Sivil havacılık uçuş personeli üniforma tasarımında eğilimler ve bir öneri

Giyimi bir iletişim şekli olarak adlandırırsak, seçilen giysinin de kişinin kendini tanımlayabilmesi için bir araç olduğunu söyleyebiliriz. Bu anlamda iletişim biçimi olarak giyim ile bireyin ve toplumun ilişkisi şekillenmektedir. Toplum ile ilişki içinde olan bireylerin statü kaygısı sınıf kavramının ortaya çıkardığı giyim tarzlarını belirlemiş ve bunun sonunda çıkan üniforma; otorite, sınıf, statü gibi kavramların en belirgin giysi grubunu oluşturmuştur. İnsanlığının uçma eylemine olan merakı M. Ö ki tarihlerden başlayarak çok hızlı bir şekilde ilerlemiş ve zaman içinde farklı farklı alanlara hizmet veren havacılık sektörüne dönüşmüştür. Havacılık sektörünün gelişimi yeni kariyer alanlarını beraberinde getirmiş, Elen Churc'ün öncülüğü ile dönemin hemşire kadınlarına yeni hosteslik görevleri edindirilmiştir. Acil durumlarda güvenliği sağlayan ve hizmet eden kadın kabin memurlarının beraberinde son yıllarda erkek kabin memurları da bu sektörde yer almıştır. Sivil havacılık tarihinin başlamasıyla oluşan uçuş personeli kimliğini belirleyen üniformayı daha etkili bir şekilde açıklayabilmek adına havacılık tarihinde geçirilen bu süreç birinci bölümü oluşturmaktadır. İkinci bölümde uçuş personelinin giydiği üniforma tasarımının işlevleri, dünyanın farklı ülkelerindeki havayolu işletmeleri için yapılan tasarımlarda dikkat edilen özelliklerden ve tarihte uğradığı değişimlerden bahsedilmiştir. 10.000 metrenin üzerinde yaşam için uyarlanmış yeni giysi, marka ve statü üçgeninde oluşan tasarımlar farklı şekillerde yorumlanmıştır. 1930'larda ticari uçuşlarda sadece zenginler uçabildiği için sınıf farkı yokken takip eden 60 yılda uçaklar büyümüş, daha güvenilir ve hızlı seyahat mümkün olmuş böylelikle daha fazla ve farklı gruptan insan uçma imkanını bulmuştur. Hemşire kadınlar da zaman içerisinde görev anlamlarını yitirmiş, dönem dönem pazarlama uzmanların reklam aracı haline gelerek çılgın tarzlarda üniformalar kullamalarını ve bu şekilde yolcuların ilgisini çekmeyi başarmıştır. Bunun sonucunda sivil havacılık sektöründe istenen hızlı gelişim yaratılmıştır. Hava taşımacılığı kimlik, tasarım ve kültür ile yeni bir kimlik oluşmuş, gelişmiş ve değişime uğramıştır. 11 Eylül olaylarından sonra ise üniformaların stilleri tekrar ciddileşmiştir. Tüm bu araştırmaların ardından tamamlayıcı nesneler olan ayakkabı, çanta, şapka, fular ve kravatın işlev ve statü değerleri de incelenmiştir. Giyim kültürünü oluşturan giysilerin oluşum süreçlerinin ve anlamlarının bilinmesi kullanım alanları ve bilinçli kullanım açısından önem taşımaktadır. Üçüncü bölümde yıllardır değişime uğramış üniforma tasarımlarının ne gibi etkiler altında kaldığı üzerinde durulmuştur. Moda akımları dönemin genel siluetini anlatacak şekilde özetlenmiş, tasarım ilkeleri ve bileşenleri doğrultusunda dikkat edilen ayrıntılar incelenmiş ve statü marka kavramları ile de kurumsallığın önemi anlatılmıştır. Dördüncü bölümde ise tüm bu kurumsal imaj altında oluşan otoritenin, ülkenin kültürel etkilerini de yansıtmak adına hazırlanmış Türkiye'yi temsilen THY firması için planlanmış yeni üniforma tasarımlarının ayrıntılı olarak anlatımı mevcuttur. Araştırmada baştan sona konuyla ilgili olan görsel örneklerle tez hem zenginleştirilmiş hem de netleştirilmeye çalışılmıştır. Tüm bölümlerde tarih boyunca ünlü tasarımcıların havayolu firmaları için yaptığı tasarımlardan örnekler verilmiş özellikle tarihte bu konuya yer veren firmalar belirtilmiştir.