turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
İslam aile hukukunda evliliği sona erdirme yetkisi

Çalışmamızın kapsamını özlü bir şekilde ortaya koyması bakımından İslam hukukuna göre talakın dünü, bugünü ve yarını şeklinde ifade etmek mümkündür. Birinci bölümde öncelikle boşamaya dair teoriler ve diğer bazı hukuk sistemlerinde boşama yetkisi başlığı altında konumuzla alakalı farklı din ve sistemlerdeki uygulamalar ortaya konmaya çalışılmıştır. İslam aile hukukunun genel karakteristiği ortaya konduktan sonra evliliğin erkek tarafından sonlandırılması anlamına gelen talak konusu tüm yönleriyle ele alınmıştır. Bunun yanı sıra kadının mahkeme vasıtasıyla boşanma talebinde bulunabileceği durumlar ve muhalaa, lian, ila gibi yine evliliği sonlandıran diğer önemli hususlara da temas edilmiştir. Ayrıca imkanı halinde bir sulh müessesesi olan bazı bakış açılarına göre hakim/mahkeme gibi de işlev görebilen hakem heyeti/aile meclisi uygulaması hakkında da bilgi verilmiştir. Yine bazı durumlarda evliliğin sonlanmasıyla sonuçlanabilen zıhar konusuna da değinilmiştir. 'İslam aile hukukunda boşanmanın dünü' diyebileceğimiz bu uygulamalara son ve asıl tartışma bölümünde birer sabite olarak işlev görecek olmaları hasebiyle temas edilmiştir. İkinci bölüm talakın kısaca tarihsel olarak geçirdiği aşamalara ve bugününe dairdir. Bu bölümde öncelikle talakın tarihsel seyrine temas edilmiş, Türk Medeni Kanununun bazı özellikleri, karakteristiği, evliliği sonlandırma sistemi ve prosedürü üzerinde durulmuş daha sonra da diğer bazı İslam ülkelerinin aile kanunlarında benimsenen sistem ve talak yetkisinin kim tarafından nasıl kullanıldığına dair mevzuata değinilmiştir. Çalışmamızın son bölümünde, ele aldığımız konunun bir problem olarak hangi süreçte nasıl ve neden ortaya çıktığını ortaya koyabilme adına meselenin tarihsel, siyasi-fikri ve sosyololojik arka planını anlamaya çalıştık. Daha sonra erkeğin talak yetkisinin mahkemeye devri konusunda olumlu ve olumsuz fikre sahip olanların görüşlerini delilleriyle birlikte ele aldık. Nihayet gerek konuya dair görüş sahiplerinin argümanlarını ve gerekse probleme dair değinilmesi gereken ilave bir takım meseleleri değerlendirmek suretiyle neticede bir sonuca ulaşmaya çalıştık.
Halka açık bankaların kamuyu aydınlatması

Dünyada ve Türkiye'de finansal raporlama konusunda yaşanan krizler, bunların sonuçları ve tarafların mağduriyeti, finansal piyasalarda disiplin ve kamunun aydınlatılması konularını bir kez daha gündeme taşımıştır. Kamuyu aydınlatma; ortaklığın yönetim ve organizasyonu, faaliyetleri, finansal olan ve olmayan durumları, maruz kalınan ve kalınabilecek önemli riskler hakkında taraflara; ihtiyaca ve gerçeğe uygun, güvenilir, anlaşılır, zamanında, kalite düzeyi yüksek bilgi verilmesidir. Kamuya açıklanacak bilgiler, açıklamadan yararlanacak kişi ve kuruluşların karar vermelerine yardımcı olacak şekilde, zamanında, doğru, eksiksiz, anlaşılabilir, yorumlanabilir, düşük maliyetle kolay erişilebilir ve eşit bir biçimde kamunun kullanımına sunulmalıdır. Türk sermaye piyasaları ile bankacılık sektöründe ilgili taraflara, kamuyu aydınlatma araçlarına, içerdiği bilgilere ve niteliklerine, kısıtlamalara ve bunların kapsamına ilişkin etraflı, yeknesak ve anlaşılır, müşterek tanımlamalara ihtiyaç bulunmaktadır. Çalışmamızda öncelikle, kamuyu aydınlatma ayrıntılı olarak incelenmiş, bu kapsamda, kamuyu aydınlatmanın amacı, işlevleri, türleri, hangi bilgilerin kamuya açıklanması gerektiği, kamuyu aydınlatmanın sınırı konuları, kamunun aydınlatılmasına ilişkin sermaye piyasası ve bankacılık mevzuatı, kamuyu aydınlatmakla yükümlü olanlar ve yükümlülüğe aykırılığın sonuçlarına yer verilmiş ve sermaye piyasası ile bankacılık düzenlemeleri karşılaştırılmıştır. Daha sonra, Avrupa Birliği'nin konuya ilişkin Direktifleri ile çeşitli ülkelerin düzenlemeleri incelenmiş, konu ile ilgili uluslararası ilke ve standartlara yer verilmiştir. Çalışmamız, konuya ilişkin olarak tespit edilen eksikliklerin giderilmesine yönelik önerilerin sunulmasıyla sonlandırılmıştır
Mülteci hukuku ve Türkiye uygulaması

Mülteci sorunu devamlılık arz eden kalıcı bir problem haline gelmistir. Buna paralel olarak, mülteci hukukunda da yeni ve beklenilmeyen sartlara uygun değisikliklerkaçınılmaz olmaktadır. Mülteciler kendi ülkelerinde yeterli güven ve yasam sartlarınıbulamayan ve bundan dolayı her türlü maddi ve manevi varlıklarını, hatıralarını, vatanlarında bırakarak daha güvenli ve iyi yasam sartları bulabilmek uğruna baskaülkelere giden insanlardır. Bu felaketzedeler ikinci ve hatta çoğunlukla üçüncü ülkelere giderek sığınma ve yeni bir ülkeye devamlı olarak yerlesmek isterler. Bu istekleri, en azından ülkelerindeki durum, istenen düzeye gelinceye kadar çözülmesi gereken bir sorun olarak kalır. Sığınma talep eden kisiler, seyahatleri süresince veya geçici barınma imkanı buldukları bir ülkede daimi olarak yeni bir ülkenin vatandası oluncaya kadar uluslararası yasal haklara sahiptirler ki bu haklar bütün devletler tarafından tanınır ve devletlerin buna uyma zorunluluğu vardır. Yapılan bu çalısmada, mülteci hakları ve bu hakların uygulanısı hem uluslararası arena hem de Türkiye bazında incelenmistir. Çok fazla detaylara girilmeden genel insan hakları yasaları çerçevesinde mülteci yasaları, hakları ve konuyla ilgili gelismelernazara alınmıstır. Mülteci hakları ve korunmaları hususunda gerekli bazı terimleraçıklandıktan sonra, uluslararası ve bölgesel yasalar, anlasmalar ve protokoller üzerinde durulmustur. Daha sonra, mülteci statüsünün hangi sartlarda tespit edilebileceği, hangi sebeplerden dolayı sona erdirilebileceği veya statü dısında bırakılacağı açıklanmıstır. Bu konuda en önemli kuruluslardan biri olan Birlesmis Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği'nin ve onun mülteci haklarının korunmasındaki rolü ve bunun yanında karsılasılan sorunlara değinilmistir. Ayrıca, Türkiye'nin mülteci politikası, 1994 Yönetmeliği ve Ulusal Eylem Planı üzerinde durulmus, 1951 Sözlesmesi, 1967 Protokolü incelenmis, sonuç bölümünde de kisisel görüslere yer verilmistir.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları ışığında asgari sanık hakları

Ceza yargılamasının değişmeyen tek süjesi sanıktır. Bütün bir ceza yargılamasıbu değişmeyen tek süjenin suçlu olup olmadığının saptanması için gerçekleştirilmektedir. Bu bağlamda ceza yargılamasının amaçlarından biri de adil yargılanma hakkına riayet edilerek maddi gerçeğe ulaşılması olduğu göz önünde bulundurulduğunda sanığın bazı temel haklara sahip olması iddia makamının iddiasına karşın sanığın savunmasını etkili şekilde gerçekleştirmesine hizmet edecek bu da iddia ile savunma arasında dengenin oluşmasını sağlayacaktır. Bu haklar Türkiye'nin de taraf olduğu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6/3. maddesinde yer almaktadır. Anılan maddede de ifade edildiği üzere sanığın en azından bu haklara sahip olması gerekmektedir. Çalışmanın konusunu oluşturan bu haklar; suç isnadını en kısa sürede veanladığı dilde öğrenme hakkı, savunmasını hazırlaması için gerekli zaman ve gereklikolaylıklara sahip olma hakkı, kendini bizzat savunma ve avukat yardımından yararlanma hakkı, iddia tanıklarını sorguya çekmek veya çektirmek ve iddia ve savunmatanıklarının eşit şartlar altında dinlenmesi hakkı ve son olarak tercüman yardımındanücretsiz olarak yararlanma hakkıdır. Yine her ne kadar AİHS'in 6/3. maddesinde yer almasa da AİHS'in 6/1. maddesinde zımnen anılan susma ve kendini suçlamama hakkı da önemi sebebiyle bu çalışmada incelenmiştir. Çalışma kapsamında AİHM kararları ile sanığın haklarının nasıl ele alındığı ve Türk hukukundaki durum incelenerek sanık haklarına ilişkin karşılaşılan sorunlara çözüm önerileri getirilmeye çalışılmıştır.
Türk idari yargılama usulünde iddia ve savunmanın genişletilmesi ve değiştirilmesi yasağı ile ıslah müesseseleri

Medeni usul hukukunda oldukça uzun bir süredir uygulanagelen ıslah kurumu, iddia ve savunmanın genişletilmesi ve değiştirilmesi yasağının bir istisnasıdır. Söz konusu yasak, dava malzemesinin taraflarca belirli bir usul kesitine kadar getirilmesini öngörerek, muhakemenin cereyan edeceği çevreyi belirler ve aynı zamanda makul bir sürede sona erdirilmesini sağlar. Bu yasak, idari yargıda da uygulanmasına karşın, en önemli istisnalarından birisi olan ıslah, yakın bir zamana kadar idari yargılama usulüne yabancıydı. 2013 yılında 6459 sayılı İnsan Hakları ve İfade Özgürlüğü Bağlamında Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 4. maddesi ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 16. maddesine eklenen dördüncü fıkra, idari yargıda ıslahı ihdas etmiştir. Bu hükme göre; tam yargı davalarında dava dilekçesinde belirtilen miktar, süre veya diğer usul kuralları gözetilmeksizin nihai karar verilinceye kadar, harcı ödenmek suretiyle bir defaya mahsus olmak üzere artırılabilir. Madde metni, idari yargıdaki ıslahın, medeni yargıdaki ıslahtan farklı olduğu yönler hakkında ipuçları vermektedir. Buna göre medeni yargılamada, iddia ve savunmanın genişletilmesi ve değiştirilmesi yasağına tabi bulunan, kural olarak, bütün taraf usul işlemleri ıslaha konu olabilirken; idari yargıdaki ıslah, medeni yargılamadaki ıslaha nazaran oldukça dar bir muhtevaya sahip olup, münhasıran tam yargı davalarında ve sadece talep sonucunun genişletilmesi ile sınırlı olarak uygulanır. Ayrıca medeni usul hukukunda hem davacı hem de davalı ıslahtan yararlanabilirken, idari yargıda yalnızca davacıya ıslah hakkı tanınmıştır. Farklılıklar bunlarla sınırlı değildir; ıslahın gerçekleştirilebileceği zaman dilimi, şartları, etkisi, zamanaşımı ve faiz gibi daha birçok konu söz konusu farklılıktan nasibini almaktadır.
Avrupa insan hakları sözleşmesi ışığında din özgürlüğü

İnsanlık tarihinin baslangıcından itibaren din toplumda bireyler arası ilişkiler ve devlet-birey arasındaki ilişkiler açısından önemli bir dinamik olmustur. Günümüzde de din bu önemli islevini korumakta, din özgürlügünün kapsamı ve sınırları güncel olarak tartısılmaktadır. Türkiye'de genis yankı bulan bu tartısmalaraçısından hukuki zeminde en önemli referans noktasını Türkiye'nin de taraf olduğuAvrupa insan Hakları Sözlesmesi'nin 9. maddesi ve Sözlesmeorganlarının bu maddeye iliskin içtihadı olusturmaktadır. Bu çalısma ile amacımızdin özgürlügü konusunda A. İ. H. S. ve Sözlesme organlarının belirledigi standartları ortaya koymak olacaktır.
Yabancı para üzerinden yapılan banka kredi sözleşmelerine hakimin müdahalesi

Özel hukukun temel ilkelerinden biri olan 'sözleşmeye bağlılık ' ilkesi, sözleşme kurulduğu anda var olan şartlar sonradan taraflarca öngörülmeyen ve beklenmedik olaylar nedeniyle değişse bile, tarafların sözleşmeyi aynı esas ve şekli ile ifa etmek zorunda bulunduklarını kabul etmektedir. Buna karşılık, 'sözleşme adaleti' esasında, başlangıçta sözleşme kurulurken sağlanan edimler arasındaki dengenin, sözleşme sona erinceye kadar korunması gerekliliğini ifade etmektedir. İşte bu noktada, biri hukuki güvenliği, diğeri hakkaniyeti savunan bu iki temel ilke karşı karşıya gelmektedir. Soruna hem borçlunun, hem de alacaklının menfaatlerini dengeleyici bir çözüm bulabilmek amacıyla yürütülen çalışmalar 'clausula rebus sic stantibus' ilkesini ortaya çıkartmıştır. Modern hukuk düzenleri, 'clausula rebus sic stantibus' ilkesini, sözleşmelere bağlılığı ve hukuki güvenliği sarsacağı endişesiyle genel bir prensip olarak kabulden kaçınmışlar, ancak, bazı durumlarda sözleşmelerin tarafların örtülü iradelerine ve 'objektif iyiniyef kurallarına uygun biçimde yeniden ele alınıp, değişen hal ve şartlara uyarlanabileceğiT de kabul etmişlerdir. Bu çalışmada, ülkemizde özellikle yabancı para üzerinden borçlanmaların ve bu çerçevede yabancı para üzerinden yapılan banka kredi sözleşmelerinin yaygınlaşmasını takiben, 1994 yılı başlarında gerçekleştirilen bir dizi 'devalüasyon' sonrası, Türk Lirası'nın değerinin yabancı paralar karşısında ani ve beklenmedik ölçüde düşmesi ile önem kazanan ve hukukumuzda istisna sözleşmesine ilişkin BK. m.365/ll hükmü dışında konuyu düzenleyen genel bir hüküm bulunmadığı için çözümlenmesi doktrin ve çoğunlukla da yargı içtihatlarına kalmış olan 'sözleşmenin değişen hal ve şartlara uyarlanması' sorunu üzerinde durulmuş ve uyarlamanın unsurları, hüküm ve sonuçları, kredi sözleşmeleri açısından değerlendirilerek Yargıtay kararları çerçevesinde ele alınmıştır. 127 -
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na göre anonim şirketlerde kuruluştan doğan sorumluluk

İ6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununa Göre Anonim Şirketlerde Kuruluştaki Sorumluluk? başlıklı tez çalışmamızda, öncelikle anonim şirketin kuruluşundan dolayı sorumlu olan kişilere değinildi. Sorumlu olan kişilerin sorumluluk halleri üzerinde durulmasından sonra ise sorumluluk sonucunda uygulanacak müeyyidelerden bahsedildi. Son olarak da dava hakkı, sorumluluğun sona ermesine ve şirketin zararına değinildi. Tez çalışmamız altı ana bölümden oluşturuldu. Birinci ana bölümde anonim şirketin kuruluşundan dolayı sorumluların kimler olduğu ele alındı. İkinci ana bölümde ise sorumluların sorumluluk halleri üzerinde duruldu. Bu başlık altında konumuz gereği hukuki sorumluluk üzerinde duruldu. Üçüncü ana bölümde, sorumluluğun müeyyideleri incelendi. Dördüncü ana bölümde, sorumlulara karşı dava hakkından, beşinci bölümde ise sorumluluğun sona ermesinden bahsedildi. Sorumluluğun sona ermesinde kusursuzluğun ispatı, sulh, ibra ve zamanaşımı konuları ele alındı. Son bölümde ise şirketin zararına yer verildi. Çalışmamızda 6102 sayılı TTK. incelenirken 6762 sayılı ETTK.'ya da yer verildi. 6102 sayılı TTK., 6762 sayılı ETTK.'nın eksikliklerini gidermek amacı ile çıkarılmış olmasına rağmen tüm sorunlara cevap verememiş, bu nedenle de eleştirilere maruz kalmıştır. Bu eleştirilere karşılık 6335 sayılı Kanunun getirdiği yenilikler ile 6102 sayılı TTK.'da çeşitli değişiklikler yapılmıştır. Çalışmamızda bu değişikliklere de değinildi.
Güncel gelişmeler ışığında Türkiye'de vergi kaçakçılığı suçu ve cezası

Vergi, kamu harcamalarını finanse eden devletin en önemli gelir kaynağıdır. Devlet vergilerin zamanında ve eksiksiz ödenmesi için bir takım düzenlemeler yapmıştır ve bu düzenlemelere aykırı hareket edenlere yaptırım öngörmüştür. Devletin uyguladığı yaptırımlar mali nitelikte olduğu gibi hapis cezası şeklinde de olabilmektedir. Vergi kanunlarına aykırı fiiller ve bu fiillere uygulanacak yaptırımlar Vergi Usul Kanunu'nda belirtilmiştir. İnsanlar kazançlarının bir kısmını vergi olarak devlete vermektedir. Birtakım insanlar verdikleri bu parayı 'boşa giden para' olarak görmekte ve bu parayı vermemenin yollarını aramaktadırlar. İnsanların vergiye karşı gösterdikleri bu tepkinin en yaygını vergi kaçakçılığıdır. Bu çalışmamızda vergi kanunlarına aykırılık oluşturan fiillerden vergi kaçakçılığı suçunun bütün unsurlarını ayrıntılı olarak ortaya koymaya çalışacağız. Bu amaçla vergiye dair kavramları anlatacağız, ardından suç ve kabahat kavramları ile Türkiye'deki vergi suçları ve vergi kabahatlerine değineceğiz ve son olarak vergi kaçakçılığı suçunu tüm unsurları ile birlikte ayrıntılı olarak açıklayacağız.
Kadına yönelik şiddetin önlenmesinde hukuki düzenlemeler: Kars ili örneği

Kadına yönelik şiddet; kadın erkek eşitsizliğinden ve cinsiyete dayalı ayrımcılıktan doğan, kadınları temel hak ve özgürlüklerinden mahrum bırakan toplumsal bir sorundur. Dünyanın her yerinde kadınlar şiddete maruz kalmaktadır. Gerek uluslararası gerek ulusal alanda, hukuki düzenlemeler ile kadına yönelik şiddet önlenmeye çalışılmaktadır. Ülkemizde de 6284 sayılı Kanun çerçevesinde kadına yönelik şiddetle mücadele edilmektedir. Bu çalışma ile kadına yönelik şiddetin önlenmesinde; hukuki düzenlemelerin öneminin ve etkisinin gösterilmesi amaçlanmıştır. 6284 sayılı Kanun'un Kars ilindeki uygulaması incelenerek, özelden genele giden bir yöntemle bu amaca ulaşılmak istenmiştir. Çalışma beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; kadına yönelik şiddetin, kavramsal ve kuramsal çerçevesine yer verilmiştir. İkinci bölümde; kadına yönelik şiddetle mücadelede önemli roller üstlenen uluslararası düzenlemeler ele alınmıştır. Üçüncü bölümde 6284 Sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun incelenmiştir. Dördüncü bölümde Kars ilinin mevcut yapısı ve Kars ŞÖNİM' in 6284 sayılı Kanun'a göre yürüttüğü faaliyetler ele alınmış ve araştırmanın değerlendirilmesi yapılmıştır. Beşinci bölümde ise kadına yönelik şiddetin önlenebilmesi için çözüm ve önerilere yer verilmiştir.
Türk Vergi İcra Hukukunda ödeme emrine itiraz müessesesinin incelenmesi ve değerlendirilmesi

Günümüz sosyal devlet anlayışına göre devlet, sosyal ve ekonomik hayata aktif olarak müdahale etmektedir. Sosyal devlet anlayışının gereği olarak kamu hizmetlerinin artması, kamu harcamalarının da artmasına neden olmaktadır. Ayrıca bu durum kamu alacaklarının önemini arttırmaktadır. Kamu alacaklarının daha kısa sürede ve etkin olarak tahsil edilmesi zorunluluğu sonucu, bu alacaklar 6183 Sayılı Amme Alacakları Tahsil Usulü Hakkında Kanun çerçevesinde takip edilmektedir. Ödeme emri de, kesinleşmiş kamu alacağının vadesinde ödenmemesi üzerine kamu alacaklısı tarafından kamu borçlusu adına düzenlenen, borcun yedi gün içinde ödenmesi veya mal bildiriminde bulunulması, aksi takdirde karşılaşacağı yaptırımın duyurulması amacına yönelik, kamu alacağının cebren takibi ve tahsili yolunda tesis edilen bir idari işlemdir. Bir idari işlem olan ödeme emrinin tesis edilmesinde, yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden hukuka aykırılıklar olabileceği gibi, 6183 sayılı Kanunun 58. maddesinde sınırlı olarak sayılan itiraz sebeplerinin varlığına rağmen ödeme emri düzenlenmiş olabilir. Hukuk devletinde, idare üzerinde yapılan denetimlerin en etkili olanı, bağımsız ve tarafsız yargı organlarınca yapılan yargısal denetim olup, ödeme emrinin, idare dışında bağımsız yargı organlarınca denetlenmesi amacıyla ödeme emrine itiraz müessesesi getirilmiş, bu sayede idarenin hukuka aykırı olarak düzenlediği ödeme emrinin iptal edilmesi suretiyle hukuk düzeninin korunması hedeflenmiştir.
Milli İstihbarat Teşkilatı'na ait bilgi, belge ve kimliklere karşı suçlar

Ülkemizde istihbarat faaliyetlerini yerine getiren kurumlardan en önemlisi Milli İstihbarat Teşkilatı'dır. Teşkilatın faaliyetlerinin özünde gizlilik esastır ve bu faaliyetlerin sağlıklı bir şekilde icra edilebilmesi için söz konusu gizliliğin sağlanması gerekmektedir. Bu nedenle, 2937 sayılı Devlet İstihbarat Hizmetleri ve Milli İstihbarat Teşkilatı Kanununun 27. maddesinin ilk üç fıkrasında; MİT'in görev ve faaliyetlerine ilişkin bilgi ve belgeler ile MİT mensupları ve ailelerinin kimlikleri ceza hukuku normları ile koruma altına alınmıştır. Çalışmamızın konusunu bu suç tipleri oluşturmaktadır. Dört bölümden oluşan çalışmamızda yöntem olarak, öncelikle istihbarat kavramı ve ülkemizdeki istihbarat teşkilatları hakkında genel bilgiler verilmiştir. Çalışmamızın devamını oluşturan ikinci, üçüncü ve dördüncü bölümlerde ise suç analizi yapılmıştır. İkinci bölümde; 'MİT'e Ait Bilgi ve Belgelerin Suistimali Suçu' incelenmiştir. 'MİT'e ait Kimliklerin Suistimali Suçları' başlıklı üçüncü bölüm diğer bölümlerden farklı olarak iki kısımdan oluşmaktadır. Bölümün ilk kısmında; 'MİT Mensuplarının ve Ailelerinin Kimliklerinin, Görev, Makam ve Faaliyetlerinin İfşası Suçu', ikinci kısmında; 'MİT Mensubu Kimlikleri Üzerinde Sahtecilik Suçu' inceleme altına alınmıştır. Dördüncü bölümde ise; ilk iki suç tipinin konusunu oluşturan; 'MİT'in Görev ve Faaliyetlerine İlişkin Bilgi ve Belgeler ile MİT Mensuplarının ve Ailelerinin Kimliklerinin Medya ve Kitle İletişim Araçlarıyla Yayımlanması, Yayılması veya Açıklanması Suçu' ele alınmıştır.
Gazzalİ'nin kıyas anlayışında illeti bilme yollarından ima ve tenbih

Kıyasın meşruiyetinin temellendirilmesi bağlamında illeti bilme yolları, usulcüler arasında tartışmalı olan konulardan biridir. İma ve tenbih yöntemi ise usulcülerinin çoğunluğunun kabul ettiği illeti bilme yollarındandır. Bu tezin amacı ima ve tenbih yönteminin Gazzali'nin kıyas anlayışındaki yerini tespit etmektir. Araştırmada genel anlamda tespit, tasnif, tasvir yöntemi kullanılmakla birlikte belge tarama, tahlil yöntemleri de kullanılmıştır. Hem klasik kaynaklardan hem de güncel makale, tez, kitap gibi kaynaklardan faydalanılmıştır. Tez üç ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde Gazzali'nin kıyas anlayışının ayrıntıya girilmeden çerçevesi çizilmiştir. İkinci bölümde konuya giriş mahiyetinde nasların ta'lili problemi, ima ve tenbihin mahiyeti incelenmiştir. Daha sonra Gazzali dönemi ve Gazzali öncesi dönemdeki usulcülerin konu ile ilgili görüşleri ortaya konmuştur. Üçüncü bölüm tezin ana kısmını oluşturmaktadır. Bu bölümde Gazzali'nin illeti bilme yollarına bakışı ve bu yollardan ima ve tenbih metodu hakkındaki görüşleri tafsilatıyla incelenmiştir.
Anonim şirketlerde yönetimde temsil imtiyazı

6762 sayılı eski Türk Ticaret Kanunu döneminde kanunda düzenlemesi yer almasa da uygulamada ve Yargıtay içtihatlarında kabul edilen 'grup imtiyazı', 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 360. Maddesi ile hukukumuzda ilk kez bir kanun maddesinde özel olarak düzenlenmiştir. Yönetimde temsil imtiyazı düzenlemesindeki en büyük yenilik, imtiyazın pay gruplarının yanı sıra özellik ve nitelikleri ile belirli bir grup oluşturan pay sahipleri ve azlığa da tanınabilmesidir. İsviçre Borçlar Kanunu'nun 709. Maddesinden esinlenilerek düzenlenen 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 360. Maddesindeki yönetimde temsil imtiyazının tanınabileceği grupların hukuki niteliklerinin belirlenmesi, imtiyazın kullanılabilmesi açısından hayati öneme sahip olduğundan, çalışmamızda bu grupların hukuki nitelikleri açıklanmaya gayret edilmiş ve imtiyazın tanınma yöntemleri ve korunma şekilleri aydınlatılmaya çalışılmıştır.
İslam hukukunda adil yargılama esasları

Bu tezin amacı, adil yargılamanın gerektirdiği prensiplerin, İslam hukuk sistemindeki karşılığını bulmak ve bu sistemde yer alan adalet ilkelerinin yeterliğini saptamaktır. Bu amaç doğrultusunda, çalışmanın ilk bölümünde, yargı ve adalet ile ilgili tanımlamalara yer verilmiş, devleti oluşturan yasa, yönetim ve yargı gibi temel unsurların adalet ile olan yakın ilişkisi ele alınarak incelenmiştir; ikinci bölümde, adil yargılamanın esasını oluşturan temel ilkelerin ve adil yargılamayı engelleyen faktörlerin tespitine yer verilmiştir. Hukuk devletini meydana getiren temel ilkelerin başında adil yargılama ilkesi gelmektedir. Herkes, kanunla yetkilendirilmiş mahkemelerde bağımsız, tarafsız ve hakkaniyete uygun bir şekilde yargılanma hakkına sahiptir. Yargı makamları ise, yargılamanın bütün aşamalarında taraf tutmaksızın, her türlü iç ve dış etkenlerden bağımsız hareket etmekle yükümlüdür. Tezimizde, İslam hukuk sisteminde adaletin hassas terazilerle ölçülmek suretiyle mahkemelerde uygulandığı, yargı karşısında her türlü yetkinin ve gücün etkisiz olduğu saptanmıştır. Bu bağlamda İslam hukuk teorisinin, insan hakları düzleminde adil yargılamayı sağlayıcı türden pek çok ilkeye sahip olduğu, ancak pratikte yargısal adalet mekanizmalarının fonksiyonel bir şekilde işletilememesinden kaynaklanan eksikliklerin İslam'ın adalet imajını zedelediği anlaşılmaktadır.