turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Sakarya TÖMER'de Türkçe öğrenen yabancı öğrencilerin iyelik ve hal eklerini öğrenmelerinde dolaylı ve doğrudan geribildirimin etkisi

Bu çalışma yurt dışından Türkiye'ye gelmiş olan A1 düzeyindeki yabancı öğrencilere yazılı olarak verilen doğrudan ve dolaylı geribildirimin hal ve iyelik eklerini öğrenmelerindeki etkisini sunmayı amaçlamaktadır. Ön değerlendirme ve son değerlendirmeli yarı deneysel ve zaman serisi araştırma deseni olan bu çalışmada öğrencilere her hafta için müfredata uygun bir yazma konusu verilmiştir. Çalışmaya 19 ve 21 kişiden oluşan iki sınıf katılmıştır. Çalışmanın başında ön değerlendirme olarak ve çalışmanın sonunda son değerlendirme olarak yazma konuları verilmiştir. Öğrencilerin yazmış oldukları paragraflar incelenerek iyelik ve hal ekleri konusunda ne kadar bilgi sahibi oldukları tespit edilmiştir. Öğrenciler ön değerlendirme ve son değerlendirme arasında beş hafta farklı konular üzerine paragraflar yazmışlardır. Yazılan her paragraf için geribildirim verilmiş ve bu geribildirimlerden yararlanarak aynı paragrafı düzelterek yeniden yazmışlardır. Bir sınıfa doğrudan geribildirim verilirken diğer sınıfa hatanın sadece altının çizilmesi ile dolaylı geribildirim verilmiştir. Son değerlendirmede ise yine farklı bir konu verilerek yeni bir paragraf yazdırılmıştır. Her iki gruba verilen tüm yazma konuları aynı olmakla beraber yazma etkinlikleri aynı haftalarda eşgüdümlü yürütülmüştür. Tüm yazma etkinlikleri sınıf içinde öğretmen gözetiminde yapılmıştır. Nicel bir çalışma yürütülmüş olup veriler yüzdeler şeklinde hesaplanarak yazılı düzeltici geribildirimin öğrencilerin hatalarını düzeltmelerindeki etkisi incelenmiştir. Frekans analizi ile önce öğrencinin hata sayısı belirlenmiş, ardından geribildirim aldıktan sonra öğrencinin ne kadar düzeltme yaptığı belirlenmiştir. Çalışmada elde edilen verileri desteklemek amacıyla çalışma sonunda yapılan görüşmeler ise bu çalışmanın nitel kısmıdır. Bu nedenle bu çalışma karışık desenli bir çalışmadır. Sonuçlar, doğrudan geribildirimin öğrencilerin özellikle hal eklerini öğrenmelerinde daha etkili olduğunu ortaya çıkarmıştır. Ayrıca, sonuçlar dolaylı geribildirimin A1 düzeyinde öğrencilerin için yeterince açıklayıcı olamadığını ortaya çıkarmıştır.
Şeyhi'nin Hüsrev ü Şirin mesnevisindeki kişiler ve eserin şekil, dil ve üslup incelemesi

Bu çalışmamız 15. yüzyıl şairlerinden Şeyhi'nin yazdığı Hüsrev ü Şirin mesnevisindeki kişileri ve eserin biçim, dil, üslup özelliklerini incelemeye yöneliktir. İncelememizi Faruk Kadri Timurtaş'ın Latin harfleriyle yayımladığı metin üzerinde yaptık. Çalışmamız, 'Hüsrev ü Şirin Mesnevisindeki Kişiler ve Şekil, Dil, Üslup İncelemesi' olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır. Kişilerin fiziki ve ruhi tasvirilerini inceleyebilmek için kişilerin özelliği bulunan beyitleri fişledik. Sonra bu fişleri kişilere göre ayırdık. Kişilerin fiziki özelliklerini, nasıl bir kişiliğe sahip olduklarını ortaya çıkardık. Daha sonra kişilerin özelliklerini birbirleriyle karşılaştırdık. İkinci bölümde ise mesnevinin veznini ve mesnevide bulunan nazım şekillerinin veznini bulduk. Kafiyeleri ayrıntılı olarak inceledik. Daha sonra örneklerden yola çıkarak Şeyhi'nin Türk dilini kullanışını ve ona yapılan eleştirileri değerlendirdik. Sanatçının kullandığı anlatım tekniğini inceledik. Amaca uygun anlatım tekniğini kullandığı sonucuna vardık. En sonunda da genel bir değerlendirme yaparak elde ettiğimiz sonuçları yorumladık.
Dil bilgisi öğrenme alanının temel dil becerilerini desteklemedeki işlevi: Bir durum belirleme çalışması

Bu çalışmanın amacı; dil bilgisi öğrenme alanının temel dil becerilerini desteklemedeki işlevine ilişkin Türkçe öğretmenlerinin ve öğrencilerin görüşlerini ortaya çıkarmaktır. Bu amaç doğrultusunda Yozgat ili Boğazlıyan ilçesindeki ortaokullarda görev yapan Türkçe öğretmenleri arasından amaçlı örnekleme yöntemiyle belirlenen 20 Türkçe öğretmenine ve bu öğretmenlerin görev yaptıkları okullardan amaçlı örnekleme yöntemiyle belirlenen 4 ortaokul öğrencisine görüşme formu uygulanmıştır. Görüşme formu uygulanan 20 Türkçe öğretmeni arasından yine amaçlı örnekleme yöntemiyle belirlenen 5 Türkçe öğretmenine gözlem formu uygulanmıştır. Ayrıca öğrencilere ait ders defterlerindeki notlar, çalışma kitaplarındaki dil bilgisi etkinlikleri; öğretmenlere ait ders notları, çalışma yaprakları, sınav kağıtları şeklindeki belgeler doküman analizine tabi tutulmuştur. Araştırmada, nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Görüşme, gözlem ve doküman analiziyle elde edilen veriler; betimsel analiz ve içerik analizi yaklaşımlarıyla değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda Türkçe öğretmenleri, temel dil becerilerini bütün olarak ele almasına rağmen dil bilgisi öğrenme alanını sadece yazma becerisiyle ilişkilendirebilmektedir. Türkçe öğretmenleri; okuma, konuşma ve dinleme becerileri ile dil bilgisi öğrenme alanını ilişkilendirmekte zorluk yaşamaktadır. Türkçe öğretmenleri, dil bilgisi konularını Türkçe dersinin işlenişi sırasında değil müstakil dil bilgisi dersinde ele almaktadır. Öğretmen ve öğrenciler, metinlere dayalı dil bilgisi öğretiminin verimli olacağına ilişkin olumlu görüş ifade etmelerine karşın gözlem ve doküman analiziyle elde edilen verilere göre dil bilgisi öğretiminde tanımlardan kelime ve cümle düzeyindeki örneklere doğru bir yöntem izlendiği tespit edilmiştir. Öğretmenler, buluş stratejisi ile dil bilgisi kurallarını metinler üzerinden sezdirme çalışmaları yerine sunuş stratejisi ve anlatım yöntemini kullanmaktadır. Dilbilgisi öğretiminde daha çok görsel materyallere, özellikle de kavram haritalarına yer verildiği tespit edilmiştir. Öğretmenler, dil bilgisine ait kazanımları değerlendirirken yazma, okuma, konuşma ve dinleme gibi uygulama çalışmaları yerine çoktan seçmeli soruları tercih etmektedir. Öğretmenler, dil bilgisi öğrenme alanıyla temel dil becerilerini ilişkilendirmekte zorluk yaşama sebeplerini; merkezi sınavların yapısı, çalışma kitaplarındaki etkinliklerin bu anlamda yetersiz oluşu ve lisans eğitimleri sırasında dil bilgisinin işlevlerine yeterince değinilmemesi şeklinde açıklamıştır.
Almanca ve Türkçede sıfatların başka sözcük türlerine kayması ve Almanca dersinde uygulanması

Bu çalışmanın amacı, Almancada sıfat olarak bilinen bir kelimenin aynı zamanda başka bir sözcük türü olarak olarak nasıl kullanıldığını ve anadildeki benzer ve farklı yapıların yabancı dil olarak Almanca öğrenmeye etkilerini göstermektir. Anadildeki dilbilgisi yapısı yabancı dildeki yapılarla farklılık göstermekle beraber benzerlikler de göstermektedir. Bu farklı ve benzer yapıların, yabancı dil olarak Almanca öğrenmede olumlu ve olumsuz etkileri göz ardı edilmemelidir. Aktarım olayını dil öğrenmede avantaj haline getirmek ise karşılaştırmalı dilbilim çalışmaları ile mümkündür. Bu çalışmada dilbilgisinin bir parçası olan sıfatlar ve sıfatların başka sözcük türü olarak kullanılması, Almanca ve Türkçedeki kullanımları karşılaştırılarak gösterilmiş ve yabancı dil olarak Almanca eğitiminde nasıl bir yol izlenmesi gerektiği irdelenmiştir.
Bahtİ'nin manzum bir eserinin transkripsiyonlu metni ve incelenmesi

Doğum ve ölüm tarihleri hakkında net bir bilgi bulunmayan Bahti, 16. yüzyılın ortalarından 17. yüzyılın ortalarına kadar uzun hayat sürmüş bir divan şairidir. Mürettep bir divanı ve bazı mamzumeleri olduğu bilinen Bahti'nin incelediğimiz bu manzumesi, Tuhfetü'l Fakir, 17. yüzyıl Osmanlı padişahlarından Sultan İbrahim'e Hicri 1050 (M. 1640) yılında takdim edilmiş, 1298 beyitten oluşan siyasetname türünde bir mesnevidir. Geleneksel ana bölümlemeler göz ardı edildiğinde eserin irili ufaklı toplam 52 alt bölümden oluştuğu görülür. Bu siyasetname, bölümlerde geçen kısa hikayeler ve makalelerin; ayet, hadis ve kelam-ı kibarlarla zenginleştirilmesi yoluyla padişaha, devlet yönetiminde nasıl davranması gerektiği hususunda nasihat veren, yol gösteren önemli bir eserdir. İlim ve edebiyat dünyası için önemli bir yer teşkil edeceği düşünülen bu çalışma üç ana bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın ilk bölümünde sırasıyla Bahti'nin hayatı, eserleri, edebi kişiliği ve metinden hareketle dil ve üslup özellikleri hakkında bilgiler verildi. İkinci bölümde eser, şekil ve içerik özellikleri bakımından incelendi. Şekil özellikleri olarak vezin, kafiye, redif, nazım şekli ve türü hakkında bilgiler verilirken; içerik özellikleri bakımından din, cemiyet ve tabiat konuları hakkında değerlendirilmeler yapıldı. Üçüncü bölümde ise mesnevinin transkripsiyonlu metnine yer verildi. En sonunda çalışmamıza ek olarak eserde geçen kelimelerle ilgili bir başvuru sözlüğüne ve özel isimler dizinine yer verildi. Divan edebiyatı alanında henüz gün yüzüne çıkmamış ve daha önce herhangi bir akademik çalışmaya konu edilmemiş bu eser, bu vesileyle ilim ve edebiyat sahasına kazandırılmış olacaktır.
9-67 ay arası tipik gelişim gösteren çocuklar ile 43-87 ay arası koklear implant kullanıcısı çocukların dilbilgisel profillerinin TR-LARSP ile karşılaştırılması

Bu çalışmanın amacı, tipik dil gelişimi gösteren 0;9- 64 ay arası çocuklardan toplanan konuşma örneklerinin analizi yoluyla LARSP envanterini Türkçeye uyarlamayı; uyarlanan envanter ile koklear implant kullanıcısı 43-87 ay arası çocukların dilbilgisel gelişimlerini karşılaştırmalı olarak betimlemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın katılımcıları iki gruptan oluşmaktadır. Birinci grupta anadili Türkçe olan tipik dil gelişimi gösteren 0;9- 64 ay arası 70 çocuk yer almaktadır. İkinci grup ise, ana dili Türkçe olan, 43-87 ay arası koklear implant kullanan 15 çocuktan oluşmaktadır. Uyarlama aşamasında tipik gelişim gösteren 70 çocuktan toplanan 4500 tümce analiz edilmiştir. Koklear implant kullanan 15 çocuktan toplanan 750 tümce uyarlanan TR-LARSP envanteri kullanılarak analiz edilmiş ve çocukların dilbilgisel gelişimleri TR-LARSP envanteri kullanılarak betimlenmiştir.
A Sign based phrase structure gremmar for Turkish

Bu çalışmada, Türkçe söz dizimi bilgiye dayalı bir bakış açısıyla değerlendirilmiştir. İme dayalı dilbilimsel gösterim ve HPSG kuramı Türkçe'ye uyarlanmıştır. HPSG, dildeki nesnelerin bilgisel içerikleriyle gösterimine dayanan çağdaş bir söz dizimi ve anlambilim kuramıdır. Temel bilgi öğesi im denilen içice ve kalıtsal türlendirilmiş özellik yapılarıdır. Uygulamada mantık programlama dili olarak özellikle HPSG uygulamaları için tasarlanmış olan ALE kullanılmıştır. Türkçe'deki dil öğelerinin bir tür ve yapı tanımı yapılmıştır. Altulamlama, yan cümleler, öbek sıra değişimi, tümleç-niteleyen ilişkileri ve ortaç yapıları ALE'de çalışan bir ayrıştırıcı ile tasarlanmış ve uygulanmıştır.
Türkçede fiil çekim sistemi ve bunun Moğollara öğretimi

90'lı yılların sonunda Türkiye'ye ve Türkçeye karşı artan ilgi dil bilimcileri harekete geçirir. Türkçeyi yabancılara en iyi ve etkili şekilde öğretmek için çalışmalar başlar. Dünyanın dört bir tarafından Türkiye'ye gelen yabancı öğrenciler, dili öğrenerek tahsillerine devam ediyorlar. Moğolistan'dan Türkiye'ye gelen ve orada Türkçe öğrenimi sürdüren binlerce öğrenci vardır. Fakat onlara yönelik Türkçe öğretimi ile ilgili bir çalışma bu ana kadar yapılmamıştır. Bir zaman aynı yerlerde yaşayan Türk ve Moğolların dilleri arasında epey bir benzerlik vardır. Peki bu benzerlikler Türkçe öğrenen bir Moğol için kolaylık sağlayacak mı yoksa öğrenmeyi zorlaştıracak mıdır? Bu hususları hedef alarak çalışmaya başladım. Tezin adı: 'Türkçede Fiil Çekim Sistemi ve Bunun Moğollara Öğretimi'. Bu çalışma, Türkçe fiil çekiminde morfolojik problemler ve bundan dolayı Moğol öğrencilerinin Türkçe fiil sistemini öğrenirken karşılaşabileceği zorlukları incelemektedir. Çalışmanın amacı, bu zorlukların aşılmasında yardımcı olacak bir takım çözüm yolları bulmaktır. Daha çok Türk dili öğretmenlerine yönelik bu çalışma, öğrencilere de konuları anlamayı kolaylaştıracak tablo ve formüllerle yardımcı olabilir. Çalışma sonucunda ortaya çıkan sonuç şudur: Moğol asıllı biri için Türkçe öğrenmek başkalarına göre daha avantajlı olabilir. Kendi dilini tam benzer görmedikleri için, Türkçeyi ayrı bir dil olarak öğrenirler ve ana dilinin benzerliğinden dolayı oluşan hatalardan kurtulmak zorunda kalmazlar. Moğolcayı ana dili olarak konuşan birisi için Türkçenin bazı dil bilgisi konularını anlamak kolay olabilir, çünkü bu konular kendi ana dilinde de vardır. Takıldığı noktalar ise çoğunlukla tam konuyu bilmemekten kaynaklanıyor. Bu konulan tablo, formül ve örneklerle şekillendirerek anlatılması öğrenci için anlamayı kolaylaştırabilir. İstisna olan, herhangi bir mantığa dayanıklı olmayan konuları öğrenci tarafından ezberlenmesi tavsiye edilmiştir.
İlköğretim 8. sınıf Türkçe ders kitaplarında dil bilgisi öğretimi üzerine bir inceleme

Günümüzde Türkçe eğitimi konusunda birçok yanlış yapılmaktadır. Bu yanlışların sonucu yetişkin insanlarımız Türkçeyi doğru kullanamamaktadır. Akademisyenlerimiz dahi konuşurken ve yazarken hatalar yapmaktadır. Bu durumun ortaya çıkmasının birçok sebebi vardır. Bunlardan biri de Türkçe ders kitaplarının yetersizliğidir. Türkçe ders kitaplarımız, dil bilgisi eğitimi ve Öğretimi açısından birçok eksiklik tiçermektedir. İncelemede, Yıldırım Yayınlan Türkçe 8. sımf ders kitabıyla MiHi Eğitim Bakanlığı Yayınlan Türkçe 8. sımf ders kitabı, dil bilgisi öğretimi balonundan karşılaştınlarak incelenmektedir. Araştırma sonunda şu neticelere ulaşılmıştır: Milli Eğitim Bakanlığının kitabında tesadüfi örneklem yoluyla seçilen 10 metinle 17 dil bilgisi konusu anlatılırken, Yıldırım Yayınlarının Türkçe ders kitabında aynı yolla seçilen metinlerde 30 dil bilgisi konusu anlatılmaktadır. Milli Eğitim Bakanlığının kitabında cümleyle ve kelimeyle toplam 52 örnek verilirken, Yıldmm Yayınlarının Türkçe ders kitabında toplam 85 örnek verilmektedir. Milli Eğitim Bakanlığının kitabında 17 tanım yapılırken, Yıldınm Yayınlannın Türkçe ders kitabında 30 tanım yapılmaktadır. 'Milli Eğitim Bakanlığının kitabında toplam verilen uygulama sayısı 26 iken, Yıldırım Yayınlannın Türkçe ders kitabında toplam uygulama sayısı 60'tır. Milli Eğitim Bakanlığının kitabında dil bilgisi ile alakalı toplam 124 terimin kullanıldığı tespit edilmiştir. Yıldmm Yayınlarının kitabında ise, 139 terimII bulunmaktadır. İki kitapta kullanılan ortak terim sayısı 55'tir. İki kitapta kullanılan toplam terim sayısı 263 'tür. Ortak terim kullanma oranı % 22 Sih. Milli Eğitim Bakanlığının kitabında dil bilgisiyle ilgili 71 tanım yapılmaktadır. Yıldırım Yayınlarının kitabında ise, dil bilgisiyle ilgili tanım sayısı 73' tür. İki kitabın dil bilgisiyle ilgili, aynı tanımlarının sayısı ise 32'dir. Ortak tanım kullanım oram % 22,2 'dir. Ortak kullanılan tanımların oram da çok düşüktür. Araştırma dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde dil ve dil bilgisi kavramları ele alınmakta; dil bilgisi öğrenmenin Türkçe eğitimine sağladığı yararlar anlatılmaktadır. İkinci bölümde, araştırmanın problem durumu, amacı, önemi ve yöntemi yer almaktadır. Üçüncü bölümde, seçtiğimiz iki Türkçe 8. sınıf ders kitabı ele alınarak; Türkçe Eğitim Programına, öğretim metotlarına ve Ders Kitapları Yönetmeliğine uygunluğu bakımından incelenerek mukayese edilmektedir. Dördüncü ve son bölümde ise, inceleme neticesinde elde ettiğimiz sonuçlar ve çözüm önerilerimiz yer almaktadır. /
5-6 yaş çocuklarının sözlü anlatımlarında bağdaşıklık araçları ve fiilimsilerin kullanılması

Bu araştırmada 5 - 6 yaş, farklı cinsiyet ve sosyo-ekonomik düzeylerdeki 30 çocuğun sözlü anlatımları, bağdaşıklık araçları ve fiilimsiler açısından değerlendirilmiştir. Bağdaşıklık, metindeki küçük dilsel birimler arasındaki ilişkileri kapsamaktadır. Fiilimsi, eylemden türeyen, olumsuzu yapılan, eylem çekimine girmeyen ve tümleç alabilen sözcükleri ifade eder. Araştırmada çocuklardan, kendilerine okunan iki hikaye kitabını resimlerine bakarak anlatmaları istenmiştir. Çocukların anlattıkları hikayelerin değerlendirilmesinde 'Bağdaşıklık Araçları Kullanım Sıklığı Çizelgesi' kullanılmıştır. Çalışmanın bulgularına göre bağdaşıklık araçlarının kullanım sıklıklarında çocuk başına düşen ortalamalar sırasıyla şu şekildedir: Gönderim (10,87), eksiltili anlatım (4,13), kelime bağdaşıklığı (3,40), bağlama ögeleri (3,37), değiştirim (0,00). Çalışmada çocukların bağdaşıklık araçlarının kullanımı ile ilgili önemli sorunlar yaşadıkları belirlenmiştir. Bu sorunların başlıcaları şunlardır: Öznenin söylenmemesinden dolayı gönderim ögesinin metindeki karşılığının karışması, Gönderim ögesinin karşılıksız biçimde kullanılması, Eksiltili anlatıma başvurmanın uygun olmadığı yerlerde eksiltili anlatım kullanılması, Bağlama öğesinin anlam ve işlevine uygun olmayan bir şekilde kullanılması, Bağlama öğesinin gereksiz biçimde, sıklıkla ve tenafür oluşturacak düzeyde kullanılması. Araştırma bulgularına göre 5-6 yaş çocuklarının sözlü anlatımlarında fiilimsileri kullanım sıklıklarında çocuk başına düşen ortalamalar sırasıyla şu şekildedir: Zarf-fiil (3,73), isim fiil (2,37), sıfat fiil (0,17). Yapılan analizler sonucunda çocukların anlattıkları hikayelerde bağdaşıklık araçları ve fiilimsi kullanım sıklıkları arasında istatistiksel olarak anlamlı, olumlu ve orta düzeyde ilişkiler olduğu belirlenmiştir. Bağdaşıklık araçlarını kullanım sıklıklarında çocukların yaşlarına göre istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu ; cinsiyetlerine ve sosyo-ekonomik düzeylerine göre istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı bulunmuştur. Ayrıca fiilimsi kullanım sıklıklarında çocukların yaşlarına, cinsiyetlerine ve sosyo-ekonomik düzeylerine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık yoktur.
Korece hal ekleri ve Türkçe hal eklerinin karşılaştırılması

Bu tez de hem Türkçe dil bilgisin de hem de Korece dil bilgisin de önemli yeri olan hal ekleri ayrıntılı olarak incelenmiş ve iki dildeki hal ekleri benzer ve farklı yönleriyle karşılaştırılmıştır. Bu tezin hazırlanmasının en büyük sebebi bu konuda Türkiye'de yapılmış bir araştırma olmaması ve Korece öğrenen Türk öğrencilerinin hal ekleri konusunu öğrenmede yaşadığı sıkıntılara faydası olacağı düşüncesidir. Tezin ilk bölümünde Türkçe hal ekleri ve işlevleri örneklerle ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir. Birçok dilbilimcinin sayısı ve adlandırılması konusunda değişik fikirler sunmasına rağmen bu tezde 8 tane Türkçe hal eki incelenmiştir. Bunlar; yalın, yönelme, belirtme, bulunma, ayrılma, vasıta, eşitlik ve ilgi hal ekidir. Tezin 2. bölümünde Korece hal ekleri konusu ayrıntılı olarak anlatılmıştır. Bu bölüm de verilen Korece örnekler hem okunuşu hem de Türkçe anlamlarıyla birlikte verilmiştir. Korece hal ekleri üç ana başlığa ayrılmaktadır. Bunlardan birincisi ismin halleri, ikincisi bağlantı ekleri ve üçüncüsü yardımcı edatlardır. İsmin halleri de; özne, nesne, tümleç, iyelik, ek fiil, durum hal eki, ünlem- hitap hal eki olarak 7'ye ayrılmaktadır. Tezin 3. bölümünde tezin esas konusu olan Türkçe hal ekleri ve Korece hal eklerinin karşılaştırılması yapılmıştır. Karşılaştırma benzer ve farklı yönler alt başlığında örneklerle anlatılmıştır. Tezin son bölümünde ise Erciyes Üniversitesi Kore Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalında okumakta olan 1. ve 2. sınıflara Korece hal eklerinin öğreniminde yaşadıkları sıkıntılar ve Türkçeyle benzer ekleri öğrenmedeki kolaylıkları esas alan bir anket uygulanmıştır. Anket sonuçları bu bölümde değerlendirilmiştir.
Kutb'un Hüsrev ü Şİrİn'inde isimler

Bu çalışma gramer kategorileri içinde önemli bir yere sahip olan 'İsimler' konusu üzerine yapılmıştır. Çalışmada Kutb'un Hüsrev ü Şirin adlı eserinden hareketle eserin yazılmış olduğu Harezm Türkçesi döneminin dil özellikleri ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Nizami'nin Hüsrev ü Şirin adlı eserinin Türk edebiyatındaki ilk tercümesi olan Kutb'unHüsrev ü Şirin'i yazıldığı dönemin karma dil özelliklerini yansıtması açısından oldukça önemli bir eserdir. Çalışmanın Giriş bölümünde Harezm Türkçesinin sosyal ve siyasal şartlarından, dönemin dil özelliklerinden ve o dönemde yazılmış diğer önemli eserlerden bahsedilmiş ve çalışmanın konusu olan Hüsrev ü Şirin adlı eser hakkında bilgi verilmiştir. İnceleme kısmında isim kategorisi başlığı altında yer alan sıfat, zarf, zamir gibi diğer kelime türleri hakkında bilgi verilmiş ve bu kelime türlerinin o dönemdeki kullanım şekilleri eserden örnekler verilerek ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Daha sonra eserde bulunan 4730 beyit derinlemesine incelenerek çalışmanın asıl konusu olan isim çekim eklerinin o dönemdeki kullanım şekilleri ve bu eserdeki kullanım sıklıkları sayısal veriler ve tablolar yardımıyla verilmeye çalışılmıştır. Harezm Türkçesi Karahanlı Türkçesi temelinde gelişen bir dil olduğu için bu çalışmada gramer incelemelerinin Karahanlı Türkçesi - Harezm Türkçesi- Türkiye Türkçesi karşılaştırmalarıyla verilmesitercih edilmiştir. Ele alınan eseri tanıtmak, bu eserin yazıldığı dönem ve dili hakkında bilgi vermek, isim kategorisi başlığı altında yer alan gramer konularının o dönemdeki şekillerini günümüz Türkçesiyle karşılaştırıp benzerlik ve farklılıklarını ortaya koymaya çalışmak bu tezin amaçlarındandır. Çalışmanın en önemli gayesi ise Harezm Türkçesi grameri ve Hüsrev ü Şirin adlı eserle ilgili ileride yapılacak olan çalışmalara katkı sağlamaktır.
Özbek Edibi Sabir Abdulla'nın 'Mevlana Mukimiy' adlı eseri: Gramer, transkripsiyon, aktarma

Özbek edibi Sabir Abdulla'nın Mevlana Mukimiy'i konu alarak yazmış olduğu biyografik ve tarihi roman olarak da değerlendirilebilecek eserini Türkiye Türkçesine kazandırmaya çalıştık. Tezimizin amacı; Türkiye ile Özbekistan arasında oluşmasına çalışılan kültür birliğine katkıda bulunmak ve Özbekistan'da önemli bir yere sahip olan şair Mukimiy'in Türkiye'de de tanınmasına yardımcı olmaktı. Sabir Abdulla ve Mukimiy hakkında ayrıntılı bilgi veren kaynağa rastlayamadık. Mukimiy ile ilgili olarak da Sabir Abdulla'nın eserinden yola çıkarak kendi ifadelerimizi de ekledik. Orijinal eser üzerinde yapılan çalışmamızı üç ana bölüm üzerine kurduk. İlk olarak Kiril alfabesi ile yazılmış orijinal eseri Latin alfabesine çevirdik. Daha sonra eserin orijinal şekline olabildiğince bağlı kalınarak ve yazarın cümleleri korunmaya çalışılarak eseri Özbek Türkçesinden Türkiye Türkçesine aktardık. Aktarma esnasında Osmanlıca, Farsça, Özbekçe, Türkçe sözlüklerden ve Özbekçe deyimler ve atasözleri sözlüğünden sıkça faydalandık. Son olarak ise eser üzerinde bir gramer çalışması yaptık. Eserde geçen bütün ikilemeleri tespit edip tasnif ettik. Çalışmamızın neticesinde Hokand'da 19. yüzyılda yaşamış olan meşhur Özbek şairi Mukimiy'i, onun hayatını ve sanatını Türkiye'deki edebiyat kamuoyuna tanıtmaya çalıştık. İki ülke arasındaki ilişkileri geliştirme çabalarına, kültürel birlik ve beraberliği sağlama çalışmalarına bir katkıda bulunmaya çalıştık.
Yabancılara Türkçe öğretiminde Arapça-Türkçe ortak kelimeler yardımıyla etkinlik geliştirme ve uygulama: Mısır örneği

Bu çalışmanın amacı Arap coğrafyasındaki yabancılara Türkçe öğretirken Arapça-Türkçe ortak kelimelere dayalı etkinliklerin öğrencilerin başarısını nasıl etkilediğini belirlemektir. Çalışmanın evrenini Arap coğrafyası, örneklemini ise Kahire Türk Kültür Merkezi oluşturmaktadır. Çalışmada öncelikle yabancılara Türkçe öğretiminin tarihi, Mısır'daki Türk tarihi, Mısır'da bulunan Türkoloji bölüm ve şubeleri, bu bölüm ve şubelerde gerçekleştirilen eğitim şekli hakkında bilgilere yer verilmiştir. Bu bilgilerden sonra çalışmanın asıl kısmını oluşturan etkinlikler yer almaktadır. Etkinlikler, konunun nasıl anlatılacağını gösteren yönergelerden ve Arapça-Türkçe ortak kelimelerden oluşan örneklerden meydana gelmektedir. Etkinliklerde kullanılan Arapça-Türkçe ortak kelimelerin günlük hayatta sıkça kullanılan ve A1 seviyesine uygun olanlarından seçilmesine özellikle dikkat edilmiştir. Etkinliklerin sınıf ortamında uygulanması sırasında Avrupa Dilleri Ortak Çerçeve Metninde belirtilen A1 seviyesi 2 ayrı gruba bölünmüştür. Avrupa Dilleri Ortak Çerçeve Metninde A1 seviyesi 144 saatlik bir dersi gerektirmektedir. Bu 144 saatlik dilim A1-1 ve A1-2 gruplarına bölünerek 72 saat boyunca bağımlı değişken grubu Arapça-Türkçe ortak kelimelerin yer aldığı etkinlikler ile desteklenmiştir. Bağımsız değişken grubu ise çalışmamız açısından önem arz eden etkinliklerle buluşturulmamıştır.72'şer saatlik ders sonucunda bağımsız değişken grubu ile bağımlı değişken grubu arasındaki farkın tespiti Yunus Emre Enstitüsü tarafından özenle hazırlanmış kur ve sertifika sınavları ile belirlenmiştir.