turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Ahmed b. Süleyman el-Halidi'nin Kifayetü'l-Mübtedi et-Tahkik fi Fenni İlmi'l-Mantık adlı eserinin tercüme, tahkik ve değerlendirmesi

Tezimizin konusu, XIX. yüzyılda yaşamış, Halidi tarikatine mensup bir mutasavvıf olan Ahmed b. Süleyman el-Halidi'nin mantık ilmine dair yazmış olduğu Kifayetü'l-Mübtedi et-Tahkik fi Fenni İlmi'l-Mantık adlı eserinin tercüme, tahkik ve değerlendirilmesidir. Tezimiz giriş ve dört bölümden meydana gelmektedir. Giriş bölümünde tezin konusu, önemi, amacı ve yöntemi hakkında bilgi verilmiştir. Tezin birinci bölümünde müellifimizin hayatını, yaşadığı dönemi, döneminin sosyal, siyasal, dini ve ilmi yaşantısı ile birlikte eserleri hakkında bilgi vermeyi amaçladık. İkinci bölümde kısaca el-Kifaye adlı eser çerçevesinde Halidi'nin mantık görüşlerini değerlendirdik. Değerlendirme sırasında gerekli gördüğümüz yerlerde başta Aristoteles, Farabi, İbn Sina, Gazali olmak üzere ilk ve sonraki birçok mantıkçının görüşlerine de yer verdik. Tezin üçüncü bölümünde eserin tercümesini yaparak, gerekli gördüğümüz yerlerde tercümenin daha iyi anlaşılması için bir takım eklemeler yapmaya çalıştık. Dördüncü bölümde ise Kifayetü'l-Mübtedi et-Tahkik fi Fenni İlmi'l-Mantık adlı eserin Arapça tahkikli metnini ve neşirde takip edilen yöntemi verdik. Eserin yazma halindeki orijinal metnini de ek kısmında vermeyi uygun gördük.
Günümüz zihin felsefesi bağlamında iman-akıl ilişkisi

Zihin felsefesi son yıllarda felsefe disiplini içersinde ayrı bir kol olarak gelişmiş ve günümüzde üzerinde en fazla tartışılan alanlardan biri olmuştur. Zihin felsefesi konusu itibariyle akıl, ruh, düşünce, şuur, duygular, hisler, inanışlar gibi soyut kavramlarla ve aynı zamanda da beynimiz, sinir sistemimiz ve davranışlarımız gibi somut olgularla ilgilenir. Zihin felsefesi yukarıda saydığımız kavramları ve olguları düalizm ve monizm olarak iki temel yaklaşımla izah etmeye çalışmaktadır. Bu yaklaşımlardan düalizm evrende iki ayrı tözün var olduğunu; monizm ise evrende tek bir tözün var olduğunu savunur. Günümüzde materyalist olan monist yaklaşımlar zihin felsefesinde çok daha etkili olmaktadırlar. Bunun temel sebebi pozitif bilimlerde elde edilen ilerleme ve başarıların felsefeyi de; her şeyin bilimle çözülebileceği noktasından; etkilemiş olmasıdır. Ancak materyalist yaklaşımlar bizce zihni açıklamada insana has özellikler olan şuur, duygular, hisler noktalarında çok yetersiz kalmaktadırlar. Zihin kavramı içinde yer alan aklı ise materyalist akımlar yine mekanik ve determinist bir yaklaşımla ele almaktadırlar. Semavi dinler ise materyalist yaklaşımların açıklamaya zorlandığı yerlerde aklın yanına imanı koyarak insanlara bir açılım sağlamaktadırlar. İslam Düşünürleri aklın insanların en önemli melekesi olduğunu savunmuş; ama aklın belirli sınırlarının bulunduğunu da belirtmişlerdir. Bu sınırlar da yine İslam Düşünürleri'ne göre aklın önderliğinde imanla aşılabilir. Çalışmamız sonunda netice olarak zihin kavramının tek bir açıdan ele alınarak açıklanmasının tatmin edici olmadığını ve zihnin çeşitli açılardan ele alınması gerektiğini; bu noktada da iman-akıl ilişkisinin zihinle ilgili karanlıkta kalan kısımların açıklanmasında çok önemli olduğunu düşünmekteyiz.
Batı estetik kavramları ışığında minyatür

Bu çalışmada amacım, minyatürü tarihsel gelişimi ile birlikte felsefi, dini ve tasavvufi platformda inceleyerek minyatürün Batı estetik kavramlarında nasıl karşılık bulduğunu araştırmaktır. Küçük boyutta resim anlamına gelen minyatür, varlıkların stilize edildiği, renklerin ve figürlerin tabiatüstü ahenge büründüğü bir zemindir. Oldukça derin geçmişşi olan minyatür, hemen hemen her dönemde tabiatüstü görüntüsünü korumuştur. İlk örnekleri, Eski Mısır resimleri olarak değerlendirilmiş olsa da bazı kaynaklarda minyatürün ilk olarak Uygurlarda ortaya çıktığından bahsedilir. Minyatür, tarihsel süreçte eklektik bir üslup kazanarak gelişen bir sanattır. Yapısı gereği tabiatı işaret ettiğinden somut, varlıkların stilize edilmesinden dolayı ise soyuttur. Minyatürlerde hikayeler, tarihi olaylar vs. resmedildiğinden, olay örgüsü bulunur ve olayların taklit edilmesinden dolayı mimesis kavramı da dolaylı olarak yer almaktadır. Minyatürdeki yerler, figürler bu dünyadan farklı olarak sonsuz bir dünyayı anımsatır ve bu yönüyle tasavvufi bir anlam kazanır.
Hannah Arendt'in siyaset felsefesinde totalitarizm ve kaynakları

Bu çalışmada Hannah Arendt'in siyaset felsefesinde totalitarizmin kaynakları ve doğurduğu sonuçlar incelenmiştir. Bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Genel olarak Arendt'in hayatı, eserleri, üzerinde önemle durduğu temel kavramlar, siyaset anlayışı ve düşünce tarihindeki yeri ele alınmıştır. Birinci bölümde, Arendt'in hayatı, eserleri, siyaset felsefesi ve felsefesinde üzerinde durduğu temel kavramlar ele alınmıştır. İkinci bölümde, totalitarizm kavramı genel hatlarıyla tanımlanmaya çalışılmış, ardından totalitarizmin gelişimi, süreç içerisinde nasıl evrildiği, ortaya çıktığı coğrafyalarda nelere sebebiyet verdiği, tarihte totalitarizm yanlısı düşünürler bu düşünürlerin liderler üzerindeki etkileri ve modern çağda totalitarizmin nasıl bir çehreye büründüğü konuları üzerinde durulmuştur. Arendt'in totalitarizm tanımlaması, bu konuya getirdiği özgün yorumlar, eleştiriler bunların yanı sıra üzerinde önemle durduğu totalitarizmin kaynakları ile büyük politik kötülükler olarak tanımladığı; emperyalizm, antisemitizm, faşizm ve bolşevizm konuları üçüncü bölümde ele alınmıştır. Araştırmanın sonucunda elde edilen bulgular sonuç bölümünde değerlendirilmiştir.
Jean-Paul Sartre'ın tiyatro yapıtlarında varoluşçu felsefe ve fenomenolojik sanat anlayışı

Bu tezin ana konusu, Jean-Paul Sartre'ın sorumlu sanat anlayışı içinde onun fenomenolojik ontoloji ve hümanist ateist varoluşçu felsefesinin yerini incelemektir. Bu amaçla tezin ilk bölümünde öncelikle Sartre'ın fenomenolojik ontolojisini anlayabilmek için Husserl'in fenomenolojisine yer verilmiştir. Daha sonra bir fenomenolojik ontoloji denemesi olan Varlık ve Hiçlik yapıtı temel alınarak Sartre'ın fenomenolojik ontolojisinin temel kavramlarına değinilir. İkinci bölümde Sartre'ın kurucusu olduğu hümanist ateist varoluşçuluk ve sorumlu sanatın ilişkisi üzerinde durulur. Bu bölümde bir sorumlu sanat yazarı olarak Sartre'ın yazar olma süreci ele alınır. Son olarak üçüncü bölümde ise sorumlu sanata örnek olarak Sartre'ın tiyatro yapıtları üzerinde durulur. Sartre'ın felsefesindeki temel kavramların tiyatro yapıtlarındaki karakterlerde nasıl somutlaştırıldığı gösterilmeye çalışılır.
Theoretical aporia of Islamic liberalism: The case of lockean liberalism

Her ne kadar 'İslami liberalizm' tartışmalarının tarihi arka planı Müslüman çoğunluğa sahip ülkelerin 19. ve 20. yüzyıllarda sömürgeleştirilmelerine kadar dayansa da bu tartışmalar Arap baharı sonrasındaki süreç içerisinde akademide ve medyada çok daha görünür hale gelmiştir. Bu süreçte 'İslami liberalizm' savunucuları büyük bir çoğunlukla Lockeçu liberalizmi model almışlar ve hatta her ikisini eşdeğer görmüşlerdir. Böylece bu tez, Locke'un siyaset teorisini ve siyasal teolojisini inceleyerek 'İslami liberalizmin' teorik ve kavramsal çerçevesini eleştirel bir biçimde ele almaktadır. Karşılaştırmalı siyaset teorisi ve karşılaştırmalı siyasal teoloji bakış açılarından hareketle, 'İslami liberalizmin' tutarlı bir terim olup olmadığını ve 'İslami liberalizmin' Lockeçu liberalizmin bir türevi olup olmadığını değerlendirmek amacıyla Locke'un doğal hukuk teorisi ve liberal haklar anlayışı 'İslami liberalizmin' öncülleriyle karşılaştırılmaktadır. Dolayısıyla bu çalışma liberalizmin geniş anlamda dinlere, özel anlamda İslam'a olan bağıntısını kavrama çabalarına katkı sunmayı amaçlamaktadır.
Hilmi Ziya Ülken'de din-değer ilişkisi

Bu çalışma, Cumhuriyet döneminin önde gelen filozoflarından birisi olan Hilmi Ziya Ülken'de din-değer ilişkisini ele almaktadır. Din ve değer olgusu, kişi veya toplumların inşasında hayati bir rol oynamaktadır. Hilmi Ziya Ülken'e göre din, duyu ve soyut verilerden hareket eden bir bilgi problemi değil, daima bilgiyi aşan, düşünülemeyen, bilinemeyen bir sahayı bize kabul ettirdiği için bir inanma problemidir. Ülken, değerlerin temelinin aşkın, değişmez ve ideal değerler olduğunu dile getirmektedir. O'na göre, Allah olmadan ahlak ve cemiyet manasız kalacaktır. Estetik, ahlaki, içtimai düzeninin Aşkın varlığa inanmakla devam edeceğini söylemektedir.
Şihabeddİn Ömer Sühreverdİ'nin Felsefe Eleştirisi

Felsefe eleştirileri, İslam düşüncesinin önemli konularından birisidir. Gazali (ö. 505 /1111) ile sistemli bir hale gelen felsefe eleştirileri, onun ölümünden sonra da günümüze kadar devam etmiştir. Şihabeddin Sühreverdi (ö. 632 /1234) de Gazali'den bir asır kadar sonra bu alanda eser vermiştir. Sühreverdi'nin bu çalışması, diğer alanlardaki çalışmalarına nispetle daha az tanınmıştır. Bu çalışmada, Sühreverdi'nin filozofları eleştirirken kullandığı yöntem ve ele aldığı konular incelenmiştir. Aynı zamanda Sühreverdi'nin hayatı ve yaşadığı döneme çalışma içerisinde yer verilerek, onun şahsiyetinin bu yönüne ışık tutulması amaçlanmıştır. Böylece onun filozofları eleştirmesine sebep olan kişisel ve sosyo-kültürel nedenler daha net bir biçimde anlaşılmaya çalışılmıştır.
Aestheticism and the romantic absolute: New mythology of early German romanticism

Bu çalışma, Erken Alman Romantizmi'nin Kant'ın ikiliklerini, Fichte'nin temel ilkeler de ısrarını ve öznelci estetik geleneğinin temellerini reddederek özgün ve bağımsız bir felsefi bakış açısı ortaya koyduğunu iddia etmektedir. Benliğin önceliğinin reddine rağmen öznelliğin temellerinin korunumu ve çoğulculuğun reddi söz konusu olmaksızın Mutlak kategorisinin savunusunun, Erken Alman Romantizmi'ni çağdaş modernite eleştirileri arasında hala güncel ve güçlü kıldığı öne sürülmektedir. Erken Alman Romantizmi'nin anti-rasyonalist akıma dahil olduğu yönündeki yaygın kanı reddedilmekte ve Romantiklerin Aydınlanma'nın ve akılcı okulun temel hedeflerinden bir kısmını koruduğu, hatta ileriye taşıdığı gösterilmektedir. Romantiklerin Kant'ın biçimci ahlak öğretisine karşı bireyselliğin önemini vurguladıkları ve Schiller'i izleyerek duygu ve estetik duyu üzerine kurulu bir ahlaki program türettikleri öne sürülmektedir. Erken Alman Romantizmi'nin doğrunun ancak sanat yoluyla açığa vurulacağı iddiası ve politik alanda sözleşme kuramlarının bireyciliğini reddi tezin diğer temel tartışmaları arasında yer almaktadır. Kant, Fichte ve Schiller'in felsefi programlarının tartışılması ve temel Romantik önermelerin bunlarla karşılaştırılması çalışmanın temel yöntemsel stratejisidir.
Nietzsche'de ahlakın ahlaksızlığı

Bu tez, Nietzsche'nin ahlakla ilgili görüşlerini içermektedir. Nietzsche'ye göre ahlaki değerlerin kökeni ahlaki değildir. Nietzsche ahlakın çöküş sürecini ortaya koyar. Bu süreç nihilizmi hazırlayan bir süreçtir. Bu süreci değerlendirirken decadence kavramı üzerinde durulmuştur. Ardından bu süreçte Hıristiyanlığın rolü incelenmiştir. Nietzsche değerlerin değersizleştirilmesi olarak adlandırdığı nihilizmi üst insan öğretisi ile aşmayı dener. Nihilizm bir son nokta değildir, değerlerin yeniden değerlendirilmesi için bir başlangıçtır. Değerlerin yeniden değerlendirilişi üst insan sayesinde olacaktır. Nietzsche, üst insanı mümkün kılmak için sonsuz dönüş öğretisini ortaya koymuştur. Yaşamın kaynağında güç istenci vardır ve yaşam sonsuz bir enerjidir.
Jean Paul Sartre'da özgürlük bilinci

yüzyılda ortaya çıkan ve etkileri kesintili veya kesintisiz olarak bugüne kadar devam eden Varoluşçuluk akımı ile felsefe dünyasına birçok düşünür katılmıştır. Bu akım, insanın değeri, eylemleri, özgürlüğü, yaşadığı ortamı ve birbirleri ile ilişkileri gibi insana özgü konuları önemsemekte ve insan için, birey için en önemli değerin, özgürlük olduğunu belirtmektedir. Felsefenin temel problemlerinden biri olan özgürlük konusunu detaylı olarak ele almaya gayret ettiğim bu çalışmamda, problemisöz konusu akımın önemli düşünürlerinden biri olan Jean Paul Sartre'ın yapıtları üzerinde incelemeyi amaçladım. Varoluşçuluğun ortaya çıkışı ve çıkışını sağlayan toplumsal ve siyasal nedenler ile bu akımın diğer temsilcilerinin görüşlerine değinmek de çalışmamın diğer temalarını oluşturmaktadır. Çalışmamda Sartre'ın varoluşçuluk anlayışı esas olmak üzere birçok konudaki görüşlerini hemen bütün eserlerine göndermelerde bulunarak ele almaya çalıştım. Hedeflerimden biri de Sartre'ın felsefesinde ortaya koyduğu hem yaşadığı yüzyılın hem de günümüzün sorunlarına ışık tutan görüşlerini kapsayacak bir çalışma gerçekleştirmekti.
Bataille'ın transgresyon kavramıyla Bunuel sinemasında ölüm ve erotizm özdeşliğinin incelenmesi

Düşüncenin gerçek işleyişini katıksız, ruhsal bir araçla ifade eden, yeni bir yaşam yaratmayı amaçlayan gerçeküstücülüğe kendisini bırakan Bunuel, gerçeküstücülüğün savaş sonrası yeni bir düzen için verdiği mücadelede yara almadan kurtulmanın yolunu kara mizahta bulmuştur. Bunuel'in karşısına aldığı din, aile, devlet, okul gibi toplumsal kurumların burjuva dünyası içindeki rolünü sorgulayan tutumu hemen her filminde kendini göstermiş, burjuvazinin her gördüğüne açıklama getirme çabasındaki ciddiyeti çekip alarak gülmeye yol açmıştır. Bunuel'in bu 'bilinen' tutumunun altında 'iç deneyim'le kavranabilen, salt kendi değerleriyle oluşturduğu, ölümü ve erotizmi uzlaştıran bir öz vardır. Bunuel'in başvurduğu sanat simsarlığı, iki uç kutup olarak görünen gerçekliğin, ölümün ve erotizmin buluştuğu zor yakalanır noktada sadist-mazoşist ve nekrofilik oyunlarla gerçeküstücülüğün Bataillecı 'murdar' çehresine katkıda bulunmuştur. Bu fantezilerle Bunuel, Bretoncu ortodoks gerçeküstücülüğün sınırını ihlal etmiş, içgüdüsel kötülüğün alanına girmiş, böylelikle insanı hayvana yaklaştırmıştır. Bu çalışmada, Bunuel filmlerinde ölümün erotizme bağlanma noktası; bunun yarattığı kötülük olgusu; kullanılan meknların karakter çeşitliliğiyle kazanılan karnavalesk özün yaşam ve ölüm devinimine olan katkısı Bataille'ın 'transgresyon' kavramıyla açıklanmaya çalışılmıştır.
Ayn Rand'ın Atlas Vazgeçti romanı bağlamından objektivizm sorunsalı

İnsanın felsefe sahibi olmadan hayatta kalamayacağını savunan Ayn Rand'ınortaya koyduğu objektivizm felsefesi insana hayatı boyunca rehberlik etme göreviniüstlenmeye hazır bir sistemdir. Objektivizm düşüncesi başta ontik, epistemik, etik ve politik alanlarda olmak üzere insan hayatının her yönüne etki edebilecek ve insanı insanca yaşaması için yönlendirebilecek bir felsefedir. Rand objektivizm düşüncesiniakla, mantığa, insan doğasının gereklerine dayandırarak temellendirdiğini ve insanlığın hizmetine sunduğunu iddia etmiştir. Bu sebeple insana yol gösterici olduğu savunulanobjektivizm felsefesini her yönüyle ele almak ve sistemli bir şekilde aktarabilmek amacıyla Ayn Rand'ın objektivizm düşüncesinin bütün savunularını içinde barındıranAtlas Vazgeçti adlı eserini temele alarak onun felsefesinin işlevini ortaya koymayı amaçladık.
Felsefe tarihinde kendini bilmek kavramına paradigmatik bir bakış

İnsanın kendini bilmesi nedir? İnsan kendini ne ile bilebilir? İnsanın kendini bilmesinin hakikatle ve yaşamla olan ilgisi nedir? İnsanın kendini bilmesi tarihsel süreç içinde hangi minvallerde değişim ve süreklilik göstermiştir? Bu tarihsel okuma içinde günümüze kaynaklık edecek ve günümüz sorunlarına çözüm önerisi olabilecek bir kendini bilme tekniği bulabilir miyiz? İşte bu çalışma ile amaçladığımız şey, bu sorulara bir cevap aramak ve bu doğrultuda sorulacak yeni sorulara yol açmaktır. Kendini bilmek kavramı ilk olarak Antik Yunan'da hem felsefi, hem dini hem de etik bir ilke olarak ele alınmıştır. Bu nedenle çalışmanın ilk bölümünde, Sokrates'in düşüncelerine Platon'un diyalogları kaynaklığında yer verilmiştir. Bu dönemde söz konusu kavram erdem olarak tanımlandığından ahlakla olan ilişkisi, tüm bilmelere kaynaklık etmesi bakımından epistemolojiyle ilişkisi, Alkibiades diyaloğunda ele alındığı biçimiyle siyasetle ilişkisi ve kendiliğin ruh olarak tanımlanması bakımından da tanrıbilimsel anlamı açığa çıkarılmıştır. İkinci bölümde ise, kendini bilmek kavramının rasyonel, ampirik, transandantal ve idealist akımların ana temsilcileri tarafından nasıl ele alındığı incelenmiştir. Bu dönemde, kendini bilmek artık ne etiğin ne dinin ne de siyasetin konusudur; yalnızca epistemolojinin konusudur. Çünkü bu dönemde bilmek, egemen olmaktır bu nedenle insan her şeyin üstünde ve her şeyin ölçüsü olan bir varlık konumuna geçmişştir. Son bölümde ise kendini bilmek, antik ve modern döneme kıyasla bambaşka bir şekilde ele alınır. Kendilik bu dönemde önceden belirli bir töz olarak görülmez aksine o, kişinin kendi tercihleriyle kendisinin yarattığı sanat eseri niteliğinde bir şey olmalıdır. Bu fikir, Nietzsche, Heidegger ve Foucault'nun eleştirileriyle etraflıca ele alınmıştır.
Gazzali'nin ahlak felsefesinde nefs kavramı

Önde gelen İslam düşünürlerinden olan Gazzali, bundan asırlar önce toplumdaki ahlaki çöküşe karşı alınması gereken önlemleri belirtmiş gerek bu dünyada gerekse öteki dünyada ebedi mutluluğun formüllerini ortaya koymaya çalışmıştır. Gazzali'ye göre insanlık bu öğütleri uyguladığı takdirde hem maddi hem de manevi açıdan aradığı huzura ve mutluluğa erebilecektir. Gazzali'ye göre, nefs, maddeden ve cismi görüntüden uzak bir cevher olup her şeyin hakikatidir. O, ister melekut aleminden, isterse emr aleminden olsun, haber verilen ma'kulatın mahalli olan cevherdir. Gazzali, nefs kavramının ruh, akıl ve kalp kavramlarıyla eş anlamlı olarak birbirlerinin yerlerine kullanıldığını, bu durumun da nefsin karşılık geldiği farklı manalardan, durumlardan ve kazandığı vasıflardan kaynaklandığını vurgulamıştır. 'Gazzali'nin Ahlak Felsefesinde Nefs Kavramı' isimli bu çalışmamızda öncelikle Gazzali'nin ahlak felsefesi üzerinde durduk. Ayrıca bu ahlak felsefesi içerisinde 'nefs' kavramı üzerindeki görüşlerini belirttik.
Ending the exile of desire in Spinoza and Hegel

Bu yüksek lisans tezinin temel hedefi Spinoza ve Hegel'in arzuyu yerleştirdikleri konumu çözmek ve arzu ve insan görüngüsü açısından bu iki filozof arasındaki farkın töz ve tikeller arasındaki ilişkiyi kavrayışlarından kaynaklandığını göstermektir. Bu hedefi gerçekleştirmek için öncelikle, arzuyu, insan varlığının özgül ayrımını göstermeye yeterli bulunmadıkları varsayılan iki özelliği ? dolayımsız bir yönelimlilik ve öz referanslılık ? dolayısıyla insan görüngüsünü açıklamaya yönelik herhangi bir çabadan dışlayan belirli bir felsefi düşünceden farklı olarak bu iki filozofun arzu görüngüsünü ve bu görüngünün bahsedilen iki özelliğini nasıl anladıkları üzerine odaklanmıştır. Tezde ilk olarak, Etik içinde ortaya serildiği biçimiyle Spinoza'nın ontolojisi ve arzunun bu ontoloji içindeki yeri açıklanmış ve tartışılmıştır. Ek olarak, her ne kadar, Spinoza'nın ontolojisine dayanarak, arzunun insan görüngüsünün en temel düzeyine ait olduğunu iddia etmek mümkün olsa da, Spinoza'nın felsefesinin insan görüngüsünün özgül farklılığını niceliksel bir farlılık olarak anlama tehlikesini içerdiği savunulacaktır. Daha sonra, Tinin Görüngübilimi'nin dördüncü bölümünün bir analizine dayanarak, Hegel'in arzu kavramının, toplum, ahlak vb. gibi özgül insan kurumlarını arzunun bir türevi olarak anlamaya olanak sağladığı iddia edilmektedir. Son olarak, Hegel'in, töz ve tikel arasındaki ilişkiyi aynı zamanda toptan bir kopuş olarak da anladığı için, Spinoza'nın aksine insan görüngüsünün tinsel boyutunu arzu dolayımıyla açıklayabildiği, ve insan görüngüsünün özgül ayrımının Hegel'in felsefesinde korunduğu iddia edilmektedir.
The Concept of substance in Kant's and Schopenhauer's antologies: A critical comparison

Bu tezde cevher kavramı vasıtasıyla Kant ve Schopenhauer'in ontolojilerini anlamaya çalıştık. Esas itibarıyla Schopenhauer'in felsefesi Kant'ın felsefesinin temel varsayımlarına dayanmaktadır. Temsil ile kendinde şey arasındaki ayrım Kant tarafından temsil dünyası ile sınırlı bir ontoloji kurmak için kullanılırken Schopenhauer'in felsefesi bu sınırı aşar ve iki yanlı bir ontoloji önerir. Bu iki yanlı ontolojiye uygun olarak Schopenhauer'in felsefesinde cevher kavramı açısından bir ikiciliğin var olduğunu tesbit ettik. Kant'ın felsefesinde cevher olmak temsil dünyasının şartarı ile sınırlıdır ve kendinde şey bu şartların tamamen dışında kaldığından cevher olarak kabul edilmesi mümkün değildir. Biz bu tezde Kanttaki kendinde şeyin Schopenhauer tarafından 'irade' olarak belirlendiği ve cevher olarak kabul edildiği sonucuna vardık. Schopenhauer'in ontolojisindeki bu ikicilik bir cevherin diğerine önceliğini ve asallığını öneren bir ikiciliktir.
Une recherche préliminaire pour la construction d'espace À partir des trois classes des propositions qui systématisent l'ordre des démonstrations chez Les Eléments Livre I d'Euclide

Bu çalışma genel olarak, Öklid'in Elemanlar'ında yer alan üç önerme sınıfının birbirleriyle olan ilişkisini ele alır. Özel olarak da bu üç sınıftan biri olan Ortak Mefhumların ilke olarak kabul edilmesi durumunda metnin daha anlaşılır olacağını iddia eder. Bu çalışmada, Aristoteles'in İkinci Analitikler metninde yer alan ispatlayıcı bilimler üzerine yaptığı incelemeden yola çıkılır. Öklid'in Elemanlar kitabında önermeleri, Aristoteles'in İkinci Analitikler'de sunduğu şemaya uygun bir şekilde ispatladığı öne sürülür. Buradan hareketle Öklid'in kitabındaki üç önerme sınıfının kitaptaki veriliş sırasından ziyade kendi arasındaki mantıksal hiyerarşiye odaklanılır. Ve Ortak Mefhumlar başlığı altında yer alan önermelerin diğer iki sınıfta yer alan önermelere mantıksal önceliği olduğu öne sürülür. Bu bağlamda bahse konu üç sınıftan önermeler kendi başlarına ele alınır, ne gibi kabullere gerek duyulacağı incelenir. Ve bu gereksinimlerin, üç sınıfın kendi aralarındaki hiyerarşi bağlamında yerine getirilip getirilemeyeceği araştırılır. Aristoteles'in İkinci Analitikler'de sunduğu şemadan hareketle Ortak Mefhumlar başlığında yer alan önermelerin ilke olarak kabul edilmesi durumunda bazı kabullerin yapılmasına gerek kalmadığı öne sürülür. Bahsedilen önermeler vasıtasıyla tanımlarda tasvir edilen primitif elemanların birbirleriyle ilişkileri ve uzayın inşasında oynadıkları rol ele alınır. Bu çalışmada Bernard Vitrac ve Thomas L. Heath'in Öklid'in Elemanlar'ını inceledikledikleri metinlerinden ve Hilbert'in geometri alanındaki çalışmalarından faydalanılır.
Albert Camus ve Jean Paul Sartre açısından saçma ve yabancılaşma kavramlarının karşılaştırılması

20. yüzyıl, büyük şahsi felsefi sistemlerin değil, daha çok insan varoluşuna ve anlamına yönelik görüşlerin ortaya çıktığı dönemdir. Bu dönemin insanı, yaşadığı tarihsel gerçeklikler içinde hayal kırıklığına uğramıştır. 18. ve 19. yüzyılda insanlığa sunulan vaatlerin gerçekleşmemiş olması, gerçeklik diye sunulanların, içinde bulundukları dönemle uyuşmaması, o döneme kadar oluşan anlamları da yok etmiştir. Dünyada hiçbir dönemin bu kadarını yaşamadığı bu dönem, bunalım dönemidir. İşte Albert Camus ve J. P. Sartre'da bu çağın iki filozofudur. İçinde yaşadıkları bu çağın sorunlarına sessiz kalmamışlardır. Bu dönemin insan anlayışını, insana yapılan muamelenin adaletsizliğini görmüşler bu adaletin olmadığı anlamsız dünyaya daha farklı bakmışlardır. Dünyanın bu anlamsızlığı ve saçmalığı karşısında dünyaya, kendisine ve başkalarına yabancılaşan, bir türlü evinde hissedemeyen insan, dünyada yerleşmek gereğindedir. İnsanın elinden çok şeyinin alındığı ama bir tanesinin verilmemesi gerekliliğidir, kendi gerçek varoluşun. Camus ve Sartre bu dönemin yaşadığı buhranın sesi olmuşlar ve kendi pencerelerinden çözüm yolları sunmuşlardır.