Kamu hizmet yapılarımızın kendi içinde tutarlı ve sağlıklı gerçekleştirilmesi olanaklarını sağlayan tasarım ve uygulama yöntemi önerisi

Yapının işlevsel, biçimsel ve fiziksel boyutlarının zamanla değişime uğrayarak başkalaşması sonucu kullanıcı gereksinmelerini karşılayamaması şeklinde tanımlanabilecek ' Yapı Eskimesi n yansı sıra, yapıda ' Erken Eskime ' biçiminde izlediğimiz hasar ve aksaklıklar, yapı üretimi alanında önemli yapı sorunları olarak karşımıza çıkmaktadır. Günümüz sosyo-ekonomik koşulları ve çeşitli darboğazlar ardına sığınılarak yapının bilinçsizce ucuzlatılmasına yönelik yapım yöntemleri, yapı uygulamasında denenmemiş yeni malzemelerin ve bunların yeni kombinizasyonlarının kullanılmasına olan eğilimleri artırmaktadır. Bu durum yapıların sağlıksız olarak oluşturulmasına neden olmaktadır, Dolayısiyle yapının fiziksel bünyesinin kendinden beklenilen işlevleri yerine getirmemesi şeklinde belirgin hale gelen yapı hasarları ve aksaklıkları ise, yapıların giderek işletme dışı kalmalarına yol açmakta ve böylece yapı üretiminde kısıt lama ara neden olmaktadır, özellikle yurdumuzda kamu sektörü yapı uygulaması örneklerinin günümüz çağdaş yapı teknolojisi ve teknik olanaklarının kullanılmasına özen gösterilerek yetişkin teknik kadrolar tarafından gerçekleştirilmiş olmalarına karşın, bunların kendilerinden beklenilen işlevleri ferine getirmemeleri açısından yetersiz performans göstermeleri, 'yapı üretim sistemimize ilişkin önemli sorunların var olduğunu ortaya koymaktadır. Yapıda izlenen hasarlar ve aksaklıklar da sisteme bağlı bu sorunların bir parçasını oluşturmaktadır. Dolayısiyle yapı üretim sistemine ilişkin bu sorunları sisteme özgü bir ' Sistemler Problemi n olarak ele almak olanaklıdır, Bu nedenle yapılarımızda izlenen hasar ve aksaklıkların giderilmesine yönelik çözüm olanaklarının yaratılmasında en etkin yaklaşım, yapı üretim sisteminin etkinliğinin artırılmasıdır, Bu ise, sistem özellikleri açısından mimarlık sürecinin etkinliğinin artırılarak, yapılarımızın sağlıklı olarak gerçekleştirilmesi ve bu durumlarının yıkımlarına kadar korunması olanaklarının yaratılmasını zorunlu hale getirmektedir. Yukarıdaki görüşle ilgili olarak, amacı kamu hizmet yapılarımızın kendi içinde tutarlı ve sağlıklı olarak gerçekleştirilmesine ve bu durumlarının yıkımlarına kadar korunmasına ve böylece yapı üretiminin etkinliğinin artırılmasına olanak kazandıracak bir uygulama yönteminin belirlenmesi olan bu tez çalışmasında j öncelikle, yapı hasarları ve aksaklıkları ile yapı üretimi alanında oluşan sorunların tanıtılmasına ve bunların yapıda oluşturduğu sorunların çözümlenmesine yönelik yaklaşımların belirlenmesine çalışılmıştır. Altı bölümden oluşan bu tez çalışmasının birinci bölümünde; oluşum süreçleri açısından tanımlanarak sınıflandırılan yapı hasarları ve aksaklıkları, oluşumlarına neden olan yapı sistemi ilişkileri içindeki sistem sorunları açısından ela alınarak, hasar kaynaklarının saptanmasına çalışılmıştır. İkinci bölümde yapının fiziksel bünyesinin performans özellikleri ile karşılanamamaları halinde yapıda hasar ve aksaklıkların oluşmasına neden olacak olan ve hasar oluşum süreci içinde ' Hasar Oluşturan Etmenler ' kavramı ile ifade edilebilecek içsel, dışsal ve dış çevresel koşulların belirlenmesine çalışılmıştır. in üçüncü bölümde; ' Hasar Analizi' kapsamında tanımlanan ' Basar - Durum Analizi ' ve ' Hasar - Seden Analizi' ile yapılarımızda izlenen hasar ve aksaklıkların değişik ilgi alanlarında ulaşmış oldukları boyutlar açısından durumlarının saptanmasına çalışılmıştır. Ayrıca bu bölümde, hasarlara ilişkin yapı sorunlarının çözümlenmesinde etkin olacak yaklaşımların belirlenmesine olanak kazandıracak ' Karakteristik Hasar Biçimleri M ile ilgili ' Hasar Ağırlık Noktaları B, ' Hasar Teknik Nedenleri' ve bunlara 8zgü öncelikli önlemler araştırılmıştır. Dördüncü bölümde; ' Kendi içinde Tutarlı ve Sağlıklı Yapı' , yapı üretimi amaçlarına uygun yapı hedeflerinin gerçekleştirilmesinde etkin olacak yaklaşımlar açısından değerlendirilerek, ' Kendi içinde Tutarlı ve Sağlıklı Yapı ' ile ulaşılması arzulanan durumun açıklanmasına ve gerçekleştirilmesi amaçlanan yapıya özgü bu kavramın tanımlanmasına çalışılmıştır. Beşinci bölümde; yapının amaca uygun olarak biçimlendirilmesi ve gerçekleştirilmesi açısından yapı fonksiyonları ve yapı boyutlarının fiziksel özellikleri arasındaki sağlıklı ilişkilerin saptanmasına çalışılmıştır. Sonuçta bu ilişkiler içinde belirlenen yapı kriterleri ile oluşturulacak yapının işlevsel, biçimsel ve fiziksel boyutlarına ilişkin fiziksel çözümlerin, yapının fiziksel bünyesinin bütünsellik kavramı uyarınca bütünleştirilmesine olanak kazandıracak bir B Tasarım - Yapım Modeli n geliştirilmiştir. Altıncı bölümde; geliştirilen B KİTSY Tasarım - Yapım Modeli'nin kamu yapı üretimi alanındaki etkinliğinin sağlanması açısından benimsenen ' KİTSY Tasarım ve Uygulama Modeli ' ne ilişkin yöntemin yapı amacına uygun hedefleri, bu hedeflerin gerçekleştirilmesi açısından yöntemin sorunları ile yöntemin bileşenleri tanımlanmıştır. Sonuçta önerilen ' KİTSY Tasarım ve Uygulama Yöntemi ' ' nin kamu yapı üretimi alanında etkin olarak kullanılmasını sağlayacak bir uygulama modeli - Program Akış Şeması - geliştirilmiştir. Akış şeması (6.01 - 6 .50). Bu tez çalışması ile var edilen yöntemin kamu yapı üretimi alanında kullanılması ile elde olunacağı umulan sonuçlar ve yöntemin yapı üretimi alanında sağlıyacağı diğer yararlar ile bu alanda oluşturacağı yeni görüşler açısından yaratacağı diğer çalışma alanları ise, bu bölümde tezin sonuçları olarak verilmiştir.