Türk modernleşmesinde burjuvazi ve rekabet sorunu

Türk modernleşmesine yönelik ilk çalışma, Osmanlı İmparatorluğu'nun yapısındaki bozulmalara ve bu bozulmalara karşı alınması gereken önlemlere dikkati çeken, 1631 tarihli Koçibey Risalesi'dir. 1631 yılından içinde bulunduğumuz 2017 yılına kadar geçen 386 yıllık süre içinde konuya ilişkin yapılan çalışmalarda ulaşılan sonuçlar birbirinin tekrarından ibaret gibidir. Türkiye'de her alanda birçok gelişme sağlanmış olmasına karşın, ilk tezlerin üretilmesinin ve uygulanmaya başlanmasının üstünden uzun bir zaman geçmişş olmasına rağmen, henüz çağdaş uygarlık seviyesine ulaşılamamış olunmasının; ya üretilen tezlerin ya da uygulamalarının doğru sonuçları yaratamadığını gösterdiğini söylemek mümkündür. Türk modernleşmesinin başarılabilmesi için, konuya yönelik yeni bakış açıları kazandıracak perspektiflerin ortaya konulması zarureti, bu çalışmanın temel gerekçesini oluşturmuştur. Çalışmanın 'Giriş Bölümü'nde, 'Gerçeklik'i bulma ve 'Doğruya ulaşma' konularında kullanılan felsefi fikir ve metotlar açıklanmıştır. 'Çağdaşlık, Çağcıllık, Modernlik, Asrilik, Muasırlık'. 'Medeniyet, Uygarlık' gibi, farklı düşünürler tarafından farklı anlamlar yüklenmiş kavramlara, çalışmada ne gibi anlamlar atfedildiğine, 1. Bölüm'de açıklık getirilmiştir. Ayrıca bu bölümde, her toplum biçimini içerecek şekilde 'Uygarlık Sürecinin Genel Şeması' oluşturulmuştur. Yine bu bölümde; 'Buğday Üretmeden Ekmek Tüketen İnsan ' kavramının tanımlanması yapılmış ve bu tür insanın ortaya çıkışı, sayısı ve yoğunluğunun artmasının toplumlar üzerindeki etkisi değerlendirilmiş; Darwin'in 'Türlerin Kökeni' isimli eserinden istifade ile insan toplumundaki rekabetin kurallarına açıklık getirilmiş; doğada güce dayalı olarak süren yaşam savaşının, insan toplumlarında nasıl barışçıl hale getirilebileceği sorusuna cevap, Durkheim'ın 'Toplumsal İşbölümü' adlı yapıtındaki 'işbölümü' kavramından istifadeyle bulunmaya çalışılmış; ayrıca, sanayiye dayalı üretim tarzında ilerlemenin ve gelişmenin nasıl sağlanacağı konusunda, 'karşıtların çatışması' teorisi ile 'yaşam savaşı ' teorisi karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. 2. Bölümde; burjuva ve burjuvazi kavramları ve toplumdaki görevleri, Weber, Sombart ve Smith'in çalışmalarından istifadeyle incelenmiş ve söz konusu kavramlar ile burjuvazinin toplum içindeki görevleri tanımlanmış; yeni bir kavram olarak 'evcilleştirilmiş burjuvazi' kavramı ortaya konulmuş ve kapitalist bir ülke içinde para ve mal dolaşımının nasıl gerçekleştiği hususunda Marx'ın yapmış olduğu açıklamalar, ülkeler arasında para ve mal dolaşımının nasıl gerçekleştiği yönünde uyarlanarak, az gelişmiş ülkelerden gelişmiş ülkelere 'gelir aktarımı'nın nasıl oluştuğu konusuna açıklık getirilmiştir. 3. Bölümde; teknolojinin yaratılmasının en önemli unsurları olan eğitim ve devletin, uygarlık, rekabet ve burjuvaziyle ilişkileri ortaya konulmuştur. 4. Bölümde; tarıma dayalı üretim tarzından sanayiye dayalı üretim tarzına, kapitalist sistemle geçiş süreci, Batı tarihi perspektifinden, feodal dönemden başlayarak ve emperyalist döneme geçişi de içerecek şekilde incelenmiştir. 5. Bölümde; aynı sürecin, ağırlıklı olarak Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş aşaması olmak ve Osmanlı İmparatorluğu'ndan başlamak üzere günümüze kadar olacak şekilde incelemesi yapılmıştır. Sonuç bölümünde; söz konusu süreçte Batı tarihi ile Türk tarihi karşılaştırılmış ve Türkiye'nin uygarlaşamamasının nedenleri, bu nedenlerin ortadan kaldırılması için yapılması gerekenler belirlenmiştir.