turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Avrupa Diller Öğretimi Ortak Çerçeve Metni'ne göre Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlerde karşılaşılan ses olayları

Araştırmada, Avrupa Diller Öğretimi Ortak Çerçeve Metni'ne göre yabancılara Türkçe öğretimi yapan kurumlardaki öğrencilerin sesletim hatalarını belirlemek amaçlanmıştır. Bu doğrultuda çalışmanın ilk bölümünde araştırmanın problemi, önemi, amacı, sınırlılıkları, varsayımları ve tanımlar ele alınmıştır. Kavramsal çerçevede ses bilgisi, ses eğitimi, yabancı dil olarak Türkçe öğretimi, Avrupa Diller Öğretimi Ortak Çerçeve Metni, Avrupa Dilleri Öğretimi Ortak Çerçeve Metni'ndeses eğitimi ve Türkçe öğretim merkezlerinde yabancı dil olarak Türkçenin öğretimi üzerinde durulmuştur. Türkiye'de ve dünyada yapılan çalışmalar gözden geçirilmiştir. Avrupa Diller Öğretimi Ortak Çerçeve Metni incelenmiş ve bu metinde konuşma becerisi içinde yer alan sesletim bölümüne ayrıca önem verilmiştir. Kaynak taraması yapılmış, Çerçeve Metin ve Türkçenin ses bilgisi özellikleri hakkında detaylı bilgi toplanmıştır. Çerçeve Metin'de özellikle B1 ve B2 düzeyleri üzerinde durulmuştur. Ses hatalarını incelemek için 'Ses Olayları Değerlendirme Formu' oluşturulmuştur. Bu form çerçevesinde ses hataları ele alınmış ve sayıları ile oranları verilmiştir. Form sonuçlarına göre en fazla yapılan ses hatası diğer ses olayları olarak ele alınan bölüm olmuştur. Çalışmada çeşitli bağımsız değişkenler de göz önüne alınmıştır. Çalışmanın bağımsız değişkenleri öğrencilerin cinsiyeti, ana dili, Türkçe öğrendiği kurum, ana dili ile eğitim dili farkı ve yapılan veri toplama etkinlikleridir. Bağımsız değişkenlere göre erkek öğrencilerin kız öğrencilere göre daha fazla hata yaptıkları gözlenmiştir. Somaliceyi ana dili olarak bilen öğrencilerin diğer dillere göre daha fazla ses hatası yaptığı tespit edilmiştir. Yabancı öğrencilerin Türkçe öğrendikleri kurumlara göre ses hatası yapma durumuna bakıldığında Gazi Üniversitesi TÖMER'deki daha az hata yaptıkları görülmüştür. Türkçe üçüncü bir dil olarak öğrenilirken ana dili ve eğitim dili aynı olan öğrencilerin daha fazla hata yaptığı belirlenmiştir. Etkinliklerde ise sözcük seslendirme etkinliğinde diğer etkinliklere göre daha fazla hata yapılmıştır. Sonuç bölümünde ise bulgular ilgili alanla tartışılmış, önerilerde bulunulmuştur.
Garibi Divanı (1b/05-57a)

Yüksek lisans tezi olarak hazırladığımız bu çalışma, Astana daki Milli Kütüphanenin Kitap Müzesinde yer alan 4698 numaralı, Garibi Ölengleri olarak kayıtlı yazma nüshanın 1 b/05-57a yapraklarının çeviri yazılı metni, dil bilgisi incelemesi, dizin ve tıpkıbasımından oluşmaktadır. Yaptığımız incelemede eserin ölenglerden ibaret olduğu, klasik bir Divan olduğu tespit edilmiştir. Kaşgarlı Garibi, Hokant Hanlığı'na (Kokan Hanlığı 1709 -1876) geçtikten sonra 1261/ 1845 yılında yazan Uygur şairi Garibi'nin Divanı'nın bir kısmı çalışıldı. Çalışmanın 'Giriş' bölümünde Garibi'nin hayatı, eseri ve nüshaları, eseri üzerine yapılan çalışmalar hakkında bilgi verilmiştir. 'Dil Bilgisi İncelemesi' bölümünde metnin yazım özellikleri, ses bilgisi, biçim bilgisinden bahsedilip söz varlığı ve söz dizimine değinilmiştir. 'Metin' bölümünde eserin çeviri yazısı yapılmıştır. 'Dizin' bölümünde kelimeler alfabetik sırayla verilip metinde kullanılan anlamları gösterilmiştir. Çalışmamızın sonunda metnin tıpkıbasımı yer almaktadır. Doğu Türklük alanının ağız bölgelerinin tespitine ve Doğu Türk yazı dilinden Özbek Türkçesi ve Yeni Uygur Türkçesi gibi çağdaş Türk lehçelerine giden dilsel süreci aydınlatmaya yönelik Türk dili üzerinde yapılacak araştırmalara katkı sağlayacak dil malzemesini içermesi bakımından önemli olan Garibi Divanı, Doğu Türkçesi edebiyatıyla ilgili çalışmalara da katkı sunacaktır.
Sezgin Kaymaz romanlarında söz varlığı

Sezgin Kaymaz, son dönem Türk edebiyatında adını romanları ve hikayeleriyle duyurmuş ve kısa zamanda Türk edebiyatına birçok eser kazandırmıştır. Romanlarını ve hikayelerini kendine özgü üslubuyla yazmıştır. Çalışmada Sezgin Kaymaz'ın romanları incelenmiş; romanları üzerinden söz varlığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Yazarın romanları üzerinden söz varlığının ve kendine has üslup özelliklerinin ortaya konması amaçlanmıştır. Çalışmada, giriş ve sonuç dışında dört bölüm vardır. Giriş kısmında, roman türünün Türk edebiyatındaki tarihsel gelişiminden kısaca bahsedilmiştir. Birinci bölümde Sezgin Kaymaz'ın hayatı, eserleri ve edebi anlayışı üzerinde durulmuştur. İkinci bölüm, çalışmanın en geniş ve en uzun bölümü olup romanlardaki söz varlığı ortaya çıkarılmıştır. Bu söz varlığı ögeleri alt başlıklara ayrılmış, her alt başlığın altında romanlardan örnek cümleler verilmiştir. Üçüncü bölümde, romanlardaki standart dil ve standart dil dışı kullanımlardan örnekler gösterilmiştir. Dördüncü, son bölümde ise romanlardaki isim ve fiil unsurları ele alınmıştır. Çalışmada Kaymaz'ın romanları esas alındığından, metne dönük bir inceleme yapılmış ve romanlardan örnekler metinler verilmiştir. Sonuç bölümünde çalışmanın bütününden çıkarılan bulgular tespit edilmiştir. Ekler kısmında da yazara elektronik posta üzerinden gönderilen sorularla yapılan röportaj ve yazarın romanlarının dış kapak fotoğrafları verilmiştir.
Zazaca-Türkçe sözlük, Genç-Bingöl yöresi

Zazaca dil olarak Hint-Avrupa Dil Ailesinin Hint-İrani üst grubunun İrani diller grubuna ait Kuzeybatı İrani bir dildir. Dişilik ve erillik özelliğine sahip olması bakımından diğer birçok İrani dilden farklılık göstermektedir. Diğer İrani diller içerisinde varlığını devam ettirme konusunda çeşitli sıkıntılar yaşayan bir dildir. Bunda Zazacanın diğer İrani dillerin özellikle de Kurmancanın gölgesinde kalması, Zazaca olarak basılan eser sayısının azlığı ve Zazacayı kullanan insanların bu dili konuşmak ve korumak için gereken hassasiyeti göstermemeleri etkili olmuştur. Bu durum Zazacayı adeta yok olmanın eşiğine getirmiştir. Zazacanın düşmüş olduğu bu durumdan kurtulması için yazılacak her eser büyük önem arz etmektedir. Bunun için yapılacak çalışmaların önemlilerinden birisi de sözlük çalışmasıdır. Zazaca-Türkçe Sözlük çalışması bu konuda yeni ve önemli bir alan olarak karşımızda durmaktadır. Zazacanın geleceği adına bu alanda yapılacak çalışmalar çok önemlidir. Fakat bu alanla ilgili çalışmalar aynı zamanda bir takım sorunları da beraberinde getirmektedir. Farklı alfabelerin kullanılması, ağız ve lehçe farklılıkları, yazım farklılıklarının olması bu sorunlardan bazılarıdır. Bu sorunlar standart bir yazı dilinin kullanılmasıyla çözüme kavuşacaktır. Bu çalışma, Zazacanın Bingöl ve Genç temelinde söz varlığını tespit etmek ve kelime kökenlerini belirlemek için alan taraması ve kaynak araştırması yapılarak hazırlanmıştır.
Noktalama işaretlerinin Türkçenin öğretimindeki yeri ve önemi

Bilim ve kültür dili olma yolunda ilerleyen Türkçenin önemli sorunlarından biri de yazım ve noktalama konusudur. Uzun bir geçmişşe sahip olan Türkçenin yazılışında çeşitli alfabeler kullanılmış, buna bağlı olarak da imla yönünden farklı sorunlarla karşı karşıya kalınmıştır. Bugün de imla ve noktalama konusu, halledilmesi gereken bir sorun olarak çözüm beklemektedir. Doktora tezi kapsamında inceleme konusu yapılan
Eski Türkçeden eski Anadolu Türkçesine anlam değişmeleri

Yapılan çalışmada Eski Türkçe'den Eski Anadolu Türkçesi'ne anlam değişmeleri incelenmiştir. Çalışmanın teori kısmının ele alındığı Giriş, altı bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, Eski Türkçe'den Eski Anadolu Türkçesi'ne kadar tarihi devirler hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde, anlam biliminin çıkış noktası olan dil bilimi ve onun da başlangıcı olan dil konulan 'Dil ve Dil Bilimi' başlığıyla kısaca incelenmiştir. Üçüncü bölümde anlam bilimi, anlam biliminin tarihi, anlam ve anlam alanı, kavram ve kavram alanı, Türkçe'de kavramlaştırma, temel anlam, yan anlam, yan anlamların gelişme yolları incelenmiştir. Dördüncü bölümde anlam değişmelerinde etkili olan anlam olayları; benzetme, aktarma, çok anlamlılık, eş anlamlılık, eş seslilik ve bağlam alt başlıklarıyla ele alınmıştır. Beşinci bölümde anlam değişmesi kavramı incelenmiş ve türleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu türler; anlam daralması, özelleşme, anlam genişlemesi, genelleşme, mecazlaşma, komşuluk, eksiltme, tabu, argo, başka anlama geçiş, anlam iyileşmesi, anlam kötüleşmesidir. Altıncı bölümde anlam değişmelerinin sebebi, süresi ve gelişimi incelenmiştir. Tezin esas kısmında, Eski Türkçe'den Eski Anadolu Türkçesi sonuna kadar anlam değişmesine uğrayan kelimeler tek tek incelenmiştir. Kelimeler; meydana gelen anlam değişmesi türlerine göre, Giriş bölümünde açıklanan esaslar dikkate alınarak tasnif edilmeye çalışılmıştır.
Sözlü iletişim becerilerinin gelişiminde diller için Avrupa ortak başvuru metni uygulamalarının başarıya, tutuma ve kalıcılığa etkisi

Dünyada bilim ve teknoloji alanındaki hızlı gelişim sayesinde uluslararası iletişim aracı olan yabancı dillerin öğretimi son derece önem kazanmıştır. Bu doğrultuda, Avrupa Konseyi yabancı dil öğretenlere / öğrenenlere yardımcı olmak amacıyla Diller için Avrupa Ortak Başvuru Metni ve bunun bir uygulaması niteliğindeki Avrupa Dil Gelişim Dosyası'nı önermektedir. Avrupa Konseyi'nin bir üyesi ve Avrupa Birliği'ne aday üye ülke olarak Türkiye, Diller için Avrupa Ortak Başvuru Metni tarafından önerilen standart dil düzeylerinin uygulandığı çalışmalara başlamış bulunmaktadır. Çalışma, Gazi Üniversitesi, Gazi Eğitim Fakültesi, Yabancı Diller Bölümü, İngilizce Öğretmenliği Programında öğrenim gören birinci sınıf öğrencilerinin sözlü iletişim becerilerini geliştirmeye yöneliktir. Bu amacı gerçekleştirmek için öncelikle Diller için Avrupa Ortak Başvuru Metni ve Avrupa Dil Gelişim Dosyası ayrıntılı olarak incelenmiş ve sözlü iletişim becerilerine yönelik dil betimleyicileri doğrultusunda geliştirilen ölçeklerle hazırlanan etkinliklerle bir ders programı uygulanmıştır. Araştırmada B2 dil düzeyi hedef alınarak ön test, son test ve kalıcılık testleri öğrencilere uygulanmış ve Avrupa Dil Gelişim Dosyası uygulamasının öğrenci başarısına, tutumuna ve kalıcılığa etkisi belirlenmeye çalışılmıştır. Uygulama sonucunda elde edilen veriler istatistiksel olarak değerlendirilmiş ve tüm istatistiksel çözümlemelerde, 05 anlamlılık düzeyi temel alınmıştır. Araştırmada elde edilen bulgular sonucunda Avrupa Dil Gelişim Dosyası yaklaşımına göre hazırlanan sözlü iletişim becerileri dersi programının geleneksel yönteme göre daha başarılı olduğu saptanmıştır. Araştırmada bu sonuçlar doğrultusunda öneriler getirilecektir.
Tarihİ ve çağdaş Türk lehçelerinde +lIk/+lUk isimden isim yapım eki

Ortaya koyacağımız bu çalışmada, Türkçenin başlangıcından beri en işlek isimden isim yapım eklerinden biri olarak kullanılagelen +lIk/+lUk eki, hem tarihi Türk lehçelerinde hem de çağdaş Türk lehçelerinde incelenmeye çalışılmıştır. Tezdeki amaç, işlev ve anlam dallanmalarını tespit ederek, bunların tarihi ve çağdaş Türk lehçelerindeki örneklerini verip, art zamanlı ve eş zamanlı bir çalışma yapmaktır. Ayrıca ekin sorunlarını kavrayarak, bunlardan bir sonuç çıkarmak tezin diğer hedefleri arasındadır. Çalışmamızda ilk olarak tarihi dönemlere ait sözlükler, döneminin dil özelliklerini yansıtan metinler ve dizinler taranıp, söz konusu ekin kullanıldığı kelimeler fişlenmiştir. Daha sonra, aynı yöntem çağdaş Türk lehçelerinde de uygulanmıştır. Fişlenen kelimeler fonksiyonlarına göre tasnif edilmiş ve içlerinden uygun olanları seçilerek çalışmaya aktarılmıştır. Sonuç olarak, tezdeki örneklere dayanarak ekin işlevleri ve anlam dallanmaları tespit edilmeye çalışılmış ve ekin çekim eki vasfında da kullanıldığı kanısı oluşmuştur.
Codeswitching between Azeri and Persian: Sociolinguistic and structural aspects

Bu çalışma, İran'ın Tebriz şehrinde iki dilli konuşucular tarafından Azerice ve Farsça arasında meydana gelen ve bir dil etkileşimi olgusu olan düzenek değişimine ışık tutmaya çalışan bir girişimdir. Bu amaçla çalışmada iki grup veri toplanmıştır. İlk grupta, bakkal, kuyumcu, yedek parçacı, kuaför, üniversite kampüsü, taksi, vb. gibi çeşitli durumlarda ve yerlerde dokuz saatlik doğal dil verisinin kaydedilmesiyle oluşturulan veri bulunmaktadır. İkinci veri grubunda ise, bir internet sitesi tarafından İran'ın Tebriz kenti yetkilileriyle gerçekleştirilmiş yedi televizyon röportajı bulunmaktadır. Kaydedilen veriler el ile olarak çeviri yazıya aktarılmış ve kodlanmıştır. Verilerin çözümlenmesi ise yapısall ve toplumdilbilimsel olarak iki aşamada gerçekleştirilmiştir. Yapısal analizde, Myers-Scotton'un (1993a, 1993c) Matrix Language Frame Modeli ve Myers-Scotton'ın ve Jakes'ın (2000) 4M Modeli kullanılmıştır. Verilerin toplumdilbilimsel analizi için ise Myers-Scotton'un (1993c) Markedness Modeli kullanılmıştır. Araştırmada düzenek değişiminin TV röportajlarında, doğal gerçekleşen konuşmalardan çok daha sık meydana geldiği bulgulanmıştır. Toplumdilbilimsel çözümleme ise televizyon röportajlarında düzenek değiştirmenin belirtisiz olduğunu ortaya koymuştur. Bununla birlikte, doğal gerçekleşen konuşmalarda kurum adları gibi özel ad içeren ad tümcelerinin belirtisiz düzenek değiştirme görünümüne sahip olduğu bulgulanmıştır. Temel Dil ve Yerleşik Dil unsurlarına sahip tüm bileşenlere bakıldığında, Azericenin biçim-sözdizimsel çerçeveyi sağlayan dil, Farsçanın ise yerleşik dil olduğu görülmüştür. Düzenek değiştirme içeren tümcelere bakıldığında, Farsça adların her iki veri grubunda da en yüksek tekrarlanma sayısına sahip olduğu bulgulanmıştır. Çalışmada, diğer en yüksek tekrara sahip olan sözcük türünün ise sıfatlar olduğu görülmüştür. Farsça sözcüklerin Azerice ekler ile çekimlenme sıklığına bakıldığında, doğal gerçekleşen konuşmalarda Azerice iyelik eklerinin diğer eklerinden daha sık kullanıldığı görülmüştür. Televizyon röportajı verisinde, Azerice kişi belirteçleri diğer Azerice eklernden daha sık gerçekleştiği ve Azeri araç belirteçlerinin diğer eklerden daha az kullanıldığı bulgulanmıştır.
Tatar bilmecelerinin dil özellikleri

Bilmece, bir halkın yaşam tarzını, dünyaya bakış açısını, kullandıkları dilin özelliklerini yansıtan en önemli edebiyat türlerinden biridir. 'Tatar Bilmecelerinin Dil Özellikleri' başlıklı tezimizde, bilmecenin genel özellikleri olan bilmecenin doğuşunu, söyleyişini, sınıflandırma sorununu, ikinci bölümde ise Tatar bilmecelerinin dil ve yapı özelliklerini inceledik. Bilmecenin ortaya çıkışı ile ilgili farklı teoriler bulunmaktadır. Fakat bilmece türünün, çok eskiden gelip şimdiki hayatımızda da popüler olduğunu söylemek mümkündür. Her edebiyat türü gibi, bilmecenin de birkaç sınıflandırma türü mevcuttur. Örneğin, manzum bilmeceler, Tatar bilmeceleri arasında çoğunluktadır. Konular, kalıplar, dil özellikleri ve kullanılan kelime açısından da, Tatar bilmeceler değişiklik göstermektedir. Ayrıca Tatar ve Türk bilmeceleri arasında birçok aynı ve benzer örneklere rastlamak mümkündür.
Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde araç gereç ve teknoloji kullanım yeterlilikleri

Türkçenin yabancı dil olarak öğretilmesinde karşılaşılan güçlüklerden biri eğitim sürecinde yeterli ve etkili dil kaynağına ulaşılamamasıdır. Eğitim desteği amacıyla kullanılmak istenen dil materyali ya sayı olarak sınırlıdır ya da bunları tasarlayan okulların dışında erişime kapalıdır. İnternette bulunan Türkçe ders materyallerinin ise sınıflandırılmaya ve nitelik bakımından denetlenmeye gereksinimi vardır. Bu nedenle, Türkçenin yabancı dil olarak öğretilmesi sırasında bu materyallere erişimi sağlayacak ve gerektiğinde teknolojik materyaller tasarlanabilmesi için öğretmenlere kılavuzluk edecek bir kaynağa gereksinim duyulmaktadır. Bu çalışmanın amacı bu doğrultuda öğretmenlere çevrimiçi ve çevrimdışı olarak kullanabilecekleri çeşitli teknolojik ders materyallerini tanıtmak ve aynı zamanda gereksinim durumunda materyal tasarlamalarını sağlayacak kapsamlı bir kılavuz oluşturmaktır. Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi son yıllarda artan ilgiyle birlikte gelişme gösterdiğinden üretilen ders materyalinin sayısında da artış görülmektedir. Ancak bu nicel artış beraberinde her zaman nitelik bakımından da ilerleme getirmemektedir. Bu çalışmanın diğer bir amacı da elde edilen teknolojik materyalin nitelik bakımından da denetlenebilmesine ışık tutacak bir kaynak oluşturmaktır. Türkçenin ana dil olarak ve yabancı dil olarak öğretilmesinde kullanılabilecek ayrıştırıcı unsurlar, eğitimde teknoloji kullanımı sırasında nelere önem verilmesi gerektiği ve teknolojik materyalin doğru kullanımının ne derece üstünlük sağlayabileceği örneklerle açıklanmıştır. Son bölümde sunulan teknoloji tabanlı örnek uygulama öneri dersleri de Bükreş Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nde başarıyla işlenmiştir.
Zeyneb Biyişeva'nın hikayeleri üzerine Başkurt Türkçesi dil incelemesi

Başkurdistan'ın Halk Yazarı Zeyneb Biyişeva'nın iki ciltte toplanmış olan Haylanma Eser er (Öfö 1969) adlı kitabının ikinci cildindeki 'Hönerse hem Öyrensek, Möhebbet hem Nefret' adlı hikayeleri ile; 'Başa , oyaş Nime Tine, Yar amsı, Ömöt Börölere, Yeşel Yügen' adlı küçürek öykülerinin kullanıldığı bu tezde, yazarın üslubu ve dünya görüşü eserlerine yansıdığı kadarıyla dil incelemesi ve söz varlığı ile ortaya konmaya çalışılmıştır. Bu tez İnceleme, Metin ve Dizin olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır. İnceleme kısmına geçmeden önce Başkurt adı, Başkurt Türkleri ve Türkçesi hakkında bilgi verilmiştir. Daha sonra, Zeyneb Biyişeva'nın hayatını, edebi kişiliğini, eserlerini kapsayan biyografisi ve çalışmaya esas teşkil eden hikayelerin genel özellikleri verilmiştir. İnceleme kısmı Dil İncelemesi olarak hazırlanmış ve bu bölüm Ses Bilgisi ve Biçim Bilgisi olmak üzere iki başlık altında değerlendirilmiştir. Bu bölümlerde yer alan dil bilgisi konuları ayrıntılı bir şekilde incelenmeye çalışılmıştır. Ses Bilgisi bölümünde Başkurt Türkçesindeki ünlü ve ünsüzlerin Eski Türkçeye göre durumları verilmiştir. Metinde geçen sözcüklerde tespit edilen ses olayları da örneklendirilerek, ses olayları alt başlığı altında değerlendirilmiştir. Biçim Bilgisi bölümünde ad, sıfat, zarf, zamir, eylem ve edatların her biri ayrı başlıklar altında ele alınmıştır. Yalnızca çekim ekli kısımları değerlendirilen ad ve eylem çekimleri, Eski Türkçe ve Tarihi Kıpçak Türkçesi ile karşılaştırmalı olarak verilmeye çalışılmıştır. Metin bölümünde, hikaye ve küçürek öykülerin transkripsiyonu yapılmış ve transkripsiyondan sonra metin, orijinal metne sadık kalmaya özen gösterilerek Türkiye Türkçesine aktarılmıştır. Dizin bölümünde, metinde geçen sözcüklerin yer aldığı genel bir gramatikal dizininin ardından, metinlerdeki yer ve şahıs adlarının verildiği Özel Adlar Dizini oluşturulmuştur. Son olarak ise elde edilen veriler değerlendirilmiş ve Sonuç başlığı altında verilmiştir.
Ortaöğretim öğrencilerinin yabancı dil öğrenme biçimlerinin belirlenmesi üzerine bir araştırma

ÖZ ORTA ÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNİN YABANCI DİL ÖĞRENMEBİÇEMLERİNİN BELİRLENMESİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMAAKSOY, Mine Yüksek Lisans TeziYabancı Dil Öğrenimi Ana Bilim Dalı Tez Danışmanı: Doç. Dr. Gülsev PAKKANMayıs, 2006, 100 sayfa Bu araştırma Yabancı dil öğretiminde, ortaöğretim öğrencilerinin sahip oldukları öğrenme biçemlerini belirlemek ve bu öğrenme biçemi tercihlerinde, cinsiyet değişkeninin etkili olup olmadığını saptamak üzere yapılmıştır. Çalışmaya Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı Aydınlıkevler Anadolu İletişim Meslek Lisesinde 2005- 2006 Eğitim-Öğretim yılında 9, 10 ve 11. sınıflara devam eden öğrenciler öğrenme biçemleri anketini cevaplayarak katılmışlardır. Araştırmanın örnekleminde 152 öğrenci vardır. Araştırma betimsel nitelikte olup, öğrencilerin öğrenme biçemlerini belirlemek amacıyla Felder ve Silverman'ın hazırladığı veri toplama aracınınTürkçe'ye çevrilmesi sonucunda oluşturulmuştur. Veri toplama aracında öğrencilerin öğrenme biçemlerini ölçen 44 adet soru bulunmaktadır. Ölçme aracından elde edilen verilerin istatistiksel analizleri SPSS programı aracılığıyla yapılarak bilgisayar ortamında değerlendirilmiştir. Analizler sonucunda elde edilen bulgular tablolara yerleştirilerek yorumlanmıştır. Araştırmada, öğrencilerin boyutlar arasındaki tercihleri cinsiyete göre istatistiksel olarak önemli farklılık göstermiştir. Buna göre Alma boyutunda Görsel-Sözel öğrenme biçemi kızlar tarafından daha fazla tercih edilmiştir. Araştırmanın sonucunda genel olarak öğrencilerin Görsel öğrenme biçeminitercih ettikleri belirlenmiştir. Her bir boyutun kendi içerisinde yer alan öğrenme biçemleri ayrı ayrı incelendiğinde hem kız hem erkek öğrenciler Görsel öğrenme biçemini tercih etmişlerdir. Bu araştırma, Yabancı dil öğretiminde öğrenme biçemlerinden yararlanılması gerektiğini ortaya koymuştur.
Ahmet Mithat Efendi'nin romanlarında konu dışı anlatım tekniği

Roman, Türk edebiyatında XIX. yüzyılın ikinci yarısında tanınmaya başlamıştır. Yeni gelen romanı, her sanatçı farklı bir anlatım biçimi ile kaleme almıştır. Erken dönem romancılarımızdan Ahmet Mithat Efendi'nin de kendine has bir anlatım tarzı vardır. Sanat anlayışında eğitici ve ahlaki perspektif gözlenen Ahmet Mithat Efendi, romanı hem araç hem de amaç olarak görmüştür. Bu çalışmada Ahmet Mithat Efendi'nin romanlarda akışı keserek okura seslenme biçimi, çalışmamızda konu dışı anlatım tekniği olarak adlandırılmıştır. Çalışmanın ana konusu olan konu dışı anlatım tekniğinin iki esin kaynağı vardır: Birisi batı edebiyatındaki romantik ekol, diğeri ise eski anlatılardır. Çalışmamızda Ahmet Mithat Efendi'nin roman içinde okura seslenme biçimleri, bu seslenme biçimlerinin roman içindeki fonksiyonları ele alınmıştır.
Konuşmanın kişiye özgü değişmezleri: Ünlüler üzerine sesbilgisel bir çalışma

Daha geniş bir veri tabanı kullanılarak ölçünlü Türkçe için ünlü dizgesinin daha önceki çalışmalarla karşılaştırmalı olarak saptanması ve konuşucuya özgü değişmezliğin oranının ortaya konması bu çalışmanın iki amacını meydana getirmektedir. Ünlülerin temel frekans ve formant frekans değerlerine dayalı olarak saptanması konusunda ölçünlü Türkçe üzerine yapılan çalışmalara bakıldığında daha çok erkek konuşucular üzerinde yoğunlaşıldığı, konuşucu sayısının 10-15 civarında olduğu ve genellikle ilk üç formant frekansının çalışma kapsamına alındığı görülmektedir. Bu çalışmada 40 erkek ve 40 kadın konuşucuya ait sesler üzerinde inceleme yapılmış ve temel frekans ile ilk dört formant frekansı üzerinde inceleme yapılmıştır. İnceleme neticesinde ünlüler için en küçük ve en büyük değerler, ortalamalar ve standart sapmalar hesaplanmış ve diğer çalışmalardaki değerlerle karşılaştırılmıştır. Ayrıca elde edilen hesaplamalar kullanılarak kabaca ünlülerin ağız içindeki çıkış yerlerini gösteren ünlü dörtgeni, yapılmış olan ölçümlere dayalı olarak bir grafik üzerinde, erkek ve kadın konuşucular için oluşturulmuştur. Hangi değişkenlerin ne ölçüde konuşucuya özgü olduğunun saptanması için frekans değerleri, bu değerlerin istatistiksel dağılımına dayalı olarak hesaplanan çarpıklık/basıklık değerleri ve ünlülerin sesletimi esnasında değişik frekans seviyelerindeki enerjilerin birbirine oranları değişkenler olarak kullanılmıştır. Bütün bu değişkenler içinde sadece frekans değerlerinin tamamının istatistiksel olarak anlamlı sonuçlar verdiği ve kişiye özgülük taşıdığı saptanmıştır. Çalışma sonunda bu frekans değerleri içinde hangilerinin, hangi durumlarda, ne oranda konuşucuya özgülük taşıdıkları ortaya konmuştur.