turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Canlı-merkezcilik insan-merkezcilik ikileminde biyoetiği yeniden düşünmek

Meslek etiklerinin sayısının sürekli artması ve etikten çok sık söz edilmeye başlanması, etiğin moda olmasına, içinde bulunduğumuz yüzyılın İoanna Kuçuradi tarafından etik yüzyılı nitelendirilmesine yol açmıştır. Etiğin bu kadar rağbet görmesi, uygulamalı ya da meslek etiklerinin sayısının giderek artması ve etiğin moda haline gelmesi etiğe duyulan ihtiyacın gittikçe artmasının bir sonucudur. Etik sorunlardaki artış, yeni kimi etik sorunların da ortaya çıkması ve geleneksel etik görüşlerin bu sorunlarla baş etmede yetersiz kalması, günümüzde yeni bir etik anlayışa, köklü bir değişime olan ihtiyacı arttırmaktadır. Bu ihtiyacın ortaya çıkmasının en büyük sebepleri arasında dünya nüfusunun hızlı artışı, bilimsel ve teknolojik gelişmelerin hızlanması ve bunların kontrolsüz bir şekilde uygulanması, sistemin hem bireyi bir meta haline getirmesi hem de doğayı yok etmeye dayanan üretme/tüketme arzusu sayılabilir. Biyoetiğin ortaya çıkışını da tüm bu gelişmelere bağlamak mümkündür. Ancak bu tezin temel amacı, biyoetiğin nasıl ortaya çıktığını incelemek değildir. Tezin çerçevesinin gerektirdiği kadar bu da yapılmakla birlikte esas olarak biyoetiği iki bakımdan eleştirmektir. İlk olarak 'biyoetik' teriminin ilk ortaya çıktığında kullanıldığı anlam ile şu anda kullanıldığı anlam arasındaki farka dikkat çekilmiştir. Bu bağlamda biyoetiğin yeni bir etik ihtiyaca karşılık olarak ortaya çıktığı, ancak daha sonra giderek bir meslek etiği haline geldiğine değinilmiştir. İkinci olarak bir uygulamalı etiğe indirgenen biyoetik ilkelerin insan-merkezci etik ilkelere dayanmasının sakıncaları ve bunun yol açtığı sonuçlar üzerinde durulmuştur. Bu bağlamda biyoetiğin doğası gereği canlı-merkezci olması beklenirken, insan-merkezci bir bilgi alanı olmasının yol açtığı sorunlar ortaya konulmuştur. Son olarak esasen insan-merkezci olan ve insan duyarlılığının sonucu olan etiğin tüm canlıları etik özneler olarak gördüğünde, yüz yüze geldiği canlı-merkezcilik-insan-merkezcilik ikilemini nasıl aşabileceğini göstermek, bu tezin öncelikli hedefi olmuştur.
The effect of god and ethics imaginations on economic systems

Toplumsal varlık olan insanın tarihi dönem içerisinde ihtiyaçlarını karşılama şekli, sadece günümüzde değil tüm zamanlarda etkili olan ekonominin, küreselleşme, teknolojinin gelişmesi, sosyo-kültürel dinamiklerin değişmesiyle gittikçe önem kazanan ahlakın, yapısı itibariyle çok boyutlu olmasından dolayı pek çok araştırmanın konusu olan dinin bütünlük içerisinde incelenmesi insanlık tarihinin anlaşılmasını kolaylaştıracaktır. Bu tez kapsamında tanrının varlığını kabul eden filozofların ve ateist tanrı tasavvurlarının ekonomik sistemler üzerine etkisi incelenmiştir. Antik Çağ'da Platon ve Aristo'nun da içinde bulunduğu toplumun kurulma hikayesiyle başlayan ekonomi düşüncesi Ortaçağ Katolik kilisesinin baskısıyla Batı'da karanlık dönemlerden geçmişştir. Doğa bilimlerinin determinist yaklaşımla incelenmesi iktisatın fizikle ilişkilendirilmesini sağlamıştır. İktisadi düşüncede önemli olan Smith'in görünmeyen el kavramlaştırmasıyla Newton'un kütleçekimi arasında analoji kurulmuştur. Ahlakın kaynağını din olarak gören filozoflar ekonomi görüşlerini Tanrı tasavvurlarını merkeze alarak açıklarken seküler ahlak anlayışına sahip olan filozoflar ekonomi görüşlerini ateist tasavvurlar çerçevesinde temellendirmişlerdir. Ahlakın kaynağı olarak toplumu gören Durkheim, kapitalizmin sebebini asketik Protestanlığa bağlayan Weber, proletarya sınıfının kurtuluşunu kapitalizmden koparak sosyalizm aracılığıyla komünizme ulaşmakta bulan Marx seküler ekonomi anlayışına sahiptir. Dünya hayatından uzak kalmayı, zühd hayatını tavsiye eden Hristiyanlığa zıt olarak Yahudilik, dünya nimetlerinden faydalanmayı, kardeşine ekonomik anlamda her türlü yardımı yapmayı tavsiye etmektedir. Hristiyanlığın zühd, Yahudiliğin maddiyatçı yaşamından farklı olarak İslamiyet, dünya nimetlerine karşı itidalli olmayı, dünya ve ahiret dengesini gözetmeyi tavsiye etmektedir.
Roger Garaudy'nin din ve felsefe anlayışı

Garaudy'in Felsefe ve Din anlayışı adı altında gerçekleştirilen bu çalışma giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde Garaudy'nin hayalı ve şahsiyeti kısa bir şekilde ele alınmıştır. Tezin birinci bölümünde XX. yüzyılda Batı ve İslam dünyasındaki fikri akımlar kısaca ele alınmıştır. İkinci bölümde Garaudy'in İslam kurumları ve İslam dini ile ilgili düşünceleri ele alınmıştır. Üçüncü ve son bölümde ise Garaudy'in sosyal hayat ile ilgili fikirleri ele alınmıştır. Araştırmamızın sonucunda Garaudy'nin İslam düşüncesine birçok yenilikler getirdiğini gördük.
Frankfurt okulu ve sanat ilişkisi

Eşe, Frankfurt Okulu ve Sanat İlişkisi, Yüksek Lisans Tezi, Danışman: Dr. Öğrt. Üyesi Şule ÇELİKKAN, Kırıkkale 2019Bu tez çalışmasının amacı, 20. yüzyılın başlarında çeşitli toplumsalsıkıntıların yaşandığı bir dönemde topluma yön vermek isteyen, Frankfurt Okulu'nuve üyelerini tanımak, okulun kuruluşundan dağılma dönemine kadar geçen süre içerisinde okulun, sanata olan yaklaşımını ve katkılarını ortaya koyarak okulüyelerinden özelikle Theodor Adorno ve Walter Benjamin'in sanata dair görüşlerinin nasıl bir etki oluşturduğunu literatür taraması yolu ile ortaya koymaktır. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Tezin birinci bölümünde Frankfurt Okulu'nun kuruluşu ve üyelerine genel bakış başlığı altında, Frankfurt Okulu öncesi dönem, okulun kuruluşu, okuluntarihçesi, okulun faaliyet gösterdiği zaman diliminde geçirmiş olduğu dönemleri, okulun ana ve diğer üyeleri ve okul hakkında genel bir bilgi verilmiştir. Tezin ikinci bölümünde Frankfurt Okulu'na özgü temel düşünsel yaklaşımlar ele alınmıştır. Bölümde, Frankfurt Okulu ve Eleştirel Teori, Frankfurt Okulu ve Aydınlanma Düşüncesi ve son olarak Frankfurt Okulu'nun Marksizm'e olan yaklaşımı değerlendirilmiştir. Tezin üçüncü ise Frankfurt Okulu'nun sanat ile olan ilişkisi ele alınmıştır. Frankfurt Okulu'nun ve okulun önemli üyelerinin sanata olan yaklaşımları değerlendirilmiştir. İlk olarak, Max Horkheimer ve sanat, sonra okulun iki önemli ismi olan Adorno ve Benjamin'in sanata olan eğilimleri kapsamında; Adorno ve sanat, kültür endüstrisi ve sanata yansıması, Adorno'da müziğin ayrıcalıklı rolü, Benjamin ve sanat, Benjamin'de Aura yitimi olarak sanat, yeni bir deneyim olanağı olarak sanat değerlendirilmiş, daha sonra Marcuse ve sanat, Habermas ve sanatdüşünceleri ele alınmıştır. Bölümde Frankfurt Okulu ve edebiyata yer verilip son olarak genel bir değerlendirme yapılıp Frankfurt Okulu'nda sanatın önemi üzerinde durulmuştur. VI Son olarak sonuç bölümünde ise, Frankfurt Okulu, 1920'li yılların başında toplumun ve sosyal bilimlerin içinde bulunduğu karmaşık duruma çözüm bulmak amacıyla kurulduğu, Almanya'da kurulan ve üyeleri Alman düşünce geleneğinin etkisinde yetişmiş olmasından dolayı ilgi ve çalışma alanları yaşadığı toplumun izlerini taşıdığı, ilgi duydukları çalışma alanları ile derin bir şekilde yankıuyandırdıkları ve dönemin kültür alanında, toplum ve sanat tartışmalarına yön verdikleri elde edilen bilgiler çerçevesinde ortaya konulmuştur.
Aristoteles'in Poetika'sında tercih, eylem ve tanıma ilişkisi

Aristoteles'in pratik bilimlerinin belirleyici kavramlarından ikisi eylem ve tercih kavramlarıdır. Bu kavramların anlamlarının açık bir biçimde ortaya konulabilmesi, pratik bilimler kapsamında yürütülen tartışmalarda büyük önem göstermektedir. Tezimizin amacı, Aristoteles'in Poetika metninde tercih, eylem ve tanıma arasında kurduğu ilişkinin açıklanması yoluyla, Aristoteles'in, eudaimonianın ve etik eylemin ne olduğu sorusuna verdiği yanıtın açıklığa kavuşturulmasına katkıda bulunmaktır.
Eğitim felsefesinde eğitimin amacı ve öğretmenin rolü: Freire çerçevesinde özgürlüğün praksisi ve bankacı eğitim modelinin kritiği

Bu tezin amacı, eğitim felsefesinin temel kuramları bağlamında eğitimin amacına ve neliğine, öğretmenin rolü ve görevlerine, öğrencinin kim olduğuna, okulun nasıl olması gerektiğine ilişkin literatürün eleştirel eğitim filozofu ve Paulo Freire çerçevesinde kritiğinin yapılmasıdır. Araştırma evrenini genel eğitim felsefesi kuramları olarak Pragmatist, İdealist, Egzistansiyalist, Analitik, Realist, Eleştirel eğitim felsefeleri oluşturur. Eleştirel eğitim felsefesinin kurucu kuramcılarından Paulo Freire (ö. 1997) çerçevesinde eğitimin amacı ve öğretmenin rolü problemleri kritik edilecektir. Tez çalışmasının içeriği eğitim felsefesinin temel kavramları olan eğitim, okul, öğrenci ve öğretmen konularının ele alınması ile başlatılarak eğitimin diğer felsefe disiplinleri ile olan ilişkisi; eğitimin ontolojisi, eğitimin etiği, eğitimin politikası ve eğitimin epistemolojisi konu örüntüleri ile devam ettirilecektir. Tez içeriğinin ikinci kısmında eğitim felsefesi kuramları ve eleştirel eğitim felsefesi arka planındaki düşüncelerle birlikte ele alınarak son kısımda Freire'nin eğitim felsefesi tartışılacaktır. Freire'nin eleştirileri üzerinden eğitimin amacı ve öğretmenin rolü problemi tartışıldıktan sonra sonuç kısmında genel eleştiri yer alacaktır.
Türkiye'nin Modernleşme Sürecinde Birey Anlayışları: Hermeneutik Bir Yaklaşım

Bu çalışmada 1933 üniversite reformu sonrasında İstanbul Üniversitesi Felsefe Bölümünde kurucu görev üstlenen felsefecilerimizden Takiyettin Mengüşoğlu ile Macit Gökberk'in temsil ettikleri felsefi yaklaşımlar, yüzyıl başında Avrupa'da ortaya çıkan felsefi görüşlerle karşılaştırmalı olarak ele alınmış, birey anlayışları bakımından irdelenmiştir. Türkiye'deki felsefi gelişmelerin tarihsel bir arka plan okuması ile birlikte değerlendirildiği bu çalışmada, Mengüşoğlu'nun 'yeni ontoloji' yaklaşımı çerçevesinde belirlenen antropolojik görüşleri, süreklilik göstermesi bakımından öğrencisi İoanna Kuçuradi'nin söylemleri ile birlikte ele alınmıştır. Macit Gökberk'in felsefe tarihi kapsamında yürüttüğü çalışmalar ise, dil, tarih, kültür anlayışı içerisinde belirlenen birey anlayışları bakımından, öğrencisi Bedia Akarsu'nun söylemleri ile birlikte ele alınmıştır. Bu araştırmalarda elde edilen bulgular, felsefenin çağdaş öğretilerinden olan hermeneutik yaklaşım ile karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir.
Bir Amerikan Yahudi mezhebi: Yeniden yapılanmacı Yahudilik

Yeniden Yapılanmacı Yahudilik, Mordecai M. Kaplan'ın önderliğinde 20. yüzyılda Amerika'da ortaya çıkmıştır. Yahudiliğin gelişen bir medeniyet olarak görülmesi, doğaüstü teolojinin reddedilmesi, Tora'nın Yahudi halkının ilahi arayışının bir kaydı ve içerdiği emirlerin ise bu halkın gelenekleri ve folkloru olarak kabul edilmesi hareketin en temel öğretileridir. Sayıca küçük bir gruba karşılık gelen hareket, Amerikan Yahudi yaşamı üzerinde oldukça etkili olmuştur ve Kaplan tarafından geliştirilen sinagog merkezi, bat mitzva töreni gibi birçok kavram, bugün neredeyse tüm Amerika Yahudilerince kabul görmektedir. Bu çalışma, Yeniden Yapılanmacı Yahudiliği, kendi kaynaklarındaki mevcut bilgiler çerçevesinde yeniden ortaya koymayı ve onun Amerikan Yahudiliği üzerindeki etkisini göstermeyi amaçlamaktadır. Bugün Amerikan Yahudilerinin büyük çoğunluğu, Yeniden Yapılanmacı Yahudiliğe bağlı olmamasına ve hatta onun adını dahi duymamasına rağmen, hareketin temel ilkelerini kabul etmektedir. Bu olgu, Kaplan'ın Amerikan Yahudilerinin gerçek inanç ve davranışlarını tanımlamış olduğu gerçeğine dayanmaktadır. Bu açıdan bakıldığında, Yeniden Yapılanmacı Yahudiliğin çalışılması, Amerikan Yahudiliğinin anlaşılmasına da katkıda bulunmaktadır.
Kant ve Schopenhauer'de sanat ve bilgi ilişkisi

Bu çalışmanın ana konusu olan 'sanat ve bilgi ilişkisi', Kant ve Schopenhauer'in, sanat görüşleri içerisinde, sanat eserlerinin insanlara 'bir türden' bilgi sağlayabildiği görüşünün incelenmesini ve bu bilgi türünün, diğer bilgi türlerinden ayrımının belirlenmesini içermektedir. Kant ve Schopenhauer'in, sanat eserleri üzerinden kazanılan bilgi olarak belirtmiş oldukları bilgi türü, 'ide'nin bilgisidir. İdenin bilgisi ise, kavramsal bilgiden farklı olarak, bir şeyi, o şey yapan şeyin, belirli kavramların kendilerini açıklamak için yetersiz kalacağı görülerin bilgisidir. Tümel olana dair olması nedeniyle kavramlar ile benzerlik taşıyan idelerin, kavramlardan farkı ise, onların, kavramların aksine soyut değil, görüsel olmalarıdır. Deha sahibi sanatçıların ürettikleri sanat eserlerinde, bilimlerin, kavramlarla olguları veya şeyleri açıklamasından farklı olarak, konu edindikleri nesne veya olguların, görüsel anlatımını ortaya koyarak, idelerin aktarımını sağlayabilmektedir. Sanat eserleri üzerinden edinilen bilginin, idelerin bilgisi olduğunun vurgulanması da, sanatın, kavramların aktarılması yoluyla soyut veya 'hazır' bilgiler vererek değil, görüsel olan idelerin insan zihninde canlandırılmasına vesile olarak kişilere bilgi sağladığının gösterilebilmesi adına önemlidir. Sanatın, idelerin bilgisine ulaşabilmenin bir yolu olarak ele alınması, sanatın neliğine ve sanat eserlerinin değerlendirilmesine ilişkin sanat tartışmalarının çözümünde yardımcı olabileceği gibi, sanat eserlerine ulaşabilen kişilere, ideleri gösterebilmeleriyle, Kant ve Schopenhauer'in ifadesiyle, kişilerin 'kültür'lerini arttırmakla beraber, dünyaya bakış açılarını dahi değiştirebilme olanağı sağlamaktadır. Bu çalışma içerisinde de, bu olanağın ne şekilde gerçekleşebileceği sorusuna cevap aranmaktadır.
Hegelci arzu kavramının Lacan felsefesine etkileri

Bu çalışmanın amacı Hegel felsefesinde önemli bir yer tutan 'arzu' kavramının etkisiyle oluşan Lacan düşüncelerini belirtmektir. Hegel düşüncesinde arzu anlayışının psikanalitik bir kurama nasıl dönüştüğünü ve bunun Lacan tarafından nasıl kullanıldığını açıklamak bu çalışmanın ana eksenini oluşturur. Bu bağlamda 'özbilinç' anlayışı ile genel psikanalitik kuramın bilinç ve bilinçdışı arasındaki ilişki, farklar ve benzerlikler tartışma konumuzdur. Tez aynı zamanda Lacan felsefesinin yeniden ele alınarak bu felsefenin 'arzu felsefesi' olarak yeniden okunmasını amaçlamaktadır. Ayrıca Lacan'ın kavram ve düşüncelerini psikanaliz ve felsefe ekseninde tartışmak, Hegel'in etkilerini araştırmak ve bu felsefenin nasıl bir yol izlediğini göstermek bu çalışmanın özünü oluşturur. Tez genel anlamıyla Özne eleştirisi olarak okunabileceği gibi bu eleştiriyi de bize açıklar. Diyalektik düşüncenin modern bir özne eleştirisi olarak ortaya çıkışını araştırmak da bu çalışmanın ana amaçları arasındadır. Özne felsefesinin Hegel kaynağından nasıl evrilip, yitirilmiş ve yabancılaşmış bir özne oluşu da Lacan'ın düşünceleri ile açıklamak bu çalışmanın açıklamaya çalıştığı temel sorudur.
Medyada temsilin olanaksızlığı: Foucault perspektifinden bir inceleme

Bu tez Michel Foucault perspektifinden modern iletişim araçlarında temsilin olanaksızlığını konu almaktadır. Tez, günümüzün moda kavramlarından temsil kavramını iletişim araçları üzerinden ele almaktadır. İletişim araçlarını inceleyen kuramsal gelenekler, modern iletişim araçlarını bir temsil 'düzeneği' olarak ele almaktadır. Tezin 'Medya ve Temsil İlişkisini Kavrarken İlk Aşama: İktidar Ekseninde Belirginleşen Temsil Düzeneği' başlıklı ilk bölümünde iletişim araçlarına eleştirel ve liberal olarak yakalaşan geleneklerin iktidar anlayışları; 'Medya ve Temsil İlişkisini Kavrarken İkinci Aşama: Özne Ekseninde Belirginleşen Temsil Düzeneği' başlıklı ikinci bölümünde ise eleştirel ve liberal iletişim geleneklerinin özne anlayışları incelenmektedir. Modern iletişim araçlarında bu iki çerçevede belirginleşen temsil düzeneği ekseninde 'temsilin olanaksızlığı' Michel Foucault perspektifinden incelenecektir.
Michel Houellebecq'in Harita ve Topraklar adlı romanında uyumsuzluk felsefesinin izleri

Sahip olma ve tüketme istenciyle yanıp tutuşan aşırı erkinci çağdaş batı toplumunun çöküşünü ve yaşlanarak ölüme yaklaştıkça dünyası alt üst olan bireyin kaçınılmaz acılarını sakıncasız ve gerçekçi bir biçemle yapıtlarında işleyen çağdaş Fransız yazınının gözde yazarlarından Michel Houellebecq, alabildiğine düşünsel sanatçı romanı Harita ve Topraklar'la harita ve toprak metaforundan yola çıkarak doğanın el değmemiş topraklarının insani haritalarla dizgeleştirilme serüvenini konu alır ve insanla dünyanın birbirine olan karşıtlığını ortaya koyar. Romanda, yaşamının her bir anında edindiği deneyim kırıntılarını sanatında bir araya getiren başkişi sanatçı Jed Martin, insanın bu yaşamda nereden nereye doğru gittiğini eytişimsel bir biçimde dışa vurmaya çalışır. Birbirinden farklılaşmaya çaba gösteren insanların, aslında, ne kadar da birbirine benzediğinin ve aynı ortak yazgıya boyun eğdiğinin görsel betimlemelerini yapar: Bir yandan, arzu ettiği düşlere kavuşamama acısı ve kavuştuğu düşlerin getirdiği doygunluğun sıkıntısı arasında yolunu kaybetmiş, ama yine de var gücüyle istemeyi ve çalışmayı yineleyen, kendilerine yeni erekler belirleyen ve bu uğurda karşısına çıkanları çiğnemekten geri kalmayan bencil insanlar söz konusu iken, diğer yandan zaman aleyhine işledikçe yaşlılık ve ölümün uğrattığı altüstlüklerle elindeki her şeyi yitirmeyi göze almak zorunda kalan insanlar söz konusudur. Jed'in sanat yapıtları bütünlüğü, dünyada toplumsal ve doğaötesi savaşım veren insanın bir göstergesidir. Houellebecq, bu çağdaş romanında felsefe tarihini oldukça ilgilendiren bir insanlık durumu sorunsalı uyumsuzluğu konu edinir. Jed'in batı toplumunun mesleki evrimsel haritasını süredizinsel olarak çıkarmaya çabalaması ve sürecin sonunu insanın ürettikleriyle birlikte yok olmasına bağlaması, insanın yaratıcı yıkım karşısındaki çaresizliğini imler. Uslu insanın kültürel etkinliği ile us dışı dünyanın duyarsız durağanlığının karşıtlığı ve insan ülküsünün doğaötesi gerçeklikle çelişmesi uslu insanın biricik sorunsalı olan uyumsuzluğu akla getirir. Jed'in dünyayı olduğu gibi, dekorlara sığınmadan, tüm gerçekliğiyle anlatma çabası, yapıt bütünlüğünde insanın uyumsuz yazgısını yansıtması ve bu uyumsuzluğu hem sanata kapandığı yaşantısında hem de yapıtlarında, us ışığında bilinçle, nicelik ahlakıyla birçok kez diretmesi Albert Camus'nün uyumsuz yaratıcı örnekçesini çağrıştırır. Romanın Camus'nün uyumsuzluk felsefesinden izler taşıması oldukça önem arz etmektedir, çünkü insan bu düşünsellikle anlamsız olana anlam yükleme, uyumsuz olana da uyum sağlama olanağını elde edebilecek ve sayesinde yaşamla avunabilecektir. Çalışmada, Houellebecq'in Harita ve Topraklar romanının Camus'nün Sisifos Söyleni'nde açımladığı uyumsuzluk felsefesinden izler taşıdığı tezi savunulacaktır. Felsefeye dayalı inceleme yöntemi ışığında ayrıntılı olarak çözümlenecek ve kanıtlanacaktır.
Platon'da varolma ile idea arasındaki ilişki ve yeni Platoncu yorumu üzerine bir karşılaştırma

Bu çalışmada Platon'un idea öğretisinin Yeni-Platonculukta ve Ortaçağ felsefesinde yapılan yorumu soruşturulmuştur. Bu amaçla Platon'un İdealar Kuramı'nın ontolojik ve epistemolojik bağlamda ne anlama geldiği Platon'un temel eserleri üzerinden ortaya konulmaya çalışılmıştır. Platon'un ontolojik ve epistemolojik nedenler olarak ele aldığı idealar Ortaçağ Platonculuğunda meydana geliş ya da yaratılışın nedensel açıklanması bağlamında ele alınmıştır. Bu amaçla çalışmanın Giriş bölümünde Plotinos ve Augustinus, Erigena, Anselmus gibi kimi Ortaçağ Platoncuları tarafından Platon'un idealar öğretisinin nasıl yorumlandığı gösterilmiştir. Çalışmanın Birinci bölümünde Platon'un idealar öğretisinin tarihsel dayanakları ve ontolojik zemini ortaya konulmuştur. Bu bağlamda Platon'un varlık görüşü ile kozmolojisi ele alınmıştır. Başka bir deyişle idea ve duyulur varlıklar arasındaki ontolojik ilişki sorgulanmış, ardından evrenin meydana gelişi üzerine Platon'un düşünceleri ortaya konulmuştur. İkinci bölümde ise Platon felsefesinde idealar bilginin temelleri olması bakımından ele alınmış ve idealar ile duyulur varlıklar arasındaki epistemolojik ilişki sorgulanmıştır. Bu bağlamda Platon'un bilgi görüşleri üzerine yazılmış özellikle Menon, Devlet ve Theaitetos gibi kimi çeşitli eserlerine bakılmıştır. Sonuç bölümünde ise Platon'un idealarını bilinme ve var olma ilkesi olarak ele almak yerine bir oluş açıklamasında şeylerin meydana gelme ilkesi olarak ele almanın ne gibi mantıksal hatalara yol açtığı ortaya konulmaya çalışılmıştır.
A comparative analysis of Foucault's Episteme and Kuhn's Paradigm in the formation of knowledge

Bu çalışma Fransız filozof Michel Foucault'nun episteme kavramı ile Amerikalı bilim felsefecisi Thomas S. Kuhn'un paradigma kavramını ele almakta ve karşılaştırmaktadır. Her iki kavram da Aydınlanmacı Batı düşününün tek biçimli ve ilerlemeci rasyonalite anlayışının bir kritiğini yapmakta ve başka rasyonalitetürlerinin mümkün olduğunu ortaya koymaktadır. Metotları, çalışma alanları ve felsefi gelenekleri farklı olmasına rağmen bilginin oluşumu hususundaki görüşleri itibariyle bu düşünürler büyük benzerlik taşımaktadır. İki düşünür de bilgiyi mümkün kılan normları deşifre ederek bunların evrensel değil tarihsel olduğuna işaret etmişler; bilginin tarihteki kırılmalarına dikkat çekerek bilginin tarihsel olarak nasıl dönüştüğünü göstermişlerdir. Bu çalışma ayrıca dışlanan bilgi türlerinin tarihsel bir arka planını sunmakta ve dışlama ilkelerini analiz etmektedir. Bu çalışma ayrıca Foucault'nun arkeolojik dönemini incelemekte ve Foucault'nun eserlerinin tekil bir projenin parçası olarak okunabileceğinigöstermektedir.
Namık Kemal'de din ve sosyal felsefe

Kurt, Haran, 'Namık Kemal'de Din ve Sosyal Felsefe', Prof. Dr. Mehmet Bayraktar, Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2001, 128 s. Bu çalışma, Namık Kemal'in dini düşüncesini ve sosyal alandaki fikirlerini incelemektedir. Çalışma giriş, iki bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Girişte, araştırmanın konusu, amacı, önemi ve yöntemi hakkında bilgi verilmiştir. Ayrıca Namık Kemal'in hayatı, kişiliği ve eserleri kısaca incelenmiştir. Birinci bölümde, dönemin fikir akımları üzerinde durulmuş, Namık Kemal'in Yeni Osmanlılar Cemiyeti, Osmanlıcılık, İslamcılık, Batılılaşma ve Masonluk gibi akımlarla olan ilişkisi ele alınmıştır. İkinci bölümde, Namık Kemal'in dini düşüncesi, İslam dini, İslam hukuku, vatan ve dini inanç ilişkisi, bununla birlikte, aile ve kadın, devlet, medeniyet, hürriyet, insan, eğitim, ahlak gibi sosyal alanla ilgili görüşleri incelenmiştir.
A critical analysis of Kant's discursivity principle

Bu tez Kant'a yöneltilen, nesnelerin bilgisinin kavramların yanı sıra görüye gereksinim duyduğunu belirten diskürsiflik ilkesi için Saf Aklın Eleştirisi'nde bir arguman vermediği, dolayısıyla bu ilkenin Kant'ın Transandantal Idealizmi'nin temelinde yatan temellendirilmemiş bir varsayım olduğu, eleştirisini dert edinir. Bu tezde Kant'ın Saf Aklın Eleştirisi eserinin 'Giriş Bölümü'nde bu ilkeyi temellendirecek bir argüman oluşturmak için gerekli araçları sağladığı iddia edilmektedir. Kant'ın metafizik bilimi eleştirisi bu argümanın ilk basamağını oluşrurur ve argüman sentetik a priori ve a posteriori yargıların olasılık koşullarının analizi ile devam eder. Argüman Genel Mantık Bilimi'nin özelliklerini incelediği düşüncenin formu ile sentetik yargılarca sergilenen bilginin formunun bir karşılaştırmasıdır. Kant'ın 'Giriş Bölümü'ndeki ilk metafizik eleştirisi aynı zamanda Genel Mantık Bilimi'nin de bir eleştirisidir ve bu eleştirinin sonuçları, sentetik yargının olasılık koşullarını ortaya çıkardığından normatif olarak da bağlayıcıdır. Sentetik yargıların yapısında verili formal bir ögenin bulunduğunun gösterilmesiyle, bilginin kavramların yanı sıra görüye de ihtiyacı olduğu ortaya konmaktadır.