Arpa ağırlıklı bıldırcın rasyonlarına fitaz ve ß-glukanaz enzimi ilavesinin performans, yumurta kalitesi, bazı kan parametreleri ile kemik kriterleri ve kuluçka randımanı üzerine etkileri

Bu araştırmada; arpa ağırlıklı bıldırcın rasyonlarına fitaz ve ß-glukanaz enzimleri ilavesinin 0-35 günlük yaşlar arasındaki hayvanlarda performans, bazı kan parametreleri ve tibia kemik kriterleri üzerine etkilerinin yanı sıra; yumurta döneminde, farklı protein içeriğine sahip, enzim ilaveli ve DCP katkısı bulunmayan arpa ağırlıklı damızlık bıldırcın yemlerinin hayvanlarda performans, yumurta kalitesi, bazı kan parametreleri ile tibia kemik kriterleri ve kuluçka randımanı üzerine etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Büyütme dönemi karışık cinsiyette toplam 864 adet bıldırcın ile 4 grup üzerinden 6 tekerrürlü olarak başlatılmış, cinsiyet ayrımının yapıldığı 3-5. haftalar arasında ise 3 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Büyütme dönemi rasyonları 2900 kcal/kg ME, % 24 HP, % 0.80 Ca ve % 0.34 Py içerecek şekilde arpa ağırlıklı katkısız kontrol, fitaz enzimi katkılı (tona 1 kg), ß-glukanaz enzimi katkılı (tona 50 g) ve fitaz + ß-glukanaz enzimi katkılı olarak düzenlenmiştir. Yumurta döneminde ise damızlık bıldırcınlar, arpa ağırlıklı % 16, 18 ve 20 HP, 2850 kcal/kg ME, % 2.5 Ca, DCP katkısız, fitaz ve ß-glukanaz enzimi ilaveli yemlerle 3x2x 2 faktöriyel düzende 12 grupta 10'ar tekerrürlü olarak beslenmişlerdir. Bunun yanında, yeterli/yetersiz düzeyde P'nin bıldırcınlar üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla DCP ilaveli 3 ayrı deneme rasyonu daha oluşturulmuştur. Büyütme dönemi sonunda, arpa ağırlıklı yemlere ß-glukanaz enzimi ilavesinin ilk 3 haftalık dönemde CA (P<0.01), CAA (P<0.01), YDS'yi (P<0.05) iyileştirdiği, yem tüketimini ise etkilemediği tespit edilmiştir. Cinsiyet ayrımının yapıldığı 3. haftadan sonra dişiler erkeklerden daha ağır bulunmuştur. Rasyonlara ß-glukanaz ilavesi nispi karaciğer ve sindirim kanalı ağırlığını azaltmış (P<0.05), tibia ağırlığı (P<0.05), tibia iç çapı(P<0.01), serum Ca içeriği (P<0.05) ve gübre KM miktarını arttırmıştır (P<0.05). Fitaz enzimi ilavesi performans üzerine herhangi bir etki yaratmazken, hayvanlarda abdominal yağ içeriğini azaltmış (P<0.05), serum P içeriği (P<0.01), tibia kül ve P miktarını da (P<0.05) arttırmıştır. Sindirim sistemi ağırlığı, gübre külü, kemik KM'si, kemik külü ve kemik P içeriği üzerine fitaz x ß-glukanaz interaksiyonlarının etkisi önemli görülmüştür. Yumurta dönemi sonunda, CA, CAA, YDS, yem tüketimi ve yumurta verimi muamelelerden etkilenmemiştir. Yumurta ağırlığı rasyon HP seviyesinden etkilenmiş ayrıca yemlere ß-glukanaz ilavesi, yumurta ağırlığı (P<0.05) ve yumurta kütlesini (P<0.01) iyileştirmiştir. Yumurta kabuk ağırlığının, düşük HP seviyesindeki yemlere fitaz ve ß-glukanaz enziminin birlikte kullanılması durumunda azaldığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, arpa ağırlıklı ve yeterli düzeyde P içeren etlik bıldırcın rasyonlarına ß-glukanaz ilavesi, hayvanlarda performans, kesim ve karkas özellikleri, tibia ağırlığı, serum Ca düzeyi ve gübre KM içeriği bakımından olumlu etkiler yapmış; fitaz ilavesi ise, karkas kalitesini iyileştirmiş ayrıca kemikte P miktarını arttırmıştır. Yumurtlama dönemindeki bıldırcın rasyonlarında bulunan HP düzeyinin, yumurta ağırlığı ve kalitesini etkilediği bu nedenle protein miktarının % 18'in altına düşmemesi gerektiği ayrıca bu dönemde yemlere fitaz ilavesiyle gübre ile P atımının % 15.8 düzeyinde azaldığı tespit edilmiştir (P<0.01).