turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Hukukun maddi kaynağı olarak toplumsal gereksinimler: 'Kürtaj Yasası' örneği

Hukukun kökenine ilişkin tartışmalarda, toplumsal gereksinimlerin hukuk yaratma sürecindeki etkisi önemli bir yer tutmaktadır. Türkiye'deki hukuk kuralları oluşturulurken 'Kürtaj Yasası' olarak bilinen 1983 tarihli Nüfus Planlaması Hakkındaki Kanun incelenmesi gereken ilginç bir örnek olarak karşımıza çıkmaktadır. Kürtaj Yasası incelenirken, kürtaja ilişkin tartışmaların, yoğun olarak nüfus, din ve haklar bağlamında yapıldığı görülmektedir. Nüfus politikaları, kürtajın bir aile planlama yöntemi olarak görülmesi nedeniyle, kürtaj yasalarının oluşumunu büyük ölçüde etkilemektedir. Türkiye'de de kürtajın yasallaşması, nüfus politikaları sonucu gerçekleşmiştir. Din, toplumsal kuralların oluşumunda ve toplumsal gereksinimlerin belirlenmesinde önemli bir etkiye sahiptir. Türkiye'de de kürtaj yasallaşırken sık sık dini referanslar kullanılmıştır. Dünyada kürtaj sadece nüfus politikaları ve din bağlamında ele alınmamıştır. Özellikle Avrupa ve Amerika'da kürtaj bir hak mücadelesi olarak varlık göstermiştir. Bu nedenle tezde, kürtajın yasaklanmasına veya serbest bırakılmasına ilişkin tartışmalar nüfus, din ve haklar bağlamında incelenmeye çalışılmıştır.
Borçlar Hukukunda kesin hükümsüzlük yaptırımının amaca uygun sınırlama yöntemi ile daraltılması

Bu çalışma, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Özel Hukuk Anabilim Dalı'nda doktora tezi olarak hazırlanmıştır. Çalışmamızda borçlar hukuku çerçevesinde kesin hükümsüzlük yaptırımının hukuki sonuçlarının, amaca uygun sınırlama yöntemi ile daraltılması konusu incelenmiş ve ilk bölümde bu yöntemin doktrinde yer alan esnek hükümsüzlük ve kendine özgü geçersizlik görüşleri ile bağlantısı araştırılmıştır. İkinci bölümde hükmün amaca uygun sınırlanmasının hukuki dayanağı incelenmiş ve bu yöntemin doğrudan Türk Medeni Kanunu'nun 1. maddesine dayandırılarak hakimin hukuk yaratma yetkisine dahil olduğu tespit edilmiştir. Üçüncü bölümde öncelikle genel hatları ile sözleşmenin geçerlilik unsurlarına değinilmiş ve ardından geçersizlik hallerine uygulanacak kesin hükümsüzlük yaptırımının amaca uygun sınırlamaya tabi tutulup tutulamayacağı incelenmiş ve sonuç olarak yeni bir hükümsüzlük türü yaratılmaksızın da, hükmün anlam ve amacı doğrultusunda, hakimin hükümde yer alan örtülü boşluğu amaca uygun sınırlayarak, somut olaya kesin hükümsüzlüğün katı sonuçlarını uygulamayabileceği tespit edilmiştir.
Afrika'da işlenen uluslararası suçlar ve uluslararası yargı

Uluslararası Ceza Mahkemesi, soykırım suçları, insanlığa karşı suçlar, savaş suçları ve saldırı gibi uluslararası toplum tarafından kınanmış en ciddi uluslararası suçları işleyen bireyleri yargılamak için kurulmuş uluslararası bir ceza mahkemesi kurulmuştur. Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin kuruluş amacı, uluslararası suçlarla mücadelede uluslararası düzeyde örnek bir adalet sağlamak, bu tür suç mağdurlarının zararını gidermek, uluslararası düzeyde sosyal değerleri ve bireysel dürüstlüğü güçlendirmek, uluslararası suçlar konusunda günümüz nesillerini eğitmek ve en önemlisi de gelecekte muhtemel bu tür insani çöküşleri önlemek ve cezasız kalmayacağı inancını yerleştirerek insanları vazgeçirmektedir. Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin kuruluşu, hukukun üstünlüğü ve insan haklarının gelişimi yönünde atılmış önemli bir adım ve gelecek nasillere bir ümit kaynağı olarak değerlendirilmektedir. Bu çalışmada, Afrika'da işlenen Uluslararası Suçlar ve Uluslararası Ceza Divan'nın yargı yetki suç erisine giren soykırım suçları, insanlığa karşı suçlar, savaş suçları ve saldırı suçlarını işleyen bireylerin cezai sorumluluğu genel olarak uluslararası hukuk, özel olarak da uluslararası ceza hukuku açısından incelenmiştir.
Anayasa Mahkemesi kararları ışığında anayasal vergilendirme ilkeleri

Vergi, toplumsal hayatı yakından ilgilendiren en önemli unsurlardan birisidir. Topluma hizmet eden devlet, bu hizmetler sonucu yapmış olduğu harcamaları vergiler ile finanse etmektedir. Bu noktada devletin topluma başvurmasının ardındaki dayanak ise, egemenlik gücünden kaynaklanan vergilendirme yetkisidir. Vergilendirme yetkisinin kullanımı, vergiler kişi ve toplumu yakından ilgilendirdiğinden dolayı belirli ilke ve şartlar dahilinde olmaktadır. Anayasal vergilendirme ilkeleri, vergilendirme yetkisinin kullanımı konusunda yasama organının sınırlarını çizen genel bir çerçeveyi ifade etmektedir. İlkeler ile kanun koyucu, kişiler üzerinde bir mali külfet oluştururken bu ilkeleri dikkate almak zorunluluğundadır. İlkelerin varlığı topluma hem mali ve hem de hukuki bir güvenlik oluşturmakta iken, aynı zamanda kanun koyucu da sınırlandırılmaktadır. Bir vergi kanununda Anayasal vergilendirme ilkelerinin ihlali söz konusu olduğunda ise, denetim mekanizması olarak Anayasa Mahkemesi devreye girmektedir. Çalışmada öncelikle Anayasal bir ödev olarak vergi ve vergilendirme yetkisi kavramlarına yer verilmiş ve bu kavramların günümüz Türkiye ve karşılaştırmalı anayasa hukukundaki görünümü ortaya konulmuştur. Ardından, araştırmanın asıl konusunu oluşturan vergilendirme ilkeleri hukuki ve teorik temelleriyle açıklanmış; 2'nci bölümde bu ilkelerin geçmişşten günümüze kadar olan tarihi gelişim süreci değerlendirilmiştir. 3'üncü bölümde ise Türk Vergi Hukuku'na hakim olan Anayasal vergilendirme ilkeleri, Anayasa Mahkemesi'nin kararları dikkate alınarak değerlendirilmiş ve ilkelere dair temel unsurlar ortaya konulmuş; ardından ilkelerin denetimini gerçekleştiren Mahkeme'nin kavramlar üzerinde ortaya çıkan sorunlara ilişkin görüş ve önerileri açıklanmıştır.
Adaletin hukuktaki yeri ve önemi

İnsanların varlıklarını devam ettirebilmeleri için, toplum halinde yaşamaları gerekmektedir. Toplum halinde yaşayış ise, bir takım kurallara uymayı da beraberinde getirmektedir ki, bu kurallardan biri de hukuk kurallarıdır. Ancak yürürlükte bulunan hukuk kurallarının yetersizliği karşısında insanlar daha iyi, daha doğru bir hukuk düzeni arayışı içine girmişler ve zihinlerde oluşan bu hukuka 'adalet' demişlerdir. Adalet hukukun asıl amacı ve hedefidir. Hukuk en sonunda adaleti gerçekleştirmek ister. Aslında hukukun düzen sağlama, toplumsal ihtiyaçları karşılama gibi birçok amaçları vardır. Ancak adalet bu amaçlar arasında, hukukun asıl amacı olması sesebiyle, bir üstünlük taşımaktadır. Hukuk kuralları adaleti yansıttıkları ölçüde, bağlayıcılık ve meşruiyet kazanabilirler. Aksi takdirde hukuk, bir kaba güç olmaktan ileri gidemeyeceği gibi, kişilerin bu kurallara uyma yükümlülüğünden de bahsedilemez. İnsanların adaletsiz bir hukuk düzeninde yaşamaları, bu düzeni devam ettirmeleri de mümkün değildir. Adalet ise formal bir düşüncedir ve uygulanabilmesi, başka bir deyişle insan ilişkilerini düzenlemek üzere hukuk normları kimliğine girebilmesi için bir içerik kazanması gerekir. Adaletin içeriğini eşitlik, özgürlük, demokrasi, insan hakları gibi evrensel hukuksal değerler oluşturmaktadır. - Bu değerler, evrensel olarak kabul görmüş değerlerdir. Us ve etik tüm insan varlığında var ve özdeş olduğundan dolayı, tüm insanlar için aynı değerlerin de geçerli olduğu söylenebilir. Ancak bu değerler aynı zamanda bir değişme ve ilerleme olanağını da içermekte, bunların içeriklerinin de belirlenmesi gerekmektedir. İçeriklerinin belirlenmesinde ise istenç, inanç ve eylem özgürlüklerini kapsamak üzere bir bütün olarak özgür bir ortamın olması bir önkoşuldur. Ill Adalet denince akla aynı zamanda mahkemeler de gelmektedir. Yargısal adaletin sağlanmasında hakimlerin nitelikleri yanında, yargı bağımsızlığı da çok büyük bir öneme sahiptirler.
İşveren vekilinin iş sağlığı ve güvenliği hukuku bakımından sorumluluğu

Bir işyerinde en yetkili kişi işverendir. Bu nedenle asıl sorumluluk işverenin üzerindedir. Bu kural iş sağlığı ve güvenliği alanında da geçerlidir. Ancak günümüzde özellikle karmaşık ve çeşitli iş kollarının bir arada yürütüldüğü holdinglerde her işyerinde gerçekleşen olaydan işvereni sorumlu tutmak gerek hukuki açıdan gerek ülkenin ekonomik gelişimi açısından doğru değildir. Bu nedenle böyle durumlarda işveren vekili görevlendirme yoluna gidilmektedir. İşveren gerçek kişi olabilmesinin yanında tüzel kişi de olabilmesine karşın işveren vekili yalnızca gerçek kişi olabilir. İşveren vekili, işveren adına hareket eden ve işin, işyerinin ve işletmenin yöne-timinde görev alan kişidir. İşveren vekili, işverenin adına hareket ettiği için onun temsilcisi konumundadır. Bu nedenle bir işyerinde veya işletmede yönetimde bulunan işveren vekili işverenin yetkilerini kullanabilir. Ancak bu işveren vekilinin işverenin her yetkisini kullanabileceği anlamına gelmez. Kendisine verilen temsil yetkisinin kapsamına göre işveren vekili yetkilerini kullanabilir. Bir işyerinde veya işletmede birden fazla işveren vekili görevlendirilebilir. İşveren vekilleri kendilerine verilen temsil yetkisi kapsamında yetkili oldukları için her işveren vekilinin yetkileri birbirinden farklı olabilir. Bu nedenle işveren vekilleri taşıdıkları yetkiye göre sorumludurlar. Temsil ilişkisinde temsilcinin gerçekleştirdiği hukuki işlemlerden dolayı so-rumluluk temsil olunanın üzerinde olduğu için işveren vekilinin iş sağlığı ve güvenliği hukuku alanında işveren adına gerçekleştirdiği işlemlerden ve eylemlerden hukuki olarak işveren sorumludur. Ancak hukuki sorumluluktan dolayı tazminat ödemek zorunda kalan işveren bunu işveren vekilinden rücu edebilir. Bir işyerinde veya işletmede işveren tarafından kurallara uygun, iş sağlığı ve güvenliği alanında gerekli yetkilere, donanıma ve olanaklara sahip işveren vekili görevlendirilirse kural olarak bu işyerinde veya işletmede gerçekleşecek iş kazası veya meslek hastalığından dolayı cezai sorumluluk işveren vekilinin üzerindedir. Ancak somut olayın özelliğine göre işveren vekili ile birlikte işveren de sorumlu olabilir. Hatta işveren vekili üzerine düşen tüm yükümlülükleri yerine getirmişse, iş kazası veya meslek hastalığı işverenden kaynaklanmışsa yalnızca işverenin sorumlu olduğu söylenebilir. İş sağlığı ve güvenliği alanında yetkilendirilen işveren vekilinin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerini gereği gibi yerine getirmemesi durumunda idari yaptı-rımlar uygulanabilir. Özellikle işveren vekilinin idari para cezası ile karşılaşabileceği belirtilmelidir.
Sebebi gösterilmeyen borç tanıması bk. mad. 17

Hukuki sebebi açıklanmadan borçlunun alacaklıya karşı borcunun varlığını tanıması yoluyla kurulmuş sözleşme ilişkileri, Roma Hukuku'ndan günümüze değin varlığını sürdürmektedir. Alacaklı ve borçlu arasında çıkan uyuşmazlıklarda özelliklealacaklıya sağladığı ispat kolaylığı, bunun yanında tanıma alacağının devri açısından taşıdığı rahatlık ve güvenlik, BK. mad 17' de hüküm altına alınmış sebebigösterilmeyen borç tanımasının bugün hala tercih edilmesinin en önemligerekçeleridir. Doktora tezi olarak ortaya konulan bu çalışmada, sebebigösterilmeyen borç tanıması kavramı gerek tarihi gelişimi gerek taşıdığı temel özellikler açısından ayrıntı ile incelenmiş, oldukça tartışmalı olan hukuki niteliğiaçıklığa kavuşturulmaya çalışılmıştır. Bundan başka sebebi gösterilmeyen borçtanımasının doğurduğu hukuki sonuçlar, temel borç ilişkisi karşısındaki konumu, benzer kavramlarla karşılaştırılması ve sebepsiz zenginleşme hükümleri karşısındataşıdığı özellikler de dikkate alınarak aydınlatılmıştır. Sebebi gösterilmeyen borçtanıması kavramı yeri geldikçe aynı hukuki niteliği taşıyan bir kambiyo senedi olanbono ile de karşılaştırılmıştır. Bu bilgiler ışığında, sebebi gösterilmeyen borçtanıması kavramı aydınlatılmaya çalışılmıştır.
Belirsiz alacak davası

Belirsiz alacak davası, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107. maddesinde düzenlenmiştir. Bu hükme göre, davacıdan, davanın açıldığı anda alacağın miktarının veya değerinin belirlenmesinin beklenemeyeceği veya bunun imkansız olduğu hallerde, alacaklı hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar veya değer göstererek dava açabilmektedir. Davacı, yargılama sırasında, karşı taraftan aldığı bilgiden veya delillerin incelenmesinden sonra davalının rızasına veya ıslah yoluna başvurmaya gerek duymaksızın, talebinin miktarını belirleyebilmektedir. Davanın açıldığı anda, miktarı veya değeri belirlenebilen alacaklar için, hukuki yarar yokluğu nedeniyle, belirsiz alacak davası açılamaz.
Sendika üyeliği

Sendika üyeliği konulu bu çalışma iki bölümden oluşmakta olup, birinci bölümdesendika üyeliğinin tarihsel gelişimi ele alınarak sırasıyla 5018, 274 ve 2821 sayılı kanunlarda üyelik koşulları incelenmiş ve sendika üyeliğinin hukuki niteliği iletaraflarının hukuki yapısı ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde ise, halen yürürlükte olan 6356 sayılı kanun kapsamında sendika üyeliği incelenmiştir. Bu inceleme yapılırken, yalnızca üyelik koşulları değil, sendika üyeliğine hakim olan ilkeler, üyeliğin kazanılma yolları, üyelikengelleri, üyeliğin askıda kaldığı haller gibi üyeliğe ilişkin pek çok konu üzerinde durularak hem teorik hem de uygulamadaki sorunların tespiti üzerine bir inceleme yapılmaya çalışılmıştır.
Türkiye'de vergi cezalarının vergilemede etkinliği

Günümüz modern devlet anlayışında, devletin üstlenmiş olduğu görevleri yerine getirebilmesi için ihtiyacı olan kamu gelirleri içinde en önemli bölümü vergi gelirleri oluşturmaktadır. Vergi gelirlerinin kamu hizmetlerinin gerektiği ölçüde toplanmasında en etkili araçlardan biri olan vergi cezaları kullanılmaktadır. Ülkemizde vergi suç ve ceza sisteminin oluşturulma amacı, vergi kanunu hükümlerine aykırı fiilleri ve devletin bu fiiller nedeniyle oluşan/oluşması muhtemel vergi kayıplarını önlemektir. Bu nedenle vergi suç ve ceza mevzuatının düzenleniş şekli ve uygulanabilirliği vergilemede etkinliğin arttırılmasında en etkili unsurlardan biri olarak kabul edilmektedir. Bu çalışmada, ülkemizde Vergi Ceza Hukuku alanında yürürlükte olan kanuni ve idari düzenlemeler ışığında, vergi kabahat/suçunu oluşturan eylemler ile bunlara uygulanacak cezaların vergilemede etkinliği, 'Genel Ceza Hukuku', yargısal kararlar ve bilimsel görüşler çerçevesinde değerlendirilmektedir. Çalışmanın konusundan uzaklaşmadan, Vergi Hukukuna ilişkin bazı konu ve kavramlara da çalışmamızda ana hatlarıyla yer verilmiştir. Çalışmamızda vergi suç ve ceza kavramları Vergi Usul Kanunu hükümleri ve 'Genel Ceza Hukuku' ilkeleri doğrultusunda açıklanarak, vergilemede etkinlik kavramı teorik olarak ele alınmış, vergilemede etkinliği azaltan nedenler ile vergi suç ve cezaları ile ilgili ülke uygulamalarından bahsedilmiş ve Türkiye'de vergi suç ve cezalarının genel bir değerlendirilmesi yapılmıştır. Türkiye'de 2000'li yıllarda vergi gelirlerinin gelişimi analiz edildikten sonra vergi cezalarının etkinliği ile ilgili sorunlar ele alınmış, vergi cezalarının vergilemede etkinliğin arttırılması yönünde kullanılması için çözüm önerileri geliştirilmiştir.
Sendika yöneticileri ve güvenceleri

Yönetim kurulu, sendikaların yönetim ve temsil organıdır. Sendikaların, varlıklarını devam ettirebilmeleri ve faaliyet gösterebilmeleri için yönetim kuruluna ihtiyaçları vardır. Yönetim kurulu, sendika yöneticilerinden oluşmaktadır. Dolayısıyla, önemli pozisyondaki sendika yöneticilerinin işlerini etkili bir yürütebilmeleri için bazı güvencelere sahip olmaları gerekir.'Sendika Yöneticileri ve Güvenceleri' başlıklı çalışmamız üç ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölüm olan 'Genel Olarak Sendika ve İç Organizasyonu'nda sendikalaşma süreci, sendikanın anlamı ve unsurları, sendikal ilkeler, sendika özgürlüğü, sendika türleri incelenmiş; ardından sendika iç örgütlenmesine geçilerek sendikaların organları tek tek ele alınmıştır. İkinci bölümde ise, sendika yöneticiliği incelenmiş; sendika yöneticiliği kavramı, sendika yöneticiliğinin şartları, sendika yöneticilerinin görevleri ve yükümlülükleri ve sendika yöneticiliğinin sona ermesi konularına yer verilmiştir. 'Sendika Yöneticiliği Güvencesi' başlıklı son bölümde de 'sendikal güvenceler' incelenmiştir. İşyerinde çalışmaya devam eden ve devam etmeyen sendika yöneticilerinin güvencelerinin yanı sıra, iki grup yöneticinin de yararlanabileceği sendika özgürlüğü güvencesi ele alınmıştır. Konular incelenirken özellikle 6356 sayılı Kanunun getirdiği önemli değişiklikler esas alınmış ve gelişmelerin daha iyi anlaşılabilmesi için eski düzenlemelere de genel olarak yer verilmiştir.
İslam Hukukuna göre beden üzerinde tasarruf ve organ nakli

Yirminci yüzyılın en kompleks tıp teknolojisi ürünlerinden transplantasyon tıbbının yaygınlaşmasıyla birlikte organ naklinin doğurduğu problemler etik ve dini boyutlarıyla Batı ve İslami biyoetik camiasının gündemini meşgul etmeye başlamıştır. İlgili literatüre İslami perspektiften katkı sunmayı hedefleyen bu araştırma, insan bedeni üzerinde tasarrufa ve organ bağışına dair klasik ve modern İslami bakış açılarını aktarmayı ve organ naklinin güncel problemlerini tartışmayı hedeflemektedir. Bu bağlamda ilgili çalışmada, şahsiyet ve mülkiyet haklarının yanı sıra İslam hukukuna has bir tasnif olan Allah hakkı-kul hakkı temelinde insan bedeni ve beden parçalarının hukuki statüsü, beden üzerinde tasarruf hakkının sınırları ve temel prensipler incelenmektedir. Bir sonraki adım olarak, esasında bedenin saygınlığı ve dokunulmazlığı gibi bazı ilkeleri ihlal anlamına gelen organ bağışı ve naklinin zaruret ve ihtiyaç gibi meşruiyet temelleri maslahat ilkesi bağlamında ele alınmaktadır. Yine organ nakline ilişkin pratik meseleler etik, hukuki ve dini boyutlarıyla tartışılmakta, özellikle de pek çok ihtilafa medar olan beyin ölümü ve anensefali durumunda nakil, hayat kurtarıcı olmayan yüz, alt-üst ekstremiteler, üreme organları gibi organ ve dokuların nakli konuları, nakilde yarar-zarar dengesi temelinde sorunsal olarak müzakere edilmektedir.
Anonim şirketlerde şartlı sermaye

İAnonim Ortaklıklarda Şartlı Sermaye? isimli çalışmamız, dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, sermaye kavramı ve sermaye artırımının türleri genel olarak anlatılmıştır. İlk paragrafta, esas sermayenin nitelikleri, benzer kavramlarla ilişkisi, sermaye artırımının nedenleri, hukuki niteliği, sakıncaları; ikinci paragrafta kayıtlı sermaye, üçüncü paragrafta şartlı sermaye genel olarak tanıtılmış ve şartlı sermayeye alternatif olabilecek yöntemler gösterilmiştir. İkinci bölümde, şartlı sermayeye ilişkin düzenlemeler, şartlı sermayenin anasözleşmesel dayanağı, halka açık ve kapalı anonim ortaklıklarda şartlı sermayenin kabul edilmesi ve sınırlanması açıklanmıştır. Üçüncü bölümde, TTK. Tasarısı'na göre, şartlı sermaye artırımına katılmaya hakkı olan kişiler ele alınmıştır. Bu bağlamda, birinci paragrafta, tahvil alacaklıları, değiştirilebilir tahvillerin çıkarılması usulü, değiştirme hakkının hukuki niteliği ve kullanılması değerlendirilmiştir. İkinci paragrafta, benzeri borçlanma araçlarının alacaklıları; üçüncü bölümde, çalışanların katılımı incelenmiştir. Dördüncü paragrafta, şartlı sermayeden yararlanabilecek kişi çevresinin ve sermaye borcunun yerine getiriliş şekillerinin Tasarı'da sayılanlarla sınırlı olup olmadığı tartışılmış; şartlı sermayenin kanunda öngörülmeyen uygulama durumları gösterilmiştir. Dördüncü bölümün birinci paragrafında, şartlı sermaye artırımının gerçekleşmesi, pay sahipliği haklarının doğması ve pay senetlerinin verilmesi, değiştirme/ alım hakkının kullanılmasında bankanın işlevi, payların ihracının özel işlem denetçisi tarafından denetlenmesi, yönetim kurulunun beyanname düzenlemesi ile artan sermayeye uyarlanması ve anasözleşme değişikliğinin tescil edilmesinden sonra anasözleşmeden çıkarılması anlatılmaya çalışılmıştır. Pay sahiplerinin korunmasıyla ilgili olarak ikinci paragrafta, önerilmeye muhatap olma hakkı kavramının tanımı, kullanılması ve haklı nedenle kaldırılması/ sınırlanması üzerinde durulmuştur. Üçüncü paragrafta ise değiştirme/ alım hakkı sahiplerinin korunması açıklanmıştır. Çalışmamız, vardığımız sonuçların saptanması ve buna bağlı olarak değerlendirmelerimizi yaptığımız sonuç bölümü ile bitmektedir.
Vergi Hukukunda mali ikametgah

Bu çalışmanın amacı, mali ikametgah kavramının Uluslararası Vergi Hukukunda ve Türk Vergi Hukukundaki anlam ve uygulamasını incelemektir. Mali ikametgaha ilişkin hukuki sorunları ortaya koymak amacıyla, kavramın birden çok ülke hukuku uygulamasındaki görünümü incelenmiştir. Bu inceleme yapılırken, çalışmanın bütününde gerçek kişiler ve kurumlar açısından olmak üzere bir ayrım yapılmış ve mali ikametgah kavramı bu ayrım çerçevesinde değerlendirilmiştir. Çalışmada öncelikle mali ikametgahın kavramsal çerçevesi çizilmiş ve vergilendirme ilkeleri ile ilişkisi belirlenerek hukuksal temeli ortaya koyulmuştur. Çalışmanın devamında, mali ikametgahın Kıta Avrupası Hukukundan ve Anglo-Sakson Hukukundan seçilen örnek ülke hukuklarındaki anlam ve uygulaması incelenmiştir. Mali ikametgahın farklı ülke mevzuatlarındaki görünümü aktarıldıktan sonra, Türk Vergi Hukukundaki anlam, işlev ve uygulaması değerlendirilmeye alınmış ve kavrama ilişkin sorunlar ve belirsizliklere dikkat çekilmiştir. Özellikle, mali ikametgahın uluslararası hukuktaki anlam ve uygulamalarına atıf yapılarak Türk Vergi Hukukundaki belirsizlikler için çözüm önerileri getirilmeye çalışılmıştır. Son olarak, mali ikametgahın, çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmalarındaki tarihsel gelişimi incelendikten sonra, uluslararası vergi hukukundaki işlev ve uygulamalar ve bu konudaki sorunlar ortaya koyulmuştur. Son bölüm ise, Türk vergi anlaşmalarında mali ikametgahın uygulamasına ayrılmış, burada mali ikametgahın Türk vergi anlaşması uygulamasındaki görünümü belirlenmeye çalışılmıştır.
Sermaye şirketlerinde kısmi bölünme

Bu çalışma, Kurumlar Vergisi Kanunu ile vergi mevzuatında kendisine yer bulan kısmi bölünme müessesesinin sermaye şirketleri açısından ele almaktadır. Tez giriş bölümünü takiben temel olarak 3 ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde bölünme kavramı, bölünmenin tanımı ve bölünmenin nedenleri ve bölünme türleri irdelenmiştir. Burada bölünme müessesesinin altında yatan nedenler ve sermaye şirketlerini bölünmeye iten nedenler açıklanmıştır. Sermaye şirketlerinin bölünme işlemleri hem vergi hukukunda hem de ticaret hukukunda düzenlendiğinden ikinci bölümde sermaye şirketlerinin bölünme işlemlerinin ticaret hukukundaki boyutu ele alınmış, bu kapsamda Türk Ticaret Kanunu'nda yer alan düzenlemelere yer verilmiştir. Tezin son bölümü olan üçüncü bölümde sermaye şirketlerinin kısmi bölünme işlemleri kurumlar vergisi kanunu açısından detaylı şekilde incelenmiştir. Yapılan bu çalışma sonucunda Kurumlar Vergisi Kanunu ve Genel Tebliğinde yer alan kısmı bölünmeye ilişkin düzenlemelerin günümüz gelişen ticari ve ekonomik koşulları da göz önüne alınarak tekrar değerlendirilmesi ve sınırlarının genişletilmek suretiyle tekrar değerlendirilmesinin faydalı olacağı ortaya çıkmıştır.
Müşterek avaryanın York-Anvers Kuralları ile birlikte incelenmesi

Kara taşımacılığına nazaran, deniz taşımacılığında tehlikenin gerçekleşme olasılığı daha kuvvetlidir. Gemi ve yük müşterek deniz yolculuğunda doğal kuvvetler neticesinde ya da üçüncü kişinin kusurlu hareketleri sonucu çeşitli tehlikelerle karşı karşıya kalabilmektedirler. Bu nedenlerle; deniz yolculuğuna katılan gemi, yük ve navlun değerleri arasına, geminin ve yükün ya da her ikisinin birden uğradığı olağanüstü zarar ve masrafların paylaşılması usulü olan müşterek avarya sistemi eski zamanlara, Romalılara ve Rodoslulara kadar uzanmaktadır.19. yüzyılın ortalarından beri, müşterek avarya sisteminde ülkelerin kanuni düzenlemeleri arasındaki farkları ortadan kaldırıp, günün olaylarına uyum sağlamak için York-Anvers Kuralları geliştirilmektedir. Bu doğrultuda, York-Anvers Kuralları 1994 revize edilmiş ve en son, 31 Aralık 2004 tarihinden itibaren tarafların isteği üzerine uygulanabilen, York-Anvers Kuralları 2004 oluşturulmuştur. Kuralların hangi şartlar dahilinde uygulanması gerektiği, kurallarda yapılan yenilikler ve yapılması gereken değişikliklerin detaylı bir şekilde incelenmesinin faydalı olacağı düşünüldüğü için York-Anvers Kuralları tezimizin konusunu oluşturmaktadır.