2000'li yılarda ABD'nin yeni Ortadoğu politikası ve Türkiye

tarihinde işgali ile başlayan ve ABD önderliğindeki Körfez koalisyonunun Irak'ı mağlup etmesi ile 28 şubat 1991 tarihinde resmen son bulan Körfez savaşı Orta Doğu bölgesinin ve özellikle Türkiye'nin içinde bulunduğu bölgenin taşlarını yerinden oynattı. Türkiye'nin Körfez koalisyonuna destek vermesi, aynı zamanda onun 'tarafsızlık' ilkesinden ayrılması anlamına geliyordu. böylesi çetrefilli ve zor bir ikilem, Türk dış politikası karar vericileri için hem işgalin yaşandığı günlerde hem de savaştan sonraki günlerde hep gündemde oldu. 1990 Körfez Krizi ile Irak'a uygulanan ambargo Türkiye'nin milli güvenliğini çeşitli şekillerde etkilemiştir. Ekonomik kayıplar bir tarafa bırakılacak olursa, Kuzey Irak'ta kriz sonrası bir otorite boşluğunun oluşması Türkiye'ye yönelik PKK faaliyetlerini artırdığı gibi bölgede Türk güvenliğini tehdit edecek bağımsız Kürt devleti oluşumuna gidilmesi endişe verici bir durumdur. ABD'nin Yeni Ulusal Güvenlik Stratejisi geniş anlamda küresel inisiyatifi öngörmektedir. Küresel inisiyatif ABD'nin soğuk savaştan sonra başta NATO, BM, AB ve Dünya Ticaret örgütü olmak üzere tüm kuruluşlarda ağırlıklı olarak yer almasıyla dünyaya hakim olma düşüncesi ve politikasını karşılıklı bağımlılık ilkesi kapsamından çıkararak 'Şebeke Merkezli Güvenlik Algılaması' olarak geliştirmiştir, örümceğin iki yer arasında kurduğu ağ sürekli kopuksuz ve kalıcıdır. Ayrıca örümcek ağını örerken yüzlerce bağlantı yapar ve böylece sıkı bir ağ kurar. Bu ağ ABD'nin global güvenlik anlayışını simgeleyen bir model olarak da algılanabilir. Bu düşünceye göre ABD müttefiklik kavramı üzerinde durarak her hal ve şart altında ihtiyacı olan ülkeler ile kendi amaçlarına uygun olarak ilişki kurmuştur. Irak, Suriye ve Iran gibi ülkeleri ise küresel anlamda kurduğuÖZET Güneydoğu Anadolu'nun da içinde bulunduğu Ortadoğu bölgesi, üç kıtanın birleşmesinden kaynaklanan jeostratejik öneminin yan ısı ra, dünyanın şu andaki petrol rezervlerinin yarısına yakınını bünyesinde bulundurması nedeniyle büyük bir ekonomik öneme sahiptir. Bu önemin ön plana çıkması ile birlikte başta ABD olmak üzere dünyanın güçlü ülkelerinin dikkati bu bölgede yoğunlaşmaya başlamıştır. Ortadoğu medeniyetin beşiği olmasına rağmen, yıllar içinde kaos ve kargaşalığın hüküm sürdüğü, bir bölge haline gelmiştir. Bütün bunlara ilave olarak 20. yüzyılda keşfedilen ve yüzyılın sonuna doğru gündeme oturan petrol ve doğal gaz gibi enerjiler ve bu enerjilerin aktarım yollarını üzerinde bulundurmasıyla önemi daha da artmış ve adeta paylaşılamaz bir hale gelmiştir. Bölgede bol miktarda bulunan petrol nasıl bir çatışma sebebi olmuşsa, bölgede az miktarda bulunan su, ayrı bir çatışma sebebi olarak karşımıza çıkmaktadır. Ayrıca 21. yüzyılda asimetrik çatışmanın bir unsuru olarak karşımıza çıkan terör yine bu bölge kaynaklı veya o şekilde gösterilmektedir. ABD'nin Orta Doğu'da devam eden stratejik çıkarları mevcuttur. Bu yüzden son 20 yılda, dünyanın diğer bölgelerine nazaran bu bölgede daha fazla muharebeye tutuşmak zorunda kalmıştır. 1975'den bu yana Orta Doğu'daki ABD askeri mevcudiyeti, diğer bölgelerin aksine tedricen artmıştır. ABD, bölgede güçlü bir kara, hava ve deniz kuvveti bulundurmaya devam etmektedir. Ancak 2001 yılı Eylül ayında ABD'nin kendi ana arasında hiç beklemediği bir saldırı ile karşı karşıya kalması, ABD'nin Ortadoğu ve çevreleyen bölgeye karşı politikasında sıcak gelişmelere neden oldu. ABD'nin Orta Doğu politikasında, körfez petrolüne giderek artan bağımlılık, israil'e karşı tarihi, politik ve ahlaki sebeplerden ötürü verilen güvenlik taahhüdü ve bu ülkenin bekası önemli rol oynamaktadır. Burada dikkat çekilecek en önemli nokta, bütün bu çözüm önerileri ABD'de israil yanlısı politikacılar ve bilim adamları tarafından planlanmakta ve uygulamaya sokulmak istenmesidir.