2000 sonrası Türk sinemasında görsel efekt ve gerçeklik ilişkisi

Sinema ve Görsel Efekt ilişkisinin 'gerçeklik' ekseninde ele alınacağı bu tezde yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılarak elde edilecek verilere tezde yer verilmiştir. Tezin son bölümü ise doküman analizi yöntemiyle filmlerin incelemelerini içermektedir. 'Gerçeklik' kavramı sinema öncesi dönemlerde de hep sanatla birlikte felsefenin konusu olmuş, konu üzerine birçok düşünür farklı kuramsal ve kavramsal yaklaşımlar geliştirmiştir. Disiplinlerarası bir yapısı olması gereği sinemanın gerek farklı sanat dallarına ilişkin gerçeklik yaklaşımlarını gerekse de sinemacıların kuramsal yaklaşımlarını göz önünde bulundurarak 'gerçeklik' kavramı ele alınmış ve sinemanın gerçeklik ile olan ilişkisini irdelenmiştir. Sinemanın özellikle gelişim sürecinin anlaşılması 'gerçeklik' yaklaşımının uygulamalar ile birlikte ne tür değişimlere uğradığının kavranması açısından kilit rol oynamaktadır. Nitekim sinema teknik ve teknolojik gelişmelerden bağımsız bir sanat dalı olarak düşünülemezken, imkanların el verdiği yeni yaklaşımlar sürekli gelişimini sürdüren sinemanın yaklaşımlarının şekillenmesi sürecinde rol oynamıştır. Amerikan sinema endüstrisinin ve onunla bağlantılı olarak görsel efekt endüstrisinin gelişimi kronolojik bir yapı ile incelenirken görsel efektin bileşenlerine de tez kapsamında yer verilmiştir. Türk sinemasının gelişim süreci ilk örneklerinin verildiği dönemden itibaren göz önünde bulundurularak tarihsel gelişimi incelenmiş özellikle 1990'lı yıllara kadar geri kalmışlığının nedenleri araştırılmıştır. Yapılan araştırmalar sonucu Türk sinemasının, Hollywood sineması ile gerek teknik, gerek imkan gerekse de siyasi politikalar gereği gelişim sürecinin ve ifade özgürlüğünün boy ölçüşemeyiş nedenleri saptanmıştır. Sinemanın dijital dönüşümünün yakalanmaya başlandığı 1990 yılından itibaren Türk sineması görsel efekt kullanımı özelinde hızlı bir gelişim süreci içerisine girmiştir. Gerek tez kapsamında incelenen görsel efekt unsurları gerekse 1990'dan günümüze uygulanan görsel efektler göz önünde bulundurulduğunda Türk sinema sektörünün gelişen teknoloji ve teknik alt yapıya ayak uygudurma eğiliminde olduğu anlaşılmıştır. Türk sinemasının 1990'dan sonraki görsel efekt uygulamalarının özellikle ses getiren uygulamalarında Hollywood ekiplerinden destek alınmış, ortaya çıkan örnekler tatmin edici olsa da Hollywood'dan tamamen bağımsız gerçekleştirilmemişlerdir. Buna karşın sektörel gelişimi sürdüren Türk sineması 2010'dan sonra görsel efekt uygulamalarının filmin 'gerçeklik' ile olan ilişkisini pekiştirecek nitelikte gerçeklik yanılsaması yaratabilecek örnekler vermeye başlamıştır. Tez kapsamında görsel efekt unsurlarının kullanımı ve gerçeklik ilişkisi irdelenmiş olan Karaoğlan (2013) filmi de bu duruma bir örnek teşkil etmektedir. Türk sinemasının görsel efekt uzmanları ile yapılan görüşmelere de tezde yer verilmiştir. Özellikle sektörün önde gelen uzmanlarının yorumları neticeksinde sektörel gelişimin hızlı bir şekilde devam ettiği ve her geçen gün daha başarılı örnekler ortaya çıkartıldığı anlaşılmıştır. Buna karşın yetişmiş, eğitimli personelin bulunamadığı ve yapımcıların gerekli yatırımları yapmadığı dolayısıyla da imkanların belli ölçüde kısıtlı olduğu belirtilmiştir. Bu tez sinemanın gerçeklik ile sanatın ilişkisinin sinemanın icadından da önce var olduğu bilinciyle sinema öncesi dönemlerdeki gerçeklik algısının kuramsal ve kavramsal çerçevede açıklamalarının ardından sinemanın gerçeklik ile olan ilişkisini sorgulamaktadır.