turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Medeni Usul Hukukunda doğrudanlık ilkesi

İnsan bir olay veya nesne hakkında en doğru bilgiyi duyu organları vasıtasıyla elde eder. Yargılama faaliyetinde de hüküm verici konumdaki hakim, doğru bir karar verebilmek için duyu organları yolu ile iddiaları ve cevapları dinlemeli, bunların doğruluğunu ispatlamak amacıyla sunulan deliller hakkında kişisel bir izlenim edinmelidir. Buna uygun bir yargılama yapıldığında gerçek ve adil bir yargılama yapılmış olur. Hukukun temel amaçlarından olan adil bir yargılamadan söz edebilmek için, deliller ve taraflarla, hüküm verici mercinin bir araya gelmesi gerekliliği doğrudanlık ilkesinin doğuşuna sebep olmuştur. Yargılamanın temel ilkelerinden olması nedeniyle doğrudanlık ilkesi bütün yargılama usullerinde geçerli olan disiplinler arası bir ilkedir. Doğrudanlık ilkesi, davanın açılmasından hüküm verilinceye kadarki bütün delil toplama evrelerinin, kararı verecek olan hakim veya hakimlerin gözetiminde yapılmasını ve bu şekilde elde edilen delillerin incelenmesinden sonra içlerinden adil bir hüküm tesisine doğrudan katkı sağlayacak olanların mahkeme tarafından seçilmesini konu alır. Hüküm verici mahkeme, şekli anlamda doğrudanlık ilkesine uygun hareket ederek tarafları ve delilleri huzurunda inceleme, onlar hakkında kişisel izlenim edinme fırsatı bulurken, maddi anlamda doğrudanlık ilkesine uyarak, adaletli bir şekilde karar vermek için lazım olan, kendisini en kısa yoldan gerçeğe götürecek delilleri değerlendirme fırsatı elde edecektir. Buna rağmen kanun özellikle, tarafların hakim huzurunda doğrudan dinlenmesine istisnalar getirmiştir. Bu istisnaların temelinde, ilkenin katı biçimde uygulanmasının usul ekonomisi bakımından yaratacağı olumsuzlukları önleme düşüncesi yatmaktadır. Hukuk Muhakemeleri Kanununda doğrudanlık ilkesine ilişkin açık bir düzenleme yer almamasına rağmen kanun hazırlanırken doğrudanlık ilkesinin de göz önünde bulundurulduğu hem madde gerekçelerinden hem de kanunun genel yapısından anlaşılmaktadır
Karı-koca yasal mal rejimi

Kan- koca mal rejimi; eşlerin, evlilik birliğinde malları nedeni ile ortaya çıkan ilişkilerini düzenleyen bütün bir sistemdir. Eşlerin evlilikten önce sahip oldukları mallarının mülkiyet durumunun nasıl olacağı; bu malların nasıl yönetileceği; malların gelirinden kimin, hangi oranda yararlanacağı; bu mallar dolayısıyla doğan borçlardan kimin, ne ölçüde sorumlu olacağı; evlilik sona erdiğinde (ve yasada gösterilen diğer durumlarda malların nasıl tasfiye edileceği ve buna benzer problemler, kan-koca mal rejimlerine ilişkin kurallarla düzenlenir. Türk Medeni Kanunu'nda; eşlerin mali ilişkilerini düzenleyen başlıca üç tip mal rejimi düzenlenmiş ve bunların türlerini teşkil eden baza tali tiplere de yer verilmiştir. Bu ana tipler; 'Mal Ayrılığı', 'Mal Ortaklığı' ve 'Mal Birliği' rejimleridir. Eşler, evlilikten önce veya evlilikten sonra yapacakları bir 'Mal Rejimi Sözleşmesi' ile bu mal rejimi tiplerinden birini seçebilirler. Ancak, eşler bir mal rejimi sözleşmesi yapmak zorunda değildirler. Şayet bir mal rejimi sözleşmesi yapılmamışsa; eşler arasındaki mali problemlere, 'Yasal Mal Rejimi' ne ilişkin kurallar uygulanır. Ülkemizde yasal mal rejimi 'Mal Ayrılığı' rejimidir. Mal Ayrılığı Rejimi, ihtiyaçlara cevap vermemekte, son yıllarda sık sık eleştirilmekte ve değiştirilmesi istenmektedir. Mal ayrılığı rejimin, evlilik sona erdiğinde, eşler arasında evlilik süresince edinilen mallarda paylaşım öngörmemiş olması, eleştirilerin odak noktasını oluşturmaktadır. Mal ayrılığı rejimi, evlilik birliğinin mahiyetine ve fiili duruma uymamaktadır. Yaşam ortaklığı olan evlilik birliğinde eşler; birçok şeyi paylaşırlar. Evlilik bMiğinin ihtiyaçlarım karşılamak için işbirliği ve işbölümü yaparlar. Aralarında mal ayrılığı rejimi olmasına rağmen, çoğu zaman kazançlarını ve gelirlerini birleştirir ve öncelikle evlilik birliğinin zorunlu ihtiyaçlarım karşılarlar. Yaptıkları birikimlerle de, çoğu zaman ev eşyası, ev, otomobil, yazlık gibi birlikte kullanacakları eşyalar alır veya ileride aileye ekonomik güvence sağlamak amacıyla bazı yatırımlar yaparlar. Yani eşler, özellikle evlilik içinde edindikleri mallarla fiili- iktisadi ortaklık kurarlar. Ancak bu mallar çoğu zaman sadece eşlerden birinin malvarlığında gö2rtikür. Evlilik sona erdiğinde bu malların paylaşılmaması, adaletsizliklere neden olmakta, diğer eşin bu malların edinilmesindeki katkısı görmezlikten gelinmektedir. Ülkemizde yasal mal rejimine ilişkin kurallar yeniden gözden geçirilmeli, batılı ülkelerin bu konudaki olumlu ve olumsuz deneyimlerinden de faydalanmak suretiyle; evliliğin mahiyetine ve fiili duruma u>an; eşlerin evlilikte eşit haklara sahip olması prensibine dayanan ve evlilik sona erdiğinde eşler arasında bir paylaşım öngören kurallar kabul edilmelidir.
1924 Anayasasından günümüze Türkiye'de yürütme organının değişimi

Osmanlı Devleti gerileme döneminden itibaren yönetsel arayışlar içine girmiştir. 1876 Meşrutiyet sistemi ile Padişahın yetkileri sınırlandırılmış ve Osmanlı'da Meclis sitemi getirilmiştir. Gerçi Padişahın Meclise karşı hukuki üstünlüğü devam etmişse de Meşrutiyetin ilanı ve meclisin ihdas edilmesi Cumhuriyete giden yolda önemli bir kilometre taşını oluşturmuştur. Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşında dağılması ve Milli Mücadele ile yeni bir devletin kurulması, yeni devletin hangi sistemle yönetileceği sorununu da beraberinde getirmiştir. Sorun 29 Ekim 1923 yılında Cumhuriyetin ilan edilmesi ile noktalanmıştır. Bu sistem ile hem meclisin üstünlüğü hem de Devletin yönetici olarak en üst merci olarak Cumhurbaşkanı kabul edilmiştir. Meclisin ve Cumhurbaşkanının hukuki statüsü ise 1924 Anayasasında net bir şekilde ortaya konulmuştur. Meclise getirilen tasarıda Cumhurbaşkanına geniş yetkiler tanınmışsa da Meclis bunların bir kısmını kabul etmeyerek karma bir sistem oluşturmuştur. Böylece meclis üstünlüğüne dayalı, Cumhurbaşkanının da Yürütmenin başı olan bir sitem kurulmuştur. Bu sistem 'Tek Parti Dönemi' olarak isimlendirilen 1924- 1946 yılları arasında CHP Genel Başkanının aynı zamanda Cumhurbaşkanı olmasına imkan vermiştir. Fakat çok partili hayata geçilmesi ile birlikte çeşitli sorunları da beraberinde getirmiştir. 1961 Anayasası ile Yürütmenin Başı Cumhurbaşkanı olmuşsa da Meclis güçlü yapısı bu dönemde de devam etmiştir. Fakat 1980 yılına kadar kurulan hükümetlerdeki başbakanlar yetkilerini tam olarak kullanamamaktan şikayet etmişlerdir. 1980 Anayasası da Cumhurbaşkanına geniş yetkiler vermiştir. Fakat Cumhurbaşkanı makamı ile Başbakanlık makamı arasında yetki tartışmaları kaçınılmaz hale gelmiştir. 2007 Cumhurbaşkanlığı seçim sorunu, adeta bir sistem sorununa dönüştürülmüş ve yapılan halk oylaması ile Cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesi sitemi getirilmiştir. 2014 tarihinde Recep Tayyip Erdoğan'ın halk tarafından seçilmesi ile de yetki tartışması yaşanmaya başlamıştır. Bu sorunları aşmak maksadıyla 2017 yılında yapılan halk oylaması ile de Başbakanlık müessesi kaldırılmıştır. Onun yerine 'Partili Cumhurbaşkanlığı Sistemi' ihdas edilmiştir. Henüz değerlendirme için çok yeni bir sistem olmakla birlikte 'Tür Tipi Başkanlık Sistemi' olarak lanse edilen sistem, çeşitli eleştirilere maruz kalsa da günümüzde bu sistem geçerliliğini devam ettirmektedir. Bu tezde 1924 anayasasında yürütmeye tanınan yetkiler ile 2017 referandumu ile yürütmeye tanınan yetkiler verilmeye çalışılmıştır.
Deniz araçları sorumluluk sigortası sözleşmesi

Çalışmanın konusu olan Türk hukukuna tabi olarak kurulan deniz araçları sorumluluk sigortası sözleşmesi, pasif zarar sigortasının özelliklerini taşımaktadır. Tarihsel olarak İngiliz hukuku başta olmak üzere yabancı hukuklara tabi olarak kurulan bu sözleşmenin bir tarafı su araçları sorumluluk branşında ruhsat alarak faaliyetini Türkiye'de sürdürmekte olan bir sigorta şirketi olduğunda, Kurallar Kitapçığı, Deniz Araçları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ve Deniz Araçları Zorunlu Sorumluluk Sigortası Tarife ve Talimat Tebliği sözleşmeye dahil edilmektedir. Sözleşmenin içeriğine dahil edilen bu kurallar ile Türk hukukunda pasif zarar sigortası sözleşmesine ilişkin hükümler birlikte incelenmiş ve sözleşmeye uygulanacak kurallar bakımından bazı sonuçlara ulaşılmıştır.
Mirasın paylaşılmasından sonra mirasçıların müteselsil sorumluluğu

Miras bırakanın ölümüyle miras bırakanın şahsına bağlı olmayan ve intikale elverişli hak ve borçları mirasçılara geçmektedir. Miras bırakanın ölümüyle mirasçılar arasında tüzel kişiliğe sahip olmayan miras ortaklığı oluşmaktadır. Miras ortaklığı mirasın elden paylaşılması, yazılı paylaşma sözleşmesi ile paylaşılması veya paylaşma davası ile sona ermektedir. Tezimizin konusunu mirasın paylaşılmasından sonra mirasçıların müteselsil sorumluluğu oluşturmaktadır. Mirasçılar, tereke borçlarından ve tereke borçlarına dahil olan miras bırakanın borçlarından alacaklılara karşı miras ortaklığının kurulmasından itibaren müteselsil sorumludurlar. Mirasçıların müteselsil sorumluluğu mirasın paylaşılmasından sonra da devam etmektedir. Mirasçıların sorumluluğu üçüncü kişilere karşı sorumluluğu olmakla birlikte mirasçıların birbirlerine karşı da sorumlulukları bulunmaktadır. Mirasçılar, birbirlerine karşı zapta karşı tekeffülden, ayıba karşı tekeffülden ayrıca alacağın varlığından ve borçlunun ödeme gücünden dolayı sorumlulukları bulunmaktadır. Mirasçılar, şahsından doğan kişisel def'i ve itirazları yahut bütün mirasçılar bakımından ileri sürülebilecek ortak def'i veya itirazları ileri sürme hakkına sahiptir. Mirasçıların müteselsil sorumluluğu, iki şekilde sona ermektedir. İlk olarak mirasçılar arasında, borçların paylaşılmasına veya mirasçılardan bir veya birkaçına yüklenmesine ilişkin sözleşme yapmaları durumunda ilgili sözleşmeye alacaklının rıza göstermesi durumunda mirasçıların müteselsil sorumluluğu sona erer. İkinci olarak ise mirasçılar tereke borçlarına ilişkin olarak, tereke borçlarının paylaşılması veya ilgili borcun mirasçılardan birine veya birkaçına yüklenmesine dair bir anlaşma yapmamaları durumunda ya da böyle bir anlaşma yapılmasına rağmen ilgili anlaşmaya alacaklının rıza göstermemesi durumunda paylaşmanın gerçekleşmesinden itibaren, o tarihte ilgili borç muaccel hale gelmemişse, ilgili borcun muaccel hale gelmesinden itibaren beş yıllık sürenin dolması ile sona erer.
İnsan haklarının korunmasında ve geliştirilmesinde yargıç etiği ve sorunlar

Yargıç, eylemi ile insanların hayatlarına doğrudan etkide bulunan bir kamu görevlisidir. Yargıçtan beklenen, her tek durumda ya da olayda adaletsizliği fark etmesi ve adaletsizliği gidererek uyuşmazlığı adil bir çözüme kavuşturmasıdır. Ancak adaletsizlik her zaman ilk bakışta görünmemekte, ancak etik bilgi ile olana bakıldığında görünmezlik perdesi kalkmaktadır. İnsan haklarını korumak ile görevli bir kişi olarak yargıcın etik bilgi sahibi olması ve uyuşmazlıkları seyirci olarak değil de etik ilişkinin bir katılanı olarak değerlendirmesi olanaklıdır. Bu anlamda yargıcın etik bilgisi, normatif yargıç etiğinden farklı eylem olanakları sunmaktadır. Tezin birinci bölümünde etik kavramını anlama biçimi ortaya konularak, yargıcın işinin ve bu işin amacının açıklanmasına çalışılmıştır. İkinci bölümde yargıç etiğinin normatif bir etik olarak anlaşılma biçimi, üçüncü bölümde ise etik ilişkide yargıcın eylemi açıklanmaktadır. Sonuç olarak, yargıcın işini amacına uygun yapması ve insan haklarını koruması için normatif yargıç etiğinin yeterli olmadığı, felsefi değer bilgisinin de gerekli olduğu sonucuna varılmaktadır.
Haksız fiilden ve sözleşmeden doğan sorumluluk çerçevesinde sebeplerin yarışması (TBK m. 60)

Tazminat talebine dayanak oluşturan hukuki sebep, hem haksız fiilden hem de sözleşmeye aykırılıktan kaynaklanabilir. Türk Borçlar Kanunu m. 60 hükmü kapsamında bu hukuki sebeplerin yarışması durumunda, zarar gören için en iyi giderim imkanı sağlayan sorumluluk sebebinin tespit edilmesi ile zarar görenin aksini istemiş olması halinin yorumlanması önem arz etmektedir. Sorumluluk sebeplerinin yarışması durumunun medeni yargılamaya hakim olan ilkelerden bağımsız olarak ele alınması düşünülemez. Bu kapsamda haksız fiilden doğan sorumluluk ile sözleşmeden doğan sorumluluğun yarışması ele alınmış ve bu durum medeni yargılama hukukuna hakim olan ilkeler ışığında değerlendirilmiştir.
Bireysel İş Hukuku açısından bilgi işçileri

Bireysel İş Hukuku açısından bilgi işçilerini ele alan bu çalışmada öncelikle bilginin çalışma hayatındaki etkileri incelenmiş ve bu kapsamda 'bilgi', 'bilgi toplumu ve ekonomisi', 'bilgi işi ve bilgi işçisi' kavramlarına yer verilmiştir. Bu kavramların anlamlarının ve içeriklerinin belirlenmesiyle aynı zamanda çalışmamızın sınırlarının çizilmesi amaçlamaktadır. Bilgi işçilerinin diğer işçiler karşısında çalışma hayatında bir takım farklı özellikler taşıdığı, bu itibarla uygulanacak hukuk açısından bu işçilerin niteliklerinin göz önünde bulundurulması gerekliliği çalışmada ortaya konulmaya çalışılmıştır. Günümüzde ekonomik ve teknolojik gelişmelere bağlı olarak bilgi işçilerinin istihdamdaki sayısı giderek artmaktadır. İş mevzuatımızda ise bilgi işçileri açısından ayrı bir düzenleme yer almamaktadır. Bununla birlikte bu işçilerin iş akdi unsurları, özen borcu ve iş akitlerinin feshi diğer işçilere nazaran farklılık arz etmektedir. Ayrıca bilgi işinde çalışma koşullarının esnekleştirilmesi ile yeni istihdam alanlarının yaratılması ve bilgi işçilerinin zaman üzerinde söz sahibi olmalarının sağlanması önem arz etmektedir. Yine önem taşıdığı düşünülen bir diğer konu ise yabancı bilgi işçilerinin ülke istihdamına kazandırılmasıdır. Ekonomik gelişim açısından büyük önem taşıyan bilgi işçilerinin çalışma ilişkilerinin İş Hukuku kurallarından ve ilkelerinden ayrılmadan geliştirilmesine yönelik bir takım önerilere çalışmamızda ayrıca yer verilmiştir.
Medeni Yargılama Hukukunda keşif

Hakimin adil bir karar verebilmesi için maddi gerçeği ortaya çıkarması gerekmektedir. Bu nedenle tahkikat aşamasının amacı hakimin dava dosyasını daha iyi anlayabilmesidir. Ancak hakim dosyaya sunulan olay ve olgularla bağlı olup iddianın ve savunmanın genişletilmesi yasağı ile de taraflar sınırlanmaktadır. Keşif hakimin dosya kapsamında maddi olayı yerinde incelemesi için gerçekleştirilen bir inceleme türüdür. Keşif, HMK 288/ 1 maddesinde düzenlenmiştir. Keşif bir takdiri delildir ve hakimin maddi gerçekliğe ulaşması için başvurulan önemli bir usul işlemidir.
Usuli işlemlerde irade sakatlıkları

Usuli işlemlerde irade sakatlıklarının incelendiği bu çalışmada, üç ana bölüm yer almaktadır. Çalışmanın ilk bölümünde, usuli işlem kavramı, şartları ve özellikleri incelenmiştir. İkinci bölümde, irade sakatlığı hallerinin maddi hukukta ne şekilde düzenlenmiş olduğu ve maddi hukuk tarafından hangi durumlarda irade sakatlığı halinde bir hukuki işlemin iptal edilebileceği üzerinde durulmuştur. Çalışma konumuzun temelini oluşturan üçüncü bölümde ise usuli işlemlerde irade sakatlığı halleri incelenmiştir. Bu bölümde usuli işlemler, özellikle, çifte karakterli usuli işlemler ve usul sözleşmeleri olarak ayrıma tabi tutulmuş ve bu hallerde söz konusu olabilecek irade sakatlığı hallerinin incelenmesi yapılmıştır. Sonuç bölümünde ise, çalışmamızın sonucunda vardığımız kanaatler ortaya konulmuştur.
Türk idare hukukunda idarenin özel hastaneler üzerindeki denetim yetkisi ve sorumluluğu

Sağlık hizmetleri esas itibariyle bir kamu görevi olması sebebiyle idareye ait bir görevdir ve idarenin sorumluluğundadır. Ancak günümüzde sağlık hizmetlerinin özel tüzel veya gerçek kişilikler eliyle gördürülmesi yaygınlık kazanmıştır. İdarenin özel kişiliklerin her türlü faaliyetleri konusunda çeşitli kıstaslarla denetimi mevcut olmakla birlikte konu sağlık hizmetlerine geldiğinde hizmetin niteliğinin kamu hizmeti olması, bu hizmeti sağlayan özel kişiliklerin denetim ve sorumluluğunda daha özel kıstasları gerektirmektedir. Bu çalışmanın içeriğini de özel hastaneler eliyle verilecek sağlık hizmetlerinin idari denetimi ve özel hastanelerin hizmet faaliyetlerinden, sağlık hizmetlerinin asli yetkilisi olan özel hastaneleri bu hizmetlerde yetki sahibi yapan idarenin, idari sorumluluk boyutu oluşturacak; özel hastaneler söz konusu özel kıstaslar bakımından idari denetim ve idarenin sorumluluğu yönleriyle incelenecektir.
Anonim şirketlerde kuruluştan doğan hukuki sorumluluk

Anonim şirketler, çok sayıda pay sahibini bünyesinde bulundurabilme ve tek başına etkisiz olan küçük tasarrufları toplayıp büyük sermayeler oluşturabilme özelliğine sahip ticaret şirketleridir. Bu mevcut yapıdan dolayı anonim şirketlerde, pay sahipleri, şirket alacaklıları ve şirket arasında menfaat çatışmaları ve uyuşmazlıklara oldukça sık rastlanılır. Sermaye şirketlerinden olan anonim şirketin kuruluşu incelendiğinde, şahıs şirketlerine kıyasen daha çok masraf gerektirdiği ve zorluk taşıdığı görülmektedir. 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu ile 6762 Sayılı Kanun'a nazaran kuruluş ve kuruluştan doğan sorumluluğa ilişkin düzenlemelerde yenilik ve değişikliğe gidilmiştir. Ancak ortaya dağınık ve yorumlanmaya muhtaç maddeler çıkmıştır. Bu nedenlerle kuruluş işlemlerinin, kuruluştan doğan sorumluluk hallerinin, sorumlu kimselerin ve sorumluluğun akıbetinin tespitinin yapılması oldukça önem arz etmektedir.
Türkiye'de işçilerin sendikal özgürlüklerinin güvencesi

YÜKSEK LİSANS TEZ OZU TÜRKİYE'DE İŞÇİLERİN SENDİKAL ÖZGÜRLÜKLERİNİN GÜVENCESİ Özgür OĞUZ Özel Hukuk Anabilim Dalı Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temmuz 2003 Danışman: Prof. Dr. Nüvit GEREK Sendikal özgürlüklerin güvencesi konusu, tüm dünya ülkelerinde olduğu gibi ülkemizde de son derece önemlidir. Çünkü yeterli güvenceler sağlanmadan, özgürlüklerden söz etmenin fazla bir anlamı olmamakta, bu özgürlükler kullanılmamaktadır. Bu konu, ülkemiz açısından son yasal düzenlemelerle birlikte daha çok önem kazanmıştır. Türkiye'de işçilerin sendikal özgürlüklerinin güvencesi başlığını taşıyan bu tezde, çalışma hayatında önemli değişikler getiren ve çalışma mevzuatını büyük ölçüde değiştiren yasal düzenlemeler konusu irdelenecektir. Takdir edileceği gibi işçilerin bireysel olarak işverenlere karşı haklarını korumaları bir hayli zordur. Bu nedenle çalışma yaşamının ağır koşulları altında ezilen işçiler yönünden güçlerini bir araya getirme ve sendikalar kurma ihtiyacı doğmuştur. Çalışma hayatında işçilerin sorunlarla karşılaştığı konulardan biri de işçilerin işlerini kaybetme korkusudur. Her gün işe giderken acaba işime ne zaman son verecekler kaygısı ile işe gitme psikolojisi hem işçiler hem de işyerinde yürütülen faaliyetler açısından son derece zararlıdır. İşçilerin işlerine son verilme nedenlerinin başında, sendikaya üyelik ve sendikal faaliyetlerde bulunma gelmektedir. Bu sonuca iş mahkemelerinde görülen davaların neticelerinden ulaşmak mümkündür. İş güvencesi konusu, çalışma hayatını meşgul etmeye devam etmektedir. Sosyal taraflar, iş güvencesi konusunu kendi menfaatlerine göre değerlendirdikleri için bu konuda ortak bir anlayış geliştirememişlerdir. İş güvencesi konusunu işçinin işine mutlak anlamda son verdirilemeyeceği şeklinde anlamamak gerekir. Kısa bir tanımla, iş güvencesi, işçinin işveren tarafından yapılacak fesihlere karşı korunması ve iş ilişkisine süreklilik kazandırılmasıdır.
Ehliyetleri açısından dernek ve vakıf tüzel kişilikleri

Bu tez Ehliyetleri Açısından Dernek ve Vakıf Tüzel Kişilikleri başlığını taşımaktadır. Tezin yazarı Serdar ARAT'tır. Gerçek kişilerin imkan ve ömürlerinin sınırlı olmasından dolayıgerçekleştiremedikleri amaçları bir araya gelerek güçlerini birleştirip kendilerindenayrı bir kişilik meydana getirerek oluşturdukları ve hukuk düzenince tanınan bağımsız kişilikler tüzel kişilerdir. Tüzel kişiler kendilerini oluşturan kişi veya maltopluluklarından bağımsız hak ve fiil ehliyetine sahiptirler. Bu sebeple toplum hayatında önemli yer tutmuşlardır. Medeni hukuk tüzel kişileri kazanç paylaşma amacı gütmediklerindenmanevi değerlerin korunması ve gelişmelerine yardımcı oldukları gibi; devletin yerine getirmesi gereken yoksullara yardım, kadın haklarının korunması gibi kamu hizmetlerine de yardımcı olmaktadırlar. Tüzel kişilerin bu derece önemi hiçbir zamanimtiyazlı bir hak ve hak alanı sağlamamalıdır. Bu kişiler insanın yararı için vardırlar. Bu itibarla ehliyetlerinin sınırları inceleme konusu yapılmıştır. Bu inceleme sırasında mümkün olduğunca tümdengelim metodu uygulanmış ve Türk hukuku alanındatüzel kişilerin hangi kanun ve mevzuatta düzenlendiği tespit edilmiş, her düzenlemede kendi mantığı içerisinde değerlendirilmiştir. Türk hukuk sistemi açısından tüzel kişiler cins, yaş, hısımlık gibi yaradılışgereği insana özgü niteliklere bağlı olanlar dışındaki bütün borçlara ve haklara ehiloldukları için tam bir hak ve fiil ehliyetine sahiptirler. Hukuk düzenince belirlenenehliyet sınırları içinde hareket etmelidirler. Bu sınırların aşılması durumunda yapılan işlemler ve tüzel kişilik hukuki yaptırımlarla karşılaşabileceği gibi şahsi kusuru ile yetki aşımında bulunan organda şahsi olarak cezai ve hukuki yaptırımlarlakarşılaşabilir.
Üçüncü kişinin edimini taahhüt

Bir sözleşmede borçlunun alacaklıya, üçüncü bir kişinin belli bir davranıştabulunacağını taahhüt etmesine üçüncü kişinin edimini taahhüt denir. Üçüncü kişinin edimini taahhüt BK. m. 110'da 'Başkasının Fiilini Taahhüt' başlığı altında tek bir madde olarak düzenleme alanı bulmuştur. Borçlar Kanununun 110. maddesi ile bir kimsenin üçüncü kişinin edimini, onun iznine ve bilgisine gerek olmadan taahhütetmesine imkan verilmiştir. Üçüncü kişinin edimini taahhüt gerek İsviçre Hukukunda gerekse Türk Hukukunda yeteri kadar incelenmemiştir. Özellikle üçüncü kişinin edimini taahhütsözleşmesinin ne tür bir sözleşme olduğu, garanti sözleşmesi ile nasıl bir ilgisininbulunduğu, üçüncü kişinin taahhüt edilen ediminin malvarlıksal bir değer ifade etmesinin gerekli olup olmadığı ve bu edimin imkansız olup olamayacağı ayrıcaedimin sınırlarının çizilmesi noktaları tartışmalıdır. Tez konusu olarak üçüncü kişinin edimini taahhüdün seçilmiş olmasının en önemli sebepleri bunlardır. Bu nedenle tezimizde, özellikle yukarıda belirtilen tartışma konusu olan noktalara açıklık getirilmeye çalışılmıştır.
Küçüklerin evlat edinilmesi ve koruyucu aile kavramı

Evlat edinme, Türk Hukukuna ilk olarak 743 sayılı Türk Kanunu Medenisi ile girmiş ve halen yürürlükte olan 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 305- 320 hükümlerinde yeniden düzenlenmiştir. Kanunda yapılan düzenlemeyle evlat edinmenin sözleşmesel özelliği terk edilerek mahkeme kararına dayanan yeni bir sisteme geçilmiştir. Evlat edinmeye ilişkin yasal düzenlemeler doğrultusunda kural, küçüklerin evlat edinilmesi iken, erginlerin veya kısıtlıların evlat edinilmesi istisnadır. Çalışmanın konularından birini oluşturan küçüklerin evlat edinilmesi, Türk Medeni Kanunu m. 305- 312 hükümlerinde düzenlenmiştir. Küçüklerin evlat edinilmesinde en önemli amaç; ana babadan mahrum, korunmaya, şefkate ve bakıma ihtiyacı olan kimsesiz çocukların korunması ve aile ortamında yetişmelerinin sağlanmasıdır. Evlat edinmenin küçüğün yararına olması, olmazsa olmaz bir koşul olarak nitelendirilmiş, bunun dışında ayrıca birçok şart aranmıştır. Konuya ilişkin tüm şartlar tez içerisinde detaylı bir şekilde izah edilmiş, ayrıca küçüklerin evlat edinilmesinin hüküm ve sonuçlarına yer verilmiştir. Çalışmanın konularından bir diğerini oluşturan koruyucu aile kurumu, Türk Medeni Kanunu'nda yer almamış, Yönetmelik ile ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Koruyucu aile hizmetinin, en ayırıcı ve başta gelen özelliği, aile hayatının yerini alacak şekilde gelişmiş olması ve bu doğrultuda kişisel çalışma ve diğer tedavi edici hizmetlerle birlikte gerek çocuk gerekse biyolojik ana baba yönünden faydalı olmasıdır. Çocuğun üstün yararının korunması ilkesi, aile hukukunun temel kurallarından olmakla birlikte, küçüklerin evlat edinilmesi ve koruyucu aile hizmeti uygulamalarında temel koşul olarak aranmaktadır. Küçüklerin evlat edinilmesi ve koruyucu aile kavramının tez konusu olarak seçilmesindeki amaç; bedensel, fikirsel, sosyal ve ahlaki bakımdan özgürlük içinde gelişebilme imkanına sahip kılınması ve bu kapsamda her şeyden önce bir insan olarak korunması gereken çocukların iyi yetiştirilmesi; kendilerini koruyacak, sevecek ve destekleyecek, güven sağlayacak, sosyal ve maddi gereksinimlerini karşılayabilecek bir aile ortamına kavuşmalarına hizmet eden evlat edinme ve koruyucu aile kurumlarına açıklık kazandırmaktır.