turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
İngiltere'nin Irak siyaseti (1798-1876)

Bu çalışmada, başta Başbakanlık Osmanlı Arşivi ve İngiliz Ulusal Arşivleri olmak üzere çeşitli arşivler ve araştırma merkezlerinde bulunan belgelerden istifade edilerek 1798- 1876 yılları arasında Britanya İmparatorluğunun Irak bölgesinde yürüttüğü siyasi faaliyetler hakkında bilgi verilmeye çalışıldı. Bilindiği gibi söz konusu dönemde Irak, Osmanlı Devletine bağlı başta jeopolitik ve jeostratejik olmak üzere dini, içtimai ve kültürel açıdan oldukça önemli bir bölge idi. Bu özelliklerine ilave olarak farklı etnik unsurların ve semavi dinlerin bir arada yaşaması Irak'ın önemini daha da arttırmakta idi. İşte bu öneminden dolayı Osmanlı Devleti Irak'ı muhafaza ve yabancı devletlerin müdahalesini bertaraf etmek için hem kendisini temsilen hem İstanbul'da hem de Irak'ta görev yapan temsilcilerinin eliyle çeşitli politikalar yürüttü. Lakin 1789 yılında Fransız İhtilali ile başlayan ve kısa sürede tüm dünyayı etkisi altına alan milliyetçi ayaklanmalar Osmanlı Devleti dahilinde de meydana geldi. Bu ayaklanmaların bir türlü kontrol altına alınamayıp farklı bölgelerde ve bazen birkaç yerde aynı anda ortaya çıkması devleti XIX. yüzyıl boyunca bir hayli yıprattı. Bu ihtilal ortamında Irak bölgesi adeta kendi kaderine terk edildi. Hindistan Ticaret Yolunu güvenlik altına almak ve bu bölgeden Hindistan'a alternatif yollara sahip olmak isteyen İngiltere'nin; buraya sahip olarak İngilizleri buradan uzak tutmak isteyen ve İstanbul'a kadar sarkmak niyetinde olan Rusya'nın; İngilizlere kaptırdığı sömürgesi Hindistan'ı tekrar ele geçirmek ve İngilizlere burada darbe indirmek isteyen Fransa'nın; Şii Mezhebi mensupları için Mekke ve Medine'den sonra en kutsal yerler olan Kerbela ve Necef gibi şehirlere sahip olmak ve Basra Körfezini tamamen ele geçirerek hem Osmanlı Devleti hem de diğer devletleri buradan uzaklaştırmak isteyen İran Devleti'nin çıkar çatışması içerisine girdikleri bir bölge haline geldi. Osmanlı Devletinin içinde bulunduğu çıkmaz durum, adı geçen bu devletlerin hem Irak hem de farklı coğrafyalarda kendi aralarındaki mücadelelerden istifade ile yalnızca Irak'taki menfaatlerini korumasının önünde bir engel olmakla kalmayıp aynı zamanda toprakları dahilindeki bölgelerde cereyan eden yıkıcı faaliyetleri bertaraf etmesine de mani oldu. Britanya İmparatorluğu Dünyanın muhtelif yerlerinde elde ettiği siyasi, dini, kültürel ve ekonomik başarılarına paralel olarak Irak'ta da aynı kazanımlar elde etti. Bundan sonra Irak'ta İngiliz etkisini kırmak mümkün olmadı hatta tam aksine bu etki artarak devam etti. Burası I. Dünya Savaşı sırasında İngilizler tarafından işgal edildi ve manda devleti haline getirildi. 1921'de Monarşik Krallık kuruldu. Böylece manda rejimi yerini Krallığa bıraktı lakin İngilizlerin Irak üzerindeki kontrolü devam etti. 1958'de Irak Devleti kuruldu ve ilk Başbakan Abdülkerim Kasım oldu. Bu tarihten itibaren resmen bağımsız bir Irak Devletinden söz edilse de Irak üzerinde İngiliz tahakkümünün hiçbir zaman kalkmadığını söylemek mümkündür.
Türkiye ve Türk Cumhuriyetleri ilişkilerinde Rusya faktörü (2002-2012)

Bu çalışmanın amacı, 2002- 2012 yılları arasında, Türkiye-Türk Cumhuriyetleri arasındaki ilişkilerde Rusya Federasyonu'nun rolünü incelemektir. Sovyetler Birliği'nin 1991 yılında dağılmasının ardından Türk Cumhuriyetleriyle yakın ilişkiler geliştirmeye çalışan Türkiye, başta enerji projeleri olmak üzere birçok projeyle bölge ülkeleriyle kalıcı ekonomik ilişkiler geliştirmeyi hedeflemektedir. Bununla birlikte, Türk Cumhuriyetleri ile Türkiye arasındaki kültür, dil ve soy birliği vb. unsurlar daha yakın ilişkilerin kurulmasında hazırlayıcı bir rol üstlenmiştir. Diğer yandan, coğrafi konumu sayesinde bölgede jeo-politik olarak avantajlı konumda olan Rusya Federasyonu, Türk Cumhuriyetleri üzerinde nüfuz kurmayı, bölgenin zengin enerji kaynaklarını kendi toprakları üzerinden Batı'ya taşımayı ve mevcut kaynakların taşınmasında transit ülke olmayı istemektedir. Günümüz ilişkilerine bakıldığında Türkiye, söz konusu Cumhuriyetlere demokrasinin gelişimi, siyasi ve ekonomik yapılanmalarının başarıyla gerçekleşmesi yönünde katkı sağlarken, Rusya Federasyonu da elindeki tüm imkanları ziyadesiyle kullanmak kaydıyla mevcut ilişkilerini ekonomik olarak daha da çeşitlendirmenin yollarını aramaktadır.
19. yy'da Rusya'nın Ortadoğu'da uyguladığı dini politikalar

Hazırlamış olduğumuz 19. yy'da Rusya'nın Ortadoğu'ya Yönelik Dini Politikaları adlı çalışmamızda, sözü edilen dönemde Rusya'nın Ortadoğu'da uyguladığı dini politikaları, bu politikaların içerdiği siyasal, sosyal, iktisadi faaliyetler ve yine aynı çerçeve içerisinde Osmanlı Devleti ile olan ilişkileri incelenmiştir. Bu çalışmamızda Rusya'nın Bizans İmparatorluğu vasıtası ile Hıristiyanlığı kabulü ve bu dinin Rus Devlet İdaresinde gelişimi hakkında bilgi verildikten sonra, genel olarak Osmanlı-Rus ilişkilerine ve Rusya'nın Osmanlı topraklarına yönelik tarihi emellerine değinilmiştir. Çalışmanın ilerleyen kısımlarında ise 19. yy başlarından yakın tarihe kadar olan dönemde Rusya'nın emellerine ulaşmak için dinsel araçları Osmanlı İmparatorluğu içerisindeki Rum, Ermeni, Arap ve Süryani unsurlar üzerinde nasıl kullandığı, bunun sonuçları ve bu unsurlar üzerinde batılı diğer devletlerle girmiş olduğu güç mücadeleleri incelenerek değerlendirilmiştir.
The impact of Fatin Rustu Zorlu on Turkish Foreign Policy and Cyprus issue between 1955-1960

İkinci Dünya Savaşı'nın sona ermesinin ardından Türkiye batılılaşma ve demokratikleşme adına daha önce iki kez başarısız olduğu çok partili hayata geçişin gerekliliği üzerinde durmuştur. 1946 yılında Demokrat Parti'nin kurulması ile siyasi hayatına başlaması ve 1950'de tek başına iktidara gelmesinin ardından bilhassa Türk dış politikası Soğuk Savaşın en yoğun hissedilmeye başladığı dönem içerisinde büyük önem arz etmektedir. Yakın tarihin bir dönemine damga vuran Demokrat Parti'nin dış politikası, Fatin Rüştü Zorlu etkisiyle şekillenerek, Türk Dış İşleri Bakanı olması ile Türkiye proaktif bir dış politika sahibi olduğu görülmektedir. Fatin Rüştü Zorlu'nun dış politika çalışmalarında 'Bandung Konferansı' ve 'Bağdat Paktı' gibi bölgesel barışı tesis etmek uygulanan politikalar, Türkiye'nin uluslararası platformlarda diplomatik gücünü arttırmıştır. Fatin Rüştü Zorlu etkisindeki Türk dış politikasının uluslararası ilişkilere en büyük katkısı, 'çok yönü dış politika anlayışı' ile iki Soğuk Savaş bloku arasında 'yumuşamayı' başlatacak siyasetçi olduğu söylenebilir. Bilhassa 1955- 1960 yılları arasında Kıbrıs meselesinin milli bir dava olarak benimsenmesinde Zorlu'nun büyük katkısı bulunmaktadır. Zorlu, 1958- 1959 yılları arasında mesaisinin büyük bir kısmını Kıbrıs meselesinin barışçıl yollarda çözülmesi yönünde harcamış, kendisinin kişisel diplomatik kabiliyeti ve devlet adamlığı sayesinde Yunanlıların 'Enosis' faaliyetlerine karşı büyük direnç göstermiştir. Bugün Kıbrıs meselesi Türk dış politikasının önemli konularından ve milli davalarından biridir. Dolayısıyla Kıbrıs sorunun iyi anlaşılabilmesi ve çözüm yolunda somut adımlar atılabilmesi için Fatin Rüştü dönemi dış politikası ve bu perspektifte Kıbrıs meselesinin yakından incelenmesi gerekmektedir.
Filistin-İsrail çatışması ve Hamas

Bu tezin amacı, yaklaşık bir asırdan beri devam eden Filistin-İsrail Çatışmasını incelemektir. Çalışmanın temel çıkış noktası sorunun kaynağının Batı kökenli olduğudur. Sorunun kökeni, Anti-Semitizm ve Siyasi Siyonizm'e dayandırılmıştır. Özellikle diasporadaki Yahudilere karşı oluşan Anti-Semitizm Batı kökenlidir. Siyasal objeler kullanılarak Kudüs ve çevresinde bir Yahudi yurdu kurma ideolojisi olan Siyonizm'in de en büyük destekçisi Batılı büyük güçler olmuştur. Sorunda bu denli pay sahibi olan batı, günümüz jeopolitiğinde Filistin Sorununda önemini devam ettirmektedir. Zira sorunun çözümü yine Batılı büyük güçlerin özellikle ABD'nin elindedir. Ayrıca İsrail'in bölgede gücüyle doğru orantılı kullandığı aşırı şiddet 1987'den sonra HAMAS fenomeninin doğmasına neden olmuştur. HAMAS'ın analizi, çatışma ve barış süreci üzerine etkisi çalışma içinde incelenmektedir. Çalışmada iki temel varsayım üzerinde durulmuştur. Birincisi Çatışmanın kökeninde yatan nedenlerin Batılı güçler tarafından çıkarılması nedeniyle, Çatışmanın Batı tarafından yaratıldığıdır. Gerek Anti-Semitizm, gerekse Siyasi Siyonizm Batılılar nedeniyle ortaya çıkmıştır. İkinci temel varsayım ise çatışmada şiddetin şiddeti doğurmasıdır. 1987 yılındaki I. İntifada ile kurulan HAMAS, Ariel Sharon'un provaketif Harem-i Şerif ziyareti sonucu başlayan II. İntifada'nın en önemli aktörü haline gelmiştir. II. İntifada sırasında İsrail'in aşırı güç kullanımı 25 Ocak 2006 tarihinde yapılan Filistin seçimlerini HAMAS'ın kazanmasıyla sonuçlanması bu durumun açık göstergesidir. Sonuç olarak büyük güçlerin Ortadoğu politikası bu haliyle devam ettikçe veya büyük güçler arası denge bugünkü konjonktürdeki haliyle sürdükçe Filistin sorunun çözümü İsrail'in inisiyatifinde olurken, bölgede de şiddetin sona ermesi mümkün görünmemektedir.
Avrupa'da aşırı sağın yükselişi ve nedenleri üzerine bir inceleme: Fransa ve Almanya örnekleri

Amacı aşın sağın Avrupa'daki yükselişini ve bu yükselişin ardında yatan nedenleri ortaya koymak olan bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde yükseliş sürecinde olan aşırı sağ partilerin siyasi çerçeveleri çizilmiştir. Aşın sağ, faşizm ve ırkçılığın tanımlarına yer verilmiş, Avrupa'da ırkçılığın doğuşu ve son dönemde ortaya çıkan ırkçı akımın özellikleri ile beslendiği koşullara değinilmiştir. Bölümde ayrıca, genel olarak Avrupa'nın aşırı sağ partilerinin özellikleri ve yükselme trendi içine girmelerine etki eden koşullar ortaya konulmuştur İkinci bölümde bu yükselişin önemli örneklerinden Fransa ve bu ülkedeki aşırı sağ parti Front National incelenmiştir. Öncelikle ülkedeki aşırı sağın tarihi gelişimine değinilmiştir. Front National'ın aldığı seçim sonuçları, partinin örgüt yapısı, seçmenleri, lideri Jean Marie Le Pen ve parti politikaları ile bu ülkede aşırı sağın yükselişinin nedenleri ortaya konmaya çalışılmıştır. Üçüncü bölümde ise, Fransa için olduğu gibi Almanya örneğinde de tarihi, örgütsel, politik söylemler ve liderler bazında aşın sağ partiler incelenmiş, seçmen profillerine değinilmiş ve Almanya'da aşırı sağın yükseliş nedenleri ortaya konmuştur.
Avrupa Birliği'nde sosyal politikalar Avrupa halkı oluştu mu?

Bu tez çalışmasında Avrupa Birliği'nde Avrupa Halkı oluşumu konusuna sosyal politikalar ekseninde yaklaşılmıştır. Konun hangi aşamalar ile ele alınacağı ilk bölümde özetlenmiştir. Çalışma beş bölüm halindeörgütlenmiştir. kinci bölümde AB'nin kuruluş amacı ve tarihsel gelişim süreci ele alınmıştır. Bu sayede sosyal politikalar açısından Avrupa Halkı kavramıdeğerlendirilirken Birliğin kuruluş amacındaki göstergelerin kullanılması sağlanmıştır. Üçüncü bölümde ise AB'nin kuruluşundan bu yana sosyal politikalar alanında tarihsel gelişmeler ele alınmıştır. Ekonomi politikalarına bağlı olarak başlayan ve istihdam temelli sosyal politika oluşum aşamalarındagözlemlenen eksikler ortaya koyulmuştur. Dördüncü bölümde ise, incelenen tarihsel gelişmelere dayanarak Avrupa Halkı kavramı teorik bir alt yapıya dayandırılarak açıklanmıştır. Öncelikle Avrupa Refah Devleti ve farklı Refah Devleti modelleri irdelenmiştir. Ardından Avrupa Toplum Modeli açıklanarak AB yapısı oluşturulmadan önce içinde bulunulan model detaylandırılmıştır. Refah Devleti kavramına dayalı olarak Avrupa Refah Devleti modelleri karşılaştırmalı bir perspektifle ele alınmıştır. Sonuç bölümünde ise Avrupa Halkı oluştu mu? Sorusuna alınan olumsuzyanıtın nedenleri genel olarak değerlendirilerek bu sorunun aşılabilmesi için alınabilecek önlemler konusunda önerilere yer verilmiştir.
İşgal sonrası dönemde Irak'ta İslami parti ve grupların yeni konumları ve demokrasiye geçiş sürecine etkileri

Bu çalışmada Irak'ın 2003 yılında ABD tarafından işgal edilmesinin ardından ortaya çıkan siyasi İslami parti ve grupların yeni konumları ve bu parti ve grupların Irak'ta demokrasiye geçiş sürecine etkileri incelenmiştir. Çalışmanın amacı, işgalden sonra İslami parti ve grupların yeni siyasi konumlarını tespit ve tahlil etmek bunun yanında bu süreçte demokratikleşme adına atılan adımların anatomisi çıkarılarak, bu çerçevede Irak'ta demokrasinin geleceğini öngörebilmektir. Saddam rejiminin devrilmesinin ardından Irak'ta çok sayıda siyasi parti ve hareketler kurulmuştur. Kurulan parti ve grupların en etkilileri Şii İslamcı düşünceyi benimseyenler olmuştur. ABD, İran ve diğer bölgesel ve küresel güçlerin de Irak'ta ve Ortadoğu bölgesinde izledikleri politikalar sonucu Irak'ın kaderini Şii parti ve hareketlere bırakılmıştır. Diğer taraftan Sünni İslami parti ve gruplar Irak'ta ABD himayesinde ve İran'ın gözetiminde 9 Nisan 2003 tarihinden sonra kurulan yeni düzenden dışlanmışlardır. Irak'ta önemli bir konuma sahip olan Sünnilerin dışlanmaları, El-Kaide ve daha sonraki dönemlerde IŞİD terör örgütü gibi şiddet eylemlerine başvuran grupların ortaya çıkmasına neden olmuştur. Sünni İslami bir diğer grup da gerçekten ABD işgaline karşı silahlı mücadeleyi tercih etmiştir. Ama İran, ABD ve Irak'ta yeni iktidara geçen Şii İslamcı gruplar bu ulusal direniş hareketinin gerçekleştirdikleri eylemleri terör olarak nitelendirebilmek amacıyla El-Kaide ve ardından IŞİD terör örgütünün kurulması için uygun zemin hazırlamışlardır. 2003 yılı sonrası dönemde bu önemli gelişmeler Irak'ta demokrasiye geçiş sürecini olumsuz etkilemiştir. Çalışmada hem Sünni hem de Şii parti ve grupların benimsedikleri devleti yönetme teorilere detaylı bir şekilde yer verilmiştir. Irak'ın toplumsal yapısını dikkate alarak, demokrasiye geçiş sürecinin neden sekteye uğradığını ve bu konuda İslami parti ve grupların rolleri araştırılarak, incelenmiştir. Irak'ta yaşanan siyasi istikrarsızlığın ana nedeni, iktidarda bulunan Şii İslami partiler ve silahlı mücadeleyi üstlenen Sünni radikal grupların çıkar ve siyasi çatışmasından kaynaklandığı sonucuna varılmıştır.. Böylece işgal sonrası dönemde oluşan yeni siyasal yaşamın anatomisini çıkararak özellikle Şii ve Sünni İslami parti ve grupların etkin olduğu bir sistemde kurulması planlanan uzlaşmacı demokrasi kavramı incelenmiştir. Son olarak çalışmada Irak'ın siyasal geleceği şekli hakkında senaryolara yer verilmiştir.
Türkiye'nin Makedonya ve Bosna - Hersek siyaseti (1990 - 2000)

Türkiye'nin 1990- 2000 yılları arasındaki Makedonya ve Bosna-Hersek Siyasetini irdeleyen bu çalışma sekiz bölümden oluşmaktadır. lk olarakirdeleyeceğimiz ülkeler olan Makedonya ve Bosna-Hersek'in tarihine göz atılmıştır. kinci bölümde, 19. yüzyılda Balkanlar'da gelişen hadiseler ve Osmanlı Devleti'nin bölgeye yönelik siyaseti incelenmiştir. Üçüncü bölümdekinci Dünya Savaşı sonuna Balkanlar'da ve Yugoslavya'da gelişen hadiseler ve bölgeye yönelik siyaseti incelenmiştir. Soğuk Savaş dönemi, Türkiye'ninBalkanlar ve Yugoslavya siyaseti dördüncü bölümde ele alınmıştır. Beşinci bölümde, Makedonya ve Bosna-Hersek'i içinden çıkaran Yugoslavya'nın dağılma süreci incelenmiştir. Yugoslavya özelinde Balkan Milliyetçiliğinin aldığı şekil de bu bölümün inceleme konusuna dahil edilmiştir. Altıncı bölüm, Soğuk Savaş sonrası Doğu Bloğunun dağıldığı 1990'lı yıllarda Türkiye'nin genel dış siyaseti ve Balkanlara yönelik siyasetinin incelenmesini içerir. Yedinci ve sekizinci bölümlerde tezin ana inceleme konusunu oluşturan sırasıylaTürkiye'nin Makedonya ve Bosna-Hersek Siyaseti ele alınmıştır. Son bölümde ise varılan sonuç ortaya konmuştur.
Role of external actors in post-conflict reconstruction

Bir iç savaş, müzakere veya bir tarafın zaferi sonrasında bittiğinde resmi yardım kuruluşu, devletler arası örgüt ve sivil toplum kuruluşları gibi birçok yabancı aktör o ülkeyi yeniden inşa için sahaya gitmektedir. Soğuk Savaş'ın sona ermesinden bu yana yeniden inşa çabalarında neoliberal barış inşası yaklaşımı baskın olmuştur. Neoliberal barış inşası yaklaşımı devletin çöküşünü iç savaşın asıl sebebi olduğuna inanmaktadır. Çözüm olarak neoliberal barış inşası yaklaşımı çok partili liberla demokrasi ve serbest piyasa ilkelerine dayalı ekonomi inşasını önermektedir. Bu çalışma, neoliberal barış inşası zihniyetinden dolayı yabancı aktörlerin iç savaşın asıl sebebini tanımlamakta başarısız olduğunu ve asıl sebepleri ortadan kaldıracak projeler yerine devlet kurumlarını inşa etmeye odaklandığını savunmaktadır. Daha önemlisi, yabancı aktörlerin neoliberal barış inşası zihniyetiyle savaş sonrası yeniden inşa sürecinde yer almaları o ülkelerde iç savaşı ilk sefer çıkartan neo-patrimonyal devletin güçlenmesine sebebiyet vermektedir. Çalışma, yabancı aktörlerin neo-patrimonyal rejimleri yeniden ürettiği ve güçlendirdiği üç yol ortaya koymaktadır. İlk olarak, Batı tarzı devlet modelini da yatarak yabancı aktörler merkezi hükümetin, kırsal kesimdekiler başta olmak üzere, yerel insanlar gözünde meşruiyet kazanmasına engel olmaktadır. İkinci olarak, çok partili demokrasinin desteklenmesi yerel aktörlerin failliğini elinden almakta ve merkezi hükümetin meşruiyet sorunu yaşamasına sebep olmaktadır çünkü insanlar kendi geliştirdikleri sistemle değil kendilerine dayatılan sistemle yönetilmektedir. Üçüncü olarak, devlet kuruluşlarına dış yardım sağlanması yolsuzluk ve kayırmacılık için maddi teşvik üretmektedir. Çalışmanın argümanı Ocak-Haziran 2014'te Sudan'da Darfur iç savaşı hakkında yürütülen altı aylık saha araştırmasının bulgularıyla desteklenmiştir. Araştırmanın sonuçları, neredeyse Sudan'daki bütün yabancı aktörlerin kalkınma odaklı projeler geliştirip finanse ederken iç savaşın kökenindeki soruna dönük projeleri gündeme almadığını göstermektedir.
Models of regulating water in transboundary river basins: A nexus of hydropolitics and electricity trade

Bu çalışmanın ana konusu su ve hidroelektrik enerji arasındaki ilişkidir. Burada tartışılan esas mesele, önemli uluslararası nehir havzalarında siyaset ve iktisadın su yönetimi, hidroelektrik enerji üretimi ve elektrik ticaretini nasıl etkilediği ve bun-lardan nasıl etkilendiği meselesidir. Çalışmada analiz birimi olarak sınırları modern siyasi hudutlarla belirlenen devletler ele alınmıştır. Ancak daha geniş manada sınırları coğrafya tarafından belirlenen nehir havzaları da örnek ülkeler ile ilişkileri bağlamında bu çalışma kapsamında değerlendirilmektedir. Enerji ticareti bağlamında ise temel odak noktası kıyıdaş ülkeler arasındaki ikili elektrik ticareti olmakla birlikte, bu tartışmayı tamamlayıcı olarak havza genelinde gerçekleşen bölgesel elektrik ticareti de gündeme getirilmektedir. Çalışmanın cevaplamaya çalıştığı araştırma sorusu, ülkeler arası su yönetimi politikaları ile ülkeler arası ikili elektrik ticareti arasında nasıl ve ne yönde bir bağlantı olduğu sorusudur. Test edilen başlangıç hipotezi, belli bir sınır aşan nehir havzası içinde yer alan siyasi birimler arasındaki hidroelektrik enerji ticareti veya paylaşımının seviyesi ile kıyıdaşlar arasında su kaynaklı ve ekonomik temelli ikili sorun alanlarının sayısı ve şiddeti arasında iki yönlü ve ters bir ilişki olduğu yönün-deki hipotezdir. Çalışmanın bulguları genel olarak bu hipotezi doğrulamaktadır. Bu çalışmanın temel varsayımı, önemli nehir havzaları dahilinde, kıyıdaş ülkeler arasındaki siyasi veya iktisadi meselelerin şiddetini ve sayısını artıran veya azaltan, aynı zamanda da komşu iki ülke arasında gerçekleşen hidroelektrik enerji ticaretinin seviyesi üzerinde belirleyici olan bazı unsurlar olduğudur. Bunlar arasında coğrafya, kurumsal ve yasal çerçeve, siyasi tarih gibi unsurlar önemli yer tutmakla birlikte, nehir havzaları genelindeki iktisadi faaliyetin yapısı ve büyüklü de kritik öneme sahiptir. Bu varsayımlar çerçevesinde çalışmada temel alınan odak noktası, su yönetimi, iktisadi kalkınma, elektrik üretimi ve su siyaseti açısından belirleyici rol oynayan ve bürokrasi ve siyaset açısından önemli ve geniş kullanımlı araçlar olan sulama ve elektrik üretimi amaçlı barajların ekonomik açıdan incelenmesidir.
Bill Clinton ve George W. Bush dönemlerinde Amerika Birleşik Devletleri'nin Ortadoğu'ya yönelik ekonomi-politik yaklaşımları (1993 - 2008)

Ortadoğu, sahip olduğu enerji kaynaklarının çeşitliliği ve zenginliği açısından Amerikan dış politikasını stratejik olarak şekillendiren hassas coğrafyalardan biridir. Soğuk Savaş dönemi sonrasında Amerikan Başkanı George H. W. Bush tarafından söylem bulan 'yeni dünya düzeni' kavramı, ekonomik, politik, sosyolojik, kültürel açılardan küreselleşen dünya düzeniyle birlikte Başkan Bill Clinton döneminde 'genişleme ve angajman' politikası olarak Ortadoğu'da kendini hissettirmiştir. Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla birlikte dünyada değişen ekonomik ve politik dengeler, Ortadoğu Bölgesi'ni ve Amerika Birleşik Devletleri'nin bu bölgeye uyguladığı politikaları da etkilemiştir. Ayrıca ABD'nin bölgedeki güçlü müttefiklerinden biri olan İsrail'in bölgedeki güvenliği de bölge politikalarının belirlenmesindeki önemli faktörlerden biridir. Bu anlamda ABD'nin Ortadoğu politikasını belirleyen faktörler arasında bölgedeki başta petrol ve doğal gaz olmak üzere enerji kaynaklarının kontrolü, petrol ve dolar ilişkisi, İsrail'in güvenliği ve İsrail aleyhine oluşabilecek tehditlerin ekonomik ve politik yansımaları, anti-Amerikanizm anlayışının yaygınlaşmasını engellemek, bölgede ekonomik ve siyasi güç dengesi olgusu, uluslararası terörizmin engellenmesi, kimyasal silahların üretimi, yapımı ve kullanımının önüne geçilmesi ilk sıradadır. 11 Eylül saldırıları sonrasında açıklanan George W. Bush doktirini de bu çerçevede hazırlanmıştır. Bill Clinton ve George W. Bush açısından Ortadoğu politikasını belirlemede Amerikan çıkarları ortak anlayış çerçevesinde şekillense de, politik olarak her iki başkan arasında çok önemli yaklaşımsal ve yöntemsel farklılıklar bulunmaktadır.
Avrupa Birliği'nde sosyal güvenliğin koordinasyonu: Türkiye'de aile yardımlarının analizi

Avrupa Birliği, sosyal güvenlik alanında yaptığı düzenlemelerde ülkelerin sosyal güvenlik sistemlerine müdahale etmeksizin, koordine etmeyi amaçlayan bir yöntem izlemektedir. Bu yöntem, 3/58 sayılı tüzükle başlayan ve günümüzde 883/ 2004 sayılı tüzük ile uygulanmaya devam eden sosyal güvenlik koordinasyonunu ifade etmektedir. Koordinasyon tüzükleri, kişinin serbest dolaşım sırasında ikamet, çalışma gibi durumlar karşısında sosyal güvenlik hakkı noktasında bir hak kaybına uğramaması adına hangi ülke mevzuatının geçerli olacağını tespit etmektedir. Bununla birlikte, koordinasyonun kimleri kapsayacağına ve hangi sosyal risklerin koordinasyon tarafından güvenceye alınacağına da yer vermektedir. Uluslararası Çalışma Örgütü'nun 102 sayılı Sosyal Güvenliğin Asgari Normları Sözleşmesi'nde sayılan sosyal güvenlik risklerini kapsamına dahil eden koordinasyon tüzüklerinin maddesel kapsamından birini de aile yardımları oluşturmaktadır. Çağdaş sosyal güvenlik sistemlerinde uygulama alanı bulan aile yardımları kimi ülkelerde sosyal sigorta kolu olarak uygulanmakta iken kimi ülkelerde sosyal yardımlar şeklinde sağlanmaktadır. Türkiye ise ILO'nun 102 sayılı sözleşmede saydığı ve 883/ 2004 sayılı tüzüğün de kabul ettiği sigorta kollarından aile yardımlarına sosyal güvenlik sisteminde yer vermemekle birlikte, bir takım uygulamalar ile aile yardımlarını sağlamaya çalışmaktadır. Ayni ve nakdi yardımlar şeklinde yürütülmeye çalışılan aile yardımları, Türkiye'de büyük ölçüde sosyal yardımlar çatısı altında yer almaktadır. Avrupa Birliği üyesi ülkelerin aile yardımlarına yönelik sosyal güvenlik haklarının ihracında koordinasyon tüzükleri yol gösterici konumda iken, üye olmayan Türkiye'nin bu noktada başvurduğu araç ikili sosyal güvenlik sözleşmeleridir. Çalışmamızda Türkiye'deki aile yardımları, mevcut durumda ikili sosyal güvenlik sözleşmeleri çerçevesinde ele alınmakta olup, olası üyelik durumunda ise Avrupa Birliği'nde sosyal güvenliğin koordinasyonunun sağlandığı 883/ 2004 sayılı tüzük çerçevesinde değerlendirilmektedir.