turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Kentsel dönüşüm sürecinde katılım ve ortaklık bağlamında sürdürülebilir mahalle yenileşmesi

Kentsel Dönüşüm; 'Sosyal, ekonomik, fiziksel dinamikler sonucunda oluşan kentsel problemlere çözüm üretmek ve kentlinin yaşam kalitesini arttırmak hedefi ve stratejik bir yaklaşımla, yerel halkın katılımını sağlayarak, özel sektör, yerel yönetimler, merkezi idare, sivil toplum örgütleri ve benzeri kurumların ortak çalışabilecekleri platformların kurulmasını örgütleyen yönetişim modelleri geliştiren bir vizyon ve eylemler bütünüdür. Kentsel Dönüşümün temel hedefleri; Kentlerdeki fiziksel çöküşü durdurmak ve tarihi dokunun sürdürülebilirliğini sağlamak, ekonomik yaşamı canlandırmak, kentsel yaşam kalitesini artırmak ve kültüre dayalı dinamikleri harekete geçirmek ve her ölçekte katılımı sağlamaktır. Katılımın sağlanabilmesi için önce yerel ölçekte stratejiler oluşturulması gerekmektedir. Yerel ölçekte stratejiler oluşturmak için Kentsel Rönesans gündemi sürdürülebilir mahalle yenileşmesini işaret etmektedir. İngiltere örneğinde Kentsel Dönüşüm politikalarında belirlenen vizyon ve stratejilerin gerçekleşebilmesi için ulusal stratejilerin yanı sıra yerel stratejiler de geliştirilmiştir. Katılımın sağlanabilmesi için oluşturulan ortaklık yapılarında yerel toplulukların da yer alması sağlanmış, yerel toplulukların kapasiteleri artırılarak, katılım düzeyleri yükseltilmiştir. İstanbul'da Mahalle ölçeğinde projeler hazırlanabilmesi için önce mahalle yapısının yeniden tanımlanması gerekmektedir. Ekonomik, fiziksel ve demografik açıdan kontrol edilebilir büyüklükte mahalle sınırlarının oluşturulması, katılımın sağlanabilmesi içinde önemli bir gerekliliktir. İstanbul'da sosyal, ekonomik ve fiziksel olarak sürdürülebilir bir çevre oluşturulabilmesi, ve küreselleşen dünyada, yarışmacı kentler arasında İstanbul'un da yer alabilmesi için, bütüncül bir vizyon ve eylem planı olarak Sürdürülebilir Mahalle Yenileşmesi Programları uygulanabilir bir araçtır.
William Saroyan'ın eserlerinde etnik kimlik ve diaspora

20. Yüzyılın başlarındaki yoğun göç dalgasıyla birlikte Amerika Birleşik Devletleri'nde şekillenen Ermeni diasporası, etnik kimlikle ilgili birçok eserin üretildiği bir edebiyat meydana getirmiştir. Bu çalışma, bu edebiyatın bir parçası olan Ermeni-Amerikan yazar William Saroyan'ın eserlerinde, bireyin Ermeni ve Amerikan kimlikleri arasında kalmışlığı ve yaşadığı diaspora deneyimini göstermeyi hedeflemektedir. Ailesi Bitlisli olan Saroyan'ın eserlerinde bulunan Bitlis, Ermenistan, Amerika üçgeninin bireyde oluşturduğu yansımalar anlaşılmaya çalışılmaktadır. Bireyin deneyimlediği kültürel ve kimliksel meseleler anavatan, anadil, aile ve kültür kavramlarına yaklaşımları yönünden ele alınmaktadır. Bu çalışmada ayrıca, bireyin birden fazla kimliğe hissedebileceği aidiyetin imkanı ve sınırları sorgulanmaktadır.
Yeni bir düşünce, davranış ve sanat üretim pratiği: Fanart

Tarih boyunca insan, hikayeler ve ritüeller aracılığı ile bir topluluğun parçası olma, kendinden daha yüce bir şeye bağlanma, sevgisini ve saygısını sunma ihtiyacı hissetmiştir. Bu ihtiyaç aynı zamanda kendini var etme ve üretimde bulunma arzusundan ileri gelmektedir. Sanayi öncesi topluluklarda bireyler bu gereksinimlerini mitoloji ve din aracılığıyla gidermiş ve insanlığın yaratıcılığı da bu kavramlar etrafında şekillenmiştir. Sanayileşme sürecinin ardından insanın mitlere ve ritüellere sırt çevirmesi, kendini ifade etmek için kullandığı en eski ve kolay yolu kaybetmesine neden olmuştur. Fakat dijital devrimle birlikte, fan kültürü olgusu, çağdaş insanın bu ihtiyacına cevap olarak yükselmiştir. Fan olmak yalnızca körü körüne bir hayran olma durumu değil, ortak kültür yaratımına ve kolektif sanat üretim eylemine dönüşen bir düşünme, davranış ve üretim pratiğidir. Genellikle fantastik ve bilim kurgu anlatılar etrafında şekillenen fan kültürü, çağdaş bireylerin ilkel ve spritüal ihtiyaçlarını, kamusal düzlemde giderebilecekleri seküler bir alan yaratır. Bu noktada ortaya çıkan bir olgu olarak fanart, insanın, modernizimle uzaklaştığı ama özünde en temel ve alışkın olduğu içgüdüsel değerlerden doğmaktadır. Bununla birlikte fanart, teknoloji ve dijital kültürle birlikte her saniye değişen çağın kodlarının en nihai yansımasıdır. Dolayısıyla, bu çalışmada en güncel olgulardan biri olarak fanart ve fanartın neliği, türleri ve bireyler üzerindeki kazanımları, örnekler eşliğinde ele alınacaktır.
Tunceli ve çevresinde halk inanışları

Bu araştırmada, verilerin tespiti esnasında gözlem, mülakat gibi yaklaşım içeren saha araştırma metotlarını kullandık. Elde ettiğimiz verileri deskriptif metot kullanarak tasnif ettikten sonra dinler tarihi açısından değerlendirdik. Giriş kısmında; İlin tarihi, coğrafi konumu, sosyal yapısı, eğitim ve ekonomik durumu hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde, Tunceli ve çevresindeki hayatın geçiş dönemleri ile ilgili halk inanışları ve bu halk inanışlarının dinler tarihi açısından değerlendirilmesi yapılmıştır. İkinci bölümde ise, Tunceli ve çevresindeki tabiat ile ilgili inanışlar ve bu inanışların dinler tarihi açısından değerlendirilmesi yapılmıştır. Sonuç bölümünde ise tez hakkında öne çıkabilecek hususlara kısa örnekler vererek temas ettik. Tezimiz kaynakça ve ekler kısmıyla sona ermektedir.
Afganısatan'da radikal İslamci grupların sosyal tabanı: Talibna örneği

Bügüne kadar yapılan çalışmalarda fundamentalizm kavramı hakkında henüz tek bir tanım üzerinde fikir birliğine varılmamıştır. Çünkü fundamentalist gruplar sosyal bir olgu olarak İslam ülkeleri için en önemli kimlik kaynağı haline gelmiştir. Başka bir deyişle günümüzde kamuoyunda fundamentalizm daha çok bazı aktif islami grupların ideolojik, politik ve inançsal tutumlarını açıklamak için kullanılır ve İslami fundamentalizm olarak bilinir. Yukarıda belirtildiği gibi bu çalışmanın ana amacı, Post-Taliban Afganistan'da köktendinci grupların sayısının adım adım artmasına yol açan içsel faktörlerin analiz edilmesidir. Diğer taraftan köktendinci grupların varlıklarını sürdürmelerini sağlayan dış faktörlerin neler olduğunun yanı sıra terör grupları başta olmak üzere Taliban hareketinin yükselişinde ve güçlendirilmesinde dış ülkelerin politikasının ne olduğu da bu çalışma açısından önemli sayılmaktadır. Yani Afganistan'da radikal İslamcı grupların güçlenmelerine yol açan toplumsal faktörlerin analiz edilmesi amaçlanmıştır. Bu çerçevede Afganistan'da radikal islamcı grupların sayısının artmasını ve varlığını sürdürmesini sağlayan iki faktör vardır. Birincisi siyasi nedenler veya küresel ve bölgesel süper-güçlerin rolü bu olgunun hızını artırmış ve bu olguyu devamlı kılmıştır. İkinci olarak Afganistan toplumunun kendi iç dinamikleri olan sosyo-kültürel faktörler önemli rol oynamaktadır. Örneğin: eski eğitim sistemi, kabileci yaşam tarzı, Peştünwali geleneği, karaborsa, göçmenlik; özellikle İran'a ve Pakisan'a, toplumsal boşluklar, sosyal ayrışma, yoksulluk ve yolsuzluk, ve Taliban ideolojisinin varlığı.
Spor sosyolojisinin doğuşu; Geleneksel beden eğitimi usul ve yaklaşımlarında dönüşüm

Çalışmada, sporun geleneksel dönemden günümüz toplumuna kadar sosyal işlevleri sosyolojik bir perspektifle incelenmiştir. Bu bağlamda yöntem olarak tarihsel sosyolojik araştırma tercih edilmiştir. Konu, spor tarihinde yaşanan iki dönüşüm evresi sonucunda spor sosyolojisinin doğuşu ve spor sosyoloji kuramları ışığında günümüz spor anlayışının değerlendirilmesi ile sınırlandırılmıştır. Gerçekleştirilen tarihsel sosyolojik araştırma sonucunda edinilen bulgular sonuç bölümünde değerlendirilmiştir. Bu sonuçlar beş adımda özetlenebilir: Modern spor, geleneksel toplumsal yapıda yaşanan dönüşümlerin sonucunda, modern topluma özgü bir olgu olarak ortaya çıkmıştır. Bu dönüşümün temelinde üretim, egemenlik ve sınıf ilişkilerinde yaşanan değişiklikler yatmaktadır. Spor tarihinde yaşanan ilk dönüşüm sonucunda geleneksel sportif pratiklerin yerini modern spor uygulamaları almıştır. İkinci dönüşüm ise modern sporun kitle ve elit sporu olarak iki farklı koldan gelişmeye başladığı bir süreci başlatmıştır. Bu süreçle birlikte spor sosyolojisi, sosyolojinin bir alt dalı olarak ortaya çıkmıştır.
Toplumsal bellek be kentsel dönüşüm: İstanbul, Fener-Balat örneği

Bu çalışmada, toplumsal bellek kavramı, toplumsal yapıların devamlılığı ile hatırlama pratiklerinin ilişkisi bağlamında sorunsallaştırılmış, toplumsal bellek ve mekan, Fener-Balat bölgesi örneğinde incelenmiştir. Hem etno-kültürel ve tarihsel referanslarının çok yaygın ve çeşitli olması, hem de bölge tarihi sit alanı seçildikten sonra (1985) gerçekleşen değişim/dönüşümler ve onlarla bağlantılı araştırmalar yapmak bu bölgeyi araştırmak için önemli bir gerekçe olmuştur. Çalışmada çeşitli toplumsal grupların bölge ile kurduğu ilişkiler basılı metinler ve internet haberleri üzerinden incelenmiştir. Her veri kaynağının bir ya da birkaç, toplumsal grubunun görüşlerini temsil ettiği varsayılmakta, dolayısıyla söylemlerin bölgeye ilişkin farklı hatırlama biçimlerini anlattığı düşünülmektedir. Veri karşılaştırmalarının yöntem olarak kullanıldığı çalışmada, dil, üslup ve ideolojik yaklaşım analizleri yapılmış, farklı gruplar için Fener-Balat bölgesinin ne anlama geldiği tartışılmıştır. Fener-Balat bölgesi ile ilgili internet haberlerinde üretilen bellek; grupların ideolojik pozisyonlarından ürettikleri imgeler ile belirlenmiş tanımlardan ibaret olabildiği gözlemlenmiştir. Basılı kaynaklarda ise bellek üretimi yapmak yerine bir tür popüler tarih anlatısı üretimi yapıldığı gözlemlenmiştir. Çalışma bu anlamda, bir tarih metni üslubu ve yaklaşımıyla değil, verilerin söylemsel analizi yorumlanması şeklinde yapılmıştır.
İnşacı kuram bağlamında azınlıkların dış politika algısı: İstanbul Yahudileri örneği

Bu incelemenin amacı, İstanbul Yahudileri'nin İnşacı Kuram bağlamında Türkiye İsrail ilişkilerine yönelik algılarını ortaya koymaktır. Bu bağlamda ilk olarak İnşacı Kuram derinlemesine ele alınmış ve çalışma için önemi ortaya konulmuştur. İkinci olarak İstanbul Yahudileri'nin Cumhuriyet'in kuruluşundan günümüze, kimlikleri üzerinde etkili olan önemli olaylar incelenmiştir. Burada Yahudilerin, Cumhuriyet'in farklı dönemlerinde farklı kimlik algısına ve stratejisine sahip olduğu vurgusu yapılmıştır. Son olarak Yahudi toplumundan sekiz kişi ile derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Bu bağlamda öncelikle İstanbul Yahudileri'nin kimlik inşa süreçleri detaylı analiz edilmiş, ardından inşa edilen bu kimliğin Türk Dış Politikası üzerindeki algısı ortaya konulmuştur.
Toplumsal cinsiyet bağlamında sağlık ve hastalık: Bir sağlık sosyolojisi çalışması

Sağlık ve hastalığın biyolojik, psikolojik ve sosyal boyutları bulunmaktadır. Sosyolojinin bir alt alanı olan sağlık sosyolojisi sağlık ve hastalığın sosyal boyutlarını konu edinmektedir. Toplumda kişilerin sağlık statülerini, sağlık davranışlarını, riskli sağlık davranışlarını ve sağlık hizmetlerine erişimlerini etkileyen toplumsal etmenlerden biri toplumsal cinsiyettir. Dünyada ve Türkiye'de toplumsal cinsiyetin sağlık ve hastalık üzerindeki etkilerini ele alan çalışmalar genel olarak kadınlar üzerinde yapılmıştır. Sadece kadınlar üzerinde yapılan bu çalışmaların toplumsal cinsiyet ile sağlık ve hastalık ilişkisini gösterme bakımından yetersiz oldukları söylenebilir. Toplumsal cinsiyetin sağlık ve hastalıklar üzerindeki etkilerini ele alan bu çalışma erkek ve kadınlar üzerinde yapılmıştır. Çalışmanın ilk bölümünde toplumsal cinsiyet, sağlık ve hastalıkla ilgili kavramlara yer verilmiştir. İkinci bölümde toplumsallaşma, medikalizasyon, medya, toplumsal cinsiyet eşitsizliği ve biyolojik farklılıkların erkek ve kadın sağlığı üzerindeki etkileri konu edilmiştir. Bu bölümde ayrıca toplumsal cinsiyetin fiziksel ve ruhsal sağlık üzerindeki etkileri, toplumsal cinsiyet ile sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve riskli sağlık davranışları ilişkisi konularına yer verilmiştir. Çalışmanın uygulama bölümünde Karaman ilinin altı mahallesinin örneklem alındığı bir anket çalışması yapılmıştır. 469 anketin cevapları frekans, crosstab, korelasyon, t testi, tek yönlü varyans analizi, ki-kare gibi istatistiki teknikler kullanılarak analiz edilmiş ve çıkan sonuçlar yorumlanmıştır. Araştırmada toplumsal cinsiyetin sağlık ve hastalık üzerindeki etkilerine ilişkin önemli bulgular elde edilmiştir.
Uluslararası göç ağları ve dayanışma Türkiye ve Suriye Çerkesleri buluşması: İstanbul ve Balıkesir Orhanlı ve Atköy yerleşim birimleri örneği

19. Yüzyılın ikinci yarısından sonra Kafkasya'nın Çarlık Rusya'sınca işgali sonrası sürgün edilen Çerkes muhacirlerin bir kısmı Osmanlı İmparatorluğu tarafından Ortadoğu coğrafyasına iskan edilmiştir. I. Dünya Savaşı sonrası Ortadoğu'da kurulan ulus devletlerin sınırları içerisinde kalan Çerkes azınlığın uyum problemleri 2011 yılında başlayan Suriye İç Savaşı ile bir kez daha gün yüzüne çıkmıştır. Bu çalışmada; Suriye Coğrafyasına yapılan Çerkes göçleri, göçler sırasında karşılaşılan sorunlar, iskan sonrası yaşanan uyum problemleri, 2011 ''Suriye Krizi'' sonrasında Çerkeslerin Suriye'yi terk ediş nedenleri ve Suriye Çerkeslerinin Türkiye'deki yeni hayatları analiz edilmiştir. Araştırmada, Kafkasya, Osmanlı-Rus Savaşları, Kafkas-Rus Savaşları, Büyük Çerkes Sürgünü, Çerkeslerin Osmanlı eyaletlerine iskanları, I. Dünya Savaşı sonrası kurulan Suriye Devleti sınırları içerisinde kalan Çerkeslerin geçirdiği sosyoekonomik ve siyasi süreçler tartışıldı. 2011 Suriye Krizi sonrası bölgede yaşayan Çerkesleri ilgilendiren gelişmeler Rusya ve Türkiye bağlamında araştırıldı. Araştırmanın teorik çerçevesinin oluşturulması sonrası, İstanbul ve Balıkesir illerinde ikamet eden Suriye Çerkesleri ve Türkiye'de faaliyet gösteren Kafkas-Çerkes sivil toplum örgütleri yetkilileri ve gönüllüleri ile derinlemesine mülakatlar yapıldı. Suriye Çerkesleri ile yapılan mülakatlardan ve anket çalışmasından elde edilen veriler, istatistiki değerlendirmeye tabi tutulup, göçmenlerin öyküleri eşliğinde analiz edildi.
Postmodern tüketim anlayışında dindar yaşam biçimleri

Batının gündemini hala meşgul eden postmodernite, etkisini hemen hemen bütün toplumsal alanlarda göstermektedir. Bu etki sadece Batıda değil İslam toplumları arasında da yaygınlaşmaktadır. Postmodernitenin muğlak ve tanımsız yapısı, kapitalizmle birleşince gücünü bir kat daha artırmıştır. Bu güç artışı, din merkezli bir yaşam biçimi oluşturma çabasındaki dindar Müslümanların sosyal yaşamlarına da nüfuz etmiştir. Postmodern yaklaşım, her şeyi yapı bozumuna uğratmanın yanında dinleri ve dindarların yaşam biçimlerini de günün moda etkinlikleri vasıtasıyla bir merkezsizliğe sürüklemektedir. Bu merkezsizlik; siyasi, ekonomik ve toplumsal değişimler vasıtasıyla dindar bireyleri de yavaş yavaş etkilemektedir. Özellikle dinin ortaya koyduğu kesin ve belirli prensipler, postmodern özneselliğin karşısında bireysel bir tercih haline gelmektedir. Bu değişimler hala modernizm üzerinden okunmaya devam etmektedir. Oysa Türkiye, model aldığı medeniyetlerle birlikte çoktan postmodern durumları tecrübe eder olmuştur. Bu doğrultuda dindar kesimin değişen yaşam biçimlerini, bu değişimin nedenlerini ve sosyal yaşamları üzerindeki etkilerini postmodern tüketim perspektifinden inceleyerek anlayıp yorumlayabilmek araştırmamızın amacı olmuştur. Bu doğrultuda Rize İl merkezinde ikamet eden veya çalışan 30 dindar katılımcıyla mülakat yapılmıştır. Postmodernitenin yapısı nedeniyle araştırmamızda karma bir kuram tercih edilmiştir. Araştırma aynı zamanda betimsel, karşılaştırmalı ve jenetik bir yöntem özelliği gösterir. Araştırma sonucundaki bulgulara göre, dindar kesimin postmodern tüketim piyasasından gerek bireysel, gerekse sosyal açıdan etkilendiği ve dindar yaşam biçimlerinde genel bir değişimin gerçekleştiği görülmüştür.
Çalışan çocuklara yönelik sosyal politikalar

Çocuk işçiliği, insani gelişim açısından ciddi bir sorun olarak görülmektedir. Dünya'da her 5 çocuktan biri çalışmak zorunda bırakılırken, bu çocuklar sağlıklı bir çevreden ve temel özgürlüklerden de mahrum bırakılmakta, fiziksel, sosyal, kültürel, duygusal ve eğitsel gelişime zarar veren koşullarda çalıştırılmaktadır. Çocuk işçiliğinin önlenmesine yönelik ortaya konulan çabalara rağmen yeterli bir sonuç alınamamasının arkasında, emek piyasasının esnekleşmesi ve kuralsızlaşmanın yaygınlaşması gelmektedir. Mevcut sistem dezavantajlı gruplar için çocuk hakları, yardım organizasyonları ve politik yaptırımlar ile göstermelik, yetersiz çözümler üretmektedir. Çalışan çocuklar günümüzde küresel bir sorun olarak görülmektedir. Çalışan çocuklar gibi grupların varlığı ülkelerin gelişmişlik düzeyleri ile ilişkilendirilmekte, bu çocuklara yönelik sosyal politikalar beraberinde siyasi yaptırımları da getirmektedir. Sorunun çözümü, sadece kısa vadeli ağırlıklı olan uygulamalarla değil, uzun vadeli yapısall sorunlar ve ekonomik eşitsizliklerin düzeltilmesini ve aile refah düzeyinin her yönden yükseltilmesini gerektirmektedir.
دور الحوكمة في تنمية الوقف واستدامته

Bu çalışma Vakıf kurumlarının yönetiminde bireysel vizyondan etkin kurumsalçalışmaya nasıl geçileceğini hedef almıştır. Çalışmada ilk olarak dil ve terminolojiaçısından yönetişim kavramı tanıtıldı. Ardından yönetişim kavramı için uluslararası örgütlerin tanımlarına devam etti. Yönetişimin finansal ve idari yolsuzluklamücadeleyle ilişkisinin yanı sıra. Vakfın toplumun sürdürülebilir kalkınmasındaki rolünü açıkladı. Araştırma modern vakıf şirketlerinin dili ve terminolojisi ile bu şirketlerin nasıl kurulacağı olarak tanımlandı. Araştırma sorunu, vizyon ve bireysel kararların hakim olduğu vakıf kurumlarının çoğunun, çeşitli bilim ve modern yönetim becerileriçağında yönetilmesiydi. Araştırma, üç eksene dayanan bir yönetişim ve performans modeli önerdi:'etkinleştiriciler, temalar, süreçler' ve her ekseni harekete geçirmek için sekiz unsurlabirlikte. Yönetim ve Performans Yönetimi Ofisi, 'Stratejik Seviye, Yönetici Seviyesi ve Operasyonel Seviye' olmak üzere üç düzeyde faaliyet göstermektedir.
Teknolojinin toplumsal inşası yaklaşımı bağlamında cep telefonunun toplumsal anlamı

Araştırmada gündelik hayat pratikleri bağlamında cep telefonunun toplumsal anlamı ortaya koyulmaktadır. Araştırmanın kuramsal temeli teknolojinin toplumsal inşası yaklaşımına dayanmaktadır. Araştırma verisi farklı demografik özelliklere ve farklı öznel gündelik hayat gerçekliğine sahip 28 katılımcıyla gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmelerle toplanmıştır. Araştırma bulguları tümevarımcı analizle ortaya koyulmuştur. Cep telefonu Türkiye'de ilk kullanılmaya başladığında bir haberleşme aracı ve statü sembolü olarak benimsenmiştir. Günümüzde bir multimedya olarak cep telefonu aynı toplum içerisinde farklı toplumsal anlamlarla haberleşme ve sosyalleşme aracı, iş hayatında ve özel hayatta işlem yönetimini kolaylaştıran ve hızlandıran araç, maddi kazanç elde etme aracı ve gündelik hayatı verimli düzenleme ve yönetme aracı şeklinde- benimsenmektedir. Cep telefonunun farklı toplumsal anlamlarla benimsenmesini etkileyen unsurlar; multimedya içeriğinin yanı sıra, bir toplum içerisindeki bireylerin farklı kişisel özellikleri, algı ve tutumları, öznel gündelik hayat gerçekliği, cep telefonuyla ilgili bilgi ve becerileri şeklinde sıralanabilir. Türkiye'de ilk kullanılmaya başlandığından bu yana cep telefonunun yapısall kısıtlamasından kaynaklanan engelleri aşmak için insan aracılığına başvurulduğu; bunun için kullanıcı bireyin iletişim teknolojileriyle ilgili bilgi ve becerilerinden yararlandığı tespit edilmiştir. Bu anlamda bir iletişim teknolojisinin yapısall kısıtlamasını zorlama durumunun insan aracılığı yanı sıra iletişim teknolojilerine dair belirli bir düzeyde bilgi ve beceriye sahip olmayla da ilişkili olduğu söylenebilir.
Korunma ihtiyacı olan çocuklara yönelik çocuk evleri modelinin tarihsel süreci ve mutlu yuva derneği örneği

Yapılan çalışma ile korunma ihtiyacı olan çocuklarla ilgili kurulan çocuk evleri modeline giden tarihsel süreçte açılan sosyal hizmet kurumlarını bir arada vermek, bu kurumların korunma ihtiyacı olan çocuklar için gerçekleştirdikleri sosyal hizmet faaliyetlerini ortaya koyabilmek ve Mutlu Yuva Derneği Modeli'nin sosyal hizmetten hareketle çocuklar için yaptığı çalışmaları bütüncül bir bakış açısı ile ele alarak modelin diğer sivil toplum örgütlerine örnek olması noktasında bir farkındalık oluşturmak amaçlanmıştır. Araştırmada Nitel Araştırma modeli çerçevesinde literatür taraması, dergi, makale, internet, arşiv gibi çeşitli kaynaklardan yararlanılmıştır. Mutlu Yuva Derneği için ise sayılan kaynakların yanında, yarı yapılandırılmış görüşme formu da kullanılmıştır. Çalışmada korunma ihtiyacı olan çocuklar için kurulan çocuk evlerine giden süreç, ilk kurumsallaşmaların başladığı 1863 yılından başlanarak günümüze kadar ele alınmış ve Mutlu Yuva Derneği'nin faaliyetleri elde edilen bilgiler ışığında ve sosyal hizmet çerçevesinde anlatılmaya çalışılmıştır. Bu süreç anlatılırken çocuk, sosyal hizmet ve sivil toplum kavramları hakkındaki bilgilerden de bahsedilerek, kurumların ve derneğin; çocukların haklarını bilen vatandaşlar olabilmeleri, kendi ayakları üzerinde durmaları, içerisinde yaşadıkları topluma uyum sağlamaları ve en önemlisi değerli olduklarını hissederek, kendilerini gerçekleştirmelerine nasıl katkılar yaptıkları ortaya konulmuştur. Çocuk evlerine giden süreçte korunma ihtiyacı olan çocuklar için Tanzimat ve Cumhuriyet döneminde kurulan kurumların çocukların biyolojik, psikolojik, sosyal, kültürel, ekonomik ve manevi ihtiyaçlarını karşılama noktasında eksikliklerinin olduğu, çocuk evlerinin kurulması ve bu evlerle ilgili kurulan Mutlu Yuva Derneği'nin ise bu eksikliklerin giderilmesi noktasında oldukça başarılı çalışmalarda bulundukları sonucuna varılmıştır.
Üsküp vakıfları -bir sosyal tarih incelemesi-

Üsküp 1392 yılında Osmanlı Devleti hakimiyeti altına girmiştir. Yaklaşık beş asrı aşkın bir süre Osmanlı Devleti hakimiyetinde kalan şehir, Balkan Savaşları'nın ardından 10 Ağustos 1913 yılında imzalanan Bükreş Anlaşması'yla Osmanlı topraklarından ayrılmıştır. Osmanlı Devleti'nin Üsküp'te kalıcı olmasında en önemli kurumlardan birisi vakıf olmuştur. Üsküp'teki Osmanlı hakimiyetinin ilk döneminden, son yıllarına kadar şehirde vakıflar kurulmuştur. Bu vakıflar kimi zaman bir Osmanlı Padişahı tarafından, kimi zaman askeri sınıfa mensup kişiler tarafından kurulmuştur. Şehirde ve şehre bağlı kırsal alanda başta ibadet amaçlı cami ve mescitler olmak üzere, han, hamam, mektep, medrese, tekke, zaviye vb. birçok farklı yapılar inşa edilmiştir. Bu çalışmada Osmanlı döneminde Üsküp'te kurulan vakıflar incelenmiştir. Vakıflar bünyesinde, Üsküp'te, toplumun başta dini olmak üzere, iktisadi ve içtimai birçok ihtiyaçları karşılanmıştır. Vakıflar, şehre çok önemli kalıcı etkilerde bulunmuştur. Bunların en bariz örnekleri ise- Üsküp'teki en eski vakıf eseri olan Sultan II. Murad Camii olmak üzere- hala ayakta kalan vakıf eserleridir. Mimari açıdan önemli yere sahip olan bu eserler Üsküp şehrinin en önemli tarihi mirasıdır.