turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
1990 sonrası göç ve kentleşme bağlamında Kürt aile yapısı üzerine sosyolojik bir araştırma -Van örneği-

Aile, bulunduğu topluma göre farklı özellikler gösterebilen dinamik ve yine toplumsal kurumlarla etkileşim içinde olması nedeniyle karmaşık bir yapıya sahiptir. Aile, yerine getirdiği işlevler nedeniyle hem bireyler hem de toplumsal sistemler açısından önemli bir kurum olarak kabul edilmektedir. Üretim ilişkileri, genel olarak aile yapılarını ve örgütlenmesini belirleyen temel etkenlerden biri olmaktadır. Aile yapısını şekillendiren diğer önemli etken ailenin bütün bileşenleriyle yatay düzlemde gerçekleştirdikleri göçler olmaktadır. Türkiye'de 1990'lı yıllara kadar Kürtler'in geleneksel üretim biçimleri nedeniyle yoğunluklu olarak kırsal alanlarda yaşamaktadır. Kapalı toplum özelliği gösteren Kürtler'in, aşiret çatısı altında ve geniş aile formunda örgütlenmektedir. Toplumsal yapının sosyal, siyasal, kültürel ve ekonomik ilişkileri bir üst organizasyon olan aşiret yapıları tarafından belirlenmektedir. Geleneksel toplum özelliklerine sahip Kürtler açısından aile, en önemli kurum olarak kabul edilmekte ve korunmaktadır. Ancak 1990'larda Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgesinin kırsal alanlarında Türk Silahlı Kuvvetleri ve PKK arasında şiddetlenen çatışmalar nedeniyle devletin geliştirdiği 'güvenlik' politikaları sonucunda çatışma bölgelerinde yaşayan aileler zorunlu göçe tabi tutulmuştur. Zorunlu göç sonucunda kentlere göç eden ailelerin alışık olmadıkları bu yeni yaşam alanları ve koşullarının süreç içinde geleneksel aile yapılarını da etkilediği bilinmektedir. Bu çalışma 1990'larda Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgesinin farklı kırsal alanlarından Van kent merkezine göç etmek zorunda kalan ailelerin, yaklaşık 30 yıl içinde yaşadıkları sosyal, ekonomik, kültürel ve demografik düzlemde yaşanan değişimlere ve bu değişimlerin aile yapısını nasıl etkilediğine odaklanmaktadır. Yürütülen araştırmanın verileri, nitel araştırma yöntemi kullanılarak 30 kişi ile yapılan derinlemesine görüşme tekniği ile elde edilmiştir.
Türk destanlarında armağan kültürünün izleri

Bu çalışmanın amacı, Türk boyları arasında uygulanan armağan değiş tokuş/karşılıklı yükümlülük sistemini Türk destanları üzerinden değerlendirmektir. Sosyal bilimler literatürüne yirminci yüzyılda dahil olan armağan kuramı araştırmanın kuramsal çerçevesini oluşturacaktır. Armağan kuramının temel ilkesi verme alma geri verme döngüsüyle topluluklar arasında barışın sağlanmasıdır. Bu ilke, görünürde gönüllü olmasına rağmen eski toplumlarda düzenin sağlanması açısından zorunludur. Topluluklar arasında barışın sağlanması ve korunması bu ilkeler eşliğinde verilen armağanlar ile mümkün olur. Bu temel ilkeleriyle armağan kültürü, eski Türk toplumunu oluşturan boylar arasında da gelişmiş ve sonraki nesillere aktarılmıştır. Türk kültüründe eski dönemde yaşayan ve kalıntıları günümüze ulaşan toy, potlaç tipi yağma, kalın/başlık, yoğ, ad verme, beşik kertmesi gibi adetler armağan/karşılıklı yükümlülük sistemine ait uygulamalardandır. Bu uygulamaların izlerine sözlü kültür ürünleri olan Türk destanlarında rastlanır. Bu çalışmada farklı inanç sistemine sahip ve farklı coğrafyada yaşayan Türk boylarının destanlarından altı tanesi seçilerek bu destanlarda armağan kültürünün izleri incelenmiştir. Yukarıda zikredilen uygulamaların, farklı destanlarda en az bir kez ya da daha fazla geçmesi, armağan/karşılıklı yükümlülük kültürünün Türk boylarında bir sistem olarak varlığına işaret eder. Destanlar ayrıca bunların uygulanma biçimleri hakkında da fikir verir. Buna göre; eşik dönemlerinde verilen armağanlar, aileleri birleştiren karşılıklı sözleşmeler, taraflar arasında dostluk tesis eden armağanlar, siyasi armağanlar karşılıklı yükümlülük siteminin uygulandığı alanlardır.
Bir sosyalleşme mekanizması olarak askerlik kurumu

Toplumumuzda askerlik çok özel bir yere sahiptir. Askerlik hizmeti Türk toplumunda bireyin topluma kabulünde önemli bir etken olarak görülmektedir. Kışla, yüzyıllardır Türk Ulusu için öncelikle okul görevini görmüştür ve halen aynıfonksiyonlarını yerine getirmeye devam etmektedir. Askerlik birçok gencimizin ilk defa ailesinden, yakın çevresinden ayrılarak yalnız başına kaldığı süreçtir. Askerliği boyunca kişinin zorluklarla mücadele, problemlerini çözme, yeni arkadaşlıklar kurma, sahip olduğu değerleri algılama, kültürünü arttırma, yeni bilgiler edinme, meslek sahibi olabilme, dünyayı ve yurdunu tanıma, sorumluluk bilincini arttırma gibi bireysel gelişiminde çok önemli kazanımları olmaktadırAskerlik kurumu değerleriyle ve fonksiyonlarıyla sosyal hayatın ayrılmaz bir parçasıdır. Özellikle belli bir yaş grubunun yurt savunması ve kişisel gelişiminedönük verilen eğitimden dolayı önemli bir sosyalleşme mekanizmasıdır. Askerlikhem kendine özgü değerleri hem de fonksiyonları itibariyle aynı zamanda yenidensosyalleştirme rolünü de oynayan bir kurumdur. Ülkenin çok farklı bölgelerinden hiçbir çıkar ve ayrım gözetmeksizintoplanarak eşit şartlarda bir araya gelen insanların aynı potada eritildiği, birlik şuuru, yurt sevgisi ve vatandaşlık duygusunun oluşturulmaya çalışıldığı süreci anlamak, sosyal hayatın işleyişi ve daha sonraki dönemleri açısından önemli olsa gerek. Askerlik kurumun sosyalleşmeye yönelik üstlendiği rolleri kavramak, kültürel ve sosyal hayata bakışta yeni açılımlara zemin hazırlayacaktır.
Toplumsal uyum ve din: Erzincan Üzümlü'de yaşayan Ahıskalılar örneği

Çalışmada 'Toplumsal Uyum ve Din: Erzincan Üzümlü'de Yaşayan Ahıskalılar Örneği' ile ele alınmaktadır. Toplumsal uyuma önemli bir katkısı bulunan dinin, toplumun bireyler arasındaki etkisi, Erzincan Üzümlü'ye göç sonrası gelmiş olan Ahıskalılar ve yerli halk arasındaki bütünleştirici rolü incelenmektedir. Toplumsal uyum ve bütünleşme bir milletin her mensubunda, toplumsal sistemde bulunmaktadır. Bu birlik ve beraberliği sağlayan ise toplumdaki ortak sorunlara karşı bireylerin ortak tavır almasını, ortak davranışlar sergilemesini sağlayan bireyler arası bağlılıktır. Din ve dine dayalı olan ahlak sistemi, toplumsal bütünleşmede önemli bir rol üstlenmektedir. Bu bağlam da çalışmada Erzincan Üzümlü'ye göçle gelmiş olan Ahıskalıların, yerli halkla uyum sürecinde yaşam sürmelerinde din kurumunun rolü nitel araştırma yöntemlerinden faydalanılarak incelenmektedir.
Aliağa örneğinden hareketle sanayileşme ve kentleşme sürecinde değişen aile yapısı

Toplumsal yapı çeşitli kurumlar aracılığıyla varlığını sürdürmekte, kurumlar ise çeşitli ilişkiler/pratiklerle düzen inşa etmektedir. Yapı bir yandan eylemler aracılığıyla oluşmakta, oluşan eylemler ise toplumsal yapıyı şekillendirmektedir. Bu sebeple toplumsal değişmenin temelini oluşturan en temel gerçekliklerden bir olan 'kentleşme' süreci de bu bağlamda değerlendirilmelidir. Bir alan araştırmasına dayanan bu çalışmada, farklı kentleşme dinamikleri gösteren üç mahalle üzerinden aile yapısına ilişkin yaşamsal fotoğraflar oluşturulmuştur. Bu bağlamda araştırma genelde kentleşme ve aile konusuna, özelde ise toplumsal cinsiyet algısı, kız ve erkek çocuğa yönelik algı, yaşlıya yönelik tutum, boşanmaya ilişkin yaklaşım, demokratik tutum ve davranış eğilimleri, geleneklere bağlılık düzeyi, bir arada yapılan faaliyetler ve düzeyi, komşuluk ve akrabalık ilişkileri gibi aile pratiklerine odaklanarak kentleşme düzeyleriyle bağlantılı olarak İzmir ili Aliağa ilçesinde karma yöntemle gerçekleştirilmiştir. Araştırma, konusu gereği uygun olduğu düşünülen üç mahalleyi kapsamaktadır. Bu kapsamda araştırma verileri 'kentleşme' ve 'aile' perspektifinde sosyolojik olarak değerlendirilmiş, mahallerinin aile yapılarına ilişkin yaşamsal haritalar ortaya çıkarılarak, benzerlikler ve farklılıklar üzerinden sosyolojik olarak değerlendirilmeye çalışılmıştır.
Pavyon kültürünün aile hayatına etkisi

Bu araştırmanın amacı, pavyon kültürünün aile hayatına etkilerinin pavyonmüdavimleri, pavyon çalışanları ve kadın eşler ile görüşmeler neticesinde ortaya konmasıdır. Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmış olup, Ankara ilinde ikamet eden 17 katılımcı ile derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilerek veriler toplanmıştır. Bu katılımcılar içerisinde pavyon müdavimleri (5 kişi), işletmeciler (2kişi), kadın eşler (5 kişi), pavyon sanatçısı (1 kişi) ile konsomatrisler (4 kişi)bulunmaktadır. Görüşmelerden elde edilen verilerin analizinde NVivo 12 programı kullanılmıştır. Tümevarımsal teknikle veriler analiz edilerek kodlama ve kategorikgruplandırmalar neticesinde 'Pavyon', 'Doğrudan Etkiler' ve 'Dolaylı Etkiler'temaları elde edilmiştir. Araştırmada elde edilen genel bulgulara göre pavyon müdavimlerinin aileleriyleyaşadıkları en büyük sorunların 'yalan söyleme ve aldatma', 'maddi sorunlar' ve'aileye zaman ayırmama' gibi problemler olduğu ortaya çıkarılmıştır. Özelliklemüdavimlerle ve müdavim eşleriyle yapılan görüşmelerden, bu tarz ailelerde kumagetirme dahil her türlü sorunun yaşandığı analiz edilmiştir. Ayrıca işletmecilerin vepavyon sanatçısının ise özellikle ailelerine zaman ayırma konusunda sıkıntılar yaşadıkları tespit edilmiştir. Eşler arasında süreklilik arz eden sorunlar, pavyonmüdavimlerinin/çalışanlarının çocuklarına çok az vakit ayırmaları ve konsomatrisçocuklarının babasız büyümesi dolayısıyla çocukların ebeveyn eksikliği yaşaması, erkek çocuklarının pavyon müdavimi veya çalışanı olan babalarını örnek almaları, pavyon kültürünün çocuklara etkileri arasındadır. Konsomatrislerle yapılan görüşmelere göre ise konsomatrislerin pavyonda çalışma durumunu ailelerinin çoğunun bildiği fakat parası iyi olduğu için sustukları ve yakın çevrelerinden saklamaya çalıştıkları, konsomatrislerin ailelerinin çoğunun sorunluveya dağılmış aileler olduğu, konsomatrislerin çoğunun maddi olarak ailelerine destek verdikleri, ortaya çıkarılmıştır. Pavyon çalışanlarının ve müdavimlerinin genelgörüşlerinden, pavyon ortamındaki kişiler arasında sağlıklı bir ilişki veya evliliğingerçekleşmesinin neredeyse imkansız olduğu ve gayri meşru ilişkilerin çoğunlukta olduğu tespit edilmiştir. Bunların dışında, özellikle erkekler arasında kalıplaşmış olan kültürel sermayenin gelecek kuşaklara aktarılması dolayısıyla pavyon kültürününailede ve toplumda yeniden üretildiği, lüks yaşamın ve kısa yoldan para kazanmanın yolu olarak görülen konsomatrisliğin son zamanlarda üniversite öğrencileri dahilgenç kadınlar arasında (18 yaşına kadar inmiştir) yaygınlaştığı, ortaya çıkarılan önemli bulgulardır.
Understanding of the relation between football and identity: Immigrant football clubs

Göçmen grupları, göç ettikleri ülkelerde kimliklerini, kim olduklarını ve nereden geldiklerini göstermek için çeşitli yollara başvurmaktadır. Kimi zaman giydikleri kıyafetlerle ya da evlerinin camlarına astıkları bayraklarla kim olduklarını daha görünür kılarlar. Kimi zamansa bunu inşa ettikleri kurumlar üzerinden yaparlar, bu bir etnik okul da olabilir, bir spor kulübü de. Bu tezde, göçmen grupları tarafından kurulmuş futbol kulüpleri incelenmektedir. Kulüp-göçmen grubu ilişkisi, kimlikliğin yeniden inşası ve bu süreçte futbolun ve kulübün kimliğin bir parçası olma durumu üzerinden incelenmiştir. Durumu daha iyi anlayabilmek adına, Salman Akhtar'ın kimlik inşası kuramı tezin temelini oluşturmakta ve Akhtar'ın kuramının göçmenlerle futbol arasındaki ilişkide nasıl görünür bir hale geldiği örneklenmiştir.
Gözetimin neoliberal 'risk' bağlamında dönüşümü ve MOBESE kameraları

Neoliberal dönüşüm süreçleri ve bu süreçlerin ortaya çıkardığı gözetim ve denetim temalarına odaklanılan bu çalışmada neoliberal 'risk' faktörü bağlamında bir iktidar pratiği olarak gözetimin geçirdiği dönüşümler ele alınmaktadır. Çalışma neoliberal risk/tehdit algısının nedenlerinin ve çözüm yollarının medya tarafından söylemsel olarak nasıl kurulduğunu ve sıradan birey tarafından nasıl alımlandığını ortaya çıkarmayı hedeflemektedir. Bu çerçevede 2000'li yılların başından itibaren medyanın ilgi odağı haline gelen 'kapkaç' olaylarını konu edinen haberlerin, suç söyleminin yeniden üretilmesinde ve risk algısının yükseltilmesinde nasıl bir rol oynadığı incelenmektedir. Suç ve suçlu kategorilerinin esnekleştirilmesini öngören bir denetim mantığı olarak neoliberalizmin devamlı surette riskten beslendiği olgusundan hareketle kapkaç olaylarının devletin gözetim pratiklerinin genişletilmesinde bir 'risk' uğrağı olduğu değerlendirilmektedir. Hürriyet ve Sabah gazetelerinden elde edilen verilerde 'suç'un medyadaki temsilinin neoliberal denetim mantığının önermeleriyle örtüştüğü tespit edilmektedir. Kapkaç olayları üzerinden suç söyleminin yeniden üretildiği, bu haberlerin risk algısını beslediği ve dolayısıyla devletin gözetim pratiklerinin genişletilmesi gerektiği fikrinin meşruiyet zemininin güçlendirilmesine katkı sunduğu savunulmaktadır. Çalışmanın devamında 2005 yılında kurulumuna başlanan ve hali hazırda tüm kentlerde uygulanan MOBESE gözetim kameralarının medyadaki temsili sorgulanmaktadır. İncelenen haberlerde kameraların suçla kurulan ilişkisinde esas olarak riskin yeniden üretildiği bilgisi dikkat çekmektedir. Risk bağlamında MOBESE kameralarına ilişkin kanaatleri bulgulamak amacıyla yapılan mülakatlardan elde edilen veriler, görüşmecilerin 'risk' ve 'güvenlik' meselelerini oldukça yüksek bir frekansta algıladıkları görülmektedir. MOBESE kameralarının neredeyse tüm görüşmeciler tarafından 'güvenlik' bağlamında olumlandığı ve kameraların yetersizliği yönündeki kanaatlerin 'talepkar' bir üslupla öne çıktığı gözlenmektedir.
Millİ görüş hareketinde din-devlet ilişkisi ve laiklik algısı

Bu tezde, Milli Görüş Hareketi'nin dış politika, ekonomi, eğitim ve kadın konularındaki dini söyleminin Türkiye'de dinin gayri-hususileşmesinde ve yeniden kamusal alanda görünür olmasında etkin rol oynadığı iddia edilmiştir. Türkiye'nin sekülerleşme süreci on yedinci yüzyılda başlamış ve cumhuriyetin kuruluşuyla (1923) hız kazanmıştır. Cumhuriyetle birlikte uygulanagelen laiklik politikaları Türkiye'de din-devlet ilişkisi tartışmalarının odağını oluşturmuştur. Türkiye'de uygulanan sekülerleşme politikaları sonucunda gelişen laiklik anlayışı Avrupa'da gelişen sekülerleşme ve laiklik yaklaşmlarından farklı bir biçimde şekillenmiştir. Milli Görüş partileri temelde Türkiye'de gelişen laiklik politikalarını eleştiren politikalar geliştirmiştir. Jose Casanova dinin gayri-hususileşmesi ve yeniden kamusal alana dönüşü konusunda özgün bir teorik yaklaşım geliştirmiştir. Bu tez de Casanova'nın bakış açısından hareketle temelde Avrupa'da gelişen farklı din-devlet ilişkilerine referansla Milli Görüş Hareketi'nin laiklik anlayışını odak noktası almaktadır. Bu tez Milli Görüş partilerinin dini söylemlerinin dinin kamusal alanda etkinlik kazanmasına yol açtığını tespit etmiştir.
Ortaöğretim öğrencilerinin beden eğitimi dersine ilişkin tutumlarının incelenmesi

Çalışmamızın amacı, ortaöğretimlerde beden eğitimi ve spor dersi alan öğrencilerin bu derse ilişkin tutumlarının belirlenmesi olmakla beraber, öğrencilerin beden eğitimi dersine karşı tutumlarında etken olan demografik faktörler ile spora karşı yaklaşımları, spor yapma alışkanlıkları, ailesinde spor yapan bireylerin olma durumları gibi faktörlerin öğrencilerin beden eğitimi tutumları üzerindeki etkileri de araştırma kapsamında tutulmuştur. Araştırmada veri toplama aşamasında anket yöntemi, yüz yüze görüşme tekniği ile uygulanmıştır. Araştırmanın veri toplama aracı olan anket formu iki kısımdan oluşmaktadır. Birinci kısım kişisel bilgi formu, ikinci kısım ise beden eğitimine karşı tutum ölçeğinden oluşmaktadır. Araştırma anketimiz Yalova ili, Çınarcık ilçesinde ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören 556 adet öğrenciye uygulanmıştır. Verilerin analiz edilmesi için ibm Spss 23,0 paket programı kullanılmıştır. Ölçeğin faktör analizi faktör yükleri incelendiğinde maddelerin faktör yüklerinin 0.351 ile 0,830 arasında değiştiği gözlemlenmiştir. Ölçeğin faktör analizine uygunluğunun denetlenmesi amacıyla hesaplama KMO ve Bartlett's test istatistikleri kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda; Ortaöğretim öğrencilerinin Beden Eğitimi dersine karşı tutumlarının cinsiyet, faktörü arasında farklılıklar vardır erkek öğrencilerin tutumları kız öğrencilere göre daha olumludur. Sınıflar arasında farklılıklar var fakat sistematik değildir yani 11. sınıfların ve 12. sınıfların derse ilişkin tutumu 9. sınıflardan daha düşüktür. Okul takımında bulunan ya da aktif spor yapan öğrencilerin yapmayan öğrencilere göre derse ilişkin tutumları daha yüksektir. Anadolu Lisesi öğrencilerinin beden eğitimi ve spor dersine olan tutumları Meslek Lisesi öğrencilerine oranla daha yüksektir. Öğrencilerin tutumları baba ve anne eğitim durumları, aile gelir düzeyinden ve kardeş sayısı faktörlerinden bağımsızdır. Spor yapan ailede yetişen öğrencilerin derse ilişkin tutumları daha olumludur. Okul dışında egzersiz yapma alışkanlığı arttıkça öğrencilerin derse ilişkin tutumlarını arttırmaktadır.
Televizyon dizilerinin toplum üzerindeki etkileri sosyo-kültürel bir çözümleme

Kitle iletişim araçlarına teknolojik gelişmelerin kazandırdığı ivme ile toplum hayatında etkin konumunu pekiştiren televizyonun başlıca ürünü dizi filmler izleyiciler tarafından beğeni ile izlenmektedir. Dizi filmlerin sayısının artışı ve toplum gündemini meşgul etmesi dizi/toplum ilişkilerini inceleme ihtiyacını ortaya çıkarmıştır. Televizyonun ve dizilerin topluma etkisi davranış ve kültür bağlamında ele alınmaktadır. Bu çerçevede dizi film programlarının toplum üzerindeki sosyo-kültürel etkileri ile toplumun dizilere bakış açısını araştırmak amaçlanmıştır. İmgesel anlatımın ön planda olduğu dizi filmlerde kültüre ait unsurlar yer alır. İzleyicilerin bu unsurlar hakkındaki düşüncelerini anlama amacıyla hazırlanan anket soru formu Erzurum şehir merkezinde ikamet eden vatandaşlara uygulanmıştır. Televizyon izlemeye ayrılan zaman diliminin üç saat civarında olduğu ve etkilenmek için uzun süreli izlemenin gerekmediği sonucu elde edilmiştir. Bu neticenin zaman kullanımı açısından önemli olduğu belirtilmelidir. 'Dizi film' ve 'haber programlarının' en çok izlenen program türleri olduğu anlaşılmıştır. Televizyonun enformatif işlevi çerçevesinde 'dünyadan haber alma' seçeneği en önemli izleme sebebi olarak belirtilmiştir. Katılımcıların dizilerden en çok yakındığı unsurların 'inüstehcenlik', 'değerlere ters düşme' olduğu ifade edilmiştir. 'Dini ve kültürel etkilenme' ile 'örnek alma ve davranış değişikliği' faktörlerinin ortalaması birbirine yakın çıkmıştır. Faktörlerde yer alan maddelerin birbiriyle olan sebep/sonuç bağı bu yakınlıkta etkilidir. Bu programlardan ev hanımlarının etkilenme puanları düşük çıkmıştır. Ancak günlük hayattaki uygulamalarına bakıldığında etkilenmenin olduğu fakat bunun ifade edilmediği gözlenmektedir. Aynı durum dizi karakterlerinin davranışlarından etkilenme konusunda geçerlidir. Katılımcıların 'biz onları neden örnek alalım/onları örnek almaya ihtiyacımız yok' değerlendirmeleri bu konuda duyulan rahatsızlığı ortaya koymaktadır. Dizilerin izleyicileri değişik noktalardan etkilediği belirlenmiştir. Bireyler toplumda gördüklerinden etkilendiği gibi televizyonlarda gördüklerinden de etkilenmektedir. Etkilenmenin hazırbulunuşluk durumuna göre değişik oranlarda, kültür ve davranış boyutlarında meydana geldiği anlaşılmıştır.
Nurettin Topçu düşüncesinde kültür ve medeniyet problemi

Yüksek lisans tezi olarak hazırlanan bu araştırma, Nurettin Topçu'nun Kültür ve Medeniyet hakkındaki görüşlerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Kültür ile medeniyet kavramları ekseninde bir ayrım yapılarak, modern batı medeniyetinin, diğer yerel kültürlere ve medeniyet dairelerine olan etkileri sonucu meydana gelen sosyo-kültürel değişmenin, otantik ve yerel kültürleri ne yönde etkilediği ve etkileyebileceği, Türk Kültürü üzerinde ne tip etkilerde bulunabileceği doğrultusunda Osmanlı'nın son döneminde medeniyetler arası iletişime düşünürlerin verdiği tepkiler bağlamında ortaya çıkan akımların felsefi ve sosyal boyutlarda etkinliklerinin ne olabileceği ve ne olduğu, konularını derinlemesine incelemek yerine, bu akımların Türk Sosyoloji literatüründe kültür ve medeniyet kavramlarının birbirlerinden farklılıklarının ortaya çıkmasına sebebiyet verdikleri gözlemlenmektedir. Nurettin Topçu, çok yönlü bir düşünür olarak, bu akımlardan hiç birisini benimsememekte ve eleştirel bir bakış açısıyla, bu akımların temel kaygısı olan kültür ve medeniyet eksenli problemleri değerlendirmektedir. Ruhçu felsefi ekolün kendisinin düşünce sisteminde bıraktığı iz, onun madde karşısına manayı koymasına, cemiyetin yerine ferdi koymasına, materyalist felsefede maddenin mekanik hareketlerinin toplumda da gözlenmesinin karşısına bireyin hür iradesi ile topluma yön verebilecek kapasitelere ulaşabileceği doğrultusunda fikirler geliştirmesine sebep olmuştur.
'78 politik kuşağın tecrübesinin romanda temsili

('78 POLİTİK KUŞAĞININ TECRÜBESİNİN ROMANDA TEMSİLİ) Kuşaklar, toplumsal ve kültürel değişimin taşıyıcısı olarak kabul edilir. Her kuşak toplumsal değişmeye genellikle kendi içkin tecrübesinin ürünü olan yanıtlar geliştirir. Bu tecrübeler aracılığıyla geçmişş ve gelecek birbirine örülür; aynı zamanda tarihsel kopuşlar da gerçekleşir. 78 Politik kuşağı Türkiye modernleşmesinin ivme kazandığı; toplumsal, ekonomik, kültürel dönüşümlerin ortaya çıktığı bir dönemin hem ürünü hem de bu dönüşüme katkıda bulunan bir öğesidir. Türkiye'de eşitlik, barış ve özgürlük talepleri hiçbir kuşak tarafından 78'lilerin dillendirdiği yoğunlukta dillendirilmemiştir. Özyönetimin ve kapsamlı toplumsal örgütlenmelerin ilk örnekleri bu kuşak tarafından ortaya konmuştur. 1980 askeri darbesiyle 78 Kuşağı politikadan tamamen tasfiye edilmiş ve ülkenin siyasal kültürüne önemli katkılar yapabilecek nitelikteki tecrübesi yok sayılmıştır. Politik tarihte oluşan bu yaklaşık yirmi yıllık tecrübe boşluğu Türkiye'de çok yakınılan siyaset kısırlığının ve istikrarsızlığın nedenlerinden biri olarak değerlendirilebilir. 78 Kuşağı'nın sözü edilen tecrübesinin Türkiye'de 1970'lerde toplumsal hayata canlılık veren ve sahih bir kamusal alanın oluşumunu ateşleyen pratikleri romanlarda yeterince temsil edilememiştir. Romanları yönlendiren daha çok askeri darbenin kendisiyle, onu izleyen toplumsal hayatla, gerileyen siyasi hareketlerle ve örgütsel yapılarla hesaplaşmaya yönelik bir güdüdür.
Paradigma Bağlamında Sosyoloji Disiplini: Sosyolojinin Tarihsel Sürecine Dair Epistemolojik Bir Çözümleme

Thomas Kuhn'un bilim teorisini temellendirdiği Bilimsel Devrimlerin Yapısı eseri, sosyal bilimlerin -özelinde sosyolojinin- epistemolojisinde büyük dönüşümler yaratmıştır. Bunun temelinde, Kuhn'un bilim teorisini somutlaştırdığı paradigma kavramının sahip olduğu anlamlar vardır. Margaret Masteman'a göre, Kuhn eseri boyunca paradigma kavramını farklı anlamlara gelecek şekilde kullanmıştır. Masterman, bu farklı anlamlarının bazılarını 'sosyolojik' olarak nitelendirmiştir. Kuhn'un eserinin önsözünde paradigmaya dair yaptığı ilk tanımda kullandığı 'bilimsel başarım' ve 'bilimsel alışkanlıklar' anlamları, paradigmaya 'sosyolojik bir yön' katmıştır. Sosyal bilimlerin öncüsü konumundaki sosyoloji için, paradigmanın sahip olduğu sosyolojik vurgu, Kuhn'un bilim teorisini bu alanın metodolojisini açıklamak adına önemli bir yerde konumlandırır. Buradan hareketle, paradigma ve sosyolojinin uzlaştırılabilir olup olmadığı sorusu doğmuştur. Bu uzlaşının olanaklılığını inceleyebilmek adına, sosyolojinin tarihsel sürecine bakmak ve geçmişşten günümüze kadar gelen kuramların, yöntemlerin, isimlerin, ana hatlarıyla alanın konularının ortaya konulması gerekmektedir. Bu inceleme sonucunda sosyolojide paradigma olduğu görülür: Kuhn'un bilim teorisinde bir bilimin sahip olması gereken tek ve hakim tarzda bir paradigmanın yerine, sosyolojide birden fazla alana etki eden paradigmalar ortaya konulmuştur. Sosyoloji yapısı itibariyle 'çok sesli' bir bilim olmuştur ve kurulduğu andan itibaren bu şekilde gelişim göstermiştir. Bu yapısall özelliği kavramak adına, tez içerisinde alanın kurulduğu dönem incelenmiştir. Bu tarihsel süreç analiziyle birlikte, paradigma ve sosyolojinin uzlaştırılabilmesinin mümkün olup olmadığını ortaya koymak ve sosyolojinin geçirdiği metodolojik/paradigmatik dönüşümleri açıklamak amaçlanmıştır.