turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Özel güvenlik, piyasa ve yönetimsellik: Eskişehir örneği

Bu çalışmanın temel amacı Eskişehir'de son yıllarda artan bir şekilde hemen her alanda görünür olmaya başlayan özel güvenliğin ortaya çıkış koşullarını ve işleyişini irdeleme ve bu süreçleri eleştirel bir okumaya tabi tutmaktır. Nitel araştırma yönteminin benimsendiği araştırmada veri toplamak amacıyla görüşme, gözlem ve doküman incelemesini içerisinde barındıran üçgenleme yöntemi temel alınmıştır. Çalışmanın örneklemini Eskişehir'de amaçlı örnekleme ile seçilen özel güvenlik hizmeti sunanlar ve özel güvenlik hizmeti tüketicileri oluşturmaktadır. Çalışmada örneklem grubuna ulaşmak için kartopu örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Çalışma kapsamında Temmuz-Ağustos 2018 tarihleri arasında Eskişehir'de üniversite, hastane, AVM, site, okul, fabrika, belediye, tesis gibi farklı alanlarda hizmet veren 22 özel güvenlik görevlisi, 5 özel güvenlik şirket ve eğitim kurumu yetkilisi ve 12 özel güvenlik tüketicisi olmak üzere toplam 39 kişi ile derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Araştırma bulgularına göre, Eskişehir'de özel güvenliğin 1990lı yılların sonunda ortaya çıktığı; eğreti istihdam koşullarında özel güvenlik görevlilerinin ücretlerin düşük, çalışma saatlerinin uzun olması, maaşların gününde ve tam olarak ödenmemesi, iş güvencesinin olmaması, verilen eğitimin kısa ve yetersiz olması, iş değiştirmenin çok yaygın olması, örgütlülüğün sınırlı olması gibi teknik sorunların yanı sıra yapılan işin toplumda saygı görmemesi, statüsünün düşük olması ve tüm bu koşulların yarattığı sahip çıkılmama durumu sonucunda mesleğin saygı görmemesi ve ciddiye alınmaması gibi sorunlarla karşı karşıya oldukları görülmüştür. Ayrıca güvenlik görevlileri ve şirket yetkilileri ile ilgili veriler özel güvenlik alanının 'devletin ne tam içinde ne de tam dışında' bir alan olduğunu, güvenliğin özelleşerek piyasaya sunulmasının sektörde sivilleşmenin önünü açacağı iddiasının aksine denetimin farklılaşmasına ve gündelik hayata daha derinden nüfuz etmesine yol açtığını göstermiştir. Özel güvenlik hizmeti tüketicilerine yönelik bulgular ise günümüz risk toplumunda öngörülemez risklerin yol açtığı korku kültürünün katılımcıları güvenlik endüstrisinin ürünlerini satın almaya ittiğini, yalnızca satın alabilenlerin sahip olabileceği bir hizmet olan güvenlik hizmetlerinin bireysel girişim sonucu elde edilen bir meta olarak sınıfsal bir ayrım doğurduğunu, özellikle özel güvenlikli sitede oturan katılımcıların güvenlik görevlisini dışarısı ve içerisi arasında bir kalkan olarak gördüğünu ve bu anlamda güvenlik görevlisinin toplumsal ayrışmayı körüklediğini ve pekiştirdiğini göstermektedir.
Türkiye'de özel televizyon kanallarının ana haber bültenlerinde şiddet olgusu

Bu çalısma, Türkiye'de özel televizyon kanallarında yayımlanan ana haber bültenlerinde siddettin ne sıklıkta yer aldıgını ve siddet içeren haberlerin nasıl sunuldugunuortaya koymaya çalısmaktadır. Bu arastırmanın verileri Türkiye'deki özel televizyon kanallarından, Kanal D, Star, Show ve Flash televizyonlarında 4 Eylül 2005 ile 30 Aralık 2005 tarihleri arasında yayınlanan aksam ana haber bültenlerinin video kayıtlarından olusmaktadır. Her bir televizyon kanalı için 7 günlük haber bülteni tesadüfi olarak seçilmistir. Böylece, dörtkanaldan toplam olarak 28 haber bülteni ve 479 haberden olusan bir örnekleme ulasılmıstır. Bu örneklemde Kanal D 127, Flash TV 106, Show TV 127 ve Star TV 119 haber ile yer almıstır. Çalısma temel olarak betimsel bir çalısmadır. Haber metinlerinin analizitelevizyon kanalı, haberin türü, haberin siddet içerip içermemesi, haberlerdeki siddet türleri ve siddet ögeleri değişkenleri üzerinden yürütülmüstür. Bu değişkenlerin ise vuruktanımlamalarından yola çıkılarak her haber kodlanmıs ve veriler SPSS ortamında, arastırma sorularını yanıtlamak üzere betimsel analize tabi tutulmustur. Ayrıca seçilen 28 örnek haber üzerinden, televizyon haberlerindeki siddetinsunumu haber baslıkları, görüntü özellikleri ve dil özellikleri açısından incelenmistir. Bulgular özel televizyon kanallarının ana haber bültenlerinin birçok haber türündeyüksek oranda fiziksel, sözel ve görsel siddet içerdigini göstermistir. Sadece kriminal haberlerdegil diger haber türlerinde de, siddet içerigine rastlanmıstır. Haber bültenlerinde en çok tekrarlanan haber türü kriminalhaber olarak belirlenmistir. Üç siddet türü içinde görsel siddetin ilk sırada yer aldıgıgözlemlenmistir. Arastırmanın bulguları, haberlerin yüksek oranda siddet içermesinin kamu yararı açısından ne gibi olumsuz sonuçlar getirebilecegi, haberlerin sunum biçimi ile siddetintoplumsal alanda yaygınlasabilecegi boyutlarında tartısılmaktadır. Arastırma bulguları bilgi merkezli haber anlayısından izleyicilerin duygularını hedefleyen görsel sov ve eglence merkezli bir anlayısa dogru bir degisim yasanmakta olduğunu göstermektedir.
Presbiteryen Kilisesi: Tarihsel gelişimi, öğretileri ve Türkiye'deki yapılanması

Bu doktora tezinin amacı, Reform sırasında İskoçya'da ortaya çıkan Presbiteryen Kilisesi'nin tarihçesini, temel öğretilerini, sosyo-kültürel ve politik yapılanışını ve Türkiye'deki oluşumu ile misyonerlik faaliyetlerini incelemektir. Bu çalışmada Reformun tarihsel gelişimini özetle ele aldıktan sonra, Iskoçya, İrlanda, İngiltere ve Amerika Birleşik Devletleri'ndeki etkili Presbiteryen kiliselerin ilk dönemlerden günümüze gelinceye değin tarihsel gelişimi üzerinde yoğunlaştık. Ardından Kutsal Kitap, inanç bildirgeleri, ilmihaller ve ibadet yönergeleri gibi temel Presbiteryen kaynaklar ortaya koymaya çalıştık. Presbiteryen kilise idare biçimi üzerinde durduktan sonra, Presbiteryenlerin misyonerlik faaliyetlerini, eğitim sistemlerini, devlet ile ilişkilerini ve Türk Dünyası Presbiteryen Kilisesi'ni ele aldık. Çalışmanın sonunda, Presbiteryen Kilisesi'nin tarihsel ve doktrinel olarak John Calvin'in teolojisine dayandığı sonucuna vardık. Bu tanımlamanın en önemli sonucu, Presbiteryen Kilisesi'nin diğer Protestan kiliseler arasında oldukça katı ve muhafazakar bir kilise olmasıdır. Ayrıca Presbiteryen Kilisesi, kilise idare biçimi ve eğitim kurumları ile Avrupa'nın sekülerleşmesi sırasında diğer Protestan kiliselere katkı sağlamıştır. Presbiteryenler misyonerlik çalışmaları ile dikkat çekmişlerdir. Bu bağlamda Amerikalı Presbiteryen kiliseler 19. asırdan itibaren öncü misyoner kiliselerden biri olmuştur. Ayrıca Presbiteryen kiliseler sadece Reform sonrası dönemi etkilemekle kalmamış, Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa'nın sosyo-kültürel, politik ve dinsel yaşamında etkisini günümüze kadar sürdürdüler. Presbiteryen misyonerler Türkiye'de etkilidirler. Onlar, hem sosyal faaliyetlerle ve hem de Gregoryan Kilisesi gibi bazı eski yerel kiliseleri desteklemekle misyonerlik işlerinde aktif oldular. Fakat zamanla açık propaganda yapmaya başladılar. Presbiteryen gelenek, Protestan kiliseler arasında muhafazakar tarafı temsil eder ve misyonerlik faaliyetleri sonucu 1993 yılında İstanbul'da kurulan Türk Dünyası Presbiteryen Kilisesi'nde bazı aşırı muhafazakar Presbiteryen kiliseler ile yakın ilişki içindedir. Bununla birlikte Türk Dünyası Presbiteryen Kilisesi Türkiye'de kamuoyuna yönelik liberal bir izlenim vermeye çalışmaktadır.
Yörük ve Türkmenlerin sosyo-kültürel yapısı

On birinci yüzyıldan itibaren Türkmen diye adlandırılan Oğuz Türkleri bugünkü, Türkiye, Azerbaycan, Iran, Irak ve Türkmenistan Türklerinin ataları olan bir Türk boyudur. Türk devletçilik geleneğinde çeşitli Türk boylarının birliğini oluşturan Oğuz Türkleri tarihte, Selçuklu Devleti, Karakoyunlu ve Akkoyunlu, Anadolu Beylikleri, Osmanlı Devleti ve nihayet Türkiye Cumhuriyetini oluşturmuşlardır. Türkistan'daki dini farklılaşma sonucu, Oğuz Türklerinde Türkmen kavramı ortaya çıkmıştır. Bu dini farklılaşmaya maruz kalan ve Anadolu'ya gelerek yurt tutan Türkmenler arasında esasta yaşam tarzlarında ve dini pratiklerde sosyal farklılaşma görülmektedir. Bu yaşanılan sosyal farklılaşma sonucunda da Türkmen aşiretleri kendilerini Türkmen adı yanında Yörük etnonimi ile tanımlamaktadırlar. Yörükler dil, din ve etnik olarak Türkmenlerden farklı olmayıp, aksine Türk kültür dairesi içinde yer almaktadır. Kırıkkale Karakeçilileri, Doğu ve Güneydoğu ile Batı Anadolu'da yaşayan Karakeçili aşiretlerinin kesişme noktasında yer almaktadır. Bu bölgede yaşayan Karakeçili aşireti kendilerini Yörük olarak adlandırmaktadır. Oysa, Doğu ve Güneydoğu'da yaşayan Karakeçili aşiretleri ise kendilerini Türkmen olarak nitelendirmektedirler. Ayrıca, Kırıkkale Karakeçilileri yaşadıkları ilçe sınırları içinde Karakeçili Yörüğü etnonimini kullanırlarken, ilçe sınırları dışında Karakeçili aşireti adlandırmasını kullanmaktadırlar.
Öğretmen kimliği: Sınıf öğretmenleri üzerine sosyolojik bir çalışma

Kimlik, hem bireysel hem de toplumsal yanımızı içermektedir. Bireyin kendi kendisini nasıl gördüğü, hem de toplum tarafından nasıl görüldüğü kimlik kavramının konularıdır. Bireyin kendisini nasıl algıladığı, bu noktada önem teşkil etmektedir. Çünkü birey, toplumsal yapı içindeki diğer bireyler aracığıyla kendini tanımaktadır. Çalışmamızda öğretmen kimliği, kimliğin mesleki boyutlarıyla ele alınmıştır. İlköğretimde görev yapan sınıf öğretmenlerinin kimlik, bireysel kimlik durumları ile mesleki kimlik algıları açıklanmıştır. Öğretmenlik mesleği, günümüzde eğitim kurumu ile ilgili olup; sosyolojik açıdan ise sosyal, kültürel, tarihsel, ekonomik, bilimsel ve teknolojik boyutları ile birlikte değerlendirilmiştir. Günümüzde öğretmenlik mesleği, ödenen ücret ve sağlanan olanaklar noktasında yeterli düzeye ulaşamamıştır. Öğretmenlik mesleğini etkileyen bir takım süreçler, öğretmenin toplum içindeki statüsünü ve değerini de giderek zayıflamaya başlamıştır. Bu nedenle öğretmen kimliği kavramı önem kazanmıştır. Öğretmen kimliği; öğretmenlerin sosyo-demografik özellikleri, mesleki özellikleri, başarı düzeyleri, mesleki bilgi ve becerileri kullanma düzeyleri, toplumsal yapıdaki konumları ve yaşam tarzları gibi durumlarını da içermektedir. Öğretmen kimliği üzerine çalışma yapmak amacıyla evren içerisinde rasgele seçilen örneklem olarak 350 sınıf öğretmeni belirlenmiştir. Bu öğretmenler üzerine Malatya'da bir alan araştırması planlanarak anket çalışması yapılmıştır. Yapılan çalışma sonunda toplanan veriler analiz edilmiştir.
Birikim dergisi örneğinde Türk solunun Kürt meselesine bakışı

Kürt meselesi yıllardır konuşulan ve tartışılan bir konudur. Özellikle Türkiye Cumhuriyet'in kuruluşundan itibaren bu sorunun varlığı daha belirgin hale gelmiştir Uzun süredir Türkiye gündeminde önemli bir yer teşkil eden bu mesele birçok kesim tarafından incelenmiş ve farklı bakış açıları ve çözüm önerileri ortaya konmuştur. Son dönemlerde ise meselenin çözümü için adımlar atılmıştır. Bu çözüm arama çabaları Kürt meselesinin siyasi arenada daha fazla tartışılmasını da beraberinde getirmiştir. Türk solu içerisinde yer alan Birikim Dergisi'nin Kürt meselesi ile ilgili olarak ortaya koydukları düşünceler çalışmanın konusudur. Bu çalışmada, derginin önde gelen isimlerinin yazılarının yanı sıra dergide bu mesele ile ilgili diğer yazılar da incelenmiştir. Bu yazılarda Birikim Dergisi'nin Kürt meselesi konusunda nasıl bir bakış açısı içerisinde olduğu ve zaman içerisinde görüşlerinde bir farklılık olup olmadığı da araştırılmıştır. Bütün bunlarla birlikte Birikim Dergisi'nin Kürt meselesi hakkındaki görüşleri analiz edilerek çalışma hazırlanmıştır.
Toplumumuzun mülteci algısında dini ve sosyal etmenler 'Türkiye'de bulunan Suriyeliler bağlamında'

Göç olgusu insanlık tarihi kadar eski bir olgu olarak görülmektedir. Ancak son dönemlerde özellikle ulusaşırı göçlerin ve ilticanın arttığı malumdur. Son rakamlara göre Türkiye en çok mültecinin olduğu ülke olarak bilinmektedir. Yine son verilere göre, bu kişiler içinde 3.049. 879 Geçici Koruma kapsamında Suriyeli bulunmaktadır. Her iki toplumunda birlikte, huzur içinde yaşaması için toplumumuzun bu konuyla ilgili bakış açısına etki eden etmenlerin neler olduğunu ortaya koymanın önemli olduğu düşünülmektedir. Çalışma iki kısımdan oluşmaktadır. İlk Bölümde temel kavramlar, hukuki mevzuat, sosyal, psikolojik ve küresel çapta ilticayla ilgili olarak ele alınan konulara ve tartışmalara yer verilmiştir. İkinci bölümde mülakat tekniği kullanılarak yapılan alan araştırmasında elde edilen veriler aktarılmış, toplumumuzun mülteci algısıyla ilgili önemli görülen etmenler sıralanmıştır.
Kurumsal bakım gören yaşlıların yaşam kalitesi:Muğla ili örneği

Teknolojik, bilimsel, sosyal gelişme ve değişimlerin sonucunda; doğumdan itibaren beklenilen yaşam süresinin uzaması, ölümlerin azalması ve doğum oranlarının düşmesi sonucunda dünyadaki yaşlı nüfus sayısı artmaktadır. Yaşlı nüfusun artması sağlık alanında, ekonomik ve toplumsal alanda bir takım sosyal problemleri beraberinde getirmektedir. Nüfusun yaşlanmasıyla birlikte oluşabilecek risk ve problemlere karşı çeşitli sosyal politikaların geliştirilmesi ve yaşlıların yaşam kalitesini arttırıcı çalışmaları tartışmak son derece önemlidir. Muğla'da kurumsal bakım gören yaşlıların yaşam kalitesini etkileyen faktörlerin neler olduğu, yaşlıların yaşlılığı nasıl algıladıkları, konu açısından önemli noktaları oluşturmaktadır.
Walt Disney animasyon sinemasında kadın temsilleri: 2010 öncesi ve sonrası

Bu tez çalışmasında, Walt Disney animasyon filmleri arasından seçilen altı film üzerinden, 2010 öncesi ve sonrasında kadın karakterlerin temsili açısından bir farkın gözlenip gözlenmediği karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Araştırma için 2010 öncesinden üç film, 2010 sonrasından da yine üç film seçilmiştir. Seçilen filmlerde kadın temsilleri, feminist eleştirel bir perspektifle ele alınmış ve kadın karakterler, hikaye içerisindeki önemleri, atfedilen karakter özellikleri, bedenlerini kullanım biçimleri ve ataerkil toplumsal cinsiyet stereotiplerine uyumları veya uyumsuzlukları bakımından incelenmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular, 2010 sonrasında Walt Disney animasyon filmlerindeki kadın karakterlerin, daha önceki animasyon filmlerine oranla toplumsal cinsiyet stereotiplerinin çok daha dışına çıkan, anlatı içerisinde etkin bir durumda bulunarak kendi hikayelerini anlatan ve bedensel nitelikleri daha az vurgulanan görece bağımsız bireyler olarak betimlendiklerini ortaya koymuştur.
Socioeconomic and sociocultural impacts of tourism in Avanos

öz TURİZMİN AVANOS'UN SOSYO-EKONOMİK VE SOSYO-KÜLTÜREL YAPISINA ETKİLERİ OKUR, Nejla Yüksek Lisans, Sosyoloji Bölümü Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Kayhan MUTLU Ocak 1998, 111 Sayfa Bu çalışma, Avanos'ta 100 kişi ile yapılan görüşmelerde onların turizme ve turistlere yönelik yaklaşımları ve turizmin yöreye yapmış olduğu etkiler hakkında bilgi edinmeyi amaçlamaktadır. 38 sorudan oluşan anket formu temel alınarak mülakatlar gerçekleştirilmiş ve elde edilen sonuçlar SPSS programında yorumlanmıştır. Çalışma Avanos'ta yaşayan kişilerin turizme yaklaşımlarını içermesi nedeni ile dağılım çizelgesi hazırlanmış ve bu yaklaşımları ölçme amacıyla ele alınmıştır. Turizmin Avanos'taki sosyo-ekonomik ve sosyo-kültürel yapıya etkileri olup olmadığı irdelenmek istenmiştir.
Dindar ailelerin çocuklarında karşı cins arkadaşlık algısı: Lise son sınıf öğrencisi gençler üzerine bir araştırma

Karşı cins arkadaşlık algısı, genelde insan ilişkilerinin özelde de ergenlerin arkadaşlarıyla iletişim biçimlerinin önemli bir boyutunu teşkil etmektedir. Dindarlığın yaşam tarzı ile seküler hayatın karşı cins arkadaşlığını normalleştirmesi bir çatışmayı da beraberinde getirmektedir. Bu çatışmanın en yoğun yaşandığı doğal bir alan, kuşak çatışmalarının da potansiyelini barındıran aile ortamıdır. Anlamaya çalışan sosyolojinin önemli bir yöntemi olan nitel araştırma yöntemi ve odak grup görüşme tekniği birinci bölümde ele alınmıştır. Dindar ailelerin çocuklarının karşı cins arkadaşlık algısını anlama sürecinde ise dindarlık, cinsiyet ve arkadaşlık kavramları ikinci bölümde tartışılarak kavramsal çerçeve çizilmiştir. Üçüncü bölümde de araştırma bulguları analiz edilmiş, karşı cins arkadaşlık algısı, dindarlığın, cinsiyet ve toplumsal cinsiyetin, arkadaşlığın evreninde değerlendirilmiştir. Dindar ailelerin lise son sınıfta okuyan çocukları, hayata bakışlarını, yaşamı anlama ve algılama biçimlerini, karşı cinsi ve karşı cinsiyeti; dindarlık ile arkadaşlık kavramlarının ekseninde paylaşarak, anlamaya çalışan sosyolojiye katkıda bulunmuşlardır.
Tema'lı hayatlar sosyolojisi

Bu tezin amacı, istekleri ihtiyaç haline getiren ve her bireyde farklıymışçasına aynı isteklerin yaratılması sürecine ilişkin tüketim toplumu tartışmalarına bir katkıda bulunmaktır. Bu minvalde özel olarak; Türkiye'de son zamanlarda görülmeye başlanan tematik eğlence, tematik alışveriş mekanları, konsept yaşam alanları, gündelik hayatta tematikleşme örnekleri verilmektedir. Günümüz toplumlarında belli bir tema etrafında şekillenen tüketim pratiklerinin Türkiye'de aldığı durum üzerinde durulmaktadır. Tez nihai olarak tematikleşmenin kapitalist tüketim pratiklerinde tüketiciyi tüketmeye yönelten ayartıcı bir rol üstlendiğini savunmakta ve konunun Türkiye özelinde aldığı şekil üzerinde durmaktadır.
Modernleşme ve kentleşme sürecinde alevilik ve Alevi kimliğinin değişimi: Aydın'da Alevi kimliği üzerine bir çalışma

Kentleşme ve modernleşme süreci, yakın döneme kadar geleneksel yapıların, kurumların ve ilişkilerin çözüldüğü, bireyselleşmenin, rasyonelleşmenin, mesleki/sınıfsal aidiyetler üzerinden kurulan dayanışma ve bilincin başat olduğu bir süreç olarak kavramsallaştırılmıştır. Bu bakış açısından modernite, zaman içerisinde geleneksel aidiyetlerin çözüleceğini ve böylelikle homojen bir toplum oluşacağını varsaymıştır. Ancak modern topluma yüklenen bu ilerlemeci tarih anlayışı, son yıllarda ortaya çıkan siyasal, kültürel ve kuramsal gelişmeler ve değişimler ışığında sorgulanmaya başlanmıştır. Bilindiği üzere ülkemizde özellikle 1950'lerden itibaren gerçekleşen kentleşme süreci, sanayileşmeyle eş zamanlı ilerlememiştir. Bu açıdan kentlerde, gecekondu alanları, işsizlik sorunu, kimlik eksenli yerleşim alanları, kimlik temelinde inşa edilen kent kurumları gibi oluşumlar meydana gelmiştir. Bu oluşumlar, bir taraftan modernleşme teorisinin bakış açısına paralel olarak uyum mekanizmaları olarak adlandırılmışsa da diğer bakış açısından bireyin ve beraberindeki geleneksel aidiyetlerinin kentleşme sürecindeki aktif rolünün araştırılmasını gündeme getirmiştir. Tüm bu oluşum ve değişim sürecine aktif olarak katılan topluluklardan birisi de Alevilerdir. Siyasal, toplumsal ve dinsel baskılar nedeniyle, geçmişş yüzyıllarda merkezden uzağa yerleşen ve buna bağlı olarak da, kırsal toplulukların yapısına uygun olarak birincil ilişki ağlarının egemen olduğu, ekonomisi genelde kır işgücüne dayalı, homojen bir grup olarak yaşam süren Alevi toplumu, kentleşme süreciyle birlikte değişim yaşamaktadır. Bu süreçle birlikte bazı geleneksel kurumlar işlev kaybına uğramakta, bazı kurumlar ise yeni biçim ve işlevler üstlenerek kendini kentsel mekanda yeniden üretmektedir. Özellikle kente özgü kurumlar olan dernek, vakıf gibi oluşumlar, Alevi aidiyetlerinin kentlerde sürdürülmesinde, topluluk üyelerinin geleneksel aidiyetlerini yeniden inşa etmesinde ve baskı grubu olarak kamuoyunda Alevi kimlik talepleriyle gündeme gelmesinde belirleyici olmuştur. Bu deneyimden yola çıkarak kentleşme sürecinde Alevilerin ve Alevi kimliğinin deneyimi, çalışmamızın temel konusu olmuştur. Yaşanılan bu sosyal süreçlerden yola çıkılarak gerçekleştirilen bu çalışma, Aydın'da Aleviliğin kentleşme ve modernleşme sürecinde yaşadığı değişimi analiz etmeyi amaçlayan alan araştırmasına dayalı bir çalışmadır.
İlahiyat fakültesi öğrencilerinin popüler kültür unsurlarına ilişkin yaklaşımları üzerine sosyolojik bir araştırma

İlahiyat fakültesi öğrencileri üzerinde gerçekleştirilmiş olan bu betimsel araştırma, Türkiye'de din işlerinde hizmet vermek üzere yetiştirilen ve yüksek din eğitimi alan gençlerin, seküler yaşama ilişkin bakış açıları ve tutumları hakkında ipuçları verebilecek bir alan olan popüler kültür unsurlarına ilişkin yaklaşımlarını belirleyen sosyolojik süreçlerin neler olduğunu anlama amacına yönelik olarak tasarlanmıştır. Araştırma, Türkiye'de en fazla öğrenci kontenjanı bulunan beş ilahiyat fakültesi'nde öğrenim görmekte olan birinci ve dördüncü sınıf öğrencilerinden 400 kişi üzerinde, 2007 yılı mart, nisan, mayıs aylarında gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulguları, ilahiyat fakültesi öğrencilerinin popüler kültürün tüketim, müzik, sinema, TV ve hayran kitlesi alt kültürü gibi çeşitli alt boyutlarına ilişkin yaklaşımlarını biçimlendiren en temel sosyo-kültürel gerçekliğin din ve gelenek olduğu sonucunu ortaya koymuştur. Ayrıca araştırma sonuçları bu öğrencilerin popüler kültür unsurlarına ilişkin yaklaşımlarının cinsiyet, sosyo-ekonomik düzey, barınma yeri türü ve öğrenim gördükleri fakülteler gibi değişkenler açısından önemli farklılıklar göstermediğini de ortaya koymuştur. Araştırma sonucunda, ilahiyat fakültelerinde öğrenim gören öğrencilerin popüler kültür unsurlarına ilişkin yaklaşımlarının dini duyarlılıklar çerçevesinde şekillendiği ve bu gençlerin hazcı tüketime dayalı popüler kültür unsurlarına karşı mesafeli bir tutum sergiledikleri anlaşılmıştır.
Değişen bir özne olarak 'işçi sınıfı' ve 'değişen sol': Özgürlük ve Dayanışma Partisi örneği

Türkiye'de kapitalist üretim ilişkileri 1900'ler ile birlikte gelişmeye başladı. Fakat Türkiye solu bu gelişmeleri tespit edemedi. Bu durumu analiz edemeyen Türk solu, 1920'lerde sosyalizm mücadelesi yerine emperyalizme karşı mücadele etme stratejisi geliştirdi. Sol, 'anti-imperialist' mücadelesinde egemen sınıfların yanında yer aldı. 1920'lerdeki bu konum, solu, işçi sınıfının önderliğinde gerçekleştirilecek sosyalizm mücadelesinden uzaklaştırmıştır. Solun bu özelliği 1960'larda da devam etmiştir. Sol, 1960'lar sonrasında, Marxist teoride işçi sınıfı / burjuvazi arasında kurulan sınıf savaşımı yerine, halk / oligarşi, ezen ulus / ezilen ulus arasında bir mücadele kurgulamıştır. Bu tespitler Türk solunun Marxist teori ile yakınlaşmasını engellemiştir. Günümüzde 'reel sosyalizm'in çözülmesi ile birlikte tüm dünya solunda işçi sınıfı ve sosyalizm kavramlarına kuşku duyulmaya başlandı. Bu kuşkuların benzerleri Türk solunun önemli projelerinden bir olan ÖDP'de gözlenmektedir. ÖDP, 'reel sosyalizm'in çözülmesi ile birlikte yeni bir sol, yeni bir sosyalizm ve yeni bir Marxism tartışmalarının ortasında şekillenmiştir. ÖDP, 'geleneksel sosyalizm' yerine, 'özgürlükçü bir sosyalizm' anlayışını hayata geçirmeye çalışmaktadır. 'Reel sosyalizm' sonrası Marxismin bir kriz içerisine girdiği tespitinin sola egemen olduğu bir ortamda, ÖDP'de, Marxismin günümüz gerçekliğini yeterince kavrayamadığını dolayısıyla geçersizleştiğini ima eden post-Marxist tezlerin Türkiye solundaki önemli bir taşıyıcısı olmuştur. ÖDP, Marxismin krizinin sosyalistler arası bir tartışma ile çözülemeyeceğini düşünmektedir. Marxismin krizi, sosyalistler ve 'yeni toplumsal hareketler' arasında demokratik bir eklemlenmenin kurulacağı 'parti olmayan parti' ile çözülecektir. Bu tür belirlemelerin ardından ÖDP, sosyalist bir mücadele değil, 'radikal demokratik' talepler doğrultusunda bir mücadele yöntemi izlemektedir. Yukarıda ana hatları kısaca belirtilen bu çalışma, Türkiye solunun önemli unsurlarından olan ÖDP'yi, sosyolojik bir bakış ile inceleme girişimidir.
Bookchin'in toplumsal ekoloji teorisi

Bu çalışma Bookchin'in toplumsal ekoloji düşüncesine odaklanmaktadır. Toplumsal ekoloji, uygarlık düşüncesinde irrasyonel bir öğe olarak bulunan tahakkümüm analizi yanı sıra ekolojik ve eşitlikçi bir toplumun olanaklılıklarına bakmaktadır. Bu şekliyle bütünlüklü ve geniş bir çalışma alanı sunmaktadır. Bu bağlamda, çalışma alanının sınırları, hiyerarşinin tarihsel ve kurumsal gelişiminin incelemesinden başlayarak; eşit bir toplum ile ekolojik bir toplumun zorunlu bağına, gerçek bir demokrasinin mümkünlüğüne, yurttaşlık idealinin ne ifade ettiğine, politika kavramının gerçek içeriğine ve rasyonel bir doğa ve etik kavrayışın nasıl olması gerektiğine kadar genişlemektedir.