turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Çevre sorunları karşısında insanın konumu: Seyyid Hüseyin Nasr örneği

Çevre sorunları fen bilimleri/mühendislik disiplini altında ele alınsa da toplumun her kesimini ilgilendirmektedir. Çevre üzerine düşünsel etkinlikler, bireysel tutumlardan toplumsal hareketlere kadar uzanan geniş bir çerçeveyi kapsamaktadır. Bu çalışmada, insanın çevre sorunları karşısında konumu ele alınacaktır. Bu konuda çalışmaları ile öne çıkan ve düşünce sistemleri ile etki alanı geniş olduğu düşünülen Seyyid Hüseyin Nasr'ın görüşleri değerlendirilecektir.
Rawls, Rorty ve Taylor'ın demokrasi anlayışlarında birey ve kollektivitenin yeri

Bu çalışma çağdaş liberal demokrasilerin farklı tanınma talepleri karşısında yaşadığı bir krize, çoğulculuk krizine dikkat çekiyor. Bu kriz, çağdaş liberal düşüncenin kamusal/politik alanı yeniden tanımlamasını ve eldeki teorik malzemenin söz konusu talepleri karşılamada yeterli olup olmadığını belirlemesini gerektiren bir krizdir. Bu krizi çözümlemek üzere yapılacak her türlü teorik girişim, birey ve kollektivitenin tanımlanmasını ve bunlar arasındaki ilişkinin belirlenmesini gerektirir. Bu çalışmada üç çağdaş liberal düşünürün, Rawls, Rorty ve Taylor' in birey ve kollektivite üzerine düşünceleri incelenmiştir. Ele alınan ilk liberal düşünür olan John Rawls, sorunu adalet merkezli bir liberal teori ile çözmeye çalışmaktadır. Rawls'un teorisi, bireysel düzeyde çoğulculuğu sağlarken kollektiviteleri ihmal etmekte ve farklı tanınma talepleri ile ilgilenmemektedir. Bu çalışmada ele alınan diğer bir liberal düşünür olan Richard Rorty ise, yalnızca bireysel özgürlük üzerine vurguda bulunmakta ve kollektiviteler ile farklı tanınma taleplerini görmezden gelmektedir. Çalışmada incelenen son düşünür olan Charles Taylor ise, farklı tanınma taleplerinin önemini kavramış ve çağdaş liberalizmin bu krizine bir çözüm olarak çok kültürlü liberal toplum projesini önermiştir. Fakat Taylor' in projesi tamamlanmamış bir projedir ve kollektif haklar üzerine vurguda bulunmaktadır. Yaptığımız incelemeden çıkan sonuç özet olarak şudur: Çağdaş liberal düşüncenin farklı tanınma taleplerini bir sorun olarak kabul etmesi ve kendini çokkültürcülük açısından sorgulaması gerekir. Bu, çağdaş liberal düşüncenin kamusal/politik alanı yeniden tanımlamasını gerektirir. Çokkültürcülük, pratikte kendi başına çözülecek bir sorun değildir; politika felsefesinin teorik desteği olmaksızın, çokkültürcülük sorunu çözümlenemez.
Cur Deus Homo risalesi bağlamında Aziz Anselm'in kefaret teorisi

Bu çalışmada Cur Deus Homo risalesi bağlamında Aziz Anselm'in kefaret teorisi ele alınmıştır. Hristiyan düşünce tarihindeki ilk sistematik kefaret teorisi olması sebebiyle önem arz eden bu teori, olumlu ve olumsuz birçok eleştiriye hedef olmuştur. Tarihte birçok teorinin Anselm'in kefaret teorisi üzerine ya da ona tepki olarak ortaya konduğu dikkat çekmiştir. Anselm'in eseri Cur Deus Homo'da cevaplamaya çalıştığı temel soru, Tanrı'nın neden başka bir yolla değil de insan olup ölerek insanlığı kurtarma yolunu seçmiş olduğudur. Anselm, eseri boyunca temelde Hristiyan inancında İsa Mesih'e dair yer alan her şeyin gerçekleşmesinin zorunluluğunu ispatlamaya çalışmış ve bütün teorisini bu zorunluluk kavramı üzerine temellendirmiştir. Bu bağlamda Anselm, kefaretin, enkarnasyonun ve çarmıhın zorunluluğunu savunmuş, aksi halde insanlığın kurtuluşunun imkansızlığını ortaya koymaya çalışmıştır. Dolayısıyla Anselm'in eserinin de adını oluşturan soruya vermiş olduğu cevap, kurtuluşu sağlamanın tek yolu olması sebebiyle Tanrı'nın insan olduğu ve çarmıh üzerinde can verdiği şeklindedir.
İletişimsel eylem kuramını modern bir özgürleşim paradigması olarak okumak

Bu çalışma, Habermas'ın iletişimsel eylem kuramının bir özgürleşim paradigması olarak modern toplum açısından taşıdığı olanağı tartışmaktadır. Bu kuramda toplum, yaşam-dünyası ve sistem yapılarının birleşiminden meydana gelen iki seviyeli bir yapı olarak kavranır. Yaşam-dünyası, bireylerin anlaşmaya dayalı etkileşimlerinin gerçekleştiği alanın sınırlarını çizer. Dolayısıyla bu alan, iletişimsel rasyonelliği dayanan iletişim eyleminin alanıdır. Buna karşın sistem, amaç-rasyonel eylemin etkinlik alanı olarak, ekonomi ve devletin yapısall unsurlarından meydana gelir. Habermas'a göre modern toplumların temel problemi sistemin yaşam-dünyasının alanına nüfuz ederek, onu sömürgeleştirmesinden kaynaklanmaktadır. Modernitenin krizi bu bağlamda üstesinden gelinebilecek tarihsel-olgusal bir durumdur. Habermas'ın kuramı, bu bağlamda, özgürleşim problemini yaşam-dünyasını sistem yapıları karşısında güvence altına alacak kurumsal yapıların geliştirilmesi üzerinden okur. Dolayısıyla modernite projesi, modernitenin sonuna gelindiğini iddia eden postmodern kuramların aksine, henüz tamamlanmamış ve kendi kaynaklarına dayanılarak yeniden yapılandırılabilecek bir projedir.
Bir dünya sorunu olarak yoksulluğun etik ve insansal boyutu

Çağımızın en önemli dünya sorunlarından biri yoksulluk sorunudur. Yoksulluk doğrudan ya da dolaylı bir biçimde dünyamız ve insanlar için birçok olumsuzluğu beraberinde getiren karmaşık bir sorundur. Öte yandan, empirik veriler dünyamızda yoksulluğun bütün gösterilen çabalara rağmen küresel boyutta derinleştiğini göstermektedir. Böylesine önemli bir dünya sorunun giderek derinleşmesi, bizi yoksullukla mücadelede neyin yanlış yapıldığı sorusuna yöneltmektedir. Bu çalışma temel olarak, yoksullukla mücadelede yoksulluğun hangi boyutuna odaklanmamız ve bununla bağlantılı olarak hangi mücadele yöntemine öncelik vermemiz gerektiği üzerine yoğunlaşmaktadır. Yoksulluk sorununun sahip olduğu birçok boyuttan biri de etik ve insansal boyuttur. Bu dünya sorunu, bir canlı türü olarak insanın olanaklarını gerçekleştirmesine engel olmakta ve dolayısıyla da onu 'insanlaşma' sürecinde geride bırakabilmektedir. Bu anlamda yoksulluk sorunu, insanlara zarar verme özelliğiyle bir temel hakların ihlali sorunu olarak karşımıza çıkar. Söz konusu edilen etik ve insansal boyut, yoksulluk çalışmalarında, ağırlıklı olarak ekonomik boyuta öncelik verildiğinden ötürü, ihmal edilmiştir. Yoksulluğun etik açıdan birçok olumsuzluğu beraberinde getiren bir insan hakları sorunu olduğunu görmek yoksullukla mücadelede önceliğe sahip olmalıdır. Bu mücadelede ise, hayırseverlik gibi pozitif sorumlukların ön plana alınması yerine, yoksullara zarar vermemeyi hedefleyen negatif sorumluluklar ön planda bulunmalıdır. Çünkü ancak böyle bir yaklaşım, yoksulluğun giderek derinleşmesine yol açan şartların orta ve uzun vadede değiştirilebilmesini sağlayabilecektir. Söz konusu yaklaşımın başarıya ulaşabilmesi ise etkin öznelerin eylemlerini gerektirmektedir.
Ortaçağ İslam dünyasında V. Postulat geleneği

Öklid'in V. postulatı tarih boyunca matematiğin karşılaştığı birkaç bunalımdan biri olmuştur. Geometri bilimi başta olmak üzere tüm bilimlerde bilimsel yöntemin ne olması gerektiği ile ilgili tartışmalara yol açmıştır. Gerek ifadesinin karışıklığı gerekse içerdiği sonsuzluk iması onu matematikçilerin gözde problemi haline getirmiştir. Sorunun neticeye kavuşması 17. y. y'a kadar beklemiştir. Bu neticelendirmede ve problemin sonraki yüzyıllara aktarılmasında İslam Dünyası bilginlerinin yeri çok mühimdir.
Seyyid Hüseyin Nasr'ın düşüncesinde hikmet kavramı

Gelenekselci ekolün yaşayan temsilcilerinden biri olan Seyyid Hüseyin Nasr, felsefi görüşüyle ve çalışmalarıyla çağında etkili olmuş düşünürlerdendir. Özellikle günümüzde İslam'ın Doğu ve Batıda tanıtılması ve Gelenekselci Ekol'ün fikir ve görüşlerinin daha iyi anlaşılabilmesi bağlamında Nasr, önemli bir bilim tarihçisi ve fikir adamıdır. Nasr, günümüzde de büyük çatışmaların kaynağını oluşturan gelenek ve modernizm gibi iki önemli kavrama da farklı perspektiften bakarak, yani bu iki kavrama Geleneksel Ekol çerçevesinde gerekli açıklama ve değerlendirmeleri yapan bilim tarihçisidir. Bu anlamda, Nasr'ın entelektüel karakterini, aynı zamanda hem Doğu, hem Batıdan harmanlanarak yapılan çalışmalarını yakından tanımak açısından faydalı bir çalışma olacaktır. Bu bağlamda Nasr'ı daha iyi anlayabilmek için onun da üzerinde özellikle durduğu ebedi hikmet, kutsal bilgi, gelenekselci ekol, modernizm gibi kavramları irdeleyerek Doğu ve Batı ilişkisini bu çerçevede değerlendirmek daha doğru olacaktır. Bu nedenle çalışmamızın amacı Nasr'ı daha yakından inceleyerek, hayatını, eserlerini, felsefi görüşünü ve düşünce sistemini oluşturan temel kavramları ele alarak İslam alemi ve tüm dünya açısından fikri değerini vurgulamaktır.
The possibility of an ethical transcendental philosophy in Levinas

öz LEVİNAS'TA AŞKINSAL ETİK BİR FELSEFENİN OLANAĞI Çiftçi, A. Erdem Doktora, Felsefe Bölümü Tez Yönetecisi; Prof. Dr. Yasin Ceylan Kasım 2005, 144 sayfa Bu çalışma iki görev gerçekleştirme amacındadır: İlkin, Levinas'ta aşkmsal etik bir felsefenin olanaklı olduğu tartışılmakta; sonra da bu olanağı felsefi bir kabul edilebilirlik düzeyine taşıyan kavramların aydınlanabileceği gösterilmektedir. Filozofun felsefe tarihindeki tutumu, 'geleneksel Batı metafiziği içinde olmamak' türünde bir 'dışsallık' önermeye yöneliktir. Levinas, felsefesinin 'varolan kavramsal yapıya' yerleşmesini engelleyen ve yine kendisinin 'çeper ifadeler' diye adlandırdığı türden şeyleri kullanma eğilimindedir. Bu konum, hükmedici bilgi formlarına bir direnç olarak da okunabilir. Levinas bu konumu ontolojiyi merkeze koyan Batı metafiziğine karşı bir direnç noktası olarak görür. Bu geleneğe karşı, geri kalan her şeyin vıkendisinden türediği, etikte adeta bir pilot nokta olan 'Başkası'yla karşılaşma' yi ve 'lyi'nin önselliğini koyar. Böylece, kendi başına-anlaşılabilir olmak anlamında 'kendi kendine yeterli bir bütünlüğe' gönderme yapmaksızın, 'Ben' kendi neşeli bağımsızlığında şüpheye düşürülür. Bu ilişkileniş, sonsuzluğun sonsuzlamasının gerçekleşmesinde bir bütünlüğün değil, belki tam da tersine 'olmaktan başka türlü'nün deneyimlenişine fırsat verir. Bu tutum Kant'ın ahlağa yer açmak için bilgiyi ortadan kaldıran tavrını çağrıştırabilir. Buna karşın, daha derin bir okuma bizi buradaki başka bir vurguyu fark etmeye çağırır: Rasyonalitenin öncesine, ötesine, bir bakıma Kantçı girişimi radikalleştiren konuma yönelik bir vurguyu farketmeye. Derrida, bu girişimin olanaksız olduğunu, bu girişimin en başında kirlenmiş olmak bakımından olanaksız olduğunu gösteren bir filozof olarak Levinas'ın verdiği ilhamdan yine de ustaca yararlanmasını bilmiştir. Tüm bu girişimler ve kavramsal öneriler ele alınmış, incelenmiş, Levinas'ın ilhamı aydınlatılmaya çalışılmıştır.
İnsan ve çevre bağlamında derin ekoloji yaklaşımına felsefi bir sorgulama

Günümüzde çevre kirliliğinin yol açtığı problemler aşikardır. Çevrenin kirletilmesiyle doğal dengenin bozulması ve bu durumun bütün canlıların yaşamlarını olumsuz etkilemesi sonucunda çevre konusunun bir problem olarak tartışmalara konu edildiğini söyleyebiliriz. Farklı perspektiflerden ele alınan bu meseleye felsefenin bir alt disiplini olan etik de kayıtsız kalmamış ve bu bağlamda çevre etiği adıyla bir alan teşekkül etmeye başlamıştır. Özellikle 17. Yüzyıldan sonra yaygınlık kazanan insanın doğaya egemen olma arzusu sonucunda çevrecilik ve çevre etiği çalışmalarının hız kazandığını görmekteyiz. Her ne kadar çevre sorunlarının çözümüne yönelik farklı kategorilerde çalışmalar ve faaliyetler yapılmış ve yapılıyor olsa da bu çalışmaları çevre etiği başlığı altında üç ana yaklaşımda birleştirmek mümkündür. Bu yaklaşımlar, antroposentrik, biyosentrik ve ekosentrik çevre etikleridir. Bu çalışmada, insan ve çevre bağlamında çevre sorunlarına radikal bir öneri ile ortaya çıkan Derin Ekoloji yaklaşımı felsefi bir perspektif ile irdelenecektir. Derin Ekoloji yaklaşımı her ne kadar kendisinden önceki bütün etik yaklaşımları sığ olarak görse de kanımızca kendisini de ekosentrik yaklaşımın bir alt başlığı olarak görmek daha makul olacaktır. Ayrıca Derin Ekolojinin bu çalışmaya konu olmasındaki amaç onun temelini oluşturan, kendini gerçekleştirme ve biyosferik eşitlik ilkelerinin arka planında problemli olarak gördüğümüz insanın diğer varlıklarla eşit kabul edilmesidir. Onların biyosferik eşitlik adını verdikleri bu ilke insana özgü olan kendini gerçekleştirme edimini diğer varlıklara da tanımaktadır. Bu konunun aydınlatılabilmesi ve bir bütünlük sağlanması için Derin Ekoloji yaklaşımına kadarki bütün çevrecilik ve çevre hareketleri irdelenmiştir. Bu yaklaşımının ortaya çıkışına kadarki süreç ve kavramlar üç ana bölümde ele alındı. I. Bölüm'de çevreyle ilgili temel kavramlar hakkında genel bilgi verildi. II. Bölüm'de çevrenin felsefeye konu olması, yani çevre ve felsefe ilişkisi üzerinden çevre felsefesi ve çevre sorunlarının çözümüne yönelik ortaya çıkan yaklaşımlar incelendi. III. Bölümde ise, Derin Ekoloji yaklaşımının ortaya çıkışı, hareket halini alması, ilkeleri ve düşünsel kaynakları üzerinde bir bütün olarak duruldu. Sonuç kısmında ise genel olarak Derin Ekoloji değerlendirildi ve ona karşı bazı eleştiriler getirildi.
Nesne ve bireyleşim sorunu

Bu tez güncel analitik felsefe kuramları kapsamındaki önemli sorunlardan biri olan bireyleşme sorununu, nesne kuramları bağlamında tartışmayı ve bir sağduyu ontolojisi temelinde somut nesnenin indirgenemez bir var olan olarak varlığını savunmayı amaçlamaktadır. Giriş bölümünde bireyleşme sorununun kapsamı çizilmekte ve tezin genel yöntemi belirlenmektedir. Birinci bölümde nesnelerin parçaları ile olan ilişkileri, onlardan ne şekilde yapılandıkları, özel bileşim sorunu, yığın argümanları ve nedensel aşırı belirlenim sorunu bağlamında tartışılmış ve nesnenin paçalarına indirgenemez yeni bir var olan olarak ortaya çıktığı üzerinde durulmuştur. İkinci bölüm genel olarak özellikler sorununun incelenmesine ayrılmıştır. Çağdaş felsefe içerisinde özelliklere ilişkin önde gelen yaklaşımlar olarak adcılık, gerçekçilik ve trop kuramları incelenmiş ve kuramların birbirlerine olan üstünlükleri anlaşılmaya çalışılmıştır. Bu bölümde özelliklerin tümeller ya da troplar olduğunu ileri süren görüşlerin klasik adcılığa üstünlükleri ortaya konmuştur. Üçüncü bölümde öncelikle İkinci bölümde ortaya konan görüşler çerçevesinde nesneyi özelliklere indirgeyen görüşler ele alınmıştır. Hem bir çıplak dayanak ile özellik toplamı olarak nesne hem de özellikler demeti olarak nesne kuramları incelenmiş ve her iki kuram da özdeşlik, değişim ve özelliklerin durumları başlıkları altında eleştirilmiştir. Her iki kuramın eleştirisine paralel olarak oluşturucuları karşısında da nesnenin indirgenemez olduğu yine aynı başlıklarda ancak tersten bir sıra gözedilerek ortaya konmuştur. Üçüncü Bölümde son olarak önceki bölümlerdeki eleştiriler gözetilerek bireyleşmenin ne şekilde anlaşılması gerektiğini ve indirgenebilir olmayan nesne görüşünün hem özellikler hem de parçalar açısından genel ilkelerinin ortaya konması hedeflenmiştir. Yürütülen incelemenin sonucunda aşağıdaki sonuçlara ulaşılmıştır. İlk olarak genellikle nesneyi parçalara ya da özelliklere indirgeyen nesne kuramlarındaki sorunların paralel bir nitelik arz ettiği tespit edilmiştir. İkinci olarak nesnenin indirgenemez bir var olan olarak bireyleşmesinin kökenselliği üzerinde durulmuştur. Üçüncü olarak nesne bireyleşiminin içsel birlik, biricik nedensel etki, sınırlılık durumları ve tür başta olmak üzere tikel özellikler sayesinde de gerçekleştiği ortaya konmuştur. Dördüncü olarak böyle bir kuramın yalnızca analitik felsefe geleneğinin değil felsefe tarihinin de yeniden değerlendirilmesi gerekliliğini ortaya çıkardığı vurgulanmıştır. Son olarak bilim ile felsefe arasındaki ilişkilerin felsefe tarihindeki öneminin hala korunması gereken bir değer olarak ortaya çıktığı da ortaya konmuştur. Anahtar sözcük: Analitik Felsefe, Bireyleşim Sorunu, Nesne Kuramları, Özellikler, Özdeşlik ve Değişim
Carnap's empiricist doğma and ontological relotivism

Carnap'ın Görgücü Dogması ve Varlıkbilimsel Görecilik Alper Türken Bu tez Carnap ve Quine'in varlıkbilim konusundaki görüşleri üzerine bir çalışmadır. Carnap'ın içsel/dışsal varlık sorulan ayrımı incelenmiştir. İçsel/dışsal ayrımının doğrulanabilirlik ilkesi üzerine temellendirildiği görüşü savunulmuştur. Doğrulanabilirlik ilkesine göre, analitik olmayan cümleler ancak doğrulanabilir iseler bilişsel anlam taşırlar. Bununla beraber, içsel/dışsal ayrımının, Carnap tarafından önerildiği yöntem ve ruha uygun bir şekilde, bütün cümlelere uygulanabileceği görüşü savunulmuşur. Ayrıca Carnap tarafından kabul edildiği şekliyle analitik/sentetik ayrımı anlatılmış, bu ayrımın rededildiği takdirde içsel/dışsal ayrımının da elde tutulamayacağı savunulmuştur. Son olarak, Carnap'ın cümlelerin deneysel içerikleri konusundaki kuramı incelenmiştir. Carnap'ın bilim dilinin tüm cümleleri için zayıf bir indirgemeciliğin, gözlem dilinin cümleleri için ise kuvvetli bir indirgemeciliğin geçerli olduğunu varsaydığı savunulmuştur. Kuvvetli indirgemeciliğin reddedilmesinin, Carnap'ın deneysel içerik ve deneysel anlamlılık konusundaki kuramlarını temelsiz bırakacağı savunulmuştur. İkinci bölüm, Quine'in varlıkbilimsel görecilik kuramının incelenmesine ayrılmıştır. Quine'in indirgemeciliği reddedişinin, analitik/sentetik ayrımını reddedişi ile birlikte, Carnap'ın mantıksal görgücülüğünden Quine'in varlıkbilimsel göreciliğine geçişi sağladığı savunulmuştur. Quine'in çevirinin belirsizliği, referansın belirlenemezliği ilkeleri ve varlıkbilimsel görecilik tartışılmıştır.
The Problem of understanding in Heidegger's being and time

Heidegger, Varlık ve Zaman' da, her türlü anlamanın varlığı anlamada, temellendiğini ve logos'vn zeminini de bu 'temel anlama' mn oluşturduğunu öne sürer. Bu tezin amacı Heidegger'in bu iddiasının metafiziksel altyapısını araştırmak ve 'temel anlama'nm nasıl bir zemin oluşturduğunu açığa çıkartmaktır. Öncelikle Heidegger'in insan kavramım orada-varlık olarak yorumlaması ve kendini dünyada anlayan bu varlığın üzerinden anlama fenomenine yaklaşımı ve bununla birlikte varoluş, dünya gibi kavramların nasıl ele alındığı tanıtılmaktadır. Daha sonra, varlığı anlamanın orada-varlığın dünyadalığmı anlaması yoluyla gerçekleştiği savıyla, Heidegger'in dünya fenomenini orada-varlık açısından analizi ve bu analizin sonuçlarından anlamanın temel döngüsel yapışma - kendini olasılıklara fırlatılmış ve olasılıklara fırlatan olarak anlama- varması ortaya çıkarılmaktadır. Bu tespitten sonra, anlamanın döngüsel karakteri daha yalandan incelenerek anlamanın ön- yapısı ile yorumun, bu ön anlamaya dayanarak, 'bir şeyi bir şey olarak seçmesi dünya analizi ile ilişkilendirilerek incelenmektedir. 'Olarak' yapısmm, önermede de tekrarlanışı analiz edilmekte ve böylece 'logos olarak önerme'nin anlamada temellendiği gösterilmektedir. Bu analizlerin sonucunda iki önemli nokta tespit edilmiştir. Birincisi, 'olasılığın' ontolojik olarak olandan daha önce geldiği ortaya çıkmıştır ve bu durum geleneksel vüontolojik yaklaşıma radikal bir değişiklik sunmaktadır. 'Olasılık', olan'dan daha öncelikli bir yere oturmaktadır. Diğer sonuç ise Heidegger'in anlama ve yorum analizinde ortaya çıkan ve önermede değişime uğramakla birlikte gizli bir şekilde bulunan 'olarak' yapısının tespiti orada-varlığın tamamlanmamışlığının ve daima varlığına doğru ilerleme halinde oluşunun formel bir kanıtı olarak saptanmıştır.
Bilimsel düşünüşte hermeneutiğin yeri

Bu çalışmada 19. Yüzyıldan itibaren bilimsel düşünüşe hakim olan pozitivist program karşısında yine aynı yüzyılın ikinci yarısından itibaren şekillenen Hermeneutik programını konumu değerlendirildi. Öncelikle 'bilim' e ilişkin bir vizyon sunması açısından bilimin genel özellikleri ve tarihsel sürecine değinildi. Doğa bilimleri- tin bilimleri ayrımı incelendi çünkü pozitivist teori ile yorumsamacı teori arasındaki fark bu ayrımla sıkı ilinti içerisindedir. Kavram olarak Hermeneutiğin ne olduğu ve tarihsel durumu genel çizgileriyle ele alındı. Yorumlayıcı teorinin bilim etkinliği içinde yol alması ya da kendi anlayışında 'bilimi' kurma çabası, bu alandaki temel temsilci figürler olarak kabul görmeleri nedeniyle; Schleiermacher, Dilthey, Heidegger ve çağdaş filozof Gadamer'in felsefeleri ışığında değerlendirilmeye çalışıldı.
Antik Yunan hümanizmi ile rönesans hümanizminin karşılaştırılması

Ortaçağın din baskısı altındaki dogmatik düşünce fikrinden kurtulma çabaları ile yapılan her türlü edebi, siyasi veya bilimsel çalışma Rönesans dönemini oluşturmaktadır. Bu çalışmalar incelendiğinde Rönesans'ın bir ilerleme olduğu kadar eskiye dönüş olduğu görülmektedir. Kelime anlamı ile de yeniden doğuş olan Rönesans, Antik Çağ Roma ve Yunan düşüncelerinin tekrar gündeme gelmiş ve antik çağdaki gibi entelektüel ve ahlaki erdemlere sahip bireylere önem vermektedir. Rönesans'ın düşünce yapısı olan hümanizm de bu fikirler ışığında vücut bulmuş ve kendini geliştirmiştir. Hümanizmin etki alanları olan sanat, din, siyaset ve bilim alanları Rönesans ve Antik Çağ dönemleri içinde incelendiğinde her iki dönemin kendine özgü ve birbirlerine benzer bazı alanlar olduğu görülmüştür. Bu çalışma iki dönemin hümanizm anlayışlarındaki farklılık ve benzerlikleri incelemektedir.
Common Nouns and Rigidity

Cem Şişkolar, 'Cins İsimler ve Gönderimsel Direşgenlik'Ele alınan temel soru cins isimler arasında, tekil terimler arasında olan türden, dile dayalı bir gönderimsel direşgenlik ayrımı olup olmadığı. Yani, tekil terimler arasında dile dayalı gönderimsel direşgenlik gösteren özel isimler gibi cins isimler arasında da özel bir sınıf var mı? Bu soruya ilişkin olarak önce bu konuyla ilgili felsefi literatürde temsil edilen kuramsal konumların uygunsözdizimsel kategoriler kullanılarak ve uygun anlambilimsel temellendirmelerverilerek savunulmadığı iddia ediliyor. Ardından uygun anlambilimseltemellendirmelerin nasıl olması gerektiği tarif ediliyor. Bundan sonra da dile dayalı direşgenlik özelliği gösteren özel bir cins isim sınıfının varlığınıgösterecek böyle temellendirmelerin var olup var olmadığı araştırılıyor. İlk olarak cins isimler arasında sadece basit cins isimlerin türlere göndermeyaptığına inanmak için makul ancak kesin olmayan gerekçelerin bulunduğugösteriliyor, ardından eğer bu doğruysa basit cins isimlerin dile dayalıdireşgenliğinin tanınması gerektiği gösteriliyor.
On Hintikka's reconstruction of Kantian intuitions and ecthesis in mathematical reasoning

Hintikka'nın Kant'in Kuramındaki Görüleri Yeniden İnşası ve Matematiksel Düşünmede Ecthesis Kavramının Yeri Üzerine Bir İnceleme Eylem Özaltun Bu tez Kant'in matematik felsefesinin yankı uyandıran bir yorumunu eleştirmek amacındadır. Bu yoruma göre Kant'in matematik felsefesinde saf görülerin rolü esas olarak mantıksaldır, daha açık ifade edersek, saf görülerin rolü matematiksel ispatlardaki çıkarımsal boşlukları doldurmaktır. Bu tez Hintikka'nın Kant'in matematik felsefesini yeniden inşasını, özellikle, görü ve ecthesis kavramlarını, sırasıyla bireysel değişmezler ve tikel özelleme araçlarıyla yeniden inşasını irdelemektedir. Hintikka'nın yeniden inşası ancak türetim, görü ve inşa kavramları belirli fakat Kant'tan farklı bir biçimde tanımlandığında anlamlı olmaktadır. Görüleri tekil temsillere indirgeyerek, Hintikka kavramların inşasım bir ispatın herhangi bir basamağında yeni bir tekil terimin kullanımına, kendi sistemlerinde tikel özelleme mekanizmasının kullanılmasına indirgemektedir. Bu indirgeme, Kant'a göre matematiksel düşünme yönteminin sentetikliğinin, yani saf görülerin kullanımının, sanki tikel özelleme mekanizmasına karşılık geliyor muş gibi görünmesine neden olmaktadır. Tikel özelleme sadece matematikte değil genel olarak niceleme mantığında kullanıldığı için, Hintikka tüm niceleme mantığının, temelsizce Kant'a ithaf ettiği bir anlamda, sentetik olduğu sonucuna varmaktadır. Bu tezde Hintikka'nın bu yorumunun Kant'in matematiğe ilişkin görüşlerinin ve ecthesis kavramının yeniden inşasındaki başarısı sorgulanmakta ve sonuç itibariyle tekil terimlerin Kant'in kuramındaki saf görülerin yerine geçemiyeceği ve matematiksel ve matıksal ecthesis kavramlarının Kant için özdeş olamıyacağı savunulmaktadır. Buna ek olarak saf görülerin, Kant'in matematik felsefesinde dolayımsızlılıkları yani iradi akıl faaliyetlerinden bağımsız olarak tesis olmaları sayesinde oynadıkları ayırdedici epistemolojik rolü göstererek, Kant'in vikuramındaki görülerin modern mantık içinde yeniden inşasının mümkün olmadığı savunulmaktadır.