Arap Baharının kriz yönetimi bağlamında değerlendirilmesi: Mısır Arap Cumhuriyeti örneği

Krizler hayatın her alanında karşılaşılan, örgütlerin varlıklarını tehlike altına atan, acil müdahale ve çözüm gerektiren kaotik durumlardır. Kriz yönetimi ise örgütleri muhtemel kriz durumlarından koruma ve meydana gelen krizlerden en az zararla çıkarma sürecidir. Günümüzde yaşanan bilişsel devrim ile siyasal, ekonomik, kültürel ve teknolojik yönleri olan küreselleşmenin etkisiyle örgütler çok daha büyük ve dinamik krizlerle karşı karşıya kaldığından kriz yönetimi birçok bilim dalı tarafından üzerinde önemle durulan bir olgu olmuştur. Uluslararası İlişkiler disiplininde krizler devletlerin ulusal değerlerine tehdit oluşturan ve acilen yönetilmesi gereken durumlar olup güvenlik çalışmaları şemsiyesi altında gittikçe anlam kazanmaya başlamıştır. Soğuk Savaş döneminin bitmesiyle sistemin yapısı değişmeye başlamış ve sisteme hakim olan belirsizlik sonucu tehditlerin nereden ve ne şekilde geleceğinin öngörülmesi de güç bir hal almıştır. Bununla birlikte tehdit algılamalarının sayısında da artış olmuş terör, göç, sınır anlaşmazlıkları, insan hakları ihlalleri gibi konular temel kriz alanlarını oluşturmuştur. Yaşadığımız çağda iletişimin gelişmesi ve sınırların giderek şeffaflaşmaya başlaması ile bir yerde meydana gelen krizin etkileri bölgesel ve küresel çaplarda hissedilmeye başlamış ve bunun neticesinde kriz yönetiminin işlevi ve önemi daha açık bir şekilde ortaya çıkmıştır. 2010 yılının sonlarında Arap ülkelerini etkisi altına alan devrim rüzgarları bölgede büyük çaplı bir krizin yaşanmasına sebep olmuştur. Bölge üzerinde önemli sonuçlar doğurmuş olup bölgenin yeniden şekillenmesine neden olmuştur. Arap Baharı sürecinde oldukça müstesna bir yere sahip olan Mısır'da önemli siyasal değişimler yaşanmış olup ülkede yaşanan gelimeler de Arap Baharı sürecinde makas değişimine neden olmuştur. Çalışmada araştırma soruları olarak 'Mısır'da gerçekleşen devrimin nedenleri nelerdir?, 'Devrimde etkili olan aktörler kimlerdir?, 'Arap Baharı sürecinde Mısır nasıl etkilenmiştir?, 'Mısır'da yaşanan kriz Arap Baharı sürecini ve bölgeyi nasıl etkilemiştir? ve 'Mısır'daki kriz nasıl yönetilmiştir? belirlenmiş olup bu sorulara cevap aranmıştır. Araştırma soruları doğrultusunda hipotezler ise 'Arap Baharı Mısır'da önemli siyasal değişimlere sebep olmuş, Mısır'da yaşanan gelişmeler de Arap Baharı sürecinde bir kırılma noktası olmuştur', 'Mısır'daki otoriter sistemin devamında, Arap Baharı sürecinde çökmesinde ve sonrasında tekrar inşasında ordunun tavrı belirleyici değişken olmuştur' ve 'Mısır'da yaşanan askeri darbeden sonra Arap Baharı ile başlayan süreç farklı bir mecraya girmiştir' şeklinde kurgulanmıştır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden faydalanılmış olup tarihsel ve betimsel bir metodoloji kullanılmıştır. Yapılan taramalar ve ulaşılan kaynaklar neticesinde Uluslararası İlişkiler disiplininde kriz yönetiminin yeteri kadar ele alınmadığı ve gereken önemin verilmediği sonucuna ulaşılmıştır. Bu çalışmanın Uluslararası İlişkiler disiplininde kriz yönetimi ilke ve stratejilerini ele alması ve Arap Baharı sürecinde Mısır'daki siyasi krizin ilk defa kriz yönetimi bağlamında değerlendirilmesinden dolayı literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.