turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Anadili Türkçe olanların Arapça öğrenirken dilbilgisinde yaptıkları yanlışlar

Anadili Türkçe olan bireylerin Arapçanın dilbilgisini öğrenmede karşılaştıkları sorunların ele alındığı bu çalışmada Gazi Üniversitesi, Arapça Öğretmenliği Anabilim Dalı; Ankara Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi; Kırıkkale Üniversitesi, Arapça Mütercim Tercümanlık Anabilim Dalı ve Kara Harp Okulu'nda Arapça öğrenen öğrencilerin yazılı anlatım kağıtları incelenmiştir. Araştırmanın uygulama kısmına 283 öğrenci katılmıştır. Araştırmanın kuramsal kısmındaki anlaşılmasında zorlanılabilecek olan durumlarda çeviri yoluna gidilmiştir. Arapçada olmasına rağmen Türkçede bulunmayan dilbilgisi konuları ve Türkçede olmasına rağmen Arapçada bulunmayan dilbilgisi konuları ayrı başlıklar halinde incelenmiştir. Uygulama kısmında, yanlış yazılan ifadeler koyu renkle yazılmış olup doğruları yanlarına yazılmıştır. Bazı durumlarda eksik yazılan ifadeler parantez içinde belirtilmiştir. Bazı cümlelerde birçok yanlış tespit edilmiştir. Bu tür cümlelerde sadece ilgili konuda yapılan yanlışlar düzeltilmiş olup diğer yanlışlar olduğu gibi bırakılmıştır. Araştırmanın uygulama sonucuna göre anadili Türkçe olan bireylerin Arapça dilbilgisinde zorlandıkları tespit edilmiştir. Arapça dilbilgisinde yapılan yanlışların en çok sözcük bilimi, cer harfleri, cinsiyet, ad tamlaması, sıfat tamlaması ve olumsuz aktarımda olduğu görülmüştür. Araştırmanın sonunda Arapça dilbilgisinde yapılan yanlışların ortadan kaldırılması için önerilerde bulunulmuştur.
Kısasü'l-Enbiya üzerine bir dil incelemesi

Orta Türkçenin temsilcisi sayılan Harezm Türkçesi çeşitli dil unsurlarını bünyesinde taşımaktadır. Harezm Türkçesine ait bir eser üzerine olan bu çalışma, 14. yüzyılda Rabguzi tarafından yazılan Kısasü'l-Enbiya adlı eserin gramerini tespit etmek amacıyla hazırlanmıştır. Temel amacımız, eseri gramer açısından bütün yönleriyle ele alarak yazıldığı dönemin dil ve gramer özelliklerine katkıda bulunmaktır. Çalışmanın giriş bölümünde eserin adı, yazarı ve nüshaları hakkında ayrıntılı bilgi verilmiştir. Eserin gramer özellikleri ses bilgisi, şekil bilgisi ve cümle bilgisi olmak üzere üç kısımda incelenmiştir. İlk bölümde metinde bulunan isim ve fiil soylu kelimelerin geçirdikleri ses değişimleri ve kelimelerde bulunan ses olayları ayrıntılı bir şekilde ele alınmıştır. İkinci bölümde ise kelimelerin türleri sınıflandırılarak şekil özellikleri ortaya konmaya çalışılmıştır. Son bölüm olan cümle bilgisi bölümünde ise metnin kelime grupları, ögeleri ve dizilişi gibi hususiyetler üzerinde durulmuştur.
Zeyneb Biişeva'nın Ülu İyĭk Buyında adlı romanının bağlamlı dizini ve işlevsel sözlüğü

Türkiye'de Başkurt Türkçesi üzerine yapılmış birçok gramer çalışması mevcuttur. Ancak Başkurt Türkçesi üzerine edebi araştırmalar yeteri düzeyde değildir. Bundan dolayı bu çalışmada Başkurt yazar Zeyneb Biişeva'nın kaleme aldığı Ulu Iyik Buyında adlı eser TEBDİZ projesi kapsamında incelenmiş ve eserdeki kelimeler bağlama göre tek tek anlamlandırılmıştır. Aynı zamanda eser üzerinde kelime grupları çalışması yapıldı ve eserin söz varlığı ortaya konulmuştur. Bu çalışma ile Başkurt edebi metinlerinin söz varlığını ortaya koymak ve bağlamlı dizin çalışmalarına katkı sağlamak amaçlandı.
Abuşka Lügatinde söz varlığı

Çağatay Türkçesi 16. yüzyılın başından 20. yüzyılın başına kadar olan dönemdir. Çalışmamıza kaynaklık eden Abuşka Lugati, 16. yüzyılda yazılmış Çağatay Türkçesi sözlüklerinden biridir. Bu çalışmanın amacı, Abuşka Lugatini inceleyip söz varlığını ortaya koymaktır. Tez çalışmasına başlamadan önce, daha önce yapılmış olan söz varlığı çalışmaları incelenmiş daha sonra teze kaynaklık eden eserler taranmıştır. Bu eserler Besim Atalay'ın''Abuşka Lugati veya Çağatay Türkçesi'', Mustafa Kaçalin'in ''Niyazi: Nevayi'nin Sözleri ve Çağatayca Tanıklar ve Muharrem Güzeldir'in ''Abuşka Lügati'' adlı doktora tezidir. Tez üç bölümden oluşmaktadır. Sırasıyla giriş, inceleme ve sonuç bölümüdür. Giriş bölümünde Çağatay Türkçesi, Çağatay Türkçesi'nin dönemleri, Ali Şir Nevai ve eserleri, dönemlerdeki bazı temsilciler ve eserleri, Çağatay Türkçesi sözlükleri ve Abuşka Lugati hakkında bilgiler verilmiştir. İnceleme bölümünde ise tasnifler yer almaktadır. Hatice Şirin User'in ''Eski Türk Yazıtları: Söz Varlığı İncelemesi'' adlı eserinden yararlanılmış ayrıca sözcüklerin ele aldığı konulara göre yeni tasnif grupları da oluşturulmuştur. Taranan sözcükler konu, tür ve alanlarına göre tasnif edilmiştir. Sonuç bölümünde maddeler halinde sayısal veriler sıralanmış ve bu sayısal veriler grafikler ile gösterilmiştir. Sayısal veriler ışığında Abuşka Lugatinin söz varlığı değerlendirilmiş, yorumlanmıştır.
İlköğretim dördüncü sınıf Türkçe ders kitabının yazım kuralları, noktalama işaretleri ve dil bilgisel bazı hususlar açısından irdelenmesi

Bir toplumun parçası olan bireyden yaşadığı coğrafyanın dilini en iyi şekilde bilmesi ve onu en iyi şekliyle kullanabilmesi beklenir. Bu kazanımın sağlanabilmesi için de okullara büyük bir sorumluluk düştüğü aşikardır. Okullarda bu kazanımı Türkçe dersi sağlar. Türkçe dersinde bu kazanımı sağlayan en önemli unsur, ders kitabıdır. Ders kitabının ise; dil bilgisi kurallarına, yazım kurallarına ve noktalama işaretlerine uygun olması gerekir. Bu çalışmada 2016- 2017 eğitim-öğretim yılında okullarda verilen 'İlköğretim Dördüncü Sınıf Türkçe Ders Kitabı' yazım yanlışı, noktalama işaretleri ve dil bilgisinin bazı hususları ve dilbilgisel anlatım bozukluğu açısından incelenmiştir. Bu çalışma, tarama modelinde betimsel bir araştırmadır. Araştırmanın verileri kitaptan doküman incelemesi yaklaşımıyla toplanmıştır. 'İlköğretim Dördüncü Sınıf Türkçe Ders Kitabı' üç parçadan oluşmaktadır. Dördüncü sınıf Türkçe ders kitabındaki ifadeler incelenerek her bir okuma metni için dil bilgisinin bazı hususlarıyla ilgili tekrar sayıları belirlenmiş ve ders kitabına ait tekrarlar yüzde olarak ifade edilmiştir. Ayrıca; yazım yanlışı, noktalama işaretleri ve dilbilgisel anlatım bozukluğunda yapılan analizlerde sorunlu olan noktalara tek tek temas edilmiş ve sorunlu ifadeler betimsel olarak sunulmuştur. Sonuç olarak, kitapta on altı adet yazım yanlışı vardır. Noktalama işaretlerinin yerli yerinde ve kuralına uygun şekilde kullanılmamasından kaynaklanan hata sayısı ise, on sekiz adettir. Kitapta en çok kullanılan sözcük yapısı türü, basit sözcüktür. Basit sözcüğü sırasıyla; türemiş sözcük ve birleşik sözcük takip etmektedir. Kitapta en çok kullanılan öznesine göre fiil türü, etken fiildir. Etken fiilden sonra en çok kullanılan fiil türleri sırasıyla; edilgen fiil, dönüşlü fiil ve işteş fiildir. Kitapta en çok kullanılan nesnesine göre fiil türü, geçişli fiildir. Geçişli fiilden sonra en çok kullanılan fiil türleri sırasıyla; geçişsiz fiil, oldurgan fiil ve ettirgen fiildir. Kitapta en çok kullanılan fiilimsi türü sıfat-fiildir. Sıfat-fiilden sonra en çok isim-fiil kitapta kendisine yer bulmuştur. Kitapta en az yer alan fiilimsi türü ise, zarf-fiil olarak tespit edilmiştir. Kitapta on üç adet dilbilgisel anlatım bozukluğu tespit edilmiştir.
-miş biçimbiriminin betimlenmesi ve öğretiminde yöntem sorunları

Bu çalışmada, Türkçede -mXş biçimbirimi ile çekimlenen ve 'geçmişş zaman' terimi ile karşılanan çekimli fiillerin kiplik anlam alanları belirlenmiştir. Bu alanları belirlerken fiillerin görünüş bakımından türleri, kiplik zarefları ile kullanımları, bu fiilllerin kullanıldığı metin ve anlatım türü dikkate alınmıştır. -mXş biçimbirimi ile çekimli cümlelerin anlam alanlarının belirlenebilmesi için, önce semantik daha sonra bağlama dayalı alanlara bakılmıştır. Bağlama dayalı anlam alanlarını belirlemede farklı türlerdeki yazılı metinlerden cümle ve metin düzeyinde örnekler dikkate alınmıştır. Bilimsel metinler, deneme, hikaye, roman, masal, fabl, şiir, biyografi, mizahi metinler, eleştiri, söyleşi gibi türlerden seçilen bu metinlerdeki -mXş'lı kullanımlar saptanmıştır. Bu metinler üzerinde semantik ve bağlama dayalı yapılan çözümlemeler sonucunda -mXş biçimbirimi ile çekimli cümlelerde, zaman odaklı değil; özne odaklı kiplik anlamlarının belirgin olduğu ortaya konmuştur.
Şükrullah el-Amasyavİ'nin Kitabu Behçeti't-Tevarİh'inin Mustafa el-Farisİ çevirisi (vr. 241b-271a)

Üzerinde çalışmış olduğum tezin konusunu, 15. yüzyılda Şükrullah el-Amasyavi tarafından Sultan II. Mehmed'e sunulmak üzere Fars dilinde kaleme alınan 'Kitabu Behçeti't-Tevarih' adlı eserin 16. yüzyılda Mustafa el-Farisi tarafından dönemin hükümdarı Kanuni Sultan Süleyman ve dönemin Sadrazamı Frenk Damat Makbul ve Maktul İbrahim Paşa'ya sunulmak üzere Osmanlı Türkçesi'ne çevrilen 'Mahbubu'l-Kulubi'lArifin' adlı eser oluşturmaktadır. Çalışmamızda eserin Beyazıt Kütüphanesi, Veliyüddin Efendi bölümü 2342- 2343 numaralı nüshasından yararlanılmış olup, eserin 241 b-271a varakları üzerinde çalışılmıştır. Kitabın bu bölümlerinde, hayatta iken Hz. Peygamber tarafından cennetle müjdelenen on kişi olan Aşere-i Mübeşşere'nin üstünlükleri, ömürleri, nesepleri ve yaşamları konu edinilmiş ve yine Hz. Peygamber döneminde yaşamış, ona iman ederek kendisini görmüş sahabe-i kiramın faziletleri anlatılmıştır. Son olarak da, son vefat eden sahabinin kim olduğu hakkında bilgi verilmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde, Osmanlı Devleti'nde tarih yazıcılığı ve o dönemde verilen eserler hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde, eserin içeriği ve müellifi hakkında bilgi verilmiş, tezin kapsamı ve nasıl hazırlandığı açıklanmıştır. Üçüncü bölümde, 16. yüzyılda yazılmış ve geçiş dönemi özelliği gösteren, Eski Anadolu Türkçesi özelliklerini de taşıyan eserdeki sıfat-fiiller incelenmiştir. Dördüncü bölümde, metnin Latin harfleriyle transkripsiyonuna; beşinci bölümde ise, metnin dizinine yer verilmiştir. Dizin kısmında metinde geçen tüm kelimeler ele alınarak anlamlandırılmış, kelimelerin geçtiği tamlamalar ve yer aldığı sayfalar belirtilmiştir. Son bölümde eserin tıpkıbasımı verilmiştir.
Çıpçıhley uçma trohka 'Lietuva karaylarının yırları'

Tezimin esasım, Litvanya Karayimlerine ait olan 73 şiir oluşturmaktadır. Bu şiirler transkribe edildikten sonra, günümüz Türkçesine aktarılmıştır. Giriş kısmında Karaimce'nin fonetik ve morfolojik özellikleri örneklerle anlatılmıştır. Sözlük, gramatikal indeks şeklinde düzenlenmiştir. En sonda verilen bibliyografya ile de, bu sahada çalışacak olan kimselere rehber olunmaya çalışılmıştır. vn
İbn Hişam'ın Muğni'l-Lebİb adlı eserinde nesir şahidler

Hicri VIII. y. y.'da yaşamış olup döneminin en önemli şahsiyetlerinden biri olan İbn Hişam, çalışma konumuz olan Muğnil-lebib adlı eseriyle henüz hayatta iken şöhrete kavuşmuştur. İstişhad konusu Arap dili ve Edebiyatıyla ilgilen her dilcinin önem verdiği konulardan biridir. Bundan dolayı İbn Hişam'ın Muğnil-lebib adlı eseri üzerinde çalışılmayı hak eden bir konumdadır. Bu tezin amacı, İbn Hişam'ın Muğnil-lebib adlı eserinde ele almış olduğu nesir şahidleri hangi yöntemle zikrettiğini ortaya koymaktır. Bu çalışmada İbn Hişam'ın hayatı, eserleri ve dilciliği ile alakalı bilgiler verilmeye çalışılmıştır. Bunun yanı sıra istişhadın anlamı ve nelerden oluştuğuna değinilmiştir. İbn Hişam'ın yaptığı istişhadları hangi yöntemle zikrettiği, ayet, hadis ve arap kelamına dair örnekleri birer başlık halinde ele almaya çalıştık. Ayrıca, istişhad amaçlı olmayan sadece konunun açıklanması için zikrettiği örneklere de yer verdik.
Arap gramerinde Te'kid

Yüksek Lisans Tezi ARAP GRAMERİNDE TE'KİD Mehmet Ali SEZER Sosyal Bilimler Enstitüsü Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı 2003; Sayfa: 90 Te'kid, Arapça cümle yapısında yardımcı öğeler olan tevabi 'dendir. Cümlenin anlamını pekiştiren te'kid tekrarlarla yapılır. Bu da iki şekilde olur: Birincisi lafzın tekrarıyla yapılır ki buna lafzi te'kid denir. İkincisi ise mananın tekranyla yapılır ki buna da manevi te'kid denir. Ancak her tekrar te'kid değildir. Çünkü te'kid tekrarın bir kısmını oluşturur. Te'kidin amacı söylenen sözün tam an lası İm ası dır. Verilmek istenen mesaj tam anlaşılmadığı zaman te'kid yapılır. Te'kid yapılırken muhatabın durumu dikkate alınır. Bunun için te'kidin derecesi muhatabın tavrına göre değişir. Te'kidde tabii'yet esas alınmış, tabi olan ve olmayan şeklinde ikiye ayrılmıştır.
Une oeuure- deux traductions etude comparee des traductions en Turc des propositions relatives dans 'Du Cote De Chez Swann'

On dokuzuncu yüzyılın sonları ve yirminci yüzyılın başlarının usta bir yazarı kabul edilen Marcel Proust, çok karışık bir teknik ve ağır bir dil kullanarak yazdığı romanlarını anlamada okuyucu sıkıntı çekmekte, bir takım zorluklarla karşılaşmaktadır. Hatta, o uzun cümlelerin çoğu insana anlamsız gelebileceği gibi okunması açısından caydırıcı olma özelliği de taşımaktadır. Fransızlar tarafından bile güçlükle anlaşılan yeni bir yazı tekniğinin dilimize nasıl çevrildiği bazı sentaks ve gramer kuralları çerçevesinde karşılaştırmalı olarak incelendikten sonra, çevirmen yazarlarımızdan Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun serbest, Tahsin Yücel'in ise metne bağlı çeviri yaptığı gözlemlenmiştir.
Yabancı dil öğretiminde üç boyutlu dilbilgisi öğretimi

Yabancı dil bilmek demek, o dilde okuduğunu ve dinlediğini anlayabilmek, konuşabilmek ve yazabilmektir. Bu dört dil becerisinin etkin ve doğru kullanılabilmesi doğru bir dilbilgisel edinç gerektirir. Dilbilgisi yapılarının doğru kullanımı ise yalnızca biçimsel bilgi öğrenimiyle, yani yapının nasıl oluşturulduğunun öğrenilmesiyle kazanılamaz. Her dilbilgisi yapısının biçim, anlam ve kullanım olmak üzere üç boyutu vardır ve bu boyutlar arasında hiyerarşik olmayan dinamik bir ilişki vardır. Bir dilbilgisi yapısını öğrenirken biçim ve anlam arasında ilişki kurmak yeterli olmaz, çünkü dilbilgisi yapıları kullanıldıkları bağlamdan ayrı ele alınamaz. Bu nedenle iletişimsel edince ulaşmada dilbilgisel edincin kazanılması gerekmektedir. Dilbilgisi yapılarını kullanabilmek, yalnızca biçimsel açıdan doğru kullanabilmek değil, bu yapıları anlamlı ve uygun biçimde kullanabilmek demektir. Bunun bir beceri olduğu düşünülürse, dilbilgisi öğrenimi, dilbilgisi becerisinin kazanılması olarak görülebilir. Dilbilgisi becerisini kazandırmada Larsen-Freeman'ın önerdiği Üç Boyutlu Dilbilgisi Öğretiminin etkililiğini sınamak için bir grup öğrenci üzerinde 10 hafta boyunca öğretim yapılmıştır. Eylem araştırması niteliği de taşıyan bu çalışmada zayıf deneysel desen kullanılarak öntest ve son test sonuçları karşılaştırılmıştır; buna göre üç boyutlu dilbilgisi öğretiminin öğrenme sürecinde olumlu bir etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Yaz- fiilinin tarihi gelişim süreci

'Yaz-' Fiilinin Tarihi Gelişim Süreci başlıklı bu yüksek lisans tez çalışmasında bu eylemin kullanıldığı en eski metinlerden başlayarak değişik dönemlerde yazılmış eserlerden örneklerle 'yazmak' kelimesi ve bu eylemikarşılamak için kullanılan 'biti-' kelimesi ve türemiş şekilleri malzeme olarak derlenmiştir. Bu örneklerden yola çıkılarak bu eylemin anlam, ses ve kullanım yerleritarihi gelişme süreci içinde incelenmeye çalışılmıştır. Çalışma için Eski Türkçe, Orta Türkçe ve Batı Türkçesi dönemlerinden tespit edilen 33 kaynak eser, sözlük, şiir, dizin, düzyazı taranmıştır. 'yazmak' eylemi ve bu eyleminin türemiş şekillerinin kullanıldığı paragraflar, öncesi ve sonrasıyla birlikte cümleler, mısralar, beyitlerderlenmiştir. Derlenen bu malzeme, Türk dilinin tarihi dönemleri dikkate alınarak tasnif edilmiştir. Çalışma, 1. Bölüm: Anlam Bakımından 'Yazmak' Eylemi, 2. Bölüm: AldığıÇekim Ekleri Bakımından 'Yazmak' Eylemi, 3. Bölüm: Aldığı Yapım EkleriBakımından 'Yazmak' Eylemi, şeklinde üç bölümde ele alınmıştır.
Türkçe eğitiminde metin temelli işlevsel dil bilgisi öğretimi: Bir eylem araştırması

Türkçe eğitiminde dil bilgisi öğrenme alanı temel dil becerilerinin geliştirilmesinde araç vazifesi görmektedir. Ancak dil bilgisi öğretimi çalışmalarının amacına ve işlevine uygun olarak gerçekleştirilmesinde bir takım problemler yaşanmaktadır. Bu araştırmanın amacı; Türkçe eğitiminde dil bilgisi öğretimi çalışmalarının metinlerden hareketle işlevsel bir şekilde gerçekleştirilmesinin sağlanmasıdır. Araştırma, eylem araştırması olarak tasarlanmış ve yürütülmüştür. Araştırmanın eylem süreci, 6. sınıf düzeyinde 33 katılımcı ile 8 hafta sürmüş ve bu süreçte araştırmacı tarafından oluşturulan 8 eylem planı kullanılmıştır. Araştırmada dokümanlar, gözlemler, görüşmeler, araştırma günlükleri ve öğrenci günlükleri veri toplama araçları olarak kullanılmıştır. Farklı kaynaklardan elde edilen veriler içerik analizi kullanılarak incelenmiş ve yorumlanmıştır. Araştırma sonucunda metin temelli işlevsel dil bilgisi öğretimine yönelik hazırlanan ders planlarının, öğrencilerin dil bilgisi konularını kavramalarını kolaylaştırdığı ve temel dil becerilerinin gelişimini desteklediği fark edilmiştir. Ayrıca metin temelli işlevsel dil bilgisi öğretimi çalışmalarında seçilen metnin niteliğinin, dilbilgisel konunun özelliklerinin, kullanılan yöntem ve tekniklerin sürece etki ettiği belirlenmiştir.
Yeni programa göre hazırlanan 11. sınıf biyoloji ders kitabının içerik açısından incelenmesi

Ders kitapları eğitim-öğretimin en önemli yazılı materyallerinden biridir. Planlı öğretim çalışmalarının verimli devam edebilmesi için ders kitapları vazgeçilmezdir. Öğretmen ve öğrenciler için bu kadar önemli olan ders kitaplarının kuşkusuz titizlikle hazırlanması ve seçilmesi gerekmektedir. Bu çalışmada, Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının 10.02. 2010 gün ve 10 sayılı kararı ile ders kitabı olarak kabul edilen ve yeni öğretim programına göre hazırlanan 11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabının içerik açısından yeterli olup olmadığı araştırılmıştır. Bu amaçla yeni öğretim programına göre hazırlanan 11. sınıf Biyoloji ders kitabı eğitsel tasarım, görsel tasarım, fiziksel özellikler ve dilbilgisi yönlerinden araştırmacı tarafından incelenmiştir. Yapılan çalışma: açıklamalar, ilgili araştırmalar, yöntem, bulgular ve yorum, sonuç ve öneriler olmak üzere beş ana bölümden oluşmuştur. Araştırma sonucuna göre yeni programa göre hazırlanan 11. sınıf biyoloji ders kitabının eğitsel tasarım, fiziksel özellikler ve görsel tasarım yönlerinden bir takım eksiklik ve yanlışlıklarının bulunduğu tespit edilmiştir. Bulunan sonuçlar doğrultusunda değerlendirme yapılarak gerekli öneriler sunulmuştur.
Tatar destanlarındaki zarf-fiil ekleri

'Tatar Destanlarındaki Zarf-Fiil Ekleri' adlı bu çalışmada, Tatar destanlarında bulunan zarf-fiil eklerinin işlevleri incelenmiştir. Çalışmamız giriş, gelişme ve sonuç bölümlerinden oluşmaktadır. Giriş bölümünde Tatarların yaşadığı coğrafya, Tatarların tarihi ve dili ile ilgili bilgiler verildikten sonra, Tatar Türkçesinin Türk lehçeleri arasındaki yerini bildiren önemli tasnif çalışmalarına değinilmiştir. Girişin son kısmında, zarf-fiil kavramına yer verilmiş ve zarf-fiillerin yapısı açıklanmıştır. Sonrasında ise çağdaş Tatar Türkçesinde bulunan zarf-fiil ekleri ve işlevleri hakkında bilgiler verilmiştir. İnceleme kısmı, çalışmamızın ana parçasını oluşturur. Bu bölümde, Tatar destanlarında rastladığımız zarf-fiiller, yapılarına göre ikiye ayrılmış ve tasnif edilmiştir. Sınıflandırılan bu yapıların her bir işlevi, madde başı yapılarak açıklandı ve taradığımız metinlerdeki örnekler sıralandı. Örnek olarak verilen cümlelerin yanında Türkiye Türkçesine olan aktarımlar da bulunur. Sonuç bölümünde ise, destanlarda kullanılan dil ile çağdaş Tatar Türkçesindeki dil arasındaki farklar zarf-fiiller bakımından değerlendirilmiştir. İlk olarak, taradığımız destanlarda bulunan ancak Tatar gramer kitaplarında zarf-fiil olarak yer verilmemiş zarf-fiil ekleri listelendi. Sonrasında, çağdaş dilde bazı zarf-fiil eklerinin işlevlerinin günümüzde kullanılmadığına değinilerek örnekler verildi. Bu bölümün son kısmında, çağdaş Tatar Türkçesi ile destanların dilindeki zarf-fiil kullanımındaki sıklık karşılaştırıldı ve zarf-fiillerin, destanların dilinde ne derece önemli olduğu tespit edildi. Yararlanılan eserler, kaynakça bölümünde yer almaktadır.
Yedinci sınıf öğrencilerinin dil bilgisi, kelime bilgisi ve okuduğunu anlama düzeyleri ile yazma becerileri arasındaki ilişki

Bu araştırmada dil bilgisi, kelime bilgisi ve okuduğunu anlama düzeyi ile yazma becerisi arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, yedinci sınıfa devam eden 410 öğrenci üzerinde yürütülmüştür. Çalışmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen yazma konuları, kişisel bilgi formu, dil bilgisi ve kelime bilgisi başarı testi ile Ağın Haykır (2012) tarafından geliştirilen okuduğunu anlama başarı testi kullanılmıştır. Araştırmada öğrencilerin yazdıkları metinler, araştırmacı tarafından gelişti-rilen analitik dereceli puanlama anahtarına göre birbirinden farklı dört kodlayıcı tarafın-dan değerlendirilmiştir. Toplanan verilerin analizinde betimleyici istatistiklerden ortala-ma, t-testi, tek yönlü varyans analizi ; hipotez testlerinden korelasyon ve reg-resyon analizleri ile yol analizi kullanılmıştır. Analizler, SPSS 21,0 ve LISREL 8,54 programları kullanılarak yapılmıştır. Araştırma sonucunda yedinci sınıf öğrencilerinin yazılı anlatım başarı puanlarının, 'geliştirilmeli' düzeyinde olduğu, öğrencilerin en çok sonuç bölümünü oluşturmada zorlandıkları, sonrasında sırasıyla anlatım, paragraf, giriş, gelişme, yazım, noktalama, cümle ve başlık bölümlerinde sorun yaşadıkları; sayfa düzeni, sözcük ve metin düzeni bölümle-rinde diğer bölümlere göre daha başarılı oldukları tespit edilmiştir. Bunun yanında yaz-ma becerilerinin cinsiyet, okul öncesi eğitim alma, evde İnternet bulunma, baba eğitim durumu, anne eğitim durumu, kitap okuma sıklığı değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gösterdiği; günlük tutma değişkeniyle yazma becerisi arasında anlamlı bir farklılığın bulunmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca öğrencilerin yazılı anlatım başarılarıyla Türkçe dersi akademik başarıları arasında orta düzeyde bir ilişkinin bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin dil bilgisi, kelime bilgisi ve okuduğunu anlama düzeyleri ile yazma becerileri arasındaki ilişkiyi ortaya koyan yol analizi sonuçlarına bakıldığında kelime bilgisi değişkenine ilişkin varyansın %39'unun, okuduğunu anlama değişkenine ilişkin varyansın %36'sının ve yazma değişkenine ilişkin varyansın %47'sinin model tarafından açıklandığı görülmektedir. Yol analizi sonuçlarına göre dil bilgisinin yazma becerisini doğrudan etkilemediği fakat kelime bilgisi ve okuduğunu anlama değişkenleri aracılığıyla yazma becerisinin yordanmasına katkı sağladığı belirlenmiştir. Kelime bilgisi ve okuduğunu anlama değişkenlerinin yazma becerisinin açıklanmasına anlamlı katkı sağlaması, yol analizi sonucunda ulaşılan diğer önemli bir bulgudur. Yol analizi sonucunda ayrıca, dil bilgisi ve kelime bilgisi değişkenlerinin okuduğunu anlama değişkeninin yordanmasına anlamlı katkı sağladığı belirlenmiştir.
Türkçe kuralsız cümle yapısının graf teori ile gösterilmesi

Graf teori günümüzde birçok alanda kullanılmaya başlanmıştır. Ülkemizde eğitim-öğretimde kullanılması yeni yeni gündeme gelmektedir. Eğitim-öğretimde teknik olarak görsel materyallerin ön planda oluşu ve çoklu zeka kuramının göz önüne alınması sebepleriyle graf teori önem taşımaktadır. Bu çalışmada da Türkçe dilbilgisi konularından olan kuralsız cümleler graf teori ile gösterilmeye çalışılmıştır. Çalışmaya dilin ne olduğunun açıklanması ile başlanmış, daha sonra dünya üzerindeki dillere değinilerek Türkçenin tarihsel gelişimi ve dil ailesi ile Türkçenin temel özellikleri ve söz dizimi hakkında bilgi verilmiştir. Sonrasında Türkçe öğretimi üzerinde durularak, materyal geliştirmenin ve disiplinler arasının önemi vurgulanıp, Türkçenin matematiksel yapısı üzerinde durulmuş, graf teori hakkında bilgi verilmiştir. Alan taraması yapıldıktan sonra graf çizimlerine geçilmiştir. Kuralsız cümleler; özneyle biten kuralsız cümle, nesneyle biten kuralsız cümle, dolaylı tümleç ile biten kuralsız cümle ve zarf tümleci ile biten kuralsız cümle olmak üzere dört başlık altında toplanmıştır. Bütünü kapsayan her bir grafın oluşumunda görev alan alt grafların çizimi yapılmış ve her tanımlanmış grafın okuması gerçekleştirilmiştir. Çalışmamız nitel araştırma yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiş bir çalışmadır.