turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
A historical comparison of Albanian And Turkish citizenship in the 20 th century

Bu çalışma, 1920'lerin başlangıcından günümüze kadar, Arnavutluk'taki ve Türkiye'deki vatandaşlık kavramlarını karşılaştırmayı amaçlamaktadır. Çalışma, daha çok Türkiye ve Arnavutlukta vatandaşlığın nasıl anlaşıldığı ve uygulandığına odaklanmaktadır. Temel olarak, bu çalışmada vatandaşlık; vatandaşlığın uygulanma biçimi olan yasal konum, toplumsal ve siyasal yaşama katılımı içeren vatandaşlık erdemleri ve vatandaşların topluma üyeliğilik algısı anlamına gelen kimlik boyutlarıyla ele alınmaktadır. Dolayısıyla, çalışmanın ana amacı, Arnavutluk ve Türkiye'de vatandaşlığın nasıl algılandığı ve uygulandığını anlamaktadır. Bu çalışma, Türkiye'de ve Arnavutluktaki vatandaşlığın 20 yüzyılın üç dönemi süresince, hem birbrileriyle karşılaştırarak hem de içsel öznellikleri belirleyerek, karşılaştırılmasını ve incelenmesini içermektedir. İster cumhuriyetçi isterse liberal deomratik vatandaşlık anlayışları ele alınsın, hem Arnavutlukta hem de Türkiye'de vıvatandaşlık kavramı Batı temelli tanımlara dayanmaktadır. Nitekim, bu olguya koşut olarak, seçilen dönemler boyunca, her iki ülkede de vatandaşlık kavramsallaştırmasındaki en büyük sorun, de jure ve de facto uygulamalar arasındaki farklılıklar da yatmaktadır.
Pension reform in Turkey in the light of Latin American and East European experiences: A comparative political economy analysis

Bu çalışma, Latin Amerika ve Doğu Avrupa'nın gelişmekte olan ülkelerinde yaygın olarak görülen emeklilik sistemlerinin özelleştirilmesini, Türkiye ile karşılaştırarak, neden Türkiye'de bu ülkelerde görüldüğü gibi radikal emeklilik reformu yapılmadığını incelemeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda, başlıca dört faktör, yapısall emeklilik reformlarının gerçekleştirilmesinde belirleyici rol oynamakta ve bu belirleyici faktörler, Türkiye'nin emeklilik reformları konusunda neden Latin Amerika ve Doğu Avrupa ülkelerinden daha farklı bir yol izlediğini açıklamaktadır. Başlıca belirleyici faktörler, ekonomilerin ve emeklilik sistemlerin durumlarını içeren makroekonomik etmenler; demokrasi seviyesini, refah mirasını ve seçim engelini içeren siyasi ortam; çıkar gruplarının etkileri ve bir uluslararası finansal kurum olarak Dünya Bankası'nın etkileridir. Bu araştırma, birbirleriyle ilişkili bu faktörleri emeklilik sistemini tam olarak özelleştiren, kısmi olarak özelleştiren ve hiç özelleştirmeyen vakalarda, değişik değerler aldıklarında nasıl farklı reform sonuçlarına yol açtıklarını inceleyerek literatüre katkı sağlamaktadır.
Soğuk savaş sonrasında Rusya'nın Orta Asya politikaları

Bu çalışma Soğuk Savaş sonrasında uluslararası ortamda oluşan yeni siyasi durum karşısında Rusya'nın Orta Asya'ya yönelik politikalarını ele almaktadır. 1993 yılında Rusya Federasyonu'nun açıkladığı 'Dış Politika Konsepti' ile Rusya, yakın çevresine odaklanmış ve Sovyet döneminden gelen bağlarını kuvvetlendirmeyi hedeflemiştir. Hemen ardından aynı yıl açıklanan 'Askeri Doktrin' ile de politikalarının güvenlik boyutunu belirlemiştir. Rusya Federasyonu 2000 yılında 'Yeni Dış Politika Konsepti' ve'Askeri Doktrin' i açıklayarak yakın çevresine verdiği önemi ve gerekirsebölgede barışı koruma adına çatışmalardan kaçınmayacağını vurgulamıştır. Yeni Konsept'te yakın çevredeki tehdit algılamaları belirlenerek, Rusya'nınbunlara karşı siyasi ve askeri önlemler alacağı belirtilmiştir. Bu çalışmada ayrıca Rusya ve Çin'in yakınlaşmasının ardından, iki ülkenin ilişkilerini stratejik ortaklığa dönüştürme eğilimi olan Şanghay İşbirliği Örgütü'ne de değinilecektir. Türkmenistan dışında dört Orta AsyaCumhuriyetinin de üye olduğu örgütün bölge üzerindeki etkisi ele alınacaktır. Ayrıca Rusya'nın Orta Asya politikaları Şanghay İşbirliği Örgütü bağlamında incelenecektir.
28 Şubat Sürecinde Türkiye İran ilişkileri

Türkiye ile İran tarih boyunca kesintisiz etkileşim içinde bulunmuş iki millettir. Hep tarih boyunca komşuluk ilişkileri içerisinde olmuştur. Birisinin içerisinde bulunduğu durum direk veya dolaylı diğerini etkilemiştir. Dolayısıyla yaşanan olaylara karşılıklı ilgisiz kalma mümkün değildir. Modern çağa kadar hep savaş halinde olsalar da iki ülkenin ilişkileri giderek daha iyi bir hal almaktadır. İki millet de yüzyılın başında iki genç devlet kurmuşlardır fakat Türkiye kurduğu rejimi kesintisiz devam ettirirken, İran 1979 yılında devrimle rejim değişikliğine uğramıştır. Türkiye ve dünyanın yeni tanıştığı bu rejimle Türkiye zaman zaman sorunlar yaşamaya başlamıştır. İran'ın kendi rejimini ihraç etmeyi politika olarak benimsemesi diğer Müslüman ülkeleri tedirgin ettiği gibi Türkiye'yi de tedirgin etmiştir. Bu çalışmanın amacı 28 Şubat askeri darbesi öncesi ve sonrası Türkiye-İran ilişkilerini inceleyerek belirli bir döneme ışık tutmaktır.
Enver Paşa'nın Osmanlı dış politikasına etkisi

Bu çalışmanın temel amacı, Enver Paşa'nın yaklaşık altı yüz yıllık bir imparatorluğun yıkılış sürecindeki etkisini araştırmaktır. Araştırma yapılırken konu hakkında yazılmış kitaplar, makaleler, gazeteler ve devletler arası anlaşmalar temel veri kaynağı olarak kullanılmıştır. Araştırma sonucuna göre uluslararası ilişkilerde bir devletin dış politikasının sadece insan faktörüyle açıklanmasının yetersiz olduğu ve Osmanlı Devleti'nin yıkılış sürecindeki dış politikasında Enver Paşa'nın kişisel fikirleri ve tercihlerinden ziyade devletin iç yapısı ile özellikle uluslararası sitemin anarşik yapısının etki ettiği tespit edilmiştir. Teorik çerçeveden bakıldığında Enver Paşa'nın dış politikada yapmak istedikleri ve yaptıkları kişisel tercihlerden çok reel politik ile açıklanabilmektedir. Sonuç olarak uluslararası sistemin anarşik yapısı, XX. yüzyılın başlarında oldukça güçsüz ve yıkılmakta olan Osmanlı Devleti'ni hayatta kalabilmek adına çeşitli ittifaklara girmeye zorlamıştır. Enver Paşa da bu süreci hızlandıran aktörlerden sadece biri olmuştur.
Avrupa Topluluğu'nun ortak ulaştırma politikası ve Türkiye için ulaştırma faslında katılım müzakereleri süreci

Topluluğu Ortak Ulaştırma Politikası genel hatlarıyla ulaşım sektöründeki Topluluk standartlarını yansıtmaktadır. Bu alandaki AT mevzuatı, karayolu, demiryolu, iç suyolları, kombine taşımacılık, hava ve deniz taşımacılığınıkapsamakla beraber, teknik güvenliğe ilişkin standartlar, sosyal standartlar, devlet yardımlarının denetimi, pazarın serbestleştirilmesi ve ekonomik rekabetin korunması gibi konuları da içermektedir. AT Ortak Ulaştırma Politikası'nın temel mantığı, hizmeti yapan işletmeye, kullanılan araca ya da taşınan mala, ait olduğu ülke dolayısıyla farklı işlem yapılmasını önlemek ve ulaştırma hizmetlerinde bir ortak pazar yaratmaktır. Ulaştırma Politikası, Türkiye ile AT arasında sürenkatılım müzakerelerin en kapsamlı konu başlıklarından biridir. Türkiyemüktesebat uyumu, idari kapasite ve altyapı olanakları bakımından Topluluğunçok gerisinde bulunmaktadır. Dolayısıyla katılım müzakerelerinde Türkiye'yi oldukça yoğun bir mesai beklemektedir. Tek Pazar'ın ortak ulaştırma politikasınıntavizsiz uygulanmasını gerektirmesi, bu başlık altında yapılan istisna ve geçiş dönemi taleplerine doğal bir sınır koymaktadır. Aday ülke tüm AT mevzuatınıüyeliğe kadar uyumlaştırmakla yükümlüdür. Bu noktada, AT'ye katılım sürecininüyelik müzakereleri aşamasını tamamlamış olan 10 yeni üye ülkenin deneyimleriTürkiye için yol gösterici olacaktır. Yeni üyeler müzakere sürecinde ilgili ATmüktesebatını benimsemekte bir sorun yaşamamalarına rağmen, bunlarıuygulamada idari kapasite, altyapı ve finansman eksiklikleri ile karşılaşmışlardır.
Medeniyetleşmenin kesişme noktasında Balkanlar: Destekçiler ve muhalifler arasında Balkanlarda Yeni Osmanlıcılık

1912'de Osmanlı yönetiminin tamamen çekilmesinden bu yana Balkanlar oldukça problemli, çekişmeli, politik açıdan hassas ve istikrarsız bir bölge olarak görülmektedir. Soğuk Savaş'ın sona ermesinin ardından Balkanlar, özellikle de Batı Balkanlar medeni kimliği için çaba göstermektedir. Türkiye'nin Balkanlar'daki etkisini arttırmasıyla birlikte son on yılda gerilimler daha da artmıştır. Türkiye'nin bu bölgede henüz tamamlanmamış ve devam etmekte olan bir sürecin potansiyel gücü olarak görülmesi Balkan uluslarının kimliği konusundaki tartışmaya ivme kazandırmıştır. Doğunun mu yoksa batının mı bir parçası oldukları konusundaki belirsizlik öteden beri Balkanlar'ın önemli bir meselesidir. Türk diplomasisinin Balkanlar'daki etkinliği pek çok aydının düşüncelerini, kaygılarını ve eleştirilerini açıkça ifade etmesini sağlamıştır. Çok sayıda görüş, makale ve araştırma çeşitli Balkan dillerinde yayımlanmıştır. Bu çalışmaların en önemli ortak unsuru muhalif ve destekçilerin olmasıdır. Osmanlı Devleti ile ilişkilendirilen geçmişşlerine dayanarak bu yeni durum Balkanlı pek çok aydın tarafından 'Yeni Osmanlıcılık' olarak tanımlanmış/ adlandırılmıştır. Bu çalışmanın amacı Türkiye'nin yeni dış politikasına karşı Balkanlı aydınların başlıca yaklaşımlarını, bu süreci neden 'Yeni Osmanlıcılık' olarak adlandırdıklarını ortaya koymaktır. Bir kavram olarak 'Yeni Osmanlıcılık' hala tartışmalı ve tam anlamıyla kabul görmemiş olsa da Balkanların geleceğiyle ilgili fikir mücadelesini hala canlı tutmaktadır. Bu çalışmanın var olan tüm verileri ve gerçekleri yeterince irdelemediğinin ve içermediğinin farkındayım; ancak Bu tez 'Yeni-Osmanlıcılık'ın çağdaş Balkan entellektüelleri tarafından neden bu şekilde ortaya konulduğu ve kavrandığı temel sorusunu ele almaktadır.
Kamu diplomasisi bağlamında Türk dış politikasında diaspora diplomasisi

Bilginin kolay ve hızlı dolaşımı küresel siyasette kamu diplomasisi kavramının popülerliğini artırmıştır. Diplomaside yeni bir uygulama alanı olarak rol üstlenen kamu diplomasisinde 'kalplerin ve akılların fethedilme' düşüncesi dış politikanın öncelikleri arasında yer almaya başlamıştır. Küresel ve bölgesel düzeyde dış politikanın geliştirilmesi noktasında yumuşak gücün bir aracı olarak kullanılan kamu diplomasisinin, politika yapım sürecine etki eden faktör haline dönüştüğü görülmüştür. Kamuoyunun bu süreçte sahip olduğu konum, yeni kamu diplomasisi anlayışı içerisinde diaspora olarak adlandırılan toplulukların giderek önem kazanmasına neden olmuştur. Türkiye'nin sahip olduğu tarihsel ve kültürel mirası, yürütülecek olan kamu diplomasisi stratejilerinde sahip olduğu önemli kaynaklar arasındadır. Sahip olunan tarihsel ve kültürel kaynakların hedef kamuoylarına aktarılmasıyla oluşabilecek iletişim ve diyalog ortamında Türk diasporası, dış politika gündeminde yer almaya başlamıştır.
Balkan politikasında Arnavutluk (1912 Sonrası)

Balkanların anahtar ülkesi olarak adlandırılan Arnavutluk, konumu itibariyleyüzyıllar boyunca Adriyatik kıyılarında hep saldırılara karşı koymuştur. Yunanlılar ile birlikte Balkanların en eski toplumu olan Arnavutluk'un kökenleri M. Ö. 600'lüyıllara dayanmaktadır. Avrupa'nın geçit yolları üstündeki stratejik konumu Arnavutluk'un sırasıyla Romalılar, Alanlar, Vizigotlar, Hunlar, Avarlar, Islavlar, Bulgarlar, Bizanslılar, Sırplar ve Sicilyalı Normanların işgaline uğramasına yol açmıştır. Roma İmparatorluğu'nun 395 yılında ikiye bölünmesi ile Doğu ve Batı İmparatorluklarıarasındaki sınır Arnavutluk bölgesinin tam ortasından geçmişştir. Arnavutluk'ungelişmesi ve stratejik önemi bu şekilde artmıştır. 1517 yılından 1912 yılına kadar Osmanlı İmparatorluğu himayesi altına girenArnavutluk. Balkan ayaklanmasını fırsat bilen aydınların liderliğinde 28 Kasım 1912 yılında bağımsızlığını ilan etmiştir. Sınırları da 10 Temmuz 1913 tarihinde yapılan Londra Konferansı'nda belirlenmiştir. Kasım 1912 tarihini bağımsızlık günü olarak gören Arnavutluk'un talihi 1944 yılına kadar tarihinde olduğu gibi devam etmiştir: yine işgaller, yineboyunduruk altına girmeler. Enver Hoca'nın 1944 yılından 1985 yılına kadar devam edecek olan dönemi ile Arnavutluk silkinecek, mücadele edecek, dostlar kazanacak ve siyasi örgütlere girecektir. Güçsüz ekonomisini güçlendirmek, güvenlik duygusunu geliştirmekdüşüncesi 1944- 1978 yılları arasında Arnavutluk'u sırasıyla Yugoslavya, SovyetlerIVBirliği ve Çin ile dostluklar kurmaya, antlaşmalar yapmaya götürmüştür. 1978 -1985yılları arası ise Arnavutluk'un yalnızları oynadığı bir oyundur. Günümüzde demokratikleşme hareketi ile siyasal yakınlaşmalar içerisine girmek isteyen, ekonomik ve kültürel anlamda gelişmek isteyen, komşu ülkeler ile sorunlarını çözmek isteyen bir Arnavutluk var karşımızda. Yunanistan ile Kuzey Epir, Omania ve Çamerya Arnavutları, Kosova, Makedonya ve Karadağ ile azınlıklar sorunları ile mücadele eden Arnavutluk için bu bölgelerde yaşayan Arnavut nüfusu bir araya getirerek Büyük Arnavutluk projesini hayata geçirmek beyinlerde yatan bir idealdir. Arnavutluk, kendine has yapısı ile Türkiye'de yaşayan Arnavutlar, Yugoslavya'da yaşayan Türkçe konuşan Arnavutlar ve ortak tarihi geçmişşi ile Türkiye'nin dış politikasına olumlu ve olumsuz etkilerde bulunmaktadır. Türkiye için Balkanlarda kilit noktada bulunmaktadır.
Küresel ve bölgesel ilişkiler zemininde Darfur sorunu

Yüzyıllardır iç içe yaşamış ve adeta etnik kimliklerini unutmuş olan Darfur'daki kabileler, ekonomik zorluklar yüzünden ortaya çıkan çıkar çatışmalarını ciddi boyutlara ulaşmadan çözebiliyorlardı. Ancak, son on yıllarda, kaynakların elde edilmesi ve kullanılması taraflar için hayatta kalıp kalmama mücadelesine dönüştü. Çünkü giderek artan nüfus nedeniyle ihtiyaçların da artmasına karşın, kaynakların ekolojik nedenlerle daralması, geçim kaynağı toprak olan bölge insanını kıtlık ve açlık ile karşı karşıya getirdi. Bu da arazi ve su paylaşımı üzerindeki çatışmaların sıklığını ve boyutunu artırmaya başladı. Merkezi hükümetler tarafından da ihmal edilen bölge insanları arasında çıkan problemler, bölgesel ve küresel odakların devreye girmesi ile alevlendi ve 2003 yılı ilkbaharında isyan hareketlerine dönüştü. Sınırlı, yerel boyutlarda başlayan sorun giderek etnik ve siyasal boyutlar da kazandı. Sorunu doğru teşhis edemeyen merkezi hükümet, isyanları silahla bastırmaya çalıştı. Bu arada isyancı grupları destekleyen kabilelere saldıran Cancevid çetelerinin cinayetlerine de göz yumdu. Sonuç tam bir insani felaket durumudur: Topluca öldürülen on binlerce masum insan, köyleri basılıp evleri yakılan, talan edilen, göçe zorlanan milyonlarca sivil, tecavüze maruz kalan kadın ve çocuklar, açlık, hastalık ve sefalet Sudan Hükümeti felaketin boyutunu görmezden gelmeye ve gözlerden kaçırmaya çalışmaktadır. İsyancı gruplar da sorunun çözümüne katkıda bulunmak yerine, durumu istismar etmekte, bölgedeki sivillerin mağduriyetini uluslararası arenada kendilerine siyasal ve parasal destek sağlayan bir kaynak haline getirmektedirler. Küresel güçler için ise bölgedeki insani durum, bölgeye yönelik planların uygulanması için bir araçtır. Dolayısıyla insani durum ne kadar kötü olursa o ölçüde Sudan'a müdahale ve yaptırım meşrulaşacaktır. Darfur Sorunu, yerel nedenlerle ve bölgesel teşviklerle başlamış olsa da, bir krize dönüştürülerek, yaygınlaştırılması ve devamının sağlanması küresel aktörlerin planlarına uygun olarak verdikleri destek ve yönlendirmeler sayesinde olmuştur. Dolayısıyla, sorunun çözümü de küresel ilişkiler zemininde mümkün olabilecektir. Sudan, petrol, doğalgaz ve diğer doğal kaynaklar açısından zengin rezervleriyle ve Afrika kıtasındaki jeostratejik konumu itibariyle küresel güç planlamaları için anahtar bir konumdadır. Bölgeyi ve Afrika'yı kontrol edebilmek için Sudan'ı kontrol etmek gerekir. Bu stratejik konumu ne yazık ki, Irak ve Afganistan halkları için olduğu gibi Sudan halkı için de bir talihsizlik unsuru olmuştur.
Türk dış politikasında iki entelektüel siyaset adamı: İsmail Cem ve Ahmet Davutoğlu

Bu çalışma Dışişleri Bakanlığı yapmış İsmail Cem (1997-2002) ve Ahmet Davutoğlu'nu (2009-2014) karşılaştırmalı ele alarak Soğuk Savaş sonrası Türk Dış Politikası'nı birey-birim seviyesinde analiz etmiştir. Çalışma dış politikanın materyal olmayan alanına, dış politikayı yönlendiren bireylerin dış politikaya yönelik tasavvurları kısmına yönelmektedir. Cem ve Davutoğlu'nun politik sosyalleşme ve kimlik algılarıyla inşa ettikleri dış politika tasavvurlarının, kendi bakanlıkları döneminde Türk dış politikasının kimliği ve öteki algısını etkilediği çalışmanın temel savıdır. Dış politikada materyal olmayan alanı ele alan sosyal inşacılık çalışmanın kuramsal temelini oluşturmuştur. Cem ve Davutoğlu'nun dünya tasavvurlarının ve kimlik algılarının dış politika pratiklerini nasıl ve ne yönde şekillendirdiği ve dış politikada öteki olanı nasıl algıladıkları 'dost', 'rakip', 'düşman' - 'yakın', 'tarafsız/nötr', 'uzak' kavramları aracılığıyla yorumlanmıştır. Sosyal inşacı Alexander Wendt'in İngiliz ekolüne mensup Martin Wight'tan yola çıkarak uluslararası yapının kültürünü açıklamak için ortaya koyduğu üç siyasal kültür -'Hobbesçu', 'Lockecu', 'Kantçı'- kategorileştirmesi, Cem ve Davutoğlu'nun tasavvurlarının uluslararası yapıyla ve bölgesel yapılarla uyumlarını çözümlemek için kullanılmıştır. Cem ve Davutoğlu farklı politik sosyalleşme süreçlerinden geldikleri için dış politikayı tasavvur etme ve öteki olanı kendi tasavvurlarına göre tanımlamada farklılaşmışlardır. Her iki aktörün geleneksel dış politikayı eleştirmeleri, ötekini tanımlarken ortak tarih, kültür ve coğrafya kavramlarına atıfta bulunmaları ve dış politikada bu kavramları kullanmaları, yumuşak güce dayalı aktif dış politikayı tercih etmeleri benzerlikleri arasındadır. Cem ve Davutoğlu'nun dış politika tasavvurları ve eylemleri kendi dönemlerindeki uluslararası yapının kültürüyle uyum içinde olmuştur. Kantçı kültür içinde Avrupa bölgesinde ortak bir 'biz' etrafında bütünleşme amacı Cem ve Davutoğlu'nun kabul ettiği bir süreç olmuştur. Ayrıca Cem ve Davutoğlu Ortadoğu, Kafkaslar ve Balkanlar'da ortak tarih ve kültür unsurları vasıtasıyla yakın ilişkiler kurmayı hedeflemişlerdir. Cem, bu bölgelerle yakın ilişkiler çerçevesinde işbirliği sürecini desteklese de bu bölgelere Lockecu kültür içinde yaklaşmıştır. Davutoğlu ise özellikle Ortadoğu ve Balkanlar'da yakın ilişkiler çerçevesinde Kantçı kültüre dayalı ortak 'biz' etrafında toplanmayı amaçlamış fakat bu amacını pratiğe aktaramamıştır.
İzmir İngiliz Konsolosluğu ve siyasi faaliyetler (1878-1914) İngiliz Konsolosluk raporlarından

Bu tez, tarih disiplini içerisinde, Yakınçağ araştırmaları çerçevesinde yer alan bir çalışmadır. Yakınçağ bağlamında siyasi, iktisadi ve sosyal alanların kesiştiği noktada; on altıncı yüzyıl itibariyle gelişme gösteren Osmanlı-İngiliz ilişkilerinin, yeni bir ivme ve boyut kazandığı on dokuzuncu yüzyılda doruk noktasına ulaşmasının ardından, aynı yüzyılın sonlarında gerilemeye başlamasının, Batı Anadolu'daki yansımalarının İzmir İngiliz Konsolosluğu çerçevesinde incelenmesidir. Osmanlı-İngiliz ilişkilerinde önemli bir dönüm noktası kabul edilen Berlin Antlaşmasının imzalandığı 1878 ile Birinci Dünya Savaşının başladığı 1914 yılları, araştırmanın odak noktasıdır. Dönüşümün tam anlamıyla kavranabilmesi için on altıncı yüzyılda başlayan süreçle Konsolosluğun kuruluş ve yapılanması ayrıntısıyla tanımlanmaktadır. Tezin yaklaşımı siyasi tarih çerçevesinde belirlenmiştir. On dokuzuncu yüzyılda, İngiliz Konsolosluk hizmetlerinde iki farklı konsolos temsilciliği mevcut idi. Avrupa ve Amerika'daki konsolos temsilcilikleri devletler arası karşılıklı tanınma temeline dayanmaktaydı. Konsolosun işlevi; ticareti korumak ve geliştirmek, ticaret hukukunu uygulamak, yabancı ülkedeki uyruklarının başkanlığını yapmak ve genel olarak devletini temsil etmekti. Buna karşılık, Levant ve Uzak Doğu hizmetlerinde konsolosun rolü; Batılı ve yerel devlet arasındaki eşitsizliğe dayanan, öncelikli olarak siyasi ve hükmedici nitelikte idi. 1825 yılında Kumpanya lağvedildikten sonra İngiliz Hükümeti, konsolos temsilciliği sistemini devraldı. Konsoloslar, ayrıcalıklı konumlarıyla, ticari olmaktan ziyade siyasi rolleri olan temsilciler oldular. Osmanlı merkez otoritesinin zayıflamasıyla, yerel otoritelerle yapılan pazarlıkların siyasi rolü daha önemli hale geldi. Böylece, Levant hizmetlerindeki konsoloslar, İngiltere'nin Osmanlı İmparatorluğunda çok güçlü olan yerel ajanları haline geldiler. Bu gelişmelerle iktisadi, ticari yönleri ağır basan İzmir Konsolosluğunda, bu dönemde siyasi faaliyetler öne çıktı.
Uluslararası sistemde hükümet-dışı örgütlenmelerin etkinliği

Küreselleşme ile birlikte modern devlet algısının değişim göstermesi, sınırların kalkması, teknolojinin ilerlemesi ve çatışma bölgelerinde yaşanan sorunların dünya küresel barışını tehdit etmesi gibi gelişmeler karşısında dünya düzeni yeniden yapılanma sürecine girmiştir. Yeniden yapılanma sürecinde devletin küçülmeye gitmesi, ekonomik ve sosyal alandan kendisini çekmesi toplumsal alanda bir boşluk oluşturmuştur. Küresel yönetişim, uluslararası kamuoyu, uluslararası sivil toplum, katılımcı demokrasi ve serbest piyasa ekonomisi gibi kavramların önem kazanması uluslararası sistemi dönüştürmüştür. Küreselleşmenin getirdiği yenilikler ve değişen yeni uluslararası sistem yeni uluslararası aktörlerin varlığını zorunlu kılmıştır. Bu aktörlerden birisi olan hükümet-dışı örgütlenmeler, uluslararası sivil toplum içerisinde yer almaktadır. Herhangi bir devlet ile doğrudan ya da dolaylı olarak bağlantısı bulunmayan bu örgütlenmeler sahip oldukları kamuoyu desteği sayesinde karar alma mekanizmalarını etkileyebilmektedir. Neo-liberal politikaların benimsenmesi ve küreselleşme sonrası gelişmelerle birlikte aktörler arası ilişkiler karşılıklı bağımlılık gösteren bir şekil almıştır. Özellikle dış politika karar alma sürecinde bir baskı mekanizması olarak çalışan uluslararası toplumun desteğini almak önem kazanmıştır. Uluslararası kamuoyunun desteğini alarak gerçekleştirdiği çalışmalar dikkate alındığında HDÖ'lerin yeni uluslararası sistemde etkin aktör olma konumları giderek önem kazanmaktadır. Bu çalışmada, öncelikle HDÖ kavramı ve HDÖ'lerin tarihsel süreç içerisindeki gelişimleri ifade edilmiş ve ardından HDÖ'lerin amaç ve faaliyetleri ile HDÖ'lere yönelik hukuksal düzenlemeler incelenmiştir. Uluslararası Af Örgütü, Greenpeace, İnsan Hakları İzleme Örgütü örnekleri üzerinden HDÖ'lerin etkinlikleri somut olarak verilmeye çalışılmıştır. Uluslararası toplumun gelişimi açısından avantajlara ve dezavantajlara sahip olan HDÖ'ler kimi zaman belli devletlerin sözcülüğünü yapmış oldukları gerekçesiyle eleştirilse de, uluslararası küresel sorunlar karşısında uluslararası kamuoyu desteğini alarak uluslararası toplumun gelişimi adına başarılı çalışmalar gerçekleştirmektedir.