İsrail'in Kuzey Irak politikası, bu politikanın Türk iç ve dış politikalarına yansımaları

Türkiye'deki akademik ve siyasi çevrelerde genelde Kürt sorunu, özelde ise Kuzey Irak bağlamında Kürt sorunu sık sık tartışma konusu yapılmıştır. Ancak Kürt sorununun siyasi boyutuyla ve özellikle de bir 'Kürt Devleti' hedefiyle çok yakından ilgili olan İsrail'in bu konuyla bağlantısı üzerinde yeteri kadar durulmamıştır. Oysa bu ülke, Ortadoğu'da bir Kürt Devleti kurulmasını isteyen ve kendisine bu yönde bir strateji belirleyen yegane güç olarak, çok daha fazla büyüteç altına alınmayı gerektirmektedir. Bu tez, Kuzey Irak'taki gelişmelerle İsrail boyutunu inceleme konusu yapmakta ve söz konusu ülkenin, Kürt sorunundaki rolünü ve bu rolün nedenini ayrıntılı bir biçimde analiz etmektedir. İsrail'in 'Kürt Politikası' nı detaylı biçimde görmek son derece önemlidir, çünkü 'ABD'nin Kürt Politikası' olarak tanımlanan politikalarda İsrail'in Kürt Politikası'nın izlerini görmek mümkündür. İsrail'in genel anlamda güvenlik konsepti ve Ortadoğu stratejisinin bir analizi yapılmadan Kuzey Irak'taki Kürt sorunu tam olarak anlaşılamaz. İsrail Ortadoğu'daki varlığını daimi bir tehdit altında görmektedir. İsrail'in bu tehdide karşı hep çatışma eksenli bir politika tercih etmesi onun için rasyonalitenin bir gereğidir. Çevresini kuşatan Arap denizi tarafından yok edilme korkusu yaşayan İsrail, varlığının devamını kendisini kuşatan Arap ülkelerinin istikrarsızlıkların da ve onların iç etnik kargaşa ortamlarıyla zayıf düşüp parçalanmalarında aramakta ve bu noktadan hareketle komşu devletlerin bünyesinde yer alan ayrılıkçı hareketlere kayıtsız kalmamakta, onları desteklemektedir. Bu genel dış politika anlayışının Irak versiyonu da Kuzey Irak'ta gelişen Kürt isyanını destekleme şeklinde kendini göstermiş ve göstermektedir. Bu bağlamda, tezimde İsrail'in bahsi geçen politikalarını Kuzey Irakla bağlantı kurarak ayrıntısıyla irdelemeye çalıştım. Çok boyutlu ve kompleks bir uluslararası ilişkiler yumağının ürünü olan Kuzey Irak'taki Kürt sorunu yalnız İsrail-Irak ilişkileri bağlamında ele alınamaz. Kürt sorununu etkileyen en önemli denklemlerden olan İran-İsrail, İran-Irak, Türkiye- İsrail, Türkiye-Irak ilişkilerinin ve bu ilişkilerin içinde İsrail'in koruduğu özel konumun incelemesi konunun derinlemesine analizi için bir gerekliliktir. Ayrıca, İsrail'in Kürt stratejisinin 'ABD'nin Kürt stratejisine' nasıl etki ettiği sorusu ya da bir başka deyişle Washington'daki İsrail lobisinin Kürt sorunuyla olan ilişkisi, bu lobilerin Kuzey Irak ile ilgili faaliyetlerinin bilinmesini gerektirmektedir. Bu konularda tezimde incelemeye tabi tutulmuştur. Bölgede bir Kürt Devleti kurulmasını kendi toprak bütünlüğü için büyük bir tehdit olarak gören Türkiye'nin, bölgede bir Kürt Devleti kurulması fikrinin en kadim ve istikrarlı destekçisi olan İsrail'le stratejik ortak haline gelmeye çalışmasının ne denli irrasyonel bir seçim olduğu ve ironik bir durum arz ettiği İsrail ile Türkiye'nin bölgedeki menfat uyuşmazlıklarının yol açtığı çatışma alanlarının, uzlaşma alanlarından fazla olduğu tezin ileriki bölümlerinde ortaya konmaya çalışılmıştır. Özellikle, bu tezimin hazırlanması sırasında bana verdiği destek, gösterdiği ilgi ve alaka nedeniyle tez danışmanım sayın Yrd. Doç. Dr. Zeynep DAĞI hocama teşekkürlerimi bir borç bilirim.