turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Arslan Koyçiyev'in 'Ayta Bar Menin Kebimdi' adlı eseri üzerine bir dil incelemesi

Çalışmamızda Modern Kırgız Edebiyatının önemli yazarlarından olan Arslan KOYÇİYEV'in tarihi roman türündeki Ayta Bar Menin Kebimdi adlı eserinin Türkiye Türkçesine aktarımı ve roman üzerine bir gramer incelemesi yapılmıştır. Çalışmamızın giriş bölümünde, Kırgız romancılığının gelişimi, Arslan Koyçiyev'in hayatı ve edebi kişiliği hakkında bilgiler sunulmuştur. Çalışmamızın birinci bölümünde romanın Kırgız Türkçesinden Türkiye Türkçesine aktarımı yapılmıştır. İkinci bölümünde ise roman ses, şekil ve cümle bilgisi bakımından incelenerek yazarın dili ve metinden alınan örnekler bağlamında Kırgız gramerinin ana hatları verilmeye çalışılmıştır.
Sungur Türkçesi

Yoğun Türk nüfusunun bulunduğu İran coğrafyası Türkoloji çalışmaları bakımından büyük önem arz etmektedir. Özellikle Oğuz grubunun bu coğrafyada uzun zamandan beri varlığını sürdüğü bilinen bir gerçektir. Tüm önemine ve gerçekliğine rağmen İran'daki Türkoloji çalışmaları yakın bir geçmişşte başlamıştır. Özellikle Doerfer'in 1970'li yıllarda yaptığı İran araştırma gezileri Türkoloji çalışmalarına yön vermiş ve Türkoloji çalışmaları hız kazanmıştır. Halaçça gibi Türk Dilinin tarihi lehçelerinden birinin İran'ın tam ortasında tespit edilmesinin ardından Türk dili tasnifi yeniden yapılmak zorunda kalmıştır. Bütün bu gelişmeler dikkatleri İran coğrafyasına çekmiştir. İrili ufaklı birçok Türk topluluğunun yaşadığı İran, dikkatlerin üzerine çekilmesinin ardından bize zengin bir malzeme sunmaya başlamıştır. Güney Azerbaycan, Horasan, Türkmen, Kaşkay Türkçesi gibi yüksek konuşur oranına sahip Türk diyalektlerinin yanında, sayıları oldukça az küçük Türk toplulukları da İran'ın hemen hemen yerine serpilmiş durumdadır. Çalışmamızın esasını teşkil eden Sungur Türkçesi de konuşur sayısı oldukça azalmış Türk diyalektlerinden birisidir. Çalışmada Sungur Türkçesinin ses ve şekil bilgisi özellikleri tanımlayıcı gramer yöntemiyle incelenmiştir. Çalışma, Giriş, Ses Bilgisi, Şekil Bilgisi, Sonuç, Kaynakça, Metinler ve Dizin bölümlerinden oluşmaktadır.
Dı edebiyata Kurdistana Irake de romana siyasİ

Bu araştırmanın yapıldığı yöre, Irak Kürdistan Edebiyatında siyasi roman. Irak Kürdistan edebiyatında siyasi roman konusunu ele almaktadır. Bölgede yaşayan sosyal felaketlerle ilgili Enfal ve Halepçe gibi trajik olayları da işleyen; bu nedenle roman-siyaset ilişkisini sergileyen bir anlatıma bağlı kalmış kurmaca metinleri ele almaktadır. Bu çalışma, Irak Kürdistan'ında siyasi ve kanlı tarihin panoramasını özetlemektedir. Zira Irak Kürdistan'da ulusun yaşadığı trajik olayları dikkate almayan roman yoktur. Bu nedenle roman siyaset bilimiyle zorunlu olarak ilişkilidir. Siyaset-toplum-tarih ve roman ilişkisini işleyen bu çalışma, Irak Kürdistan'da yapılan ilk araştırmayı oluşturmaktadır. Akademik bir çalışma olarak hazırladığımız bu tez, romanda metodoloji, siyasi romanın konusu, siyasi romanın kuramsal boyutları olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır.
Nahiv ve belagat açısından takdim-te'hir ve Kur'anı Kerim'de kullanılışları

Dil, insanların duygu ve düşüncelerini muhataplarına anlamlı bir şekilde iletmelerini sağlayan bir araçtır. Her dilin kendine has söz dizimi ve söz dizimi özellikleri bulunmaktadır. Dil öğreniminde, gramer ve belagat bilgileri önemli yer tutmaktadır. Gramer bilgileri, değişik kelime, kalıp, ifade ve cümle biçimleriyle anlam ve düşüncenin aktarımını sağlayan en önemli faktörler arasındadır. Belagat ise sözün düzgün, kusursuz ve yerinde söylenmesi anlamlarına gelmektedir. Bu baptan olmak üzere 'Takdim' ve 'Te'hir' de Arapça'da, dilin önemli gramer ve belagat konularından biridir. Cümlenin bütün öğelerini aynı anda söylemek mümkün değildir. Cümlede bazı öğeler önce, bazı öğeler ise tabii olarak sonra gelecektir. Takdim, normal cümle düzeninde sonra gelmesi gereken bir öğeyi öne almak; te'hir ise önce gelmesi gereken bir öğeyi sonraya bırakmaktır.
KEKEMELİĞİ OLAN BİREYLERİN AKICISIZ KONUŞMAYI TELAFİ ETMEK İÇİN KULLANDIKLARI KONUŞMA TEKNİKLERİNE AKICI KONUŞAN DİNLEYİCİLERİN TEPKİSİ

Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de akıcı konuşan bireylerin kekemeliği olan bireylerle konuşurken, bu bireylerin kullandığı konuşma tekniklerinden hangisini veya hangilerini daha doğal bulup tercih ettiklerini ve buna bağlı olarak kekemeliği olan bireye ilişkin algılarını belirlemek amacıyla yapılmaktadır. Araştırmanın katılımcıları 18 yaş ve üstü Türkiye'de yaşayan ve akıcı konuşan 100 yetişkin bireyden oluşmaktadır. Kekemelik terapilerinde kullanılan alternatif konuşma tekniklerini içeren video kayıt örnekleri dinleyicilere izletildikten sonra her bir konuşma örneği için sunulan Konuşma Teknikleri Değerlendirme anketi doldurmaları istenmiştir. Likert tipi 15 sorudan oluşan bu anket, benzer amaçla yapılmış uluslararası çalışmalarda kullanmış olan anketlerin soruları temel alınarak araştırmacı tarafından hazırlanmıştır. Veri analizleri için SPSS 22.0 istatistiksel analiz programı kullanılmıştır. Çalışmanın sonuçlarına göre tüm katılımcıların akıcılığı şekillendirme yaklaşımında kullanılan konuşma tekniğini kekemelik modifikasyonu yaklaşımında kullanılan konuşma tekniğine göre daha olumlu bulduğu belirlenmiştir (p<0.05). Tüm katılımcılar duyuşsal, davranışsal ve bilişsel bileşenleri içeren sorularda da akıcılığı şekillendirme yaklaşımında kullanılan konuşma tekniğine daha olumlu cevaplar vermişlerdir.
Türkçede roman adlarının yapısal ve kavramsal analizi (2011 yılının en çok kazanan yazarları listesine göre)

Bu çalışma, Türkiye Türkçesinde roman adlarının yapısall ve kavramsal analizi üzerinedir. Çalışma kapsamında roman adlarının dilbilgisel ve kavramsal görünümleri bakımından özellikleri ortaya konulmaya çalışılmış; roman adları, elde edilen bulgulara dayanılarak değerlendirilmiştir. Çalışmada, Forbes / Türkiye Dergisi'nin 2011 yılı Mayıs sayısında yayımladığı En Çok Kazanan Yazarlar Listesi kaynak olarak kabul edilmiştir. Listede 20 yazarın adı geçmektedir. Çalışma, roman türünde eser veren 16 yazarı değerlendirmeye almıştır. Toplamda 138 eser değerlendirmeye dahil edilmiştir. Roman adlarının analizinde; adbilim, anlambilim, kavrambilim, roman kuramı ve yapısall analize ilişkin kuramsal bir çerçeve çizilmiştir. Yapısal analiz bölümünde ilgili roman adlarının dilbilgisel görünümleri, dizim özellikleri, dizini ve köken bakımından özellikleri incelenmiştir. Kavramsal analiz bölümünde içerik özellikleri, bağdaştırma unsurları, metin özellikleri ve söylem bağlamında roman adları incelenmiştir. Elde edilen bulguların ortaya konulmasında çeviri anlam tekniğine uygun olarak hazırladığımız anket verilerinden elde edilen sonuçlar değerlendirmeye alınmıştır. Roman adları üzerine yürüttüğümüz çalışmamız bulguların yorumlanması ve elde edilen sonuçların paylaşılması ile tamamlanmıştır. Türkçede roman adlarının yapısall ve kavramsal analizi için yaptığımız bu çalışma; adbilimin bir alanı olarak yaratıcı eser adlarının, dilsel ve zihinsel süreçlerimizin yansımalarının kristalize olduğu bir nitelik taşıdığını bize göstermektedir.
Eski Anadolu Türkçesinde ikilemeler

Eldeki çalışmada ikilemeler, farklı boyutlarıyla ele alınmıştır. Bu çalışmanın amacı, Eski Anadolu Türkçesine ait yirmi sekiz eserden derlediğimiz ikilemeler çerçevesinde, Türkçenin tarihi dönemlerinden beri kullanılmış bir üslup biçimi olan ikilemelerle ilgili sorunları ortaya koymak ve bunlara küçük de olsa bir çözüm yolu bulabilmektir. Giriş bölümünde, alanın araştırmacıları tarafından ikileme için önerilen tanımlar ve görüşler ele alınmıştır. Bu bölümde, çalışmamız ile sağlayacağımız katkılar, çalışmamızda kullandığımız yöntem, kapsam ve sınırlılıklar üzerinde durulmuş, taradığımız metinler hakkında bilgi verilmiştir. Alfabetik düzende sunduğumuz ikilemeler, inceleme bölümüyle ses benzerliği, hece dizilişi, köken, anlam, kuruluş ve Türk dili tarihi açısından değerlendirilmiştir. Sonuç bölümünde ise, taranan metinlerden elde edilen malzeme, sayısal veriler ışığında yorumlanmıştır.
Attila İlhan'ın 'Sokaktaki Adam' Romanında yeniden kavramlaştırma: İmge

Bu çalışmada, Attila İlhan'ın 'Sokaktaki Adam' romanındaki yeniden kavramlaştırmaların tespiti amaçlanmıştır. Kavramlaştırmaların tespiti, yazarın imgesel üretim kabiliyetini ortaya koyması bakımından önem arz eder. Bu nedenle imgesel değer taşıyan yeniden kavramlaştırmaların şiir türünde olduğu gibi roman türündeki kullanımına da dikkat çekmek gerekir. Yapılan incelemede uygulanan metot, bu yeniden kavramlaştırmaların nasıl, yani yazar tarafından hangi varlıklar üzerinden gerçekleştirildiği ve niçin, yani hangi amaçla bu yeniden kavramlaştırmalara gidildiği şeklindedir. Uygulanan metodun, araştırma ve okumalar ışığında mecaz/metafor, benzetme ve tasvir sanatları çerçevesinde romandaki imge kulanım çeşitliliğini ve yazarın imge üretimindeki yetisini ortaya çıkarmamızdaki katkısı oldukça büyüktür.
Anlamsal bir fenomen olarak kiplik: Dede Korkut örneği

Önermelerin doğruluk değerinin değişebileceğinin tespiti ile kiplik, yüzyıllar boyunca felsefede tartışılagelen bir kavram olmuştur. Kiplik kavramına dair tartışmalar dilbilimdeki karşılığını ise 19. yüzyılda bulmuştur. 20. yüzyılda dilbilimde edimin ön plana çıkması ile önceleri kipsel mantık çerçevesi içinde yapılan kiplik araştırmaları farklı bir yöne doğru ilerlemiş, dilbilim araştırmacıları kiplik üzerine edimbilimsel, anlambilimsel, biçimbilimsel ve tipolojik çalışmalar yapmışlardır. Bu araştırmacılar içinde kipliğin tipolojik incelemesini yapan Palmer (2001), birçok dilden elde ettiği veriler ile önerme ve eylem tabanlı bir kiplik sınıflandırması yaparak alanyazınında sıkça başvurulan bir başvuru kaynağına imza atmıştır. Bu çalışmada Palmer'ın (2001) söz konusu sınıflandırmasından hareketle Dede Korkut'ta (Özçelik, 2016) kiplik konusu ele alınmış ve bulgulardan yola çıkarak Palmer'ın (2001) kiplik sınıflandırmasına alt kategoriler ile katkıda bulunulmuştur. Dört ana bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümünde, yabancı ve Türkçe kiplik alan yazınına dair bilgiler verilmiş ve mevcut alan yazınından yola çıkılarak kiplik kavramının tanımı yapılmıştır. Söz konusu bölümde ayrıca kipliğin eylem zamanı, görünüş ve kip ile ayrılan yönlerine de değinilmiştir. İkinci bölümde, Palmer'ın (2001) kiplik kategorileri tüm alt başlıkları ile ayrıntılı biçimde incelenmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde, Palmer'ın (2001) belirlemiş olduğu kiplik ölçütlerinden hareketle Dede Korkut'tan (Özçelik, 2016) elde edilen bulgulara yer verilmiştir. Dördüncü bölümde ise bulgular eşliğinde kuram ve dilbilgisel temelli değerlendirmeler yer almıştır.
Pause and silence as linguistic and discursive elements in Ernest Hemingway's short stories

Bu çalışma Ernest Hemingway'in seçilmiş kısa hikayelerinde sessizlik motifinin önemini incelemektedir. Bu tez, dil ve diskur yoluyla dışlaşmış sessizlik öğesinin belli temalar ya da ideoloji ile arasındaki ilişkiler ağını ortaya koymaya ve bunlar arasındaki etkileşimi açığa çıkarmaya çalışmaktadır. Bu çalışma, söylem analizi terminolojisini kullanarak, söylem içinde 'duraksama' olarak karşımıza çıkan sessizlik motifinin işlev ve imalarını araştırmaktadır. Dolayısıyla bu çalışmanın amacı, söylemde yer alan 'duraksama/sessizlik' öğelerinin direnme çabası, hiçlik duygusu ya da ideolojiye hizmet edecek şekilde nasıl kullanıldığını incelemektir. Analiz ve tartışma bölümlerinde ise, bu çalışma, öncelikle duraksama/sessizlik öğesi yardımıyla karakterlerin psikolojik direnişinin betimlendiğini; ikinci olarak, sessizlik motifinin Hemingway'in hikayelerinde hiçlik kavramını vurgulayan tematik bir belirtece dönüştüğünü; ve son olarak, duraksama/sessizlik öğesinin ideolojik tutumu güçlendirmek amacıyla kullanıldığını savunmaktadır.
Kırgız hikaye ve destanlarında anlatı zamanları: Atadan Kalgan Tuyak Hikayesi ile Manas ve Er Töştük Destanları örneğinde

Kırgız Hikaye ve Destanlarında Anlatı Zamanları: Atadan Kalgan Tuyak Hikayesi ile Manas ve Er Töştük Destanları Örneğinde, Doktora Tezi, Danışman: Prof. Dr. F. Sema BARUTCU ÖZÖNDER, XIV + 613 s. Kırgız Hikaye ve Destanlarında Anlatı Zamanları: Atadan Kalgan Tuyak Hikayesi ile Manas ve Er Töştük Destanları Örneğinde başlıklı tez, giriş ve 4 bölümden, ayrıca metinler kısmından oluşmaktadır. Tezin giriş bölümünde konuyla ilgili genel bilgiler verilmiş; araştırma konusu belirlenmiş; konu külliyatı gösterilmiş; araştırma esnasında kullanılan yöntemler belirlenmiştir. 1. bölümde anlatı bilimi hakkında teorik bilgiler verilmiş, anlatı biliminin esas kavramları: anlatı, anlatı türleri, anlatı zamanı, anlatıcı, anlatıcı tipleri gibi kavramlar tanımlanmıştır. Tezin 2. bölümünde Manasçı Sayakbay Karalayev'in hayatı ve anlattığı destanlar, ayrıca tarihi kahramanlık destanı olan Manas destanından, Kökötöydün Aşı parçası ve arkaik kahramanlık destanı türünden Er Töştük destanından seçtiğimiz parça; ünlü türkolog, etnograf Çokan Valihanov ve onun derlediği Kökötöydün Aşı parçası ve son olarak dünyaca ünlü Kırgız yazarı Çıngız Aytmatov ve onun Atadan Kalgan Tuyak hikayesi ile ilgili tanıtıcı bilgiler verilmiş, her eser Labow ve Waletsky'nin anlatıların yapısall çözümlemesiyle ilgili oluşturdukları anlatı çözümleme yöntemine uygun olarak çözümlenmiştir.3. bölümde adı geçen parçalar G. Genette'in uyguladığı anlatıbilimsel yönteme uygun olarak, zaman; sıra, süre, sıklık bakımından incelenmiş, öykü zaman ekseni ile anlatı zamanı eksenindeki zamanın yansıtılması, hikaye ve destanlardaki anlatıcı farklılıkları ortaya konulmaya çalışılmıştır. 4. bölümde anlatı zamanları Genette'in yöntemine uygun olarak, sıra, süre ve sıklık bakımından hem anlatı bilimi yöntemleri çerçevesinde, hem de dilbilimsel morfo-semantik açıdan karşılaştırılarak çözümlenmiştir. İncelemeyi, Metin ve Çeviri izlemektedir. Sonuç bölümünde Manas destanındaki anlatı zamanlarının dilbilimsel zaman kategorisi ile olan ilişkisi konusunda anlatı açısından çözümleyici sonuçlara varılmıştır. Tez, Türkiye Türkçesi ? İngilizce ? Rusça ? Kırgız Türkçesi Kavramlar Sözlüğü, Kaynak ve Türkiye Türkçesi ve İngilizce Özet ile sona ermiştir.
Üveys Vefa Erzincanİ, hayatı ve Minhacü'l-yakİn şerhü Edebü'd-dünya ve'd-dİn adlı eseri

Bu tezde Osmanlı Devleti'nin son dönem alimlerinden Üveys Vefa Erzincani'nin (1861-1946) hayatı ve Maverdi'nin (ö. 450 /1058) Edebü'd-dünya ve'd-din adlı eserine Arapça olarak yazdığı Minhacü'l-yakin şerhü edebü'd-dünya ve'd-din adlı eseri konu edinildi. İki bölümden oluşan tezin giriş kısmında kısaca Tanzimat'tan sonra Osmanlı Devleti'nde eğitim alanında görülen gelişmeler ve Arapça öğretimi konusunda uygulanan yeni metotlar ele alındı. Birinci bölümde Üveys Vefa Erzincani'nin hayatı, bulunduğu vazifeler, eserleri, öğrencileri, vefatı ve şahsiyeti üzerinde duruldu. İkinci bölümde ise Edebü'd-dünya ve'd-din'in yazarı, muhtevası, Üveys Vefa Erzincani'nin bu esere yazmış olduğu şerhin genel özellikleri, şerhte kullandığı metot, başvurduğu kaynaklar ve şerhin önemi konularına değinildi. Tezin son kısmında belgeler başlığı altında Üveys Vefa Erzincani ile ilgili elde edilen belgeler verildi.
Türkiye yükseköğretiminde öğrenim gören Arapça öğrencilerinin okuma stratejilerine yönelik farkındalıkları

Bu araştırmanın amacı, Türkiye Yükseköğretiminde öğrenim gören Arapça öğrencilerinin okuma stratejilerine yönelik farkındalıklarını ölçmek ve ideal bir Arapça okuma dersinin nasıl olması gerektiğini ortaya koymaktır. Araştırma kapsamında farklı üniversitelerin Arap Dili Eğitimi, Arap Dili Edebiyatı ve Arapça Mütercim Tercümanlık bölümlerinde öğrenim gören 252 öğrenciye okuma stratejileri farkındalık anketi uygulanmış ve Arapça öğrencilerinin okuma stratejileri kullanma düzeyleri yüksek bulunmuştur. Ayrıca kız öğrencilerin okuma esnasında erkek öğrencilere nazaran daha sık strateji kullandığı ve öğrencilerin öğrenim gördükleri üniversiteye göre okuma stratejileri kullanım düzeylerinin birbirine denk olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Arapça öğrencilerinin akademik başarı puanları ile okuma stratejilerini kullanma düzeyleri arasında düşük düzeyde de olsa anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır.
Abdulganİ B. İsmail En-Nablusİ ve Divanu'l-Hakaik ve Mecmuʻu'r-Rekaik isimli eseri

Bu tezde, Osmanlı dönemi şairlerinden Abdulgani b. İsmail en-Nablusi'nin hayatı ve divanı incelenmiştir. Çalışma bir giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde Osmanlı dönemi Arap şiiri ve şairin yaşadığı Şam şehriyle ilgili genel bilgiler verilmiştir. Birinci bölümde şairin kimliği, ailesi, eğitimi, hocaları ve edebi şahsiyeti hakkında incelemeler yapılmıştır. İkinci bölümde en-Nablusi'nin şiirleri içerik yönünden tahlil edilmiştir. Bu bağlamda şiirler konularına göre tasnif edilmiş ve bu konular edebi tenkit eserlerinde yer alan kıstaslara uygun olarak değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde en-Nablusi'nin şiirleri şekil ve üslup bakımından incelenmiştir. Kaside yapısı, cümle yapıları, anlatım teknikleri gibi başlıklar altında değerlendirilen şiirlerin edebi değerleri tespit edilmeye gayret edilmiştir.
Dil bilgisi öğretiminde kip, zaman ve görünüş konusunun öğretiminin incelenmesi

Dilbilgisi, insan iletişiminin en yetkin aracı olan dilin seslerini; sözcüklerin yapılarını, kökenlerini ve anlam özelliklerini; tümcelerin kuruluş ve anlam özelliklerini ve bunlarla ilgili kuralları inceleyen bilgi dalıdır. Dilbilgisi öğretimi ise dilin tüm bu özelliklerini içeren normların kurumsal ve sistematik olarak incelenmesi ve öğretimini kapsar. Genel olarak Dilbilgisi öğretimimizin sorunlu olmasının yanında özellikle bazı konuların yorumunun ve öğretiminin daha fazla sorunlu olduğundan söz etmek mümkündür. Kip, görünüş ve zaman konusu bunlardan biridir. Bu çalışmanın amacı, kip, görünüş ve zaman konusunun, ortaöğretim dil bilgisi öğretimi programında ve buna bağlı olarak da öğrenci çalışma kitabı, ders kitabı ve öğretmen kılavuz kitabında nasıl yer aldığını ve ne şekilde öğretildiğini incelemektir. Çalışma betimsel analiz yöntemine dayalı nitel bir çalışma olarak planlanmıştır. Çalışmanın amacı doğrultusunda, ortaokul düzeyinde bu konunun ele alındığı tek sınıf olan 7. sınıfa ait Milli Eğitim Bakanlığı Türkçe Ders Kitabı, Öğrenci Çalışma Kitabı ve Öğretmen Kılavuz Kitabı incelenmiştir. Çalışmada ayrıca, araştırma sorusunun yanıtını bulmaya katkı sağlaması amacıyla veri toplama aracı olarak öğretmenlerin bilgi düzeyleri ve tutumlarına yer verilmiştir. Ankara ilinde seçkisiz olarak belirlenen 5 özel okul, 5 devlet okulu öğretmeni olmak üzere toplam 10 öğretmenin dil bilgisi öğretimi kapsamındaki kip-zaman-görünüş konularının öğretimine yönelik düşüncelerini almak amacıyla tam yapılandırılmış görüşme gerçekleştirilmiştir. Görüşme soruları, araştırmacı tarafından hazırlanmış ve konu alanı uzmanlarının onayı alındıktan sonra uygulanmıştır. Ders kitaplarındaki etkinliklerin ve öğretmenlerin, görüşme formlarına verdikleri yanıtların incelenmesi sonucunda öğretim programında ve ders kitaplarında kipin, zaman ve görünüş kategorileri ile farkının açıkça ortaya konulmadığı, görünüş kavramına hiç yer verilmediği, kip ve zaman kavramlarının aynı başlık altında haber kipleri ve dilek kipleri şeklinde sınıflandırılıp biçimbirimler üzerinden tanımlanarak öğrencilere ezberletildiği, konuya anlam odaklı yaklaşılmadığı belirlenmiştir. Ayrıca, öğretmenlerin görüşme sorularına verdikleri yanıtlardan, konuya dilbilimin sunduğu şekliyle hakim olmadığı, biçimci yaklaştıkları ve farklılıkları, standart dışılıkları, 'anlam kayması' vb. genellemelerle yorumladıkları sonucuna varılmıştır.
Veraenderungen in der muttersprachlichen Lexik türkischer Remigrantenkinder aus der BRD

Federal Almanya'dan ailelerinin kesin dönüş yapmaları sonucu ülkemize geri dönen Türk çocuklarının anadildeki sözcük ve kavram düzeyinde ortaya çıkan dil kayıplarını incelediğim doktora tezimin giriş bölümünde, genel anlam da 'benlik' sorunu üzerinde durarak 'toplumsal benlik' ve 'kişisel benlik' gibi kavramlara çeşitli açılardan yaklaşmaya çalıştım. Ayrıca, sağlıksız bir gelişme sonucu oluşabilecek benliğin yol açabileceği sorunları genel bir çerçeve içinde inceleyerek benlik oluşumunda anadilin vazgeçilmez önemini vurguladıktan sonra kuramsal yaklaşımlar ve somut çalışmalar konusunda örnekler verdim. ikinci bölümde ve üçüncü bölümde 'Anlam Alanı' ve 'Sözcük Alanı' gibi kavramlara açıklık getirmeye çalışarak bunların Weisgerber tarafından geliştirilen, kişinin dille dünyayı tanıdığı ilk aşama olan 'Dil Ara Dünyası' kuramı ile ilişkisinin boyutlarını açıklama yoluna gittim. Geri dönen Türk çocuklarının anadillerini bütünüyle yitirme seklinde bir kayba uğramadığı ve herhangi bir anlam ya da kavram alanının tamamen kaybının söz konusu olmayıp, ancak belirli anlam alanlarında bir mozayik resminde olduğu gibi bütün içinde bazı parçaların eksik olduğu gözlenmiştir. Anadil bağlamında bu tür bütünden parça parça birim eksikliklerinin diğer eksikliklerle birleşerek, ilgiliİÜ kişinin benlik gelişimi üzerinde, kendini tanımada ve kendi kültürüyle birleşmede küçümsenemeyecek ölçüde bir erozyona yol açtığı belirlenmiştir. Sözü edilen sözcük ya da kavram eksikliklerinin, Anadilin yurt dışında tüm kültürel ve kavramsal boyutları ile yeterli düzeyde öğrenilmemesinden kaynaklandığı ve bunun da değişik derece ve düzeylerde uyumsuzluk sorunlarına neden olduğu burada anılmaya değer sonuçlardan biridir. Dördüncü bölümde, geri dönen Türk çocuklarında sözcük dağarcığı düzeyinde gözlenen sözcük ya da kavram kaybından kaynaklanan boşlukların Göstergebilim ile ilişkisini yorumlamaya çalıştım. Beşinci bölümde ise, daha önceki bölümlerde derinlemesine ele alman kuramsal sonuç ve yaklaşımların, ampirik olarak, en az 10 yıl gibi uzun bir süre yurt dışında bulunduktan sonra ülkemize dönen çocuklarla, hiç Federal Almanya'ya gitmemiş çocuklar üzerinde gerçekleştirilen alan araştırması ile çeşitli açılardan değerlendirilmesi yapılmış ve kuramla ampirik sonuç arasında bağ kurulmuştur. Burada kuramsal sonuçlarla ampirik değerlendirmenin sonuçlarının birbiriyle örtüşmesi, tezimde kanıtlamaya çalıştığım savın doğruluğunu geniş ölçüde ortaya koymuş bulunmaktadır.
Altun Yaruk bağlamında Eski Uygurca'da fiil birleşmeleri

Fiil birleşmeleri, Türkoloji çalışmalarında yakın zamanda önem kazanmış bir dilbilimi konusudur. Eski Uygurca Fiil Birleşmeleri üzerine ise detaylı bir çalışma henüz yapılmamıştır. Bu çalışmada, yeni bir dilbilimi konusu olan Fiil Birleşmeleri, Eski Uygurcaya ait hacimli ve fiil birleşmeleri açısından zengin bir eser olan Altun Yaruk üzerinden ele alınmıştır. Bu çalışmada, Altun Yaruk'taki fiil birleşmeleri ele alınırken kılınış, görünüş, kiplik kategorisi ve modal yardımcı fiiller konuları üzerinde durulmuş, fiil birleşmelerinin tasnifi bu başlıklar üzerinden gerçekleştirilmiştir. Yardımcı fiil yapılarının tek tek ele alındığı bu çalışmada, bu yapıların anlam alanları detaylı bir şekilde açıklanmış ve söz konusu yapılarla ilgili olarak Altun Yaruk'tan örnekler verilmiştir. Bu örneklerin günümüz Türk lehçelerine kaynaklık etmesi sebebiyle, dilbilimi konusu olan kılınış, görünüş, kiplik ve yardımcı fiillerin Türk dilleri üzerinden daha iyi araştırılabilmesi bakımından Türkoloji ve Dilbilimi alanlarına kaynaklık edeceği düşünülmektedir.
Vücutla ilgili Türkçe isimler üzerine semantik bakımdan bir inceleme

Kelimelerin anlamlarını inceleyen dilbilim alanına semantik denir. Bir kelimenin zamanla çeşitli nedenlerle başka kavramları da karşılar duruma gelmesine ise çok anlamlılık denir. İnsana en yakın kavramlardan olan organ isimleri yeni kavram ve durumları adlandırmada başvurulan temel kelimelerdendir. Bu doğrultuda beş organ ismi 'ağız, burun, göz, kaş, kulak' seçilerek tarihi Türk yazı dillerine ait eserler, sözlükler ve günümüze ait çeşitli kaynaklar aracılığıyla kelimelerin anlam ağı tespit edilmeye çalışılmıştır. Kelimelerin temel anlamı ve temel anlama bağlı ortaya çıkan yan ve metaforik anlamlarının belirlenmesinin yanında tarihi Türk yazı dillerine ait eserlerden tespit edilen örnekler de çalışmamızda yer almaktadır. Kelimelerin; tarihi Türk yazı dillerine ait eserler, sözlükler ve günümüze ait çeşitli kaynaklardan yola çıkılarak tespit edilen anlamları, bağlam içinde dilbilim yöntemleriyle art zamanlı ve eş zamanlı olarak incelenmiştir.