turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Kitab-ı Esbabü'l-?Alamat

Eski Anadolu Türkçesi olarak adlandırılan, Oğuz Türkçesine dayanan yazı diliyle 13. yüzyıldan itibaren gerek tercüme, gerekse telif pek çok eser verilmiştir. Bilim dallarında yapılan tercümeler ve yazılan telif eserler, Türkçenin bilim dili olmasına büyük katkı sağlamışlardır.15. yüzyılın sonlarına doğru yazılan Kitab-ı Esbabü'lAlamat bir cerrahnamedir. Cerrahi bir tıp kitabı olan Kitab-ı Esbabü'lAlamat, hastalıkların belirtilerini ve sebeplerini açıklayarak tedavi yollarının anlatıldığı bir eserdir. Eserin iki nüshası bulunmaktadır. Çalışmamızda Süleymaniye Yazma Eserler Kütüphanesi, Yazma Bağışlar 814/ 1 Muhtelit arşiv numarasıyla kayıtlı nüsha kullanılmıştır. Diğer nüsha olan Kitab-ı Cerrahname'den destek nüshası olarak faydalanılmıştır. Çalışma giriş, inceleme, metin ve dizinlerden oluşmaktadır. Giriş bölümünde çalışmanın içeriği, yöntemi ve amacı belirtilmiştir. İnceleme bölümü imla özellikleri, ses bilgisi, şekil bilgisi olmak üzere üç bölümden meydana gelmektedir. Dördüncü bölümde metin, beşinci bölümde dizinler yer almaktadır. Genel dizinde kelimelerin sözlük anlamları verilmiştir. Genel dizine eklenen sıklık dizininde sözcüklerin kullanım sıklığı gösterilmiştir.
Derleme sözlüğü'nde Mersin ve Hatay illerine ait kelimeler

Bu tezde Anadolu ağızları içinde yeterince çalışılmamış Hatay ve Mersin ağızlarının ses bilgisel özelliklerini araştırılmıştır. Bu araştırma için ağız çalışmalarının en önemli kaynaklarından olan Derleme Sözlüğünden faydalanılmıştır. Hatay ve Mersin kelimeleri sesbilgisel olarak karşılaştırıldığında iki ilin ağızları arasından farklılıkların ve benzerliklerin olduğu ortaya çıkar. Türkiye Türkçesinde ünlü uyumlarına uymayan birçok kelime Hatay ve Mersin kelimelerinde uyuma uyar hale gelmiştir. Genellikle Mersin ağzında önseste ünlü türemesinin yaygın olduğu gözlemlenir. Hatay ve Mersin ağızlarında yer değiştirme olayının varlığı dikkati çeker. Her iki ilde de ünlü düşmesi seyrek olarak görülür. Ünsüz ikizleşmesi genellikle Hatay kelimelerinde meydana gelir. Mersin ağzını diğer ağızlardan ayıran en büyük özellik +rAk ekinin varlığıdır.
Arap kökenli öğrencilerin yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde karşılaştıkları zorluklar ve çözüm önerileri

Türk dilini öğrenen Arap kökenli öğrencileri, bu dili okumada, konuşmada, telaffuzda ve hatta bazen yazmada daha yetkin hale getirmek için muazzam bir çaba sarf etmesi gerekmektedir.
Suriyeli mültecilerin Türk medyasındaki temsili: Söylem tarihsel yaklaşım

Günümüzde göçün önemli sebeplerini ülkelerde yaşanan toplumsal baskılar ve çatışmalar oluşturmaktadır. 2011'de Suriye'de iç savaşın başlamasıyla birlikte çok sayıda Suriyeli Türkiye'ye sığınmıştır. Suriyeli mültecilerin Türkiye'ye sığınmasıyla birlikte Suriyeli mülteciler konusu Türkiye gündeminde önemli bir yer oluşturmuş ve Türk medyasında kapsamlı olarak tartışılmıştır. Medyada göçmenler ve mülteci temsilleri ile ilgili çalışmalar, onların medyada çoğunlukla olumsuz haberlere konu olduğunu ve genellikle suçlu, kurban ve tehdit gibi olumsuz temsillerle 'ötekiler' olarak sunulduğunu göstermektedir. Bu çalışmada, Türkiye'nin en yüksek baskı sayısına sahip 4 gazetesinde Suriyeli mültecilerle ilgili yayınlanan haber metinleri incelenmiştir. Veri tabanı, Suriyelilerin ilk gelişinin başladığı Mart 2011- 2012 ve Suriyelilerin toplumla birleştirilmesinin görece gerçekleştiği Mart 2016- 2017 dönemleri arasındaki toplam 393 haber metinini içermektedir. Bu çalışmadiki amaç, Suriyeli mültecilerin haberlerde hangi konu alanları altında temsil ediklerini incelemek ve bu konu alanlarının sıklığının söylenen dönemlerde farklılık gösterip göstermediğini saptamaktır. Bu amaçla, haberleri incelerken bir Eleştirel Söylem Çözümlemesi yaklaşımı olan Söylem Tarihsel Yaklaşımın (Wodak ve Meyer, 2001) 'BİZ' 'ONLAR' temsilini incelemek için önerdiği stratejilerden biri olan 'kanıtlama stratejisi' kullanılmıştır. Kanıtlama stratejisi kapsamında veri tabanındaki konu alanları saptanmış ve çözümlenmiştir. Bulgular, belirtilen dönemlerde, Türkiye'deki Suriyeli mültecilerin 6 konu alanı ve 13 alt konu alanı altında konulaştırıldığını göstermiştir. Saptanan konu alanlarının sıklığını belirlemek için nitel veriler yüzdeliklerle ifade edilmiştir. Konu alanlarının sıklığının gazetelere ve dönemlere göre farklılıklar gösterdiği saptanmıştır. Elde edilen sonuçlar ilk dönemde en sık konu alanlarının Mülteci Akışı (%26.51), Suriye'deki İç Savaş (%21.69), Yardım (%14.46), ikinci dönemde ise Yardım (%18.44), Toplumsal Tehdit/Zarar (%12.10), Suç (%12.10) ve Kurban (%10.37) olduğunu göstermiştir.
Processing of conditional constructions in turkish l2 speakers of English

İnsanlar dilbilimsel bir girdiyi otomatik olarak analiz etme, anlama, işlemleme ve üretme yeteneğine sahiptir. Bu becerinin temelini sözdizimsel işlemleme sırasında sözcükleri biçimbilimsel, edimbilimsel, anlambilimsel ve diğer ilgili dilsel ve dilsel olmayan bilgilere göre çözümleyebilme oluşturur. Bu çalışma temel olarak İngilizceyi ikinci yabancı dil olarak öğrenen Türk öğrencilerin koşullu yapıları işlemleme örüntülerini araştırmayı amaçlamaktadır. Çalışmanın diğer amacı ise Yüzeysel Çözümleme Hipotezi'nin ve Öngörülü Çözümlemede Daha Az Etkinlik Hipotezi'nin sınanmasıdır. İkinci dil konuşucularının dilbilgisel olmayan yapıları edinimini ölçmek amacıyla Dilbilgisel Yargı Testi ve koşullu yapıları çözümleme süreçlerini araştırmak adına online Kendi-Hızıyla Okuma deneyi kullanılmıştır. Bu araştırmada Bağlaç Türü ve Bağlam Türü deney cümleleri arasında değişkenlik göstermiştir. Dilbilgisel Yargı Testi'nin sonuçları katılımcıların ikinci dildeki koşullu yapıları doğru bir şekilde edindiğini göstermesine rağmen, online Kendi-Hızıyla Okuma deneyi sırasında katılımcılar aynı performansı gösterememiştir. Online deneyde katılımcılar unless koşulunda, unless... not ve if... not koşullarının zıttına, bağlamsal bilgiyi etkili bir şekilde entegre edememiştir. Bu sonuç anadil konuşucularının işlemleme örüntülerinde de yansıyarak gözlemlenmiştir. Her iki grupta gözlemlenen bu benzer örüntü ikinci dil konuşucularının sözdizimsel beklentileri karşılanmadığında bağlamsal bilgiyi kısıtlı bir şekilde entegre etmesinin veya edememesinin yalnızca ikinci dil konuşucusu olmaya atfedilemeyeceğini göstermiştir. Araştırmanın bulguları ikinci dil çözümleme savları çerçevesinde tartışılacaktır.
Zazacanın fonetik açıdan incelenmesi; Kuzey, güney ve merkez Zazacasının karşılaştırılması

Zazaca, zengin bir sözlü edebiyata sahip olmakla beraber, yazılı alanda geri kalmıştır. Son yıllarda yapılan çalışmalar, kültür envanterinin yazıya geçirilmesini ve dilin standartlaşmasının önünü açmıştır. Bu çalışmanın amacı, Zazacayı bölgelere göre incelemek; kuzey, merkez ve güney bölgelerinde konuşulan ağızları karşılaştırmaktır. Türkiye'nin doğu ve güneydoğu kısmında yaşayan Zazaların coğrafik olarak birbirinden ayrı olmaları, dillerine de yansımıştır. Çalışmada, Zazacanın farklı ağızları, fonolojik ilke ve kriterlere göre, karşılaştırmalı bir şekilde ele alınmıştır. Çalışma fonolojiyi ele almakta, fizyolojik fonolojiyi ve akustik fonolojiyi kapsamaktadır. Genel bir çerçevede dil, dilbilim, dilbilimin alt dalları, dil aileleri, Kürtçenin lehçeleri ve Zazacanın konuşulduğu yerler izah edilmiş; fonoloji ve alt dalları, fonolojinin yasa ve ilkeleri tanıtılmıştır. Zazacada var olan vokal ve konsonant sesler, bölgelere göre örnek sözcüklerle ve her bölgedeki frekans değerleri hesaplanarak izah edilmiştir. Zazacada meydana gelen ses olayları, farklı bölgelerden seçilen folklorik metinlerden örnekler verilerek incelenmiştir. Çalışmada; örneklendirme, tanık gösterme, grafikle gösterme, sayısal verilerden yararlanma, açıklama gibi yöntem ve tekniklerden yararlanılmıştır. Her bölgeden bir korpus oluşturulmuş, bu korpustan seslerin frekans değerleri hesaplanmış ve grafikle gösterilmiştir. Ek kısmında bazı sözcüklerin akustik görüntüleri, ses grafiği olarak ilave edilmiştir. Zazacada bölgeler arasında fonolojik farklılıklar vardır. Bir sözcük, ağızlara göre farklı şekillerde seslendirilmektedir. Ağızlar arasında, seslerin frekans yoğunlukları farklıdır. Ağızlar üzerine yapılacak çalışmalar, bu farklılıkları meydana çıkaracak bunları aza indirecektir.
Tercüman-ı Hakikat gazetesi (1-1500. sayılar) inceleme ve seçilmiş metinler

Edebiyat ve basın tarihçiliği birbirine ihtiyaç duyan ve bağlantılı çalışan bilim dallarıdır. Bunda edebiyatımızın uzun yıllar boyunca edipler tarafından yönetilen gazete ve dergilerle varlığını sürdürmesi, bu yolla canlı bir görünüm arz etmesi etkilidir. Tercüman-ı Hakikat, bir gazete olmasının yanında devrin edebi anlayışına yaptığı katkılar ve edipleri çevresinde toplaması ile söz konusu vasıfları haizdir. Bu çalışma gazetenin 1878- 1883 yılları arasındaki 1 -1500. sayılarını kapsamaktadır. Giriş ve üç ana bölümden oluşan çalışmanın giriş kısmında devrin siyasi hayatı ile basını ve edebiyatı hakkında bilgi verilmeye çalışılmıştır. Birinci bölümde gazetenin özellikleri ile basın ve edebiyat temelinde içeriğinin değerlendirilmesi bulunmaktadır. İkinci bölüm çalışma yapanlara kolaylık sağlanması maksadı ile gazetenin yazı içeriğinin önce isimlere göre sonra konulara göre alfabetik olarak hazırlanan dizininden oluşmaktadır. Gazetede yer alan kitap, dergi ve çeşitli konulardaki ilanlar da bu bölümde, ayrı bir başlık ve aynı sistem üzere sunulmuştur. Son bölüm ise gazetenin içeriği ve duruşunu ortaya koymak maksadı ile çeşitli konularda seçilen örnek metinlerin harf aktarımlarından oluşmaktadır.
Intercultural awareness of the stakeholders in middle school English language lessons: the case of 8th grade students, their teachers and parents in Gaziantep province İslahiye district

Bu çalışma, Türkiye'deki devlet okullarındaki 8. sınıf öğrencileri tarafından 2018- 2019 Eğitim-Öğretim yılında İngilizce derslerinde kullanılan 'Mastermind' ders kitabındaki kültürlerarası unsurları tanımlamayı amaçlamaktadır. Kitap, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen müfredata uygun olarak tasarlanmış ve Avrupa Dilleri Ortak Çerçeve Programı standartları dikkate alınarak hazırlanmıştır. Kitap dört beceri ile ilgili 10 ünite ve aktiviteleri içermektedir ve bu aktiviteler kitapların kültürel içeriğine odaklanan bir kontrol listesi ile analiz edilmiştir. Ayrıca, Gaziantep ili İslahiye ilçesinde, 'Mastermind' kitabını kullanan 35 öğrenci, velileri ve öğretmenleri ile bu ders kitabındaki kültürel unsurlara ilişkin algılarını ve kültürlerarası farkındalıklarını değerlendirmek ve aynı zamanda bu bulguları ders kitabı analiziyle ilişkilendirmek için görüşmeler yapılmıştır. Bu yarı yapılandırılmış görüşmeler kaydedilmiş ve görüşmelerden elde edilen veriler içerik analizi yoluyla incelenmiştir. Bulgular göstermiştir ki ders kitabı ağırlıklı olarak kültürden bağımsız unsurları içermektedir ve kültürlerarası unsurları içeren aktivitelerin sayısı çok düşüktür. Çalışmada paydaşların ders kitabı, kitapta yer alan kültürlerarası içerikle ilgili görüşleri, kültürlerarası farkındalıkları ve Türk kültürü ile farklı kültürlere ilişkin algıları ayrıntılı olarak sunulmuştur. Bu çalışma, kitap yazarları, müfredat tasarımcıları ve Milli Eğitim Bakanlığı'ndaki karar alıcıların yabancı dil öğrenenler için kültürlerarası unsurlar sağlamaya yeterli olacak düzeyde ders kitabı geliştirmeleri için faydalı olabilir ve ayrıca Türkiye'deki devlet okullarındaki paydaşların kültürlerarası farkındalıklarının nasıl geliştirileceğine dair bulgular ve bazı öneriler sağlayabilir.
Anadolu ağızlarında fiil kökleri (2 cilt)

Türk dilinin zenginliği önemli ölçüde fiil grubu kelimelerde yaşamaktadır. Edebi dilde yıllardır bu konuda çalışmalar yapılmaktadır. Ancak, ağızlarda yaşayan fiillerle ilgili başlıbaşma ayrıntılı bir çalışma şimdiye kadar ortaya konmamıştır. Biz, 'Avşar ağızları' adlı yüksek lisans tezimizi hazırlarken bu konudaki eksikliğin farkına vardık. Ve bu konuyu araştırmayı arzu ettik. Amacımız ağızlarda yaşayan fiilleri tesbit edip bu zenginliği ortaya koymaktı. Öncelikle şimdiye kadar yapılmış olan ağızlarla ilgili çalışmaları tesbit ettik. Bu çalışmalardaki Anadolu ağızlarından toplanmış metinlerden fiilleri ve fiillerin geçmişş olduğu cümleleri fişledik. Fişleme sırasındaa fiillerin çeşitli özelliHerini dikkate alarak ilerideki çalışmalara yön verecek ayrıntıları tesbit ettik. Fişlediğimiz fiilleri sözlük sırasına koyduk. Her fiil için en az iki örnek verdik. Bu fiilleri ve örnekleri hangi eser ve hangi bölgeden aldığımızı belirttik. Fullerin farklı söylenişlerini asıl fiilin allın da varyant olarak gösterdik. Bu çalışmaları yaparken ağız özelliklerini ortaya koyan transkripsiyon işaretlerini belirtmek için azami titizlik gösterdik. Sonuçta, 10.000 civarında fiil tesbit ederek bunlardan oluşan bir fiiller sözlüğü meydana getirdik. Ayrıca, tesbit ettiğimiz fiilleri, şimdiye kadar edebi dilde fiillerle ilgili yapılmış tasnifler doğrultusunda bir gruplamaya tabi tuttuk. Gördük ki ağızlarda yaşayan fiiller de en az edebi dildeki fiiller kadar zengindir. Hatta daha da fazla. Anadolu ağızlarına az da olsa bir katkımız olduysa bundan mutluluk duyacağız. Saygüarımla.
Eski Uygurca Ölüler Kitabı üzerine bir çeviri denemesi

Yüksek Lisans Tezi olarak hazırlanan bu çalışma Aurel Stein tarafından Dunhuang'da bulunan ve Or. 8212 (109) numarayla British Library'nin Oriental El Yazmaları ve Basılı Kitaplar bölümünün Aurel Stein El Yazmaları Koleksiyonunda bulunan yazmanın 1 -236. satırları arasında bulunan ilk metnine dayanmaktadır. Ele alınan metin daha önce P. Zieme ve G. Kara tarafından 1978 yılında Ein Uighurisches Totenbuch adıyla transkripsyon, Almanca çeviri, notlar ve sözlükle birlikte yayınlanmıştır. Bu çalışmada yazmaya adını veren A metninin Türkçeye çevirisi, Uygur harfli metnin aslına dayanan transkripsyon ile açıklamaları yukarıda anılan çalışmanın ışığında, özellikle notlar kısmında neredeyse anılan çalışmadan yararlanılarak, Türkiye Türkçesine çevrilmiştir. Bu çalışma 6 bölümden oluşmaktadır. '1. Giriş' bölümünde çalışmada yer alan yazma ve üzerine yapılan çalışmalara, çalışmada izlenen yönteme, yazmanın özelliklerine değinilmiştir. '2. Metin' bölümünde çalışmada yer alan yazmanın yazı çevirisi ve harf çevirisine yer verilmiştir. '3. Çeviri' bölümünde metnin Türkiye Türkçesine çevirisine yer verilmiştir. '4. Açıklamalar' bölümünde önceki yayının açıklamalarına ve bu açıklamaların çevirilerine ve gerekli görülen yerlerde yapılan ekleme ve düzeltmelere yer verilmiştir. '5. Dizinler' bölümünde iki dizin hazırlanmıştır: '5.1. Uygurca Dizin' ve '5.2. İkilemeler Dizini'. '5.1. Uygurca Dizin'de madde başları Eski Uygurca, anlamları Türkiye Türkçesidir. Ayrıca Uygurca dizinde bazı kelimelerin Sanskritçe, Çince veya Tibetçe karşılıkları verilmiştir. '5.2. İkilemeler Dizini' bölümünde metinde yer alan ikilemeler ve anlamlarına yer verilmiştir. '6. Sonuç' bölümüdür. Bu bölümlere ek olarak çalışmanın ekler bölümünde kullanılan metnin tıpkıbasımına yer verilmiştir.
Ahmet Ümit'in Kırlangıç Çığlığı adlı eserinin söz dizimsel açıdan incelenmesi

Ahmet Ümit polisiye romanın önemli isimlerinden biridir. Bu çalışmada yazarın son dönem romanları arasında yer alan Kırlangıç Çığlığı adlı romanının söz dizimi bağlamında incelemesi yapılmıştır. Sözcükler dilin en önemli unsurudur. Dili dil yapan bu unsurlar seslerden oluşmaktadır. Seslerin sözcüklere sözcüklerin cümlelere dönüşmesi belli başlı düzen çerçevesinde oluşur. Sözcüklerin birbiriyle olan ilişkileri cümledeki konumları söz diziminin işidir. Türkiye'de söz dizimi çalışmalarına oldukça önem verilmektedir. Bu sebepten bu alana katkı sağlamak ve yazarların/şairlerin kullandığı dili daha iyi anlayıp aktarabilmek bu çalışmanın ortaya çıkmasında etkili olmuştur. Büyük bir titizlikle incelenen çalışmada giriş, gelişme ve sonuç bölümleri yer alır. Giriş ve gelişme bölümünde yer alan tanımlar bazı söz dizimi kitaplarından alınmıştır. Hemen her söz dizimi kitabında bulunan farklılıklara da yer verilerek incelenen çalışmada bu farklılıkların göz önünde bulundurulmasına da dikkat edilmiştir. Sonuç bölümünde romandan bulunan örnekler değerlendirilerek tablolar halinde gösterilmiştir.
Karafi'nin el-Furuk adlı eserindeki dilsel kavramlar

Bu tez ilk olarak furuk kavramının Arap dili ve belagatı çerçevesindeki kapsam ve içeriğine işaret etmektedir. Bu bağlamda sözlük anlamında benzer manalar taşıyan lafızların eş anlamlı kabul edilip edilemeyeceği tartışmasını iki tarafın görüş ve delillerini vererek ortaya koymaktadır. Aynı şekilde nahiv ve belagat alanında da furuka konu olabilcek başlıkların olduğuna dikkat çekmiş ve bunların bazen müstakil birer konu başlığı olabileceği gibi harf, edevat veya ifade çeşitliliğine bağlı farklı anlam yansımaları olarak karşımıza çıkacağına işaret etmiştir. Daha sonra ise furuk kavramı üzerinden Arap dili ile fıkıh usulü arasındaki ilişkiyi ortaya koymakta ve bunu kavaid-i fıkhiyye alanında yazılmış en kapsamlı te'lif olan Karafi'nin el-Furuk adlı eserinde yer alan dilsel kavramlar başlığı ile özel bir boyuta taşımaktadır. Çalışmamız eserde yer alan lügat, nahiv ve belagat ile doğrudan ilişkili olan, aynı zamanda bu alanlarda birbirine benzer kabul edilen konu başlıklarının bir usulcü gözüyle nasıl değerlendirildiğini ve özellikle de nahiv alanındaki farkların fıkıhta ne gibi pratik sonuçlar doğurduğunu ortaya koymaktadır.
Te'vilatu ehli's-sünne tefsirinde dil meseleleri

İmamı maturidi önemli kelam alimlerinden, kelam ilmi ise İslam aleminde önemli ilimlerden sayılmaktadır. Onun on ciltten oluşan tevilatu ehli sünne adlı tefsiride önemli kitaplarından sayılmaktadır. Bunun sebebi ise içerdiği kelami, fıkhi ve siyasi mevzulardır. Dolayısıyla böyle bir alimin eserlerinden biriyle ilgili luğavi bir çalışma yapmak elzemdi. Bu hususta onun tefsirinde işaret ettiği lügavi meselelerden oluşan konuları çıkarmak için tefsirini ele alarak incelemek üzere onu okudum. Böylelikle görüşlerinde ona yardımcı olmak ve kendisine muhalefet edenlere karşı başarısını ispatlama imkanı oluşmuştur. Bu çalışma bize imamı maturidinin sarf, nahiv delalet gibi lügat kurallarına ne kadar muttali olduğunu da göstermektedir. Yine imamı maturidinin görüşlerinin ferra, ibni far is sibeveyh gibi lügat alimlerinin ebu hayyan, imam Fahreddin Razi ibni atiyye ve başka müfessir alimlerinin de görüşlerine ne kadar yakın olduğunu ortaya koymaktadır. Bu çalışmanın üç bölümden oluşması gerekiyordu. Birinci bölümü sarf ve önemine ayırdım. İkinci bölümü imamı maturidinin tefsirinde değindiği nahiv kuramlarına ayırdım. Üçüncü bölümü teradüf, iştirak, tezat ve muarrab gibi delalet kuramlarına ayırdım. Bu çalışmayı bir takım sonuçlarla özetledim:-İmamı maturidinin birçok yerde tefsirinde dil kuramlarına itimat etmesi-Kelami görüşlerini ispat etmede dil kuramlarının etkisi vardır.-İmamı maturidinin tefsirinde savunduğu dil kuramları ile dilbilimcilerin görüşleri uyuşmaktadır.
Yayladağı Ağzı

Hatay'a bağlı, çok eski bir geçmişşi olan Yayladağı ilçesi Türklerin Anadolu'ya göçleriyle birlikte iskan edilmiş yerleşim yerlerindendir. Bugüne kadar üzerinde ayrıntılı çalışma yapılmamış bölgelerden biri de Yayladağıdır. Bu çalışmada Hatay ili Yayladağı ilçesinin ağzı incelenecektir. Ayrıca Türkiye Ağız Haritası'nın ortaya çıkarılmasına katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. İlçenin ağzını oluşturan 29 köy ile 3 belde seçilmiş ve metinler üzerinden ilk sonuçlar ortaya konulmuştur.
Arap gramerinde mebnİler

Bu çalışmada 'Arap Gramerinde Mebniler' konusu ele alınarak mebni'nin tanımı ve kapsamındaki konuların yanı sıra, mebnilerle ilintili bulunan konular incelenip analizleri yapılmıştır. Çalışma giriş bölümü ve dört bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde Arapçanın dilsel bazı özellikleri üzerinde durulmuş, diğer dört bölümde mu'reb, mebni ve mebni'nin bölümleri tek tek ele alınıp incelenmiştir.
Merkezi Türk dillerinde geçişsiz fiillerin edilgen yapılması

Tarihi gelişim seyri boyunca farklı coğrafyalara yayılmış ve farklı kültürlerle karşılaşarak çeşitli etkileşimlere uğramış olsalar da Türk dilleri sözdizimsel açıdan benzer özellikler göstermektedir; fakat bazen farklı eğilimler de gösterebilmektedir. Edilgenlik özellikle de geçişsiz fiillerle kurulan edilgenlik Türk dillerinde bazı farklılıkları olan sözdizimsel bir olaydır. Bu çalışmada Türk dillerinde, özellikle Merkezi Türk dillerinde, geçişsiz fiillerin edilgen yapılmasında ne gibi farklılıklar gösterdikleri incelenmiştir. Edilgenlik, cümledeki etkilenen rolündeki nesnenin özne pozisyonuna yükselmesi, gramatikal ilişkisini kaybeden öznenin ise cümleden atılması ya da seçimlik bir unsur olarak cümleye eklenmesidir. Diller geçişli fiillerin edilgen yapılmasına izin verirken, geçişsiz fiillerin edilgen yapılmasında farklı eğilimlere sahiptirler. Bu çalışmada öncelikle geçişli fiillerin edilgen yapılmasına değinilmiştir. Ardından Perlmutter'in Anakkuzatif Hipotezi doğrultusunda geçişsiz fiillerin anakkuzatif-anergatif ayrımı, bu ayrımın çeşitli açılardan dile yansımaları, edilgenliğe etkisi üzerinde durulmuştur. Geçişsiz fiillerin edilgen yapılmasında geçişsiz fiil sınıflarının ne dereceye kadar etkili olduğu üzerinde durulmuştur. Geçişsiz fiil sınıflandırması temelinde Türk dillerinde bu fiillerin edilgen yapılmasındaki benzerlikler ve farklılıklar üzerinde yoğunlaşılmıştır. Geçişsiz fiillerin özelliklerinden yola çıkılarak hangi geçişsiz fiillerin Merkezi Türk dillerinde edilgen yapılıp yapılmadığı incelenmiştir. Bunun sonucunda genel olarak Merkezi Türk dillerinde geçişsiz fiillerin edilgen yapılmasına Türkiye Türkçesinde olduğu kadar sık rastlanmadığı gözlemlenmiştir.
Türkçede ara sınıf eylem yapıları

Son dönem dilbilim çalışmalarında eylemlerin genellikle üye yapısı temel alınarak yapılan geçişli ve geçişsiz sınıflandırmalarının dışında geçişli eylem yapılarından türeyip, bu eylemlerin geçişsiz özelliklerini sunan ve daha çok etken tümce yapısına sahip olanlara sınıf eylem yapıları incelenmektedir. Bu bağlamda, bu çalışmalara sınıf eylem yapılarının Türkçede ne gibi görünümler sergilediğini betimlemeyi amaçlamaktadır. Türkçede eylemler üzerine yapılan sınıflandırma çalışmaları çoğunlukla geçişli ve geçişsiz eylemler ve bunların alt başlıkları olan tek-geçişli/çift-geçişli ve etkilemesiz/belirtmesiz eylemlerle sınırlı kalmış, ara sınıf eylem yapılarına yönelik detaylı çalışmalar yapılmamıştır. Bunun yanı sıra, alanyazında eÖ yapılarına yönelik son dönem çalışmalarda iki farklı görüşün ortaya çıktığı görülmektedir. Bu görüşlerden ilki geçişli ve etkilemesiz eylemlerin evre oluşturduğunu, ikinci görüş ise bu eylemler dışında belirtmesiz ve edilgen yapılı eylemlerin de evre oluşturduğunu iddia etmektedir. Ancak, her iki görüşü savunan araştırıcılar incelemelerinde ara sınıf eylem yapılarını göz ardı etmektedirler. Bu çalışmadaki amacımız, eÖ yapılarına yönelik olan görüşleri evre kuramı çerçevesinde ele alarak ara sınıf eylem yapılarının bu görüşlerden hangisini desteklediğini belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda Türkçe Güncel Sözlük'te eylem ulamı altında yer alan 15100 eylem alanyazında ara sınıf eylem yapılarının özelliklerini belirlemede kullanılan sınamalar doğrultusunda incelenmiş, sat-, boya-, ov-, kes-, çırp-, çiz-, biç-, temizle- ve yaz-eylemlerinin ara sınıf eylem yapısı sundukları gözlemlenmiştir. Çalışmamız, ara sınıf eylem yapılarının eÖ yapılarına yönelik yaklaşımlardan 'geçişli ve etkilemesiz eylemler evredir' görüşünü desteklediği ancak her iki görüşün de sorunlu yönleri olduğunu ortaya çıkarmıştır.
Molla Camİ'nin Hıredname-i İskenderİsi

Tercümede Molla Cami'nin Heft Evreng adlı mesneviler mecmuasının Cabulka Dad Ali Şah, Asgar Canfeda, Zahir Ahrari, Hüseyin Ahmed Terbiyet tarafından hazırlanmış olan 1999 basımı esas alınmıştır. Çalışmamızda eserin Türkçe'ye tercümesi, metin incelemesi kapsamında; İskender ve İskendernameler hakkında genel bilgi, Molla Cami ve onun şairliği ile eserleri hakkında özet bilgi, eser içeriğinin özeti, eserin şekil ve tür bilgisi, eserin yazılışı esnasında yazarın etkilendiği diğer şairler ve bu şairlerin eserlerinde ortak bulunan hikayeler hakkında bilgi verilmiştir. Klasik dönemin son büyük şairi olarak nitelenen Molla Cami'nin Hıredname-i İskenderi'sini Türkçe'ye tercüme etmekle bu önemli eseri Türk edebiyatı camiasının da istifadesine sunmayı ummaktayız.