turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Nasİruddin Et-Tusİ'nin Ahlak-ı Nasırİ adlı eserinde siyaset felsefesi

Bu çalışma 13. asrın önemli İslam düşünürlerinden Nasiruddin Tusi'nin siyaset görüşünü incelemeyi amaçlamaktadır. Bunu yaparken onun Ahlak- Nasıri, Evsafu'l-Eşraf, İmamet Risalesi adlı eserleri temel alınmıştır. Ahlak felsefesi, İslam düşünürlerinin ilgilendiği ve çokça eser verdiği bir alandır. Tercüme hareketinden sonra bu alanda birçok özgün eser verilmiştir. Tusi de bu alanda eser veren önemli düşünürlerdendir. Onu bu alanda önemli kılan özellik ise ferdi ahlak ve ev idaresine siyaseti de ekleyerek üçlü bir ahlak eseri prototipi oluşturmasıdır. Eserini oluştururken genel hatlarıyla ferdi ahlakta İbn Miskeveyh'ten, ev idaresinde İbn Sina'dan ve devlet yönetiminde ise Farabi'den yararlanmıştır. Tusi, ahlak alanında özgün bir filozof olmuş ve kendinden sonra gelen Kınalıade Ali ve Celaleddin Devvani gibi filozofları da etkilemiştir. Tusi, devlet ve devlet başkanına ilişkin görüşlerinde genel hatlarıyla Farabi'den etkilenmiş olsa da felsefi devlet başkanının Şia'nın imamıyla olan benzerliği dikkat çekicidir. Onun devlet başkanı için belirlediği fıtri ve kazanılmış özellikler, imamın vasıflarıyla benzerlik arz etmekte ve imam görüşüne zemin teşkil etmektedir.
Felsefe, din ve ahlak ilişkisinin erdem kavramı çerçevesinde analizi

Din ve ahlak ilişkisi geçmişşten günümüze, daimi olarak tartışılan ve farklı farklı görüşler ortaya konulan bir konudur. Bu sebepledir ki sözünü ettiğimiz geniş kapsamlı konuyu erdem kavramı çerçevesine alarak inceledik. Zira erdem kavramı ahlaki sistemlerde bazen araç bazen amaç olarak belirlenen önemli bir kavram olarak görülmüştür. Çalışmamızı erdem kavramı çerçevesine alarak şunu amaçladık: Din ahlak ilişkisinde ahlakın kaynağı akıl yani felsefi düşünce olduğunda nasıl bir ahlaki sistem ortaya çıkar ve ahlak din ile ilişkilendirildiğinde nasıl bir ahlaki sistem ortaya çıkar. Tarih boyunca oluşturulan erdem anlayışları üzerinden ahlaki sistem incelemesi yaptık. Birinci bölümde felsefi düşünce temelli ahlak sistemi oluşturan Sokrates, Platon, Aristoteles ve MacIntyre'ın erdem anlayışlarını açıkladık. İkinci bölümde din-ahlak ilişkisine dair oluşturulan düşünceleri sıraladık ve Farabi, Gazali ve Thomas Aquinas'ın din ile ilişkilendirilmiş erdem anlayışlarını ortaya koyduk. Sonuç bölümünde ise din ile ilişkilendirilmiş ve ilişkilendirilmemiş ahlaki sistemlerin değerlendirmesine yer verdik.
Philosophy of mind in Descartes

oz DESCARTES'IN ZİHİN ÜZERİNE FELSEFESİ Yeğin, Arzu Yüksek Lisans, Felsefe Bölümü Tez Yöneticisi: Y. Doç. Dr. David Grünberg Ocak 2001, 124 sayfa Bu çalışma Descartes'ın zihin üzerine yapmış olduğu felsefenin tarihsel bir çerçeve içinde analiz edilmesidir. Descartes şüphe yöntemiyle eleştirilmeden kabullenilmiş fikirleri sarsmaktadır. Daha sonra, 'düşünüyorum, o halde varım' önermesine en kesin doğru olarak ulaşır. Ancak kişinin kendi zihinsel durumunun bilgisine ulaşması dış dünyanın, kendi bedeninin, başkalarının bedenlerinin ve zihinlerinin varlığı sorununa yol açmıştır. Bu tür problemler tez içinde incelenmeye çalışılmıştır. Ayrıca, 'düşünüyorum, o halde varım' önermesiyle ilgili yeni yorumlar da tezde bulunmaktadır. İçebakış / tümdengelim biçimi argümanlarla 'düşünüyorum, o halde varım' önermesine ulaşıldığı tartışılmıştır. Genel olarak, tez 'insan düşünen bir hayvandır' şeklindeki eleştirilmeden kabullenilmiş bir fikri incelemektedir. Sonuç olarak, doğuştan gelen bilgiler, düşünmek, içebakış ve konuşma yetenekleri yalnızca insana aittir. Böylece Descartes insanın değerini Kopernik devriminden sonra da korumaktadır.
Les fondements méthodologiques et métaphysiques du concept de démocratie chez Spinoza

Bu doktora tezinin konusu, Spinoza'nın politik düşüncesinin ve demokrasi kavramının onun felsefi sisteminin bütünüyle, metodolojisi, metafiziği ve ontolojisiyle ilişkisidir. Amacı, Spinoza'nın demokrasi savunusunun natüralist ve içkinlikçi felsefi sisteminin zorunlu politik sonucu olduğunu, Spinozacı demokrasinin klasik bir yönetim biçimi değil, sınırsız ve kapsayıcı bir ontolojik-politik hareket olduğunu göstermektir. Bu amaç doğrultusunda çalışmamız şu soruları cevaplamaya çalışmıştır: Spinoza nasıl bir felsefi yönteme sahiptir? Metafizik ve politik eserleri arasındaki yöntemsel sürekliliğin niteliği nedir? Özellikle hangi metafizik-ontolojik öncülleri, demokrasiyi savunmasını zorunlu kılmıştır? Bunları cevaplamak için, 1. Bölümde Spinoza'nın yöntemi, 2. Bölümde tüm şeylerin varlığının ve bilgisinin kökeni olarak Tanrı/Doğa kavrayışı ve politik çıkarımlarını dayandırdığı insan doğası kavramı incelenmiştir. 3. Bölüm ise bütünüyle Spinoza'nın politik düşüncesine ve demokrasi kavramına ayrılmıştır. Çalışma ayrıca, 2. Bölümün konularından biri olan töz ile sıfatları arasındaki özdeşlik üzerine literatürdeki önemli yorumların detaylı bir değerlendirmesini sunan Ek kısmına sahiptir.
Schopenhauer'in etik görüşünde insan sorunu

Bu çalışmada, Schopenhauer'in etik görüşünde insan-kişi kavramlarının ayrımlarının belirlenmesi amaçlanmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde ilkin Schopenhauer'in 'Tasarım Olarak Dünya' görüşünün ne anlam geldiği ele alınmaktadır. İkinci olarak ise onun 'tasarım' kavramını aydınlatabilmek için Kantçı epistemolojide tasarım kavramının yerine değinilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde ise Schopenhauer'in 'İsteme Olarak Dünya' görüşü ve isteme kavramının düşünce tarihindeki yerine değinilmiştir. Bunun yanında istemenin kendini hangi nesneleşme basamaklarıyla ortaya koyduğu da ele alınmıştır. Son olarak da Schopenhauer'in beden anlayışının tarihsel kökenleri araştırılmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünde ise Schopenhauer'in üç insan tipi açıklanmaya çalışılmıştır. Bu insan tiplerini açıklayarak etik kişinin doğru eylemi gerçekleştirmek için kişiliğini nasıl yok ettiğine dikkat çekilmiştir. Sonuç bölümünde bu insan tiplerinin etik açıdan bir değerlendirilmesi yapılmaya çalışılmıştır. Bu değerlendirme Schopenhauer'in insan görüşünün bazı bakımlardan Aydınlanma felsefesinden esinlendiğini göstermektedir. Ayrıca Schopenhauer'in etik görüşünün dayandığı insan anlayışının bir eleştirisi de bu bölümde ortaya konmaktadır
İbn Sina ile Kierkegaard'ın ölüm anlayışının karşılaştırması

Bu çalışmada, İlk Çağ'dan Modern Çağ'a kadar dönemsel olarak ölüm kavramı ele alınmıştır. Bu çerçevede çalışmamız, bir giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, genel olarak ölüm kavramının felsefeye konu olması bakımında ele alınarak felsefi bir bakış açısıyla işlenmiştir. Aynı bölümde ölüm kavramının felsefi düşünce bağlamında kronolojik olarak İlk Çağ materyalist ve idealist filozoflarının ölüm kavramına yönelik değerlendirmeleri ana hatlarıyla işlenmiştir. Daha sonra Orta Çağ felsefesinde mistik bir çerçevede ele alınan ölüm algısına, Aydınlanma ve Varoluş felsefesinde ölüm kavramına yönelik araştırmaları, epistemolojik bir tahlilde bulunulmuştur. Birinci bölümde, İslam düşüncesinde ölüm algısı ele alınmış ve İslam filozoflarının ölüm kavramına yükledikleri anlamlar tartışılmıştır. Kelam ve Tasavvufçuların ölüm anlayışları işlenmiştir. Bölümün sonunda ise filozofumuz İbn Sina'nın ruh, beden ve nefis mefhumları bağlamında ölüm kavramı üzerinde durulmuşturİkinci bölümde teist varoluşçu filozof Kierkegaard'ın hayatı ve varoluş felsefesinde ölüm algısı ele alınmıştır. Üçüncü Bölümde çalışmanın ana iskeletini oluşturan İbn Sina ile Kierkegaard'ın ölüm algısı ve kavramına yönelik düşüncelerini, varoluşçuluk ve tanrısal bağlam üzerinde mukayeseli bir metodolojiyle ele alınarak tartışılmıştır.
Mantıkta diyalektik

Yunanca konuşma sanatı ifadesinden türemiş olan diyalektik kavramı pek çok anlama iyedir. Söz gelimi Plato'nun diyalektiği toplama ve bölme yöntemidir. Pek çok filozofun türlü diyalektik anlayışları bulunmaktadır. Biz Aristo'yla ilgilendik. Aristo klasik mantığın kurucusudur. Bu bağlamda onun diyalektik betimi önemli bir yere iyedir. Aristo diyalektik yöntemini Topikler'de sunmuştur. Topikler'in amacı herhangi bir sorun karşısında genel olarak kabul edilmiş kanılardan hareketle kanıtlamada bulunabilmemizi ve bunu yaparken de çelişkiye düşmememizi sağlayacak bir yöntem keşfetmektir. Tezimizde, özellikle Topikler düzleminde, Aristo'nun ve onun takipçileri olan İslam Filozofları'nın diyalektik anlayışlarını inceledik. Bu noktadan hareketle diyalektiği farklı anlamanın yollarını araştırdık. Tezimiz giriş, üç bölüm ve bir de sonuç kesimlerinden oluşmuştur. Girişte diyalektik düşünceyi ve diyalektik okulları ele aldık. İlk bölümde Topikler'in ve yerin ne anlama geldiğini sorguladık. İkinci bölümde mantıksal yüklemleri ele aldık. Üçüncü bölümde diyalektiğe yoğunlaştık. Bu bölümde özellikle diyalektik düşünce hakkındaki geleneksel düşünceyi eleştirdik ve diyalektiğe yeni anlamlar yüklemeye çalıştık. Ulaştığımız sonuca göre diyalektik, felsefi düşüncenin güçlenmesine katkı sağlamaktadır ve insan varlığının her zaman yolda olduğunu hatırlatmaktadır.
Mevlana'nın Mesnevi'sinde ahlak felsefesi

Mevlana, 13. asırda yaşamış olan büyük bir düşünürümüzdür. Mesnevi isimli eseriyle, döneminde meydana gelen Moğol istilalarına karşı halka ümit aşılayan Mevlana, diğer taraftan Mu'tezili ve Cebri düşüncelere karşı da mücadele etmiştir. Mesnevi'ye bir bütün olarak baktığımızda, onun aslında güzel ahlakı anlattığını görürüz. Bu bakımdan Mesnevi, Ahlak Felsefesi açısından son derece önemli bir eserdir. Mevlana bu eserinde, Ahlak Felsefesinin hem teorik hem de pratik birçok problemlerine temas etmiştir. Biz de bu çalışmamızda Mesnevi'de geçen bazı Ahlak Felsefesi problemleri üzerinde durmaya çalışacağız.
Confucianism and alternative theory of rights

Bu tezde mevcut haklar teorisinin eleştirel analizi yapılarak Konfüçyanizm perspektifinde alternatif bir haklar teorisi geliştirilmeye çalışılmıştır. Öncelikle mevcut haklar teorisi iki modele ayrılarak haklar teorisindeki dikotomik sorun gündeme getirilmiştir. Bu cereçevede bireyci model bireyin çıkarları üzerinden hakları meşrulaştırırken, cemaatçi model ise daha çok toplumsal argümanlar kullanmıştır. Haklar teorisindeki kavramsal sorunlar tam da bu dikotomik ilişkilerden kaynaklanmaktadır. Tez boyunca bu sorun hem yardımcıl teoriler hem de alternatif teori kullanılarak analiz edilmiştir. Haklar teorisindeki bireyci ve cemaatçi eğilimlerin belirgin olarak ortaya çıktığı iki teori yardımcı teoriler olarak seçilmiştir. Bireyciliği vurgulayan argümanlarıyla faydacılık ve cemaatçi argümanlarıyla erdem ahlakı Konfüçyanizm perspektifinde geliştirilecek olan alternatif haklar teorisine kavramsal geçişi kolaylaştirici bir rol oynamıştır. Böylece bir yandan haklar teorisindeki kavramsal sorunlar daha spesifik olarak incelenmiş, diğer yandan da yardımcı teoriler alternatif haklar teorisinin kavramsal temelini oluşturmuştur. Haklar teorisindeki mevcut dikotomik sorunu aşabilme potansiyeline sahip olduğu için Konfüçyanizm alternatif haklar teorisi olarak seçildi. Bu tezde Konfüçyanizm'in alternatif üretmenin dışında onu aşan özgün bir kavramsallaştırmada bulunabileceğini anlamak önem arz etmektedir. Çünkü ancak böyle bir özgün kavramsallaştırma alternatif bir haklar teorisi oluşturabilir. Konfüçyanizm hem bireyci hem de cemaatçi kavramları ile haklar teorisine eleştirel bir bakış açısı getirirken, diğer yandan da harmoni, ulvi erdem, ilişki merkezli birey gibi kavramsallaştırmalarla haklar alanında alternatif bir teori ortaya koyabilme gücüne sahiptir.
Michel Foucault: Bilgi ve iktidar ilişkileri ekseninde modern bilim eleştirisi

Yirminci yüzyılda bilgi ve iktidar arası ilişkiler denildiğinde akla gelen ilk düşünürlerden olan Michel Foucault, diğer birçok alanda olduğu gibi epistemolojik alanda da derin izler bırakan bir düşünür olmuştur. Öyle ki, doğrudan Fransız epistemoloji geleneği içerisinde yetişen düşünür, daha sonra bu gelenekten edindiği izlenimlerin de üzerine çıkarak, modern bilimin eleştirilmesi noktasında en önemli uğrak noktalarından birisi haline gelmiştir. Bilimsel bir sorgulamada bilgi ve iktidarın birbirine eklemlenmiş olduğu tezinden hareketle, Aydınlanma sonrası devam eden modern bilim faaliyetlerinin ve bu faaliyetlerde benimsenen ilkelerin sürekli eleştirildiği Foucault epistemolojisinde, çoğulculuk ve yerelliğin ana bilimsel ilkeler olarak belirlendiği görülür. Bu nedenle, modern bilimin, aklın öncülüğünde öngördüğü evrensellik, nesnellik, nedensellik, tek ve mutlak bir bilim ideali ve bilimin tarihsel bir süreklilik tezi etrafından sürekli ilerlemesi gibi temel tezler reddedilir. Özellikle modern bilimin belirlediği bu ilkeler paralelinde doğrudan insan bilimlerinin mevcut durumunun değerlendirildiği Foucault felsefesinde, benzer bir biçimde, doğa bilimsel yöntemin olgusal alanı açıklamakta yaşadığı çağdaş problem alanlarına ait açıklamalara da ulaşmak mümkündür. Foucault'nun bilim felsefesi açısından modern bilime getirdiği eleştiriler doğrultusunda, çağdaş epistemolojik tartışmalarda edindiği konumun sorunsallaştırıldığı bu çalışma, üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde bilgi ve iktidar ilişkilerinin, Foucault'nun düşünsel süreci içerisinde nasıl şekillendirildiği ve bu şekillendirmede hangi kavramların ön plana çıkarıldığı aktarılmıştır. İkinci bölümde bilgi ve iktidar ilişkileri ekseninde modern bilimin temel kabul ve ilkelerine karşı düşünürün getirdiği eleştiriler ele alınmıştır. Son bölümde ise Foucault'nun modern bilimi eleştirmesine yol açan kendi bilgi, bilim ve bilim tarihi anlayışından hareketle, sosyal bilim ve doğa bilimleri açsısından nasıl bir öneme sahip olduğu, mevcut anlayışlar ve Foucault ile benzeşen bilim felsefecileri üzerinden değerlendirilmeye çalışılmıştır.
Samuel Clarke'ın metafiziği

Bu çalışmada Samuel Clarke'ın metafiziğinin temel konuları arasında yer alan Tanrı anlayışını, Tanrı ile evren arasında nasıl bir ilişki tasavvur ettiğini ve ruha dair görüşlerini ortaya koymayı ve değerlendirmeyi amaçladık. Çalışmamız, giriş ve dört bölümden oluşmaktadır. Tezimizin giriş bölümünde Clarke'ın hayatı ve genel felsefesini açıkladık. Birinci bölümde; Clarke'ın Tanrı'nın varlığını nasıl delillendirdiğini ve genel olarak Tanrı hakkındaki ana fikirlerini ortaya koyduk. Ayrıca, Clarke'ın yapmış olduğu temellendirmelerde haklı olup olmadığını değerlendirmeye çalıştık. İkinci bölümde; Clarke'ın Tanrı'ya hangi sıfatları yüklediğini ve bu sıfatları Tanrı'ya hangi açıdan yüklediğini tespit etmeye ve Clarke'ın Tanrı'ya bu sıfatları yüklerken temel dayanak noktasının ne olduğunu belirlemeye çalıştık. Üçüncü bölümde; Clarke'ın Tanrı ile evren arasında nasıl bir ilişki gördüğünü Leibniz-Clarke yazışmaları üzerinden ortaya koymaya çalıştık. Dördüncü bölümde ise genel olarak ruh meselesini ele aldık. Bu meseleyi de Clarke'ın yazışmaları üzerinden değerlendirip, bu yazışmalardaki savunmaların sağlamlığını değerlendirmeye çalıştık. Clarke, Tanrı'nın varlığını a priori olarak ispat etmeye çalışmıştır. Tanrı'nın sıfatlarına ilişkin fikirlerini genel olarak rasyonel bir zeminde ele almış ve bu konudaki görüşlerini sağlam bir şekilde ortaya koymaya çalışmıştır. Tanrı ile evren arasındaki ilişkiyi açıklamak için Newton fiziğine başvurmuş, bu fizik anlayışını temel alarak sahip olduğu görüşlerini savunmuştur. Ruhun gayri maddiliği ve ölümsüzlüğü konusundaki argümanlarını ise genel olarak materyalist filozoflara karşı ileri sürmüş ve bu argümanlarını güçlü bir şekilde savunmuştur. Tezimizin bu konuda yapılmış ilk çalışma olması hasebiyle, çeşitli eksiklikleri bulunsa da bundan sonra Clarke hakkında yapılması muhtemel çalışmalara bir perspektif sağlamasını umuyoruz.
İktidar ve internet: Dijital denetim ve gözetim mekanizmalarına siberetik yaklaşım

Bu çalışmada günümüzün en önemli meselelerinden biri olan teknoloji olgusunun bir parçası olan İnternet yoluyla ortaya çıkan etik sorunlar ve özellikle bir etik sorun olarak dijital gözetim olgusu ele alınmaya çalışılmıştır. 20. yüzyıl bilimsel ve teknolojik gelişmenin çok süratli yaşandığı bir yüzyıl olmuştur. Özellikle 90'lı yılların başından itibaren gündeme gelen 'worldwide web' olgusu, salt teknik/teknolojik bir atılım olmasının çok ötesinde, (bilhassa 'web 2.0' kavramı ile imlenen bir olgu olarak farklı düzey ve düzlemlerde gelişmelere, değişim/dönüşümlere yol açmıştır. Dolayısıyla İnternet ve diğer dijital bağlamda ortaya çıkan gelişmeler, olanaklar, değişimler ve sorunlar salt bilgisayar/yazılım mühendislerinin ilgi alanını aşan bir niteliğe bürünerek, iletişim bilimcilerin, sosyologların, iş insanlarının, reklamcıların ve felsefecilerin de ilgisini çeken ve disiplinler arası çalışmalara kapı aralayan bir araştırma alanı haline gelmiştir. Çeşitli kaynaklarda kavrama yönelik belirsizlikler olsa da ya da aynı çalışma sahası için kimi başka adlandırmalar kullanılsa da bu bağlamda ortaya çıkan etik sorunlar siberetik olarak kavramlaştırılan bir uygulamalı etik sahası yaratmıştır. İki bölümden oluşan bu çalışmanın ilk bölümünde, teknoloji felsefesi ve kitle iletişim araçlarının ideolojik yapısı üzerine düşünen filozof ve araştırmacıların görüşleri ile Jeremy Bentham'ın panoptikon kavramı ve Michel Foucault'nun bu kavram dolayımında geliştirdiği iktidar kuramı ve disiplin toplumu çerçevesinden yola çıkarak, gözetim kavramı ele alınmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde ise enformasyon felsefesi ve enformasyon etiği ile bu etiğin bir alt disiplini olan siberetiğin tarihsel temelleri, İnternet dolayımında ortaya çıkan 'dijital hak' kavramı ve bu olguların gelişimleriyle beraber dijital çağda gözetim kavramın geçirdiği değişim ve dönüşümler ile bir etik sorun olarak dijital gözetim olgusunun irdelenmesine gayret gösterilmiştir. Sonuç bölümünde ise günümüzde dijital gözetim olgusunun teknoloji-iktidar bütünleşmesini sağlayan başlıca unsur olduğu vurgulanarak, dijital gözetimin bir etik sorun olmakla beraber, bunu aşan bir ekonomi-politik sorun olduğu vargısı üzerinde durulmuş ve bu soruna karşı etik ve insan hakları odağında bir mücadelenin imkanlarını değerlendirebilmek için çaba sarf edilmiştir.
İş Mecmuası ve fihristi

Tezimiz, Türk düşüncesinin gelişmesi ve ilerlemesi için büyük katkılarda bulunan İş Mecmuası'nın özellikleri ve dayandığı temel felsefenin incelenmesi ile derginin makale fihristini hazırlamayı gaye edinmektedir. Bu açıdan hem teknik, hem de analitik bir çalışma olup bir giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Tezin giriş kısmında, genel ve özel bibliyografyalar ile tezin hazırlanmasında takip edilen yöntem ele alınmıştır. Birinci bölümünde derginin adının konulmasına sebep olan temel kavram olarak 'iş felsefesi' tartışılmış, bunun yanı sıra derginin özellikleri, yayımlanışı, yayımlandığı dönem ve özellikleri, içeriği, gayesi ve yayımlanan yazılar incelemeye tabi tutulmuş, ayrıca iş kavramı ve İş Mecmuası'nın felsefeyle ilişkisi incelenmiştir. Daha sonra derginin sahibi ve en önemli yazarı Z. F. Fındıkoğlu'nun hayatı ve eserleri hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde, İş Mecmuası'nda yayımlanan yazıların tamamının, cilt, yıl, sayı ve yazar isimleri esas alınarak fihristi verilmiştir. Tezin üçüncü bölümünde ise, İş Mecmuası'nda makale, not, değerlendirme ve haber niteliğinde yazıları yayımlanan yazarlar hakkında kısa bilgiler verilmeye çalışılmıştır. Tezin sonuç kısmında, yaklaşık kırk yıl süreyle yayınlanan dergide, iş kavramının ana felsefe olarak benimsendiği, son derece önemli makaleler bulunduğu, yayımlandığı dönemin önde gelen yazar ve düşünürlerinin yazılarının yer aldığı, bu yüzden Türkiye'de felsefe, iktisat, sosyoloji ve psikoloji gibi alanların tarihi açısından vazgeçilmez bir kaynak olduğu kanaatine varılmıştır.
Nietzsche, Heidegger ve Foucault'da akıldışı

'İnsanın ne olduğu' ve 'gelecekte ne olacağı', bunlar özellikle felsefenin düşünebileceğisorular. Bu çalışma kuşkusuz bunlara cevap verebilme gücünden uzak. Ancak bu türdensoruların tartışıldığı bir zamanın gereksinimlerinde, buradaki soruşturma, insanın akıl ileakıldışı görünümlerine odaklanmaya çalışmaktadır. Öyleyse burada insanın ne 'şu anda ne olduğu' ne de 'gelecekte ne olacağı' sorularına bir cevap aranmış, ama bu türdensorulara bir hazırlık olması maksadıyla duyum, duygu, istenç, düşünce gibi insanyetilerinin ne oldukları ve birbirleriyle ne türden ilişkiler içerisinde oldukları Nietzsche, Heidegger ve Foucault bağlamında ele alınarak soruşturulmaya çalışılmıştır. Bu çalışmada özellikle akıldışına odaklanılmasına rağmen aklın belli bir görünümünüelde edebilmek için 'Giriş' kısmında Descartes'tan başlayarak Hegel'e varana dek belli başlı düşünürlerin düşünceleri ele alınmış, ondan sonra da akıldışına dair en açık ifadeleribulabileceğimizi düşündüğümüz düşünürler üzerinde durulmuştur. Nietzsche aklın yetersizliğini, onun ortaya çıktığını ve her şey gibi onun da bir oluşsürecinin olduğunu ifade etmiş, Heidegger aklı 'özlü düşünme' ile başka bir boyutataşımış, Foucault ise delilik ile onun iktidarını sorgulamıştır. Böylece bu düşünürleraracılığıyla aklın, akıldışıyla ilişkisinde dünyaya ve özellikle insana belli bir sınır çizipçizemeyeceği 'nedensellik' ile birlikte tartışılarak bir sonuca varılmaya çalışılmıştır. Öyleyse diyebiliriz ki bu çalışmada her ne kadar akıldışına odaklanılmışsa da bu ancakakılla olan ilişkisi göz önüne alınarak yapılmıştır. Böylece aklın burada akıl dışı diye ifade edilen duyum, duygu, istenç, delilik, 'özlü düşünme' gibi insana ait görünümlerdenbağımsız olmadığı, hatta en derin temelleri itibariyle bunlarla ilişkili olduğu gösterilmeye çalışılmış ve sonuç olarak aklın ne onları baştan başa kuşatabildiği ne de onlarsız 'var'olabildiği ortaya konulmaya gayret edilmiştir. Bu durumda mutlak bir akıl tasarımı söz konusu olamayacağı gibi dünyanın ve insanın sınırlarının da akılla çizilemeyeceğitemellendirilmeye çalışılmıştır.
Osmanlı eğitiminde Enderun örneği

Bu çalışmada öncelikle Osmanlı Devleti'nde örgün eğitim sisteminde bulunan bazı kurumlar tek tek incelenmiş, kurumlar ile alakalı kısa ve öz bir şekilde bilgi verilmiştir. İlk olarak Osmanlı Devleti'nin ana yapısını ifade eden saray içinde bulunan eğitim kurumlarından bahsedilmiştir; Bunlardan birincisi, ileride padişah olacak şehzadelere eğitim verildiği şehzadegan mektebidir. İkincisi saray işlerini yürütecek ve ileriki zamanlarda devlet adamı olacak kişileri yetiştiren iç oğlan ocağıdır. İç oğlanları İslam kültürünü görerek ve yaşayarak öğrenmeleri amacıyla Müslüman ailelerin yanına verilirdi. Sonra hazırlık sarayları olan Edirne, Galatasaray, İbrahim Paşa saraylarında ön eğitimlerini alırlar daha sonra ise asıl eğitimlerini Enderun mektebinde tamamlamaktadırlar. Üçüncüsü ise kısmen de olsa Enderun mektebinin bayan izdüşümü olarak öngörülen, bayanlara eğitim verilen yer haremdir. Bir diğer bakımdan ise padişahın ailesinin yaşadığı bölümü ifade etmektedir. Bir sonraki bölümde ise Osmanlıda halka hitap eden eğitim kurumlarından da bahsedilmiştir. Bunlardan birincisi 4 yaş 4 ay 4 günlük iken çocukların başladığı ilkokula karşılık gelen Sıbyan mektepleridir. İkincisi Osmanlı devletinin temelini ifade eden medreselerdir. Medrese ilkokuldan sonra yüksek eğitim olarak adlandırılan belirli bölümlere ve kademelere göre ayrılmış eğitim kurumudur. Genel itibariyle bölümümüz ve alanımız gereği bu kurumların tamamını din eğitim açısından değerlendirmiş bulunmaktayız. Özellikle seçtiğimiz konu gereği aktarmak istediğimiz Osmanlı eğitim sisteminde bir örnek olan Enderun mektebinin genel eğitim durumunu anlatmanın yanı sıra din eğitimi açısından nasıl bir yol izlendiğini ortaya koymaktır.
Observational cinema and embodied vision

Bu çalışmanın amacı, bedensellik mefhumunu Merleau-Ponty'nin fenomenoloji felsefesi ve bunun gözlem sinemasıyla ilişkisi bakımından tartışmaktır. Bu amaçla, bu tez algı olarak görmenin bedensel doğası ve bunun, beden ve akıl, özne ve nesne ayrımlarına dayanan ya da onların karşılıklı ilişkisini kabul eden epistemoloji anlayışlarıyla ilişkisi üzerinde durur. Buna göre, bedensel deneyime getirilecek fenomenolojik bir yaklaşım, düşünce ve duyusal deneyim, ben ve diğeri ayrımına gitmeden bilginin kurulması için temel oluşturur. Böylece, sinema imajlarla düşünmenin ve bilgi üretmenin bir aracı olarak düşünüldüğünde, fenomenolojik yaklaşımlar bizi film yapmayı, izlemeyi ve genel olarak film deneyimini diğer bedenlerin imajları ve kendi bedenimiz arasında karşılıklı ilişkiyi hesaba katarak düşünmeye iter. Çünkü, mesele şudur ki, dil ve beden, bedenin Dünya'da olmaklığı olarak deneyimde birbirlerini içerirler ve beden dilin yuvası olarak dili öncelemesiyle onun hem kurucu öğesi hem de kurulu yapısıdır.