turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Ölüm cezalarının hukuksal açıdan değerlendirilmesi

Yaşama Hakkı, temel hak ve özgürlüklerin varlık koşuludur. Bu hak ile ölüm cezasının bağdaşıp bağdaşmayacağı sorusu her toplum ve zaman biriminde farklı cevaplanmıştır. Tarihte ilk yazılı metin olarak bilinen 'Babil Kanunlart'nda M. Ö. 2000 yıllarında ölüm cezasına rastlanılmaktadır. Tarihsel süreç içerisinde sıkça uygulanan bu ceza Aydınlanma Çağı dönemine kadar felsefi açıdan tartışma konusu olmamıştır, ilk kez Aydınlanma Çağı'nda Beccaria'nın 1764 yılında yayımladığı 'Suçlar ve Cezalar' adlı eserinde ölüm cezası eleştirilmiştir. Beccaria'nın etkisi ile ölüm cezası bu dönemde ciddi biçimde tartışılmış ve pek çok ülke hukukunda ölüm cezasının kaldırıldığı görülmüştür. ölüm cezasının önlenmesi ve sonuçta kaldırılması konusundaki belirgin uluslararası çabalar İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra görülmektedir. Ölüm cezası Batı Avrupa'da her yerde, eski doğu bloğu devletlerinde çoğu yerde kaldırılmıştır. Afrika'da son zamanlarda gözle görülür kaldırma girişimleri görülmekle birlikte Afrika, Asya ve İslam ülkelerinin birçoğunda ölüm cezaları sıkça uygulanmaktadır. Amerika kıtasında Şili, Küba, Guetamala ve ABD dışında tüm ülkeler ölüm cezasını yasalarından kaldırmıştır. ABD ölüm cezasını ciddi bir kararlılıkla uygulamakta ve savunmaktadır. Türkiye Cumhuriyetin'de ölüm cezası Anayasalarımızda ve yasalarımızda varlığını korumuştur. Bugün mevzuatımızda TCK'da 13 madde, Askeri Ceza Yasası'nda 26 madde, kaçakçılığın men ve takibine dair yasa ile Orman yasasında birer madde olmak üzere ölüm cezası varlığını korumaktadır. Ancak 1984 yılından itibaren infaz yapılmamaktadır. İnfaz yapılmamasına rağmen Türkiye'nin bu durumu özellikle suçluların iadesi gibi hassas uluslararası konularda sorun yaratmakta ve yasalarında ölüm cezası bulunmayan ülkelere yapılan iade taleplerinin reddedildiği görülmektedir. Türkiye'de son zamanlarda bu cezanın kaldırılmasına yönelik hukukçular, akademisyenler, yazarlar ve bilim adamları ile hükümet temsilcilerinin yaptığı çalışmalar göze çarpmaktadır. TCK, 1997 ve 2000 tasarılarında, ölüm cezası kaldırılarak yerine ağırlaştırılmış müebbet hapis getirilmiştir. Ölüm cezası uluslararası protokollere paralel olarak ülkemizde barış zamanları için öncelikle siyasi suçlar ve daha sonra adi suçlar bakımından tamamen kaldırılmalı, savaş ve yakın savaş tehlikesi halleri ile terör suçlarında ise bir ilaç olarak saklı tutulmalıdır.
Finansal kiralama sözleşmelerinde kiracının hakları ve borçları

Ekonomik hayatta her geçen gün uygulaması artan finansal kiralama sözleşmelerinin önünde engel olarak duran hususlara dikkat çekmek ve bunlara pratik çözümler bulabilmek için, sözleşmenin hukuki boyutunu ele aldık. Hukuki açıdan incelediğimiz finansal kiralama sözleşmelerinin bir tarafını oluşturan kiracı üzerinde çalışmamızı yoğunlaştırdık. Öncelikle, kiracının sahip olduğu borçlar ve bu borçlara ilişkin problemlere çözümler aradıktan sonra, sözleşmenin en ihtilaflı noktası olan kiracının hakları detaylı şekilde çalışma konusu yapıldı. Umuyorum ki, tez çalışmamda ortaya koyduğum hukuki eleştiri ve görüşler, ekonomik olarak taraflara pek çok avantajlar sağlayan finansal kiralama sözleşmelerini, bir adım daha ileri götürebilir.
Avukatlık sözleşmesinin sona ermesi ve hukuki sonuçları

Avukatlık sözleşmesi, avukat ile müvekkili arasında akdedilen yazılı olması zorunluluğu bulunmayan, sözleşmenin her iki tarafına da haklar tanıyan ve yükümlülükler yükleyen, konusu avukatın müvekkiline vereceği hukuki yardım olan bir sözleşmedir. Avukatlık sözleşmesinin dört temel unsuru içermesi gerekmektedir. Bunlar belli bir hukuki yardım, ücret, tarafların anlaşması ve baroya bağlı bir avukat olmadır. Avukatlık sözleşmesi, sözleşme özgürlüğü çerçevesinde yazılı olmak zorunda değildir. Ancak ispat açısından sözleşmenin yazılı olması gereklidir. Dolayısı ile yazılılık bir şekil şartı değil bir ispat şartıdır. Avukatlık sözleşmesi pek çok sözleşme ile benzer özellikler taşımakla birlikte kendine özgü özellikleri olan bir sözleşmedir. Avukatlık sözleşmesi, işin görülmesi, azil, istifa, ölüm, ehliyetin kaybedilmesi, avukatlık sıfatının yitirilmesi, iflas gibi hallerde son bulmaktadır. Avukatlık sözleşmesi, sona ermiş olsa bile bazı hallerde avukatın görevi belirli bir süre daha devam etmektedir. Bu durum avukatlık sözleşmesinin temeli güvene dayanan bir sözleşme olması, avukatlık mesleğinin bir serbest meslek olmasının yanı sıra kamu görevi olması ve bireylerin haklarının güvence altına alınmasından kaynaklanmaktadır.
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ışığında terör suçlarının soruşturulmasında gizli soruşturma tedbirleri

Terör örgütleri diğer suç örgütlerinden örgütlenme yapıları, örgütsel gizlilik, haberleşme ve suç işleme yöntemleri bakımından farklılık göstermektedir. Klasik soruşturma yöntemleri terör suçlarının soruşturulmasında yetersiz kalmaktadır. Bu nedenlerle, devletler terör suçlarında, kovuşturma aşaması için yeterli delil elde edebilmek amacıyla ceza muhakemesi hukuku sistemlerinde gizli soruşturma tedbirlerini kabul etmişlerdir. Bu çalışmanın amacı, gizli soruşturma tedbirlerinin terör suçları bakımından özellik arz eden uygulanma koşullarını ortaya koyarak, Türk hukukundaki düzenlemelerin AİHS m. 8 ve 6 /3-d) hükümlerini ve AİHM'nin bu konuda belirlediği kriterleri karşılayıp karşılamadığını incelemektir. Çalışmada, gizli soruşturma tedbirleri ile ilgili Türk hukukundaki düzenlemeler AİHS, AİHM kararları, Almanya, ABD ve İngiltere'deki düzenlemelerle birlikte ele alınarak incelenmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde terör, terörizm, iletişimin denetlenmesi, gizli soruşturmacı, teknik araçlarla izleme kavramları, CMK ve TMK'da yapılan değişiklikler ve terör suçlarında gizli soruşturma tedbirleri kullanılmasının nedenleri ele alınmıştır. İkinci bölümde terör suçlarının soruşturulmasında gizli soruşturma tedbirlerinin uygulanma koşulları, temel hak ve özgürlüklere müdahale teşkil eden özel icra yöntemleri ve elde edilen hukuka aykırı delillerin değerlendirilmesi konularına değinilmiştir. Üçüncü bölümde ise, gizli soruşturma tedbirleri ile ilgili AİHS hükümleri, AİHM'nin tedbirlerin uygulanmasına yönelik belirlediği kriterler ve bu kriterler ışığında Türk hukukunda gizli soruşturma tedbirlerine ilişkin düzenlemeler inceleme konularımızı oluşturmuştur. Türk hukukunda gizli soruşturma tedbirlerinin uygulanmasına yönelik yapılan düzenlemeler genel olarak AİHM kriterlerini karşılamakla birlikte, sorunlu alanlar da bulunmaktadır. İletişimin denetlenmesi tedbirinin kesintisiz uygulanmasına yönelik düzenleme, özel hayatın çekirdek alanını ihlal edebilecek niteliktedir. Teknik araçlarla izleme tedbirinin konutta uygulanamaması ve gizli soruşturmacının suç işleyememesi terörizmle mücadeleyi olumsuz etkilemektedir. TMK'da düzenlenen terör suçlarının birçoğuna gizli soruşturma tedbirlerinin uygulanabileceği katalog suçlar içerisinde yer verilmemesi, terörizmle mücadelede önemli bir eksiklik olarak göze çarpmaktadır. Gizli soruşturmacının tanık olarak dinlenmesi halinde, kimliğinin gizliliğinin korunması ve güvenliğinin sağlanması bakımından CMK ve TKK'da yapılan düzenlemeler ise AİHM kriterlerine uygundur. Ulaştığımız bu sonuçlar, Türkiye'nin terörizmle mücadelesini hukuk devletinin gerekleri çerçevesinde sürdürme gayreti içerisinde olduğunu göstermektedir.
Türk, Irak ve Ürdün hukuklarında vergi uyuşmazlıkları ve çözüm yolları

Herhangi bir hukuki konu araştırıldığı zaman araştırmacının elinde araştırma konusuyla ilgili bazı sorular olup onun bu sorulara cevaplar bulmaya çalışması gerekir. Zira ortaya atılan sorulara hukuki cevaplar vererek hukuki araştırmayla ulaşılmak istenen bazı sonuçları elde etmede bu soruların apaçık bir önemi bulunmaktadır. Bizim Türk, Irak ve Ürdün hukuklarında vergi uyuşmazlıkları ve çözüm yolları adlı araştırma konumuzda da durum aynıdır. Konuyla ilgili ortaya çıkan sorular şunlardır: Vergi uyuşmazlığı nedir? Bunun şartları, özellikleri ve sebepleri nelerdir? Yapısı nedir? Bu uyuşmazlık türleri nelerdir? İspat yükü kimin omuzundadır? Vergi kanununu doğru bir şekilde uygulamada vergi uyuşmazlığının rolü var mıdır? Bu uyuşmazlıkları çözmenin yolları nelerdir? Bu yollar vergi uyuşmazlığını çözmede ne kadar başarılıdır? Vergi uyuşmazlıklarını çözmek için bağımsız bir yargı var mıdır? Tüm bu sorulara cevap vermek araştırmacı için önemlidir. Zira bunlara cevap bularak beklediği sonuçlara ulaşabilir. Bu araştırmada yukarıda zikredilen soruların cevaplarına ulaşarak bazı önemli neticeler elde edilmiştir. Bu sonuçlara araştırmanın sonunda yer verilmiştir.
Taşıyanın navlun sözleşmesinden doğan hakları ve teminatları

Deniz ticaretinin en önemli konularından birisi taşıyanın navlun sözleşmesinden doğan hakları ve bu hakların teminatlarıdır. Taşıyanın navlun sözleşmesinden kaynaklanan haklarının belirlenmesinde yolculuk çarteri ve kırkambar sözleşmeleri arasında ayrım yapılması TTK'nın navlun sözleşmelerini ele alış sistematiği bakımından olduğu kadar her iki sözleşme türünün kullanıldıkları alanların farklılıklarının da doğurduğu bir gerekliliktir. Bu bağlamda çalışmada iki farklı navlun sözleşmesi türüne göre alt başlıklar altında incelemede bulunulmuştur. Navlun sözleşmelerinden doğan hakların teminatları ise üzerinde dikkatle durulmasını gerektiren bir konudur. Zira taşıyanın hakları esasen nitelik ve uygulama usulü bakımından yeterli şekilde açıklığa kavuşturulmamış bir hak olan hapis hakkı ile teminat altına alınmıştır. Bu hak kanunda düzenlenmiş olduğu yer göz önüne alınarak çoğunlukla ayni hak olarak kabul edilmekle birlikte, ayni haklarda geçerli olan bazı özellikleri taşımamaktadır. Bu hak ile ilgili diğer bir sorun da hapis hakkının bahşettiği, eşyayı paraya çevirtme yetkisinin kendisine has, müstakil bir düzenlemeye tabi tutulmamış olması ve bu konuda kiraya verenin hapis hakkına dair düzenlemelerle taşınır rehninin paraya çevrilmesi yoluyla takibe dair hükümlere göndermede bulunulmuş olmasıdır. Bu doğrultuda çalışmada, hapis hakkına dair yasal düzenlemeler yorumlanarak, hapis hakkının ileri sürülmekle birlikte bir takım ayni sonuçlar doğurabilen bir def'i niteliğinde olduğu, bu hakkın sözleşmeyle kurulmasının olanaklı olmadığı, kanunda bu hakkın uygulanmasında başvurulması öngörülen defter tutma usulünün deniz ticaretinin ihtiyaçları gözetilerek izlenmesi zorunlu bir usul olmaktan çıkarılmasının yararlı olacağı ve defter tutma aşamasından sonra başlatılması öngörülen usullerden taşınır rehninin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı ve ilamsız takiplere dair TTK'da yer alan düzenlemelerin, hapis hakkının ve icra takiplerinin nitelikleri gözetilerek yorumlanması gerektiği şeklindeki sonuçlara ulaşılmıştır.
Türk Ticaret Kanunu madde 208 uyarınca anonim şirketlerde satın alma hakkının koşulları

Pay sahipliği ilişkisinin, pay sahibinin rızası olmaksızın sona erdirilmesine yol açan çıkarma kurumu, şahıs şirketleri ile şahıs şirketlerine özgü kurumları barındıran şirketlerde, gerek 6762 sayılı mülga Türk Ticaret Kanunu gerekse 6102 sayılı meri kanunda düzenlenmektedir. Bununla beraber, ortağın şahsından kaynaklı sebeplerle çıkarma kurumu, anonim şirketlere yabancı bir kavramdır. Öte yandan, anonim şirketlerde çoğunluk pay sahipleri ile azınlık pay sahipleri arasında yaşanan bir takım menfaat çatışmalarının çözülmesi ve bu sırada her iki tarafın da haklarının korunması gerekmektedir. Çoğunluğun menfaatlerinin korunması için tanınabilecek en önemli haklardan biri, azınlığın rızası aranmaksızın çıkarma hakkıdır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, anonim şirketleri de kapsayacak şekilde, çoğunluğa, azınlığın şirket ile pay sahipliği ilişkisini sona erdirecek bir takım haklar tanımıştır. Bu haklardan biri, şirketler topluluğu hükümleri arasında yer alan kanunun 208. maddesinde düzenlenen satın alma hakkıdır. Bu madde, bir sermaye şirketinde payların ve oy haklarının yüzde doksanını doğrudan veya dolaylı olarak elinde bulundurma eşiğinin sağlanması durumunda, bir takım haklı sebeplere yol açan davranışlarda bulunan azınlığın paylarını satın alma hakkını tanımaktadır. Bu çalışmanın amacı, satın alma hakkının hukuki niteliğini, bu hakkın uygulama alanını, hizmet ettiği amaçları ve hakkın kullanılmasının tabi olduğu koşulları incelemektir.
Kişi haklarının ve özgürlüklerinin korunmasında idari yargının rolü

İdari yargı, idari işlem ve eylemlerin hukuka uygunluğunun denetlenmesi suretiyle, hukuk devleti ilkesinin vazgeçilmez unsurlarından biri olan kişi haklarının ve özgürlüklerinin korunması amacına hizmet etmektedir. İdari yargının asıl varoluş sebebi, idari işlem ve eylemler nedeniyle hak ve menfaati ihlal edilen kişiler açısından koruma sağlanmasıdır. Sahip olduğu bu önem nedeniyle idari yargının, kişi haklarının ve özgürlüklerinin korunmasındaki rolünün üzerinde ayrıca durulması gerekmektedir. Kişi haklarının ve özgürlüklerinin korunmasında idari yargının sahip olduğu önemin kavranabilmesi için öncelikle hak ve özgürlük kavramlarının tanımının yapılması, daha sonra hak ve özgürlük kavramlarının tarihi gelişimlerine değinilerek, idari yargının, ayrı bir yargı düzeni olarak ortaya çıkmasıyla birlikte hak ve özgürlüklerin korunmasındaki işlevine değinilmesi gerekmektedir. Ayrı bir idari yargı sistemini benimseyen Türkiye'de, idari yargı sisteminin temel kaynağı Fransız idari yargı sistemidir. Bu nedenle Türk idari yargı sisteminin kişi haklarının ve özgürlüklerinin korunmasındaki rolüne değinirken Fransız idari yargı sisteminin yapısına ve temel özelliklerine de kısaca değinilmesi yerinde olacaktır. İdari yargı, devletin kendi kendini sınırlandırması suretiyle kamu gücünü kullanan idari makamlar karşısında kişinin hukuki güvenliğinin korunması ve bu sayede daha demokratik bir yönetim sisteminin oluşturulmasını sağlar. İdari yargı organları, bu görevi yerine getirirken idari yargılamada bir takım ilke ve dayanaklardan yararlanırlar. Bu ilke ve dayanaklar sayesinde kişi hak ve özgürlüklerinin daha etkin bir şekilde korunması sağlanır. Sonuç olarak, ayrı bir idari yargı sistemini benimseyen ülkelerde, kişi haklarının ve özgürlüklerinin daha etkin bir şekilde korunduğu söylenebilir. Bir ülkede temel hakların ve özgürlüklerin anayasal veya yasal metinlerde yer alması esasında çok fazla bir anlam ifade etmez. Eğer gerçek anlamda bir demokratik hukuk devletinden söz etmek isteniyorsa, bunun için o ülkenin Danıştayının kararlarına bakmak gerekir. Ancak bu sayede bir devletin gerçek bir hukuk devleti olup olmadığı anlaşılabilir.
İş ilişkisinde işçinin özel yaşamının gizliliği

Özel yaşamın gizliliği, ortaya çıktığı ilk tarihten itibaren gelişen ve evrilen bir kavramdır. Öğreti ve yargı kararları tarafından bu kavramı açıklamaya ve sınırlarını belirlemeye yönelik birçok teori ortaya konulmuştur. Bu teoriler birbiri ile ilişkilidir ve birçok noktada kesişir. Özel yaşamın gizliliğine bir insan hakkı özelliğini veren ise uluslararası insan hakları belgelerinde ve anayasalarda düzenlenme biçimidir. Özel yaşamın gizliliği hakkı birçok uluslararası sözleşmede yerini almış olmanın yanı sıra, Türk hukukunda da Anayasa, kanun, tüzük ve yönetmeliklerin çeşitli hükümlerinde kurala bağlanmıştır. Bu hak, kural olarak hayatta olan gerçek kişilere aittir. Ad ve soyad, görüntü ve ses, cinsiyet kimliği, cinsel yönelim ve cinsel ilişkiler, aile yaşamı, onur ve saygınlık, kürtaj ve üremeye ilişkin haklar, etnik kimlik, konut, haberleşme ve kişisel veriler bu hakkın kapsamına girer. İşçinin özel yaşamın gizliliği hakkı, işverenin işçinin kişiliğini koruma ve gözetme borcuna dayanan bir haktır. Bu hakkın iş ilişkisinin kurulmasında aday işçiye sorular sorulması, biyolojik veya psikolojik testler uygulanması, aday işçi hakkında üçüncü kişilerden bilgi toplanması yollarıyla ihlali mümkündür. İş ilişkisinin devamında ise işçinin işyerinde izlenmesi, üstünün ve eşyasının aranması, yaşam tarzı ve davranışlarına müdahale edilmesi, cinsiyet kimliği, cinsel yönelimi ve cinsel yaşamına müdahale edilmesi ve ulaşılamama hakkının ihlal edilmesi, bu hakkın ihlaline vücut verir. İş ilişkisinin sona erdirilmesi de bir başka ihlal biçimidir. İş ilişkisinin kurulması esnasındaki ihlal, culpa in contrahendo sorumluluğu kapsamında değerlendirilir. İhlalin iş ilişkisinin devamında veya iş ilişkisini sona erdirme şeklinde gerçekleşmesi halinde ise, kişilik haklarına saldırının hüküm ve sonuçları, işçi lehine haklı nedenle fesih, işverenin geçersiz veya haksız feshi ya da fesih hakkını kötüye kullanmasının hüküm ve sonuçları doğar.
Aşırı ifa güçlüğü: TBK md. 138

Ahde vefa ilkesine göre, sözleşmelere aynen uyulmalıdır ve edimler vaad edildiği gibi yerine getirilmelidir. İlkenin önemi sebebiyle, kural olarak, ifa güçlüğü halleri borçlunun edimini yerine getirme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Bununla birlikte bu ilke sınırsız değildir. Çalışmamızın amacı, sözleşmenin kurulmasından sonra meydana gelen değişiklikler sonucu aşırı ifa güçlüğüne düşen borçlunun hangi şartlar altında sözleşmenin uyarlanmasını veya sona erdirilmesini talep edebileceğini ortaya koymaktır. Aşırı ifa güçlüğü kurumu, öğreti ve içtihat tarafından geliştirilen ve ilk kez 1 Temmuz 2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Borçlar Kanunu'nda açıkça düzenlenen, sözleşmenin değişen durumlara ve şartlara uyarlanmasına ilişkin hukuki bir çaredir. Başta sözleşmesel ve yasal risk dağılımı olmak üzere, somut olayın tüm şartları göz önüne alındığında sözleşmenin aynen devam ettirilmesi borçludan beklenemiyorsa, sözleşmenin uyarlanması veya sona erdirilmesi gündeme gelecektir. Fakat kanunda, sözleşmenin uyarlanmasına öncelik verilmiştir. Ancak uyarlama mümkün değilse veya alacaklıdan beklenmiyorsa, borçlu dönme veya feshe ilişkin haklarını kullanabilecektir.
İş mahkemelerinde yargılama usulü

İşçilerin hakları ve hukuki statüleri zaman içerisinde sürekli olarak değişim ve gelişim göstermiş bu değişim ve gelişime bağlı olarak, işçilerin haklarına ulaşabilmeleri için izlemeleri gereken yol da hızlandırılmış ve kolaylaştırılmıştır. Ülkemizde 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu 4 Ağustos 1950 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu kanun ile bir ihtisas mahkemesi olarak iş mahkemeleri kurulmuş ve iş uyuşmazlıklarının iş yargısında ihtisaslaşmış hakimler tarafından daha hızlı bir şekilde çözümlenmesi amaçlanmıştır. İş yaşamının dinamizmi neticesinde 5521 sayılı Kanun zaman içerisinde yetersiz kalmış ve iş mahkemelerinde uygulanacak yargılama usulünde değişikliğe gidilmesi kaçınılmaz bir hal almıştır. Bu kapsamda yaşanan sorunlara çözüm sunmak üzere 12/10/ 2017 tarihinde kabul edilen 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu 25/10/ 2017 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bunun dışında 2011 yılında 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 2012 yılında 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu yürürlüğe girmiştir. İş yargılamasında 7036 sayılı Kanun'da hüküm bulunmayan hallerde Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümleri uygulanacaktır. 7036 sayılı Kanun ile, Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılan davalarda bir dava şartı olarak arabulucuya başvuru zorunluluğu getirilmiş (İş M. K. m.3), iş mahkemeleri 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun hizmet sözleşmesine dair hükümlerinden doğan uyuşmazlıklara da bakmakla görevlendirilmiş (İş M. K. m.5), kanun yollarına başvuru süresi ve bu sürenin başlangıç tarihi Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile uyumlu hale getirilmiş (İş M. K. m.7) ve kanunda düzenlenen bir takım dava ve işler hakkında temyiz yoluna başvuru imkanı kaldırılarak bu dava ve işlerin istinaf incelemesi neticesinde kesinleşeceği (İş M. K. m.8) düzenlenmiştir. 7036 sayılı Kanun'un 5. maddesi ile, Sosyal Güvenlik Kurumu ve Türkiye İş Kurumu'nun taraf olduğu iş ve sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıkların da iş mahkemelerinin görev alanında olduğu düzenlenmiş ancak idari para cezalarından kaynaklanan uyuşmazlıklar iş mahkemelerinin görev alanının dışında bırakılmıştır. 7036 sayılı Kanun'un 6. maddesi ile, davalının yerleşim yeri ve işin yapıldığı yer yetki kuralının yanı sıra, işlemin yapıldığı yer ile iş kazasından doğan tazminat davalarında kazanın veya zararın meydana geldiği yer ve zarar gören işçinin yerleşim yeri mahkemesinin yetkisine ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir. 2014 yılında 5521 sayılı Kanun'da değişiklik yapılarak iş davalarında Sosyal Güvenlik Kurumu'na başvuru zorunluluğu ve Kurum'un feri müdahalesine ilişkin düzenlemelere yer verilmiş, 7036 sayılı Kanun ile dü bu düzenlemeler kabul edilmiştir. Hizmet tespit davaları dışında, sosyal güvenlik mevzuatından doğan uyuşmazlıklarda Kuruma başvuru zorunluluğu getirilmiştir.
Limited şirket ortaklarının borçları ve sorumluluklarının kapsamı

Türk Ticaret Kanunu'na göre limited şirket ortaklarının şirkete karşı sadece sermaye koyma borçları mevcuttur. Bu borcu ödedikleri anda sorumluluktan kurtulurlar ( TTK m. 532 ). Bu durum sınırlı sorumluluk ilkesi kapsamında değerlendirilir. Limited şirket ortaklarının anılan sınırlı sorumluluklarına getirilen bazı istisnalar - haksız alınan kar payları ve faiz ödemeleri gibi- mevcuttur ( TTK m. 532/ 1 ). Nitekim bu istisnalar sermayeden kısmen veya tamamen iade niteliği taşır. Aynı zamanda 6183 sayılı Kanun'un değişik 35. maddesi de şirketten kısmen veya tamamen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan kamu alacakları için, ortakların doğrudan takibini mümkün kılmıştır. Bununla birlikte limited şirket ortaklarının şirkete karşı, malvarlığının korunmasını amaçlayan sermaye koyma borcu dışında aynı kapsamda ek ödeme borcu da mevcuttur. Yan edim borcu, yönetim borcu ve rekabet etmeme borcu limited şirket ortaklarının diğer borçları olarak karşımıza çıkmaktadır.
Yargıtay kararları ışığında yabancı velayet kararlarının Türkiye'de tenfizi

Yabancı mahkemeler tarafından verilmiş olan velayete ilişkin kararların Türkiye'de sonuç doğurabilmesi için bu kararların Türk mahkemeleri tarafından tenfiz edilmeleri gerekmektedir. Milletlerarası sözleşme hükümleri saklı kalmak kaydıyla, bu kararların tenfizi MÖHUK'da öngörülen belirli şartların var olmasına tabidir. MÖHUK'da yabancı mahkeme kararlarının tenfizi için öngörülen bazı şartlar velayet kararları bakımından ayrı bir önem arz etmektedir. Şöyle ki, velayet kararlarında çocuğun üstün yararının korunması ilkesi kabul edilmiştir. Çocuğun üstün yararının korunması amacıyla, velayete ilişkin kararların sonradan değişen durumlar sebebiyle yeniden düzenlenmesi söz konusu olabilir. Bu nedenle velayete ilişkin mahkeme kararlarının kesin hüküm etkisi diğer mahkeme kararlarına nazaran daha farklıdır. Ancak velayet kararlarının kendine özgü olan bu kesinleşme niteliği tenfiz edilmelerine engel değildir. Diğer yandan, çocuğun üstün yararının dikkate alınması ilkesi nedeniyle velayet kararlarının tenfizinde kamu düzenine uygunluk denetiminde bazı problemlerle karşılaşılmaktadır. Nitekim, çocuğun üstün menfaatinin korunduğunun tespit edilebilmesi için yapılacak denetim kararın incelenmesini gerektirme, ancak revizyon yasağı ilkesi bu incelemenin yapılmasını güçleştirmektedir. Türk hukukunda düzenlenen velayete ilişkin hükümlerin, diğer ülkelerin hukuki düzenlemelerinde yer alan hükümlerden farklılık göstermesi de bu ilamların tenfizinde kamu düzeni müdahalesinin gerekip gerekmeyeceği sorununu ortaya çıkarmaktadır. Çalışmamızda, öncelikle Türk hukukunda velayet müessesine hakim olan temel prensipler ve bu konuyu düzenleyen milli ve milletlerarası düzenlemelere değinilmiş; ayrıca yabancı devlet mahkemelerinden verilmiş olan velayet kurumuna ilişkin ilamların Türkiye'de tenfiz edilebilmeleri için gerekli olan ön şartlar ve esasa ilişkin koşullar ayrıntılı bir şekilde incelenerek bu ilamların Türkiye'de doğuracağı sonuçlar ortaya konulmuştur. Bu bağlamda, velayete ilişkin yabancı mahkeme kararlarının tenfizinde uygulamada karşılaşılan problemler Yargıtay kararları örnek gösterilerek açıklanmış ve bunların çözülmesi amacıyla öneri ve değerlendirmelerde bulunulmuştur. Bu çalışma ile yabancı mahkemelerden verilmiş olan velayet kararlarının tenfizi davalarında, kamu düzenine uygunluk şartı nedeniyle uygulamada karşılaşılan sorunların çözülmesi amaçlanmaktadır.