turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
19. ve 20. yüzyıl İstanbul türbeleri

Türbe, İslam dünyasına Türkler tarafından tanıştırılıp geliştirilerek yaygınlaştırılan bir yapı tipidir. Kaynağı Orta Asya çadır geleneğine dayanmaktadır. Lale Devri'nden itibaren Osmanlı Sanatı 'Batılılaşma Süreci' içerisine girmiş ve Batılılaşma hareketleri bütün mimari eserleri etkilediği gibi türbe mimarisini de etkilemiştir. Bu devirde Barok ve Ampir üslubun açıkça görüldüğü eserler inşa edilmiştir. 18. yy'dan itibaren yapılarda Barok etkiler görülürken 19. yy sonlarında Türk Neo-Klasik özelliklerini de görmek mümkün olmuştur. Batılılaşma hareketleri dönem yapılarını hem plan hem de mimari ve süsleme açısında etkilemiştir. Bu kapsamda Mimari unsurlar olarak sütun başlıkları korint tarzından ilham almıştır. Kemer formları genellikle yuvarlak tutulmuş ve Barok özellikler olarak 'S' şeklinde kıvrımlar, çoklu profiller, münhani hatlar, görülmektedir. Süsleme unsurları daha abartılı bir şekilde ele alınmıştır. 19. ve 20. yy'a ait türbe mimarisini inceleyen bu çalışmada yapıların tek tek üslup analizleri yapılmaya çalışılmış ve birbirleriyle olan ilişkileri incelenmiştir.
Implementing a disaster risk management model for infrastructure under earthquake risk in İstanbul

DEPREM TEHDİDİ ALTINDAKİ İSTANBUL ALTYAPI SİSTEMİ İÇİN BİR AFET RİSK YÖNETİM MODELİ UYGULAMASI Özellikle son yirmi senedir artış eğilimi gösteren doğal afetlere bağlı kayıplar, afet risk yönetimi konusundaki bilimsel araştırma ve uygulamaların gelişerek yayılmasını hızlandırmaktadır. Doğal tehditlerin gerçekleşmeleri halinde ortaya çıkacak kayıpları azaltmak amacıyla etkin yöntemler ve stratejiler geliştirilmesi çok yönlü bir afet risk yönetim modelinin izlenmesiyle sağlanabilir. Ana hatlarıyla afet risk yönetim modelleri üç aşamadan oluşurlar. Bu aşamalar sırasıyla riski tanıma, riski ölçme/değerlendirme ve riski iyileştirme evreleri olarak adlandırılabilir. Bu çalışma kapsamında, İstanbul'da deprem tehdidi altındaki kentsel altyapı sistemi için uygun bir risk yönetim modeli uygulaması amaçlanmaktadır. Riski tanıma evresinde öncelikle riskin gerçekleşmesine yol açan temel neden olan deprem, Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü tarafından geliştirilmiş olan, Marmara fay hattı üzerinde moment büyüklüğü yedi buçuğa eşit bir deprem senaryosu kullanılarak tanımlanmaya çalışılmıştır. Riske maruz kalacak altyapı tesislerini ve bunların tanımlayıcı özelliklerini ihtiva eden envanter çalışması da birinci aşama kapsamında gerçekleştirilmiştir. Riski ölçme ve değerlendirme evresinde altyapı tesislerinde deprem sonucu beklenen ortalama hasar oranlan, Applied Technology Council tarafından geliştirilmiş hassasiyet eğrileri kullanılarak hesaplanmıştır. Bu hesaplara dayanarak, fiziki hasara bağlı direkt ve dolaylı ekonomik kayıplar tahmin edilmiştir. Üçüncü aşama, riskin iyileştirilmesi yöntemlerinin tespit edilmesidir. Önemli bir risk iyileştirme yöntemi olan altyapı tesislerin güçlendirilmesi konusu ile ilgili olarak fayda - zarar analizi gerçekleştirilmiştir. Ayrıca riskin finansal etkisini azaltmayı amaçlayan risk transfer mekanizmaları irdelenmiştir. Risk değerlendirme aşamasında yapılan hesaplar neticesinde, deprem senaryosunun gerçekleşmesi halinde yaklaşık bir milyar dolarlık fiziki kayıp ve 5.8 milyar dolarlık dolaylı kayıp tahmin edilmiştir. Fayda - zarar analizi, ortalama olarak tesislerin güçlendirilmesine yapılacak bir dolarlık yatırıma karşı direkt ve dolaylı kayıplarda toplam üç dolarlık azalma gerçekleşeceğini göstermiştir. İlaveten geleneksel sigorta ve afete endeksli bonolar incelenmiştir.
Terkos gölü ve havzasının hidrojeoloji incelemesi

Terkos gölü havzasının hidrojeoloji incelemesini kapsayan bu çalışmada, bölgedeki yapısall unsurların anlaşılması için 1/50000 ölçekli topografya haritası üzerinde, litolojik birimler ayırtlanmıştır. Istranca masifinin doğal bir geçirimsiz bariyer oluşturması nedeniyle, Terkos gölü ve Istrancadere havzası olarak iki kısımda incelenmiştir. Her iki havza için yıllık ortalama yağış, buharlaşma, akım miktarları çeşitli yöntemlerle hesaplanmıştır. Yağış, Istranca deresi havzasında 965.6- 844 mm arasında, Terkos gölü havzasında 673- 703 mm arasında değişir. İnceleme alanında, yağışlı dönem 5 yıl, kurak dönemin de 2 yıllık periyotlar halinde tekerrür ettiği görülür. Havzadaki yıllık buharlaşma 302 -805mm arasında değişir. Istranca deresinin yıllık ortalama akımı 2 m3/s, buna karşılık Terkos gölü giriş akımı 5.5 m3 I s dir. İnceleme alanında Ergene formasyonu, alüvyon ve kumullar geçirimli; Belgrat formasyonu ve üzerinde Terkos gölünün yer aldığı Sazlıdere formasyonu yerel geçirimli birimleri oluştururlar. İnceleme alanındaki en iyi akifer karstik bir özelliğe sahip olan Kırklareli formasyonudur. Kumulların geçirimliliği araştırılmış, sınırlı da olsa su kaçaklarına neden olabileceği kanısına varılmıştır. Çevre kirliliğinin su kalitesini belirleyici fiziksel ve kimyasal parametrelere etkisi araştırılmış; bunun önemli boyutlara ulaşmadığı kanaatine varılmıştır.
Stratejik mekansal planlama yaklaşımı üzerine bir araştırma: İstanbul örneği

Bu çalışma ülkemizde stratejik mekansal planlama yaklaşımına geçiş sürecini İstanbul örneğinde incelemek ve değerlendirmek amacı ile yapılmıştır. Bu amaçla öncelikle stratejik mekansal planlama kavramı tanımlanmıştır ve diğer planlama türleri ile stratejik planlama arasındaki farklar ortaya konmuştur. Daha sonra farklı ülkelerden stratejik planlama deneyimleri incelenmiştir. Son olarak İstanbul Kurumsal Stratejik Planı, Çevre Düzeni Planı (100000 Ölçekli) ve Nazım İmar Planı (25000 Ölçekli) incelenmiş ve bu planlar Stratejik Planlama yaklaşımı açısından değerlendirilmişlerdir. Çalışma göstermiştir ki;Ülkemizde Avrupa Birliğine uyum yasaları çerçevesinde çıkartılan kurumsal stratejik plan yasası, mekansal odaklı stratejik plan kararları üretilmekte yetersiz kalmaktadır. Mekansal Stratejik planlamaların dayandığı temel bir stratejik mekansal planlama modelimiz bulunmamaktadır. Ayrıca gerek belediyeler tarafından hazırlanan stratejik planlar gerekse merkezi yönetim tarafından hazırlanan stratejik planların birbirleri ile koordine olabilecekleri bütünleşmiş bir yapı mevcut değildir. Stratejik planlama yaklaşımının sunulan biçimiyle bir kalıp olarak değil, acelecilikten uzak bir içerikle ülkemizin özgün koşullarına uygulanarak kamu yönetimi ve mekanın planlanması alanına dahil edilmesi gerekmektedir. Ayrıca yasal düzenlemede Kamusal Stratejik Planın zorunlu hale getirilmesine karşın, bu planın hiyerarşisi içerisinde, alt birimlerin yapmasının gerekli olduğu Stratejik Mekansal Planlama süreci açık ve net olarak tanımlanmamıştır. İstanbul gibi işlevsel planlama sınırları il sınırlarını aşan, çok büyük kentleşme sorunları bulunan, doğal ve kültürel değerleri tehdit altında olan ve başta deprem olmak üzere afet riskine yüksek düzeyde maruz kalan bir metropolün; üst ölçekli mekansal strateji planından, kentsel tasarım ölçeğine kadar bir bütün olarak ele alındığı, şeffaf, geniş katılımlı, işbirlikçi ve devamlılığı olan bir planlama örgütüne ihtiyacı olduğu tartışılmaz bir gerçektir. Bu durumlar göz önüne alındığında İstanbul'a özgü bir stratejik mekansal planlama anlayışının geliştirilmesi gerekmektedir.
Edoardo de Nari konutları ve bezemeleri

Osmanlı Devleti için değişim yüzyılı olarak da anılan 19. yüzyılda yabancı mimarların da etkin rol oynadıkları görülür. Bu çalışmada, İstanbul'da yaşamış olan levanten mimarlar ele alınıp bu mimarlardan Edoardo De Nari'nin hayatı yapılarıyla birlikte incelenmiş, konut yapılarında tercih ettiği plan tipleri, cepheler ve tezin adına uygun olarak özellikle iç ve dış bezemeleri detaylı olarak ele alınarak, Edoardo De Nari'nin konut dışında kalan yapılarındaki bezemeler ile karşılaştırılmış ve Edoardo De Nari'nin yapılarındaki bezemenin yapıldığı dönemdeki bezeme anlayışı içindeki yeri irdelenmiştir. Birinci bölüm giriş bölümü olup, çalışmanın amacı ve kapsamının anlatıldığı bölümdür. İkinci bölümde ise on dokuzuncu ve yirminci yüzyıllardaki Osmanlı Mimarisi hakkında genel bilgi verilerek dönemin İstanbul'unda mimarlık ortamına değinilmiş ve bu dönemde İstanbul'da yaşamış İtalyan Levanten mimarlar yapılarıyla birlikte irdelenmiştir. Çalışmanın ana konusu olan Edoardo De Nari'nin hayatı ve yapıları da bu bölümde incelenmiştir. Edoardo De Nari'nin konut yapılarının ele alındığı üçüncü bölümde ise De Nari'nin tespit edilmiş 16 adet konut yapısı katalog şeklinde değerlendirilmiştir. Bu yapılar İstanbul'un Beyoğlu, Şişli, Beşiktaş, Bakırköy ve Adalar ilçelerinde bulunmaktadır ve dönem olarak 1905- 1950 yılları arasına tanıklık eder. Çalışma kapsamında, aralarında günümüzde Sakıp Sabancı Müzesi olarak bilinen Prens Mehmet Ali Hasan Köşkü'nün de yer aldığı konutlardan, kaynaklarda bilinen 16 tanesinin, tek tek yerine gidilip fotoğraflanarak, adresi, planları, mimari özellikleri ile rölöve, özgün proje ve eski-yeni fotoğrafları ile iç-dış bezeme detayları ve bir açıklama metninin üzerinde yer aldığı katalogları hazırlanmıştır. Dördüncü bölümde katalogları hazırlanan konut yapıları değerlendirilmiştir. Genel bakışta dönemin konut tipolojisinden çok da bağımsız olmadığı incelenen yapıların, planda her iki hollü ve koridorlu plan tiplerini kullanıp, cephede ise 'Türk Evi' kavramından çok da uzaklaşmayıp geniş saçaklara, çıkmalara kendi yorumunu kattığı tespit edilmiştir. Ayrıca Edoardo De Nari'nin bu yapılarla ilgili özgün çizimleri incelendiğinde, De Nari'nin merdiven korkuluğundan pencere detaylarına, kapılardan peyzaj projesine kadar yapı ve çevresinin her detayı ile ilgilendiği ve çizimlerde resimdeki yeteneğini de ortaya koyduğu görülmektedir. Beşinci bölüm sonuç bölümü olup çalışma boyunca elde edilen fikirler toparlanıp değerlendirme yapılmıştır. İncelemeler sonunda De Nari'nin konut yapıları ve yapılarında uyguladığı bezemelerin dönemdeki yeri tespit edilmiştir.
Türkiyede sağlık turizminin durum analizi: istanbuldaki sağlık yöneticilerine yönelik bir çalışma

Günümüzde yıldızı parlamakta olan sağlık turizmi binlerce yıllık tarihe sahiptir. Sağlık turizmi, tıbbi tedavinin alınması, termal kaynakların kullanılması, rehabilitasyon hizmetlerinin ve kişilerin kendilerini iyi ve sağlıklı hissetmesini sağlayan hizmetlerin giderek artmasına paralel olarak ülkemizin potansiyeli dikkate alındığında önemli fırsatlar sunmakta ve pazar ekonomisinin dikkatini çekmektedir. Sağlık turizmi; kişilerin her türlü sağlık hizmetini almak amacıyla bir ülkeden başka ülkeye gitmeleridir. Sağlık turizmi, medikal turizm, termal turizm ve ileri yaş-engelli turizmi olarak sınıflandırılmaktadır. Son yıllarda dünya nüfusunun giderek yaşlanması, kronik hastalıkların artması, yüksek maliyetlerin yanı sıra kendi ülkelerindeki tedavi hizmetlerinin uzun bekleme süreleri kişileri yurt dışında hizmet almaya yöneltmekte ve bu taleplerdeki artış sağlık turizminin giderek önem kazanmasını sağlamaktadır. Bu çalışma tüm sağlık turizmi hizmetlerinin asgari ölçüde sağlaması gereken kalite standartlarının belirlenmesi ve buna yönelik hazırlanmakta olan mevzuat çalışmalarına katkı sağlaması ve İstanbul ilindeki özel hastane yöneticilerine yöneltilen anket soruları ışığında mevcut durum tespiti yapılarak, sağlık turizmi kalite standartlarının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmaya katılanların anket sonuçlarına göre, kurumlarına gelen yabancı uyruklu hastaların çoğunlukla Libya, AB Ülkeleri, Irak, Asya ülkeleri, Suriye ve Balkan Ülkeleri'nden geldiği görülmektedir. Katılımcıların beyanına göre yabancı uyruklu hastalar sağlık kurumunu tercih ederken %23'ü ''kaliteli hizmet sunumu'', %14,9'u 'kendi ülkelerinde tedavinin pahalı olması', %13,2'si, 'hekim başarısı', %12,1'i 'hastanenin konumu', %10,9'u 'hasta memnuniyeti', %8'i 'personel kalitesi', %1,9'u 'hastanenin tanıtımına yönelik çalışmalar, %2,3'ü 'güvenilirlik' kriterlerini göz önünde bulundurmaktadır. Yapılan bu çalışma sonucunda sağlık turistlerinin kurum tercihinde en büyük rolü kalitenin oynadığı, aynı zamanda hizmet kalitesinin artması ile hasta memnuniyetinin de artacağı ortaya çıkmıştır. Bu yönü ile tüm sağlık kurumlarını kaliteli hizmet vermeye ve akreditasyona teşvik edeceği düşünülmektedir.
Klasman hakemleri ve il hakemlerinin sürat ve sıçrama performansları arasındaki fark, İstanbul örneği

Sunulan çalışmanın amacı, görev yaptıkları müsabakaların sayısı ve zorlukderecelerinde farklılıklar olmasıyla birlikte antrenman özelliklerinin benzerlik göstermesi bağlamında, farklı klasmanlarda görev alan hakemlerin sürat ve sıçramaözellikleri arasındaki farklılıkların ve benzerliklerin değerlendirilmesidir. Yapılan çalışma aracılığıyla İl ve Klasman Hakemlerinin sürat ve sıçrama yeterliliklerininbelirlenerek karşılaştırılması ve çabuk oynanan futbol müsabakalarında futbolcularkadar hakemlerin de süratli müsabakalara ayak uydurması için ne derece sürat ve sıçrama özelliklerini geliştirmeleri gerektiği hususu ortaya çıkmıştır. Sunulan çalışma KH'leri ve İl hakemlerinin sürat ve sıçrama özelliklerinin belirlenmesi ve karşılaştırılmasına yönelik gerçekleştirilmiştir. Bu bağlamda, İstanbul iline bağlı aktif hakemlik görevi yapan 41 Klasman ve 41 İl hakemi çalışmaya dahil edilmiştir. Katılımcılar sprint testleri (20 m, 30 m), T' testi çeviklik ve sıçramatestlerine katılmışlardır. Testler 4 ayrı günde, en az 2 gün arayla gerçekleştirilmiştir. Yukarıda belirtildiği üzere hakemler üzerinde yapılan ve müsabaka doğrultusunda uygulanan çalışma sonucunda KH'leri ve İH'leri arasında fark olmadığı görülmektedir.
Son dönem İstanbul karakolları Anadolu yakası ve Büyükdere Topçu Karakolu

Osmanlı İmparatorluğu'nün kuruluşundan yıkılışına kadar geçen sürede, devlet teşkilatının önemli bir birimi olan emniyet kurumu çeşitli değişiklikler, gelişmelerle Cumhuriyet Türkiyesi'nin de devlet yapısında, toplum yaşantısının sosyal gereği olarak her zamanki yerini korumuştur. Bu kurumun görev yapılan mimari anlamda incelenerek tez çalışması gerçekleştirilmiştir. Tez çalışmasının ikinci bölümünde, öncelikle emniyet kurumunun tarihçesi incelenmiştir. Osmanlı Devlet teşkilatı, imparatorluk sınırlan içerisinde emniyet ve asayişi sağlamak için askeri teşkilatının çeşitli birimlerini yetkili kılmıştır. Emniyetten sorumlu birimler kendilerine ait önceleri kulluk, sonra karakolhane, günümüzde de karakol kelimesiyle ifade edilen resmi binalarda görev yapmışlardır. Üçüncü bölümde, bu yapılar grubunun belgelenmesi çalışmalarında başvurulan yazılı, görsel kaynakların genel bir değerlendirmesi yapılmış ve karakollann bu belgelerde ne seklide yer aldıkları incelenmiştir. Dördüncü bölümde, 19. yy İstanbul Karakollan'nın genel bir değerlendirmesi yapılmıştır. Karakollann İstanbul'un mimari dokusundaki yeri, diğer yapılarla ilişkileri, kentin nüfusu, Tanzimat sonrası yapılan düzenlemelerin bu binalar üzerindeki etkileri ve dönemin mimari üsluplan gözden geçirilerek, karakollann mimari özellikleri araştırılmıştır. Tez çalışmasının beşinci bölümünde, Anadolu Yakası'nda yapılan karakollar, S günümüzdeki ilçe sınırlan dahilinde Beykoz, Üsküdar, Kadıköy ve Adalar olmak üzere dört ilçeye ayrılmıştır. Mevcut olanlar ve olmayanlar, belgeleriyle detaylı bir şekilde araştırılmış, bir kısım karakol için katalog açılarak çeşitli bilgiler işlenmiştir. Altıncı bölümde, Anadolu Yakası Karakollan'ndan elde edilen bilgiler, katalog düzenine göre tablolara dökülmüş ve genel bir özeti çıkarılarak, istatistik çalışması yapılmıştır. Yedinci bölümde ise, günümüzde mevcut karakollann tespitine çalışılmış, bu yapıların tescil ve kullanım durumlan araştırılmıştır. Karakollann korunma ve restorasyon çalışması sırasında yapılan uygulamalar değerlendirilmiş, bu tarihi yapıların yaşatılması için yapılması gereken çalışmalara değinilmiştir. Tez çalışmasının sekizinci bölümünde, 19 yy karakollarının son dönem Osmanlı Mimarisi'nde önemli bir yer tutan yapılar grubu olduğu vurgulanarak, bunların belgelenmesi, korunması ve onarımı üzerinde durulmuştur. Emniyet kurumunun devlet teşkilatındaki öneminin ve karakolların mimari kimliklerinin sergileneceği bir müzenin kurulması girişimlerinin gerçekleşmesi gerektiği belirtilmiştir. Dokuzuncu bölümde ise, son dönemin mimari üslubunu yansıtan; kargir olarak yapılmış Büyükdere sırtlarındaki Topçu Karakolu'nun rölöve, restitüsyon ve restorasyon projeleri hazırlanarak, örnek bir uygulama yapılmıştır. Çalışma, mimari birikimimizde önemli bir yeri olan karakol yapılarından birinin, yeni bir işlev verilerek yaşatılması içermektedir.
The 1720 Imperial Festival in istanbul: Festivity and representation in the early eighteenth-century Ottoman Empire

Bu tez, 1720 yılında İstanbul'da Sultan III. Ahmet (r.1703-1730) döneminde düzenlenen sünnet şenliğini konu almaktadır. Bu çalışma bütünsel bir yaklaşımla ele aldığı şenliğin farklı yönlerine odaklanarak Osmanlı tarihi çalışmalarındaki en kapsamlı şenlik araştırmasını ortaya koyma iddiasındadır. Bu çalışma, şenliğin düzenlenmesinin ardındaki ideolojik boyutu irdelerken aynı zamanda şenliğin nasıl planlandığını ve ne şekilde temsil edildiğini açığa çıkarmaktadır. Bu tez ele aldığı konuyu bütünsel bir yaklaşım ile incelemesi sebebiyle tarih, sanat tarihi ve performans çalışmaları dallarına ait kavramsal ve metodolojik yaklaşımları kullanmaktadır ve bu sebeple konuya disiplinler arası bir çerçeve sunmaktadır. Bu çalışma ilk kez ortaya çıkarılan geniş bir arşiv kaynağına dayanmakta ve bu belgeler, kodikoloji, ikonografi ve anlatı yönünden incelenen şenliğe ait yazılı ve görsel kaynaklarla birlikte değerlendirilmektedir. 1720 şenliğini oluşturan unsurların ve şenliğin temsilinin detaylı bir şekilde incelenmesi bu şenliğin planlanma ve organize edilme aşamalarının ardında yatan bilinmeyen sosyal, ekonomik boyutu ve maddi kültürü açığa kavuşturmaktadır. Bu inceleme Osmanlı bürokrasisinin şenlik vesilesiyle saray dışındaki maddi ve insan kaynaklarını nasıl kullandığını ortaya çıkarırken aynı zamanda şenliğe katılan farklı tabakalara mensup insanları ele alması sebebiyle, şenliğin çarpıcı sosyal boyutunu da gözler önüne sermektedir. Bu yönüyle çalışma, Osmanlı'da sarayın düzenlediği şenlikler için söz konusu olan merkeziyetçi bakış açısını tartışmaya açmaktadır.
İstanbul'da Orta Dönem Bizans kiliselerinin doğu cepheleri

İstanbul lıristiyanlık tarihi için Kudüs ya da Iloma kadar önemli bir şehir olmuştur. Bu önem Bizans devletinin başkenti olması nedeni iledir. Başkent farklı dönemlerde farklı mimari formların yaratıldığı yer olmuştur. Bu dönemler içerisinde en önemini lir inden biri de 'İkinci' Altın Çağ' olarak adlandırılan Urtu dönem olmuştur. Bu dönemde halcim güç olan kilisedir. Kilise formları da kilisenin istediği biçimde olmuştur. Ancak kiliselerin farklı cephelirde farklı değişiklik ve gelişimler olmuştur. Doğu cephesi de gerek litürjik gerekse sembolik olarak en önemli bölümlerden biridir. Bu cephe süslemenin en az kullanıldı jı ancak mimari elemanların süsleme elemanları gibi kullanıldığı bir bölümdür. Bu cephede Orta döneme özgü karakteristik bir eleman olarak üçüz pencere ve nişlerin kullanımını görmekteyiz. Başlangıçta Erken döneme bağlı olan mimarlar zamanla kendi formlarını yartmışlardır. Ancak bu mimar ve sanatçı grupları arasında bazıları yenilikçi iken bazıları ise daha muhafazakar olmuşlardır. Bunun sonucunda da cephelerde farklı görüntüler ortaya çıkmıştır. Fakat genel olarak Orta dönemde başkent kendiae özgü desen ve formlar yarutmağa devam etmiş ama azalan etkisi nedeniyle bu formlar eyaletler tarafından daha az kullanılır olmuştur.
İstanbul Gümrüğü (1750-1800): Teşkilat ve ticaret

İstanbul Gümrüğü (1750-1800): Teşkilat ve Ticaret başlığını taşıyan bu çalışmada İstanbul Gümrüğü, mali bir teşkilat ve İstanbul'da ticaretin bir göstergesi olmak üzere iki ana noktadan açıklığa kavuşturulmaya çalışılmıştır. Mali teşkilat olarak, İstanbul şehir içi, Marmara, Karadeniz ve Adalar Denizi bölgelerinde bulunan kara ve deniz gümrüklerini kapsayan gümrüğün bileşenleri, yönetimi, yöneticisi olan gümrük emininin görevleri, personeli, gümrük vergisi başta olmak üzere gelir kaynakları, mali büyüklüğü ve hazineye gümrük gelirlerinin aktarılış biçimleri arşiv kaynakları üzerinden ortaya konulmuştur. İstanbul'da ticaret, şehirde Osmanlı ülkesi ve yabancı ülkelerle yapılan ticaretten kaynaklanan gümrük hasılatları ve ticarete konu olan mallar bakımından değerlendirilmiştir. İstanbul'da ticarete konu olan mallar, mal kalemleri itibarıyla ve İstanbul'a Osmanlı ülkesinden ya da yabancı ülkelerden ithal edilme ve İstanbul'dan ihraç edilme özelliklerine göre tespit edilerek İstanbul'un ticari olarak nasıl bir kent olduğu üzerinde durulmuştur. Gümrük hasılat verileri, gümrük noktalarında gerçekleşen ticaretin hacmine ve farklı gümrüklerdeki hasılatlarla karşılaştırıldığında, ticaretin ve ticaret yollarının yoğunlaşma alanlarına dair fikir verebilmektedir. İstanbul'daki ikisi deniz, ikisi kara olmak üzere dört gümrük merkezinin tespit edilen hasılat rakamları, İstanbul'da ticarette bu kanalların ağırlığını belirlemeye imkan tanımıştır. Muhtelif yıllara ait yıllık toplu ve müstakil gümrük hasılatları ise ticarette uzun dönemli eğilimlere ve bunların sebeplerine dair değerlendirme yapmaya fırsat vermiştir.
Haldun Taner'in kitaplaşmış eserlerinde İstanbul

Tezimizin ilk amacı Haldun Taner'in eserlerinde geçen XX yüzyılın İstanbul'unu ve İstanbul hayatını araştırıp göstermektir. Yazarın bütün kitaplaşmış eserleri okundu. Birinci bölümde İstanbul'un semtleri, ikinci bölümde İstanbul'un içi, üçüncü bölümde İstanbul'da yaşayan tipler, dördüncü bölümde İstanbul ve İstanbul Türkçesi, İstanbul'daki değişimler ve mevsimler anlatıldı. İstanbul pek çok yazarın konusu olmuş bir şehirdir. Biz burada Haldun Taner'in İstanbul'unu tespit etmek istedik. Taner, bir İstanbul yazarı olmasa da İstanbul'da yaşananlara kayıtsız kalmamıştır.
Şehir içi otel restoranlarının tasarım ilkelerine bir yaklaşım ve İstanbul'daki uygulamaların irdelenmesi

'Şehir içi otel-restoranlarının tasarım ilkelerine bir yaklaşım ve İstanbul'daki uygulamaların irdelenmesi' konulu yüksek lisans tezi; otel kavramım inceledikten sonra; şehir-içi otel-restoranlarının tasarım prensipleri hakkında geniş bir incelemeye yer vermiştir. Bu incelemeler sonunda İstanbul'daki bazı otellerin restoranları araştırılarak daha sonra yapılabilecek çalışmalara kaynak olması amaçlanmıştır. Tez giriş ve onu izleyen üç bölümün ardından gelen sonuç bölümünden oluşmaktadır. Giriş bölümünde çalışmada ele alınan konunun önemine değinilip, ulaşılmak istenen amaç belirtilmiştir. Birinci bölümde öncelikle otel kavramı ele alınmıştır. Otelin tarihçesi, sınııflandırılması ve konumuz olan şehir-içi otelleri ile ilgili açıklamalar yapılmıştır. İkinci bölümde otellerdeki restoran kavramı ele alınmıştır. Şehir-içi restoranlarının gelişimi ve çeşitleri açıklanmıştır. Daha sonra, restoran mekanının tasarımlama ilkeleri ele alınmıştır. Üçüncü bölümde İstanbul içindeki otellerin restoranları incelenmiştir. Ayrıca otel ana ve spesiyal restoranları karşılaştırmalı tablosu yapılmıştır. Sonuç bölümünde ise, ele alman örnek otel-restoran mekanlarının ortak ve ayrılan özellikleri ele alınmış ve ortaya çıkan problemlere çözümler getirilmeye çalışılmıştır.