turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Japonca koşul anlatımları -'-tara', '-ba', '-to', '-nara'-

Bu çalışmada, birden çok yapı ile oluşturulan Japonca koşul anlatımlarının betimlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçtan yola çıkarak, öncelikle bu yapılar hakkında bugüne kadar yapılmış olan çalışmalar taranmış ve bu çalışmalardan elde edilen sonuçlar ışığında, ?-tara, ?-ba, ?-to, ?-nara? yapılarının kullanım alanları belirlenmiştir. Bu yapıların kullanım alanlarını yansıtan alt başlıklar oluşturularak, her yapı bu başlıklar altında tek tek değerlendirilmiş ve yapıların işlevsel açıdan birbirleri ile karşılaştırması yapılmıştır. Böylece yapıların benzer ve farklı işlevleri belirlenmiştir. Ayrıca bu çalışmada, birden çok anlam içeren tümceler ele alınarak, bazı yapıların bağlam içerisinde anlam kazandığı konusuna değinilmiş; aynı işleve sahip gibi görünen yapıların anlamsal karşılaştırması yapılmıştır. Sonuç olarak, ?-tara, ?-ba, ?-to? ve ?-nara? yapılarının koşul bildirme işlevleri dışında farklı işlevleri olduğu ve tümceye çeşitli anlamlar kattığı görülmüştür.
Çağdaş Uygurcanın ağızları ve söz varlığı

Doktora tezi olarak hazırlanan bu çalışma Çağdaş Uygurcanın ağızlarının söz varlığını içermektedir. Çalışma Gunnar Jarring, An Eastern Turki-English Dialect Dictionary (1964); Mirsultan Osmanov, Hazirqi Zaman Uyğur Tilining Hoten Diyalekti (2004), Hazirqi Zaman Uyğur Tilining Lopnor Diyalekti (2006), Hazirqi Zaman Uyğur Tilining Kumul Şivisi (1997); Muhabbet Kasim, Xian-Dai Wei-Wu-Er-Yu Fang-yan Yu-Yin, Yu-fa, Ci-Hui Bi-Jiao Yan- jiu 1 (2011), Hazirqi Zaman Uyğur Tili Dialekt Sözliri Tetqiqati 2 (2014); Abdurishid Yakup, The Turfan Dialect Of Uyghur (2005); N. F. Katanov, Volkskündliche Texte aus Ost-Türkistan, (1936:); Menges, Karl Heinrich, Glossar zu den volkskündlichen Texten aus Ost-Türkistan II, (1954); S. Ye. Malov, Uyghurskiye nareçiya sintszyana. Tekstı, perevodı, slovar'(1961) adlı kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır. Çalışma dört ana bölümden oluşmaktadır. 1. Giriş bölümü dokuz alt başlıkdan oluşmaktadır. 1.1. Dil, lehçe, şive, ağız, diyalekt terimleri hakkında kısa bilgi. 1.2. Çağdaş Uygurcanın Ağızlarının tasnifi. 1.3. Çağdaş Uygurcanın Ağızlarının özellikleri. 1.4. Çağdaş Uygurcanın ağızları üzerine yapılan çalışmalar. 1.5. Çalışmada kullanılan kaynaklar hakkında. 1.6. Çalışmada izlenen metot. 1.7. Çalışmanın amacı ve çalışma konumuz. 1.8. Çalışmanın önemi. 1.9. Ağız çalışmalarındaki sorunlar; 2. Sözlükteki sorunlu kelimeler listesi; 3. Sözlük kısmını içermektedir. Sözlük A-Z arası olup, madde başları Çağdaş Uygurca, Türkiye Türkçesine çeviri, karşılaştırılan sözlükler ve örnekleri ihtiva etmektedir; 4. sonuç ve değerlendirme bulunmaktadır. Sonunda kaynakça bulunmaktadır.
Kırklareli ili Üsküp beldesi ağız incelemeleri

Bu tez Kırklareli iline bağlı Üsküp Beldesi ve bu beldeye bağlı köyleri esas almaktadır. Çalışmamız 'Giriş', 'Bölge Hakkında Genel Bilgiler', 'Fonetik İncelemeler', 'Morfolojik İnelemeler', 'Üsküp Beldesi Ağzında Tarihi Kıpçak Türkçesi İzleri', 'Sonuç', 'Metinler', 'Sözlük' ve 'Kaynakça' bölümlerinden oluşmaktadır. 'Giriş' bölümünde yapılan araştırmanın konusu tanıtılmış, tez hazırlanırken izlenen yoldan ve uygulanan tekniklerden bahsedilmiştir. 'Bölge Hakkında Genel Bilgiler' bölümünde önce Trakya, Kırklareli ve Üsküp Beldesi hakkında bilgiler verilmiş, Türkiye Türkçesi ağız araştırmaları kapsamında bölge ağzının durumu değerlendirilmiştir. 'Fonetik İncelemeler' bölümünde Üsküp Beldesi ağızlarının ses bilgisine dair özellikler belirlenmeye çalışılmıştır. 'Morfolojik İncelemeler' bölümünde de araştırma yapılan bölgeden derlenen metinler şekil bilgisi açısından ele alınmıştır. 'Üsküp Beldesi Ağzında Tarihi Kıpçak Türkçesi İzleri' bölümünde araştırma yapılan bölge ağzında derlenen metinler üzerinden Eski Kıpçak Türkçesine ait özellikler tespit edilmeye çalışılmıştır. 'Metinler' kısmında ise derleme yapılan bölgeden ses kayıtlarının transkripsiyon işaretleri ile deşifre edilmiş haline yer verilmiştir. 'Sonuç' kısmında derleme yapılan bölge ağzının fonetik ve morfolojik özelliklerine dair dikkat çekici ve belirleyici özellikler tespit edilmeye çalışılmıştır. 'Kaynakça' bölümünde tezin hazırlanması aşamasında yararlanılan kaynakların künyeleri verilmiştir. Derlenen metinlerden hareketle bölgenin söz varlığı tespit edilmeye çalışılmış ve bu çerçevede bir 'Sözlük' bölümü oluşturulmuştur.
Türkçede tanıtlama belirticilerinin işlevleri

İletişim sırasında kişiler arasındaki bilgi aktarımının sağlamasında konuşucunun/yazarın bilginin kaynağına ve güvenilirlik derecesine ilişkin kişisel duygu, inanç ve tutumunu tanıtlama belirticileri denilen dilsel düzeneklerle gösterdiği gerçeğinden yola çıkan çalışmamız 'Sosyal Bilimler alanlarına ait metinlerde bilim ideolojisine, dolayısıyla metin oluşturma geleneğine bağlı olarak tanıtlama belirticilerinin öznelliğin nesnelleştirilmesi işlevini yüklendiği' varsayımını sınamak amacıyla Türkçede tanıtlama belirticilerinin sosyal bilimler alanına ilişkin bilimsel metinlerde nasıl kodlandıkları ve ne tür söylem işlevleri yüklendikleri sorularına yanıt aramıştır. Bu araştırma sorularını yanıtlayabilmek için hakemli bilimsel dergilerde yayınlanmış makalelerden tabakalandırılmış rastlantısal örnekleme yoluyla bir bütünce oluşturulmuş ve Dizgeci-İşlevsel Dilbilgisi modeli çerçevesinde incelenmiştir. Çalışmamızdan elde edilen bulgular Türkçede sosyal bilimler alanına ilişkin bilimsel metinlerde yazarların bilgiye olan tutumlarını sistematik olarak hangi dilsel düzenekler aracılığıyla kodladıklarını ve bu dilsel düzenekleri öznellik, nesnellik, paylaşılan-öznellik boyutunda ne sıklıkta kullandıklarını ortaya çıkarmıştır. Bu bulgular aynı zamanda sosyal bilimler alanına ilişkin bilimsel metinlerde dil kullanımının altında yatan ideolojik nedenlerin eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirilmesine de ışık tutmaktadır. Buna göre, çalışmamız sosyal bilimler alanındaki bilimsel metinlerde tanıtlama belirticilerinin öznelliği örtükleştirme ve nesnelliği sağlama işlevinde rol oynadığını ileri sürmektedir. Tanıtlama belirticilerine ilişkin seçimlerin altında bilimsel alanda, baskın bilimsel paradigmanın normlarına uyarak saygınlık elde etme kaygısı yatmaktadır.
İstanbul Üniversitesi Kütüphanesin'deki sarf ve nahve dair Arapça yazmalar

Tezimizde İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesin'de bulunan Sarf ve Nahve dair yazma eserleri kısaca tanıtmaya çalıştık. Ayrıca yazma eserlere ulaşma konusunda bir bilinç oluşturup bu değerli mirasa sahip çıkılması ve Türkiye'de yazma eser çalışmalarına bir katkı sağlamak da amaçlarımız arasındadır. Bu araştırmanın giriş kısmında yazma eserlerin tanıtımı hakkında kısa bilgi verildi. Ardından İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi hakkında detaya girilmeden kısa ve öz bilgi verilmeye çalışıldı. Çalışmamızın konusunu oluşturan Sarf ve Nahve dair yazma eserler ise üçüncü bölümde kısaca verilmeye çalışıldı. Tezimizde yüzonbir adet eser üzerinde inceleme yapılmış, bu eserlerin nüsha özellikleri, içerikleri ve müellifleri hakkında bilgi verilmiştir.
Türkmencede ve Türkiye Türkçesinde yansımalar

Türkiye Türkçesi ve Türkmencenin söz varlığı içinde önemli bir yer tutan yansıma sözcükler, yapılan, görevleri ve kavramları bakımından ayrı bir sözcük grubu olarak kabul edilmektedir. Bu leksik birimler, düzenli ve kurallı bir yapı içinde gelişmekte olup, dile canlılık ve renklilik katmaktadır. Oğuz Türkçesinin temel dil özelliklerini muhafaza etmiş olan Türkiye Türkçesi ve Türkmence tarihi gelişmelere ve farklı sahalarda olmalarına rağmen yansıma sözcüklerdeki ortak özellikleri ya şatmalardır. Türkiye Türkçesi ve Türkmencedeki yansıma sözcükleri ortaya koyan bu çalışma kıyaslamak metotla yapılmıştır. Her iki dilden de aynı, benzer, farklı yapılı binlerce yansımalı örneklerin yanı sıra çocuk dili söz varlığını oluşturan örnekler de yan yana konularak tasnif edilmiştir. Her iki dildeki yansımaların sınıflandırılması hususunda yansımalar, semantik ve leksik-semantik prensipte 'Ses yansımalı söz cükler' ve 'Şekil yansımalı sözcükler' olmak üzere iki temel yönden ele alınmıştır. Her iki yazı dilinde de yansımalar ses bilgisi ve şekil bilgisi açısından incelenmiş ve aynı özelliği taşıdıkları tespit edilmiştir. Fakat diğer yandan Fonetik açıdan, yansımaların her iki dilin kendine özgü iç fonetik kurallarına bağlılığı yüzünden bir takım farklılıkları olduğu da ortaya çıkmaktadır. Fonetik açısından hece yapısına göre değerlendirilen yansımalardan özellikle CVC hece yapısındaki yansımalarda önses ve sonseste yer alan ünsüzler nitelik uyumu bakımından da incelenmiştir. Yan- sımalardaki metatez olayıyla ilgili örnekler her iki dilde de karşılaştırmalı olarak verilmiştir. Şekil açısından yapılan incelemelerde de yansıma sözlerin birincil, ikincil, ü- çüncül ve dördüncül biçimleri ele alınmış, her iki dilde de yansıma sözlere gelen ve yapı unsuru niteliği taşıyan unsurlar tespit ve tasnif edilerek örneklerle verilmiştir. Bu konu içerisinde yansımalı sıfatların yanı sıra, yardımcı fiillerle kurulan yansımalar da yer almıştır. Çalışmanın sonuna çalışmada ele alınan yansıma sözcüklerin yer aldığı bir sözlük de eklenmiştir.
Obsesif kompulsif bozukluğun iki hemisferli model ile açıklanması

Obsesif kompulsif bozukluk patogeneziyle ilişkili çalışmalar her iki hemisferde de prefrontal subkortikal devrelerde fonksiyon bozukluğunu göstermektedir. Aynı zamanda OKB'de korpus kallozum anomalileri de rapor edilmiştir. KK lezyonlu hastalarda gözlenen, niyete ait çelişki ile OKB arasındaki benzerlik de dikkate alındığında OKB'de hemisferik koordinasyonda bir bozulma ya da işlev bozukluğunun olabileceğini düşündürmektedir. Bu çalışmanın amacı OKB hastalarında muhtemel hemisferik koordinasyon bozukluğunu sınamak ve koordinasyon problemi ile klinik bulgular arasındaki ilişkiyi saptamaktır. Çalışma iki aşamadan oluşmaktadır. Birinci aşamada sağlıklı gönüllülerden oluşan kontrol grubu ve OKB hastalarının hemisferik koordinasyonu, prozodiyi ağırlıklı olarak sağ hemisferin, semantiğiyse ağırlıklı olarak sol hemisferin işlediği bilgisinden hareketle oluşturulmuş deney paradigmasıyla karşılaştırıldı. Bu paradigmada sakin ve telaşlı emosyonel prozodili komutlar okundu ve katılımcılardan bu komutları mümkün olduğunca hızlı uygulamaları istendi. Sakin ve telaşlı emosyonel prozodili komutlar için ortalama reaksiyon zamanı / ortalama komut zamanı oranından karar zamanı hesaplandı. Ek olarak katılımcılar sosyodemografik verilerle ilişkili bir anket, Durumluk ve Sürekli Kaygı Envanteri El Tercihi Anketi verilmiştir. Stroop Test uygulanmıştır. Deney paradigmasının sınanması sonucunda kontrol grubu hem anksiyöz hem de sakin prozodili komutlarda daha hızlı KaZ değerlerine sahipti. Hastalar yüksek sürekli kaygı gösteriyorken, Stroop interferans ve durumluk kaygı değerleri açısından fark yoktu. Aşama 2'de aynı deney paradigması olaya ilişkin koherans analiz yapmak amacıyla EEG kaydı sırasında uygulanmıştır. Paradigma sırasında elde edilen EEG kaydından sonra da dinlenim EEG'si alınmıştır. Deney paradigmasının aşırı artefaktlı olması nedeniyle paradigmanın davranış verileri ile dinlenim EEG'sine ait koherans verileri birlikte analize katılmıştır. EEG kaydı alınan elektrotların pozisyonları Fp1, Fp2, F3, F4, F7, F8, T3, T4, T5, T6, C3, C4, P3 ve P4'tür. Bu elektrotlardan elde edilen dinlenim EEG'si delta, teta, alfa ve beta frekans bantlarına ayrıştırılmış, her bir elektrot çifti için koherans hesaplanmıştır. Elektrot çiftleri birbirleriyle ilişkilerine göre altı farklı elektron çifti bölgesinden birisine girmiştir. İki grup ve altı elektrot çift bölgesi bağımsız değişken ve dört bantta elektrot çiftleri için koherans değerleri bağımlı değişken olmak üzere MANOVA'ya sokulmuştur. Aşama 2'de OKB grubunun koheransının az olduğu, posteriorda hemisferler arası koheransın obsesiflerde azalmış olduğu ve obsesiflerin reaksiyon zamanı değerleri ile koherans değerleri arasında anlamlı pozitif korelasyonlar olduğu saptanmıştır. Bu sonuçlar OKB patogenezinde hemisferler arası koordinasyonda bozulmanın hastalık patogenezinde rolü olabileceğine, bu bozukluğun davranışsal sonuçlarının, en azından kısmen, azalmış koheransla ilişkili problemleri telafi sürecinin bir yansıması olabileceğine işaret etmektedir.
Saİd el-Efganİ'nin Nahiv tarihçiliğindeki yeri

Arap dili alanında yaptığı çalışmalarla bu alanın önemli bir siması olan Said el-Efgani, 20. yüzyıl Arap dili modern döneminde yaşamıştır. Arap dili grameri, tarihi ve Arap diliyle ilgili daha başka konularda da birçok eser telif ve tahkik etmiş, modern dönemde yaptığı çalışmalarıyla ön plana çıkmıştır. Said el-Efgani'nin öne çıktığı ve önemli çalışmalarının bulunduğu alan ise nahiv tarihçiliğidir. Arap dili tarihi, araştırmacılar tarafından başlangıcından günümüze kadar geçirdiği devrelerle ele alınmış, dilin bazı devreleri ise müstakil eserlerde incelenmiştir. Arap dilini dönem odaklı olarak inceleyen tarihçilerden biri de Said el-Efgani'dir. Said el-Efgani, Fi u uli'n-na v ve Min tarihi'n-na v adlı eserlerinde Arap dilinin İslam'dan sonraki oluşum sürecini ele almış ve incelemiştir. Bu çalışmada nahiv tarihine genel bir bakış yapılmış, Arap dili edebiyatı, tabakat eserleri ve nahiv tarihini konu edinen eserlerden kısaca söz edilmiştir. Said el-Efgani'nin hayatı, eserleri ve özellikle onun nahiv tarihçiliği incelenmiştir. Bu incelemede tarihçinin nahiv tarihine bakışı ve değerlendirmeleri, Ahmed Emin, Muhammed Tantavi, Şevki Dayf, Muhammed Hayr el-Halvani, Mehdi el-Mahzumi, Fethi Abdulfettah ed-Decni ve Hasan 'Avn gibi diğer nahiv tarihçilerinin görüşleriyle kıyaslanarak değerlendirilmiş ve Said el-Efgani'nin dil tarihçiliğindeki yeri tespit edilmeye çalışılmıştır.
El-Ferec Bade'ş-Şidde'de birleşik fiiller

El-Ferec Ba'de'ş-Şidde'de Birleşik Fiiller başlıklı çalışma, Eski Anadolu Türkçesinin güzide eserlerinden biri olan Ferec'deki birleşik fiilleri tespit ederek bunları yapı bakımından bir tasnife tabi tutma ve anlamlarını verme üzerine kuruludur. Giriş bölümünde, konu ve amaç belirtildikten sonra birleşik fiil, yardımcı fiil ve deyim hakkında bilgiler verilmiş ve bu terimler üzerine bugüne kadar söylenenler sıralanarak yorumlanmıştır. Birinci bölümünde, Ferec hakkında bilgiler verilerek birkaç başlık altında Ferec geleneği, nüshaları, dönemi ve dili tanıtılmıştır. Çalışmamızda kaynak kitap olarak kullandığımız metin, Ferec'in Süleymaniye-Hamidiye nüshasının Süleymaniye-Fatih nüshası ile karşılaştırılmalı olarak 2000 ve 2004 yıllarında iki cilt halinde yayımlanan çeviri yazılı metindir. Birinci bölümde, öncelikle iki cilt halindeki bu metin taranarak birleşik fiiller tespit edilmiş ve yapı bakımından, isim+fiil ve fiil+fiil yapısında olanlar olmak üzere ikiye ayrılmıştır. İsim+fiil bölümünde, birleşik fiiller, almış oldukları yardımcı fiillere göre tasnif edilirken fiil+fiil bölümünde ise; almış oldukları özel anlamlı yardımcı fiillere göre sınıflandırılmıştır. İkinci başlık altında ise; tespit edilen birleşik fiilerin karşılarına hem metin içinde geçtiği sayfa numaraları hem de anlamları yazılmıştır. Bir birleşik fiil olup da deyim özelliği taşıyanlar ise italik yazılarak diğerlerinden ayrılmıştır.
Arap gramerinde hal

Arap Gramerinde hal, mansubat grubu içinde mütalaa edilir. Cümlenin temel unsurları tamamlandıktan sonra geldiği için hale fadle denilmiştir. Bununla beraber bazı cümlelerde hal, cümlenin temel bir unsuru gibi görev yapabilmektedir. Arapça'da bir cümlenin tam olarak anlaşılması için hal kelimesinin bilinmesi önem arz etmektedir. Çünkü hal birçok yönden haber ve sıfata benzemektedir. Bunlarla karıştırmamak için cümlede halin tespiti son derece önemlidir. Hal çoğunlukla müştak ve nekre kelimelerden gelirken az da olsa bazı şartlarla camid ve marife kelimelerden gelebilmektedir. Yine hal müfred bir kelime şeklinde gelebildiği gibi cümle şeklinde de gelebilmektedir. Müfred kelimeden maksat cümle olmamasıdır, yani burada tesniye ve cemi de müfred kabul edilmektedir. Arapça cümle çeşitlerinden biri de hal cümlesidir. Cümlenin anlamını doğru tespit etmek için hal cümlesinin de bilinmesi son derece önemlidir. Bir kelimenin hal olup olmadığını anlamak için öncelikle halin amilini ve zilhali tespit etmek gerekir. Cümlede zilhal mübteda, haber, fa il, naib-i fa il gibi cümlenin temel unsurlarından olabildiği gibi; cümlenin yan unsurları olarak bilinen mef ulu bih, mef ulu mutlak, mef ulu ma ah, mef ulu fih ve muzafun ileyh gibi kelimeler de zilhal olabilmektedir. Ancak muzafun ileyhin zilhal olması için bazı şartlara bağlıdır. Aynı şekilde halin amilini de iyi tespit etmek gerekir. Halin amili fiil, şibh-i fiil ve ma na-i fiil olarak gelebilmektedir. Diğer taraftan hal ile zilhalin takdim ve te'hiri olabildiği gibi hal ve zilhalin hazfi de olabilmektedir.
Cross temporal factor and historical distance in translation of Shakespeare's 'A Midsummer Night's Dream'

Yazın çevirisinde, bir başka dil ve ortamda yazılmış olmanın yarattığı sorunlar tartışılırken, bu başka dil ve ortamın başka bir zamanda yazılmış olmasının yarattığı sorunlar genelde göz ardı edilmiştir. Özellikle düz yazı ve şiir çevirisinin ötesinde kendine has özellikleri olan tiyatro metinleri çevirisinde, kaynak dildeki eser günümüzden eski zamanlara ait olduğunda bu süreç daha da zorlu hale gelir. Bu tezin amacı tarihsel uzaklık ve zaman faktörününün tiyatro metinleri çevirisinde pek çok soruna yol açtığını ve söz konusu sorunların farklı koşullar altında ve farklı dönemlerde pek çok değişik yöntem ışığında çözülebileceğini göstermektir. Tezde şu bölümler yer almaktadır: Çalışmanın konusu A Midsummer Night's Dream adlı oyunun çevirisinde karşılaşılan tarihsel uzaklık ve zaman faktörünün neden olduğu sorunlardır. Bu nedenle birinci bölümde yazın çevirisi, tiyatro metinleri çevirisi ve tarihsel uzaklık ve zaman faktörü ayrıntıyla ele alınmıştır. İkinci bölümün amacı William Shakespeare'in yaşamı, eserleri ve yaşadığı dönem ile A Midsummer Night's Dream adlı komedisi hakkında bilgi vermek ve böylece oyunu ve oyunun özelliklerini anlamaya yardımcı olmaktır. Üçüncü bölümde, A Midsummer Night's Dream'in çevirisinde tarihsel uzaklık ve zaman faktörünün neden olduğu sorunları ele alarak söz konusu sorunlu kısımların çevrilmesinde üç farklı çevirmence benimsenen çeviri stratejileri dilbilimsel, yazınsal ve sosyo-kültürel bağlamda incelenmektedir. Karşılaştırmalı çalışma betimleyici niteliktedir. Çeviri metinler, Bülent Bozkurt tarafından çevrilen ve Remzi Kitabevi tarafında 2002'de yayımlanan Bir Yaz Gecesi Rüyası, Nurettin Sevin tarafından çevrilen ve Milli Eğitim Basımevi tarafından 1962'de yayımlanan Bir Yaz Dönümü Gecesi Rüyası ve sonIV olarak da Can Yücel tarafından çevrilen ve Okuyan Us Yayınevi tarafından 2003'te yayımlanan Bahar Noktası 'dır. Tezin sonuç bölümü, üçüncü bölümde yapılan karşılaştırmalı çalışma sonucunda elde edilen bulgulara ve bu bulgulara dayanılarak varılan sonuçlara ayrılmaktadır. Bu bölümde tiyatro metinleri çevirisinde karşılaşılan tarihsel uzaklık ve zaman faktörününün yol açtığı sorunların farklı koşullar altında ve farklı dönemlerde pek çok değişik yöntem ışığında çözülebileceği ele alınarak, tüm çalışmaya dayanan bir sonuca ulaşılmaya çalışılmıştır.
Türkiye Türkçesinde parçalar üstü sesbirimler

Çalışmada, Türkiye Türkçesinde parçalar üstü sesbirimlerin ne kadar etkili olduğu, anlam ayırt edici olup-olmadığı incelenmiştir. Parçalar üstü sesbirimler, dilbilimde görevsel ses biliminin konusuna girer. Konuşma dilinde etkin olan parçalar üstü sesbirimlerden sadece durak yazı dilinde işaretlerle gösterilebilmektedir. Vurgu; ekte ve kelimede anlam ayırt edici, söz diziminde odak belirleyici olabilmektedir. Vurgu, yer adı / tür adı ayrımında etkilidir. Süre, uzunluk-kısalık ilişkisine göre belirlenir. Günümüz Türkiye Türkçesinde uzun ünlü tamamen yoktur denilemez. Sınırlı olarak kullanıldığı yerler vardır. Ton heceye özgüdür. Türkiye Türkçesinde anlam ayırt edici bir sesbirim olarak kullanılmaz. Ton, söz dizilerinde etkili olmaktadır ki buna tonlama denir. Tonlama; ana hatlarıyla biten, süren ve soru tonlamaları şeklinde ayrılır. Kavşak, sınırlı da olsa Türkiye Türkçesinde anlam ayırt edici sesbirimdir. Durak, Türkçede anlam ayırt edici sesbirimdir.
Sillojistik akıl yürütmenin bilgisayarda modellenmesi üzerine

Bu tezin amacı, Doğal Lojik Programı kapsamında İngilizce doğal diline ait bazı temel sillojistik akıl yürütmelerin mantıksal türetimlerinin ve karşıt modellerinin, Python programlama dili kullanılarak İngilizce dilinin doğal yapısı çerçevesinde nasıl modüller oluşturulacağı üzerinde durmaktır. Tez, altı bölümden oluşmaktadır. Tez ile ilgili genel bilgilerin yer aldığı giriş bölümünden sonra, önbilgiler bölümünde temel kavramlara yer verildi. Üçüncü bölümde, sillojizm kavramının doğuşu, gelişimi, klasik ve modern yorumlarına yer verildi. Ayrıca, klasik ve modern sillojizmler arasındaki farklılıklar ve benzerlikler verildi. Dördüncü bölümde, temel sillojistik lojikler ve kardinalite ve kesişen sıfatlardan oluşan sillojistik lojikler hakkında lojiksel ve cebirsel bilgiler verildi. Beşinci bölümde, önceki bölümde bahsedilen sillojistik lojiklerin türetim algoritmaları, doğal dildeki gramer yapıları, bilgisayarda karşılık gelen veri yapıları, sonsuz döngüden nasıl kurtarılacağı ve modüllerin girilen veri sayısına karşılık ne kadar zamanda sonlacanağı hakkında bilgiler verildi. Altıncı bölümde, tez boyunca elde edilen bilgilerin ve sonuçların bir özeti verildi.
Orhan Kemal'in roman ve hikayelerinin dili ve Türkçe bakımından değerlendirilmesi

Bölüm I'de Orhan Kemal'in hayatına ve yapıtlarına yer verilmiştir. Bölüm II'de ise çalışmada yararlanılan roman ve hikayeler bulunmaktadır. Ayrıca tezde kullanılan kısaltmalar belirtilmiştir. Bölüm III'te çalışma metodu anlatılmıştır. Roman ve hikayelerden verilerin fişleme usulüyle toplandığı ve bilgisayara geçirildiği vurgulanmıştır. Bölüm IV'te toplanan veriler ikilemeler, tekrarlar, atasözleri, deyimler, ağız özelliği taşıyan sözler, lakaplar ve argo olmak üzere tasnif edilmiştir. Her biri kendi içinde detaylı sınıflandırmaya tabi tutulmuştur. Bölüm V'te sonuç bölümü yer almıştır. Tasni edilen bölümlerle ilgili sonuçlara yer verilmiştir.
Muhyeddin Muhammed'in Mecma'ü'l-Kava'id adlı eseri

Atmacaoğlu Muhyeddin Muhammed'in 15. yüzyıl sonlarında yazdığı (1494) Mecma'ü'l-Kava'id, Osmanlı matematik literatürü tarihinde önemli bir yere sahiptir. Eser; ilm-i hesap yani muhasebe matematiği alanında yazılmış ilk Türkçe, kapsamlı metin olarak Türkçe'nin o dönemde bilim dili açısından kullanımına ışık tutar. Çalışmamızda Türkçenin bilim dili açısından kullanımını belirleyecek örnekleri tespit etmeye çalıştık. Bunun yanı sıra eser, imla, fonetik ve söz varlığı açısından da önemli bir dil malzemesi içermektedir. Bu çalışmada dönemin ticaret hayatı ile ilgili ölçü birimleri, vergi sistemi, mirasla ilgili terimler ve matematik terimleri gün ışığına çıkarılmış oldu. Bu terimlerin ortaya çıkması Osmanlının kurumlarıyla nasıl işlediğini daha çok gözler önüne serecektir. Böyle bir matematik metninin ve söz varlığının günümüz diline aktarılması bir bilim dili olan Türkçemize önemli bir katkıdır. Bir bilimsel bilgi veya bu bilgi ile üretilen teknoloji, hangi kültürde ortaya çıkarsa kavramlar ilk o dilde vücut bulur; kelimeler halinde ifade edilir. Bu kelimeler başka dillere de geçer, oralarda da kullanılır. Ancak 15. yüzyıl alimi, bugünkü Türk aydınları gibi bunun nihai bir çözüm olmadığının farkındadır. Bu eserde, bir Osmanlı alimi çağında ihtiyaç duyduğu ve Arap-Fars geleneğine dayanan bir bilim dalını kendi dilinde ifade etmenin yollarını aramıştır. Bir geleneğin bütünüyle Türkçeye aktarılması elbette ilk anda mümkün değildi. Bu nedenle metinde Arapça ve Farsçadan alıntı terimlerin çokluğu dikkat çeker. Bunun yanında o günlerin çabasıyla Türkçeleşen bazı kavramların matematik dilinde bugün hala yaşadığını görmek bizim için gerçekten önemlidir.