The Basque country: A historical case of ethnic nationalism and impact of state policies in Spain

Günümüz İspanya'sı, on yedi özerk bölgenin oluşturduğu bir devlettir. Fakat, bu nihai duruma gelene kadar, İspanya'nın devlet ve ulus oluşturma çabalan büyük zorluklara ve kesintilere uğramıştır. 17. yüzyılda devlet oluşturma adına yapılan merkezileştirme çabalan özellikle, yüzyıllar boyunca belli oranda özerk olan -Bask Ülkesi ve Katalonya gibi- 'tarihi' bölgelerin merkeze karşı tepkilerine neden olmuştur. Bu, özellikle Bask ülkesinde liberalleşme ve yenileşme gibi düşüncelere karşı olan geleneksel yapı yanlısı din adamlarının öncülüğünde aynca Karlist Savaşlarına neden olmuştur. Katalonya ise bu tepkisini 1640 yılında başansız bir ayaklanma ile göstermiştir. 17. ve 18. yüzyıllarda merkezi devlet oluşturma çabalannm, diğer Avrupa ülkelerine ve özellikle Fransa'ya oranla başanlı olamamasının İspanya'ya özgü özellikleri vardır. İspanya'da devletin merkezileşme süreci, 19. yüzyılda ortaya çıkan milliyetçilik hareketlerinden önce başlamıştı. 19. yüzyılda ise, İspanya, büyük bir imparatorluğu yitirmiş, geçmişşte yaşadığı altın devrini geride bırakmış, ekonomik devrimini yapamamış, devlet kurumlannı yerleştirememiş ve çeşitli ideolojik akımlann birbiriyle sürtüştüğü bir ülke durumundaydı ve bu koşullarda İspanya'nın ulus oluşturma çabalan da başanya ulaşamamıştı. Basklar, Kastilya'ya bağlı, ekonomik açıdan zengin, özerk bir bölgeydi ve İspanya'nın merkezi devlet kurma çabalanna değin, Kastilya ile hiç sorunlan olmamıştı. Fakat, Madrid'deki merkezi devlet yapılanması adına mali ve idari yönetim vıhaklarının büyük kısmını merkezi devlete devretmeye zorlanmaları ve Bask özerk bölgesine tanınan tarihi ayrıcalıkların da bu çerçevede asgariye indirilmesi, Bask milliyetçiliğinin temellerini oluşturmaktadır. Basklann ırkçı yaklaşımı da Bask milliyetçiliğinin başlangıçtaki motorunu oluşturmuştur. 1931 'de kurulan Il. Cumhuriyet ile tarihi bölgelere anayasal özerklik verilmiş, fakat bu 1936'da başlayan ve yaklaşık 40 yıl süren Franko Dönemi'yle sona ermişti. Bu dönemde, tüm bölgesel milliyetçilik hareketleri sert biçimde bastırılmıştır. 1975 'de Franko rejiminin sona ermesi ve İspanya' nm hızla demokratikleşme sürecine girmesiyle birlikte, 1978'de anayasa yapılmış ve bu anayasa ile İspanya'da devlet radikal bir yeniden yapılanma sürecine girmiştir. Buna göre, İspanya 17 özerk bölgeye ayrılacak ve her bölge kendi özerklik kanununu merkezle görüşerek elde edecekti ve bu özerklik kanunları anayasanın güvencesi altoda olup, ulusal hükümet ve ulusal parlamento taraflndan tek taraflı olarak değiştirilemeyecekti. Bu bağlamda, özellikle Franko döneminde ağır bir baskı rejimi uygulanan Bask ülkesinin, başlangıçta tarihi ve kültürel haklarını savunmak için ortaya çıkan ETA örgütü, daha sonra radikal akımların etkisi ile, anayasa gereğince zaten Bask halkına sağlanan tüm demokratik haklan dikkate almaksızın, ayrılıkçı bir anlayışa yönelmiş ve bu amacına ulaşmak için terör uygulamıştır. Bugün, özellikle bir azınlık olarak tüm demokratik haklarına sahip olan Bask halkının, büyük bir çoğunluğu İspanya ulusal hükümetini desteklemekte ve kendi özerklik kanunları olan Guernica Kanunu ile oluşturulan statükodan memnundurlar. Fakat % 1 5 oranındaki bir kesim, hala, bu radikal ve ayrılıkçı terör örgütü ETA' ya destek olmaktadır. vu