turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Levinas'ta öteki sorusu

Levinas batı felsefesinde ontolojinin egemenliğini ortadan kaldırmaya, etiğe, öncelikli bir konum kazandırmaya çalışır. Bu nedenle düşüncesi her şeyden önce 'varlık' ve 'varoluş' sorunlarına yönelir. 'Varlık' ve 'varoluş' sorunu için önemli bulduğu başlıca düşünürlerle hesaplaşarak, onları, 'öteki'ne bakış açıları doğrultusunda değerlendirir. Levinas'ın yapmaya çalıştığı şey bir etik kurmak değil, etiğin anlamını aramaktır. Bu nedenle yeni bir etik anlayışın sınırlarını zorlamıştır. Bu etik anlayışın merkezi 'öteki'dir. Levinas etiğinde de etik özneler koşulsuz bir buyruğa tabidirler. Ancak bu buyruk dışsal ve genel geçer bir ilkeye dayanmaz, doğrudan 'ötekfden gelir. 'Öteki' her şeyden önce bir yüzdür. Böylece etik alan, 'ötekf'nin yüzü ile açılır. Yüz, çaresizliği ve çıplaklığıyla 'ben'i kendisine karşı sorumlu olmaya zorlar. Bu sorumluluk 'öteki ile olmak'ı, 'öteki için olmak'a dönüştürecektir. Etik alan, aynı zamanda 'ben'i kendi varoluşunun ağırlığından kurtaran bir aşkınlığm alanıdır. Ben bilincinin temelinde ise her şeyden önce 'öteki' ile ilişki vardır. Ancak insan dünyada bir tek 'öteki' ile değil, birçok 'öteki' ile beraberdir. Bu durum bizi birçok 'öteki' arasında bazı durumlarda seçimler yapmaya zorlar. Bu seçimin hakça ve adaletli olması 'ben'in, 'öteki'nin yüzüyle açılan etiksel alanda kendisini ötekine karşı sorumlulukları doğrultusunda yeniden anlamlandırmasına bağlıdır. Adalet her şeyden önce sorumluluktan ve sevgiden doğar. 'Ötekinin yüzü' etik alanı oluştururken adalet, varlığın alanında ortaya çıkar. Etik alanda bilgi edinme süreci olanaksızken, adaletin alanı bilmeyi gerektirir. Çünkü doğru-yanlış, hakh-haksız gibi değerlendirmelerin yetkinlikleIll yapılabilmesi için bilgi şarttır. Bu nedenle adalet, sorumluluğun bilgeliği ya da 'sevginin bilgeliği'dir. Levinas'a göre evrensel bir adalet yoktur. Adalet insan ilişkilerinde her duruma göre yeni içerimler kazamr. Bu da adaletin sürekli sorgulanmasını gerektirir.
Liberalizmde özgürlük ve güvenlik ilişkisinin değerlendirilmesi

Liberalizm, insanların akılcı yaklaşımı sonucu ulaştığı birey hak ve özgürlüklerinin korunması ve saygı duyulmasını öngören siyasi bir doktrindir. Bireyin hakları ve özgürlüklerinin sınırını diğer bireylerin sınırları oluşturmaktadır. Ayrıca liberal düşünce devletin yetki alanının ve yetkilerinin sınırlandırıldığı bir minimal devlet öngörüsü ile hareket ederek bireyin özgürlükleri gibi mülkiyet hakkının da korunması gerekliliği üstünde durmaktadırlar. Küreselleşen dünyada artan tehditlerle yeni bir güvenlik anlayışı şekil almıştır. Terör olaylarıyla birlikte süreç içerisinde özgürlük-güvenlik tartışmaları dünya gündemine yerleşmiştir. Tehdit olarak görülen durumları bertaraf etmek için bireylerin özgürlükleri dahi sınırlandırılmaktadır. Bu çalışmada siyasi yapılanmalarda iktidarın özgürlük-güvenlik bağlamında eylemleri ve bu eylemlerin sonuçları irdelenmektedir. Tehdit olarak görülen durumlarda özgürlüğün güvenlik açısından sınırlarının belirlenmesi aşamasında yasama ve yargı organlarının devreye girerek özgürlük ilkesini merkeze alarak hareket etmesi gerekmektedir.
Molla Sadra'da beşerİ nefislerin meadı

Hiç şüphe yoktur ki XVII. yüzyıl İran'ının en büyük filozofu olan ve daha çok Molla Sadra olarak bilinen Sadruddin Muhammed Şirazi İslam felsefesini yeni görüşleriyle zenginleştiren filozoflardan biridir. Asaletü'l-vücud, teşkikü'l-vücud, hareketü'l-cevheri gibi öğretileri ile ün kazanan Sadra mead problemine de kendine has izah vererek felsefe ve dinde problemli olan bu konuyu çözmeye çalışmıştır. Ona kadar akli açıklaması verilemeyen, dinin savunduğu cismani mead anlayışını kendi felsefesinin ana ilkelerini kullanarak temellendiren filozof İslam felsefesinde yeni bir teori ileri sürmüş oldu. Filozofların savunduğu ruhani meadı yetersiz bularak ruh ve beden birlikteliğinde gerçekleşen mead teorisini kabul eden Sadra'ya göre nefis ve beden tek bir şeyin iki tarafıdır. Birinin diğerinden ayrılması imkansız olan nefis ve beden ittihat halindedir. Beden nefsin özelliği olarak cevheri hareket sonucunda değişebilir, fakat bedenin özellikleri değişse de nefis hiçbir alemde bedensiz olmayacaktır. İnsanın bu dünyadaki amellerinin tecessümü olan uhrevi bedenin faili nefsin kendisi olacaktır. Sadra'ya göre hayal gücü mücerret olduğundan maddi bedenin ölümünden sonra baki kalacak ve nefis kendisini zati suretine göre tasavvur edecektir. Ahiretteki beden sırf cisim olmamakla beraber cismani özelliklere sahiptir. Buna rağmen felsefi özdeşlik bakımından bu iki beden arasında hiçbir fark yoktur.
Aliya İzzetbegoviç'in ilmİ şahsiyeti ve siyaset felsefesi

Aliya İzzetbegoviç, çok yönlü bir mütefekkir, Batı felsefesini çok iyi anlamış bir düşünür ve devlet adamıdır. Kendi zihin dünyasına uygun olarak geliştirdiği din anlayışı, onun düşünce ekseninin temelini oluşturur. Bu temel üzerine anlamlandırdığı Hristiyanlık, Yahudilik ve İslam onda ideolojik bir okumayla yorumlanmıştır. Ona göre İsa Musa ve Muhammed insana ait olan üç yönelimi temsil etmektedir. Maneviyatçı dünya görüşü, ve materyalist dünya görüşü bu ikili düalist kurgu ona göre hayat karşısında çelişkilidir. Bu çelişkili olma durumu ise ancak İslam ile aşılabilir. İslam iki kutuplu birliğin bizzat kendisidir. Düalizmden yola çıkarak ulaştığı bu birlik anlayışı İzzetbegoviç'te her alanda kendini göstermektedir. Siyasette hem batı tarzı felsefeye eleştiriler getirmiş, hem de İslam dünyasına hakim olan yönetim şekillerine karşı demokratik adil, özgürlüklerden yana panislamist bir duruş sergilemiştir. İzzetbegoviç'in gerek entelektüel boyutunun, gerek siyasi çizgisinin Türkiye'de ve tüm İslam aleminde okunup anlaşılmasının çok önemli olduğunu düşünüyoruz.
Herbert Marcuse'nin Sovyet Marksizmi eserinin teori ve pratiğin diyalektik birliği sorunu bağlamında incelenmesi

19 - 20. yy Avrupa'sı, ekonomik ve siyasal açıdan hızlı bir değişim ve arayış içerisindeydi. Nesnel koşullardaki bu hızlı değişim, fikir dünyasında arayışları da beraberinde getiriyordu. Hegel'in tarihin sonu gibi addedilen felsefesi bile bu değişimi kapsamaya yetmiyordu. Bu değişim ve arayış Hegel'in felsefesini iki ana akıma ayırmış ve sol Hegelcilik gelişimini Marks'ta tamamlamıştı. Marx'ın fikirleri, çıkış arayan insanlığa teorik ve pratik öncülük yapıyordu. Onun teorisi, insanı özgür geleceğini yaratabileceğine ilişkin eyleme yani pratiği teoriye önceleyen bir felsefelemeye çağrıydı. Marx, çağrısının proletaryanın Kapitalizm'i radikal bir dönüşüme uğratacağını öngördüğü Sanayi Avrupa'sında yankı bulacağına inanıyordu. Fakat devrim Lenin'in Avangart parti aygıtıyla, sanayi dışı sınıflara da dayanarak Rusya'da gerçekleşmişti. Avrupa'da ise proletarya karşı devrimci saflarda yer almış ve Rusya'daki devrim ise gelişmiş Kapitalist ülkelerle ekonomik yarışa girmiş ve totaliter bir aygıtın doğmasına neden olmuştu. Böylelikle Sovyet Marksizm'i, Marx'ın teorisin de öngördüğü toplumun niteliksel dönüşümünü pratikte gerçekleştirememişti. Diyebiliriz ki, devrimin gelişmiş sanayi ülkelerinde gerçekleşememesi, devrimin öznesi proletaryanın sistemi radikal bir değişime uğratamaması ve Sovyet Devriminin baskıcı bir devlet aygıtına dönüşmesi Batı Aydınlarını ve Frankfurt Okulu düşünürlerini Marksizm'i teori ve pratiğin diyalektiği bağlamında eleştiri konusu etmeye yönlendirmiştir. Kelimeler: Teori, Pratik, Diyalektik, Sovyet Marksizmi, Frankfurt Okulu, Batı Marksizmi, Proletarya
Abdullah Cevdet düşüncesinde ahlak

Arapça 'hulk', Yunanca 'ethos', Latince 'inoralitas' kelimelerine karşılık gelen ahlak; basit anlamı ile toplumdaki bireylerin davranışlarını düzenleyen, iyi davranışlarda bulunup kötü davranışlardan kaçınılması gerektiğini savunan, dönem dönem farklılık gösteren ve akıl-fikir sahibi insana özgü bir değerdir. Peki, ahlakın kaynağı nedir? Bununla ilgili olarak çeşitli fikirler beyan edilmiş olsa da üzerinde en çok durulan görüşler, ahlakın; dine dayalı olması, akıl ve mantık kökenli olması, sosyoloji, psikoloji, antropoloji gibi bilimlerle temellendirilmiş olmasıdır. Abdullah Cevdet'e göre ahlak, dini yargılardan ayrıştırılıp sosyoloji, antropoloji, felsefe gibi bilim dalları ile desteklenerek, aklın ve mantığın temel alındığı, toplum menfaatlerinin gözetildiği bir değer haline getirilmelidir.
Metropol kentlerde oluşan zamansız mekanlar olarak metrolar

Metropoller için zaman ve mekanın etkileşimi son derece önemlidir. Hareket ve hızın belirleyici olduğu günümüz kentlerinde yaşantı da buna uygun olarak kurgulanmaktadır. Bu hızlı yaşam senaryosu içinde bireyin şimdiki zamanı deneyimleyebilmesi son derece zordur. Yatayda olduğu kadar düşeyde de gelişen metropollerde doğal zaman verilerinden yoksun, zamansız mekanlar oluşmaktadırlar. Zamansız mekanlarda bireyin bellek oluşturması kolay değildir. İçinde bulunduğu anı tam olarak deneyimleyemeyen birey, mekanı da algılayamamaktadır. Bu çalışma kapsamında, metropollerdeki zaman mekan ilişkilerini incelemek amacıyla metrolar örnek olarak seçilmiştir. İçinde bulundukları kentten kopmuş ve zamansız olarak tanımlanan metrolar, birey için yeni zamansallıkların ve mekansallıkların yaratılabileceği deneysel mekanlar olarak düşünülmektedir. İçi tasarımcısı tarafından doldurulabilecek karanlık bir boşluk olarak düşünülebilen, hareketi ve hızı içinde barındıran metroların sahip oldukları potansiyeller, teknolojide ve etkileşimli malzemelerdeki gelişimlerle tasarımlarına yansıtılmalıdır. Belirtilen potansiyellerin tasarıma yansıtılması sonucunda da metrolar, günümüz kentlerinde bireyin şimdiki zamanı deneyimleyebildiği, farklı bir mekansal deneyime sahip olduğu, kaybolmadığı ama var olduğu şiirsel mekanlar olacaklardır. Çalışmada, mekanın ve zamanın özelliklerini kavrayabilmek amacıyla yapılan literatür araştırmasıyla, felsefe ve mimarlığın ilişkileri irdelenmeye çalışılmış, tanımlanan kavramların mimari karşılıklarının neler olabileceğini göstermek amacıyla çeşitli örneklere başvurulmuştur. Açıklanmak istenilen bazı durumları daha iyi kavrayabilmek için farklı alanlar örneklem olarak seçilmiş ve bu alanlarda çekilen kısa filmlerle konu derinleştirilerek açıklanmaya çalışılmıştır.
Teist varoluşçularda anlam arayışı ve tanrı

Çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. Giriş, varoluşçuluğun tanımı, tarihçesi ve varoluşçu filozofların hayatına kısa bir bakıştan oluşmaktadır. Birinci bölüm, varoluşçuluktaki benin, zamanın, özgürlüğün, bireysel ve sosyal varoluşun, hayatın ve ölümün anlamlarını içermektedir. İkinci bölümde varoluşçuluktaki Tanrı tasavvurlarını ortaya koymaya çalıştık. Tezimize teist varoluşçuları almakla beraber ara ara ateist varoluşçulara da değindik. Bunun sebebi teist varoluşçular anlaşılırken bir yandan da ateist varoluşçulardan da haberdar olunmasıydı ve her iki grup arasındaki farkların az da olsa gündeme gelmesiydi. Üçüncü bölüm ise, varoluşçuluğun temel kavramları olan, ahlak, umut, sevgi, vicdan, kaygı, fırlatılmışlık, düşmüşlük, suçluluk, cesaret, iyilik ve mutluluk kavramlarını içermektedir.
Hume ve Kant'ta nedensellik

Hume ve Kant epistemolojide, ontolojide ve metafizik alanda yer etmiş iki önemli filozoftur. Bilginin kaynağı, unsurları ve nedenselliği ele alış tarzları bakımından birbirinden farklılık gösterseler de, bilginin ortaya çıkışını açıklama düzenleri bazı noktalarda ortaklık gösterir. Bu anlamda bilginin kaynağı ve nedensellik anlayışları felsefe tarihinde devrim niteliği kazanmıştır. Çalışmamızda bu iki filozofun ağırlıklı olarak nedensellik anlayışları olmak üzere bilginin kaynağı, bilginin sınırları ve nedensellikle ilişkili özgürlük anlayışlarını ortaya koymaya çalıştık. Tezimizin birinci bölümünde, Hume'un bilgi teorisine bağlı olarak ele aldığı nedensellik problemini, algının temelinde olduğu, alışkanlıklara dayalı biride olarak değerlendirdik ve nedensellik anlayışıyla ilişkilendirdiği özgürlük tanımını inceledik. İkinci bölümde, Kant'ın nedensellik anlayışını, bağlı olduğu bilgi görüşü içinde ele aldık, bununla birlikte bilginin kaynağı ve elde edilmesiyle ilgili rasyonalist ve emprist tavırlara eleştirisine yer verdik. Kant açısından bilgiyi iki yönüyle değerlendirdik, nedensellik anlayışını zihnin kavramsallığı altında a priori bir ilke olarak tanımladık ve nedenselliğe bağlı özgürlük anlayışını belirlemeye çalıştık. Üçüncü yani son bölümde ise Hume ve Kant'ın nedensellik anlayışlarını, başta Hume'un nedenselliği, sonrasında Kant'ın Hume'a cevap niteliğinde geliştirdiği nedenselliği ortaya koyarak, bu iki filozofun nedensellik anlayışlarındaki benzerlikleri ve farkları belirlemeye çalıştık.
La conception kantienne de la perception par rapport À Descartes, Locke et Leibniz

Bu çalışma temel olarak Kant'ın algı kavrayışını ele almaktadır. Bu doğrultuda, Kantçı çerçevede deneyimin kuruluşu veya aynı anlama gelmek üzere hissi malzemenin kavramsal belirlenimi sorunsalı bakımından hissi algının yerini ve önemini anlamaya, doğasını ve sınırlarını çizmeye çalışıyor. Kantçı soruları bağlamına yerleştirmeyi ve Kant'ın deneyimin kuruluşunda, akli görüye karşıt olarak saf bir hissi görüye başvurmasının gereğini anlamak için Descartes'ın, Locke'un ve Leibniz'in algı teorilerini değerlendirmeyi amaçlıyor. Bu şekilde, Kant'ın, deneyimin koşullarının araştırılması sorunsalı bağlamında kendisinden önceki algı teorilerinde neleri yetersiz görüp, bu yetersizlikleri ne şekilde gidermeye çalıştığını ortaya koymaya çalışıyor.
Against historicism and aestheticism: Walter Benjamin's critical philosophy of film

'Estetik' 18. yüzyılda kurulduğunda sanatın çeşitli dalları için birbirinden farklı teoriler henüz ortaya çıkmış değildi. 19. yüzyılda sanatın çeşitli dalları üzerine kaleme alınmış eserlerle birlikte bu alandaki literatür derinlik kazandı. 20. yüzyılda sinemanın bir sanat dalı olarak doğuşuyla beraber, sanatın doğasına, sanat eserinin ontolojik statüsüne, sanat pratiğinin ve estetik tecrübenin şartlarına, sanatçının toplumdaki rolüne ve izleyicinin konumuna dair yepyeni sorular ve sorunlar da gündeme geldi. Faşizmle pençeleşen Kıta Avrupası'nın kültürel ortamı içine doğan sinema, teknoloji yoluyla yeniden-üretilebilir bir sanat dalı olarak kitle kültürünün yerleşmesinde ve politik söylemlerin propagandasında belli bir ölçüde etkili oldu. Benjamin, Sürrealist montaj ilkesini argümanının merkezine yerleştiriyor. İlk olarak filmin zamansal temellerini tartışırken Kant'ın sürekli/kesintisiz mekan-zaman tasavvuruna ve Hegel'in ilerlemeci tarih anlayışına meydan okuyor. İkinci olarak, filmin mekansal temellerini tartışırken özerk ve auratik sanat anlayışını eleştiriyor. Üçüncü olarak ise, Adorno'ya cevaben, kitle sanatının nasıl devrimci bir rol üstlenebileceğini gösteriyor. Acaba sinema yozlaştırıcı bir kitle sanatı mı, yoksa sınıf ayrımlarını ortadan kaldırarak sınıfsız bir toplum idealine kapı aralayan ve sanatı herkesin erişimine açık hale getirerek demokratikleştiren devrimci bir pratik mi? Var olan karanlık dünyanın birebir taklidi mi, yoksa alternatif gerçekliklere işaret eden bir 'mümkün dünya' mı? Bu tez, bu temel soruna cevap arıyor ve bu doğrultuda tartışmanın iyimser tarafında duran Walter Benjamin'in argümanını inceliyor.
Mevlana'da sanat ve hakikat

Mevlana Celaleddin Rumi'nin fikri ve manevi düşüncesini, çeşitli açılardan inceleyen çok sayıda yazı vardır. Ancak, araştırmamız süresince gördük ki, şimdiye kadar sanatla ilgili düşüncelerine dair hiçbir akademik çalışma yapılmamıştır. Bu nedenle, giriş ve sonuç dışında iki bölümden oluşan tezimiz, Mevlana Rumi'nin sanat algısını, temel eserleri ve özellikle Mesnevi'sindeki, sanatla ilgili önemli sembollerin olası anlam ve etkilerini, felsefi bir bakış açısıyla incelemeye odaklanmıştır. Ney ve Sema'nın yanı sıra, Mevlana'nın hakikat anlayışını ortaya çıkaran ayna, güzellik ve aşk gibi sanatla ilgili başkaca anahtar semboller de vardır. Bütün bu semboller ve diğerleri, tezde detaylı olarak tartışılan, Tanrı'nın isimleri ve nitelikleri ile birlikte, sadece hakikat görüşlerini iletmenin bir aracı olarak değil aynı zamanda onun manevi ve etik öğretilerini de açıklamaktadır. Tezimizde vurgulandığı gibi, onun için sanat, ancak Tanrı'nın isim ve sıfatlarının tüm güzel tezahürlerine şahit olmak ve onları takdir etmek için tanıklık etmek ve takdir etmek için bir araç olabilir ve sonra insan, Tanrı'nın isim ve sıfatlarını kullanarak ahlaki ve manevi olarak kendini mükemmelleştirmeye çalışır.
Aristoteles'te ve Derrida'da hayvan sorusu

Bu çalışma hayvan sorusunu biri klasik biri çağdaş iki filozof üzerinden ele almaktadır. Çalışmanın ilk bölümünün odak filozofu Aristoteles'in hayvan üzerine görüşleri, onun canlılık çalışmaları ve diğer eserleri üzerinden ele alınacaktır. Böylece Aristoteles'in hayvan üzerine görüşlerindeki uyumsuzluğa işaret edilecek ve onun hayvan sorusuyla ilgilenirken karşılaştığı kimi sorunlar serimlenecektir. İkinci bölümde Derrida'nın hayvan sorusuna olan ilgisi ele alınacaktır. Derrida'nın felsefe tarihinde hayvan sorusuyla ilgili tespit ettiği kimi sorunlar gösterildikten sonra Derrida'nın kendi hayvan görüşü ve bu soruyu nasıl geliştirdiği tartışılacaktır. Böylelikle hayvan sorusuna birbirine çağca uzak iki alternatif cevap karşılaştırılacaktır.
Cognitive basis of the concept of conscious self

ÖZ BİLİNÇLİ BENLİK KAVRAMININ BİLİŞSEL TEMELLERİ Sarper Alkan Yüksek Lisans, Bilişsel Bilimler Bölümü Tez Yöneticisi: Doç. Dr. Erdinç Sayan Ortak Tez Yöneticisi: Y. Doç. Dr. Bilge Say Aralık 2005, 55 sayfa Bilişsel Bilimler alanındaki çağdaş gelişmeler zihinle ilgili olaylar ile sinirsel aktivite arasında güçlü bağlantılar ortaya çıkarmıştır. Ancak, bilişsel bilimler bütün bu başarılarına rağmen hala bilinçli benliklerin doğasını açıklamakta yetersiz kalmaktadır. Bu yetersizliğin arkasında iki önemli sebep vardır. Birincisi, bilincin bütünleşik doğası ile sinirsel bilgi işlemenin dağınıklığı arasındaki uyumsuzluktur. İkincisi ise bilinçli deneyimler ile klasik fizikteki olaylar ve objeler arasındaki farklılıklardır. Bu tez, fizik, sinirbilim ve felsefeden yararlanarak bilinç ve bilinçli benlikler için teorik bir temel oluşturmayı amaçlamaktadır. Tezde savunulan fikirler, temel olarak benliğe benzer davranışlar gösteren bir sinir sistemine sahip olmanın biyolojik gerekliliği ve kuantum teorisi ile ilgili bilinç yaklaşımlarını kullanmaktadır. Sonuçta, bilinçli benlik kavramının günlük yaşamdaki sezgilerimizin işaret ettiği gibi varlıkbilimsel bir gerçeklik olmakan ziyade sadece birbiri ile ilişkili bazı kavram ve tecrübeleri kapsaması için kulllandığımız bir kavram olduğu gösterilmektedir.
Platon ve Aristoteles'te bilgi, hakikat ve ahlak bağlantısının Nietzsche perspektifinden eleştirisi

Bu çalışmanın temel amacı düşünce tarihinde meydana gelen kavramsal farklılaşmaları ve dönüşümleri göstermektir. Bu farklılaşmaları gösterebilmek için Platon, Aristoteles ve Nietzsche'nin bilgi ve ahlak çerçevesinde ortaya koydukları argümanları incelemek gerekir. Çünkü düşünce tarihinde meydana gelen farklılaşmalar, çatışmalar bilgi ve ahlak kavramları üzerinden şekillenmektedir. Bu bağlamda tezin birinci bölümünde Platon ve Aristoteles'in bilgi kavramı üzerinden hakikat ve insan doğasını nasıl değerlendirdikleri incelenecektir. Ayrıca bilgi ile hakikat arasındaki ilişkinin ahlaksal bir yaşamın anlamlandırılması noktasındaki önemi tartışılacaktır. Çünkü Platon ve Aristoteles insan varoluşuna ilişkin olan yaşantının, ahlaksal bir içeriğinin olduğunu savunmaktadır. Dolayısıyla insan varoluşuyla iç içe geçen ahlaksal yaşantının, bilgi ve hakikat çerçevesinde temellendirilen felsefi söylemden bağımsız olmadığı söylenebilir. Diğer taraftan, tezin ikinci bölümünde Nietzsche'nin hakikat, bilgi ve ahlak kavramlarına ilişkin ortaya koyduğu felsefi argümanların düşünce tarihinde ne türden bir dönüşüme neden olduğu araştırılacaktır. Nietzsche felsefe tarihinde sürekli tartışma konusu olan bu kavramları sorgularken hem değerleri hem de insan varoluşunu yeniden yorumlamaktadır. Bu noktada Nietzsche, Platon ve Aristoteles'in aksine bilgi ve hakikatin icat edildiğini ve insan yaşantısının, bilgi ve hakikat probleminden bağımsız bir şekilde düşünülmesi gerektiği vurgulamıştır. Burada ulaştığımız sonuç ise Nietzsche'nin ortaya koyduğu bu argümanların bilgi, hakikat ve ahlak kavramları hakkındaki bakış açımızı veya değerlendirmelerimizi kökten bir şekilde dönüşüme uğrattığıdır.
Mesnevi'de cinsiyet algısı: Şarih Ahmet Avni Konuk'un yorumu

İnsanın doğası ve mahiyeti, şüphesiz insanoğlunun varoluşundan beri kendini tamamlamada önemli sorulardan birisidir. Bu noktada kadın ve erkeğin tabiatı bu soruların cevabının numunesidir. Biz bu araştırmamızda büyük düşünür ve mutasavvıf olan Mevlana Celaleddin Rumi'nin şiir şöleni Mesnevi'sini, Ahmet Avni Konuk'un yorumuyla incelemeyi hedefledik. Ve insanın, kadın ve erkekteki tabiatını cinsiyet üzerinden değerlendirdik. Bunu da konu bağlamında akıl, nefis ve insan-ı kamilin hem insanda hem de alemdeki tezahürlerini açıklamaya çalıştık. Sonrasında bu ilişkiyi açıklayan kavramlara yer verdik. Mevlana insanı, evreni ve hatta Tanrı'yı dişil nitelikler üzerinden izah ettiğinden kadın tabiatını ayrı bir başlık altında inceledik. Ve nihayetinde cinsiyet kavramının olmadığı kamil insanı, Mesnevi'de verilen örnek isimlerle izah etmeye çalıştık.
Nietzsche's criticisms of Kantian morality

Bu çalışmanın amacı Nietzsche'nin Kant ahlakına dair eleştirilerinin açıklanması ve değerlendirilmesidir. Kant Ahlakı, Batı ahlakını büyük ölçüde etkilemiştir. Nietzsche'nin eleştirileri, temel olarak Kant ahlakının bilimsel ve evrenselyapısını hedef almaktadır. Bu çalışma özgürlük', 'otonomi', 'bireysel erdemler've 'bilim olarak ahlak' fikirleri üzerinde yoğunlaşmıştır. Nietzsche'nineleştirilerinin açıklığa kavuşması için, epistemolojik eleştirileri de değerlendirilmiştir.
Kök değerlerin felsefe tarihindeki yeri ve Türkiye'de 2017 yılı sonrasında eğitim pratiğine yansıması

Araştırmanın temel amacı; 2017- 2018 yılından itibaren öğretim programlarında yer alan 10 kök değerin (1) felsefe tarihinde nasıl ifade edildiğini ve (2) öğretmenlerin görüşlerinden hareketle eğitime nasıl yansıdığını tespit edebilmektir. Bu amacın tespiti için nitel araştırma tekniklerinden doküman analizi ve görüşme teknikleri kullanılmıştır. Araştırmada ulaşılan sonuçlar şu şekildedir: Felsefe tarihinde (1) adalet; yasalara uygunluk, iyi ve kötü arasında ayrım yapabilme, insanın kendi doğasına uygun işi yapması, eşitlik ve mülkiyet kavramlarıyla açıklanmıştır. (2) Dostluk; sevginin varyantı olarak insanlar arasındaki bağı açıklamaktadır. (3) Dürüstlük; doğru söz söyleme ve eylemde bulunma, yalandan kaçınma şeklinde ifade edilmiştir. (4) Öz denetim; iyiyi kötüden ayırt ederek doğru davranışa yönelme, kötü davranıştan kaçınma yetileriyle açıklanmıştır. (5) Sabır; kişinin dinginlik hali içinde tutkuları karşısında arınması, elindekilerle yetinmesi ve doğanın düzenine uyum sağlayarak olayları sükunetle karşılaması anlamlarında kullanılmıştır. (6) Saygı; insana karşı hissedildiğinde dostluk ve sevgiyi, kanunlara karşı hissedildiğindeyse adalet değerlerini ortaya çıkarmaktadır (7) Sevgi; insanın tamamlanma ihtiyacından kaynaklanan ve eksiklik duyduğu nesneye karşı geliştirdiği histir. (8) Sorumluluk; eylemi yapan kişinin eylemin sonuçlarına katlanması şeklinde ifade edilmiştir. (9) Vatanseverlik; vatan için savaşmak, vatana bağlılık, toplumun yararını düşünme şeklinde açıklanmıştır. (10) Yardımseverlik mutluluğun paylaşılması ve insanın başka insanların faydasını gözetmesi anlamlarında kullanılmıştır.(11) Öğretmenlere göre on kök değer insanların temel özellikleridir. (12) Öğretmenler değerleri aktarırken en çok 'sınıf içi etkinlik' tekniğini kullanmaktadır. (13) Öğretmenler süreçte kılavuzun bulunmayışını sorun olarak görülmüştür. (14) Değerlere sahip öğretmenlerin istihdamı ve değerleri edinen öğrencilere teşvik mekanizmalarının oluşturulması öğretmenler tarafından en çok önerilen yöntemlerdir.