Yeni medyada boşanma nedenleri ve boşanma sonrası damgalamanın sosyokültürel çevre ile ilişkisi

Bireyler, içinde doğup büyüdükleri toplumların kültürlerine, ahlak anlayışlarına, gelenek ve göreneklerine uygun olarak yaşar. İçselleştirdikleri kültürel kavramların da, sosyokültürel yapı tarafından inşa edildiğine değil, doğa kanunlarının bir sonucu olduğuna inanır. Schutz'un bilgi stoku dediği, nesilden nesile aktarılan bu kültürel birikim içerisinde, zaman zaman doğru olduğu sanılan şeyler yanlış olabilmektedir. Bu duruma toplumsal cinsiyet rolleri örnek olarak verilebilir. Toplumsal cinsiyet kimlikleri ve bu kimliklerin niteliklerini belirleyen cinsiyet rolleri, biyolojik cinsiyetin doğal bir sonucu değildir. Toplumsal cinsiyet rolleri, sosyokültürel yapı tarafından kültürel olarak inşa edilmektedir. Yeni medyada nelerin boşanma nedeni olarak görüldüğü ve boşanmanın sosyokültürel çevreyle ilişkisinin olup olmadığı probleminin araştırılmasının hedeflendiği bu çalışmada kimliklerin kültürel inşasını açıklayabilmek amacıyla Schutz'un bilgi stoku olarak isimlendirdiği kavram kullanılmıştır. Bilgi stoku içerisinde erkek ve kadın kimliğinin, boşanmış erkek ve boşanmış kadın kimliğinin ne ifade ettiği Weber'in ideal tipler kuramından faydalanılarak anlaşılmaya çalışılmıştır. Ayrıca sosyokültürel yapı tarafından boşanmış bireylerin damgalanıp damgalanmadığını ortaya koyabilmek için, Goffman'ın damga kavramından yararlanılmıştır. Nitel yöntem tercih edilerek gerçekleştirilen çalışmada, fenomenolik felsefe esas alınarak, fenomenolojik analiz yöntemi kullanılmıştır. Yeni medyada boşanma sebepleriyle ilgili yapılan araştırma sonucunda, iki ortamda 'Boşanma Oranlarının Artma Sebepleri', 'Boşanma Sebepleri', 'En Popüler Boşanma Sebepleri', 'Türkiye'deki Başlıca Boşanma Nedenleri', 'Boşanma Nedenleri', 'Türkiye'de En Çok Görülen Boşanma Nedenleri' isimleriyle açılmış yedi başlık bulunmuştur. Bu altı başlık altında 2702 yorum yapıldığı tespit edilmiştir. Bu yorumların analiziyle yeni medyada boşanmaların 57 sebep yüzünden gerçekleştiğine inanıldığı, 'Yeni Medya', 'Çiftlerin Birbirini Tanımadan Evlenmesi', 'Kadınların Ekonomik Özgürlüklerini Kazanması' kavramlarının boşanma için en büyük sebepler olarak görüldüğü bilgisine ulaşılmıştır. Boşanmanın sosyokültürel çevreyle ilişkili olup olmadığını anlayabilmek amacıyla örneklem seçiminde, amaçlı örneklem seçim yöntemi tercih edilerek 4 boşanmış kadın ve 4 boşanmış erkek ile derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşülenlerden elde edilen verilerin analizi sonucunda, sosyokültürel yapının erkek kimliğini 'Ahlaklı', 'Ailesine Sahip Çıkan', 'Dürüst', 'Kendisine Yeten', 'Sorumluluk Sahibi', 'Yapıcı' kavramlarıyla, kadın kimliğini 'Ev Hanımı', 'Geliştirici', 'Güçlü', 'Kendine Saygısı Olan', 'Namuslu', 'Sabırlı' kavramlarıyla inşa ettiği sonucuna varılmıştır. Boşanmış erkek kimliğini 'Ahlaksız', 'Beceriksiz', 'Fayda Sağlanacak Kişi', 'Güvenilmez' kavramlarıyla, boşanmış kadın kimliğini ise 'Boşanmada Suçlu Kadındır', 'Kadınlar Hep Boşanmak İster', 'Namussuzdur' kavramlarıyla inşa ettiği sonucuna ulaşılmıştır. Aynı zamanda boşanmış kadın ve boşanmış erkek bireylere atfedilen kimliklerin, erkek ve kadın kimliklerini inşa eden kavramların olumsuz anlamlarını içeren kavramlarla inşa edildiği ve bu kavramlarla damgalandığı sonucuna varılmıştır.