turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Vergilendirmede tahsil aşamasının hukuki niteliği

Kumrulu, 218 s. Geniş anlamda vergi hukukunun ilke ve kavramlarından yararlanan bu tezin amacı, vergilendirmede tahsil aşamasını bütünsel bir biçimde değerlendirerek tutarlı bir teorik arka plan oluşturmaktır. Çalışmanın konusu, şekli anlamda vergi hukukunun bir alt dalı olan vergi icra hukukunun kapsamı içerisindedir. Bu nedenle, çalışmada, öncelikle, vergi icra hukukunun konusunu oluşturan kamu alacağı kavramı belirlenmeye çalışılmıştır. Vergi alacağından daha geniş bir kavram olan kamu alacağı, birçok batılı ülkenin mali mevzuatında yer almamasına karşın, Türk vergi sisteminde tahsil aşamasını düzenleyen temel kanun niteliğindeki 6183 saydı kanun ile Türk vergi icra hukuku terminolojisine girmiştir. Kamu alacağı kavramı; devlete, il özel idarelerine ve belediyelere ait vergi, resim, harç, ceza araştırma ve takiplerine ait yargılama gideri, vergi cezası, para cezası gibi asli, gecikme zammı, faiz gibi feri kamu alacaklarım ve sayılan kamu tüzel kişilerinin sözleşmeden, haksız fiil ve sebepsiz zenginleşmeden doğanlar dışında kalan ve kamu hizmetleri uygulamasından mütevellit diğer alacakları ile bunların takip giderlerini belirtir. Kamu alacağı kavramının incelendiği tezin ilk bölümünde, ayrıca, tahsil aşamasının taraflarım oluşturan kamu borçlusu ve kamu alacaklısı kavramları ile vergilendirme süreci, cebri karakterli bir dizi işlemden oluşan yapısı ile bütünsel bir idari faaliyet olarak ortaya çıkan vergi icra hukukunun kapsamı, ödeme kavramının teknik boyutu ve kimi tahsil usulleri değerlendirilmiştir. Bu çalışmada tahsil işlemi, verginin yükümlü tarafından rızaen ödenmesi de dahil olmak üzere tahsil sürecinde karşılaşılan tüm işlemleri kapsayacak biçimde geniş anlamı ile kullanılmıştır. Vergilendirmede tahsil aşamasının hukuki niteliğinin belirlenmesi çabası içerisinde, değinilen anlamı ile tahsil işlemi, özellikle idare hukuku kavram ve kurumları kullanılarak incelenmiştir. Bir idari işlem olan tahsil işlemi, idari işlemlerin genel kuramına uymak zorundadır. Bu noktada değerlendirme, idare hukukunun icrai karar ve re'sen hareket kavramları ile zincir işlemler ve ayrılabilir işlemler kuramlarına hasredilmiştir. Tezin son bölümünde, tahsilde taliki etkili tecil işlemi ile infisahi etkili takas, terkin işlemleri ve tahsil zamanaşımı incelenmiştir. Tez sonuçlandırıldığında, vergilendirmede tahsil aşamasının, vergi hukukunun bütününe etki eden bir güce sahip olduğu anlaşılmıştır. 229
Çekin ziyaı ve iptali

Çek, görüldüğünde ödenecek bir kıymetli evrak olup muhatap bankaya ibraz süreleri içerisinde ibraz edilirse karşılığının bulunması halinde ödenecektir. Ancak çekin hamilinin elinden hamilin rızası dışında çıkarak zayi olması durumu söz konusu olabilir. Zayi olma çekin, çalınması, kaybedilmesi şeklinde olabileceği gibi ibraz edilemez derece tahrip olması nedeniyle kullanılamayacak hale gelmesi şeklinde de olabilir. Bu gibi durumlarda çekin, muhatap bankaya meşru hamil dışında kişilerce ibraz edilerek, çekin karşılığının muhatap bankaca ödenmesi riski vardır. Zayi olan çekin meşru hamilinin, hakkını çek elinde bulunmadığı için ileri süremesi hakkaniyetli olmayacağından, çekin ziyaı durumunda yapılması gerekenler ile ilgili yasal düzenlemelerin bulunması bir ihtiyaçtan ziyade zorunluluktur. Tez çalışmamızda çekin ziyaı kavramı, çekin ziyaı halinde önleyici tedbir alma hakkı, önleyici tedbir alma hakkına sahip kişiler açıklanıp, keşidecinin çekin ziyaı halindeki durumu değerlendirilmiştir. Bunun yanında zayi olan çekin kimin elinde bulunduğunun bilindiği durumlarda açılacak iade davası ve iade davasının niteliği ortaya konulmuştur. Son olarak ise zayi olan çekin kimin elinde bulunduğunun bilinmediği durumlarda açılabilecek olan iptal davasının niteliği, iptal davasının şartları ile sonuçları açıklanmıştır. İptal davasını açabilecek olan kişiler değerlendirilmiştir. Yine eski TTK'da yer verilen ancak yeni TTK'da yer verilmeyen 711/3. madde kapsamında keşidecinin muhatap bankaya başvurusu ile ödemenin yasaklanmasını sağladığı düzenlemeye, mevcut iptal hükümleri göz önünde bulundurularak yeni TTK'da ne şekilde yer verilmesi gerektiği üzerinde durulmuştur.
Anonim ortaklıkların birleşme, bölünme ve nevi değiştirme yoluyla yeniden yapılanmasında alacaklının korunması

Şirketler hukukunda alacaklının korunması, bir taraftan alacaklıya talep hakkı tanıyan kurallar, diğer taraftan borçlunun alacaklıya karşı sorumluluğunun karşılığını oluşturan malvarlığının korunması amacını taşıyan ve alacaklıya herhangi bir başvuru hakkının bahşedilmediği düzenlemeler vasıtasıyla gerçekleşmektedir. Bu nedenle alacaklının korunması amacını taşıyan normlar öğretide, alacaklının bireysel olarak korunması ve alacaklının kurumsal olarak korunması şeklinde bir ayrıma tabi tutulmaktadır. Alacaklının kurumsal olarak korunması, bir taraftan yeniden yapılanma başlığı altında düzenleme öngören özel hükümler, diğer taraftan genel hükümler vasıtasıyla şekillendirilmiştir. Yeniden yapılanmaya taraf olabilecekler alacaklıların korunması kaygısı ile sınırlı sayı ilkesine tabi tutulmuştur. yine bu kaygı ile sermaye şirketlerinin şahıs Şirketlerine dönüşümüne yol açan yeniden yapılanmalara izin verilmemiştir. aynı düşünceler ile, ticari işletmelerin katılabileceği yeniden yapılanmalar, birleşme ve tür değiştirme ile sınırlandırılmıştır. ticari işletmenin sadece birleşmeye devreden olarak katılmasına ve ticaret şirketi şeklinde tür değiştirmesi mümkün kılınmıştır (TTKT m.194). Türk Ticaret Kanunu tasarısına göre yeniden yapılanmada alacaklının bireysel olarak korunması ise yeniden yapılanmanın türüne göre farklı şekillendirilmiştir. Buna göre birleşmede, birleşme sonrasında teminat talep etme hakkına (m.157), inceleme hakkına (m.149) ve ortakların devam eden şahsi sorumluluğuna (m.158) yer verilmiştir. Bölünmede ise, bölünme öncesinde teminat talep etme hakkı (m.175), ortakların devam eden şahsi sorumluluğu (m.177) ve bölünmeye katılan ortaklıkların ikinci dereceden müteselsil sorumluluğu (m.176) öngörülmüştür. Ortakların devam eden şahsi sorumluluğu (m.158, m.177, m.190) ve sorumluluk davası açma hakkı (m.193) ise birleşme, bölünme ve tür değiştirmede geçerli olacak şekilde düzenlenmiştir. Yeniden yapılanmada bireysel olarak korunacak alacaklıların belirlenebilmesi için alacaklılar ile özel hak sahipleri arasında ayrım yapılmalıdır. Özel hak sahiplerinin korunmasında, olması gereken hukuk bakımından özel düzenlemeler öngörülmelidir.
Çek alacaklarının kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takibi

İnsanlar tarih boyunca para yerine geçebilecek ödeme araçları arayışına girmiştir. Ödeme araçları büyük miktarlarda para taşımaya gerek kalmaksızın ödeme yapmak üzere geliştirilmiştir. Bu amaçla, kayıtsız ve şartsız ödeme emri ihtiva eden kambiyo senetleri ortaya çıkmıştır. Çek, keşide edenin hesabının bulunduğu bankaya belirli miktar parayı ödeme talimatı verilmesini sağlayan bir kambiyo senedi türüdür. Bankanın görevi çekte belirtilen miktarda parayı ödemektir. Parayı tahsile yetkili kişi keşide eden tarafından belirlenir ve hamil olarak adlandırılır. Borçlunun hesabında yeterli miktarda para olmadığı takdirde ödeme gerçekleşmez. Bu durumda, hamil bu kambiyo senedi ile icra takibi başlatabilir. İcra İflas Kanunu'nda kambiyo senetlerinin icrası bakımından ödemenin en kısa sürece gerçekleşmesi için özel hükümler öngörülmüştür. Çek alacaklısı çekte yazılı paranın icrası için doğrudan icra müdürlüğüne başvurur. İcra müdürü çekin kambiyo senedi olup olmadığını incelemek zorundadır. Bu çalışmada çeklerin icrasının nasıl gerçekleşeceği incelenmiş ve uygulamada hangi sorunların doğduğu açıklanmıştır. Bu çalışmanın amacı ortaya çıkan sorunları çözmek üzere çekin niteliğini dikkate alarak çekin icrasında ortaya çıkan bir takım sorunlara bazı öneriler sunmaktır.
İslam Hukukunda evlilik-velayet ilişkisi

Tezimiz bir giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında, evlilikte velayet konularım ele aldık. Velayetin kaynağı, tarifi ve kısımlarını açıklamaya çalıştık. Birinci bölümde, velayetle ilgili ayetleri, ayetlerle ilgili müfessirlerin görüşlerini, hadisleri ve hadisler ile ilgili muhaddislerin görüşlerim ele aldık ve değerlendirmeye çalıştık. Birinci kısımda ayetleri ele aldık Bundan maksadımız ayetlerle ilgili müfessirlerin görüşlerini tespit etmek, yani öncekilerin bu konudaki değer yargılarını belirlemektir. Ayrıca fakihlerle müfessirlerin farklı görüşlere sahip olup olmadıklarım ortaya koymaktır. Bu bakımdan müfesshierle fakirler arasında esasa tesir edebilecek farklı fikirlere tesadüf edemedik. ikinci kısımda hadisleri ve hadis sarihlerinin görüşlerini zikrettik. Hadis ve hadis sarihleri ile ilgili olarak da müfessirlerle ilgili söylediklerimizi aynen tekrar edebiliriz: Onlar da hadisleri yorumlarken genellikle mezheplerin görüşlerini zikretmektedirler. Bu bakımdan fakihlerin görüşleriyle muhaddislerin görüşleri arasında esaslı fark göremedik. Tezimizin ikinci bölümünde, evlendirilecek kimseler konusunda mezheplerin görüşlerine yer vermeye çalıştık. Bu bölümün birinci kısmında mezheplerin, küçüklerin evlendirilmesi hususunda baba, de de ve diğer veliler ile alakalı görüşlerine, ikinci kısmında ise büyüklerin evlendirilmesi hususunda mezheplerin veliler ile alakalı görüşlerine yer vermeye çalıştık.
Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçu

İlkçağ medeniyetlerinden itibaren kullanılmakta olan uyuşturucu ve uyarıcı maddelerin suiistimali her geçen gün artmaktadır. Söz konusu maddelerin yanlış ve kötüye kullanımı ile kaçakçılığının yaygınlaşması neticesinde ortaya çıkan problemler, insanlığın en önemli sorunlarından biri haline gelmiştir. Bu çalışmada ülkemiz ve dünyada yaygın olarak kullanılan uyuşturucu ve uyarıcı nitelikteki maddelerin imal ve ticareti Türk Ceza Hukuku bağlamında incelenmiştir. Bu nedenle araştırmanın temel problemini Türk Ceza Kanunu'nda düzenleme altına alınan uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçunun unsurları, bu suça temas eden yaptırımların neler olduğu ve bu yaptırımları etkileyen nedenler oluşturmaktadır. Üç bölümden oluşan çalışmanın giriş niteliğindeki ilk bölümünde uyuşturucu ve uyarıcı maddelerin kavramsal çerçevesi ve türlerinden bahsedilmiştir. Bununla beraber uyuşturucu ve uyarıcı maddelerin kontrol altına alınması ve yasaklanmasına yönelik çalışma yürüten uluslararası örgütler ve uluslararası düzenlemeler de bu bölümde incelenmiştir. Çalışmanın asıl kısmını oluşturan ikinci bölümde 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 188. maddesinde düzenlenen uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin imal ve ticareti suçunun unsurları ele alınmıştır. Çalışmanın üçüncü ve son bölümünde uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçunun teşebbüs, iştirak ve içtima gibi özel görünüş şekillerine, etkin pişmanlık hallerine, inceleme konusu suçun karşılığında hangi yaptırımların uygulanacağına, yargılama usullerine ve zamanaşımı sürelerine temas edilmiştir. Tüm bu aşamalarda Hukukumuzda oldukça önemli ve uygulamaya şekil veren Yüksek Mahkemelerin kararlarına da atıflar yapılmıştır. Sonuç bölümünde ise çalışmada detaylı incelenmiş bulunan konular genel olarak özetlenmiş ve değerlendirilmiştir.
Kısa süreli hürriyeti bağlayıcı cezalara seçenek yaptırımlar

Bu tezin amacı ceza sistemimize yeni giren kısa süreli hürriyeti bağlayıcı cezalara seçenek yaptırımların incelenmesidir. Seçenek yaptırımlar, cezanın bireyselleştirilmesine imkan tanırken aynı zamanda kişinin uslandırılmasını, toplum içinde sosyalleşmesini sağlamaktadır. Bunun da ötesinde suçluyu cezaevi gibi suç okulu olan bir ortamdan da kurtarmaktadır. Seçenek yaptırımlar hafif suçlarda başvurulan bir kurumdur. Toplumumuzda 'tesadüfi suçlu' diye adlandırılan grup azımsanmayacak kadar fazladır. Şartlar gereği hayatında ilk defa suç işleyen birini cezaevi gibi bir ortama göndermek, ceza adaletine aykırıdır. Dolayısıyla bu gibi durumlarda başvurulacak yeni bir uygulama doğmuştur ki, bu da seçenek yaptırımlardır. Birçok ülkede uzun zamandır uygulanan bu kurum Türk Ceza Sistemi' ne yeni girmiş olmakla beraber, kurumun etkili bir şekilde uygulanması durumunda oldukça fayda sağlayıcı açıkça ortadadır. Günümüzde suç oranı oldukça artmıştır. Bu durum cezaevlerindeki kişi sayısının da artmasına neden olmuştur. İşte seçenek yaptırımlar, özellikle bu noktada etkili olarak hem devleti büyük bir külfetten kurtaracak hem de kişilerin daha kolay sosyalleşmesini sağlayacaktır.
Milletlerarası Ticarİ Tahkim Hukukunda iptal davası

Tahkim, tarafların iradeleri doğrultusunda yalnızca kanunun izin verdiği uyuşmazlıkların çözümünün, özel kişilere bırakılarak milli mahkemelerin yargı yetkilerine alternatif bir uyuşmazlık çözüm yoludur. Ülkemizde de tahkime ilişkin yasal düzenlemeler bulunmaktadır. Türk tahkim hukuku bakımından milletlerarası tahkim, 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu'nda düzenlenmiştir. Ayrıca Yabancı Hakem Kararlarının Tanınması ve İcrası hakkındaki 10 Haziran 1958 tarihli New York Sözleşmesi'ne, Milletlerarası Ticari Hakemlik Konusundaki 21 Haziran 1961 tarihli Avrupa- Cenevre Sözleşmesi ile Devletler ve Diğer Devletlerin Vatandaşları Arasındaki Yatırım Uyuşmazlıklarının Çözümlenmesi hakkında ICSID Sözleşmesi'ne taraf olunmuştur. Tahkim sonucu verilen kararlar adeta devlet yargısındaki gibi sonuç doğururlar ve icrai kabiliyete haizdirler. Tahkim yargılaması sonucu verilen hakem kararları nihai ve bağlayıcıdır ancak tarafların feragat etmemesi durumunda hakem kararları denetime tabidir. Milletlerarası tahkimin niteliği gereği, hakem kararının esasını inceleme yasağı bulunduğundan oldukça sınırlı ve şekli nedenlere dayanarak kararın iptali istenebilecektir. İptal davası yoluna başvurulabilecek haller Kanun'un 15. maddesinde sınırlı şekilde sayılmıştır. İptal nedenleri UNCITRAL Model Kanun esas alınarak belirlenmiştir. Tahkim sonucu verilen karar aleyhine olan taraf iptal davası açmaz ya da iptal davasını kazanamazsa, tenfizine karşı koyma imkanı bulunmaktadır.
Milletlerarası ticari tahkim ve hakem kararlarının Türk Hukukunda tanınması ve tenfizi

Ticari ilişkilerden doğan uyuşmazlıkların çözüme kavuşturulmasında üç temel yöntem bulunmaktadır. En çok bilinen ve uygulanan uyuşmazlıkların yargı yolu ile giderilmesidir. Yargı yolunda meydana gelen gecikmeler, yargı yolunun masraflı oluşu, mahkemelerin iş yükünün artması ve bunun gibi nedenler uyuşmazlıkların çözüm metodlarından bir diğeri olan tahkimi yargı metoduna tercih edilir hale getirmiş bulunmaktadır. Tahkim taraflar arasında ortaya çıkabilecek bir hukuki ihtilafın üçüncü bir kişi, hakem veya hakemler tarafından çözüme kavuşturulmasıdır. Milletlerarası ticari tahkim, milletlerarası ticari ilişkilerden doğan ihtilafları konu almaktadır. Milletlerarası ticari tahkime başvurulabilmesi için, taraflar tahkim sözleşmelerini başlangıçta ana sözleşmelerine bir tahkim şartı olarak koyabilecekleri gibi, sonradan aralarında akdedecekleri bir tahkim sözleşmesi ile de gerçekleştirebilirler. Ticari tahkim 'ad hoc' tahkim ve müessesevi tahkim olmak üzere ikiye ayrılmış bulunmaktadır. Aralarında ortaya çıkabilecek hukuki ihtilafin tahkim yolu ile giderilmesini, ancak tahkimin herhangi bir kurumun denetimi altında gerçekleştirilmesini istemeyen tarafların 'ad hoc' tahkime başvurdukları, tahkimin daimi bir tahkim kurumunun gözetimi altında gerçekleştirilmesini isteyen tarafların müessesevi tahkimi tercih ettikleri görülmektedir. Yabancı Hakem Kararlarının Tanınması ve İcrası Hakkında 1958 Tarihli New York Sözleşmesi'nin II'nci maddesinin (1) nci fıkrasında yer alan 'akid devletlerden her biri tarafların hukuki ilişkilerinden doğabilecek ihtilaflarım hakem yolu ile çözümlemek üzere yapmış oldukları yazdı anlaşmaları geçerli kabul eder' ve III'ncü maddesinde yer alan 'akid devletlerden her biri hakem kararlarının muteberliğini tanıyacak ve sözleşmede yazdı şartlar dairesinde icrasına hüküm verecektir' amir hükümlerinden, Sözleşme'nin, akit ülkelerden tahkim sözleşmelerinin geçerli kabul edilmesini, hakem kararlarının New York Sözleşmesi maddelerindeki esaslar göz önünde bulundurularak tanınmasını akdi bir yükümlülük haline getirdiği anlaşılmaktadır. 1958 New York Sözleşmesi onaylanıp yürürlüğe girmiş olması nedeni ile Türk Mahkemeleri açısından da milletlerarası ticari ilişküerden kaynaklanan tahkim kararlarının da sözleşme kapsamında tanınması ve icrasına karar verilmesi akdi bir yükümlülük haline gelmiş bulunmaktadır.
Richard Rorty'nin neo-pragmatizminde ve Richard Posner'ın bilimsel pragmatizminde hukuki yorum için ortak standartlar

Adaletin önceliği anlayışını kabul eden modern topluluktan farklı olarak postmodern toplulukta hukuki yorum, çözülmesi çok daha güç bir problem olarak ortaya çıkar. Pragmatizmin çoğulcu düşünceyle bağdaşması sebebiyle bu problemin çözümü olabileceği düşünülmüştür. Richard Rorty'nin pragmatizmi ile Richard Posner'ın hukuki pragmatizmi incelenmiştir. Rorty'nin pragmatizminin özellikleri antitemeldencilik, kültür alanları arasındaki metodolojik farkın iptali, hermeneutiktir. Rorty ayrıca liberal ironist birey tasarımıyla görüşlerini tamamlar. Yapılan inceleme sonucunda Rorty'nin görüşlerinin hukuk için fazla ütopik ve elverişsiz, hatta 'pragmatik' olmadığı kanaatine varılmıştır. Posner'ın hukuki pragmatizminin özellikleri hukuk-ahlak ayrımı, sonuç odaklılık, formalizm karşıtlığı ve normatif program önerisidir. Yapılan incelemelerde, Posner'ın 'zenginliğin artırılması' prensibine dayanan bir teori önermekte olduğu görüşüne ulaşılmıştır. Bu sebeple Rorty ve Posner'ın pragmatizmlerinin hukuki yorum için aradığımız standardı sağlayabilir nitelilte olmadıkları sonucuna varılmıştır. Postmodern çoğulcu toplumda, tıpkı modern toplum gibi, çoğulculuğunu koruyabilmek için iyi anlayışlarını önceleyen bir adalet kavramına muhtaçtır.
5411 sayılı Bankacılık kanunundaki özel ve genel karşılıklar, muhasebeleştirilmesi ve vergi mevzuatı karşısındaki durumu

Bu tez çalışmasında; 5411 Sayılı Bankacılık Kanunundaki karşılıklara ait bankacılık ve vergi mevzuatında yer alan kanuni ve idari düzenlemelere yer verilmiştir. Kredi karşılıklarına ilişkin her iki mevzuatta yer alan düzenlemelerin kıyaslanması neticesinde, bankaların vergisel uygulamalarını etkileyen tartışmalı hususların olduğu tespit edilmiştir. Vergilendirmenin temel ilkleri, normlar hiyerarşisi ve bankacılık sektörünün işlemleri göz önünde bulundurularak uygulamaların yerindeliği değerlendirilmiştir. Kredi karşılıklarının muhasebeleştirilmesi aşamasında ise; muhasebe standartlarında ve tek düzen hesap planında yer alan düzenlemelere değinilmiş, özel ve genel karşılıkların ticari kar-mali kar kavramları için ifade ettiği önem üzerinde durulmuş, mali ve finansal tablolar oluşturulurken ticari kardan mali kara geçiş aşamasında izlenmesi gereken adımlar izah edilmiş ve örneklendirilmiştir. Konunun bankacılık sektöründe nasıl uygulanması gerektiği yönünde öneriler oluşturulmuştur. Sonuç olarak; katılım bankacılığı ve geleneksel bankacılık ayrımı gözetmeksizin, genel karşılık tutarlarının kanunen kabul edilmeyen gider olarak kurumlar vergisi matrahına ilave edilmesi, özel karşılık tutarlarının ise kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider olarak dikkate alınması gerekmektedir.
Özel istihdam bürosu aracılığıyla kurulan geçici iş ilişkisi

Esasen serbest iradeye dayalı olarak kurulan iş ilişkisi, küreselleşme ve artan rekabet ortamı neticesinde, günümüzde giderek aracılar vasıtasıyla gerçekleşmeye başlamıştır. Bu anlamda iş aracılığı, devlet eliyle veya devletin yeterli olamadığı durumlarda özel hukuk tüzel kişileri eliyle yürütülmektedir. Bu çalışmanın konusu olan özel istihdam bürosu aracılığıyla kurulan geçici iş ilişkisi, özel hukuk tüzel kişisi aracılığıyla yürütülen bir iş ilişkisidir. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 7 inci maddesinde düzenlenen özel istihdam bürosu aracılığıyla geçici iş ilişkisi diğer adıyla meslek edinilmiş geçici iş ilişkisi, değişen çalışma koşullarının sonucu olarak doğmuş bir esnek çalışma biçimidir. Bu tezin amacı, esnek çalışma biçimi olan geçici iş ilişkisini ve bu ilişkinin türlerinden biri olan özel istihdam bürosu aracılığıyla kurulan geçici iş ilişkisini anlatmaktır.
Tacir sıfatının kazanılması ve kaybedilmesi

Türk Ticaret Kanunu ticari işletmeyi esas almasına rağmen gerçek kişi taciri tanımlamış ve tüzel kişi tacirin kimler olacağını belirtmiştir. Tacir sıfatının kazanılması ve kaybedilmesi, ticari hükümlerin uygulanması açısından önem arz etmektedir. Türk Ticaret Kanunu'nda yer alan gerçek kişinin tacir sıfatını kazanma şartları ve kaybedeceği hallere çalışmamızda yer verilmiştir. Gerçek kişinin tacir sayılması, tacir gibi sorumlu olması halleri de çalışmamızda yer almıştır. Ticaret şirketleri olan kollektif, komandit, anonim ve limited şirket ile kooperatifin kuruluşu, tacir sıfatını kazanması ve kaybetmesi, ilk kez kanunda yer alan ön anonim şirket ve ön limited şirketin tacir sıfatı çalışmamızda incelenmiştir. Vakıf ve derneğin tacir sıfatını kazanması ve kaybetmesinin, ticari işletmeyi işletmeye ve ticari işletmeyi terke tabi olduğu; kamuya yararlı dernek, vakıf ve kamu tüzel kişilerin ise tacir sıfatının işletmeye ait olduğu çalışmamızda yer almıştır. Son olarak da tüzel kişiliğe sahip olmamasına rağmen tacir sıfatını kazanan donatma iştiraki, adi ortaklık ve TTK. 'de ilk kez düzenlenen hakim teşebbüsün tacir sıfatını kazanması ve kaybetmesi çalışmamızda inceleme konusu yapılmıştır.
İdari merci tecavüzü

İdari başvuru hakkı, Anayasa'nın 40 ve 74'üncü maddeleri ile anayasal güvence altına alınmıştır. İdari başvuru, hak arama özgürlüğünün kullanılış biçimlerinden birisidir. Türk Hukuku'nda kural, herhangi bir idari başvuruda bulunulmaksızın, doğrudan idari dava açılabilmesidir. Ancak bazı hallerde kanun koyucu tarafından bu kurala istisnalar getirilmekte ve dava açılmasından önce idari başvuru yolunun tüketilmesi zorunlu tutulmaktadır. İdari merci tecavüzü, kanun koyucu tarafından zorunlu idari başvuru öngörülmesinin idari yargılama usulüne yansımasıdır. Zorunlu idari başvuru öngörülen bu hallerde, dava açılmasından önce başvuruda bulunulması zorunlu tutulmakta ve başvuru yolu tüketilmeden dava açılması, idari yargılama usulü hukukuna özgü bir müessese olan idari merci tecavüzü olarak kabul edilmektedir. İdari merci tecavüzü, dava açılmasından önce idareye başvuru zorunluluğunun kanunla öngörüldüğü durumlarda, bu başvurunun yerine getirilmeden idari dava açılması halidir. Bu tez çalışmasında esas olarak, Türk İdari Yargılama Usulü Hukuku'nda kabul edilen idari merci tecavüzü müessesesinin ayrıntılı bir şekilde ortaya konulması amaçlanmaktadır. Bu bağlamda, çalışmamızda, idari merci tecavüzü müessesesinin tanımı ve unsurları açıklanmaya çalışılmıştır. Akabinde, idari merci tecavüzüne bağlanan sonuçlar, görevli idari mercie tevdi kararı, bu kararın hukuki niteliği ve sonuçları ile dava konusu edilecek işleme ilişkin hususlar ayrıntılı olarak ele alınmıştır.
Nişancızade'nin Nuru'l-'ayn adlı eserinin tahkik ve tahlili (12- 19. fasıllar)

Nişancızade, on yedinci yüzyılda yaşamış bir Osmanlı fakihidir. O, Nuru'lAyn fi Islahi Cami'u'l-Fusuleyn adlı bir eser kaleme almış ve bu eserde Şeyh Bedreddin'e ait olan Camiu'l-Fusuleyn'e yönelik iyileştirici çalışmalar gerçekleştirmiştir. Nişancızade bu eserinde Şeyh Bedreddin'in muamelat ve yargılama hukukunda uzun yıllar kullanılan Cami'u'l-Fusuleyn adlı eserini düzenlemiş, ilave başlıklar koymuş, bazı başlıkları çıkarmış, yer yer de Şeyh Bedreddin'i eleştirip alternatif fetvalar nakletmiştir. Biz de yaptığımız çalışmada Nişancızade'nin Nuru'lAyn adlı eseri yazma sebebi olan iyileştirici çalışmaları ön plana aldık. Osmanlı döneminde kadılık, müderrislik hatta kazaskerlik yapan çok yönlü bir alimin kendi döneminde kadılar tarafından kullanılan eserinin ilim dünyasına kazandırılmasını hedefledik. Çalışmamız iki bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın ilk kısmında Nuru'lAyn'ın 12 -19. Fasılları ile Cami'u'l-Fusuleyn'ın 12 -19. Fasılları arasını üslup ve telif tarzı yönüyle karşılaştırdık. Bu bölümde özellikle Nişancızade'nin Şeyh Bedreddin'den farklı bir metot izlediği tasarruflarına odaklandık. İkinci bölümde tahkik çalışması gerçekleştirdik. Bu bölümde müellif hatlı Topkapı Sarayı nüshası ile Aşır Efendi nüshasını temel aldık.