turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Milletlerarası Özel Hukukta velayet

Genel olarak küçüğün ya da bazı durumlarda ergin kısıtlı çocukların şahıs ve mallarının korunması amacıyla, onların temsili konusunda ana babanın sahip oldukları hak ve yükümlülüklerin tamamı olarak ifade edilebilecek velayet, çocuğun menfaatinin korunması açısından günden güne artan bir öneme sahiptir. Uygulamada velayetin milletlerarası özel hukuk açısından birçok uyuşmazlığa konu olduğu görülmektedir. Farklı vatandaşlığa sahip ya da farklı ülkelerde sakin tarafların evlilikleri ve bu evliliklerin son bulması hali çocukların velayetinin belirlenmesi sorununu da gündeme getirmektedir. Diğer yandan farklı ülke vatandaşı olan tarafların evlilik dışında doğan çocuklarının velayetinin kime ait olacağı sorunu da yine milletlerarası uyuşmazlıklara meydan verebilecektir. Milletlerarası alanda velayete ilişkin olarak öne çıkan üç milletlerarası sözleşme bulunmaktadır. Bunlar, 1961 tarihli Küçüklerin Korunması Konusunda Makamların Yetkisine Dair La Haye Sözleşmesi, 1980 tarihli Çocukların Velayetine İlişkin Kararların Tanınması ve Tenfizi ile Çocukların Velayetinin Yeniden Tesisine İlişkin Avrupa Sözleşmesi ve 1980 tarihli Çocukların Milletlerarası Kaçırılmasının Hukuki Yönlerine Dair La Haye Sözleşmesi'dir. Anılan sözleşmeler dışında 1961 La Haye Sözleşmesi'nin yerini almak üzere 1996 yılında Velayet Sorumluluğu ve Çocukların Korunması Tedbirleri Hakkında Yetkiye, Uygulanacak Kanuna, Tanıma, Tenfize ve İşbirliğine Dair Sözleşme kabul edilmiştir. 1996 La Haye Sözleşmesi, 1961 La Haye Sözleşmesi'nden farklı ve eksikliklerini gideren önemli düzenlemelere sahiptir. Ancak Türkiye henüz 1996 La Haye Sözleşmesi'ne taraf değildir. Anayasa'nın 90/5. ve MÖHUK'un 1/2. maddelerindeki düzenlemeler gereğince söz konusu milletlerarası sözleşmeler uygulanma alanına giren uyuşmazlıklarda esas alınacaktır. Bu sözleşmelerin uygulanma alanına girmeyen hususlarda ise 5718 sayılı MÖHUK hükümleri uygulanacaktır. Bu tez çalışmasında öncelikle, velayete ilişkin milletlerarası sözleşmelerin amacı, kapsamı ve temel kavramları belirlenerek, tanıtılması amaçlanmıştır. Bunun ardından yabancı unsur taşıyan velayet ilişkin uyuşmazlıklarda milletlerarası yetkinin ve uygulanacak hukukun tespiti yapılmıştır. Üzerinde durulan bir başka husus velayete ilişkin yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizidir. Zira yabancı bir devlet makamları tarafından verilen kararların ancak Türkiye'de tanınması ile kesin hüküm kuvveti kazanması; tenfizi ile de icrası mümkün olabilecektir.
Ceza Muhakemesi Hukuku bağlamında koruma tedbirlerinden dolayı tazminat sorumluluğu

Bu çalışma, ceza muhakemesi hukuku bağlamında maddi gerçeğe ulaşabilmek uğruna uygulanan koruma tedbirleri dolayısıyla haksız veya hukuka aykırı olarak kişi hak ve özgürlükleri ihlal edilen kimselerin mağduriyetlerini telafi edebilmek bakımından tazminata hak kazanabilmesinin şartlarını, tazminatın elde edilebilmesi için izlenmesi gereken usuli yöntemi ele almaktadır. Çalışmamız, AİHM ve Yargıtay kararları ile desteklenerek soyut ve teorik hükümlerin somutlaştırılması amacı güdülmüştür. Konuya ilişkin doktrindeki görüşler ve içtihatlar yardımıyla ihtilaflı hususlar mümkün olduğunca aydınlatılmaya çalışılmıştır. Kavramların içeriğinin yansıtılması ve AİHS ekseninde uluslararası hukuk ışığında konuya ilişkin temel hak ve özgürlüklerin irdelenmesinden sonra iç hukukta devletin koruma tedbirleri uygulamalarından dolayı tazminat sorumluluğu üzerinde durulmuştur. Nihayetinde devlet adına yargı yetkisini kullanan kamu görevlilerinin, eylem ve işlemlerinde hukuki çerçevede davranmasının kişi hak ve özgürlüklerinin korunması bakımından hayati önemi olduğu, aksi takdirde cezai- disiplin- tazminat sorumluluklarının gündeme gelebileceği hususu hukuki bir gerçeklik olarak karşımıza çıkmaktadır.
Milletlerarası tahkimde usule aykırılık ve usul ihlallerinin dış etkisi

Doktora tezinin konusu, 'Milletlerarası Tahkimde Usule Aykırılık ve Usul İhlallerinin Dış Etkisi' hakkındadır. Milletlerarası ticari uyuşmazlıklarda, uyuşmazlığın tarafları, aralarındaki bir sorunun hakem mahkemesi tarafından çözülmesini tercih edebilirler. Ancak, böyle bir anlaşmanın fonksiyonel olabilmesi için, verilen hakem kararının sorunsuz olarak tanınma ve tenfiz edilebilme kabiliyetini haiz olması gerekir. Ayrıca, verilen hakem kararı gerek hakem mahkemesinin oluşumu bakımından, gerekse yargılamada uygulanması gerekli usul kuralları bakımından, herhangi bir usul ihlali içermemelidir. Zira, bir usul ihlali, hakem kararının sonucunu etkileyecek derecede etkide bulunmuşsa, böyle bir hakem kararının tenfizi talebi reddedilebilecektir. Başka bir ifadeyle, hakem kararının negatif dış etkisi ile karşılaşılabilecektir. İşte bu tez çalışmasında, milletlerarası tahkim yargılamasında ortaya çıkabilecek olan temel usul ihlallerinin dikkate alınması ve etkili oluşlarına ilişkin temel şartlar milletlerarası sözleşmelerin ışığı altında incelenmiştir. Özellikle, yabancı hakem kararlarının tanınması ve tenfizi konusunda, Türkiye'nin de taraf olduğu 1958 tarihli New York Sözleşmesi hükümlerine geniş şekilde yer verilmiştir. Milletlerarası tahkimin en belirgin özelliklerinden birisi, taraf iradelerine öncelik tanınmasıdır. Taraflar, gerek hakemlerin seçimi ve hakem usulünün belirlenmesi, gerekse tatbik edilecek usul kurallarının kararlaştırılması konusunda, tam bir irade serbestisine sahiptir. Onlar bu konuda, tamamen kendilerinin koyduğu bazı kurallar üzerinde anlaşabilecekleri gibi, belli bir kurumsal tahkim düzenini de tercih edebilirler. İşte, usul ihlallerinin belirlenmesi ve etkileri de, bu tercihlere ve evrensel hukuk ölçütlerine uygun olarak değerlendirilmelidir.
Ceza muhakemesinde suça sürüklenen çocuk

'Zihinsel, fiziksel ve ruhsal yönden tam bir olgunluğa erişmemiş, toplumdaki rol ve görevlerini henüz öğrenmekte olan, bakıma ve eğitime gereksinimi olan bir varlık' olarak tanımlanan çocukların, işledikleri iddia olunan bir suç nedeniyle devletle aralarında oluşan cezai ilişkinin sona erinceye kadar olan aşamalarının ceza muhakemesi bağlamında irdelenmesi tez çalışmamızın konusunu oluşturmaktadır. Bu bağlamda suça sürüklenen çocuklar bakımından, ceza muhakemesinin safhalarına ilişkin usulü hükümlerin ve uygulamaların yetişkinlerle olan farklılıklarının tespiti ve uluslararası metin ve belgelere uyumunun değerlendirilmesi tezimizin amacını oluşturmaktadır. Çocuğun sosyal hayata uyum sağlayamaması, toplumsal ve ailevi nedenler ve devletin sosyal devlet ilkesi gereği çocuğun eğitimi ve gelişimi konusunda yükümlülüklerine riayet etmemesi; çocuk tarafından hukuk kurallarına aykırı davranışlar gösterilmesine ve yaşamının daha ilk dönemlerinde suça karışmasına neden olmaktadır. Bu kapsamda çocukların suça karışmaması veya doktrindeki ifade ile çocuk suçluluğunu en aza indirgemek için hem uluslararası düzeyde hem de ülkemizde birçok önleyici mahiyette tedbirler alınmaktadır. Çocukların suça yönelmesini engelleyecek tedbirlerin alınması çok önemlidir. Ancak, suça sürüklenen çocukların da topluma kazandırılması için kanunlarda yer alan mekanizmalara işlevsellik kazandırmak en az önlemek kadar önemlidir. Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşmede; 'Devletler tarafından çocuklar hususunda özel kanuni düzenlemelerin yapılması, çocuğun faydasının temel olduğu fikrin egemen olması, çocuğun gelişiminin ana gaye olması, çocuğun insanlık dışı muameleye ve cezaya tabi tutulmaması, hürriyeti bağlayıcı ceza veya tedbirlerin en son çare olması, hürriyeti bağlayıcı ceza veya tedbirlerin infazı sırasında çocuğun gereksinimlerine göre ve insan haysiyetine yaraşır muameleye tabi tutulması, suçta kanunilik ve orantılılık ilkesi' şeklinde çocuk suçluluğunun önlenmesi ve suça sürüklenen çocuğun topluma kazandırılması konusunda devletlere yükümlülükler yüklemektedir.
Uzaya ilişkin Birleşmiş Milletler antlaşmaları ile öngörülen rejimin Uluslararası Hukuk açısından değerlendirilmesi

Uzay Hukuku, 20. yüzyılda uzay teknolojisine ilişkin gelişmelerden sonra Birleşmiş Milletler bünyesinde alınan Genel Kurul kararları ile uluslararası antlaşmalarla oluşmaya başlamıştır. Uzay Hukuku'nun ortaya çıkışında Birleşmiş Milletlerin katkısının yanında, diğer uluslararası örgütlerin ve doktrinin katkısı da yadsınamaz. Yazarın amacı, Uzay Hukuku'nun temel kaynağı olarak nitelendirilebilecek uzaya ilişkin Birleşmiş Milletler Antlaşmaları'nı incelemektir. Bu kapsamda, öncelikle Birleşmiş Milletler Antlaşmaları'nın getirdiği düzenlemeler, Birleşmiş Milletler Genel Kurul Kararları ile getirilen ilkeler ve söz konusu antlaşmalar ile ilkelerin ilişkisi ele alınmıştır. Sonrasında Birleşmiş Milletler Antlaşmaları'nda yer alan düzenlemeler, uzaya ve uzay faaliyetlerine ilişkin mevcut hukuki sorunlar karşısında değerlendirilmiş ve eleştirilmiştir.
Halka açık anonim ortaklıklarda ayrılma hakkı

Pay sahiplerinin ayrılma hakkı halka açık anonim ortaklıklar için 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ile kabul edilmiştir. Ortaklıklarda temel değişikliklere yol açan işlemlere muhalefet eden pay sahipleri, paylarını makul bir değerle ortaklığa satarak ayrılma hakkını kullanabilir. Ayrılma çözümü, çoğunluk ve azınlık pay sahipleri arasındaki çatışmayı dengelemek için tasarlanmıştır. Böylece, muhalif pay sahipleri çoğunluk pay sahiplerine karşı korunmuş olabilir.
Bonoya dayalı olarak yapılan haciz yoluyla takipte ödeme emrine itiraz ve hukuki sonuçları

Kambiyo senetlerinden bono, ülkemizde en çok kullanılan kıymetli evraklardan biridir. Alacağı bonoya dayanan bir alacaklının alacağına daha çabuk ve kolay yoldan ulaşabilmesi için kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip prosedürü öngörülmüştür. Çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde bu takip yoluna başvurulabilmesi için gerekli olan şartlar incelenmiştir. İkinci bölümde, borçlunun yetki ve imzaya itirazı incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise, borca itiraz türleri incelenmiştir.
556 sayılı KHK'ya göre marka hakkına tecavüz ve hakkın korunması

Eski çağlardan bu yana, mal ve hizmet üretenler, kendi mal ve hizmetlerini emsallerinden ayırt etmenin yollarını aramışlar ve sonunda kendilerine özgü işaretler kullanma yolunu tercih etmişlerdir. Günümüzde marka olarak ifade edilen bu işaretler iktisadi hayatın vazgeçilmez bir unsuru haline gelmiştir. Bir işletmenin uzun yıllar boyunca ayakta kalması ve adından söz ettirmesinin en büyük faktörlerinden biri de işletmenin piyasada tanınan markasıdır. Bu nedenle, azımsanmayacak derecede önemli bir ekonomik değere sahip olan markalardan bazı kimselerce aynen ya da benzerleri kullanılarak faydalanılmaya çalışılması her zaman için mümkündür. İşte bu tehlikenin önüne geçebilmek amacıyla, özellikle 19. yüzyıldan bu yana, marka hakkı ve marka hakkının korunması hem ulusal hem de uluslararası hukukların ilgilendiği ve düzenlediği konular arasında yer almaktadır. Ülkemizde de Marka Hukukunu düzenleyen ve marka haklarının korunmasını sağlayan yasal düzenlemeler 19. yüzyılda ortaya çıkmış ve Uluslararası Marka Hukukuyla da zenginleştirilerek günümüze kadar gelmiştir. Ulusal ve uluslararası mevzuattaki tüm bu düzenlemelerin amacı marka hakkını, olası tecavüzlere karşı korumak ve eğer tecavüz gerçekleşmişse de bunun giderilmeye çalışılarak markanın korunmasını sağlamaktır. Çalışmamızda da marka hakkının korunması bakımından, Türk Hukuku'nda tescilli marka hakkına tecavüz halleri ve tecavüz durumunda marka hakkı sahibinin özel hukuka ilişkin talepleri incelenmeye çalışılmıştır.
Birleşme ve devralmaların Rekabet Hukuku yönü

Rekabet hukukunun en önemli konularından biri birleşme ve devralmalarındenetlenmeleridir. Bu tezin amacı Türk rekabet hukuku çerçevesinde birleşme ve devralmaların denetlenme süreçlerinin incelenmesidir. Türk rekabet hukukunda birleşme ve devralmaların kontrolünü sağlayan temel düzenlemeler 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 2010/ 4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme Ve Devralmalar Hakkında Tebliğhükümleridir. Bu Kanun ve Tebliğ hükümleri ile hukuki geçerlik kazanması için RekabetKurulu'ndan izin alınması gereken birleşme ve devralma çeşitleri ile izne tabi birleşme ve devralmalara izin verilme koşulları belirlenmiştir. Bu çerçevede bir birleşme ve devralma işlemi sonucunda ilgili pazarda bir hakim durumun yaratılması veya mevcut hakim durumun daha da güçlenmesi ve rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunun doğması halinde ilgili birleşme ve devralma rekabet hukuku bağlamında hukuka aykırılık teşkil edecektir.
Gümrük vergilerinde kabahatler, yaptırımlar ve uyuşmazlıkların çözüm yolları

Gümrük idareleri, dış ticarete konu eşya üzerinden gümrük vergileri ve diğer mali yükleri alarak ülke ekonomisine mali katkı sağlamaktadır. Aynı zamanda gümrük idareleri, devletin, vatandaşın, çevrenin ve canlıların güvenliğine ilişkin önlemlerin ve ticaret politikalarının da uygulayıcısıdır. Gümrük işlemleri, gümrük mevzuatı ve diğer ilgili mevzuat çerçevesinde yürütülmektedir. Mevzuatların yaptırıma bağladığı fiillerin ihlal edilmesi sonucunda kabahatler meydana gelmektedir. Kabahat içeren bu fiiller ise yetkili gümrük idareleri tarafından orantılı, caydırıcı ve ekonomik yaptırımlara tabi tutulmaktadır. Gümrük vergilerinde kabahatler, vergi kaybına neden olan ve usulsüzlük oluşturan kabahatler olmak üzere iki başlık altında toplanmış olup, çeşitli yaptırımlara tabi tutulmaktadır. Gümrük vergilerinden kaynaklanan uyuşmazlıklar öncelikle idari aşamada 'uzlaşma' ve 'itiraz' yolları kullanılarak çözümlenmeye çalışılmaktadır. Anlaşmazlıkların devam etmesi halinde ise yargı yolu ile çözüme gidilmektedir. Uyuşmazlıkların baştan önlenmesi için gümrük işlemlerini yürütenler ile yükümlüler ve temsilcilerinin sürekli eğitilmesi ya da bilgilendirilmesi amacıyla kurumsallaşmış bir eğitim kurumu olan gümrük akademisinin kurulması ihtiyacı bulunmaktadır. Taraflar arasında çıkan anlaşmazlıkların yargı yolu kapsamında tam ve adil bir yargılama ile çözümlenmesi için gümrük ve dış ticaret mevzuatında uzmanlaşmış bağımsız gümrük mahkemelerinin kurulması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Estetik amaçlı tıbbi müdahalelerde hekimin hukuki sorumluluğu

'Estetik amaçlı tıbbi müdahalelerde hekimin hukuki sorumluluğu' konusunda hazırlanan bu çalışma kapsamında günümüzde gittikçe artan estetik amaçlı tıbbi müdahale uygulamaları sonucunda cerrahla hasta arasında doğabilecek hukuki uyuşmazlıkların çözümüne ilişkin olarak Türk hukuk doktrininde var olan boşluğun az da olsa doldurulması amaçlanmıştır. Bu hedefle, çalışmamız kapsamında, öncelikle, estetik müdahale uygulamalarından doğabilecek cerrahın hukuki sorumluluğunun niteliği, sebebi ve şartları ele alınmış ve ardından hukuku uygunluk nedenleri, cerrahın sorumluluğunun sonuçları ve sorumluluğunu azaltan veya kaldıran haller doktrin ve Yargıtay uygulamaları ışığında ele alınmıştır. Özellikle Türk hukuk doktrininde tartışmalı olan estetik müdahalelerin hangi şartlar altında hukuka uygun olacağı, estetik cerrahla hasta arasındaki sözleşme ilişkisinin niteliğinin ne olduğu ve estetik müdahale uygulamalarında hekimin aydınlatma yükümlülüğünün kapsamı doktrindeki görüşler ve uygulama örnekleri ışığında değerlendirilmeye çalışılmıştır.
Türkiye'de kültür varlıklarının korunması: İnsan hakları açısından bir değerlendirme

Dinamik bir yapıya sahip olan insan hakları gelişim süreci içerisinde farklı alanlarda ve farklı konularda birçok hakkı içerisine dahil etmiştir. Ancak sonradan eklenen haklar ile mevcut insan hakları arasında alt-üst ilişkisi olduğu söylenemez. Tam aksine farklı zamanlarda ortaya çıkan her yeni insan hakkı diğer insan haklarının tamamlayıcı bir parçasını oluşturmaktadır. Benzer bir ilişki ve gelişim süreci kültür varlıklarının korunması açısından da gözlemlenir. Kültür varlıkları insanlığın ve toplumların ortak değerlerini ve hafızasını yansıtmaktadır. İçerisinde birçok emeği, mücadeleyi ve tarihi tanıklığı barındıran bu varlıklar farklı zamanlarda ve coğrafyalarda hüküm süren birçok toplumun tecrübelerinin harmanlanması ile vücut bulmuştur. Her ne kadar tüm toplumların ortak bir değeri olsa da kültür varlıklarının korunması hususundaki yaklaşım yakın zamana kadar sadece sınırları içerisinde kültür varlığı bulunan devletin koruma anlayışına göre farklılık göstermekteydi. Bu durumun doğal bir sonucu ise birçok kültür varlığının yok olma tehlikesi ile karşı karşıya kalması olmuştur. Bu noktada çalışmamızın da konusunu oluşturan çözüm ortak miras kavramıdır. Bu hakkın doğumunu tetikleyen unsur ise mevcut bir kültür varlığının sadece o coğrafyanın ve devletin değil, tüm insanlığın ortak bir değerini ve mirasını oluşturmasıdır. Nitekim yakın zamana kadar yaşanan tecrübeler de göstermektedir ki insanlığın ortak mirasını oluşturan bir kültür varlığının korunması, tüm insanlığın yardımı ve söz hakkına sahip olması ile gerçekleştirilebilecektir. Bu ise bir kültür varlığının kaderinin, sınırlarında bulunduğu devletin anlayışına teslim edilemeyeceği anlamına gelmektedir. Bahse konu tespitin bizi ulaştıracağı nokta ise kültür varlıklarının korunmasının artık bir insan hakkı olduğudur. Bu bağlamda çalışmanın konusunu kültür varlıklarının korunmasının üçüncü kuşak insan hakları özelinde incelenmesi oluşturacaktır.
Kamu görevlileri disiplin hukukunda idari usul ilkeleri

İdare kamu hizmetini sürdürmek amacıyla donatıldığı üstün ve ayrıcalıklı yetkiler sayesinde tek yanlı ve icrai işlemler yaparak, bireyleri ağır yükümlülükler altına sokabilmektedir. Bu işlemler hukuka uygunluk karinesinden yararlandığı için, hukuka aykırı tesis edilmiş olsalar dahi, yargı makamları tarafından iptal ya da yürütmeyi durdurma kararı verilene kadar ilgililerin hak ve menfaatlerini olumsuz yönde etkilemeye devam eder. Bu olumsuz etkinin en yoğun hissedildiği işlemler kamu görevlilerine uygulanan disiplin yaptırımlarıdır. Çünkü kamu görevlilerine uygulanan yaptırımlar, meslek hayatlarına yönelik olduğu için uygulandığı anda yaşamlarında ağır ve tahrip edici bir etki doğurabilmektedir. Bu sebeple hukuka aykırı olarak tesis edilen disiplin cezası işlemlerine karşı yargısal güvencenin var olmasının yanı sıra, idareyi belli ilke ve yöntemlerle sınırlayarak, işlemin en başından hukuka uygun tesis edilmesini sağlayacak güvencelerin de bulunması hukuk devleti ilkesi açısından bir zorunluluktur. Bu güvencelerin başında idari usul ilkeleri gelmektedir. İdari usul ilkelerinin disiplin hukukunda benimsenerek uygulanması sayesinde, idarenin cezalandırma yetkisini keyfi bir biçimde kullanmasının önüne geçilerek kamu görevlilerinin hukuki güven ortamı içerisinde yaşamlarını sürdürmesi sağlanabilecektir. Bu durum kamu görevlileri eliyle görülen kamu hizmetinin etkin ve verimli bir şekilde gerçekleştirilmesine hizmet edecektir. Bu nedenle idarede istikrarın ve idarenin hukuka bağlılığının teminatı niteliğinde olan idari usul ilkelerinin tüm kamu görevlileri için geçerli olacak şekilde tek bir yasada toplanması, hukuk devleti idealini gerçekleştirmek bakımından önemli bir adım olacaktır.
Rüzgar enerjisinin İdare Hukuku açısından incelenmesi

Sanayi devrimi ile birlikte enerjiye olan ihtiyaç artmış ve yirminci yüzyılın son dönemine kadar enerji üretimi için fosil yakıtlardanfaydalanılmıştır. Ancak zamanla fosil yakıt tüketiminin çevreye zarar verdiğianlaşılmış ve yenilenebilir enerji kaynakları önem kazanmıştır. Bu yüzdenrüzgar enerjisi de yenilenebilir enerji kaynaklarından biri olarak elektrik üretim alanında önemli bir yere sahiptir. Bu enerji kaynağından faydalanmak için hukuki altyapısının kurulması gerekmektedir. Bu açıdan, Türk idare hukuku açısından rüzgar enerjisinden elektrik üretmek için ayrıntılı bir hukuki alt yapı oluşturulmuştur. Buna göre, rüzgar enerjisinden faydalanılarak elektrik üretmek isteyen özel hukuk kişilerinin üretim önlisansı ve lisansı alması gerekmektedir. İdari işlem teorisi bakımından üretim önlisansı ve lisansı birer idari işlem niteliğindedir. Üretimönlisansı ve lisansının elde edilmesi üretim tesisi kurulacak sahanın mülkiyet veya kullanım hakkının elde edilmesi, çevresel etki değerlendirmesine ilişkin kararın alınması gibi yasal şartlara bağlanmıştır. Bu şartların her biri de idare hukukunun bir ilkesini veya kurumunu ilgilendirmektedir. Bu çalışmada da, ilk olarak rüzgar enerjisi kavramı ve rüzgar enerjisinden faydalanılmasının tarihçesi açıklanmıştır. İkinci bölümde ise rüzgar enerjisinden elektrik üretiminde geçerli olan idare hukuku ilkeleri ele alınmıştır. Ayrıca önlisans ve lisans alma sürecinde özel hukuk kişilerininyerine getirmesi gereken yükümlülükler belirtilmiş ve önlisans ve lisansın hukuki niteliği ortaya konmuştur. Son bölümde ise rüzgar enerji santrallerinindenetimi ele alınmış ve idarenin ve üretim lisansı sahibinin sorumluluk halleriidare hukuku ilkeleri çerçevesinde açıklanmıştır.
Uncitral tahkim kuralları ile milletlerarası tahkim kanunu hükümleri çerçevesinde Ad Hoc tahkim

Demircan, Halime Ebru, 'UNCITRAL Tahkim Kuralları ile Milletlerarası Tahkim Kanunu Hükümleri Çerçevesinde Ad Hoc Tahkim'. Yüksek Lisans Tezi, Danışman: Doç. Dr. Fügen Sargın, X-222 s. Bu tezin amacı, ad hoc tahkim yargılamasını, milletlerarası ticari tahkimin bir türü olarak, 1976 tarihli UNCITRAL Tahkim Kuralları ve 21.06. 2001 tarihli ve 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu hükümleri çerçevesinde irdelenmesidir. Ad hoc tahkim, tahkim sürecinin, uyuşmazlığa mahsus olmak üzere, taraflarca kararlaştırılan usul kuralları çerçevesinde, belli bir kuruma bağlı olmadan yürütülmesi imkanını verir. Hakem mahkemesi ve tahkim yargılamasının tabi olacağı kurallar, tarafların anlaşması ile ve sadece o taraflar arasındaki somut olay için geçici olarak oluşturulmaktadır. Ad hoc tahkimi tercih eden tarafların, tahkimden olan beklentilerinin karşılanması, tahkim yargılamasında öncelikle taraf iradelerinin esas alınmasını, adil yargılama ilkelerine saygı gösterilmesini ve yargılama sonunda verilen hakem kararının icra edilebilirliğini gerektirmektedir. UNCITRAL Tahkim Kuralları, ad hoc tahkimi tercih eden taraflara, yol gösterici ve kendi iradeleriyle şekillendirebilecekleri nitelikte esnek kurallar sunmaktadır. Esas itibariyle tahkimin ad hoc halini düzenleyen Milletlerarası Tahkim Kanunu, Türk Hukukunda milletlerarası ticari tahkim alanında kat edilen önemli bir ilerlemenin göstergesidir. Ancak Kanun, içerdiği bir takım sınırlayıcı hükümler ve çelişkili ifadeler nedeniyle eleştirilmektedir. 222
Bir iştirak şekli olarak yardım etme

Ortaya konulan bu çalışmada, Türk Ceza Kanunu'nda bir iştirak şekli olarak düzenlenmiş olan 'yardım etme' kurumu incelenmiştir. Bir başkası tarafından kasten gerçekleştirilmiş, tipik ve hukuka aykırı bir fiile, kanuni tanımda yer alan fiili oluşturmayan davranışlarla sağlanan ve azmettirme olarak nitelendirilemeyecek katkılar yardım etme oluştururlar. TCK md. 39 ile düzenlenen yardım etmeden dolayı sorumluluk için öncelikle başkasının gerçekleştirdiği kasıtlı, tipik ve hukuka aykırı bir asıl fiilin bulunması gerekmektedir. Öyleyse yardım etmeden bahsedilebilmesi için failin, yardım edenin katkı sağlamak istediği suçu işlemiş olması gerekir. Ancak, asıl fiilin tamamlanması şart olmayıp, teşebbüs aşamasına ulaşmış bir fiile sağlanan katkılar da sorumluluk doğuracaktır. TCK md. 39/2 hükmü ile yardım etme türleri sayma suretiyle belirlenmiştir. Yardım edenin, kanunda düzenlenen ve maddi ve manevi yardım olarak iki başlık altında toplanabilecek olan yardım türlerinden biriyle, asıl fiile kasıtlı olarak sağladığı katkılar yardım etmeden dolayı sorumluluk doğururlar. Bu katkılar suçun işlenmesinden önce sağlanabileceği gibi suçun işlenmesi sırasında da ortaya konulabilir. Yardım oluşturacak davranışlar hukuken izin verilmeyen riziko arttırılması kapsamında kabul edildiğinden, suçun gerçekleştirilmesinde nedensel bir değer taşımalıdır. Bu nedenle suçun bitmesinden sonra sağlanan katkılar yardım etmeden dolayı sorumluluk doğurmazlar. Yardım edenin sorumluluğunun sübjektif şartını iştirak kastı oluşturur. Yardım edenin kastı, hem asıl fiilin unsurlarını hem de bu fiile destek olmayı kapsamalıdır. Buna karşın, yardım edenin asıl fiile ilişkin tüm şartları bilmesi gerekmez. Hareketi ile suçun işlenmesi riskini arttırdığını bilmesi yeterlidir. Kanun, faillik ve şeriklik ayrımında fiil hakimiyeti teorisini benimsemektedir. Bu teoriye göre, yardım eden, kanuni tanımda yer alan unsurları gerçekleştirmeyecek şekilde bir başkasının fiiline kasıtlı olarak katkı sağlayan kişidir.