turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
İcra ve İflas Hukukunda ihtiyati haciz

Bir borç ilişkisinde, tarafların borçlarını zamanında ve gereği gibi yerine getirmeleri beklenir. Borcunu yerine getirmeyen tarafa karşı, alacaklı olan diğer taraf, dava veya takip yoluna başvurarak alacağını elde etmeye çalışır. Hem dava, hem de takip yolu zaman almakta ve belirli bir prosedürün izlenmesini gerekli kılmaktadır. Bu süreç içinde borçlu borcunu ödememek için kendisi ortadan kaybolabileceği gibi alacaklının zararına olarak malvarlığı üzerinde tasarruflarda bulunabilir. Borçlunun mevcut veya müstakbel takibi akamete uğratmaya, başarısız kılmaya yönelik davaranışlarına engel olmak için kanun koyucu yargılama ve takip hukuku içinde bir takım geçici hukuki koruma tedbirleri kabul etmiştir. Bu çerçevede para alacaklarına yönelik takibin sonucunu baştan güvence altına almak için, belirli şartların oluşması halinde, ihtiyati haciz yoluyla borçlunun malvarlığına el koyma imkanı tanımıştır. Biz de bu çalışmada icra ve iflas hukukumuz içinde ihtiyati haczi (İcra ve İflas Kanunu m. 257- 268) incelemeye çalıştık. İhtiyati hacze karar verebilmek için kanunun aradığı belirli şartların gerçekleşmesi gerekir. Öncelikle rehinle teminat altına alınmamış bir para alacağı bulunmalıdır. Vadesi gelmiş alacaklar için başka şart aranmaz. Fakat henüz vadesi gelememiş alacaklar için borçlunun kendisinin kaçması veya mallarım kaçırması ya da bunların hazırlığı içinde olması aranır. Bu şartların gerçekleşmesi durumunda, alacaklının talebi ile mahkeme ihtiyati hacze karar verecektir. Mahkeme karşı tarafı dinlemeden de bu karan verebilir. Ayrıca mahkemenin ihtiyati hacze karar verebilmek için, ihtiyati haczin şartlan hakkında yaklaşık bir kanaate sahip olması yeterli sayılacaktır. İhtiyati hacze karar verildikten sonra belirli bir süre içinde icra edilmesi ve asıl dava veya takip yoluna başvurulması gerekir. İhtiyati haczin icrası sonucu, borçlunun mallan haczedilmekte ise de, haciz kesinleşmeden bu mallar satılamaz. Borçlunun teminat karşılığı veya ihtiyati haciz kararına itiraz yoluyla ihtiyati haczin kaldırılmasını sağlaması mümkündür. Borçlu veya üçüncü kişiler haksız ihtiyati hacizden zarar görürlerse alacaklıya karşı tazminat davası açabilirler.
İş güvencesinin hukuki sonuçları ve zorunlu arabuluculuk

İş güvencesi, 2003 yılından itibaren önce 4773 sayılı Kanun ile hukuk sistemimizde yer bulmuş ve sonrasında 4857 sayılı İş Kanununun yürürlüğe girmesi ile tam anlamı ile uygulanmaya başlanmıştır. Ancak, iş güvencesine ilişkin işe iade davası yargılamalarının uzun yıllar sürmesi, iş güvencesi hükümlerinin etkin ve ivedi bir şekilde uygulanmasına imkan sağlamamıştır. Bu sebeple, yasa koyucu tarafından, 7036 sayılı Kanun kapsamında yapılan değişiklikler ve yeni getirilen düzenlemeler ile, 01.01. 2018 tarihinde dava şartı olarak 'zorunlu arabuluculuk' yürürlüğe girmiştir. Bu çalışmada, iş güvencesi hükümleri ile birlikte dava şartı olarak zorunlu arabuluculuk uygulamasına ilişkin açıklamalara yer verilmiştir.
Çekin unsurları ve çekte ödeme

Çek, bankadaki mevcut üzerinden ödemeler yapılmasına imkan veren ve ticaret hayatında oldukça yaygın kullanım alanı olan bir kıymetli evraktır. Niteliği gereği bir ödeme aracı olan çek, bankalar tarafından bastırılır ve hesap sahibinin muhatap bankadaki hesabından istediği kişi ya da kişilere ödeme yapmasını sağlar. Bu çalışmamızda birinci bölümde, çekin unsurları Türk Ticaret Kanunu açısından ve 5941 sayılı Çek Kanunu açısından değerlendirilmiştir. İkinci bölümde çekte ödeme incelenmiştir. Çekin ödenmek üzere ibrazı aşamasında süresi, vade sorunu, ibrazın yapılacağı muhatap, ibraz süresinin uzaması, ileri tarihli çekler, mücbir sebepten dolayı süresinde ibraz edilmeyen çekler ve ibraz süresi geçtikten sonra çekin ibrazı incelenmiştir. Ayrıca çekin ödenmesinde muhatap bankanın yükümlülüğü ele alınmıştır. Ödemenin önlenmesi başlığında ise, çekten cayma konusu incelenmiştir. Son olarak da sahte veya tahrif edilmiş çek üzerinde durulmuştur. Çalışmamızda ayrıca doktrindeki görüşler ve Yargıtay uygulamalarına sıklıkla yer verilmiştir.
Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü bünyesinde tahkim

Birleşmiş Milletler'in fikri ve sınai haklar konusunda uzman kuruluşu olan Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü bünyesinde yürütülen tahkim, uluslararası ticaretin yoğunlaşması nedeniyle her geçen gün önem kazanmaktadır. WIPO bünyesinde tahkim, uluslararası unsurlu ticari ilişkilerden doğan uyuşmazlıklara kurumsal düzeyde, kısa zamanda, tarafsız ve bağımsız hakemler yönetiminde, özel ispat araçlarıyla ve gizlilik çerçevesinde çözüm getirmektedir. Bilimsel çalışmamızda, WIPO'nun teşkilatı, sunduğu hizmetler ve Türkiye ile ilişkisi hakkında genel bilgiler verdikten sonra, WIPO Tahkim Kuralları'na göre yürütülen tahkimin özellikleri ve işleyişinin yanı sıra, tahkim yargılaması sırasında ortaya çıkan sorunlarla bunlara getirilen çözümleri ele aldık. Ayrıca, WIPO bünyesinde gerçekleştirilen tahkim sonucunda verilen hakem kararlarının iptal edilebilirliğiyle tanınması ve tenfizine ilişkin şartlara değindik.
İletişim teknolojisindeki gelişmelerin ticari ilişkilere etkileri ve yeni Türk Ticaret Kanunu'na yansıması

Her geçen gün gelişen dünyamızda hayatımızın her alanında vazgeçilmez bir parçamız olan teknoloji de her gün yenilenerek gelişmektedir. Günümüzde; teknolojinin iletişim alanında sağladığı kolaylık sayesinde mesafeler kısalmakta, internet aracılığıyla milyonlarca kilometre uzaklıktaki bir kişiyle saniyeler içinde iletişim kurabilmekteyiz. Bu sağlanan kolaylıklar sebebiyle her alanda vazgeçilmezimiz olan teknoloji, iş hayatının da ayrılmaz bir parçası olmuştur. İş hayatında alışkanlıkları ve süreçleri geliştirip değiştiren internetin, ticaret alanında da çok büyük etkileri olmuştur. İnternet üzerinden yapılan elektronik ticaret, büyük şirketlerin daha da büyümesine, küçük şirketlerin ise uluslararası pazarlara açılabilmesine sebep olmuş ve ülkemizde 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu ile yansımasını bulmuştur. Çalışmamızda iletişim teknolojileri ve araçları ile kısaca şirketler arası e-ticaretin dünyada ve ülkemizde KOBİ'lerdeki boyutu ele alınacak ve tüm bu gelişmelerin etkileri olarak 6102 sayılı Yeni Türk Ticaret Kanunu'nu ile düzenlenen elektronik işlemler ve güvenli elektronik imza konuları irdelenecektir.
Yabancıların Türkiye'de taşınmaz mal edinme hakkı

Uluslararası ekonomik, sosyal ve siyasal ilişkiler ile ticaret ve sanayinin gelişmesi, turizm hacminin gün geçtikçe artması ve devletler arasında yapılan ikili veya çok taraflı anlaşmalar, yabancıların kendi ülkeleri dışında da taşınmaz mal mülkiyeti edinmesine ve bu taşınmazlarla ilgili tasarruflarda bulunmasına yol açmıştır. Ayrıca bu konu, tarihsel süreç içerisinde kamuoyunun da yakından ilgilendiği bir konu olmuştur. Ülkemizde yabancıların taşınmaz mal edinmesi ile ilgili süreç 1284 Safer Kanunu ile başlamış, 1934 yılında ise 2644 sayılı Tapu Kanunu yürürlüğe girmiştir. 1934 yılından günümüze kadar bu kanunda birçok değişiklik yapılmıştır. Bu değişikliklerden bir kısmı Anayasa Mahkemesi tarafından Anayasaya aykırı bulunarak iptal edilmiş, bir kısmı ise yürürlükte kalmaya devam etmiştir. Son değişiklik ise 2012 yılında 6302 sayılı kanun ile yapılmıştır. Çalışmamızda yabancıların taşınmaz mal edinme hakkı, tarihsel süreç içerisinde ele alınmıştır. Çalışmamızın ilk bölümünde 1934 Tapu Kanunu'na kadar olan dönem anlatılmış, ikinci bölümünde Tapu Kanunu Dönemi incelenmiş, üçüncü ve son bölümde ise 2012 yılında Tapu Kanununda yapılan değişiklik ve bu değişiklik ile meydana gelen yeni düzen irdelenmiştir.
Mukayeseli olarak Türk ve Irak hukukunda temsil

Tezimizde Türk ve Irak hukuk sisteminde temsil kavramı, karşılaştırmalı şekilde ele alınmış ve incelenmiştir. Tezin üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, Türk ve Irak hukuklarında temsil kavramı incelenmiştir. Bir kimsenin başkası adına hukuki işlem yapmasına temsil denilmektedir. İkinci bölümde temsil çeşitleri ele alınmıştır. Temsil kanundan doğabileceği gibi sözleşmeden de doğabilir. Nitekim temsil kavramı Türk ve Irak hukuk sistemlerinde farklı şekillerde görünmektedir. Türk hukukunda temsilin çeşitleri, doğrudan temsil, dolaylı temsil, kanuni ve iradi temsildir. Irak hukukunda ise temsil kanuni ve iradi temsil olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Çalışmanın ikinci bölümünde, temsilin çeşitleri ile temsilin sona ermesi incelenmiştir. Temsil çeşitli şekillerde sona ermektedir. Temsil, temsil olunanın azli ile sona erebileceği gibi, temsilcinin istifası ile de sona erer. Bunun gibi, taraflardan birinin ölümü, fiil ehliyetini kaybetmesi, iflas etmesi, tüzel kişiliğin sona ermesi, yetki süresinin dolması veya işin bitmesi hallerinde de temsil ilişkisi sona ermektedir. Üçüncü bölümde ise yetkisiz temsil kavramı ele alınmıştır. Yetkisiz temsilci kendisine temsil yetki verilmeyen kişinin başkası adına hukuki işlem yapmasıdır. Bu bölümde ise yetkisiz temsilin şartları ve hukuki sonuçları açıklanmıştır. Çalışmanın sonunda ise, eserimize ilişkin kanaatlerimiz, sonuç ve tezin kısa bir özetine yer verilmiştir.
2017 Anayasa değişiklikleri çerçevesinde Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu

Devlet denildiğinde karşımıza bir üst figür olarak çıkan devlet başkanı, tüm sistemlerde devletin en önemli unsurlarından birini oluşturmaktadır. Özellikle yürütmenin tek başlılığı esasını benimseyen sistemlerde, devlet başkanının yetkileri ve sorumluluğu her zaman ayrı bir tartışma konusu olmuştur. Ülkemizde de 2017 yılında yapılan Anayasa değişikliğiyle birlikte, hükümet sistemi değişikliği yaşanmış ve yürütme yetkisi yalnızca devlet başkanı sıfatını haiz, cumhurbaşkanına bırakılmıştır. Benimsenen yeni hükümet sisteminin niteliğine yönelik pek çok tartışma yapılmış ve halen yapılmaya devam etmektedir. Tartışmalar çoğunlukla başkanlık sistemi ve benzeri uygulamalar arasında olup olmadığı etrafında şekillenmektedir. Yeni hükümet sistemi ile birlikte yapılan değişikliklerden birisi de cumhurbaşkanının sorumluluğuna ilişkin husustur. Zira cumhurbaşkanının yetkilerinin çokluğuna paralel olarak, sorumluluğunun boyutu önem arz etmektedir. Kuşkusuz bu konuda en dikkat çeken durum cumhurbaşkanının cezai sorumluluğudur. 1982 Anayasasının 105. maddesindeki düzenlemeyle birlikte cumhurbaşkanının cezai sorumluluğun içeriği ve gerçekleştirilmesine yönelik usul tamamen değiştirilmiştir. Benzer hükümet sistemlerine kıyasen cumhurbaşkanının cezai sorumluluğunun yerini tayin etmek de bu bakımdan önemlidir. Bu çalışmada 2017 Anayasa değişikliklerine ulaşan dönemde cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu anlatılmıştır. Ardından hükümet sistemi tartışmalarına paralel olarak, başkanlık sistemi uygulamalarında başkanın cezai sorumluluğu konusu incelenmiştir. Son olarak mevcut hükümet sisteminde cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu ve gerçekleştirilmesine yönelik usul ele alınmış, konuya ilişkin değerlendirmeler yapılmıştır.
Grev hakkının sınırlandırılması ve bu sınırlandırılmanın uluslararası ilkeler ışığında değerlendirilmesi

Grev hakkı Dünya üzerinde yer alan en temel insan haklarından biridir. Grev hakkı açısından yaşanan tüm bu ilerlemelere rağmen ülkemiz mevzuatında grev hakkı, grevin temel hizmetler dışında da yasak olmasıyla ve grev ertelemeleriyle uluslararası belgelerdeki konumuna nazaran uygulanamaz hale gelmektedir. Ülkemiz toplu iş hukuku açısından bu durum önemli bir sorun teşkil etmektedir. Bundan dolayı çalışmamızın konusu öncelikle grev hakkının ne olduğunun ve gelişim aşamalarının açıklanması, ardından grev hakkının ülkemiz kanunlarında yeri ve bu durumun uluslararası ilkeler ve kararlar ışığında açıklanmasıdır. Çalışmamızın birinci bölümü grevin, grev hakkının tanımını ve tarihsel sürecini ele almaktadır. İkinci bölümde ise grev hakkının yer aldığı uluslararası belgeler, ülkemiz kanunlarında grev hakkının uygulanışı ve kanuni sınırlandırılmaları incelenmiştir. Çalışmamızın son bölümü olan üçüncü bölümünde ise 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nda yer alan grev yasaklarının UÇÖ ilkeleriyle uyumu tartışılmıştır. Ertelenen ve bundan dolayı gerçekleştirilemez duruma gelen grev ertelemelerine yer verilmiş, bu ertelemeler yargı kararları ve UÇÖ ilkeleri ışığında yorumlanmıştır. Çalışmamızın amacı grev hakkının, işçilerin uzun mücadeleleri sonucunda kazanılan bir hak olduğunun bilincinin aktarılması, grev hakkının hukuksal yerinin ve öneminin ortaya konulması, hukukumuzda grev hakkı hususunda yaşanan problemlerin ve fiili durumun açıklanması ve nihayetinde geliştirilmesine katkıda bulunmaktır.
Mülkiyet ve fikrİ mülkiyetin felsefi temelleri

Mülkiyet; bir kişiye bir mal üzerinde, yasaları ve üçüncü kişilerin haklarını ihlal etmediği sürece, düşünülebilecek her türlü egemenliği sağlayan hak olarak tanımlanabilir. Mülkiyet; kanımızca diğer ayrımların hepsini kapsar bir nitelik arz eden ferdi ve kolektif mülkiyet ayrımıyla tasnif edilebilir. Kolektif mülkiyet, belirli bir insan topluluğunun geçmişş ve gelecek nesillerinin birlikte mülkiyetini ifade etmekteyken; kolektif mülkiyet olmayan, diğer tüm mülkiyet türleri ise ferdi mülkiyeti ifade etmektedir. Fikri mülkiyet ise ferdi mülkiyettir. Fikri mülkiyet, her ne kadar ferdi mülkiyetin bir türü olsa da ferdi mülkiyeti felsefi açıdan gerekçelendirme amacıyla ortaya atılmış olan teoriler, fikri mülkiyeti gerekçelendirmede yetersiz kalmaktadır. Zira fikri mülkiyet ve ferdi mülkiyet arasında çeşitli farklar mevcuttur. Öncelikle fikri mülkiyet, ferdi mülkiyetten farklı olarak soyut varlıklar üzerinde hak tanınması anlamına gelmektedir. Ferdi mülkiyet açısından ilkesel olarak zamansal bir sınır mevcut olmamasına rağmen; fikri mülkiyet sahibi olan kişiye ait fikri hak belirli süreyle sınırlı olarak tanınmaktadır. Ayrıca, ferdi mülkiyete konu somut nesne üzerindeki haklar; özgürlükleri hiç sınırlandırmamakta, basitçe o nesne üzerindeki faaliyetleri kısıtlamakta; oysa fikri mülkiyet; zaman ve mekandan sınırsız olarak silsile halinde birden çok faaliyeti sınırlandırmaktadır. Böylece özgürlükleri de sınırlandırmaktadır. Fikri mülkiyeti felsefi açıdan gerekçelendirmede kullanılan teoriler, esasen ferdi mülkiyet teorilerinin yetersizliklerinin giderilmiş; fikri mülkiyete uyarlanmış halidir. Bu teoriler, emek teorisi, kişilik teorisi, yararcı teori ve sosyal planlama teorisidir. Fikri mülkiyet yanlısı düşünürlerin gerekçelendirilmelerine rağmen; fikri mülkiyete karşı düşmanlık da, uzun bir geçmişşe sahiptir. Fikri ürünler üzerinde mülkiyet tesis edilmemesi iddiasında olan yazarlar, öncelikli olarak fikri mülkiyeti gerekçelendirmede kullanılan teorilerin yetersiz ve başarısız olduğunu savunmaktadır. Dolayısıyla onlara göre, fikri mülkiyet gerekçelendirilememiştir. Bunun yanında bazı yazarlar, fikri mülkiyetin hiçbir yararı olmayan lüzumsuz bir tekel olduğunu iddia etmektedir.
İslam Aile Hukukunda kocanın karısına yaklaşmama yemini

Eşler arasında karşılıklı anlayış ve hoşgörünün zayıflaması, anlaşmazlıklar çıkması gibi nedenlerle kocanın karısına bir eziyet olmak üzere yahut karısının ilişkiyi kaldıramayacağı dönemlerde ona kolaylık olması gibi bir niyetle eziyet kastı olmaksızın yaklaşmama kararı alması ve bunu yemin ederek kuvvetlendirmesi durumunda kadının korunması maksadıyla İslam, ila hükümlerini getirmiştir. İla hükümleri ile kocanın bu yolla zulmetmesinin, karısının da zarar görmesinin önlenmesi hedeflenmiştir. İlaya dair düzenlemelerin olmaması, İslam Hukukunda boşama yetkisinin kocada olduğu düşünüldüğünde bireylerin özel yaşamında derin yaralar açılmasına sebebiyet verecek hukuki boşlukların var olması demektir. Ancak İslam Hukuku bu ihtiyaca en güzel şekilde cevap vermiştir. 'İslam Aile Hukukunda Kocanın Karısına Yaklaşmama Yemini ' isimli çalışmamız, giriş, iki ana bölüm ve bir sonuçtan oluşmaktadır. Girişte ilanın tanımı, hukuki dayanakları; ilk bölümde mahiyeti, unsurları ve bu unsurların şartları ele alınmıştır. İkinci bölümde ise ilanın hukuki sonuçları ile ilayı düşüren ve iptal eden şeyler incelenmiştir. Sonuç bölümünde bu çalışmadan elde edilen neticeler ifade edilmiştir.
Zihinsel engellilerde ehliyet

Tezimizin konusu zihinsel engellilerde ehliyet olduğu için ehliyet kavramını genişçe ele alıp; ehliyetin tanımı, bölümleri, ehliyet açısından insan hayatının dönemleri, ehliyeti daraltan, ortadan kaldıran sebepler ve genel olarak ehliyete etki eden durumları ayrıntıları ile yazdık. Araştırmamızın sonucunda orta ve ağır zihinsel engellilerde temyiz gücünün olmadığını, ancak hafif derece zihinsel engellilerde temyiz gücünün olduğunu gördük. Dolayısıyla vücub ve eda ehliyeti açısından ayrıca velayet, vasiyet, ceza ehliyeti, nikah, talak, mali duruma etki eden sebepler ve ibadetler hususunda bu iki grubu farklı değerlendirdik. Orta ve ağır derecedeki zihinsel engellilerin temyiz yani ayırt etme güçleri olmadığı için cünun kapsamında, ancak hafif derecedeki zihinsel engellileri buluğ çağına erseler bile o akli yetiye sahip olmadıkları için mümeyyiz çocuk kapsamında değerlendirilmesini uygun gördük.
Fikir ve sanat eserleri kanunu kapsamında eser sahipliği

Fikir ve sanat ürünlerinin, FSEK'in konusunu oluşturacak nitelikte eser olarak kabul edilmesi ve bu konunun getirdiği korumalardan faydalanabilmesi için bir takım şartların varlığı gerekir. Söz konusu şartların yerine getirilmemesi ya da eksik olması durumunda bu ürünlerin FSEK'te yer alan hukuki ve fiili korumalardan yararlanamayacağı kabul edilmektedir. Çalışmamızda ilk olarak eserin tanımı yapılıp devamında, tanımı yapılan bu eserin sahibinin kim olacağı hususu yargı kararları, Kanun ve doktrin de bulunan fikirler ile birlikte değerlendirilmiştir.
Adil yargılanma hakkı çerçevesinde gizli tanık

Ceza muhakemesinde asıl olan, duruşmada hazır bulunabilecekler huzurunda, tanığın kimliğinin gizlenmeden duruşmaya katılmasını sağlamak ve bu yolda da sanığın adil yargılanma hakkı çerçevesinde sahip olduğu haklarının korunması suretiyle maddi gerçeğe ulaşmaktır. Maddi gerçeğe ulaşılırken, tanığın, sırf ceza yargılamasına katılması sebebiyle karşılaştığı tehlikelerin bertaraf edilmesi için başvurulan gizli tanıklık müessesesi bu anlamda istisnai bir özellik taşımaktadır. Normal tanıklıktan farklı bir usulle dinlenilen gizli tanıklık, duruşmaların aleniliği, yargılamanın doğrudan doğruyalığı, tanıkların dinlenmesinde eşitliğin sağlanması ve sorgulama hakkı gibi bir takım sanık hakları olarak adlandırdığımız haklara zarar vermektedir. Bu anlamda, gizli tanıklığın özünde var olan tanıkların korunması ihtiyacı ile adil yargılanma hakkı arasındaki dengenin sağlanması ve yargılamanın seyri açısından gizli tanıklığa başvurulmasına ihtiyaç yok ise; bu olağan dışı müesseseye başvurulmaması gerekmektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin gizli tanıklık hususunda vermiş olduğu kararlara bakıldığında; gizli tanıklığı, adil yargılanma hakkına getirmiş olduğu sınırlandırmaları usuli güvencelerle dengelemesi halinde kabul ettiği görülmektedir. Ancak, bu halde dahi, gizli tanıklığın belirleyici ölçüde hükme esas teşkil etmeyeceği de yine Mahkeme kararlarında görülmektedir. Bu anlamda, AİHM'nin gizli tanık beyanlarının, ceza yargılamasındaki delil değerinin değerlendirmesine dair kanaati elbette ki gizli tanıklığın sanık haklarına vermiş olduğu zararları tamamen ortadan kaldırmamaktadır. Bu açıdan, Türk hukukuna bakıldığında; gizli tanıklığa dair yer alan düzenlemelerin gerek Tanık Koruma Kanunu gerekse de Ceza Muhakemesi Kanunu ve İlgili Yönetmeliklerde dağınık halde düzenlendiği ve bu düzenlemelerinde, gizli tanıklık müessesesinin adil yargılanma hakkına, sanık hakları gibi haklar yönünden ortaya çıkardığı sorunlara çözüm sunmadığı görülmektedir. Bu sebeple, mevzuatta yer alan düzenlemelerin tekrardan yasa koyucular tarafından ele alınması ve hukuk devleti ilkesinin temelinde, anonimlikten uzak düzenlemeler getirilmesi gerekmektedir.
Küreselleşme ile bölgeselleşme ikileminde hizmet ticareti: Hukuki yaklaşımla dünya, AB ve Türkiye ölçeklerinde karşılaştırmalı bir değerlendirme

Hizmet ticaretinin serbestleştirilmesi son yıllarda teknolojide yaşanan gelişmelerin hizmet sektörlerine etkisi ve uluslararası ticarette gittikçe artan, hatta mal ticaretini geçen, ekonomik değeri ile öne çıkan bir konudur. Hizmet ticareti özellikle 1990'lı yıllardan itibaren hem küresel hem de bölgesel düzeydeki ticaret anlaşmalarında düzenlenen konular arasına girmeye başlamıştır. Konuya ilişkin ilk ve tek çok taraflı anlaşma 1995'te Dünya Ticaret Örgütü yapısı altına giren Hizmet Ticareti Genel Anlaşması 'dır. Bölgesel seviyede ise hizmet ticareti en yoğun olarak Avrupa Birliği iç pazarında dolaşım serbestileri kapsamında 1950'lerde konan hedef doğrultusunda kademeli olarak serbestleştirilmiştir. AB ayrıca, güncel olarak üçüncü taraflarla akdettiği anlaşmalarda da hizmet ticaretine ilişkin düzenlemelere yer vermektedir. Bu kapsamda bu çalışma uluslararası hizmet ticaretinin küresel ve - AB ile bağlantılı olarak- bölgesel düzeyde nasıl düzenlendiği sorusunu; serbestleştirme seviyesi ve varsa düzeyler arasında etkileşim ve yoğunluk sınıflandırmasını da inceleyerek yanıtlamayı amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında uluslararası hizmet ticaretinin düzenlendiği üç esas düzey belirlenmiştir. İlk düzey DTÖ çok taraflı ticaret sistemi olan 'küresel' düzeydir. İkinci düzey ise iç ve dış yönüyle AB 'bölgesel' düzeyidir. Üçüncü düzey ise küresel ve bölgesel düzeyler ile bağlantılı olarak Türkiye 'ulusal' düzeyidir. Bu düzeyler tarihsel gelişim, kurumsal yapı ve hizmet ticaretine ilişkin maddi düzenlemeler altında üç bölümde incelenecektir. Bu sayede küresel ve bölgesel seviyedeki hizmet ticaretine ilişkin düzenlemeler seçilen ölçütler çerçevesinde, varsa aralarındaki etkileşim de belirlenmek suretiyle, ortaya konulacaktır. Çalışma ile küresel ve bölgesel düzeylerdeki düzenlemelerin hizmet ticaretinin uzun vadede daha fazla ve etkin bir şekilde serbestleştirilmesi açısından, genel olarak, birbirini hukuken olumlu yönde beslediği sonucuna varılmıştır.
ENDÜSTRİYEL TASARIMLARA İLİŞKİN LİSANS SÖZLEŞMELERİ

Tez çalışmamızın konusunu 'Endüstriyel Tasarımlara İlişkin Lisans Sözleşmeleri' oluşturmakta olup, Endüstriyel Tasarımlara İlişkin Lisans Sözleşmeleri üç bölümde incelenmiştir. İlk bölümde 'endüstriyel tasarım', 'tasarım' ve 'lisans sözleşmeleri' kavramları incelenerek, bu kavramlara ilişkin terminolojik sorunlara değinilmiş ve hukuki nitelikleri belirlenmiştir. Bu amaçla 'fikri mülkiyet hakları', 'fikir ve sanat eserler üzerindeki haklar' ve 'sınai mülkiyet hakları' kavramları da incelenerek, geniş ve dar anlamlarıyla 'fikri haklar' kavramının kullanımı değerlendirilmiştir. Tasarımlara Türk hukukunda, Amerikan hukukunda ve Avrupa Birliği hukukunda sağlanan hukuki koruma karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Ayrıca bu bölümde, lisans hakkının içeriği, sahibine tanıdığı hakkın niteliği ve lisans türleri incelenmiştir. Lisans sözleşmelerinin genel özellikleri üzerinde durularak, lisans sözleşmesinin hukuki niteliği hakkındaki tartışmalara da bu bölümde yer verilmiştir. İkinci bölümde lisans sözleşmelerinin kurulmasına ve konusuna ilişkin hükümler incelenmiş ve lisans sözleşmesinin kapsamına ne gibi hak ve yetkilerin girdiği değerlendirilmiştir. Bu kapsamda öncelikle lisans sözleşmesinin taraflarının belirlenebilmesi amacıyla tasarımlarda hak sahipliği konusu Türk hukukundaki, Amerikan hukukundaki, İngiliz hukukundaki ve Avrupa Birliği hukukundaki düzenlemeler dikkatealınarak incelenmiş ve lisans verme hak ve yetkisine kimlerin sahip olabileceği tespit edilmiştir. Lisans sözleşmesinin esaslı noktaları ve yan noktalarına değinilmiş ve lisans sözleşmelerine ilişkin şekil şartları incelenmiştir. Lisans sözleşmelerinin konusu oluşturan 'tasarım hakkı'na ilişkin incelemelere bu bölümde yer verilmiştir. Bu kapsamda tasarım hakkından doğan yetkilerin sınırlandırılması konusu da ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise, lisans sözleşmesi kapsamındaki lisans verenin hak ve yükümlülükleri ile lisans alanın hak ve yükümlülükleri belirlenerek, söz konusu hak ve yükümlülükler ayrı ayrı incelenmiştir. Son olarak, lisans sözleşmesini sona erdiren haller incelenerek, sona ermenin sonuçları üzerinde durulmuştur.