Görsel sanatlar dersinde atık nesnelerle işlevselliği olan tasarım çalışmaları uygulama örneği

'Görsel Sanatlar Dersinde Atık Nesnelerle İşlevselliği Olan Tasarım Çalışmaları Uygulama Örneği' başlığı altında sürdürülen bu çalışmanın amacı; görsel sanatlar dersinde atık nesnelerle işlevselliği olan tasarım çalışmaları gerçekleştirmenin, geri dönüşüm olgusu ve çevre duyarlılığı üzerine etkisini araştırmaktır. Yapılan bu çalışma nicel bir araştırmadır. Çalışma için gerekli bilgileri elde etmek adına anket araştırma yönteminden yararlanılmıştır. Araştırmada deneysel desen yöntemlerinden tek grup öntest-sontest desen yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2018- 2019 eğitim öğretim yılında, Çorum iline bağlı Kargı ilçesinin Atatürk Ortaokulunda eğitim gören, 6. Sınıf düzeyinde 45 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmada kullanılan anket formu araştırmacı tarafından, konu hakkında uzman kişilerin görüşleri doğrultusunda oluşturulmuştur. Çalışmanın ilk aşamasında, öğrencilerin konu hakkındaki bilgi düzeylerini ölçmek adına ön test uygulaması gerçekleştirilmiştir. Sonrasında eğitim sürecine başlanmış ve bu doğrultuda geri dönüşüm ve çevre duyarlılığı ile ilgili sözlü anlatımlar yapılarak ve video sunum çalışmaları izletilerek öğrencilerin geri dönüşüm ve çevre duyarlılığı hakkında bilgilenmeleri sağlanmıştır. Eğitim sürecinin devamında öğrencilere atık nesnelerden oluşturulması istenen oyuncak tasarım konusu verilmiş ve atık malzemelerden işlevsel ürünler elde etmeleri sağlanmıştır. Eğitim süreci ve tasarım çalışmaları sonrasında öğrencilerin konu hakkındaki bilgi düzeylerinin farklılaşıp farklılaşmadığını gözlemlemek adına son test çalışması gerçekleştirilmiştir. Araştırma sürecinde elde edilen veri setlerinin karşılaştırılması için istatistiksel yöntemlerden faydalanılmıştır. Verilerin analizi için SPSS 15.0 programı kullanılmıştır. Çalışmada bağımsız değişkenler karşılaştırılırken independen-samples t testi, bağımlı değişkenler karşılaştırılırken paried-samples t testi kullanılmış ve ayrıca değişkenler arasındaki ilişkiyi ölçmek adına pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Yapılan araştırma sonucunda elde edilen bulgular değerlendirildiğinde; geri dönüşüm ve çevre eğitimi ve bu eğitim kapsamında gerçekleştirilen atık malzemelerden işlevsel ürün tasarım faaliyetlerinin, öğrenciler üzerinde istenilen başarıyı sağladığı gözlemlenmiştir. Çalışma ile öğrencilerin; atık nesnelerin geri dönüşümüne yönelik temel bilgileri kazandıkları, geri dönüşümün faydaları hakkında bilgi sahibi oldukları ve atık nesnelerin işlevsel ürünlere dönüştürülebileceğini anladıkları tespit edilmiştir. Geri dönüşüm eğitimi sonrasında öğrencilerin geri dönüşüm ve çevre duyarlılığı ifadelerine verdikleri puanlar cinsiyet değişkenine göre ele alındığında, kız öğrenciler erkek öğrencilere göre israf olgusunu daha iyi anladıkları gözlenirken, erkek öğrencilerin ise atık nesnelerin geri dönüştürmenin gerekliliğini ve geri dönüşümün verimliliği için yapılması gerekenleri, kız öğrencilere göre daha iyi anladıkları gözlemlenmiştir. Öğrencilere yöneltilen bilgi testi sonuçları ile ebeveyn eğitim durumu arasındaki ilişkinin varlığı incelendiğinde, baba eğitim düzeyi arttıkça öğrencilerin öğrendiklerini hatırlama ve soruları doğru cevaplama düzeylerinde artış olduğu gözlemlenmiştir. Bu sonuçlar bağlamında, görsel sanatlar dersinde atık malzeme kullanımı, öğrencilerin geri dönüşüm ve çevre algıları üzerinde olumlu etkiler oluşturacağı, eğitim içerisinde görsel yönünü pekiştirerek atık malzemelerle tasarım çalışmaları yapmanın, öğrencilerin çevreye yönelik tutum ve davranışlarına olumlu yönde katkılar sağlayabileceği düşünülmektedir.