turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Musa Kazım Efendi'nin hayatı, eserleri ve din anlayışı

Musa Kazım; materyalizmin ve onun türevi olan pozitivizmin genç dimağlara tasallut ettiği, siyasi ve ictimai tsunamilerin sahilleri tahrip ettiği bir ortamda savunmacı ve yol gösterici bir üslupla üst seviyede makaleler ve kitaplar yazan, ülkesini ve milletini seven, görev ve sorumluluk bilinci ile çağın problemlerine çözüm arayan; dil, edebiyat, belagat, mantık ve hikmet gibi ilimleri özümseyen bir alimdir. Kendisi Osmanlı Devleti'nin son döneminde yaşamış ise de, savunduğu görüş ve ileri sürdüğü çözüm önerileri ile adeta günümüz problemlerine de çözüm getiren ilim ve hikmet sahibi bir mütefekkirdir. Musa Kazım, sadece şeyhülislamlık görevi ile yetinip makamına çekilmemiş, İslam dünyasının kurtuluşu için önemli eserler ve makaleler kaleme almış, verdiği konferanslarla toplumu birebir irşad etme gayreti göstermiştir. Bu bilimsel ve sosyal faaliyetlere ilaveten bildiriler de yayınlamış, bireysel ve toplumsal sorunlarla ilgilenilmesini istemiş ve özellikle insanların başıboş bırakılamayacağını vurgulamıştır. Batı medeniyeti karşısındaki çekinceleri ve sağlıklı bir medeniyetin ancak din ile gerçekleşebileceğine dair fikirleri sebebiyle Musa Kazım, kendi dönemindeki entelektüel İslamcılarla aynı cephede yer almıştır.
Antik Yunan tragedyalarında felsefi düşüncenin izleri

Antikçağ'da felsefenin doğuşu siyasi, sosyal, kültürel ve psikolojik pek çok etmene bağlı olarak açıklanabilir. Tragedyalar felsefenin gelişmesinde büyük bir etkiye sahiptir. Felsefenin doğduğu Antikçağ Yunan insanının iç dünyasını tragedyalar bütün derinliğe ile sergilemişlerdir. O çağda insan yaşamına ve hayal gücüne dair ne varsa onları tragedyalarda bulmak mümkün olmaktadır. Tragedyalar bu bakımdan sadece bir milletin kendine özgü yaşam biçimini değil, genel olarak insanı konu aldığı için verdiği mesajlar tarih boyu evrenselliğini korumuştur. Tragedyalar içerdikleri konu ve bilgi açısından yaşamın tüm yönlerini gözler önüne serdiği için içlerinde felsefenin de olması gayet doğal bir durumdur. Bu yüzden antik Yunan tragedya oyunları daha iyi analiz edilmeli ve toplum ile bireye verdiği mesajlar felsefi açılardan da incelenmelidir. Tüm bu nedenlerden dolayı Antikçağ'daki pratik yaşamı bütün yönleriyle resmeden tragedyaların felsefi analizi son derece önemlidir.
Kant's Dichotomic philosophy in the critique of judgement

oz YARGI GÜCÜNÜN ELEŞTIRISI'NDE BULUNAN KANT'IN İKİLİ FELSEFESİ Bal, Metin Yüksek Lisans, Felsefe Bölümü Tez Danışmanı: Prof. Dr. Yasin Ceylan Nisan 2002, 84 sayfa Bu tez ana konusu itibariyle Kant'ın estetik felsefesi, yani üçüncü Eleştiri, Yargı Gücünün Eleştirisi üzerine yoğunlaşmaktadır. Kant ilk iki Eleştirisi boyunca dikkatini en yücelterek ve aklın ideleri üzerinde yoğunlaştırır. İdeler birinci ve ikinci Eleştiri'&e yasal bir şekilde kullanılmak üzere kanıtlanamadıkları için akün yasadışı bu tutumu Kant felsefesinin yaygın olarak bilinen bir 'uçurum'u haline geldi. Kılgısal Aklın Eleştirisinde duyarlılık hala ihmal edilmekte böylece idealar duyularüstü bir dünyaya ait olarak kalmaktadırlar. Böylece aklın sınırları içinde kaldığı sürece etik atıl kalacaktır. Bu durumda 'estetik' güzel üzerine bir düşünüm olarak akla yardım etmek için görevlendirilmektedir. Bu nedenle Yargı Gücünün Eleştirisi'nde Kant'ın temel konusu 'güzel ruh'un yaratılmasıdır. Bu, din, etik ve estetik üçgeniyle gösterilmektedir. Kısaca, kuramsal felsefeden, kılgısal felsefeye geçerken içine düştüğü yanılgının farkında olan Kant, Yargı Gücünün Eleştirisi'nde yasal bir geçit bulmayı arzular. Kant bu defa geçiş ya da sıçramanın çok şiddetli olmamasını dilemektedir. Fakat sonuçta bu geçiş bir sıçrayış olarak kalmaktadır.
Şehbenderzade Filibeli Ahmed Hilmi'de Türklük tasavvuru

Bu çalışma II. Meşrutiyet dönemi fikir adamlarından Şehbenderzade Filibeli Ahmed Hilmi'nin Hayatı ve Türklük Düşüncesi ile ilgili görüşlerini ele almaktadır. Bugüne kadar Ahmed Hilmi'nin bazı eserleri Latin harflerine çevrilerek basılmış ve Ahmed Hilmi ile ilgili de birkaç yüksek lisans ve doktora tezi yapılmış idi. Ancak onun milli görüşlerini ihtiva eden bir çalışmadan şu güne kadar mahrum idik. Düşünürümüzün eserlerini incelerken Türklük fikri üzerinde önemle durduğunu ve bu konuda özel bir hassasiyet gösterdiğini gördük. Bu durum çalışmamızın yönünü tayin etmemizde önemli bir etken oldu. Ayrıca Ahmed Hilmi'nin kaleme aldığı yazılardan yola çıkarak siyasi ve düşünce tarihimizin önemli kıvrımlarından birisi olan II. Meşrutiyet döneminin fikri ve sosyal yapısının daha iyi anlaşılabileceğini düşündük. Bununla birlikte eserlerinin tercümelerinde ve kendisi hakkında yapılan çalışmalarda Ahmed Hilmi'nin hayatı ile ilgili verilen birçok bilginin yeniden değerlendirilmesi lüzumu görülmüş, yeni ve ilk defa ortaya çıkardığımız belgeler ışığında düşünürümüzün hayatının karanlıkta kalan birçok bölümü de aydınlatılmıştır. Çalışmamızın ilk bölümü Şehbenderzade Filibeli Ahmed Hilmi'nin hayatı, eserleri, düşünce sistematiği ve yaşadığı dönemin fikri yapısına, ikinci bölüm Ahmed Hilmi'nin Türklük düşüncesini işlediği eserlerine, üçüncü bölüm ise dönemin şartları da dikkate alınarak Ahmed Hilmi'nin kalemi ile çerçevesini çizmeye çalıştığımız Türklük düşüncesinin ana prensipleri ve yine Ahmed Hilmi'nin kaleminden Türklüğün bugünü, düşüş sebepleri ve çözüm yolları konularına ayrılmıştır. Araştırmalarımızda Ahmed Hilmi Bey'in eserleri ile çıkardığı gazete ve mecmualarda kaleme aldığı yazılardan faydalanılmış, ayrıca Türklüğün tarihin seyri içerisindeki ihtiva ettiği nitelikleri göstermesi açısından çeşitli kaynaklara atıfta bulunularak tespitlerin birbiriyle karşılaştırılması sağlanmıştır. Düşünürümüzün hayatı ile ilgili bilgiler de ise büyük ölçüde Osmanlı arşivlerine başvurulmuştur. Her ne kadar çalışmamızın referansı bir asır öncesine ait olsa da problemleri ve bulguları itibariyle hala güncel niteliklere haizdir.
Yapılandırmacı paradigma bağlamında öğretmenin rolünün incelenmesi

Bu tez çalışmasında yapılandırmacı paradigma bağlamında öğretmenin rolünün ne olduğu tartışılmaktadır. Bu doğrultuda yapılandırmacı paradigma kuramsal açıdan ve uygulamaları bağlamında incelenmektedir. Çalışma boyunca yapılandırmacı paradigmanın temel varsayımları, ilkeleri ve öğretime ilişkin uygulamaları, öğretmenin rolünü belirleyici ögeler olarak ele alınmakta; geleneksel yaklaşımlardaki öğretmenin rolü yapılandırmacı paradigmayla karşılaştırılmaktadır. Çalışma sonunda yapılandırmacı paradigmanın bilgi ve gerçeklik konusundaki temel varsayımlarının ve öğrenme ilkelerinin, eğitim süreçlerini bütünüyle değişime uğrattığı anlaşılmıştır.
Oktay Rifat şiirinde anlam ekonomisi

Bu tez çalışması, Oktay Rifat (1914-1988) şiirinde şiirsel anlamın üretim, oluşum ve dolaşım imkanlarının, 'anlam ekonomisi' kavramı çerçevesinde şiirsel yaratım ve dilsel olay sorunsalını inceler. Oktay Rifat'ın tüm şiir külliyatına odaklanılmakta ve Oktay Rifat'ın icra ettiği haliyle şiirsel anlamın ekonomi-dışı bir fazlalık olarak üretildiği fenomonoloji-sonrası çağdaş düşünce çerçevesinde gösterilmektedir. Oktay Rifat'a göre anlam temsil rejiminin dışında var olan, dilsel bir yapı içerisinde sunulması/mevcut kılınması imkansız bir harekettir. Ekonomi-dışı fazlalık olarak anlam üç temel metafizik boyutta cisimleşir: Mekan, zaman, doğa. Oktay Rifat şiirinde anlamın mekansallaşma biçimi kıyı figürü yoluyla işaret edilir. Kıyı figürü hem şiirsel öznenin hem nesnel varoluşun mevcudiyet sınırını düşünmeye yarayan bir amblem olarak işler. Anlamın zamansallaşma biçimi olarak başlangıç figürleri Oktay Rifat şiirinde zamanın kronolojik bir anlatı dahilinde işlemediğini, zamanın esas itibarıyla iç farklılaşmalara açık bir dinamiğe sahip olduğunu gösterir. Oktay Rifat'ın geçişsiz başlangıçları şiirin varlık/mevcudiyet ile arasındaki mesafeyi işaretler. Oktay Rifat'ın şiirsel anlamı ürettiği üçüncü boyut doğa ile teknoloji arasındaki indirgenemez mesafede yer alır. Doğa, doğal bir veri değil; her zaman çoktan teknolojik olarak belirlenmiş bir süreçtir. Bu anlamda ekonomi-dışı bir fazlalık olarak anlam doğanın kendini teknolojiye doğru aştığı heterojen bir bölgede üretilir. Oktay Rifat'ta şiirsel anlam ve mevcudiyet protetik ve plastik bir niteliğe sahiptir.
Nesiller arası adalet: Rawls'cu bir savunma

Nesiller arası adalet sorunu felsefe, siyaset, ekonomi, sağlık, çevre, iktisat ve hukuk gibi birçok alanı ilgilendiren bir konudur. Bu sorun, gelecek nesillere karşı olan yükümlülükler, insan hakları, nüfus politikaları, kaynak kullanımları, tasarruflar ve tedbirler, çevre, iklim, ahlak gibi çeşitli konu başlıkları üzerinden incelenmektedir. Ancak bu konu üzerine yapılan çalışmalar, özellikle ulusal literatürde, henüz yeterli düzeyde değildir. Bu tez çalışması, nesiller arası adalet konusunu felsefi bir problem olarak ele alarak çevre, iklim, haklar, tasarruflar gibi konular üzerinden inceler. Bu bağlamda ilkin nesiller arası adalet kavramı, bu konuda geliştirilmiş lehte ve aleyhte görüşler incelenecektir. Daha sonra, nesiller arası adalet konusu on dokuzuncu yüzyıldan itibaren yaygın bir felsefi ve politik görüş olan faydacılık açısından incelenmektedir. Faydacı ahlak felsefecileri doğrudan nesiller arası adalet problemine değinmemelerine karşın birçok yorumcu faydacılığın bu konuda en radikal görüşü temsil ettiğini ileri sürer. Bu tezin amaçlarından biri faydacılığın nesiller arası adaletle ilgili görüşünün felsefi temellerini daha doğru biçimde ortaya koymaktır. Bu tezdeki felsefi dayanaklarımdan biri olan yirminci yüzyıl siyaset felsefesinin önde gelen düşünürlerinden John Rawsl'un hakkaniyet olarak adalet kuramı çerçevesinde nesiller arası adalet konusu ele alınmaktadır. Tezin son bölümünde ise, nesiller arası adalet konusu çevre, iklim ve sürdürülebilir nüfus bağlamında somut konular üzerinden incelenmektedir. Tez boyunca temellendirmeye çalıştığım görüşlerden biri şu ki nesiller arası adalet konusunda gelecek nesillere karşı sorumluluklarımızın olduğudur. Çünkü gelecek nesillerin var olmalarını ve yaşam standartlarını büyük ölçüde belirleyecek olan mevcut nesillerin yapacakları seçimler ve politikalar olacaktır.
An ontological analysis of the ought: Towards an ethics of being

Gereklilik Kipinin Ontolojik bir Analizi: Bir Varkk Etiğinc Doğru Özgür Aktok Bu tezin amacı, Heidegger'in ontik ve ontolojik kategorileri arasında yaptığı ayrımı kullanarak eriğe ait olan -meli, -malı gereklilik kipinin ontolojik bir analizini gerçekleştirmektir. Tez bu bağlamda, varlık ile gerekliliğin ilişkisini üd biçimde incelemektedir: Birincisi, Batı düşüncesindeki dönüm noktalarına işaret eden iki önemli yorumu, metafizik tarihi açısından, ikincisi, bu iki yorumu, insanın gündelik yaşamında, dünyadaki varlıklarla olan ilişkisini belirlemeleri bakımından ele almaktadır. Platon tarafından varlığın agathon olarak yorumlanışı, gereklilik kipinin metafizik tarihinde belirgin olarak ortaya çıkmasına neden olmuş, ve bu yorum, varlık ile var olanlar arasındaki ayrımın es geçilmesi, ve üstünün örtülmesi ile sonuçlanmıştır. Modern düşünce varlığı ve gerekliliği öznenesne ikiliğini ortaya koyarak yeniden yorumladığında ise, ontolojik ayrımın ikinci bir örtülmesi ve göz ardı edilişi, ve böylece varlığa karşıtlaşrınlan, Kantçı anlamdaki deontik gereklilik kipi ve olan-olması gereken ikiliği ortaya çıkmıştır. Tezin amacı, iki adımda özetlenebilir: Öncelikle, bu iki yorumdan birincisinin üstünü örten ve ona olan erişimimizi güçleştiren ikinci yorumu yapısöküme uğratarak, genel olarak gereklilik kipinin, deontik gereklilik kipinin kökeni olduğunu göstermek. Ontolojik analizdeki ikinci adım ise, kendi kökeni olan varlıkla olan ilişkisini örten, görünmez kılarak onun yerini alan birinci yorumu da yapısöküme uğratarak, genel olarak gereklilik kipinin, varlığın ontik bir yorumundan nasıl ortaya çıktığım göstermektir.
Seneca'nın ahlak felsefesinin ve 'Ruh Dinginliği' adlı eserinin incelenmesi

Yunan kent devletlerinin bağımsızlıklarını kaybetmeleriyle başlayan Hellenistik- Roma felsefesi, sorunlarının ağırlık merkezine göre iki ayrı döneme ayrılabilir: Aristoteles'in hemen ardından başlayan ilk döneme ahlaki dönem denir. Miladın ilk yüzyılından sonra başlayarak, Ortaçağ felsefesine kadar süren ikinci dönem ise, dini dönem adı altında incelenir. Ahlaki dönem olarak adlandırılan ilk dönemde felsefenin temel sorunu, bilgece bir yaşamın nasıl olması gerektiğidir, tdeal bir düzen olarak görülen ve hiç yıkılmayacağına inanılan kent yaşamının yıkılmasıyla birlikte hayatlarının ve toplumsal yaşamlarının kontrolünü yitiren yunan düşünürleri, geri kalan her şeye karşı ilgilerini kaybederek, tüm düşüncelerini tek başına kalan bireyin hayatını kendisine göre belirleyebileceği en yüksek değerin belirlenmesi üzerinde yoğunlaştırdılar. Teorik ilgilerin büsbütün ortadan çekilmemekle birlikte, başlı başına amaç olma özelliklerini yitirdikleri bu dönem, Hristiyanlıkla sona erecek bir sürecin ilk aşaması olmakla birlikte, bu dönemde incelenen sorunlar, dini olmaktan çok ahlaki niteliktedirler. Dini dönem olarak adlandırılan ikinci dönem, bir yandan felsefede Ortodoksluğa geri dönüşün yaşandığı, bir yandan da dini taleplerin ön plana çıktığı bir dönemdir. Hellenistik-Roma döneminde varlığını sürdüren okullardan biri olarak aynı tarihsel ve düşünsel koşullarca biçimlendirilmesi nedeniyle stoa felsefesini de aynı gelişim çizgisi içinde incelemek mümkündür. Eski stoa olarak adlandırılan ilk döneminde stoa felsefesi ağırlıklı olarak ahlaki sorunlarla ilgilenir. Orta stoanın temsilcileri ise, dönemlerinde yaygın eğilime uygun olarak eklektik bir tavır sergilerler. Stoanın son dönemi ise, Hellenistik-Roma felsefesinin dini dönem olarak adlandırılan ikinci döneminde yer alması nedeniyle, bu dönemin özelliklerini yansıtır. Stoa felsefesinin son dönem temsilcileri artık yunanlı değil, romalıdır. Stoa öğretisiyle ilk olarak orta stoa düşünürleri vasıtasıyla tanışmalarına karşın bu düşünürler, eski roma erdemlerine olan benzerliğinden dolayı eski stoa öğretisini daha çekici bularak yeniden diriltmeye çalışmışlardır. Seneca, stoa felsefesinin son dönem temsilcisi olarak döneminin genel eğilimini yansıtan bir düşünürdür. Onun felsefesi, yunan kent devletlerinin yıkılışıyla başlayan ve tüm hellenistik döneme damgasını vuran bir sürecin ürünüdür. Dolayısıyla Seneca'nın 154 felsefesinde tüm bu sürecin etkilerini gözlemlemek mümkündür. Seneca'nın felsefesini incelemeyi amaçlayan bu çalışma, onun görüşlerini oluşturan düşünsel, kültürel, toplumsal ve politik koşulların neler olduğunu ve bunların Seneca'yı nasıl etkilediğini anlamak amacıyla Hellenistik dönemin başlangıcından Seneca'nın dönemine kadar geçen süre içindeki tarihsel ve düşünsel atmosferi kısaca özetleyen ve bu atmosferin Seneca'nın felsefesi üzerindeki etkisini, nedenleriyle anlatmayı amaçlayan bir çalışmadır. 155
David Hume'un nedensellik kavramı

Tezimizin konusunu, 18. Yüzyılda, David Hume'un (1711-1776), nedensellik kavramı üzerine yaptığı eleştirel çözümlemesine yönelik olarak yapılan yanlış değerlendirmeler oluşturmaktadır. Tezimizin amacı, bu yanlış değerlendirmelerin hangi noktalarda ortaya çıktığını ve bunların neden yanlış değerlendirmeler olduklarını belirlemektir. Birinci bölümde, Hume'un bilgi görüşünü ve nedensellik eleştirisini ortaya koymaya çalıştık. İkinci bölümde, Hume hakkındaki yanlış değerlendirmeleri üç alt bölüm altında ele almaya çalıştık. Birinci alt bölümde, Hume'un nedensiz var olmanın olanaklı olduğunu savunduğunu ileri süren değerlendirmenin yanlış olduğunu, Hume'un 'var olan her şeyin bir nedeni vardır' savının apriori bir tanıtlamasının mümkün olmadığını ileri sürdüğünü ve Hume'un nedensellik eleştirisinin temelde bu kavrama ilişkin bilgimizin kaynak ve sınırlarını araştıran bir araştırma olduğunu belirlemeye çalıştık. İkinci alt bölümde, Hume'un tümevarımın temellendirilip temellendirilemeyeceğini araştırdığını ve çalışmasının sonucunun negatif olduğu yolundaki görüşün bir yanlış anlama olduğunu göstermeye çalıştık. Çünkü, Hume, tümevarım tartışması, kendisinden önce başlamış bir tartışma olmasına rağmen, bu konuyu tartışmaz. Hume'a göre, geleceğin geçmişş gibi olacağına ilişkin a priori ve deneysel bir zorunluluk olmamasına rağmen, yani, doğanın düzenliliği, insanlar böyle bir zorunluluk olduğuna inanırlar. Hume, bu inancın kaynaklarını ortaya koymaya çalışır. Üçüncü alt bölümde, Hume'un nedensel ilişkileri açıklamada kullandığı sürekli birliktelik tanımının yetersiz ya da gereksiz olduğunu ileri süren değerlendirmelerin yerinde olmadığını belirlemeye çalıştık. Çünkü, Hume, zaten her sürekli birlikteliğin nedensel olmadığını belirtir ve bunlar arasında ayrım yapmaya çalışır. Hume'un sürekli birliktelik kavramına bir başka eleştiri de şudur: Neden ve etkinin bilgisine iki nesnenin sürekli birlikte gözlenmesinden doğan alışkanlıkla değil sürekli birlikte olan iki nesnenin neden ve etki olduklarının açıklanabilir olmasıyla ulaşılmaktadır. Bu eleştiriye, Hume'un sürekli birliktelik kavramına bağlı kalınarak cevap verilebilir. Burada, bu açıklamanın, Hume'un sürekli birliktelik kavramına dayandığını göstermeye çalıştık.
Birlikte varoluş olarak ben ve ötekinin dayanışması

Dayanışma kavramı özneler arası bir ilişki durumundan başlayıp evrene doğru genişleyen bir etkinlik alanına sahiptir. Dolayısıyla kavram kültürler arasında, etimoloji ve sosyal bilimler içerisinde farklı anlamlar ile ele alınmıştır. Kavram taşıdığı bu geniş sınırlara ve farklılıklara karşın tüm insanlığın ortak problemleri için bir çözüm niteliği taşımaktadır. Dayanışma günümüz dünyasının taşıdığı problemlerin çözümü olarak gösterilmesine karşın, dayanışmanın kurulumu da insanlık için bir problem teşkil etmektedir. İnsanlar arasında dayanışmanın gerçekleştirilmesinde karşılaşılan problemlerin nedeninin, kavramın bireyler arasında epistemolojik olarak kurulamamasından kaynaklandığını düşünüyorum. Bu bağlamda kavramın hem epistemoloji hem de ontoloji içerisinde bize ne ifade ettiğini anlamaya çalışmak; hem dayanışma problemin giderilmesinde bize yardımcı olacaktır, hem de kavrandığı takdirde felsefedeki benin ve dünyadaki öznenin problemlerine çözüm olacaktır. Öyle ki kavram entelektüel bir şekilde kurulduğu takdirde özneyi bir dayanışma varlığı haline getirecektir. Tezimin I. Bölümünde kavramın anlam ve sınırını belirlemek için kavrama yönelik kültürel, felsefi anlayışlar göz önünde bulundurularak kavramsal analizi gerçekleştirilmiştir. Tezimin II. Bölümünde kavramın insanlık tarihi içerisinde taşıdığı anlam felsefi metinler ışığında sunulmuştur. Tezimin III. Bölümünde kavram entelektüel bir problem olarak ele alındı ve kavramın epistemoloji içerisinde konumlandırılmasının öznenin ve özneler arası ilişkinin kurulumdaki yeri ve önemine değinildi.
İngiliz aydınlanma geleneği ve John Locke özelinde tolerans kavramı

Giderek artan bir biçimde, günümüzde farklı kültürlerin küreselleşen dünyada iç içe geçmişş şekilde yaşaması tolerans kavramını karşımıza çıkarmaktadır. Bu önemli kavramın kökeni Aydınlanma dönemine kadar gitmektedir. Aydınlanma on yedinci yüzyılın son çeyreğinden, on sekizinci yüzyılın ilk çeyreğine kadar, Kıta Avrupa'sında etkisini sürdürmüş entelektüel ve toplumsal bir inşa sürecidir. 'Akıl Çağı' olarak adlandırılan bu dönemin arka planında toplumsal idealler yatmaktadır. İşte bu ideallerden biri de tolerans algısıdır. Sosyal olaylarla ilgili olan bu kavram, eşitlik ve özgürlük düşüncesinin bir sonucudur. Otuz Yıl Savaşları boyunca süren kanlı din savaşlarından sonra, birbirleri üzerinde hakimiyet kuramayacağını anlayan dini gruplar Westphalia Barış Anlaşmasıyla hem dini hem de sosyal açıdan birbirlerini kabul ederek dini toleransın en somut örneğini ortaya koymuşlardır. Bu açıdan karşıt görüşlerdeki insan ya da grupların mevcudiyetini zorunlu olarak kabul etmeye dayanan bir tavır olan tolerans, daha çok İngiltere'deki siyasi ortamda kendine yer bulmuştur. Şanlı Devrim, Tolerans Akdi ile birlikte yaşanan hoşgörü ortamı bunun kanıtı olarak değerlendirilerek, dönem konu özelinde incelenmiştir. Aydınlanma düşüncesinden büyük pay alan tolerans algısının felsefi temelleri de İngiliz filozof John Locke tarafından atıldığı görülerek, konu düşünürün eserleri bağlamında incelenmiştir. Tezimizin amacı günümüzde de önemli olan bu kavramın kökenine ilişkin olarak belirlemelerde bulunmaktır.
Muhsin Ertuğrul: His years at the Istanbul City Theater 1959-1976

Muhsin Ertuğrul'un, 1959 yılından başlayarak 1976 yılına dek geçen süre içinde Türkiye'deki teatral kurumlaşmaya dönük etkinlikleri bu tezin ana konusunu oluşturmaktadır. Bu doğrultuda temel yaklaşımını ifade ettiği Bölge Tiyatroları Tartışması vakası önemli bir örnek oluşturmaktadır. Giriş niteliğindeki ilk bölüm, Muhsin Ertuğrul'un teatral formasyonunun oluşum sürecine değinmektedir. İkinci bölüm, Bölge Tiyatroları tartışmalarına ayrılmıştır. Üçüncü bölümde, İstanbul Şehir Tiyatroları'nın Altın Çağı (1959-1966) incelenmektedir. Dördüncü bölümde, Ertuğrul'un ayrılmasından sonra Şehir Tiyatrolarının durumu ve Ertuğrul'un özel bir girişim olan LCC de dahil olmak üzere bu dönemki etkinlikleri ele alınmaktadır. Beşinci bölümde Muhsin Ertuğrul yönetimindeki İstanbul Şehir Tiyatroları (1974-1976) ve özellikle de Yerinden Yönetim tartışmaları ele alınmaktadır. Sonuç bölümünde, bu araştırma sonucunda Muhsin Ertuğrul'un başlangıçta ülkenin kalkınması doğrultusunda tiyatroya devletin mali ve idari desteği olmak kaydıyla biçtiği özel rol konusunda geri adım atmadığı, ancak bu modelin 1960'lı yılların ortalarından itibaren etkinliğini yitirdiği kanısı dile getirilmektedir. Tez, bir Muhsin Ertuğrul kronolojisini, tezin hazırlık aşamasında yapılan söyleşileri ve Muhsin Ertuğrul'un filmografisini kapsayan bir ek ile desteklenmektedir.
S. Kierkegaard ve J. P. Sartre'ın varoluşçuluk anlayışlarının karşılaştırılması

Bu araştırmamızda, S. Kierkegaard ve J. P. Sartre'ın varoluşçuluk üzerine düşüncelerini karşılaştırmalı bir biçimde ortaya koymaya çalıştık. Bunun için önce Kierkegaard'ın varoluşçuluk üzerine düşüncelerini, sonra Sartre'ın varoluşçuluk üzerine düşüncelerini açıkladık. Ve en sonunda bu filozofların düşüncelerini karşılaştırmalı bir biçimde ortaya koymaya çalıştık. Kierkegaard'a göre, varoluşçuluk, bizzat somut olan insanın yaşamıdır. Kierkegaard varoluş düşüncesinde insan'a odaklanarak, insan'ın kendi özünü, özgür seçimleri ile ortaya koyduğunu ileri sürer. İnsan özünü oluşturma sürecinde estetik, etik ve dini olmak üzere çeşitli varoluş evrelerinden geçer. İnsan kendini gerçek anlamda Tanrı'ya yönelerek inanç vasıtasıyla gerçekleştirebilir. Sartre, varoluşçuluk üzerine düşüncelerini şu şekilde ifade edebiliriz.. Bütün varoluşçu filozoflar gibi, bireyi merkeze alan Sartre, bireyin kendi özünü oluşturma sürecinde Kierkegaard'tan ayrılır. Sartre'ın bireyi, bu dünyaya atılmış olduğundan, kendi başınadır. Bu yüzden kendi özeyle ilgili her şeyi, kendine dayanmaktadır. Bunun getirdiği ağır sorumluluk altında ezilen birey, var olduğu andan itibaren bulantı duygusuyla karşılaşmaktadır.