklardır. Sadece denkler arasında eşitlik geçerlidir. Herkes şirket kurarken koyduğu sermaye ile orantılı olarak şirketteki pay sahipliği hakkından yararlanır. Oyda imtiyazların korunması için eski kanunda bulunan imtiyazlı pay sahipleri genel kurulu adını değiştirip artık imtiyazlı pay sahipleri özel kurulu olmuştur. Bu kurul imtiyazlı pay sahiplerinin haklarının zedelendiği durumlarda toplanıp somut olaya göre bir karar alırlar. Alınan karara göre yönetim kurulu bir dava açıp ihlalin olmadığına ilişkin dava açacak mahkemenin vereceği karara göre de şirket işlemleri kaldığı yerden devam edecektir. Kurumsal yönetim 1990'lı yıllarda önem kazanmış ve ülkemizin yasal düzenine gireli çok kısa bir zaman olmuştur. Bu, hakkaniyet, şeffaflık, hesap verilebilirlik ve sorumluluk ilkeleri üzerine oturtulmuş bir şirket yönetim modelidir. Oyda imtiyazlı paylar ile kurumsal yönetimin ilişkisi mümkün görülmektedir ancak kurumsallaşma ile ilgili bazı kanuni eksiklikler hala giderilememiştir.