turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Farabİ'de nazarİ akıl

İslam filozofları arasında akıl kavramını çeşitli eserlerinde bütün boyutlarıyla inceleyen düşünür Farabi olmuştur. Farabi'nin akıl nazariyesionun epistemolojisi zemininde inşa edilmiştir. Daha çok Aristoteles etkisini yansıtan akıl anlayışında Farabi, aklı ontolojik ve epistemolojik bir ayrıma tabi tutar. Onun felsefesinde akletme hem bir meleke hem de bir ilkedir. Farabi aklı farklı anlamlarda kullanır. Buna göre akıl insanın düşünme kabiliyetidir. İnsan nefsinin yetkinliği ya da insanın eşyanın mahiyetini ve hakikatini kavradığı güçtür. Farabi felsefesinde ay altı dünya da akıl ay üstü alemde yer alan faal ile ittisali sağlayan vasıtadır. Akletmeyi iki şekilde tarif eden Farabi insanın ameli ve nazari olmak üzere iki akli faaliyet gerçekleştirdiğini ifade eder. Ona göre akıl öncelikle ameli ve nazari olmak üzere ikiye ayrılır. Ameli akıl, insana özgü her türlü dengeli davranışı ortaya koymada etken olan akıldır. Nazari akıl ise nefis cevherinin gelişip olgunlaşarak akıl cevherine dönüşmesinden ibarettir. Öznenesne ilişkisinde duyulardan gelen izlenimler nazari akıl tarafından üç aşamalı bir değerlendirmeye tabi tutulur ve her aşamadaki bilgi akıl olarak adlandırılır. a) Güç halindeki akıl. Bir bakıma nefis veya nefsin bir cüzü ya da gücüdür. b) Fiil halindeki akıl. Güç halindeki aklın aktif duruma geçmesidir. Bu sayede insan kendini bildiği gibi külli ve aksiyomatik bilgilere de sahip olur. c) Müstefad akıl. Duyu algılarıyla hiçbir ilişkisi bulunmayan bu akıl insanın ulaşabileceği en yüksek düzeydir; sezgi ve ilhama açık olduğu için faal akılla ilişki kurma imkanına sahip bulunmaktadır. İnsan teorik düzeyde düşünme ve akıl yürütme imkanına bu akıl sayesinde ulaşır. Farabi'nin nazari akıl kavramı ile ilgili bu çalışma onun akıl nazariyesine odaklanarak epistemolojisine farklı bir bakış açısıyla yaklaşmayı amaçlamaktadır. çalışmada öncelikle Farabi'nin hayatı ve İslam felsefesindeki konumu kısaca ele alınmış, daha sonra akıl kavramı üzerinde durulmuştur. İkinci olarak akıl kavramına dair İslam naslarının yanında başta Mu'tezile, ihvan-ı safa, Kindi ve İbn Sina gibi filozofların getirdikleri tarifler ele alınmıştır. Daha sonra Farabi felsefesinde aklın tariflerine ve nazari akıl kavramına dair açıklamalarına değinilerek konu tamamlanıştır.
Anver M. Emon'un doğal yasa anlayışı

'Doğal Yasa' denilince ilk olarak akla 'Doğa'ya uygun olan' gelmektedir. Geçmişten günümüze Doğal Yasa evrensel adalet arayışından doğmuş ve gelişmiş bir anlayış olarak karşımıza çıkar. Ahlak, hukuk, siyaset din ve din felsefesi gibi alanların kökenindeki temel, ortak ve evrensel değer ve iyi arayışını göstermektedir. Bu doğrultuda düşünce tarihi boyunca pek çok doğal yasa teorisinin ortaya çıkmasıyla bir doğal yasa geleneğinin oluşmuş olduğunu görmekteyiz. Bu araştırmada Anver M. Emon'un Doğal Yasa Anlayışına yer verilmiştir. Anver M. Emon modern öncesi İslam alimlerinin çalışmalarında Din de aklın yetkisinin olup olmadığını eğer varsa kapsamını nasıl tanımladıklarını araştırmıştır. Bu araştırma göstermiştir ki farklı ekollerden gelen alimler benzer bir yaklaşım benimseyerek olgu ve değeri Tanrı'nın yaratıcı gücünün eseri olan yerde: doğada birleştirmişlerdir. Burada 'Doğal Yasa' bir düşünce biçimi olarak akıl, iyi, kötü ve yükümlülükler hakkında modern öncesi tartışmaları anlamamıza yardımcı olacak bir mercek görevi görmektedir. Bu çalışmada Doğal Yasa kavramı özellikle aklın ontolojik yetkisinin Dini kurallara kaynaklık edip etmeyeceğinin sorgulanmasına odaklanabilmek için daraltılmıştır. Bu çalışma 4 bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın giriş bölümünde 'Doğal Yasa' genel olarak tanımlandıktan sonra İslami Doğal Yasa Teorilerine Katı ve Esnek Doğal Yasa olarak ayrı ayrı kısaca yer verilmiştir. Birinci bölümde Katı Doğal Yasa' Kadı Abdal Jabbar ve Abu Al Huseyin Al Basri'nin çalışmalarından örnekler analiz edilerek ayrıntılı bir biçimde açıklanmıştır. İkinci bölümde 'Esnek Doğal Yasa'Abu Hamid Al- Gazali, Fakr Al-Din Al Razi, Shibab Al-Din Al Karafi, Najm Al-Din Al-Tufi ve Abu IshaK Al-Shatibi'nin görüşleri ve çalışmalarının benzer ve farklı yönleri analiz edilmiş olup dinin amacı, insan olmanın doğası ve yükümlülükleri ve tüm bu çalışmalarda aklın yeri analiz edilmiştir. Sonuç bölümünde ise bu çalışma sonucunda ulaşılan bazı önemli noktalar vurgulanmıştır.
Carl Schmitt'in Nomos düşüncesi ve modern sınır duvarlarının meşruiyet temelleri

Bugün, birçok devlet terörist eylemcilerin ve yasadışı göçmenlerin geçişini önlemek için sınırlarını duvarlarla kapatmaktadır. Bu çalışma, evrensel, çok kültürlü ve kozmopolit olma iddiası taşıyan küresel dünyanın parçası olan ulus devletlerin sınır duvarlarını konu etmektedir. Bu tez, sınır duvarlarının meşruiyet temelleri ile Carl Schmitt'in 'Dünya'nın Nomosu', 'Kara ve Deniz', 'Siyasal Kavramı', 'Yasallık ve Meşruiyet', 'Parlamenter Demokrasinin Krizi' ve 'Siyasal İlahiyat' adlı çalışmalarında geliştirdiği meşruiyet ve nomos fikirleri arasında bir uyum olduğunu savunmaktadır. Schmitt'in politik felsefesine dayanan çalışma, batı demokrasileri de dahil olmak üzere neredeyse her kıtada en az bir ulus devletin sınırlarında yükselen duvarlara eleştirel bir bakış sunmaktadır. Sınır duvarlarının varlığının özünde yatan ölüm korkusunun arka planı, Schmitt'in devlet kuramındaki nomos, egemenlik ve kararcılık olguları ile açıklanacaktır. Bu bağlamda, güvenlik talebi ile devlet egemenliği arasındaki ilişkiye odaklanılarak, küresel dünyada halihazırda yükselmekte olan sınır duvarlarının meşruiyetinin devlet egemenliğinden kaynaklandığı tespit edilecektir. Sonuç olarak, bu çalışmada Schmitt'in liberalizm, plüralizm ve liberal demokrasi karşıtı düşünceleri, Schmitt'in felsefi kuramını etkileyen düşünürlerin teorileri ile birlikte ortaya konmaktadır. Çalışmada, öngörülen hukuk normunu aşan veya içeren nomos olgusu ile yükselen sınır duvarlarının meşruiyet gerekçeleri arasında bir uzlaşma olduğu iddiası ortaya konulmaktadır. Öne sürülen resmi nedenlerin altında yatan görünmez sebeplere odaklanılan çalışmalardan farklı olarak, bu çalışma, devlet temsilcilerinin söylemlerinde ortaya konulan terörizm ve göç gibi resmi olgular ile ilgilenmektedir. Schmitt'in kuramından hareketle bu çalışma, küresel dünyanın açıklık ihtiyacının yarattığı korkuya tepki olarak var olan sınır duvarlarının, siyasi birliğin mekanını gösterdiğini ve klasik egemenlik düşüncesindeki siyasi egemenliğin göstergesi olduğunu savunmaktadır.
Felsefe - mitos ilişkisinde Platoncu izler: Hegel ve Derrida'nın Platon yorumu

Hegel temel öğesi düşünce olan felsefenin mitik öğelerden arındırılması gerektiğini belirtirken Derrida felsefenin tamamıyla logos merkezli bir etkinlik olması gerektiği düşüncesine karşı çıkar. Bu düşünceleri filozofların Platon yorumlarını belirlemiştir. Ortaya iki farklı belirlenim çıkar ve bu iki belirlenim birbiriyle çelişir. Hegel Platon'un felsefesini mitos barındırması sebebiyle kusurlu bulurken Derrida ona logos merkezli felsefe geleneğini başlatan isim olarak işaret eder. Platon'un bir yandan mitosu logosa karşı aşağı konumlandırdığını bir yandan da felsefesini mitosla beslediğini anımsadığımızda neden birbiriyle çelişen yorumlara açık olduğunu anlarız. Bu yüzden Hegel ve Derrida'nın karşıt yorumları arasında bir karar verebilmek için öncelikle Platon'un neden mitos kullandığı sorusuna yanıt vermek gerekmektedir. Bu çalışmada ilkin bu soruya bir yanıt vermek ve bu yanıt ışığında filozofların birbirine karşıt yorumlarından hangisinin Platon'u daha iyi yansıttığını belirlemek hedeflenmektedir. Nihayetinde logos ile mitosun özgün, farklı ve benzer özellikleri yadsınmadan felsefenin mitosla olan tartışmalı ilişkisi yeniden değerlendirilecektir.
Spinoza ve Farabi'de hukuk-ahlak problematiği

Bu tezin ana konusu, hukuk ve ahlak problematiğidir. Bu iki alan arasındaki bağlantının nasıl olması gerektiğine yönelik tartışmalar, hukuk felsefesinin önemli bir konusu olmuştur. Modernleşmenin ardından akla ve bilime verilen önem, hukukun da bilimsel bir alan olabileceği anlayışını doğurmuştur. Bu anlayış, ahlaki olandan uzaklaşmayı da beraberinde getirmiştir. Ayrıca toplumsal düzende yaşanan ahlaki bunalımlar, ahlaki beklentileri karşılamaması nedeniyle hukuk sistemine karşı artan güvensizlik, bu problemi çalışmanın gerekliliğini hissettirmiştir. Problemi açıklayabilmek, hukuk ve ahlak arasında ilişkinin nasıl olması gerektiğine yönelik bir anlayış geliştirebilmek adına Spinoza ve Farabi'nin bu konudaki görüşlerine yer verilmiştir. Hukuk felsefesi içerisinde Spinoza'nın bu probleme yönelik anlayışının yeterince yer almaması ve İslam toplumlarında yaşanan bu soruna, bir İslam filozofu olan Farabi'nin felsefesi ile bakmanın fayda sağlayacağı düşüncesi, bu iki filozofu seçme nedenimizdir. Bu amaçla öncelikle hukuk ve ahlak arasındaki ilişkiye yönelik güncel bir araştırma yapılmış, ardından ise Spinoza ve Farabi'nin konuya yaklaşımları ele alınmıştır. Sonuç kısmında iki filozofun düşüncelerinden günümüz sorunu çözümüne yönelik bir çıkarım yapılırken, bu iki filozofun felsefelerinde yer alan benzer noktalara da değinilmiştir. Çalışmada genel bir sonuç olarak, konusu insan ve insan davranışları olan bu iki alan arasındaki bağlantının gerekliliğine ulaşılmıştır.
Nietzsche'nin hakikat kavrayışı ve perspektivizm

Hakikat Nietzsche'ye göre insan icadıdır. Amacı ise yaşamın asli gerçekliğinden kaçmak ya da onu maskelemektir. Nietzsche her ne kadar hakikat kavramını sorgulasa da O'nu ilgilendiren asıl konu modern epistemoloji düşünürlerinin yaptıkları gibi bilimin hakikate nasıl ulaşabileceğini araştırmak değildir. Ama insanın neden böylesi bir kavramı icat etmek zorunda kaldığıdır. Nietzsche için hakikatin ölçütünün ne olduğu O'nun perspektivizm görüşünü ele almadan belirlenemez. Mutlak hakikat diye bir şey yoktur. Ama İnsanın benimseyebileceği farklı perspektifler vardır. Perspektivizm öğretisine göre herhangi bir konuya ilişkin farklı perspektifler vardır ve bazı perspektifler diğerlerinden daha üstündür. Bu da Nietzsche'nin Gücü İsteme adını verdiği öğretisiyle yakından ilgilidir. Bu bağlamda Nietzsche'ye göre insanda birbirini tamamlayan iki itki vardır; biri yıkıcı diğeri ise yapıcı itki. Nietzsche'nin hakikat görüşü ve perspektivizm anlayışı onun yaşama evet diyen olumlayıcı tavrından bağımsız değildir. Nietzsche nesnel hakikat kavrayışına oldukça eleştirel bir şekilde yaklaşır; bir konuya sadece bir tane mümkün yaklaşım tarzı olduğuna inanmak, sadece bizim düşünme şeklimizin kalıplaşmış olduğunu gösterir. Bu entelektüel katılık yaşama hayır deme tavrının bir semptomudur. Sağlıklı bir zihin esnektir ve bir konuya birçok farklı yaklaşım tarzı olduğunu kabul eder. Hakikat bir değil çoktur. İşte bu tezde Nietzsche'nin perspektivizmi ayrıntılarıyla ele alınıp işlenmiştir ve Nietzsche'nin perspektivizm görüşüyle hangi problemlere çözüm getirdiği gösterilmeye çalışılmıştır.
Nasİruddin tusİ'de varlık ve uluhiyyet

Nasiruddin Tusi'de Varlık ve Uluhiyyet? adlı tez giriş, iki bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Giriş bölümünde tezin kaynakları ve takip edilen metot üzerinde durulmuş, Tusi'nin hayatı ve entelektüel biyografisi hakkında bilgi verilmiştir. Tusi'nin varlık anlayışından bahsedilen birinci bölümde varlığın tanımı, mahiyet, varlık-mahiyet ilişkisi veayırımı, varlık alanları, yokluk, hal teorisi, yüklem olarak aklın itibarları ve mümkin varlığıntaksimi gibi konular ele alınmıştır. Tusi'in varlık anlayışının genel hatlarıyla İbn Sina felsefigeleneğiyle uyum içinde olduğu, ancak başta imkanın sübuti bir özellik olmadığı ve maddeyle ilgili görüşleri olmakla bazı noktalarda bu gelenekten ayrıldığı tespit edilmiştir. İkinci bölümde ise Tusi'nin Uluhiyyet anlayışı ele alınarak isbat-ı vacib, Allah'ın sıfatları vefilleri gibi konular üzerinde durduk. Tusi'nin Allah'ın varlığının delillendirilmesinde geneldeMeşşai çizgiyi devam ettirerek bu gelenekte kullanılan imkan delilini benimsediği görülmektedir. Allah'ın sıfatları ve fiilleri konusunda ise genel hatlarıyla İmamiyye-Mu'tezileçizgisindedir. Tezde Tusi'nin görüşlerini ortaya koyarken sadece deskriptif bir metot takipetmedik. Onun görüşlerini tartışarak, ayrıca kendisinden önce ve sonra yaşamış olan önemli İslam düşünürlerin görüşleriyle mükayese ederek ele aldık Bu metot, Tusi'nin İslamdüşüncesinde, özellikle de kelam geleneğindeki yerini belirlememize yardımcı oldu. Sonuç olarak Tusi'nin sistem kurmuş olan bir filozoftan ziyade felsefi kelamınkurucularından biri olan eklektik bir düşünür olduğunu söyleyebiliriz.
Mehmet Emin Erişirgil'in hayatı ve felsefesi

Osmanlı Devletinin yönetim, ekonomi, eğitim gibi devleti devlet yapan temel kurumlarının artık çağın gereksinimlerine cevap veremediği bir dönemde dünyaya gelen ve Türkiye Cumhuriyetinin bağımsızlık mücadelesinde hem bedenen hem de ruhen yer alan, Cumhuriyetin ilanından sonra yapılan inkılaplarda daima düşüncelerine müracaat edilen, tek partili dönemde iki defa bakanlık yaparak ulaşılması zor birçok hedefi gerçekleştiren birinin, Mehmet Emin Erişirgil'in hayatı tezimizin birinci bölümünü oluşturmaktadır. Erişirgil'in hayatı, yazmış olduğu kitap ve makaleler ile hayatı hakkında bize yol gösterecek kitaplar taranarak yazıldı. Birinci bölümün sonuna Erişirgil'in yazmış olduğu kitaplar tarih sırası gözetilerek, makaleler ise yayınlanan dergilerin alfabetik sırasına göre eklendi. Tezimizin ikinci bölümünde Erişirgil'in felsefesi varlık, bilgi, değer ve eğitim açısından ele alındı. Bu bağlamda öncelikle Erişirgil'in felsefeyi nasıl tanımladığı, ülkemizde felsefecilerin yetişmesi için nasıl bir yol takip edilmesi gerektiği hakkındaki görüşleri üzerinde duruldu. Diğer önemli bir nokta ise Erişirgil'in dış alemin varlığı, bilgi, ahlak hakkında ortaya çıkan akımları nasıl anladığının ve bu akımlara ne tür eleştiriler getirdiğinin tespitinin yapılmasıdır. Erişirgil'in, bu konuların dışında din, sanat ve eğitim hakkında da bulunduğu dönemin anlayışlarını nasıl tanımladığı ve yeni kurulan devletin sağlam bir temele oturtulması için bu anlayışların nasıl bir yol takip etmesi gerektiği hakkındaki görüşleri ele alındı.
Geleneksel mantıktan puslu mantığa doğruluk değeri

'Doğruluk Değeri' mantık ilkeleri üzerine açılan tartışmalar sonucunda ortaya çıkmıştır. Bununla beraber ortaya mantık ilkelerini dışlayan mantık sistemleri gelişme göstermiştir. Bu tez çalışmasının mantığın ana ilkelerinden biri olan 'Üçüncü Halin İmkansızlığı' ilkesine getirilen eleştiriler sonucunda ortaya çıkan mantık sistemlerinin doğruluk değerlerini; mantığın başlangıcında, gelişiminde ve bugününde nasıl ele alınıp inceleneceği ve mantık sistemleri arasındaki benzerliği ve farklılığı olabildiğince açık, anlaşılır kılma hedeflenmektedir. Çalışmanın ilk bölümünde geleneksel mantığın ve mantık ilkelerinin neliği ortaya konulmaya çalışılmıştır. İkinci bölüm modern mantığa ayrılmıştır. Bu bölümde geleneksel mantığın sembolleştirilmesiyle oluşan modern mantığın temelleri, iki değerli ve çok değerli mantıkta doğruluk değeri ve denetleme yöntemi ele alınmıştır. Son bölüm de ise, 20. yüzyılın ikinci yarısında ortaya çıkmış puslu mantığın gelişimi, doğruluk değerleri ve günümüzde kullanım alanları ele alınmıştır.
The role of episodic memory in artifical intelli̇gence

Bu çalışmanın amacı, Yapay Zeka 'da olgusal belleğin rolünü analiz etmektir. Bellek ve Yapay Zeka felsefenin en önemli araştırma alanlarından biridir. Yapay Zeka 'düşünebilne makineler' ile ilgili alandır. Olaysal bellek ve Yapay Zeka arasındaki ilişki algı, öğrenme ve akıl yürütme gibi üst düzey bilişsel yetiler açısından analiz edilmiştir. Olaysal bellek insan zekası için önemli olduğu kadar Yapay Zeka için de önem taşımaktadır. Olgusal bellek bazı önemli üst düzey bilişsel yetileri destekler. Bu nedenle, uygun bir olaysal bellek modeli tasarlanabilir ise, insan zekasına yakın bir Yapay Zeka geliştirmenin mümkün olduğu söylenebilir.
Hegel'de yoksulluk sorunu

Hegel, bilincin gelişiminde özgür iradenin kendisini bir nesne gibi ortaya koyduğu nesnel tin aşamasının diyalektik sürecini Hukuk Felsefesinin İlkeleri'nde soyut hukuk, öznel ahlak ve nesnel ahlaksallık aşamalarının bütünselliği içinde; nesnel ahlaksallık aşamasındaki bütünselliği ise aile, sivil toplum-devlet aşamalarında incelemektedir. Hegel, nesnel ahlaksallığın bütünselliğinin tamamlandığı ve sivil toplumun kapsanarak aşıldığı devlet aşamasına geçişte yoksulluk sorununu sivil topluma özgü bir sorun olarak ele almaktadır. Hegel, yoksulluğun radikal bir soruna kendi emeği ile yaşamak onurunu, hukuka olan saygısını ve kendine olan güvenini kaybetmiş bir yığın olan ayak takımı ile dönüştüğünü vurgulamaktadır. Hegel, her ne kadar yoksulluk sorununa ilişkin servetin yeniden dağılımı, kolonileşme, sivil toplumun yoksullara yardımı, korporasyonlar ve polis gibi çözüm önerileri getirmiş olsa da bu önerilerin belirli bir noktaya kadar işe yarayacağını belirtmektedir. Marx ise yoksulluk sorununa yabancılaşma odaklı yaklaşmakta ve çözümü yabancılaşmanın aşılmasında ve proleter hareket ile sınıflı toplum yapısının ortadan kaldırılmasında görmektedir. Bu çerçevede, Avineri ve Ruda Hegel'i sorunu tespit etmesine rağmen çözümsüz bıraktığı gerekçesiyle eleştirmekte ve Marx'ın çözüm önerisine paralel öneriler ortaya koymaktadır. Plant ise yoksulluk sorununun çözümüne ilişkin devlet müdahalesini savunarak refah devleti odaklı bir öneri getirmektedir. Diğer taraftan, sorunun çözümünün Hegel'in sisteminde mümkün olabileceğini savunanlar korporasyon temelli çözüm önerileri ortaya koymaktadır. Bu tezde yoksulluk sorununa Hegel'in düşünce sistemi içerisinde korporasyon temelli ve sisteme içkin olası bir çözüm önerisi getirilmesi amaçlanmaktadır. Bu çerçevede, çözümün sivil toplum aşamasında ve devletin kontrolü altında aşamalı bir biçimde gerçekleşmesi öngörülmekte; doğrudan devlet müdahalesi veya tam refah devleti oluşumu içerilmemektedir. Bireyler asgari ücret, evrensel gelir desteği gibi iktisadi unsurlarla kısmen koruma altına alınmakta, esasen işgücü piyasasında tutunmaları ve kendilerini değerli hissetmeleri sağlanarak ayaktakımına dönüşmelerinin engellenmesi amaçlanmaktadır. Çözüm önerisinin merkezinde yukarıda belirtilen politikalar çerçevesinde korporasyon ve eğitim reformları bulunmakta; çözüm, farklı yaklaşımlardan unsurlar barındıran melez bir model olması ile literatürdeki korporasyon temelli çözüm önerilerinden farklılaşmaktadır.
The naturalistic fallacy in Hume's moral and political philosophy

İlk olarak Hume tarafından ortaya çıkarılmış olan doğalcılık yanılgısı tanımlaycı/niteleyici bir iddiadan yönlendirici/buyuran bir iddianın çıkarsanması anlamına gelir. Ancak doğalcılık yanılgısı tarafından varsayılan bulgu ve değerlerin ikilemi Hume'un ahsaksal doğalcılığıyla zıt düşer. Tezimde ilk olarak Hume'un bu konudaki görüşü üzerine verilmiş çeşitli görüşlerin sistematik bir sınıflandırmasını yapıyorum. İkinci olarak, Sayre-McCord ve Pigden'I takip ederek ve genel görüşe karşı çıkarak, Hume'un hedefinin doğalcılık yanılgısının üstesinden gelmek olduğunu tartışıyorum. Dolayısıyla, Hume'un odağında yer alan yoğun kavramların Hume tarafından tanımlayıcı/niteleyici iddialardan yönlendirici buyurann iddialar çıkarsanabilmesi için analitik köprü olarak öne sürüldüğünü öne sürüyorum.
Kierkegaard'da Fideizm

Kierkegaard'ın epistemolojisi, imana dayalı bir epistemolojidir ve her şey varoluşla ilgilidir. İman konusu da varoluşun bir parçasıdır. Radikal bir fideist olarak Kierkegaard, iman önermelerine yönelik her türlü izah tarzını baştan reddetmektedir. Bu reddedişin kökeninde, onun dine bakış açısının, önemli etkileri vardır. Kierkegaard'ın dini epistemolojisinde iman ve akıl bir arada bulunmamaktadır. Ona göre akıl, dini hakikatleri kavramada yetersiz kalmaktadır. Zira enkarnasyon, ilk günah, Tanrı'nın varlığı birer doğmadır. Tanrı bilgisi dışındaki bütün bilgilerimiz, kesinlikten uzaktır. Bu yüzden o, epistemolojisini irrasyonalist bir zemin üzerine inşa etmiştir. Kierkegaard'ın sisteminde genel hatlarıyla öznellik, bireysellik, irrasyonalite, umutsuzluk, imancılık ve varoluş kavramları ön plana çıkmaktadır.
Aristotle's ethics and politics

Felsefe tarihi boyunca, etik üzerine çeşitli çalışmalar yapılmıştır. Etik kavramının gelişim süreçleri ve etik türleri üzerine, düşünürler farklı bakış açıları ortaya koymuşlardır. Çalışmamıza yön verecek olan ise, felsefe tarihinin ilk çağdaki en önemli isimlerinden biri olan ve etik konusunda sistemli düşünceleriyle dikkat çeken Aristoteles olacaktır. İlk bölümde Aristoteles'in etik anlayışında önemli bir yer tutan iyi, mutluluk, erdem konularına yer verilerek erdemin belirlenmesinde kullanılan 'orta olma' kavramı üzerinde durulmuştur. Daha sonra etik erdemler ve düşünce erdemleri ayrıntılarıyla açıklanmıştır. İkinci bölümde ise Aristoteles'in siyaset anlayışına yer verilerek siyaset ve etik arasındaki bağlantı vurgulanmaya çalışılmış ve ardından anayasa ve yönetim biçimleri sınıflandırılarak en iyi yönetim biçimi açıklanmaya çalışılmıştır. Bizim bu çalışmadaki temel amacımız ise, felsefede etik konusundaki kavramsal çerçeveyi değerlendirmek ve Aristoteles'in etik konusundaki düşünceleriyle, bu düşüncelerin siyasetle ilişkisinin ne olduğunu ortaya koymaya çalışmaktır.
Mutluluk öğretisi bağlamında stoa felsefesi

M. Ö. 6. yüzyılda tarih sahnesine çıkan Antikçağ doğa filozofları çoğunlukla fizik ve mantık alanında araştırmalar yapmış olsalar da ahlaka ve mutluluğa dair öğreti ve öneriler geliştirmekten de geri durmamışlardır. Ancak ahlakı ciddi bir felsefe problemi olarak gören ve gerçek anlamda tartışma konusu yapan ilk filozoflar Sofistler ve Sokrates olmuştur. Ahlaki problemleri sistematik olarak inceleyen ve bunları diğer felsefi alanlarla bütünleştiren Platon ve Aristoteles, ortaya ahlak felsefesi niteliğinde çalışmalar çıkarır. İlkçağ ahlak felsefeleri ve öğretileri nihai erek olarak mutluluğu görmüştür. Hepsinde amaç mutluluğa giden yolu bulmaktır ancak bazıları bunu sistematik ahlak felsefesi şeklinde ortaya koyarken, bazıları ise öğreti niteliğinde çalışmalar sergiler. İşte bu ikinci grubun Sokrates sonrası felsefe tarihindeki en tipik temsilcileri Stoacılar ve onlarla çağdaş olan diğer Helenistik Roma filozoflarıdır. Ancak bunların ahlak anlayışları çoğunlukla kendilerinden önceki ahlak, bilgelik, mutluluk ve erdem gibi kavramları tartışan filozofların görüşlerinden derlenmiştir. Stoacılar altı yüzyıl boyunca felsefenin neredeyse sadece ahlak ve değerler alanıyla ilgilenmiş ve ahlak öğretilerinin genel felsefeleri ile uyumlu olup olmamasına aldırmadan insanı mutlu kılacak öğüt ve tavsiyelerden oluşan bir mutluluk öğretisi geliştirmeye çabalamışlardır. Yunan özgür kent devletlerinde ciddi anlamda bir yaşam sıkıntısı olmadan ve herhangi bir kısıtlamaya maruz kalmadan yaşayan Yunan vatandaşı, filozof ve düşünürler sadece merak ve hayret duygusunun harekete geçirdiği bir bilme arzusunun beslediği teori etkinliği ile yetiniyordu. Ancak öncelikle Makedonya Krallığı ve sonrasında Roma İmparatorluğu'nun işgaline uğrayan bu kent devletlerinde yaşayanlar artık devlet karşısında tek başına hayatta kalmaya çabalıyordu. Bu yüzden kendini ve toplumu avutucu düşünceler peşinde koşmak onlar için kaçınılmaz olmuştu ve teorik düşünceyi bir kenara bırakıp kendilerini acıdan kurtaracak bilginin ve yaşayışın peşine düşmüşlerdi. Bu şartlarda doğan ve gelişen Stoacıların, mutluluğu amaç edinen ahlak öğretisi bireye hazzı reddederek ölçülü olmayı, sahip olduğu içsel niteliklerle yetinip makam ve mevki gibi dışsal istekleri reddetmeyi öğütlüyordu. Bunu başarmak için de erdemli olmayı, ruhsal dinginliğini korumayı ve en önemlisi de doğaya ve akla uygun bir hayat sürmeyi öneriyordu.