Dı edebıyata Kurdİ ya klasİk de mela Muhammed Nurİ u berhemen wİ

Edebiyat ve şiir, insan ve toplum yaşamının en güzel ve en renkli değerlerindendir. Zira yaşama dair her ne varsa edebiyat ve şiirle dile getirilir. Böylelikle sanat, edebiyat ve şiir hayatı konu alırken aynı zamanda hayata güzellik ve anlam da katar. İnsanoğlunun his ve heyecanları, duygu ve düşünceleri, özlem ve hatıraları, gözlem ve yaşantıları edebiyat ve şiir sayesinde bir hüner olarak varlığını dışa vurur. Bir toplumun hafızası, dili ve edebiyatı nisbetincedir. Edebiyatsız millet, lal olan insanlara benzetilmiştir. Zira o milletin kendi kültürünü, geçmişşini, hayal ve özlemlerini, sevinç ve acılarını, inanç ve değerlerini, yaşantı ve maceralarını edebiyat olmaksızın dile getirmesi pek de olanaklı değildir. Orta Doğu'daki müslüman kavimlerden biri olan Kürtler de geçmişşten bugüne birçok alim, sanatkar ve şair yetiştirmişlerdir. Kürtlerin tarih boyunca yaşadığı coğrafyaların zorlu iklim ve doğa şartlarına sahip yerler olduğu görülür. Hakeza bu yöreler Haçlı saldırıları ve Moğol istilalarından, birçok beynelmilel savaşlardan etkilenerek ağır bedeller ödemiştir. Sosyal ve ekonomik yaşamın da zayıf olduğu bu coğrafyalar çoğu zaman edebiyat ve sanatın gelişebileceği elverişli bir ortam bulamamıştır. Fakat yine de bütün olumsuz koşullara rağmen bilhassa medreseler ve medrese ehli okumuşlar etrafında şekillenen bir ilim ve edebiyat hareketliliğinden söz edilebilir. Bu nazarla bakıldığında Kürt edebiyatının da kendi özel şartlarına rağmen küçümsenmeyecek değerler yarattığı görülür. Klasik Kürt edebiyatı denen edebiyat geleneğinin onlarca sanatçı ve şair tarafından güzel ve olgun eserlerle yüzyıllar boyunca devam ettirildiğini müşahede etmekteyiz. Kuşkusuz tüm bu şahsiyetler ve tüm bu eserler insanlık ailesinin de ortak birer değeri ve insanlık hafızasının müşterek mirasıdır. Eminim ki yapılacak araştırmalar ve incelemelerle zaman içinde daha pek çok bilgin ve sanatçının, daha birçok eserin varlığına tanıklık edebileceğiz. Ancak bu sahadaki bilimsel ve sistematik çalışmaların yeterli olmadığı da aşikardır. Özellikle üniversiteler ve akademiler ile bu alanlarda bilimsel çalışmalar yapan kişi ve kurumların çalışmalarıyla Kürt edebiyatına ait olan ve aynı zamanda bu coğrafyanın insanlığa bıraktığı edebi ve kültürel miras yüzüne çıkacak; meraklılarının, bilim ve sanat çevrelerinin ve toplumun istifadesine sunulabilecektir. Biz de bu meyanda mütevazı bir katkı babında, kendisi hakkında malumat bulunmayan ancak eserleri ailesinin yanında mahfuz olan bir din adamı ve şairin yaşamı ve şahsiyeti hakkında bizzat ailesinden yüz yüze görüşüp bilgiler alarak, yaşadığı köyü ziyaret edip medfun olduğu kabristana uğrayarak, eserlerinin de birer kopyasını ailesinden temin ederek bu çalışmamızı vücuda getirdik. Çalışmamızda klasik Kürt edebiyatı ve mefhumlarına, Mela Muhemmed Nuri'nin yaşamı ve eserleri hakkında bilgilere yer verdikten sonra Arap alfabesiyle fakat Kürtçe yazılmış Kitabu'l- Isra we'l-Mi'rac, Kitabu Nuzhetu'n-Nufus, Mersiyename, Mesnewiya Şemsedine Tacir adlı dört eserinin latinizesine de yer verdik. Bu suretle bir değerin tarihin sayfaları arasında kaybolmamasını sağladığımız gibi, Seyda'nın eserlerinin Arap alfabesiyle okuyamayan okuyucuların da istifadesine sunulmasına çalıştık. Çalışmamızda ulaştığımız bilgilerin birinci ağızdan ailesi ve tanıyanlar tarafından bizlerle paylaşılmış sıhhatli bilgiler olması kanaatimizce bu mutevazı çalışmayı kıymetlendirmiş olacaktır.