turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Atatürk Dönemi Türk Amerikan ilişkileri (1923-1938)

Türk-Amerikan İlişkileri ilk olarak XVIII. yüzyılın sonlarında Osmanlı Devleti'nin Kuzey Afrika topraklarında bulunan eyaletlerle-ABD arasında kuruldu ve gelişti. Başlangıçta ticari boyutta olan ilişkiler kısa sürede siyasi ve kültürel alanları da kapsadı. İlişkiler 1. Dünya Savaşı nedeniyle bir ara kesilse de, savaşın hemen akabinde ticari alanda yeniden başladı. Savaştan sonra ticari alanda yeniden kurulan ilişkileri siyasi alana taşımak hiç de kolay olmadı. Çünkü ABD'de yürütülen Türk düşmanlığı kampanyası nedeniyle iki ülkenin 1923'te Lozan'da yaptığı anlaşma Amerikan Senatosu'nda bir türlü onaya sunulamıyordu. Nihayet bu anlaşma 1927'de Senato'da onaya sunulduğunda ise, gerekli üçte ikilik oy çoğunluğu sağlanamadığından reddedilmiş oldu. Bunun üzerine Türkiye ve ABD aynı yıl karşılıklı nota teatisi yoluyla siyasi ve diplomatik ilişkilerini tesis ettiler. Diplomatik ilişkiler kurulduktan sonra iki ülke ilişkileri her geçen gün daha da gelişti. Ancak ikili ilişkilerdeki bu yakınlaşma diğer devletlerin de dahil olduğu uluslararası problemler ortaya çıktığında yerini resmi bir tarafsızlık politikasına bıraktı. Bunun nedeni ABD'nin Avrupa meselelerinden uzak durmak istemesiydi. Hal böyle olunca, ilişkiler daha çok ticari bir nitelik arz etti ve siyasi alandaki ilişkiler daha yüzeysel kaldı. Atatürk Dönemi Türk-Amerikan ilişkilerinde bazı sorunlar da meydana geldi. Bunların başlıcaları, Amerikan okulları, tabiiyet, yerleşme, ikamet, tazminat talepleri, suçluların iadesi ve afyon konularında meydana gelen sorunlardı. Türkiye Cumhuriyeti'nin iç ve dış sorunlarını çözme aşamasına gelmesi ve uluslararası ortamda Türkiye'nin öneminin artmasıyla birlikte 1930'ların hemen başında bu sorunların büyük bir kısmı hızla çözüldü.
Ege sorunları

Şüphesizdir ki Yunanistan-Türkiye arasındaki ilişkiler içinde Ege Denizi sorunları önemli yer almaktadırlar. Bu sorunlar sadece hukuki olmayıp, aynı zamanda siyasi ve ekonomik niteliğine sahiptirler. Bu sorunlar kısacası şöyle sıralamak mümkündür: - Egemenliği Devredilmemiş ada, adacık ve kayalıklar;- Yunan Ege Adaları'nın silahlandırılması;- Karasuların genişletilmesi;- Kıta sahanlığının sınırlandırılması;- Hava sahası ile ilgili sorunlar. Egemenliği devredilmemiş ada, adacık ve kayalıklar sorunu, tarihi süreç ve anlaşmalarla Türkiye'den Yunanistan'a devredilmemiş olup, bugünlerde Yunan egemenliği altında bulunan ada, adacık ve kayalıkların bulunmasından kaynaklanmaktadır. Türkiye'nin iddiası ise, bu devredilmemiş ada, adacık ve kayalıkların, Yunanistan'a değil, kendisine ait olduğudur. Ege Adaları'nın silahlandırılması, Türkiye açısından bir tehdit oluşturmaktadır. Türk sahillerine yakın bulunan adalar, başta Lozan Anlaşması olup, farklı anlaşmalarla silah ve askerden arındırmışlardı, ama bugünlerde Yunanistan, şartlar değişti gerekçesini ileri sürerek, Yunan Ege Adaları'na silah ve asker sevk etmektedir. Ayrıca, Yunanistan, Kıbrıs Krizinden sonra, kendisini olası bir Türk silahlı saldırı karşısında savunmak için adalarını silahlandırmaya devam ettiğini iddia etmektedir. Türkiye, bu adaların silahlandırılmasına karşı çıkmaktadır. Karasular sorunu, Yunanistan'ın Ege'de karasularını 6'dan 12 deniz miline kadar çıkartma çabalarından kaynaklanmaktadır. Bu durum Türkiye açısından bir savaş nedeni olarak değerlendirilse de, gerçekleştiği zaman, Yunanistan, Ege sularının %70'lerden daha fazla egemenliği altında tutacaklar, oysa Türkiye için bu rakam %8 civaridir. Ayrıca, Ege Denizi bir Yunan Gölü haline dönüştüğünde, Türkiye'nin açık denize mevcut olan çıkışları kapanacaktır. Kıta sahanlığı sorunu içinde siyasi ve ekonomi yönü vardır. Kıta sahanlığı ne kadar doğal kaynakları işletmeye olanak tanıyorsa, o kadar da Yunanistan-Türkiye arasında halen olmayan deniz sınırını da teşkil eder. İşte bu sınırın nerede ve nasıl çiziliceği konusunda anlaşmazlık hala devam etmektedir. Yunanistan'ın karasuları 6 deniz mili olup, hava sahaların genişliği 10 mildir. Bu ise uluslararası hukuka aykırı bir durum yaratmaktadır, çünkü hava sahasının genişliği karasuları kadar olmalıdır. Oysa, Yunanistan, mevcut uluslararası hukuk kurallarını kendine özgü ifadelerle yorumlayarak, kendini haklı göstermeye çalışmaktadır. Türkiye, karasularını aşan 4 millik Yunan hava sahasını tanımamakta ve bu yüzden de 'it dalaşı' olarak ta bilinen karşılıklı uçak tacizleri sıkça yaşamaktadırlar. Diğer bir sorun FIR'la ilgilidir. Bu sorun, Atina FIR hattını Yunanistan-Türkiye sınırı olarak görmekten ve Atina FIR bölgesinde kendisine verilen yetkilerin aşmaktan kaynaklanmaktadır. Bu sorunların yanı sıra, Türk-Yunan ilişkilerinde başka önemli uyuşmazlıklar da var, yalnız onlar yapılan çalışmanın dışında kaldığı için, onlar bu yazıda yer almayacaklardır.
Soğuk savaş sonrası dönemde Güney Kafkasya'da küresel rekabet

Güney Kafkasya bölgesi jeopolitik ve stratejik özellikleriyle dünya politikasında son derece önemli bir yere sahiptir. Tarih boyunca çeşitli otoritelerin egemenliği altına giren Güney Kafkasya bölgesi, 18. y. y.'da Rus hakimiyeti altına girmiştir. Sovyet çekilmesinin ardından ise, Güney Kafkasya'da güç ve etki boşluğunu kimin dolduracağı sorunu ortaya çıkmıştır. Gerek sahip olduğu enerji kaynakları ve gerekse jeopolitik konumu nedeniyle küresel ve bölgesel güçlerin ilgi odağı olan Güney Kafkasya'daki güç mücadelesi, bölgenin istikrarsızlaşmasına katkı sağlamaktadır. Çatışan güvenlik çıkarları ve kurulan ittifaklar bölgede kutuplaşmaya sebep olmaktadır. Bunun doğal bir sonucu olarak ise Güney Kafkasya'daki çatışma alanı küresel bir boyut kazanmaktadır.
20. yüzyıl Arap milliyetçiliği: Suriye Baas Partisi örneği

Türkiye'de uluslararası ilişkiler literatüründe Ortadoğu ile ilgili çalışmalar son yıllarda büyük artış göstermiştir. Bu gelişmede kuskusuz Suriye'de savaş ve sonrasında ortaya çıkan gelişmeler ile Büyük Ortadoğu projesi gibi olgularla birlikte Türk dış politikasının gündeminde Ortadoğu'nun giderek daha fazla yer alması da etkili olmuştur. Bu çalışmada son dönem literatürüne hakim olan anlayışın aksine güncel olmayan bir konu incelenecek olup Türkiye'nin bölge ile olan ilişkileri yerine Milliyetçilik olgusu Baas Partisi çerçevesinde ele alınacaktır. Baas Partisi gibi II. Dünya Savaşı sonrası Ortadoğu politikasına damga vuran büyük bir olgunun ele alınması çalışmanın Arap orta doğusunun 20. Yüzyıldan bu yana yaşadığı serüvenin en önemli boyutlarının çoğunu anlamamızı sağlayacaktır. Bu çalışma, giriş ve sonuç bölümleri dışında üç ana bölümden oluşacaktır. Birinci bölümde milliyetçilik kavramıyla ilgili teorik tartışmalar irdelenirken, ikinci bölümde ise Baas Partisinin kuruluşu ve gelişimi analiz edilecektir. Üçüncü bölümde ise Baas Partisinin iktidar mücadelesi esas olarak Suriye üzerinden ele alınacaktır. Dolayısıyla bu çalışmada özelde Arap milliyetçiliğinin genelde Baas Partisinin siyasal ve sosyal gelişim süreci açıklanmaya çalışılacaktır.
Bir küresel güç olarak Avrupa Birliği

Soğuk Savaş sonrası dönemde Dünya'da yaşanan değişim Avrupa Birliği'ni de etkilemiştir. Bu döneme kadar ekonomik bütünleşmeyle sınırlı kalan Avrupa Birliği bu tarihten sonra Avrupa'da değişen siyasi durum, ekonomik bütünleşmenin üst seviyeye ulaşması gibi bir takım nedenlerden dolayı siyasi ve askeri alanlarında da bütünleşme içine girmiştir. Avrupa Birliği 90'lı yıllardaki etnik ve dini çatışmalarda ve Irak Savaşında Birliğin duruşu siyasi ve askeri açıdan iyi bir sınav vermemiştir. Bu çalışmada Avrupa Birliği'nin Dünya'daki yeni konjonktürde ekonomik, siyasi, askeri ve kültürel bakımdan gücü anlatılmaya çalışılmıştır. Küreselleşmenin Avrupa Birliği üzerindeki etkileri anlatılmıştır.
Polihöristik karar verme teorisi çerçevesinde İsrail'in 2006 Lübnan müdahalesi kararı

Bu çalışmanın esas amacı İsrail'in almış olduğu dış politika kararlarını anlamaya çalışmaktır. Özellikle bu kararların hem neden hem de nasıl bir süreç neticesinde oluşturulduğu hakkında fikir sahibi olmaya çalışmaktır. Bu maksatla bir dış politika krizindeki karar verme süreci Polihöristik karar verme teorisi metodu çerçevesinde analiz edilmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde Polihöristik karar verme metodunun ortaya çıkışı, gelişimi ve uygulamaları hakkında bilgiler verilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde yapılacak olan analize ışık tutması maksadıyla İsrail'in politik sitemi karar verme sürecine olan etkisi kapsamında incelenmiştir. İsrail-Lübnan ilişkilerini krize getiren süreç hakkında artalan bilgisi sunulmuştur. Çalışmanın üçüncü ve son bölümünde Polihöristik metot doğrultusunda 12 Temmuz süreci incelenerek analiz edilmiştir. Bu analiz doğrultusunda İsrail'in 2006 Lübnan müdahalesi kararını ve müdahale şeklini belirleyen temel etkenin iç politik beklentiler olduğu sonucu ortaya çıkmıştır. İsrail karar verme sürecinin koalisyon hükümetlerinin bütünlüğünün korunarak devam ettirilmesi kaygısından olumsuz etkilendiği neticesine ulaşılmıştır. Elde edilen bir diğer sonuç ise özellikle güvenlik ile ilgili konularda daha yoğun hissedilmekle beraber karar verme sürecinde ordunun önemli bir etkisinin olduğudur. Yine aynı kapsamda caydırıcılık unsurunun İsrail yönetimi ve kamuoyu tarafından oldukça titizlikle korunmaya çalışıldığı sonucuna ulaşılmıştır.
The United States' efforts at being a great power and its effects on Ottoman-United states relations at the end of the nineteenth century

Boğaziçi Üniversitesi, Atatürk lkeleri ve nkilap Tarihi Enstitüsü'nde Yüksek Lisans derecesi için Yahya Bostan tarafından Ağustos 2006'da teslim edilen tezin kısa özeti. Başlık: On dokuzuncu yüzyıl sonu Amerikan'ın Büyük Güç Olma Çabaları ve Bunun Osmanlı-Amerikan lişkilerine EtkisiOsmanlı-Amerikan ilişkilerinin tarihi on dokuzuncu yüzyıl başlarına uzanır.1830'da resmi hüviyete bürünen bu ilişki, inişli çıkışlı boyutuyla 1870'lerden sonra problemli bir hale gelmeye başladı. Misyonerlik faaliyetleri ve Amerikalıların Osmanlı topraklarındaki eğitim çalışmaları ilişkilerin başından beri yürütülüyordu. Fakat Osmanlı İmparatorluğu'nda milliyetçilik sorunun baş göstermesi ve Bulgar ve Ermeni kalkışmalarının Amerikalılardan bulduğu destekOsmanlı-Amerikan ilişkilerini farklı bir boyuta taşıdı. Bu tez Amerikan-Osmanlı ilişkilerindeki bu değişimi ele almaktadır. Osmanlı mparatorluğu'nun on dokuzuncu yüzyıl Avrupa denge politikasını ve diğer büyük güçlerle olan ilişkisini göz ardı etmeksizin, Osmanlı-Amerikanilişkilerindeki değişim parametreleri araştırılmıştır. Araştırmada ulaşılan sonuç Osmanlı-Amerikan ilişkilerinin Amerika'nın dış politika tercihleri ile doğrudan bağlantılı olduğudur. Amerikalılar iç savaşa kadar görece izolasyonist bir politika benimsemiş ve Osmanlı ile ilişkileri temeldesorunsuz gitmiştir. Fakat 1880'lerden sonra, özellikle Avrupa'da 1878 Berlin Anlaşması ile de değişen konjonktür sonrası, Washington'da daha müdahalecieğilimlerin güç kazanması, Amerikan-Osmanlı ilişkilerini milliyetçi isyanlar ve misyonerlik bağlamında etkilemiştir. Dahası tezde elçilik tartışmalarına da dikkat çekilerek, Amerika'nın büyük güç olma yolunda uyguladığı politikalar değerlendirilmiştir. Amerika'nınstanbul'daki orta elçilik seviyesindeki diplomatik temsilciğini büyük elçiliğeçevirmeye çalışması ve Babıali'nin buna yaklaşık on yıl direnmesi, on dokuzuncu yüzyıl sonu Osmanlı-Amerikan ilişkilerini açıklar mahiyettedir.
Kıbrıs sorunu ve Birleşmiş Milletler Genel Sekreterlerinin çözüm önerileri

Birleşmiş Milletler Genel Sekreterleri aracılığı ile Kıbrıs Sorununa çözüm bulma çabaları yaklaşık yarım yüzyıldır devam etmektedir. Çözüme yardımcı olmak adına ortaya konulan sayısız girişime rağmen tarafla sorun çözülememiş olsa da taraflar müzakere seçeneğini dışlamamışlardır. Çatışmanın taraflarını müzakere seçeneğine yönelten ve bu süreçte bir arabulucuyu kabul etmelerine neden olan farklı motivasyonlar söz konusudur. En önemli etkenlerden birisi fayda maliyet analizi ile ilgili ise diğeri de tarafların müzakere etmeksizin elde edilecek sonuçtan daha iyi bir sonuç elde etmeye çalışırken süreç ve sonuç üzerinde kontrol sağlayabilmeleridir. Müzakere sürecinde yer alan arabulucuların çabaları sonucunda; tarafların, çatışmanın nedenlerini ortadan kaldıran ve karşılıklı olarak üzerinde uzlaştıkları bir formül bulunması ile varılan antlaşma sonucunda çatışma çözüme ulaştırılmış kabul edilir. Ne var ki, çoğu zaman arabulucuların çatışma çözümünden çok, çatışma yönetimi konusunda başarılı oldukları söylenebilir. Arabulucunun ve arabuluculuğun doğasından kaynaklanan faktörlerin yanı sıra, çatışmanın ve tarafların doğası ile ilgili faktörler de son derece etkilidir. Şu da bir gerçektir ki, çoğu zaman bir çatışmanın sadece iki tarafı yoktur. Bu nedenle de çatışmanın sürmesi ya da çözümü ile dolaylı da olsa ilgilenen tarafların varlığı, kapasiteleri ve uluslararası sistemde sahip oldukları konum ile doğru orantılı olan etki dereceleri nedeniyle de arabuluculuk süreci ve sonucu etkilenmektedir.
The Revolutionary Guards and the Iranian politics: Causes and outcomes of the shifting relations between the Revolutionary Guards and the political leadership in post-revolutionary Iran

Bu tezin amacı İran İslam Devrimi Muhafızları Ordusu'nun siyasetle devrimin ardından geçen otuz yılda farklı tarzlarda tezahür eden ilişkisini incelemektir. Nihayet Devrim Muhafızları İran siyasetiyle ilgili en etkili örgütlerden birisi haline gelmiştir. Bu durum şu sorunun ortaya çıkmasına neden olmuştur: Devrimi Muhafızları, devrim sonrası İran siyasetinde neden ve nasıl böyle önemli bir siyasi aktör haline gelmiştir? Ayrıca, bu çalışmada, Devrim Muhafızları'nın siyaset ile farklı tarzlarda ortaya çıkan ilişkisi dikkate alınarak bu tarzların değişmesinin ardındaki nedenler sorgulanmıştır. Bu sorulara cevap bulmak amacıyla bu tezde devrim sonrası İran'da Devrim Muhafızları ile siyasi liderlik arasındaki ilişki incelenmiştir. Tezde, dört değişken faktörün, yani siyasi liderliğin ideolojik tutumu, siyasi liderliğin gücü, Devrim Muhafızları'nın ideolojik bakış açısı ve Devrim Muhafızları'nın birliğinin İDMO-siyaset ilişkisini belirlediği ileri sürülmüştür. Devrim Muhafızları'nın siyasetle ilişki tarzlarını çözümlemek ve bu tarzlar arasındaki değişiklikleri açıklamak için söz konusu değişkenler, farklı siyasi ve devrimci dinamiklerden dolayı dört döneme ayrılan devrim sonrası İran tarihi boyunca izlenmiştir. Tezde, Devrim Muhafızları'nın birliği son iki dönemde oldukça yüksek bir düzeye erişmişken siyasi liderliğin gücünün ciddi şekilde zayıflamış olması nedeniyle Devrim Muhafızları'nın İran siyasetindeki etkisinin büyük ölçüde arttığı sonucuna varılmıştır. Siyasi liderlik ile Devrim Muhafızları'nın ideolojik değerleri ve bu değerleri hayata geçirme kararlılıkları arasındaki uyum veya uyumsuzluk Devrim Muhafızları'nın siyasi liderlikle ilişkilerinin çatışmacı ya da işbirlikçi doğasını belirlemiştir.
The effects of globalization and the role of international organizations in the developing countries: The cases of the Central Asian states

Bu tezin konusu küreselleşmenin ve ayrıca ekonomik küreselleşmenin - finansal ve ticari liberalleşmenin - gelişmekte olan ülkeler üzerindeki etkisini araştırmak. Örnek olarak beş Orta Asya ülkesi: Kırgızistan, Kazakistan, Özbekistan, Tacikistan ve Türkmenistan alınmaktadır. Küreselleşmenin ne anlama geldiği anlatıldıktan sonra uluslararası ekonomik kurumların faaliyet alanlarına ve taşıdıkları önemlerinedeğinerek Dünya Bankası ve IMF'nin gelişmekte olan ülkelerdeki amaçları, rolleri ve önemleri ele alınmıştır. Uluslararası ekonomik kurumların ve ayrıca Dünya Bankasının Orta Asya ülkelerinde uyguladıkları politikaları bölgedeki ekonomik ve sosyal durumu üzerindeki etkileşimi görmek amacıyla Bankanın bölgedeki geçiş döneminde izlediği politikaları incelenmiştir.
1950'den günümüze Türkiye ve dünyada ekonomi-siyaset ilişkisi

Bu çalışmada 'İkinci Dünya Savaşı sonrasında kurulan yeni düzende, siyaset mi ekonomiye yöne vermektedir, ekonomi mi siyasete yön vermektedir? sorusunun cevabı aranmaktadır. Bu çerçevede hem dünyadaki örnekler hem de Türkiye'deki örnekler incelenmiş ve bu soruya yanıt verilmeye çalışılmıştır. Dünyada, İkinci Dünya Savaşı sonrası oluşan yeni ekonomik sistem çerçevesinde ve liberalizm, neoliberalizm, küreselleşme kapsamında, 2008 küresel kriz sonrasında Amerika Birleşik Devletleri, Avrupa Birliği, Almanya ve Yunanistan'da yaşanan gelişmeler ele alınmıştır. Türkiye'de 1950 sonrası, özellikle de Türkiye'nin liberal sisteme entegrasyonunu sağlayan Demokrat Parti dönemi ve takip eden yıllardaki tek partili iktidar dönemler incelenmiştir. Araştırmada, bu dönemlerde izlenen liberal politikaların siyasi ve ekonomik etkileri ele alınmıştır. Türkiye'de liberal ekonomi ile birlikte batıya entegrasyon, liberal sisteme geçiş, demokratikleşme yolunda atılan adımlar ve söz konusu partilerin karşılaştıkları zorluklar irdelenmiştir. Çalışma kapsamında, liberal modelde amaçlanan devletin düzenleyici ve denetleyici olması görüşünün, gerçekleşen ekonomik ve siyasi krizler ile nasıl ortadan kalktığı farklı örneklerle açıklanmaya çalışılmıştır. Çalışmada incelenen farklı dönem ve örneklerden yola çıkılarak siyaset ve ekonominin zaman ve şartlar doğrultusunda birbirlerine yön verdikleri, aralarında mutlak bir egemenlikten söz edilemeyeceği sonucuna ulaşmıştır.
Marshall Planı ve Türkiye'ye etkisi

İkinci Dünya Savaşı sonrasında ABD, Sovyet yayılması tehlikesine karşı Truman Doktrini kapsamında Yunanistan ve Türkiye'ye askeri yardımda bulunmuştu. Daha sonra Avrupa'nın kalkındırılması meselesi ortaya çıkmış ve ABD ekonomik yardım programı olan Marshall Planı'nı ortaya çıkarmıştı. ABD'nin bu çevreleme politikası iki kutuplu dünya düzeninin ortaya çıkmasında etken olmuştu. Türkiye de bu yardım kapsamında yeterli altın ve döviz rezervine sahip olduğu ve savaş yıkımı yaşamadığı için başta Plana dahil edilmese de Sovyetlere karşı Orta Doğu'nun kalesi tanımlamalarıyla Marshall Planı kapsamına alınmıştı. ABD, yardım karşılığında Türkiye'den Avrupa'nın gıda ihtiyacını karşılamasını istemişti. Tarıma dayalı kalkınma programı Türkiye'de Amerikalı uzmanların tavsiye ve denetiminde başlamış, bu çerçevede de tarım, mali, bayındırlık, maden gibi alanlarda yardımlar yapılmıştı. Askeri alandaki yardımlar ise devamlılık göstermişti. Amerikalı uzmanların yorumları Türk basınında sık sık yer almış ve köşe yazarlarınca da destek görmüştü. Türkiye'nin yeni müttefiki Türk hükümeti ve Türk basını tarafından memnuniyetle kabul edilmiş ve Sovyetlerle olabilecek herhangi bir sorun da ABD'nin Türkiye'nin yanında olacağı düşüncesi yerleşmiş ve dış politikası bu bakış açısına göre oluşturulmuştu. Ekonomik ve siyasi bu değişimler Amerikan kültürünün de Türk basını tarafından kabul edilmesini ve tanıtılmasını getirmişti. Tarıma bağlı sanayiye dayalı ekonomik kalkınma hedef olmuş ve eğitim sisteminde de bu yönde değişimler gerçekleşmişti. ABD'nin demokratik dünyayı korumanın yolu olarak komünizmle mücadele etmek gerektiğine dayanan siyaseti Türkiye'de de uygulama alanları bulmuştu. Tüm bu ekonomik gelişmelerinin sağlanması için de Amerika'dan makine ve teçhizat ithalatı yapılmıştı. Türkiye, Marshall Planından yararlanmak istemesiyle, demokrasisini de geliştirmeyi vadetmiş ve bu süreçte çoğulcu demokrasiye geçerek önemli bir adım atmıştı. Demokratik adımların Türk siyasal hayatını değiştirmesi yanında ülkede çeşitli değişimler de yaşanmaya başlanmıştı. Bu değişimler yazılı basının Amerikan siyasetine, yaşam tarzına olan ilgisinin artmasına neden olmuştu.
An assessment of changing dynamics in Turkish-Azerbaijani energy relations since the end of cold war

Bir Millet-İki Devlet terimi Türkiye-Azerbaycan ilişkileri için 1990'lı yıllardan bu yana en sık kullanılmakta olan sembollerdendir. Özellikle, Sovyetler Birliği'nin çöküşünün ardından, iki devletin giderek yakınlaştığı ve bu yakın işbirliğinin sosyal, ekonomik ve siyasi alanlara da yansıdığı görülmektedir. Bununla beraber, tüm işbirliği alanları arasında, en çok ilerleme enerji alanında gözlemlenmiştir. Hatta enerji alanında gelişen işbirliğine istinaden bazı uzmanlar günümüzdeki Türkiye-Azerbaycan ilişkileri enerji dönemi olarak tanımlamaktadır. Öte yandan, enerjinin ikili ilişkilerdeki önemine rağmen, günümüzde Türkiye-Azerbaycan ilişkilerine ilişkin yayınların çoğunlukla siyasi ve tarihi perspektif üzerine yoğunlaştığı gözlemlenmektedir. Bunun yanı sıra, enerji alanındaki işbirliği genellikle iyi giden siyasi ilişkilerin bir uzantısı ve ürünü olarak görülmüştür. Bu çerçevede, bu çalışma iki ülke arasındaki enerji ilişkilerinin gerçek doğasını anlamayı ve iki ülke arasındaki enerji alanındaki işbirliğinin altında yatan ana sebepleri araştırmayı amaçlamaktadır. Sonuç olarak görülmektedir ki, iki ülke arasındaki sağlam enerji ilişkilerinin temelinde, iki ülkenin farklı ancak birbirini tamamlayıcı enerji güvenliği anlayışları, karşılıklı bağımlılık öğesi ve enerji ticaretinden sağlanan karşılıklı fayda yatmaktadır.
Dış kaynak kullanımı ve lojistik alt yapı derecesinin dış ticaret yapan firmalara etkileri: Sivas üzerine bir uygulama

Dış kaynak kullanımı, firmaların en iyi yapabilecekleri şeye yoğunlaşmalarını sağlayan hizmet olarak tanımlanmaktadır. Lojistik ise; bir malın üretiminden son tüketiciye kadar olan aşamadaki nakliye, depolama, gümrükleme, ambalajlama, etiketleme süreçlerinin bütünü olarak ifade edilmektedir. 1990'lı yıllardan itibaren artan rekabet yoğunluğu firmaları kendi öz işlerinin dışında kalan konularla da uğraşmak durumunda bırakmaktadır. Firmalar lojistik faaliyetlerle ilgili olan bu konularda ana faaliyet alanlarına odaklanabilmek adına üçüncü parti lojistik hizmet sağlayıcılarla işbirliği yoluna gitmektedirler. İşbirliği yoluna giden firmalar bu durumun avantajlarını yaşamakla birlikte dış kaynak kullanım yoluna gitmekten çekinmemektedirler. Yoğun rekabet ortamından kurtulmanın yanı sıra maliyetleri düşürmek, pazar payı elde etmek, rakip ataklarına hızlı cevap verebilmek ve altyapı yetersizliğinden kaynaklanan sorunlarla baş edebilmek adına dış kaynak kullanımı firmalar açısından zorunlu hale gelmiştir. Bu bağlamda Sivas ilinde faaliyet gösteren firmaların dış kaynak kullanım süreci öncesinde bu duruma iten sebepler, bu süreçte karşılaştıkları sorunlar, firmaya sağlanılan üstünlükler ve firmanın performans düzeyini ne derece etkilediği üzerinde durulacaktır.
Can China replace the US as a new hegemon? The impact of the energy security in China's hegemonic potential

Bu çalışma mevcut dünya sisteminde yükselen gücün etkisiyle gerçekleşen hegemonik 'değişim' olasılığını araştırıyor. Tezin en önemli hedefi Çin'in ekonomik gücünün ideolojik ve politik güce çevirme çabalarını göstermektir. Tez Gramsci'nin hegemonya, 'transformismo' ve 'tarihsel blok' kavramlarını kullanıyor. Tez üç bir-biriyle bağlı kısımdan ibarettir. İlk kısım teorik açıklamalar; ikincisi Çinin ideolojik alternatifi; üçüncü ise bu araştırmaların enerji güvenliği çerçevesinde incelenmesidir. Tezde Çin'in enerji güvenliğini etkileyen hegemonik 'zincirlerin' fırsata dönüştürülerek farklı bölgelere giriş için 'bahane' gibi kulanılması gösterilecektir. Son olarak, bu çalışma, Çin'in hegemonik sistem kuracak kadar güçlü olmamasına rağmen, yapısall değişim sağlamakta büyük etkide bulunduğunu vurguluyor.