Sosyolojik bakış açısıyla Ortadoğu, terör ve Türkiye

Ortadoğu, insanoğlunun yeryüzünde yaşamaya başladığı, medeniyetlerin doğup geliştiği en eski toprak parçasıdır. Kadim medeni toplumlar, Sümerler, Asurlar, Babiller, Akadlar, Antik Mısırlılar bu bölgede yaşamışlardır. İbrahimi dinler yani Musevilik, Hıristiyanlık ve Müslümanlık Ortadoğu'da doğup dünyaya yayılmıştır. Siyasal ve sosyal deviminlerin hızla gelişmesi nedeniyle Ortadoğu bölgesinde kültür alışverişleri ve menediyetlerin karşı karşıya gelmesi kaçınılmaz olmuştur. Ani gelişen olaylar ve toplumlar arasındaki büyük kültür ve anlayış farklılıkları büyük savaşları beraberinde getirdiği gibi savaşacak kadar güçlü olmayan grupların kendini ifade etme, güçlü olana karşı koyma ve var olma mücadelesinin bir yöntemi olarak terörizm de ilk olarak Ortadoğu coğrafyasında baş göstermiştir. Türkiye her ne kadar batılılaşmayı isteyen ve bu yönde büyük adımlar atmış bir ülke olsa da, bulunduğu coğrafya açısından, tarihi, siyasi, kültürel ve sosyal bağları nedeniyle Ortadoğu bölgesi ile bağlaşık bir yapı içerisindedir. Bu nedenle Türkiye'deki toplumsal olaylar ve terör, Ortadoğu'da yaşanan siyasi, sosyal gelişmeler ve terör olaylarından bağımsız olarak düşünülmemekte ve değerlendirilmemektedir. Türihi süreçte tüm dünyayı etkisi altına alan olaylar Ortadoğu'ya da nüfuz etmiştir. Bu olayların en önemlilerinden biri de sanayi devrimidir. Sanayileşmeyle birlikte insanların yaşam tarzları, ihtiyaçları ve anlayışları değiştiği gibi devletlerin de endüstriyelleşmeden kaynaklı yeni ve acil ihtiyaçları olmuştur. Kömür, petrol ve insan gücü bu ihtiyaçların en önemlileridir. Sanayi devriminin yaşandığı Batılı devletler kömüre, petrole ve insan gücüne sahip olmak için bu emtiyaların bulunduğu Afrika ve Asya kıtalarındaki devletlere saldırmışlar ve sömürgeleştirmişlerdir. Yeni oluşan durumda Batılı toplumlar endüstriyel ihtiyaçlarını Doğu'dan karşılarken burada yani Doğu'da yaşayan insanların düşüncelerini ve kararlarını dikkate almamışlardır. Bu da Afrika'da ve Asya'da yaşayan birçok toplumda aşağılanma ve ikinci sınıf insan konumuna düşme algısını oluşturmuştur. Afrika ve Ortadoğu merkezli pek çok terör örgütünün kuruluş felsefesinin temelinde emperyalist devletlere veya Batı'nın kendilerine dayattığı düzene karşı gelme saiki yatmaktadır. Terörizmin aşırı ırkçı yaklaşımlardan kaynaklı ikincil devletler tarafından desteklenen oluşumları da mevcuttur. Aşırı ırkçı veya ideolojik yaklaşımlı terör örgütlerinin beslendiği ana kaynak sosyal yapı bozuklukları ve düzensizliklerdir. Gelir dağılımındaki adaletsizlikler, devletin bazı bölgeleri ihmali, feodal yapı, aşiret sistemi ve kabilecilik, mezhepsel farklılıkların körüklenmesi terörizme etken olan diğer önemli olgulardır. İster birinci durumdakine benzer emperyal devletlerin işgalleri ve sömürüleri kaynaklı olsun ister sosyal yapı bozukluklarından kaynaklı olsun her iki durumun da terörizme dair örnekleri Ortadoğu bölgesinde fazlasıyla mevcuttur. Ortadoğu'nun kontrol altında tutulması, yeraltı ve yerüstü zenginliklerinin kullanımı amacıyla bölgenin siyasi ve sosyal yapısı emperyal devletler tarafından karmaşık bir hale sokulmaktadır. Bölgeye müdahaleyi meşrulaştırmak amacıyla da terörizm bir araç olarak kullanılmaktadır. Ortadoğu toplum yapısının her yönüyle karmaşıklığı terörizmin doğması ve gelişmesi için oldukça uygun ortamlar hazırlamaktadır. Türkiye bulunduğu coğrafi konum ve Ortadoğu ve Asya ile olan coğrafi, siyasi, sosyal ve kültürel bağı nedeniyle Ortadoğu'da yaşanan terörizmden büyük ölçüde etkilenmekte kendi sınırları içerisindeki ayrılıkçı ırkçı unsurların terör faaliyetleri ile mücadele etmektedir. Anahtar Sözükler: Ortadoğu, Türkiye, Din, Siyaset, Terörizm