turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Yasama organı tasarrufları bağlamında erken Cumhuriyet Dönemi Türkiye'sinde uluslaşma (1924-1937)

Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin 1924- 1937 dönemine odaklanılan çalışmada; yasama organı tasarruflarının Türk ulusçuluğunun oluşumuna dolaylı ve doğrudan katkısı incelenmiştir. Türk ulusal kimliğinin siyasal zemini ve uluslaşma sürecinin hukuksal dönemeçleri, pek çok disiplin açsından bir araştırma konusudur. Bununla birlikte gerek söz konusu dönem gerekse döneme ilişkin tartışmalar, çoğu zaman ideolojik bir bakış açısı ile ele alınmaktadır. Bu sürecin iyi anlaşılması, Türk modernleşmesinin artıları ve eksileriyle anlaşılmasına da hizmet ettiğinden; tartışmaların çok yönlülüğü açıktır. Öte yandan günümüz devletlerinin birer ulus devlet oldukları dikkate alındığında, asgari müştereklerin tespiti, bir ulus anlayışı altında toplanabilmenin esaslarını da tespite hizmet edebilecektir. Bu esaslar sıralamasında; uluslaşma sürecinin bir hukuk sisteminin etrafında oturtulması şüphesiz ki başta gelir. Uluslaşma süreci, bu çalışmada iki yönüyle ele alınmıştır. Bunlardan ilki, imparatorluktan ulus devlete; ümmetten ulusa gidişte teritoryal olarak ve insan unsurunda yaşanan ölçek küçülmesidir. İkincisi ise devletin insan unsurunun tanımlanmasında, dinin belirleyici olduğu bir devlet ve toplum yapısından, laik bir devlet ve seküler bir topluma dönüşüm sürecidir. Bu dönüşümün iki yönü de ele alınırken, Osmanlı Devleti'nden Türkiye Cumhuriyeti'ne geçişte, söz konusu süreç bir bütün olarak irdelenmeye çalışılmış; her dönem, siyasi aktörleri ya da dönemin aydınları bakımından, kendi içerisindeki çelişkileriyle irdelenmiştir. İki bölümden oluşan çalışmanın, ilk bölümünde geleneksel Osmanlı millet sisteminin çözülüşü, siyasi-askeri gelişmeler, ulusçu entelektüel üretim, temel hukuki metinler ve diğer alanlardaki uluslaşma politikalarıyla ele alınmıştır. İkinci bölüm ise, uluslaşma açısından önemli olduğu düşünülen erken cumhuriyet dönemi yasama organı tasarrufları odağa alınarak incelenmiştir. Ancak Cumhuriyet'in kurucu kadrolarının zihin dünyasını şekillendiren Mütareke ve Milli Mücadele dönemi gelişmelerine de yer verilmiştir. Ayrıca Türk uluslaşma süreci açısından önemli görülen Tanzimat, İttihat ve Terakki ve Erken Cumhuriyet dönemleri ulusçuluk anlayışları her alt bölümün sonunda değerlendirilmeye çalışılmıştır.
Anayasa yargısında sosyal hakların korunması

Bu çalışma artık anayasal evrenin ayrılmaz bir parçası haline gelen sosyal hakların, yargısal korunması sorununu anayasa hukuku perspektifi ile incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın çıkış noktası şudur: Sosyal haklara yönelik teorik tartışmalar artık bir gerçeğin kabullenilmesi ile sonuçlanmıştır ki sosyal haklar anayasal bir gerçekliktir. Buna mukabil anayasal koruma altına alınan bu hakların, eninde sonunda yargısal uyuşmazlıkların konusu haline gelmesi de bir o kadar doğaldır. Öyleyse sosyal haklar dava edilebilir hukuk normlarıdır ve anayasa yargısı düzeyinde sosyal haklar yargısal denetime tabi tutulmaktadır. Türk anayasa hukuku doktrininde sosyal haklara yönelik çalışmaların niceliğinin, diğer hak kümelerine kıyasla zayıf kaldığı gözlemlenmektedir. Anayasa yargısı bakımından da durum çok farklı değildir. Bu bağlamda çalışma karşılaştırmalı anayasa yargısında gözlemlenen sosyal hak denetimini irdeleyerek, Türk anayasa yargısında sosyal hakların korunması olgusuna güncel bir bakış sunmayı amaçlamaktadır. Bu amaçla önce sosyal hakların anayasa hukuku açısından niteliği ele alınarak, sosyal hakların normatif anlamı üzerinde durulmuş ve bu hakların unsurları üzerinden bir 'sosyal haklar kuramı' geliştirilmeye çalışılmıştır. Ardından sosyal hakların neden dava edilebilir bir olgu olduğu izah edilerek, karşılaştırmalı hukukta sosyal hakların yargısal denetimi üç örnekle açıklanmıştır. Nihayet çalışma sosyal hakların Türk anayasa hukukunda ne ölçüde ciddiye alındığını inceleyerek, karşılaştırmalı gözlem ışığında Türk Anayasa Mahkemesinin sosyal haklar içtihadını ele almıştır. Sonuçta Türk anayasa yargısının sosyal haklar bakımından karşılaştırmalı hukukun sunduğu veri karşısında kendine özgü nitelikler arz ettiği ve mevcut içtihadın yakın gelecekte sosyal hakların korunması bakımından umut vadetmediği kanaatine ulaşılmıştır.
Gümrük vergisinden kaynaklanan uyuşmazlıklar

Gümrük vergisi, verginin konusunu oluşturan eşya üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu hükümlerine göre tahsil edilen bir mali yükümlülüktür. Genel bütçeye dahil, dış ticaretten alınan ve tüketime dayalı vergiler arasında sınıflandırılmaktadır. Çalışma esas olarak gümrük vergilerinin hukuki görünümüne ilişkindir. Genel Vergi Hukuku'nun asıl konusunu oluşturan Vergi Usul Kanunu'ndan farklılıkların ortaya konulması amaçlanmakta; genelden farklı olan; özel ve özgü olan kurallar, kurumlar, farklar, farklılıklar ele alınmaktadır. Gümrük vergisinin toplanmasına ilişkin kurallar çerçevesinde, gümrük idaresi ile gümrük yükümlüsü arasında vergilendirme sürecinde ortaya çıkan anlaşmazlıklar/uyuşmazlıklar ele alınmaktadır. Gümrük vergisi borcu kural olarak ithalat; istisnaen ihracat sırasında ya da kanunun ithalat ve ihracata ilişkin düzenlemelerine aykırı hareket edilmesi hallerinde doğmaktadır. Gümrük Kanunu'nda kimlerin gümrük vergisi ile ilgili bir ödeme yükümlülüğünün doğduğu, çeşitli maddelerde düzenlenmektedir. Gümrük vergisinin, gümrük idarelerince talep ve tahsil edilen bir kamu alacağı olması bu bakımdan birinci sınırı oluştururken, tesbit edilen uyuşmazlıkların vergi yargısında çözümleniyor olması, çalışmanın ikinci sınırını oluşturmaktadır. Çalışmanın ilk bölümünde gümrük vergisi ödevine ilişkin genel esaslar kapsamında; gümrük borcu ilişkisinin tarafları, gümrük vergisinin konusu, gümrük tarifesi, gümrük kıymeti, eşyanın menşei, vergiyi doğuran olay ile muafiyet ve istisnalar ele alınmakta; vergilendirme süreci ve gümrük vergisi borcunu sona erdiren sebeplere yer verilmektedir. Ayrıca gümrük kabahatlerinin tabi olduğu hukuki rejim açıklanmaktadır. İkinci bölümün konusunu ise, gümrük vergisinden kaynaklanan anlaşmazlıkların/uyuşmazlıkların çözüm yolları oluşturmaktadır. Bu kapsamda öncelikle anlaşmazlık ya da uyuşmazlığın usul bakımından konusunu oluşturan idari karar kavramı açıklanmakta; gümrük vergisi borcu ve gümrük kabahatleri açısından anlaşmazlık çıkmasına engel olan hallere yer verilmekte; daha sonra gümrük vergisine özgü 'uzlaşma' ve 'itiraz' yolları açıklanmaktadır. Bölümün sonunda gümrük vergisinden kaynaklanan uyuşmazlıkların yargı yoluyla çözümüne ilişkin açıklamalar yapılmaktadır. İlk iki bölümde yapılan açıklamalar çerçevesinde sonuç ve değerlendirmelere yer verilerek çalışma sonlandırılmaktadır
Demansın hukuki boyutları

Bu tez çalışmasında demans hastalığının ve bu hastalığa tutulmuş olan hastaların Türk Hukuk sisteminde nasıl değerlendirildiği ele alınarak, Türk Hukuku'nun demans hastalarına çizmiş olduğu statünün çerçevesi belirgin kılınmaya çalışılmıştır. Bunun için de öncelikle, demans hastalığı hakkında temel bilgilerin paylaşılmasından sonra, temel ehliyet kurallarının yer aldığı Medeni Hukuk alanında açıklamalara yer verilmiş, bunu takiben Ceza Hukuku bakımından demanslı hastanın durumu değerlendirilmiştir. Ayrıca günümüzün çok tartışılan konularından biri olan aydınlatılmış rıza kapsamında demanslı hastalar açısından bu rızaya ehliyet sorunu ele alınmış, son olarak da Türk hukuk uygulamasında yaşlı kimselerden bazı hukuki işlemleri gerçekleştirmeleri aşamasında sağlık raporu istenilmesi konusuna değinilmiştir.
Anayasa yargısında şekil denetimi

Kanunlar ve diğer normlar yapılış sürecinde bazı şekil kurallarına tabi olan hukuksal düzenlemelerdir. Bu nedenle Anayasamızın 148. maddesine göre Anayasa Mahkemesi; Anayasa değişikliklerinin, kanunların, kanun hükmünde kararnamelerin ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün Anayasa'ya şekil bakımlarından uygunluğunu denetlemektedir. 1961 Anayasası, kanunların Anayasa'ya uygunluğunu esas ve şekil yönünden olmak üzere ikiye ayırmamıştır. Anayasa'nın ayrıca 'şekil denetimi'nden bahsetmemesi bir kısım kuşkulara yol açmış olsa da Anayasa Mahkemesi, uygulamada şekil yönünden iptal yoluna oldukça sık başvurmuştur. Bazen kendisine çizilen yetki sınırlarını zorlayarak denetlememesi gereken alanlarda da denetleme yapmıştır. Örneğin, 1976 yılında verdiği bir kararında şekil denetimi yapıyorum diyerek esasa ilişkin kararlar vermiştir. Hatta öğretide, bunun bir anlamda yasama yetkisinin devri anlamına geldiği ve buradan alınan cesaretle bu dönemde bazen TBMM'nin toplanması ve karar almasının engellenmeye çalışıldığı iddia edilmiştir. 1982 Anayasası, bütün bunlara tepki olarak şekil denetiminin alan ve kapsamını net bir şekilde belirlemeye çalışmış ve bu denetimin kapsamını oldukça sınırlandırmıştır. Böylece 1982 Anayasası döneminde, Anayasa Mahkemesi'nin yetkisini aşıp, 'esasın şekil yönünden incelenmesi' diye bir gerekçe oluşturup esasa ilişkin konuları şekle ilişkin hüküm kabul ederek incelemesi önlenmek istenmiştir. 1982 Anayasası'nın tüm bu ayrıntılı kısıtlayıcı düzenlemeleri nedeniyle daha önce yaşanan yoğun tartışmaların son bulacağı düşünülmüştür, ancak bu dönemde de Anayasa Mahkemesi özellikle anayasa değişiklikleri ile ilgili incelemelerinde 'esası şekil yönünden' incelediği kararları ile yoğun bir şekilde eleştirilmektedir. Tezimizin amacı, Anayasa Yargısı'nda şekil denetiminin kavramsal çerçevesini çizmek, bu konuda Anayasa Mahkemesi'nin verdiği kararların yol açtığı sorunları ve çözüm yollarını ortaya koymaktır. Tezimizin birinci bölümünde, Anayasa Yargısı genel hatlarıyla ele alınmış, Anayasa'ya uygunluk denetiminin konusu ve kapsamı incelenmiştir. Ayrıca, iptal davası, itiraz yolu, esas ve şekil denetiminin genel bir kavramsal çerçevesi çizilmiştir. İkinci bölümde, 1961 Anayasası döneminde şekil denetimi Anayasa Mahkemesi kararları ışığında incelenmiş ve bu konuda ortaya çıkan sorunlar ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise, 1982 Anayasası döneminde şekil denetimi Anayasa Mahkemesi kararları ışığında incelenmiş ve bu konuda ortaya çıkan sorunlar ve çözüm yolları değerlendirilmiştir.
Vekalet ilişkilerinde vekalet verenin talimatı ve hukuki sonuçları

Vekalet ilişkilerinde, vekalet verenin talimatı ve hukuki sonuçları isimli doktora tezi çalışmasında, vekilin vekalet sözleşmesinden doğan talimata uyma borcu, tüm yönleriyle incelenmiştir. Tez, giriş ve sonuç bölümleri dışında üç ana başlıktan oluşmaktadır. Birinci bölümde; vekalet sözleşmesi hakkında tarihi bilgi, sözleşmenin kurulması ve sona ermesi ile vekalet sözleşmesi hükümlerinin diğer iş görme sözleşmeleri bakımından uygulanabilirliği incelenmiştir. İkinci bölüm iki kısma ayrılmıştır. Birinci kısımda vekalet sözleşmesinde talimat ve vekilin talimata uyma borcu tüm yönleriyle ele alınmıştır. İkinci kısımda ise talimata uyma borcuna aykırılık halinde oluşacak hukuki sonuçlar tüm yönleriyle incelenmiştir. Üçüncü ve son bölümde ise, bazı vekalet türleri ve özellikleri vekalet ilişkileri açısından talimata uyma borcu üç ana başlık altında incelenmiştir.
Van ilinde akaryakıt kaçakçılığının incelenmesi

Akaryakıt kaçakçılıgı ülkemizde son yıllarda yapılan ve devlete büyük zararlar veren bir suç türü olarak karsımıza çıkmaktadır. Kolay para kazanma arzusu, akaryakıt ürünlerinden alınan verginin yüksekligi, sınır ülkelerinde akaryakıt fiyatlarınınülkemize göre çok düsük olması, dogu ve güneydogu sınırlarımızın cografinedenlerle kontrolünün güçlügü, sahillerimizin çok uzun ve büyük bölümününkontrolsüz olması akaryakıt kaçakçılıgının nedenlerindendir. Ülkemize kaçakakaryakıt girisi 2000 yılından itibaren hızlı bir sekilde artmaya baslamıstır. Kaçakçıların kullandıgı yöntemler çok çesitli olmakla beraber deniz yoluyla, karayoluyla, akaryakıta kimyasal maddeler karıstırma, petrol boru hattı hırsızlıgı ve sınır ihlali seklinde olmaktadır. Kaçak, devletin akaryakıttan aldıgı verginin kayıbı nedeni ile ülke ekonomisine, standart dısı olması dolayısı ile kullanan araçların motor aksamına ve kükürt oranının yüksek olmasından da insan saglıgına ve çevreye büyük zararlar vermektedir. Devlet yetkilileri yasal boslukları doldurmak ve kaçakçılık yöntemlerine göre mevcut kanunlarda düzenlemeler ve yeni kanunlar yaparak akaryakıtkaçakçılıgını önlemeye çalısmaktadır. Kaçak yakıtın yurtiçine sokuldugu miktarın tespiti için yapılan projeksiyona göre son sekiz yılda ortalama yılda bir milyon ton olduğu tahmin edilmektedir. Kollukkuvvetlerince ele geçen miktarı ise oldukça düsük seviyede kalmaktadır. Van ilindeele geçen miktar ise ülke ortalamasının % 20-25 ine tekabül etmektedir. Van'ın sınırgüvenliginin cografyasından dolayı tam olarak saglanamadıgından, kaçakçılık sınırihlal yöntemi kullanılarak yapılmaktadır. Hayvan sırtında tasınarak yurda sokulduguiçin kaçakçılık bölgesel özellik tasımaktadır. Kaçakçılıgı önlemek için alınacak tedbirlerin de bölgesel özellikleri kapsayacak sekilde yapılması, yasal düzenlemelerinkaçakçılıgı caydırıcı olması ve sınır güvenliginin tekrar gözden geçirilmesi vekaçakçılıgı tesfik eden akaryakıt üzerindeki vergi yükünün biraz daha makul seviyeye çekilmesi hem akaryakıt sektörü içinde çalısanlar hem kolluk kuvvetleri hem de kullanıcı olan vatandaslar için oldukça önemlidir.
Avrupa Birliği Müktesebatı'nın üstlenilmesine ilişkin Türkiye ulusal programı çerçevesinde Türk Hukuku'nda radyoaktif maddelerin demiryoluyla taşınmasından doğan taşıyıcı sorumlulukları

T. C.'nin AB adaylığı, 10-11 Aralık 1999 tarihli Helsinki Zirvesi'nde resmen kabul edilmiş olup aynı tarihte, Avrupa Konseyi'nce Mart 2001'de onaylanan T. C. Katılım Ortaklığı Belgesi'nin hazırlanmasına karar verilmiştir. Bu Belge'deki önceliklerin hayata geçirilmesine yönelik ise 19 Mart 2001'de 'Avrupa Birliği Müktesebatı'nın Üstlenilmesine İlişkin Türkiye Ulusal Programı ' oluşturulmuştur. Türkiye Ulusal Programı kapsamında yürürlük kazandırılan ulusal demiryolu mevzuat düzenlemelerini inceleyerek radyoaktif madde taşımacılığından doğan demiryolu taşıyıcısı sorumluluklarının neler olduğunu Avrupa Birliği Müktesebatı'yla karşılaştırmalı değerlendirerek sistematikleştirebilmek, kısaca çalışmanın konusunu oluşturmuştur. Bu yönde Türk demiryolu reformu yönünde yürürlük kazandırılan ulusal mevzuat düzenlemelerinin genel hüküm özel hüküm ilişkisi çerçevesinde incelenmesi ve T. C.'nin AB Müktesebatı'na mevcut uyum durumu ile Türk Hukuku'nun AB Müktesebatı'na uyumu hakkında hüküm ve sonuçların anlaşılabilmesi amaçlanmıştır. Konusu çerçevesinde çalışma, üç (3) ana bölümde ele alınarak değerlendirilmiştir.
Evlilik dışı birlikte yaşam modellerine uygulanacak hukuk

1960'lı yıllardan itibaren özellikle batılı toplumlarda ortaya çıkan geleneksel evlilik kurumuna karşı çıkış, yeni birlikte yaşam şekillerinin topluma yayılmasına öncü olmuştur. Hem kadın ve erkeğin evlenmeden birlikte yaşaması hem de aynı cinsiyetten çiftlerin evli çiftlerle aynı haklara sahip olmayı talep etmesi bir sosyal olgu olarak gelişmiştir. Bu gelişime cevap veren hukuk sistemleri, evlilik dışı birlikte yaşam süren çiftler için bu kişilerin ilişkilerini düzenleyen kurallar oluşturmaya başlamıştır. Henüz böyle bir sosyal olgunun toplum ve hukuk tarafından kabul görmediği Türkiye gibi ülkelerde ise yabancı hukuk sistemlerinde sonuç bağlanan bu ilişkilerin, iç hukuktaki muhtemel etkileri bir hayli önem kazanmıştır. Çalışmanın amacı, evlilik dışı birlikte yaşam modellerine uygulanacak hukuk konusunu incelemek, Türk hukukunda konuyla ilgili hukuki boşluğun ne şekilde doldurulması gerektiğine yönelik tartışma ve görüşler ileri sürmektir. Bu amaca yönelik olarak ilk bölümde yabancı hukuk sistemlerinde yeni aile yaşam şekillerinin ne şekilde düzenlendiği irdelenmiştir. Evlilik benzeri birlikte yaşam modellerinin ortaya çıkış nedenleri ve hukuki düzenleme yapma ihtiyacı milli hukuk ve AİHM kararları doğrultusunda açıklanmıştır. Çalışmanın konu sınırlaması doğrultusunda, farklı cinsiyetten çiftlerin oluşturduğu birlikte yaşam modelleri incelenmiştir. İkinci bölümde evlilik dışı birlikte yaşam modellerine uygulanacak hukuk, ilgili doktrin görüşleri ve yabancı hukuk sistemlerinin benimsediği çözümler çerçevesinde tespit edilmeye çalışılmıştır. Sonuç bölümünde evlilik dışı birlikte yaşama uygulanacak hukuk konusunda Türk hukukundaki boşluk gözler önüne serilmiş ve bu anlamda ne gibi çözümler benimsenmesi gerektiği tartışılmıştır.
Ceza muhakemesi hukukunda yargılamanın yenilenmesi

Ceza yargılamasının asli amaçları, şüpheye yer bırakmadan maddi gerçeğe ulaşarak adaleti sağlamak, suçu işlediği sabit olan faili hukuka uygun olarak cezalandırmak, kamu düzeninin bozulmasını önlemek, bozulan kamu düzenini yeniden kurmak ve toplumdaki adalete olan güveni sağlamaktır. Bu bakımdan söz konusu amaçların gerçekleştirilebilmesi için ceza yargılaması neticesinde verilecek kesin kararın somut gerçeğe ve hukuka uygun hakkaniyetli olması gerekmektedir. Davaya bakan yargılama makamının yargılama sırasında vermiş olduğu kararda hata, eksiklik olabileceği gibi kararın gerçeğe uygun olmaması da mümkündür. Bu sebeple, bu hataların ve hukuka aykırılıkların giderilmesi, maddi gerçeğe uygun kararların istikrarlı şekilde verilebilmesi için hukuki bir denetim yoluna ihtiyaç bulunmaktadır. Yargılamanın yenilenmesi, mahkemece verilip kesinleşen hükümde, adli hatanın yapıldığının ortaya çıkması halinde adli hatanın ortadan kaldırılarak ceza yargılamasının amacının yerine getirilmesine hizmet eden ve kesin hükmün dokunulmazlığının istisnasını oluşturan özel nitelikli bir yoldur. Tez çalışmamızda ceza yargılamasında olağanüstü kanun yollarından yargılamanın yenilenmesi müessesi ele alınmıştır. İncelememizde öncelikle, yargılamanın yenilenmesi olağanüstü kanun yolunun tanımı, hukuki niteliği, amacı, benzer kurumlarla karşılaştırılması konusu detaylıca ele alındıktan sonra kanunlar, doktrin ve öğreti ışığında yargılamanın yenilenmesi sebepleri ve yargılama aşaması ve sonucu ele alınarak çalışmamız nihayete erdirilmiştir.
Türk hukukunda spor federasyonlarının hukuki statüsü

Kuru, Oğuz Han, 'Türk Hukukunda Spor Federasyonlarının Hukuki Statüsü', Yüksek Lisans Tezi, Kırıkkale, 2019. Türk Hukukunda spor federasyonlarının sahip olduğu tüzel kişiliğin niteliği hakkında yasal mevzuatta herhangi bir nitelendirilmeye yer verilmemiş olması; öğretide farklı görüşlerin ortaya çıkmasına, yargıda ise farklı tarihlerde birbiriyle çelişen kararlar verilmesine neden olmaktadır. Bu nedenlerden ötürü spor federasyonlarının tüzel kişi niteliğinin açık bir şekilde belirlenmesi gerekmektedir. Ülkemizde futbol dışında kalan diğer amatör spor dallarında faaliyet gösteren bağımsız spor federasyonları, 3289 sayılı Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanunu ile düzenlenmiştir. İlgili yasada bağımsız spor federasyonlarının Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kurulacağı ardından ilgili kararın Resmi Gazete'de yayımlanarak tüzel kişilik kazanacağı düzenlemesine yer verilmiş, ancak bu tüzel kişiliğin niteliği açık bir şekilde ortaya konulmamıştır. Diğer taraftan, Türkiye Futbol Federasyonu ise 5894 sayılı Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun ile düzenlenmiştir. Bu yasada, futbol federasyonunun özerk, tüzel kişiliğe sahip ve özel hukuka tabi olduğu belirtilmiş, ancak yasa koyucu bağımsız spor federasyonlarında olduğu gibi, futbol federasyonunun sahip olduğu tüzel kişiliğin niteliğine ilişkin bir değerlendirmede bulunmamıştır. İlgili yasa metinlerini incelediğimizde, hem bağımsız spor federasyonlarının hem de Türkiye Futbol Federasyonunun, kamu hukuku kapsamına giren bazı imtiyaz ve yetkilere sahip oldukları; ancak bunun yanında özel hukuk kapsamına giren bazı özelliklere de bünyelerinde yer verildiğini görmekteyiz. Çalışmamız içerisinde spor federasyonlarının sahip oldukları tüzel kişiliğin hukuki niteliği; konuya ilişkin öğretide yer alan görüşler, yargı kararları ve ilgili yasada yer alan hükümleri, özel hukuk tüzel kişileri ve kamu tüzel kişilerinin özellikleri ile karşılaştırmak suretiyle belirlenmiştir. Bağımsız spor federasyonlarının kamu tüzel kişiliğine sahip ve hizmet yönünden yerinden yönetim kuruluşları arasında yer aldığını, diğer taraftan Türkiye Futbol Federasyonu'nun ise kendine özgü bir tüzel kişiliğe sahip olduğu kanaatindeyiz.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu kapsamında ticaret şirketlerinin birleşmesi ve birleşme süreci

Şirket birleşmeleri, günümüzün temel ekonomik ihtiyaçlarından doğan bir gereklilik olarak ortaya çıkmıştır. Şirketlerin birleşme yolunu seçmelerindeki temel amaç, daha az maliyetle daha çok kar elde etme istekleridir. Birleşme işlemiyle birlikte, mevcut şirketler bir araya gelir ve böylelikle ekonomik güçlerini de birleştirmiş olurlar veya bu işlemi yeni bir şirket çatısı altında gerçekleştirirler. Şirketler, bu birleşme işlemlerini belirli bir hukuki düzenleme altında gerçekleştirmelidir. Bu kapsamda düzenlenen 6762 sayılı Eski Türk Ticaret Kanununun aksine 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu şirket birleşmelerini oldukça detaylı bir şekilde ele almıştır. TTK'nda bu konu (TTK m.136-158) maddeleri arasında düzenlenmiştir. 6102 sayılı TTK, kaynağını İsviçre Birleştirme Kanunundan ve AB 78 /855/ECC sayılı şirketler Hukuku 3. Konsey Yönergesinin birleşmeye dair hükümlerinden almıştır. Bu çalışmada şirket birleşmelerine dair yeni sistem, 6102 sayılı TTK, İBirK ve AB 78 /855/ECC sayılı şirketler Hukuku 3. Konsey yönergesi çerçevesinde incelenecektir.
1982 sonrası Anayasa Mahkemesinin verdiği siyasi parti kapatma kararlarının demokratikleşme bağlamında incelenmesi

Bu çalışmanın amacı, 1982 yılından sonra Anayasa Mahkemesi tarafından kapatılan 19 siyasi partinin kapatılma nedenlerinin analizi neticesinde, Anayasa Mahkemesi'nin militan demokrasi anlayışını tespit etmek ve bu anlayışın demokratikleşmeye yönelik etkilerini analiz etmektir. Çalışmanın birinci bölümünde, siyaset, siyasi parti ve demokrasi kavramları alt başlıklarıyla beraber tanımlanarak tarihi süreçleri hakkında bilgi verilmektedir. Ayrıca Osmanlı ve Türkiye'de siyasi partilerin gelişimine, çok partili düzene geçişe ve siyasi partilerle ilgili hukuki düzenlemelere değinilmektedir. İkinci bölümde, Türkiye'de siyasi partilerin tüzel kişilikleri, sona erme halleri, yasal düzenlemeleri ve kapatılması rejimi ele alınmaktadır. Bunların yanı sıra uluslararası düzeyde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin siyasi parti özgürlükleriyle ilgili maddeleri incelenmektedir. Son bölümde ise, Türkiye'de 1982 yılından sonra Anayasa Mahkemesi tarafından kapatılan siyasi partiler ayrı ayrı incelenmekte ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nde görülen bazı kapatma davaları demokratikleşme bağlamında analiz edilmektedir. Sonuç olarak, 1982 sonrasında Anayasa Mahkemesi'nin siyasi parti kapatma davalarının çoğunda verdiği kararların devlet-merkezli ideolojiyi yansıttığı ve kurumun politize olduğu tespit edilmiştir. Anayasa'da ve Siyasi Partiler Kanununda bulunan muğlak maddelere dayanılarak birçok siyasi parti, benzer nedenlerle kapatılmış ve bu durum kronik bir sorunsala dönüşmüştür. Türkiye'nin demokrasi karnesini zayıflatan ve ileri demokrasi yolundaki en büyük engellerden biri olan siyasi parti kapatma sorunsalı ancak Anayasa'da yapılacak köklü reformlar ile katılımcı ortamda hazırlanan ve muğlak ifadelere yer vermeyen yeni bir Siyasi Partiler Kanunu ile aşılabilecektir.
Anayasa mahkemeleri arası etkileşim ve yargısal diyalog

Bu çalışmada ulusal anayasa mahkemelerinin kararlarında yabancı anayasa mahkemesi kararlarına yapılan atıflar ele alınmıştır. Mahkemeler arası etkileşimi sağlayan bu diyalog süreci, hukukta küreselleşmenin kaçınılmaz bir sonucu olarak değerlendirilmiştir. Anayasal ödünç alma kavramı ile ortaya konan yabancı anayasa mahkemelerinin kararlarına atıf olgusunun yorum ilkeleri ile bağlantısı tartışılmıştır. Kavramsal açıklamaların ardından anayasal ödünç alma olgusunun meşru olup olmadığı irdelenmektedir. Bu kapsamda, yargı kararlarının hukuki otoritesine ilişkin tartışmalar ortaya konarak anayasal ödünç alma kapsamında bir değerlendirme yapılmaya çalışılmıştır. Son olarak, içtihatların incelenmesi ile elde edilen verilerin sınıflandırılması sonucunda anayasal ödünç alma pratiklerinden örnekler ele alınmıştır. Bu kapsamda anayasal ödünç almanın unsurları, nedenleri ve türlerine ilişkin değerlendirmelere yer verilmiştir.