turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
İstanbul'da gecekondu önleme bölgelerinde Bayındırlık Bakanlığı'nca uygulanan konutların yapım standartları yönünden araştırılması

Kalkınma çabası içinde ve gelişmekte olan ülkemiz girdiği sanayileşme sürecinde kırsal alandan büyük kentlere belirgin bir nüfus hareketi yaşamaktadır. Bu göçün sonucu oluşan kentleşme hareketi ile birlikte;kentlere göç eden nüfusun konut edinebilecek bir güce sahip olmaması, büyük kentlerdeki aşırı nüfus yığılması ve barınma koşullarının talebe cevap verememesi sonucu yoğun bir konutsuzluk sorunu oluşmuştur. Gecekondu olgusu; bu yoğun konutsuzluk sorununa en kestirme ve en ucuz çözüm yolu olarak belirmiştir. Konut ve gecekondu sorunu günümüzde de önemini koruyarak süregelmektedir. Gecekondu Önleme Bölgeleri, bu gerçekten yola çıkarak, ülkenin sorunu yaşayan kentlerinde. gerek gecekondulaşmayı önlemek, gerekse düşük gelirli kesime konut üreterek sorunun çözümüne katkıda bulunmak amacıyla kamu tarafından oluşturulmuştur. Çalışmanın amacı; Gecekondu Önleme Bölgelerindeki uygulamaları, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı uygulama yönetmeliği,3. sınıf inşaat standartları yönünden, günümüz koşullarına göre inceleyerek bu uygulamaların gecekondu çözümünde ulaştığı noktayı belirlemektir. Dört bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümünde, gecekondu olgusu bütünde incelenmiş. kamunun konut ve gecekondu sorununa getirdiği çözümleri irdelemek amacıyla, ülkemizde uygulanan konut politikaları koşutunda, gecekondu olgusunun yasal evrimi saptanmıştır. Gecekondu Önleme Bölgeleri, ülkemizde konut edindirme biçimlerinden biri olarak ele alınmış, diğer konut edindirme biçimleri arasındaki etkinliği araştırılıp, bölgelerin oluşum ve elde edilme süreçleri belirlenmiştir. İstanbul'daki gecekondulaşma ve Gecekondu Önleme Bölgelerinin oluşlunu anlatılmıştır. VIII İkinci bölümde; 775 Sayılı Gecekondu Yasası gereği oluşturulan GÖB'inde Bayındırlık ve İskan Bakanlığı'nın saptadığı koşullar doğrultusunda istenen uygulama standartları irdelenmektedir. Üçüncü bölümde; ikinci bölümdeki belirlemeler doğrultusunda İstanbul'da seçilen plot bölgeler baz alınarak GÖB'lerinde uygulaması Bakanlık tarafından yapılan konutların yapısall analizlerine, kıyaslamalarında yer aldığı fotoğraf ve detaylara yer verilmiştir. Dördüncü bölümde; yapılan analizler sonucu üretilen konutların istenen amaca hizmet edip etmediği değerlendirilmiştir.
The han in eighteenth- and early nineteenth- century İstanbul: A spatial, topographical and social analysis

Bu doktora tezi on sekizinci ve erken on dokuzuncu yüzyıl Osmanlı İstanbulu hanlarını incelemektedir. Tarihi mekansal dinamiklerle birlikte düşünerek, erken modern İstanbul hanlarını, mekan, inşa, bir aradalık ve gözetim kavramları çerçevesinde analiz etmeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda, şehir hanlarına odaklanarak, İstanbul hanlarının mekansal topoğrafyası, şehrin ticari altyapısının inşası, kamu mekanlarında gündelik etkileşimler ve siyasi iktidarın kamu mekanı üzerindeki ahlak merkezli gözetim mekanizmaları gibi mevzuları ele almaktadır. Bu doktora tez çalışması erken modern Osmanlı başkentinin ticari mekanlarının on sekizinci yüzyılda nihai biçimine ulaştığını ileri sürmektedir. Bu süreç 1701 yılında çarşı bölgesinin üstünün kapatılması ile başlamış olup 1755 tarihinde Nuruosmaniye Külliyesi'nin bedesten yakınında inşası ile hızlanmış ve 1763'te Büyük Yeni Han'ın ve ticari bölgede diğer çok sayıdaki hanın inşasıyla devam etmiştir. Bu bağlamda on sekizinci yüzyıl İstanbul'unda şehir mekanındaki dönüştürücü etkileri ve canlandırıcı rolleriyle yeni han projelerine odaklanarak, bu tez çalışması Osmanlı sultanının başkentin ticari bölgesinde, ekonomik ve ticaret alanına müdahil olarak mevcudiyetini yeniden tesis ettiğini ileri sürmektedir. Bu doktora tez çalışması özellikle hanların kullanımı ve hanlar üzerindeki siyasi iktidarın kontrol meselelerini merkeze alarak İstanbul han çalışmalarına yeni katkılarda bulunmayı da amaçlamaktadır. Bu bağlamda erken modern İstanbul'u kamu alanını, biraradalığın, sosyalleşmenin ve teatralliğin alanı olarak mekansallaştırmaktadır. Ayrıca hanların içinde ve etrafında gerçekleşen kamusal dışavurumları mefasid olarak gören Osmanlı siyasi söylemini inceleyerek, siyasi iktidarın kamu düzeni bağlamında hanlar üzerindeki gözetim mekanizmalarını analiz etmektedir.
Tip 2 diyabetli hastalarda beslenme özelliklerinin cins, yaş, beden kütle indeksi ve diyabet parametreleri ile olan ilişkisi

Hızla değişen yaşam tarzlarına bağlı olarak tip 2 diyabet ve obezite, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde önemli halk sağlığı sorunu haline gelmiştir. Çalışmada, tip 2 diyabetli hastaların beslenme alışkanlıkları ile hastaların diyabet parametreleri ve antropometrik özellikleri arasındaki ilişkinin anlaşılması amaçlanmıştır. Çalışma, tip 2 diyabet tanılı ve 18 yaşından büyük 134'ü kadın ve 72'si erkek olmak üzere toplam 206 hasta üzerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, hastaların kişisel bilgilerinin, antropometrik ölçümlerinin ve biyokimyasal parametrelerinin bulunduğu bir anket formu, fiziksel aktivite formu ve 3 günlük veya 3 günlük takip yapmaları mümkün olmayan hastalar için de rutin beslenmelerini yansıtacak şekilde geriye dönük 24 saatlik besin tüketim kaydı formu kullanılmıştır. Çalışma sonunda 107 hastanın günlük enerji tüketiminin 1200 kcal'nin altında olduğu bulunmuş ve bu hastaların besin tüketim kayıtlarının güvenilir olamayacağı düşünülerek ileri istatistiksel analizler günlük enerji alımı 1200 kcal ve üzerinde çıkan hastalarda (n=99) yapılmıştır. Hastaların günlük aldığı ortalama total enerji kadınlarda 1537,84 271, 75 kcal iken; erkeklerde 1596,07 285, 56 kcal idi. Toplam enerjiden gelen karbonhidrat, protein ve yağ oranı kadınlarda %35,89 6,81, %16,18 3, 31 ve %47,90 6, 42 iken; erkeklerde %37,29 7,95, %17,44 4, 28 ve %45,16 8, 10 idi. Ortalama beden kütle indeksi, bel çevresi, kalça çevresi ve bel/kalça oranı kadınlarda sırasıyla 31,25 6, 07 kg/m2, 101,65 11, 90 cm, 107,56 10, 58 cm ve 0,93 olup; erkeklerde sırasıyla 27,79 3, 90 kg/m2, 100,91 9, 09 cm, 102,44 8, 12 cm ve 0,98 idi. Kadınların BKİ değerinin obezite sınırlarında olduğu; erkeklerin ise preobez dönemde olduğu görülmüştür. Ayrıca her iki grupta da bel ve kalça çevresi ve bel/kalça oranı risk oluşturan sınırların üzerine çıkmıştır. Bu sonuçlar, obezite ve tip 2 diyabet arasında olası bir ilişki olduğunu düşündürmektedir.
Görsel bir veritabanı uygulaması: Boğaziçi yalıları

GÖRSEL BİR VERTTABANI UYGULAMASI: BOĞAZİÇİ YALILARI Bu çalışmada, mimarlıkta görsel veri tabanlarının kullanımı ele alınmış ve görsel mimari bilginin sistematikleştirilmesi ve temsiliyle bağıntılı olarak tasarımcıya, tasarım süreci boyunca veri sağlamak maksadıyla bir görsel veri tabanı uygulaması hazırlanmıştır. Fonksiyonel ve fiziksel sınırlarıyla incelenmiş görsel mimari verilerden, tasarımcının, en yüksek faydayı sağlayabilmesi amacıyla, görsel bir veri tabanı uygulamasının nasıl oluşturulabileceği ve bu uygulamanın hangi araçları içermesi gerektiği incelenmektedir. Fiziki ilişkiler göz önüne alınarak, farklı yerleşimdeki yapılar ele alınmıştır. Bu yapıların ayrı ayrı incelenmesiyle ve veri tabanı uygulamasına aktarılmasıyla yapıların mimari görsel bilgileri elektronik ortamda temsil edilmiştir. Yukarıda belirlenen amaca yönelik olarak çalışma beş bölümden oluşmaktadır: Giriş bölümünde, çalışmanın amaçlan, içeriği, yöntemi ve kapsamı belirlenmektedir. İkinci bölümde mimarlıkta veri tabanlarının yeri tanıtılmakta ve veri tabanlarının yapısall özellikleri incelenmektedir. Bu bağlamda tasarımcının görsel referanslara duyduğu ihtiyaç ve görsel veri tabanlarının bu ihtiyacı gidermek üzere mimarlık alanındaki kullanımları tanıtılmaktadır. Bu bölümde ayrıca görsel mimari bilginin tasarıma girdi oluşturabilmesi maksadıyla nasıl sınıflandırılabileceği tartışılmış ve bu alanda yapılan çalışmalar tanıtılmıştır. Üçüncü bölümde veri tabanı uygulamalarının bilgisayar ortamında nasıl çalıştıkları tanıtıldıktan sonra, mimari görsel bilginin bu uygulamalarda nasıl temsil edilebileceğine değinilmiştir. Mimari bilginin analizi, kurgulanması ve sunumuna yönelik çalışmalar tartışılmıştır. Bunu takiben bilginin tasarımcıya bilgisayar yoluyla sunulabilmesi için oluşturulan grafik bilgi arayüzleri tanıtılmıştır. Dördüncü bölümde, önerilen 'Boğaziçi Yaldan' tanıtılmaktadır. Modelin kuramsal çerçevesi belirlenmekte, sistematik kurgunun karşılık geldiği arayüzün girdi, algoritma ve çıktı özelliklerinin yapısall nitelikleri tartışılıp sunulmaktadır. Daha sonra önerilen model değerlendirilmekte ve modele ilişkin geliştirilen 'Boğazın İncileri' veri tabanı uygulaması tanıtılmaktadır. Beşinci bölümde, sonuçlar tartışılmakta ve geleceğe yönelik öneriler yapılmaktadır.
Osmanlı'dan Cumhuriyet'e ilçe ve semt isimlerinin ortaya çıkışında ekonomik ve kültürel özelliklerin rolü: İstanbul örneği

İstanbul kuruluşundan bu yana hem iktisadi hem de kültürel olarak büyük dönüşüm geçirmiştir. Özellikle Türkleşmesinden itibaren edindiği iktisadi ve kültürel birikim çalışmamızın kapsamına girmiştir. Bu birikim ve zamanla geçirdiği dönüşümü iyi tespit edebilmenin yollarından biri de ilçe, semt ve mahalle isimlerine bakmaktır. Şehrin tarihi incelendiğinde bazı semtlerin belli dönemlerde iktisadi kimlikleriyle öne çıktığını bazılarına ise sonradan ekonomik anlamlar yüklendiği görülmektedir. Bunlara sadece iskana mahsus olanları da eklemek mümkündür. Bahsedilen öne çıkışlar ya da sonradan oluşlar ilçe ve semtlerin isimlerinde belirleyici rol oynamıştır. Bu çalışma ile esnaf gruplarının, vakıf sahiplerinin ya da tarihin bir yerinde şehrin kaderine ortak olmuş önemli kişilerin isimlerinin yer adı olarak benimsendiği anlatılmaya çalışılmıştır. Şahıs isimlerinin ağırlıkta olduğu görüldüyse de hemen her ilçe ve semtin iktisatla yolları bir yerde kesişmiş ve de kesişmeye devam edecektir. Dünyanın ve tüketim alışkanlıklarının gidişatına bağlı olarak da mesken-ticarethane ayrımının giderek zayıflayacağı düşünülmektedir.
İstanbul müze ve saraylarında bulunan yazma eserlerin koleksiyonu

Fırça ve kalıp yardımı ile kumaş desenlendirilmesi işlemine yazmacılık, ürünlere ise yazma adı verilir. M. Ö.7000 yıllarına ait Hitit Sanatı eserleri arasında bulunan mühür damgaları en eski kalıp örnekleridir. Türk yazmacılığında en zengin örnekler İstanbul Bölgesi kaynaklıdır. Buna ait en eski bilgi III. Murat dönemine aittir. Yazma sanatında doğal elyaflardan yapılmış-pamuk, keten, ipek, yün- tekstiller kullanılır. Bu tekstillerin üzerine sentetik boyarmaddelerin bulunması ve yaygınlaşmasını kadar doğal boyarmaddelerden hazırlanmış boya çözeltisi ile desenlendirme yapılmıştır. Kullanılan boyanın kumaşa tespiti için çeşitli yöntemler kullanılır. Bunlar; direkt baskı, aşındırma baskı ve rezerve baskıdır. Bu yöntemlerin uygulanması sırasında fırça kullanılarak yapılan yazmalara kalem işi, el kalıplan kullanılarak yapılan yazmalara kalıp işi, hem fırça hem de kalıp kullanılarak yapılan yazmalara kalıp-kalem işi denir. Yazmalara; kullanılan renk adedine göre zemin renginin dışında siyah ya da beyaz baskılı yazmalara karakalem, çok renkli yazmalara elvan yazmaları denir. Yazmalarda bitkisel, geometrik, yazı ve figüratif motifler çeşitli şekillerde kompozisyon ve desenler oluşturur. Kullanılan motif, renk ve kompozisyon yörenin özellikleri ve kullanım yerine göre şekillenir. Başörtüsü, seccade, mendil, sofra örtüsü gibi kullanım amaçlı baskılı ürünler bulunmaktadır. Türk yazmacılığında her yörenin kendine has bir ahengi bulunur. Bu araştırma Topkapı Sarayı Müzesi, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Müzesi, türk İslam Eserleri Müzesi, Türbeler Genel Müdürlüğüne bağlı Aziz Mahmut Hüdai Türbesi, Sadberk Hanım Müzesi'nde yapılmıştır. Toplam 197 adet eser tespit edilmiştir. Eserler 18 yy. sonu ile 20 yy. başı arasında tarihlendirilmektedir. Kullanım yeri açısından çoğu yemeni ve bohçadır. Seccade, destimal ve tılsımlı gömlek örneklerde bulunmaktadır. Genellikle kalıp-kalem işi ve kalıp tekniği kullanılmıştır. Karakalem destimal yazmaların dışındaki örneklerde elvan yazmalarının ağırlıklı olduğu görülür Bu eserler belirtilen kurumların depolarında muhafaza edilmektedir. Büyük bir kısmı daha önce sergilenmemiştir.
Marmaray Projesi kazılarında ortaya çıkarılan Osmanlı seramikleri

İstanbul fethedildiği 1453 yılından Osmanlı Devleti'nin yıkıldığı 1922 yılına kadar başkent olmuş bir şehirdir. Coğrafi konumu itibariyle iki kıtayı birbirine bağlayan bir köprü niteliği taşıyan şehir, kozmopolit yapısını Osmanlı döneminde de korumuş, birçok toplumun bir arada yaşamasına imkan sağlamıştır. İstanbul Arkeoloji Müzeleri tarafından, Marmaray Projesi kapsamında Üsküdar, Sirkeci, Yenikapı ve Haliç Metro Geçiş Köprüsü ayaklarında yapılan kazılara 2004 yılında başlanmış ve 2012 yılına kadar sürmüştür. Çalışmamızın konusunu Marmaray projesi kapsamında İstanbul'un farklı bölgelerinde kurulacak istasyonlar için yapılan arkeolojik kazılar sırasında elde edilen Osmanlı dönemine ait seramikler oluşturmaktadır. Son yıllarda Anadolu'nun birçok farklı bölgesinde yapılan kazı ve araştırmalarda özellikle Osmanlı dönemine ait sırlı veya sırsız seramik örneklere rastlanmaktadır. İstanbul'da yapılan kazılarda da paralel örneklerini gördüğümüz bu seramiklerde birçok farklı form ve süsleme tekniği saptanabilmektedir. Çalışmamız kapsamında incelediğimiz seramikler öncelikle form özelliklerine göre sınıflandırılmış, süsleme teknikleri ve bezeme özelliklerine göre farklı gruplar altında toplanan örneklerin hamur, astar, sır, gibi malzeme özellikleri de detaylı olarak değerlendirilmiştir. Özellikle İstanbul'un farklı alanları ve yakın coğrafyasında elde edilen diğer buluntular ile karşılaştırılarak Osmanlı başkentinin yaklaşık 500 yıllık günlük yaşamı, halkın kullandığı kap tipleri gibi konularda çıkarımlarda bulunulmuştur.
Restoranlarda oluşan gıda atıklarının belirlenmesi: İstanbul ili örneği

İnsan tüketimine yönelik olarak üretilen gıdalar atığa dönüştüğünde bu süreçlerde harcanan zaman, enerji, emek, para ve doğal kaynakların tükenmesi gibi birçok kayba yol açmaktadır. Önlem alınmadığı takdirde ise sürdürülebilir üretim ve tüketim anlayışının benimsenmesinin mümkün olmayacağı aşikardır. Bu araştırma restoranlardaki gıda atıklarının daha çok hangi sebeplerden kaynaklandığı, hangi bölümlerde gıda atıklarının ağırlık kazandığı ve işletmelerin atıklarını azaltmak veya önlemek için yapmış oldukları uygulamaların var olup olmadığını tespit etmek ve görülen eksiklere yönelik öneriler geliştirmek için gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini İstanbul ilindeki 29 adet restoran oluşturmaktadır. Araştırmanın yöntemi olarak nitel araştırmalarda en yaygın kullanılan yöntemlerden birisi olan görüşme tekniği kullanılmıştır. Elde edilen veriler betimsel analiz yöntemi ile incelenmiş daha sonrasında verilerin sayısal analizi yapılarak sonuçlara ulaşılmıştır. Elde edilen bulgulara göre katılımcıların 23'ü (%79,3) restoranlarda en çok atığın servis bölümünde, 11'i (%37,9) ise hazırlık bölümünde meydana geldiğini belirtmiştir. Katılımcıların 20'si (%68,9) en çok atık oluşturan besin grubunun sebzeler olduğunu ifade etmiştir. Atıklar ise en çok müşteri beklentisi (%31,1) ve personelin dikkatsizliği (%21) gibi faktörlerden kaynaklanmaktadır. Görüşme yapılan işletmelerde yapılan atık takiplerinin yeterli seviyede olmadığı görülmüştür. Yapılan takiplerin de müşteri beğenisi, yönetici baskısı, işletmenin maliyeti vb. sebeplerden kaynaklandığı belirlenmiştir. İşletmelerde atık yönetimine dair uygulamalara bakıldığında yağ atıklarının yönetiminin kontrollü ve istikrarlı bir şekilde sağlandığı görülmüştür. 27 işletmenin gıda atıkları için bir çalışma yürütmediği belirlenmiştir.
İstanbul'da yapılan adli otopsilerin tıbbi malpraktis açısından irdelenmesi

Gelişen teknoloji ve bilimsel ilerlemeler doğrultusunda tıbbi uygulamalarda yeni yaklaşımlar ve gelişmeler olmasıyla birlikte, son yıllarda tıbbi uygulama hatası iddialarında belirgin artış izlenmektedir. Çalışmada 2006- 2010 yılları arasında Adli Tıp Kurumu 1. ve 3. İhtisas Kurulları'nca düzenlenen tıbbi uygulama hatası iddiası bulunan ve otopsisi İstanbul Morg İhtisas Dairesi'nde yapılan toplam 306 olgu değerlendirilmiştir. Bu olguların 185'inin erkek, 121'inin kadın olduğu görülmüştür. Olgular ilk başvuru yapılan klinik birimlere göre değerlendirildiğinde; en büyük grubu acil servise başvuran olgular (%31,4) oluşturmaktadır. Olguların en sık genitoüriner sistem şikayetleri ile (%24,2), sonrasında solunum sistemi şikayetleri (%15,7) ve gastrointestinal sistemi şikayetleri (%14,1) ile sağlık birimlerine başvurduğu görülmüştür. Hastanede kalış süreleri göz önüne alındığında en büyük grubu 0-24 saat arası tedavi gören olgular (%24,5) oluşturmaktadır. Olgular tıbbi uygulama hatası iddiası bulunan kişilerin görev alanları açısından değerlendirildiğinde ise en büyük grubu 558 olgu (%83,8) ile doktorlar oluşturmakta, bunlardan 39 olgunun uzmanlık öğrencisi olduğu görülmektedir. Hakkında tıbbi uygulama hatası iddiası bulunan doktorlar en sık çocuk hastalıkları (%15,9) ve kadın hastalıkları ve doğum (%15,1) branşlarındadır. 280 olguda (%91,5) tıbbi uygulama hatasına dair karar verildiği, 26 olguda (%8,5) ise değişik nedenlerle karar verilemediği, tıbbi uygulama hatası varlığı yönünde karar verilen doktorların ise % 14,9 oranla en sık pratisyen hekimler olduğu görülmüştür. Otopsinin tıbbi uygulama hatalarına karar vermeye etkisini araştırmak amacı ile otopsi yapılmış olgularda; otopsi tanısı ile klinik tanı arasındaki uyum araştırılmıştır. Otopside klinik tanıda % 45,4 oranla majör değişiklik saptanmıştır. Otopsinin kalitesi ile otopsiyi yapan hekimin niteliği arasındaki ilişki açısından özellikle İstanbul Adli Tıp Kurumu Morg İhtisas Dairesi'nde Adli Tıp Uzmanları tarafından uygulanan standardize edilmiş otopsi rapor formu esas alınmış, homojen bir grup oluşturulması amaçlanmıştır. Bu nedenle Adli Tıp Kurumu 1. ve 3. İhtisas Kurulu'nda değerlendirilen ancak otopsisi İstanbul dışında yapılmış vakalar çalışma kapsamı dışında tutulmuştur. Sonuç olarak otopsi tıbbi uygulama hatası iddiası olan olgularda karar aşamasında etkin bir yöntemdir. Ancak otopsinin belli bir standartta olması ve otopsiyi yapan hekimin deneyimi de önemli etkenlerdir.
Başlangıçtan günümüze Türk romanında İstanbul'un Fethi

'Başlangıçtan Günümüze Türk Romanında İstanbul'un Fethi' adlı tezimizde İstanbul'un fethi konusunun 1875'ten 2013'e kadar Türk romanına nasıl yansıdığına dair tematik değerlendirmeler yapılmıştır. Tanzimat döneminden itibaren Meşrutiyet, Cumhuriyet, Çok Partili dönem ve 1980'den 2013'e kadar Fetih ve Fatih hakkında -popüler kültüre ve hamasete yönelik olanlar dahil- yayımlanmış elli üç adet romanın incelendiği çalışmamızın 'Giriş' adını taşıyan birinci bölümünde roman-tarih ilişkisi üzerinde durulmuştur. 'Fetih Öncesi' başlığını taşıyan ikinci bölümde fetih öncesinde Osmanlı ve Bizans-Hristiyan dünyasıyla ilgili olarak romanlarda öne çıkan siyasal, sosyal, psikolojik ve ekonomik yapıya dair unsurlar ele alınmıştır. 'Fetih' başlığını taşıyan üçüncü bölümde Osmanlı ve Bizans devletleri açısından fethin gelişimi ve sonrasında cereyan eden hadiseler değerlendirilmiştir. 'Fethin Şahıs Kadrosu' başlığındaki dördüncü bölümde ise başta fethin hükümdarı Sultan Mehmet olmak üzere romanlarda öne çıkan diğer karakterlerin romanlara nasıl yansıdığı konusu ele alınmıştır.
Sosyal hizmetlerin kentsel örgütlenmesi ve işleyişi: İstanbul örneği

Bu araştırmada İstanbul'da, Büyükşehir Belediyesi ve sınırları içerisindeki ilçe belediyeleri ve il Sosyal Hizmetler Müdürlüğü'ne bağlı olarak yürütülen sosyal hizmetlerin, mevcut durumu, örgütlenmesi ve işleyişi ve karşılaşılan sorunlar saptanmaya çalışılmıştır. Mevcut durumun saptanması bu kurumlara bağlı olarak verilen sosyal / hizmetlerin geliştirilmesine yardımcı olacaktır. Bu araştırmanın verileri genel tarama modeli uygulanarak İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve sınırları içerisindeki ilçe belediyelerinin tümü (28) ve il Sosyal Hizmetler Müdürlüğü'nden elde edilmiştir. Araştırmanın verileri belediyelere üç ayrı görüşme formu uygulanarak toplanmıştır. Bu formlar; belediyelerin verdiği sağlık hizmetleri için, belediyenin sağlık işleri müdürlüğü yetkililerine, sosyal ve kültürel hizmetleri için bu hizmetlerle ilgilenen müdürlük yetkililerine, İstanbul'un sosyal sorunları ve belediyelerin geliştirmeyi düşündüğü hizmetler ve diğer sübjektif veriler için Belediye Başkan yardımcılarına uygulanmıştır. Ayrıca varsa belediyelerin çalışma raporlarından da yararlanılmıştır. ' Belediyelerde yataklı sağlık hizmeti kuruluşları yoktur. Bütün belediyelerin verdiği sağlık hizmetleri genellikle koruyucu sağlık hizmetleri türündendir. Belediyelerle ilgili Kanunlarda belediyeler tarafından verilmesi öngörülen hizmetler ve kuruluşlar sosyal yardım hizmetleri, kreş ve gündüz bakımevleri, meslek edindirme ve beceri kazandırma kursları ve kültür merkezleri dışında belediyelerin çoğunluğunda bulunmamaktadır. Belediyelerin verdiği sosyal hizmetler içerisinde sosyal yardımlar ve sosyal ve kültürel etkinlikler ağırlıktadır. Sosyal hizmetlerin belediyelerde örgütlenmesi ve sosyal çalışmacı istihdamı yetersizdir. Belediye Başkan Yardımcıları'na göre ilçelerde görülen sosyal sorunlar içerisinde en çok görülenleri; boş zamanların değerlendirilmesi, işsizlik ve yoksulluktur. İstanbul'un sosyal sorunları içerisinde göç sorunu ilk sırada gelmektedir. Belediye Başkan Yardımcıları belediyelerin sosyal hizmetlerle ilgili görevlerinin, yetkilerinin ve sosyal çalışmacı istihdamının artırılmasını istemektedirler. İstanbul il Sosyal Hizmetler Müdürlüğü ve bağlı kuruluşları tarafından verilmekte olan hizmetlerde başta personel ve örgütlenme yetersizliği olmak üzere çeşitli Sorunlarla karşılaşılmaktadır. Çocuk yuvaları, yetiştirme yurtlan, huzurevleri, kreş ve gündüz bakım evleri ve rehabilitasyon merkezleri ile hizmetler yürütülmektedir.
73 numaralı Mühimme Defterinin transkripsiyonu ve değerlendirmesi (434-590)

Mühimme Defterleri, Osmanlı Devleti'nin her türlü iç ve dış siyaseti ile ilgili konuların, Divan-ı Hümayun'da görüşülüp neticeye varılan kararların kaydedildiği defterlerdir. Bu defterler, içerdikleri yıllara ait siyasi, askeri, iktisadi, içtimai ve sosyal olayları aydınlatmakta birinci elden kaynak niteliğindedir. Transkripsiyon ve değerlendirmesini yaptığımız 73 Numaralı Mühimme Defteri, III. Murad saltanatının son yılları (1574-1595) ile III. Mehmed saltanatının (1595-1603) ilk yılını kapsamaktadır. Defterin geneli 1594- 1595 yıllarını ihtiva etmekle birlikte devrin eşkıyalık olayları, sefer lojistikleri ve seferler için asker ihtiyacının karşılanması, yol-cami-köprü gibi yerlerin inşa ve tamiri, mukaddes beldeler ile ilgili bilgiler, İstanbul için zahire temini ve kasaplık mesleği ile ilgili bilgiler içermektedir. Bu tez çalışmasında, 73 Numaralı Mühimme Defteri'nin transkripsiyon ve değerlendirmesi yapıldıktan sonra, hükümlerin özetlerine yer verilmiş ve defterin muhtevasına dair bilgiler verilmiştir.