turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Türk Hukukunda belirli süreli iş sözleşmesi

Belirli süreli iş sözleşmesi, belirli objektif koşulların varlığı durumunda, sözleşmenin sona erme tarihi sözleşmenin kurulması esnasında belirlenen veya taraflarca öngörülebilirolan sözleşmedir. ş Hukuku'nda istisnai nitelikte bir sözleşme türü olarak değerlendirilenbelirli süreli iş sözleşmeleri, işçilerin bir takım haklarının kısıtlanması amacıyla kötüyekullanılan kurumların başında gelmiştir. Özellikle 4857 sayılı ş Kanunu'nun kabulünden önceki dönemde, mevzuatımızda bu tür sözleşmelere ilişkin genel bir düzenleme olmadığı gibi, sözleşmenin özelliğinden kaynaklanan herhangi bir özel hüküm de bulunmamaktaydı. Ancak bu tür sözleşmelerin işverenlerce kötüye kullanımının yaygın bir hal almasını dikkate alan Yargıtay, bu durumun önüne geçmek için bu sözleşmelere ilişkin bazı ilkeler kabul etmiş ve uygulamıştır. 4857 sayılı ş Kanunu'nun kabulüyle birlikte ise bir defaya mahsus olarak yapılan belirli süreli iş sözleşmelerinde dahi objektif bir nedenin bulunması gerekmektedir. Bu itibarlaobjektif bir neden olmaksızın yapılan belirli süreli iş sözleşmesi, zincirleme iş sözleşmesi niteliği kazanmasa bile, baştan itibaren belirsiz süreli iş sözleşmesine dönüşecektir. Bu durumda, üst üste yapılmasını gerektirecek bir objektif nedenden yoksun olan zincirleme iş sözleşmelerinin ise, yapılan ilk sözleşmenin başlangıcından itibaren belirsiz süreli iş sözleşmesine dönüşeceğine şüphe yoktur. Bu çalışmada ayrıntılı bir biçimde incelen hususu, belirli süreli iş sözleşmesiyapılabilmesi için gerekli olan objektif nedenler oluşturmuştur. Ancak belirtmek gerekir ki;çalışmamız belirli süreli iş sözleşmelerinin tabi olduğu şekil şartı ve bu şartın hukuki niteliği ile birlikte bu tür sözleşmelerin sona erme halleri ve sonuçlarını da içermektedir.
5237 sayılı Türk Ceza Kanununda bilişim sistemini engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme suçu

Bilişim sistemleri ekonomi, sağlık, eğitim, bilimsel araştırmalar, savunma, idare gibi hayatımızın birçok alanında etkin bir rol oynamaktadır. Günümüzde hemen hemen tüm devlet kurumları, bankalar ve ticari işletmeler bütün iş ve işlemlerini bilişim sistemlerini kullanmak suretiyle gerçekleştirmektedir. Vazgeçilemez hale gelen bilişim sistemlerinin, geçici süreyle de olsa çalışamaması büyük zararlara neden olabilmektedir. Özellikle çok iyi bir şekilde üretilmiş olan zarar verici yazılımlar ile pek çok kamu kurumunun işleyemez hale getirilebilmesi mümkün olduğu gibi şirketlerin ticaret yapması da engellenebilmektedir. Yasa koyucu bu gibi yıkıcı etkileri olan eylemleri düzenleme altına alarak, bir nebze de olsa ortaya çıkabilecek zararların önüne geçmek istemiştir. Atfedilen bu önem dolayısıyla çalışmamızda, Bilişim Sistemini Engelleme, Bozma, Verileri Yok Etme veya Değiştirme Suçu incelenmiştir.
Anayasal tartışmalar ışığında yerel yönetimlerde mali özerklik

Son yıllarda Türkiye gündeminde önemli bir yer işgal eden sivil anayasa tartışmalarında, yerel yönetimlerde idari ve mali özerkliğin temini konusu, çözülmesi gereken bir sorun olarak ortaya konmaktadır. Bütünleyici parçası olduğu idari özerklikten farklı olarak mali özerklik, kamuya ait mali kaynakların paylaşımı anlamına da geldiğinden, tüm toplumu ilgilendirmekte, yasal düzenlemelerin yanı sıra adeta mali nitelikte bir toplum sözleşmesini gerektirmektedir. İşbu çalışmada, anayasal tartışmaların yoğun olarak devam edeceği anlaşılan önümüzdeki döneme, tamamlanan çalışmalardan ve tarihsel süreçten hareketle ışık tutulmaya gayret edilmektedir. Yerel yönetimlerde mali özerklik konusu güncel gelişmeler ve çağdaş örnekler göz önünde bulundurmak suretiyle incelenmektedir. Ayrıca, Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı'na uyumun sağlanabilmesi için Anayasada ve yasalarda yapılması gereken değişiklikler üzerinde durulmaktadır.
İslam Hukuk tarihinde devlet ve fonksiyonları

2001- SAYFA XV+245 Jüri : Prof. Dr. Beşir GÖZÜBENLİ Hukuk ve devlet, düşünceyi asırlar boyu meşgul eden iki olgudur. İşlevsel açıdan büyük önem taşıyan hukuk, devlet ve kurumlar, tarihi süreçte, teori ve uygulamada farklı görünümler arz etmiştir. Çünkü değişen hayat insanların yeni modeller ve uygulamalar geliştirmelerini zorunlu kılmaktadır. Buna paralel olarak, gelişmeyi disipline etmede din de önemli bir unsurdur. Bu sebeple, bütün toplumlarda olduğu gibi, müslüman hukukçular ve uygulayıcılar da geçmişşte bu kavramları kendi kültürel ortamlarına uygun şekilde anlamış ve yorumlamışlardır. Öyleyse günümüzde devlet ve hukuk yapılanmasında, içinde bulunulan kültürel ortam ve birikim etkili olmalıdır. Bu etkininin boyutlarını nasslar, tarihteki uygulamalar ve son bilimsel veriler beraber belirlemelidir.
Anayasal sistemimizde bakanlar kurulu

Çağdaş Demokrasilerde yürütme kavramı Anayasa Hukukunun sürekli gündeminde yer alan bir konudur. Yürütmenin görevleri sosyo-ekonomik gelişmelere bağlı olarak sürekli artmaktadır. Bu olgu ise güçlü yürütme ya da yürütmenin güçlendirilmesi düşüncesini beraberinde getirmiştir. Günümüz Anayasal demokrasilerinde görevleri sürekli artan yürütme organı yapısı bakımından monist ve düalist yürütme olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Anayasa Hukuku doktrininde hükümet sistemleri, kuvvetlerin arasındaki ilişkilere göre sınıflandırılmaktadır. Kuvvetlerin yumuşak ayrılığı ya da ılımlı işbirliği diye nitelendirilen parlamenter hükümet sisteminde, düalist yürütmenin siyasi açıdan sorumlu kanadı bakanlar kuruludur. Yürürlükteki Anayasal sistemimiz, getirilen yarı başkanlık eleştirilerine karşın düalist parlamenter hükümet sisteminin asli özelliklerini benimsemiştir. Bu bağlamda siyasal sistemimizde siyaseten yetkili ve sorumlu olan kanat bakanlar kuruludur. Ne var ki, yürürlükteki Anayasamız aslında sembolik yetkileri olması gereken Cumhurbaşkanını güçlendirmiş ve geniş yetkilerle donatmıştır. Anayasamız bakanlar kurulu içinde ise Başbakanı güçlendirmiştir. Parlamenter hükümet sistemlerinde düalist yürütmenin siyasal açıdan sorumlu kanadı olan bakanlar kurulunda, çağdaş batı demokrasilerinde olduğu gibi, ülkemizde de Başbakan çok önemli bir yer kazanmıştır. Kurulun gerçek lideri artık başbakandır. Başbakan, bakanlar kurulunun en başta gelen üyesi ve lideri olarak, hükümetin genel siyasetini belirlenmesinde rol oynar, bakanlıklar arasında uyum ve işbirliğini gözetir. Bu bağlamda başbakan bakanlar kurulunun devlet başkanı ve parlamento ile olan ilişkilerinde de hükümetin genel siyasetini yürütür.
Kesin hükmün objektif sınırları

Çalışmamızda, kesin hükmün etkisi objektif sınırları bakımından incelenmiştir. Kesin hükmün objektif sınırlarının hangi kriterlere bağlı kalınarak çizildiğini tespit edilmiştir. Bu bağlamda, karar gerekçesinin de kesinleşip kesinleşmeyeceği hususu değerlendirilmiştir. Çalışmamız, beş ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, kesin hükmün objektif sınırlarını tespit etmeden önce, kesin hükmün tarihi gelişimi incelenmiştir. Bu bağlamda Roma Hukuku'ndaki tüketme ve sonradan Alman Hukuku'nda gelişenbağlayıcılık öğretilerine yer verilmiştir. İkinci bölümde, kesin hüküm düzenlemesinin temeli, yapısı ve maddi içeriği irdelenmiştir. Bu kapsamda kesin hükmün objektif sınırlarıyla ilgili olarak 19. yüzyılda gelişen teoriler ve bunların Alman kanun koyucusunu ne şekilde etkilediği değerlendirilmiştir. Bu bölümün sonunda Alman Medeni Usul Kanunu'nun 322. maddesi ile, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 237. maddesi karşılaştırılmıştır. Üçüncü bölümde ise, günümüzdeki kesin hüküm kapsamı incelenmiştir. Burada iki ana grup karşımıza çıkmaktadır: Birincisi, kesin hükmün kapsamının kural olarak dartutulduğu Kara Avrupası Hukuku, ikincisi ise, kesin hüküm sınırlarını esnek ele alan ve geniş bir biçimde değerlendirildiği Anglosakson Hukuku. Bu iki sistem arasındaki başlıcafarklılıklara değinilmiştir. Sonra kesin hüküm teorileri ve kurumun mahiyeti incelenmiştir. Çalışmamızın dördüncü bölümünde, kesin hüküm kapsamının dava konusuylaolan ilişkisini değerlendirilmiştir. Kararın kesinleşen bölümü, dava konusundanoluştuğuna göre, dava konusunun ne olduğunu araştırılmıştır. Burada maddi ve usul hukuku kökenli teorilere yer verilmiştir. Dava konusunu, çift unsurlu teoriye görebelirledikten sonra, bu sonucun, kesin hükmün objektif sınırları üzerindeki etkisi incelenmiştir. Beşinci ve son bölümde ise, kısmi davalarda, kesin hükmün kapsamıaraştırılmıştır. Bu bağlamda öncelikle kısmi davaların özelliklerine değindikten sonra, normal davalardan farklı bir çözüme gidilmesinin gerekli olmadığı sonucuna varılmıştır.
İptal davalarında hukukla uygunluk denetiminin sınırları

İdare, bir idari görevin yerine getirilmesi amacıyla kamu gücünü kullanarak tesis etmiş olduğu işlemlerle bir hukuki durum yaratmaya, mevcut hukuki durumu değiştirmeye veya sonlandırmaya yetkilidir. İdari işlemler, idarenin tek yanlı irade açıklaması sonucunda ilgililerin rızasına gerek kalmaksızın hukuk aleminde sonuç doğurmaktadır. İşte idarenin bu üstün yetkilerine karşı bireyin korunması hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir. Bu amaçla hukuk devleti ilkesini benimsemiş ülkelerde idare tarafından tesis edilen işlemlerin hukuka uygunluğunun yargısal denetimi yapılmaktadır. İdarenin yargısal denetimini kabul eden ülkelerde belli başlı iki adet sistem söz konusudur. Bunlar; yargının bir bütün olarak örgütlendiği yargı birliği sistemi ve idari yargının ayrı bir yargı kolu olarak yer aldığı idari yargı sistemidir. Bizim hukukumuzda idari yargı sistemi benimsenmiş olup, İYUK. 2/1. maddesi uyarınca iptal davaları, tam yargı davaları ve idari sözleşmelerden doğan davalar olmak üzere üç tür dava bulunmaktadır. İdarenin görevlerini yerine getirmek amacıyla tesis etmiş olduğu işlemler çeşitli açılardan sınıflandırılabilir. İdari işlemler; tek yanlı olarak tesis edilmekle meydana gelirler, aksi ispatlanıncaya kadar hukuka uygunluk karinesinden yararlanırlar ve tesis edilmekle başka bir işleme gerek kalmaksızın sonuç doğurular. İdarenin yargısal denetiminin de bir sınırının olması gerektiği kuşkusuzdur. Bizim hukukumuzda da idarenin yargısal denetiminin bir sınırı olduğu kabul edilmektedir. Buna göre; idari yargı yetkisi, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır. İdari mahkemeler, yerindelik denetimi yapamazlar, yürütme görevinin kanunlarda gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı veremezler.
Bankacılık Kanunu'nda yer alan suçlar

Son yıllarda yasanan ekonomik krizler ve bankacılık krizleri, bankacılık suçlarını gündemegetirmis, bu süreçte, önce 1999 yılında 4389 sayılı Bankalar Kanunu kabul edilmis, bundan kısa bir süre sonra da 2005 yılında 5411 sayılı Bankacılık Kanunu yürürlüge girmistir. Bugün yürürlükte olan Bankacılık Kanunu, 150 ile 160. maddeler arasında çesitli suçlara yer vermisdurumdadır. Çalısmamızda öncelikle ekonomik suç kavramı, bankacılık suçları vekarsılastırmalı hukuktaki düzenlemeler ele alınmıs, banka yöneticilerinin ve tüzel kisilerin suç faili olabilmesi tartısılmıstır. Daha sonra ise Bankacılık Kanununda yer alan suçlar tek tek ele alınarak maddi ceza hukuku açısından incelenmis ve ortaya çıkabilecek sorunlar tartısılarak, degisiklik önerileri getirilmistir
ICSID andlaşması uyarınca verilen hakem kararlarının icra edilmesi

Bu tezin amacı; ICSID tahkimine ilişkin hakem kararlarının icrasının etkinliğini tayin etmektir. Bu tezin sonunda ortaya çıkan sonuç, yabancı yatırımlara ilişkin uyuşmazlığın çözümünde verilecek ICSID hakem kararının icrasında, ICSID tahkimin, yabancı hakem kararlarının tanınması ve tenfızi için uygulanan New York Andlaşması'ndan daha etkin bir rejime sahip olduğudur. Washington Andlaşması'na göre verilen hakem kararlan, Andlaşma'ya üye ülkelerin nihai mahkeme karan gibi icra edilir. Dolayısıyla Andlaşma'yı imzalayan ülkelerin yerel yargı organlannm hakem kararlannı denetleme, yeniden inceleme, iptal etme veya bu hakem kararını engelleyecek herhangi bir karar alma yetkisi yoktur. ICSID hakem kararları nihai, bağlayıcı ve kesin hüküm niteliklerine sahiptir. ICSID hakem karannın oldukça basit bir onama ve icra prosedürü vardır. Üye ülkeler kendi yerel mahkemelerinin nihai karanymış gibi ICSID hakem kararını onayıp icra edecektir. ICSID'e üye ülkeler dilerlerse ICSID Merkez'e daha önceden bildirmek üzere, yetkili bir mahkemeye veya otoriteye ICSID Genel Sekreterliği'nce onaylanmış hakem kararının bir nüshasını sunmalan karann icra edilebilmesi için yeterli olacaktır. ICSID'e üye devletlerin iki yükümlülüğü vardır: Bağlayıcı olan hakem kararlannı onamak ve devlete karşı yüklenen parasal borçlan yerine getirmek. Bu tez yabancı yatınmlara ilişkin uyuşmazlıklann çözümünde uygulanan ICSID tahkimi ve ICSID tahkime ilişkin hakem kararlannm icrasını içermekle birlikte, aynca ICSID hakem kararlannm Türkiye'de icrasını içerir.
Kasko sigortası sözleşmesi

Motorlu araçlar günümüzde insan yaşamı için son derece önem taşımaktadırlar. İnsan yaşamındaki rolleri arttıkça, onları dışarıdan gelecek hasarlara karşı koruma ihtiyacı da doğmaktadır. Bu sebeple araçta meydana gelebilecek çeşitli zararlar kasko sigortası ile teminat altına alınmaktadır. Kasko sigortası bir sigorta sözleşmesidir. Niteliği itibariyle bir zarar sigortası olmakla birlikte, aynı zamanda mal sigortasının bir türüdür. Türk Ticaret Kanunu'nda kasko sigortasına ilişkin özel bir hüküm bulunmamaktadır. Kasko sigortasına ilişkin hükümler 01.04. 2013 tarihinde yürürlüğe giren Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları ile düzenlenmiştir. 01.04. 2013 tarihinde yürürlüğe giren Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartlarındaki hükümler dikkate alınarak kasko sigortası sözleşmesine ilişkin herhangi bir çalışma bulunmamaktadır. Bu durum da ilk olma özelliği taşıyan tez çalışmamızın önemini arttırmaktadır. Tez çalışmamızda kasko sigortası sözleşmesi Türk hukukundaki mevzuat kapsamında incelenmiş, teminata dahil olan ve teminata dahil olmayan zararlara, tarafların yükümlülüklerine ve kasko sigortası sözleşmesinin sona ermesi hallerine temas edilmiştir.
Karşılaştırmalı Hukukta doğal gaz sözleşmelerine uygulanan al ya da öde klozu

Günümüzde doğal gaz 'temiz enerji' kaynağı olması nedeniyle tüm dünyada oldukça büyük oranda kullanılmaktadır. Ancak doğal gaz rezervleri coğrafi konumları itibariyle her ülkede bulunmamaktadır. Doğal gaz rezervleri bulunmayan ülkeler doğal gaz arz güvenliklerini sağlamak için, üretici ülkelerden doğal gazı satın almaktadırlar. Bu nedenle de doğal gaz üreticisi ülkelerle, doğal gaz rezervleri bulunmayan ülkeler arasında uzun dönemli doğal gaz alım-satım sözleşmeleri yapılmaktadır. Al ya da Öde Kaydı düzenli gelir akışını sağlaması nedeniyle, söz konusu sözleşmelerin hemen hemen hepsine konulmaktadır. Enerji arz güvenliğini sağlaması bakımından dışa bağımlı olan Türkiye'nin de, doğal gaz rezervleriyle zengin olan Rusya, İran ve Azerbaycan'la yaptığı uzun dönemli doğal gaz alım-satım anlaşmalarında da söz konusu Kloz kullanılmaktadır. Nitekim Azerbaycan ve Türkiye için Klozun öneminin büyük olmasına rağmen, her iki ülke hukukunda da halen Kloz hakkında düzenlenme yapılmamıştır ve detaylı şekilde incelenmemiştir. Bu nedenle de Kloz hakkında ABD ve AB hukukundaki düzenlemeleri de inceleyerek karşılaştırmalı olarak, Azerbaycan ve Türkiye doğal gaz piyasasına ışık tutmak adına kapsamlı bir akademik çalışma yapmak kararlaştırılmıştır. İlk bölümde, enerji kaynağı olarak doğal gazın tanımı, tarihsel gelişimi ve ABD, AB, Türkiye ve Azerbaycan doğal gaz piyasalarının hukuki yapısı, ikinci bölümde doğal gaz sözleşmeleri, üçüncü bölümde Al ya da Öde Klozu, son bölümdeyse karşılaştırmalı hukukta Al ya da Öde Klozu kapsamlı olarak incelenmiştir.
Türk Çalışma Mevzuatı uyarınca işçinin çalışmaktan kaçınma hakkı

İşçinin iş sözleşmesinden doğan en temel borcu; iş görmektir. Türk İş Hukuku mevzuatında düzenlenen ve işçiye tanınan çalışmaktan kaçınma hakkı ise, işçinin bu borcunun kanuni bir istisnasını teşkil etmektedir. Kanun koyucu, bu istisnayı iki duruma ilişkin olarak ve işçinin iş sözleşmesini sonlandırmaksızın hakkını elde edebilmesi amacıyla getirmiştir. İşçinin çalışmaktan kaçınma hakkının gündeme geldiği ilk durum, ücretin ödenmemesidir. Ücret, iş sözleşmesinin asli bir unsuru olmakla birlikte aynı zamanda işçinin en önemli geçim kaynağıdır. Dolayısıyla, işveren ücreti zamanında ve eksiksiz ödemekle yükümlüdür. İşveren, bu borcuna aykırı davranması halinde bazı sonuçlarla karşılaşacaktır. Bu sonuçlardan biri de tezimizin inceleme konusunu oluşturan ve İşK.'nun 34. maddesinde düzenlenen işçinin çalışmaktan kaçınma hakkıdır. Çalışmaktan kaçınma hakkının gündeme geldiği diğer durum ise, ciddi ve yakın tehlike halidir. İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu m. 13 hükmünde düzenleme altına alınan bu hak, aslında Kanunun kapsamında yer alan tüm çalışanlar açısından mevcuttur. Söz konusu hak, işçinin vücut bütünlüğünü korumaya yönelik olup önleyici bir nitelik taşımaktadır. Bu anlamda, işverenin işverenin işçiyi koruma ve gözetme borcunun bir gereği olarak iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin gerekli önlemleri alarak işçiye güvenli bir çalışma ortamı sağlama yükümlülüğü bulunmaktadır. İşçi bu hakkını kullanarak iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin gerekli önlemleri alması konusunda işvereni zorlamaktadır. Çalışmamızda, çalışmaktan kaçınma hakkının uluslararası ve ulusal dayanakları ile hukuki niteliğine ilişkin değerlendirmelere yer verilmiştir. Mevzuatımızda söz konusu hakkın gündeme geldiği ve kullanılabildiği iki durum ayrıntılı olarak ele alınmış ve kullanılmasının şartları, kullanım şekli, hukuki sonuçları ile kanunda açıkça düzenlenmeyen bazı hususların yarattığı sorunlar doktrindeki görüşler ve yargı kararları ışığında incelenmeye çalışılmıştır.
Miras hukukunda muvazaalı işlemler ve tabi olduğu hükümler

Türk Hukukunda önemli bir yeri olan Muvazaa kavramı; iki tarafın gerçek iradesi ile dışa yönelik beyanları arasında ortaya çıkan uygunsuzluk hali olarak tanımlanabilir. Muris Muvazaası ise murisin mirasçılarını miras hakkından mahrum bırakmak gayesiyle yaptığı işlemlerdir. Bu işlemler genellikle, murisin mirasçılarından mal kaçırmak amacıyla yaptığı; gerçekte bağış olan sözleşmeyi, tapuda resmi memur önünde satım olarak gösterdiği sözleşmelerdir. Muris sağlığında, mirasçılarının miras haklarını engellemek amacıyla, bağışlama ve satış sözleşmelerine başvurduğu gibi buna benzer başka işlemler de yapabilmektedir. Mirasçıların murisin sağlığında yaptığı hukuki işlemlerde muvazaa bulunduğunu ileri sürmeleri dava yoluyla olacaktır. Miras bırakanın muvazaalı hukuki işlemi kesin hükümsüz olduğu için mirasçılar tarafından muvazaa iddiası herhangi bir zamanaşımı süresine tabi olmaksızın, her zaman ileri sürülebilecektir. Çalışmamızda yukarıda özet olarak ele aldığımız konular doktrin ve Yargıtay kararları açısından ayrıntılı olarak işlenecektir.
İngiliz ve Türk yargılama hukukunda sözlülük ilkesi

Medeni usul hukukunda sözlülük ilkesi, yargılama faaliyeti boyunca çeşitli görünümlere sahiptir. Sözlülük ilkesi hüküm temelini oluşturacak dava malzemesinin sözlü olarak sunulmasını ifade ettiği gibi, ayrıca yargılamanın şekli anlamda yürütülmesini kolaylaştıran bir enstrüman olarak da karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmada sözlülük ilkesinin yargılamada ne ölçüde rol oynadığı ve ne ölçüde kısıtlandığı incelenecektir. Tez, giriş ve sonuç bölümü hariç iki bölümden oluşmaktadır. İlk bölümün birinci kısmı sözlülük ilkesinin tarihsel temellerine ayrılmıştır. İkinci kısımda ise öğretide ileri sürülmüş görüşlerden istifade edilerek sözlülük ilkesinin tanımı ve doğrudan bağlantılı olduğu diğer ilkelerle ilişkisi ele alınacaktır. İkinci bölümde ise sözlülük ilkesinin yargılama aşamaları boyunca nasıl tatbik edildiği detaylı olarak açıklanacaktır. Çalışmada İngiliz ve Türk hukuku mukayeseli olarak ele alınmış, böylece ilkenin Anglo-Sakson hukuk ve Kıta Avrupası hukukundaki farklı görünümleri ortaya konmaya çalışılmıştır.
Avrupa insan hakları sözleşmesi çerçevesinde Azerbaycan Hukukunda adil yargılanma hakkı

Eski dönemlerden günümüze kadar gelen zaman diliminde 'Adil Yargılanma İlkesi' çok ciddi aşamalar kaydederek, günümüzde birçok anayasa, uluslararası sözleşme ve ulusal yasalarda güvence altına alınmıştır. AİHS'in 6. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkı, yargılamanın hakkaniyete uygun ve adil bir biçimde yerine getirilmesini amaçlamaktadır. Tezimizin amacı, AİHS'in 6. maddesinde ifade edilen adil yargılanma hakkının kapsamının ne olduğunun, bu hakkın unsurlarının nelerden ibaret olduğunun ve adil yargılanma hakkının Azerbaycan hukukunda nasıl korunduğunun ortaya konulmasıdır. Bilindiği üzere adil yargılanma hakkı en temel insan haklarından birisidir. Bu hak, adil yargılanma hakkı, Magna Carta'dan başlayarak bugüne kadar sürekli gelişmiş ve gerçek anlamda AİHS'de yerini bulmuştur. AİHS'in 6. mddesi tamamıyla adil yargılanma hakkına ve bu hakkın unsurlarına ayrılmıştır. Söz konusu maddede adil yargılanma hakkının kapsamına nelerin dahil olduğu teker teker sayılarak hepsi koruma altına alınmıştır. Tezimizde ilk önce adil yargılanma hakkını kavramsal açıdan inceledik, doktrindeki görüşlere yer verdik. Daha sonra günümüze ışık tutması açısından adil yargılanma hakkının hem batıdaki hem de Azerbaycan'ın hukukundaki tarihsel gelişimini ortaya koymaya çalıştık. Tezin ikinci bölümünde ise AİHS bağlamında Azerbaycan Hukukundan da örnekler vererek adil yargılanma hakkını irdeledik. Burada adil yargılanma hakkının unsurlarını teker teker mahkeme kararlarından da örnekler vererek açıkladık. Tezin üçüncü bölümünde de Sanığa Tanınan Asgari Güvencelerin neler olduğunu, AİHS'de, Azerbaycan Anayasasında ve kanunlarında nasıl korunduğunu aktarmaya çalıştık. Sonuç kısmında ise, kişisel görüş ve değerlendirmelere yer verilmiştir. Biz bu çalışmamızda sadece adil yargılanma hakkının teorideki durumunu ortaya koymağa çalışmada, aynı zamanda ulusal hukukumuzdaki aksaklıklara ışık tutabilmek için AİHM kararları ışığında bu hakkı irdeledik.
Hava sahası ve hava ulaştırmanın hukuki rejimi

Birinci ve İkinci Dünya Savaşları sırasında hava araçlarında yaşanan teknolojik gelişmeler sonraki süreçte hukuk kurallarına da yansımıştır. Nitekim Birinci Dünya Savaşı'nın akabinde akdedilen çok taraflı niteliğe sahip Paris, Madrid ve Havana Sözleşmelerinde sivil havacılığa ilişkin temel hukuk kurallarına yer verilmiş ve hava sahasında tam ve münhasır egemenlik ilkesi yazılı bir kural haline gelmiştir. Şikago Konferansı'nın sonunda imzaya açılan Şikago Sözleşmesiyle hava sahasında tam ve münhasır egemenlik ilkesi yazılı bir kural olarak tekrar benimsemiştir. Transit geçiş ve teknik iniş olmak üzere ilk iki trafik hakkını düzenleyen Hava Transit Antlaşması'na çok sayıda devlet taraf olmuştur. Hava Ulaştırma Antlaşması ticari trafik haklarını düzenlediğinden ve çok taraflı bir yapıya sahip olduğundan kendisine taraf toplayamamıştır. Sonuç olarak geçerliliğini hala muhafaza etmeye devam eden Şikago Rejimi günümüz şartlarında yetersiz kalmış ve yerini dolaylı yoldan da olsa iki taraflı antlaşmalar rejimine bırakmıştır. Bu rejim dahilinde 20. yüzyılın ikinci yarısından bu yana devletler, sınırlayıcı hükümler içeren iki taraflı hava ulaştırma antlaşmaları aracılığıyla birbirlerine ticari trafik haklarını tanımıştır. Ancak ABD, iç hukukta yaşadığı deregülasyon sürecinin sonrasında AB ile akdettiği 'Açık Semalar' Antlaşması vasıtasıyla sınırlayıcı iki taraflı antlaşmalar rejimi algısını bir ölçüde kırmış ve 'Açık Semalar' gibi benimsediği liberal bir politikayla uluslararası hava ulaştırmayı rekabete açık ve serbest bir alan haline getirmiştir. Tüm bu noktalardan hareketle çalışmamızın amacı hava sahası ile uluslararası hava ulaştırmanın tabi olduğu rejimin geçmişşten günümüze kadarki gelişimi ve rejimin güncel gelişmelere yansımalarını ortaya koymaktır.