turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Kırgız Türkçesinin şekil bilgisi

Çalışma; Giriş, İsimler, Zamirler, Sıfatlar, Zarflar, Fiiller, Edatlar, Kaynakça ve Metinler bölümlerinden oluşmaktadır. Giriş bölümünde; Kırgızistan'ın coğrafi konumu ve nüfusu, Kırgız Türkleri'nin adı, tarihi, edebiyatları, 1924'ten beri kullandıkları ve kullanmakta oldukları alfabeler ile Kırgız Türkçesi'nin şive tasniflerindeki yeri hakkında bilgi verilmiştir. İsimler bölümünde; isim yapma ekleri, ikilemeler, birleşik isimler ve isim çekim ekleri incelenmiştir. Zamirler bölümünde; şahıs zamirleri, işaret zamirleri, dönüşlülük zamiri, belirsizlik zamirleri ve soru zamirleri incelenmiştir. Sıfatlar bölümünde; sıfatlar vasıflandırma ve belirtme sıfatlan olmak üzere iki grup altında incelenmiştir. Zarflar; yer zarflan, zaman '. zarflan, tasvir zarflan, miktar zarflan olarak incelenmiştir. Fiiller bölümünde; fiil çatılan, fiil yapma ekleri, birleşik fiiller, sıfat fiiller, zarf fiiller, ve fiil çekimleri incelenmiştir. Edatlar fonksiyonlarına göre sınıflandınlmıştır. Kaynakça bölümünde çalışma esnasında faydalanılan eserler belirtilmiştir. Metinler bölümünde, Kırgız Türkçesi'yle yazılmış edebi eserlerden alınmış örnek metinler yer almaktadır.
1975-1980 yıllarındaki siyasi gazetelerde Türkçenin kullanımı

Bu çalışmada 1975- 1980 yıllarındaki siyasi gazetelerde Türkçenin kullanımı incelenmiştir. Çalışmanın temel hedefi 1975- 1980 yıllarındaki söz varlığının ortaya konulmasıdır. Çalışma için Cumhuriyet, Hürriyet, Milli Gazete, Milliyet ve Tercüman gazeteleri seçilmiş ve toplamda 250 gazete incelenmiştir. Çalışma iki aşamadan oluşmaktadır. Birinci aşamada, gazetelerdeki haberlerden hareketle o dönemin kelime sıklığı sözlüğü oluşturuldu. Bunun için her gazete siyasi haberler, 3. Sayfa haberleri, ekonomi haberleri, spor haberleri ve yazarlar başlıklarıyla beşe ayrıldı. Her bölümden belirlenen oranlarda kupür alınarak toplamda 608. 816 kelimeden oluşan bir havuz oluşturuldu. Özel isimler çıkarıldıktan sonra 549. 366 kelimeden oluşan 1975- 1980 yıllarına ait kelime sıklığı sözlüğü oluşturuldu. Sözlük meydana geldikten sonra daha önceki benzer çalışmalarla karşılaştırılarak çeşitli veriler ortaya konuldu. Sıklık sözlüğü daha önceki çalışmalarda yapıldığı gibi hem alfabetik sıralı hem de sayısal sıralı olarak gösterildi. İkinci aşamada ise eldeki gazetelerde köşe yazıları yazan farklı siyasi görüşlere sahip toplam 10 yazar seçildi. Her yazarın köşesinde yazdığı yazılardan yaklaşık 10.000 kelimelik bölüm incelendi ve yazarların siyasi görüşlerine göre kullandıkları kelimeler belirlenmeye çalışıldı. Bunun yanında seçilen yazarların en çok kullandıkları ilk 100 kelime de belirlendi.
Türkçede birleşik ekler

Türkçede eklerin çoğu, geçmişşten günümüze çeşitli bakımlardan bir değişim süreci geçirir. Bu süreçte meydana gelen değişikliklerden biri de ek birleşmeleridir. Türkçede iki ya da daha fazla unsur birleşerek kendi işlevlerini kaybedip farklı işlevler üstlenir ve birleşik yapılı ekler meydana gelir. Türkçede birleşik yapılı eklerin sayısı oldukça fazladır. Tarihi ve çağdaş Türk lehçeleriyle ilgili çalışmalarda bu ekler ayrıntılı bir şekilde değerlendirilmemiştir. 'Türkçede Birleşik Ekler' başlığını taşıyan tezimizde, Eski Türkçe dönemindeki birleşik ekler; Türkçenin tarihi ve çağdaş dönemlerini temsil eden metinler ve günümüzde tarihi ve çağdaş Türk lehçelerinin gramer yapısı üzerine yazılmış kitaplar eşliğinde incelenmiş; yapı ve birleşme sebepleri bakımından bir sınıflandırılmaya tabi tutulmuştur. Birleşik eklerin yapısı, morfolojik ve fonetik değişikliklerin oluşumundaki ortak noktalar, eklerin işlevleri, eklerin birleşmesindeki tercihler ve sebepleri, bu yapıların hangi dönemlerden itibaren ekleştikleri ve birleşmeden sonra işlevlerindeki değişiklikler değerlendirilmiştir. Eski Türkçe dönemindeki birleşik eklerin daha sonraki tarihi ve çağdaş Türk lehçelerindeki durumu ve işlevleri de verilerek eklerin geçmişşten günümüze geçirdiği yapısall ve işlevsel değişikler ortaya konmuştur.
Eski Anadolu Türkçesinde iyi dilek ve kötü dilek edimsözleri

Sözedimleri kuramı temel alınarak yapılan bu çalışmada, Eski Anadolu Türkçesi dönemine ait sekiz eserden iyi dilek ve kötü dilek edimsözleri tespit edilmiştir. Belirlenen edimsözler, kullanım amaçlarına ve işlevlerine göre sınıflandırılmış; yapılan tasnifte her eser kendi içinde değerlendirilmiştir. Çalışma, genel olarak yedi bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın ilk bölümünde tezin amacı, önemi, kapsamı ve verilerin sınıflandırılması hakkında bilgi verildikten sonra, tespit edilen beyitlerin / cümlelerin yazımı ile ilgili açıklama yapılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde Eski Anadolu Türkçesi döneminin özellikleri ve dönemin önemli eserleri ile ilgili bilgi verilmiştir. Üçüncü kısımda ilk olarak dil, kültür ve anlam ilişkisinden; dil çalışmaları ve anlambiliminden bahsedilmiştir. Daha sonra edimbilim ve edimbilime ait beş kuram ele alınmıştır. Dördüncü bölümde iyi dilek ve kötü dilek kavramları üzerine yapılan tanımlara, tasniflere ve bu sözlere ait bazı örneklere yer verilmiştir. Beşinci bölümde iyi dilek edimsözleri, altıncı bölümde kötü dilek edimsözleri, içeriklerine ve işlevlerine göre tasnif edilmiştir. Çalışmanın sonuç bölümünde iyi ve kötü dilek edimsözlerinin içerik ve işlevleri üzerine yapılan sınıflandırmanın sayısal verileri sunulmuş; bu veriler aracılığıyla eserlerde bulunan dilek sözlerinin edimbilimsel işlevleri ve kullanım sıklıkları ile ilgili bir değerlendirme yapılmıştır.
Bakhtin'in diyaloji ve heteroglossia kavramları bağlamında Alev Alatlı'nın Orda Kimse Var mı? roman dizisinde çokseslilik

XX. yüzyılın önde gelen dil ve edebiyat kuramcılarından biri olan Mikhail Bakhtin, modern insanın, dil aracılığıyla yarattığı, sanatsal faaliyetlerine ilişkin özgün bir eleştiri kuramı ortaya koymuştur. Her ne kadar dil felsefesi ve edebiyat kuramı, bu eleştiri kuramının ağırlık noktasını oluştursa da dili, toplumsal ve ideolojik etkileşimle şekillenen ve çeşitlenen sosyal ve tarihsel bir gerçeklik olarak değerlendiren Bakhtin; toplumbilim, tarih, felsefe ve kültür araştırmalarında da varlık gösteren bir kuramcı haline gelmiştir. Edebiyat eleştirisini; diyaloji, heteroglossia, çokseslilik gibi özgün kavramlar üzerine inşa eden Bakhtin, romanın yeniden tanımlanması ve değerlendirilmesi çabalarına farklı bakış açısıyla önemli katkılarda bulunmuştur. Bu çalışmamızda Bakhtin'in edebiyat eleştirisinin temelini oluşturan özgün kavramlar çerçevesinde, modern Türk romanında önemli bir yeri olan Alev Alatlı'nın Orda Kimse Var Mı? roman dizisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla çalışmamız üç ana başlık altında yapılmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde 'Diyalojik Söylem' başlığı altında, söylem kavramının teorik ve sözel yapısı çerçevesinde ortaya çıkan söz tipleri, Bakhtin'in diyalojik söylemi baz alınarak, ara başlıklar halinde incelenmiş ve romanlarda tespit edilen söz tiplerinden hareketle romanların diyalojik niteliği ortaya konulmuştur. 'Çoksesli Romanda Diyalog Kurgusunun Karakteristikleri' adlı bölümde ise; diyaloğun, her türlü karakter edimin gerçekleştiği canlı, etkileşimli ve sonu kestirilemeyen dinamik bir yapıda olduğu tespit edilerek, diyalog sürecinde seslerin ittifaklar kurması, ayrışması, iç seslerle yanıt ya da kesişme noktalarında bir araya gelmeleri, dolaylı anlatım ve doğrudan anlatım gibi farklı anlatım biçimlerini kullanmalarından hareketle; romanlarda diyalogların çoksesli bir yapıda kurgulandığı gösterilmiştir. Orda Kimse Var Mı? roman dizisi, sahip olduğu toplumsal, ideolojik, kültürel, etnik ve bireysel dil zenginliği ve anlatımındaki türsel çeşitlilikten dolayı, incelememizin son bölümünü oluşturan 'Çokseslilikte Heteroglossia Yapı' çalışmamızın en hacimli kısmını oluşturmuştur. Orda Kimse Var Mı? roman dizisinde temanın; hem anlatıcı karakter, başkahraman ve farklı türdeki karakterlerin söylemleri ve hem de bilimsel, sanatsal, dinsel, edebi ve görsel türlerin anlatımsal özellikleriyle birlikte harmanlanarak yansıtıldığı tespit edilerek romanların çok anlatımlı ve çok dilli bir yapısı olduğu ortaya konulmuştur.
Millet Kütüphanesi Ali Emiri manzum eserler bölümü 568 numaralı şiir mecmuası

Bu çalışmada Millet Kütüphanesi Ali Emiri Kitaplığı Manzum 568 Numaralı Şiir Mecmuası incelenmiştir. Eser 17. yüzyılda kaleme alınmış bir şiir mecmuasıdır. Mürettibi ya da müstensihi bilinmeyen mecmuada 53 varak vardır. Bu varaklarda toplam 176 şiire yer verilmiştir. Bu şiirlerden 171 tanesi 56 farklı şair tarafından kaleme alınırken 5 tanesinin şairi belli değildir. 176 şiirin 168'i gazel, 5'i kıt a, 1'i kaside, 1'i tesdis ve 1'inde baş tarafı eksik olan terkib-i benddir. Çalışma giriş ve üç ana bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde şiir mecmualarına, şiir mecmualarının Türk edebiyatındaki yerine ve üzerinde çalıştığımız mecmuaya değinilmiştir. Birinci bölümde eserin ses ve şekil özellikleri incelenerek metinden örnekler verilmiştir. Bu bölümde ayrıca metnin söz varlığı da ele alınmıştır. İkinci bölümde metnin transkripsiyonlu çevirisi yapılmıştır. Üçüncü ve son bölümde ise gramatikal dizin oluşturulmuştur.
Discourse-pragmatic analysis of negation markers in Turkish: A corpus evidence on pragmatic markers

Edimsel belirleyiciler sözlü iletişimde işlevsel anlamda görev yapan son zamanlarda edimbilim, söylem çözümlemesi, konuşma çözümlemesi gibi alanlarda bütünsel bir yaklaşımla incelenen sözcüklerdir. Yapılan bu çalışmalarda herhangi bir sözcük türüne ait dilbilimsel birimlerin sadece o sözcük türüne özgü işlevlerinin olmadığı, bu dilbilimsel birimlerin söylem içerisinde bilgi akışını sağlayan pek çok farklı işlevlere sahip olduğu gözlenmiştir. Bu araştırma, Türkçede bu zamana kadar durum bağlamı ve edimsel yorumlama kavramlarına değinmeden, ses bilimsel, sözdizimsel, biçimbilimsel ve anlambilimsel kuramlar çerçevesinde, sadece olumsuzlama işlevi dikkate alınarak incelenen dilbilimsel birimlerden yok, cık ve hayır üzerinde durmaktadır. Bu bağlamda, bu çalışma sözü edilen dilbilimsel birimleri sözlü iletişimde işlevsel anlamda görev yapan sözcükler olarak ele almaktadır. Konuşma çözümlemesi ve işlevsel-edimbilim yaklaşımı çerçevesinde birleşen bütüncül bir yöntemle bu edimsel belirleyicilerin temsil gücü yüksek bir derlem veri tabanı olan Sözlü Türkçe Derlemi aracılığıyla nicel ve nitel yönlerinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Sonuç olarak, konu değiştirme, bağdaşıklık, konuşma sırası alma stratejisi, metinsel bağlamda onarım gibi işlevlerin olduğu Metinsel-Bağlamsal alan ve söz eylem, dayanışma, nezaket stratejisi, etkileşimsel bağlamda onarım gibi işlevlerin olduğu Etkileşimsel-Anlatımsal alan olmak üzere iki işlevsel alan göz önüne alınarak derlemden yapılan inceleme cık hariç hayır ve yok edimsel belirleyicilerinin çok işlevli iletişimsel görevleri yerine getirdiğini; diğer bir deyişle, çoğu zaman eş zamanlı olarak hem metinsel hem de etkileşimsel işlevleri olduğunu göstermiştir.
Çek yapısalcılığı üzerinde bir inceleme

Bu çalışmada Çek Yapısalcılığı, Çek Yapısalcılığının tarihi, üyeleri ve ortaya konulan düşünceler ve kavramlar üzerinde durulmuştur. Söz konusu kavramlar incelenerek bu kavramların ne oldukları değerlendirilmiştir. Çalışmamızın birinci bölümünde, Çek Yapısalcılığının estetik ve felsefi kaynakları tartışılmıştır. Söz konusu kaynaklar ile Çek Yapısalcılarının ortaya koydukları kavramlar arasındaki bağlantılar incelenmiştir. İkinci bölümde ise, Çek Yapısalcıları ele alınmıştır. Çek Yapısalcılığı ekolü pek çok üyeden oluşmaktadır. Tek tek bütün üyelerin kapsama sığmayacağı için topluluğun kurucu üyeleri baz alınarak bu üyelerin hayatları, çalışmaları ve düşünceleri üzerinde durulmuştur. Tezimizin üçüncü bölümünde ise Çek Yapısalcılığının temel ilkeleri ve kavramları açıklanmıştır. Birinci bölüm ile ilişki kurularak ortaya çıkarılan düşünceler irdelenmiştir. Bu düşüncelerin temel prensiplerinin ne şekilde ortaya konduğu üzerinde durulmuştur. Çalışmamızın sözlük bölümünde ise, tezimizde yer veremediğimiz ancak Çek Yapısalcıları tarafından ortaya konan kavramların açıklaması yer almaktadır.
Analysis of the relationship between turkish prep schoolstudents' tolerance of ambiguity level and language learning strategies

Bu çalışma dil öğrenme stratejileri ve belirsizlik hoşgörüsü arasındaki ilişkiyi açıklamayı hedeflemiştir. Bu amaçla üç farklı dil yeterlilik seviyesindeki 105 kişilik öğrenci grubu Oxford (1990) tarafından geliştirilen Dil Öğrenen Öğrenciler için Strateji Envanteri ve Ely (1989) tarafından geliştirilen İkinci Dil Belirsizlik Hoşgörüsü ölçekleri ile test edilmiştir. Kullanılan ölçeklerin güvenilirlik seviyelerinin yeterli olduğu ve elde edilen verinin normal dağılıma sahip olduğu doğrulandıktan sonra, hem yeterlilik seviyeleri arasındaki ortalama skorlardaki farklılıklar hem de dil öğrenme stratejileri ile belirsizlik hoşgörüsü arasındaki ilişki incelenmiştir. Sonuç olarak öprenciler her seviyede dil öğrenme strateji kullanımları artırmıştır. Ancak, bir seviyeden diğerine geçerken öğrenciler, sadece hafıza, bilişsel ve sosyal stratejilerde anlamlı artış göstermişlerdir. Ayrıca, belirsizlik hoşgörüsü seviyesi de alt orta grup ile orta üstü grup arasında anlamlı olarak artmıştır. Alt-orta grubun dil öğrenme stratejiler kullanımı 'bazen' seviyesinde kalırken, orta üstü grup tüm strateji alt gruplarında yaygın bir kullanım göstermiştir. Bunlara ek olarak, telafi stratejileri hariç diğer bütün strateji alt grupları belirsizlik hoşgörüsü ile anlamlı bir ilişki göstermiştir. Sosyal stratejiler de belirsizlik hoşgörüsü ile zayıf bir ilişki göstermiştir. Bu sonuçlar, hem araştırmacılar hem de öğretmenler için farklı çıkarımlar sağlamıştır. Sonuç olarak, bu çalışma bu alanda güncel ve derinlemesine bir analiz sağlamayı hedeflemiştir.
Acquisition of word formation in Turkish: Compounding and derivation with agentive suffix

Bu çalışma, Türkçe kılıcı adları yapımında çocuk ve yetişkin Türkçe konuşmacılar tarafından tercih edilen kelime türetimi araçlarını ortaya çıkarmak ve fiillerin sözdizimsel özelliklerini dikkate alarak çocukların izledikleri gelişimsel süreci betimlemek amacıyla tasarlanmıştır. Yaşları 2;6 ila 5;11 arasında değişen Türkçe konuşan 84 çocuk, 6 aylık yaş aralıklarına göre gruplandırılmış, her grupta 12 çocuk yer almıştır. Her grup ayrıca cinsiyet ve kardeşin olup olmamasına göre tekrar gruplandırılmıştır. Dildeki yetişkin tercihlerini görmek ve çocukların yanıtları ile karşılaştırabilmek için yaşları 20 ila 22 arasında değişen 12 üniversite öğrencisi de çalışmaya katılmıştır. Üretim ve anlama için resim kartları ile yapılandırılmış söyletim görevi hazırlanmıştır. Çalışma için kullanılan fiiller Türkçe İletişim Gelişim Envanteri çalışmasından seçilip, sözdizimsel özelliklerine göre gruplandırılmışlardır. Bu gruplar geçişli ve geçişsiz olmak üzere ikiye ayrılıp, geçişsiz grubundaki fiiller Nakipoğlu'nun (1998) çalışması dikkate alınarak özneli geçişsiz ve ayrık geçişsiz olarak gruplandırılmıştır. Sonuçlar, anlama görevinde, en küçük yaş grubundaki çocuklar dahil olmak üzere, tüm çocukların farklı oranlarda kelime kökünü tanımlayabildiklerini ve yaş ilerledikçe bu oranların arttığını göstermiştir. Üretim görevinde ise çocukların, türetmeleri 3;0 yaşından itibaren, bileşik isimleri 3 ;6'dan itibaren tercih ettiklerini, 4;6 yaşından itibaren ise yetişkin gibi yanıtlar verdiklerini göstermiştir. Sonuçlar, aynı zamanda fiillerin sözdizimsel özelliklerinin çocukların türetimlerde belirgin bir etkisi olmadığını ortaya çıkarmıştır. Cinsiyet ve kardeşin olup olmamasının ise erken yaşlarda etkili olduğu, ileriki yaşlarda ise etkisini yitirdiği görülmüştür. Ayrıca, sonuçlar, Clark ve arkadaşlarının önerdiği kelime üretimi ilkeleri dikkate alınarak yorumlanmıştır (1981, 1982, 1991, 1993; Clark & Hecht, 1982; Clark & Berman, 1984; Clark, Hecht & Mulford, 1986).
Evliya Çelebi Seyahatnamesinin birinci cildinde isimler

Türk edebiyatında seyahatname türünün en bilinen örneği olan Evliya Çelebi Seyahatnamesi on ciltlik hacimli bir eserdir. Hemen hemen yarım asırlık gezilerde elde ettiği izlenimlerini kendine has üslubuyla anlatan Evliya Çelebi'nin eserinde otuz civarı farklı dil malzemesi barınır. Bu çalışmada Seyahatnamenin birinci cildinde yer alan isimlerin kullanımı, iki ana başlıkla yapı ve çekim bakımından incelenmiştir. Her başlık çeşitli alt başlıklara bölünmüş, örnekler sayfa sırasına göre alınmıştır.
İhsan Oktay Anar'ın 'Puslu Kıtalar Atlası' adlı romanında kelime grupları, kelime sayısı ve kelimelerin kullanım sıklığı

Kelime; dilin, anlamlı en küçük birimidir. Duygu ve düşüncelerimizi ifade ederken tek bir kelimenin yetersiz kaldığı durumlarda; birkaç kelime, dil bilgisi kurallarına uygun bir şekilde bir araya getirilerek yeni kelimeler, kelime grupları oluşturulur. Kelime grupları, yeni bir anlam ifade etmek için, birden fazla kelimenin bir araya getirilmesiyle oluşan dil birlikleridir. Bu çalışmada, son dönem Türk Edebiyatı'na katkıda bulunan yazarlardan biri olan İhsan Oktay Anar'ın 'Puslu Kıtalar Atlası' adlı romanında kelime grupları, kelime sayısı ve kelimelerin kullanım sıklığı incelendi. Giriş bölümü ile yazarın edebi şahsiyeti, hayatı ve 'Puslu Kıtalar Atlası' adlı romanı hakkında bilgi verilen çalışmanın birinci bölümünde, kelime grupları hakkındaki görüşler ile kelime gruplarının sınıflandırılmasına yer verilmiştir. Romandan saptanılan kelime gruplarının bulunduğu ikinci bölümün sonunda grafikler yer almaktadır. Üçüncü bölümde ise kelime sayısı ve kelimelerin kullanım sıklığının tespit edildiği dizin çalışması sunularak ardından eserde en sık kullanılan 50 kelimeye yer verilmiştir.
Gülmece dergilerindeki dilsel ögelerin dil öğretimi açısından betimlenmesi

Avrupa Konseyi üye ülkelerde, dil öğretim/öğrenim sürecini ortak bir çerçevede toplama amacıyla Diller İçin Avrupa Ortak Başvuru Metni'ni geliştirmiştir. Bu çalışmada Penguen ve Uykusuz adlı gülmece dergilerinden rastlantısal yöntemle seçilmiş toplam 10 sayı ele alınmıştır. Bu dergilerdeki tümce yapıları incelenmiş ve yüklem ardı konumlanan tümcelerdeki iletişimsel yetiler Diller İçin Avrupa Ortak Başvuru Metni' ne göre betimlenmiştir. Bu sayede dil eğitiminde sadece dilsel yapılar değil, dil ile toplum arasındaki ilişki ve kullanımsal süreçlerin de göz önünde tutulması amaçlanmıştır.
Incongruence between Turkish and English in the composition papers of the students studying in the department of English language and literature at Kafkas University

Bu çalışma Kafkas Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi İngiliz Dili ve Edebiyatı öğrencilerinin yazılı çalışmalarında anadilden kaynaklanan sık yaptıkları hataları incelemeyi amaçlamıştır. Türkçe ve İngilizce farklı dil ailelerinden oldukları için, başka bir değişle, farklı genetik özellikler taşıdıkları için sık yapılan bu hatalar Türkçenin karışım özelliği üzerinden açıklanmaya çalışılmıştır. Söz konusu denekler orta düzeyde İngilizce yeterliliğe sahip olduğu sayılan hazırlık sınıfı öğrencileridir. Çalışmada, 30 hazırlık sınıfı öğrencisinin (8 erkek ve 22 kız) 160 kompozisyon kağıdı incelenmiş ve hatalar tanımlanarak karışım bakımından tasniflenmiştir. Analiz sonunda 338 hata bulunmuş ve morfolojik, leksik, sentaktik ve mekanik olarak kategorilere ayrılmıştır. Analizde elde edilen sonuçlar dil öğreticileri ve materyal hazırlayıcılar için önemli ipuçları vermektedir.
Development of a reading test for second language learners of Turkish

Bu çalışmanın amacı ikinci dil olarak Türkçe okuma becerisini ölçen bir okuma testi geliştirmektir. Khalifa ve Weir (2009) tarafından önerilen okuma modeline dayanarak, ödev tanımlamaları oluşturulmuş ve bu tanımlamalara dayanarak farklı seviyeleri amaçlayan okuma ödevleri geliştirilmiştir. Ödevler, hem Türkçeyi anadil olarak konuşanlar üzerinde hem de 21 farklı dil kökeninden gelen ve Boğaziçi Üniversitesi'nde orta ve ileri seviye Türkçe dersleri almakta olan öğrenciler üzerinde denenmiştir. Sınava girenlerden elde edilen veriler, okuma ödevlerini madde özellikleri, güvenirlik ve geçerlik açısından değerlendirmek için kullanılmıştır. Soruların ölçtüğü okuma becerilerini değerlendirmek için uzman görüşü alınmıştır. Bu araştırmalardan elde edilen bulgular incelenen okuma ödevlerinin güvenirliğine ve geçerliğine dair ön kanıt sağlamaktadır.
Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde, öğrencilerin ana dilleri ve mensup oldukları dil ailelerinin Türkçe yazma becerisine etkisi

Öncelikle tezin konusu doğrultusunda; dil aileleri, sınıflandırmaları-özellikleri, ana diller, 'Yabancı Dil Olarak Türkçenin Öğretimi' ve YDTÖ'de yazma becerisi ile ilgili kaynak taraması yapılmıştır. Akademik çalışmalar incelenmiş ve teorik çerçeve oluşturulmuştur. Çalışmanın amacı doğrultusunda, Gazi TÖMER'de yabancı öğrencilerin Türkçe öğrenme programlarında, 2014- 2015 ve 2015- 2016 dönemlerinde, tez sahibi olarak araştırmacının kendisi iki ayrı grubun 'Yazma' derslerini vermiştir. Ayrıca 2014- 2015 dönemlerinde araştırmacı; kendi yazma dersi verdiği gruba ek olarak, diğer grupların derslerini Okutmanları ile istişare halinde takip etmiş, öğretim süreçlerini gözlemlemiş ve sınav hazırlama süreçlerine dahil olmuştur. 2014- 2015 döneminde, farklı ana diller ve dil ailelerinden yabancı öğrencilerin yazma becerisi derslerindeki bütün kurlara ait toplam 1020 sınav evrakı, TÖMER yönetiminden izin alınarak önce 'İçerik inceleme' yöntemiyle sonra belirlenen altı ölçüt doğrultusunda incelenmiştir. Sınav evrakları verilerinin değerlendirme sonuçlarıyla birlikte, her bir öğrencinin tespit edilen ana dili, kök ve yapı bakımdan dil ailesi, SPSS programına girilmiş, analizleri yapılarak, analiz sonuçlarına göre oluşturulan tablolar yorumlanmıştır. Sonuç ve tartışmalar bölümünde, analiz ve inceleme sonuçlarına göre genel değerlendirme, yorum ve öneriler bulunmaktadır. Araştırmacının; yazma derslerine öğretici olarak kendisinin de katılması, diğer grupların yazma derslerini takip etmesi, sınav süreçlerinde etkin olması ve örneklemi oluşturan deneklerin, çok fazla farklı ana dil ile dil ailesine mensup olması çalışmanın geçerliğini ve güvenirliğini yükseltmiştir. Yapılan bütün bu çalışmaların amacı, 'Yabancı Dil Olarak Türkçenin Öğretimine' ve özellikle YDTÖ'de yazma becerisinin gelişimine katkıda bulunmaktır.
Orhun Yazıtlarının dilin dört becerisi açısından incelenmesi

Orhun yazıtlarına ait metinlerin dilin dört becerisi açısından incelendiği bu çalışmanın amacı Orhun yazıtlarında yer alan dil becerileri ile ilgili kavram işaretlerini ve cümleleri tespit ederek bu metinlerin Türkçenin öğretimi açısından önemini ortaya koymaktır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada Orhun yazıtları dil becerileri açısından incelenmiş; edilen veriler ışığında dilin dört becerisi ile ilgili değerlendirmeler ve yorumlarda bulunulmuştur. Dilin dört becerisine ek olarak son zamanlarda bazı araştırmacılar tarafından dil becerisi olarak kabul edilen dil bilgisinin diğer dil becerileri üzerindeki etkisi göz önünde tutularak Orhun yazıtlarının metinleri dil bilgisi açısından da incelenmiştir. Metinlerin özellikle dil becerileriyle ilgisi bulunan dil bilgisi özellikleri belirlenmiş; bunlarla ulaşılan bulgular arasındaki ilişki değerlendirilmiştir. Orhun yazıtlarının dil becerileri açısından incelendiği bu çalışmada elde edilen bulgular, geçtikleri orijinal metinler, transliterasyonlu metinler ve açıklamaları ile birlikte dikkatlere sunulmuştur. Çalışma sonucunda Orhun yazıtlarında anlama ile ilgili dil becerilerine anlatma ile ilgili dil becerilerinden daha az yer verildiği; beşinci bir dil becerisi olarak kabul edilen dil bilgisinin bu becerilerle ilişkisinin olduğu; dil becerilerini yakından ilgilendiren ve mesajı etkili kılan ikileme, zıtlık, sıralama, benzetme, abartma, karşılaştırma, kuvvetlendirme, deyim, atasözü, yineleme, sıfat tamlaması ve anafor gibi anlamlı dil ögelerinin Orhun yazıtlarında son derece bilinçli bir şekilde kullanıldığı tespit edilmiştir.