turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
İslam Hukukunda ceza ehliyeti

'Ehliyet', hak, yetki ve sorumluluk sahibi olmak için elverişli olmayı ifade eden hukuki bir kavramdır. İslam hukukunda insanın şahsiyeti gereği sahip olduğu ehliyet 'vücub ehliyeti', mümeyyizlik vasfına bağlı olarak kazandığı yetki ve yeterlilik de 'eda ehliyeti'dir. 'Ceza ehliyeti', kişinin işlediği bir suç için sorumluluğa elverişlilik sahibi olması anlamına gelmektedir. İslam, ceza düşüncesini ortaya koyarken insanları baliğ olanlar ve baliğ olmayanlar şeklinde ayırmaktadır. Çünkü kişinin biyolojik gelişimi ve akli melekeleri birlikte gelişmektedir. Kişi, buluğ çağında kazandığı akıl sayesinde olayları değerlendirebilmekte, davranışlarını şu veya bu şekilde yo nete bilmekte, hukuken suç kabul edilen ya da toplumca kınanan davranışlardan sakınabilmekte, bu davranışlardan sakınmadığında cezalandırılacağını bilebilmekte, cezanın vereceği elemi hissedebilmekte ve psikolojik olarak etkilenmek suretiyle ibret alabilmekte ve ıslah edilebilmektedir. Yani insan iradi bir eylemde bulunurken aklını kullanmaktadır. İnsanın irade kudreti kelami mezhepler arasında tartışmalara yol açan bir konu ise de, İslam hukukçularının tamamı, eğer insan herhangi bir şekilde maddi ve manevi baskı altında değil ise, iradesinin hür olduğu ve tercihlerini özgür olarak yapabildiği şeklinde düşünmektedir. Çünkü insanın irade kudretine sahip olduğunu kabul etmeksizin onun cezai sorumluluğunu izah etmek imkansızdır. İslam düşüncesinde kişinin gerek dini, gerekse medeni ve cezai sorumluluğu sahip olduğu imkan ve kabiliyetle sınırlandırılmaktadır. Bu bakımdan İslam hukukunda ehliyet ile sorumluluk arasında sıkı bir ilişki vardır. Bedeni cezalar açısından suçlunun akil-baliğ olması gerekli iken, mali sorumluluğun doğması için bunun gibi bir şart aranmamaktadır. Çünkü can ve malların dokunulmazlığı, İslam hukukunun en önemli ilkelerinden birisidir. Kişinin suçlu sayılabılmesi için suç esnasında ehliyet sahibi olması gerekmektedir. Aynı zamanda kişinin savunma hakkını kullanabilmesi ve cezanın vereceği elemi hissederek ders alabilmesi için muhakeme ve infaz aşamalarında da ehliyet sahibi olması gerekmektedir.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları ışığında ceza muhakemesinde masumiyet karinesi

Ceza muhakemesinin amacı; usule uygun olarak toplanan delillerle, şüpheli, sanık ve mağdurun haklarını da koruyarak maddi gerçeğe ulaşmak, kamu düzeninin bozulmasını engellemek ve bozulan kamu düzenini yeniden tesis etmektir. Maddi gerçeğe ulaşmaya çalışılırken, ceza muhakemesi işlemlerinde irade serbestliğinin engellenmesi ve bu işlemlerin savunmayı etkilemeyecek şekilde hukuk devleti ilkesi uyarınca gerçekleştirilmesi, adil yargılanma ilkesine riayet edilmesi ile mümkündür. Adil yargılanma ilkesinin bir unsuru olan masumiyet karinesi, ceza muhakemesinde farklı kavramlar ve kurumlarla ilişki içerisindedir. Başta Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi olmak üzere pek çok uluslararası ve ulusal belgede yer alan masumiyet karinesi kavramı, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi karaları ile daha somut ve anlaşılır hale gelmiş, bu anlamda AİHM kararlarının uygulamaya çok büyük katkısı olmuş ve halen de olmaya devam etmektedir. Çalışmamızın ilk bölümünde masumiyet karinesi kavramının anlamı ve tarihsel gelişimi üzerinde durulmuş, ikinci bölümünde ise masumiyet karinesinin, bağlantılı olduğu kavram ve ilkelerle ilişkisi açıklanarak örnek AİHM kararları bağlamında değerlendirme yapılmıştır.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'na göre kooperatif yönetim kurulu üyelerinin cezai sorumluluklarının incelenmesi

Kooperatifler ortaklarının ekonomik ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla kurulan, temeli, ortaklarının birbirlerine ve kooperatife olan güvenine dayalı ticaret şirketleridir. Kooperatiflerin geniş kitlelere hitap eden sosyal ve toplumsal yönlerinin olmasının da etkisiyle, kooperatif yöneticileri, kooperatifler hakkında genel kanun olan 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'na göre, yönetim ile ilgili işledikleri suçlardan dolayı kamu görevlisi gibi cezalandırılmaktadır. Böylelikle bu kişiler, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun Dördüncü Kısım Birinci Bölümünde yer alan 'Kamu İdaresinin Güvenilirliğine ve İşleyişine Karşı Suçlar' başlığı altında düzenlenen, sadece kamu görevlileri tarafından işlenebilen özgü suçların faili olabilmektedir. Ayrıca Kooperatifler Kanunu'nda düzenlenen hükümlerle, kooperatif yönetim kurulu üyeleri ve memurlarının bazı görevlerine aykırı veya yapmakta ihmal veya gecikme gösterdikleri hareketleri de cezalandırılır. Bu hareketleri düzenleyen suçların maddi unsurları TCK'nın 'Kamu İdaresinin Güvenilirliğine ve İşleyişine Karşı Suçlar' başlığı altında 257'nci maddesinde düzenlenen 'Görevi Kötüye Kullanma Suçu'nun maddi unsurları ile aynı ve ek özellikler barındırmaktadır. Meydana gelen görünüşte normlar çatışmasını çözmek üzere 'özel normun önceliği ilkesi' kullanılır. Bu hareketler, Kooperatifler Kanunu'ndaki özel normlara göre cezalandırılır.
Ceza Hukukunda af

Çalışmamız sonucunda ulaştığımız en önemli sonuç, toplumsal yaşamın huzur içinde sürdürülmesi bakımından affın zaman zaman başvurulması zorunlu bir müessese olmasıdır. Bu sonucu dikkate alan modern ceza hukukunda, af müessesesinden vazgeçememektedir. Her ne kadar, af müessesesinin aleyhinde görüşler mevcut ise de; bu görüşler, af yetkisinin suistimal edilmesinden kaynaklanmaktadır. Bu bağlamda, affın doğuracağı zararlı etkilerden kurtulmak için toplumun içinde bulunduğu şartların titiz bir şekilde değerlendirilmesi gerekir. Af, toplum bakımından adaletli ve faydalı ise kullanılmalı, bu şartlar oluşmadığı takdirde kullanılmamalıdır. Aksi halde, af yetkisinin amaçlan dışında kullanılması, müesseseden beklenen faydayı sağlayamayacağı gibi, zararlı sonuçların doğmasına da yol açabilecektir. Bir cümle ile söylemek gerekirse, af yetkisi ile Devletin cezalandırma hakkından vazgeçmesi, ancak, zorunluluk bulunduğu takdirde bir anlam ve meşruiyet kazanmaktadır. Çalışmamız sonucunda ulaştığımız diğer önemli bir sonuç ise, affın esasısın Devletin cezalandırma hakkından vazgeçmesi esasına dayanmasıdır. Devletin cezalandırma hakkından vazgeçmesi ise, ceza kanununun uygulanmasına engel olmaktadır. Bu durum dikkate alındığında, affın, maddi ceza hukukuna ait bir müessese olduğu görülmektedir. Diğer taraftan, Devletin cezalandırma hakkından vazgeçmesi esasına dayanan af, ceza muhakemesi hukukunda da neticeler doğurmaktadır. Ancak, affın ceza muhakemesi hukukunda da etkisini göstermesi; müessesenin, maddi ceza hukukuna ait bir müessese olduğu gerçeğini ortadan kaldırmamaktadır. Ayrıca, doktrinde, genel affın, ceza kanunlarım ilga ettiği ve fiilin suç olma vasfım ortadan kaldırdığı yönünde ağırlıklı bir görüş bulunmasına ve bu görüşün Askeri Yargıtay tarafından benimsenmesine rağmen; genel af, yukarıda belirtildiği üzere, Devletin cezalandırma hakkından vazgeçmesi esasına dayanmaktadır. Zira, af müessesesi ile hukukun bozuk olan yönlerinin düzeltilmesi değil, bu bozuklukların 210 doğurduğu neticelerin giderilmesi amaçlanmaktadır. Bu nedenle, affın hukukun bozuk olan yönlerini düzelttiğini söylemek mümkün değildir. Kanaatimizce, genel affın, sadece, fiilin suç olma niteliğinin etki ve neticelerini ortadan kaldırması mümkündür. Bir cümle ile söylemek gerekirse, genel affın, affedilen suçların fiillerinin af kanunundan sonra da suç olmaya devam etmeleri sebebiyle, fiili suç olmaktan çıkaran bir kanun gibi düşünülmesi mümkün değildir. Bu nedenle, genel affın hüküm ve neticelerinin bu görüş dikkate alınarak değerlendirilmesinde zorunluluk bulunmaktadır. 211
Gerçek olmayan vekaletsiz iş görme ve menfaat devri yaptırımı

Çalışmanın konusu gerçek olmayan vekaletsiz iş görmedir. Gerçek olmayan vekaletsiz iş görme ile hukuka aykırı bir fiil ile bir başkasına ait iş görmek suretiyle o kişinin hakkını ihlal etmek ve bunun sonucunda bir menfaat elde etmek kastedilmektedir (Türk Borçlar Kanunu m. 530; BGB ş 687 /II; OR Art. 423). Türk Borçlar Kanunu'nda var olan genel düzenlemeye ek olarak, gerçek olmayan vekaletsiz iş görmenin kira hukuku, ortaklıklar hukuku, haksız rekabet gibi pek çok uygulama alanı vardır. Çalışmanın amacı gerçek olmayan vekaletsiz iş görmenin teorik temellerini belirlemek ve uygulamada ortaya çıkan sorunlara çözüm önerileri getirmektir. Bu amaç doğrultusunda, öncelikle gerçek olmayan vekaletsiz iş görmenin Roma hukukunda tarihi gelişimi inceleme konusu edilmiştir. Ardından, sorumluluğun şartları, sonuçları ve asıl yaptırım olan menfaat devri incelenmiştir. Son olarak ise gerçek olmayan vekaletsiz iş görmenin uygulama alanları üzerinde yoğunlaşılmıştır.
Türk Anayasa Hukukunda yasama yetkisinin devredilmezliği ilkesi

Devletin kural koyma faaliyeti, kuvvetler ayrılığı kuramının etkisiyle yasama ve yürütmenin farklı işlevleri yerine getirmek üzere teşekkül eden iki organ halinde ortaya çıkmasıyla birlikte, bu iki organ arasında bugün bile süren bir çekişme konusu olmuştur. Yasama yetkisinin devredilmezliği ilkesi tarihi süreç içerisinde, yasama organının genel, soyut kurallar anlamında kanun koymak üzere milletten almış olduğu yetkinin, kralı temsil eden yürütme organına devredilmesinin yasaklanması şeklinde, demokrasinin de bir gereği olarak, 19'uncu yüzyıldan itibaren anayasalarda yerini almıştır. Cumhuriyet dönemi anayasalarımız da bu ilkeyi benimsemiştir. Yasama ve yürütme organlarının ilişkileri ve hukuki işlemlerine hakim olan yasama yetkisinin devredilmezliği ilkesi, bir dönem Avrupa'da özellikle Fransa'da, büyük tartışmalara konu olmuştur. Özellikle acil hukuki tedbirlerin alınması gereken durumlarda, yürütme organının kanun gücünde hukuki işlemlerde bulunmak üzere yasama organınca yetkilendirilmesi bu tartışmanın odak noktasını oluşturmaktadır. Türkiye'de de gözlemlenen bu tartışma, Anayasa Mahkemesinin konuya ilişkin kararları dolayısıyla canlılığını korumaya devam etmektedir.
Anayasa Mahkemesi üyeliği

Kanunların Anayasaya uygunluğunun denetimi fikri ilk olarak A. B. D.'de 1803 tarihli Marbury v. Madison Davası ile başlamıştır. A. B. D'de başlayan Anayasaya uygunluk denetimi Avrupa ülkelerini de etkilemiş ve anayasa yargısının doğuşuna neden olmuştur. Türkiye'de Osmanlı İmparatorluğu döneminde Tanzimat ve Islahat Dönemiyle başlayan anayasal hareketler, anayasa yargısının Türkiye'de gelişimine ışık tutmuştur. İlk yazılı Anayasa olarak kabul edilen Kanun-i Esasi, Cumhuriyetin kurulmasından önce düzenlenen 1921 Anayasası ve hemen sonra düzenlenen 1924 Anayasası, 1961 ve şu anki Anayasamız olan 1982 Anayasası Türkiye'nin sahip olduğu Anayasalardır. Ancak anayasa yargısı fikrinin Türkiye'de tam olarak yer aldığı Anayasa 1961 Anayasası'dır. 1961 Anayasasıyla Anayasa Mahkemesi adı altında ve yüksek mahkemeler arasında sayılan, kanunların Anayasaya uygunluğunu denetleyen bir mahkeme kurulmuştur. Anayasa Mahkemesi Üyeliği konusunu ele alma nedenim ülkenin geleceğine ilişkin önemli kararlar alabilen Anayasa Mahkemesi gibi bir mahkemenin çalışmalarında ve kararlarında etkili rol oynayan üyelerinözelliklerine duyduğum meraktı. Çünkü Anayasa Mahkemesi bu üyelerin varlığıyla var olmaktadır. Kararlarında bu üyelerin imzası ve adları yer almaktadır. Dolayısıyla üyelerin nitelikli hukukçulardan olması gerekir. Gelecekte ülke olarak hukuk devletini iyi koruyabilmemiz bu üyelerin nitelikleriyle doğru orantılıdır. Yasama organının yasal düzenlemelerde bulunduğu bir sistemde demokratik ve laik ilkelerin göz ardı edilmesi söz konusu olabilir. Bu gibi durumlarda Anayasaya uygunluğun denetlenmesi ve bu denetlemenin Anayasa Mahkemesi'nin görev alanına girmesi oldukça yerindedir.
Türkiye'de siyasi partilerin kapatılması TİP, MNP, DEP ve RP örnekleri

öz Türk siyasal yaşamı içersinde, siyasi partilerin kapatılması konusu son yıllarda birçok siyasi partinin kapatılma yaptırımı ile karşı karşıya kalması göz önünde bulundurulduğunda önemli bir konudur. Kapatılan partilere sürekli yenilerinin de ekleniyor olması konuyu güncel tutmaya yetmektedir. Bu çalışma, Türkiye açısından önemli olan ve güncelliğini sürekli koruyan siyasi parti kapatma davalarını, hem hukuksal hem de siyasal olarak örnek olaylar çerçevesinde ele almaktadır. Aslında bir anlamda da yapılan çok partili siyasal yaşama geçişle birlikte Türk siyasetinin temellerinden olan siyasi partilerin var olma mücadelesi etrafında, Türkiye'nin yalan tarihinden günümüze kadar uzanan süreçten kesitlerin sunulmasıdır. Bir başka deyişle, çalışmanın bütününde, siyasi partilerin hukukileştirilmesi süreci ile Türk siyasal yaşamı arasında içice geçmişş olan ilişkiler örnek olaylardan yola çıkılarak değerlendirilmeye çalışılmıştır.
Türkiyede'ki patlayıcı mevzuatının incelenmesi, eksiklerinin tespiti ve çözüm önerileri

Son yıllarda dünyada, patlayıcı madde üretiminde ve kullanımında büyük teknolojik gelişmeler yaşanmaktadır. Bu gelişmelere paralel olarak ülkemizde de patlayıcı maddelerin sivil sektörde kullanımı ivmelenerek yaygınlaşmaktadır. Patlayıcı maddelerin üretimi, depolanması, taşınması ve kullanılması gibi alanlarda yasal düzenlemelerin incelenmesi büyük önem arz etmektedir. Çünkü bu gibi kritik alanlarda çalışan kişilerin icra ettikleri faaliyetler söz konusu düzenlemelere tabidir. Bu nedenle söz konusu kuralların çok iyi bir şekilde bilinmesi ve ilgili mevzuata hakim olunması gerekmektedir. Bu tez kapsamında ilk olarak patlayıcı kullanımı ve delme patlatma konularında geniş bir literatür araştırması yapılmıştır. Bunun ardından bu tezde kullanılan yasal tanımlar açıklanmış ve Türkiye'de kullanılmakta olan patlayıcı ile alakalı yasal mevzuat irdelenmiştir. Son bölümde ise yasal mevzuatımızın eksikleri ve çözüm önerileri yer almaktadır. Bu eksikler tespit edilirken konu ile alakalı uzman kişilerin görüşlerine başvurulmuştur. Tespit edilen eksikler gerekçeli olarak sıralanmıştır ve ardından bu eksiklerin giderilmesine yönelik çözüm önerileri sunulmuştur.
İptal ve tam yargı dava dosyaları üzerinde alan çalışması: Denizli örneği

İptal ve Tam Yargı Dava Dosyaları Üzerine Alan Çalışması: Denizli Örneği' isimli doktora tez çalışmasında, Denizli İdare Mahkemesince verilen 17785 karar incelenmiştir. İnceleme dönemi olarak Mahkemenin faaliyete geçtiği 1998 ile 2010 yılları arası alınmıştır. Bu yıllar arasında verilen kararlar dava konusuna ve davalı idarelerine göre tasnif edilmiştir. Bu tasnif işleminde kararların sonucuna yer verilmiştir. Ayrıca kanun yoluna başvurulan kararların kanun yolu sonuçları da bulunmaktadır. Kararların incelenmesi üzerine elde edilen sonuçlara ise tezin sonuç kısmında yer verilmiştir.
Edimler arasındaki denge ilişkisinin bozulması ve sonraki ifa güçlüğü

İki tarafa borç yükleyen sözleşmelerde her iki taraf da hem alacaklı hem de borçludur. Dolayısıyla, iki tarafa borç yükleyen sözleşmelerin kurulmasıyla birlikte, taraflar sözleşmede kararlaştırılan edim ve karşı edimi yerine getirmekle yükümlü olurlar. Sözleşmenin kurulduğu sırada çoğu zaman tarafların borçlandıkları edimi nasıl yerine getireceklerine, hangi masraflarının olacaklarına ve edimin yerine getirilmesi konusunda ne tür çabalarının olduğu konusuna ilişkin düşünce ve beklentileri vardır. Ancak, sözleşmenin kurulmasından sonra tarafların bu düşünceleri belli nedenlerle tam olarak gerçekleşmez. Bu duruma, çoğunlukla borçlunun sözleşmenin kurulduğu sırada borcun ifası için gerekli olan masraflar hakkında yanlış bilgileri neden olur. Bazı durumlarda ise, sözleşmenin kurulduktan sonra gerçekleşen olaylar, ifa için gerekli olan masrafların artmasına veya edimler arasındaki denge ilişkisinin bozulmasına neden olur. Bu son durum, yani edimler arasındaki denge ilişkisinin bozulması ve sonraki ifa güçlüğü, mevcut çalışmanın konusudur. Bu çalışmanın amacı, sözleşmenin kurulduğu andaki şartların sonradan değişmesinin sözleşmeye ne tür etkilerinin olduğunun belirlenmesidir. Bunun için öncelikle şartların değişmesi durumunda sözleşmeye müdahale edilmesinin dogmatik temelinin belirlenmesi gerekir. Bu amaçla, çalışmanın birinci bölümünde Alman ve Türk-İsviçre hukukunda edimler arasındaki denge ilişkisinin bozulması ve sonraki ifa güçlüğü durumlarında sözleşmeye müdahalenin dogmatik temeli incelenmektedir. Bu anlamda olmak üzere, Alman ve Türk-İsviçre hukuk sisteminde edimler arasındaki denge ilişkisinin bozulması ve sonraki ifa güçlüğü durumlarında sözleşmeye müdahale edilmesine ilişkin görüşler ortaya konulmaktadır. Çalışmanın ikinci ve son bölümünde ise, öncelikle edimler arasındaki denge ilişkisinin bozulması ve sonraki ifa güçlüğü durumlarında Alman ve Türk-İsviçre hukukunda doktrinde ve mahkeme kararlarına göre sözleşmeye müdahale edilmesinin şartları incelenmektedir. Çalışmanın bu bölümünde ayrıca, edimler arasındaki denge ilişkisinin bozulması ve sonraki ifa güçlüğünün hukuki sonuçları olarak sözleşmenin sona erdirilmesini veya sözleşmenin uyarlanması açıklanmaktadır.
Anonim şirket ortağının kar payı hakkı

Anonim şirketin belli bir dönemdeki faaliyetleri sonucunda, dönem başındaki duruma nazaran malvarlığında meydana gelen artış 'kar' olup, her bir ortağın bu karın şirket genel kurulunca dağıtılması kararlaştırılan kısmına katılarak kar payı almasına imkan tanıyan ortaklık hakkı, 'kar payı hakkı'dır. Anonim şirket ortağının kar payı hakkı, TTK m. 455'te, ' er pay sahibi kanun ve esas mukavele hükümlerine göre pay sahiplerine dağıtılmaya tahsis olunan soft kazanca, payı nisbetinde iştirak hakkını haizdir' şeklinde ifade edilmektedir. TTK m. 385'te ise kar payı hakkının, ortağın rızası olmaksızın üzerinde hiçbir değişiklik yapılamayan ve genel kurul ile yönetim kurulunun kararlarına tabi olmayan bir 'müktesep hak' olduğu hükme bağlanmıştır. Malvarlıksal ve bireysel nitelikte bir ortaklık hakkı olan 'kar payı hakkı' aynı zamanda, genel kurulun kar dağıtım karan alması şartına bağlı bir alacak hakkıdır. TTK'ya tabi anonim şirketlerde ortaklara kar payı dağıtılabilmesi için kardan öncelikli olarak yapılması gereken ayrımlar TTK m. 469 /I'de, SerPK'ya tabi şirketler bakımından ise aynı konu SerPK m. 1 .5/II ile Seri: IV, No: 27 Tebliği m. 4 ve m. 5'te düzenlenmiştir. Ortakların kar payı hakkı bakımından TTK'ya tabi anonim şirketler ile SerPK'ya tabi anonim şirketler arasındaki temel fark; ortaklara dağıtılacak birinci kar payı oranının esas sözleşmede gösterilmesi zorunluluğu, bu oranın SPK tarafından belirlenen orandan daha düşük olamaması, birinci kar payının kardan yapılacak ayrımlar arasında kanuni yedek akçeden hemen sonra gelmesi ve hisse senetleri borsada işlem gören şirketler dışında birinci kar payının dağıtımının zorunlu olması sebebiyle, SerPK'ya tabi anonim şirket ortaklarmm kar payı haklarının daha 158 güçlü biçimde korunmuş olmasıdır. Zira, TTK'ya tabi anonim şirketlerde kanuni yedek akçeler dışında ihtiyari yedek akçeler, kanun ve esas sözleşme uyarınca kardan ayrılması gerekli paralar da ortakların kar payından önce gelir ve birinci kar payının dağıtımının zorunlu olup olmadığı kanunun lafzından anlaşılamamaktadır. Anonim şirkette ortaklara kar payı ancak safi kardan veya bu amaçla ayrılmış ya da herhangi bir amaca bağlanmamış yedek akçelerden dağıtılabilir. Kar dağıtımına karar vermek münhasıran genel kurula ait bir yetki olup, genel kurul bu yönde bir karar almadıkça ortakların kar paylarım talep veya dava etmeleri mümkün değildir. Genel kurul kararında başka bir tarih belirlenmedikçe, ortakların kar payı haklan genel kurul karan ile muacceliyet kazanır. TTK m. 456 uyarınca her bir ortağa düşen kar payı, esas sözleşmede aksine hüküm bulunmadıkça, ortağın sermaye borcuna mahsuben şirkete yaptığı ödemelerle orantılı olarak hesap ve tespit olunur. Haksız yere ve kötü niyetle alman kar payı, iadeye tabi olup, paranın alındığı tarihten itibaren 5 yıl geçmekle iade borcu zamanaşımına uğrar. Ortakların iade borcu yanında, gerçek olmayan kar payı dağıtımı sonucunda yönetim kurulu üyeleri ile denetçilerin sorumluluğu da gündeme gelebilecektir. 159
Yeni bir model olarak Anayasa Mahkemesi

Bu tezde, günümüzde Anayasa Yargısı ve Anayasa Mahkemesinin mevcut hali ve sorunlarından yola çıkılarak gelecek dönemde hukuk alanında, bu konularla ilgili yapılaması planlanan kapsamlı değişiklikler üzerinde durulmuştur. Dünyadaki Anayasa Yargısı Modelleri incelenmiş, incelenen bu modellerde ülke hukukumuza yararlı olabilecek kazanımlar değerlendirmeye alınmıştır. Anayasa Yargımızın daha işler, sorunlara karşı daha yapıcı olabilecek değişiklikleri tartışılmış, yöntem olarak da Anayasa Yargımızın ve Anayasa Mahkememizin hali hazırda işler sisteminin aksaklıklarından yola çıkılmıştır. Netice itibariyle, Anayasa Yargımızın ana amacı olan, temel hak ve özgürlüklerin korunması ile Hukuk Devleti olgusunun gerçekleştirilmesinde öngörülen arayışlar çalışmada yansıtılmaya çalışılmıştır.
Boşanmanın mali sonuçları ve yoksulluk nafakası

Toplumun temelini oluşturan ve evlenme suretiyle kurulan aile kurumu; birçok maddi ve manevi unsuru içinde barındırır. Evlilik birliği içinde; eşlerin, kanundan doğan hakları ve birbirlerine karşı yükümlülükleri vardır. Kanun koyucu tarafından düzenlenen, bu hak ve yükümlülüklerin her biri, eşlerin maddi ve manevi varlığına yönelik bir amaca hizmet eder. Bu hak ve yükümlülüklerin ihlali sonucunda; boşanma ile birlikte zarar da gerçekleşebilir. Boşanma nedeniyle; eşler, bazı haklarını da kaybeder. Boşanma nedeniyle, maddi zarara uğrayan veya kişilik hakları zedelenerek, manevi zarara uğrayan eş; diğer eşten, maddi veya manevi tazminat talep edebilir. Boşanma nedeniyle oluşan zararların en aza indirilmesi; eşler arasındaki dayanışmanın, boşanmadan sonra da devam etmesi için, Türk Medeni Kanunu'nun 169 ile 184. maddeleri arasındaki hükümler düzenlenmiştir. Bu hükümlerden; mali nitelikte olanlar; özellikle maddi ve manevi tazminat ile yoksulluk nafakası, bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Bu çalışmada; boşanmanın mali sonuçları; özellikle, maddi ve manevi tazminat ile yoksulluk nafakasının amacı, hukuki niteliği, talep şartları, ödenme biçimleri incelenerek, benzer düzenlemeler ile aralarındaki farklar açıklanmıştır.
Hukuki gelişimi açısından üçüncü kişinin fiilini taahhüt

Hukuki Gelişimi Açısından Üçüncü Kişinin Fiilini Taahhüt başlıklı tezimizin amacı üçüncü kişinin fiilini taahhüt sözleşmesinin genel yapısı ve karakterini ortaya koymaktır. Üçüncü kişinin fiilini taahhüt tarihin en eski çağlarından beri var olmakla birlikte her zaman tartışmalı bir kurum olmuş, hukuki niteliği, şartları ve hükümleri üzerinde çoğu kez uzlaşmaya varılamamıştır. Bugün geldiği nokta itibariyle üçüncü kişinin fiilini taahhüt bir garanti kurumu olarak kabul edilir. Ancak üçüncü kişinin fiilini taahhüt gibi bir ifadeden garanti borcuna nasıl ulaşıldığı saptamak kurumun hukuki niteliğinin belirlenmesinde çok önemlidir. Bu amaçla çalışmamızda doktrin ve içtihatta yaşanan tartışmalar eşliğinde üçüncü kişinin fiilini taahhüdün hukuki karakteri üzerinde durulmuş ve ulaşılan sonuca göre kurumun şartları ve hükümlerine yer verilmiştir.
Belediyelerin iç ve dış denetimi

Yeni Kamu Yönetimi anlayışının bir gereği olarak artık kamu ekonomisinin yerini piyasa ekonomisi, merkeziyetçi yapının yerini de daha adem-i merkeziyetçi bir yönetim anlayışı almış ve kamu yönetiminde şeffaflık, hesap verilebilirlik, etkinlik, verimlilik, ekonomiklilik, stratejik planlama, performans yönetimi ve denetimi gibi ilkeler önem kazanmıştır. Denetim; küreselleşme ve yerelleşme ile yetki, görev ve sorumlulukları arttırılan belediyeler için vazgeçilmez bir yönetim ilkesi olma konumunu güçlendirmiştir. Bu çerçevede belediyelerde; belediye müfettişleri iç yönetsel denetimi, belediye iç denetçileri iç mali denetimi, İçişleri Bakanlığı görevlileri dış yönetseldenetimi, Sayıştay denetçileri ise dış mali denetimi yapacaktır. Bu denetimlerde iseBelediye Kanununa göre çeşitli tasnif edici ayrımlara gidilmiş ve belediyelerde hukukauygunluk, mali ve performans denetiminin yapılacağı belirtilmiştir.