turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Necip Tosun'un öykülerinde yapı ve tema

Necip Tosun, 90 kuşağı öykücülerindendir. İlk öyküsü 'Yangın' 1983'te Aylık Dergi'de yayımlanır. 30 yılı aşan bir edebi hayata sahiptir. Bu süre içerisinde dört öykü, üç inceleme-deneme, altı eleştiri, bir söyleşi türünde eser oluşturmuştur. Toplamda on dört eserle Türk edebiyatında yerini alır. Tosun'un hayatı, eserleri ve edebi kişiliği hakkında bilgi verilen bölüm, Tosun'un edebi kişiliğini ortaya koyar ve onun öykülerinin içeriği hakkında bilgi verir. Özellikle Tosun'un öykülerini yazarken çevresindeki kişi ve olaylardan etkilendiği görülür. Zorlu hayat koşulları öykülerinde anlatmak istediklerine yansımıştır. Edebi çevresinde Cahit Zarifoğlu, Nuri Pakdil, Rasim Özdenören vb. gibi yazarların olması onun öykü anlayışı üzerinde etkili olmuştur. Yazarın öykülerinde temanın ele alındığı bölümde incelenen öykü kitaplarında geçmişşe özlem, intihar, ölüm, kaçış, yalnızlık, öncesi ve sonrasıyla 12 Eylül'de yaşananlar, pişmanlık, karamsar bir mekan: kasaba, varoluş, kendisiyle yüzleşme, dava adamlığı ve dostluk, ölüm korkusu, umut ve arayış temaları tespit edilmiştir. Karamsarlığı ele alan temaların çoğunlukta olduğu anlaşılmıştır. Yazarın bu tercihi kendisinin ve arkadaş çevresinin olumsuz yaşantısıyla ilgilidir. Öykülerin yapı bakımından incelendiği bölümde daha çok erkeklerin kahraman olarak seçildiği, öykü zamanının çoğunlukla bir gün olduğu ve sosyal zamanın ise yine belirsiz olduğu belirlenmiştir. Bunlarla birlikte yazar kapalı mekanları açık mekanlara göre daha fazla kullanmıştır. Bu durum öyküde anlatmak istediklerinden kaynaklanmaktadır. Bazı öykülerinde duyusal mekanlardan faydalandığı görülmektedir. Anlatıcı ve bakış açısı bakımından tahlil yaptığımız öykülerde yazar ben/biz anlatıcı ve bakış açısı, sen/siz anlatıcı ve bakış açısı, ilahi anlatıcı ve bakış açısı, gözlemci anlatıcı ve bakış açısı ve çoğul anlatıcı ve bakış açısından faydalanmıştır. İlahi anlatıcı ve bakış açısı ve ben/biz anlatıcı ve bakış açısı en çok kullandığı anlatıcı ve bakış açısı çeşitleridir. Öykülerdeki dil ve üslubun irdelendiği bölümde Tosun'un dilde ayrıntıcı, zengin bir kelime birikimine sahip olduğu, genelde kısa cümleler kurduğu ve sade dili benimsediği anlaşılmaktadır. Üslup bakımından öyküler ele alındığında Tosun'un psikolojiyi yansıtma noktasında başarılı olduğu, karşılıklı konuşmalarla duygu yansıtımı yaptığı ve sinematografik anlatımı yeğlediği görülmektedir. Yazar anlatım tekniklerinden mektup, laytmotif, iç konuşma, iç çözümleme, bilinç akımı, otobiyografi, özetleme, geriye dönüş, tasvir ve büyülü gerçekçiliği kullanmıştır.
Yardımcı bir leksem türü: Yaraç

Yardımcı bir sözcük türü olan yaraçların kullanım amacı, konuşucunun tutumunu yansıtmak, anlatıma anlam inceliği katmak ve konuşmayı kişiselleştirmektir. Bu çalışma çoğunlukla konuşma dilinde kullanılan ve oradan yazı diline yansıyan Türkçe yaraçlar üzerine yapılmış bir incelemedir. Bahsedilen oluşumlar 'söylem parçacığı, söylem işaretçisi', 'söylem belirleyici', 'kiplik parçacığı', 'klitik', 'enklitik', 'modalpartikeln', 'emotionalexpressive partikeln', 'einstellungspartikeln', 'niteleme ilgeci', 'özsözcükler' vb. birçok adla incelenmiştir. Türkiye Türkolojisinde ise bazı eserlerde edat / ilgeç, bazılarında bağlaç ya da ünlem başlıkları altında incelenmiştir. Dolayısıyla çalışmanın giriş kısmında yardımcı sözcük kategorisinde yer alan sözcük türleri kısaca incelenip her birinin özellikleri genel hatlarıyla belirlendi. Daha sonra yaraç kavramı üzerinde duruldu. Metinlerde ve konuşma dilinde tespit edilen yaraçlar listelendi ve söz konusu sözcüklerin kullanım şekilleri ile işlevleri belirlenmeye çalışıldı.
Ümmi İsa Mihr ü Vefa

Bu yüksek lisans tez çalışması 15. yüzyılda Ümmi İsa tarafından Eski Anadolu Türkçesiyle yazılmış olan Mihr ü Vefa mesnevisinin metini transkribe edilip, gramatikal dizin ve dil incelemesi yapılarak oluşturulmuştur. XIII. yüzyıldan başlayıp XVI. yüzyılın ortalarına kadar devam eden dönem Türk dili tarihinde Eski Anadolu Türkçesi dönemi olarak adlandırılmaktadır. Bu dönem Standart Türkiye Türkçesinin oluş ve kuruluş aşaması olması bakımından büyük önem arz etmektedir. Bu yüksek lisans tez çalışmasının amacı Mihr ü Vefa adlı eserin dil özelliklerini ortaya koymak ve bu özellikler vasıtasıyla döneme ait dil ve imla özelliklerini tespit etmektir. Bu amaç doğrultusunda çalışma 'Dil İncelemesi', 'Metin' ve 'Gramatikal Dizin' olmak üzere üç bölümde ele alınmıştır. İnceleme bölümünde metnin ses bilgisi ve şekil bilgisi özellikleri incelenerek dönemin dil özellikleri ortaya konulmuştur. Metin bölümünde ele alınan nüshanın yazmada eksik olan kısımları diğer nüshalardan faydalanılarak tamamlanmış ve transkripsiyonu yapılmıştır. Gramatikal dizin bölümünde ise her kelimenin hangi biçimde kullanıldığı belirtilerek eksiz ve işletimli şekilleri verilmiştir. Çalışmanın sonunda, yararlanılan kaynakları gösteren bir kaynakça bulunmaktadır.
Türkiye Türkçesinde Kopula

Türk dili çalışmalarında sıkça işlenmiş bir konu olan kopula, araştırmacılar tarafından genel itibariyle ek fiil, bildirme, koşaç başlıkları altında ele alınmıştır. Kopula işaretleyicileri olarak adlandırdığımız +DIr, i-, var, yok, değil gibi yapılar dilaraştırmacılarınca çoğunlukla benzer şekillerde veya münferit olarak incelenmiştir. Türk dilinin tarihi dönemlerinden itibaren söz konusu kopula yapıları değişik şekillerde kullanılagelmiş ve günümüz Türkçesinde de hem şekilsel hem anlamsal olarak sıkça kullanılmaktadır. Kopulatif şekiller, Türkiye Türkçesinde isim cümlelerinin yüklemini oluşturma işlevinin yanında cümlelerde kuvvetlendirme, olasılık, belirtme gibi işlevler de üstlenmektedirler. Çalışmamızda belirlemiş olduğumuz Türkiye Türkçesi metinlerindenörneklerle kopula işaretleyicilerinin kullanımları ve işlevleri üzerinde durulmuştur. Kopulatif formlar şekilsel ve anlamsal olarak bir arada değerlendirilmiş ve cümlelerden yola çıkarak işlevleri hakkında düşünceler dile getirilmiştir.
Vilayet-name-i Hünkar Hacı Bektaş Veli

Çalışmada ilk olarak H.1034 yılında yazılan 'Vilayet-name-i Hünkar Hacı Bektaş Veli' hakkında genel bilgi verildikten sonra el yazması olan metin tanıtılarak üzerinde yapılmış diğer çalışmalar belirtilmiştir. Dilbilgisi incelemesi; yazım, ses bilgisi ve yapı bilgisi olmak üzere üç ana başlık altında toplanmıştır. Yazım bölümünde metnin yazım özellikleri ve yazının kendi içinde ne denli düzenli olduğu belirlenmeye çalışılmıştır. Ses bilgisi bölümünde metnimizdeki ses özellikleri incelenerek ses olayları ve uyumları belirlenmeye çalışılmıştır. Yapı bilgisi bölümünde ise yapım ekleri, çekim ekleri ve eylem çekimi incelenmiştir. Metin bölümünde yazmanın çeviri yazısı yapılmıştır. Sözlük bölümünde ise sözcüklerin metindeki anlamlan ve hangi dile ait oldukları belirtilmiştir.
İktisadi ve idari bilimler Türkçesinin incelenmesi ve yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanımı

Bu çalışmanın amacı mesleki dilin genel özelliklerini ortaya koymak ve bir mesleki dil olan İktisadi ve İdari Bilimler Türkçesinin dilsel özelliklerini betimleyerek yabancı dil olarak Türkçe öğretimi ortamlarına aktarılmasına yönelik ders malzemesi önerileri sunmaktır. Bu amaç doğrultusunda mesleki dilin tanımı yapılmış, mesleki dilin genel özelliklerinin neler olduğu belirlenmiş ve mesleki yabancı dil öğretiminin nasıl yapılabileceği üzerinde durulmuştur. Bu çerçevede İktisadi ve İdari Bilimler Türkçesinin sözcük, dilbilgisi, metin ve dil dışı özellikleri betimlenmiş ve elde edilen bilgiler ışığında, yabancı dil olarak mesleki Türkçe öğretimine yönelik örnek bir materyal önerisi hazırlanmıştır. İncelemeler sonucunda, mesleki dilin, genel dilin özel bir alanı olduğu, kendine özgü birçok özelliğinin bulunduğu, birçok özelliğinin de genel dilden seçilerek alındığı ancak kullanımına bağlı olarak genel dilden ayrılabildiği yargılarına varılmıştır. Çalışmada sunulan İktisadi ve İdari Bilimler Türkçesinin dilsel özelliklerinin hem bundan sonraki bilimsel çalışmalar için hem de yabancı dil olarak mesleki Türkçe kurs ve ders programlarının hazırlanabilmesi için öncülük edebileceği düşünülmektedir.
Türkçe fiillerde fosil isim tabanları

Bu çalışmada Türkçe Sözlük'te (TDK, 2011) alfabetik sıralamada A-K harfleri arasında yer alan fiillerdeki fosil isim tabanları tespit edilmiştir. Fosil kelime; dilin tarihi dönemlerinde ya da ağızlarda bağımsız bir birim olarak kullanıldığı halde, standart dilde işlekliğini kaybetmiş, sadece türemiş sözcüklerin tabanında ya da kalıplaşmış söz birliklerinde geçen, dolayısıyla başka sözlükbirimlerin yapısına sıkışarak var olan sözlerdir. Türkçe Sözlük (TDK, 2011) taranarak, tabanlarında isim olan fiiller tespit edilmiş, bu isimlerin fosilleşme oranları Türkçe Ulusal Derlemi'nde yapılan içerik analiziyle hesaplanmıştır. Türkçenin tarihi dönem metinleri ve Anadolu ağızları sözlükleri incelenerek fosil isim tabanlarının bağımsız kullanımlarına ait örnekler verilmiştir. Sonuç olarak 59 fiil tabanında, %80 ve üzeri oranda fosilleşmiş 51 isim tabanı tespit edilmiştir.
A distant implementation of inset: A teacher training platform for contextual grammar teaching

Bu çalışmada, dilbilgisi öğretiminde öğretmen bilişi betimlenmiş ve dil öğretimindeki bu kesitin hizmet içi eğitim uygulamalarında kullanılabileceği yöntem ile ilgili önerilerde bulunulmuştur. Bir başka deyişle, bu çalışma öğretmen ile mesleki gelişimi bir araya getirecek bir köprü sağlayarak, iki farklı alanı birleştirmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada karma yöntem yaklaşımı kullanılmıştır. Betimleyici araştırma kapsamına giren çalışmadaki nitel ve nicel araştırma bulgularına göre, öğretmenlerin büyük çoğunluğunun derslerinde dilbilgisi öğrettikleri ve dilbilgisi öğretiminde tümevarım tekniğini kullandıkları gözlenmiştir. Uzaktan Hizmet içi eğitim uygulaması, merkezi Hizmet içi eğitim uygulamalarını tamamlayıcı bir unsur olarak kullanılmış ve bu yolla bağlamsal dilbilgisi öğretimi için bir işbirliği ortamı sağlanmıştır. Bu işbirliği için Modüler Nesne Odaklı Dinamik Öğrenme Ortamı kullanılmıştır. Bu alanda gelecekte yapılacak çalışmalar konu ile ilgili daha iyi sonuçlar verecektir.
Arap dilinde iʻrab-anlam ilişkisi

Arap gramerinde, kelimelerin sonlarında bir amil sebebiyle gerçekleşen değişikliklere i rab denmektedir. Araplar, kelimelerin sonlarını belirterek yani i rablı bir şekilde söylüyorlardı. Bu açıdan i rab, dilbilimsel bir kalıp içinde nahiv olgusu olarak ifade edilmezden önce Arapların dillerinde kullanılagelen bir 'dil olayı' idi. İ rab, kelime ve cümle terkipleri içerisinde farklı alametlerle ortaya çıkan ve ifade ettiği konumlarla cümlenin anlamsal yorumuna etki eden bir nahiv olgusudur. Birkaçı hariç, Arap dilbilginleri i rabın anlama etkisini kabul ederler. Dilbilimsel olarak i rabın ortaya çıkış sebebi amil nazariyesidir. Bu açıdan i rab, kelimenin cümle içindeki konumlarına göre değişen amillerin bir sonucudur. İ rab, dildeki hatalı kullanımları giderir ve sözün, fesahatini, belağatını ve anlamını güçlendirir. Bu anlamda i rab, işlevsel anlamın açığa çıkmasında önemli bir paya sahiptir. Lafzi i rab, açıkça görünen i rab alametleri üzerinden, cümlenin öğeleri arasındaki farkı belli ederek cümlenin işlevsel anlamını açıkça gösterirken; takdiri ve mahalli i rabın anlama bir etkisi söz konusu değildir. Sonuç itibariyle, türleri açısından i rabın anlama etkisi sınırlıdır. İ rab, işlevsel olarak cümlenin anlamını açığa çıkaran en önemli anlam karinelerinden biridir; fakat tek başına anlamı belirleyici bir etkiye sahip değildir. İ rabın cümlenin anlamına etkisi, diğer gramer ve dil karineleriyle birlikte düşünülerek ele alınmalıdır.
Türkçe iyelik ekindeki görevsel-anlamsal gelişimin kaynakları

Bu çalışma, Türkçenin tarihi dönemlerinde iyelik eklerinin bugüne kadar hangi formlarda ve hangi görevlerde kullanıldığını, buna bağlı olarak araştırmacıların konuyu hangi boyutuyla ve tarzda ele almış olduklarını gözler önüne sermek ve ileride yapılacak çalışmalara kaynaklık etmek amacıyla hazırlanmıştır. İyelik eki hakkında yazılmış olan ve tespit edebildiğimiz bütün kaynaklara yer verip, zaman içerisinde araştırmacıların düşünce ve çalışmalarında iyelik ekinin işlevleri hakkında herhangi bir gelişme olup olmadığını somut bir şekilde ortaya konulmaya çalışılmıştır. İyelik eklerini işlevleri açısından ele alan birçok çalışma bulunmakla birlikte, bazı incelemelerde iyelik eklerinin yalnızca çekim sistematiği verilmekle yetinilmiş, bir kısmında ise bu konuya dahi yer verilmemiştir. Biz bu tezde, iyelik eklerinin bulundukları yapılardaki sahiplik, aitlik ve niteleme işlevlerini tasnif etmeye, sözdizimindeki dönüştürücü işlevine, kimi zaman adeta bir türetim eki gibi kullanılarak yeni sözcükler türettiği durumlara dikkat çekmeye çalışılmıştır. İyelik eklerinin düşmesi, kalıplaşması, yığılması ve kopyalanması gibi durumlar iyelik eklerinin çeşitli işlevlerinin ortaya çıkmasına sebep olan durumlardır.
İlköğretim okullarının birinci kademe 5. sınıf öğrencilerinin dilbilgisi öğretimindeki bilişsel alan hedef davranışlarına ulaşma düzeyleri

Bu araştırmanın problemi; İlköğretim birinci kademe, ikinci devreyi tamamlamış öğrencilerin Türkçe dil bilgisi bilişsel alan hedef davranışlarına ulaşıp ulaşmadıklarını belirlemek ve çözüm önerileri getirmektir. Bu araştırma, ilköğretim okullarının birinci kademesinde öğrenim gören beşinci sınıf öğrencilerinin Türkçe dil bilgisi dersinde kazanmaları öngörülen bilişsel alanın bilgi, kavrama ve uygulama basamakları düzeyindeki davranışları kazanmalarında aile yapısının ve okul tiplerinin etkisi olup olmadığını araştırmak amacıyla planlandı ve yürütüldü. Tarafımızdan literatür taraması yapıldı, ilgili kaynaklar incelendi ve BEYDOĞAN'ın anket ve bilgi testinden yararlanıldı. Bu araştırmamızda kullandığımız anket ve dil bilgisi testi Çanakkale il sınırları içindeki toplam 12 ilköğretim okulunda, 321 öğrenciye uygulandı. Örnekleme giren öğrencilerden elde edilen verilerin frekansları, yüzdeleri, ortalamaları, standart sapmaları ve Khi-kare istatistikleri açıklayıcı bir biçimde tablolaştırıldı. Analizler bilgisayarda SPSS istatistik programında yapıldı, anlamlılık testlerinde x=0, 5 düzeyi esas alındı.
Kutadgu Bilig'de hal kategorisi

Türkçesi'nin en hacimli manzum eseri olan Kutadgu Bilig'den hareketle Türkçe'nin hal kategorisi bakımından derin yapısını tespit etmek ve Türkçe'nin tarihi grameriyle ilgili bazı ayrıntıları gün ışığına çıkarmak amacıyla gerçekleştirilen 'Kutadgu Bilig'de Hal Kategorisi' adlı bu çalışma, 'Giriş' ve 'Kutadgu Bilig'de Hal Kategorisi' olmak üzere iki ana bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın 'Giriş' bölümünde, 'Kutadgu Bilig' ve 'hal kategorisi' konulan hakkında bilgi verilmiştir. İnceleme ve değerlendirmenin bulunduğu 'Kutadgu Bilig'de Hal Kategorisi' adlı ikinci bölümde ise Kutadgu Bilig'de yer alan hal kategorileri, bunları ifade eden görev elemanları ve kullanım oranlan ayrıntılı bir şekilde dikkatlere sunulmuştur. 'Kutadgu Bilig'de Hal Kategorisi' adlı çalışmanın sonunda da 'Şekil Bilgisi Dizini' ile 'Kutadgu Bilig' ve 'hal kategorisi' ile ilgili çalışmaları ihtiva eden 'Bibliyografya'ya yer verilmiştir.
On ikinci sınıf öğrencilerinin yazılı anlatım bozuklukları üzerine bir çalışma: Ardeşen ilçesi örneği

Bu araştırma, Ardeşen ilçesinde on ikinci sınıfta okumakta olan öğrencilerin yazılı anlatım bozukluklarını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada, Ardeşen ilçesinde bulunan Öğretmen Lisesi, Anadolu Lisesi ve Türk Telekom Lisesi on ikinci sınıflarında 2010- 2011 eğitim öğretim döneminde okumakta olan 165 öğrencinin yazılı anlatımları incelenmiştir. Öğrencilerden kendilerine verilen altı konudan birini seçerek kompozisyon yazmaları istenmiştir. Bu öğrencilerin yazdığı kompozisyonlardaki anlatım bozuklukları belirlenerek analiz edilmiştir. Ayrıca ilçemizde bulunan 40 Türk Dili Edebiyatı öğretmenine; öğrencilerde görülen yazılı anlatım bozukluklarının türlerini, sebeplerini, yazılı anlatım bozuklukları hakkında kendi görüşlerini ve yazılı anlatım bozukluklarının giderilmesi için yürüttükleri çalışmaları belirlemek üzere anket uygulanmıştır. Anketten elde edilen sonuçlardan en önemlisi, öğrencilerin anlatım bozukluğu konusunu önemsemedikleri ve özellikle yerel dilin anlatım bozukluğu yapmaya sebep olduğu bulgusudur. Yazılı anlatım çalışması yaptırdığımız öğrencilerin derslerine giren 6 öğretmene ankette elde edilen bilgilerin derinlemesine analiz edilmesi amacıyla açık uçlu anket uygulanmıştır. Açık uçlu anketten elde edilen sonuçların ankette elde edilen bulgularla örtüştüğü görülmüştür. Katılımcılar, öğrencilerin kitap okuma alışkanlıklarının olmadığı üzerinde hemfikirdirler. Sonuç olarak bu çalışmada; Dil ve Anlatım derslerinde anlatım bozukluğu konusunun öneminin öğrencilere kavratılması gerektiğini savunduk. İyi bir dil kullanımı için dil bilgisi konularının bilinmesi, yazılı anlatım çalışmalarının düzenli ve öğrencilerin istekleri doğrultusunda yapılandırılması sağlanmalıdır. Ayrıca anlatım bozukluklarının giderilmesinde öğrenci, okul, aile, çevre, medya faktörlerinin göz önünde tutulması gerekmektedir.
Ahmet Hamdi Tanpınar'ın eserlerinde geçen edebiyat terimleri ve kavramları

Bu çalışmada Ahmet Hamdi Tanpınar'ın eserlerinde geçen edebiyat terimleri ve kavramları ele alınmıştır. Konu, bu yazarın bütün eserlerinde geçen edebi terimlerin tespiti ve sözlüğün hazırlanmasıdır. Taradığımız edebi terimleri yazarın hangi eserlerinde nasıl kullandığını tespit etmek için eserin adı ve sayfa numaraları ile beraber bir veya duruma göre iki örnek alındı ve kullanılan diğer yerleri, sayfa numaraları eklendi. Bu çerçevede, Ahmet Hamdi Tanpınar'ın bütün eserlerini inceleyerek, Türk edebiyatının, özellikle edebiyat tarihi, edebi tenkit, roman, deneme ve şiir gibi edebi türün her alanında eser kaleme alan yazarın, edebiyat terimlerini nasıl kullandığını örneklerle ortaya çıkarılmıştır.
Karakalpak Türkçesinin sentaksı

Dil, tek tek kelimelerden oluşan bir iletişim aracı değildir. Dil, cümlelerden oluşan bir birliktir. Sentaks, bir dilde kelimelerin, kelime gruplarının, cümle ve söz içindeki görevlerini birbirleri ile olan ilişkilerini, sıralanışlarını ve cümle türlerini inceleyen bilim dalıdır. Karakalpaklar, nüfusunun çoğunluğu Özbekistan'a bağlı Karakalpakistan Otonom Cumhuriyeti'nde yaşayan Kıpçak koluna bağlı bir Türk boyudur. Kuzey Batı Türkçesinin bir kolu olan Karakalpak Türkçesi üzerinde Türkiye'de yapılan çalışmalar sınırlı ve yenidir. Bu çalışmada Karakalpak Türkçesinin kelime grubu ve cümle bilgisi incelenmiş ve Türkiye gramerciliğindeki anlayışla, Karakalpak gramerciliğindeki anlayış karşılaştırılmıştır. Çalışma Giriş, Birinci Bölüm, İkinci Bölüm ve Sonuç'tan meydana gelmektedir. Giriş bölümünde, söz diziminin önemine, Karakalpak Türkçesi üzerine yapılan çalışmalara, Karakalpak Türkleri ve Türkçesinin tarihi gelişimine, Karakalpak Türkçesinin kısa bir gramerine ve Karakalpak Türkçesinin yazıya geçirilmesinde kullanılan alfabelere değinilmiştir. I. Bölümde, tamlama, isim fiil grubu, sıfat fiil grubu, zarf-fiil grubu, tekrar grubu, edat gurubu, bağlama grubu, unvan gurubu, birleşik isim, ünlem grubu, sayı grubu, birleşik fiil ve kısaltma grupları incelenerek yapılan, bir araya gelme kuralları Karakalpak Türkçesinden örnekler verilerek ortaya konmuştur. II. Bölümde, cümle kavramı açıklanmış, cümle unsurları temel ve yardımca unsurlar olmak üzere ele alınmış; cümle çeşitleri, yapılarına, yüklemin yerine, söyleniş amaçlarına ve anlamına göre incelenmiştir. Sonuç bölümünde, Karakalpak Türkçesinin kelime grubu ve cümle yapısı değerlendirilmiş, Karakalpak Türkçesi sentaksının, Türkiye Türkçesi sentaksıyla benzeşen ve farklılaşan yönleri ortaya konmuştur.
Arapça öğretiminde Nazım geleneği ve İbn Mu'ti'nin Elfiyye'si

Arapça öğretimi pek çok etkeni içinde barındırması sebebiyle muhatabın durumuna göre verilmesi gereken ve birçok yöntem ve tekniğin beraber kullanılmasını gerektiren bir olgudur. Bu araştırmada nazım geleneği ve bu geleneği Arap gramerinde başlatan İbn Mu'ti ve Elfiyye'si'nin incelenmesi hedeflenmiştir. Çalışmamız giriş, dört bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Giriş kısmında konunun seçilme nedeni ve oluşturduğu problem yönü ele alınarak çalışmada izlenen yöntem ve yapılan çalışmalar dile getirildi. Birinci bölümde, Arapça öğretiminin kısa tarihçesine yer verilerek şiirin Arapça öğretimindeki yeri tartışıldı. Buna ilaveten ezber, geçmişşte medreselerde dil öğretiminde kullanılan etkili bir yöntem idi. Zira şiirin ritmik ve müzikal etkisinden yararlanılarak birçok manzum çalışmalar yapılmıştır. Yeterli öğretim materyalinin bulunmadığı geçmişş asırlarda bu manzumeler ezberlenerek öğretim kolaylaştırılmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde nazım geleneğinin ortaya çıkışı, gelişmesi ve genel özellikleri, sanat özellikleri ve manzumelerin Arapça öğretimindeki yeri tartışıldı. Arap dili ve edebiyatında meşhur olmuş manzumeler tanıtıldı. Bu eserlerin günümüzde kullanılabilirlik yönü ortaya konuldu. Üçüncü bölümde, İbn Mu'ti'nin hayatı, yetiştiği çevre, ilmi kişiliği, eserleri, nahvi görüş ve tercihlerine yer verildi. Dördüncü bölümde ise ed-Dürretü'l-Elfiyye'nin yazılış sebebi, içeriği ve tertibi, eserde kullanılan yöntemler ve eserin diğer manzumeler arasındaki yeri ele alındı. Buna ilaveten, İbn Mu'ti'nin bu eserinde kullandığı şahitlere yer verildi. Sonuç kısmında ise tez boyunca tartılan Arapça öğretiminde nazım geleneğinin yeri ve yazılan manzumelerin günümüz Arapça öğretiminde kullanılabilirliğinin değerlendirilmesi neticesinde ulaşılan sonuçlar dile getirildi.
Yabancılar için Türkçe ders kitaplarındaki kalıp sözler ve yabancı uyruklu öğrencilerin kalıp sözleri kullanma düzeyleri

Dil ve kültür birlikte gelişir. Bir dili öğrenen insan aynı zamanda o dilin kültürünü de öğrenmiş sayılır. Yabancı dil öğretimi kültürel ilişkilerin en önemli ögesidir. Toplumsal kültürü yansıtan, belli olaylar karşısında söylenegelen, klişeleşmiş sözler olan kalıp sözler de dil öğrenmeye katkı sağlaması ve içinde barındırdığı kültürel unsurlar açısından yabancı dil öğretiminde önemli bir yere sahiptir. Dilde iletişim kolaylığı sağlayan kalıp sözler, sözlü ve yazılı iletişimde dil kullanıcılarına çeşitli anlatım olanakları da sağlar. Kalıp sözler toplumsal, işlevsel, kültürel, bağlamsal ve anlamsal özelliklerine göre tanımlanabilir (Gökdayı, 2008). Araştırmada yabancılara Türkçe öğretim ders kitaplarında yer alan kalıp sözler ve kalıp sözlerin geçiş sıklığı tespit edilmiştir. 264 kalıp söz belirlenmiş ve ilk kez karşılaşıldıkları bağlam içinde örneklendirilmiştir. Kalıp sözler bağlamsal, işlevsel, yapısall, anlamsal özelliklerine göre değerlendirilmiş ve sınıflandırılmıştır. Sınıflandırma; hayır dualar, beddualar ve toplumsal kültürel ilişkilerde kullanılan kalıp sözler başlıkları altında yapılmıştır. Uluslararası Antalya Üniversitesi'nde eğitim gören yabancı uyruklu öğrencilerin kalıp sözleri kullanma düzeylerini tespit etmek maksadıyla 50 öğrenci üzerinde söylem tamamlama testi uygulanmış ve öğrencilerin ders kitabındaki kalıp sözlerden bağımsız olarak birçok farklı kalıp söz bildikleri saptanmıştır. Türkçenin kalıp sözler konusunda zengin bir birikime sahip olduğu bilinmektedir. Çalışmanın son bölümünde önce kalıp sözler ile ilgili ulaşılan genel sonuçlara yer verilmiş; ardından araştırmacılara önerilerde bulunulmuştur. Çalışmanın bundan sonra kalıp sözler üzerine yapılacak çalışmalara yön vereceği ve referans bir kaynak olacağını düşünmek araştırmacı olarak bizi onurlandıracaktır.