turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Varoluşçu felsefede ölüm kavramı

Felsefe Tarihinde ölüm kavramı, her dönem üzerinde düşünülen ve her dönem ayrı nitelikler yüklenen kavramlardan biri olmuştur. Özellikle 20. Yüzyıl içinde yaşadığı tarihsel gerçeklikler bakımından ölümü daha kapsamlı felsefi bir problem olarak ele almıştır. Varoluşçuluk, insanın evrendeki konumunu, varoluşun niteliklerini ve bireyin tüm yaşamsal gerçekliğini inceleme konusu yapmıştır. Ölüm, bu varoluşsal gerçekliğin içindeki en önemli kavramlardan biridir. Bu çalışmada Varoluşçu Felsefede ölüm kavramı incelenirken, 20. Yüzyıl öncesinde felsefe tarihinde ölüm kavramı da ele alınmıştır. Ölüm kavramına bütünsel ve ayrıntılı bakış açısı sunulmaya çalışılmıştır. Varoluşçu filozoflardan Kierkegaard, Heidegger, Sartre ve Camus felsefesinde ölümün yeri eserleri üzerinden incelenmiştir. Sonuç olarak, bu varoluşçu filozofların ölüm kavramı üzerine düşünceleri karşılaştırılarak analiz edilmiş ve değerlendirme yapılmıştır.
Şehrezuri'de ahlak ve siyaset felsefesi

İslam düşüncesinde ele alınan meselelerden birisi de ahlaktır. İlk dönemlerde hadis, tefsir ve fıkıh konuları içinde ele alınan ahlak sonraları felsefe tarafından da sistemli bir şekilde ortaya konulmaya çalışılmıştır. İslam filozofları ahlak konularını ya müstakil eserler yazarak ya da yazdıkları eserlerin içinde başlıklar ayırarak işlemişlerdir. Şehrezuri de kaleme almış olduğu Şeceretü'l İlahiyye isimli eserinde ahlak konularına ayrı bir başlık vererek incelemiştir. Şehrezuri ahlak ilmini pratik ilimler içinde ele alarak, ahlakı bireysel ahlak, ev idaresi ve siyaset şeklinde tasnif etmiştir. Ahlak iyi ve kötü fiiller için kullanılan genel bir ifadedir. Bu fiiller insan nefsinden hiçbir zorlama olmaksızın ortaya çıkarlar. Bu ifadelere aynen katılan Şehrezuri bireysel ahlak konusunda nefsin güçleri temelinde faziletleri, tali faziletleri ve bunların reziletlerini ortaya koyarak bunları tanımlamıştır. Ev idaresi hususunda aileyi bir araya getiren unsurları sıralayan Şehrezuri bunlar arasındaki ilişkileri belirlemiştir. Filozof siyaset konusunda toplumlaşma sürecini ele almıştır. Çalışmamızda Şehrezuri'nin ahlak anlayışını onun vermiş olduğu tasnif şeklinde ifade etmeyi amaçladık. Fakat onun ahlak anlayışını tam olarak kavrayabilmek için ilimler tasnifi geleneği içinde ahlak ilminin yerini belirginleştirip Şehrezuri dönemine kadarki ahlak anlayışlarını genel olarak ifade etmeye çalıştık.
Le nombre chez Aristote

Aristoteles'de sayının ne olduğunun tespit edilmesi çoklugun ontolojik açıdan hesabının verilmesine dayanmaktadır. Sayıdan bir mevcut olarak degil demevcutlara dair bir isnat olarak bahsedilmis olması ve meselenin bu minvalde tesis edilmesinin ardında 'varlık'ın çokluk olarak nasıl idrak edildigi konusu yer almaktadır. Baskaca söyleyecek olursak çokluk vardır ifadesinde yer alan logoslarınhangi imkanlara nazaran baglandıgının açıklanması gerekmektedir.
Francis Bacon on the question of knowledge

Francis Bacon modern felsefe ve modern bilimin habercisi olarak göze çarpar. Bacon'ın bilgi tasarımı; bilim, deneycilik, tümevarım, metodoloji, İnsan'ın Doğa üstündeki tahakkümü hakkındaki fikirleri modern felsefenin hususi nitelikleri olagelmiştir. Bu yeni bilgi tasarımı, bir yandan antik ve ortaçağ felsefecileri tarafından geliştirilmiş bilgi tasarımından ciddi bir kopuşa işaret ederken, bir yandan da yeni epistemoloik sorunlara yol açacaktır. Bu kopuşun muazzam teorik ve pratik sonuçları olmuştur. Bu tezde Horkheimer'ın 'Objektif Aklı' ve 'Subjektif Akıl' kavramlarının ışığında bu kopuşun ve onun sonuçlarının anlamlarını tahlil etmeye çalışacağız. Bu kopuşu tarihsel olarak aydınlatmak için felsefe geleneğiyle olan ilişkisini incelemek üzere Platon ve Aristoteles'e başvuruken, Bacon'cı bilgi tasarımından neşreden sorunları ortaya çıkarmak için Locke, Berkeley, Hume ve Quine'a başvuracağız.
İbn Bacce'nin 'Risale fi ittisali'l-akli bi'l-insan' adlı eserinin tahlil, tahkik ve tercümesi

Bu çalışmada, Endülüslü filozof İbn Bacce'nin felsefe alanında yazmış olduğu Risale fi İttisalü'l-Akli bi'l-İnsan isimli eserinin tahkik, tahlil ve tercümesi yapılmıştır. Eserin adından da anlaşılacağı üzere, insanın faal akılla ittisal kurma sürecini konu almakta, bu süreçte aklın ve ittisalin nasıl olması gerektiği ve ittisalin çeşitleri ele alınmıştır. Akıl konusu, felsefi düşünce geleneğinde çok önemli bir konuma sahiptir. Pek çok filozof tarafından ele alınan, varlığın hakikatini idrak eden cevher şeklinde tanımlanan akıl, bilgi nazariyesinin özünü teşkil etmektedir. İbn Bacce, temelde insan ve insan mutluluğunu ele alsa da akıl onun bilgi nazariyesi için oldukça önemlidir. İnsanın düşünme yetisine sahip olması, onu diğer varlıklardan ayıran en büyük özelliğidir. Bu özellikteki insanda, varlıklar alemindeki bilgilere sahip olacak güç de mevcuttur. İbn Bacce'ye göre, akıl, kendisiyle akledilen bir kuvvettir. Bu akli kuvvet, insanda belirli aşamalar halinde bulunur. Bu aşamalar üç mertebe şeklinde olup, bir mertebeden diğer mertebeye yükselmek mümkündür. İbn Bacce'nin yazmış olduğu bu risalede, mertebeler detaylı olarak ele alınmıştır. Son mertebe, insan aklının en üst seviyeye ulaştığı faal akıl mertebesidir. İnsan bu mertebede, hakikatleri kendisi ile görmektedir. Çalışmamızda İbn Bacce'nin eserini incelemek, onun bu konudaki görüşlerinin ne'liğini de ortaya koyacaktır.
Ahlakta duygu faktörü: Felsefi bir analiz

Bu çalışmada duyguların ahlaki temellendirmelerdeki yeri ve önemi araştırılmaktadır. Ahlakın kaynağını insan doğasında araştırmaya başladığımızda karşımıza çeşitli içsel temeller çıkmaktadır. Akıl, irade, haz ve fayda şeklinde sayabileceğimiz içsel temellerden biri de duygudur. Ahlaki eylemin bir duyguya dayandığı görüşü modern dönemde özellikle İngiliz empirik etiğinde oldukça etkili olmuştur. Bu dönemde ortaya konan 'ahlak duyusu öğretisi' ve 'duygudaşlık etiği' ahlaki eylemin kaynağına duyguları yerleştirmiştir. Kıta Avrupası'nda Rousseau ve Shopenhauer da benzer şekilde, ahlakın temelini merhamet duygusuna dayandırmıştır. Yirminci yüzyılda ortaya çıkan Emotivizm ise, metaetik bir yaklaşım olarak ahlakın kaynağı meselesine kafa yormamış, yalnızca ahlaki ifadelerin ne anlama geldiklerini tespit etmeye çalışmıştır. Emotivizm'e göre, ahlaki ifadeler yalnızca duyguları dışa vurmaya ve bizi dinleyen kişilerde bir takım etkiler uyandırmaya yararlar. Emotivizm duygucu bir yaklaşım olmasına rağmen duyguların bilişsel değerini görmezden gelmiş ve duyguları itibarsızlaştırmıştır. Bu nedenle çalışmamızda Emotivizm'in zayıf yönleri ve negatif içeriği tespit edilmiştir. Ardından aynı yüzyılda ortaya çıkan Bauman'ın 'İrrasyonel Etiğ'i ve Hilmi Ziya Ülken'in 'Aşk Ahlakı' incelenerek duyguların ahlaktaki yeri ve önemi değerlendirilmiştir. Son olarak, ahlakın temeli meselesinde akıl-duygu çatışmasını içeren indirgemeci yaklaşımlara karşı, akıl-duygu birliğini içerdiğini düşündüğümüz vicdan kavramı üzerinden daha bütünsel bir yaklaşım ortaya konmuştur.
Çeviri ve Hermeneutik

Çeviri verili bir bağlamdaki belli bir iletiyi/metni, başka bir dilde sunmayıgerektirir ve bu sunum süreci, okuma/anlama/yorumlama sürecinden ayrı tutulamaz. Hem çeviribilim hem de yorumbilgisi, bu benzer bilişsel eylemlere odaklanırlar. Disiplinler arası kaygılarla yazılmış bu çalışma, çeviri kuramının ve uygulamasının, yorumbilgisi ile nasıl ilişkili olduğunu, iki disiplinin ortak ilgilerini ve yorumbilgiselsoruların ve sorunların, çeviribilimdeki muhtemel karşılıklarını ortaya çıkarmayı amaçlar. Çeviri artık, kaynak metnin ya da dilsel kodun erek dile mekanik bir aktarımı olarak görülmediği için anlama ve yorumlama çeviribilim alanında önem kazanmaktadır. Buna ek olarak, felsefe alanında ortaya çıkan dilbilimsel yönelim, filozofların ilgisini dil ve düşünce ilişkisi üstüne çekmektedir. Dolayısıyla tarihsel, kültürel ve idolojik ortamları kapsayan bağlam ve bireysel olarak okura, çevirmeneve yorumcuya ilişkin her türlü özellik gibi metnin anlamını belirleyen etmenler göz önünde bulundurulmaktadır. Bu gerçeklerin bilincinde ve dilsel yaratıcılığa ve duyarlılığa sahip bir çevirmenin yetilerinin, metnin tarihsel bir anlaması ile bir çokyorumbilgisel soruna çözüm bulabileceği genellikle kabul görmektedir. Bu öngörülerle, çalışmanın ilk dört bölümü teolojik ve romantik yorumbilgisialanında önemli çalışmalar yapmış bir din adamı ve bir filozofu, sırasıyla Martin Luther ve Friedrich Schleiermacher'i de atlamadan, modern çeviribilimin veyorumbilgisinin tanımlarını ve kapsamlarını tartışır. Tartışmanın çıkış noktası, her iki disiplinin doğuşundan itibaren geçirdikleri süreci kıyaslamak ve benzer ve farklı yanlarını ortaya koymaktır. Sonrasında, beşinci, altıncı, yedinci ve sekizinci bölümlerde iki önde gelen filozofun, Wilhelm Dilthey ve Hans-Georg Gadamer'inyorumbilgisine katkıları ve yorumbilgisel çabalarının çeviri ve çeviribilimeyansımaları ele alınmaktadır. Son bölüm ise, bu sekiz bölüm boyunca elde edilen bilginin daha çevirisel ve dilsel bir açıdan değerlendirilmesine ayrılmıştır.
Kindi, Razi ve Farabi'de çağdaş zihin felsefesi problemlerinin izleri

İslam filozoflarında çağdaş zihin felsefesinin bazı temel problemlerinin izlerinin inceleneceği bu çalışmada; söz konusu yazarların modern dönemde sistematikleşmeye başlamış bir problem alanı karşısında aldıkları pozisyon araştırılmaktadır. Klasik dönem İslam filozoflarının güncel tartışmalarla ilgisi kurulması amaçlanan çalışma şu gibi faydalı sonuçlar elde edebilir: Birincisi İslam felsefesi alanının 'Antik Yunan'la aydınlanma dönemi arasında bir geçiş felsefesi' olmadığı aksine çağdaş düşünceye bile adapte olabilen zihinler yetiştirdiğini gösterir. İkincisi felsefe tarihi kitaplarında atlanarak geçilen bu alanın hak ettiği değeri ona iade eder. Üçüncüsü çağdaş zihin felsefesi tartışmalarına İslam felsefesi paradigmasıyla katkıda bulunur. Dördüncüsü İslam felsefesi metinlerinin çağdaş felsefe okurlarının ilgi alanına girmesini sağlar. Beşincisi İslam felsefesini bir tarihçi olarak ele almaz; aksine yeni İslam felsefesi metinleri oluşturabilmek için ortaya çıkan çabanın bir parçası olur. Çalışmada takip edilen yöntemler şunlardır: Birincisi klasik dönem İslam felsefesinin bir ortaçağ felsefesi olduğu vurgulandı. Bu bağlamda İslam felsefesi metinlerinin dili dikkatle incelendi. İkincisi filozofların kapalı metinlerindeki ifadelere değil, daha çok onların tanımlarına ağırlık verildi. Kindi, Razi ve Farabi'nin düşüncelerinin ele alındığı bu çalışmada; bu filozofların zihinle alakalı düşüncelerin bazen çağdaş anlayışa erişecek kadar derinlikli olduğunu bazen de ortaçağ felsefesi izleri taşıması yüzünden çağdaş zihin anlayışlarından uzaklaştığını gördük.
Modern Türk düşüncesinde devlet sorunu

Bu çalışma Türk toplumunun geçirdiği modernleşme sürecinde devletin kurumsal olarak yapısını ele almaktadır. Batı dışı toplumların neden modernleşmek istedikleri, modern devletin özellikleri, devletlerin modernleşme sürecindeki rolü gibi konular Türk toplumu üzerinden hareketle araştırılmaktadır. Çalışmada özellikle devletin esas kurumları olan ordu, hukuk, iktisat, eğitim ve yönetim öne çıkarılmıştır. Kurumların işleyiş şekli, geçirdikleri dönüşüm ve dönemin Türk aydınlarının bu değişimle ilgili ileri sürdükleri görüşler tartışılmaktadır. İlk bölümde modernleşmenin anlamının ne olduğu ve hangi süreçlerden geçtiği ele alınmaktadır. İkinci bölümde Türk devlet yapısının en önemli örneği olan Klasik Osmanlı yapısı incelenmektedir. Üçüncü bölümde Osmanlı İmparatorluğu'nun klasik yapısındaki bozulmalar, devletin kurumları göz önüne alınarak araştırılmaktadır. Son bölümde ise dönemin Türk düşünürlerinin bozulma ve gerilemenin önüne geçmek için nasıl bir yol izlenmesi gerektiğiyle ilgili ortaya koydukları görüşler tartışılmaktadır.
Happiness as a Promise: Aristotle and Nietzsche

Bu tezde, iki önemli filozofun, Aristoteles ve Nietzsche'nin bir karşılaştırması aracılığıyla ahlaki ve etik bir vaat olarak mutluluk kavramı üzerine bir tartışma yürütmekteyim. Amacım, Nietzsche'nin felsefesi üzerinden, insan için ne tür bir özgürlük ve iyi olma hali hayal edebileceğimizi tartışmaktır. Ayrıca 'iyi yaşamı insan için nihai bir amaca sahip ahlaki veya etik bir sorumluluk olarak görmenin ne anlama geldiği' veya 'gerçekten bize mutluluk vadeden bir nihai amacımızın olup olmadığı' gibi sorular sormaktayım. Bu sorular doğrultusunda, mutluluk fikrinin bir kişi veya bir kültürün özgürlüğü için bir takım politik imkanları kapayıp kapamadığı üzerinde durmaktayım. Hristiyan ahlakı ve bu ahlakın modernizm üzerindeki kötü etkisine dair eleştirisi ile, Nietzsche bize sağlıklı bir yaşam için, iyinin soylu bir değerlendirmesine dönmeyi önermektedir. Bu doğrultuda, özgürlük ve iyilik kavramlarını değerlendirirken, Aristotelesçi veya Stoik bir anlayışa geri dönüp dönemeyeceğimize bakmaktayım. Bu araştırma boyunca, temel olarak Nietzsche'nin yeni değerler yaratma ve sadece bu değerlere göre yaşamanın koşulu olarak kendilik bilgisinden ne anladığı üzerine durmaktayım. Bu mesele, kendilik bilgimizin, duyguların ve acının tamamen alt edildiği bir mutluluğu vadeden nihai amaç için mi yoksa daha farklı bir şey, örneğin yaşamın temel bir parçası olarak acıyı ve kendiliğin bir parçası olarak duyguları kabul ettiğimiz bir yaşam deneyi için mi takip etmemiz gerektiği sorusuyla yakından ilişkilidir.
Gazali düşüncesinde yeni-Eflatunculuğun etkileri

İslam düşünce tarihinde Yeni-Eflatuncu felsefeye karşı yapılan eleştirilerin dayanak noktası, Yeni-Eflatuncu felsefenin kaynaklarının değerlendirilmesinin eleştirel yöntemlere dayanmamasıdır. İslam'ın kendisine özgü düşünce sistemi ve uygulama tarzı olduğunu düşünen Gazali, Farabi ve tbn Sina gibi Yeni-Eflatuncu görüşlerle İslami görüşleri sentezleyen bakış açısına sahip filozoflara eleştirilerde bulunmuştur. Bu çalışmada Gazali'nin eserleri üzerinde analitik bir yaklaşımla durulmuş ve onun eserlerinde Yeni-Eflatunculuğun etkisi araştırılmıştır. Eserleri üzerinde analitik bir araştırma yapıldığında, Gazali'nin her ne kadar Yeni-Eflatuncu filozofları tenkit ettiği biliniyorsa da onun bazı yerlerde bu akıma bağlı filozofların etkisinden kurtulamadığı görülmektedir. Gazali'nin eserleri analitik olarak incelendiğinde onun Yeni-Eflatunculuktan etkilendiğini savunan yazarlar olduğu gibi onun görüşlerinin özgün olduğunu savunan yazarlar da vardır. Bu tartışmanın aydınlatılabilmesi ve Gazali'nin felsefeye karşı tutumunun daha iyi anlaşılabilmesi için benimsediği görüşlerin ve felsefe öğrenimi sırasında yararlandığı kaynakların tespit edilmesi gerekir. Bu bağlamda Gazali'nin eserleri üzerine yapılan bu araştırma Yeni-Eflatuncu felsefenin Gazali'nin eserlerindeki yerini ve etkisini aydınlatacaktır. Gazali'nin eserlerine Yeni-Eflatuncu eserlerin ışığında bakıldığında, onun bu akımın görüşlerini savunan filozoflardan etkilendiği görülmektedir. Gazali, eserlerinde bu felsefenin temsilcilerinin yorumlarına, benzetmelerine ve bazı görüşlerine aynen katılmaktadır. Ayrıca Gazali'nin bazı dini düşünce ve kavramları felsefi bir tarzda yorumladığı görülmektedir. Bu nedenle Gazali'nin görüşlerinin özgünlüğü hakkındaki görüş yeniden değerlendirilmelidir. Bu amaçla onun eserlerinde savunduğu görüşlerin kaynağının tespit edilebilmesi için Gazali'nin yararlandığı kaynaklarla İslam felsefe tarihinde Yeni-Eflatuncu filozoflar olarak tanınan düşünürlerin kaynaklarının mukayeseli olarak değerlendirilmesi gerekir. Yine Gazali'nin Yeni-Eflatuncu kaynaklardan yararlanmasının mümkün olup olmadığı ve eserlerinde bu görüşlere ne kadar yer verdiği konusunun da aydınlatılması gerekir. Çünkü onun felsefeden aldığı düşünülen etkilerin İslam felsefesi ve kelamını bir ölçüde metafizik ve epistemoloji açısından yönlendirdiği belirtilmelidir. Yapılan bu çalışmada Gazali'nin eserlerinde Yeni-Eflatuncu filozofların görüşlerinden etkilendiği görülmüştür. Bugüne kadar Yeni-Eflatuncu felsefeyle İslam düşüncesinin birleştirilmesine karşı eleştirileriyle tanınan Gazali'nin, Yeni-Eflatuncu felsefenin etkisiyle görüşlerini ele aldığı ve kendi felsefi sistemini oluşturduğu anlaşılmaktadır.
Epicurus and Kant: A comparison of their ethical systems

Bu çalışmada Epikuros'un deneyci etik sistemi ile Immanuel Kant'ın idealist etik sistemi karşılaştıracaktır. Kant, Epikuros'un ahlakı, mutluluğa ulaşmak için bir araç olarak gördüğünü söyleyerek, onun kişinin öz mutluluğunu temel alan bir sistem önerdiğini öne sürer ve bu nedenle Epikuros'un ahlakını bencil bir ahlak sistemi olarak niteler. Kant mutluluğa ulaşma yollarının deneyimle bilinebileceğini, ancak deneyden bir yasada zorunlu olarak bulunması gereken evrensellik ve zorunluluk niteliklerinin türetilemeyeceğini, bu nedenle Epikuros'un deneyci etik sisteminin akıl sahibi her varlık için geçerli bir ahlak yasası üretemeyeceğini iddia eder. Evrensel ahlak yasasının deneyden bağımsız, aşkın bir şekilde türetilmesi gerektiğini söyleyerek, sistemini, saf akıldan bu şekilde türettiğini iddia ettiği ahlak yasası üzerine kurar. Bu çalışma, Epikuros etik sisteminin bir anlamda Kant'a karşı savunusudur. Çalışmanın temel argümanı, Epikuros'un etik sisteminde, bencillik üzerine kurulu bir ahlak önerilmediği, herkes için mutluluğun öngörüldüğü, mutluluk için erdemin gerekli bir koşul olarak sunulduğu ve sistemin kendi içinde tutarlı ve sağlam bir yapıda olduğu şeklindedir. Diğer taraftan Kant'ın her türlü deneyimden bağımsız bir ahlak sistemi kurma girişiminin başarılı olmadığı ve sunduğu sistemin iç tutarsızlıkla sakat olduğu bu çalışmanın diğer argümanı olacaktır.
Ahlak-ı Alaİ'de insan tabiatı: Tabiİ ve kesbİ nitelikler

16. yy. Osmanlı düşünürlerinden Kınalızade Ali Çelebi'nin İslam felsefesi meşşai ahlak geleneğine bir devam niteliği taşıyan Ahlak-ı Alai adlı eseri, insanı tüm yönleriyle ele alan, iyi ahlaklı bir birey olmanın, düzen sahibi bir aile ve toplum hayatı oluşturmanın ön koşullarını kapsamlı şekilde ortaya koyan bir yapıdadır. Nitekim insanın her şeyden önce kainattaki yerini bilmesi ve ona göre eylemesi ahlaki yaşamın kat'i şartıdır. Nefsin kemale erdirilmesi anlamı taşıyan hikmet, kendinden önceki filozoflardaki gibi Kınalızade'de de insanın nihai gayesidir. Bu açıdan çalışmamızın konusu insanın bu nihai amaç üzere yetkinleşmesinde rol oynayan, tabiatı gereği var olan ve sonradan kazanılan nitelikleridir. Tezimizin iki temel iddiası bulunmaktadır. İlk olarak, Aristotelesçi çizgideki filozofların ve Kınalızade'nin görüşlerine dayanarak ahlak ilminin vaz'i-uzlaşımsal değil, tabii olduğunu savunmaktayız. Bu iddiayı tarihsel arka planıyla vermeye çalıştık. İkinci iddiamız ise, varlıktaki yerinin ve kendi türüne has niteliklerinin sonucu olarak, olanaklar çerçevesinde insanın bir ahlaki tabiata sahip olduğudur. Ahlaki önermeler de bu insan tabiatı zeminine oturmaktadır. Tekvini ve kesbi nitelikler ifadesi, tabiatındaki olanakların insanı ne şekilde ve ne derecede kemale ya da eksikliğe götürdüğüne dair bir araştırmayı ifade etmektedir.
FARAB&Icirc; VE İBN HALDUN'UN MEDENİYET TASAVVURLARININ KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ

Bu tezde, İslam düşünce tarihi içerisinde medeniyet fikrinin temellerini atmış filozoflardan biri olan ve Aristo takipçisi Meşşai gelenekten gelen Farabi ile bağımsız bir düşünür olan İbn Haldun'un medeniyet tasavvurları, bu tasavvurların kurumsallaştırıldıkları ana unsurlar çerçevesinde ele alınarak karşılaştırmalı bir analiz yapılmıştır. Farabi ile İbn Haldun arasında dikkate değer ilk ayrım İbn Haldun'un umran ilmi, Farabi'nin ise siyaset-i medeniye esasları çerçevesinde medeniyet tasavvurlarını şekillendirmeleridir. Farabi'de medeniyetin merkezi olan şehrin kurucu unsuru erdemdir. İbn Haldun'da ise kurucu unsur asabiyet ve mülkün elde edilmesiyle ortaya çıkan yönetim şekli, iktisat ve adalettir. Farabi'ye göre medeniyeti inşa eden toplum, mutluluğu elde etmeyi amaçlamaktadır. İbn Haldun'da ise bu toplum, refah ve güç elde etme, her daim iktidar olma arzusu peşindedir. Farabi'de erdemli bir medeniyet, ancak hikmet sahibi, yenilikçi, hüküm koyan bir yönetici ile kurulur, İbn Haldun'da ise egemenlikle; egemenlik bir medeniyette ya da mülkte yürürlükte olan yönetim şeklini ifade eder. Görüleceği üzere iki düşünür arasındaki ayrım, tesadüfi olmayıp anlayışsal ve yöntemsel bir takım farklılıklar taşımaktadır.
Postmodern perspektiften sanat ve felsefede tekerrür

Bu tezde, sanat ve felsefenin geçmişşten günümüze ayrılmaz birlikteliğinden hareket edilerek bir kavram olarak seçilen tekerrür üzerinden bu iki disiplinin postmodern durumda birbirini besleyip beslemediği ele alınmıştır. Fotoğrafın icadıyla başlayan kopyaların sonsuz çoğaltılabilirliği, sanat ortamında hazırnesne kullanımı, sanayi devrimiyle başlayan seri üretim çağı ve dolayısıyla aşırı üretim; ayrıca, simülasyon teknolojileriyle hayatın büyük bir bölümünü kaplayan ekranlar gibi fenomenler de kavramsal açıdan tekrar ve temsillerle karşılaşılması böyle bir araştırmayı gerekli kılmıştır. Böylelikle, bu çalışmada, postmodern sanat üretimi yaklaşımlarında ve postmodern felsefede 'tekerrür' kavramının işlenişi üzerinde durulmuştur. Tekrar ile ortaya çıkan fark, geçici aynılıklar, tekrar oluşlar ve döngüleri tanımlayan tekerrür kavramı, modernizmden postmodernizme evrilen çerçevede incelenerek bahsedilen durumun, günden güne 'post'laşan teknolojisindeki ya da flulaşan sınırlarındaki üretimlerde karşılığı aranmıştır. Modern sonrası süreç içerisinde sanat ve felsefe alanlarında literatür taraması yapılarak ulaşılan veriler bu tezin oluşmasına zemin hazırlamıştır. Çalışma sürecinde, postmodern sanat üretimi yaklaşımları içerisinde tekerrürün kendine geniş bir zemin bulduğu bilgisine ulaşılmasının yanı sıra postmodern felsefede, düşünürlerin metinlerinde de bu kavramın farklı açılardan değerlendirildiği görülmüştür. Bu bağlamda, Friedrich Nietzsche'nin Ebedi Dönüşü, Gilles Deleuze'ün Fark Felsefesi ve Jean Baudrillard'ın Simülasyon kuramı ile tekerrür kavramı arasında güçlü ilişkilerin bulunduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, sanat ve felsefe ilişkisi içerisinde değerlendirilen tekerrür, meydana getirilen bir video çalışmasıyla desteklenerek bu üretimin biçim, anlam ve analizine yer verilmiştir.
The role of theology in the birth of classical liberal political philosophy in the West

Bu çalışma, Batı'da klasik liberal siyaset felsefesinin doğuşunda teolojinin rolünü incelemektedir. Çalışmanın amacı, her düşünce sistemi gibi liberalizmin de, teoloji ve metafiziğe borçlu olduğunu ve liberalizmin doğuşunda Hıristiyanlığın önemli bir rol oynadığını göstermektir. Nihai olarak bu çalışma erken modern dönemde liberal siyasetteorisinin, Hıristiyan ilahiyatından alınan bazı önkabuller üzerine kurulduğunu iddia etmektedir.
Mıchel Foucault'un özne teorisi - kuşatılan insan

Foucault'nun bilgi, iktidar, etik alanlarında yaptığı hem öznellik ve bireysellik içeren çeşitli rasyonalite biçimlerine yönelik araştırmaları hem de söylemsel ve söylemsel olmayan pratiklerin geneolojik analizleri sonunda kuramsal özne hakkında kritik bir ontolojiye dönüşmüştür. Bu argümanlar bizi Foucault'nun ana teması olan aşkın özne nosyonunun yeniden üretiminin analizine ulaştırır. Öznellik teorisinin kurulumunun gerçekleştiği bu üç alan arasında bağımlı ve karşılıklı bir ilişki bulunması ve birbirlerine indirgenememeleri nedeniyle bu çalışmada bu üç alan birlikte ele alınmaktadır. Bu çalışmanın amacı Foucault'nun saldırdığı bu özne nosyonunu güncellik analizi için bir yöntem olarak araştırmaktır. Zira Foucault, Batı kültüründe özneye dönüştürülme biçimlerinin bir tarihini yazarak, kimliklerin dayatılma biçimlerini ortaya çıkarmaktadır ve dayatılmış kimliklerin reddedilmelerinin imkanı olacak temelin teorik olarak değerlendirilmesini yaparak özgürlük için gerekli materyali bize sunmaktadır. Çalışmanın sonunda Foucault'nun eleştirisi güncel bir sorun olarak teknolojinin etkisinde değişen insanın kimlik analizine uygulanmaktadır.