turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Abdullah Memundİ ve Şerhu'l-İstia're adlı eseri

Bu çalışma Ebubekir el-Mirrüstemi'nin beyan ilmine dair Risaletu'l-İsti'are adlı eserinin üzerine, 18. yüzyıl Osmanlı alimlerinden Abdullah Memundi tarafından yazılan Şer u'l-İsti'are adlı şerhin tahkikidir. Çalışma bir giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde araştırmanın konusu, gayesi, amaçları açıklnamış ve Müellifin yaşadığı dönem ile ilgili bilgi verilmiştir. Birinci bölümde biyografik eserlerden hareketle el-Mirrüstemi'nin Risaltu'l-İsti aresini şerh eden Memundi hayatı ve ilmi kişiliği hakkında bilgi verilmiştir. Bu bölümde aynı zamanda Risaletu'l-İsti'are ve Şer u'l-İsti'are kitapları tanıtılmıştır. Bunun dışında bu bölümde metoda dair de değerlendirmeler sunularak müellifin kaynak ve yönteminin incelenmesi yapılmıştır. İkinci bölüm tezin ana gövdesini oluşturmakta olup burada tahkik çalışması yer almaktadır. Bunun için Osman Haremeli nüshası esas alınarak metin en doğru şekilde tahkik edilmeye çalışılmıştır. Nüshalar arasındaki farklar, ayet ve şiirler tespit edilerek dipnotlarda gösterilmiştir. Eserde geçen şahıslar hakkında dipnotlarda kısa bilgiler verilmiştir.
The processing of ambiguous morphemes in Turkish

Anlam belirsizliğinin işlemlenmesini araştıran çalışmalar günümüze kadar çoğunlukla sözlüksel anlam belirsizliğine odaklanmıştır. Öte yandan, biçimbirimsel anlam belirsizliği farklı dillerdeki yaygınlığına rağmen daha az çalışılmıştır. Yazım ve anlam arasında yer alan baş sözcük seviyesinde bir temsilin İngilizce ve Çincedeki anlam belirsizliği barındıran biçimbirimlerin işlemlenmesini başarılı bir şekilde açıkladığı ileri sürülmüştür. Buna ek olarak, anlam sıklığının da bu biçimbirimlerin işlemlenmesini etkilediği görülmüştür. Bu arka plana dayanarak, bu tez, yazım ve anlam arasında yer alan baş sözcük seviyesinde bir temsilin Türkçede türetilmiş yapıdaki eş sesli sözcüklerde yer alan biçimbirimsel anlam belirsizliğinin işlemlenmesini açıklamada kullanılıp kullanılamayacağını araştırmıştır. Çalışmanın ikinci amacı Türkçede anlam belirsizliği barındıran biçimbirimlerin anlam sıklıklarının bu biçimbirimlerin işlemlenmesini etkileyip etkilemediğini incelemektir. Dört farklı hazırlayıcı sözcük türü ve iki farklı hedef sözcük türü kullanılarak hazırlanan maskelenmiş hazırlama deneyi yetişkin ana dili Türkçe katılımcılara uygulanmıştır. Sonuçlar istatistiksel olarak anlamlı bir biçim-anlambilimsel hazırlama etkisinin olmadığını göstermiştir. Anlam sıklığının anlamlı bir etkisi de bulunamamıştır. Bu bulgular yazım ve anlam arasında yer alan baş sözcük seviyesinde bir temsile olan ihtiyacı ortadan kaldırmıştır. Fakat veride istatistiksel olarak anlamlı olmayan ancak 'baskın' ve 'ikincil' hedef sözcüklerin işlemlenmesinde farklılık ortaya koyan göz ardı edilemeyecek bir örüntü saptanması yine de yazım ve anlam arasında yer alan baş sözcük seviyesinde bir temsil ve anlam sıklığının etkisiyle açıklanabilir.
Abdulkadir El-Bağdadİ'nin 'Şerhu Şevahidi'r-Radİ' adlı eserinin tahkİki

Çalışmamızda İbnu'l-Hacib'in dil bilgisine ait önemli eseri el-Kafiye'ye Radıyyüddin el-Esterabadi'nin yaptığı şerhte geçen 957 'şevahid' 'in XVII. yüzyıl Osmanlı alimlerinden Abdülkadir b. Ömer b. Bayezid el-Bağdadi (ö. 1093 /1682) tarafından el yazması olarak yazılan eserini tahkik etmeye çalıştık. Eserin giriş kısmında Arap edebiyatında istişhad hakkında bilgi verildikten sonra Birinci Bölümde Abdülkadir b. Ömer b. Bayezid el-Bağdadi (ö. 1093 /1682)'nin künyesi, hayatı, yolculukları, hocaları, öğrencileri, ilmi ve edebi kişiliği, eserleri ve müellifin izlemiş olduğu metot hakkında bilgi vermeye çalıştık ve eserde bahsi geçen alimleri tanıttık. İkinci bölümde ise bu eseri oluştururken izlediğimiz farklı nüshalarını karşılaştırarak esas metne ulaşmaya çalıştık. Metni anlam bilgisinden hareketle bu eseri 957 'şevahid'in kolay bir şekilde okunabilmesi ve anlaşılabilmesi açısından tümüyle harekeledik ve kaynaklarını dipnotta gösterdik. Eserin orijinaline sadık kalarak yapmış olduğumuz bu tahkikin okuyucularafaydalı olması temennisiyle bizi bu konuda muvaffak kılan Rabbü'l-aleminehamdederiz.
Mirjaqıp Duwlatulı'nın 'Baqıtsız Jamal' romanının kelime hazinesi bakımından incelenmesi

Bu çalışmada, Mirjaqıp Duwlatulı'nın 1910 yılında yazdığı ve Kazak edebiyatının ilk romanı kabul edilen 'Baqtısız Jamal' adlı eserinin kelime hazinesini Şemseddin Sami'nin 'Kamus-ı Türki' adlı eserini esas alarak Osmanlı Türkçesi ile karşılaştırdık. Baqıtsız Jamal'ın Arap harfli Kazak Türkçesi ile yazılmış metnini Latin harflerine transkribe ettik ve Türkiye Türkçesine aktardık. Romanın kelime hazinesini oluşturan 1789 farklı kelimeyi ses ve anlam özellikleri yönünden Kamus-ı Türki ile ortak olup olmamasına göre dört grupta inceledik. Bu kelimeleri ayrıca kökenlerine göre ayırdık ve bazı verilere ulaştık. Ulaştığımız bu verileri sonuç bölümünde paylaştık. Baqıtsız Jamal'daki kelimelerin anlamlarıyla birlikte bir dizinini hazırladık ve metnin üzerinde çalıştığımız 1914 tarihli ikinci baskısının bir kopyasını çalışmanın sonuna ekledik.
Oğuz grubu Türk dillerinde soru yapıları

Bu çalışmada genel olarak dünya dillerinde ve Türkçe, Gagavuzca, Türkmence ve Azericeyi kapsayan Oğuz Grubu Türk Dillerindeki soru yapıları incelenmektedir. Sorular hem morfolojik, sentaktik yapılar hem de semantik işlevleri, bağlam göre kazandıkları işlevler bakımından değerlendirilmiştir. İlk olarak soru yapıları terminolojik, tipolajik olarak incelenip evet/hayır soruları ve içerik soruları olarak sınıflandırılmıştır. Sonra tipolojik olarak Oğuz Grubu Türk Dillerindeki evet/hayır soru cümleleri sınıflandırılmış ve detaylıca betimlenmiştir. Ayrıca soru ekinin bu cümlelerdeki yeri, vurgu işlevi ve bağlama göre soru yapan diğer yapılar incelenmiştir. İçerik sorularındaki soru sözcüklerinin gramatik işlevleri ve bağlama göre kazandıkları pragmatik kullanımları işlenmiştir.
Arnavutça ve Türkçedeki yapım ekleri: Karşılaştırmalı bir inceleme

Bu çalışmanın amacı, Arnavutçanın kelime türetme yollarının önemli bir dalı olan eklerle türetme alanının, Türkçe yapım ekleriyle ortaklıklarını ve farklılıklarını tespit etmektir. Yapısal olarak Türkçe eklemeli, Arnavutça ise bükümlü bir dildir. Fakat Arnavutçada Türkçede bulunmayan ön ek ve ön-son ek kavramları da bulunmaktadır. Bunların yanı sıra Arnavutçanın yapım ekleri ve tüm eklerin diyalektlerdeki sesteş yapıları da ele alındığında sayı ortalama 250 ekin üzerindedir. Dolayısıyla Arnavutça bükümlü bir dil olmasına rağmen neredeyse eklemeli bir dil kadar eklerle türetme özelliğine sahiptir. Çalışmamızın amacını uygun bir doğrultuda sürdürebilmek için giriş bölümünde Arnavutçanın dil tarihini, geçirdiği evreleri ve dünya dilleri arasındaki yeri ile diyalektsel farklılıklarını alanda araştırmalar yapmış önemli Albanalogların tespitleriyle aktarmaya çalıştık. Birinci bölümde ise Arnavutçanın sözcük türetme yollarını kendi kuralları çerçevesinde ele alarak açıkladık. İkinci bölümde ise dilde tespit edilen bütün yapım ekleri tek tek incelenmiştir. İncelemelerimizin neredeyse tümünde konunun daha iyi anlaşılabilmesi açısından örnek cümleler kullanılmıştır. Eklerin dilde işlekliği bizi kimi yerde eş zamanlı kimi yerde ise art zamanlı araştırmalara yönlendirmiş ve örnekler bu çerçevede tercih edilmiştir. İncelemenin sonucunda ise Türkiye Türkçesiyle ortaklığı tespit edilen bir yapım ekine rastlandığında gerekli açıklama yapılmıştır. Sonuç bölümünde Arnavutça ve Türkçenin yapım ekleri arasında tespit edilen bütün ortak yanlar, farklıklar ve tartışmalı noktalar değerlendirilmiştir. Son olarak, çalışmamızda yararlandığımız bütün kaynaklar ve Arnavutça sözcükler, kaynakça ve dizin başlığı altında gösterilmiştir.
Rus antroponimisi: Kuramlar ve uygulamalar

Antroponimi şahıs adları, soyadlar, göbek adlar, takma adlar, unvanlar, sülale adları gibi ad türlerini köken, dil, tarih ve milli-kültürel açıdan inceleyen bilim dalıdır. Bu tezde ülke olarak beş yüzyılı aşkın süredir kültürel, siyasi ve iktisadi temaslarda bulunduğumuz Rusya'nın etnik yapısı göz önünde tutularak Rus antroponimlerinin tarihi ve milli-kültürel unsurlarının dilbilimsel açıdan incelenmesi amaçlanmıştır. Rus kişiadbilim disiplini üzerine sınıflandırma ve dönemleştirme yapılmış, bu sahanın diğer bilim dallarıyla olan ilişkisinden söz edilmiş, bu alandaki başlıca bilimsel çalışmalar ve sözlükler karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Bu bağlamda Rus adbilim ve kişiadbilim alanlarında ortaya çıkan ekollere, temsilcilere ve bu bilim insanlarının kişiadbilimsel çalışmalarına ilişkin detaylı bilgiler verilmiştir. Uygulama aşamasında Hristiyanlık öncesi ve sonrası dönem, Çarlık ve Sovyetler Birliği dönemi gibi farklı zaman aralıklarında kullanılan Rus antroponimleri ve türleri etimolojik, istatistiksel, yapısall ve tarihi-karşılaştırmalı yöntemlerle analiz edilmiş, Sovyet ideolojisini yansıtan kişi adları derlenmiştir. Siyasi rejimin şahıs isimlerine etkisini göstermek açısından Çarlık Rusyası ve Sovyetler Birliği'ndeki dil politikaları araştırılmış, iktidarın dil planlaması üzerinden güttüğü Ruslaştırma siyaseti üzerinde durulmuş, bu durumun Rusya Federasyonu'nda yaşayan Türk soylu halklar başta olmak üzere, diğer halklar üzerindeki yansımalarına değinilmiştir. Türk ve Rus halklarının siyasi ve kültürel etkileşiminin bir sonucu olarak, Rus söz varlığında yer alan ve özellikle Altın Orda döneminden miras kalan Türk dillerinden ödünçleme sözcükler ve Türk kökenli Rus soyadları hakkında veriler sunulmuştur.
Arap Dili'nde şart ve ceza

Arapça'da cümlelerin birçok özelliği ve çeşidi bulunmaktadır. Bu cümlelerden biri de şart cümleleridir. Şart cümleleri, bir eylemin meydana gelmesinin belli bir şarta bağlandığı cümlelerdir. Arapça'da şart cümleleri, şart edatı olarak isimlendirilen bazı edatların, bağımsız iki cümle arasında kurduğu anlamsal ilişkiyle oluşturdukları cümlelerdir. Buradan hareketle, şart cümleleri, bir başka ifade ile şart üslubu; şart edatı, şart cümlesi ve cevap cümlesi olmak üzere üç unsurdan meydana gelmektedir. Bu unsurların her birinin kendine ait özellikleri ve çeşitleri bulunmaktadır. Bu çalışmada, Arap dilinde genellikle şart ve ceza olarak isimlendirilen şart üslubu incelenmiştir. Araştırma giriş, iki bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Giriş bölümünde, araştırmanın konusu, amacı, kapsamı ve yöntemi hakkında bilgi verilmektedir. Birinci bölümde, şartın tanımı ve şartı oluşturan unsurlar incelenmektedir. Şartı oluşturan unsurlardan şart edatları, farklı açılardan geniş bir şekilde ele alınmaktadır. Ardından şart-cevap cümleleri ve bu cümlelerin özelliklerine değinilmişidir. İkinci bölümde ise, şart üslubunun geneli ile ilgili çeşitli konular ele alınmıştır. Sonuç bölümünde ise, şart üslubu ile ilgili oluşan genel düşünceler ifade edilmiştir.
El-Hatİb el-Kazvİnİ'nin Telhİsu'l-Miftah eseri ışığında klasik Türk edebiyatı belagat terimlerinin tasnİfi

Sekkaki'nin Miftah el- Ulum eserinin belagate dair üçüncü kısmını özetlemek amacıyla, Hatib el-Kazvini H. VIII. yy.'ın başlarında kaleme aldığı Telhis el-Miftah eseri, belagat çevrelerinde Miftah'tan daha çok ün yapmıştır. Yazıldığı dönemden itibaren kolay üslubu ile didaktik niteliğinden dolayı medreselerde ve ilmi ortamlarda belagat öğretiminde baş kaynak haline gelmiştir. Dolayısıyla belagat ilminin konularını ve terimlerini tasnif ve tertip etmek açısından zengin ve güvenilir bir eserdir. Telhis, klasik Türk edebiyatında belagat çalışmaları alanında da önemini korumuştur. Bu yüzden klasik Türk belagatinin terimleri hakkında çelişki ve karışıklığın giderilmesini amaçlayan bu tez çalışması Telhis eseri ışığında yapılmıştır. Tez, üç bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. 'I. Bölüm'de 'belagatin ortaya çıkışı ve tarihi seyri', 'belagat ilminin kaynakları', 'belagat ekolleri' ve 'Osmanlı döneminde Anadolu belagat çalışmaları' konu başlıklarıyla belagatin tarihi seyri ve çalışmaları açıklanmıştır. Tezin 'II. Bölüm'ü, 'el-Hatib el-Kazvini'nin hayatı, şahsiyeti ve eserleri', 'Kazvini'nin Telhisu'l-Miftah adlı eseri' ve 'Telhisu'l-Miftah eserindeki tasnif yöntemi ve Kazvini'nin belagat anlayışı' adlı üç ana konuya ayrılmıştır. Tezin 'III. Bölüm'ünde Telhis'teki tertip izlenerek, belagat ve fesahat, me ani ilmi, beyan ilmi, bedi ilmi, hatime bölümleri işlenmiştir. Bu bölümlerin ele alınmasından önce belagatin ana terimleriyle alt terimleri bir tasnif halinde açıklanmıştır. Ardından belagat teriminin ne anlama geldiğini ve belagat terimlerinin sorunlarına değinilmiştir. Tezin sonucunda, belagat ilmini iyi bir şekilde değerlendirmek için önceden belagatin gelişim sürecine, tarihi aşamalarına, dil, nahiv, nakd, mantık ve delalet gibi diğer ilimlerle ilişkisine dikkat edilmesi gerektiğine işaret edilmiştir. Ayrıca belagat konularının tasnifinin önemi izah edilmiştir. Ve belagat sanatlarındaki sayı artışı ve terimlerde görünen karışıklığın nedenleri de açıklanmıştır.
Kara Said'in (ö.1026/1617) Şerhu Risaleti'l-İstiare adlı eserinin edisyon kritiği

Tezimizin konusu, Kara Said (ö. 1026 /1617) adlı bir Osmanlı müellifinin, meşhur belagat alimi Ebu'l-Leys es-Semerkandi'nin Risaletü'l-istiare adlı eseri üzerine yazdığı şerhin tahkikidir. XV. yüzyılda yaşamış alimlerden Ebu'l-Leys es-Semerkandi'nin bu eseri istiare sanatıyla alakalı olup ilim dünyasında büyük şöhret bulmuş, üzerine birçok şerh ve haşiye yazılmıştır. Semerkandi'nin bu eseri üzerine yapılmış şerhlerden biri de, Acem ulemasından Molla imad'ın talebesi olan Kara Said'e aittir. Eserde istiare-i musarraha, istiare-i asliyye, istiare-i tebeiyye, istiare-i tahkikiyye ve tahyiliyye, istare-i mutlaka ve muraşşaha ve mucerrede, istiare-i temsiliyye, istiare-i mekniyye ve karinesinden bahsedilmektedir.
Frequency and length effects of words on fixation durations in Turkish sentence reading

Bu tez temel olarak Türkçe bir metnin okunması esnasında sözcüklerin sıklık ve uzunluk özelliklerinin gözün hareket değişkenleri üzerindeki etkisini incelemiştir. Bu sözcük özelliklerinin etkisini incelemek için hedef kelimeler; çekim eksiz, kısa çekim eki, -lEr, almış ve uzun çekim eki, -lErdEkilerden, almış olmak üzere üç gruba ayrılmıştır. Bu tezde, okuma esnasında çekim eki alma durumuna göre, hedef sözcüklerin çekimsiz gövdelerinin sıklık ve uzunlarının, gözün bu sözcükler üzerindeki sabitlenme sürelerini etkileyip etkilemediği araştırılmıştır. Kelimelerin bu özelliklerininin etkisini incelemek için hedef sözcük üzerindeki gözün ilk sabitlenme süresi, gözün sözcüğü ilk okuması esnasında sözcük üzerindeki toplam sabitlenme süreleri, ve totaldeki toplam sabitlenme süreleri ölçüleri ayrı ayrı analiz edilmiştir. Sonuçlar Türkçe cümlelerin okunması esnasında, hedef sözcüklerin çekimsiz gövdelerinin hem sıklık hem de uzunluk özelliklerinin göz hareket değişkenleri üzerinde etkisi olduğuna işaret etmiştir. Gözün sözcüğü ilk okuması esnasında sözcük üzerindeki toplam sabitlenme süreleri ölçüsü ve totaldeki toplam sabitlenme süreleri ölçüsü, uzun ve düşük sıklığa sahip kelimeler üzerinde daha uzun sabitlenme sürelerinin görüldüğüne işaret etmiştir. Ancak, hedef sözcük üzerindeki gözün ilk sabitlenme süresi ölçüsü analizleri, sözcük uzunluğu etkisine dair diğer ölçülerin karşıtı sonuçlar göstermiştir ki bunlar da daha kısa kelimeler daha uzun sabitlenme süreleri alırken, daha uzun sözcükler daha kısa sabitlenme süreleri almıştır.
Arapçada dört harf kökenli yalın fiiler ve anlam özellikleri

'Arapçada Dört Harf Kökenli Yalın Fiiller Ve Anlam Özellikleri' başlığını taşıyan tezimiz bir giriş, iki bölüm ve bir sonuçtan oluşmaktadır. Girişte 'rubai mücerret' kavramının anlamı, konunun amaç kapsam ve sınırları ortaya konuldu. Ve kelime türeyiş şekilleri hakkında bilgi verildi. Birinci bölümde El-Mu'cemu'l-vasit adlı sözlükte geçen rubai mücerret fiillerin tam listesi anlamlarıyla birlikte verildi. İkinci bölümde rubai mücerret fiiller, delalet ettikleri anlam alanlarına göre sınıflandırılarak hangi anlamdan dolayı rubai kullanıldıkları tespit edilmeye çalışıldı. Sonuç bölümünde ise çalışmayla ilgili genel bir bakış açısı sunuldu.
Palu merkez ağzı

Dilbilimi terimi olarak ağız; aynı dil içinde ses, şekil, söz dizimi ve anlamca farklılıklar gösterebilen, belli yerleşim bölgelerine veya sınıflara özgü olan konuşma dilidir. Leyla Karahan'ın tasnifine göre Palu ağzı, Türkiye Türkçesi Doğu grubu ağızları, I. grup ağızları içinde I. alt grupta yer alır. Prof. Dr. Ahmet Buran ise Türkiye Türkçesi Doğu grubu ağızları, I. grup içinde yer alan Elazığ ağzını beş gruba ayırmıştır. Bu tezde de beşinci grup içinde yer alan Palu merkez ağzının ses bilgisi ve şekil bilgisi açısından incelemesi yapıldı. İncelemede yöreden derlenen metinler esas alındı. Palu ağzının belirgin özelliklerinden biri adeta bir dokuzuncu ünlü gibi kullanılan kapalı /e/ sesidir. Ayrıca Doğu Anadolu ağızlarında temayül olan yuvarlaklaşma ve i'leşme Palu ağzında çokça görülmektedir. Yöre ağzının belirgin özelliklerinden biri de geniş zaman ve şimdiki zaman eki için /-er/ ekinin her ikisinde de kullanılmasıdır. Bundan dolayı doğan karışıklılığı gidermek için ise cümledeki anlama bakılmaktadır.
Acaibü'l-Mahlukat Garaibü'l-Mevcudat (V. 1a-40b) inceleme-metin-dizin

Türk dilinin gelişim sürecini tespit etmek için Türkçenin eski dönemlerinde yazılan birçok eser üzerinde çalışmalar yapılmıştır. Bu eseri tez olarak seçmemizdeki amaç; Eski Anadolu Türkçesinin imla ve dilbilgisi özelliklerini açıklamak, aynı zamanda çalışmamıza benzer nitelikte olan çalışmaların söz varlığını zenginleştirmektir. Bu tezin konusu, Yazıcıoğlu Ahmed-i Bican'ın Acaibü'l-Mahlukat Garaib'ül-Mevcudat adlı eserinin 1 a-40b varakları oluşturmaktadır. Çalışmamız giriş, inceleme, metin ve dizin olmak üzere dört bölümden oluşmaktadır. İnceleme bölümünde eserin imla özellikleri ve biçim bilgisi üzerinde durulmuştur. Metin bölümünde incelediğimiz kısmın transkripsiyonlu metni bulunmaktadır. Dizin bölümünde ise metinde geçen kelime ve kelime grupları, şahıs ve yer adları sözlük halinde bulunmaktadır. Eserin tıpkıbasımı ekler bölümünde bulunmaktadır.
Türkçede geniş zaman kullanımı ve Sırpçada veriliş biçimleri

Sırp ve Türk milletlerinin tarih sahnesinde aldıkları rollerde olan birlikteliklerinin, Sırpların Osmanlı devleti etkisi altında kalmasına sebep olduğu görülmektedir. Yüzyıllarca sürmüş olan bu ortak tarihin Sırp dili ve kültüründe bıraktığı etki günümüze kadar varlığını sürdürmektedir. Sırp Türkolog ve Oryantalistler, Türkçeden Sırpçaya, sekiz binden fazla kelimenin geçtiğini belirtmektedirler. Büyük kısmı sadece eski edebiyat metinlerinde rastlanabilir ve arkaizm olarak sınıflandırılabilir. Çağdaş dilde çok rastlanılmamasına rağmen, günlük konuşma dilinde Türkçeden Sırpçaya geçen, 'cizme' , 'kasika' , 'komsija' , 'jastuk' , 'secer' gibi kelimeler yaşamlarını sürdürmektedirler. Her dil o dili konuşan toplumun kültürel birikimi etkisinde şekillenmekte ve o toplumun milli özelliklerini taşımaktadır. Bu sebeple Yabancı dil öğretiminde anadilde bulunmayan, fakat öğrenilen yabancı dilde bulunan olgularda özellikle durmak gereklidir. Bu çalışma Türkçede bulunan fakat Sırpçada bulunmayan geniş zaman üzerine yapılmıştır. Çalışmada ilk olarak Türkçede geniş zaman yapıları ve Sırpçada zaman yapıları yapısall ve anlamsal kullanımı açılarından açıklanmıştır. Sonrasında, Elif Şafak'ın 'Aşk' romanından ve Sırpça çevirisinden alınan geniş zaman yapıları örneklerinin Sırpçaya nasıl çevrildiğinden yola çıkılarak Türkçe geniş zaman yapısı ve kullanımının Sırpçadaki yapısall ve anlamsal eşdeğerlilik ilişkisi belirlenmiştir. Çalışmanın neticesinde elde edilen verilerin yabancı dil olarak Türkçe öğretenler ve öğrenenler için güvenilir ek kaynak olması temenni edilmektedir.
100 Temel Eser'de cinsiyet algısının dile yansıması

Bu çalışmada, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından 2005 yılında yayımlanan ortaokul öğrencilerine yönelik hazırlanmış 100 Temel Eser'de cinsiyet algısının adalet temelli bir anlayışla sunulup sunulmadığının tespiti amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda 100 Temel Eser metinleri içerisindeki cinsiyeti yansıtan ifadeler tespit edilmiştir. Araştırmanın verileri, 100 Temel Eser içerisinde yer alan Türk edebiyatına ait tahkiye esaslı metinlerden tekil tarama yöntemi ile elde edilmiştir. Taranan eserlerden elde edilen veriler, araştırmanın amacına yönelik olarak belirlenen kategoriler çerçevesinde değerlendirilmiş ve verilere frekans analizi uygulanmıştır. Belirlenen kategorilere ait tüm veriler çalışmaya dahil edilerek sıklıkları ve yüzdeleri hesaplanmıştır. Hesaplanan sıklıklar ve yüzdeler tablolarda gösterilmiş ve tablolardan hareketle betimlenmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgulardan hareketle 100 Temel Eser'de cinsiyet algısının adalet temelli bir anlayışla sunulmadığı, aksine eril cinsin pek çok alanda üstün görüldüğü sonucuna ulaşılmıştır.
Acquisition of complementation in Turkish

Bu çalışmada Türkçe'yi anadil olarak edinen çocuklarda tümleç yantümcelerinin edinimi incelenmektedir, özellikle -mAK, -mA, -DİK ve - AcAk ekleriyle kurulan ve nesne görevinde olan yapılar üzerinde durulacaktır. Bu çalışmada çocukların hem doğal dil kullanımı sırasında kaydedilmiş verileri incelenmiş hem de deneysel çalışmalar yapılmıştır. Doğal ortamda kaydedilmiş veriler iki çeşittir. Birincisi, 1;1, 19 yaşından 3;3, 3 yaşma kadar belirli aralıklarla konuşmaları kaydedilmiş dört çocuktan oluşur. İkincisi ise 2;0-4; 8 yaşlan arası 33 çocuğun verileridir. Her tümleç yantümcesinin anlaşılabilirliği ve kullanımı tartışılmaktadır. -mAK ekiyle kurulan tümleç yantümcelerinin ilk olarak edinildiği ve bu edinimin 2 0- 3;0 yaş arasında gerçekleştiği saptanmıştır. 3;0 yaşındaki birkaç çocuk -mA ekiyle kurulmuş tümleç yantümcelerini kontrol eylemleriyle kullanmıştır. -DIK ekiyle kurulmuş tümle yantümceleri ise çocuklar tarafından hiç kullanılmamış, çocuklarla konuşan yetişkinler tarafından da az sayıda kullanılmıştır. Deneyler 3;0-6; 5 yaş arasındaki 42 çocuk ile gerçekleştirilmiştir. Anlama becerisi, kullanma becerisi hem de tekrar becerisi ölçen farklı deneyler yapılmıştır. Deney sonuçlan da doğal dil kullanımı sonuçlarına paralel çıkmıştır. -mAK tümleç yantümcelerinin edinimi -mA ve -DİK yapılanımı edinimiyle takip kullanılmıştır. Tümleç yantümcelerinin ediniminde hem kontrol eylemlerinin hem de ana eylemin anlamsal yapısının rolü olduğu görülmüştür. Son olarak da, tümleç yantümcelerinin eylemlerle birlikte öğrenildiği saptanmıştır.