turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Puslu mantık

Puslu Mantık 1960 yıllarında ortaya çıkmış bir varsayımdır. Ayrıca puslu mantık kavramını, puslu küme kavramıyla birlikte düşünmek gerekmektedir. Puslu küme kavramını açıklamak için öncelikle klasik küme kavramından ayrılan yönleri dikkate almamız gerekmektedir. Çünkü puslu küme, klasik küme anlayışının temel aksiyonlarının bütünüyle dışında bir anlamda kurulmuştur. Puslu mantığın hem felsefe hem de mantık açısından ortaya koyduğu yeni yorumların yanı sıra, teknoloji uygulamaları ve sosyal bilimlerde yepyeni ufuklar açmış olup günlük faaliyetlerde gittikçe daha çok kullanılmaktadır. Puslu devrimi daha sonra teknolojide çok başarılı alanlara ulaşmakla kalmamış, mantığın, fizik dünyasının yeni açıdan görülmesine yardımcı olmuştur. Sonuçta puslu mantık sayesinde hem teorik hem de uygulama alanında temelli değişiklikler ortaya çıkmıştır. Bu çalışmanın amacı, teknik alanlardaki bir takım başarılı uygulamaları dışında pek tanınmayan bu teoriyi ortaya koymak ve böylece onun daha iyi anlaşılmasına ve tanınmasına katkıda bulunmaktır.
Antik Çağ'da tarih ve tarihçilik kavramları

Tarih felsefesi tarih üzerine soruşturmada bulunan bir alan olduğundan dolayı, tarih yalnızca tarihçilerin değil, felsefecilerin de dikkatini çeken disiplinlerden biri olmuştur. Bu görüşle bağlantılı olarak çalışmamız, Antik Çağ'da tarih ve tarihçilik kavramlarının nasıl şekillendiği üzerine açıklamalar yapmak amacıyla oluşturulmuştur. Antik Çağ zamanlarının diğer uygarlıklarından ziyade burada istoria kavramını kullanması ve genellikle tarihçi olarak adlandırılan kişileri yetiştirmesi açısından, Yunan uygarlığı çerçevesinde düşünceler ifade edilmektedir. Yani, Antik süreçte var olan Yunan uygarlığı merkeze alınarak, bu toplumun tarih ve tarihçilik anlayışına yönelik çeşitli açıklamalar yapılmıştır. Bu doğrultuda üç bölümden oluşan tezin birinci bölümünde, çalışmanın kapsamının anlaşılması adına tarih, tarihçilik ve tarih felsefesi hakkında görüşler ifade edilmiştir. Bu görüşler, söz konusu alanlara ilişkin fikirler ileri sürmüş bazı tarihçiler ve filozoflar bağlamında ele alınmıştır. İkinci bölümde Yunan tarih anlayışının, kökleri soruşturulmaktadır. Daha farklı bir biçimde ifade edilirse, henüz Yunan uygarlığı tarih düşüncesiyle tanışmamışken, ozanların, filozofların ve nesir yazarlarının mitle, felsefeyle bağlantılı fikirlerinin yanı sıra Homeros'un ve Hesiodos'un, tarihi işaret ettiği düşünülen görüşleri de izah edilmiştir. Ayrıca belirtilen kişilerin kimliğine, eserlerine ilişkin anlayışlar sunulmuştur. Dolayısıyla bu bölümde ele alınan düşüncelerin genelinin, Antik Yunan'ın tarih anlayışından bağımsız olmadığı savunulmaktadır. Üçüncü bölümde ise ilk olarak Yunan toplumunun tarih görüşü ve tarihçileri hakkında genel açıklamalar oluşturulmuştur. Daha sonra Herodotos, Thukydides ve Ksenophon adlı Yunan uygarlığının Klasik Dönemi'nde yaşamış tarihçilerin, kimliği ve eserlerinin konusu hakkında açıklamalar yapılmış ve bu tarihçilerin, tarihçiliği hakkında değerlendirmeler ve çözümlemeler yapılmıştır.
Dış dünya problemi ve epistemolojik ayrıksalcılık

Bu çalışma temel olarak epistemolojik ayrıksalcılık yaklaşımını John McDowell ve Duncan Pritchard'ın öne sürdüğü argümanlar çerçevesinde analiz etmektedir. Çağdaş epistemolojide, algısal bilginin doğasını irdeleyen epistemolojik ayrıksalcılık, algısal inançlar hakkında, ayırt edilemeyen gerçek ve gerçek olmayan algı deneyimlerinin aynı desteği sağlamadığını savunmaktadır. McDowell'a göre gerçek bir algı deneyimi söz konusu olduğunda gerçek, kendini açıkça kişiye göstermektedir: Dış dünya bize açıktır. Pritchard, gerçek algı deneyiminin algısal inançlarımız için hem doğruya götüren hem reflektif olarak erişilebilir rasyonel desteği sağladığını savunur. Epistemolojik ayrıksalcılık genel olarak algısal bilginin imkanı hakkında şüphecilik argümanlarına karşı gelmektedir. Bu tezdeki amacım, John McDowell ve Duncan Pritchard'ın görüşlerini merkez alarak epistemolojik ayrıksalcılığın argümanlarını incelemek ve epistemolojik ayrıksalcılığın, dış dünya şüpheciliği, algısal inançların gerekçelendirilmesi ve epistemik şans hakkında ne tür argümanlar öne sürdüğünü göstermektir.
Aristoteles'te zaman kavramı

Kategoriler, var olanlar için en genel kavramlardır. İlkçağdan itibaren kategoriler ile var olanlar arasındaki ilişki birçok felsefi düşüncede yer almıştır. Aristoteles'in felsefi sistemi doğrultusunda bir kategori olarak zaman kavramıyla var olandaki devinim ve değişim gibi ilkeler açıklanmaktadır. Ayrıca var olanın bilinmesi bağlamında zaman, şeylerin özündeki bir ilinektir. Zaman kategorisi ne zaman sorusuna cevap vermenin yanı sıra hareketin ölçüsü olarak da kabul edilmektedir. Aristoteles'e göre zaman, geçmişş, şimdi ve gelecek olmak üzere üç parçadan meydana gelmektedir. Geçmiş ve gelecek var olmayan, şimdi ise zamanın var olan parçasıdır. Zaman, fiziksel bir niteliğe sahip olmadığından dolayı mahiyetini doğrudan kavramak zordur. Bu nedenle zaman var olanlarla birlikte ele alınmıştır. Ayrıca zaman kategorisi dil, düşünce ve varlıkla ilişkisi bakımından incelenebilir. Bu tezin amacı, zaman kategorisinin mahiyetini ortaya koyarak, onun var olanlarla ilişkisinin ne olduğunu felsefi ve mantıksal açından incelemektir.
Modern dünyanın bunalımı karşısında radikal bir eleştiri ve alternatif çözümler: Ivan Illich

Bu çalışma Toplum Felsefesi alanında olup, 20. yy'da yaşamış, Avusturyalı filozof ve toplum eleştirmeni olan Ivan Illich'in çağdaş batı kültürü ve kurumları ile modernite problemlerinden olan kapitalizm, endüstri, medeniyet, teknoloji ve tüketim toplumu gibi sorunlara yönelik eleştiri ve çözüm önerilerine yer vermeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın ilk bölümünde Illich'in hayatı, eserleri ve entelektüel biyografisine yer verilecektir. İkinci bölümde modernite eleştirilerinden bahsedilecek olup, çalışmanın son bölümü olan üçüncü bölümde ise Illich'in bu sorunsala ürettiği çözüm önerileri ele alınacaktır. Bu çalışmada, Illich'in bir ideoloji olarak gördüğü yenilik fikri üzerinde durulmakla beraber bu kavramın toplumu gelenekten kopuşa sürükleme aşamaları incelenecektir. Bu aşamalar ise modernizmin bir sorunsal boyut getirdiği ekonomik, çevresel, sosyo-kültürel ve etik zemindeki bozulmalar üzerinde olacaktır. Bu problematikler mekanik bir dünya oluşturduğu için çalışmada insani değerlerin kaybı ve bireyin kendi ürettiklerine bağımlı olması etüd edilecektir.
Tusi'nin Tecridü'l-İtikad'ı ve şerhlerinde varlık ve mahiyet

Son iki yüzyıldır birçok şarkiyatçı ve Müslüman reformcu, şerh geleneğinin İslam entelektüel düşüncesinin gelişimini engellediğini iddia etmişlerdir. Şerhlerde yeni fikirlerin bulunmayacağını varsayan bu yaklaşımın etkisiyle birçok akademisyen Felsefe ve Kelam alanındaki şerhlerle ilgilenmemişlerdir. Bu tezde şerh türündeki eserlere farklı fikirlerin birbirleriyle yarıştığı ve çatıştığı alanlar olarak bakılarak söz konusu iddiaya karşı çıkılmaktadır. Özellikle İbnü'l-Mutahhar Hılli (ö. 1326), Şemsüddin Isfahani (ö. 1348), Ali Kuşçu (ö. 1474) ve Abdurrezzak Lahici'nin (ö.1642) şerhleri ile Seyyid Şerif Cürcani'nin (ö.1413) haşiyesine odaklanarak Nasiruddin Tusi'nin (ö. 1274) Tecridü'l-İ'tikad adlı risalesi ele alındı. Bu şerhler, hem Sünni ve Şii medreselerinde yüzyıllarca okutulmuş meşhur eserler olduğu hem de birbirini tamamlayan yorumların yanında birbirinden farklı yorumları da içerdikleri için seçildi. Tezin konusu varlık ve mahiyet meselesi üzerine yapılan şerhlerle sınırlandırıldı. Tecrid'in varlık ve mahiyet bölümleri üzerine yapılan yorumlar arasındaki benzerlik ve farklılıklar analiz edilerek, şarihlerin metni nasıl çeşitli biçimlerde yorumlayıp algıladıkları ortaya konuldu. Bu çalışma aynı zamanda Tusi'nin felsefi sisteminin ve metafizik anlayışının sonraki yüzyıllara aktarımında şerh ve haşiyelerin oynadığı önemli rolü ortaya koymaktadır.
Le probleme d'individuation dans la philosophie ontogenetique de Simondon

Bu tezin temel hedefi Simondon'un fiziksel ve biyolojik bireyleşme kuramlarının felsefe tarihindeki diğer bireyleşme kuramları ile karşıklı olarak incelenmesi ve bu düşünceye Simondon öncesi nasıl yaklaşıldığının soykütüğünü çıkarmaktır. Felsefe tarihinde birey ve bireyin oluşumu ile ilgili sorgulamalar ve kuramlar, Sokrates öncesi filozoflara kadar gerilere görürülebilir. Eski yunan ve ortaçağda çokça üzerine düşünülen bireyleşme mevzusu şimdilerde tekrardan tartışmaya açılmış, canlılığını koruyan sorunlardan. Daha önceleri bu sorun, bireyleşmenin arkasında bir hakikat veya ilke olduğu düşünülerek çözülmeye çalışılıyordu. Bu anlamda bu tezdeki temel tartışma Simondon felsefenin genel hatlarını ve kavramlarını yeniden ele almak ve böylelikle de Simondon felsefenin bireyleşme fikri ile varlık sorusuna getirdiği yorumun gücünü ve bu yorumun araladığı yeni felsefi hatları tanımlamaya çalışmak üzerine olacaktır. Bunu yapmadan önce ise, Simondon felsefesinin bireyleşme fikri ile varlık sorusuna getirdiği eleştirinin bağlamı oluşturulacak, yani Aristoteles felsefesi ile arasında gerçekleşen tartışmanın anlaşılması için, önce Aristoteles felsefesinde bu problemin nasıl ortaya çıktığı detaylandırılacaktır. Böylece bireyleşme fikrinin hangi bağlama konuştuğu ve nereye eleştiri getirdiği daha iyi anlaşılır olacaktır. Bunun dışında çokça alıntılandığı üzere Simondon'un ilişkisel ontolojisi ile Arsitoteles'ci varlık ontolojisi arasındaki temel farklar gösterilmeye çalışılacak ve Simondon'un varlığın hylemorfist tanımına getirdiği eleştiri açıklanmaya çalışılacaktır.
Hegel'in tarih felsefesi'nde özgürlük ve ilerleme

'Tarih' kavramı Klasik Alman Felsefesi geleneği için merkezi kavramlardan biridir. Bu felsefi geleneğin zirve noktası olarak görülen Hegel, modern tarihsel düşünce ve tarih felsefesi için en önemli ve etkili figürlerden biridir. Hegel'in yaşadığı 18. yüzyılın son çeyreği ve 19. yüzyılın ilk çeyreği tarihte bir dönüşüm dönemiydi, bu dönemde hem pratik dünyada hem de entelektüel ve felsefi alanda büyük değişimler meydana geldi. Tarihin bu dönemindeki akademik araştırmalar bu değişimleri anlamaya ve açıklamaya yönelik felsefi bir girişim amacıyla yapılmıştı. Değişimler modern dünyayı olumlu ve olumsuz yanlarıyla göstermişti. Bu tezin konusu Hegel'in tarih felsefesidir. Tarih felsefesi Almanca konuşulan felsefe dünyasında 19. yüzyılın başlarında felsefi bir alan olarak ortaya çıktı. Tarih felsefesi kavramımız 19. yüzyılın başlarındaki döneme dayanmaktadır. Hegel bu dönemde kurulan, felsefi bir alan olarak tarih felsefesinin en önemli figürlerinden biridir. Hegel'in tarih felsefesini kullanımı yalnızca Tarih Felsefesi Üzerine Dersler ile sınırlı değildir. Tam aksine onun felsefi yaklaşımı tarihsel düşünüş biçimi üzerinde yükselir ve onun tüm çalışmalarına bu yöntemin sindiği söylenebilir. Bu tezde Hegel'in Tarih Felsefesi'ndeki özgürlük ve ilerleme kavramlarına odaklanıyorum. Bu iki kavram Hegel'in Tarih Felsefesi'nin merkezi kavramlarındandır. Bu iki kavramı ele alırken hem tarihsel hem de pratik örnekleri dikkate aldım. Bu yaklaşımın, Hegel'in yaklaşımını mümkün olduğunca orijinal/özgün olarak sunmanın en iyi yollarından biri olduğunu ortaya koydum.
Seyyit Ahmet Arvasi'nin genel eğitim bağlamında din eğitimi hakkındaki görüşleri

Eğitimci şahsiyeti, özgün fikirleri, muhtelif eserleri, makaleleri, fikir yazıları, Türk-İslam ülküsü şuuru, milli ve manevi kültüre bağlılığı ile adından sıkça söz ettiren Arvasi Cumhuriyet döneminde yetişmiş önemli fikir adamlarındandır. Türk-İslam ülküsüyle tanınmış olsa da O'nun asıl alanı eğitimdir. Görev yaptığı bütün okullarda gençlere, islam dinini, İslam'ı gaye edinen Türk-İslam ülküsü şuurunu, ilmi derinliği ve dışa bağımlılıktan uzak manevi bir kalkınmaya sahip olarak 'milli bir kültür' oluşturmayı öğütlemiştir. Özellikle din eğitimi konusundaki hassasiyeti kitap ve makalelerinde ön plana çıkan Arvasi, fikir dünyasını inandığı dinin temel kaynaklarına göre şekillendirmiştir. Bu çalışmada, toplumsal, kültürel, siyasal alanlarda ve özellikle eğitim ve din eğitimi konularındaki fikirleriyle adından sıkça söz ettiren Seyit Ahmet Arvasi'nin genel eğitim bağlamında din eğitimi hakkındaki görüşlerinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Arvasi'nin görüş ve önerilerinin günümüze de ışık tutarak, eğitim ve din eğitimine katkı sağlayacağı düşünülmektedir
Spinoza felsefesinde tutku kavramı

Bu çalışma, 17. yüzyılda rasyonalizmin temsilcilerinden olup, çağdaşlarından oldukça farklı düşünen ve kendinden sonraki düşünürleri de etkileyen Spinoza'nın duygular öğretisinde önemli bir yerde duran tutku kavramını açıklamaya ilişkin bir çabadır. Spinoza felsefi sistemini sonsuz töz olarak kabul ettiği Tanrı üzerine kurmuştur. Doğadaki her şey Tanrıdan gelen bir zorunlulukla var olur. Tanrının bir parçasıdır ve Tanrıyı temsil eder. Aynı zamanda var olan her şey varlığını sürdürmeye çabalar. Bu çaba olumlu, olumsuz tüm etkilenimlere rağmen olmak zorundadır. Doğadaki her şey duygulanımlara maruz kalır. Bunun sonucunda da ya etkin ya da edilgin duygular meydana gelir. Spinoza duygu kavramına çok önem vermiştir ve bazı duyguları tek tek tanımlamıştır. Bu duygulardan bazıları tutkuya dönüşür. Bu tutkulardan kederli olanlara maruz kalanlar köleleşirken, sevinçli tutkulara maruz kalanlar bu köleliğin üstesinden gelip özgürleşebilir. Bu yüzden Spinoza felsefesinde tutku önemli bir yerde durmaktadır.
How can we save scientific progress in the face of incommensurability with the help of Hermeneutics?

IV ÖZ HERMENEUTIC YAKLAŞIM YARDIMIYLA INCOMMENSURABILITY'E RAĞMEN BİLİMSEL İLERLEMEYİ NASIL KORUYABİLİRİZ? Günal, Ayşe Gülin Yüksek Lisans, Felsefe Bölümü Tez Yöneticisi : Prof. Dr. Ahmet İnam Temmuz 1999, 82 sayfa Bu tez ile, Thomas S. Kuhn'un 'The Structure of Scientific Revolutions? isimli kitabının en önemli noktalarından olan incommensurability ve bilimsel ilerleme kavramları analiz edilmeye çalışılmaktadır. Zaman içinde bu kavramlar, özellikle incommensurability tartışmaların odak noktası olmuştur. Incommensurability hakkında, değişik felsefeciler değişik tanımlamalar ve yaklaşımlar yapmışlardır. Özellikle Kuhn zaman geçtikçe, incommensurability anlayışını değiştirmiştir. Bu tez, incommensurability'yi bilimin hermeneutic boyutu açısından da inceleyecektir. Bu çalışmada aşağıdaki boyutta derinleşeceğim: Incommensurability bilimsel devrimler için gerekli şarttır, bilimsel devrimler ise bilimsel ilerlemeye götürür. Eğer incommensurability çatışan paradigmalar arasındaki yabancılık ve aynılık gerilimini anlamaya çalışmak ise bu açığın üstesinden nasıl gelebiliriz ve bilimsel ilerlemeyi nasıl koruyabiliriz? Anahtar sözcük: incommensurability, bilimsel ilerleme.
Celal Nuri'nin felsefi görüşleri

Hem siyasi hem de entelektüel yönüyle Osmanlı'dan Cumhuriyet'e geçiş sürecinin etkili isimlerinden birisi olan Celal Nuri, Türkiye'deki Batıcı düşüncenin önde gelen temsilcilerinden biri olarak Türk milletinin içinden geçmekte olduğu zorlu siyasi ve fikri süreçte sorunların çözümü için materyalizmi ön plana çıkararak başta hukuk ve siyaset olmak üzere pek çok alanda otuzu aşkın kitap ile çıkardığı gazete ve dergilerde üç bine yakın makale kaleme alarak yaygın bir etki oluşturmaya çalışmıştır. Celal Nuri'nin felsefi görüşlerini incelemeyi amaçlayan bu çalışmada, onun Tarih-i İstikbal Mesail-i Fikriye adlı eseri başta olmak üzere farklı eserlerindeki felsefi içerimler, felsefeye yaklaşımı, felsefenin geleceği ve diğer bilimlerle olan ilişkisine dair görüşleri irdelenmiş ve bu görüşlerine kaynaklık eden düşünürlere işaret edilmiştir. Celal Nuri'nin felsefi görüşlerinin yansımasını bulduğu bir başka konu olan din hakkındaki düşünceleri de din-dogmatizm, din-bilim ilişkisi ve dinde reform başlıkları çerçevesinde incelenmiştir.
Collège de socıologıe ve Bataille'da ihlal kavramı

Savaş dönemleri insanlık tarihinin en büyük yıkımları ve aynı zamanda en çağrıcı düşüncelerinin ortaya çıktığı kaotik zamanları temsil etmektedir. Böyle bir dönemi yansıtan ve faşist tutumlar karşısında toplumsal yaşamın nasıl şekillendirilmesi gerektiği ve bunun yanında bireyin toplum içindeki yaşamını ve konumunu sorgulaması üzerine çalışan Sosyoloji Koleji grubunu ele aldığımız metin Kolej'in genel yapısı, Kolej'in fikirlerine yön veren düşünürler ve kullanılan temalar düzleminde ele alınmaktadır. Tezin en temel amacı insanın toplumsal ya da Bataillecı bir söylemle gündelik yaşam yasası, bir anlamda baba yasası karşısında olan konumunu sorgulaması ve bu sorgulamayla gelen ihlal halinin insanın toplumsal konumu üzerindeki etkilerinin ele alınmasıdır. Bu bağlamda Koleji önceleyen ve Kolej'de etkin olan düşünürlerin fikirleri incelenerek toplum ve birey üzerine bir şema oluşturulmaya çalışılmış ve ihlal sürecinin katharsis'e erişmeyen katatonik bir tavrı açığa çıkardığı, bunun da bireyde sürekli bir hale evrildiği sonucuna varılmıştır.
Spinoza ve Leibniz'in etik anlayışlarının karşılaştırılması

17. yüzyıl felsefesinin önemli iki filozofu olan Spinoza ve Leibniz, ontoloji, epistemoloji, etik gibi alanlarda ortaya koymuş oldukları görüşleriyle felsefe tarihinde önemli bir yer edinmişlerdir. Günümüzde bile bu iki filozof, hala önemlerini korumaktadırlar. Çalışmamızda, bu iki filozofun, etik anlayışlarını ele aldık. Etik anlayışlarını analiz etmeye çalışırken, kötülük, irade özgürlüğü, Tanrı-etik ilişkisi gibi problemlerin önemini açıklamaya çalıştık. Bu iki filozof, bulundukları dönem itibariyle Kartezyendirler ama teolojinin etkisinden de tam olarak kurtulamamışlardır. Bundan dolayı Spinoza ya da Leibniz'in etik anlayışlarını ele alırken, onların kötülük, Tanrı-etik, mutluluk gibi konular ve problemlerinde teolojinin etkisi görülmektedir. Spinoza ve Leibniz'in ontoloji, epistemoloji anlayışlarında olduğu gibi, etik anlayışlarında da, Tanrı'nın merkezi konumda olduğunu görürüz. Ancak Spinoza'nın etiğinde, Tanrı'nın evrene içkin olması, O'nun irade özgürlüğünün olmaması, evrendeki zorunluluk anlayışı, insana tek anlamlılık üzerinden bir evren sunarken, Leibniz'in etiğinde ise, Tanrı'nın iradeye sahip olması, evrende olumsallık ve ereksellik olması, insana çok anlamlılık sunmaktadır. Tabii ki, Spinoza'nın etiğindeki tek anlamlılığını, Leibniz'in ise, çok anlamlılığını, ontoloji ve epistemolojilerinden tam olarak ayıramayız. Yani bu iki filozofun, etik anlayışlarını açıklarken, ahlak felsefeleri ile ilişkili olan genel felsefe problemlerini de göz ardı etmemeyi amaçladık. Bu bağlamda bu çalışmanın amacı, iki filozofun etik anlayışları ile ilgili olarak gördüğümüz birçok konuya veya problem alanlarına vurgu yaparak, ahlak felsefesine etki eden veya yön veren düşüncelerinin detaylı incelemesini ortaya koymaktır. Bu amaca ulaşmak için, öncelikle iki filozofun da, etik anlayışları ile ilgili problemleri ayrıntılı bir biçimde ele alarak, ahlak felsefelerini daha anlaşılır kılmaya odaklandık. Sonuç olarak, bu iki filozofun, etik anlayışlarını karşılaştırarak ve tartışarak, amacımızı gerçekleştirmeye çalıştık. Anahtar kelimler: Etik, Spinoza, Leibniz, Tanrı, Olumsallık, Zorunluluk
Etik açıdan Sokrates ve Platon felsefesinde kendini bilme sorunu

Kendini bilme problemi felsefe tarihinde oldukça fazla yer bulan bir konu alanıdır. Kendini bilme kavramı, Platon ve Sokrates felsefesinde de oldukça önemli bir yere sahiptir. Bu araştırma tezinde 'kendini bilme' probleminin ya da kavram olarak 'kendini bilme'nin, Platon ve Sokrates felsefesindeki yerinin anlaşılması amaçlanmıştır. Kendini bilme problemi'nin bu felsefedeki yerini daha kapsamlı görebilmek için, Platon ve Sokrates felsefesinde önemli yeri olan erdemler, yine bu felsefede önemli olan 'iyi' ve 'inutluluk' kavramları incelenmiştir. Ayrıca bu kavramlarla 'kendini bilme' kavramı arasında kurulan bağlantılar irdelenmiştir. Ek olarak kendini bilme kavramına yakın anlamlı olduğu düşünülen kavramlar ele alınmıştır. Bu çerçevede,'kendini bilme' kavramının bu felsefe alanındaki yeri araştırılmış, yine 'kendini bilme' kavramının Platon ve Sokrates felsefesinde temel olarak benimsenen kavramlarla bağlantısı açık şekilde ortaya konmuştur. Araştırma sırasında mutluluk, iyi, bilgelik, cesaret, adalet, ölçülülük gibi kavramlarla 'kendini bilme' kavramı arasında kurulan bağlantılar önemli görülmüş ve ayrıntılı şekilde incelenmiştir. Tüm bu bağlantılar araştırmayı daha anlamlı hale getirmiştir. Sonuç olarak, Platon ve Sokrates felsefesinde kendini bilme kavramının; insan yaşamını anlamlandıran, insanın kendi yaşamını sorgulamasını sağlayan, hedef ve süreç bazında insanın gelişimi için önemli kriterler sağlayan bir fonksiyonunun olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca kendini bilmek, ahlaki anlamda insanın üstün bir varlık olma özelliğini ortaya çıkarması için; araç olma özelliği taşıyan bir kavram olarak karşımıza çıkmıştır.
Platon ve Jean-Jacques Rousseau'da devlet kuramı

Bu tez, siyaset kuramı üzerinde sistematik olarak duran ilk antik filozof olarak kabul edilen Platon ile, yeni bir ideolojinin öncülüğünü yapan ve çağının ötesinde duran görüşleriyle 'demokratik yaşama geçiş'e önemli katkılar sağlayan Jean-Jacques Rousseau'nun 'devlet kuramı'nı birlikte ele almayı, karşılaştırma yöntemiyle bazı belirlemelere ulaşmayı ve varsa etkileşimleri ortaya koymayı amaçlamaktadır. Toplumsal ve siyasal yapılanmanın temel dayanakları, her iki filozofun görüşleri doğrultusunda ve onların yaklaşımları esas alınarak irdelenmeye ve toplumun yapısıyla uyumlu, uygulanabilirliği olan bir yönetim şeklinin olanaklı olup olamayacağı gerekçeleriyle birlikte ortaya konulmaya çalışılmıştır. Özellikle, demokrasi kavramına ve bu kavram üzerindeki tartışmalara iki farklı bakış açısıyla yaklaşan Platon ve Rousseau'nun, 'demokrasinin uygulanabilirliği noktasında önemli ölçüde eksikliklerinin olduğu' savında birbirlerine yakın görüşler ileri sürmelerinin gerekçeleri ele alınmış ve irdelenmiştir. Demokrasilerde vazgeçilmez iki temel koşul olarak kabul edilen 'eşitlik' ve 'özgürlük' kavramlarının iki farklı bakış açısıyla ele alındığı bu çalışma, her iki filozofta ideal bir toplum ve devlet yaratma çabalarının kesiştiği ve ayrıldığı noktalan tespit etme, yeni arayışlarla çözüm çabalarını gündeme getirme ve buradan sonuca gitmeyi amaçlamıştır. Ayrıca bu çalışmayla, her iki filozofun 'devlet kuramı'nın özünü oluşturan temel öğelerden genel iradenin kullanılması anlamına gelen 'egemenlik' kavramı başta olmak üzere, sözleşme, mülkiyet ve erdem gibi kavramlar karşılaştırmalı olarak ele alınmış ve bazı belirlemelere yer verilmiştir. 193
John Locke ve John Rawls'un devlet anlayışlarında liberal düşünüşün yeri

Liberalizm, bireyin özgürlüğünü, toplumların ve siyasi sistemlerin amacı olarak tasarlayan bir düşünüş, inanış ve hareket tarzı olarak kabul edilir. Liberalizm anlayışında, bireyin temel hak ve özgürlükleri temel değerlerdir ve korunmaları gerekir. Bu amaçla Antik Yunan'dan günümüze kadar birçok siyasi düşünür çeşitli liberal teoriler ve devlet anlayışları geliştirmişlerdir. Bu tezin konusu da John Locke ve John Rawls'un devlet anlayışlarında liberal düşünüşün yeri düşüncesinin incelenmesidir. Bu çalışmada öncelikle liberalizm ve liberal devlet anlayışının dayandığı temel kavramların, özgürlük, doğal hukuk ve sınırlı devlet kavramları değerlendirilmiştir. Daha sonra ise, John Locke öncesi siyasal düşünürlerin devlet anlayışlarına yer verilmiştir. John Locke'un yasa anlayışı, doğa kanunu, yönetimin kaynağı ve doğa durumu anlatılarak bireyin doğa durumunda sahip olduğu temel hak ve özgürlükler değerlendirilmiştir. Uygar toplumda bireyin temel hak ve özgürlüklerin korunması amacıyla nasıl bir yönetim biçiminin oluşması gerektiği konusuna ve hoşgörü düşüncesine yer verilmiştir. Daha sonra adil bir toplumu düzenleyen temel siyasal ve toplumsal kurumların nasıl olması gerektiği sorusunun cevabının arandığı, 20. yüzyılın en önemli siyaset felsefecilerinden John Rawls'un adalet anlayışı anlatılmıştır. Günümüz çağdaş demokratik toplumlarda istikrarlı bir düzenin sağlanmasına olanak tanıyan siyasal liberal anlayış ile örtüşen görüş birliği düşüncesine yer verilmiştir.