turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
The ontological foundations of Aristotle's account of the soul

Bu tezin amacı Aristoteles'in varlık görüşü ve ruh görüşü arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Aristoteles ruhu ve ruhun bölümlerini incelerken ontolojisinde geliştirdiği kavramlardan yararlanmaktadır. Bu nedenle Aristoteles'in ruh görüşünün temelinde yatan bu kavramlar yeterince anlaşılmadığı sürece Aristoteles'in ruh görüşü de tam olarak anlaşılamaz. Tüm bunlar Aristoteles ontolojisi ve psikolojisinin sıkı sıkıya bağlı olduğu izlenimini uyandırsa da ikisi arasındaki ilişkinin sorunsuz olmadığı ileri sürülebilir. Örneğin, Aristoteles ontolojisine göre her niteliğin bir taşıyıcısı bulunmalıdır ama duyumsanan niteliklerin taşıyıcısının ne olduğu belli değildir. Benzer şekilde, canlıların özgün konumunu açıklarken kendi felsefesiyle bağdaşmayan alternatifler sunan Aristoteles'in yapay nesneler ve canlılar arasındaki farkın hesabını vermekte zorlandığı iddia edilebilir. Bu örneklerden yola çıkılarak Aristoteles'in ontolojisi ile psikolojisinin kimi unsurları arasında ilk bakışta göründüğünden daha sorunlu bir ilişki bulunduğu gösterilmeye çalışılmaktadır.
Kelam-metafizik ilişkisi

Kelam-Metafizik İlişkisi başlıklı tezimiz, giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Girişte araştırmanın konusu, amacı, önemi, yöntemi, kavramsal çerçevesi, kapsamı ve sınırlılıkları hakkında bilgi verdik. 'Kelam ilminin metafizik bir disiplin olma imkanı nedir? sorusu tezimizin temel sorusudur. Varsayımımız ise bu imkanı destekleyen ve zayıflatan gerekçelerin bulunabileceği yönündedir. Tezdeki temel amacımız her iki varsayımı, temellendirebilmektir. Konu, varsayım ve amacı Farabi eksenli olmak ile sınırlandırdık. Dolayısıyla Farabi'nin kelam hakkındaki açıklamaları üzerinden tezimizi şekillendirmiş bulunmaktayız. Bunu gerçekleştirmek için karşılaştırmalı analiz yöntemini izledik. Farabi ve kelam hakkındaki çalışmalar arasında karşılaştırmalı analiz yöntemini kullanması, Farabi'nin kelama nispet ettiklerinin tutarlılığını tartışması ve kelam geleneği ile II. Analitikler arasında bağ kurması açısından ulaştığımız sonuçlar, bilimsel bilgi evrenimize katkı sağlayacak niteliktedir. Bu tez birkaç sonuç ortaya koymaktadır. İlk olarak, hicri ilk üç asırda fıkıh ve kelamın nazari ve ameli konuları kapsayan kullanımlarının, Farabi'nin el-ara ve el-ef'al ayrımında belirleyici olduğunu saptadık. İkinci olarak, Farabi'nin meşhur nitelemesinin, kelamcılar hakkında mutlak olmadığı sonucuna ulaştık. Kelamcıların ahlaki eylemlerdeki akıl kullanımının tecrübi akıl olduğunu belirledik. Buna ek olarak Larry Benjamin Miller'in kelamcılarla Aristoteles arasında kurduğu bağı, daha incelikli kıldık. Üçüncüsü, kelamdaki haber-i resul kategorisinin, Farabi'nin makbul tanımının kapsamında yer aldığının altınız çizdik. Son olarak kelamcıların haber-i resulün doğruluk değerini kurma çabalarının, Farabi'nin makbul tanımının dışına çıkmada yeterli olmadığı sonuçlarına ulaştık. Varsayımlarımız açısından ulaştığımız iki sonuç bulunmaktadır. Farabi'nin akıl ve meşhur üzerinden kelama nispet ettikleri ile kelamcılar arasındaki mukayesemiz neticesinde, kelamın metafizik bir disiplin olma imkanını artıracak bulgulara ulaştık. Diğer taraftan Farabi'nin makbul nitelemesi etrafında yaptığımız araştırma ise bu imkanı zayıflatan yön olarak tespit edilmiştir.
Modern dönemde çelişmezlik ilkesi

Bu çalışma Descartes ile başlayan modern dönem felsefesinde çelişmezlik ilkesinin kapsamını ve dönüşümünü incelemiştir. Bu dönüşüm Descartes, Leibniz, Kant ve Fichte'de ele alınmıştır. İnceleme boyunca çelişmezlik ilkesinin mantığın mı yoksa metafiziğin mi ilkesi olduğu ve nasıl formüle edildiği araştırılmıştır. Çelişmezlik ilkesinin özdeşlik ve üçüncü şıkkın imkansızlığı ilkeleriyle ilişkisi tartışılmıştır. Çelişmenin doğasının açığa çıkarılması için modalite, hayal gücü, tanım, karşıtlık gibi unsurlar bu dört filozofta işlenmiştir. Çalışma Descartes'tan kaynaklanan Ben düşüncesinin, çelişmezlik ilkesinin bahsedilen filozofların felsefe anlayışlarındaki yerini nasıl etkilediğini göstermeyi amaçlamaktır.
A Philosophical consideration of the chinese room argument

Güçlü yapay zeka kuramı, uygun programlar kullanılması koşuluyla bilgisayarların dilsel ifadeleri anladıklarını ve böylece başka anlıksal yetileri de kazandıklarını öne süren görüştür. Buna dayanarak bilgisayar programlarının bir anlamda insanın anlayış gücünü açıkladığını savunur. Searle, güçlü yapay zeka kuramının iddalarını Çin odası argümanı ile reddetmiştir. Önerme 1. Zihinlerin varlığına beyinler neden sebep olur. (Bir zihini oluşturduğunu düşünülen anlıksal süreçler bütünüyle beyin içinde gerçekleşen süreçlerin sonuçlarıdır. Önerme 2. Sentaks semantik için yeterli değildir. Önerme 3. Bilgisayar programları bütünüyle formel yani sentaktik yapılarca belirlenir. Önerme 4. Zihinlerin anlıksal içerikleri vardır; bunlar özellikle semantik içeriklerdir. Searle bu dört önermeden dört sonuç çıkartıyor. Sonuç 1. Hiçbir bilgisayar programı bir sistemi zihinsel kılmaya kendi başına yeterli olamaz. Kısacası programlar zihin değildirler ve bir şeye zihinsellik atfedilebilmesi için tek başına yeterli olamazlar (2, 3 ve 4. önermelerden). Sonuç 2. Beyin işlevlerinin zihinselliğe neden olmaları yalnızca bilgisayar programları çalıştırarak gerçekleştirilemez (1. önermeden ve 1. sonuçtan). Sonuç 3. Zihne sahip olduğu öne sürülecek herhangi bir şeyin en azından beyindekine denk nedensel güçleri taşıması gerekir (1. önermeden). Sonuç 4. Herhengi bir şeyde insanın anlıksal durumlarına eşdeğer anlıksal durumların ortaya çıkartılabilmesi için bilgisayar programları tek başlarına yeterli olamazlar. Böyle yapay bir nesnenin en az insan beyninin güçlerine eşdeğer olan güçlere sahip olması gerekir (1. ve 3. sonuçlardan). Searle'ün uslamlamasına katılıyor, ve insan zihninin zorunlu olarak bir biyolojik yapı üzerinde temellendiğine inanıyorum. İnsan zihninin biyokimyası olmadan amaçsallık ve anlayışgücü ortaya çıkamaz. Böyle bir biyokimya ise sadece yaşayan varlıklarda bulunabilir. Kanımca canlı olmak anlığa sahip bilinçli olmak için yeterli olmasa da, gerekli olan bir koşuldur. VII
Aydınlanma döneminde doğal hukuk düşüncesinin gelişimi

Doğal hukuk düşüncesi, Antik Çağ'da ortaya çıkmış ve tarih içinde çeşitli evrelerden geçerek günümüze kadar ulaşmıştır. Doğal hukuk düşüncesi Aydınlanma döneminde büyük ilgi görmüştür, ancak içinde yaşadığımız yüzyılda, bu ilgi kısmen azalmıştır. Bunun başlıca nedeni, Aydınlanma döneminde doğal hukukun toplumların hayatına doğrudan etki etmiş ve yenileşme hareketlerine zemin hazırlamış olmasıdır. Aydınlanma döneminde, doğal hukuk özellikle keyfi ve baskıcı iktidarlara karşı insanın, insan gruplarının savunması olmuştur. Bu çalışmada öncelikle doğal hukuk düşüncesinin ve dayandığı, temel kavramların, doğal durum, doğal hak ve toplum sözleşmesinin kavramları açımlanmıştır. Daha sonra ise tarihsel dönemlere göre doğal hukuk düşüncedeki gelişmeler ve yenilikler anlatılmıştır. Bu tarihsel kesitler, İlk Çağ, Orta Çağ ve Aydınlanma dönemi olmak üzere üç bölümde ele alınmıştır. Daha sonra, aydınlanmayı hazırlayan tarihsel ve toplumsal gelişmeler ile felsefedeki yenilikler anlatılmıştır. Aydınlanma ile doğal hukuktaki düşüncesinin karşılıklı etkileşimleri incelenmiştir. Aydınlanma döneminde doğal hukuk düşüncesi, giderek daha bireyci ve akılsal bir temelde gelişmiştir. Doğal hukuk düşüncesi, insanın eleştirel düşünce ile bulduğu ilkelerle temellendirmiştir. Akılsal temelde oluşan doğal hukuk ilkeleri, pozitif hukuku etkilemiş, pozitif hukuk, doğal hukuka uygun olduğu ölçüde geçerli kabul edilmiştir.
Jacques Ranciere'de politik olanın imkanı

Felsefede ve özel olarak siyaset felsefesinde kavramlar, onların yaşamımızdaki konumlanma şekilleri ve bu konumlanmaların gerek düşüncelerimizde gerekse yaşam pratiklerimizde yarattığı etkilerle temel tartışma nesnesi haline gelmiştir. Bu tartışma nesnelerinden birisi olarak görülebilecek 'politik olan', siyasal tartışmalarda farklı dönemlerin farklı düşünürleri tarafından üzerinde durulan ve tartışmalara dahil olan herkesin onu bir yerinden yakalayarak hakkında birçok şey söylemeye çalıştığı bir kavramdır. Bu çalışmada da politik olan, farklı düşünürlerin yaklaşımlarından soyutlanmaksızın, çağdaş Fransız felsefesinin önde gelen düşünürlerinden birisi olan Jacques Ranciere'in fikirlerinden hareketle ele alınmaya çalışılacaktır. 'Jacques Ranciere'de Politik Olanın İmkanı' ana başlığını taşıyan bu tez çalışması, politik olan kavramını onu yönetim biçimlerine ya da uygulamalarına indirgeyen bakış açısından ayıracaktır. Bu bağlamda, yönetsel pratikler ve karşılaşmalardan değil, politikadan hareketle politik olanı düşünmeye çalışacaktır. Ranciere'in eserlerinde politik olanı kavramsallaştırış biçimi doğrultusunda üç bölüme ayrılan tez çalışmasının ilk bölümünde, politik olan kavramı 'toplumsal'daki konumlanış biçimiyle birlikte ele alınarak, Ranciere'in onun temel unsurlarından birisi olarak gösterdiği 'polis' üzerinde durulacaktır. İkinci bölümde ise, politik olanın diğer yapıcı unsuru olarak öne çıkan 'politika'ya değinilecektir. Ranciere'in polis ve politikanın karşılaşması olarak altını doldurduğu politik olan tartışmasında, politik olanın imkanı polisten hareketle ve politikayla birlikte düşünülecektir. Böylece son bölümde, polis biçimi olarak değil, 'politika olarak demokrasi fikri'nin bu imkana yönelik açtığı ufuk sorunsallaştırılacaktır.
Redefining expectations in belief revision theories

Hans Rott, 2001 tarihli Change, Choice and Inference isimli kitabında inanç bazı revizyonuna dayanan bir inanç revizyonu teorisi sunmaktadır. Rott'un teorisinin ön plana çıkan özelliklerinden biri, bu teorinin beklenti kavramının altını çizmesi ve beklenti kavramının inanç kavramından farklı tutulması gerektiğini tartışmasıdır. Ancak, Rott'un formal sisteminde beklenti kavramı inanç kavramı üzerinden tanımlanabilmekte, yani, bu kavramlar arasında olduğu kabul edilen farklılık formal olarak önemsizleştirilebilmektedir. Bu tezde, Rott'un önerdiği şekilde beklenti ve inanç kavramları birbirinden farklı kabul edilecek, bu farklılığın formal olarak da korunabilmesini sağlamak amacı gözetilerek iki yeni beklenti kavramı sunulacaktır.
A study on alevi humanism

Bu Çalışmanın amacı Alevilik ve Hümanizm arasındaki bağlantıyı detaylı bir şekilde tartışmaktır. Tezin ana sorunu Alevilik ve Hümanizmin bağlantılı olup olmadığıdır. Hümanizmin kavramları; insan merkezli olması, tolerans, saygı ve ahlak Alevilik tarihinde analiz edilir. Alevilik üzerinde büyük etkisi olan Hacı Bektaşi Veli'nin öğretileri Hümanizme bir kapı açabilir mi ve bu bağlantının gücü araştırılıp, sorgulanır. Hacı Bektaşi Veli ve öğretisindeki kavramlar insan merkezli felsefe ile sadece yüzyıllardır değil günümüzde bile uyumlu fakat bazı açılardan da problemlidir. Bu tez Alevilik ve Hümanizm arasındaki bağlantını mantıklı ve problemli taraflarını göstermek için yazılmıştır. Alevilik ve Hümanizmin benzerlikleri ve farkları konusunda farklı görüşler değerlendirilecektir.
Wittgenstein ve Kuhn: Yeni bir epistemolojiye doğru

Thomas S. Kuhn tarafından sunulan yeni bilim imgesi göreliliğe yol açtığı gerekçesiyle sıklıkla eleştirilmiştir. Kuhn, temel eseri Bilimsel Devrimlerin Yapısı'ndan sonraki çalışmalarında bu eleştirilere yanıt vermeye çalışsa da bu konudaki tartışmaları tatmin edici bir şekilde sonlandırdığı söylenemez. Bu çalışmanın temel amacı, Kuhn'un sunduğu bilim imgesini geç dönem Wittgenstein felsefesinin gramer kavramıyla beraber okumak ve bu yönde bir okumanın görelilik tartışmaları açısından yaratacağı imkanları tartışmaktır. Bu çalışma üç ana bölümden oluşmaktadır. Bunlardan ilki, Kuhn'un sunduğu bilim imgesini, bu imgenin oluşumu ve tarihsel gelişiminden hareketle betimlemekte ve onun görelilik ile olan ilişkisi ele almaktadır. İkinci bölüm çalışmanın iddiasını şekillendiren Wittgensteincı gramer kavramının temel özellikleri incelemektedir. Üçüncü ve son bölümde Kuhn'un bilim imgesi gramer kavramından hareketle yeniden değerlendirilmekte ve bu tip değerlendirmenin görelilik tartışmaları açısından sonucu ele alınmaktadır.
Seneca'nın de Ira adlı eserinde öfke ve akıl

Bu çalışmanın amacı, Seneca'nın, temel alacağımız De Ira adlı eserinde, konu ile ilgili olarak Aristotelesçi ve Epikurosçu okulların tezlerini çürütürken, savunucusu olduğu Stoa okulunun anlayışı doğrultusunda, insanın tamamen bir akıl varlığı olarak, hangi nedenlerden dolayı duygulardan kaçınması gerektiği; niçin özellikle öfke denen duygunun üzerinde ısrarla durulduğu ve bir akılsal varlık olan, hatta sadece bir akıl varlığı olan insanın onu o yapan şeyden, yani akıldan nasıl ayrı düşmeyip onu sağlamlaştırabildiği konusunu ne şekilde ortaya koyduğunu incelemektir. Bu tür bir incelemeye temel oluşturmak için Aristoteles, Epikuros ve Stoa Okullarının duygu-akıl ilişkisi çözümlenirken ve insan denen varlığa dair, söz konusu Okulların anlayışları incelenirken, o dönemdeki insan psikolojisine dair, özellikle de, De Ira adlı eser merkez alındığı için, Stoa Okulunun, insan psikolojisine ahlaki açıdan yaklaşan görüşleri ortaya konacaktır.
A new approach to the idea of environment in the light of Zurek's existential interpretation

Bu çalışmada, Callicott'un yeni ekoloji ve kuantum fiziğinin Kopenhag Yorumu ışığında geliştirdiği çevre anlayışı ve çevre merkezcil etiği eleştirel biçimde incelenerek ve aynı zamanda Zurek'in Varoluşsal Yorumu ışığında çevre anlayışına yeni bir yaklaşım getirilerek çevre merkezcil görüşe katkı sağlamak hedeflenmiştir.
Salih Zeki Bey'in Hülasa-i Hesab-ı İhtimalİ adlı eseri ve olasılığın Türkiye'ye girişi

15. yüzyılda Avrupa'da başlayan olasılık çalışmaları, Osmanlı Devleti'ne 19. yüzyılın sonlarında, Salih Zeki Bey'in çabaları sonucu giriş yapmıştır. Salih Zeki Bey, olasılık konusunda 2 müstakil eser yayımlamıştır. Bu eserler 1898 yılında yayımladığı Hülasa-i Hesab-ı İhtimali ve 1912- 1913 yıllarında yayımladığı Hesab-ı İhtimali'dir. İkinci eser Darülfünun'da verdiği derslerden oluşmaktadır. Bunlardan başka, 1900 yılında yayımladığı Kamus-ı Riyaziyyat adlı matematik ansiklopedisinde de olasılık ile ilgili maddelere yer vermiştir. Salih Zeki Bey''in bu eserleri, yarım asır süresince, olasılık konusunda Türkiye'de yayımlanmış olan tek müstakil eserler olarak kalmıştır. Bundan sonra, ancak 1962'ye gelindiğinde olasılık ile ilgili bir kitap basıldığını görüyoruz.
Aristoteles'in devlet öğretisi

Aristoteles'in devlet öğretisini, onun ahlak öğretisinden hareketle, belli bir bütüncüllük içerisinde yansıtmayı amaçlayan bu çalışma, öncelikle energia-kinesis ayrımı üzerinde durmuştur, energia, kendi amacını kendi içinde taşıyan, tam, mükemmel ve zamana bağımlı olmayan bir hareket türünü yansıtırken; kinesis, bunun tersine, başka bir amaca yönelmiş, zamanla sınırlı ve eksikli bir hareketi ifade eder. Bu iki hareket türünün, belirlenen konu başlığıyla ilgisiyse, ahlak öğretisindeki yerlerinden kaynaklanmaktadır. Aristoteles, insanın yaşamdaki temel amacını mutluluk olarak belirledikten sonra bunun, bir kinesis olmadığını, energia olduğunu dile getirir. Başka bir ifadeyle, insanların her türlü yapıp etmelerinin kendileri dışında bir amacı bulunurken, mutluluğun amacının gene kendisi olması, her şeyin bu temel amaca erişmek için gerçekleştiriliyor oluşu onu, energia belirlenimi içine sokmaktadır. Bununla birlikte, mutluluğun Aristoteles tarafından ruhun erdeme uygun etkinliği olarak tanımlanmasında, ahlak öğretisinin kurucu öğeleri olan bazı kavram ve durumları ele almayı gerektirir. Bunlar, özellikle Nikomakhos'a Etik ve Eudemos'a Etik'te tek tek incelendiği üzere iyi ve iyi eylemin, ruhun yetilerinin, tercihin, erdemlerin, hazzın, dostluğun ve adaletin ne olduğu konusunda yoğunlaşırlar. Bunun sonucunda da yetkin bir yaşamın kurulabilmesi için gerekli ölçütler belirlenmiş olur. Teoria etkinliğinin Aristotelesçe en yetkin yaşamı olanaklı kılacak tek etkinlik olarak kabul edilmesi de esasta az önce sözü edilen ölçütlere dayandırılmaktadır. Teoria etkinliği ayrıca, insanı doğadaki öteki canlılardan ayıran akıl aracılığıyla gerçekleştirilmesi itibariyle insandaki en iyi'ye özgü etkinliktir de. En yetkin yaşamın ne olduğu, hangi tür etkinliğe dayandığı sorularının açıklığa kavuşması, beraberinde bu yaşamın nasıl bir toplumsal örgütlenme biçimi içerisinde kurulacağı sorusunu getirir. Buradan da, bu çalışmanın ana izleğini oluşturan devlet öğretisine doğru yol alınır. Bu bağlamda, yöneten-yönetilen IIIayrımının ahlak öğretisindeki dayanaklarına değinilmesinin ardından, devletin, onu oluşturan insan topluluklarıyla olan bağı incelenir. Özellikle aile içindeki ilişki biçimleri bu açıdan değerlendirilir. Kölelik, servet edinme, ailede yer alan diğer bireylerle ilişkiler gibi konular, devlet çatısı altındaki yaşantıyla ilişkilendirilerek konumlandırılırlar. Böylelikle, yönetim biçimlerinin tartışılması için gerekli zemin de hazırlanmış olur. Doğru olan ve doğrudan sapan diye iki başlığa ayrılan yönetim biçimleri, düşünsel bağları içerisinde, karşılaştırmalı olarak değerlendirilirler. Bu arada, devleti meydana getiren sınıfların neler olduğu, kimlerin yurttaş olarak kabul edileceği, yönetici sınıftan olanların vasıfları, bütün bunlar, bu tartışma süresince belirginleştirilirler. Son kısımdaysa ideal devletin nasıl bir yapıya sahip olması gerektiği üzerinde durulur. Sınıflar ve toplumsal ilişkiler ağı, buraya kadar yapılmış belirlemeler de göz ardı edilmeden, yeniden kurgulanarak çalışma noktalanır. IV
Sartre ve Merleau-Ponty felsefesinde varoluşun fenomenolojik öğesi olarak yönelimsellik

Varoluşçuluk ve fenomenoloji yirminci yüzyıla damga vuran felsefe akımlarıdır. Bu akımlar, Modern dönemin Tanrı-insan anlayışının yerine ayakları yere basan insanı merkeze alan yeni bir ontolojinin kapısını aralamışlardır. Yeni ontolojinin bir örneği, Fransız filozoflar Sartre ve Merleau-Ponty tarafından bilincin yönelimselliği üzerinde temellendirilmiş varoluş felsefesi olarak ortaya konmuştur. Bu çalışmada varoluşçu fenomenolog olarak kabul edilen Sartre ve Merleau-Ponty'nin düşüncelerinin temelinde yer alan yönelimsellik fikri ve bu fikrin iki filozofun düşünceleri üzerindeki etkisi incelenmiştir. Yönelimsellik, Husserl'in fenomenolojisinin temel kavramı olarak bilincin daima bir şeyin bilinci olduğunu ifade etmektedir. Sartre ve Merleau-Ponty yönelimsellik fikriyle birlikte fenomenolojik yöntemi ve betimlemeyi de benimsemişlerdir. Bu bağlamda, insanın varoluşunu da dünya-içinde kavranışıyla açıklamaya çalışmışlardır. Sartre düşüncesinde yönelimsellik fikri, kendi-için-varlığın 'bir şey olmak' için kendi dışıyla münasebetine işaret eder. Merleau-Ponty düşüncesinde ise, ' algılayan beden' bilinçten ayrılmayarak, 'kurucu yönelimsellik' yerine 'işleyen yönelimsellik' fikri öne çıkarılmıştır. Her iki filozof yönelimselliği insan varoluşunun temel karakteri olarak görüp birbirine benzer fikirler ileri sürerken, bilinç ve bedene ilişkin fikirlerinde ise farklılık göstermektedirler. Dolayısıyla çalışmada gösterilmek istenen, yönelimsellik fikrinin Sartre ve Merleau-Ponty felsefelerinde bilinç-beden ve öznenesne arasında nasıl bir konuma yerleştirildiğidir.
Antikçağ Grek felsefesinde insan felsefesinin gelişimi ve kuşkuculuk

Bu çalışma, Antik Dönem boyunca ortaya çıkıp gelişen İnsan Felsefesi ile Kuşkucu düşüncenin merkezi savlarını oluşturan rölativizmi incelemektedir. İnsan Felsefesi'nin gelişmesinde katkısı yadsınamayan Sokratik düşünce de ayrıca incelenip tartışılmıştır. Sofitlerle beraber Antik Dönem'in kurumsal ve kuramsal temellerine yönelik olarak başlatılan eleştiriler rölativizmin yüceltilmesiyle gerçekleşiyordu. Çalışmamız, bu eleştirilerin epistemolojik yönlerini ön planda tutmuş Kuşkucu argümanlara kadar uzanmaktadır. Antik Dönem boyunca ortaya çıkan Doğa Felsefesi ve sistemci felsefelere de değinen çalışma, Helenistik Dönem Kuşkucuları'nın argümanlarının incelenmesiyle sonuçlanmaktadır.
Foucault'da iktidar-mekan ilişkisi ve Üç Ankara romanı üzerinden çözümlenmesi

Bu çalışma, Foucault düşüncesini anlama çabasının bir ürünü olarak ortaya çıkmıştır. Yakın dönemlerde birçok alanda tartışma konusu edilen 'mekan' kavramının Foucault düşüncesindeki yerinin ne olduğunu göstermek ve farklı bir söylem alanındaki karşılığını sınamak ana çerçeveyi oluşturmuştur. Foucault'nun iktidar üzerine söyledikleri mekan kavramı dolayımıyla açıklanmıştır. Foucault'cu bakışla üç Ankara romanından hareketle iktidar mekan ilişkisi gösterilmiştir. Çalışmanın ilk bölümünde Foucault düşüncesinin sınırlarını belirlemek üzere 'söylem', 'episteme', 'arşiv', 'arkeoloji' ve 'soykütük' kavramları açıklanmıştır. Foucault düşüncesinin Nietzsche ile olan bağı konu edilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümde, iktidar ve iktidarın mekanlarda kendini örgütlemesi meselesinden önce, bilgi ve hakikat ilişkisi üzerinde durulmuştur. Bunun gerekçesi ise, Foucault'nun bilgi, hakikat ve iktidar kavramlarını düşünürken bunları kendi başlarına değil, ilişkisel olarak ele almasıdır. Sonrasında tımarhane ve hapishane örneklerinden yola çıkılarak disiplin mekanlarının nasıl oluşturulduğu, bu mekanlarda işleyen iktidarın hangi saiklerle iş gördüğü açıklanmıştır. Bentham'ın mimari bir proje olarak sunduğu panoptikonun Foucault'cu disiplin iktidarına olan etkisi gösterilmiştir. Çalışmanın üçüncü ve son bölümünde ise Ankara üzerine yazılmış üç roman üzerinden iktidar-mekan ilişkisi anlaşılmaya çalışılmıştır. Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun Ankara, Nahid Sırrı Örik'in Tersine Giden Yol ve Sevgi Soysal'ın Yenişehir'de Bir Öğle Vakti romanlarından yola çıkılarak, Foucault'cu bakışla bir mekan olarak Ankara incelenmiştir. Çalışmada Ankara'nın seçilmiş olmasının gerekçesi ise, yakın denilebilecek bir tarihte kasabadan başkent haline gelmiş olan bu şehir örneğinde iktidar örgütlenmesinin en net haliyle görülebileceği gerçeğidir.
Etik-estetik üzerinden mimarlık okuması

Mimarlık en temel tarifiyle planlama, tasarım, mühendislik, ve inşaatın somut çıktısıdır. Binlerce yıldır etrafımızı şekillendirme biçimimiz, yaşamımızı sürdürdüğümüz mekanları inşa etme sürecidir. İnsanların avcı toplayıcılıktan yerleşik medeniyetlerin üyeleri haline gelmeleri ile birlikte mimarlık doğmuştur. Mimarlığın amacı, insanın yaşamını sürdürebilmesi için çevreyi fonksiyonel biçimde tasarlamasıdır. İnsanın iyi ve doğru yaşama adım atması için ön koşul olan mimarlık, bu açıdan etik bir faaliyet olmanın ilk nedenini temellendir. Bir yapının mimari bir değere sahip olması sadece ihtiyacı karşılaması değil, onun kültürel ve estetik bir değer taşıması anlamına gelir. Mimari eserler diğer sanat yapıtları gibi onu üreten ve deneyimleyen kişilerle birlikte estetik değerlendirmeye ve etik soruşturmaya konu olurlar. Güzel sanatların bir bölümü sayılan plastik sanatlar dalı olan mimarlığın sanat mı, teknik mi yahut her ikisi mi olduğu sorusu çok eskiye dayanan bir tartışma konusudur. Plastik sanatlarda gerçekliğin değil, ideal olanın önemi vardır. Bu sebeple güzel görünümün öne çıkarılması Avrupada'ki görsel sanatların temel prensibi olmuştur. Postmodernizim ile 'ne olsa gider' anlayışı 'sanat nesnesi' ve sanayi nesnesi' arasındaki çizgiyi belirsizleştirmiş, mimari yapılarda estetik ve ticari kaygıları besleyerek fonksiyonu arka plana atmıştır. Modern mimarlığın diğer mühendislik dallarıyla yakın ilişki içinde olması ve teknolojinin gelişimi sayesinde proje üretim araçlarının büyük ölçüde değişmesi pek çok etik-estetik problemi beraberinde getirmiştir. Mimarideki yetkinliği temsil eden Etik-Estetik Birliğini Biriciklik ve Kitsch yapı örnekleri üzerinden analiz etmek çalışmamıza temel oluşturacaktır. Tasarımlarda işlevsel olmayan ve rastgele görsel çözümler üreten kaotik, kimliksiz ve taklit yapıların kaynağı kitsch estetiğinin mimaride kopya ve intihali meşrulaştırması sorgulanarak olası çözümler sunmak bu tezin amaçları arasındadır.