turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Viyana Satım Sözleşmesi ve Türk Borçlar Kanunu kapsamında satıcının ayıptan doğan sorumluluğu ve özellikle Viyana Satım Sözleşmesi'ne göre alıcının tazminat talep etme hakkı

Bu çalışma, Özyeğin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü'nde yüksek lisans tezi olarak hazırlanmıştır. Tezde araştırılan konu, Viyana Satım Sözleşmesi ve Türk Borçlar hukuku açısından ayıplı ifadan dolayı alıcının sahip olduğu seçimlik haklar ve özellikle Viyana Satım Sözleşmesi'ne göre önemli bir hak olan tazminat hakkıdır. Giriş bölümünde konunun seçimindeki etkenler ve inceleme tarzı, terminoloji tercihi ele alınmıştır. Birinci bölümde Viyana Satım Sözleşmesi'nin uygulama alanı, yer bakımından, maddi bakımdan ve zaman bakımından ele alınmış ve sonrasında Türk Borçlar Kanunu ile Viyana Satım Sözleşmesi uyarınca ayıptan doğan sorumluluk karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. İkinci bölümde, alıcının Viyana Satım Sözleşmesi uyarınca ayıplı ifa sonucu tazminat talep etme hakkı ayrıntılı olarak incelenmiştir. Sonuç bölümündeyse, tezde araştırılan konular ve yapılan çıkarımlar bir arada sunulmuştur.
Vergi aflarının kamu yararı açısından değerlendirilmesi

Ülkemizde sıklıkla çıkarılan vergi af kanunları; kayıtlı ekonominin teşvik edilmesi yoluyla verginin tahsili meşru amacına dayanmaktadır. Vergi af kanunlarının meşru amacını gerçekleştirebilmesi ise elverişli bir araç olmasına bağlıdır. Bu çalışma, vergi affı düzenlemelerinin hedeflenen amaca ulaşmada elverişli bir araç olup olmadığını sorgulamaktadır. Bu doğrultuda, çalışmanın ilk bölümünde, yasa koyucunun kayıtlı ekonominin teşvik edilmesi yoluyla verginin tahsili meşru amacına ulaşmak için vergi afları yoluyla kullandığı araçlar ve bu araçların tarihsel süreçteki kapsamı ele alınmıştır. İkinci bölümde, vergi aflarının, kayıt dışı ile mücadelenin en önemli araçlarından olan vergi denetimi ve cezalar üzerindeki etkisi değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde, vergi aflarının olumsuz etkilerini azaltmak için denetimi güçlendirici düzenlemeler ile eş zamanlı yürütülüp yürütülmediği ele alınmıştır. Son bölümde ise, vergi aflarına başvuran çeşitli ülke örneklerine yer verilmiştir. Vergi aflarının, kayıt dışı ile mücadelede sorunlu bir alan yarattığı, bu bağlamda vergisini düzenli ödeyen ve ödemeyen mükellefler arasında yaratılan eşitsizliğin makul ve adil kriterlere dayandırılmasının gerekli olduğu, vergi idaresini güçlendirici düzenlemelerin ise vergi aflarının olumsuz etkilerinin azaltılması konusunda henüz sınırlı kaldığı sonucuna ulaşılmıştır.
Türk Ceza Kanunu'nda çocukların cinsel istismarı suçu

Toplumun geleceğini oluşturan çocuğun, sağlıklı bir birey olarak yetişebilmesi için her türlü istismar ve şiddette karşı korunması gerekir. Özellikle çocuğun maddi ve manevi varlığı üzerinde derin izler bırakan ve toplumda nefretle karşılan cinsel istismar, etkili müdahaleyi gerektiren bir istismar türüdür. Bu müdahalenin bir gereği olarak, çocukların cinsel dokunulmazlığının, ceza hukukunda hukuki himayenin konusuna dahil edilmesi zorunludur. Cinsel dokunulmazlığı korumak ve özellikle çocukların sağlıklı bir cinsel gelişim gösterebilmelerini sağlamak amacıyla, çocukların cinsel yönden istismarına yönelik filler 5237 sayılı TCK m. 103'te yaptırım altına alınmıştır. Son yıllarda çocukların cinsel istismarı suçunda önemli derecede artış görülmektedir. Bu artışın önünün kesilmesi ve çocukların fiziksel ve ruhsal gelişimlerini sağlıklı bir şekilde tamamlayabilmesi adına her alanda ciddi çalışmalar yapılmaktadır. İnsan soyunun en sevilesi varlığı olan çocuğun, maruz kaldığı bu istismar türüne karşı korunması için yapılan çalışmalara katkı sağlamak amacıyla, çocukların cinsel istismarı suçu tez konusu olarak seçilmiştir. Çalışma kapsamında suça ilişkin temel kavramlar, suçun tarihi gelişimi ve mukayeseli hukuktaki görünüm şekilleri ile 6545 sayılı Kanun değişikliği ile getirilen yenilikler ışığı altında, teknik hukuk açısından düzenlenme şekli incelenmeye çalışılmıştır.
Yargıtay kararları çerçevesinde tefecilik suçu

Günümüz ekonomik koşullarında, ihtiyaç sahibi kişilerin, kamu otoritesinin kontrolü dışında faiz karşılığı ödünç para almaları sonucu ekonomik bakımdan zor duruma düşmeleri, bir borç bataklığıyla karşı karşıya kalmaları ve bunun sonucunda da geri ödeme imkansızlığı içine girmeleri çokça karşılaşılan bir durum olmaktadır. Bu nedenle birçok ülkede olduğu gibi ülkemizde de, kamu otoritesinin denetiminden uzak şekilde, izinsiz olarak faiz karşılığı ödünç para verilmesi yasaklanmıştır. Tefecilik, ülkemizde bir dönem yasal bir faaliyet olan ikrazatçılığın, kanunda öngörülen şekil ve şartlarda, yetkili merciden izin alınmadan veya mevzuata aykırı şekilde yapılması anlamına da gelmektedir. Mülga 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nda bu suça yer verilmemişti. Bu dönemde tefecilik fiilleri, ilk olarak 2279 sayılı Ödünç Para Verme İşleri Hakkında Kanun, ardından da 90 sayılı Ödünç Para Verme İşleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile yaptırım altına alınmıştı. 1.6. 2005 tarihinde yürürlüğe giren TCK ise tefecilik suçuna 241. maddesinde yer vermiştir. Bu hüküm uyarınca; 'kazanç elde etmek amacıyla başkasına ödünç para vermek' eylemi yaptırım altına alınmıştır. Ekonomi, Sanayi ve Ticaret Alanına İlişkin Suçlar bölümünde düzenlenmiş olan tefecilik, ekonomik ve iktisadi hayattaki istikrar ve dengeleri korumayı hedefleyen bir suç tipidir. TCK'unda bu suç tipine yer verilmesi yerinde olmakla birlikte, hükmün düzenleniş şeklinin yetersiz olduğu, belirlilik, kanunilik ve kıyas yasağı ilkeleri yönünden bazı sıkıntılar barındırdığını da ifade etmeliyiz. Çalışmamızda öncelikle suçun tanımına, benzer kavramlardan farkına ve konu hakkındaki kanuni düzenlemelere değinip, akabinde de suç teşkil eden fiilleri ele alıp, nasıl bir yasal düzenleme ile bu tarz eylemlerle etkin mücadele edilebileceğini öğretideki görüşler ve uygulamadaki yargı kararları çerçevesinde aktarmaya çalıştık.
Devletin yatırım dışı yükümlülükleri bağlamında ICSID tahkiminde üçüncü kişilerin tahkim yargılamasına müdahalesinin incelenmesi

Bu çalışmada, genel olarak uluslararası yatırım tahkiminde ve özel olarak da ICSID tahkiminde amicus curiae olarak bilinen üçüncü kişilerin rolü incelenmektedir. Konu, yeni bir olgu olmasına rağmen, değişik açılardan ilgi çekmeye başlamıştır. Konu özellikle yatırım tahkiminin gizliliği-şeffaflığı ekseninde yoğun bir şekilde tartışılmaktadır. Bilindiği üzere, tahkim temelini tarafların iradesinden alır. Bu sebeple geleneksel olarak sadece tahkim sözleşmesine taraf olanlar, duruşmalara katılma, heyete yazılı bildirimde bulunma, tarafların dilekçelerini inceleme gibi haklara sahiptirler. Bu sebeple, üçüncü kişilerin yargılamaya müdahale etme talebinde bulunması ve bu talebin çeşitli ölçülerde kabul edilmiş olması oldukça yeni ve ilginç bir durumdur. Bu durumun başlıca sebepleri, yatırım tahkiminin taraflarından birisinin devlet olması ve uyuşmazlıklarda devletin kamu menfaati adına yaptığı işlemlerin yargılama konusu yapılmasıdır. Söz konusu yargılamalarda üçüncü kişiler tarafından gündeme getirilen iddiaların insan hakları ve çevrenin korunması gibi devletin yatırım dışı yükümlülükleri noktasında toplandığı görülmektedir. Çalışmamızda ICSID tahkiminde üçüncü kişilerin başta devletin insan hakları ve çevre gibi yükümlülükleri olmak üzere, devletin diğer alanlardaki çeşitli yükümlülükleri karşısında uluslararası yatırım tahkimini hangi ölçüde ve hangi yönde etkileyebilecekleri hususu ele alınmaya çalışılmıştır.
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununda adli kontrol

5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanununda düzenlenen Adli Kontrol tutuklama sebeplerinin varlığına bağlı olarak, işlediği bir suçtan dolayı soruşturma ve kovuşturma evresinde şüpheli veya sanığın bütün usul işlemlerinde, hükmün infazında veya altına alınabileceği yükümlülükleri yerine getirmek üzere hazır bulunmasını, katılanın zarar ve masraflarının ve muhakeme masraflarının giderilmesinin sağlamak amacıyla belli yükümlülükler altına alınarak adli makam ve mercilerin denetimi veya kontrolü altına sokulmasıdır. Adli kontrol diğer koruma tedbirleri gibi geçicidir. Soruşturma evresinde Cumhuriyet Savcısının talebi üzerine yetkili hakim adli kontrole karar verir. Kovuşturma evresinin her aşamasında görevli ve yetkili mahkeme, talep şartı aranmaksızın gerek gördüğünde re'sen adli kontrol kararı verebilir. CMK'nın 109. Maddesinde adli kontrol yükümlülükleri sınırlı sayıda belirtilmiştir. Adli kontrol kararına karşı itiraz edilebilir. Adli kontrol istek üzerine hakim tarafından kaldırılabilir. Soruşturma evresinde kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesi halinde adli kontrol kararı hükümsüz kalacaktır. Yargılamanın beraat, mahkumiyet, düşme vb bir kararla sonra ermesi halinde adli kontrol kendiliğinden sona erecektir. Ceza Muhakemesi hukukumuz açısından son derece çağdaş ve önemli bir kurum olan adli kontrol koruma tedbirinin özellikle uygulamada yerleşmesi için öncelikle kanuni değişiklikler yapılarak uygulama alanı genişletilmeli ve kanundan kaynaklanan bazı tereddütler giderilmelidir.
Kamu iktisadi teşebbüslerinde sözleşmeli personel

Bizim için 'Sözleşmeli Personel' başlangıçta;kamu hizmetlerinin yürütülmesinde memurlarla birlikte, işçiler gibi sözleşme ile çalıştırılan. ancak ne işçi. ne de memur sayılmayan bir personel türü olarak değindiğimiz betimsel nitelikleriyle dikkat çekiciydi. Çalışmamızın asıl konusu olan Kamu İktisadi Teşebbüslerinde çalıştırılan sözleşmeli personel benzeri çalışma biçimlerinin, hukuksal niteliği ve dolayısıyla hukukunun; ülkemizde 'iş hukukunun' gelişiminden etkilendiğini görmek olanaklıdır. Bu etkileşim nedeniyle ; bir iş hukukçusu için bize sözleşmeli personeli incelemek anlamlı ve gerekli gibi görünmüştür. Bu tür çatıştırma biçimleri başlangıçta, Borçlar Kanunu kapsamında ve özel hukuk çerçevesinde değerlendirilirken;işçinin özel hukuku diyebileceğimiz iş hukukunun koruyucu ve geliştirici nitelikleri geliştikçe;ya özel bir hükümle iş hukuku kapsamı dışında bırakılıyor ya da yönetimin tek yanlı işlemleriyle statü hukuku kapsamına sokuluyordu. İşte bu ilişkinin en son ve belirgin örneğini 233 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve devamı K. H. K.'lerle KlT.'nde çalıştırılan sözleşmeli personel oluşturmaktadır. Bu nedenle de bizim için bir iş hukuku çalışmasının konusunu oluşturmuştur. Bugün iş hukukunun 'sujesi' olan bağımlı çalışan işçi tanımında;yürütülen işin niteliği anlamını ve önemini yitirmiştir. Belirleyici olan daha çok, 'hizmet sözleşmesi' ile çalışma unsuru olmuştur. Bu çerçevede bir 'karma hukuk tüzelkişisi' olarak gördüğümüz KİT.'nin çalıştıranı durumunda olduğu sözleşmeli personelin, çalıştırılmasının dayanağı sözleşme ise. bir hizmet sözleşmesinin tüm unsurlarını taşımaktadır. Bu haliyle işçi sayılması ve hukukunun bu çerçevede belirlenmesi gerektiğini düşündüğümüz sözleşmeli personel de;önceki örneklerine benzer bir şekilde K. H. K hükümleri ile işçi olmadığı vurgulanarak, iş hukuku kapsamının dışında bırakılmıştır. Doğrusu bu düzenlemenin Anayasa kuralları gibi üst hukuk normlarının koruduğu ilkeler ile159 genel hukuk ilkelerine uygunluğunun tartışmasını yapmak gereğini duyduk ve incelemelerimiz maddi hukuk açısından önemli çelişkiler olduğunu gösterdi. Nihayet bugün;öğretide ağırlık görüş ve yerleşik yargısal içtihatlar, sözleşmeli personelin statü hukuku içinde ve kamu görevlisi olarak değerlendirilmesi gerektiği yolundadır. Ancak bizim, bazı iş hukukçularıyla paylaştığımız görüş ise;olması gereken hukuk anlamında;sözleşmeli personelin yürüttüğü işin niteliği kamu görevlilerinin yürütmesi gerekenlerin dışında işlerden olması;çalıştırılmasının dayanağı sözleşmenin özet hukuk hizmet sözleşmesi olarak değerlendirilebileceği, bu tür statülerin yaratılmasının iş hukukunun niceliksel ve niteliksel olarak daraltılması sonucunu doğurduğu ve nihayet 'sosyolojik' olarak işçi sayılması gereken bu tür personelin hukukunun iş hukuku kapsamında belirlenmesi gerektiği yolundadır.
Avukatın mesleki sorumluluk sigortası

Çalışmamızda Türk Ticaret Kanunu'nda ayrıca düzenlenen sorumluluk sigortası kavramı ve avukatlık mesleği incelenmiştir. Ülkemizde uygulamasına pek rastlanmayan ancak gün geçtikçe önem kazanan mesleki sorumluluk sigortası kavramı 13.1. 2011 tarihli 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 6085 sayılı Trafik Kanunu ile bu kanunun yerini alan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ile uygulama alanı bulmuştur. Mesleki Sorumluluk Sigortası kavramı sigorta hukukunun önem kazanmasıyla 19. yüzyılın sonuna doğru önem kazanmaya başlamıştır. Avrupa'da oldukça yaygın uygulama alanı bulan mesleki sorumluluk sigortası, farklı meslek gruplarının rizikolarına karşı meslek sahiplerini koruma amacı taşımaktadır. Meslek gruplarından avukatlık grubu üzerinde durulan bu çalışmamızda, avukatların işlemlerini gerçekleştirirken karşılaşacakları zararların tazmini değil, bu zarardan dolayı kişilerin malvarlığında meydana gelen eksilmeleri önlemek amaçlanmıştır. Avukat mesleki yaşantısında ihmali, dikkatsizliği, tecrübesizliği veya kanun maddesini yanlış yorumlaması nedeniyle işini üstlendiği üçüncü şahıslara zarar verebilir. Modern yaşamın getirdiği yeniliklerle birlikte teknolojinin getirileri artmakta ve yeni uygulamalara ihtiyaç duyulmaktadır. Avukatın mesleki sorumluluk sigortası da yeni gelişmelere karşı avukata koruma kalkanı niteliği oluşturmaktadır. Sigorta hukukundan yola çıkılarak kişilerin istemedikleri halde mesleki faaliyeti nedeniyle uğrayacağı zararlar nedeniyle kişilerin kendilerini koruma önlemi alma ihtiyacı nedeniyle mesleki sorumluluk sigortası kavramı ortaya çıkmıştır. Oluşan zarar nedeniyle kişilerin mahkemeye başvurması masraflı olmakta ve uzun sürmektedir. Bu yönden bakıldığında kişilerin mali yönden zararlarının en yakın zamanda karşılanması ve mesleki faaliyetlerinin devamı bakımından mesleki sorumluluk sigortası müessesi ortaya atılmıştır. Çalışmamın birinci bölümünde, sorumluluk sigortası kavramı ve unsurları, gelişimi, hukuki niteliği ve rizikolarına değinilmiştir. Sorumluluk sigortasının oluşumu, sistem içindeki yeri ve önemine değinilmiştir. İkinci bölümde mesleki sorumluluk sigortası kavramı üzerinde durulmuş, özellikleri ve hukuki niteliğine değinilmiştir. Mesleki sorumluluk sigortalarını oluşumunu sağlayacak poliçe ve düzenlenmesi belirtilmiştir. Mesleki riskler ve rizikoların yol açacağı zararlar için hukuki düzenlemeler incelenmiştir. Üçüncü bölümde, avukatın mesleki faaliyetlerine, yükümlülüklerine ve özelliklerine mesleki sorumluluk sigortasına göre teminat kapsamında tutulabilecek zararları göz önüne serilmiştir. Dördüncü ve son bölümde, avukatın mesleki sorumluluk sigortasının konusu, taraflar, sözleşmenin hukuki niteliğine değinilmiş, mesleki sorumluluk sigortasının yararları ve sakıncaları karşılaştırılmıştır. Çalışmanın sonunda ise, Mesleki sorumluluk sigortalarında davalara bakmakla görevli ve yetkili mahkemenin hangi mahkemeler olacağı konusuna değinilmiştir.
Türk Sosyal Güvenlik Hukukunda sigortalı kavramı

Uzun yıllardır sosyal güvenlik alanında yapılmak istenen reform çalışmaları, 1990'lı yıllarla birlikte sosyal güvenlik kurumlarının ciddi açıklar vermeye başlaması ile birlikte hız kazanmıştır. 2002 yılında başlayan ve sosyal güvenlikte reform adı ile yürütülen çalışmaların ilk neticesi 2006 yılında sosyal güvenlik kurumlarının birleştirilmesi ile alınmıştır. 2008 yılında da 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun yürürlüğe girmesi ile sosyal güvenlik normları ile ilgili geniş düzenlemeler yapılmış ve ülkemizde genel sağlık sigortası uygulanmaya başlanmıştır. Genel sağlık sigortasının uygulanması ile birlikte sigortalı kavramının yanında genel sağlık sigortalısı kavramı ortaya çıkmıştır. Bu çalışma ile sosyal sigortalar ve genel sağlık sigortası açısından sigortalı kavramı üzerinde durulmuş, Kanunun atıflarla karmaşıklaşmış yapısı sadeleştirilerek, kimlerin hangi kapsamda sigorta hak ve yükümlülüklerinden yararlanabileceği sistematik olarak açıklanmıştır.
İşverenin haklı nedenle iş sözleşmesini feshi

İş sözleşmesi işçi ile işveren arasında karşılıklı borç doğuran ve işçiyi, işverene bağımlı kılan bir sözleşmedir. Taraflar karşılıklı borçlarını yerine getirmediklerinde her iki taraf içinde fesih hakkı doğar. Fesih, iş sözleşmesini sonlandırdığı için bozucu yenilik doğuran bir işlemdir ve tarafları ilgilendiren hukuki sonuçlar doğurur. 4857 sayılı İş kanunu, hem işçiye hem de işverene iş sözleşmesini haklı nedenle fesih hakkı tanımaktadır. İlgili metinde işverenin haklı nedenle iş sözleşmesini derhal fesih hakkı işlenmiştir. Konunun dayanağı 4857 sayılı İş Kanunu 25. maddedir. İlgili madde Yargıtay karar örnekleri ile birlikte işlenerek aktarılmıştır.
Eski ve yeni Türk Ticaret Kanunu ve CMR hükümleri çerçevesinde taşıyıcının ziya, hasar ve gecikmeden doğan sorumluluğu

Çalışmamızda, karayoluyla yapılan eşya taşımacılığında taşıyıcının, eşyanın zıya, hasar ve geç tesliminden doğan sorumluluğu; 6762 ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunları ile CMR hükümleri çerçevesinde karşılaştırmalı olarak incelenmektedir. Bu amaçla öncelikle, birinci bölümde; karayoluyla yapılan eşya taşımacılığını ilgilendiren ulusal ve uluslararası yasal düzenlemeler hakkında bilgi verilmek suretiyle faaliyetin hukuksal altyapısının nasıl kurulduğu açıklanmaya devamında ise genel olarak karayolu ile yapılan eşya taşımacılığına ilişkin taşıma sözleşmelerinin tanımı ve unsurları ile CMR hükümlerinin yer bakımından uygulanma şartları üzerinde durulmaktadır. Nitekim, TTK ile CMR hükümlerinin hangi durumlarda uygulama alanı bulacağının açıklığa kavuşturulması, somut olaylar açısından uygulanacak mevzuat hükümlerinin doğru bir şekilde tespit edilmesini sağlayacaktır. İkinci bölümde; taşıyıcının zıya, hasar ve gecikme sebebiyle sorumluluğunun doğabilmesi için gerekli şartlar üzerinde ayrı alt başlıklar halinde durulmuş ve karşılaştırmalı olarak bu şartlar açıklanmaya çalışılmıştır. Üçüncü bölümde; taşıyıcının zıya, hasar ve gecikmeden doğan tazminat sorumluluğunun kapsamı, sınırları ile taşıyıcıya karşı kullanılabilecek talep ve dava haklarının kaybedilmesi üzerinde durulmuştur. Son olarak dördüncü bölümde ise; taşıyıcının zıya, hasar ve gecikme sebebiyle doğan sorumluluktan kurtulabilmesini sağlayacak hükümler ile taşıyıcının sorumluluğunun kaldırılması ve hafifletilmesine dair yasaklar incelenerek, sorumluluğun çerçevesi netleştirilmiştir. Bunun sonucunda; karayolu ile yapılan eşya taşımacılığında taşıyıcının zıya, hasar ve gecikmeden doğan sorumluluğu ilgili ulusal / uluslararası doktrin ve yargı kararları ışığında sistematik olarak incelenmektedir.
Kredi kartı sistemindeki hukuki ilişkiler ve kredi kartının hukuka aykırı kullanımı

Bu çalışma kredi kartı sistemindeki hukuki ilişkiler ve kredi kartının hukuka aykırı kullanımı hakkındadır. Çalışma kapsamında, kredi kartı uygulaması sadece Türk hukuku açısından, özel hukuk çerçevesinde inceleme konusu yapılmıştır. Kredi kartı sistemi üç taraflı olup, kredi kartı kuruluşu-üye işyeri-kart hamili arasındaki hukuki ilişkiler sözleşmeler ile düzenlenmektedir. Tez çalışması kapsamında, ilk bölümde kredi kartı sistemi, sistemin tarafları, sistemin özellikleri açıklandıktan sonra, ikinci bölümde bu taraflar arasındaki hukuki ilişkiler ve tarafların borçları açıklanmıştır. Üçüncü bölümde ise, tarafların kredi kartı sistemi gereği üstlenmiş oldukları edimlerin ifasında göstermekle yükümlü oldukları özen yükümlülükleri ve kredi kartının hukuka aykırı kullanılmasından doğan sorumluluk inceleme konusu yapılmıştır.
Vergi Hukukunda birleşme, bölünme ve hisse değişimi işlemleri

Kurumların birleşme, bölünme, kısmi bölünme ve hisse değişimi yoluyla yeniden yapılandırılma işlemleri başta ticaret hukuku olmak üzere, rekabet hukuku, sermaye piyasası hukuku ve vergi hukuku gibi birçok hukuk dalını ilgilendiren çok disiplinli bir alandır. Ticaret hukuku, genel olarak yeniden yapılandırma işlemlerinde şirket alacaklarının ve ortaklarının haklarının korunmasını amaçlamaktayken, vergi hukuku söz konusu işlemler sonucunda ortaya çıkan kar ile ilgilenmektedir. Yeniden yapılanma işlemlerin vergisel maliyeti, bunların önündeki en önemli engeli teşkil etmektedir. Bu sebeple, tüm hukuk sistemlerinde vergisel açıdan tarafsızlığı sağlayıcı hükümler yer almaktadır. Çalışmamızda, özellikle, üye devletler arasındaki ekonomik ilişkilerin artırılarak, ekonomik gelişmenin ve refahın sağlanması yoluyla güçlü bir topluluk yaratma amacı taşıyan Avrupa Birliği Hukuku ve Türk Hukukunda yeniden yapılandırma işlemlerinin vergisel boyutu incelenmiştir. Avrupa Birliği Mevzuatına uyum sağlama çalışmaları çerçevesinde dolaysız vergiler alanında yapılması gereken düzenlemelerden birisi de vergi kanunlarında şirketlerin bölünmesini ve hisse değişimini kolaylaştırıcı, kalıcı mahiyette hükümler getirmek olmuştur. Dolayısıyla Avrupa Birliği Birleşme mevzuatı, tam üyelik sürecindeki ülkemiz açısından önem arz etmektedir. Çalışmamızın birinci bölümünde birleşme, bölünme, kısmi bölünme ve hisse değişimi müesseselerinin kavramsal esasları, Kurumlar Vergisi Kanunu, Türk Ticaret Kanunu ve Yeni Türk Ticaret Kanunu ile ilgili Avrupa Birliği mevzuatı çerçevesinde ortaya konulmaya çalışılacaktır. İkinci bölümde, birleşme, bölünme, kısmi bölünme, aktif transferi ve hisse değişimine ilişkin temel Avrupa Birliği düzenlemesi olan Birleşme Direktifi, Avrupa Birliği Adalet Divanı kararları çerçevesinde incelenecektir. Son bölümde ise Türk vergi mevzuatındaki, birleşme, bölünme ve hisse değişimine ilişkin hükümler tereddütlü noktalara da değinilmek suretiyle ele alınacaktır. Sonuç bölümünde birleşme, bölünme, kısmi bölünme ve hisse değişimi müesseselerine ilişkin değerlendirmelerimize yer verilmiştir.
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Türkiye Cumhuriyeti Anayasası çerçevesinde masumiyet karinesi

Masumiyet karinesi, bir suç isnadı altında olan kişinin suçluluğunun dürüst ve adil bir yargılanma sonucunda, hukuka uygun yollarla elde edilmiş delillere dayanan bir mahkeme kararı ile kesinlik kazanması anına kadar masum sayılmasını ifade etmektedir. Evrensel bir insan hakları hukuku ilkesi olarak kabul edilen masumiyet karinesi, başta Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi olmak üzere birçok uluslararası insan hakları hukuku metninde kendisine yer bulmuştur. Bunun yanında Türkiye'de de anayasal anlamda ilk kez 1982 tarihli Anayasa'da karineye açıkça yer verilmiştir. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nde her ne kadar ayrıntılı olmayacak şekilde düzenlenmiş olsa da Sözleşme'nin yargı organı olan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarında karine geniş bir şekilde yorumlanmış ve böylece karinenin koruma alanı bir hayli genişlemiştir. Türkiye'de ise 2012 yılında Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru yolunun kabul edilmesi ile birlikte karineye yönelik ihlal iddiaları Anayasa Mahkemesi tarafından incelenme fırsatı bulmaktadır. Esasında adil yargılanma hakkının bir unsuru olarak görülen masumiyet karinesi, kişi özgürlüğü hakkı, lekelenmeme hakkı, ifade ve medya özgürlüğü gibi hak ve özgürlüklerle de yakından ilişkilidir. Özellikle medya organlarının yürüttüğü toplumu bilgilendirme faaliyetleri esnasında masumiyet karinesinin ihlal edilip edilmediği tartışmaları sıkça gündeme gelmektedir. Bu şekilde hakların karşı karşıya geldiği durumlarda devletlerin gerekli önlemleri alarak üzerlerine düşen sorumluluğu yerine getirmeleri gerektiği de bir başka tartışma konusudur.