turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Berkeley felsefesi açısından 'İde' kavramının kapsamı ve işlevi

18. Yüzyıl Aydınlanma Felsefesi'nin en önemli düşünürlerinden biri olarak kabul edilen Berkeley, döneminin felsefi problemlerine yeni bir bakış açısı getirmiş ve kendisinden sonra gelen filozoflar için dikkate değer bir kaynak sağlamıştır. Çalışmamız ide kavramının tanımı ve kapsamından hareketle, Berkeley felsefesinin temel kavramlarını ortaya koyma amacındadır. Çalışmamız, bu kavramların ışığında Berkeley'nin döneminin felsefesine getirdiği eleştirilerin içeriğini gösterme ve Berkeley felsefesinin geçerliliğini araştırma hedefini taşımaktadır. Çalışmamızda, Berkeley'de ide kavramının ve bu kavramdan hareketle geliştirmiş olduğu maddi töz eleştirisinin anlamını ve sınırlarını, temel teşkil eden metinler rehberliğinde ele almaya çalışacağız.
Umberto Eco'nun kendi eserleri çerçevesinde skolastik felsefeye eleştirel bakışı

Bu yüksek lisans tezi çalışmasında, Umberto Eco'nun, 'Gülün Adı', 'Günlük Yaşamdan Sanata', 'Ortaçağ Simgeler Evreninden Günümüz Göstergeler Evrenine', 'Alımlama Göstergebilimi', 'Ortaçağı Düşlemek', 'Ortaçağ Estetiğinde Sanat ve Güzellik', 'Foucault Sarkacı', 'Beş Ahlak Yazısı', 'Açık Yapıt', 'Yorum ve Aşırı Yorum' eserleriyle Ortaçağ felsefesini yeniden değerlendirmeye çalıştım. Bu çalışmayı yaparken öncelikle, Ortaçağ Skolastik Felsefesi'ni düşünürlerinin görüşlerini ve temel problemlerini kısaca açıklamam gerekti çünkü, Umberto Eco'nun Ortaçağı belirlemek için üzerinde önemle durduğu estetik ve dil anlayışını filozofların düşünce sistemindeki yerini görmek önemliydi. Temel eser olarak belirlediğim 'Gülün Adı' adlı eseri Hıristiyanlık dini, felsefenin yeri ve önemi, felsefe ve otorite gibi başlıklar altında problemleri belirleyerek irdelemeye çalıştım. Günümüzde yeni bir ortaçağın yaşandığını savunan Umberto Eco'nun, Ortaçağ'ın sadece ontolojik kanıtların olduğu görüşüne katılmaz, O'na göre Ortaçağı anlamak için, etik, estetik, dil, epistemoloji ve ontolojisini bir bütün olarak ele aldığımızda tam bir Ortaçağ görüşüne sahip olabiliriz. Böyle bir görüşü savunan Umberto Eco'nun kendi eserleri çerçevesinde eleştirel bir şekildeki Ortaçağ yaklaşımını sunabilmek için Skolastik Felsefesi düşünürlerinin görüşlerini, akıl inanç ilişkisi, dil ve alegori, estetik ve güzel kavramları içinde açıkladıktan sonra, Ortaçağ için temel bir problem olan, tümeller sorununda tartışılan görüşleri ele almaya çalıştım. Tezimi dört bölüm olarak tasarladım ve ilk bölümünü, Ortaçağ felsefesinin tarihçesi olarak, ikinci bölümünü, Umberto Eco'nun bakış açısından alternatif bir ortaçağ tasarımı olarak, üçüncü bölümü ise Ortaçağ estetik ve dil görüşlerini ve bu görüşlerin günümüze olan etkisini vermeye çalışarak, son bölüm olan dördüncü bölümde de 'Gülün Adı' adlı eseri daha önceki bölümlere dayandırarak incelemeye çalıştım.
Antik Yunan felsefesinde mutluluk düşüncesinin kaynakları

Bu çalışma Antik Yunan düşüncesinde, mutluluk olgusunu din ve mitoloji bağlamında düşünürken, daha özel olarak kader düşüncesinin çeşitli veçheleri ile mutluluk anlayışı arasında doğrudan bağlar gözlemlemek üzerine kuruldu. Antik bilgelik geleneğinde bütün filozofların kesiştiği temel etik değerler üzerinde, bu değerleri kapsayan aşkın bir düşüncenin; kader düşüncesinin olduğunu göstermek, bu anlamda etik bir problematik olan 'mutluluk' kavramının da kader düşüncesi ile bağlarını irdelemek için uygun bir hareket noktası oldu. Çalışmamızda arzumuz dışına çıkan her olay, olgu ve duygunun mimarı olarak işleyen etkin bir kader inancının 'mutluluk nedir' sorusuna verilen cevabın imkanlarını genişleten bir öğeye dönüştüğünü keşfettik. Ayrıca antik filozofların neredeyse tamamının bir şekilde değindiği 'daimon' ve 'moira' kavramlarının dini bir kümeden felsefi bir kümeye nasıl tahvil edildiğini, 'kader' inancının felsefi 'zorunluluk' ilkesine nasıl kaynaklık ettiğini göstermeye çalıştık. Bu bağlamlar kurulurken bilgeliğin geniş anlamda düşünüldüğü Antik Yunan'ın din insanları, kahramanları, devlet büyükleri ve şairlerini de Antik Yunan etiğinin, birer mimarı olarak çalışmamıza kaynak edindik.
L'eternité et l'immortalité chez Spinoza

Spinoza, Etika'nın son bölümünde oldukça zorlu bir geçiş yapar ve zihin ebediliğini ileri sürer. Zihnin ebediliği kavramı, burada doğrudan doğruya öğretinin asli amacı olan erdem ve kutlulukla bağlantılıdır. Ancakbedenin çözülüp dağılmasından sonra geriye bir parçasının kalmasıylailgili önerme, zihin-beden paralelizmi ve bireyleştirici unsur olarak beden anlayışı gibi öğretinin diğer temel ilkeleriyle çelişkili görülmüş, hatta kimiyorumcular tarafından bir ruh ölümsüzlüğü savunusu olarak alımlanmıştır. Amacımız, Ruh Ölümsüzlüğü tartışmasını Spinoza'nın mirasçısı olduğu Yahudi dinsel-felsefi geleneği ve Marrano tarihsel deneyimi bağlamlarındadeğerlendirdikten sonra Zihin Ebediliği kavramını ontolojik, fizik-psikolojik, epistemolojik ve etik içerimleriyle ortaya koymak ve Spinozacı Ebediyet mefhumunun kişisel bir ölümsüzlük inanışından nasıl ayrıldığını serimlemektir.
Tümeller problemi: Çağdaş tartışmalar

Tümeller problemi tarihi Platon ve Aristoteles'e kadar giden en eski metafizik sorunlardan biridir. Bu problemin bir yönü niteliklerle ilgilidir. Nitelikler beyazlık, yükseklik, iki metre boyunda olmak gibi özelliklerdir. Niteliklerin açıklanmasında tümellere başvurmak zorunda olduğumuz fikrini savunan düşünürlere realist; bunların açıklanmasında tümellere gerek olmadığını düşünenlere ise nominalist denir. Bu yaklaşımların da ilki için Platoncu, Aristocu, Russelcı; ikincisi için ise yüklem nominalizmi, sınıf nominalizmi, benzerlik nominalizmi, Trop teori gibi ince nüanslara sahip çeşitleri vardır. Problemin diğer bir boyutu ise 'kırmızılık', 'üçgenlik' gibi nitelikleri isimlendiren ve soyut denilen terimlerle ilgili sorunları kapsamaktadır. Bu terimler tekil terimler midir? Yoksa bunlar tek başına bir anlamı olmayan sinkategorematik ifadeler midir? Tüm bu problemlere realist ve nominalist düşünürlerce çeşitli cevaplar verilmiştir. Ancak bu cevapların her biri farklı sorunlara yol açmaktadır. Ayrıca dikkatle incelendiğinde bu cevapların teori içinde açıklanmayan temel varsayımlar içerdiği görülmektedir. Bu çalışmada, birbirinden farklı bu yaklaşımlar incelenmiş ve alternatif bir çözüm olarak Tanrı fikrine dayalı bir realizm önerilmiştir. Tanrı fikri problemin çeşitli boyutlarını kendisine dayanarak açıklayabileceğimiz sağlam bir temel teşkil edebilir.
Halkın din çerçevesinde beklentileri

2001-SAYFA: 69 Jüri : Doç. Dr. Niyazi USTA : Doç. Dr. Ali Rafet ÖZKAN : Yrd. Doç. Dr. Zeki İŞCAN Bu çalışmamızda, Erzurum/Oltu Örneklemi bağlamında halkın din çerçevesinde oluşan bazı beklentilerim ve beklentiler üzerinde etkili olan faktörleri tespit etmeye çalıştık. Araştırmamız neticesinde şunu gördük; Din önemli bir sosyal kurum olarak toplumla, toplumsal olaylarla ve kurumlarla bir etkileşim içerisinde olmasına binaen diğer sosyo-kültürel şartlarla birlikte insanların beklentileri üzerinde etkilidir.
Samuel Beckett and communicational aesthetics: Between resonant worlds and material regimes

Samuel Beckett'in yapıtı, basitçe sesler ve diyaloglardan bedenler, etkiler, jestler, teknolojik araçlar, dış sesler, sinyaller ve göstergeler arası çok daha karmaşık etkileşim ağlarına kadar çeşitli iletişimsel durumları sürekli konu edinse de iletişim Beckett'in yapıtını tanımlamak için sık başvurulan bir terim olmamıştır. Bu tez Samuel Beckett'in yapıtını yeni bir iletişim fikri üzerinden inceleyecek ve Beckettçi estetiği 'iletişimsel' olarak tanımlamanın zeminini araştıracaktır. Sanatsal yaratımı betimlemek için, standart yaklaşımların ötesinde yer alan ve ağırlıklı olarak Deleuzecü estetiğe dayalı bir iletişim kavramlaştırmasından yola çıkarak Beckett'in etkilenim, algı, duyumsama ve düşünce dünyalarını oluşturan değişken içerik ve koşulları araştırmayı hedefleyecektir. Bu amaçla, bu çalışmanın bölümleri, belirli metinleri tartışarak farklı koşul ve öğeler ile imgenin yerleştiği alanların Beckett'in yapıtını kat etme, birbilerini etkileme ve birbirleriyle yankılanma biçimlerine odaklanmaktadır. Bu tür bir iletişimsel bakışın örneklerini araştıran bu çalışma, Beckett'in dilinin, etkilenimsel, bedensel, bilişsel, sosyal ve politik ifade biçimleriyle temas noktaları oluşturduğunu göstermeyi hedeflemektedir. Bu açıdan, Beckett'teki çeşitli ifade seviyelerinin ürettiği duyarlık ve anlaşılabilirlik biçimlerini değerlendirmenin, Beckett'in yapıtının yaratımını anlamak açısından önemine dikkat çeker. Beckett'in yapıtında iletişime ilişkin yeni bir anlayışın, yapıttaki örtük ve koşullu bilgi biçimlerinin ürettiği yeni anlaşılabilirlik tarzlarının araştırılmasına katkı sağlayacağını savunur.
F. W. G. Hegel'in Efendi-Köle diyalektiği'nin J. P. Sartre felsefesi'ne yansıması: Ben ve başkabenler sorunsalı

Tez, Felsefe tarihinin temel soru alanlarından biri olan öznelerarasılık sorununun da Hegel ve Sartre'ın konumlarının karşılaştırmalı bir analizini gerçekleştirmeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda tez'de öncelikle Hegel'in 'Tinin Görüngübilimi' ve Sartre'ın 'Varlık ve Hiçlik'te öznelerarasılık sorununu işledikleri 'Köle-Efendi Diyalektiği' ile 'Ben ve Başka Ben'ler Sorunsalı' bölümlerini hangi kavram çatıları altında ele aldıkları açıklanmaya çalışılmış daha sonra Hegel'in öznelerarasılık sorununu ele alış tarzının Sartre'daki izdüşümü ne geçilmiştir. Bu bağlamda tezde Hegel'in hangi noktalarda Sartre'ı öncelediği ve etkilediği, sorusuna yanıt aranmıştır. Tezin iskeletini oluşturan temel savı Hegel'in, Tinin Görüngübilimi'nin Efendi-Köle Diyalektiği'nde ele aldığı tanınma amaçlı girişilen karşıt bilinçler arasındaki mücadelenin daha sonra varoluşçu felsefenin ateist kanadının en önemli temsilcisi sayılan ve adı varoluşçulukla özdeşleştirilen Sartre'ın Varlık ve Hiçlik'te işlediği öznelerarasılık sorununda Ben ve Başka Ben'ler arasındaki ilişkiyi temellendirmesine zemin hazırlayacak kavramsal çerçeveyi oluşturduğu yönündedir. Bu noktada tez'de Sartre'ın öznelerarasılık sorunsalında Hegel'den hangi noktalarda etkilendiği ve Hegel'in de Sartre'ı hangi noktalarda öncelediği sorularına yanıt verilmeye çalışılmıştır.
Pragmatizmin eğitime uygulanışı ve köy enstitüleri modeli

Bu çalışmada pragmatizm ve onun eğitime uygulanışı incelenmeye çalışılmıştır. Pragmatizm düşüncesini Charles Sanders Peirce ortaya atmış olmasına rağmen, onu William James geliştirmiştir. John Dewey ise bu görüşü eğitime uygulayarak Amerikan eğitim sisteminin tamamen değişmesini sağlamıştır. Pragmatist eğitim yaparak öğrenmeye dayanan, üretici, faydacı, demokratik ve ilerlemeci bir eğitim modelidir. Pragmatist eğitim ülkemizde de 1940 1954 yılları arasında hayata geçirilen Köy Enstitüleri'nde görülür. Bu enstitülerde toplum ve okul işbirliği sağlanmış, bilimsel düşünce rehber olarak kabul edilmiştir. Bundan dolayı Köy Enstitüsü mezunları eğitimde ülkemize hızlı bir gelişme kazandırmışlardır.
Simone de Beauvoir: Ahlakın muğlak hali

Bu tezin amacı, çoğunluk tarafından, feminist klasiklerden biri olan İkinci Cins'in yazarı olarak bilinen Simone de Beauvoir'ın özgünlüğünü göstermek, isminin hep söz edildiği üzere Jean-Paul Sartre ile anılmasına bir karşın, onun başka düşünürlerle ilişkisini özellikle Heidegger ile- ortaya çıkarmaktır. Bunun içinde eldeki çalışmada onun söz konusu bu eseri değil, Gallimard tarafından 1947 yılında basılan Bir Muğlaklık Ahlakı İçin adlı uzun felsefi denemesi incelenecektir. Burada kendisinin söylediğine göre amaçlanan, varoluşçuluğu, bazı düşünür ve Fransız Marksistlere karşı savunmaktır. Beauvoir bu çalışmada özcülüğe ve onun yaşam deneyimini cansız ve durağan bir hale çevirmesine karşı çıkmaktadır. Beauvoir varoluşçuluğu nihilizm ve solipsizm ile suçlayanlara karşı onun olanağını hatta gerekliliğini savunmaktadır. Varoluşçu ahlakın en önemli özelliği insani özgürlüğün diğerlerine bağlı olduğunu söylemesidir. Beauvoir'ın varoluşçuğu Jean-Paul Sartre'ın Varlık ve Hiçlik 'te sunduğuna benzemesine rağmen, bazı durumlarda ondan farklılaşmaktadır. Örneğin bu denemesinde, Martin Heidegger'in Varlık ve Zaman'da yer verdiği açımlanmışlık, birlikte-olma ve fırlatılmışlık gibi belirli kavramlarını kullanmaktadır. Benim bu çalışmadaki iddiam Beauvoir'ın Heideggerci terminolojiyi, Sartre'ın ontolojisi kadar yoğun kullanmış olduğudur. Bunu göstermek içinde, mevcut çalışmada, kendisinin bu kavramları nasıl ele aldığını gösteriyorum ve onların Beauvoir ve Heidegger'de yorumlanışlarını karşılaştırıyorum. Sonuç olarak denilebilir ki, bu tezde benim amaçladığım Beauvoir'ın Sartre ile farklılaştıkları ve Heidegger'le benzeştikleri noktalar olduğu iddiamı yine onun ahlakla ilgili en zengin çalışması olan Bir Muğlaklık Ahlakı İçin'ini inceleyerek göstermeye çalışmaktır.
Heidegger'in batı metafiziği eleştirisi bağlamında Dasein, yaşam dünyası ve zamansallık

Bu çalışmanın amacı, yaşam dünyasında pratik ilişkiler kurarak var olan ve bu varoluşunu zamansallık aracılığı ile açığa çıkartan Dasein'ın, geleneksel metafizik içerisindeki Kantçı ve Descartesçi teorik bilme anlayışına sahip aşkın özneden farklı oluşuna vurgu yapmaktır. Dasein, yaşam dünyasında kuramsal ilişkiler kurmaktan çok pratik ilişkiler kurma peşindedir. Dasein'ın bu pratik ilişkiler kurma gayesi, zihinsel bir çabadan çok bir yönelim, umursamadır. Bu umursama sırasında Dasein, doğa ile dolayımsız bir ilişki kurar ve böylelikle şeyleri el-altında-olan olarak anlar. Şeylerin bu el-altında-olan yapısındaki varlık tarzları, zamansallığın düşünülmesine olanak Sağlar. Çünkü Heidegger için şeyler, nesneler işlevselliği bağlamında zamansallıkta kapsanır. Dolayısıyla bizim yönelimimizin ufkunda olan şey, şeyin kendisi değil onun işlevselliğini oluşturan zamansal kapsanıştır. Yani ilgi ve yönelimimiz bardağa değil, bir şey içmenin kendisine, bardağı, suyu, çeşmeyi olan için sanki aralarında üç boyutlu bir sınır yokmuşcasına kapsayan tümlüğedir. Sonuç olarak bu çalışmada felsefenin Parmenides'ten beri aradığı yekpare, tümlük anlamındaki zamanın, hem kendi içerisinde bir bütün olarak kalışını, hem de gündelik yaşamdaki pratiklerimizde örtük olarak var olduğunun nasıllığını ifade etmeyi amaçladık.
John L. Austin'in söz edimleri kuramı hakkında bir değerlendirme

Bu çalışmanın amacı John L. Austin'in söz edimleri kuramını incelemek ve değerlendirmektir. Söz edimleri kuramı Austin tarafından edimsel olarak tarif edilen dilsel ifadelerin felsefi bir analizini sunmaktadır. Bu analiz aracılığıyla Austin betimleyici yanılgı adını verdiği ve kendinden önceki analitik felsefenin Frege, Russell, ilk dönem Wittgenstein, Ayer ve Viyana Çevresi gibi önemli figürlerinin düşüncelerine de sirayet etmiş olan anlayışa karşı farklı bir bakış açısı sunmaktadır. Gündelik dil felsefesi akımının önemli figürlerinden biri olan Austin gündelik dilin kendine özgü mantığına dikkat çekmiş ve bu tarz bir bakış açısı ile söz edimleri kuramını ortaya koymuştur. Bu kuram bir şey söylemenin bir şey yapmak olduğu kabulünden hareket etmektedir. Sözcelemde bulunarak bir şey yapmamızı sağlayan dilsel ifadeler edimseller diye adlandırılmış ve saptayıcı olarak tanımlanan, doğru ve yanlış olabilen ifadelerin karşısında konumlandırılmıştır. Austin'in isabetsizlikler öğretisine göre edimseller isabetli ya da isabetsiz olabilen ifadelerdir. Bu noktadan sonra Austin edimsel-saptayıcı karşıtlığını temellendirmek için belirli ölçütler arar. Fakat bu ölçütleri bulamaz. Bundan dolayı saptayıcıların da aslında bir şey yapmaya yaradığını söyleyerek başlangıçta kurduğu karşıtlıktan vazgeçer. Böylece genel bir söz edimleri kuramına giriş yapmış olur. Söz edimininin temelde üç edime yani düzsöz edimi, edimsöz edimi ve etki söz edimine dayandığını söyleyen Austin bu üç edimi açıklar. Sonrasında ise incelemenin esas odak noktası olan edimsöz edimlerini, edimsöz gücü türleri açısından sınıflandırarak kuramını sonlandırır. Çalışmamızın kapsamı Austin'in en önemli takipçisi sayılan John Searle'ün kendi söz edimleri kuramını ve Austin'e getirdiği eleştirileri de içermektedir. Bu sayede Austin sonrası dönemde söz edimleri kuramı konusunda ne gibi gelişmelerin olduğu Searle'ün kuramı aracılığıyla söz konusu edilmiştir. Sonuç bölümünde de Kıta Avrupası felsefesinin önemli temsilcilerinden biri olan Jacques Derrida'nın Austin hakkındaki görüşlerine kısaca değinilmiş ve genel bir değerlendirme ile çalışma nihayetlendirilmiştir.
Neuroscience, gender and morality: A neuro-feminist defense

Nörobilimsel araştırmalar, kadın ve erkek beyni arasında gri ve beyaz madde, corpus callosum boyutu, hormon seviyeleri ve iki lob arasındaki nöral bağlantıların karmaşıklığı açısından farklılıklar olduğunu göstermektedir. Bu durum tek başına bir sorun teşkil etmese de, veriler kadın ve erkekler arasındaki davranışsal farklılıkları cinsiyetçi bir şekilde açıklamak için kullanıldığından feminist zihin felsefesi için bir sorun oluşturmaktadır. Nöro-cinsiyetçi görüşe göre beyin değişmez bir şekilde kodlanmıştır. Aynı zamanda birçok psikolog ve felsefeciye göre erkeklerin yüksek oranda maruz kaldığı testosteron davranışlarda önemli değişikliklere neden olmaktadır. Bu nedenle, birçok cinsiyet normlarının bilimsel verilere dayandırılarak gerekçelendirildiğine inanılmaktadır. Tezimde, kadın ve erkek beyni arasında nörolojik ve hormonal farklılıklar olabileceğini, ancak bu farklılıkların iki cinsiyet arasındaki psikolojik ve davranışsal farklılıkların nedeni olmadığını savunacağım. Eğer davranışsal farklılıklar varsa, bunların çoğunlukla psikolojik manipülasyon ve kişinin içinde yetiştiği çevreden kaynaklandığını öne süreceğim. Nörobilimsel araştırma ve verilerin dikkatli bir meta-analizini yaparak nöro-cinsiyetçi teorilere karşı çıkacağım. Daha sonra argümanımı güçlendirmek için zihin felsefesinden bazı teorilere başvuracağım. Son olarak, feminist etikten bir görüşü benimseyerek problemin ahlaki boyutunu inceleyeceğim.
Geç dönem Osmanlı düşüncesinde muhafazakar yenileşme arayışları (1878-1918): Ahmed Cevdet Paşa, Babanzade Ahmed Naim, Elmalılı Hamdi Yazır'

Tezde, Ahmed Cevdet Paşa, Babanzade Ahmed Naim ve Elmalılı Hamdi Yazır'ın fikirleri üzerinden geç dönem Osmanlı düşüncesinde muhafazakarlık ve yenileşme kavramları irdelenmeye çalışılmıştır. Çalışma, giriş kısmı hariç üç bölüme ayrılmıştır. Giriş kısmında, geç dönemde Osmanlı fikir hayatında ortaya çıkan üç temel yenilikçi akım irdelenmiş, akabinde on dokuzuncu yüzyılda hem Osmanlı'nın hem de Avrupa'nın içinde bulunduğu buhranın sebeplerine temas edilmiştir. Birinci bölümde Ahmed Cevdet Paşa'nın modern tarih ilmine, dine, devlete, medeniyete ve Avrupa'ya bakış açısı; ikinci bölümde, Babanzade Ahmed Naim'in, Fransız İhtilali'nin etkisiyle Osmanlı toprakları arasında yayılmaya başlayan milliyetçilik hakkındaki düşüncelerine, ayrıca; din, ahlak, ilim ve Avrupa medeniyeti hakkındaki görüşlerine değinilmiştir. Üçüncü ve son bölümde Elmalılı Hamdi Yazır'ın, dini, ahlaki, felsefi düşünceleri, muhafazakarlık algısı ve Avrupa medeniyetine bakış açısı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Tez, Osmanlı İmparatorluğu'nun buhran çağında yaşamış üç fikir adamının 'hangi değerleri muhafaza ederek yenileşebiliriz? problemine aradıkları cevaplar etrafında teşekkül etmiş ve netice kısmında söz konusu arayışların bir değerlendirilmesi verilmeye çalışılmıştır.
Constitutive a priori

Bilimsel Kuramları Teşkil Edici A Priori Önermeler Melis Erdur Son zamanlarda a priori konusuna olan ilgi arttı. Birçok felsefeci eski kuramların karşılaştığı zorluklan aşacak yeni a priori kuramları ortaya attılar. Bu felsefecilerden biri olan Michael Friedman bilimsel bir kuramı teşkil eden a priori önermelerin varlığını göstermeye çalışmıştır. Friedman hem bilimsel bir kuramı teşkil eden önermeleri karakterize ederek Thomas Kuhn'un bilimsel devrimlere ilişkin kuramını tamamlamaya çalışmış, hem de bu tür önermelerin a priori olduğunu göstererek W. V. Quine'in bilimsel bir kuramın her parçasının a posteriori olduğu şeklindeki görüşünü sorgulamıştır. Ben bu tezde Friedman' m bilimsel kuramları teşkil eden önermeleri karakterize etmekte başarısız olduğunu ve kendi iddia ettiğinin aksine söz konusu önermelerin Quine'in görüşlerine ters düşen bir yanı olmadığım savunuyorum. Ayrıca Friedman'ın bahsettiği türden önermelerin Arthur Pap'in ortaya attığı fonksiyonel a priori kavramıyla karşılanabileceğini iddia ediyorum. VI
The Idea of universality of ethical norms in Ghazali and Immanuel Kant

Bu tez, Immanuel Kant ve Gazali tarafından ortaya konan ahlak teorilerini incelemektedir. Her ikisinin ahlak teorileri; aralarındaki benzerlikleri, farklılıkları ve yol açtıkları sonuçlan ortaya koymak amacıyla değerlendirilmiştir. Bu iki düşün adamı arasında iki ana benzerlik vardır. Birincisi, spekülatif metafiziği her ikisinin de sistematik biçimde ele almalarıdır. İkinci olarak, her ikisinin de ahlakın temel ilkelerini metafizikten üstün tutmalarıdır. Felsefe çalışmaları benzerlik gösterse de; sorunları ele alışlarından kullandıkları yöntemler büyük farklılıklar göstermektedir. Bu farklılıklar aslında spekülatif metafiziği ele alışlarında ortaya çıkmakta, bu da ahlaksal görüşlerinde farklılıklara neden olmaktadır. Kant ahlağı rasyonel iken Gazali ahlaki dini ya da mistiktir. Kant
Bireylerin dini gruplara katılma ve bağlanmalarındaki psikolojik faktörler

Bu araştırmanın genel amacı, bireylerin dini gruplara katılma ve bağlanmalarındaki psikolojik faktörleri fenomenolojik bir yaklaşımla yorumlamaktır. Bireylerin ve toplumların hayatını etkileyen önemli unsurlardan birisi de dindir. Bu nedenle günümüz toplumunda farklı şekillerde ve isimlerde dini gruplaşmalar bulunmaktadır. Özellikle günümüz bireyselleşen dünyasında bireylerin dini gruplara yönelimindeki psikolojik faktörler araştırma açısından önemlidir. Araştırma, giriş, araştırmanın alanı ve metedolojisi hakkında bilginin verildiği;grup, dini grup kavramlarının açıklandığı ve psikolojik faktörler hakkında teorik bilginin verildiği birinci bölüm, mülakat sonucunda elde edilen bulguların fenomenolojik bir yaklaşımla incelendiği ikinci bölüm ve sonuç bölümünden oluşmaktadır. Araştırmanın evrenini 2018- 2019 yıllarında Kayseri'de ikamet eden Nakşibendilik, Menzil ve Rifailik gruplarına mensup bireyler oluşturmaktadır. Bu evren içerisinde amaçlı örnekleme yöntemiyle belirlenen otuz katılımcıyla mülakat yapılmıştır. Mülakat yarı yapılandırılmış on dört sorudan oluşturulmuştur. Araştırmada mülakat sonucunda elde edilen verilerin gruplandırılmasında Nvivo 12 programı kullanılmıştır. Elde edilen bulgular fenomenolojik yaklaşımla incelenmiştir. Araştırma sonucunda bireylerin dini gruplara katılma ve bağlanmalarında çeşitli psikolojik faktörleri kullandıkları görülmüştür. Bireyler aynı anda birçok faktörün etkisiyle dini gruplara katılabilmektedir. Gruba katılım sağlandıktan sonra bireylerin ihtiyaçları dini gruplar tarafından karşılanıyorsa gruba bağlılık yaşanmaktadır. Araştırmanın bulgular kısmında bireylerin dini gruplara katılma ve bağlanmalarında anlamlı bir hayat, kendini geliştirme, grup psikolojisi, aidiyet duygusu, ölüm korkusu, dini daha iyi yaşama isteği ve dinin terapi işlevi görmesinin etkili olduğu görülmüştür. Aynı zamanda dini grupların yaptığı zikir, hatme, rabıta gibi uygulamalar gruba katılımda rol oynayan önemli faktörlerden birisidir.