turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Vi̇layat-i Si̇tte'den Ameri̇ka'ya göçler, 1908 - 1914

Keşfinden itibaren Amerika kıtası göç hareketinin tipik bir çekim merkezi olmuştur. Eski Dünya'dan Yeni Dünya'ya doğru 1850- 1914 yılları arasında büyük bir göç hareketi yaşanmıştır. Avrupa'dan gerçekleşen göçlerden yaklaşık 20 milyon kişi A. B. D.'ye yerleşmiştir. Osmanlı İmparatorluğu süregelen bu göç akımından kıtanın keşfedildiği tarihlerde etkilenmemiştir. Ancak İmparatorluğun uykuda olan dış göç olgusu, güç kaybetmeye başladığı, milliyetçi hareketlerin baş gösterdiği son yüzyıllarında canlanmıştır. 1820- 1830 yıllarındaki bu Amerikan Protestan misyonerlerinin Osmanlı topraklarına geliş tarihlerine tekabül eder, Amerika'ya göçler başlamıştır. Elbette Osmanlı'dan Amerika'ya gerçekleşen göçün muhtelif sebepleri vardır. Amerika'nın sanayileşmesi karşısında geride kalan imparatorluklar buraya işgücü kaynağı sağlamaya başlamıştır. İşte tam bu nokta da iktisadi sebepler Amerika'ya doğru itici bir güç meydana getirirken Amerika'nın müreffeh yaşam koşulları göçmenleri kendisine doğru çekmeye başlamıştır. Bu tez ile 1908- 1914 yıllarında, Meşrutiyet'in ilanından Birinci Dünya Savaşı'nın başlamasına kadar olan süreçte Osmanlı'dan Amerika'ya gerçekleşen göçler incelenmiştir. Bu göç hareketinin incelenmesi Vilayat-ı Sitte'den Amerika'ya göçler olarak daraltılmıştır. Osmanlı ahalisinin belirtilen yıllarda bu altı vilayetten Amerika'ya göçlerinin izi sürülmüştür. İttihat ve Terakki Hükumetinin göçe yaklaşımı ve uyguladığı siyaset anlaşılmaya çalışılmıştır. Göçe sebep olan itici güçler, çekici faktörler, göçün özellikleri ve neticeleri göç hareketinin detaylarında aranmıştır.
Milli Mücadele döneminde iç isyanların çıkışında dini faaliyet ve propagandanın rolü

Birinci Dünya Savaşı'nı kaybeden Osmanlı İmparatorluğu, savaş sonrası ilan edilen Mondros Mütarekesi ile İtilaf Devletleri'nin işgaline uğramıştır. Bu işgal sırasında, özellikle Batı Anadolu'da müslüman halka yapılan mezalim, Anadolu Milli Hareketi'nin doğmasına zemin hazırlamıştır. Anadolu insanı, Mustafa Kemal ATATÜRK'ün önderliğinde giriştiği Kurtuluş Mücadelesini kazanarak genç Türkiye Cumhuriyeti Devleti'ni kurma başarısını göstermiştir. Böylece Türk Milleti için bağımsızlık uğruna ölümüne bir savaş olan Milli Mücadele, aynı zamanda yeni bir devletin de doğmasına imkan sağlamıştır. Milli Harekete karşı olan güçler, Anadolu Milli Hareketini yok edebilmek için yoğun bir din istismarına girişmiştir. Bu istismarın en önemi aracı ise, İngilizlerin isteği doğrultusunda çıkarılan, milli hareketin lider kadrosunu ölüme mahkum eden ve Anadolu'da ortaya çıkan isyan hareketlerini alevlendiren 'fetva' olmuştur. Anadolu'nun, Milli hareketi destekleyen ve harekete öncülük eden, sağduyu sahibi din adamları ise, bu dinsel söyleme karşı, milli harekete meşruiyet kazandıran karşı bir fetva çıkarmışlardır. Böylece bir çeşit 'Fetvalar Savaşı' gündemi işgal etmiştir. Milli Mücadele Dönemi boyunca, din olgusunun ve dinsel kurumların çoğu zaman milli hareket etrafında birleştirici rol oynamalarına rağmen, zaman zaman da toplumsal yapının cehalet içerisinde olduğu ve dinin söylemlerinin de gerektiği gibi anlaşılamadığı durumlarda, bölücü bir işlevi üstlendiği görülmektedir.
XVI. ve XVII. yüzyıl ıslahatnamelerine göre Osmanlılarda siyaset ve toplum düşüncesi

XVI. yüzyılın ikinci yansından sonra Osmanlı idari ve sosyal yapısındaki sapmaları ve sarsıntıları önlemek için ıslahatname adım verdiğimiz eserler yazılmıştır. Islahatnameler, sosyal meselelerin tarihi temelleri, sosyoloji geleneğimize kaynaklığı, ıslahat geleneği ve sosyal düşünce tarihi açısından da önemli eserlerdir. Bu tezde, Asafhame, Kitabu mesalih, Nushatü's- selatm, Hırzü'l-müluk, Usulü'l-hikem, Kitab-i müstetab, Koçi Bey Risalesi, Kanunname-i sultani li Aziz Efendi, Düstüru'1-amel, Tehisü'l-beyan, Mukaddime-i Tarih-i Naima, Nesayihü'l-vüzera ve Nasihatü'l-vüzera isindi ıslahatnamelerin ışığında, Osmanlılarda siyaset ve toplum düşüncesi ile yapısı ele alınmıştır. Çalışmada, öncelikli olarak tarih-sosyoloji ilişkisi ile XV. ve XVII. yüzyılın siyasi, idari ve sosyal tarihi incelenerek, XVII. yüzyıl buhran ve değişim dönemi olarak tanımlanmıştır. Tezin kaynaklarım oluşturan eserler, isimlendirme kargaşasını gidermek için, ıslahatname olarak tanımlanmış ve özellikleri üzerinde durulmuştur, ikinci bölümde, Osmanlı aydın ve bürokratlarına göre, Osmanlı siyasi ve sosyal tarihinin temel kavramları, ilkeleri ve kurumlarıyla ilgili kavramlaştırma ve tasnif çalışması yapılmıştır. Siyaset, nizam-ı alem, kanun- ı kadim, daire-i adliye, erkan-ı erbaa, ahlat-ı erbaa, Devlet-i Aliyye, din ü devlet, ihtilal; temel kavramlar olarak belirlenmiştir. Devlet ve toplum hayatında öncelik verilen ilkeler tespit edilerek, kurumlar üzerinde durulmuştur. Sonra da, Islahatname yazarlarına göre Osmanlı Altın çağı ve özellikleri ile kendi dönemlerinin gelişmeleri tespit edilmiş, problemlerin giderilmesi için önerilen sosyal siyaset tedbirleri belirlenmiştir. Ayrıca tenkit ve gözlemlerin tarihi gerçeklikleri üzerinde de durulmuştur. Islahatname yazarlarına göre, XV. yüzyılın ikinci yansı ile XVI. yüzyılın ilk yansı Osmanlı Altın çağıdır. Bu dönemde devlet ve toplum hayatında daire-i adliye çerçevesinde, erkan-ı erbaa arasında karşılıklı sorumluluklar yerine getirildiğinden, düzenin işleyişi sağlıklı bir şekilde sürdürülmüştür. Daha sonra devlet ve toplum hayatı bozulmaya başlamıştır. Bozuklukların giderilmesi için altın çağın karakteristik özellikleri uygulanması ve ihtiyaca göre yeni düzenlemelerin yapılması savunulmuştur. Islahamamelerdeki gözlemler tarihi gerçeklikle önemli ölçüde uyuşmaktadır. Bazı konulardaki, özellikle timar ve bürokrasinin yapılanmasına yönelik eleştiriler ise değişimin algılanılmasıyla ilgili olup tenkide açıktır. Islahatname yazarlarının önerilerindeki isabet payı da gelişmeleri algılamalarıyla orantılı olup ahlaki kaygı ve söylemler daha dikkat çekicidir. Siyasi ve sosyal hayattaki yozlaşmalarla ilgili şikayetlerle, inşa edilmek istenen siyasal ve sosyal ahlak söylemi arasında, ilke olarak, günümüzdeki söylemler arasında da şaşırtıcı paralellikler bulunmaktadır.
Türk toplumunda değişme süreci ve yabancılaşma - din ilişkisi

21. yüzyılda Türk Toplumu'nda çok önemli toplumsal değişmeler ve gelişmeler yaşanmıştır. Türk Toplumu yakın çağda yaşanan hızlı gelişmeden ne kadar faydalanıyorsa da bu gelişmeye gerektiği ölçüde uyum sağlayamadığından olumsuz etkilerini kültürel anlamda ve değerler anlamında başta olmak üzere birçok alanda görmektedir ve bu süreç hala sürmektedir. Türk Toplumu'nda yaşanan toplumsal sorunların başında; kendi öz değerlerine yeterince sahip çıkılmaması, farklı kültürlerin olumsuz etkisinde kalınması, gençlerin batı kültürünü üstünkörü taklit etmesi, yardımlaşmanın yerini çıkarcılığın ve duyarsızlığın alması, biz kavramının yerini ben kavramı alması, bencilliğin ve bireyselliğin oluşması, çoğulculuğun yerini yalnızlığın alması, anadilin yabancı kelimelerle yozlaşması, dini bayramların özünden uzaklaşıp tatile dönüşmesi, işyeri isimlerinin yabancı kelimelerden seçilmesi, sanata ve edebiyata yeterince değer verilmemesi vb. gibi sorunlar gelmektedir. Bu sorunlar Türk toplumunda büyük çapta yozlaşma ve yabancılaşma meydana getirmiştir. Bu problemlerçalışmamızın ana konularını teşkil etmektedir.
Asabiyet kavramı ve seçkinler kuramı açısıdan seçkinlerin toplumsal konumu

Günümüz toplumuna etki eden kavram ve kurumları anlamak için yapılan bu çalışma, İbni Haldun'un asabiyet kuramı ve Pareto'nun iktidar sahiplerini açıklamak için geliştirdiği seçkin kuramı üzerine yeni bir yorum getirmektedir. Çalışma, asabiyetin toplumu bir arada tutmasını daha geniş anlamlarda ele alıyorken seçkin kuramını da bu minvalde değerlendirmekte ve bu iki kuramı ilişkilendirmek suretiyle günümüzde yaşanan toplumsal değişimleri ve devletlerin paradigma değişimlerini anlamanın yollarını aramaktadır. Seçkinlerin siyasal alandaki durumları, rolleri, yükseliş ve düşüşleri İbni Haldun'un asabiyetiyle ilişkilendirilmekte, bu durumun genel geçer olarak siyasal alanın şekillenmesinde etkisinin hanedanlık ve iktidarı, toplumu ve devleti nasıl etkilediğinin cevapları aranmaktadır. Çalışma da aynı zamanda, seçkinin varoluşu, devamlılığı, yeni seçkinle olan ilişkisi, mevcut seçkini devşirmesi üzerine tartışılırken bunun ürettiği düşüncelerin ve toplumsal hareketliliğin dayandığı temellerin aslında seçkinin asabiyeti olduğu aktarılmaktadır. Asabiyetin doğurduğu birlikteliğin kendisi kadar, asabiyetin ortaya çıkışı ve bunun seçkin kuramıyla ilişkisi tahlil edilmektedir. Türkiye'nin ve benzeri toplumsal süreçlerden geçmişş tarihi dönemlerin üzerinden bu ilişkinin boyutları ve değişimin niteliği açıklanmaya çalışılmıştır. Toplumun bir mühendislik ürünü değil, değişime açık ve tam anlamıyla kontrol edilemezliğini ve bu değişiminde birlikte olma biçimleriyle belirlenebileceğini tartışan tez, bu değişimin niteliğini seçkin ve asabiyet kuramları üzerinde durarak yapmaktadır.
Dini tutum-çocuklara yönelik şiddet nedenleri ilişkisi

Geçmişten günümüze taşınan, hayatımızın her alanına olumsuz bir şekilde yansıyan, hem mağdurunu hem de failini olumsuz yönde etkileyen şiddet olgusu önemli bir sorun olarak var olmaya devam etmektedir. Problemin çözülmesinde ilk adım problemin kaynağının tespit edilmesi ve buna uygun iyileştirme adımlarının atılmasıdır. Araştırma da bu gereklilikten ortaya çıkmış; özelde aile içi çocuğa yönelik şiddeti konu edinmiş ve ailede çocuğa uygulanan şiddetin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Verilerin elde edilmesinde araştırmacılar tarafından geliştirilen 'Çocuklara Uygulanan Şiddet Ölçeği'nden yararlanılmıştır. Geçerlik ve güvenilirlik analizleri sonucunda araştırmanın amacına uygun olduğu görülen 5'li likert tipindeki ölçeğin; 27 maddeden ve beş faktörden oluşuğu tespit edilmiştir. Bu faktörler; 1 -Kötü Alışkanlıklara Bağlı Şiddet, 2- Psikolojik Rahatsızlıklara Bağlı Şiddet, 3- Dini ve Ahlaki Değerlere Bağlı Şiddet, 4- Sorumluluklara Bağlı Şiddet, 5- Okula Bağlı Şiddet şeklinde oluşmuştur. İlgili faktörler aile bireylerinin çocuklarına uyguladığı şiddeti ve düzeylerini tespit edilmesini sağlamıştır. Din, insanların bireysel ve sosyal hayatlarını etkileyen, iyiliğe, doğruya ve mutluluğa ulaşmayı hedefleyen en güçlü sistemlerden biridir. Bireylerin dini tutumlarının büyük bir sorun olan çocuklara uygulanan şiddete ne yönde etkilediğinin belirlenmesi amacıyla 'dini tutum ölçeği' kullanılmış ve iki ölçekten elde edilen veriler karşılaştırılmıştır. İlişkisel tarama yönteminin kullanıldığı bu araştırmada veriler, yüz yüze anket uygulanarak Isparta İlinde yaşayan, 22-65 yaş aralığında, çocuk sahibi olan 375 kişiden toplanmıştır. Verileni elde edilmesinde Kişisel Bilgi Formu, Dini Tutum Ölçeği ve Çocuklara Uygulanan Şiddet Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS (22. 00 sürümü) testlerinden aritmetik ortalama, bağımsız t Testi, Tek yönlü varyans analizi ve korelasyon testi kullanılmıştır. Araştırma sonunda katılımcıların dini tutum düzeyleri ile çocuklara uygulanan şiddet düzeyleri arasında negatif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Buna göre dini tutum arttıkça çocuklara uygulanan şiddet azalmaktadır.
Topluma katılım aracı olarak dans

'Topluma Katılım Aracı Olarak Dans' başlıklı tez çalışması: Günümüz teknololoji toplumlarında, giderek yalnızlaşan, kendi iç dünyası içerisinde ya da sanal alemde yaşamaya başlayan bireyin, toplumsal hayattan kopuk durumuna çözüm olarak yazılmıştır. Tezin genelinde sanat dallarından birisi olan dans sanatının, bireyi sosyalleştirmedeki etkisi üzerinde durulmuştur. Dans tarihinden başlayarak dansın dünden bugüne geçirdiği evrim ve serüvenler konu alınmıştır. Dansın, toplumsal kültürü diğer nesillere aktarmadaki önemi anlatılmıştır. Ayrıca bireye grup bilinci aşılayarak bir araya gelmelerini sağlayan dansın, toplumu bütünleştirici özelliğinden bahsedilmiştir. Düğünlerin bireyi bir araya getiren özelliği; dünya çapında yapılan dans karnavallarının da, farklı kültürlerden gelen insanları birbiriyle kaynaştırdığı anlatılmıştır. Hastaların sosyalleşmesi amaçlı yapılan projelerde, bireylerin dansla hayata tutulmalarından bahsedilmiştir. Bu tezin amacı; bireyi yeniden toplumsal hayata kazandırmada dans sanatının etkinliğini kanıtlamak ve kullanılabilirliğini artırmaktır. Bu konuda yazılmış fazla çalışma olmadığından alanında yapılmış özgün bir çalışmadır. Dansın toplumsal birlik ve beraberliği sağlamadaki rolünün oldukça büyük olduğu sonucuna varılmıştır. Dans, Bireyin temel ihtiyacı olan, aidiyet duygusunu tamamlayarak, insan psikolojisine iyi geldiği saptanmıştır. Dans eylemini gerçekleştirerek toplumsal hayata yeniden katılım sağlayabilen bireyin, toplumun diğer alanlarına da karıştığı, sosyalliğinin ve başarısının arttığı saptanmıştır. Dansın, bireyin psikolojisini olumlu yönde etkilediği, bu sayede sosyal bedenini yeniden yapılandırarak, toplum tarafından kabul gören yeni bir sosyal beden haline geldiği saptanmıştır. Bu durumun bireye toplumsal kimlik kazandırdığı sonucuna varılmıştır.
Çevresel adalet: Barajların Thatta Delta bölgesinde yaşayan topluluk üzerindeki sosyal etkileri

Son altmış yıl boyunca bürokratlar, mühendisler, politikacılar ve yazarların gözünde büyük barajlar insan zekasının doğa karşısındaki zaferinin ve milli gururunun birer simgesi olarak algılanmıştır. Bu çalışmanın temel amacı, baraj yapımını meşrulaştıran gelişme-ilerleme ideolojisininin çelişkili doğasını açıklamak; ödenen toplumsal bedelleri ve bedel ödeme süreci esnasında yaşanan mücadelenin toplumbilimsel bir betimlemesini yapmaktır. Bu araştırma, üst bölgedeki baraj yapımının Kharo Chhan ve Keti Bandar kasabalarında yaşayan delta halkı üzerinde yarattığı sosyal etkilerin ortaya çıkartılmasını amaçlamaktadır. Ayrıca yapılan barajların maliyetinin kimlerce karşılandığı ve barajların kimlere fayda sağladığı da incelenmiştir. Bu çalışmanın verilerinin toplanmasında hem birincil hem de ikincil kaynaklardan faydalanılmıştır. İkincil kaynaklar, çalışma konusuyla ilgili gazete, makale, dergi ve internet gibi açık kaynaklardır. Birincil kaynaklar ise anket, mülakat, Odak Grup Görüşmeleri ve sahadaki doğrudan gözlemlerdir. Araştırma bulguları, üst bölgedeki barajların yapımı konusunda delta bölgesinde yaşayan insanların fikirlerinin alınmadığını ve bilgi verilmediğini göstermektedir. Üst bölgedeki barajlar, deltayla birlikte delta halkını da yok etti. Topraklar kurudu, balık ve ormanlar azaldı. Aynı şekilde huzur ve refah da ortadan kalktı. Geçim kaynaklarını kaybeden insanlar, geleceğe dair ümitlerini kaybetti, büyüklere saygı azaldı. Sosyal bağlar koptu, kültürel aktiviteler sekteye uğradı. Toplum ve aile içi sevgi ve şefkat duyguları zarar gördü. Temiz suyun olmaması hastalıkları arttırdı. Şu anda herkes hayatta kalabilmek ve geçinebilmek için mücadele etmektedir. Delta bölgesinde yaşayan insanların büyük çoğunluğu, sularının çalınıp Pencap'a verildiğini ileri sürmektedir. Üst bölgedeki barajlar Pencap'a yaradı, fakat barajın bedelini biz ödedik demektedirler. Delta bölgesinde yaşayan halk çevresel adaletsizlikle karşı karşıya. Çevresel Adalet, başka barajların yapılmasından söz etmek yerine bu bölgede yaşayan insanların karşılaştıkları haksızlıkların ve adaletsizliklerin bir an önce giderilmesini gerekmektedir.
Kültür, sınıf ve sosyal sınırlar: Türkiye'de kapitalist yöneticiler sınıfı üzerine bir inceleme

Çalışmanın konusu örgütsüz kapitalist paradigmanın önemli bileşenlerinden olan esnek istihdam yapılarının şekillendirdiği toplumda orta sınıf fragmantasyonun şekillendirdiği gruplar arasında ortaya çıkan toplumsal sınırları analiz etmektir. Bu tip bir analiz için esnek istihdam dinamiklerinin yoğun olarak görüldüğü finans sektöründe çalışan beyaz yakalı profesyonellere odaklanılmıştır. Söz konusu orta sınıf bölümü mensuplarıyla yapılan derinlemesine mülakatlardan elde edilen veri genel olarak 3 ayrı düzlemde profesyonel yönetici sınıfın toplumsal hiyerarşi içindeki konumlanışını gösterebilmek amacıyla kullanılmıştır. Saha verisi temel olarak 3 analitik düzlemde incelenmiştir: 1. Kültürel sermaye ve estetik; 2. Mesleki alan ve kariyer; 3. Sosyal sermaye ve ağlar. Rehber olarak alınan analitik düzlemler sonuç bölümünde ilişkilendirilerek neo-liberal toplumsal örgütlenmenin toplumsal hiyerarşide yarattığı değişikliklerin kültür sosyolojisi açısından alternatif okunması önerilmiştir.
Rethinking the political economy of contemporary water struggles in Turkey from a comparative perspective: Space, structures and agency

Bu tez ekonomi politiğin günümüz kırsal toplumsal hareketlerindeki rolünü incelemektedir. Türkiye'deki nehir tipi hidroelektrik santral karşıtı su mücadelelerine odaklanan araştırma, güçlü bir toplumsal mücadeleyi mümkün kılan ya da böyle bir mücadelenin ortaya çıkmasını engelleyen toplumsal ve ekonomik faktörleri araştırmaktadır. Doğu Karadeniz kıyısında ve hinterlandında bulunan dört adet HES'e karşı ortaya çıkan toplumsal reaksiyonun karşılaştırmalı olarak incelenmesi yoluyla yürütülen çalışmada, tarımsal yapı ve dönüşüm sonucu ortaya çıkan toplumsal ve hanehalkı türlerinin HES karşıtı hareketlerin etkinlikleri, mobilizasyon biçimleri ve diskurları arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırma, kırsal mekanların geçirdiği toplumsal ve ekonomik dönüşümün sonucunda ortaya çıkan üretim ve tüketim biçimlerinin kırsal yaşam alanlarını farklı biçimlerde dönüştürdüğü ve bu dönüşümün siyasallaşma ve mobilizasyonu doğrudan etkilediğini göstermektedir. Tez, kırsal-toplumsal hareketlerin analizi için hanehalkının ve tarımsal üretimin ve bunun getirdiği mekansal dönüşümü önceleyen, kırdaki toplumsal farklılaşmayı göz önünde bulunduran bir teorik yaklaşımın gerekliliğini savunmaktadır.
Kadına yönelik aile içi şiddetle mücadelede bir sosyal politika örneği olarak ŞÖNİM'ler üzerine nitel bir araştırma: Ankara örneği

Bu çalışma kadına yönelik aile içi şiddetle mücadelede bir sosyal politika örneği olarak ŞÖNİM'lerin incelenmesi ve konuyla ilgili çözüm önerileri geliştirilmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışmada şiddet, kadına yönelik aile içi şiddet, sosyal politika, kadın konukevi, ŞÖNİM gibi kavramlara açıklama getirilmiştir. Bunun yanı sıra kadına yönelik şiddetle mücadelede yasal düzenlemelere ve sosyal politika uygulamalarına yer verilmiş, ŞÖNİM'lerin yapısı, çalışma sistemi ve faaliyetleri hakkında açıklamalar yapılmıştır. Çalışmanın alan uygulaması Ankara'da yapılmıştır. Buradan hareketle ŞÖNİM'de çalışan uzman personel (6 kişi) ve ŞÖNİM'e başvuru yapmış (63 kişi) kadınlarla görüşülmüştür. Başvuru yapan şiddet mağduru kadınlarla kadın konukevinde, çalışanla ŞÖNİM'de mülakat yapılmıştır. Mülakatlar ses kayıt cihazı ile kayıt altına alınmıştır. Yapılan mülakatlar sonucu çalışma hakkında öneriler geliştirilmiş ve mevcut uygulamanın hem kadınlar hem de çalışanlar gözünden değerlendirmeleri saptanmış, beklenti ve önerilerine yer verilmiştir. Kadına yönelik aile içi şiddetle mücadelenin çok yönlü ve kompleks bir özelliğe sahip olduğu ve mücadelede de aynı şekilde çok yönlü davranılması gerektiği ortaya koyulmuştur.
Edebiyat sosyolojisi çerçevesinde George Orwell'ın Distopya romanlarında toplum tasavvuru: 1984 ve Hayvan çiftliği örnekleri

Bu çalışmada ünlü İngiliz romancı George Orwell'ın '1984' ve 'Hayvan Çiftliği' distopik romanları sosyolojik olarak incelenmiştir. Romanların ana gövdesini oluşturan ideal toplum tasavvurları, gelecek toplumlarının totalitarizme dönüşme potansiyelleri çerçevesinde değerlendirilmiştir. İnsanoğlu yaşamının ilk anından bu yana içerisinde yaşadığı dünyayı değiştirme ve kendine yaşam alanı oluşturma gayesi içerisinde olmuştur. Bu çaba onu hem fiziksel hem de zihinsel açıdan geliştirmiştir. Böyle bir çabanın ürünü olan ütopyalar da onun daha iyi bir yaşam sürme isteğini, ideallerini ve arayışlarını dile getirmektedir. Bu ideallerinde her yönüyle daha iyi, daha güzel veya daha müreffeh bir toplum ya da dünya sistemi tasarlanmakta olduğu söylenebilir. Bu iki romanda totalitarizm ve tahakkümün sınırlarının zorlandığı, bireysel ve toplumsal farklı kimliklerin benzeştirme çabası içinde yok edildiği; düşünmeyen ve sorgulamayan bireylerin arzulandığı; adalet, özgürlük ve eşitliğin dağılımının toplumun tüm kesimleri için mutluluk üretemediği yaşam alanları resmedilmiştir. Ayrıca iktidarın sosyal adalet, eşitlik ve özgürlük alanlarını daraltarak tahakküm aracı haline dolayısıyla totalitarizme dönüştürmesi distopik bir toplum kurgusunun korku ve zorbalık üretme potansiyellerine karşı uyarılar içermektedir. İncelenen bu romanlarda iktidarlarca tasarlanan dünyanın uzunca bir süre varlığını koruyamadıkları görülmektedir. Orwell'ın bu eserleri yazdığı dönem ve gelecek için iktidar gücünün totalitarizme dönüşmesini ve buna bağlı olarak yaşanılan sorunlar hakkında gelecek toplumlarına önemli projeksiyonlar sunmakta, yerinde sosyolojik tespitler ve uyarılar yaptığını görülmektedir.
Sosyolojik açıdan din kurumu

Sosyolojik açıdan Din Kurumu üzerine yaptığımız bu doktora çalışmasında, daha çok Sosyoloji'nin iki anabilim dalı ön planda tutulmuştur. Bunlar, Kurumlar Sosyolojisi ve Din Sosyolojisi'dir. Ancak yine de, her ikisinden önemli ölçüde yararlanmakla birlikte, kurum, kurumlar ve din kurumu özelliği esas alınmıştır. Bugüne kadar, konuyla ilgili yapılan çalışmalarda, Din Sosyolojisi açısından din üzerinde durulmuş; fakat bu da kurumlar bazında olmamıştır. Tezimizde din kurumu, sosyolojik açıdan ve genel olarak değerlendirilmiştir. Sosyolojinin temel konularından toplumsal yapı ile, kurum ve toplumsal kurumlardan sonra din kurumu üzerinde durulmuştur. Din ve Sosyoloji bağlamında inançlar, değerler sosyolojik açıdan ifade edilmeye çalışılmıştır. Bakış açısı teoloji, dinler tarihi başta olmak üzere, ilk insandan günümüze ve diğer ilgi alanlarını da kapsayan bir perspektifle, objektif olarak, özellikle geniş tutulmaya çalışılmıştır. En ince detayına varıncaya kadar, çok farklı kaynaklardan da yararlanılarak, din kurumu sosyolojik bir değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Dinin ve zaman içinde oluşan din kurumunun, yüzyıllardır ortaya çıkan dini kurum ve kuruluşların, geçmişşten günümüze insan ve toplum yaşamında büyük bir önemi olduğu görülmüştür. Dinin bilgi toplumunda, sanayileşmiş ve teknolojik zirveye ulaşmış bir dünya toplumunun 21. yüzyıla giriş basamağında toplumu hala nasıl etkileyip yönlendirdiği ve sonsuza kadar da bunu sürdürebileceği gerçeği ortaya çıkmıştır. Din, toplumda aile, devlet, eğitim gibi temel ihtiyaçlardandır.
Avrupa'da müslüman azınlığa yönelik devlet politikaları ve bu politikaları etkileyen faktörler: Fransa örneği

Bu yüksek lisans tez çalışmasında Avrupa ülkelerinde azınlık konumunda bulunan Müslümanları doğrudan veya dolaylı yoldan etkileyen devlet politikalarının şekillenmesinde, temelde hangi faktörlerin rol oynadığı ve bu faktörlerin etkisiyle şekillenen devlet politikaları incelenmiştir. Bu inceleme yapılırken genelden özele giden bir yaklaşım benimsenmiş, önce genel hatları ile Avrupa ülkelerindeki durum ortaya koyulduktan sonra Fransa özelinde daha detaylı ve kapsamlı bir inceleme yapılmıştır. Bu tez çalışmasının asıl argümanı, Avrupa ülkelerinin, özelde ise Fransa'nın Müslüman azınlığa yönelik devlet politikalarının şekillenmesinde İslam'a ve Müslümanlara yönelik negatif algılamaların ve ötekileştirmenin başat rol oynadığıdır. Bu durum değişmedikçe Avrupa ülkelerinde Müslüman azınlığa yönelik entegrasyon politikalarının başarıya ulaşması zor görünmektedir. Avrupa ülkelerinde yaşayan Müslüman azınlığın sayısı her yıl gittikçe artmaktadır. Müslüman azınlığın Avrupa ülkelerindeki artan varlığı, azınlık, radikalizm, terörizm, laiklik, ırkçılık ve yabancı düşmanlığı, ötekileştirme, çokkültürlülük, entegrasyon, asimilasyon gibi kavram ve konularla ilgili birçok tartışmayı beraberinde getirmektedir. Bu tartışmalar, Avrupa ülkelerinin Müslüman azınlığa yönelik devlet politikalarında olumlu anlamda değişimlerin görülmesine neden olsa da başta Fransa olmak üzere Avrupa ülkelerinin birçoğu Müslüman azınlığın entegrasyonu sürecini etkileyen devlet politikalarında köklü bir değişime gitmeye yanaşmamaktadır. İslam ve Müslümanlar, tarihte olduğu gibi bugün de Avrupa ve Avrupalı için başat ötekidir. Bu yüzden entegrasyondan ziyade asimilasyona, çokkültürlülükten ziyade tekkültürlülüğe yönelik devlet politikaları hala popülaritesini korumaktadır. Fransa'nın Müslüman azınlığa yönelik devlet politikaları bu durumun en somut örneğidir.