turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Collingwood ve İbn Haldun'un ele aldığı tarih felsefesinin bazı problemleri

İbn Haldun ve Robin George Collingwood'un ele aldıkları tarih felsefesinin bazı problemlerini araştırma konusu yaptığımız tezimizde, üç bölüm bulunmaktadır. Birinci bölümde tarih felsefesinin temel problemleri araştırılmış olup, tarih, felsefe ve tarih felsefesi kavramları ile tarih felsefesinin ilkeleri araştırma konusu yapılmıştır. İbn Haldun ve Collingwood'un tarih felsefesi problemlerine ayırdığımız bölümlerde yöntem olarak, özellikle bu iki filozofumuzun kendi eserlerine müracaatı göz önünde bulundurduk. İbn Haldun ve Collingwood hakkında yapılmış diğer bilimsel araştırmalardan da yararlanmakla birlikte, bu iktibaslarımız genelde konu üzerine farklı izahların yapıldığı problemlerle sınırlı kalmıştır. Yöntem olarak, önce tarih felsefesinde kullanmış oldukları temel kavramlar incelenmiş olup, ardından yöntem sorunları ele alınmış, son olarak da tarih felsefesi ile ilgili bazı problemleri araştırılmıştır. İbn Haldun'un ele aldığı tarih felsefesinin bazı problemlerini İncelediğimiz ikinci bölümde; İbn Haldun'un, tarihi olayların oluşumunda asabiyete önemli roller yüklediği, devletlerin kuruluşunda, devamında ve yıkılışında en etkin unsur olarak asabiyeti anladığı, medenileşmenin de temelinde toplu yaşamanın yattığını anladığı ortaya çıkmaktadır. Felsefi tarih anlayışının yöntem olarak benimsenmesi gerektiğini düşünen İbn Haldun, tarihi olaylarda bir nedensellik, kanunluluk ve değişimin bulunduğunu düşünmektedir. Bazı oluşumların bazı oluşumlara neden olduğunu da düşünen İbn Haldun, olayları anlamak için eleştirel bir araştırma ve derin inceleme ile hadiselerin gerçek nedenlerine inmenin gerektiğini ifade etmektedir. Bu bağlamda tarih ile felsefe arasında vazgeçilmez bir irtibat gören İbn Haldun, tarihsel verilerin analizinde de nesnellik, ümranın kanunlarını bilme ve eleştirel bakışın önemine temas etmektedir. Devletlerin doğum, yaşam ve ölüm çizgisinde bazı tavır ve aşamalardan geçeceğini ifade eden İbn Haldun, ölümün devlet dahil tüm canlıların kaderi olduğunu düşünmektedir. CollingwoocTun tarih felsefesine ayırdığımız üçüncü bölümde ise; önce Collingwood için tarihin anlamı, nesnesi ve yapısı üzerinde durulmuştur. Tarihi, yaşanmış geçmişşin yeniden idrak edilmesi olarak tanımlayan Collingwood, geçmişş olayların tarihçinin zihninde kanıtlar yardımıyla yeniden canlandırılması olmadan tarihin anlaşılmayacağını düşünmektedir. Collingwood, tarih felsefesi anlayışında yöntem olarak tarihsel yöntemin önemine işaret etmekte; tarihsel yöntemin kanıtların yardımıyla tarihi vak' aların tarihçinin zihninde yeniden yaratılması olarak anlamaktadır. Bu bağlamda soru-yanıt, önkabuller ve kanıtın tarihsel gerçekliği yakalamada önemine işaret eden Collingwood, felsefesiz bir tarih anlayışının aslında tarihle de ilgisinin bulunmadığım düşünmektedir. Tarih biliminin felsefesi bağlamında temellendirdiği tarih felsefesi anlayışını, geçmişşi zihinde yeniden yaratma ile adeta özdeşleştiren Collingwood, zihinsel etkinliğin tarih felsefesinde önemli bir unsur olduğunu düşünmektedir. Mehmet HACİİBRAHİMOĞLU İstanbuI- 2002
A philosophical interpretation of the unconscious in light of Wilfrid Sellars' reasons - causes dichotomy

Wilfrid Sellars, bilginin, doğa ve bilen zihin arasında gerçekleşen doğrudan ve doğal bir sebep sonuç ilişkisi neticesinde meydana gelemeyeceğini ortaya koyarak 'doğa ve zihin' problemine yeni bir boyut getirmiştir. Bilgi ve bilme söz konusu olduğunda, ontolojik farkların belirleyici olmadığını öne sürmüş, zihin ve doğa ikiliği olarak ifade edilen kavramsal ayrımı yeniden tanımlamıştır. Bilmeye dair olanın karakteristik özelliğini anlamlılık ve mantıksal/çıkarımsal gerekçelilikten doğan normativite olarak tanımlamış; bunun dışında kalanları ise, epistemik olmayan, mantıksal gerekçelilik taşımayan, doğal, fiziksel sebep sonuç ilişkileri içinde meydana gelen kendiliğinden oluşumlar olarak nitelendirmiştir. Bu tanımını, anlam dünyası olarak da niteleyebileceğimiz mantıksal gerekçeler düzlemi ile, doğal sebepler düzlemi olarak somutlaştırmıştır. Bu iki düzlemi birbirinden niteliksel olarak farklı, ve mantıksal olarak bağımsız iki ayrı alan olarak kavramsallaştırmıştır. Bu tezin temel amacı, Sigmund Freud'un psikanaliz teorisi içerisinde tanımladığı bilinçaltı kavramının, Sellars'ın mantıksal gerekçeler ve doğal sebepler ayrımı açısından çelişki teşkil edip etmediğini araştırmaktır. Bu bağlamda Wilfred Bion'un düşünme kapasitesinin gelişimini açıkladığı psikanalitik teorisi, Sellars'ın ortaya koyduğu ayrım çerçevesinde değerlendirilmektedir. Araştırmanın sonucunda, mantıksal gerekçeler düzleminin bilinçli kabullenmelerden ibaret olmadığı, bilinçaltını da kapsadığı savunulmaktadır. Bu tezin koşulu ise, anlamın, öznenin kendini bağlamak durumunda kaldığı, geçerliliğini bireyler arası ortak paylaşımdan alan dışsal bir gerçeklik olmasıdır. Anlamın özne için bağlayıcı olabilmesi için, bilinç düzeyinde bir farkındalık şart değildir, mantıksal neden sonuç ilişkilerine dair bir farkındalık yeterlidir. Özneyi bağlayan bu mantıksal semantik yükümlülük, öznenin bilinç düzeyindeki kabullenmesinden doğan yükümlülükten ayrıştırılabilirse, düşüncelerin bastırılması olgusu da Sellars'ın ortaya koyduğu çerçeve ile tutarlı olarak yorumlanabilir.
Mevlana felsefesi ve Türkiye'de yapımı tamamlanan Mevlana belgesellerinin karşılaştırmalı incelemesi

'Mevlana Felsefesi ve Türkiye'deki Mevlana Belgesellerinin Karşılaştırmalı İncelemesi' araştırması, Türkiye'de yapımı tamamlanan, ulusal veya uluslararası televizyon kanallarıyla, film festivalleriyle, DVD-VCD kopyaların ticari satışı veya dağıtımıyla kitlelere ulaşan, Mevlana ve Mevlana Felsefesi konulu belgesel filmlerin araştırılması, içerik ve teknik özellik analizlerinin yapılması ve bu analizler sonucunda Mevlana ve Felsefesi'nin ne derecede belgesel film üretimleri içerisine yansıdığı sorusunu cevaplamayı amaçlamaktadır. Bu araştırmanın yöntemi Mevlana ve Felsefesinin anlatıldığı belgesel filmlerin saptanması, belgesellerin metin, içerik, teknik ve yapım özelliklerinin analiz edilip, birbirleriyle karşılaştırılması, yapılan araştırma, örnekleme ve saptama sonucu 'tümevarım' metodu kullanılarak oluşturulmaktadır. Türkiye'de yapımı tamamlanan Mevlana ve Mevlana Felsefesi'nin anlatıldığı veya konu edildiği belgesel filmlerin içerik analizlerinin araştırılması, yapım özelliklerinin değerlendirilmesi, teknik özelliklerinin araştırılıp, metin yapılarının değerlendirilmesi sonucu ortaya çıkan netice; Mevlana veya Felsefesi'nin konu edinen belgesel filmler anlatım, içerik yapısı, çekim teknikleri, metin dili ve görsel estetik anlayışı olarak farklılıklar gösterse de temel olarak Mevlana Celaleddin-i Rumi'nin bir dünya insanı olduğu, İslam Medeniyeti'nin yetiştirdiği en büyük düşünürlerden biri olduğu ve Mevlana Felsefesi'nin görsel anlamda Sema ritüeli ile insanlığa aktarıldığı sonucunda birleşmişlerdir. Mevlana Celaleddin-i Rumi'yi anlama ve anlatma doğrultusunda, Mevlana'nın evrensel fikirlerini yansıtma çabası içerisinde, farklı yönetmenlerin dünya görüşleriyle oluşturulan ve tamamlanan eserler, genel olarak Sema ritüeli, aşk kavramı, ney, tasavvuf müziği, şiir ve Mevlana'nın en büyük eserlerinden biri olan Mesnevi'yi iletişim öğesi olarak kullanıp, izleyiciye bu yolla Mevlana ve Mevlana Felsefesi'ni aktarmaya ve anlatmaya çalışmıştır.
Marx's conceptionof human nature

Marx'ta İnsan Doğası Anlayışı Bu çalışmanın amacı Marx'ta bir insan doğası anlayışı olduğunu ve bazı değişikliklere uğramasına karşın, bu anlayışın onun yalnız 'erken dönem' eserlerinde değil, 'olgunluk dönemi' eserlerinde de bulunduğunu göstermektir. Dolayısıyla bu çalışma daha çok Marx'ın kendi eserlerine dayanıyor. Louis Althusser'in Marx'ın eserlerini sınıflandırma biçimini dikkate alarak, Marx'ın özellikle dört kitabı üzerinde yoğunlaştım: Paris Elyazmaları, Alman ideolojisi, Grundrisse ve Kapital 1. cilt. Althusser Paris Elyazmaları' nda bir insan doğası anlayışı olduğunu kabul etmekle birlikte, Alman İdeolojisinden başlayarak Marx'ın bu anlayışı bıraktığını savunuyor. İlk olarak Marx'ın Grundrisse'de yaptığı yöntemsel tartışmayı irdeledim. Marx burada somut bütünlüklerden genel bir kategorinin soyutlanabileceğini ve böyle bir kategorinin bütün tarihsel dönemlere ait ortak özsel öğeler içerebileceğini belirtiyor. Daha sonra, Marx'ın yöntem ve görüşlerine dayanarak, insan özü ve insan doğası kavramlarının ayrımını yaptım. Son olarak Marx'in insan doğası anlayışının Paris Elyazmalarinöan KapitaPe kadar izini sürdüm. Marx'in yukarıda anılan dört eserinde de hem insan özü hem de insan doğası kavramları var. Marx insanın doğal olarak verili ve tarihsel olarak edindiği gereksinim ve kapasiteleri olduğunu kabul ettiği gibi, insanı diğer varlıklardan bir takım türsel özelliklerle ayırıyor.
Ibn Khaldun and John Locke: A political interpretation of society-a road to private property

İbn Haldun ve John Locke, doğu ve batı düşüncesinin öne çıkan iki düşünürüdür. Bu çalışma, Mukaddime ve Hükümet Üzerine İki İnceleme'de yer alan politik görüşler arasındaki benzerlikleri anlamayı amaçlamıştır. Özel mülkiyet ve emek kavramları bu çalışmada tartışılan temel kavramlardır. Ibn-i Haldun ve John Locke'un emek kavramını kullandıkları bağlam farklı olmasına rağmen emeğin değere olan etkisi hakkında ortak bir tutum benimsemişlerdir. Ayrıca yazarlarımız rıza kavramını siyasal toplumun temeli olarak ele almışlardır.
Heidegger'in Hegel yorumunun eleştirel bir değerlendirmesi

Bu çalışmanın temel amacı, Heidegger'in Hegel felsefesine yönelttiği eleştirileri ayrıntılı bir biçimde incelemektir. Hegel'in seleflerinden ve çağdaşlarından aldığı felsefi miras ve bu mirasa yönelttiği eleştiriler, kendi metafiziğinin ve toplum felsefesinin oluşumunda çok önemli bir role sahiptir. Bu mirasın eleştirisi ve ulaştığı sonuçların geçerli olup olmadığı ise, kayda değer bir sorundur. Ne var ki, Heidegger'in Hegel'e dönük eleştirileri, bu gelişim çizgisini pek dikkate almamıştır. Bu eleştirilerin başlıca amacı, Hegelci metafiziğin temel kavramlarını yapısöküme uğratmaktır. Heidegger'e göre, Hegel'in felsefesi, Batı metafiziği geleneğinin en gelişmiş ve en kapsamlı girişimlerinden biri olsa da, bu geleneğin makus talihini paylaşır ve Varlık sorusunun anlamından giderek uzaklaşır. Ancak daha yakından bakıldığı zaman, Hegel felsefesi için Varlık sorusunun herhangi bir felsefi içerime sahip olmadığı rahatlıkla görülebilir. Heidegger'in başat hedefi, Hegelci metafiziğin kavramsal örüntüsünü kendi felsefi terminolojisine tercüme etmektir. Hal böyle olunca da, özne ile nesnenin birbirinden ayrılması, toplumsal mücadelelerin ve sınıfların biçimlenişi, yabancılaşma ve otoritenin kurumsallaşması gibi bir hayli can alıcı sorunlar bir anda ortadan kalkmaktadır. Heidegger'in temel çabası, modern felsefelere damga vurmuş öznenesne ikiliğini aşmak ve bunun yerine Dasein'ın dünyadaki varoluşuna dair analizini geçirmektir. Fakat bu çalışmada, Heidegger ve Hegel felsefeleri mukayese edilmemiştir. Aksine Heidegger'in Hegel'e yönelttiği eleştiriler bu çalışmanın kapsamını meydana getirmektedir.
Frithjof Schuon'da dini çoğulculuk

Frithjof Schuon (1907-1998) dini çoğulculuk konusunda önde gelen düşünürler arasındadır. Aynı zamanda dinlere karşı olan hoşgörülü yaklaşımı ile dikkat çekmektedir. Schuon'a göre Tanrı kendisini tüm dinlerde gösterdiği için hepsi eşittir ve hiçbir dine dışlayıcı bir tavır takınılamaz. Dini öğretilerin özünün kavranabilmesi için doğru anlaşılması gereklidir. Bunun yanında Schuon, dini çoğulculuğa dair düşünceleriyle modern toplum düzenine de ışık tutarak önemli düşünürler arasında yer tutmaktadır. Bu çalışmanın amacı Frithjof Schuon'un dini çoğulculuk düşüncelerini nasıl inşa ettiğini incelemek bunlar doğrultusunda dinlerin aşkın birliği, perenniyal din, hakikat, metafizik bilgi, modernizm gibi kavramlarını açıklayarak, dini çoğulculuk düşünceleri açısından değerlendirmeye çalışmaktır.
Felsefe ve din arasındaki ilişki bağlamında klasik İslam felsefesi'nin rönesans düşünürü Pico Della Mirandola'nın düşüncesinin oluşumuna etkisi

Bu çalışmada klasik İslam filozoflarının Rönesans düşünürü Giovanni Pico della Mirandola'nın düşüncesi üzerindeki etkileri üzerinde durulmaktadır. Etkisi altında kalınan İslam filozoflarının eserleri Latince'ye çevrilmiştir. Mirandola, hümanist teorisini ve metafizik görüşlerini, felsefe ve din arasındaki ilişkiyi temel alarak oluşturmuştur. Bu doğrultuda Mirandola, İslam felsefesinden etkilenmiştir. Rönesans filozofları genel olarak eski Yunan felsefesini canlandırma hedefi gütmüştür. Rönesans filozofları arasında bulunmasından dolayı Mirandola da eski Yunan düşüncesini İslam düşüncesi temelinde incelemiştir. Bu çalışmada, büyük Müslüman filozofların Rönesans düşünürü Pico della Mirandola üzerindeki etkilerini inceleyeceğiz. Birinci bölümde Mirandola'nın hayatı, eserleri, Grek felsefesiyle, Ortaçağ Hristiyan felsefesiyle ve Rönesans felsefesiyle olan ilişkileri ortaya konmuştur. Çalışmanın ikinci bölümünde Mirandola'nın insan anlayışı incelenmiş ve hümanist düşünceleriyle İslam felsefesi arasındaki bağ tespit edilmiştir. Son bölümde ise Mirandola'nın metafizik görüşleri ile İslam felsefesinin kavramları arasındaki benzerlik ortaya konmuştur.
Demokrasi düşüncesinin gelişimi bağlamında demokrasi ve demokrasi karşıtı görüşler: Giovanni Sartori ve Carl Schmitt

Bu çalışmada Antik Yunandan günümüze demokrasi düşüncesinin zorlu geçmişşi üzerine çalışılmış, mevcut demokrasi düşüncesi, özellikle son dönem Orta Çağla şekillenmeye başlayan ve günümüze kadar gelmiş olan devlet-yurttaş ilişkisi çerçevesinde ele alınmıştır. Demokrasi adıyla olsun ya da olmasın egemen olana karşı hak talebi günümüz demokrasi anlayışı çerçevesinde değerlendirilmiş ve tarihsel örneklere yer verilmiştir. Bugün ise her türden otoriter, baskıcı rejimin tek alternatifi olarak sunulan demokrasi, en geçerli yönetim biçimlerinden biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Öyle ki günümüzde demokratik olmadığını iddia eden pek az ülke vardır. Ancak yöneten-yönetilen ilişkisinde, demokrasinin ne türden bir denge üzerine kurulacağı meselesi oldukça önemlidir ve bu denge, özellikle ekonomik sistemler ile doğrudan ilişki içerisindedir.
Semerkandi'nin Beşaratü'l - İşarat adlı eserinin ilahiyat bölümünün tahkik ve tahlili

Yazma eserler, günümüze taşıdıkları kültürel miras sebebiyle özel bir yere sahiptir. Akademik çalısma yapan kimselerin 'yazma kültürü'nü bilme ve 'tahkikli metin' çalısmaları yapabilmeleri önemlidir. Zira araştırmalarını sağlıklı bir zeminde yürütmek isteyen araştırmacının, bizzat ana kaynaklara müracaat edebilme, hatta onları ilim dünyasına kazandırma yetkinlik ve sorumluluğunu da taşıması beklenir. Bu çalışmada, 13. asırda yaşamış bilim adamlarından Şemsüddin Semerkandi'nin, İbn Sina'nın el-İşarat ve't-Tenbihat adlı eserine yazmış olduğu bir şerh olan Beşaratü'l-İşarat adlı eserin 'İlahiyat' bölümü üzerinedir. Çalışmamızda ilahiyat bölümünün tahkik ve tahlili yapılmıştır. Şemsüddin Semerkandi hakkında daha önce yapılmış çalışmalar göz önüne alınarak hayatı, ilmi kişiliği ve yaşadığı dönem konularının ayrıntılarına girilmemiştir. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümünde, çalışmada kullanılan nüshalar, tahkik metodu ve yazar hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölüm tahkikli metinden oluşmaktadır. Çalışmanın son bölümü ise ilahiyat kısmının tahlilinden oluşmaktadır. Semerkandi kapalı üslupla yazılmış olan İşarat'ı açıklamak için klasik 'kale ekulü' adı verilen şerh metodunu kullanmıştır. Yeri geldiğinde kendine ait ilavelerde de bulunmuştur. Anlaşıldığı kadarıyla Semerkandi'nin gayesi yeni bir düşünce ortaya koymak değil, kapalı olan esere açıklık kazandırmaktır. Sonuç olarak, Semerkandi'nin Beşarat adlı eserinin ilahiyatla ilgili bölümünün anlaşılması hususunda bir ilerleme sağlanmıştır. Ayrıca tahkikli metinle eserin bir kısmı bilim dünyasına kazandırılmış olup, felsefe tarihine sınırlı da olsa bir katkı sağlanmaya çalışılmıştır.
Kant'tan Scheler'e Alman idealizminde insan ve varlık sorunu

Bu çalışmada, Alman İdealistlerinden Kant, Fichte, Schelling ve Scheler'in insan ve varlık anlayışları ele alınmıştır. İnsanın varlık yapısını betimleyen bu filozofların, temel görüşlerinde birleştikleri, felsefelerinde insan probleminin önem kazandığı ve özneyi ön plana aldıkları vurgulanmıştır. İlk bölümde, İlkçağdan Kant' a kadarki süreçte, filozofların insan doğasına ve yaşamına olan bakış açılan ele alınmıştır. İkinci bölümde, Kant' m insan ve varlık anlayışı ortaya konulmuştur. İnsanı fenomen ve numen alanlarına bölen Kant' m, fenomen olarak bakıldığında, inşam bir doğa varlığı, numen olarak bakıldığında ise onu bir akıl varlığı olarak gördüğü, ahlak alanında, ahlak yasası, özgürlük, otonomi gibi kavramların ışığında incelediği ve insanın ahlaki yönünü vurguladığı gösterilmeye çalışılmıştır. Üçüncü bölümde, Fichte ve Schelling'in insan ve varlık anlayışlarına değinilmiş, Fichte'de ben' in, ben-olmayan'ı yaratarak aslında kendisini ortaya koyduğu, karşıtlıkları nasıl kendinde erittiği vurgulanmıştır. Schelling'te bilinçsiz bir yaratıcı zeka olan doğanın, insanda bir bilinçliliğe dönüşerek kendi öz bilincine kavuştuğu gösterilmeye çalışılmıştır. Doğa ve insan tininin birbirinin aynı olduğu ve insandaki yaratıcı zekanın, sanatı yaratarak doğanın üstüne yükseldiği vurgulanmıştır. Dördüncü bölümde, Scheler'in insan ve varlık anlayışına değinilmiş, insanın psikovital alanda diğer canlılarla beraber doğa tarafından belirlendiği, Geist alanında ise özgür bir varlık olarak 'insan' olmaya başladığı ve bu alanın sadece insana özgü bir varlık alam olduğu vurgulanmıştrr.
Rational choice theory: İts merits and limits in explaining and predicting cultural behavior

Bu tezin temel amacı, araçsal rasyonalitenin hayatın tüm alanlarında insan davranışını başarılı bir şekilde açıklayıp açıklayamadığını ve öngörüp göremediği araştırmaktır. Rasyonel Tercih Teorisi ve Kamu Tercihi Teorisini bu çalışmanın temel konusu olarak belirledim; çünkü bu teoriler felsefe ve sosyal bilimlerde, özellikle de ekonomi ve politik bilimde araçsal rasyonalitenin en iyi modelleri olarak kabul edilmektedir. Avantajlarının yanı sıra sınırlarını belirleyebilmek için Rasyonel Tercih Teorisi ve Kamu Tercihi Teorisini kültür ve kimlik problemlerine uyguladım; çünkü bu problemler genel olarak rasyonalite alanın dışında kabul edilmekte ve insan davranışının en karmaşık formlarını temsil ettiği düşünülmektedir. Rasyonalite ölçütlerine tabi olduğunu düşündüğüm kültür ve kimlik alanına ait davranışların açıklanmasında ve öngörülmesinde Rasyonel Tercih Teorisi ve Kamu Tercihi Teorisinin göreceli bir başarı elde ettiği ileri sürülebilir. Ancak teorilerin bu başarısı, insan zihninin kognitif kapasitesi hakkında gerçekçi olmayan varsayımları, tercihlerin içeriğini göz ardı etmeleri, karar alma sürecinde duyguların rolünü dışarda bırakmaları, tecrübi açıdan genelleştirilememeleri, kolektif yapıları bireysel kararlara indirgemeleri gibi pek çok nedenden dolayı sınırlıdır. Bu eleştirilere rağmen, araçsal rasyonalite insan kararları ve davranışlarının incelenmesinde ve açıklanmasında hala felsefi bir değer taşımaktadır.
Katibİ'nin Şerhu keşfi'l-Esrar adlı eserinin tahkİki ve değerlendirmesi

Akıl yürütme tümdengelim, tümevarım ve temsil olmak üzere üçe ayrılır. Kıyas, tümdengelim akıl yürütmenin en mükemmel formudur. Kıyastabilinenlerden hareketle bilinmeyenlerin elde edilmesi amaçlanır. Zihin bu amaçesnasında akıl yürütme kurallarına uymadığı taktirde hata edebilir ve yanlışçıkarımda bulunabilir. İşte bu noktada mantık zihne akıl yürütme esnasında hatayadüşmemesi için uyması gereken kuralları hatırlatır. Kıyasın incelenmeyi hak eden bir türü de şartlı kesin kıyaslardır. Şartlı kesinkıyasların incelenebilmesi için şartlı önermeler konusunun ele alınmasıgerekmektir. Bununla birlikte şartlı kesin kıyasların seçmeli kıyaslarla olan bağlantısına ve farkına da değinilmelidir. İslam mantık tarihinde şartlı kesin kıyasları ayrıntılarıyla birlikte ele alanmantıkçılardan biri de Ali b. Ömer el-Katibi'dir. Katibi'nin şartlı kesinkıyaslara yer verdiği en hacimli mantık eserlerinden biri de Şerhu keşfi'l-esrar 'angavamizi'l-efkar'dır. Bu çalışmada, Şerhu keşfi'l-esrar'ın tahkiki yapılacak; şartlıönerme, şartlı kesin kıyas ve seçmeli kıyas konuları incelenecektir.
İran'da aydınlanma ve devrim; sosyo-politik ve kültürel dönüşüm 1953-2006 ' tarihsel oluşumu içinde İran devrimi ve evrimleşme süreci'

Bu çalışmada, İran Devrimi tarihsel evrimi içinde ve sosyo-kültürel ve politik bağlamlarla ilişkisi içinde ele alınmaktadır. Sonuç olarak bu çalışmada Devrim, tarihsel evrimleşme süreci içinde ve aşamalı olarak gerçekleşen bir süreç olarak sorunsallaştırılmıştır. Öncelikle, çalışmanın giriş bölümünde teorik ve kavramsal bir çerçeve oluşturulmuştur. Çalışmanın teorik kabulleri, Marx ve Weber'in görüşlerinden derlenen bir sentezden yola çıkarak oluşturulmuştur. Bu çerçevede, İran'ın özgül koşulları dikkate alınarak, Devrim sürecindeki etkinlikleri bağlamında muhalif Şia inancından türeyen entelektüel dinamizme özel bir vurgu yapılmıştır. Birinci bölümde, İran'ın antik kültürüne dair gözlem ve çözümlemelere yer verilmiş ve çağdaş gelişmelerin bu kültürel arka planla ilintisi ele alınmıştır. İslam'ın İran toplumuna nüfuz ettiği koşulların irdelenmesi bağlamında, İran'a özgü bir İslam yorumu olarak Şia'nın ortaya çıkışının temel dinamikleri de irdelenmiştir. Şia'nın muhalif içeriğinden kaynaklanan nedenlerle İran'da din adamları grubunun da siyasal süreçlerde etkili olması Devrim sürecinin anlamlandırılmasında anahtar konumdadır. Bu bağlamda, İran aydınlanması, sadece seküler grupların değil, din adamlarının da katılımlarıyla realize olmuştur ve olmaya da devam etmektedir. Meşruti hareketi belirleyen tarihsel unsurlar da Batı'yla etkileşim sonucunda ortaya çıkan ve dinsel/geleneksel boyutu da içeren karma ideolojiler ekseninde temellendirilmiştir. Tezin izleyen bölümleri, İran Devrimini hazırlayan çağdaş döneme ait olaylar dizisine yer vermektedir. Radikal bir dönüşüme sahne olan İran'ın dönüşümünde bir dini aydın kişi olarak Şeriati'nin rolünün ve sonuç olarak dini bir liderlikte karar kılınmasını belirleyen unsurların da detaylı bir biçimde tartışıldığı bu bölümün ardından Devrimin evrimleşme süreci analiz edilmiştir. Evrimleşme sürecinin ana motoru olarak, yakın dönem siyaset yaşamına damgasını vuran meşruiyet krizi saptanmıştır. Bu durum, zaman içinde din adamlarının gücünü zayıflatmış olup, İran siyasetinin dini etkiden bağımsızlaşarak modern anlamda bir hukuk düzenine yönelmesinin şartlarını hazırlamaktadır.
Arendt and Marx on the relation between labor and freedom

Bu çalışmanın amacı Marx'ın felsefesindeki emek ve özgürlük ilişkisine tezat olan Arendt'in felsefesindeki emek ve özgürlük ilişkisini incelemektir. Arendt ve Marx'ın felsefelerindeki emek ve özgürlük ilişkisini kıyaslamaktaki temel motivasyonum emeğin bir kölelik mi yoksa özgürlük biçimi mi olduğunu anlamak. Ve ikincil olarak, Arendt'in özgürlüğü emeğin karşına koyan, dolayısıyla özgürlük ve emek arasındaki ilişkiyi dışlayan ve özgürlüğü 'kamusal alanda politik olarak eylemeye' indirgeyen özgürlük kavramının özgürlüğü anlamak için yeterli olup olmadığını anlamaya çalışıyorum. Bunu yaparken, Arendt'in özel ve kamusal alan arasında yaptığı ayrımın yanı sıra emek, iş ve eylem arasında yaptığı katı ontolojik ayrımı sorgulayıp eleştirel bir şekilde değerlendiriyorum. Arendt'in İnsanlık Durumu kitabını yorumlamamın tezimde açıklığa kavuşturacağı gibi, Arendt'in özgürlük anlayışı özgürlüğü zorunlulukla dolayısıyla da emekle katı bir karşıtlık içinde konumlandırır. Arendt'in Marx'ın emek anlayışına yaptığı eleştiriye odaklanarak emek ve işin bu kadar keskin biçimde ayrıştırılamayacağını savunuyorum. Ayrıca, Arendt eylemi özgürlüğün icra edildiği insan deneyimi biçimi olarak görür ve eylem işe bağlıdır, çünkü eylemin mümkün olduğu bir dünyayı yaratan iştir. Eğer iş ve eylemin birbirleriyle ilişkili olduğunu ve emek ve işin bu kadar keskin biçimde ayrıştırılamayacağını göz önünde bulundurursak, Arendt'in emek ve özgürlük arasında kurduğu katı karşıtlığın işlemediğini görürüz.