turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
A diachronic and gender-based analysis of Turkish MA theses: The use of metadiscourse markers

Üstsöylem, metinsel ve kişilerarası işlevleri olan ikna edici metinlerin düzenlenmesine ve üretilmesine yardımcı oldukları için yazılı söylemde oldukça değerli olmuştur. Bu çalışma, Türkçe yüksek lisans tezlerinin yazarlarının sonuç bölümlerinde üstsöylemi nasıl yapılandırdıklarını ve bu retorik araçların toplumsal cinsiyet temelli ve art zamanlı bakış açılarıyla nasıl gösterildiğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu amaçla, bu çalışmanın derlemi, 2004 ve 2019 yıllarında yayımlanan sosyal ve beşeri bilimlerdeki Türkçe yüksek lisans tezlerinin toplam 80 sonuç bölümünden oluşmaktadır. Analitik çerçeve olarak Hyland'ın (2005) Kişilerarası Üstsöylem Modeli kullanılmıştır. Derlemi üstsöylem kullanımını ortaya çıkarmak için frekans analizi ve Log-olasılık analizi gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar, üstsöylem ulamlarının hem cinsiyetler arasında hem de yayım yılları arasında benzer dağılıma sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Özellikle, yazarlar okurları metin boyunca yönlendirmek için daha fazla bağlayıcı, çerçeve belirleyici, kod-çözümleyici ve daha az üstsöylemsel tanıtlayıcı ve metin içi belirleyici kullanmıştır. Etkileşimsel ulamların kullanımıyla ilgili olarak hem kadın hem de erkek yazarlar, okurlarıyla etkileşime geçmek için daha fazla vurgulayıcı, kaçınsama, tutum belirleyici ve daha az kendini anma ve bilgi açısından sorumluluk belirleyicisi kullanmıştır. Ayrıca, etkileşimsel araçlar, yüksek lisans tezlerinin sonuçlarında ve ayrıca hem cinsiyet hem de yayım yılları derleminde üstsöylem kaynaklarının büyük bir oranını oluşturmuştur. Karşılaştırmalı çözümleme, üstsöylem belirleyicilerinin genel kullanımı açısından kadın ve erkek yazarların derlemleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığını ortaya koymaktadır. Bütün bu benzerlikler, sosyal ve beşeri bilimlerin değerlendirici, yorumlayıcı, kişilerarası ve öznel doğasına ve yazarların çalışmalarının sonuçları hakkında okurlarını ikna etmek için üstsöyleme ihtiyaç duyduğu bir eğitim türü olarak yüksek lisans tezlerinin sonuçlarına bağlanabilir. Öte yandan, üstsöylem belirleyicilerinin kullanımı 2019 yılında ve hem kadın hem de erkek yazarların derleminde önemli ölçüde artmıştır. Bu farklılık, akademik türün evrimsel doğasına ve daha ikna edici, daha okur dostu ve daha tutarlı metinler için yüksek lisans tezlerinin sonuçlarında üstsöylem belirleyicilerinin kullanımının gerekliliğine ilişkin söylem topluluklarındaki artan farkındalığına kanıt olabilir.
Nezihe Meriç' in 'Yandırma' adlı kitabındaki öykülerin söz dizimi açısından incelenmesi

Bu araştırmanın amacı; Türk Edebiyatının seçkin kadın yazarlarından Nezihe Meriç'in Yandırma adlı kitabındaki öykülerin söz dizimi bakımından incelenmesidir. Bilindiği gibi dil bilgisi araştırmalarının inceleme alanları; ses bilgisi, şekil bilgisi, söz dizimi ve anlam bilgisidir. Bu çalışmanın içeriği de bir söz dizimi araştırmasıdır. Bu çalışma esnasında Nezihe Meriç'in Yandırma adlı kitabındaki öyküler söz dizimi açısından önce kelime grupları sonra da cümle bilgisi bakımından sınıflandırılmış ve sayısal verilerle ortaya konulmuştur. Bireyin insan kimliğiyle ortaya koyduğu birçok şey bir söz diziminden ibarettir. Bireyin konuştuğu birçok şey dilin toplumsal yanını ifade eden söz dizimi kurallarına uydurulur. Böylece dil bilgisine uygun bir cümle kurulmuş olur. Aslında düşünme, duygulanma, görsel sanatlarla ilgilenme, kişinin öz varlığıyla ilgili ürettiği her şey bir söz dizimidir. Kelimeler yeni bir anlam yaratmak üzere diğer kelimelerle ekli ya da eksiz bir birliktelik oluştururlar. Zaten dil kullanımının ya da söz diziminin tamamı için bir açıklama, bir belirtme, bir olayı ya da varlığı öne çıkarma, belirginleştirme denebilir. Söz dizimi çalışmaları çoklukla iki aşamada gerçekleştirilir. Birincisi olan kelime grupları en az iki kelimeden oluşan, yapı yönünden bir bütün oluşturan, tek kelimeyle ifade edilemeyen bir kavramın belirtilmesidir. Bunlar; isim ve sıfat tamlamaları, sıfat-fiil, isim-fiil, zarf-fiil grupları, tekrar, edat, bağlama, unvan, birleşik isim, ünlem, sayı grupları, birleşik fiil grubu ve kısaltma gruplarıdır. İkincisi de cümle bilgisidir. Cümlenin yapı ve anlam özelliklerini tespit etmektir. Bu çalışmada bütün bu gramer birliklerinin örnekleri tarama modeliyle tespit edilmiş ve örneklendirilmiştir. Bu çalışma esnasında kitapta yer alan yedi öykü kelime grupları ve cümlenin yapısall, anlamsal özellikleri bakımından taranmış ve sınıflandırılmıştır. Kelime grupları ve cümleler sayısal olarak istatistiki değerlere dökülmüştür. Cümlelerin anlam özelliklerine göre 2156 cümlenin olumlu, 272 cümlenin olumsuz ve 192 cümlenin ise soru cümlesi olduğu saptanmıştır. Yüklemin türüne göre Yandırma' daki cümlelerin 1626'sı fiil cümlesi, 963 tanesi ise isim cümlesidir. Bu da öykülerde hareketin fazla olduğunu gösterir. Cümlede yüklemin yerine bakıldığında kurallı cümlelerin sayısının 1972, devrik yapılı cümlelerin sayısının ise 679 olduğu görülmektedir. Bağlama edatlarıyla bağlanan 116 cümle bulunmaktadır. Bunların 14'ü 'ki' bağlama edatıyla bağlanan cümle, 've' bağlama edatıyla bağlanan cümle sayısı 3, diğer bazı bağlama edatlarıyla bağlanan cümle sayısı ise 99'dur. Ortak cümle ögeleriyle bağlanan cümlelerin toplamı 145 olup, bunların 12'si ortak yüklemli, 110'u ortak özneli, 12'si ortak nesneli ve 11'i ortak zarflı cümlelerdir. Cümleler bünyelerindeki ögelere göre de sınıflandırılmıştır.
Reference tracking in children's story books in Turkish

Bu çalışma, Türkçe çocuk öykü kitaplarında kullanılan gönderim izleme stratejilerini araştırarak, özne konumundaki gönderim yapılarının ad öbekleri, açık ve boş adıllar - Türkçe yazılı söylemde nasıl kullanıldığını ve bu kullanımın Türkçenin özne düşürme özelliğini yansıtıp yansıtmadığını ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Bu amaçlara ulaşmak için 0-7 yaş arası çocuklara uygun olarak etiketlenmiş iki yüz öykü kitabı örneğinden oluşan bir derlem meydana getirilmiştir. Hickman ve Hendriks'in (1999) yerel eşgönderim yaklaşımına dayalı olarak kitaplarda yer alan tümceler özne ve yüklemlere ayrılmış ve özne işlevi üstlenen gönderim ifadeleri göndergesel bağlamlarına göre Giriş, Süreklilik ve Yeniden Giriş olarak kodlanmıştır. Daha belirgin bulgular elde edebilmek için Giriş bağlamları veri çözümlemesine dahil edilmemiştir. Süreklilik ve Yeniden Giriş bağlamlarında kullanılan gönderim ifadeleri sayılmış ve parametrik olmayan bir test olan Mann-Whitney U kullanılarak çözümlenmiştir. Çalışmanın bulguları, Yeniden Giriş bağlamının açık veya boş adıllardan çok ad öbeği (%82) içerdiğini, Süreklilik bağlamının ise açık adıl ve ad öbeklerinden çok boş adıl (%82) içerdiğini ortaya koymuştur. İstatistiksel çözümlemeler göndergesel bağlam ile gönderim ifadeleri arasındaki farkın önemli olduğunu göstermektedir. Çalışmanın bir diğer bulgusu da iyelik yapılarının sıklıkla kullanılmasıdır. Tüm bu sonuçlar, daha önce yapılan araştırmaları ve Türkçe'nin özne düşürmeli bir dil olduğunu desteklemektedir.
Kitab-ı Keḥḥal-name-i Nurü'l-'Uyun

Eski Anadolu Türkçesi üzerine yapılan çalışmalar son dönemlerde edebi eserler yanında başta tıp eserleri olmak üzere bilimsel eserleri de konu almaktadır. Özellikle bilimsel muhtevalı eserler, ait oldukları dönemin Türkçesinin dil ve kültür özellikleri ile kelime hazinesi hakkında fikir vermesi açısından önemlidir; bununla beraber bu eserlerde yer alan bitki, hayvan, organ, hastalık ve ilaç isimleri Türkçenin tıp ve bilim dili teşkil etme noktasındaki durumunu göstermesi bakımından da ayrıca değer taşımaktadır. Bu bakımdan bu eserler üzerine yapılacak çalışmalar; başta Türk dili ve kültürü üzerine, daha sonra tıp ve bilim tarihi, botanik vb. alanlarda çalışan araştırmacılar için önemli bir kaynak teşkil etmektedir. Çalışmamıza konu edilen yazma böyle bir amaç doğrultusunda hazırlanmıştır. Tek nüshası İstanbul Millet Kütüphanesi Ali Emiri-Tıb Numara 254'te Kitab-ı Ke al-name-i Nurü'l-'Uyun adıyla kayıtlı olan bu yazma, 205 varak ve 15 satırdan oluşmaktadır. Harekesiz nesih ile yazılmıştır. 8 makalat ve her makalat içinde de farklı sayılarda bapların yer aldığı eser, çeşitli hastalıklar ve bunların tedavileri hakkındaki bilgileri ihtiva etmektedir. Eser; hastalıklar ve bunların tedavileri anlatılırken kullanılan pek çok anatomi, botanik, eczacılık, hastalık ve ilaçlara dair bilgiler ilaçların yapımında kullanılan farklı madde isimlerini ihtiva etmesi yanında Eski Anadolu Türkçesi dönemi dil özelliklerini yansıtması ve Türkçenin bilim dili olarak teşekkülüne bir örnek oluşturması bakımından önem taşımaktadır. Bu çalışma Kitab-ı Kehhal-name-i Nurü'l-Uyun adlı eserin inceleme, metin ve dizinini ortaya koymaktadır. Çalışma; Ön Söz, Kaynakça ve Tıpkıbasım bölümleri dışında dört bölümden oluşmaktadır: Giriş, İnceleme, Metin ve Dizin.
Türk dili tarihİ boyunca eki ve işlevleri

Türk dili tarihi boyunca karşımıza çıkan eki, Türkçenin ilk yazılı metinleri kabul edilen Orhon Yazıtlarında çekim ekleri içerisinde yer almakta, eşitlik durumu olarak kabul edilmektedir. Ekin tarihi süreçlerdeki değişimi ve çekim eklerinin bulundurması gereken bazı kriterler baz alındığında yapım eki olma niteliğine daha yatkın olduğu anlaşılmaktadır. Eklendiği isimlere bir çekim eki özellikleri vermemekte, sıfat ve zarf niteliği kazandırmaktadır. Bahsedilen nitelikler dışında dil adı, yer adı, hayvan ve bitki adları gibi sözlük değeri olan kalıcı isimler oluşturmakta da kullanılmaktadır. eki bu işlevleriyle Türk dilinin tarihi süreçlerinde bir yapım eki gibi hareket etmiştir. Yapım eki olma niteliğiyle birlikte geldiği isimlere yüklediği anlam sadece eşitlik durumuyla kalmamaktadır. Eşitlik anlamı dışında isimlere göre, kadar, gibi, olarak vb. anlamlar katmaktadır. Anlam ve kullanım çeşitliliğiyle Türkçenin işlek kullanıma sahip eklerinden biri kabul edilmektedir. Türkiye Türkçesine gelindiğinde alıntı sözcüklerin Türkçeleştirilmesinde işlek olarak kullanıldığı ve bir yapım eki işleviyle hareket ettiği anlaşılmaktadır.
Cumulative and collective readings in the sentences containing plural ambiguity in Turkish: A priming study

Birden fazla çoğul ifade özellikle sayı ifadeleri içeren bazı tümceler çok anlamlılığa yol açmaktadır. Örneğin; 'İki çocuk üç kitap taşıdı.' tümcesi birden fazla anlam içermektedir. Bu tümce; iki çocuktan biri bir kitap taşıdı ve diğeri iki kitap taşıdı olarak ya da iki çocuk ve üç kitap var ve bu üç kitabı iki çocuk birlikte taşıdı olarak yorumlanabilir. Bu çalışmada, üç deneyin sonuçları bildirilmiştir. Bu sonuçlar hazırlamanın kolektif/kümülatif zıtlığının katılımcıların seçimlerini etkileyip etkilemediğini göstermiştir. Anadili Türkçe olan katılımcıların bu yorumlamalardanbirinden etkilenip etkilenmediğini araştırmak için tümce-resim eşleştirme testleri uygulanmıştır. Hazırlama aşamasında farklı katılımcılar iki yorumlamadan birine güçlü bir ön yargıya yol açan bir tümce-resim eşleştirme testi - deney 1'de kolektif hazırlama, deney2'de kümülatif hazırlama ve deney 3'te hazırlama olmadan- uygulanmıştır. Hedef aşamasında kolektif/kümülatif hazırlamanın katılımcıların tercihlerinde etkisi olup olmadığı analiz edilmiştir. Üç deneyin sonuçları, kolektif hazırlamayla kolektifyorumlama arasında simetrik bir ilişki olduğunu gösterirken, kümülatif hazırlama ile kümülatif yorumlama arasında asimetrik bir ilişki olduğunu göstermiştir. Türkçe anadilikonuşurları birden fazla çoğul ifade içeren çok anlamlı tümceleri kolektif olarak yorumlamaya yatkın gibi görünmektedir.
Processing of preverbal scrambling in Turkish

Bu ruhdilbilim çalışması, çalkalamanın Türkçede tümcelerin işlenmesine ve uyum algısına olan etkilerini ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda bu çalışmanın bir diğer hedefi, Türkçe tümcelerde odaklanılan temel yüklem öğelerinin, soru-cevap tümceleri yöneliminin ve odaklanılan temel yüklem öğelerinin konumlarının çalkalanmasının işlemeyi ve uyum algısını etkileyip etkilemediğini ortaya çıkarmaktır. Bu nedenle, çalışmada 32 temel soru-cevap tümcesi yukarıda belirtilen üç faktöre göre çalkalanarak toplam 256 soru-cevap tümcesi çifti elde edilmiş, anadili Türkçe olan 50 kişiye kendi hızında okuma testi olarak uygulanmış ve katılımcılardan tümce çiftleri arasındaki uyum ilişkisini değerlendirmeleri istenmiştir. İnceleme verileri, cevap tümcelerinde bulunan her bir dil ögesi için geçen okuma süresinin, her bir soru-cevap tümcesi çift için uyum değerlendirmelerinin ve uyum değerlendirmesi için geçen tepki süresinin kaydedilmesi ile elde edilmiştir. Tüm bu verilerin ortalama puanları Üç Faktör ANOVA testi ile karşılaştırılarak incelenmiştir. Yapılan veri analizleri, odaklanılan temel yüklem öğelerinin, soru-cevap tümceleri yöneliminin, odaklanılan temel yüklem öğelerinin konumlarının çalkalanmasının, işleme ve uyum algısında değişen derecelerde farklılıklara neden olduğunu ortaya koymuştur. Örneğin, odaklanılan temel yüklem öğelerinin çalkalanmasında içsel öğe odaklı soru-cevap tümcesi çiftlerinin okuma sürelerinin dışsal öğelerin odaklı soru-cevap tümcesi çiftlerinin okuma sürelerinden daha kısa zamanda gerçekleştiği görülmüştür. Ayrıca, uyumlu soru-cevap tümcesi çiftlerinin uyumlu olmayan soru-cevap tümcesi çiftlerine göre daha az okuma süresi gerektirdiği ve odaklanılan temel yüklem öğelerinin konumlarının çalkalanmasında ise temel yüklem öğelerinin eylem önü konumda olduklarında tümcecik ilk konumda olmalarına göre daha hızlı okunduğu görülmüştür. Çalkalamanın soru-cevap tümce çiftleri arasındaki uyum algısına olan etkisine ilişkin elde edilen bulgular ise uyumlu olan soru-cevap tümce çiftlerinin çalkalanmasının uyum algısına olumlu etki ettiği ve uyum algısının belirlenme süresinin içsel öğe odaklı soru-cevap tümcesi çiftlerinde daha kısa sürede gerçekleştiği ortaya çıkmıştır. Çalışma sonucunda gerek odaklanılan temel yüklem öğesinin, gerek ilgili temel yüklem öğelerinin konumunun gerekse de soru-cevap tümcelerindeki soru sözcüğü ve odaklanılan sözcüğün çalkalanmasının Türkçede tümce işleme ve soru-cevap tümceleri uyumu algısında farklılıklara neden olacak kadar önemli bir role sahip olduğu görülmüştür.
Türkmen Türkçesinde tasviri fiiller üzerine örnekli çalışma

Tezimizde Türkmen Türkçesinde tasvir fiilleri üzerinde örnekli çalışma yaptık. Türk lehçeleri tasvir fiilleri bakımından oldukça zengindir: Tasvir fiilleri, Türkçe'nin ifade gücünün ne kadar zengin olduğunu gösterir. Çalışmalarımız esnasında bu konuyla ilgili çok az çalışmanın yapılmış olduğunu ve birçok meselenin tam anlamıyla aydınlatılamadığını gördük. Tasvir fiillerinin semantik, isimlendirme ve sayı bakımından tutarlı bir biçimde gruplandırılmadığını gördük. Biz tezimizde yirminci yüzyılda yazılmış olan üç eserdeki tasvir fiillerini tespit ettik. Türkmen gramercilerinin konuyla ilgili görüşlerini tespit ettik ve bunları da Türkiye Türkçesiyle karşılaştırdık. İkisi arasındaki benzer ve farklı yönleri gösterdik. Metinlerde tespit ettiğimiz tasvir fiillerini ifade ettiklri anlamlara göre gruplandırdık. Gerek Türkiye Türkçesi gerekse Türkmen Türkçesinde yeterli çalışma yapılmadığı için çalışmamız sırasında sıkıntı çektik. Yapılacak olan yeni çalışmaların tasvir fiilleri konusuna katkı sağlayacağını umuyoruz.
Hacı Baba İbn İbrahim et-Tusutİ'nin Hulasatü'l- İrab fi Şerhı'l-Misbah adlı eserin tahkiki

Bu çalışma, XV. yüzyılda yaşamış Osmanlı nahiv alimlerinden biri olan Hacı Baba b. Şeyh b. İbrahim b. Abdülkerim b. Osman et-Tusuti (ö. 871 / 1476 )'nın, meşhur nahiv alimlerinden Mutarrizi'nin, gramer kitabı olan 'el-Misbah'ın üzerine yazmış olduğu 'Hulasatü'l-İrab fi Şerhi'l-Misbah' isimli eserin tahkiki ve tahlilidir.
Buket Uzuner'in Karayel Hüznü adlı eserinin söz dizimi incelemesi

Bu çalışmada Buket Uzuner'in Everest yayınlarından çıkmış 'Karayel Hüznü' adlı eseri söz dizimi açısından incelenmiştir. Giriş bölümünde araştırmanın amacı, önemi ve araştırmada uygulanan yöntem anlatılmaktadır. Çalışmamız; yazarın hayatı, edebi kişiliği ve 'Karayel Hüznü' eserinin söz dizimi olmak üzere iki bölümden oluşmuştur. Söz dizimi çalışmasını yaptığımız bölümde, önce kelime grupları ile bu grupların cümle içindeki görevleri örnek cümleler verilerek ele alınmış, ardından cümle yapısı, cümlenin ögeleri, son olarak da cümle tahlillerine yer verilmiştir. Çalışmanın sonunda bu örneklerden hareketle genel yargılara varılmıştır.
Kazakistan'da 7. sınıf ders kitabı üzerinden ana dili öğretimi üzerine bir inceleme

Bu çalışma, Kazakistan Cumhuriyetinde 7. sınıf ders kitabı üzerinden ana dili öğretiminin incelenmesi için hazırlanmıştır. Kazakistan Cumhuriyetinde, Rus okullarında ve Kazak okullarında olmak üzere iki farklı şekilde ana dili eğitim-öğretimi yapılmaktadır. Kazak dili ve Kazak edebiyatının ayrı birer ders olarak okutulduğu Kazakistan'da; ders kitapları, ders saatleri ve ders konuları farklılık göstermektedir. Çalışmanın daha verimli olabilmesi için edebiyat kısmı araştırmaya dahil edilmeyip sadece Kazak okullarında okutulan 7. sınıf Kazak dili dersinin eğitim-öğretimi incelenmiştir. Çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın ilk bölümünde ana dili ve öğretimi hakkında genel bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde Kazakistan'daki genel eğitim sistemi ele alınıp Kazak dilinin bu eğitim sistemindeki yeri değerlendirilmiştir. Sovyetlerden günümüze Kazak dilindeki eğitim politikaları, eğitim sisteminin temelini oluşturan şahsiyetler ve bu şahsiyetlerin eğitim alanında yapmış olduğu çalışmalar da bu bölümde belirtilmiştir. Üçüncü bölümde Kazakistan'da 7. sınıf ders kitabı üzerinden ana dili öğretiminin nasıl yapıldığı yer almaktadır. Bu bölümde Kazak dili dersinde kullanılan kitapların tanıtımları yapılmış ve kitaplar biçim ve içerik yönlerinden incelenmiştir. Ayrıca ders kitabı eğitim-öğretim metotları açısından incelenerek kazanımlardan yıllık plana, kitap içerisindeki tablo ve şemalardan ders planı örneğine ve fiil zamanlarından fiil kiplerine kadar pek çok konu bu kısımda değerlendirilmiştir. Dördüncü bölümde, ders kitabı ayrıntılı olarak incelenmiş ve kitapta yer alan konular, alıştırmalar ve ödevler örnekleriyle açıklanmıştır. Daha sonra kitap içerisindeki kazanım, konu, alıştırma, ödev ve sınav ödevlerinin tasnifi yapılarak istatistiksel veriler ortaya konulmuştur. Sonuç ve Öneriler kısmında ise Kazakistan'da 7. sınıf ana dili öğretiminin nasıl yapıldığına dair tespitler ortaya konulmuştur.
Cumhuriyet Dönemi Türk şiirinde mutlakçı dilin görünümleri

Bu çalışma 1923- 1980 arası Türk şiirinde, seçilen şairlerin eserlerinden hareketle mutlakiyetçi dilin görünümlerini analiz eder. Kesinlik, zorunluluk gibi anlamlara gelen Mutlak kavramı, herhangi bir geleneğin ya da o geleneğe mensup herhangi birinin bakış açısına içeriği doğrultusunda yansır ve böylece kesinleyici bir bakış açısı ortaya çıkar. İnsanın hayata dair söylediklerinin tek gözün görme biçimi olduğu dikkate alındığında, söylenen ve görülen her şeyin bir yorumdan ibaret bulunduğu anlaşılabilir. Çalışma esas itibariyle tek yorumun bir tür dayatmaya evrildiği üzerine odaklanır. Dayatmanın kurum, toplum ya da kişilerce yapılması da mümkündür. Dayatma temelde muhatap üzerinde bir takım hesaplara girişir ve onu değiştirmeyi, kendine benzetmeyi hedefler. Normal seyrinde dayatmanın ancak hakikati temsil iddiasıyla hayatiyet kazanabileceğini görmek zor değildir. Hakikatin ise temellük edilemez niteliği, onun inhisar altına alınamayacağını ima eder. Çalışma, farklı ideolojik tercihlere sahip olan şairlerin aynı dil olayları ve bakış açısı doğrultusunda hakikati temsil ettiklerine ilişkin ortaya koydukları söylem analizine odaklanır. Bu bağlamda incelemeye esas olmak üzere temsil hüviyeti bulunan yirmi şair tespit edildi ve şairlerin doğum tarihlerine göre sıralaması yapıldı. İncelenen eserlerde mutlakiyetçi dilin izleri arandı. Farklı ideolojik tercihe ve hayat görüşüne sahip olan şairlerin ele alınan şiirlerinde, bahsi edilen zihniyeti temsil eden ortak bir dil tespit edildi. Tespit edilen dil, mutlakiyetçi dil olarak kavramlaştırıldı.
Lübnan'da Türkçe soyadları

Bu çalışmada belli sınırlandırmalarla Lübnan'da kullanılan, tümüyle ve kısmen Türkçe soyadları incelenmiştir. Lübnan'da resmi tanımlamaya göre otuz bir farklı mezhep grubu bulunmaktadır. Çalışmada bu mezhep grupları içerisinde geçen Dürziler, Süryaniler, Ermeniler, ve Sünnilere ilaveten Sünniler içerisindeki üç alt grup Girit muhacirleri, Türkmenler ve Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları/ çifte vatandaşlık hakkına sahip olanlar da Türkçe soyadları bakımından kendilerine has özellikler taşıdıklarından ayrı gruplar olarak ele alınmıştır. Bu şekliyle toplamda yedi grup oluşmuştur. Bu gruplara mensup 283. 000 kişiye ait soyadı taranmış, tamamen veya kısmen Türkçe olduğu tespit edilen 1.413 soyadı anlam, köken ve yapısı bakımından incelenmiştir. On bir bölümden oluşan çalışmanın ilk bölümünde tezin amacı, kapsamı, yöntemi ve alanla ilgili literatür ele alınmıştır. İkinci bölümünde ad bilim alanındaki sınıflandırmalara yer verilmiş ve kişi adlarıyla ilgili tasnif denemesi yapılmıştır. Üçüncü bölümde genel hatlarıyla çalışma sahası olan Lübnan tanıtılmıştır. 4 -10. bölümler arasında yukarıda isimleri geçen gruplara ait Türkçe/karma soyadları incelenmiştir. Bu bölümlerde önce ele alınan grup tanıtılmış, ardından o gruplara ait soyadları anlam, köken ve yapı bakımından ele alınmış, sonunda da o gupların kullanığı soyadları hakkında değerlendirmeler yapılmıştır. Betimleyici yöntemle Lübnan'da kullanılan Türkçe ya da Türkçe bir öge taşıyan soyadlarının genel görünümünün ortaya konulmaya çalışıldığı tezde soyadlarında en çok kullanılan ek ve kelimeler de tespit edilmiştir. Sonuç ve önerilerin yer aldığı on birinci bölümde elde edilen verilerden hareketle çıkarımlar yapılmış ve bazı önerilerde bulunulmuştur. Türkiye ile Lübnan'ın ortak noktalarından biri olan Türkçe veya Türkçe öge taşıyan soyadlarının tespitiyle Lübnan'daki Türkçe soyadlarının yoğun kullanımına ve aynı zamanda iki ülke arasındaki ortak bir ögeye dikkat çekilmiştir.
İnce Memed 1 ve 2 romanlarındaki eylemlerin görünüş ve kılınış yönünden incelenmesi

TSZ ÖZÜ Kılmış ve görünüş yalnızca şekle bağlı olamayan dilbiigisinin iki ayrı ulamıdır. Görünüş dii içerisinde eylemin kullanımına yansıyan ruhsal etkilerle ve koşullarla ilgili bir dil olayıdır. Eylemde anlatılan iş oluş ya da olayın öznel bir biçimde değerlendir İmesidir. olan anaBirıı itin tepelediği köpoğlu köpek. Keçiler ekini geçirdiler. Sen durmuş seyredersin burada. (İM I, s. 41)' cümlesindeki 'seyredersin' eylemi geniş samanlı olmasına karşın şimdiki saman ifadesi taşımaktadır. Kılmış, eylemin belirttiği olayın süreciyle ilgilidir. Eylemin mastar durumunda var olan süreç, etki yönü ve meydana geliş tarzını ifade eden bir anlam olayıdır. Türkiye Türkçe s indeki eylemler saman türü yönünden incelendiğinde bir kısım eylemlerin başlama (başlamak, dirilmek, ayağa kalkmak, f ırlamak >, bir kısmının süreklilik, diğer bir kısmının ise sonuç ifadesi taşıdıkları görülür, Eylemler meydana geliş tarzı yönünden de kesikli ve kesiksiz olarak sınıflandırılır. Eylemler etki yönlerine göre de kılışlı ve oluşlu olarak ikiye ayrılırlar. Görüldüğü gibi görünüş ve kılınış eylemlerin anlam yönlerini ele alan iki dil olayıdır. Hem konuşma dilinde hem de yası dilinde kendini gösteren bu anlam olayları ülkemizde ayrıntılı şekilde ele alınmamıştır. Dilimize ait bu anlam zenginliğinin ortaya çıkarılması gerekmektedir, ince Memed I ve il romanlarının dil yapısının yalın, konuşma diline yakın olması dolayısıyla böyle bir çalışma için oldukça uygundu. I6İ Eser içindeki örnekleri ortaya çıkarılarak görünüş şekillerine göre tasnif edildi. Görünüş öze İliğine sahip çeşitli sanan lı cünleler örneklerin çokluğu ve çeşitliliğine göre belli başlıklar altında toplandı, ayrıca eylen mastarları da meydana geliş tarsı, sanan türü ve etki yönlerine göre sınıflandırıldı ve bu sınıflandırma ortak bir çatı altında toplandı.