Büyük Ortadoğu Projesi ve Arap Baharı

21. yüzyılın en önemli olaylarından biri, 11 Eylül 2001'de ABD'de İkiz Kuleler olarak adlandırılan Dünya Ticaret Merkezi'nin kuzey ve güney kuleleri ile Savunma Bakanlığı'na gerçekleştirilen küresel terör eylemidir. Bu eylem birçok olayın başlangıcı olacaktı. İlk olarak Afganistan ve Irak'a saldırı düzenlenmesi, sonrasında ise ne zaman sonlanacağı öngörülemeyen Arap Baharı sürecinin başlaması bunun bir göstergesidir. Demokrasinin seyrinin Ortadoğu'ya doğru çevrilmesi olarak dünya kamuoyuna lanse edilen bu süreç, milyonlarca insanın hayatını değiştiren bir süreç olarak tarihin sayfalarında yerini alacaktı. Amerika Birleşik Devletleri'ne düzenlenen terör saldırılarından sonra terörizmin küresel bir boyut kazandığı ve bununla bir an önce mücadele edilmesi gerektiği tezinden hareketle başta Amerika Birleşik Devletleri olmak üzere sonradan da birçok emperyal aktörün rol almasıyla Ortadoğu olarak adlandırılan bölgede çalışmalar/çatışmalar başlamıştır. Büyük Ortadoğu Projesi olarak kavramlaştırılan ve resmi anlamda hiçbir belgesi olmadan uygulamaya konulan bu proje, Afganistan ve Irak'ın işgali başladıktan sonra amaç/kapsam değişikliğine gidilmiş ve bölgede yer alan devletlerin yönetim şekillerine müdahale ve sınır değişikliklerini de kapsayacak şekilde revize edilmiştir. Ekonomik yoksulluk, sosyal yoksunluk ve işsizlik gibi temel nedenler, Ortadoğu coğrafyasında yer alan devletlerde, farklı eylemsellik biçimleri ile ortaya çıkan/çıkarılan gösteriler sonucunda meydana gelen olaylar dizisi, Batılı devletler tarafından Arap Baharı olarak adlandırılan süreci başlatmıştır. Tunus, Mısır, Libya, Yemen gibi birçok devlette yönetim kademelerinde köklü değişikliklerin yaşandığı bu süreç, Amerika Birleşik Devletleri ve diğer emperyal batılı devletlerin demokrasiyi bu bölgede egemen kılma amaçlarının gerçekleşmesi için gerekli olan bir süreç olarak ifade edilmiştir. Demokrasinin Ortadoğu devletlerine egemen kılınması olarak lanse edilen bu süreçte, birçok ülkede insan hak ve özgürlüklerin elde edilmesi kapsamında kitlesel ölçekli can kayıpları yaşanmış ve bu durum hiçbir büyük devlet tarafından engellenmemiştir. Sadece Libya'da olayların daha da büyümesini engellemek adına NATO devreye sokulmuş ve müdahale gerçekleşmiştir. Bu müdahale sonucunda Libya lideri Kaddafi linç edilerek öldürülmüş ve Libya fiilen bölünmüştür. Sonrasında ise özellikle Suriye'de benzer durumların yaşanmasına rağmen, emperyal aktörler sadece ulusal çıkarları doğrultusunda hareket etmiş, bu ülkede yakılan bölünme ve parçalanma ateşi halen devam etmektedir. Arap Baharı sürecinde bölgesel anlamda aktif bir şekilde söz sahibi olup yönetim kadrolarında istediği kişi ya da grubu destekleyen Amerika Birleşik Devletleri, Rusya ve diğer batılı ülkeler; görünürde insan hak ve özgürlüklerini destekleyen ve demokratik yönetimlerin egemen olmasını isteme söylemlerinden vazgeçmemişlerdir. Bölge halkları açısından, insan hak ve özgürlüklerin gelişmişlik düzeyine bağlı olarak, eşit bir şekilde kullanılmasını sağlamak amacı ile başlatılan sürecin ne zaman sonlanacağı ve aslında huzuru ve refahı bekleyenlerin ne zaman tam olarak rahatlayacağı büyük bir merak konusudur.