turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
A classroom experiment on story-based teaching with young learners with a focus on vocabulary retention and students' reflections

Bu çalışmanın konusu, hikaye tabanlı ders ve normal ders gören çocukların kelime bilgi puanlarını karşılaştırarak onların kelime öğrenimlerinde anlamlı bir fark olup olmadığını görmek ve öğrencilerin hikaye tabanlı öğretim konusundaki tepkilerinibulmaktı. Bu çalışma için örneklem grubu uygunluk ölçütüne göre seçilen ve kontrol ve deney grubu olarak ikiye ayrılan 32 ilköğretim okulu öğrencisinden oluşmuştur. Üç haftalık uygulama boyunca, kontrol grubu her zamanki normal İngilizce derslerinigörmeye devam ederken deneysel grup hikaye tabanlı ders görmüştür. Veriler kaynak taramaya dayalı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen kelime testleri, anket ve mülakat yoluyla toplanmıştır ve bu veri toplama araçları iki dil öğretmeni ve bir akademisyen tarafından incelenmiştir. Benzer olarak, veri analizi de her iki dersin de bir dereceye kadar anlaşılır olduğunu göstermiştir. Ne var ki, bulgular hikaye tabanlı öğretimin öğrencilerin öğrenim davranışlarını etkileyen duyuşsal faktörleri daha çok dikkate aldığını doğrulamıştır. Çalışmanın sonuçları, normal dersin ve hikaye tabanlı dersin öğrencilerin kelime kazanımları ve kelime hatırlama düzeyleri üzerindeki etkisinin benzer olduğunu göstermiştir. Mülakat bulguları, başarı olarak daha zayıf olan öğrencilerin normal dersteyanlış yapma korkusuyla sessiz kaldıkları ama hikaye tabanlı derste başarısızlık korkusuolmaksızın içinde bulundukları grubun bir üyesi olarak davrandıkları yönündeki eğilime işaret etmiştir. Diğer taraftan, daha başarılı öğrenciler ise hikaye tabanlı derste daha iyihissetmekle beraber, 'duyuşsal filtre'lerinin her iki derste de düşük olduğunu belirtiler. Hem öğrencilerin tepkileri hem de araştırmacının gözlemleri hikaye tabanlı dersin en göze batan unsurunun bu tür dersin sağladığı öğrenme zevki olduğunu göstermiştir.
Belagat ekseninde retorik/dil bilimi terimleri

Belagat, dili ve sözün kullanımını kurallara bağlama ihtiyacından ortaya çıkmış, en eski ve sürekli disiplinlerden biridir. Bilimsel bir disiplin olmasının yanında, estetik özellikler de sergileyen belagat, birincil malzemesinin dil olması nedeniyle dil biliminin çalışma alanına girmektedir. Birbiriyle uyumlu ve benzeşen özelliklerinin yanında, farklı nitelikler de sergileyen bu disiplinlerden belagat, Batıda retorik adıyla anılırken Türkçede yakın dönemlerde 'sözbilim' ve 'söz sanatı' olarak adlandırılmaktadır. Bu çalışmada belagat/retorik/sözbilim ekseninde önerilen terimlerin birbirini karşılama düzeyi incelenmeye çalışılmıştır. Böylece söz konusu alanların gerek içerik gerek terminoloji bakımından ne denli örtüştüğü görülmek istenmiştir. Çalışmada önce belagat terimleri tanımları ve kulanım özellikleriyle ele alınmış, Arap kaynaklarına ait belagat terimlerinin Türkçede ve Batı kaynaklarındaki karşılıklarına yer verilmiştir. Burada ele alınan Türkçe ve Batı kaynaklı dilbilimsel öneriler de yine tanımları ve kullanım özellikleriyle belirtilerek belagat terimleriyle ortak ve ayrılan yönlerine dikkat çekilmiştir. Daha sonra kelimelerin terim olarak ele alınabilmeleri için gerekli koşullara göre, kabul edilebilirlikleri incelenmiş, önerilen Türkçe kelimelerin yapı ve anlam özelliklerine değinilmiştir. Türkçede belagat, daha köklü ve belirgin bir geçmişşe sahiptir. Dilbilimi çalışmaları ise çoğu tercüme esasında olmak üzere yenidir. Bugün belagat ile sözbilim/retorik/dil bilimi çalışmalarında ele alınan konular denk görünse de aralarında yaklaşım farkları vardır. Bu farklar özellikle belagat terimlerinin karşılanmasında kendini gösterir. Bu bağlamda Türkçenin terim meselesi de göz önüne alındığında iki alan birbirinden olduğundan çok ayrı görünebilmektedir.
Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde Türkçe-Urduca karşılaştırmalı zaman yapıları

Türk-Hint ilişkileri çok eski tarihlere dayanmaktadır. Türklerin Hindistan'a yönelmesiyle birlikte yeni bir dönem başlamış ve her iki tarafta kültürel, dini, sosyal, ekonomik ve siyasal alanlarda etkileşim olmuş ve bu etkileşimin izlerini günümüzde de görmek mümkündür. Mahatma Gandhi'ye göre 'Hindistan bir anadır. Onun iki çocuğu vardır. Bunlardan biri Türkler, diğeri ise Hintlilerdir.' Türklerin Hindistan'a gelmesiyle birlikte bu coğrafyada güçlü ve tarihsel adımlar atılmıştır. Hint topraklarında uzun bir süre yaşamış olan Türkler ve Hintliler arasında kültürlerde olduğu gibi, dil açısından da bir alışveriş olmuştur. Bu bağlamda karşılaştırmalı dil çalışmaları, zamanla Türkçe ve Urduca arasındaki benzerlikleri ve farklıkları ortaya çıkarmak için yaygın olarak kullanılmıştır. Bu yöntemle, her iki dildeki gramer bilgisindeki farklılıklar ve benzerlikler belirlenmiştir. Bu çalışmada, öncelikle Türkçe ve Urduca zaman kiplerinin ayrıntılı özellikleri ve çekimleri gösterilip işlevleri açıklanacaktır. Hem Türkçe hem de Urduca dilbilgisi kitaplarında zamanlarla ilgili tanımlar tartışılmaktadır. Urduca ve Türkçe dilbilgisi konusunda yazılan kitaplar incelenip tüm zamanlarla ilgili yapılan araştırmalar bu çalışmada değerlendirilecektir. Bu çalışmada, genel bilgilerin verildiği giriş bölümünde problem durumu, amaç ve önem, alt problemler, sınırlılıklar, araştırma yöntemi ve tanımlardan kısaca bahsedilecektir. İkinci bölümünde, mevcut kaynaklardan tespit edilen karşılaştırmalı dilbilgisi ve yabancı dil öğretimi, Urduca ve Türkçenin tipolojik özellikleri, Türkçe ve Urducada zaman ekleri, kip ve görünüş birlikteliği hakkında bilgi çıkarılmaya çalışılacaktır ve iki dilde olup olmadığı da gösterilecektir. Üçüncü bölümde, Türkçe ve Urducada zamanlar biçimbirimsel, yapısall ve anlamsal açıdan aynılık, benzerlik ve farklılık ile sınırlandırılmış olarak dilbilimsel bir yaklaşımla ele alınmaya çalışılacaktır. Bu çalışmada, Türkiye Türkçesindeki -DI, -mIş, - AcAk, - yor, -mAktA, -mAdA, - r eklerinin fiil çekimindeki zamanlar ve işlevlerini, Orhan Kemal'ın 'Avare Yıllar' kitabında geçen zamanların Urduca çevirisi 'Bekar ke Mah-o Saal' da hangi zamanlara çevrildiği incelenecektir. Bu çalışmanın Türklerin Urduca ve Hintlilerin Türkçe öğrenmelerinde kolaylık sağlayacağına inanmaktayım. Türkçe-Urduca konusunda yapılan çalışmalar ve araştırmalar denizine bir damla da ben katabilirsem, amacım gerçekleşmiş olacaktır.
Abdülgani en - Nablusi'nin 'Et-tal'atü'l-Bedriyye Şerhu'l-Kasideti'l-Mudariyye' adlı eseri

Tezimde Osmanlı alimlerinden en-Nablusi'nin hayatı, ilmi kişiliği ve eserlerini inceledik. Özellikle de onun 'et-Tal'atü'l-bedriyye Şerhü'l-Kasideti'l-mudariyye' isimli eseri üzerine yoğunlaşıp bu eserin edisyon kritiğini yaptık. Çalışmamızı kendi içerisinde iki alt bölüme ayırıp ilk kısımda iki ayrı konuya yer verdik: Birinci konu el-Busiri'in hayatı, ilmi kişiliği. İkinci konu, 'en-Nablusi'nin hayatı, ilmi şahsiyeti, eserleri ve et-Tal'atü'l-bedriyye' isimli eserini içermektedir ki bu eser, İkinci bölüm ise mezkur eserinin tahkikini içermektedir. Bu çalışmamızın asıl amacını teşkil eden 'et-Tal'atü'l-bedriyye Şerhü'l-Kasideti'l-mudariyye'ın nüshalarının karşılaştırılması ve içeriklerinin incelenmesi bu bölümde yer almaktadır.
Kadınhanı ve çevresi Türkmen-Yörük ağzı

Türkçenin zenginliklerinin ortaya çıkarılmasında ağız çalışmalarının çok önemli bir rolü bulunur. Bu çalışmalar sonucunda Türk dili, Anadolu kültürü kaynaklığında yeni bilgiler ortaya çıkaracak ve gelecekte bu alanda çalışma yapanlara kaynak oluşturacaktır. Konya ve ilçeleri ile ilgili çeşitli ağız araştırmaları yapılmasına rağmen, Kadınhanı ilçesi ile ilgili müstakil bir ağız çalışması yapılmamıştır. Dolayısıyla bu çalışma, Kadınhanı ilçesi merkezi ile birlikte Kolukısa, Saçıkara, Hacımehmetli ve Pusat köylerini kapsayan ilk ağız çalışmasıdır. Bu bölgeler, Kadınhanı'nın genel ağız özelliklerini yansıttığı için seçilmiştir. Kadınhanı ve çevresine pek çok Türkmen ve Yörük boyu yerleşmiştir. Zaman içerisinde bazı nedenlerden dolayı boylar arasında ağız benzerlikleri ve farklılıkları ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada 'Kadınhanı ve köylerinde ikamet eden Türkmen ve Yörük boylarının benzer ve farklı ağız özellikleri nedir? sorusunun cevabı aranmıştır. Çalışma sırasında yapılan derlemelerden 11 tanesi metin olarak kullanılmıştır. Bu metinler üzerinde ses bilgisi ve şekil bilgisi yönünden eş zamanlı araştırma yöntemi ile incelemeler yapılmıştır. Ses bilgisi bölümünde sesler ve ses değişiklikleri incelenmiştir. Şekil bilgisi bölümünde çekim ekleri ve yapım ekleri ele alınmıştır. Sözlük kısmında Ölçünlü Türkçede bulunmayan kelimelerin metindeki anlamına göre karşılıkları verilmiştir.
Speech acts in foreign language teaching

2004- 52 Jüri : Prof. Dr. Kemalettin YİĞİTER : Doç. Dr. Mehmet TAKKAÇ : Yrd. Doç. Dr. Muzaffer BARIN Bu çalışmanın amacı söz edinimleri kavramının farklı tanımlarını değerlendirmek ve bu kavramın kullanım olanaklarını irdelemektedir. Bilindiği gibi, söz edinimleri, öğrenilen dilin kullanıldığı en önemli alanlardan biri olduğu için, yabancı dil öğretimi ve öğrenim sürecinde önemli bir yer tutar. Söz edinimleri, öğrenme sürecinde gerektiği gibi kullanılırsa, yabancı dil öğrenen kişiler yalnızca kuramsal bilgiler almakla kalmaz, aynı zamanda dilin kullanımı konusunda da beceri kazanırlar. Bu çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, dil öğretiminde iletişimsel becerinin ayrıntılı özeti ve iletişim, ikinci bölümde, söz edinimi tanımı ve önemi; üçüncü bölümde, söz ediniminin öğeleri ve çözümlenmesi ve dördüncü bölümde, söz edinimi türleri incelernmiştir.
A preliminary classification of Sauzini

Kastamonu'nun Yeşilova beldesinde, yaklaşık 1000 kişilik bir nüfus tarafından konuşulan Sauzini, bugüne kadar hakkında hiçbir çalışma yapılmamış bir konuşma dilidir. Yazılı herhangi bir kaynağın, materyalin bulunmadığı bu dilin varlığını sürdürmesi, Sauzini dil topluluğunun kapalı bir toplum yapısına sahip olması, diğer toplulukların kültürleriyle etkileşiminin sınırlı kaldığı izole bir ortamda yaşaymayı tercih etmiş olmasıyla açıklanabilir. Ancak kapalı bir toplum yapısına sahip olmaları, dillerinden haberdar olmayı da zorlaştırmıştır. Bu çalışma da Sauzini'nin basit bir sınıflandırması ile dilsel konumunun saptanması ve kayıt altına alınması hedeflenmiştir. Sauzini dilinin genel tipolojik yapısı dahil olmak üzere, temel dilbilimsel özelliklerinin ana hatlarının belirlendiği çalışmada, bu dilin Hint-Avrupa dil ailesinin İran Dilleri kolunun bir parçası olduğu ortaya konarak, bu diller arasındaki konumu sorgulanmaktadır. Karşılaştırmalı dilbilimin 'glottostatistik' ve 'glottokronoloji' yöntemlerinin benimsendiği bu çalışmada, Hint-Avrupa dil ailesinden Germen Dillerine mensup İngilizce ve İran Dillerinin Batı-İran dillerine mensup, ikisi Kuzey-Batı, ikisi Güney-Batı olmak üzere dört dil ile Sauzizi dili, Swadesh Listesi temelinde karşılaştırılmıştır. Elde edilen bulgular, Sauzini dilinin bu dillerle ortak sözcük bakımdan yakın bir ilişki içinde olduğunu, bununla birlikte ses denklikleri bakımından onlardan ayrışan önemli sayıda özelliklerin bulunduğunu göstermektedir. Zazaca ve Kurmançiden daha sonra ama Farsça ve Bahtiyari dilinden daha önce bir tarihte Batı-İran dillerinden ayrılmış olan bu dilin, bağımsız bir dil grubunun mensubu olduğu ileri sürülmektedir.
Türkçe sözcük başı pozisyondaki /l, r, j, v/ seslerin akustik özelliklerinin incelenmesi

Çalışmanın amacı Türkçe'deki /l, r, j/ daralmalı sesleri ve /v/ sesinin akustik özelliklerini betimlemektir. Bu amaçla 19-27 yaş arası, anadili Türkçe olan ve herhangi bir konuşma sorunu olmayan 5 üniversite öğrencisine /r, j, l, v/ seslerini sözcük başı hece başı konumda içeren sözcükler okutulmuş ve ses kayıtları incelenmiştir. Her ses için 160 veri olmak üzere toplam 640 veride ses süresi, ilk üç formant frekans değeri, hedef ses F2 sabit durum frekansı, hedef ses F2 sabit durum süresi, F2 geçiş frekansı, F2 geçiş süresi, F2 geçiş hızı ve bu sesleri takiben gelen ünlünün F2 sabit durum frekansı ve F2 sabit durum süresi olmak üzere 11 akustik ölçüm yapılmış ve adı geçen seslerin akustik özellikleri belirlenmiştir. Ayrıca, çalışmanın bulgularına göre SBHB pozisyonunda /l/ sesini diğer bütün seslerden ayırabilen sadece hedef ses F2 sabit durum süresidir. /r/ sesini diğerlerinden ayırt etmekte sesin süresi ve F1 frekansının etkili olduğu ve ünsüz süresinin yaklaşık % 41'i sürtünmeli, %59'u ise formantlara benzeyen enerji ile üretildiği bulunmuştur. /j/ sesi, ünlüye göre fark edilir derecede yüksek frekansa sahip olması ve negatif F2 geçişiyle, /l, r, v/ sesleri arasında spektogramda en kolay tanımlanabilen sestir. /v/ sesini diğerlerinden ayırt etmede F1 frekansı, F2 geçiş frekans farkı ve F2 geçiş süresinin etkili olduğu ve ünsüzün yaklaşık %49'u sürtünmeli, %51'i formant frekansları ile üretildiği belirlenmiştir. Buna göre Türkçedeki /l, r, j, v/ seslerinin SBHB konumda belli şekilde betimlenmesi gerektiği savunulmaktadır. Buna göre /r/ ve /v/'nin sesbirimciklerinin tanımlanması gerekmektedir.
Ahmed Fakih'in Kitābu Evsāfı Mesācidi'ş-Şerife isimli eseri üzerine söz dizimi incelemesi

Bu çalışmada 13. yüzyılda yaşamış olan Ahmed Fakih'in Kita bu Evsa fı Mesa cidi'ş-Şerife adlı eseri cümle cümle incelemiş; her cümlenin ögeleri ve cümle çeşidi bulunmuştur. Giriş bölümünden sonra çalışmanın amacı, önemi ve yöntemi açıklanmıştır. Birinci kısımda söz dizimi, cümlenin ögeleri, cümle çeşitleri hakkında bilgi verilmiş ve Ahmed Fakih'in hayatı ve eserlerine kısaca değinilmiştir. İkinci kısımda Kita bu Evsa fı Mesa cidi'ş-Şerife adlı eserde bulunan 390 beyit cümlelere ayrılmış ve 390 adet olan her cümlenin ögeleri ve cümle çeşidi bulunmuştur. Çalışmada yararlanılan tüm kaynaklar bibliyografya bölümünde verilmiştir.
Attila İlhan şiirlerinin dili

Attila İlhan gerek Türk Edebiyatı'na kazandırdığı eserlerle, gerek yaşam tarzı ve dünya görüşü ile edebiyatımızın vazgeçilmez isimlerinden biri olmuştur. Şair, destan tarzında kaleme aldığı şiirlerle girdiği edebiyat dünyasında, duyarlıklı, bol imgeli, tasvirlerle ve benzetmelerle süslü, kendine has bir şiir dili geliştirmeyi başarmış ve unutulmayacak eserler vermiştir. Eserleriyle Türk Edebiyatı'na ve Türk Şiiri'ne büyük katkılar sağladığını düşündüğümüz şairin, 1948 yılında Duvar kitabıyla adım attığı, 2002 yılında Kimi Sevsem Sensin eseriyle noktaladığı şiir serüvenine dilbilim açısından değinmek gerekliliği hissedilerek bu çalışma ortaya konmuştur. Bu amaçla hazırladığımız çalışmamızda, 1948'den 2002'ye kadar yayımlanan on iki şiir kitabı, üç ana dönemde toplanmıştır. Tüm şiirlerini şekil, içerik ve dil açısından ele aldığımız şairin, her döneminden özellikle bir şiir kitabı seçilmek suretiyle şiirlerdeki aktarmalar, sapmalar ve alışılmamış bağdaştırmalar saptanmıştır. Attila İlhan'ın elli dört yıllık şiir serüveni dilbilim açısından ele alınarak, şairin bu süreç içerisinde izlediği yol, şiirlerine etki eden faktörler, kullandığı dilin gelişim ve değişim süreci belirlenmeye çalışılmış; şiir dilinin evrimi, şiirlerde ayrıntılı olarak gösterilen aktarma, sapma ve alışılmamış bağdaştırma örnekleriyle ortaya konmuştur. Şiirlerde ortaya konan aktarma, sapma ve alışılmamış bağdaştırma örnekleri, şairin on iki kitabına ve elli dört seneye sığdırdığı şiir sürecinde başladığı ve tamamladığı noktayı göstermiş, dönemler ve eserler arasında ayrıntılı mukayese yapılması sağlanmıştır.
Aşık Paşa'nın Garib-Name'sinde fiiller

Aşık Paşa'nın Garib-Name'sinde Fiiller başlıklı tez çalışması Garib-name'nin fiil indeksinin alınması sonucu elde edilen verilerin işlendiği beş ana başlıktan oluşmaktadır. Bu bölümler: 1. Basit Fiiller, 2. Türemiş Fiiller, 3. Birleşik Fiiller, 4. Ek fiil, 5. Fiilimsiler. Çalışmanın giriş bölümünde Aşık Paşa'nın hayatına ve eserlerine kısaca değinilerek yapısına göre fiiller basit, türemiş, birleşik fiiller, ek fiil ve fiilimsiler hakkında bilgi verilerek örneklerle birlikte sınıflandırıldı. Basit fiiller, Prof. Dr. Ahmet Bican ERCİLASUN'UN eseri 'Kutadgu Bilig Grameri' temel kaynak alınarak ses düzenine dayanan bir sınıflandırmaya göre sıralandı ve kelimelerin anlamları yazıldı. Türemiş fiiller sınıflandırılırken eklerin yapıları göz önünde bulundurularak eklere göre tasnif edildi. Birleşik fiil bahsinde fiiller, kuruluş biçimleri bakımından sınıflandırılmış ve 'Ek fiil' konusuna geçilmiştir. Ek fiilin görevi göz önünde bulundurularak metin içinden örneklere yer verildi. Eserde fiilimsiler almış oldukları ekin yapısına göre sıfat-fiil, zarf-fiil ve isim-fiil olarak metinin içinde geçtikleri yerle birlikte örnekler sunuldu. Daha sonra yapılan indeks çalışmasına yer verildi.
Tügölbay Sıdıkbekov'un 'Ömür Tamiri' adlı uzun hikayesinin Türkiye Türkçesine aktarımı ve dil incelemesi

Bu çalışmada Tügölbay Sıdıkbekov'un 'Ömür Tamırı' adlı uzun hikayesinin dil incelemesi yapılmıştır. Çalışmanın giriş bölümünde Kırgız Türkçesinin gelişimi, diyalektleri ile yazarın hayatı, sanatı ve eserleri hakkında genel bilgilere yer verilmiştir. Birinci bölümde, aktarımı yapılan metinden kelime ve cümle örnekleri verilerek Kırgız Türkçesinin ses ve şekil bilgisi incelenmiştir. İkinci bölümde, incelediğimiz metnin Türkiye Türkçesine aktarılmış hali verilmiştir. Çalışmanın sonuç kısmında, Kırgız Türkçesinin grameri ve aktarılan metinle ilgili değerlendirme yapılmıştır.
Ali Nazif'in Zinetü'l-Kelam'ı ve Türk belagatindeki yeri

Bu çalışma, Tanzimat Dönemi'nde kaleme alınan belagat konulu eserlerden biri olan Zinetü'l-Kelam'ın incelemesini ve çevriyazımını yapmak üzere hazırlanmıştır. Tanzimat ve Cumhuriyet Dönemi'nde edebiyattan hukuka ve siyasete varıncaya dek, birçok alanda eser kaleme almış olan Ali Nazif Zinetü'l-Kelam'ında, belagatte üçüncü şube olarak yer alan bedi' ilmini işlemiştir. Zinetü'l-Kelam, XIII. asır İran müelliflerinden olan Vahid-i Tebrizi'nin, Miftahü'l-Bedayi' adını verdiği ve sadece bedi' ilmini konu edindiği eserinin Türkçeye tercümesidir. Zinetü'l-Kelam üzerine yaptığımız çalışma giriş ve dört bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında belagat hakkında genel bir değerlendirme yapılmış; akabinde Arapça, Farsça ve Türkçe yazılmış bedi' konulu önemli belagat eserleri ele alınmıştır. İlk bölüm Ali Nazif'in hayatı, edebi kişiliği ve eserleri üzerine verilen bilgilerden oluşur. İkinci bölümde Zinetü'l-Kelam ile, orijinal metin olan ve Fars diliyle kaleme alınan Miftahü'l-Bedayi' karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Ayrıca aynı dönemde benzer konuyu işleyen Fenn-i Bedi'de açıklanan terimlerle Zinetül-Kelam'da kullanılan terimler mukayese edilmiştir. Üçüncü bölümde Zinetü'l-Kelam'ın çevriyazılı metni verilmiş; dördüncü bölümde ise Zinetü'l-Kelam'da bulunan edebi terimleri içeren bir sözlük hazırlanmıştır. Bu çalışma ile, bugüne kadar kaynaklarda hakkında bilgi yer almayan Ali Nazif ve eserleri günümüz edebiyat dünyasına tanıtılmış olacaktır.
Türkmenistan Türkmencesi ile Afganistan Türkmencesinin ses ve şekil bilgisi bakımından karşılaştırılması

Bu çalışma Türkmenistan Türkmencesi ile Afganistan Türkmencesinin ses ve şekil bilgisi bakımından karşılaştırılmasını içermektedir. Çalışmada, Türkmenistan Türkmencesine ve özellikle araştırmaya muhtaç olan Afganistan Türkmencesine dair bilgi edinip araştırma yapacaklara ışık tutmak ve katkı sağlamak hedeflenmiştir. Türkmenler Türkmenistan, Türkiye, Kafkasya, Özbekistan, Kazakistan gibi Türk Cumhuriyetleri dışında Afganistan, İran, Tacikistan, Rusya, Irak, Suriye ve Çin'de yaşamaktadırlar. Aynı kökten gelen Türkmenistan ve Afganistan Türkmenleri yüzyıllarca aynı topraklarda yaşamış ve aynı dili konuşmuşlardır. Lakin son yüzyılda Türkmenistan Türkmenlerinin ve Afganistan Türkmenlerinin birbirlerinden kopması, Türkmenistan'da Rusçanın ve Afganistan'da ise Farsça ve Özbekçenin etkisiyle iki şivenin arasında farklılıklar meydana gelmiştir. Aynı zamanda Türkmenistan Türkmencesinin Teke, Yomut ve diğer ağızların özelliklerini esas alması ve Afganistan Türkmencesi ise Afganistan Türkmenlerinin büyük çoğunluğunu oluşturan Ersarıların ağız özelliğine dayanması, iki şivenin arasındaki bazı farklılıkların ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Bu çalışmada Türkmenistan Türkmencesinin ve Afganistan Türkmencesinin ses özellikleri, ses hadiseleri, isim çekimleri ve fiil çekimleri, yapım ekleri ve fiilimsileri anlatılmaya, benzerlik ve farklılıklar örneklerle ortaya konulmaya çalışılmıştır. Türkmenistan Türkmenlerine nazaran Afganistan Türkmenlerinin kültürü, tarihi ve özellikle dil bilgisi üzerine yapılan çalışmalar pek azdır. Çalışmada Türkiye, Türkmenistan ve Afganistan'da yapılan çalışmalardan ve ağırlıklı olarak Afganistan Türkmen şairlerinin eserlerinden ve edebi metinlerden faydalanılmıştır. Ağırlıklı olarak yararlanılan Afganistan Türkmen şairlerinin eserlerini ve edebi metinleri taranarak dil özelliklerini tespit edilmeye çalışılmış, elde edilen bulguları değerlendirip Türkmenistan Türkmencesi ile karşılaştırma yaparak belli bir sonuca ulaşmak hedeflenmiştir.
Garip hareketi şiir dili

Bu tezde 20. yy. Türk şiirinin önemli aşamalarından biri olan Garip Hareketinin şiir dili özelliklerini araştırdık. Garip hareketine dahil olan Orhan Veli Kanık, Oktay Rifat Horozcu, Melih Cevdet Anday'ın bu dönemde yazdıkları şiirler dilbilimsel bir metodla incelenmiştir. Araştırmamızda sonuca ulaşabilmemiz için öncelikle şiir dili incelemelerinin nasıl yapıldığını ve şiir dilinin ne olduğunu saptamaya çalıştık. Sonraki iki bölümde ise Garip hareketinin Türk şiir geleneği içindeki yerini ve Garip şairlerinin kendilerini bir önceki şiir geleneğinden ayıran görüşlerini belirginleştirdik. Garip hareketi şiir dilinin özelliklerini tespit aşamasında öncelikle şiir dilini diğer dil çeşitlerinden ayıran önemli kıstaslardan biri olan sözdizimsel çözümlemeye başvurduk. Şiir dilinin belirleyici özelliklerinden olan göstergeler ise araştırmamızda iki şekilde ele alındı. Bu bölümde öncelikle Garip hareketi şiir dili için belirleyici özelliklerden biri olan göstergeler tür bakımından incelendi. Böylece döneminde oldukça eleştirirken Garip şiirinin kelime kadrosu ve bunların türlere göre dağılımı saptandı. Bir sonraki bölümde ise şiir dilinin önemli özelliklerinden biri olan ses yönünün şiir dilinde nasıl kullanıldığını belirlemeye ve göstermeye çalıştık. Kendinden önceki şiir geleneğinin ses unsurlarına karşı çıkan Garip şiirinde şiirin ses düzeyinin araştırılması da bizi önemli sonuçlara götürdü. Son aşamada ise Garip şairlerinin şiire bakışına ve şiirdeki sözdizimsel, sessel, anlamsal düzeye göre ortaya çıkan biçimsel özellikler belirlendi. Bu bölümlerin tümünde ortaya çıkan veriler Garip şiirinin önemli özelliklerinden biri olan konuşma dilinden sözdizimsel, anlambilimsel, ve sessel yönden nasıl yararlandıklarını da göstermekte bize yardımcı oldu.
Yahya Kemal'in manzum eserlerinde kelime grupları: Yapılışları ve kullanılışları

ÖZ Bu çalışmamızda, Yahya Kemal Beyatlı'nın manzum eserlerinde yer alan bütün kelime gruplarını ve kullanılışlarını yayım ve sayfa sırasına göre inceledik. Çalışmamız giriş bölümü hariç dört bölümünden oluşmaktadır. Giriş bölümü çalışmamızın amacını ve bölümleri hakkındaki bilgileri içerir. Birinci bölümde Yahya Kemal'in hayatı ve eserleri hakkında bilgi verilmiş, incelemeye konu olan manzum eserleri açıklanmıştır. İkinci bölümde kelime grubu kavramı ve bu kavramın sınıflandırılması hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü bölüm şairimizin manzum eserlerinde yer alan kelime gruplarını içermektedir. Sonuç bölümünde ise çalışmamızdan çıkarılan sonuçlar istatistiksel ve grafik olarak verilmiştir. Yahya Kemal'in manzum eserlerinde bulunan iki bin beş yüz doksan sekiz mısrayı inceleyerek kelime gruplarını ve kullanışlarını saptadık. Bu çalışmamın şairimizin manzum eserleri ile ilgili yapılacak gramer çalışmalarına katkıda bulunmasını temenni ederim.