turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Karl Popper'in eleştirel akılcılığı ve din felsefesine yansımaları

Çalışmamızda Karl Popper'in eleştirel akılcılık felsefesi hem tarihsel bir olgu, hem de epistemolojik ve yöntembilimsel bir yaklaşım olarak incelenmekte, bu felsefi ve yöntembilimsel yaklaşımın günümüz din felsefesindeki inanç-akıl sorununa ilişkin rasyonellik tartışmalarına yansımaları ele alınmaktadır. Rasyonellik tartışması çalışmamızın temel çerçevesini oluşturmaktadır. Birinci bölümde eleştirel akılcılık tarihsel bir olgu olarak incelenmekte ve bu olgunun sürekliliğini sağlayan önkoşullar ele alınmaktadır. İkinci bölümde ise eleştirel akılcı yaklaşım epistemoloji ve bilim açısından incelenmekte ve bu yaklaşımın epistemoloji ve bilim felsefesindeki sorunlara nasıl çözümler önerdiği araştırılmaktadır. Eleştirel akılcı yaklaşımın savunusu aynı zamanda akılcılığa ilişkin eleştirilere dayandığı için, Popper'in akılcılığa ilişkin görüşleri bu tartışmanın temel odak noktasını oluşturmaktadır. Eleştirel akılcılığın rasyonellik sorununa ilişkin çözüm önerileri ise Popper'in konuya ilişkin görüşleriyle sınırlandırılmıştır. Son olarak din felsefesinde inanç-akıl sorunu ele alınmakta ve din felsefesinde bu soruna ilişkin eleştirel akılcı yaklaşımlar George I. Mavrodes, Basil Mitchell, C. Stephen Evans ve William J. Abraham gibi ilgili din felsefecilerinin çalışmaları bağlamında incelenmektedir.
La religion dans la philosophie de Hegel

Hegel felsefesinde, dinin duygudan ibaret olduğu şeklindeki belli bir çağdaş tutum eleştirilmekte ve Tanrı'nın Tin olmaklığı itibariyle kendisini Tine açımladığı ve dolayısıyla dinin özsel belirlenimini düşünmenin oluşturduğu ileri sürülmektedir. Felsefe dinin temsil karakteri altında dile getirdiği hakikate kavramını vermektedir. Hegel felsefesi nazarında Tinin iç bölünüşünün doğurduğu sonlu Tin ve sonsuz Tin arasındaki uçurum Tinin belirli dinlerden geçerek açımlanmış din olarak Hıristiyanlık'a ulaşan diyalektik devinimi sonucunda ortadan kalkmakta ve yeniden-biraraya-gelme gerçekleşmektedir. Söz konusu tezimizde Hegel felsefesinde din kavramını, dinin temsili karakterini ve hakikatle ilişkisini, mutlak din ve tarihsel dinler arasındaki ilişkileri, ve Hegel nazarında din ve devlet arasında nasıl bir ilişki bulunduğunu incelemeye çalıştık.
John Searle'ün sözedimleri kuramının din felsefesine olan paradigmasal etkileri

Bu çalışma, söz edimleri kuramını, metodolojik açıdan, din dili bağlamında ele alır. Felsefenin, son yıllardaki dile olan ilgisinin bir neticesi olarak, dilsel anlam alanında, mantıkçı pozitivistlerin sahip olduğu doğrulama ilkesinin, özellikle metafizik alanında olumsuz etkileri olmuştur. Bu olumsuz etkiler, din dili alanında da yansımasını, dini ifadelerin kognitif statüsü bağlamında göstermiştir. Din felsefesi, din dili alanında, mantıkçı pozitivistlerin olumsuz etkilerini tolere edecek, dilsel anlam ve doğrulama alanında uygun metot ve yöntemlerin neler olacağını araştırmalıdır. Bu metot ve yöntemler, metodolojik açıdan din dilinin ruhuna uygun olmalı ve inananın zihnindeki dinin otantikliğini korumalıdır. Sözedimleri kuramı dil alanında son dönemlerde ortaya çıkmış oldukça yeni bir akımdır. Bu yeni akım, toplum bilimlerine ait birçok alanda bütüncül yaklaşımlar ortaya koyma iddiasındadır. Bu yönüyle bu kuram, toplum bilimlerine ait birçok bilim dalıyla ve bu bilim dallarının verileriyle yakından ilgilidir. Bu bağlamda söz edimleri kuramı, dil felsefesi alanında hem teoride hem de pratikte olumlu etkilerin sahibi birçok yeni kavramın ortaya çıkmasını sağlamıştır. Sözedimleri kuramı, acaba, din felsefesi açısından dinin ele alınıp incelenmesinde uygun kuramlardan biri olabilir mi? Sözedimleri kuramının sahip olduğu kavram, yöntem ve teknikler, din dili açısından kullanılışlı mıdır? Bu çalışma bu ve buna benzer sorulara cevap bulmaya yönelik bir çalışmadır.
Aydınlanma yanılgısı: Adorno ve Horkeimer

Aydınlanma, insanlığın düşünsel serüveninin önemli aşamalarından birisi konumundadır. Aydınlanma ideali bir taraftan bireye, akla ve deneyime sarsılmaz bir güven duyarken, diğer taraftan dinsel kavrayışı, mitolojiyi ve hurafeyi karşısına almıştır. Akla ve olgulara atfedilen bu değer, kuşkusuz teknoloji ve doğa bilimleri alanındaki ilerlemenin de en büyük dayanağı durumundadır. Ancak bu alanlarda yaşanan büyük gelişmeler, acaba insani değerler bakımından da gelişmekte olduğumuzu doğrulamakta mıdır? Horkheimer ve Adorno'ya göre bu sorunun cevabı kesin bir 'hayır' olacaktır. Onlara göre Aydınlanma, diyalektik bir tarihsel süreç biçiminde tarihin her aşamasında mevcuttur ve doruk noktasına ulaştığı anda mitosa geri dönmektedir. Bu çalışmanın amacı, Adorno ve Horkheimer'ın bu savlarının haklılığını, Aydınlanma filozofu olarak kabul edilen Immanuel Kant'ın felsefi kavrayışı ekseninde test etmek, Aydınlanma aklı adı altında eleştirdikleri kavramın, Kant'ın akıl anlayışı ile ne derece örtüştüğünü ortaya koymaktır. Bu bağlamda izlediğimiz yolda öncelikle Aydınlanma idealinin bilimsel ve felsefi arka planını ortaya koymaya çalıştık. İkinci bölümde, tezin kapsamı ve bağlamı gereği, kendisinden hareketle Aydınlanma düşüncesini ele alacağımız filozof olan Kant'ın neden bir Aydınlanma filozofu olarak adlandırıldığının anlaşılmasını sağlamaya çalıştık. Üçüncü kısımda Frankfurt Okulu Düşünürleri Adorno ve Horkheimer'ın Aydınlanma düşüncesine yöneltmiş oldukları eleştiriyi ortaya koymaya çalıştık. Bu bölümün asıl odak noktası araçsal akıl ve pozitivizm eleştirisi olmakla birlikte, onların ardından ele aldığımız kitle kültürü ve tahakküm eleştirisi kavramlarının analizini yaparak, modern sanayi toplumundaki düşünsel değişimin, ekonomik ve toplumsal pratikteki izdüşümünü ele aldık. Sonuç bölümünde Adorno ve Horkheimer'ın ortaya koyduğu Aydınlanma eleştirisinin isabetli olan ve olmayan yönlerini, Kant'ın felsefesinden hareketle açığa çıkarmak istedik.
Arthur Schopenhauer'de güç istenci kavramı

Arthur Schopenhauer dünyanın akılsal bir yer olmadığı esasını ileri sürenlerin ilkleri arasındadır. Dünyayı daha kabul edilebilir bir sebep olarak düşünen Platon ve Kant'tan esinlenen Schopenhauer onların felsefelerini bir içgüdü tanımına ve sonunda zevkten el ayak çekmiş bakış açısına indirgemiştir. O, sonsuz kavgayla dolu bir dünya tasarımı ortaya koymuştur. Bizlerin evrensel faydaya doğru bir duruş ve daha dingin bir ruh haletini başarmak için doğal arzularımızı azaltmamız gerektiğini söyler. Genel olarak koyu bir pesimist olduğu düşünülen Schopenhauer, aslında düş kırıklığıyla dolu acılı insan durumunun sanatsal, ahlaki ve estetik bilinç formları yollarıyla üstesinden gelineceğinin savunucusudur. Ölümünden sonra onun felsefesi, müzik, edebiyat ve görsel sanatlarla meşgul olanlarla beraber, hayatın anlamı hakkında endişe duyan kişiler için özel bir çekiciliğe sahiptir.
Aristoteles'in, platon'un iyi ideasına ahlak felsefesi bakımından yönelttiği eleştiriler

Bu çalışmada Aristoteles'in, Platon'un 'iyi ideası'na ve genel olarak idealara ahlak felsefesi bakımından yönelttiği eleştirileri gösterilmeye çalışılmıştır. Çalışmamızın birinci bölümü ideaları anlamak için bir giriş olması amacıyla açılmıştır. Bu bölümde tarihsel olarak tümeller tartışması ele alınmış ve bu tartışma sonucunda ortaya çıkmış olan realizm, konseptüalizm, nominalizm, idealizm gibi akımlara; bu akımların tanımlarına, savunucularına, hangi dönemde nasıl ortaya çıktıklarına ve tümeller hakkındaki görüşlerine değinilmiştir. İkinci bölümde, idealar ve ahlak felsefesindeki 'iyi' kavramı bağlamında Platon ve Aristoteles'in tümeller hakkındaki görüşlerine yer verilmiştir. Böylece tümel-tikel, idealar, iyi ideası, iyi-mutluluk, madde-form gibi konular ele alınmıştır. 'Tümeller var mıdır? Var ise nasıl vardırlar? İdealar ve iyi ideası nedir? İyi bağlamında mutluluk nedir? gibi sorulara bu düşünürlerin verdiği cevaplar aktarılmıştır. Son olarak üçüncü bölümde ise Aristoteles tarafından, Platon'un idealarına ve 'iyi ideası'na yönelik yapılan eleştirilerine yer verilmiştir. Aristoteles'in hangi kitaplarında Platon'un idealarına ne şekilde eleştiri getirdiğine, kendisinin bu konudaki görüşlerine ve kanıtlarına yer verilmiştir.
Tehafüt geleneğinde sudur teorisine yöneltilen eleştiriler

Tezimizin konusu; Tehafüt Geleneğinde sudur teorisine yöneltilen eleştiriler ve bu eleştirilerin değerlendirilmesidir. Çalışmamızın amacı, tehafüt geleneğinde yer alan sudur teorisi tartışmalarının İslam Felsefesi üzerinde sebep olduğu sonuçları ortaya çıkarmaktır. Bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, sudur teorisinin kökeni ve Yunan felsefesinde sudur teorisini ortaya koyan Plotinus'un görüşleri yer almaktadır. Ayrıca sudur teorisinin İslam Felsefesine girişi ve tarihi süreçte bu teoriyi sistemlerinde kullanan Farabi, İbn Sina ve Sühreverdi Maktul'ün sudur teorisi konusundaki görüşlerini incelemektedir. İkinci Bölümde; Tehafüt Geleneği ve bu gelenekte görüşlerini incelemeye aldığımız isimler yer almaktadır. Bunlar Gazzali, İbn Rüşd, Hocazade, Ali Tusi, Kemal Paşazade, Karabaği ve Mehmet Emin Üsküdari'dir. Ayrıca bu bölümde sudur teorisinde merkezi öneme sahip olan dört başlık hakkında sırasıyla Tehafütlerde yer alan eleştiriler konu edilmektedir. Tezimizin üçüncü bölümünde; Tehafüt Geleneğinde sudur teorisinin eleştirilmesinin ne gibi sonuçları olmuştur? Ortaya çıkan sonuçların İslam Düşüncesi açısından anlamı ve önemi nedir? soruları cevaplanmaktadır. Sonuç bölümünde ise Tehafüt Geleneğinin sudur teorisi eleştirileri ve ortaya çıkan sonuçların değerlendirmesi yapılmaktadır.
Bilimin mahiyeti bağlamında Collins'in Felsefelerin Sosyolojisi

Yirminci yüzyılda bilimin mahiyetine ilişkin süregelen tartışmalarda felsefiçevrelerde birbirinden farklılaşan başlıca üç yaklaşım geliştirilmiştir. Genel olarakPozitivist, İzafi ve Marksist geleneklere bağlanan bu yaklaşımlar, bilimin toplumsal boyutlarını soruşturan bilim sosyolojisi geleneklerinin de teşekkülünü sağlamışlardır. Bilimin mahiyetini tespit için bu yaklaşımların müktesebatının zemin olarak kullanılacağı bu çalışmada, bilimin mahiyetine ilişkin süregelen tartışmalara yeni soluklar katmaya namzet bir çerçeveye sahip olan çatışmacı bilim teorisiincelenecektir. Collins'in Felsefelerin Sosyolojisi isimli çalışması bu teorinin temel kavramlarını, Doğu ve Batı felsefi geleneklerine uygulanış biçimini ihtiva etmektedir. Ayrıca bu çalışmanın bağlamını teşkil eden bilimin mahiyetine ilişkinsoruşturmalara da uygulanabilecek bir kapsayıcılığa sahip olan çatışmacı bilimteorisinin sunulduğu bu eserin müspet ve menfi yönleri, alternatif yaklaşımlarlamukayese edilerek sunulacaktır.
Marx'ın etik anlayışı

Marksizm politik bir hareket ve güç olarak, sosyalizmin 1980'lerin sonlarında dünya ölçeğinde iflas etmesiyle birlikte, büyük ölçüde yok olup gitmiş olmakla birlikte, bir teori olarak günümüz dünyasını anlama, kapitalist toplumlarda bireylerin yaşadığı yabancılaşmayı aşma, daha az baskıcı ve daha özgür bir dünyaya erişme noktasında, insanlığa yeni açılımlar getirme imkanına sahiptir. İşte bu Marksizmi yaratan düşünür olarak Marx'ın, sonradan Engels eliyle vülgerleştirip ideolojikleştiren teorik unsurlardan önemli ölçüde bağımsız olan, bir etik teorisi vardır. Bu etik, bir özgürlük veya özgürleşim etiğidir ki, gerek çağdaş kapitalist toplumlarda bireyin yaşadığı derin yalnızlığı ve yabancılaşmayı teşhis etme ve gerekse bu yabancılaşmayı aşma açısından önemli ve değerli bir etik teori meydana getirir.
Wilhelm Friedrich Nietzsche ve Martin Heidegger'de varoluş sorunu

Bu çalışma, Wilhelm Friedrich Nietzsche ve Martin Heidegger'in varoluşabakışını ele almaktadır. Bu bağlamda da benzerlikleri ve farklılıkları göze çarpmaktadır. İki filozof da geleneksel felsefeyi eleştirerek yola çıkmıştır. 19. yyfilozofu olan Friedrich Nietzsche, bize Dionysoscu bir yaşam şekli sunmaktadır. Bengi Dönüş, Decadence, Üstinsan kavramlarıyla da bu yaşamın nasıl olacağını şekillendirmektedir. 20. Yy filozofu olan Martin Heidegger ise Varlığın anlamını sorgulayarak işe başlar ve varlığın anlamını sorgulayacak tek varlığın, Dasein olduğunu ifade eder. Kaygı, korku ve ölüm kavramlarıyla da Dasein'ıngünübirlik yaşam durumlarındaki halini ele alır ve bu şekilde varlığı anlamaya çalışır. Nietzsche ile kıyaslandığı zaman, Heidegger'in daha tutarlı bir filozof olduğu görülmektedir.
Foucault'da epistemolojik özne olarak 'İnsan'

Yirminci yüzyılın en etkili ve ünlü filozoflarından biri de Michel Foucault'dur. Onun görüşlerini bu kadar etkili ve ünlü yapan şey ise, 'öznenin ölümü' düşüncesi ile bağlantılı olan 'insanın ölümü' hakkındaki rahatsız edici ama bir o kadar da yanlış anlaşılmış olan savıdır. Bu çalışmanın temel amacı, Foucault'nun bir bakıma ortadan kaldırmaya can artığı bu 'insan' in hakiki 'kimliğini' ya da 'neliğini' ortaya koymak ve vardığı sonuçlan tarihsel bir ard alanın ışığında değerlendirmektir. Bu çalışmanın birinci bölümünde, ilkin, fikirleri çağdaş felsefe üzerinde etkili olmuş olan, genel olarak 'bilinç felsefesi' başlığı altında toplanan Descartes, Kant ve Hegel'in temel yapıtları bağlamında, biçimce farklılık göstermekle birlikte Descartesçı Cogito izleği temelinde geliştirilmiş olan belli bir bilgi öznesi anlayışı incelenmektedir, ikincileyin, yapısallcı ve yapısallcılık sonrası yaklaşımlar tarafından doğrudan ya da dolaylı olarak Cogito temelinde geliştirilen felsefelere yöneltilen eleştirilerde sıkça kullanılan Saussurecü dilbilim görüşünün temel kuramsal içermeleri bu görüşün kendisinin doğrudan ya da dolaylı olarak Cogito' dan türetilmiş felsefelerle, özellikle de Hegel'in felsefesiyle olan örtük bağlantısı ortaya konmaktadır. Çalışmanın ikinci bölümü ise, tartışılan 'ölümü' Michel Foucault tarafından ilan edilen 'insan'ın 'kimliğini açık kılmayı amaçlamaktadır. Bölüm boyunca, yirminci yüzyılda felsefe ve insan bilimlerinin karşı karşıya kaldığı 'bunalım' ve bu bunalımla ilgisinde fenomenoloji, yorumbilgisi ve yapısallcılık arasında ortaya çıkan 'özne' ile ilgili tartışmalar ele alınmaktadır. Bu bağlamda Foucault'nun tartışmaya katkısı, kullandığı 'episteme' ve 'söylem' kavramları, kavramsal ve izleksel köklerine geri gidilerek, Foucault'nun bu kavramlara yüklediği anlamların ve sahip oldukları özgün anlamların benzerlikleri ve farklılıkları gösterilerek ortaya konmaktadır. Ardından, bu iki temel kavramı kullanış biçiminden hareketle, Foucault'nun felsefesinin genel bir resmi sunulmakta, Cogito'nun tarih içinde geliştirilen farklı biçimlerine, transzendental özne kavramına, Hegelci diyalektiğe, ilerleme düşüncesine ve 'tarihsel süreklilik' izleğine ilişkin eleştirileri incelenmektedir. Çalışmanın sonucu olarak, Foucault'nun 'insan' olarak adlandırdığı şeyin, temelde bir yabancılaşma biçimi olduğu ve Hegelci düşünceden kaçınmak için sarf ettiği çabalara rağmen, kendi felsefesinin de temelde aynı diyalektik düşüncenin tuzağına düştüğü ortaya konmaktadır.
Muhammed Abid el-Cabirİ'de din-siyaset ilişkisi

Muhammed Abid el-Cabiri çağdaş İslam düşüncesinin önemli isimlerinden biridir. O, İslam düşüncesinin problemlerine sistematik anlamda kafa yormuş, çözüm önerileri sunmaya çalışmıştır. Epistemolojik ve ontolojik problemler onun zihnini daha fazla meşgul etmiştir. Bu çalışma, onun düşüncesinde din-siyaset ilişkisini ve buna ilişkin problemleri incelemeyi amaçlamıştır. Cabiri'ye göre din, kültürel ve siyasi anlandaki uygulamalarda önemli bir etkendir. Hz. Peygamber'in hayatında din, O'nun sadece inanç dünyasında değil, sosyal ve siyasi ilişkilerinde de etkili olmuştur. Ancak O'nun vefatından sonra, dört halife döneminde işin rengi değişmiş, özelikle siyasi gelişmeler de inancın yanında, kabile, akide ve ganimet unsurları etkili ve belirleyici olmuştur. Cabiri'ye göre din, siyasetin aleti olmamalıdır, ama siyasette dinin kendi sistematiği içinde etkinliği devam etmektedir. Çünkü din, hayatı bütünüyle kuşatır. Ona göre siyasi ilişkilerde kabile, akide ve ganimet duygusunun belirleyici olması, Arap-İslam düşüncesinde yaşanmış birçok problemin temelinde yatan ana nedendir.
Baudrillard'ın teknoloji eleştirisi

Günümüz dünyası yaşamımızın her anında teknoloji ile iç içe olduğumuz ve onun sunmuş olduğu imkanlardan faydalandığımız bir dünyadır. Teknoloji ile olan ilişkimiz gündelik yaşantımızı etkilerken bununla birlikte toplumsal yaşama pratiklerimizi de değiştirebilmektedir. Teknolojiyi insani eylemlerden soyutlayarak düşünmenin imkansız olduğu çağımızda, onun sunmuş olduğu imkanlar ve toplumsal yaşamdaki etkileri üzerine düşünmek gerekir. Bu çalışma, teknolojik dünyayı kendine özgü kavramlarla çözümleme yoluna giden Fransız düşünür Jean Baudrillard'ı merkeze alarak, ortaya koymuş olduğu 'Simülasyon Kuramı' çerçevesinde teknoloji üzerinde yapmış olduğu kritiği ortaya koymaktadır. Aynı zamanda düşünürün teknoloji ile birlikte gelen simülasyon çağında gerçekliğin yok oluşuna ilişkin iddiaları dikkate alınarak, bu yok oluş sürecinde toplumsal ve kültürel alandaki dönüşümler, bu dönüşümlere sebep olan teknolojik unsurlar ve bu anlamda teknolojinin yok edici doğası sorgulanmaktadır. Baudrillard düşüncesinde üzerinde önemle durulan konu, teknolojik süreçlerle sanallığın hakim olduğu bir evrende gerçekleşen simülasyon oyunlarının gerçekliği yok edici gücüdür. Baudrillard, 'simülasyon', 'simülakr', 'gerçeklik', 'hiper-gerçeklik' gibi kavramlardan yola çıkarak, ileri teknolojilerin sunmuş olduğu imkanların toplum ve kültür üzerindeki olumsuz yansımalarını ortaya koyma gayretindedir. Teknoloji çağının karakterini yansıtan önemli unsurlardan biri de tüketim olgusudur. Teknolojinin her geçen gün gelişerek hayatımıza nüfus etmesi sosyal davranış kalıplarımızı değiştirirken, tüketim olgusunu da önemli bir yere taşımaktadır. Bu anlamda çalışmamızda Baudrillard'ın görüşleri doğrultusunda tüketim kültürü üzerinde de durulmuştur. Bununla ilişkili olarak medya kollarının gerçeklik algısı üzerindeki etkileri, günümüz dünyasında kitle iletişim araçlarının toplumsal hayatta ne tür fonksiyonlara sahip olduğu ve çağın karakterini yansıtan tüketim olgusunun medya kollarıyla olan ilişkisi de çalışmamızın konusu kapsamındadır.
Hegel'de tanrı, bilinç ve birey

Bu çalışmada ilkin Hegel'in dizgesindeki bireysel bilince vurgu yapılırken fenomenoloji çoğunlukla daha tam bir biçime sahip olduğu düşünülen Ansiklopedi'yle sınırlanmış şekilde ele alınmıştır. Buradan bireyin alanına geçilmiş ve önce toplumsallığı bir süre dışarıda tutarak birey vurgusuyla öznenin yapısı ortaya konulmuştur. Daha sonra kısıtlı olarak onun başkasıyla ilişkisinin ortaya çıktığı alanlar incelenmiştir. Bundan sonra bireyin Tanrı ile ilişkisi çerçevesinde gerçekliğini muhafaza etmesi sebebiyle dinin alanına geçilmiştir. Nihayetinde birey vurgusuyla Tanrının da ve böylece Mutlak olanın da birey olmadan düşünülemeyeceği ve bunun bireysel bilinç anlamında bir 'Ben' olması gerektiğine dikkat çekilecektir.
Tümeller tartışmasına yeniden bakmak: Anselmus ve Ockhamlı William'da tümeller ve kötülük ilişkisi

Skolastik felsefenin teolojik karakterinin baskın oluşu, onun içeriğini ele alırken bütüncül bir bakış açısını zorunlu kılmaktadır. Bu bakımdan, her ne kadar tümeller tartışması ilk bakışta epistemolojik bir tartışma gibi görünse de, etrafında şekillenmiş olan görüş ayrılıklarının metafizik zeminini ve hatta dini kaygılarını da yansıtma özelliğine sahiptir. Bu bağlamda tezin ilk hedefi, Anselmus ve Ockhamlı William'ın eserlerini merkeze alarak realistlerin ve nominalistlerin tümeller tartışmasında ortaya koydukları görüşlerin metafizik niteliğini tespit etmektir. Bunun için öncelikli olarak birincil kaynaklara müracaat edilmiş ve çağdaş değerlendirmelerle desteklenmiştir. Tezin ikinci ve esas odak noktasını oluşturan hedefi ise iki taraftaki filozofların tümeller tartışmasındaki tutumlarının kötülük problemine dair yaklaşımlarıyla nasıl bir ilişki içinde olduğunu araştırmak ve bu araştırmanın sonuçlarını Batı felsefesinin tarihsel seyri içinde konumlandırmaktır.
Kazakistan'a rus ortodoks hristiyanlığının girişi, yayılışı ve misyonerlik faaliyetleri

Bu çalışma Rus Ortodoks Hıristiyanlığının Kazakistan'a gelişini bölgesel yapılanmasını, gelişme sürecini, özelliğini, Kazakların toplumsal ve sosyokültürel hayatında yarattığı etki, değişiklikleri ve onlara yönelik yaptığı misyonerlik faaliyetlerini birincil kaynaklardan yararlanarak tarafsız olarak izah etmektedir. Çalışmanın birinci bölümünde konumuzu anlamamız için XVII. Yüzyılda Kazak Cüzlerinin Rus Çarlığı himayesi altına girmesi nedenleri, Çarlık Rusya'nın Kozak askerleri sayesinde Kazak topraklarını kolonileştirmesi ve idari bölgelere ayırmasından bahsedilmektedir. Rus Çarlığının Kazak topraklarında yürüttüğü askeri ve dini siyasetinden, Rus nüfusunun bölgeye göç ettirilmesinden bununla birlikte Kazak halkını Tatar Mollaları sayesinde Müslümanlaştırma siyasetinden bahsedilmektedir. İkinci bölüm, Rus Ortodoks Hristiyanlığının Kazakistan'a gelişi yayılışı, idari bölgesel yapılanması, bölgelere açtıkları piskoposluklar ve kiliseler ele alınmaktadır. Tezin üçüncü bölümü, Rus Ortodoks Hristiyanlığının Çarlık hükümetiyle beraber Kazakları Hristiyanlaştırarak Ruslaştırmayı böylece Çarlık çatısına bütünleştirmeyi amaçlayan siyaseti konu edilmektedir. XIX. Yüzyılın ortalarından itibaren Kazakları Müslümanlaştırma siyasetinden vazgeçerek piskoposlukların kendilerine ait olan bölgelerde yaşayan Kazaklara yönelik misyonerlik faaliyetlerini nasıl gerçekleştirdiklerini ve kurdukları misyon stanlarını misyonerlerin kendi yazılarına ve piskoposluk raporlarına dayanarak incelenmektedir.
Türkiye'de felsefenin kurumsallaşması açısından Türkiye Felsefe Kurumu Ve Türk Felsefe Derneği'nin etkileri (1974-1998, 1987-1998)

Jüri : Yrd. Doç. Dr. Müslim AKDEMİR Bu tezin amacı; Türkiye'de felsefenin kurumsallaşmasının ne derece başarıya ulaştığını ve gerçekleştiğini Türkiye Felsefe Kurumu ve Türk Felsefe Derneği'nin faaliyetlerini inceleyerek ortaya koymaktır. Tezin içeriğinde; Türkiye Felsefe Kurumu ile Türk Felsefe Derneği'nin yapısı ve faaliyetleri ele alınmıştır. Bunun için Kurum ve Derneğin tüzük, bülten, faaliyet raporu, dergi ve toplantı tutanakları bizzat ilgili yerlerden temin edilerek incelenmiş, ayrıca Derneğin ve Kurumun sekreterleri ve bazı üyeleri ile de görüşülerek bu konuda sorular yöneltip ilgili cevaplar alınmış bu cevaplar da gerekli şekillerde tezde kullanılmıştır. Tez sonucunda ise; artık Türkiye'de felsefe alanında ciddi çalışmaların yapılmaya başlandığına, bu çalışmalarda ise her iki Kurum ve Derneğin de çok büyük katkıları olduğunu dikkat çekmiştir. Fakat felsefenin kurumsallaşması yolunda tamamen başarıya ulaşılamadığı, bu durumun nedenleri, göstergesi ve giderilme yolları da vurgulanmıştır.
Teftazanİ'nin tasavvurat anlayışı

İlim, bir şeyin suretinin zihinde hasıl olmasıdır. Hasıl olan suret, ya tasavvur ya da tasdik şeklinde olur. Tasavvur, bir şeyi zihinde canlandırmak, tasarlamak anlamındadır ve ilmin ilk kısmını oluşturur. Zihinde hasıl olan bu kısımdan hareketle hasıl olmayan kısımlara ulaşılır. İlmin, tasavvur ve tasdik kısımlarından hareketle müteahhirun mantıkçıları mantık eserlerini tasavvur ve tasdik şeklinde iki kısımda incelemişlerdir. XIV. yüzyılın önemli kelamcı ve mantıkçılarından biri olan Teftazani de mantık ilminde ortaya koyduğu eserlerle Müteahhirun mantık geleneğini sürdürür. Bununla birlikte Teftazani, mantık ilminin tartışmalı konuları arasında yer alan tasavvur, lafız, beş tümel ve tanım konularına getirdiği açıklamalar ile bu alanda önemli bir yer edinir. Bu çalışma, mantık külliyatının ilk kısmı olan tasavvuru, bugüne kadar hiç çalışılmamış olan Teftazani'nin tasavvur anlayışı merkezinde giriş ve üç bölüm halinde ele almakta ve bu bölümler çerçevesinde oluşan problem ve çözüm önerilerini incelemektedir. Giriş bölümünde, çalışmanın konusu, sınırları, önemi, amacı ve yönteminden bahsedilmektedir. Birinci bölümde genel anlamda ilim, düşünce ve mantık konuları ele alınmaktadır. İkinci bölümde konunun dilsel boyutlarıyla beş tümel kavram ele alınmaktadır. Üçüncü bölümde ise beş tümel kavram bağlamında ele alınan konular açık, doğru ve tam bir şekilde tanımlanmaya çalışılmaktadır.