National identity and regional integration in Central Asia: Turkestan reuninon

Bu tezin başlangıç noktası literatürde Merkezi Asya bölgesi hakkında var olan kavramsal ve terminolojik karmaşayı incelemek idi. Bu sebeble çalışmanın temel amacı literatürün detaylı bir araştırmaya tabi tutulması yolu ile bu bölge için hangi terimlerin, kimler, ne zaman aralıklarında ve ne tip motifler ile kullanıldığını tesbit etmekti. Elbette bunu takibeden amaç ise saha çalışmalarındaki terminolojik kargaşaya biraz olsun son vermekti Bu çalışma sonuç olarak uluslararası ilişkiler merkezli bir tarih araştırmasıdır. Tarihi olarak Türkistan terimi pek çok şekilde kullanılmıştır. Bu terim pek çok modern alternatifinden ayrıdır. Çünkü Türkistan sadece bir coğrafi ve politik kavram değil aynı zamanda etno-politik bir kavramdır. Farsça bir kelime olan Türkistanın sözlük anlamı 'Türklerin ülkesi' dir. Literatürde bu kavram dört ayrı terimi ve bölgeyi kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Batı veya Rus Türkistanı, Doğu veya Çin Türkistam, Güney veya Afgan Türkistanı ve bunların hepsini kapsayan Uluğ Türkistan. Konu hakkında detaylı ansiklopedik ve birincil kaynak taramalarının yanı sıra araştırmacının röportaj lan, uzun süreli saha gözlemleri bir dizi önemli bulgu ile neticelenmiştir. Öncelikle bu bölge tarih boyunca farklı halklar tarafından farklı kavramlar ile adlandırılmıştır. Ancak Milattan sonra 7. asırdan bu yana kullanılan Türkistan terimi tüm bu adlar ve kavramlar içinde en uzun süre yaşayan olmuştur. Öyle ki 19. asrın sonu ve 20. asrın başlarında Türkistanlıların siyasi seçkinleri arasında, Türkistancılık adı konulmamış bir siyasi hareket haline dönüşmüştür. 1917 Şubat ihtilalinin liberal atmosferinden yararlanan Türkistanlılar milli-Türkistancı devletlerini kurmuşlardır. Bunlar Türkistan Muhtariyeti, Alaş Orda Hükümeti, Horezm ve Buhara Halk Cumhuriyetleri idi. Bu tezin bir başka bulgusu ise 1924 yılında gerçekleşen milli- sınırların tesbiti Mn şimdiye kadar sanılanın aksine sadece Moskova'nın değil aynı zamanda önemli ölçüde yerli milli Komünistlerin inisiyatifleri ile gerçekleşmiş olduğudur. 1924- 1991 yıllan arasında hem Türkistandaki hem de sürgündeki Türkistan seçkinleri farklı düzeylerde Türkistancılıklarına devam etmişlerdir. Bu hareket İkinci Dünya Savaşı sırasında Nazi Almanyasının Türkistanı Bolşevik zulmünden 'kurtarmak' için Türkistan Lejyonlarını kurması ile doruk noktasına ulaşmıtır. 1991 yılında Orta Asya devletlerinin bağımsızlıklarını kazanmalarından sonra dahi Türkistan merkezli entegrasyon ve birleşme arayışları hükümetler ve muhalefetler nezdinde mevcut entegrasyonu arttırma siyasetine dönüşmüştür. Her ne kadar tarihi olarak batı standartlarında bir 'Türkistan milleti'nden, modern anlamda bir 'Türkistan dili'nden, yaşayan ve Türkistan adım taşıyan siyasi bir yapıdan, hatta ve hatta terimin anlamı ve kapsadığı coğrafya hakkında mevcut bir fikir birliğinden bahsetmek mümkün olmasa da, Türkistan kavramı yüzyıllar boyunca yaşamış ve bölgedeki modern siyasi kadrolar tarafından şu anda sahiplenilmektedir. Bu çalışmanın bölgedeki gündelik siyasi hayatın karmaşık yapısından açmaza düşen araştırmacılara yeni vizyonlar sunması ümid edilmektedir. Bu çalışma Sovyet sonrası dönemde bölgedeki liderliklerin entegrasyon çabalarını anlamada tarihin ve ortak Türkistanlı kimliğinin anahtar olduğunu açıklamaktadır. Ancak aynı zamanda 1990'larda bölgedeki hükümetlerin yeni tarih yazımındaki çabalarına karşın Sovyet mirası terminolojinin mevcut etkisine de dikkat çekilmektedir. Ancak aynı 20. asrın ilk çeyreğinde olduğu gibi farklı kamplardaki Türkistanlı seçkinler, aynı Basmacıların, Cedidlerin ve Milli Komünistlerin farklı seviyelerde Türkistancı olmaları gibi, Sovyet sonrası dönemde de Orta Asya ülkelerinin liderlikleri ve muhalefetleri arasında farklı seviyelerde Türkistancılığın ve Türkistan fikrinin kullanıldığı gözlemlenmektedir.