turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Gazalİ ve Aquino'lu Thomas'a göre Tanrı'nın özgürlüğü

Bu çalışmanın temel amacı, Tanrı'nın fiillerinde özgür olup olmadığı meselesini Gazali ve Thomas ekseninde ele almak ve onların iddialarını, haklılık ve iç tutarlılık açısından incelemektir. Bu amaç doğrultusunda Giriş bölümünde soruna dair genel bir bilgi verilmiş ve bu konuda yapılmış çalışmalardan bir kısmı ele alınarak değerlendirilmiştir. Tezin birinci bölümünde, özgürlük kavramından ne anlaşıldığı, determinizmle ilişkisi, Tanrı'nın özgürlüğü sorununun ontolojik ve semantik boyutu ele alınmış ve meselenin tarihsel süreçte nasıl algılandığı tasvir edilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde, Thomas'ın Gazali'nin fikirlerinden nasıl ve ne şekilde etkilendiği ortaya konulduktan sonra her iki düşünürün uluhiyet anlayışı ele alınmış, bu bağlamda onların benzeştikleri ve ayrıştıkları noktalar tespit edilmiştir. Üçüncü bölümde ise, Gazali ve Thomas'ın Tanrı-Alem ilişkisine dair görüşlerine yer verilmiş ve Tanrı'nın özgürlüğünün tezahürü olarak değerlendirilebileceğini düşündüğümüz yaratma, mucize, ahlaki değerlerin ilahi emirlerle ilişkisi gibi konular ele alınmıştır.
Martin Luther ve John Calvin'in teolojik görüşlerinin mukayesi

16. yüzyıla kadar Katolik Kilisesine karşı eleştiriler düşünür ve teologlar tarafından dile getirildiğinde kilise bunlara aforoz ve idam cezalarıyla karşılık vermekle yetinmiştir. Ancak 16. yüzyıla gelindiğinde Kilisenin din adına halkı sömüren ve laikleşen bir dünyada siyasetle iç içe olan yapısına karşı yükselen sesler artık bastırılamaz hale gelmiş; Luther'in meşhur 95 tezini Wittenberg Kilisesi'nin kapısına asmasıyla fitili ateşlenen reform hareketi Hıristiyan Avrupa'da telafisi olmayan bir bölünme ortaya çıkarmıştır. İşte bu reform hareketinin tarihi seyri ve iki önemli reformist olan Martin Luther ve John Calvin'in hayatı ve teolojik görüşlerindeki farklı ve benzer yönlerin incelenmesi bu çalışmanın esas konusunu oluşturmaktadır. Bununla beraber Hıristiyan dünyanın reform sürecine kadar olan kısa tarihi ve Hıristiyanlığın reform sonrası ve bugünkü durumunu da konunun bütünlüğünün sağlanması ve okuyucunun da tarihi süreci değerlendirmesine katkı sağlaması açısından incelenmiştir.
'Münazara' and the internal dimension of argumentation ethics: A translation and commentary on Ahmed Cevdet's Adab-i Sedad in the light of sufism and western argumentation theories

Adab al-Bahs ve al-Münazara teriminin kısaca aynı anlamına taşıyan Münazara, Modern Türkçede 'Tartışma ve Eleştirinin Edebi' olarak çevrilebilmektedir. Fıkıh, Kelam ve Tasavvufun Cedeli eleştirisinden ibaret olan Münazara, Semerkandi Risale fiadabi'l-bahs adlı eserinden itibaren müesseseleştirilmiş bir tartışma metodunuifade etmektedir. Bu tezde, Münazara ve Tasavvuf arasındaki mevcut ilişkilerinispatıyla birlikte Münazaranın Batı Tartışma teorileriyle bir kıyası sunulmaktadır. Karşılaştırmamda teorilerin arasındaki en büyük farkın 'doğru' ve 'edep' kavramların anlamları olduğu açıklanmaktadır. Benim Ahmed Cevdet Paşa'nın Adab-ı Sedad adlı eserini çevirmemin üzerindenMünazara ilminin sadece edebinin dış boyutu değil edebinin iç boyutunu da vurguladığı öne çıkarılmaktadır. Başka bir ifadeyle Tartışmanın edebinin iki kişi arasındaki saygı veihtiramı önemsemesinden ziyade her tartışan kişinin kendi nefsini kontrol altında tutabilme gerektiğini ifade etmektedir. Nihayet bu edebin iç boyutu, dürüst bir tartışma uygulamayı amaçlamakla birlikte bir epistemik rolü de taşımaktadır.
Sessizliğin fenomenolojisi: Batı düşünmesinde bir sessizlik araştırması

'Sessizliğin Fenomenolojisi: Batı Düşünmesinde Bir Sessizlik Araştırması' başlıklı bu doktora tezi çalışmasında felsefe tarihinin birçok noktasında bir sorunsal olarak kendisine yer bulmuş 'sessizlik' kavramı Batı felsefesi ve tarihi dahilinde araştırılmıştır. Bu araştırma ile sessizlik kavramının en temelde Batı düşünmesi ve kültürü içinde nasıl farklı şekillerde deneyimlenip anlaşıldığı ortaya koyulmaya çalışılmış ve bir sessizlik geleneğinin ortaya çıkarılması denenmiştir.
Platon'da yöntem sorunu

PLATON'DA YÖNTEM SORUNUAhmet Emre DağtaşoğluÖZPlaton'da yöntem sorunu, diyalektiğin vecheleri olarak görülen Sokratik Çürütme, Hipotez, Bölümleme ve Toplama yöntemleri de etraflıca incelenerek ele alınmaya çalışılmıştır. Bu meseleler vesilesiyle Platon felsefesinin önemli bazı kavramlarına ve sorunlarına da değinme fırsatı doğmuştur. İlk olarak Elea okulu ve Sofistler konuyla ilgileri çerçevesinde incelenmiş, hemen ardından da Platon felsefesi ana hatlarıyla sergilenmeye çalışılmıştır. Daha sonra Platon'da karşımıza çıkan ve diyalektiğin vecheleri olduğunu gördüğümüz yöntemler üzerinde durulmuştur. Çalışma yürütülürken Diyalogların tarihsel sıralanışı ve Platon'un düşünce serüveninin tabi tutulduğu sınıflamalar, gereğinden fazla belirleyici olmamalarına da dikkat edilerek, ana hatlarıyla takib edilmiştir. Yöntemler tarihsel sıralamalarına göre sergilenirken aralarındaki benzerlik ve ayrılıklara da işaret edilmeye çalışılmıştır. Bunun neticesinde temele alınan ilke, amaç ve kişinin bilinç durumu gibi hususların yöntem sorununda belirleyici rol oynadıkları görülmüştür. Platon'un sınırları kesin olarak çizilmiş olmasa da belli bir projeyi takip ettiği söylenebilir. Bu bağlamda felsefesi dağınıkmış gibi bir izlenim yaratsa da genel olarak değerlendirildiğinde bir bütün oluşturmaktadır. Ayrıca, felsefede yapmaya alıştığımız ontoloji, epistemoloji, mantık gibi ayrımlar aslında arızi ayrımlardır ve bu alanların problemleri tahmin edilenden daha sıkı bir biçimde birbirlerine bağlıdırlar. Felsefe sorunlarında derinleşebilmek için bu bağlantıları kavramak oldukça önemlidir. Yöntem sorunu üzerine düşünmek ise bu bağlantıları kavramak için bir çıkış noktası sağlayabilmektedir.
İbn Sİna felsefesinde zaman kavramı

Bu çalışmada İbn Sina'nın doğa felsefesi içerisinde yer alan zaman kavramı hakkındaki görüşleri değerlendirilmiştir. Konunun anlaşılmasını kolaylaştırmak amacıyla Antikçağ düşünürlerinin ve İbn Sina öncesi İslam düşünürlerinin görüşlerine de yer verilmiştir. Bu bağlamda çalışma İbn Sina sistemi temel alınarak ve karşılaştırmalı bir metot izlenerek ortaya konulmuştur. İlkçağ düşünürlerinin görüşlerine yer vermenin yanında Aristoteles sonrası şarihler dönemindeki problemlere de yer verilmesi çalışmanın önemli bir kısmını oluşturur. İslam düşüncesinde filozofların zamana dair görüşleri ise eserleri bağlamında değerlendirilmiştir. Daha sonra zaman kavramı, varlık türleri açısından incelenmiş, mekan ve hareket kavramlarıyla ilişkisi bağlamında ele alınmıştır. İbn Sina'ya göre zaman Aristoteles'te olduğu gibi hareketin ölçüsüdür. Ona göre zaman maddi bir varlığa sahip olmayıp kesintisiz olarak art arda gelen an'ların vehimde algılanması sonucu var olmak suretiyle, vehmi bir varlığa sahiptir. Zaman, başlangıcı açısından, hareketin ölçüsü olması ve Tanrı'dan zat bakımından sonra olan hareketin de ezeliliği nedeniyle ezeli bir nitelik taşır. Bundan dolayı zaman daha sonraki süreçte çokça tartışılmıştır.
Pragmatism as the anthropological possibility of the democratic liberal utopia

Bu tez çalışmasının başlıca amacı, toplam faydayı ilke edinmiş pragmatizm adlı felsefe ekolü ile çoğulculuğa dayalı siyasal bir yönetim biçimi olan demokrasi arasında antropolojik bağlamda var olan organik ilişkinin ortaya konulmasıdır. Tezin ilk bölümünde, 18. yüzyılda Aydınlanma Çağı ile eş zamanlı temeli atılan Kartezyen felsefenin içeriğine değinilmiştir. Bu felsefenin iki önemli düşünürü Rene Descartes ve Immanuel Kant ekseninde; modern öznenin doğuşu ve aklın benlik, gerçeklik, kesin ve doğru bilgi üzerindeki egemenliği irdelenmiştir. Tezin ikinci bölümünde, 'Pragmatizm ile Modern Öznenin Dönüşümü' başlığı altında, pragmatizmin ortaya çıkışıyla modern öznenin yerini işlevsel öznenin aldığı ve bilginin yalnızca yaşayan özneye hizmet eden pratik bir edinim olduğu savunulmuştur. Diğer başlıklar altında, Jeremy Bentham, John Stuart Mill ve John Dewey gibi pragmatizmin savunucusu bir takım düşünürlerin, pragmatist kuram hakkındaki düşünceleri ve pragmatizmi, toplum mutluluğu, eşitlik, özgürlük gibi temel değerler üzerinden, demokratik siyasal düzenin felsefi dayanağı olarak ele aldıkları fikirleri sunulmuştur. Tezin son bölümünde, 'Bir Neopragmatist olarak Rorty' başlığı altında, Richard Rorty'nin geleneksel felsefeyi eleştirdiği noktalara ve çağdaş pragmatizmin içeriğine değinilmiştir. Rorty'nin anti-epistemolojik yaklaşımının ele alındığı bir sonraki kısım, O'nun dil felsefesi ve temsiliyet konuları hakkında sunduğu argümanları içermektedir. 'Postmodern Liberalizm ve Demokrasi' başlığı altında, Rorty'nin pragmatist unsurlarla demokrasinin nasıl olanaklı olabileceğini dair düşünceleri ve bu iki kavramdan doğan postmodern liberal demokrasinin mahiyeti incelenmiştir. Son başlık altında, benliğin demokratikleştirilmesi yolu ile eşitlikçi, özgürlükçü ve plüralist bir demokratik gelecek vaadinin, yani Rortyci demokrasinin, olanaklılığına değinilmiştir.
Aristoteles'in insan anlayışı

Bu tezin amacı; Aristoteles'in insan kavrayışını ele alıp incelemektir. Bu çalışma iki bölümden oluşur. Çalışmanın birinci bölümünde; Pre-Sokratik filozofların insan üzerine olan düşünceleri ele alınır. Daha sonra Sofistler, Sokrates ve Platon'un insan anlayışlarına geçilir. Bu tarihsel kavrayıştan hareketle, Aristoteles'in insan nedir sorusuna verdiği yanıt araştırılır. Buna göre; insan; beden değil, bedene canlılık veren, yaşama etkinliği gösteren bir ruhtur. Aynı zamanda ruhun bilinmesi, ruha ait yetilerinin bilinmesi olarak kabul edilir. Bu bakımdan, insanı insan yapan yetilerin bitkisel ve duyusal yetiler olmadığı, insanı diğer varlıklardan ayıran yetinin, düşünme yetisi olduğu açıklanır. Çalışmanın ikinci bölümünde; insanı diğer canlılardan farklı kılan düşünmenin işlevi üzerinde durulur ve onun insan için iyi olan mükemmel yaşam ile ilişkisi ortaya konmaya çalışılır. Aristoteles'in; haz yaşamı, politik yaşam ve theoria yaşamı üzerine olan görüşleri ele alınır. Theoria yaşamını, diğer insanlardan bağımsız olarak ele almanın mümkün olmadığı üzerinde durulur. Ayrıca Aristoteles'te politik bir varlık olarak tanımlanan insanın ancak başkalarıyla birlikte yaşayarak kendisi için iyi olan mükemmel yaşamı gerçekleştirebileceği ifade edilir. Son olarak, çağdaş Aristotelesçi düşünürlerden olan MacIntyre ve Nussbaum'un insan ile ilgili görüşleri ele alınır. Günümüzdeki bazı insan anlayışları ve bu anlayışlara ilişkin eleştirilere yer verilir.
Çin düşünürü Lao Tzu'nın metafiziksel düşünce yapısının temel kaynağı

Çin Düşünürü Lao Tzu'nın Metafizksel Düşünce Yapısının Temel Kaynağı başlıklı bu tezde; Lao Tzu'nın 'doğaya dönüş' ideali için ortaya koyduğu yöntemler, ilkel dönem ile yazının icadından sonraki dönem arasında gelişim göstermiş olan 'insanlığın ifade yöntemlerinin tarihsel gelişim süreci' içerisinde değerlendirilmiştir. Bu bağlamda; ilk bölümde yazının etkin kullanıldığı İlkbahar-Sonbahar Döneminde ortaya çıkmış olan Lao Tzu felsefesi, ikinci bölümde ise Lao Tzu felsefesinin ortaya çıkması ve şekillenmesine katkı sağlayan tarihsel ve kültürel arka plan hakkında bilgiler verilmiştir. Tezin üçüncü bölümünde; Wei-Jin Dönemi 'Sırlar Öğretisi'nin temsilcilerinden olan Wang Bi'nin, Lao Tzu'nın 'doğaya dönüş' yöntemini anlamak için geliştirdiği 'Dil ve Anlam Teorisi' açıklanırken; insanlık tarihinde yazılı medeniyetin öncesinde var olan ve 'doğaya dönüş' ideali için önemli bir yöntem oluşturan 'resimli ifade dönemi'ne ve 'üç dizim' sistemine vurgu yapılmıştır. Tezin dördüncü bölümünde ise; gök-insan-yer üçlemesini temsil eden 'üç dizim' sisteminin ortaya çıktığı tarihsel süreçle birlikte; ilkel dönemin resimli ifade yöntemleri olan renkli ve renksiz kaplar dönemine kadar geri gidilerek; Lao Tzu'nın 'doğaya dönüş' ideali ile renkli kaplar arasındaki yakın ilişkiye dikkat çekilmiştir.
Türkiye'de bilim kadınları ve bilimin gelişimine katkıları

Türkiye'de bilim alanında varlık gösteren kadınlar, ağırlıklı olarak üniversitelerde görev yapmaktadır. 2008 yılı itibarıyla, ülkemizdeki üniversitelerde 3458 kadın akademisyen çalışmaktadır ve bunların yaklaşık dörtte biri profesör düzeyindedir. Günümüzde dünyanın en gelişmiş ülkeleriyle kıyaslandığında daha iyi konumda bulunan kadın bilim insanlarımızın, başlangıçtan bugüne kadar nasıl bir yoldan geçtiği, hangi alanlarda en çok katkı verdiği ve neden bazı alanlarda yoğunlaştıkları konusunda yapılmış bütüncül bir çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışma bahsedilen hususları tespit etmeyi ve bu konuda bir çerçeve oluşturmayı amaçlamaktadır.
Varlık alanı olarak dijital oyunlar ve sanal nesneler

Dijital oyun çalışmaları; 'ludoloji' çalışmaları, 'ergodic literature' çalışmaları ve iletişim kuramlarınca açıklanmaya muhtaç görünür. 'Oyun felsefesi' bir tür 'dil felsefesi' işlevi görür ve dijital oyunların üzerine eğilmektense 'oyun'un ne olduğunu açıklama gayretindedir. Çok yakın zamana ait dijital oyun felsefesine dair yeni çalışmalar da yukarıda bahsedilen kategoriler üzerinden işlemeye devam eder. Çağdaş felsefe disiplinlerinin her alana rahatça uyum sağlayabilmesine rağmen dijital oyunların incelemesinin belli çerçevelerin dışına çıkmaması, inceleme alanının sınırlarının çok yeni konulmuş olmasındandır. Medya araştırmaları içinde yer alan fikirlerin nesneye bakış açısı göz önüne alınarak, felsefe disiplinin nesneyi konumlandırdığı varlık alanları incelenecek, değinilmek istenen nesne teorisine geçişteki problemler ortaya konulacaktır. Varlık felsefesinin kaçınılmaz sonucu olarak nesne incelemesi aynı zamanda öznenin konumunu da verecektir. Dijital oyun nesnesi ve bu nesnenin öznesinin varlık alanı bu çalışmanın başlıca konusudur. Dijital oyunların öznesinin nesneyi nasıl konumlandırdığı ve hangi araçsallık içinde nasıl bir algıya sahip olduğu incelenecektir. Bu çalışmayla bu alana yeni bir perspektif kazandırabilmek için ufak bir adım atılması öngörülmüştür.
Ders ağırlığı, içeriği ve okutulan kaynaklar bakımından ilahiyat fakültelerinde mantık dersi

İlahiyat fakültelerinde okutulan mantık dersini ağırlık, içerik ve kaynakları bakımından inceleyen bu çalışma giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Araştırmamızda faydalandığımız gerekli verileri elde etmek için Avrupa'da eğitim kalitesini ve öğrenci düzeyini arttırmak amacıyla yürürlüğe girmiş bir sistem olan Bologna Bilgi Sisteminden yararlanılmıştır. Bu sistemde bilgileri tam olan yirmi üniversitenin ders içerikleri incelenmiş ve araştırma gerçekleştirilmiştir. Araştırmamızın giriş bölümünde problem durumu, araştırmanın amacı, önemi, yöntemi ve konuyla ilgili daha önce yapılan çalışmalar belirtilmiştir. Birinci bölümde mantığın tanımı ve kısa tarihçesi başlığı altında mantığın tanımı, kelime ve terim anlamları üzerinde durulmuştur. Yine bu bölümde mantık ilminin kısa tarihçesi dönemler halinde incelenmiştir. Burada, mantık ilmi Aristo öncesi dönem, Aristo mantığı ve Sembolik mantık başlıkları altında incelenmiştir. Ayrıca bu başlık altında Aristo sonrası dönemdeki Batı Dünyası mantıkçılarının çalışmalarına kısaca değinilmiştir. Cumhuriyet dönemi öncesinde yer alan kronolojik sıraya göre Selçuklu Devleti Dönemi ve Osmanlı Devleti Dönemlerindeki eğitim kurumları olan medreselerde verilen mantık eğitimi ele alınmış ve ayrıca bu dönemlerde mantık eğitiminde kullanılan kaynaklar belirtilmiştir. İkinci bölüm de ilahiyat fakültelerinde okutulan mantık dersleri ve bu derslerin ağırlığı, içeriği ve hangi dönemlerde okutulduğu araştırılmıştır. Ülke genelindeki üniversitelerimizden Bologna Bilgi Sistemine dahil olan ve bilgileri tam olanlarının verilerinden yararlanarak ders programı, ders amacı, dersin değerlendirme ölçütleri, dersin AKTS içerikleri ve iş yükü dağılımlarına ulaşılmış ve bu veriler yorumlanmıştır. Burada mantık ilmi ve öğretimi açısından genel bir tablonun oluşturulması amaçlanmıştır. Belirlenen üniversitelerin ilahiyat fakültelerindeki mantık dersi verileri incelenmek suretiyle bu amaç gerçekleştirilmeye çalışılmıştır. Üçüncü bölümde ise İlahiyat Fakültelerinde mantık dersinde en çok okutulan yirmi eser tek tek incelenmiş, kısaca içerikleri ve konu başlıkları çıkarılmıştır. Araştırma sonunda İlahiyat Fakültelerinde okutulan mantık dersiyle ilgili değerlendirme ve karşılaştırmalar yapılmış ve bu konuda bazı öneriler sunulmuştur.
Brentano's analysis of mental phenomena

ÖZ BRENTANO'NUN MENTAL EDİMLER ANALİZİ Gözetlik, Servet Yüksek Lisans, Felsefe Bölümü Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Ahmet inam Şubat 1997, 143 sayfa Bu tez dört ayrı kısımdan oluşmaktadır. Her kısım Brentano'nun Psychology from an Empirical Standpoint adlı eserini belirli bir açıdan irdelemektedir. Birinci kısım Brentano'da iki tür fenomenin doğasının doğru bir açıklanışını amaçlar. Bunun yanında fiziksel fenomenin mümkün iki özelliği tartışılır. ikinci kısım fiziksel ve mental fenomenin epistemolojik temellerini açıklığa kavuşturmayı amaçlar, içsel algının hem dışsal hem de içsel gözleme göre daha kesin olması yönünde bir üstünlüğü dile getirilir. Üçüncü kısım fiziksel ve mental fenomenler arasındaki farkın kısa yorumsal bir açıklamasını amaçlamaktadır. Mental fenomenlerin uzamsal olmayışları yanında yönelimsel bir niteliğe sahip oldukları iddiası dikkate alınır. VI Dördüncü kısım mental edimlerin kendi üzerine dönmeleri özelliğinin belirlenmesi ile başlayıp, bu niteliğin bizi sonsuz bir komplikasyona götürdüğü görüşünü ortaya atar. Bu komplikasyona ilişkin önerilen üç ayrı çözüm dikkate alınır. ilk olarak bazı psikologlar tarafından önerilen bir çözüm, Brentano'nun bakış açısıyla, doğurduğu bazı güçlükler nedeniyle reddedilir. ikinci olarak Brentano'nun kendi çözümü üzerinde önemle durulur. Brentano'nun yaptığı bazı argümanlar arasında bir ilişki olduğu varsayımına dayanarak uygun bir düşünce çizgisi önerilir. Bu bizi mental edimlerin objeleriyle olan yönelimsel ilişkilerinin detaylı bir araştırmasına götürür, böylece Brentano'nun temel iddiaları için tutarlı bir zemin hazırlanmış olur. Bu temelde Brentano'nun önerisinin bizi böyle bir komplikasyondan kurtaracağı görüşü açıklığa kavuşur. Son olarak Grossmann'ın çözümü dikkate alınır. Fakat Grossmann'ın çözümü mental edimlerin sonsuz komplikasyonundan nasıl kurtulabileceğimizin tutarlı bir açıklamasını sağlıyor görünmemektedir.
Nietzsche'de yaşamın yasası ve tarih

Bir özgürlük felsefecisi olarak Nietzsche'nin felsefi söyleminde insan ve yaşam her zaman odak noktası olmuştur. Tüm insan başarılarına olduğu gibi tarihe de yaklaşımı tüm değerlerin yeniden sorgulanması ve asılmasıyla ilintilidir. Bunun anlamı, açıkça, yaşamın yükseltilmesi ve yaratıcılığın kışkırtılmasıdır. Ona göre tarihte bir öz aranacaksa, bir insanın yaratıcılığından başka bir şey değildir.
La contingence chez Descartes et Leibniz

İnsan ancak özgürlük sayesinde sorumludur ya da sorumlululuk sahibi haline gelebilir. Fakat eğer fiziksel dünya nedensel olarak tamamen belirlenmişse, özgür irade nasıl mümkün olabilir? Eğer doğa yasaları zorunluysa, o zaman, ilkede, insan bu yasalardan kaçamaz. Öyleyse doğa yasalarının kiplerini inecelemek gerekir, zira zorunluluk ve özgürlük karşıtlığı, olanaklılık ve muhtemellik kavramlarını çağırır. Bu bağlamda, söz konusu çalışma, Descartes ve Leibniz'in felsefe sistemlerinde, muhtemel önermelerin spesifik kipiyle muhtemel olguların zamansallığı arasındaki ilişkiye, insan özgürlüğü ile ilahi ön belirlenimin bağdaşıp bağdaşmadığına ve dünyadan kötülüğün mevcudiyetinin gerekçelendirilmesine odaklanmaktadır.
İlkokul çocuklarıyla felsefe yapmak üzerine nitel bir çalışma: Dördüncü sınıf örneği

Bu araştırmanın amacı, çocuk edebiyatı eserlerini çocuklarla felsefe yapmak yoluyla inceleyerek, güncellenmiş Bloom taksonomisinin düzeylerine göre çeşitli örnekler sunmaktır. Bu amaç doğrultusunda bu araştırma, çeşitli örnekler sunması bakımından önem arz etmektedir. Araştırmanın çalışma grubunda yer alan okul, tipik örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. Çalışma grubunu Nevşehir ili Derinkuyu ilçesinde bulunan bir resmi ilköğretim kurumu oluşturmaktadır. Bu okulda 4. sınıfa devam eden 10 öğrenci, araştırmanın katılımcılarını oluşturmaktadır. Bu araştırma nitel araştırma deseninde bir eylem araştırmasıdır. Araştırmada nitel veri toplama yöntemlerinden gözlem, görüşme ve doküman incelenmesi kullanılmıştır. Çalışma 4 haftada, 20 saatte gerçekleştirilmiştir. Çocuklarla felsefe yapmak için ders planları hazırlanmış, hazırlanan planlar 4. sınıfa devam eden 10 öğrenciye araştırmacı tarafından uygulanmıştır. Ders planları uzman görüşü alınarak seçilen Yeşil Parmaklı Tistu kitabından yararlanılarak oluşturulmuştur. Bu bağlamda, 'isimler, duygular, gerçek-hayal, sevgi, mutluluk, arkadaşlık, iyilik-kötülük, özgürlük, adil olma, güzellik-çirkinlik' kavramlarından oluşan toplam 10 adet kavram felsefi açıdan irdelenmiştir. Elde edilen veriler içerik analizi yoluyla incelenmiştir. Araştırma sonucunda, işlenen 10 kavramın çocuk edebiyatı eserleriyle çocuklarla felsefe yapılarak irdelendiğinde öğrencilerin Bloom taksonomisinin üst basamakları olan çözümleme, değerlendirme ve yaratma düzeylerinde düşündükleri tespit edilmiştir.
Jean-Luc Nancy'nin siyaset felsefesinde çoğulculuk ve demokrasi

Demir, Ata, Jean-Luc Nancy'nin Siyaset Felsefesinde Çoğulculuk ve Demokrasi, Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi, 2019, 333 +VII s. Bu çalışmada, siyaset felsefesinin iki önemli tartışma alanı olan çoğulculuk ve demokrasi kavramları Nancy'nin fikirleri bağlamında incelendi. Nancy'e göre 'İle'nin oluşturduğu birliktelik sayesinde varlık kendini sonsuz kere varoluşa sunar. Mevcudiyetin anlamını bu şekilde üreten düşünürün varlık anlayışı, siyaset felsefesinde çoğulculuğa ve demokrasiye tekabül etmektedir. Çoğulculuk ve demokrasi söylemleriyle Fransız düşünür Nancy, önemli ve orijinal tespitlere sahip bir isim olarak kabul edilir. Nancy,'varlık' kavramını, 'öz'süzlüğün mevcudiyeti olarak ifade ettiği 'özgürlük' üzerine bina etmesi, mantıksal alışkanlığı tersine çeviren 'çoğul'u 'tekil'e öncel kılmasıyla sonsuz çoğulculuğa ve kadim süje-obje ilişkisinde devrimsel bir moda işaret eder. Varlığın mutlak özgürlüğüyle, dünya ve içindekiler sonsuz kere yeniden belirlenirken her türlü töz, öz, kutsal ve değerin buharlaşmasıyla çoğulculuk ve demokrasi günümüz siyaset felsefesinde önem kazanmaktadır. Çoğulculuk, varlığa tümel bir açıklama bulma ümitlerinin hem felsefede hem de bilimde tükenmesiyle yaygınlaşan bir kavramdır. Değer ve kriterden arındırılmışlığın ifadesi olarak Nancy'nin felsefesi, bir yandan ontolojik ve sosyolojik çoğulculuğa, öte yandan siyasal alana demokrasi şeklinde yansır. Kadim gelenekte logos veya cogito merkezli mutlak hakikat iddiası yerine her türlü düşüncenin eşdeğerliliği ön plana çıkmaktadır. Nancy'nin çoğulculuk düşüncesinin yaşam alanı olarak demokrasi, bir yönetim şeklini belirlemeden önce ontolojik ve antropolojik insanı yaratmayı gaye edinir. Böylece konumlanıştan kaynaklanan bireylerin birlikteliğini sağlayan 'ile'yle topluluğun, kutsaldan uzak, efendilerden yoksun, hiçlik temelinde sonsuz kere yeniden kurgulanmasının olanağı olarak demokrasinin anlamı veya önemi, herkesle birlikte ve herkesten biri olma arzuna cevap olabilmesidir.
Neuroscience and the free will problem

Özgür irade problemi insanların eylemlerini kontrol edip edememesini irdeler. Bu problem felsefede sıkça tartışılan bir problemdir. Çok boyutlu bir fenomen olup sosyal, etik, psikolojik boyutları içinde barındırır. Bu tezde özgür irade problemi felsefi ve nörobilimsel yönlerden analiz edilecek ve böylece sonuçta Libet Deneyi'nin (1983) bu problemi başarılı bir şekilde ele alamadığı öne sürülecektir. Bu başarısızlığın bilimsel ve felsefi nedenleri analiz edilerek basit ve giriş niteliğinde olan alternatif bir özgür irade konsepti sunulacaktır.