Die Begriffe 'sünde, schande, peinlich' im Deutschen und ihre Türkischen aquivalente

Bu araştırmanın amacı, toplumdan topluma farklılık gösteren 'ayıp', 'günah' ve 'yakışıksız' kavramlarını Almanca ve Türkçe'de gerek Sözcükbilim gerekse Sözlükbilim ve Anlambilim açısından inceleyerek iki dildeki kullanımlarını gösteren bir 'kavram alanı' oluşturmaktır. Tez toplam sekiz bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Anlambilim hakkında teorik bilgiler tartışılarak çalışma konusu ile ilgili kavramların açıklanmasına yer verilmiştir, ikinci bölümde ise Sözlükbilim'le ilgili teorik bilgi ve görüşler sunularak araştırmanın malzemesini oluşturan Dornseiff, Wehrle/Eggers ve Recai CİN'in sözlükleri ile birlikte anlam ilişkisine göre düzenlenmiş sözlükler üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde Sözcükbilim ve onun'la doğrudan ilişkili olan bir dilin sözcük dağarcığı hakkında kuramsal bilgiler yer almaktadır. Dördüncü bölümde, Dornseiff, Wehrle/Eggers ve Recai CİN'in sözlüğündeki 'ayıp - günah - yakışıksız' üst başlıkları alt kavramlarıyla liste halinde sunulmuştur. Daha sonra iki ayrı Almanca sözlükten alınan kavramlar tek bir listede birleştirilir. Böylece iki sözlüğün karşılaştırılması için ortak payda elde edilmiş oldu. Daha sonra her iki sözlükten elde edilen veriler tümüyle karşılaştırılır. Beşinci bölümde ise anlam ilişkisine göre düzenlenmiş sözlüklerden alınmış olan Almanca ve Türkçe 'ayıp - günah - yakışıksız' üst başlıkları ve bunların altında bulunan diğer kavramların Steuerwald, Denker-Davran ve Heuser-Şevket gibi iki dilli sözlüklerde mevcut olup olmadığı araştırılır. Bu araştırmanın sonucu tablo halinde sunulmuştur. in Altıncı bölümde, üçü Alman Edebiyatından, üçü de Türk Edebiyatından olmak üzere çevirileri ile birlikte altı eser 'ayıp - günah - yakışıksız' kavramları açısından taranarak yeni bir veri tabanı oluşturulmuştur. Eserlerde kullanılan kavramların, Dornseiff, Wehrle/Eggers ve Çin'in idyografık sözlüklerinde mevcut olup olmadığı araştırılmıştır. Aynı araştırma Steuerwald, Denker-Davran ve Heuser-Şevket iki dilli sözlüklerinde de uygulanmıştır ve sonucu yüzdelerle gösterilmiştir. Tezin yedinci ve sekizinci bölümlerinde, araştırılan konunun genel değerlendirilmesi ve eleştirisi yapılmıştır. Ele aldığımız üst başlık ve alt kavramlarının idyografık sözlüklerdeki durumu ve ele alınışı değerlendirilmiştir. Almanca' daki üst başlık ve alt kavramların Dornseiff ve Wehrle/Eggers sözlüklerindeki dağılımı değerlendirildikten sonra bunların iki dilli sözlüklerdeki konumları tartışılmaktadır. Denker-Davran ve Steuerwald' in Almanca-Türkçe sözlüğü ile Heuser-Şevket ve Steuerwald'in Türkçe-Almanca sözlüğü bu araştırma sonucuna göre eleştirilmiştir. Sözlüklerin eleştirisi yapıldıktan sonra edebi eserlerin orjinal ve çevirilerindeki kullanılan kavramlar değerlendirmeye tabi tutulmuş ve sonucu grafiklerle gösterilmiştir. Son olarak sözlüklerden elde edilen sonuçlarla eser taramasından elde edilen sonuçlar birbiriyle karşılaştırılır. Ek bölümünde ise altıncı bölümde incelenmiş olan eserlerde bulunan kavramları içeren cümleler çevirileri ile birlikte sunularak kavramların doğru, yanlış, eksik çevrilmiş veya hiç çevrilmemiş oldukları belirtilmiştir Sonuç olarak ele aldığımız 'ayıp', 'günah', 'yakışıksız' üst başlıkları ve alt kavramlarının Türkçe ve Almanca'da toplumsal bağlam açısından farklılıklar gösterdiği tesbit edilmiştir