turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Balkan dillerindeki Türkçe kültür kelimeleri (2 cilt)

Tezin giriş bölümünde, ilk önce Balkan tarihi gözden geçirilmiştir. Bu dönem, Osraanlx öncesi ve sonrasx olarak incelenmiştir. Tarihi ilişkilerin dillere de yansıdığı ve kelime alış-verişlerinde önemi tesbit edilmiştir. Alfabetik olarak düzenlenen metin kısmında, Balkan dillerine ve Macarca'ya giren toplam 2862 kelime, mukayeseli olarak incelenmiştir. Her kelime için, önce Türkçe Sözlük'teki anlam verilmiş, daha sonra da, bu dillerde yapılan çeşitli etimolojik sözlük ve incelemelerden elde edilen sonuçlar kaydedil miştir, tndeks kısmında, mukayeseli olarak düzenlenmiş ve kullanım açısından pratik hale getirilmiştir. Son bölümde de, Balkan dilleri ve Türkçe ile olan dil ilişkileri konusu çerçevesinde, başlangıcından günümüze dek yapılan çalışmalar, bir bibliyografya halinde sunulmuştur.
Koklear implant kullanan çocuklarda kısa süreli bellek çalışma belleği ve bilgi işlemleme hızı ile okumayı anlama becerileri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

Literatürde, implant kullanan çocuklarda bilişsel işlevlerin okuma becerilerindeki rolünü araştıran çalışmaların oldukça sınırlı olduğu görülmektedir. İmplant kullanan çocukların bilişsel becerilerini değerlendirmek ve bu becerilerin okuma becerileri üzerinde nasıl bir etkisi olduğunu araştırmak önemlidir. Çalışmamızda, implant kullanıcısı ilkokul 3. ve 4. sınıf öğrencilerinin bilişsel becerileri değerlendirilmiş ve bu becerilerin okuduğunu anlama ile ilişkisini incelenmiştir. Çalışmaya ortalama yaşları 112, 69 (Ss=7,42) ay olan koklear implant kullanıcısı 13 ve ortalama yaşları 109, 46 (Ss=7,27) ay olan normal işiten 13 çocuk dahil edilmiştir. Çocukların çalışma belleği ve kısa süreli bellek ölçümlerinde Wechsler Çocuklar İçin Zeka Ölçeği- Geliştirilmiş Formudaki ters ve düz sayı dizileri, bilgi işlemleme hızları ölçümlerinde Stroop Testi'nin renk adlarını söyleme görevi kullanılmıştır. Çocukların dil değerlendirmeleri WÇZÖ-R sözcük dağarcığı görevi ve okuduğunu anlamaları Okuduğunu Anlama Seti ile değerlendirilmiştir. Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre, iki grup arasında tüm bilişsel becerilerde ve okuduğunu anlamada istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmaktadır. Ayrıca, normal işiten grupta tüm değişkenler ve okuduğunu anlama becerileri arasında anlamlı bir ilişki gözlenirken koklear implantlı grupta okuma ile anlamlı ilişki gösteren tek değişkenin sözcük dağarcığı olduğu görülmektedir. Çalışmamızın sonuçları koklear implantlı çocukların hem bilişsel, dilsel becerilerinin hem de okuma becerilerinin normal işitmeye sahip akranlarının gerisinde olduğunu göstermektedir. Yine çalışmamızda koklear implantlı çocuklarla normal işitmeye sahip akranlarınınokuduğunu anlamaları ile farklı becerilerin ilişkili olduğu görülmektedir.
Sevinç Çokum'un hikayelerinde sentaks çalışması

Dilbilgisi, dillerin doğuş, gelişme ve yazılış özelliklerini aynı zamanda doğru kullanılış kurallarını ortaya koyar. Genel bulanışlardan ve dil mimarları olan şair ve yazarların eserlerinden seçilmiş örneklere dayanan bu kurallar dilimizin esasım oluşturur. Sanatçılar düşünce ile dilin köklü ilintisini ortaya koyarak Türk dilini en güzel bir şekilde kurup, düşünüp, gerçekleştiren kişiler oldukları için onların eserleri de dilin dolayısıyla toplumun bir aynasıdır. Uygarlık basamaklarına göre yükselen olgunlaşan dil sanatçılar elinde işlenerek özlü ve sağlam bir kültürel özellik kazanmaktadır. Günümüzün başarılı yazarlarından Sevinç Çokum'un hikayelerini sentaks bakımından inceleyerek yaşayan Türkçemizin özelliklerini görmeye ve göstermeye çalıştık. Aynı zamanda dilimizin değişik cümle yapılarıyla yerinde kullanılmış kelime ve kelime gruplarıyla en güzel biçimde sunuluşuna tanık olduk. Çalışmamızın sentaks bakımından yarar sağlamasının yanı sıra yazarın üslubu hakkında da ipuçları vereceğini umuyoruz.
Eski Türkçeden Türkiye Türkçesine bildirimsel kipler

Bu çalışmada, Eski Türkçeden Türkiye Türkçesine bildirimsel kipler incelenmiştir. Bu amaçla Eski Türkçe, Eski Anadolu Türkçesi ve Türkiye Türkçesi dönemine ait belirli yazınsal metinleri tarayarak tespit edilen bildirimsel kiplerin değişim ve gelişim aşaması ele alınmıştır. Ayrıca bu bildirimsel kipler yukarıda sınırlarını çizdiğimiz dönemler arasında karşılaştırılarak anlatılmıştır. Çalışmanın sonuçları ele alındığında bildirimsel kiplerin farklı dönemlerde değişime uğradığını ve bildirimsel kiplerin kullanımları açısından benzerlikler ve farklılıklar olduğunu söyleyebiliriz.
Minimal words in Turkish: A view from locality

Bu tez, Türkçedeki minimal sözcüklerdeki görünürdeki düzensizliğin, sesbilim ve biçim-dizim arasındaki etkileşimden kaynaklandığını ileri sürmektedir. Bu etkileşimi analiz etmek amacıyla, Yönetimsel Sesbilim ve Dağıtılmış Biçimbilimi kullanmaktayım. Öncelikle, Türkçede yalnızca adların uzunluğunun en az iki moradan oluşması gerektiğini önermekteyim; 'ye, de, ko' gibi eylemlere, 've' bağlacının, 'bu, şu, o' işaret sıfat ve zamirlerine, 'inI' gibi biçimcelere bu kısıtlamanın uygulanmadığını iddia etmekteyim. Ayrıca, görünürde istisnai olan 'su' sözcüğünün istisna olmadığını, bu sözcüğün 's ' şeklinde bir gırtlak ünsüzü ile bittiğini de savunmaktayım. 'Su' hakkındaki iddiam iki gerçeğe dayanmaktadır: i) tarihsel olarak 'su' sözcüğü 'sub' ya da 'suv' şeklindeydi ve McCarthy'e göre bir ünsüz tarihsel süreç içinde silindiğinde, onun yerine bir gırtlak ünsüzü getirilir, ii) 'su' sözcüğünün sesbilgisel özellikleri göstermektedir ki 'u' ünlüsü, Türkçe'de sözcük sonundaki yüksek ünlüler gevşek olmasına ragmen gevşek değildir. İkinci olarak, Dağıtılmış Biçimbilimi kullandığım için, iki moradan oluşan minimal boyut şartının yerel bir sınırlama olduğunu tahmin etmekteyim ve buna göre n0 başından başka bir sözcük karegorisi atayan bir baş, kök ile n0 arasına girdiğinde çıkartımın yerel doğasından dolayı istisnai adlar ortaya çıkmalıdır. Gerçek şu ki, bu tahmin, 'ne-yi' ifadesi ve'ye emr-i' gibi öbeksi birleşik isimler sayesinde doğrulanmaktadır.
Corpus-driven semantic relations extraction for Turkish language

Anlamsal ilişkilerin çıkarılması, Doğal Dil İşleme uygulamaları için büyük önem taşır. Bu uygulamalardan biri de ontoloji/sözlük oluşturmaktır. Günümüzde sıkça kullanılan WordNet, insanlar tarafından elle oluşturulan bir sözlüktür. Birçok çalışmaya kaynak olan WordNet, ne kadar güvenilir ve etkili olsa da zahmetli ve zaman alıcıdır. Bu yüzden anlamsal ilişkilerin büyük elektronik dokümanlardan otomatik olarak çıkarılması önemli hale gelmiş, örüntü-tabanlı, dağılım benzerliği, makine öğrenmesi algoritmaları ya da hibrit yöntemler kullanılarak çözümler sunulmuştur. Bu çalışmada, tam ve yarı otomatik yöntemler kullanılarak, isimler için alt/üst, parça/bütün ve eş anlamlılık ilişkileri Türkçe dilinde, derlem kullanılarak çıkarılmaya çalışılmış ve birkaç model sunulmuştur. Alt/üst kavram ilişkisi için sunulan metot, sözlük-yapısall örüntülere ve anlamsalbenzerliğe dayanır. Örüntüler, derleme uygulanarak aday alt kavramlar çıkarılmıştır. Sonrasında ise kesinliği arttırmak için benzerlik ölçütleri kullanılarak eleme yapılmıştır. Anma değerini arttırmak için farklı bir model olan istatistik tabanlı genişleme yöntemi kullanılmış, farklı skorlama ve ağırlıklandırma fonksiyonları modele dahil edilmiştir. Parça/bütün ilişkisi için, örüntü yaklaşımı kullanılmış ve Türkçe derleme uygulanmıştır. İki farklı örüntü yapısı kullanılmıştır. İlki literatürde daha önceden tanımlı olan örüntülerin Türkçe'ye çevrilmesi ile gerçekleştirilmiştir. Diğer ise önyükleme metodu ile otomatik olarak belirlenmiştir. Tanımlı örüntüler, Genel ve Sözlük tabanlı olarak iki sınıfa ayrılmıştır. Bu örüntüler derleme uygulandıktan sonra, çıkan durumlar üzerinden birbirleri ile kaç defa çıktığı bilgisi kullanılmıştır. Diğer metot da ise önceden belirlenen kelime çiftleri kullanılarak, derlemdeki örüntüler bulunmuş ve örüntülerin güvenilirliği hesaplanmıştır. Güvenli örüntüler yardımıyla yeni çiftler bulunmuş ve kelime çiftlerinin güvenilirliği hesaplanmıştır. Bazı ölçütler kullanılarak karşılaştırma yapılmıştır. Son olarak bu örüntülerin ve metodun sistem doğruluğunu nasıl geliştirdiği incelenmiştir. Eş anlamlılık ilişkisi için kullanılan yaklaşım, eş anlamlı olan çiftlerin benzer anlamsal ve sözdizimsel karakterlere sahip olmasıdır. Bu çiftler aynı alt/üst ve parça/bütün ilişkilerini paylaşırlar. Eş anlam ilişkisini, alt/üst ya da parça/bütün ilişkisindeki gibi örüntüler kullanarak derlem içinden yakalamak Türkçe için zordur. Bu yüzden bağımlılık ilişkileri kullanılmıştır. Çalışmanın ilk amacı modeli geliştirecek sözdizimsel ve anlamsal özellikleri çıkarmaktır. Bunun için her bir özellik çapraz doğrulama yöntemi ile değerlendirilmiştir. Model, özelliklerin birleşimi ile başarılı sonuçlar vermiştir. Bu yaklaşıma ek olarak, WordNet ve tek/iki dilli sözlükler kullanılarak verilen bir kelimenin eş anlamlısı derlemden çıkarılmıştır. Çalışmadaki en büyük katkı, Türkçe derlem üzerinde alt/üst kavram, parça/bütün ve eş anlamlılık ilişkisinin yarı ve tam otomatik olarak çıkarılmasıdır. İkinci katkı, WordNet, sözlük gibi birçok kaynağın adapte edilmesi ile oluşturulan birleşik bir modelin kullanılmasıdır.
Türk dizilerinin toplum dilbilimsel incelenmesi

Dil verileri anlam dünyasının yansımaları olarak değerlendirilebilecek kültür kodlarını barındırmaktadır. Günümüzde bu kültür kodları kitle iletişim araçları üzerinden küreselleşme bağlamında etkinliğini arttırmaktadır. İncelenen diziler 2016- 2017 sezonunda izlenme oranı sıralamalarına göre en çok izlenen telif dizilerin içerisinden seçilmiş olan ilk beş sıradaki dizidir. Bu tezin hazırlanma amacı, dizileri günlük hayatımızı toplumdilbilimsel bağlamda nasıl etkilediğini açıklamaya çalışmaktır. Öncelikle izlenen dizilerin metinlerinin yazıya geçirilmesi aşaması ve ardından gelen bu metin üzerinde yapılan istatistiksel analizler ve veri toplama yoluyla çalışmalar yapılmıştır. Bu veriler ışığında anlam odaklı toplumdilbilim çözümlemesi yöntemiyle anlamsal ve dilsel bağlamda inceleme ve değerlendirme çalışmaları yapılmıştır. İnceleme bölümü; Diriliş Ertuğrul, Cesur ve Güzel, Söz, Vatanım Sensin, Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz alt başlıklarından oluşmaktadır. Her dizi için öncelikle kişiler, kişilerin adlarının kökenleri ve anlamları ile karakterlerin özelliklerinden bahsedilmiştir. Akabinde mekanların adları ve özellikleri verilerek değerlendirme çalışması yapılmıştır. Zamanların incelendiği bölümde ise zaman formlarının kullanıldıkları görülen geçmişş zaman, duyulan geçmişş zaman, şimdiki zaman, gelecek zaman, geniş zaman olmak üzere beş sütun halinde tablolar olarak verilmiş ve zaman kavramının eklerle sınırlanamayacağı göz önünde bulundurularak sözcük halindeki zaman ifadeleri de tablolaştırılarak verilmiş daha sonra tabloların değerlendirmesi yapılmıştır. Sonuç Bölümünde tezimizin verileri toplanan ve incelenen kısımları bütüncül bir bakış açısıyla açıklanmıştır. Ek Metin bölümünde incelenen dizilerin ilgili bölümlerinin tarafımızca yazıya geçirilen senaryo metinleri verilmiştir. Kaynakça bölümünde tezimizin hazırlanma aşamasında yararlanılan kaynaklar alfabetik olarak sunulmuştur.
Tarihi Türk lehçelerinde hayvan isimleri

'Tarihi Türk Lehçelerinde Hayvan İsimleri' konulu tezimizi hazırlamadaki ana gayemiz, Türk milletinin tabiata bakış tarzının ortaya konulması olmuştur. Hayvan isimlerini verme ve kullanma bakımından da Türk milletinin hayat felsefesini bir yönüyle yansıtmak da diğer bir amacımız olmuştur. Bu sebeple bilinen ilk yazılı Türk metinleri olan Orhun Yazıtlan'ndan XIX. yüzyıl sonuna kadarki Türk dilinin çeşitli tarihi dönemlerinde yazılmış mevcut olan belli başlı bütün eserler incelenmiş ve farklı sonuçlar ortaya çıkmıştır. Hayvanlar Türk kültüründe geniş bir etki alanı içerisinde yer almıştır. Bazıları kutsallaştırılıp totem haline getirilmiş, bazıları pek önemsenmemiş, bazılarından da sadece giyim kuşam yanında diğer doğal ihtiyaçlar amacıyla faydalanılmıştır. Türkler'in çok eski devirlerde hayvancılıkla uğraşmaya başladıkları ve her türlü geçimlerini onlardan sağladıkları belirlenmiştir. Hayvanların etinden, sütünden ve süt ürünlerinden faydalandıkları gibi daha sonraki zamanlarda avcılıkla da ilgilenmeye başladıkları görülmüştür. Yarı göçebe bir hayat tarzı sürdürmüş olan Türkler, hayvan isimlerini halk kültürünün ve felsefesinin özlü ifadeleri olan deyim ve atasözlerinde bir hayli fazla sayıda kullanmışlardır. Hayvanlar renkleri, yapıları, organları gibi fiziksel özellikleriyle beslenme ve üreme özelliklerine göre çeşitli isimler almıştır. Türkler, bazı hayvan adlarını da şahıs lakap ve unvanı ile yer adlarında kullanmışlar, bu adlandırmada yırtıcı kuşlar, pençeli hayvanlar ile evcil olanlardan özellikle erkek cinslerinin isimlerini gücü temsil ettiğinden dolayı tercih etmiştirler. Aynı zamanda kız çocuklarına da doğada bulunan güzel ve narin yapılı hayvan isimlerinin verildiği görülmüştür.
Arap Dilinde Ezdad

Arap lehçelerine dair araştırmalar, derinlemesine incelenmesi gereken önemli çalışmalardan sayılmaktadır. Eski Arap lehçelerinin ortaya çıktığı zamandan bugüne kadar devamlı olarak değişiklik gösterdiği ve bu lehçelerin dil üzerinde etkisi olduğu bilinmektedir. Arap dilinin özelliklerinden biri olan ezdad, dile etkisi olan olgulardandır. Ezdad, bazı dilbilimciler tarafından kabul edilirken, bazıları tarafından reddedilmiş, dikkate alınmamıştır. Ezdad dilbilimcilerin eserleri aracılığıyla dil ile ilgili eserlerde yerini almıştır. Bundan hareketle bu çalışma, eski Arap lehçelerini ve lehçe farklılıklarının ezdad olgusu üzerindeki etkisini açıklamayı amaçlamaktadır.
An optimality theoretic analysis of focus in Turkish

Diller arası bakış açısıyla, iletişimsel içeriğe sahip önermeler sözdizim, sesbilim ve edimbilimin birçok biçiminde algılanır ve yorumlanır ve bu da Bilgi Yapısı'nın yapısall algılanışını sağlar. Bir bilgi yapısı birimi olarak yeni bilgiyi veren öge konumundaki odak, farklı yaklaşımlar getirilerek ele alınmaktadır. Odağın ve bilgi yapısının açıklanışında sözdizimsel, bürünsel ve sözdizim-sesbilim arayüzü yaklaşımları benimsenerek getirilen bu betimlemeler, dilbilgisi çerçevesinde birbirleri ile çatışma içerisindedir. Türkçenin bilgi yapısı üzerine alanda verilen çalışmalar, odağın konumu ve algılanışı bakımından tartışmaya sahiptir. Odağın konumu üzerindeki tartışmalar, odağın eylem önünde mi yoksa eylem öncesinde mi gerçekleştiğini içermektedir. Odağın algılanışına yönelik getirilen tartışmalar ise odak algılanışında sözdizim, sesbilim ya da sözdizim-sesbilim arayüzünden hangisinin daha baskın olduğuna yöneliktir. Alanda Türkçenin bilgi yapısı üzerine verilen çalışmalarda ortaya çıkan bu tartışmaları incelemelerle değerlendirmek amacıyla bu çalışmada En Uygunluk Kuramı benimsenmiştir. Bu bakıma alanda Türkçenin dilbilgisi temelinde verilen konum ve algılanış betimlemeleri, çalışmada ele alınan evrensel ve ihlal edilebilir sınırlılık içerikleri olarak belirlenmiştir. Bununla birlikte, sınırlılık etkileşimini Türkçenin söz diziminde incelemek amacıyla her bir özne odak, nesne odak, eylem odak ve tüm odak durumları için altı farklı sözcük dizilişi denenmiştir. Daha belirgin bir şekilde belirtmek gerekirse, bu dizilimler ne- soru yapıları ile gelen dar ve geniş odak bağlamlarında ele alımış ve odak algılanışına yönelik betimlemeler getirilmiştir. EUK'yi alanda verilen çalışmalar bağlamında ele alarak sözdizim, sesbilim ve sözdizim-sesbilim arayüzünde sınırlılık tabanlı EUK incelemesi gerçekleştirilmiş ve bu da sınırlılık aşamasının elde edilmesini sağlamıştır. Tüm bunlara ek olarak çalışma, Türkçe gibi ÖNE dizilişli bir dile odak algılanışına yönelik tipbilimsel bir betimleme getirmiştir. Çalışma Türkçenin bilgi yapısına bilimsel bir yaklaşım getiren EUK çerçevesini temel aldığından dolayı inceleme sonuçları, odak algılanışına yönelik ileride gerçekleştirilecek kuramsal ve deneysel çalışmalara olanak sağlamaktadır.
Cahit Uçuk'un 'Türk İkizleri' ve 'Gümüş Kanat' çocuk romanlarının söz varlığı açısından değerlendirilmesi

Kelime hazinesi, kelime serveti, kelime dağarcığı, sözcük varlığı gibi birçok farklı terimlerle karşılanan ancak bu kullanımlardan daha geniş bir kavram alanına sahip olan söz varlığı denince, yalnızca o dilin sözcüklerini değil, atasözlerin, deyimlerin, kalıplaşmış sözlerin, ikilemelerin, terimlerin ve çeşitli anlatım kalıplarının oluşturduğu bütünü anlıyoruz. Söz varlığı ve söz varlığının unsurları olarak adlandırılan atasözleri, deyimler, ikilemeler ve diğer unsurlar, çocuk edebiyatı ürünlerinin meydana getirilmesinde ve çocuğun gelişiminde büyük bir yer teşkil eder. Bu nedenle çocuklar için eserler kaleme alan yazarların ürünlerinin, çocukların söz varlığını geliştirmedeki rolünü ne derece temsil ettiği ortaya konulmalıdır. Bu çalışmada, çocuk edebiyatına verdiği eserlerle önemli katkılar sağlayan Cahit Uçuk'un, 'Türk İkizleri' ve 'Gümüş Kanat' çocuk romanlarında kullandığı söz varlığı ögeleri incelenecektir. Böylece Cahit Uçuk'un bir yazar olarak Türkçedeki söz varlıklarından hangi unsurları, ne şekilde, ne sıklıkta kullandığını tespit ederek, çocuk edebiyatı alanına yaptığı katkıyı ortaya çıkarmaya ve bu doğrultuda yapılan çalışmalara katkıda bulunmaya çalıştık.
Yeni Uygur Türkçesinde tasvir fiilleri

Bu incelemede Yeni Uygur Türkçesindeki tasvir fiilleri üzerinde durulmuştur. Yeni Uygur Türkçesi, birleşik fiilin bir türü olan tasvir fiili yapıları bakımından oldukça zengin bir lehçedir. Söz konusu lehçenin yazı dilinde tespit ettiğimiz tasvir fiili yapılarında kullanılan yardımcı fiillerin sayısı yirmi yedidir.. Bu fiillerden dördü türemiş, geri katan yirmi üç tanesi de kök halinde kullanılmaktadır. Yine bu fiillerden yirmi iki tanesi sadece -p zarf-fiil ekiyle kullanılmaktadır. Geriye kalan beş fiilden al- ve bar- fiilleri hem -A;-y hem de -p zarf-fiil ekiyle; tur- hem -A;-y, hem -p hem de -gili zarf-fiil ekiyle; bol-, -p ve -gili zarf-fiil ekiyle; başla- ise -A;-y ve -gili zarf-fiil eki ile birlikte kullanılmaktadır. Bu fiillerden al-, ber-, at- , yat- tasvir fiilleri birlikte kullanıldıkları zarf-fiil ekleriyle birleşip ekleşme sürecine girmişlerdir. Bu çalışma temel olarak giriş, inceleme ve sonuç bölümünden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, Önce birleşik fiil kavramı ile ilgili olarak bugüne kadar ileri sürülmüş olan görüşlerin değerlendirmesini yaptıktan sonra kendi bakış açımızı belirttik. İnceleme bölümünde tespit etmiş olduğumuz yirmi yedi fiili alfabetik sıraya göre yapı, kullanım ve işlevler olmak üzere üç alt başlıkta incelemeye tabi tuttuk. Yapı başlığı altında her bir fiilin müstakil olarak ne tür bir yapıya sahip olduğu üzerinde durduk. Kullanım başlığı altında bu fiillerin yardımcı fiil olarak esas fiile bağlanırken hangi zarf-fiil ekleri ile birlikte kullanıldığını, esas fiile bağlanma şartlarının ne şekilde gerçekleştiğini tespit etmeye çalıştık. İşlevler başlığı altında ise, her bir fiilin, esas fiile bağlanırken almış olduğu zarf-fiil eki ile birlikte kullanımından ortaya çıkan işlevleri üzerinde durulmuş ve bu işlevler örnek metinlerle desteklenmiştir. Sonuç bölümünde ise, incelemeye tabi tuttuğumuz yirmi yedi fiille ilgili olarak elde ettiğimiz sonuçları sıraladık. Yeni Uygur Türkçesindeki tasvir fiillerini yapı, kullanım ve ifade etmiş oldukları anlamlara göre sınıflandırdık. 221 Çalışmamızı, bu incelemede doğrudan veya dolaylı olarak başvurduğumuz eserlerin künyelerinin yer aldığı kaynaklar bölümüyle tamamladık.
Адыгабзэм ипчъэгъацi ыкiи игущыiэгъэпсын тыркубзэм егъэпшагъэу

Bu çalışmanın amacı, Adige dilindeki sayıların yapısını, oluşumunu ve sayı gruplarını Adige olağanüstü masallarından seçilmiş örneklerle destekleyerek Türkçedeki sayılarla karşılaştırmalı olarak incelemektir. Sayı çeşitleri, sayıların diğer sözcük türleriyle birleşmesi konusu ve miktar, ölçü gösteren ifadeler ve sınıflandırıcılar ayrı ayrı ele alınmış, masallarda görülen sayıların yapıları açıklanmış, miktar ve ölçü ifade eden sözcükler ve sınıflandırıcılar Türkçedeki benzer ifadelerle karşılaştırmalı olarak çalışılmış ve gruplandırılmıştır. Çalışmada seçme, açıklama, analiz, sentez, kıyaslama, karşılaştırma yöntemleri kullanılmıştır. Sayılar sorununun Adige ve Türk dillerinde nasıl ele alındığı irdelenmiş, böylece konuyla ilgili var olan bakış açıları dile getirilmiştir. Çalışmada Adige ve Türk dillerindeki sayıların incelenmesi ilk defa karşılaştırmalı olarak gösterilmiş, sayı çeşitleri ve sayıların yapıları bilimsel temele dayandırılarak açıklanmış, olağanüstü masallardan alınan örneklerle desteklenmiştir. Adige dilinin İber-Kafkas dil ailesinin Abhaz-Adige koluna, Türkçenin ise Ural-Altay dil ailesinin Altay koluna mensup olması sebebiyle her iki dilin farklı yapılar sergilediği görülmüştür. Her iki dil de eklemeli/bitişken diller grubunda yer almasına rağmen, Adige dilinin önden, sondan ve ortadan ekleme özelliklerine sahip olması, Türkçenin ise sadece sondan ekleme özelliğine sahip olması sayı çeşitlerinin oluşma şekillerini de etkilemiştir. Adige dilinde sayı çeşitlerinin daha fazla olması, sayıların bağımsız bir sözcük türü olarak ele alınması, sayıların yapısında toplama ve çarpma özelliğinin birlikte bulunması, onluk ve yirmilik taban sisteminin birlikte kullanılması ve sayıların oluşumunun birleşme, tekrar, son ek, ön ek-son ek, biçim-sözdizimsel, sesbilgisel, ünlü değişimi ile gerçekleşmesi Adige dilinin kompleks yapısını göstermiştir. Bu bağlamda, söz konusu çalışma, Türk ve Adige dillerinin dil özelliklerinin öğretilmesi ve karşılaştırılması ihtiyacının doğduğu bir ortamda, her iki dili temel alan bilimsel çalışmalara katkı sağlayacaktır.
Cezayir 2 Üniversitesi Türkoloji Bölümü Temel Düzey (A1-A2) Türkçe Öğretim Programının diller için Avrupa ortak öneriler çerçevesi bağlamında stuflebeam'in çevre girdi süreç ürün modeliyle değerlendirilmesi

Bu çalışmanın amacı Diller İçin Avrupa Ortak Öneriler Çerçevesinin belirttiği ölçütler dikkate alınarak Cezayir 2 Üniversitesi Türkoloji Bölümünde uygulanan temel düzey (A1-A2) Türkçe öğretim programının Stufflebeam'in Çevre Girdi Süreç Ürün değerlendirme modelinden hareketle değerlendirilmesidir. Bu amaç doğrultusunda bir yıl boyunca program çeşitli yönlerden değerlendirilmiştir. Çalışma nitel araştırma türlerinden bütüncül tek durum desenli durum çalışması yöntemiyle yürütülmüştür. 2016 yılında söz konusu bölümün birinci sınıfında eğitim alan kayıtlı 246 öğrenci, bölüm yöneticileri ve araştırmacıyla birlikte 6 Türkçe öğretmeni çalışmanın araştırma grubunu oluşturmaktadır. Veriler yapılan gözlem ve görüşmeler, uygulanan anketler ve doküman incelemesi yoluyla toplanmıştır. Kullanılan veri toplama araçlarıyla elde edilen nicel veriler SPSS 16 programı kullanılarak betimsel istatistik işlemine tabi tutulmuştur. Gözlem ve saha notları, görüşme kayıtları, sınav kağıtları ve öğrenci not dökümleri gibi nitel verilerin analizinde ise içerik analizi yönteminden faydalanılmıştır. Bu süreçte uygulanan formlarda ve yapılan değerlendirmelerde Diller İçin Avrupa Ortak Öneriler Çerçevesinin temel düzey için belirlediği ölçütler ve yeterlikler esas alınmıştır. Çalışma sonunda Türkoloji bölümünde uygulanan Türkçe öğretim programıyla ilgili çevre, girdi, süreç ve ürün boyutuna yönelik sonuçlara ulaşılmıştır. Ulaşılan sonuçlardan bazıları şöyle sıralanabilir: Öğrencilerin bölümü tercih etmelerinde iş imkanlarının fazla olması etkilidir. Öğrencilerin cinsiyet, konuşulan ana dil ve bilinen yabancı diller bakımından farklılık göstermesi programa yönelik ilgi ve beklentilerini de çeşitlendirmektedir. Öğrencilerin tercüman olma isteği ile programda öncelikle konuşma ve dinleme becerilerine öncelik verilmesini istemeleri arasında bir ilgi bulunmaktadır. Günlük hayattaki Türkçenin öğretilmesi öğrencilerin ortak beklentileridir. Ülkede Türkiye'yi temsil eden resmi kurumlarla ve Türk firmalarıyla bölüm arasındaki işbirliği bölümün ve öğrencilerin akademik yeterliklerin artmasına ve öğrencilerin okul dışında pratik yapma imkanı bulmalarına olumlu katkı sağlamaktadır.
Türkçe ve Arapçada sıfat-fiiller karşıtsal bir inceleme

Bu çalışmada, hem yapı hem de kaynak bakımından farklı iki dil olan Arapça ve Türkçedeki önemli gramer konularından birisi olan sıfat-fiiller konusu ele alınmıştır. Sondan eklemeli bir dil olan Türkçe, bükümlü bir dil olan Arapça ile karşılaştırılarak iki dildeki farklılık ve benzerlikler tespit edilmeye çalışılmıştır. Adı geçen dillerin ayrı dil gruplarına mensup olmalarından dolayı benzerlikten çok zıtlıklara değinilmiştir. Araştırmada genel tarama modeli kullanılmıştır.