turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Televizyon tartışma programlarında hakikat olgusu: Foucault'cu bir değerlendirme

Her toplumun kendine ait, tarihsel olarak oluşturulmuş doğru ile yanlışı birbirinden ayırmaya yarayan, genel bir düzen üzerinden işletime sokulan hakikat sistemleri vardır. Foucault, bunu kendi kavramsal literatürüne 'hakikat rejimi' olarak tanımlar. Nitekim Foucault açısından, öznel deneyimler böyle bir hakikat rejimi üzerinden oluşur ve özne, kendini ancak bu öznel deneyimlerin 'öznesi' olarak kurma eğilimdedir. Ki Foucault'nun sorunsallaştırmaya çalıştığı şey de, öznel deneyimin, kimliğin ve bireyselliğin tarihin belli döneminde 'hakikat oyunları' üzerinden nasıl kurulduğu hakkındadır. Bu noktada Foucault, mevcut öznellik biçimlerinin kurulmasını, söylem ve söylemsel olmayan pratiklerin üretilmesini; kurumsallaşmış yapıları da bünyesine barındıran dispositif nosyonuna yükler. Bu çerçevede çalışmamızda, bir dispositif olarak gördüğümüz televizyon tartışma programında söylemsel ve söylemsel olmayan pratiklerle nasıl hakikat rejimine katkıda bulunduğu sorusunu, Foucault'nun söylem analizini hermeneutik analizle destekleyerek cevaplandırmaya çalıştık. Bu bağlamda çalışmanın amacına uygun olarak ilk bölümde, hakikatin neliği, tarihi çağlara ve bilginlere göre değerlendirilme biçimleri, Thales'ten Nietzsche'ye değin anakronizm dikkate alınarak tartışılmıştır. İkinci bölümde, Foucault'nun böyle bir felsefi arka plan üzerinden kendine has oluşturduğu hakikat görüşleri, bilgi-iktidar ilişkisi ve hakikat-söylem ilişkisi göz önüne alınarak açıklanmıştır. Son bölüm ise Foucault'nun kavramları çerçevesinde, konu hakkındaki literatürü de işin içine katmak koşuluyla 'Gece Görüşü' adlı televizyon tartışma programında 'üretilen hakikat' üzerinedir. Nitekim bütün bir çalışma, hakikat olarak görülen şeylerin, dışa kapalı ancak temsili alanı hayli geniş televizyon tartışma programında oynan 'hakikat oyunlarının' aktörlerini de işe katarak ifşası hakkındadır.
Martin Heidegger'in varoluşçu hermeneutiği

Bu çalışmanın amacı, Dasein hermeneutik bağlamında Martin Heidegger'in varoluşçu hermeneutiğini, fenomenolojisi ve ontolojisi ile ilişkili olarak ortaya koymaktır. Çalışmanın birinci bölümünde, Heidegger'in hermeneutik gelenek içindeki yerini göstermek için hermeneutiğin tarihi ve diğer hermeneutik teorisyenlerin görüşleri kısaca açıklanmıştır. İkinci bölümde Heidegger'in varoluşçu hermeneutiğinin temeli olarak VarlığınAnlamı Nedir? sorusunun yapısı ve bu soruya verilecek yanıtın yöntemi olarak hermeneutik fenomenoloji, transandantal fenomenolojiden hareketle detaylı olarak ortaya konulmuştur. Çalışmanın son bölümünde ise Dasein hermeneutik detaylı olarak ele alınmıştır. Bu amaçla, Varlığın anlamı sorusunun merkezinde yer alan var olan olarak Dasein'ın yapısı, onun ruh durumları ve zamansallığı ortaya konulmuştur. Son olarak ise anlama problemiyle ilgili olarak Heidegger'in yeni bakış açısı üzerinde durulmuş ve dil ileVarlığın anlaşılması arasındaki ilişki açıklanmıştır.
Din felsefesi açısından izafiyet teorisi

Bu çalışmada İzafiyet Teorisinin din felsefesi açısından oluşturduğu sonuçlar gösterilmeye çalışılmıştır. Bölümde İzafiyet Teorisi öncesinde İlk Çağ, Orta Çağ ve Yeni Çağ'daki fizik, felsefe ve dinlerdeki belli başlı görüşler kısaca tanıtılmaya çalışılmıştır. Fizik, felsefe ve dinlerdeki görüşlerin gerek birbirleriyle gerekse diğer çağlarla olan ilişkileri ortaya konulmaya çalışmıştır.2. Bölümün A kısmında ise İzafiyet Teorisini ortaya koyan Albert Einstein kısaca tanıtılmıştır. 2. Bölümün B kısmında ise İzafiyet Teorisi ve delilleri tanıtılmıştır. Bu bölümde sırasıyla Newton'un ardından İzafiyet Teorisi ortaya konana kadarki sürede fizik biliminde özellikle ışığın yapısı ve fiziksel olarak davranışıyla ilgili gelişmeler, kütle ve enerji kavramlarında değişikliğe giden, zamanın hareketle olan ilişkisini ortaya koyan Özel İzafiyet Teorisi ve kütle çekimi hareket ilişkisini ve zamanın kütle çekimiyle olan ilişkisini ortaya koyan Genel İzafiyet Teorisi incelenmiştir. 3. Bölümde İzafiyet Teorisinin dinler ve felsefe açısından sonuçları değerlendirilmiştir. 3. Bölümün A kısmında İzafiyet Teorisinin felsefi olarak görecilik ile olan ilişkisi determinizm, realizm ve ahlaki olarak görecilik açısından ele alınmıştır. 3. Bölümün B kısmında İzafiyet Teorisinin kozmoloji ve Tanrı ? Evren ilişkisi açısından sonuçları ele alınmıştır. Bu kısımda İzafiyet Teorisinin Tanrı ? zaman ilişkisi açısından doğurduğu sonuçlar da vurgulanmıştır. 3. Bölümün C kısmında ise İzafiyet Teorisinin Tek Tanrılı dinler ve özellikle ? özgür irade, kader, kötülük problemi ve eskatoloji ? gibi Tek Tanrılı dinlerdeki bazı inançlar açısından sonuçları değerlendirilmiştir.
Psikanaliz ve dini tecrübe

Dini tecrübeyi incelerken, genel olarak psikolojinin, özel olarak da din psikolojisinin görev ve sahasını iyi belirlemek lazımdır Dini tecrübe 'bir kimsenin dini sahadaki düşünceleri, inançları, Tanrı hakkındaki görüşleri kısaca dini yaşantısının hepsidir. Din psikolojisi açısından önemli olan husus, tecrübenin ifade ediliş şekillerini derleyerek 'ilahi ' hakkında felsefi bir fikir, bir bilgi edinmek değil; dini tecrübeye tanık olan kişiler için bu durumun ne ifade ettiğini; dini hayatlarındaki fonksiyonunun ne olduğunu belirlemektir. Çağdaş psikologlar 'dini tecrübe'yi, 'Allah'ın alamet, işaret, tezahür ve delillerini sezgisel olarak anlama-algılama, vasıtasız-doğrudan doğruya kavrama; kutsal ve ilahi kudretle sezgisel ve duygusal ilişki kurma' olarak tanımlarlar. Bu tür tecrübeleri tam olarak aktarmak mümkün değildir ve dini tecrübe bu yönüyle şahsi bir karakter arz eder. Yüce evrensel ilke dini tecrübe hallerinde doğrudan deneyimlenebilir, Ancak yeterli bir şekilde tanımlanamaz ya da açıklanamaz. Gündelik yaşamla ilgili konular hakkında iletişim kurmak için kullandığımız dil bu konuda yetersiz kalır. İnsanlar bu deneyimin kelimelerle anlatılamayacağında hemfikirdirler. Dini tecrübenin bir an içinde olması onun en çarpıcı özelliklerinden biridir. Tanrının varlığı yakından hissedilir. Dini tecrübe dünyanın kutsal geleneklerinin kalbindeki hakikattir, böyle mutlak bir deneyim yaşayanlar, bu halin özelliklerini tanımlarken dikkate değer ölçüde hemfikirdirler. Bilim ile din arasında belirsiz bir noktada bulunan psikanaliz, din psikolojisi ile fazlaca ilgilenmiştir. Psikanaliz, yeni bakış açıları getirmiş, dini fenomene ait eski tartışma yöntemlerini irdelemiş ve bu yöntemleri dini tecrübeyi açıklayacak tarzda genişletmiştir. Sonuç olarak şunu söyleyebiliriz: İçerisindeki batıl inançları temizlemek isteyen bir din, psikanalizin verilerini dikkate almak durumundadır. Zira psikanaliz bu konuda dine, gereksinim duyduğu değişimi gerçekleştirmesinde yöntem olarak oldukça faydalı olacaktır. 109
John Stuart Mill'in tümevarım anlayışı

Hasırcı, Nazım, John Stuart Mill'in Tüme Varım Anlayışı, Doktora Tezi, Danışman: Prof. Dr. M. Tahir Yaren, 214s. Bu tezde Mill'in tümevarım anlayışını inceledim. Tez giriş, üç bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Girişte, kısaca mantık tarihini ve Mill'in mantık anlayışını ele aldım. Mili mantığı ispat bilimi olarak tanımlar ve tecrübeye dayandırır. Aynı zamanda metafizik tartışmaların mantıkta yerinin olmadığını düşünür. Birinci bölümde, Mill'in çıkarım ve kıyas teorisini araştırdım. O, çıkarımda yeni bir bilgiye ulaşmak gerektiğini düşünür ve doğrudan çıkarımları kabul etmez. Ona göre geçerli çıkarım tümevarım ve kıyastır. Kıyasın temel prensibi olan dictum de omni et nullo'yu bilimsel bir temele dayandırır. Kıyasın petitio principii olduğunu söyler ve bütün çıkarımların tikelden tikele yapıldığını belirtir. İkinci bölümde, tümevarım ve temellendirmesini inceledim. Mili, Aristoteles'in tümevarım teorisini kabul etmez Tüme varımı, basit sayımsal ve bilimsel olarak ikiye ayırır. O, tümevarımı 'tabiatın tekdüzeliği aksiyomu' ve 'evrensel nedensellik kanunu' üzerine temellendirir. Fakat bunların ikisini de sayımsal tümevarımla açıklar. Üçüncü bölümde, tümevarım metotlarını araştırdım. Metotlara yöneltilen eleştirileri değerlendirdim ve bu eleştirilere mümkün cevaplar verdim. Sonuçta, tez bölümlerindeki ana fikirleri özetledim.
Nietzsche'nin felsefesinde 'Tragedyanın ölümü' kavramı üzerine bir inceleme

Tragedyanın ölümü kavramı Nietzsche'nin felsefesi için önemli bir yere sahiptir. Tragedyanın öldüğünü iddia eden Nietzsche bu değerlendirmesiyle felsefe tarihiyle hesaplaşmaktadır. Nietzsche'nin eserlerini baştan aşağıya kat eden düşünce 'trajedi' kavramıdır. Bunun için tezimiz boyunca bize yol gösterecek ana kavramımız trajedi kavramıdır. Trajik çağın trajik düşünüşünün ortaya konduğu tragedya, Nietzsche için tüm diğer sanat dallarından üstün bir yere sahiptir. Kendini ilk trajik filozof olarak isimlendiren Nietzsche için Antik Yunan kültürü önemli bir yere sahiptir; çünkü trajik olanı ilk keşfeden Yunanlılardır. Yaşamın tüm acı ve ızdırıbına karşı ona 'evet' demeyi başarmış olan Antik Yunanlılar modern dünya içinde umut vadetmektedirler. Nietzsche, Antik Yunan insanını modern dünya insanından trajik olanı keşfetmeleri sebebiyle üstün görmektedir. Bu nedenle bu tezle Antik Yunanlının tragedyadan ne anladığı betimlenmeye çalışıldı. Nietzsche tragedyanın üç şekilde öldüğünü iddia etmektedir. Tragedya ilk kez Sokrates yüzünden ölmektedir, bu tragedyanın Euripidesçi ölümüdür. Tragedya ikinci kez Hıristiyan ahlakı üzerinden ölmektedir. Tragedya üçüncü kez Nietzsche'nin pek çok güvendiği Wagner'in çabalarıyla ölmektedir. Nietzsche tragedyanın ölüm şekillerini ortaya koyarken yirmi birinci yüzyıl insanına da içinde yaşadığı dünyanın bunalımlarından kurtulma umudunu vermektedir. Çünkü Nietzsche'nin felsefesinde her son bir başlangıcı, her ölüm bir doğumu müjdelemektedir. Nietzsche'nin de tragedyanın ölümünü duyurduktan sonra ortaya koyduğu müjde Übermensch'tir. Nietzsche trajik insanı tekrar trajik bir çağ yaşamak için tanıtır.
Blondel'in aksiyon felsefesi ışığında Nurettin Topçu'nun insan anlayışı

okulu çağımızda hakim düşünce tarzları olan mekanikpozitivist determinist ateist akımların karşısında yer alarak bunlara karşı bir tepki olarak doğmuştur. İnsanın maddi ve hayvanlarla eşdeğer olanbedeni tarafından ziyade ruhi tarafına atıfta bulunur. Hayvana ait olan ve kımıldanış ile yer değiştirme olarak açıklayabileceğimiz 'hareket' insana mahsus olan 'action'danfarklıdır. Hareket ancak içinde bulunulan nizamdan daha üstün bir nizamaulaşma amacını amacını taşıyor ise aksiyon sayılabilir. Nurettin Topçu 'Hareket Okulunun' ülkemizdeki temsilcisidir. Ahlak felsefesi üzerinde yoğunlaşan düşünürümüz, esasen bir insan felsefesiyapmıştır; zira hiçbir felsefi sistem düşünülemez ki insandan bağımsızolsun. İnsan bedeni ve iradi yetersizliklerine karşı isyan etme durumundadır. Bu aslında insanın içinde gizil halde olan Allah'ın insana olan isyanıdır. İsyan ile tabiatüstü alemle ilişki kurarak ruhunu huzura eriştirebilir. İsyanınmerhamet merhamet tohumları ile beslenerek diğergam bir tutum içerisinde olması gerisinde olması gerekir. Böylece isyan bireysel değil, toplumsal kurtuluşu sağlayacaktır. Doğu mistisizmi olarak adlandırabileceğimiz ' Tasavvuf Felsefesi 'insanı ahlaki yönden olgunlaştırmaya çalışan bir felsefedir. İnsan tanrıdanbağımsız düşünülemez; O'nun bir yansımasından ibarettir. Mütefekkirimizin etkilenmiş olduğu bu felsefe ile ' hareket eden insan 'doctirini amacına ulaşır.
Bilinç- irade ilişkisi bağlamında Hegel'in hukuk felsefesinde soyut hak kavramının momentleri

Bu çalışmanın amacı ünlü Alman düşünür Georg Wilhelm Friedrich Hegel (1770-1831)'in hukuk felsefesinde önemli bir kavram olan soyut hak kavramının, Hegel'in Tinin Görüngübilimi eserindeki özbilinç felsefesiyle kurduğu ilişkiyi açıklamaktır. Hegel'de bilincin öz-bilincin oluşumuna kaynaklık etmesi temelinde yapılacak bir analiz önce bilinçten özbilince geçişi açıklamalıdır. Özbilinç ise toplumsal insanın bir görünümü olarak düşünürün felsefesinde bireyler arası tanınma ilişkisinin temel bir parçasını oluşturmaktadır. Özbilinç ancak diğer özbilinçlerle toplumsal bir düzende buluşan ve onlara kendisini tanıtan şahısların toplumsal yaşama vücut verdiği bir alan olmaktadır. Buradan hareketle toplum birbirlerinin özbilinç olduğunu tanıyan insanların birlikte yaşaması şeklinde anlaşılmalıdır. Hegel'in hukuk felsefesindeki soyut hak kavramı da özgür irade sahibi şahısların mülkiyete sahip olmaları ile form kazanmaktadır. Bununla birlikte mülkiyete sahip olmak ancak bir başka mülkiyete sahip şahsın tanınmasıyla anlam kazanmaktadır. Bu tanınmanın yolu şahıslar arasında yapılacak olan özel nitelikteki sözleşmelerden geçmektedir. Sözleşme şeyler üzerinde iradelerin karşılıklı olarak değiştirilmesi demektir. Bu sözleşmelerde bulunan iradelerin hukukun ereği ile çelişmesi soyut hak kavramının son formu olan haksızlık ve suç formunu oluşturmaktadır. Hegel felsefesinde soyut hak kavramı böylece bilinç, irade ve hak düzleminde ilerleyerek ortaya çıkmaktadır. Çalışma Hegel'in felsefesinde bu hakkın öznesinin birey ve toplum ilişkilerindeki rolünü hukuk felsefesi bağlamında tartışmayı hedeflemiştir.
A step towards reconciliation: Hegel's Antigone and ethical life

Bu tez, Tinin Fenomenolojisi'nin Tin Bölümü'nde Hegel'in, Antik Yunan etik yaşamını tasvir ederken kullandığı bağlamda Sofokles'in Antigone'sine odaklanmaktadır. Hegel, Antik Yunan etik yaşamını Tin'in kendi bilgisine ulaşma yolunda kendi diyalektik hareketiyle çözülen bir uğrak olarak değerlendirirken, bu çözülmenin sebebi olan içsel çelişkileri Antigone aracılığıyla tasvir eder. Bu çelişkilerin aşılması bağlamında Antigone'nin yas tutma edimi merkezi konumdadır. Bu tezin amacı, Hegel'in betimlediği şekliyle Antik Yunan etik yaşamını anlamak ve Antigone'nin bu betimlemede durduğu yeri belirginleştirmektir.
Critique of epistemic externalism and defense of foundationalist internalism

Bu tezin amacı, epistemolojik dışsalcılığın ortaya koyduğu bilme durumunun kabul edilemez olduğunu ve epistemolojik içselciliğin, sahip olduğu tüm ciddi problemlere rağmen öne çıkan seçenek olduğunu ortaya koymaktır. Tezde, kişinin kendi zihin durumuna dair kesin veri sahibi olabilmesinden yola çıkılarak temelcibir içselcilik anlayışı savunulmaktadır. İçselciliğin ciddi problemlerinden bir tanesini oluşturan tümevarımın gerekçelendirilmesi sorununa da LaurenceBonjour'un bu konudaki gerekçelendirici argümanı temel alınarak bir çözüm önerisi getirilmektedir. Bu öneri, tümevarımı kesin olarak değil fakat rasyonel bir seçiminsonucu olabilmek açısından gerekçelendirmektedir.
Çağdaş zaman felsefesinde geçmiş, şimdiki ve gelecek zamanların ontolojik statüsü sorunu

Tez 'Felsefe tarihinde çağdaş dönem analitik zaman felsefesinde tezde 'kip-zamanlar' olarak ifade edilen geçmişş, şimdiki ve gelecek zamanların ve bu zamanlarla zamansal olarak ifade edilen varlıkların ontolojik statüleri tartışması felsefe tarihsel anlamda temel olarak ne amaçla ve ne şekillerde ele alınmıştır. araştırma sorusu üzerinden analitik zaman felsefesi anlayışı çerçevesinde geçmişş, şimdiki ve gelecek zamanların ontolojik statüleri sorununun felsefe tarihi içerisindeki rolü ve önemini belirlemek ve ilgili tartışmaları bir düşünce çerçevesine yerleştirerek felsefe disiplini, zaman felsefesi alanı ve felsefe tarihindeki yerini belirlemek amacındadır. Tez bu tartışmaları genel olarak tarihsel temelleri ortaya çıkarma amacıyla özellikle erken dönem çağdaş zaman felsefesi üzerinden okuyup 'Aydınlanma Projesi' olarak bahsettiği felsefe tarihsel olarak daha çok Locke empirizmini takip eden 'aşkın' olanların yerine 'aşkın olmayan' yapıların genel olarak etkin kılınmasını savunan bir tür empirizm anlayışını, onun ürünü ya da uzantısı olarak gördüğü 'Modern Bilim' ve belirli bir dönem benimsediği 'Bilimci Gerçekçilik' tavrı üzerinden çağdaş zaman felsefesi ile ilgili felsefe tarihsel bir çerçeve oluşturmaya çalıştırmaktadır. Tezin araştırma sorusuna bir cevap sunmak amacıyla incelenmekte olan fikirlerin 'Bu kip-zamanlar ya da bu zamanlarla zamansal olarak ifade edilen varlıklar var mıdır ya da hangileri vardır? sorusuna ne cevap verdiği anlaşılıp yorumlanmaya ve bahsi geçen felsefe tarihsel çerçeveyi oluşturmak amacıyla organize edilmeye çalışılmaktadır.
Yeni bir refah devleti modeline ilişkin temellendirme

İnsanın iyi yaşamı neoklasik gelenekte faydacı bir yaklaşımla açıklanmaktadır. Faydacılığın günümüzdeki şekli ise açıklanmış tercihler kuramıdır. Tezimizde açıklanmış tercihler kuramına dayanan refah ölçütüne eleştiri getirmekteyiz. Alternatif olarak sunduğumuz model ise Aristoteles'e uzanan bir iyi yaşam anlayışıdır. Bu yaklaşım Amartya Kumar Sen ve Martha Nussbaum tarafından ele alınan ve tümüyle Aristotelesçi geleneğe bağlı olan yetenekler ve işlevlilikler tezidir. Tezimizin ağırlığı Sen ve Nussbaum'un açıklamalarından ziyade bu yaklaşımın kökeni olan Aristoteles'tir. Tezimizde, özcü idealist felsefeye bağlı olarak ortaya koyduğumuz iyi yaşam anlayışını, faydacı kurama ve onun nihai şekli olan açıklanmış tercihler kuramına getirdiğimiz teorik ve felsefi eleştirilerle ele aldık. Tezimizde bir refah devleti modeli sunmaktan ziyade, yeni bir refah devleti modeline dayanak teşkil edecek bir alt yapı hazırlamayı amaçladık.
The experience of the ethical and its political consequences in later Heidegger and derrida

çalışmamda etik deneyim kavramını ve politik sonuçlarını tartıştım. Bu bağlamda, Kant etiğinde merkezi bir yer tutan aşkın strateji anlayışını, bu stratejinin dayandığı doğa kanunlarının tabi olduğu nedensellikten farklı, kozmolojik anlamda bir özgürlükten kaynaklanan nedensellik anlayışını ve Heidegger'in bu anlayışa varlıkbilimsel eleştirisini totoliter sonuçlara yol açışı açısından ele aldım. Heidegger'in eleştirisine Derridacı bir yaklaşımın daha demokratik bir politikaya yol açışım ve bu yaklaşımın aşkın olanın aşkınlığım işe yarar kılarak etiğin kökenini kurguyla örtüştürmesinin bütüncül faydacılık ile benzer politik sonuçlar doğurduğunu öne sürdüm.
John Rawls'un siyasal liberalizminde din-toplum ilişkisi

Bu tez bir giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş tezin metodu ve içeriğine aşinalık tesis etmek üzere düzenlenmiştir. Birinci bölüm liberalizmi, sekülarizmi ve seküler bir teori olarak liberalizmi, modernizmi ve modern benliği incelemektedir. Yazar bu bağlamda, genel olarak felsefesi ve yazıları arasındaki sürekliliği kavramak için Rawls'un Adalet Teorisindeki adalet anlayışına odaklanmaktadır. İkinci bölüm, postmodernizm, cemaatçilik ve dinlerin dönüşünü dikkate alarak, Rawls'un dinleri ve iyi-düzenlenmiş toplumdaki konumlarını nasıl gördüğünü ve onları makul/gayr-ı makul olarak nasıl sınıflandırdığını anlamayı hedeflemektedir. Üçüncü bölüm, farklı görüş açılarından, Rawls'un dinler, onların toplum ve siyasetteki konumları ve kamusal alan anlayışına dair düşüncelere ve eleştirilere tahsis olunmuştur. Yazar, özellikle, kamusal akıl ve makuliyet açısından dinlere karşı takınılan dışlayıcı ve kısıtlayıcı tutuma yoğunlaşmaktadır.
Origine de la domination et de la hierarchie chez Murray Bookchin

Bookchin'in tahakküm ve hiyerarşinin kökeni konusunda yapmış olduğumuz araştırma, bu tezin içeriğini oluşturuyor. Murray Bookchin'in tahakküm ve hiyerarşinin kökeni problematiğini tezimizi sekiz bölüm halinde düzenledik. Birinci bölümümüzde kuramsal çerçeve başlığı altında kapitalizm ve doğal yıkım ilişkisi, doğa felsefesinin kaynakları, ekolojik politika, kompleksleşen evren ve evrim, etkin töz-ortak yaşam ve yardımlaşmacılık ile organik düşünce ve mekanik düşünce ayrımı konularını inceledik. Takip eden bölümde Bookchin'in doğal evrim ve toplumsal evrim problematiğine getirmiş olduğu yaklaşım ve bununla birlikte Darwinist evrim yaklaşımına karşı geliştirdiği eleştirel tutum ile birlikte ekoloji, toplum ve hiyerarşi üzerine geliştirmiş olduğu düşünceleri ele aldık. Üçüncü bölümde Toplumsal Ekoloji düşüncesinin insan ve ortam ilişkisinin ele alınışını, Bookchin'in kent kavramı ve bu kavramın tarihselliğine ilişkin tezlerini takdim ettik. Ardından kent ve ulus devlet başlığı altında tahakküm ve hiyerarşinin merkezileşmesini irdeledik. Beşinci bölümde Toplumsal Ekoloji düşüncesi ve çevrecilik arasındaki ayrımları inceleyerek, Bookchin'in Yeni Aydınlanma yöntemi üzerine değerlendirmelerde bulunduk. Sonrasında burjuva sosyolojisi olarak adlandırdığı Marksizm'in genel detayları üzerinde durduk. Takip eden bölümde hiyerarşi ve tahakküm epistemolojilerini inceledik. Sekizinci bölümde ise Bookchin'in teknoloji ve toplum üzerine görüşlerini takdim ettik. Dokuzuncu ve son bölümde ise bir düşünür olarak Murray Bookchin'in bir düşünür olarak etkilendiği ve eleştirel tavır aldığı felsefi gelenek ve filozoflar üzerinde durduk. Sonuç bölümünde ise, araştırmamızın sonuçları üzerine genel değerlendirmelerde bulunduk.
Marx'ın toplum ve siyaset felsefesi temelinde ahlak problemi

Bu çalışmanın amacı, Marx ve Engels'in kendi eserlerinde kısmi olarak atıfta bulundukları ahlaka ilişkin görüşleri temelinde, Marx ve Marksizme ait bir ahlaki görüşün, Marx'ın toplum ve siyaset felsefesi perspektifinde temellendirilip temellendirilemeyeceğini ortaya koymaya çalışmaktır. Bu amaçla çalışmanın birinci bölümünde, genel olarak Marx felsefesi ve Marx'ın temel kavramları üzerinde durulmuştur. Çalışmanın ikinci bölümünde ise, ağırlıklı olarak insan doğası ve insan-doğa etkileşimi üzerinde durulmuş ve bu etkileşim temelinde insanın doğaya yöneliminin ahlaki bağıntıları ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Çalışmanın son bölümünde ise, birinci ve ikinci bölümde elde edilen kavramlar ve yapılan tespitler temelinde, Marx felsefesinde ahlak problemine dair bir temellendirme yapılabilir mi? sorusunun cevapları bulunmaya çalışılmıştır.
Lev Vygotsky'nin bilişsel gelişim teorisi açısından çocuklarda dini gelişim

İnsanların hayatlarında din önemli bir faktördür. Çocuklar küçük yaşlarından itibaren din ile ilgili birçok şeyi öğrenmiş bulunurlar. Genelde dini gelişim psikolojide bilişsel gelişim teorisine göre incelenmektedir. Bunun sebebi bilişsel gelişim teorisinde yer alan zihinsel süreçlerin çocukların dini gelişimlerinde önemli yer almasıdır. Her ne kadar bazı psikologlar çocukların dini gelişiminde iç etkenlerin daha öncül olduğunu söyleseler de çocuklar, hatta yetişkinler bile, hayatın % 90'ını sosyal çevre içerisinde geçirdikleri, büyüdükleri için çalışmamızın konusu olan L. S. Vygotsky'ye göre, onların dini gelişimlerinde dış etkenler daha etkili olmaktadır. L. S. Vygotsky'ye göre daha önceki araştırmalarda çocukların bilişsel ve dini gelişimlerinde sosyal çevreye gereğinden daha az önem verilmiştir. Bunları göz önünde bulundurarak L. S. Vygotsky'nin düşüncelerini belirtmek amacıyla çalışmamızı Giriş ve üç bölümden oluşturduk. Giriş bölümünde araştırmanın konusu, amacı, önemi, araştırma yöntemi, varsayımları, sınırları açıklanmaktadır. Birinci bölüm teorik çerçeveden oluşmaktadır. Bu bölüm içerisinde gelişimin tanımı, dönemleri, bilişsel gelişimin tanımı ve çocuklukta onun gelişim sürecine değindikten sonra dini gelişim tanıtılmıştır. Bu süreç içerisinde konu ile ilgili bazı kavramlara da değinilmektedir. İkinci bölümde Vygotsky'nin biyografisi ve eserleri hakkında kısa bilgiler verdikten sonra Piaget'in düşüncelerine yapılan eleştirileri, Vygotsky'ye göre biliş süreçleri ve Vygotsky tarafından çocuğun zeka gelişim sürecinde önemli gördüğü sosyal, toplumsal ve kültürel yapıları açıklanmaktadır. Üçüncü bölümde Vygotsky'nin görüşlerinden elde ettiğimiz bilişsel gelişimi ile yola çıkarak 3-12 yaş çocuklarda dini gelişimini açıklamaya çalıştık. Vygotsky'nin yaptığı çalışmalarından elde ettiğimiz konularda bulunduğu fikirleri değerlendirerek dini gelişimin nasıl geliştiği açıklanmaktadır.