turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Vergi Hukukunda elektronik imza uygulamaları ve adaptasyonu

Bilgisayar teknolojilerindeki süratli gelişim devlet anlayışında da hızlı bir değişim ve yenileme sürecini başlatmış ve küreselleşmenin yarattığı zorlayıcı ivmenin de katkısı ile iletişim ve bilişim teknolojilerinin hem özel kesimde hem de kamuda etkin olarak kullanımı gerekliliği aşamasına gelinmiştir. Dünyadaki teknolojik ilerlemeler ve küreselleşmeyle yaşanan değişim sonucu, klasik devlet anlayışından, katılım ve paylaşım temelli, teknolojiyi kullanan ve kullandıran, şeffaf devlet anlayışına geçilmiştir. Küreselleşmeyle gelen elektronik vergi yönetimi, elektronik vergi sistemi, elektronik ticaret, elektronik sözleşme, elektronik devlet kavramlarının mihenk taşı ise hiç kuşkusuz fertlerin ve kurumlar adına kurum temsilcilerinin özgür iradelerini hukuki çerçevede ispat ve ifade edebilecekleri elektronik imzadır. Teknolojideki bu ilerlemeler elektronik vergi sistemi, elektronik vergi yönetimi, online vergi uygulamaları ve elektronik denetim gibi kavramlarla vergi hukukuna da yansımıştır. Bu elektronik sistemlerin hayata geçirilmesi ise vergi hukuku kapsamında ortaya çıkan irade beyanlarının içeriğinin ve işlem yapanların kimliklerinin güvenli olarak tespitini temin eden, bu yönüyle kilit bir işlevi gören elektronik imzanın kullanımı ile doğrudan ilişkilidir. Anılan gelişime paralel olarak, vergi idarelerinin kendi aralarında, diğer kurumlarla ve vatandaşla iletişimi revize edilecektir. Bu bağlamda elektronik imza kullanılarak oluşturulan belgelerin ispat ve delil niteliği ile bağlantılı konularda, vergi yasalarının uluslararası mevzuatla uyumlu hale getirilmesi gerekmektedir. Elektronik imzanın bankacılık, konsolosluk, ticaret, sözleşmeler, gümrük işlemleri, vergi beyannameleri, elektronik noter, elektronik denetim ile vergi idaresinde ayrıca vergi yargılamasında kullanım imkanı mevcuttur. Elektronik imzanın vergi hukukunda kullanımı ile zaman, işgücü ve kırtasiye masraflarında israfın önlenmesi, idare- mükellef ilişkilerine yeni bir boyut getirmesi, yolsuzluk ve rüşvetle mücadelede idarenin etkinliğinin artması beklenirken, maliyet, güvenlik, teknolojiye uyum gibi çözümlenmesi gereken bazı sorunlarla da karşı karşıya gelinmesi kaçınılmaz görünmektedir.
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu uyarınca Türkiye'de il özel idaresi

Bu çalışmanın amacı, 5302 sayılı l Özel daresi Kanunu ile yeniden düzenlenen il özel idarelerinin günümüzdeki durumunu ortaya koymaktır. Tezin araştırma aşamasında; il sınırları içinde yaşayan insanların, mahalli müşterek ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla kurulan il özel idareleri, hukuk sistemimize ilk girdikleri andan itibaren irdelenerek; zaman içinde karşılaşılan sorunlar, yapılan değişiklikler ve il özel idarelerinin günün koşullarına uygun, etkin, verimli, şeffaf bir mahalli idare birimi halini alabilmesini amaçlayan 5302 sayılı l Özel daresi Kanunu ele alınmıştır. Günümüze kadar uzanan sorunlarla çözüm önerileri belirlenerek, kamu yönetimi reformu kapsamında yürürlük kazanan 5302 sayılı l Özel daresi Kanunu ile getirilen yeni yapının neleri içerdiği, eski ve yeni kanunun karşılaştırmalarına yer verilerek incelenmiştir. Çalışmada, 5302 sayılı l Özel daresi Kanunu ile öngörülen düzenlemelerin il özel idarelerinin sorunlarına ne derece çözüm bulabildiği, kanunda eksik bırakılanhususların neler olduğu, hangi yeniliklerin olumlu sonuçlar doğurabileceği, hangilerinin yeni sorunlara neden olabileceği üzerinde durulmuştur.
Hekimin sır saklama yükümlülüğü

Hekimin sır saklama yükümlülüğü diğer bir deyişle hastaya ait tıbbi bilgilerin hekim tarafından gizli tutulması tıpta yaklaşık 2500 yıldan beri mesleki değer olarak önemini korumaktadır. Hekimin sır saklama borcu geleneksel, etik ve yasal bir konu olarak karşımıza çıkmaktadır. Hekimlik meslek sırrının korunması aynı zamanda özel yaşamın korunması anlamına gelmektedir. Özel yaşamın korunması bugün bir temel hak olarak hem ulusal hem de uluslararası metinlerde yerini almıştır. Hekimlik mesleği bir güven mesleği olup hastalar hekime sırlarını korku duymadan açabilmelidir. Hekimlik meslek sırrının açıklanmasının suç olarak TCK'da düzenlenme amacı hastanın özel yaşamının, hekimlik mesleğini, kamu yararını ve hukuk devletini korumadır. Türk hukukunda dayanağını AY 20. maddesinden alan hekimin sır saklama yükümlülüğü TCK'da kişilere karşı işlenen suçlar içerisinde düzenlenmiştir. Hastaların özel yaşamlarının gizliliğinin ve onlara ait kişisel verilerin Anayasal hukuk ile ceza ve ceza muhakemesi hukuku yönünden korunması hastaların obje haline gelmesini önlemek amacını taşımaktadır. Türk hukukunda hekimlik sırrı TCK dışında değişik kanun ve yönetmeliklerle de düzenlenmiştir. Böylesine önemli bir konunun dağınık bir şekilde düzenlenmesi çelişkilere yol açmaktadır. Çalışma konumuzu oluştran hkimlik meslek sırrının açıklınması suçunu uygulaması yok denecek kadar azdır. Bunun sebebi hastaların sırlarını kamuya açmak istememeleri ve davaların uzun sürüp sır sahibi kişileri yıpratmasıdır. IVGünümüzde hekimin hastasının sırrını, başta teknolojik gelişmeler olmak üzere, çeşitli sebeplerden dolayı saklamışı güçleşmiştir. Konu ile ilgili gerek TCK gerek diğer düzenlemelerle hekimin sır saklama yükümülüğü kural olmaktan çıkmış istisna haline gelmiştir. Ancak tüm bu olumsuzluklara rağmen hekimin sır saklama yükümlülüğü kolay vazgeçilecek bir yükümlülük değildir.
Avrupa Birliği Rekabet Hukuku çerçevesinde birleşme kontrolü

Rekabet Hukuku kapsamındaki önemli konulardan biri, birleşme kontrolü olarak ifade edilen yoğunlaşma işlemlerinin denetlenmesidir. Teşebbüslerin bir araya gelmesi sonucu oluşan yeni yapılar, her ne kadar piyasa ekonomisine sayısız fayda sağlasa da etkin rekabetin önemli ölçüde engellemesi riskini de beraberinde getirmektedir. Bu nedenle, birçok hukuk sistemi açısından yoğunlaşma işlemlerinin denetime tabi olması ve denetimin sağlanması için kurumsal yapılanmaya gidilmesi gerekliliği doğmuştur. Avrupa Birliği Rekabet Hukuku kapsamında, birçok hukuk sistemine yol gösterici nitelikte olan hukuki düzenlemeler, ayrıntılı olarak hazırlanmış ve çeşitli dönemlerde edinilen deneyimler sonucunda bu düzenlemelerde zaman içerisinde köklü değişikliklere gidilmiştir. Bu çalışmanın amacı, Avrupa Birliği Rekabet Hukuku çerçevesinde yoğunlaşma işlemlerin denetlenmesi sürecinin ele alınmasıdır. Bu çerçevede, çalışma üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, yoğunlaşma işlemleri kavramsal çerçevede değerlendirilerek yoğunlaşma işlemleri açıklanmış; takip eden bölümde, birleşme kontrolü süreci, hukuki düzenlemeler ve bu düzenlemelere ortam hazırlayan olaylarla birlikte, Avrupa Birliği Rekabet Hukuku'nun gelişim süreci göz önüne alınarak incelenmiştir. Son bölümde ise Avrupa Birliği Rekabet Hukuku ışığında gelişim gösteren, Türk Rekabet Hukuku çerçevesinde birleşme kontrolü konusu ele alınmıştır.
Ceza muhakemesi açısından silahların eşitliği ilkesi

'Ceza yargılaması sistemimizde silahların eşitliği ilkesinin tarafları bakımından bu kişilerin haklarının korunması ve birbirlerinin aleyhine olumsuz duruma düşürülmemesi noktasında söz konusu ilkenin vazgeçilmez bir öneme sahip olduğu tartışmasızdır'. İnsan Hakları Avrupa Mahkemesinin vermiş olduğu içtihatlarla İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesinin 6'ıncı maddesinden türetilen ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunumuzda her ne kadar tanımı yapılmış olmasa da pek çok maddesinde silahların eşitliği kavramının uygulanmasına yer verildiğini görmekteyiz. Burada ayrıca silahların eşitliği kavramının ceza yargılaması aşamasında nasıl uygulandığının, uygulanmasının niçin bu kadar gerekli ve elzem olduğunun tespiti noktasında açıklamalar yapılmaya çalışılmıştır. Tezin amacı ise, gerek silahların eşitliği kavramının kavramsal boyutunu ilk bölümde İnsan Hakları Sözleşmesinin getirdiği ölçütler aşamasında ele alırken, ikinci bölümde ise ceza yargılaması açısından ve ceza yargılamasında yer alan tanık, dosya inceleme hakkı, sanığın hakları, bilirkişiye başvurmadaki bir takım hususlar irdelenmek suretiyle açıklanmıştır. Burada ilkenin uygulama alanı noktasında ilgili olduğu muhakeme kişileri yönünden açıklamalar yapılarak bu ilkenin ceza yargılamasında kimleri kapsadığı, hangi haklara sahip olduğu, ve bunun sınırları noktasında ceza yargılaması sistemlerinden de bahsedilmek suretiyle diyalektik yargılamanın noktasında vuku bulmasını sağlamaya yönelik ve böylelikle de hakkaniyete uygun yargılama yapmak amacıyla bu hususlar ifade edilmeye çalışılmıştır.
Boşanmanın çocuklar bakımından kişisel sonuçları

Bu çalışmada, boşanmanın çocuklar bakımından kişisel sonuçları incelenmiştir. Boşanma sonrasında, müşterek çocukların bedeni, fikri ve ahlaki gelişimi açısından velayetin hangi ebeveyne bırakılacağı ve çocukla diğer ebeveyn arasında kurulacak olan kişisel ilişki önem arz etmektedir. Çalışmanın birinci bölümünde, velayet hakkının tanımı ve hukuki niteliği açıklanmış, ardından velayet hakkı düzenlenirken gözetilecek ilkelere, özellikle 'Çocuğun Yararı' ilkesine detaylı olarak, yer verilmiştir. Medeni Kanunda düzenlenmemiş olmakla beraber doktrindeki tartışmalar, Yargıtay kararları ile güncel gelişmeler ışığında birlikte velayet kurumuna değinilmiştir. İkinci bölümde, velayet düzenlemesinde meydana gelen değişiklikler, görevli ve yetkili mahkemeler ile icra iflas uygulamaları incelenmiştir. 'Çocuk ile Kişisel İlişkinin Düzenlenmesi' başlıklı son bölümde ise, kişisel ilişki düzenlenirken gözetilecek ilkeler, kişisel ilişkinin kurulma şekli ve uygulanabilirliği, mahkemelerin görev ve yetkisi ile kişisel ilişki kurulmasına dair ilamın icrası hususları ele alınmıştır.
Bağımsızlık sonrası Kazakistan'ın uluslararası terörizmle mücadeledeki tutumu: Hukuki bir bakış

Terörizm, modern dünyada ulusal nitelikte karşılaştığımız ciddi bir sorun olmanın yanında küresel bir boyut da kazanmıştır. Terör saldırıları gittikçe daha kapsamlı bir şekilde, modern silahlar kullanılarak insan sağlığına zarar verme ve ciddi yaşam tehdidi oluşturma amacıyla düzenlenmektedir. Toplumsal, milli, dini ve diğer çatışmaları çözmek için yasal yollardan ziyade terör tercih edilmeye başlanmıştır. Bütün bunlar, 'uluslararası terörizm' olgusunun bilimsel alanda daha dikkatli araştırılmasına yol açmıştır. Bugüne kadar evrensel bir ölçekte geçerli tanımı yapılamayan terör ve terörizm kavramları konusunda görüş farklılıklarına rastlanmasının sebebi teknik değil siyasi bir nitelik taşımaktadır. Uluslararası hukukta genel kabul gören bir tanım yapılamamış olması çerçevesinde terör ve terörizm kavramları hakkındaki farklı yaklaşımlara çalışmamızda yer verilmiştir. Terörizm, ulusal sınırları aşarak uluslararası boyut kazanan ulusötesi bir olgu haline gelmiştir. Bu sebeple uluslararası terörizm kavramı da çalışmamızın önemli bir parçasını oluşturmaktadır. Küresel ve ulaşılabilir çok taraflı mekanizmalara sahip olduğu için terörizme karşı alınması gereken önlemler, en çok Birleşmiş Milletler aracılığıyla alınmaktadır. Ayrıca terörizmle mücadele, bölgesel düzeyde Şangay İşbirliği Örgütü, Bağımsız Devletler Topluluğu, Kollektif Güvenlik Antlaşması Örgütü gibi uluslararası örgütlerin işbirliğiyle de yerine getirilmektedir. Çalışmamızda, Birleşmiş Milletler ve Şangay İşbirliği Örgütü bünyesinde kabul edilen terörizmle mücadele ile ilgili antlaşma ve belgeler, konunun temelini oluşturmaktadır. Ayrıca bu belgelere ve antlaşmalara dayanarak, Kazakistan'ın iç hukukundaki terörizmle mücadele alanında yürürlükte bulunan Ceza Kanunu, Terörizmle Mücadele Kanunu, Aşırılıkçılıkla Mücadele Kanunu, Kanun Dışı Yollarla Ele Geçirilen Gelirlerin Yasallaştırılması ve Terörizmin Finansmanının Önlenmesine İlişkin Kanun ile ilgili değerlendirmeler yapılacaktır. Bunun yanı sıra, çalışmamız boyunca ortaya çıkan hukuki zemin çerçevesinde, Kazakistan'ın terörizmle mücadeledeki tutumu ele alınacaktır.
Uluslararası silahlı çatışmalarda kültürel varlıkların korunması

Kültürel varlıklar, insanlığın varoluşunu anlamlandıran nesnelerdir. Kültürel varlıkları meydana getiren insan, zaman, mekan, koşullar ve estetik unsurların birebir aynı şekilde devam etmemektedir. Bu nedenle yok edilmeleri durumunda kültürel varlıkların yeri doldurulamamaktadır. Uzun dönem korunan kültürel varlıklar silahlı çatışmalar nedeniyle çoğu zaman geri dönüşü olmayan şekilde zarara maruz kalmaktadırlar. İnsanlığın ortak mirası olarak kabul edilen kültürel varlıkların korunmasına yönelik uluslararası hukuktaki kodifikasyon çalışmalarına 19. yüzyılın öncesindeki dönemde de rastlanmaktadır. 19. yüzyıl ve sonrasında silahlı çatışmaların yürütülmesine ilişkin kurallara kültürel varlıkların korunması, dolaylı hükümlerle dahil edilmiştir. UNESCO öncülüğünde gerçekleşen çalışmalar sonucunda 1954 tarihinde silahlı çatışmalarda kültürel varlıkların korunması müstakil şekilde ilk kez düzenlenmiştir. Uluslararası silahlı çatışmalarda savaşan Devletlerin birbirlerini demoralize etmek, savaşılan bölgede bulunan ulusun var olan izlerini ortadan kaldırmak amacıyla kültürel varlıklara Devletlerin verdiği zararlara rastlanmıştır. Son dönemde gerçekleşen uluslararası olmayan silahlı çatışmalarda belirli grupların hatta bireylerin kültürel varlıklara verdikleri zararlar giderek ele alınması gereken konulardan biri haline gelmiştir. Silahlı çatışmalarda kültürel varlıkların korunması her ne kadar önemli ise de insan hayatının korunması ile yapılan karşılaştırmalarda kültürel varlıkların korunması hala ikincil önemdedir. Bu duruma, kültürel varlıkların korunmasına ilişkin düzenlemelerde askeri gereklilik şeklinde bir istisnaya yer verilmesi sebebiyet vermektedir. Bu çalışma ile silahlı çatışmalarda kültürel varlıkların nasıl korunduğu anlatılmaya çalışılmıştır. Kültürel varlıkların korunmasının her dönemde ele alınan bir konu olduğu görülmüştür. Silahlı çatışmalarda ilk ve kasten hedef alınanlar arasında kültürel varlıkların bulunduğu anlaşılmıştır. Özellikle savaşan tarafların birbirini demoralize ederek üstün gelmesinin yöntemi olarak kütürel varlıklar yok edilmektedir.
Türk Hukukunda konut dokunulmazlığının ihlal suçları

Konut dokunulmazlığı kamu hürriyetlerinden biridir ve insan haklarına ilişkin pek çok uluslararası belgede düzenlenmiştir. Kamu hürriyetleri anlayışı gelişerek bugünkü halini almıştır. Kamu hürriyetleri anlayışındaki bu değişime paralel olarak, hürriyet aleyhine suçların anlaşılış ve yasal metinlerde düzenleniş şekli de değişmiştir. Tabii hukuk hürriyet anlayışından farklı olarak çağdaş hürriyet anlayışında hürriyet hukuk üstü bir kavram değildir; kaynağını hukuktan alır, yasalar ve anayasalar tarafından düzenlenip korunur. Çağdaş devlet hürriyetçi bir düzen gerçekleştirmek zorundadır. Bu hürriyet düzeni, bağımsız bir varlık arz eder. Dolayısıyla hürriyet aleyhine suçlar, devletin temel düzenlerinden birini yani hürriyet düzenini ihlal eder. Bu nedenle çağdaş hürriyet anlayışı uyarınca hürriyet aleyhine suçlar devlete karşı suçlar arasında düzenlenmelidir. Türk Ceza Hukuku bakımından bu gerekliliğin yerine getirildiği söylenemez. Çünkü, hürriyet aleyhine suçlar hala ayrı bir kategori olarak düzenlenmiştir ve konut dokunulmazlığını ihlal suçları da hürriyet aleyhine suçlar arasında yer almaktadır. Türk Ceza Hukuku'nda iki tür konut dokunulmazlığını ihlal suçu bulunmaktadır. Bunlar, 193. maddede öngörülmüş bulunan kişiler tarafından işlenen konut dokunulmazlığını ihlal suçu ve 194. maddede öngörülmüş bulunan memurlar tarafından işlenen konut dokunulmazlığını ihlal suçudur. Konut dokunulmazlığının sağlanması ve korunması, kişinin korunması bakımından önemlidir ve bu sağlanmadan kişinin korunduğundan bahsedilemez. Konut dokunulmazlığı kamu hürriyetleri ile yakın ilgisi ve bağlantısı nedeniyle korunmalıdır; bu amaç, insan haklarına ilişkin pek çok ulusal ve uluslararası belge ile gerçekleştirilmeye çalışılmaktadır. 156
İdarenin idari eyleminden doğan sorumluluğu

Kamu hizmetini yürütmekle görevli olan idarenin eylem ve işlemleri sonucu herhangi bir zarar meydana gelebilir. Her şahıs eylem ve işlemleri ile başkasına verdiği zararı gidermekle yükümlü olduğu gibi, kamu tüzel kişiliğine sahip olan idare de eylem ve işlemleri sonucu kişilere verdiği zararları gidermekle yükümlüdür. İdarenin sebep olduğu zararların çoğu idari eylemlerden yani idarenin personeli ve araç gereçlerininyürüttüğü faaliyetlerden kaynaklanır. İdarenin sahip olduğu taşınır ve taşınmaz mallarınzarara sebep olan durum ve konumları da idareye bağlanan eylemler olarak nitelendirilir. İdarenin sorumluluğuna yol açan eylemlerin bir kısmı kamu görevlilerinin kusur ve ihmalleri sonucu meydana gelir. Bazen de kamu görevlilerinin kullandıkları araç ve gereçlerin yetersizliği zarara sebebiyet vermektedir. Bunun dışında idarenin dışındaki kişiler tarafından meydana getirilen zararlar ise idare tarafından önlenemediği için idarenin sorumluluğuna yol açar. İdari eylem ve işlemler kamu görevlileri tarafından yerine getirilir. Kamu görevlileri görevlerini yerine getirirken idare adına hareket ederler. İdare adına hareket ettikleri için yaptıkları eylem ve işlemler idareye isnat edilir ve meydana gelen zararlardan idare sorumlu tutulur. İdarenin idari eyleminden doğan sorumluluğunu incelemek amacıyla çalışmamızda öncelikle hukuk devletinin bir unsuru olarak idarenin sorumluluğu ve idarenin sorumluluğunun tarihsel gelişimi ele alınmıştır. Daha sonra idarenin sorumluluğunun kaynağı olarak idari eylem kavramı tanımlanmaya çalışılmış ve teori ve uygulamada idari eylem kavramı incelenmiştir. Son olarak idarenin idari eyleminden doğan sorumluluğu ve kamu görevlisine rücu kavramları çerçevesinde zararı tazmin eden idarenin kamu görevlisine rücu etmesi konusu işlenmiştir.
Haksız fiillerde maddi tazminatın belirlenmesi

Tazminat, hukuka aykırı davranış ya da eylem nedeniyle bir hakkın ya da hukuki değerin zarar görmesi durumunda oluşan zararın giderilmesini ifade etmektedir. Hukuk sistemimizde zararın belirlenmesi neticesinde zarara sebebiyet veren kişinin meydana gelen bu zarar kapsamında yükümlü olduğu tazminatın belirlenmesi aşaması ile oluşan zararın belirlenmesi aşaması çok net bir şekilde ayrı tutulmuştur. Bunun sebebi, zararın tazminatın üst sınırı olmasıdır. Türk-İsviçre hukuk sisteminin amacı zararın giderilmesi olup zarar görenin zenginleştirilmesi ya da zarar verenin cezalandırılması amacı bulunmamaktadır. Nitekim, dahil olduğumuz Kıta Avrupası hukuk sisteminde hakim olan tam tazmin ilkesi benimsenmiş olup bu ilke, zarar görenin durumunun zarara sebebiyet veren olaydan önceki durumu ile aynı olmasının sağlanmasını ifade eder. Bu nedenle tazminatın amacı genel olarak, zarara sebebiyet veren eylem neticesinde zararın giderilerek zarar görenin durumunun zarar meydana gelmeden önceki durumuna getirilmesinin sağlanmasıdır. Türk Borçlar Kanunu m. 51 ve m. 52 hükümleri ile haksız fiillerden doğan borç ilişkilerinde maddi tazminatın belirlenmesi, indirilmesi ya da tamamen ortadan kaldırılması konularında hakime geniş takdir yetkisi tanınmıştır. Bu durum, tam tazmin ilkesinin her koşulda katı bir şekilde uygulanmasının sebep olacağı adil olmayan neticelerin önüne geçmektedir. Bu iki hüküm ile hakime geniş takdir yetkisi bırakılmış olması nedeniyle uygulamada tazminatın belirlenmesine ilişkin koşullar işbu maddede sayılanlar ile sınırlı kalmamıştır. Hakime tanınmış olan geniş takdir yetkisinin ne koşullarda kullanacağı bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. TBK m. 51 ve m. 52 hükümleri, TBK m. 114/ 2 uyarınca sözleşmeden doğan borç ilişkilerinde maddi tazminatın belirlenmesi yönünden de uygulama bulmaktadır. Bu nedenle geniş uygulama alanı bulunan ve hakime geniş takdir yetkisi tanıyan bu hükümlerin her somut olayın özelliklerine göre irdelenmesi gerekmektedir.
Mal rejimi sözleşmeleri

Mal rejimi sözleşmelerini konu alan yüksek lisans tezimiz dört ana başlık altında incelenmiştir. İlk bölümde tarihsel gelişim süreci içerisinde mal rejimi sözleşmesi kavramı irdelenmiş, ikinci bölümde kapsamı, tarafları, ehliyet ve şekil şartları ile hukuki niteliği hakkında bilgiler verilmiştir. Üçüncü bölüm ise mal rejimi sözleşmesinin içeriğinde yer alabilecek konulara ayrılırken, dördüncü bölümde mal rejimi sözleşmelerinin milletlerarası özel hukuk ve miras hukukundaki yansımalarına yer verilmiştir. Çalışmamız oluşturulurken mal rejimi sözleşmeleri hakkında literatürde yayınlanmış hemen hemen bütün kaynaklar gözden geçirilmiş, doktrinde yer alan görüşler yanında, ihtilaflı hususlar hakkında Yargıtay içtihatları yeri geldikçe paylaşılmıştır. Son olarak uygulama açısından yol gösterici olması amacıyla mal rejimi sözleşmesi örneklerine yer verilerek çalışmamız noktalanmıştır.
Çekte muhatap bankanın hukuki sorumluluğu

Çekle ödemelerde muhatap bankanın sorumluluğu hukuki sorumluluk ve cezai sorumluluk olmak üzere iki alanda incelenebilir. Ancak muhatap bankanın hukuki sorumluluğu birçok nedenden dolayı öncelikle incelenmelidir. Muhatap bankanın sorumluluğunun hukuki niteliği kıymetli evrak hukuku kurallarına değil, borçlar hukuku hükümlerine tabidir. Sorumluluğuna yol açan olgularda, Türk Ticaret Kanunu ve 3167 sayılı Çek Kanununda düzenlenen sebeplerin yanında özellikle borçlar hukuku ve icra hukukuna dayanmaktadır. Çekte muhatabın kambiyo borcu altına girmesi ve sorumluluğun kambiyo sorumluluğu şeklinde ortaya çıkması mümkün değildir. Çünkü kambiyo borçluları, keşideci ve varsa cirantalar ile aval verenlerdir. Buna. karşılık muhatabın görevi, keşideci yerine onun kambiyo borcunu, nezdindeki hesapta bulunan karşılıktan ödemektir. Muhatap bankanın, süresinde ibraz edilen ve karşılığı bulunan çekleri ödeme yükümlülüğü çek anlaşması ile keşideciye, TTK. m.711/I ve 3167 sayılı Çek K. m.4 ile de kanuni olarak hamile yöneliktir. Muhatap bankanın söz konusu ödeme yükümlülüğünü, haklı bir sebep olmaksızın yerine getirmemesi, keşideciye karşı sözleşmeye dayalı sorumluluğunu (BK. m.96 vd.), hamillere karşı ise, haksız fiil hükümlerine (BK. m.41 vd.) göre sorumluluğunu gerektirir. Uygulamada hamil, muhatabın ödeme yükümlülüğünü yerine getirmemesi halinde, haksız fiil hükümlerine dayalı olarak çek üzerindeki alacak hakkını muhatap bankadan talep etmektedir. Oysa bazı durumlarda kanun, hamillerin alacaklarını kolayca elde etmelerini 'karşılığın devri' (TTK. m.645) kurumu ile sağlamaktadır. Ancak, kanunun, keşidecinin 103 diğer alacaklıları karşısında hamillere tanımış olduğu bu ayrıcalıktan hamillerin yararlanmadıkları çok sık görülmektedir.
Türk ve Kazak Hukuklarında vatandaşlığın kazanılması

'Türk ve Kazak Hukuklarında Vatandaşlığın Kazanılması' başlığını taşıyan tez üç bölümden oluşmuştur. Birinci bölümde, genel olarak vatandaşlığın tanımı, tarihi gelişimi ve vatandaşlık hukukunun diğer hukuk dallarıyla ilişkisi incelenmiştir. 'Türk Hukukunda Vatandaşlığın Kazanılması' başlığını taşıyan ikinci bölümde, Türk Vatandaşlığı Kanununa göre vatandaşlığın kazanılması yollan ayrıntılı olarak anlatılmıştır. Buna göre, Türk vatandaşlığının kazanılması üç şekilde mümkündür. Kanun yolu ile, yetkili makam kararı ile, seçme hakkının kullanılması ile kazanılması. Kanun yolu ile vatandaşlık kazanılmasında kişinin iradesinin önemi yoktur ve yetkili makam kararına de gerek yoktur. Yetkili makam kararı ile Türk vatandaşlığının kazanılmasında ise Bakanlığın teklifi ve Bakanlar Kurulunun kararı ile vatandaşlık kazanılır. Seçme hakkı ile Türk vatandaşlığının kazanılmasında ise, her şeyden önce ilgilinin talebi gereklidir. Yetkili makamın bunun kabul etmesine gerek yoktur. Seçme hakkı kullanıldığında kendiliğinden sonuç doğurur. 'Kazak Hukukunda Vatandaşlığın Kazanılması' başlığını taşıyan üçüncü ve son bölümde de, Kazakistan Vatandaşlığı Kanununa göre Kazakistan vatandaşlığının kazanılması yolları incelenmiştir. Kazakistan hukukunda vatandaşlığın kazanılması üç yolla mümkün olabilmektedir: Doğumla, yetkili makam kararı ile ve milletlerarası anlaşmalarla. Türk ve Kazak vatandaşlık hukukunda usul bakımından farklılıklar bulunmaktadır. Bu farklardan en önemlisi ise, Kazak hukukunda vatandaşlığın kazanılmasına karar vermeye yetkili makamın Cumhurbaşkanlığı olmasıdır.