turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Orhan Pamuk'un Kırmızı Saçlı Kadın adlı romanının metin dil bilimsel çözümlemesi

Yazılı veya sözlü iletişimin insanlar için önemi, dilin de önemini ortaya koyar. Bu yüzden dil adına eski tarihlerden bu yana çalışmalar yapılmıştır. Bu çalışmalardan biri de metin çalışmalarıdır. Metin çalışmalarının serüveni retorikle başlar, üslupbilimle devam eder ve nihayet metindilbilim olarak bugünkü halini alır. Bugüne kadar dil için yapılmış en isabetli tanımlardan biri de dil bir dizgedir tanımıdır. Dilin düzenli dizgesi ve sistematik yapısı, metnin yüzey yapısındaki küçük ölçekli yapı olarak adlandırılan bağlaşıklık kavramını oluşturur. Bağlaşıklık, metnin yüzey yapısındaki uyumun ve bütüncül yapısındaki birleşim kurallarının ana kavramlarından biridir. Cümlelerin bir araya gelerek anlamlı bir yapıyı açığa çıkarması, yüzey yapıda bulunan dilbilgisel kurallar sayesinde gerçekleşir. Yüzey yapıya ait olan küçük ölçekli yapı ve metnin genel anlamını açığa çıkaran büyük yapı ölçütleri ile anlama ulaşılır. Küçük ölçekli yapı ve büyük ölçekli yapıdan sonra üst yapı incelemesi başlar. Üst yapı, metnin genel yapısı ile ilgili olan, küçük ölçekli ve büyük ölçekli yapıdan beslenen, daha çok metnin ait olduğu türe yönelik bir çalışmadır. Metnin ait olduğu türe yönelik olan üst yapı aşaması, metin çözümlemesinin de genel anlamda son aşamasıdır. Sade, başarılı ve anlaşılır bir üslupla kaleme alınan Kırmızı Saçlı Kadın çalışmamızın veri tabanını oluşturmaktadır. Söz konusu roman üzerinde, ilk olarak küçük ölçekli yapı çalışması ardından da büyük ölçekli yapı çalışması gerçekleştirilmiştir. Son olarak da üst yapı çalışması olarak metnin ait olduğu tür belirlenmiştir
Topluluk dillerinin kaybolması ve iletişim: Kırmancca örneği

Dünyadaki dilsel çeşitlilik gün geçtikçe azalmaktadır. Dillerin iletişim, kültür, kimlik ve bellek ile olan sıkı ilişkisi, daha büyük bir kayıp ile karşı karşıya olduğumuzugöstermektedir. Evrensel bir sorun olan dil kayıpları, doğal afetler, savaşlar, soykırımlar, göç ve devletlerin dil politikaları sonucu gerçekleşmektedir. Dünya kültür hazinesinin bir parçası olarak kabul edilen dilsel çeşitliliğin korunması için harekete geçen kuruluşlardan biri olan UNESCO, Türkiye'de konuşulan 18 dili, tehlike altındaki diller kategorisine almıştır. Bu dillerden biri de Kırmanccadır. Bu araştırma, Kırmancca ana dilli nüfusun en yoğun olduğu kentlerden biri olan Tunceli merkez Mamekiye'deki kaybolma düzeyine odaklanarak Kırmanccanın nerede, kiminle, ne sıklıkta ve hangi düzeyde konuşulduğunu, farklı kuşakları karşılaştırarakanlama girişimidir. Bu kapsamda 15-75 yaş aralığındaki farklı cinsiyetlerden, farklı sosyo-ekonomik çevrelerden ve farklı eğitim düzeyine sahip olan 402 kişiye, yüz yüze mülakat şeklinde bir dil kullanım anketi uygulanmıştır. Anketten sağlanan veriler yaş gruplarına göre karşılaştırılmış ve Kırmanccanın birinci kuşak ile üçüncü kuşak arasındaki dilsel iletişimi ortadan kaldıracak düzeyde hızla kaybolmakta olduğu saptanmıştır.
Dionysius Bar Salibi ve 'Luqbal Yudoye' adlı eseri

Dionysius Bar Salibi Ortaçağ'da Ortadoğu'nun en önemli Hıristiyan figürlerinden olmuştur. Melitene/Malatya doğumlu olan Bar Salibi XII. yüzyıl Süryani literatüründe emsalsiz konuma sahip olmuş ve kendi döneminde hem din adamı hem din alimi gibi ünlenmiştir. O, 1171'de Diyarbakır piskoposu görevindeyken vefat etmiş ve burada Meryem Ana kilisesinin avlusuna defnedilmişti. Dönemin çalkantılı siyasi ortamında bir süre Ermenilere esir düşmüştür. Bar Salibi Süryani din adamı hiyerarşisinde yüksek rütbelere gelmesi yanında kaleme aldığı eserlerle de Süryani teolojisine ciddi katkılarda bulunmuştur. Süryanice zengin bir külliyat oluşturmuş, mantık ve dünya tarihi üzerine yazılarının yanında çeşitli teolojik ve litürjik konular üzerine şerhler ve haşiyeler, felsefi ve dini risaleler kaleme almıştır. Kendinden önceki ulemanın görüşlerine de sık sık başvurması sebebiyle o, kendinden sonrakiler için arada köprü işlevi görmüştür. Eserlerinin bazısı günümüze ulaşmamıştır. Onun kutsal metin tefsiri, kendi döneminde en iyi Eski ve Yeni Ahit tefsiri sayılmıştır. Eserlerinin bazısı, polemik tarzında olup Müslümanlara, Yahudilere ve Melkitler, Ermeniler ve Nesturiler gibi diğer Hıristiyan mezheplere reddiye amacıyla kaleme alınmıştır. Luqbal Yudoye eseri Yahudilere reddiye amacıyla kaleme alınmıştır. Burada o Yahudilerin Hıristiyanlığa yönelik ileri sürdükleri eleştirilere cevap vermiş, Yahudi inancındaki zayıf noktaları anlatmış ve onları hak din olarak gördüğü kendi inancına davet etmiştir. Bar Salibi Yahudi kutsal metinlerinden kanıtlar getirerek eleştirilen hususların aslında Yahudilikte de kökeninin olduğunu, dolayısıyla Hıristiyanlığa giren Yahudilerin kendi geleneklerinden farklı bir geleneği benimsemeyeceklerini iddia ederek onları ikna etmeye çalışmıştır.
Kirdeci Ali'nin Kesikbaş Destanı

13. ve 15. yüzyıllar arasında Anadolu'da Oğuzcaya dayalı olarak kurulup gelişmiş yazı diline Eski Anadolu Türkçesi adı verilmiştir. Kesikbaş Destanı, Eski Anadolu Türkçesine ait bir eserdir. Bu çalışmada, Dresden Kütüphanesi Mscr. Dresd. Ea. 175'te kayıtlı mecmua içinde 1 b-7b varakları arasında bulunan Kesikbaş Destanı incelenmiştir. Bu çalışma ''Dil İncelemesi, Metin ve Dizin'' olmak üzere üç başlık altında toplanıp ele alınmıştır. Metnin ses ve şekil bilgisi incelenerek dönemin dil özellikleri ortaya konmuştur. Metin bölümünde metnin transkripsiyon alfabesi kullanılarak eserin Latin harflerine aktarımı yapılmıştır. Dizin bölümünde ise her kelime alfabetik sıraya konularak anlamları ile birlikte hangi dilde yer aldığı gösterilmiştir. Çalışmanın sonunda yararlanılan kaynakları gösteren bir kaynakça verilmiştir.
Yabancı dil olarak İngilizce öğretiminde karşılıklı konuşma becerisinin geliştirilmesine yönelik özerklik uygulamaları

Bu tez çalışması öğrenen özerkliği uygulamalarının yabancı dil olarak İngilizce derslerinde karşılıklı konuşma becerisini geliştimeye etkisini ortaya koymayı hedeflemiştir. Bu amaçla, öğrencilerin öğrenen özerkliği durumlarını ortaya koyan bir sormaca ile karşılıklı konuşma etkinliklerini değerlendirmek için öz değerlendirme, akran değerlendirmesi ve öğretmen değerlendirmesinden oluşan üç adet dereceli puanlama anahtarı ve yanstıcı günlükler kullanılmıştır. Bu çalışmaya bir ortaöğretim kurumunun 11. sınıfına devam eden 21 öğrenci katkı sağlamıştır. Elde edilen bulguların değerlendirilmesi sonucunda, karşılıklı konuşma etkinliklerinin değerlendirilmesinde öz değerlendirme, akran değerlendirmesi ve öğretmen değerlendirmesinin bir arada kullanılmasının öğrencilerin başarısını artırdığını ve bu değerlendirme adımlarının yanı sıra yansıtıcı günlük kullanımının öğrencilerin öğrenen özerkliği ve karşılıklı konuşma becerisi düzeylerine olumlu etki ettiği anlaşılmıştır. Bu çalışmada ulaşılan sonuçlar üzerine, politika yapıcılara, uygulayıcılara ve araştırmacılara önerilerde bulunulmuştur.
A suggestion of braille alphabet for syriac language: Unified syriac braille alphabet

Geçtiğimiz 20 yıl boyunca, ırksal, etnik ve anadilde eğitim konusunda geniş tartışmalar yaşanırken, temsili olmayan milletlerdeki görme engelli bireylerin kendi anadillerinde okuma-yazma öğrenmeleri hiç gündeme gelmemiştir. Oysaki sözde anadil hak savunuculuğunu yapan sivil toplum kuruluşları, Birleşmiş Milletler, UNESCO gibi kuruluşlar ve akademik camiada bu tartışmalar nedense hiç gündeme gelmemiştir. Bu çalışmada prototip olarak sunmuş olduğum Süryanice Dilinin Birleşik Syriac Braille Alfabesi teklif edilmektedir. Merkezi bir politikaya sahip olmayan ve birçok ülkeye dağılmış olan Süryanilerinde hiçbir zaman kendi görme engellileri için bir Süryani Braille Alfabesi geliştirmemişlerdir. Hal böyleyken Irak Kürt Bölgesel yönetimin de Süryanicenin resmi dil olarak tanınmasına rağmen Süryani dilbilimcileri ve özel eğitimcileri yaşadıkları yerlerdeki görme engelli Süryaniler için bir eğitim politikası geliştirmeyerek bu gruptaki insanları yok saymışlardır. Biz bu araştırmaya başladığımızda çıkış noktamızın temeli, politik tartışmaları bir kenara bırakarak, aslında temsili olmayan milletlerdeki görme engellilerin temel haklarından biri olan 'anadilde okuma-yazmayı eğitim hakkı' olmuştur. Bu çalışma 2016 yılında Mardin Artuklu Üniversitesi, Türkiye'de Yaşayan Diller Enstitüsü, Süryani Dili ve Kültürü Anabilim Dalında başlamıştır. Çalışmamızda Süryani Dili'nin tüm lehçelerini ayrı ayrı inceledik. Farklı diyalektleri konuşan Süryanilere internet üzerinden ulaştık ve Mardin şehrinde yaşayan Süryanilerle de yüz yüze gelinerek örnek ses kayıtları alınarak, fonetik ve fonemler analiz edildi. Ardından IPA standartları çerçevesinde ve UNESCO'nun görme engellilerle ilgili yapılan çalışmalar dikkate alınarak Süryanice Braille Alfabesine karşılık gelecek Braille hücreleri yeniden sembolize edilmiştir. Böylelikle Süryanice Braille Alfabesinin tüm lehçeleri için standart bir çerçevenin oluşturulmasıyla bir prototip oluşturulmuştur. Bu prototip Süryanice dil bilimcileri ve özel eğitimcilere sunularak geliştirilmesi için bir temel teşkil edilmesi arzulanmıştır. Oluşturulan bu standart prototip ile, Türkiye'de yaşayan Kürt ve Türk kökenli görme engelli üzerinde test edilmiş olup, bir yabancı dil öğretimi konusunda okuryazarlık hususunda bir başarı sağlamıştır. Böylelikle farklı etnik kökene sahip görme engellilere ikinci dil öğreniminde başarı elde edildi. Tüm bu çalışmalar ışığında Viewing Fingers adlı bir yazılım geliştirilerek var olan Süryanice yazıları Süryanice'den Braille Text'e hızlıca dönüştürmek içinde de bir yazılım geliştirilmiştir.
Konuşma başarımının ve konuşmanın duyuşsal niteliklerinin kültürel sermaye açısından incelenmesi

Sosyal etkileşimin gittikçe arttığı günümüzde nitelikli bir konuşmaya duyulan gereksinim de artmaktadır. Konuşma başarımındaki ve konuşmanın duyuşsal niteliklerindeki bireysel farklılaşmanın nedenlerinden veya ön yordayıcılarından biri olabileceği öngörülen kültürel sermaye; toplumsallaşma sürecinde elde edilen uzun süreli alışkanlıkları, eğitimsel nitelikleri, sosyokültürel etkinlikleri ve estetik yeğleyişleri kapsayan bir sermaye biçimidir. Bu bağlamda araştırmanın temel amacı, kültürel sermayenin konuşma başarımı, kaygısı, tutumu ve özyeterliği üzerindeki yordayıcı rolünü belirlemektir. Çalışmada nitel ve nicel araştırma tekniklerinin bir arada kullanıldığı 'karma yöntem araştırması'ndan yararlanılmıştır. Araştırma verileri; farklı yaş ve meslek gruplarından 118 kadın, 145 erkek olmak üzere toplam 263 kişiden toplanmıştır. Verilerin toplanmasında 'kültürel sermaye', 'konuşma kaygısı', 'konuşma tutumu', 'konuşma özyeterliği' ölçeklerine ve yarı yapılandırılmış görüşme formuna başvurulmuştur. Konuşmalar, video kaydına alınmış ve araştırmacı tarafından geliştirilen 'konuşma başarımı derecelendirme ölçeği' aracılığıyla üç alan uzmanı tarafından değerlendirilmiştir. Araştırmada korelasyon, basit doğrusal regresyon ve içerik çözümlemesi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular; kültürel sermaye ile konuşma başarımı, kaygısı, tutumu ve özyeterliği arasında anlamlı bir ilişki olduğu, kültürel sermayenin konuşma başarımındaki değişimin %77.2'sini, konuşma kaygısındaki değişimin %20.8'ini, konuşma tutumundaki değişimin %44.4'ünü, konuşma özyeterliğindeki değişimin ise %58.2'sini açıkladığı ve bu değişkenlerin kültürel sermaye tarafından anlamlı bir biçimde yordandığı yönündedir. Bunun yanı sıra, katılımcıların %87.07'sinin kültürel sermayenin konuşma başarımını etkilediği ve yaklaşık %94.29'unun kültürel sermaye yeterlikleri ile konuşma başarımları arasında bir koşutluk olduğu yönünde görüş bildirdiği bulgulanmıştır. Bu bulgular birlikte değerlendirildiğinde, kültürel sermayenin konuşma başarımı ve konuşmanın duyuşsal nitelikleri üzerinde önemli bir rolünün olduğu sonucu çıkarılabilir.
Türkçe edilgen tümcelerin sözdizimi

Bu çalışmada, Türkçe edilgen tümcelerin sözdizimsel özellikleri incelenmiştir. İlk olarak genel alanyazında daha sonra Türkçe alanyazında edilgen tümce için sunulanyaklaşımlar tartışılmış ve değerlendirilmiştir. Sunulan bu yaklaşımların kavramsal açıdan güçlü olan özellikleri, bu tezde de kullanılmıştır. Bu çalışmada Türkçe edilgentümceler, üye yapısı ve özellik eşleme yaklaşımlarıyla çözümlenmiştir. Kişili edilgen tümcelerin tek üye ve çift üyeyle biçimlenmesi tartışılmış ve bu tümcelerin özne konumunda ne tür özellikli üyelerin bulunabileceği incelenmiştir. Ayrıca, kişili edilgen tümcelerde seçimlik üye olarak bulunabilen 'tarafından' öbeğininTürkçede üye mi eklenti mi olduğu tartışılmış ve bazı testler aracılığıyla bu öbeğineklentilerle aynı dağılımı paylaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu araştırmada, ayrıca kişisiz edilgen tümcelerdeki içsel üyelerin bu tümcelerinöznesi olmadığı görülmüş, bundan dolayı da bu tümcelerin bir öznesinin olup olmadığı tartışılmıştır. Bu tartışma sonucunda, kişisiz edilgen tümcelerin özne konumundaüretilen, zaman başıyla özellik eşleme ilişkisine giren ve sesbilgisel içeriği olmayan soyut dolgu adılının olduğuna ulaşılmıştır.
Almanca ve Türkçenin ses düzeni ve yabancı dil öğretiminde bundan kaynaklanan sorunlar

On bölümden oluşan bu çalışmada Türkçe ve Almancadaki ses yapısı, bu seslerin konuşma organlarından nasıl çıktığı, her iki dilde nasıl telaffuz edildiği, ünlü ve ünsüz seslerin yapısı örnekler verilerek, yabancı dil öğretiminde karşılaşılabilecek zorluklar ve çözüm önerileri ortaya konulmuştur. Giriş bölümünde çalışmanın önemi, amacı ve alanı üzerinde durulmuştur. Birinci bölümde genel olarak ünlüler, sedalı ses, oluşum, kabiliyet, uzunluk - kısalık ve açıklık olmak üzere beş grupta incelenmiştir. İkinci bölümde Türkçedeki sesler, ünlülerin kuvveti, özellikleri ve bu konuda çeşitli dilbilimcilerin görüşlerine örneklerle yer verilmiştir. Üçüncü bölümde ünlüler, oluşum noktalarına, açıklık - kapalılık, dudakların biçimine ve uzunluk - kısalık durumlarına göre dört esasa göre sınıflandırılmıştır. Dördüncü bölümde ise üçüncü bölümde ele alınan ünlüler dışında, konuşma dilinde ve yabancı dilden Türkçeye giren ünlüler örneklerle dile getirilmiştir. Beşinci bölümde Türkçedeki ünsüzler, ses uyumsuzluğu, ünsüzlerin oluşumu, ünsüz ve teması, ünlü - ünsüz ilişkisi üzerinde durulmuştur. Altıncı bölümde ünsüzler ses yolunun daralma veya kapanmasına, dudakların bir ün verip vermemesine, boğumlanma noktalarına, seslerin bolluğu ve azlığına göre dört grupta örneklerle açıklanmıştır. Yedinci bölümde ise ünsüzlerin genel özellikleri ve ses uyumu çeşitleriyle birlikte örneklerle incelenmiştir. Sekizinci bölümde Almanca ve Türkçedeki ünlü ve ünsüzler karşılaştırılmış, her iki dilde ses farklılığından kaynaklanan yazım hataları ile ilgili örnekler verilmiştir. Dokuzuncu bölümde ise ses bilgisi, çeşitleri, anadil ve hedef dil arasındaki zıtlıklardan dolayı ünlü ve ünsüzlerde yapılan telaffuz hataları, ve sözcüksel ve sözdizinsel olarak yapılan hatalar üzerinde durulmuş, cümle analizleriyle konunun önemine özellikle dikkat çekilmiştir. Onuncu bölümde ses bilimi, seslik, ses, eşses kavranılan üzerinde durulmuş ; Almanca, Türkçedeki ünlüler ve ünsüzlerin ses bilgisi sistemi ele alınmıştır. Sonuç bölümünde ise çalışmanın genel bir değerlendirilmesi yapılarak, varılan sonuç hakkında açıklamalarda bulunulmuştur.
Türk İslam edebiyatında sözlük yapım çalışmaları ve Müstakİm-zade'nin Kanunü'l-Edeb Tercümesi (Tahkik 1. ve 2. cilt)

Müstakim-zade Süleyman Sadeddin tarafından yazılan Terceme-i Kanunu'l-edeb, XII. yüzyılda Hubeyş et-Tiflisi tarafından Anadolu'da telif edilen ilk sözlük olan Kanunu'l-edeb adlı Arapça-Farsça iki dilli sözlüğe yapılan Osmanlıca tercüme ile oluşturulmuş üç dilli ansiklopedik bir sözlüktür. Madde başı kelimelerin Arapça olduğu Terceme-i Kanunü'l-edeb, dört büyük cilt halinde hazırlanmıştır. Türk sözlükçülük tarihinde madde başı Arapça olan üç dilli mensur sözlük sayısı çok azdır. İshak Hocası Ahmed Efendi'nin Zemahşeri'nin konularına göre tertib edilmiş Mukaddimetü'l-edeb tercümesi olan Aksa'l-ereb'i, Anadolu'da bu tarzda yazılan ilk sözlük olarak karşımıza çıkar. Ancak Aksa'l-ereb'de kelimeler konularına göre, Terceme-i Kanunu'l-edeb'de ise alfabetik olarak sıralanmaktadır. Bundan dolayı Terceme-i Kanunu'l-edeb alfabetik olarak tertip edilen Arapça-Farsça-Türkçe tek sözlüktür denilebilir. Ayrıca eser; zengin içeriği, kendisine has nadir kelimeler ihtiva etmesi ve tertibi itibarıyla son derece önemlidir. Müstakim-zade'nin lügat ilmi icazetnamesine sahip olması, eserde verilen malumatın güvenirliği itibarıyla eseri daha kıymetli kılmaktadır. Bu çalışmada, Terceme-i Kanunu'l-edeb'in ilk iki cildi, tahkikli metin neşri usullerine riayet edilerek müellif metnine en yakın şekilde ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda hem Kanunu'l-edeb hem de Terceme-i Kanunu'l-edeb müelliflerinin biyografileri ve eserin muhtevası ele alınmıştır. Çalışmamız, bu önemli eseri ilim dünyasına kazandırmayı amaçlamaktadır.
Muallaka şairi Antere b. Şeddad'ın hayatı ve şiirlerinin dil ve tema yönünden tahlili

Arap Edebiyatı denildiğinde ilk akla gelen şey Arap şiiridir. Cahiliye dönemi, Arap şiirinin zirveye ulaştığı zaman dilimidir. Söz konusu dönemin en gözde eserleri Arap şiirinin mihveri sayılabilecek olan muallakalardır. Bu seçkin koleksiyonun şairleri Arap şiirinin zirvesine yerleşmiş şairlerdir. Şiir ustası muallaka şairlerden biri olan Antere b. Şeddad, Arap şiirinde kahramanlık, fahr ve gazel konulu şiirlerde öncü şahsiyetlerdendir. Habeşli cariye bir kadının oğlu olarak kölelikten, savaşlarda kabilesinin öncüsü özgür bir kahramana uzanan hayatı boyunca, savaş meydanlarında düşmanlarıyla, iç dünyasında ise aşkına karşılık bulamadığı sevgilisi Able'nin özleminin sebep olduğu buhranlarla mücadele etmiştir. Antere'nin şiiri; sade ve kolay anlaşılır dili, kelime ve terkip yönünden zengin içeriği, tabloları andıran detaylı tasvir örnekleri ve belagat sanatlarının çokluğuyla dikkat çekmektedir.
Otistik çocuklarda kullanım bilimsel bileşenin dildeki görünümünün gözlenmesi

sosyal iletişimde, dil ve konuşma süreçlerinde bozukluklar ile ortaya çıkan yaygın gelişimsel bir bozukluktur. Bu tezde otizm tanısı konmuş olan çocukların sözlü verilerinden yola çıkılarak, deneklerin hem dilsel performansları betimlenmiş hem de Prutting veKirchner' in (1987) geliştirmiş olduğu kullanımbilimsel bileşenin kontrol listesinedayanarak, veriler kullanımbilimsel açıdan incelenmiştir. Yapılan değerlendirme sonucunda otistik çocukların kullanımbilimsel bileşenlerinde işlevsizlik olduğu ortaya konmuş ve söz konusu işlevsizliğin iletişimde ne gibi güçlüklere yol açtığıaçıklanmıştır. Birinci bölümde tezin konusu, amacı, önemi ve bunların yanı sıra veri toplama yöntemi ve sınırlılıklar açıklanmıştır. kinci bölümde dil sisteminin işleyişi, dilin beyindeki organizasyonu ve sağlıklı çocuklarda dil gelişimi açıklanmıştır. Üçüncü bölümde otizm ve Zihin Kuramı üzerinde durulmuştur. Otizm, ZihinKuramıyla ilişkilendirilerek açıklanmış daha sonra otistik çocuklarda görülenkullanımbilimsel bileşen farklılaşması üzerine yapılmış olan çalışmalara değinilmiştir. Dördüncü bölümde deneklerin dilsel performansları betimlenmiş ve elde edilen veriler incelenmiştir. Beşinci bölümde deneklerin verileri değerlendirilmiş ve araştırma soruları yanıtlanmıştır. Altıncı bölümde çalışmadan elde edilen sonuçlar sunulmuştur.
Direct reported speech: positioning and relational identity work

Bu tez Türkçe'de dolaysız anlatım yapılarının tarif edilmesini ve anlatıcıların farklı dolaysız anlatım stratejileri kullanarak kendilerini, dinleyicilerini ve alıntıladıkları konuşmacıları ilişkisel kimlik kurulumunu sağlamak amacıyla nasıl konumlandırdıklarını incelemeyi amaçlamaktadır. Analiz 6 saatlik ses ve görüntü kayırlarına dayanarak yapılmıştır ve bu kayıtlar hem hayat hikayesi mülakatlarından hem de doğal konuşmalardan oluşmaktadır. Verilerde en sık karşılaşılan dolaysız anlatım stratejileri de- alıntılayıcısı, sıfır alıntılayıcı ve diye ile kurulanlardır. de- alıntılayıcısıyla kurulan dolaysız anlatım yapıları ikiye ayrılır: tek alıntılayıcılı yapılar ve çoklu alıntılayıcılı yapılar. İkinci kategoride de-'nin tümcedeki dağılımı, öğe yapısı ve ezgisel özellik konularındaki sıra dışı davranışı fiil olarak sınıflandırılmasını zorlaştırmaktadır. Dolaysız anlatımın anlatı işlevleri ise üç kategoride incelenmektedir: olay tarifi, teatral temsil ve kişilik dayatması. Olay tarifi tek alıntılayıcı ile gerçekleştirilir ve anlatıların düğüm ya da yorum bölümlerinde yer alır. Teatral temsil sıfır alıntılayıcı ile sağlanır ve alıntılayıcının alıntının sahibini oynamasına olanak tanır. Kişilik dayatması işlevi anlatının kendisi alıntıdan oluştuğu ve alıntılayıcılar konuşmacının anlatıdaki konumunun altını çizme işlevini gördüğü zaman sağlanır. Ayrıca, anlatıcılar farklı stratejilerin temsil ve konumlandırma etkilerinin farkında olarak, anlatı üzerinden deneyimlerin düzenlenmesi anlatılardaki karakterlerin düzenlenmesini gerektirdiğinden, kullanacakları dolaysız anlatım için bilinçli tercihler yaparlar.
Arap lehçeleri üzerine araştırmalar - Mısır lehçesi örneği

İnsanlar arasında iletişimi sağlayan temel öğelerden dil, toplumların yaşadığı bölge, coğrafya, ihtiyaç duydukları kullanım ve başka etmenlerin çerçevesinde değişiklikler göstererek canlı bir organizma gibi hayatını idame ettirmektedir. Yüzlerce dil ve bu dillerin birçok lehçelerinin doğuşu, bilim insanının ilgisini çekmiş ve bunun üzerine çok sayıda araştırmalar yapılmış, yapılmaya devam edilmektedir. Arap dili, Doğu Asya'dan Kuzey Afrika'ya kadarki bir coğrafyada yaklaşık yirmi ülkede resmi dil olarak konuşulup kullanılmaktadır. Her bölgeye has lehçeler oluşmuş, fakat bu her bir topluluğun birbirlerini anlamasına engel teşkil etmemiştir. Bu lehçeler arasında Mısır lehçesi, Mısır'ın bulunduğu coğrafi konum, Arap dünyasındaki edebiyat, tiyatro ve film sektöründeki öncülüğü sebebiyle önem arz etmektedir.
Rıfat Ilgaz'ın 'Halime Kaptan' adlı romanındaki söz dizimsel verilerin dil bilgisi öğretimi açısından değerlendirilmesi

'Rıfat Ilgaz'ın 'Halime Kaptan' Adlı Romanındaki Söz Dizimsel Verilerin Dil Bilgisi Öğretimi Açısından Değerlendirilmesi' başlıklı bu çalışma, Türkçe eğitimi anabilim dalında, Yrd. Doç. Dr. Oğuz ERGENE danışmanlığında Esra KÜLAH tarafından gerçekleştirilmiştir. 116 sayfa süren ve Temmuz 2014 tarihinde sona eren çalışmayla adı geçen eserdeki sözdizimsel verilerle dil bilgisi öğretimi açısından değerlendirmeler yapma amaçlanmaktadır. Çalışma beş bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, dil bilgisi öğretimi ile dil bilgisi öğretiminde kullanılacak yöntem ve tekniklere değinilmiştir. İkinci bölümde çalışmada ele alınan eserin yazarı hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde; araştırmanın amacı, araştırmanın önemi, problem cümlesi, alt problemler, araştırmanın yöntemi, kapsam ve sınırlılıklar, veri toplama yöntemi ve verilerin çözümlenmesi başlıkları altında açıklamalar yapılmıştır. Üzerinde çalışılan eserde ele alınan tüm örnekler, sayfa numaraları verilerek incelenmiş; sözcük grupları ve cümle ögelerine ilişkin örnekler, italik yazılarak vurgulanmıştır. Sonuç bölümünde eserde yer alan söz dizimi ile ilgili bulgular ile yapılan araştırmada elde edilen verilerden yola çıkarak ulaşılan sonuç ve önerilere yer verilmiştir. Çalışmanın sonuna, elde edilen sözdizimsel bulgularla hazırlanmış etkinlik örnekleri eklenmiştir.
El-Hatib et-Tebrizi ve el-Vafi fi'l-Aruz ve'l-Kavafi adlı eseri

Arap toplumunda şiire verilen önemin doğal bir sonucu olarak aruz ilmi, Arap Dili ve Belagatının en önemli ilimleri arasında yer almıştır. Bu sebeple dil bilginleri gramer kitaplarının yanı sıra aruzla ilgili eserler de telif etmiştir. Aruz hakkında eser telif eden müelliflerden birisi de el-Vafi fi'lAru ve'l- avafi adlı eserin sahibi el-Naoib et-Tebrizi'dir. et-Tebrizi, yaşadığı dönem boyunca dil ilimlerinde otorite kabul edilmiş ve haklı bir şöhrete nail olmuştur. Nizamülmülk tarafından Bağdat Nizamiye medresesine dil ve edebiyat müderrisi olarak atanmış, uzun yıllar boyunca bu görevini sürdürmüştür. Aruz ilminde telif ettiği eser olan el-Vafi fi'l Aru ve'l- avafi ise sahip olduğu zengin içerikle o döneme kadar yazılmış diğer aruz kitaplarından bariz bir şekilde ayrılmaktadır. Bu çalışma bir giriş ve iki ana bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde araştırmanın amacı, önemi ve yöntemi hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde el-Hatib et-Tebrizi'nin hayatı incelenmiştir. İkinci bölümde ise el-Vafi fi'lAru ve'l- avafi adlı eserin tahlili yapılmış ve bu eserin Arap Dili ve Belagatı'ndaki yeri tespit edilmeye çalışılmıştır.