turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Haza Kitabu Esrari'n-Nücum ve Havvas adlı eser üzerine bir dil incelemesi

Haza Kitabu Esrari'n-nücum ve Havvas Adlı Eser Üzerine Bir Dil İncelemesi ' adlı bu Doktora tezi, Giriş, İnceleme, Metin, Genel Dizin ve Özel Adlar Dizini olmak üzere toplam 5 ana bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde eserin ait olduğu bilim dalı konusunda genel bilgiler verilmiştir. Türk bilim dilinin evreleri ve gelişimi, XIII. yüzyıldan günümüze değin Türk bilim dilinde görülen değişimler ortaya konulmaya çalışılmıştır. Özellikle, bu eser temel alınarak Osmanlı dönemi Türk biliminin dil özellikleri genel bir bakışla tespit edilmiştir. İnceleme bölümünde, eserin imla, ses ve yapı bilgisi özellikleri ile söz varlığı, ayrıntılı olarak incelenmiş ve tasnif edilmiştir. Metnin dili, Türk bilim dili ve söz varlığı açısından bize yeni yeni bulgular sağlamıştır. Türk bilim dilinin oluşması ve gelişmesi bu tez aracılığıyla ortaya konulmaya çalışılmıştır. Ele aldığımız konular yanında, Tarihi ses bilimi açısından önem taşıyan noktalar örneklendirilmiştir. Metin bölümünde, eserin metni Türk transkripsiyon kurallarına göre yeni yazıya aktarılmıştır. Çalışmamızda, bugüne kadar yapılmış ilmi çalışmalar dikkate alınarak belirli yöntemler uygulanmıştır. Eserdeki söz varlığı dikkatlice incelenerek bu söz varlığı üzerinde derinlemesine durulmuş ve her kelime, metin içindeki bağlamına göre okunmuştur. Metnin çeviri yazısı yapılırken çeşitli sözlüklerden yararlanılmış ve böylece yanlış okumanın önüne geçilmeye çalışılmıştır. Dizin bölümü ise, 'genel dizin' ve 'özel adlar dizini' olarak iki ayrı kısma ayrılmıştır. Özel adlar dizini içerisinde 'Kişi Adları Dizini', 'Yer Adları Dizini', 'Astroloji Terimleri Dizini' ve 'Kronoloji Terimleri Dizini' kısımları yer almaktadır. Eserin dizin bölümü, gramatikal dizin incelemeleri yöntemi doğrultusunda oluşturulmuştur. Ele alınan tüm kelimeler, anlamları ve aldıkları eklerin dizgesel ayrımıyla sıralanmıştır. Ayrıca eserde geçen birleşik isimler ve fiiller, ikilemeler, yabancı terkipler tek tek iç madde olarak dizinde verilmiştir.
Kazan'daki mushaf imlası tartışmaları çerçevesinde 'Tashİh-i Resm-i Hatt-ı Kur'an' risalesi: Neşir ve tahlil

Hz. Osman döneminde istinsahı gerçekleşen ve Mesahif-i Osmaniyye adıyla anılan mushafların imlası kendine özgü özellikler taşımaktadır. Mushafların basım yoluyla çoğaltılmaya başlamasından sonra imla meselesi tartışma konusu olmuştur. Matbuat dönemi mushaf basımına öncülük eden coğrafya ise Kazanbölgesidir. Zira tespitlere göre Müslümanlar tarafından ilk mushaf basımı 1801 tarihinde Kazan da gerçekleştirilmiştir. Kazan da basılan bazı mushaflarınkitabetinde, Hz. Osman Mushafları nın imla özelliğinin takip edilmiş olması, bölge halkının Resm-i Osmani imla yapısına alışık olmaması dolayısıyla tartışmalara yol açmıştır. Bu çalışmada söz konusu tartışmaların yapıldığı münazaraları ihtiva eden 'Tashih-i Resm-i Hatt-ı Kur an' adlı risaleninneşri yapılarak; Kazan alimlerinden Musa Carullah Bigiyef in, gerek matbumushaflarda esas alınacak imla gerekse bu mushaflarda görülen yazım hataları üzerinde yapılan tartışmaları ve delillendirmeleri tahlil edilecektir.
Türk dilinde cevheri ek fiil

'Türk Dilinde Cevheri Ek Fiil' adlı bu çalışmada cevheri ek fiilin Türk dilinin ekleşme dizisindeki mahiyeti ve cevheri ek fiil olarak kullanılan unsurların tarihi ve çağdaş diyalektlerde hangi şekillerde ve hangi teşkiller içinde kullanılabileceği ele alınmıştır. Cevheri ek fiil konusu birçok dilbilgisi çalışmasında ele alınmış olmasına rağmen bu unsurun Türk dilinin ekleşme dizisindeki işlevi yapı bakımından sorgulanmamıştır. Ayrıca, ekleşme bilgisi bakımından doğru bir analize tabi tutulmaması, cevheri ek fiil ile alakalı diğer dilbilgisi konularına da yansımış ve Türk dilinin yapısı bakımından tartışmalı bazı başlıkların tespit edilmesine sebep olmuştur. Cevheri ek fiilin Türk dilinin ekleşme dizisinde yerine getirdiği işlev, ismi anlamına bir müdahalede bulunmadan fiil kategorisine aktarmaktır. Cevheri ek fiil kategorisi bu işlevi yerine getiren +E -, +D -, +B - ve +O- şekillerine sahiptir. Yapılan çalışmalarda, daha çok şekle bağlı bir bakış açısı benimsendiği için, cevheri ek fiil olarak kullanılan morfemlerin hangileri olduğu sağlıklı bir biçimde tespit edilememiştir. Gerekli sorgulamaları yaparak cevheri ek fiilin Türk dilindeki mahiyetini ortaya koymak için hazırladığımız bu çalışma 1. Cevheri Ek Fiil Kategorisi, 2. Cevheri Ek Fiilde Şekil, 3. Cevheri Ek Fiilde İşlev bölümlerinden oluşmaktadır. Cevheri Ek Fiil Kategorisi adlı bölümde, yapılan çalışmalarda konuyla ilgili verilen izahlar ve cevheri ek fiilin diğer dilbilgisi kategorileri ile olan ilişkisi tartışılmıştır. Bu tartışmalar neticesinde cevheri ek fiilin Türk dilinin ekleşme bilgisindeki yeri tespit edilmiştir. Cevheri Ek Fiilde Şekil bölümünde tarihi ve çağdaş bütün diyalektlerde cevheri ek fiil olarak kullanılan morfemlerin hangi biçimlerde görülebileceği ve bu şekillerin hangi eklerle beraber kullanılabileceği tanıklarıyla ortaya koyulmuştur. Cevheri Ek Fiilde İşlev bölümünde ise cevheri ek fiilde görülen şekil farklarının alt işlevler üretip üretmediği tartışılmıştır.
Anadolu ağızlarında eş anlamlı ve yakın anlamlı sözcükler

Bu tezde, Anadolu Ağızlarındaki eş anlamlı ve yakın anlamlı dil unsurları belirlenmeye çalışılmıştır. Bu amaçla Türkiye'de Halk Ağzından Derleme Sözlüğü ve çeşitli ağız araştırmaları esas alınarak tematik başlıklara göre bir tarama yapılmış ve bunun sonucunda tespit edilen dil unsurları bölgesel eş anlamlılık, stilistik eş anlamlılık ve yakın eş anlamlılık türlerine göre incelenmiştir. Tez, Girişten sonra iki ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm Kuramsal Temeller ismini taşımaktadır. Bu bölümde anlam ile eş anlamlılığın tanımı, ölçütleri, sınıflandırmaları, türleri ve oluşum şekilleri verilerek tezin kuramsal çerçevesi oluşturulmuştur. Anadolu Ağızlarında Eş Anlamlı ve Yakın Anlamlı Sözcüklerin İncelenmesi ismini taşıyan ikinci bölümde, ilk olarak Anadolu Ağızlarında yer alan eş anlamlı ve yakın anlamlı dil unsurları tematik başlıklara göre tespit edilmiştir. Eş anlamlılık konusu ve eldeki verilerin kapsamı göz önünde bulundurularak on tematik başlık seçilmiştir. Bu tematik başlıklar da kendi içerisinde kültürel ve dilsel boyutlarıyla irdelenmiştir. Çalışmada, belirlenen eş anlamlı ve yakın anlamlı dil unsurları bölgesel eş anlamlılık, stilistik eş anlamlılık ve yakın eş anlamlılık türlerine göre değerlendirilmiştir. Bu değerlendirmeler yapılırken dil unsurlarının eş zamanlı ve art zamanlı değişimi ve gelişimi de dikkate alınmıştır. Anadolu ağızlarından hareketle Türk dilinde eş anlamlılık ilişkisinin oluşum şekilleri, gelişim süreçleriyle dil unsurları arasındaki eş anlamlılık derecesini etkileyen çeşitli boyutlar incelenmiştir. Sonuç bölümünde ise çalışmada elde edilen veriler yorumlanmıştır. Buna göre eş anlamlı olarak değerlendirilen dil unsurlarının büyük bir çoğunluğunun bölgesel eş anlamlı olduğu görülürken stilistik eş anlamlıların sayısının da oldukça fazla olduğu tespit edilmiştir. Bunun yanında, eş anlamlılık açısından dil unsurları arasında tam bir anlam özdeşliğinden bahsetmek mümkün değildir ancak bu unsurlar arasında çeşitli anlam benzerlikleri ve farklılıkları bulunmaktadır. Ayrıca Anadolu ağızlarındaki eş anlamlı ve yakın anlamlı dil unsurlarının incelenmesinin yanında Türk toplumunun yaşayış biçimi, inanışları, değerleri, kavram dünyası, kültürel kimliği, dünya görüşü gibi pek çok konu hakkında da önemli bilgiler sunulmuştur.
Konuşma sesi uyaranı ile yapılan çoklu özellik dizisi mismatch negativity; test-tekrar test güvenilirlik çalışması

Kargül, Selin. Konuşma Sesi Uyaranı ile Yapılan Çoklu Özellik Dizisi Mismatch Negativity; Test-Tekrar Test Güvenilirlik Çalışması, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Odyoloji ve Konuşma Bozuklukları Programı Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2016. Konuşmayı anlamak için, işitsel çevredeki beklenmedik akustik değişikliklerin fark edilebilmesi ve bu değişikliklerin nöral yollarda otomatik bir şekilde doğru kodlanarak işlemlenmesi gerekmektedir. İşitsel ayırt etme ve konuşmanın ayırt edilebilirliğinin erken kortikal işlemleri MMN ile ölçülebilmektedir. Mismatch Negativity, işitsel uyarılmış bir potansiyeldir ve bireyin dikkatini gerektirmeden kaydedilebilmektedir. İşitsel düzenliliği temsil eden standart uyarana karşı oluşan cevaplardan, işitsel düzene uymayan aykırı uyarana karşı oluşan cevapların çıkarılması ile elde edilmektedir. Bu çalışmada, konuşma sesi uyaranları kullanılarak çoklu özellik dizisi paradigması ile kaydedilen MMN cevaplarının test-tekrar test güvenilirliklerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Hacettepe Üniversitesi Odyoloji Bölümü elektrofizyoloji laboratuvarında, 20-31 yaş aralığında 30 sağlıklı bireye bir hafta ara ile MMN test ve tekrar testi uygulanmıştır. Standart uyaranlar /te/ ve /pi/ olarak seçilmiş ve aykırı uyaranlar, şiddet, süre, fundamental frekans, ünlü ve ünsüz özellikleri ile standart uyarandan farklılık göstermiştir. /te/ ve /pi/ uyaranlarına karşı oluşan test ve tekrar test MMN amplitüd ve latans değerleri arasında anlamlı fark bulunmamıştır (p>0,05). /pi/ uyaranı ile kaydedilen tüm değişkenlerin amplitüd değerleri tekrar edilebilir bulunurken, /te/ uyaranında yalnızca fundamental frekans, süre ve ünlü değişimi değişkenleri ile kaydedilen cevaplar tekrar edilebilir bulunmuştur. Konuşma sesi uyaranları ile yapılan MMN Testi'nin, benzer uyaranlar ile uygulanan davranışsal testler ile beraber, çocuk ve yetişkinlerde konuşma algısının değerlendirilmesi ve çeşitli dil ve konuşma bozukluklarının objektif olarak değerlendirilmesinde kullanılabileceği düşünülmektedir.
Yusuf b. Hüseyin el-Kirmastİ'nin hayatı, eserleri ve el-Muntehab adlı eserinin tahkik ve tahlili

Kirmasti'nin yazma halindeki el-Muntehab adlı eserinin tahkik ve tahlilini içeren tezimiz, giriş ve üç bölümden meydana gelmektedir. Giriş kısmında teze dair genel bilgilerle birlikte Kirmasti'nin yaşadığı kültürel ortama yer verilmiştir. İlk bölümde ise Kirmasti'nin hayatı ve eserleri incelenmiştir. Oldukça üretken bir kişilik olduğu görülen Kirmasti'nin Hocazade gibi önemli bir simaya öğrencilik yaptığı, farklı alanlarda yirmiyi aşkın eser telifinde bulunduğu görülmüştür. İkinci bölümde ise tahkiki yapılan el-Muntehab eseri; biçim, içerik ve kaynaklar gibi çeşitli yönleriyle analiz edilmiştir. Metin karşılaştırması ve veri analizi yöntemiyle eserin büyük oranda miftah geleneğinin önemli yapıtlarının; et-Telhis ve onun şerhleri el-Mutavvel ve Muhtasaru'l-me'ani adlı eserlerin meczinden oluştuğu sonucuna varılmıştır. Üçüncü bölümde ise el-Muntehab eseri, İSAM Tahkikli Neşir Esasları dikkate alınarak tahkik edilmiştir. Tahkikde tespit edilebilen iki nüsha kullanılmıştır. Nüshalardan ilkinin üzerinde müellif nüshasından mükabele gördüğüne dair kayıtlara ve ayrıca her iki nüsha üzerinde müellife ait bolca ta'like rastlanmıştır.
Di helbesten Kanİ de muzİk

Şiir müziği, Dünya Edebiyatı nda ve Kürt Edebiyatı nda şairlerin ve aydınların odak noktası olmuştur. Şiir müziği iki kategoriye ayrılır; Dış müzik ve içmüzik. Dış müzik aruz ve kafiye içerir, iç müzik de çeşitli müzikal enstürümanlariçerir. Kani, Erbil şehrinin olağanüstü bir şairiydi. Şiirleri güzel sözler ve çekicimüzik ritmiyle doludur ancak ne yazık ki bu şiirleri üzerinde çok az akademik çalışmalar yapılmıştır. Kani başlangıçta eserlerinde basit bir dil kullanmıştır. Bununla birlikte daha sonra şiir dilini geliştirip genişlettirdi ve temel olarak şiirin müziğine odaklandı. Şairin şiirleri zamanın diğer ünlü şairlerinin şiirleri kadar başarılıdır. Klasik edebiyat ve hece ölçüsü tarzında şiirler yazdı. Kani şiirlerinin çoğunu Arap edebiyatının aruz vezniyle yazmıştır. Ancak bazı şiirlerinde beşli hece ölçüsünü de kullanmıştır. Şüphesiz o devirde hece ölçüsü Kürt Edebiyatı için yenilikçi bir hareketti. Kafiye konusunda da şair, tekli ve çiftli kafiyeyi de kullanmıştır. Şairimizbirkaç gazel, birkaç rubai, tek beyitli ve 5li hece ölçüsünü de kullanmıştır. Yine aynı şekilde şair şiirlerinde; hiciv, medhiye, tasavvuf, din, aşk ve vatan konusunu da sıkça işlediği konular arasında yer almıştır.
İkinci dil öğreniminde sesbilimsel odak

Bu çalışmada odaklama ve odaklamaya eşlik eden durak, ton ve enerji yoğunluğu gibi bürün öğelerinin D1 İngilizceden D2 Türkçeye aktarım süreci incelenmiştir. Söz konusu bürün öğelerinin hedef dildeki kullanımını sınamak adına üç aşamalı bir Odak Anlamlandırma ve Üretim Testi uygulanmıştır. Araştırmanın örneklemini oluşturan ve 6'şar katılımcıdan oluşan deney grubu ve kontrol grubunun, hedef dilde odağı sesbilimsel olarak algılama, kontrollü üretim ve serbest üretim süreçleri Praat Akustik Analiz Programı 4.1 ile incelenmiştir. İncelemeler sonucunda, KG'ye ilişkin OAÜT'ün üç aşamasından elde edilen genel başarı oranları arasında büyük bir fark görülmezken; DG'nin ilk iki aşamada üçüncü aşamaya göre daha fazla başarı ve üçüncü aşamada çok düşük oranda başarı gösterdiği görülmüştür.
Afazi değerlendirme testi'nin farklı dil testleriyle korelasyonunun incelenmesi ve token testi'nin standardizasyonu, geçerlik ve güvenirlik çalışması

Bu çalışma, Afazi tanısı almış bireylerde farklı dil değerlendirme ölçeklerinin kullanılmasıyla Afazi Dil Değerlendirme Testi'nin diğer ölçümlerle ilişkisinin incelenmesi ve dil işlevlerini değerlendirme ölçekleri arasına dahil edilmesi amaçlanan Token Testi'nin standardizasyonu, geçerlik ve güvenirlik çalışmasını yapmılması amaçlamıştır. Çalışmaya Medipol Mega Üniversite Hastanesi Nöroloji ve Beyin Cerrahisi Polikliniği'ne afazi tanısı almış ve ölçüm için uygun olan 40 kişi Hasta Grubu olarak dahil edilmiştir. Ayrıca, ölçümlerin sağlıklı kontrol grubuyla karşılaştırılması için demografik değişkenleri bakımından eşleştirilmiş 44 katılımcı araştırmaya dahil edilmiştir. Araştırma için kullanılan ve dilin farklı bileşenlerini inceleyen ölçüm araçları Afazi Dil Değerlendirme Testi ile birlikte uygulanmıştır. Kullanılan ölçekler Boston Adlandırma Testi, Kurabiye Hırsızlığı Testi, TOKEN Testi, Standardize Mini Mental Testi ve Akıcılık Testleri kullanılmıştır. Afazi Dil Değerlendirme ile diğer değerlendirme ölçekleri arasındaki korelasyon incelendiğinde, tüm ölçeklerin Afazi Dil Değerlendirme boyutlarıyla pozitif yönlü anlamlı ilişkisi olduğu saptanmıştır. Çalışma, TOKEN Testi'nin standardizasyonu, geçerlik ve güvenirlik çalışması yürütülmüştür. Bulgulara göre, test-tekrar test korelasyonu klinik grubun (r=0,945; p<0,01), sağlıklı kontrol grubun (r=0,897; p<0,01) olarak bulunmuştur. Ayrıca, TOKEN Testi diğer nörobilişsel ölçüm araçları ile pozitif yönlü ve anlamlı ilişkili bulunmuştur. Bununla birlikte, yapılan madde güçlük ve madde ayırt ediciliği analizinde, TOKEN Testi'nin altıncı bölümünün madde güçlük ve ayırt edicilik düzeyi anlamlı düzeyde düşük saptanmıştır. ROC eğrisi bulgularına göre Broca (AUC=0,869) ve Anomik afazi (AUC=0,680) olgularını değerlendirmede geçerliğinin diğer afazi türlerine göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Bu araştırmada elde edilen bulgular Afazi Değerlendirme Testi'nin klinik değerlendirme aracı olarak afazi tanısı alan kişilerde kullanılabileceğini göstermektedir. Ayrıca, TOKEN Testi'nin Türkçe uyarlamasının afazi tanısı almış hastalarda kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu saptanmıştır.
Written text production in Turkish

Dilbilim araştırmaları, özellikle son yirmi yıl içerisinde, dil olgusunu incelemede önemli bir kuramsal değişiklik sergilemektedir. Bu değişim çerçevesinde, dil sistemleri durağan bir nesne olarak görülmekten çıkmış, iletişim bağlamında başvurulan birer süreç olarak değerlendirilmeye başlanmıştır. Dolaysıyla, dil sistemlerinin kul lam 1 ımbi Igisi öğesi dilbilgisi düzeneklerini incelemede temel çıkış noktası olarak ele al ınmaktadı r. Yukarıda sözü edilen kuramsal yaklaşımdan hareketle, bu araştırma Türkçe'de yazılı öykü anlatımında odaklama olgusu tarafından yönlendirildiği varsayılan metin oluşturma işlemlerini incelemeyi amaçlamıştır. Bu tez Giriş, sekiz ana bölüm ve Sonuç bölümlerinden oluşmaktadır. Giriş bölümünde çalışmanın kuramsal yönelimi açıklanmış, birinci ve ikinci ana bölümlerde ise metin üretim modelleri ve dilbilimde odaklama olgusunun incelenmesi tartışılmıştır. üçüncü bölüm, araştırmanın kaynağını oluşturan metinlerin toplanmasında izlenen yöntemi sunmuş ve odaklamanın hangi dilbilgisi düzenekleri çerçevesinde incelendiğini sıralamıştır. Dördüncü bölüm, metinleri yazan öğrencilerin anlatımda kullandıkları bakış açısını öykünün temel bileşenleri arasından yaptıkları seçimleri göz önünde bulundurarak incelemiştir. Ayrıca bu seçimlerin metin izleğini geliştirmedeki işlevleri tartışılmıştır. Beşinci ve altıncı bölümler öykü bileşenlerinin metin yüzey yapısında nasıl sıralandıklarını araştırmış, ve dilbilgisi düzeneklerinin bu sıralamayı yansıtmada üstlendikleri farklı ve ortak işlevler tartışılmıştır. Yedinci bölüm ise, odaklamanın sözcük seçimi üzerindeki etkisini incelemiştir. Son ana bölümde metinleri oluşturan büyük ölçekli yapı planlamasında seçilen odak noktalarının dilbilgisi düzenekleri ile girdikleri etkileşim araştırı lmıştı r. Bu inceleme sonucunda yazılı öykü anlatımında şu odak noktaları saptanmıştır: 1- öykü kişilerinin belirlenmesi, 2- öykü bileşenlerinin seçilmesi; 3- öykü bileşenlerinden hangilerine önem verileceğinin belirlenmesi; ve 4- metin için genel sözeylemin seçilmesi. Ayrıca, bu noktalarda yapılan seçimlerin metinlerin hem büyük ölçekli yapılarında hem de tümce düzeyindeki yapılarında farklı düzenlemelere ve sözcük sıralamalarına yol açtıkları görülmüştür. Dolaysıyla, bu çalışma odaklamanın tek bileşeni i bir süreç olmadığını göstermiş ve dil olgularının işlem yönelimli modeller çerçevesinde daha kapsamlı bir şekilde incelenebi ldiğini dair önemli ipuçları vermiştir.
Kırgızca zarf-fiiller

Elinizdeki tez, Kırgızcada zarf-fiilleri sentaktik-tipolojik açıdan ele alan eş zamanlı betimsel bir çalışmadır. Zarf-fiiller, belli morfemlerce işaretlenen, sözdizimsel olarak bir üst yapıya altasıralı olarak bağlanan ve genelde belirteç işlevinde kullanılan bağımlı yapılardır. Bu yapılar, bağlı oldukları üst/temel cümleye zaman, sebep, amaç, tarz gibi açılardan bir belirteç oluştururlar. Kırgızca, Türk dilleri ailesinin Kuzeybatı grubuna dahil olup Kazakça, Nogayca, Karakalpakça ile birlikte bu grubun Aral-Hazar alt kolunu oluşturmaktadır. Diğer Türk dillerinde olduğu gibi Kırgızcada da belli zarf-fiil ekleri (- p, -A/-O;-y, -mAyIncA/-mOyUncA, -GAncA/-GOncO, -GIcA/-GUcO, -GAnDA/-GOndO, -GAnDAy/-GOndOy, -GAn/-GOn boydon, -GAn/-GOn sayin, -GAnDAn/-GOndOn basqa, -GAndAn/-GOndOn kiyin) ile oluşturulan zarf-fiil parçalarının, değişik sözdizimsel ve semantik görevleri vardır. Bu çalışmada, bu görevler Johanson'un (1995) modeli temelinde ayrıntılı olarak betimlenmiştir. Johanson'un bu modeline göre, Kırgızca zarf-fiil ekleri 4 seviyede karşımıza çıkmaktadır. Buna göre, Seviye 1 ve Seviye 2'de zarf-fiil parçası ile temel parçanın farklı veya aynı ilkeyleyen alıp almaması üzerinde durulmuştur. Seviye 3'de zarf-fiilli yapıların sözlükselleşmesi üzerinde durulurken Seviye 4'de belli zarf-fiilli yapıların zamanla gramerleşerek kılınış, görünüş-zaman, kip gibi gramatikal kategorilere dönüşmesine değinilmiştir.
Mirza Celil Memmedkuluzade'nin hikayeleri- dil ve üslup incelemesi

Bu tez çalışmasında Azerbaycan edebiyatının önemli isimlerinden olan Celil Mehmetkuluzade'nin kaleme aldığı hikayeleri dil ve üslup açısından incelenmiştir. Çalışma beş bölümden oluşur. Birinci bölüde yazarın hayatı ve sanat anlayışı hakkında bilgiye yer verilmiştir. İkinci bölümde yazarın hikayeleri Türkiye Türkçesine aktarılmıştır. Üçüncü bölümde Azerbaycan Türkçesinin ses ve şekil özellikleri verilmiştir. Dördüncü bölümde hikayelerin tanıtımı ve temalar verilmiştir. Beşinci bölüm, hikayelerin biçimsel özelliğini teşkil eder. Bu bölümde olay örgüsü, kişiler, zaman ve mekan, hikayelerin dili ve kelime dünyası, anlatım teknikleri verilmiştir. Sonuç kısmında çalışmanın genel bir değerlendirmesi yapılır.
Arap dili ve belagatı açısından vav edatının incelenmesi

Vav edatı Arapça'da en çok kullanılan ve birçok farklı işlevi olan bir edat olup Türkçe'ye de geçmişştir. Vav edatının bu çok yönlü işlevinden dolayı, içinde bulunduğu kelime ve özellikle cümlenin yapısında hangi işlevde olduğu konusu kimi zaman ayırt edilmesi güç bir hal alabilmektedir. Vav kelimenin yapısında asli, zaid ve hazif olması yönüyle kendine mahsus bir takım özellikler barındırmaktadır. Bazen kelimede asıl harf olur, bazen de karşımıza zaid harf olarak çıkmaktadır. Kimi zaman da kelimeden hazif olabilmektedir. Vav edatının cümle içerisindeki fonksiyonları esas karmaşaya sebep olabilen konumunu arz etmektedir. Bu edat çoğu zaman atıf olarak karşımıza çıkmaktadır. Kimi zaman da yeni bir cümlenin başlangıcını ifade etme, yemin ifade etme, ihtimal anlamı katması; birliktelik, te'kid, durum vd. gibi bir takım kendine mahsus anlamları ifade etme göreviyle karşımıza çıkmaktadır.
Şiir çevirilerinde kültürel ardalan problemleri: Çevirmen Yüksel Pazarkaya'nın Türkçeden Almancaya çevirdiği şiirler örneğinde bir inceleme

Bu çalışmada, Yüksel Pazarkaya'nın Türkçeden Almancaya çevirdiği şiirler örneğinde kültürel ardalan problemleri incelenecektir. Eski çağlardan beri üzerinde durulan ve gerek çevirmenler gerekse araştırmacılar, şiir çevirisinde izlenmesi gereken yöntemler hakkında öneriler sunmaktalar. Kültürlerarası iletişimin önünde engel teşkil eden ve şiirde de bulunan kültürel öğeler, çeviride de sorunlara neden olmaktadır. Biçem odaklı metin türü içerisinde saydığımız edebi metinlerde kaynak odaklı bir çeviri anlayışında erek metin okuyucusunun kaynak metin okurun da olduğu gibi aynı duyguları, imgesel tasarımları, göndermeleri alımlaması sorun olarak görülmekte. Bu çalışmada şiirde bulunan kafiye ve vezinin, çeviriyle tekrar oluşturulması; ikilemeler, deyim ve atasözleri gibi kalıplaşmış yapıların aktarımı; yeni ve özgün bir anlatım sağlamak için gerçekleştirilen sapmaların erek dile kazandırılması; şiirde yapılan göndermelerin erek okuyucu tarafından alımlanma sorunsalı irdelenecektir. Bu çalışmanın amacı, incelenen metinlerde bu sorunlu noktalara değinip, şiir çevirisinde bu sorunların üstesinden nasıl gelinebileceği üzerine incelemeler yaparak katkı sağlamaktır.
İbrahim b. Muhammed el-Yalvacı'nin Ğaraibü'l-İ'lal ve'l-İştikak Ale'l-Bina adlı eseri

Bu çalışma, XIX. Yüzyıl Osmanlı Dönemi alimlerinden olan İbrahim b. Muhammed el-Yalvaci'nin sarf ilmiyle alakalı yazdığı 'Ğaraibü'l-İ'lal ve'l-İştikak ale'l-Bina' adlı eserinin tahkik ve latinize edilmesidir. Ulaşılan nüshalarda bu eser, 'Şerhu'l-Emsileti'l-Muhtelifeti ale'l-İcaz' bölümüyle beraber yer aldığından, çalışma her ikisi üzerine gerçekleştirildi. Eserin bazı kısımları Arapça, birçok kısmı da Osmanlı Türkçesi ile telif edilmiştir. Bu çalışma, bir giriş ve üç ana bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, araştırmanın konusu, amacı ve yöntemiyle birlikte müellifin yaşadığı Osmanlı dönemindeki siyasi, idari, sosyal ve ilmi gelişmelerden bahsedildi. Birinci bölümde; müellifin adı, nisbesi, lakabı, doğum yeri, vefatı, ilmi hayatı, hocaları, öğrencileri, eserleri ve müderrislik görevleri hakkında bilgiler nakledildi. İkinci bölümde; eserin nüshalarıyla ilgili kaynaklardan ulaştığımız bilgiler derlendi ve muhtevası özetle izah edildi. Ayrıca konumuz olan 'İ'lal, İdğam ve İştikak' kaideleri kısaca açıklanarak örnekler verildi. Üçüncü bölümde; adı geçen eserin üç nüshası karşılaştırıldı ve nüshalar arasındaki farklar dipnotlarda belirtildi. Buna ek olarak, eserin Osmanlı Türkçesi olan kısmı latinize edilerek transkripsiyonlu metni oluşturuldu.