Mehmet Eröz'de sosyo-kültürel bütünleşme

Bir bütün olan toplumsal yapı, değişme sırasında da bu bütünlüğü devam ettirir. Toplumun çeşitli kurum ve unsurları arasındaki ilişkinin ahenkli olması sosyo-kültürel bütünlüğün varlığına işaret etmektedir. Eröz, Sosyo-kültürel unsur ve kurumları Türk toplumunun problemlerine çözüm getirerek, birlik ve beraberliği sağlayabilmek amacıyla incelenmiştir. Sosyo-kültürel bütünleşmeyi engelleyecek veya geciktirecek sebeplerin açıklanmasına çalışmıştır. Günümüzdeki kentleşme olgusu beraberinde bazı problemleri getirmiştir. Büyük umutlarla köylerinden kentlere göç eden insanlar, çoğunlukla hayal kırıklığına uğramışlardır. Beklentilerini tatmin edemedikleri için de dayanışmanın olmadığı kent ortamında yapayalnız kalmışlardır. Köydeki çevrenin kontrol ediciliğinden uzakta kalan bu insanlar kimi kez de yasal olmayan işleri yapmaya yönelmişlerdir. Ortak kültür değerleri ve normları bir toplumdaki dayanışmayı ve birliği sağlar. Yani, milli kültürün kuvvetli olması sosyo-kültürel bütünleşmeyi sağlaması açısından büyük önem taşımaktadır. Bir değer sistemi olan kültüre katılımın oranı da o toplumun bütünleşme ya da çözülme süreci içerisinde olup olmadığını belirler. Toplumdaki kişilerin milli kültürü benimseyip, yaşayabilmesi için ise tarih şuuruna sahip olmaları gerekmektedir. Tarih şuuru kişilerin başıboşluk içine girmemesini sağlar. Onlara huzur verir. Eröz, tüm ilmi çalışmalarında sosyo-kültürel bütünlüğün sağlanabilmesi noktasında görüşlerini ortaya koymuştur. O, insanlık tarihini milli menfaat çatışmalarının, dayanışmanın ve işbirliğinin tarihi olarak görmüştür. Birleştirici ve bütünleştirici olmayı hedefleyen Eröz' ün dil, eğitim ve din hakkındaki görüşleri de bunu vurgulamaktadır. Toplumun var olan kültürünün aktarılmasında birer araç olan dil ve eğitim, sosyo-kültürel bütünleşmeyi sağlarlar. Dilin sosyolojik olarak temel fonksiyonu, Ill toplumun üyeleri arasında sosyal etkileşmeyi, haberleşmeyi sağlamasıdır. Ailede başlayan eğitim, okulda devam eder. Ailede verilen eğitimle okulda verilen eğitim birbirini desteklemeli, tamamlamalıdır. Bu şekilde eğitim bir bütünlük kazanır ve olgun hale gelir. Eğitim, millet hayatının devamlılığında önemli bir fonksiyona sahiptir. Her toplumun küçük çocuklarına eğitim yoluyla kendi değerlerini benimsettiği düşünülürse, eğitimin sosyo-kültürel bütünleşmeye yapacağı katkı ortaya çıkmaktadır. Eğitim sayesinde toplumlar kişilerini sosyal, kültürel ekonomik ve politik birer güç haline getirmektedir. Sosyal, ruhi ve ilahi bir kurum olan din, toplumda sosyal kontrolü sağlar. Din, toplum hayatını şekillendiren unsur olup, doğumdan ölüme kadar yapılan bütün faaliyetlerde belirli tavırları ve katılımı oluşturur. Türklerin Hıristiyanlaşması ve eriyip gitmesi problemlerine ışık tutabilmek amacıyla araştırmalar yapan Eröz, çeşitli Hıristiyan mezheplerinin açtığı okullar ve çıkardıkları kitaplarla yürüttükleri faaliyetleri de açıklamaya çalışmıştır. Türkler arasında etnik ve kültürel bir bağ kurmaya çalışarak, Türk topluluklarını Türklük fikirlerinden koparmayı hedefleyenlere karşı tarihi araştırmaların gerekliliği ve önemi hususunda bilinçli olunması gerekliliğini belirtmiştir. Türk kültür dünyasında sosyo - kültürel bütünleşmenin sağlanmasını kendisine hedef tesbit eden Eröz, Hocası Fındıkoğlu gibi belli bir ekolün üyesi olmak yerine, araştırdığı konularda bütün yaklaşımlardan faydalanmıştır. O, problemleri bütünleştirici bir tahlile tabi tutmuştur.