turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Sözleşme öncesi beyan yükümlülüğünün ihlali ve ihlal halinde sigortacının hakları - özellikle oranlama sistemine göre tazminattan indirim hakkı-

Doktora tez konum olan 'Sözleşme Öncesi Beyan Yükümlülüğünün İhlali ve İhlal Halinde Sigortacının Hakları'nda beni bir çalışma yapmaya sevk eden husus 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ile bu alanda köklü değişikliklerin yapılması ve bu değişikliklerden sonra da her ne kadar sözleşme öncesi beyan yükümlülüğü doktrinde genel itibari ile incelenmiş olsa da ihlal halinde sigortacının sahip olduğu haklara ve uygulamadaki eksikliğe dikkat çekilmemiş olmasıdır. Bu nedenle ben de sözleşme öncesi beyan yükümlülüğünü ve ihlal oluşturan halleri farklı açılardan ele alarak kapsamlı bir şekilde değerlendirmeyi ve sigortacının sahip olduğu haklar bakımından da doktrin ve uygulamadaki eksiklikleri tespit ederek tüm bunlara bir çözüm önerisi sunmaya çalıştım. Dört bölümden oluşan çalışmamın ilk bölümünde sözleşme öncesi beyan yükümlülüğünün hukuki niteliği, amacı, 6762 sayılı ve 6102 sayılı Ticaret Kanunlarındaki düzenlenişi genel olarak incelenmekle birlikte bu bölümde özel olarak sigortacıya yüklenen aydınlatma yükümlülüğü ile sigorta ettirene yüklenen sözleşme öncesi beyan yükümlülüğü arasındaki ilişki incelenmiştir. İkinci bölümde beyan yükümlülüğünün yerine getirilmesi ve bu yükümlülüğe aykırılık halleri incelenmiştir. Bu kapsamda beyan usulleri, beyan yükümlülüğünün yerine getirilme şekli, zamanı, kapsamı ve beyan yükümlülüğüne aykırılık teşkil eden haller detaylı bir şekilde incelenmiş, doktrin ve uygulamadaki eksiklikler tespit edilmiş ve çözüm önerileri sunulmuştur. Üçüncü bölümde ihlal halinde sigortacının hakları ele alınmış olup; öncelikle böyle bir durumda sigortacının hak sahibi olmasının borçlar hukukundaki temelleri irdelenmiştir. Sigortacının ihlal halinde sahip olduğu haklar; Kanun sistematiğine uygun olarak ihlalin rizikonun gerçekleşmesinden önce ve sonra olmak üzere ikiye ayrılarak incelenmiştir. Bu kapsamda özellikle caymanın hukuki niteliği kapsamlı olarak irdelenmiştir. Son bölümde ise yine ihlal halinde sigortacının sahip olduğu bir hak olan sigorta tazminatının indirimli olarak ödenmesi konusu kapsamlı olarak ele alınmıştır. Sigortacının sahip olduğu bu hakkın diğerlerinden özel olarak ayrı bir bölümde incelenmemin nedeni ise şimdiye kadar konunun hiçbir şekilde incelenmemiş olmasıdır. Bu nedenle kusurun ağırlığına göre tazminattan bir indirim yapılmasını öngören oranlama sistemini çalışmamın son bölümünde incelemiş ve konuya ilişkin bir çözüm önerisi sunmuş bulunuyorum.
Medeni Usul Hukukunda davanın açılmamış sayılması

Nüfusun hızla artması ve buna bağlı olarak insanlar arasındaki ilişkilerinçeşitlenmesi, insan ihtiyaçlarının artması ve değişkenlik göstermesi, sosyal alandaki ilişkilerin karmaşıklığı ve bunun gibi artırılabilecek birçok neden, mahkemelerdekidava sayılarının artmasına sebep olmuştur. Kanun koyucu bu durumu göz önüne alarak, yaptığı yasal düzenlemeler ile davaların daha hızlı şekilde sonuçlandırılmasınısağlayacak kurumlar meydana getirmiş ve bunların uygulanabilirlik şartlarınıkolaylaştırmıştır. Bunlardan en önemlisi davanın açılmamış sayılması halidir. Kanunlarımızda davanın açılmamış sayılması gerektiren nedenler tek bir başlık altında düzenlenmemiştir. Bu konuda asıl düzenleme HUMK'ta olduğu halde, başkaca Kanunlarda da davanın açılmamış sayılmasını gerektiren hallere yer verilmiştir. HUMK'ta bu kurum tek bir başlık altında düzenlenmeyip, çeşitli maddelereserpiştirilmiştir. Davanın açılmamış sayılmasını gerektiren nedenlerden; usulüne uygun birvekaletname ibraz edilmemesi (HUMK m.67); dava dilekçesinde kanuni noksanlıkbulunması ve derdestlik nedeniyle yapılan ilk itirazlar sonucu (HUMK m. 187 );hakkında görevsizlik ve yetkisizlik kararı verilen davaların süresi içerisinde görevli ve yetkili mahkemeye usulüne uygun olarak gönderilmemesi (HUMK m.193) ve son olarak işlemden kaldırılan davanın süresi içerisinde yenilenmemesi halleri HUMK'tadüzenlenmiştir. Bu nedenlerin haricinde TTK'nın 5. maddesinde düzenlenen gönderme kararı sonucunda ve yine Harçlar Kanununa göre eksik harcın tamamlanmamasınedeniyle davanın işlemden kaldırılması ve daha sonra davanın süresindeyenilenmemesi nedeniyle davanın açılmamış sayılması halleri düzenlenmiştir. Davanın açılmamış sayılması kararının hukuki niteliği tartışmalıdır. Bu konuda yasal düzenlemelerde açık bir hüküm yoktur. Ancak bu kararların davanınesasını ilgilendirmeyen, usule ilişkin olan ve mahkemenin davadan elini çekmesinigerektiren nihai bir karar olduğu kabul edilmektedir. Davanın açılmamış sayılmasını gerektiren hallerden biri gerçekleştiği taktirde mahkeme tarafından verilen karar, kurucu nitelikte bir karar olmayıp, mevcut yasal durumun zorunlu bir sonucunun tespiti niteliğinde olacaktır. Mahkeme verdiği bu kararla davadan elini çekeceğindenkararında yargılama masraflarına ve vekalet ücretine hükmetmelidir. Mahkemenin verdiği davanın açılmamış sayılması kararları temyize tabi olup, bu kararlar aleyhinekarar düzeltme ve yargılamanın yenilenmesi yollarına başvurulamaz. Açılan bir dava ile meydana gelen maddi ve usul hukukuna ilişkin sonuçlar, davanın açılmamış sayılması ile birlikte ortadan kalkar. Dava açılmadan önceki haline döner. Davanın açılması ile korunan hak düşürücü süresi ve kesilenzamanaşımı süreleri, sanki dava hiç açılmamış gibi hesaplanır. Bazı durumlardadavacı BK m. 137'de düzenlenen 60 günlük ek süreden yararlanır. Bu çalışmamızda, yukarıda belirttiğimiz meseleler doktrindeki görüşler ve Yargıtay uygulamaları ışığında ayrıntılı olarak incelenmeye çalışılmıştır.
Türk Ticaret Kanunu madde 360 kapsamında anonim şirket yönetim kurulunda temsil edilme hakkı

Günümüzde pek çok kilit alanda ekonomik açıdan son derece önemli ve etkili bir şirket tipi olan anonim şirketler, sermaye esasına dayalı olarak kuruldukları için oy çoğunluğu esasına göre yönetilirler. Anonim şirketlerin bu şekilde çoğunluk esasına göre yönetilmesi şirket idaresinde söz sahibi olamayan grupların ve azınlığın menfaatleriyle çatışabilir. İşte bu menfaat çatışmalarını azaltmaya aracılık eden ve TTK m.360 ile yasal zemine kavuşmuş olan temsil hakkı uyarınca, esas sözleşmede belirtilmiş olması halinde; belirli pay gruplarına, özellik ve niteliği bakımından belirli bir grup oluşturan pay sahiplerine ve azınlığa yönetim kurulunda temsil edilme hakkı verilebilir. Çalışmamızda 6102 sayılı kanundan önce grup imtiyazı olarak anılan ve ilk kez TTK m.360 ile normatif düzenlemeye kavuşan bu temsil hakkı incelenecektir.
Suçsuzluk karinesi

Suçsuzluk karinesi, kişinin suçluluğu mahkeme kararı ile kesinleşene kadar suçsuz sayılmasını ifade etmektedir. Karine İnsan Hakları Evrensel Beyannamesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinde de yer almaktadır. Bunların yanında, birçok uluslararası belgede yer alan bu karine, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. Maddesindeki adil yargılanma hakkının en önemli unsurlarındandır. AİHS'in 6/2. maddesi 'Bir suç ile itham edilen herkes, suçluluğu yasal olarak sabit oluncaya kadar masum sayılır' demektedir. Bu çalışmanın konusu suçsuzluk karinesidir. Konu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6/2. maddesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatları bağlamında ele alınmıştır.
Anayasa mahkemesi kararlarında kemalizm ve otoriterlik: Analitik bir inceleme

Tezimizin amacı Kemalizm'in Türkiye'deki anayasacılık hareketlerindeki rolünü ortaya koymaktır. Çalışmada Kemalizm'in bir ideoloji olarak Türkiye anayasalarına yansıması siyasi ve tarihi gelişmeler çerçevesinde incelenmiştir. Kemalizm'in ilkelerinin Anayasa Mahkemesi kararlarına nasıl yansıdığı tartışılmış, hangi ilkeler bakımından Anayasa Mahkemesi'nin 'Kemalist' olarak nitelendirilebileceği ortaya konulmaya çalışılmıştır. Türkiye'de anayasa yargısının kuruluş süreci de parlamentodaki azınlıkların korunması düşüncesiyle açıklanmıştır. Bu sürecin açıklanmasında başvurulan merkez-çevre ilişkileri ile hegemonik koruma teorilerinin, Türkiye'deki sürece uymayan yönleri ele alınmıştır. Anayasa Mahkemesi kararları da bu teoriler yönünden ve 'Kemalist otoriterlik' olgusu çerçevesinde değerlendirilmiştir.
Halka açık anonim şirketlerde bilgi alma hakkı

Halka açık anonim şirketler, sermaye piyasalarındaki gelişmelere paralel olarak büyük bir önem kazanmıştır. Sermaye piyasaları, fon arz edenlerle fon talep edenleri buluşturan piyasalardır. Sermaye piyasasında, başat yatırımcılar olmak üzere bütün ilgilileri koruyacak ve piyasada güven tesis edecek etkin bir sistemin varlığı şarttır. Çünkü yatırımcıların parasını menkul kıymetlere yatırarak ihraççılara fon sağlayabilmesi ve bunun süreklilik arz edebilmesi için, yatırımcının bilgi sahibi olmasına ve aldatılmaktan korunarak sermaye piyasalarına güven duymalarına bağlıdır. Kamuyu aydınlatma kavramı da, gelişen ve yaygınlaşan sermaye piyasalarında fon arz edenlerle fon talep edenler arasında güven sağlamaktadır. Bilgi alma hakkının halka açık anonim şirketlerde yetersiz olması ve etkin bir şekilde işleyememesi kamuyu aydınlatma ilkesinin önemli bir konuma gelmesine neden olmuştur. Bu çalışmanın ilk bölümünde genel olarak halka açık anonim şirketler incelenmiştir. İkinci bölümde ise bilgi alma hakkı kavramının tanımı ve kapsamı ele alınmıştır. Çalışmanın son bölümünde ise kamuyu aydınlatma ilkesinin tanımı, fonksiyonları, amacı üzerinde durulmuş, bilgi alma hakkı ile karşılaştırıldıktan sonra kamuyu aydınlatmaya ilişkin mevzuat hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak yaptırımlar üzerinde durulmuştur.
Ölüme bağlı tasarrufların iptali davası

Bir kimsenin ölümünden sonra hüküm ve sonuçlarını doğuracak şekilde yapmış olduğu ölüme bağlı tasarrufların iptalinin incelendiği bu tezin ilk bölümünde öncelikle ölüme bağlı tasarruflar, 'kavram' olarak incelenmiş; ardından ise maddi ve şekli anlamda ölüme bağlı tasarruflar tanımlanmıştır. Bu noktada özellikle, mirasçı atanması ve vasiyetnamenin hukuki nitelikleri uygulamada çok rastlanılması dolayısıyla daha detaylı olarak incelenmiş; bununla birlikte, ölüme bağlı tasarruflarda temsil konusu da bu bölümün sonlarında hukuk düzeninde ortaya çıkarabilecekleri sakıncalar açısından tartışılmıştır. Tezin tamamına, 2002 yılında yürürlüğe giren Medeni Kanun hükümleri işlenmiştir. Bu sebeple çoğu yerde, 1926 tarihli Medeni Kanun dolayısıyla doktrinde tartışılmış olan konular kanun koyucu tarafından çözüme ulaştırıldığı için ayrıca tartışılmamış ancak, yeni Medeni Kanun'unda kendisine göre bir takım tartışılacak noktaları ortaya çıktığından bu konular ayrıca tartışılmıştır. Tezin can alıcı noktalarından birisi olan ölüme bağlı tasarrufların iptalinin hukuki niteliği ve sebepleri, ölüme bağlı tasarrufların iptali davası başlığı altında ayrıntılı bir biçimde ikinci bölümde ele alınmıştır. Buna göre, Medeni Kanun'da belirlenmiş olan iptal sebeplerinden, şekil eksikliği, irade sakatlıkları, kanuna ve ahlaka aykırılık ve temyiz kudretinin yokluğu halleri bu bölümde ayrıntılı olarak incelenmiştir. Tezin son bölümlerinde ise, ölüme bağlı tasarrufların iptali davasının usulüne ilişkin hükümler incelenmiştir. Bu açıdan, ölüme bağlı tasarrufların iptali davasında görevli ve yetkili mahkemeler belirlenmiş olup, davanın kabulü ve reddi hallerinin açılan davaya etkileri farklı açılardan olmak üzere ele alınmıştır.
Devletin askeri faaliyetlerinde yargı bağışıklığı

Bu çalışmamızda Devletler Hukuku'nun önemli bir parçası olan başka bir devletin egemenlik alanı içerisine giren bir devletin yargı bağışıklığı konusu ele alınmıştır. Yargı bağışıklığı, daha çok 20. Yüzyılda önem kazanan ve güncelliğini koruyan bir kavramdır. Devletin acte jure imperii ve acta jure gestionis eylemlerinin kapsamı ülkeden ülkeye değişmiş ve bu konuda tartışmalar süregelmiştir. Bunun sonucu olarak, bir devletin gerçekleştirmiş olduğu askeri faaliyetler sonucu uluslararası insan hakları hukuku ve uluslararası insancıl hukuk ihlalleri meydana geldiğinde, devletin yargı bağışıklığının sınırlandırılması problemi bu tezde tartışılmıştır. Aynı zamanda tezin ikinci bölümünde yargı bağışıklığının sınırlandırılması problemine Uluslararası Adalet Divanı'nın bakış açısı, 2012 yılında verdiği karar ile irdelenmiştir.
Uluslararası hukukta kişisel verilerin korunması

Mahremiyet, insanlığın var oluşundan bu yana insanlığın temel sorunlarından biri haline gelmiştir. İlk çağlardaki insanlarda görülen yemek, barınmak gibi temel ihtiyaçların yanında korunma ihtiyacının da ön plana çıktığı görülmektedir. İnsanın doğal içgüdüsü gereği var olan kendini muhafaza ihtiyacı, zamanla kendisine ait bilgilerin de korunması ihtiyacına dönüşmüştür. Çalışmamızın kişisel verilerin tarihsel gelişimine yer verdiğimiz kısmında da değineceğimiz üzere kişilerin bilgilerinin korunmasına duyduğu ihtiyacın başlangıcının bazı meslek sahiplerinin sır saklama yükümlülüğü olduğu görülmektedir. Bilgisayar teknolojisinin geliştiği tarihlere kadar insanlığın bu bilgi koruma güdüsüne 'kişisel verilerin korunması' adını vermedikleri görülmektedir. Devletlerin vatandaşlarının kişisel verilerinin korunması noktasında duydukları bu kaygılara kayıtsız kalamamaları ile kişisel verilerin korunması konusunda uluslararası mevzuatın oluşmaya da başladığı görülmektedir. Çalışmamızda kişisel verilerin korunmasına ilişkin bazı temel bilgilere, kişisel verilerin korunmasında insanlığı bugünkü seviyeye ulaştıran tarihsel sürece ve uluslararası alanda veri korumaya yönelik yasal düzenlemelere yer verilmiştir.
Satım akdinde makudun aleyhin mütekavvim olması

Satım Akdinde Ma'kudun Aleyhin Mütekavvim OlmasıTez konumuz olan mütekavvim mal'ı üç bölüm halinde ele aldık. Çalışmamızda ma'kudun aleyhim mütekavvim olmasını ortaya koymayı amaçladık. Akdin konusunu oluşturan makudun aleyh satım akdinin rükunlarından birisidir. Bu rükun olmadan akit teşekkül etmez ve batıl olur. Ma'kudun aleyhin de bazı şartları vardır. Bu şartlar gerçekleşince akit sahih olur ve hukuki neticeleri ortaya çıkar. Bu şartlardan birisi de makudun aleyhin mütekavvim olmasıdır. Tezimizin temelini teşkil eden mütekavvim, gayri mütekavvim kavramlarının tarifleri verilmiş mezheplerin bu kavramlar için yaptıkları farklı tanımlamalar ortaya konulmuştur. Bir malın mütekavvim Kabul edilmesi için gerekli şartlar belirtilmiş ve örneklerle açıklanmıştır. Mütekavvim malın tarifinde bulunması gereken özel şartlarla ilgili alimlerin farklı tespitleri olup iki kısma ayrılmaktadır. Hanefilerin Kabul ettiği şartlar ayn olması ve gelecekte elde edilebilir olmasıdır. Cumhur ulemanın Kabul ettiği şartlar, memluk olma, mevcut olma, şer'an kendisinden istifade edilebilir olmadır. Bu şartlar açıklanmış ve örnekler üzerinden gerekçeleri belirtilmiştir. Mütekavvim kavramının oluşmasında siyasi, sosyal, iktisadi, dini yönler bulunmaktadır. Bunlar detaylıca ele alınmamış sadece değinilmiştir. Tezimizin son bölümünde akit yapılırken müteavvim özelliğine dikkat edilmemesinin hukuki neticesi üzerinde durulmuştur. Buna göre Mütekavvim bir mal ile yapılan akdin sahih akit olur. Bu şartı taşımayan mal üzerine yapılan akdin ise fasit veya batıl olur ki bu durumda akit hukuk tarafından geçerli olmaz ve hukuki koruma altına girmez
İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi'nde özgürlük ve güvenlik hakkı

Çalışmanın önde gelen amaçları; özgürlük ve güvenlik hakkının anlam ve kapsamını, İHAM'ın bu hakka bakışını, bu hakkın düzenlendiği İHAS'ın 5. maddesinde yer verilen kavram ve hükümleri nasıl yorumladığını ve bu hakkın korunmasına yönelik katkısını ortaya koymaktır. Bu amaçla çalışma kapsamında çok sayıda İHAM kararı gözden geçirilmiş ve bu kararların özgürlük ve güvenlik hakkıyla ilgili kısımlarına çalışmada olabildiğince yer verilmiştir. İHAS bağlamında özgürlükten yoksun bırakma, bir kısmı İHAS'ın 5. maddesinde açıkça yer alan, bir kısmı da İHAM içtihatlarıyla türetilen sıkı şartlara bağlanmıştır. İHAS'a taraf devletlerde özgürlük ve güvenlik hakkının ihlali, kısmen taraf devletlerin ulusal hukuk kurallarının İHAS hükümleri ile uyumsuzluğundan, çoğunlukla da ulusal makamların uygulamalarının İHAS'ta açıkça ya da zımnen yer alan ilkelere aykırılığından ileri gelmektedir. Taraf devletler, ulusal mevzuatlarını İHAS'la ve İHAM içtihatlarıyla uyumlu hale getirmek için gereken mevzuat değişikliklerini yapmalıdır. Bununla birlikte özgürlük ve güvenlik hakkının gerekleri sadece mevzuat değişikliği yapılarak sağlanmış olmaz. Taraf devletler ayrıca İHAS'la ve İHAM içtihatlarıyla uyumlu hale getirdikleri mevzuatın, ulusal makamlarınca tam manasıyla ve İHAS'ın 5. maddesinin amacına uygun olarak uygulanmasını da sağlamalıdır. Taraf devletlerin ulusal makamları -özellikle de ulusal yargı makamları- ulusal hukuk kurallarını yorumlarken, İHAS hükümleri ve İHAM içtihatlarını da göz önünde bulundurmalıdır. Bu da ulusal makamların, İHAM içtihatlarını yakından izlemesini gerektirmektedir. Böylece mağdur edilen kişilerin mağduriyetleri İHAM'a başvurmalarına gerek kalmadan giderilmiş ve İHAS standartlarına ulaşılmış olur.
Eser sözleşmesinde iş sahibinin birlikte hareket etme yükümlülüğü

Bu doktora tezinde, eser sözleşmesinden doğan eserin meydana getirilmesi borcunun ifasında ''iş sahibinin birlikte hareket etme yükümlülüğü''nün incelenmesi amaçlanmıştır. İş sahibinin birlikte hareket etme yükümlülüğünün ''hukuki niteliği ve sözleşmeden doğan eserin meydana getirilmesi borcunun ifasına etkisi'' incelenmiştir. Ayrıca önemli birlikte hareket etme yükümlülükleri, kavramsal olarak tanımlanmış, edim içeriği ve hukuki niteliği ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Nihayet, iş sahibi tarafından birlikte hareket etme yükümlülüğünün ihlali'' değerlendirilmiştir. İş sahibinin birlikte hareket etme yükümlülüğünü hiç, gereği gibi veya zamanında ifa etmediği takdirde uygulama alanı bulan hükümler ve olası hukuki sonuçlar açıklanmaya çalışılmıştır.
Letters of consent in trademark law

Bu çalışma, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu ışığında benzer veya ayırt edilemeyecek derecede benzer markaların muvafakatname vasıtasıyla birlikte var olma imkanını incelemektedir. Çalışma markaların tescil vasıtasıyla korunması, tescilin reddi nedenleri ve markanın tekliği ilkesinin genel olarak incelenmesiyle başlamaktadır. Daha sonrasında çalışma, aynı veya benzer markaların birlikte var olması kurumuna değinmektedir. Markaların birlikte var olmasına genel olarak değinildikten sonra, çalışma detaylı olarak markaların Türkiye'de muvafakatname aracılığıyla birlikte var olmalarını incelemektedir. Marka hukukunda muvafakatname, muvafakatname verilmesini tetikleyen ve muvafakatnameye ilişkin olarak taraflar arasında özel olarak düzenlenen anlaşma ile birlikte incelenmektedir. Çalışmanın son bölümü, Avrupa Birliği marka hukuku kapsamında muvafakat düzenlemesini ve Türk marka hukukunun söz konusu hükümler ile uyumluluğunu incelemektedir. Bununla birlikte çalışma muvafakatname uygulamasına ilişkin doktrindeki eleştirileri de farklı açılardan değerlendirmektedir.
Türk Ceza Hukuku'nda işkence suçu

geçmişşten günümüze kadar uygulanan en utanç verici insan hakları ihlallerinin başında gelmektedir. İşkenceyi kısaca tanımlayacak olursak; bir kişiye karşı maddi ve manevi olarak acı ve ızdırap veren eylemlerde bulunulmasıdır. Tarihi insanlık kadar eski olan işkencenin uygulanması şüpheli veya sanığın suçunu ikrar etmesi, itirafta bulunması veya ondan bilgi alınması için olabileceği gibi işkence uygulanan kişinin cezalandırılması amacıyla da olabilir. Türk Ceza Hukuku'nda işkence suçunun değerlendirileceği bu çalışmamızın birinci bölümünde işkencenin tanımı, amacı, hukuki mahiyeti ve unsurları ile işkence suçu kavramı, işkence suçunun kanunlarda düzenlenme şekilleri ve tarihsel gelişimi incelenecektir. Birinci bölümümüzün son kısmında ise uluslararası belgelerde işkence kavramı ortaya konulacaktır. Çalışmamızın ikinci bölümünde ise; işkence suçunun benzer suçlardan farkı, işkence suçunda korunan hukuki yarar ile fail ve mağdur konularına ayrıntılı olarak değinilecektir. Çalışmamızın üçüncü bölümde ise; işkence suçunun unsurları, işkence suçunun yasak ifade alma ve sorgu yöntemleri ile ilişkisi, suçun özel görünüş şekilleri, işkence suçunun nitelikli unsurları ve işkence suçunun netice sebebiyle ağırlaşmış halleri incelenecektir. Çalışmamızın son bölümünde ise Türk Ceza Kanunu'nda işkence suçu ile ilgili düzenlemeler, işkence suçunun soruşturma ve kovuşturma usulü, işkence suçunun yaptırımı ile işkence suçunda zamanaşımı ve işkencenin önlenmesi irdelenecektir. Son olarak da sonuç kısmı yazılarak çalışmamız tamamlanacaktır.
Kat karşılığı inşaat sözleşmesinde cezai şart ve kira tazminatı

Konut ihtiyacının karşılanması insan için zaruridir. Bu ihtiyaç birçok sözleşme türünün ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Kat karşılığı inşaat sözleşmesi de bunlardan biridir. Bu sözleşme uygulamada sıkça yer almakla beraber mevzuatta düzenlenmemiştir. Bu sözleşme sayesinde arsa sahibi ve müteahhit bağımsız bölüm sahibi olmaktadır. Kat karşılığı inşaat sözleşmesi çift tipli karma sözleşmeler içerisinde yer alır. Bu sözleşme, müteahhidin borcu açısından eser sözleşmesi, arsa sahibinin borcu bakımından ise taşınmaz satımı ya da satış vaadi özelliği taşır. Çalışmamızın birinci bölümünde öncelikle kat karşılığı inşaat sözleşmesinin tanımı, hukuki niteliği ve benzer sözleşmeler ile karşılaştırılması hususunda incelemeler yapılmıştır. Daha sonra tarafların hak ve borçlarına değinilmiştir. İkinci bölümde, kat karşılığı inşaat sözleşmesinde cezai şartın tanımı, unsurları, hukuki niteliği ve türleri üzerinde durulmuştur. Ayrıca bu bölümde, yeri geldikçe, cezai şart ile kira tazminatı arasındaki benzerlik ve farklılıkları üzerinde de durulmuştur. Yine bu bölümde cezai şartı aşan zarar talepleri ile cezai şartın indirilmesi inceleme konusu yapılmıştır. Üçüncü bölümde ise kat karşılığı inşaat sözleşmesinde kira tazminatının tanımı, hukuki niteliği, unsurları üzerinde durulmuştur. Kira tazminatının ne şekilde belirleneceği de çalışmamızın bu bölümünde ele alınmıştır. Son olarak, çalışmamızda vardığımız kanaatlere sonuç bölümünde yer verilmiştir.
Türk hukukunda kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına ait iktisadi işletmelerin vergilendirilmesi

Ülkemizde kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları Anayasada yazılı amaçlar için kurulurlar. Kamu tüzel kişisi bu meslek kuruluşları, özel kanunlarında belirtilen görevleri yaparlar. Dolayısıyla bu meslek kuruluşları kazanç elde etmek ve paylaşmak şeklinde ticari bir amaç gütmezler. Bununla birlikte, kuruluş amaçları ve görevleri gereği olarak piyasa ekonomisinde gelir getirici işler yapabilmektedirler. 1982 Anayasası'na göre mali gücü olan herkes, kamu giderlerini karşılamak üzere kanunlarla belirlenen vergileri ödemekle yükümlüdür. Bu kapsamda belli kurumların kazançları 5520 sayılı KVK ile kurumlar vergisine tabidir. Dernek ve vakıflara ait olanları kurumlar vergisi mükellefi iken oda, borsa, baro, alt birlik, birlik ve bunların üst kuruluşlarına veya siyasi partilere ait iktisadi işletmeler mükellefler arasında bulunmamaktadır. Dolayısıyla bu durum, anılan kurumlara ait iktisadi işletmelerin kurumlar vergisi mükellefiyeti konusunda bir belirsizlik olduğunu göstermektedir. Bu belirsizlik Kanun'un gerekçesindeki yukarıda belirtilen kurumları vergi uygulamalarında dernek olarak kabul eden ve bu kurumlara ait iktisadi işletmelerin her hal ve takdirde kurumlar vergisi mükellefi olduğunu belirten bir açıklamayla giderilmek istenmiştir. Nitekim Maliye Bakanlığı'nın özelgeleri ile yargı kararlarından, vergi idaresinin anılan kanun gerekçesine istinaden uygulama yapmakta olduğu anlaşılmaktadır. Verginin kurucu unsurlarından biri olan mükellefiyet konusunda yaşanan bu belirsizlik ve uygulamada ihtilaflara da yol açan bu konu, vergilendirme ilkeleri açısından yaklaşıldığında ilgi çekici bulunmuştur. Dolayısıyla anılan meslek kuruluşlarına ait iktisadi işletmelerin vergilendirilmesi bu çalışmanın konusu olarak belirlenmiştir. Çalışma konusu, Anayasa, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının kuruluş kanunları, vergi kanunları, TTK ve ilgili diğer kanunlardaki hükümlere dayanılarak ele alınmıştır. Çalışma konusunun özelliği nedeniyle iktisadi işletmeler hakkında açıklamalar bulunan Maliye Bakanlığı'nın genel tebliğleri ile özelgelerinden ve yargı kararlarından yararlanmak gerekmiştir.