turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Ekoloöjik Sabotaj

Ekolojik sabotaj'ın altında yatan amacı anlamak için, ilk önce. çevre sorunsalının ne olduğunu ve bununla bağlantılı olarak da onu ortaya çıkaran tarihsel süreci bilmek gerekmektedir. Çünkü ekotajı uygulayan bireyler ya da gruplar eylemlerinin meşru müdafaa olduğu yönünde bir iddiada bulunmaktadır. Ekosabotörler çevresel bozulmanın sebebini;tarihsel süreç içerisinde doğup gelişen kapitalist sisteme ve sanayileşmeye, yani olumsuz etkilerine bağlamaktadır. Zaten çevreci hareket içerisindeki radikal çevrecilerin eleştirdikleri nokta da budur. Çevre sorunsalının ortaya çıktığı sürece getirilen bu eleştiri sorunsalın algılanması ile ona çözüm bulma çabalarını beraberinde getirmiştir. Bu algılama, somut çevre sorunlarının dünya gündeminde sıkça görülmesi, bu bağlamda bilimsel çalışmaların ilgisinin bu yöne kayması ve çevreci hareketin politik gündeme yerleşmesi ile oluşmuştur. Ekotaj, doğayı koruma amacını esas alarak doğaya zarar veren veya vermesi muhtemel olan eylem ve/veya işlemleri durdurmayı ya da engellemeyi yahut ortadan kaldırmayı temel alan doğrudan eylemin radikal bir taktiğidir. Kısaca ekotaj doğayı koruma amacını taşımaktadır. Bu temel amacın yanında özel mülkiyetin sorgulanması gibi türev bir amacı daha vardır. Ekosabotörler ağaçlara çivi çakmak, engelleme gibi birçok ekotaj şeklini uygulamaktadır. Bu ekotaj şekilleri şirketlere zarar verme amacını taşımaktadır. Ekotaj eylemlerine karşı kamu otoriteleri sert önlemler almıştır. Özellikle ekotajın demokratik bir süreçte yeri olmadığı kanıtlanmaya çalışılmıştır. Hatta ekotaj eylemleri terörist eylemler kategorisine sokulmuştur. Oysa ekotaj sadece eşyaya yönelik olarak sembolik bir şiddet uygulamaktadır. Demokratik bir yapılanma yönelim 103 sürecine eylemli veya eylemsiz katılmayı gerektirmektedir. Ekotaj taktiği de eylemli bir katılımdır. Ekotaj ile 'kişisel olan aynı zamanda politiktir' sloganı kullanılarak özel ve kamusal alanın geleneksel sınırları eleştirilmektedir. 104
Derrida ve Radbruch'ta hukuk adalet ilişkisi ve hakimin rolü

Hukuk-adalet ilişkisi ve bu ilişki çerçevesinde hukukun ne olduğu sorusu hukuk felsefesinin en geleneksel meselelerinden biridir. Bugün geldiğimiz noktada, sadece pozitif hukuku önceleyen ve hukuku ondan ibaret gören hukuki pozitivizm ile bunun karşısında sadece insan ürünü olmayan bir doğal hukuk yaklaşımını benimseyen tabii hukuk geleneğinin arasında, üçüncü ve alternatif bir yol bulmaya çalışan yaklaşımlar öne çıkmaktadır. Biz de bu çalışma kapsamında, bu yaklaşımların ilk örneklerinden olan Radbruch'un düşünceleri ile yine alternatif bir teori ortaya koyan ve postmodern bir düşünür olan Derrida'yı karşılaştırmalı olarak ele aldık. Birbirinden çok farklı bağlamlarda ele alınan düşünürlerin fikirlerinin büyük ölçüde ortaklaştığını ve kronolojik olarak da birbirini takip eden bu iki düşünürün fikirlerinin birbirini tamamladığını ortaya koymaya çalıştık.
Milletlerarası unsurlu sözleşmelerde hukuk seçimi ve sınıflandırılması

Milletlerarası unsurlu sözleşmeler alanında taraflara aralarındaki sözleşme ilişkisini idare edecek hukuku seçme imkanı veren hukuk seçimi serbestisi hemen hemen tüm hukuk sistemleri tarafından kabul gören bir prensiptir. Ancak, bu serbestinin mutlak bir serbesti olup olmadığı ve eğer bir takım sınırlandırmalara tabi ise, bu sınırlandırmaların neler olduğu şeklindeki meseleler tartışma konusu oluşturmaktadır. Bu doktora tezinin amacı söz konusu meseleleri ortaya koyup irdelemektir. Bu çerçevede, öncelikle, hukuk seçimi serbestisinin milletlerarası unsurlu sözleşmeler hukukundaki yeri ve bu hukuk disiplini içerisindeki tarihi gelişim süreci incelenmiştir. Daha sonra, hukuk seçimi serbestisinin ne tip sınırlandırmalara tabi olduğu üzerinde durulmuştur. Bu bağlamda bir takım hususların hukuk seçimini sınırlandırdığı, diğer bazılarının ise seçilen hukukun uygulanmasını sınırlandırarak, hukuk seçimi serbestisinin dolaylı bir şekilde sınırlarını teşkil ettikleri ortaya konmaya çalışılmıştır. Tezin son bölümünde ise önceki bölümlerden elde edilen veriler Türk Hukukuna uygulanmıştır. Sonuç itibarıyla, bu tezde, milletlerarası unsurlu sözleşmelere uygulanacak hukukun tespitinde önemli bir role sahip olan hukuk seçimi serbestisinin mutlak bir prensip olmadığı ve bir takım sınırlandırmalara tabi olduğu ortaya konmaya çalışılmıştır. 245
İmtiyazlı pay sahipleri genel kurulu ve bu kurul kararlarının iptali

Anonim şirketlerde imtiyazlı payların önemi büyüktür. Bu paylar, özellikle yönetimde etkinliğin sağlanmasında büyük rol oynamaktadırlar. Anonim şirket genel kurulunun ana sözleşme değişikliğine veya esas sermaye artırımına ilişkin kararlarının infaz edilebilmeleri için, Türk Ticaret Kanunu'nun 389'ncu ve 391'nci maddeleri gereğince imtiyazlı pay sahipleri genel kurulları tarafından onanmaları gerekmektedir. Anonim şirketlerde böylesine etkin bir rol üstlenen imtiyazlı pay sahipleri, kendilerine tanınan imkanları şantaj aracı olarak kullanabilmektedirler. İmtiyazlı pay sahiplerini diğer pay sahiplerine karşı güçlü bir mekanizmayla donatan Türk Ticaret Kanunu, çoğunluk pay sahiplerini ve şirketi imtiyazlı pay sahiplerinin kötü niyetli davranışlarına karşı koruyacak bir sistem içermemektedir. Anonim şirketler hukukunun amaçlarından birisi olan menfaatlerin dengelenmesi hususu, ancak tarafların menfaatlerinin karşılıklı gözetilmesi ile sağlanabilecektir. Bu nedenle, imtiyazlı pay sahipleri ile diğer pay sahipleri arasındaki menfaat çatışmasında dengeleyici bir tutum izlenmelidir. Bunun için, hem imtiyazlı pay sahiplerine Türk Ticaret Kanunu'nun 389'ncu ve 391'nci maddelerince verilen imkanlar muhafaza edilmeli, hem de bu imkanların kötüye kullanımı engellenmelidir. Bu bağlamda, ilk olarak, imtiyazlı pay sahiplerinin kanun tarafından kendilerine tanınan yetkileri hiçbir baskı olmadan, sağlıklı bir şekilde kullanmalarına olanak verilmelidir. Ancak, bu yetkilerin kullanılmasında bir çerçeve çizilmelidir. Bunun için, imtiyazlı pay sahipleri genel kurullarının hangi esasa göre toplanacağı, bu toplantının süresinin ne olacağı gibi hususlar belirlenmelidir. Bunun yanında, menfaatlerin dengelenmesinde en önemli adımı, imtiyazlı pay sahipleri genel kurulu kararlarının iptaline olanak verilmesi oluşturacaktır. Zira, imtiyazlı pay sahipleri ile diğer pay sahipleri arasındaki menfaat çatışmasında, tarafların birbirlerine karşı etkili koruma mekanizmalarına sahip kılınmaları gerekmektedir. Bu nedenle, Türk Ticaret Kanunu'nda imtiyazlı pay sahipleri genel kurulu kararlarının iptaline ilişkin yeni bir düzenlemeye yer verilmelidir. Bu düzenlemenin içeriği belirlenirken, imtiyazlı pay sahipleri genel kurullarının özellikleri, aldıkları kararların bağımsız kararlar olmaları ve anonim şirket genel kurulu kararlarının infazına sebebiyet vermeleri göz önünde bulundurulmalıdır. Ayrıca, getirilecek yeni hüküm, anonim şirket genel kurulu kararlarının iptalim içeren Türk Ticaret Kanunu'nun 381'nci maddesine paralel şekilde düzenlenmelidir. Çalışmamızda üzerinde ayrıntısıyla durduğumuz bu yeni hüküm, imtiyazlı pay sahipleri ile diğer pay sahipleri arasında sıkça rastlanılan menfaat çatışmasında dengeleyici bir yol izlenmesini mümkün kılmanın yanında, anonim şirketlerde önemli bir rol üstlenen imtiyazlı pay sahiplerinin ellerinde bulundurdukları yetkileri yerinde kullanmalarım da sağlayacaktır. 100
Sigorta Hukuku'nda abonman sözleşmesi

Abonman sigorta sözleşmesi genel olarak belirlenen menfaat ile rizikonun hangi kapsam ve koşullarla sigortalanacağı hakkında çerçeve sözleşmedir. Uygulamada taşıma şirketleri tarafından nakliyat ve mali mesuliyet sigortası; depo sahipleri tarafından yangın ve hırsızlık sigortaları alanında sıklıkla kullanılan abonman sigorta sözleşmesi Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenmemiştir. Hukukumuzda yasal temeli bulunmayan abonman sigorta sözleşmesinin Hazine Müsteşarlığı tarafından tasdik edilmiş genel şartları da bulunmamaktadır. Hal böyle olunca, uygulamada özellikle mal ve sorumluluk sigortaları alanında kullanılan bu sözleşmeye hangi hükümlerin uygulanacağı sorunu gündeme gelmektedir. Çalışmamızda, abonman sigorta sözleşmesinin hukuki niteliği, tarafları, tarafların borçları, görevleri ve sözleşmenin sona ermesi incelenmek suretiyle, abonman sigorta sözleşmesine uygulanabilecek hükümlerin tespit edilmesi amaçlanmaktadır.
Ege Denizindeki yetki alanlarının sınırlandırılması konusunun türkiye'nin AB'ye katılımı bakımından incelenmesi

Ege Denizi yetki alanlarının sınırlandırılması Türkiye ile Yunanistan arasında yıllardır çözülemeyen bir sorun olmuştur. Lozan Barış Antlaşması ile kurulmaya çalışılan denge zaman içerisinde bozulmuş ve taraflar arasında zaman zaman gerginlikler yaşanmıştır. Ege Denizi'nin kendine özgü yapısı, çok sayıda irili ufaklı adaların bulunması, Yunanistan'ın egemenliğinde olan adaların Türk kıyılarına daha yakın olması ve bazı adaların egemenliğinin halen tartışmalı olması gibi durumlar Ege Denizi'nde karasuları ve kıta sahanlığının sınırlandırılması konusunda tarafların anlaşmaya varamamasına neden olmuştur. Taraflar arasındaki bu uyuşmazlık, her iki tarafın da Avrupa Birliği'ne üyelik süreçlerinin başlamasıyla farklı bir boyut kazanmıştır. Ayrıca özellikle Yunanistan'ın Avrupa Birliği'ne üye olması sonrasında Avrupa Birliği'nin de ilgi odaklarından birisi haline gelmiştir. Çalışmamızda Ege Denizi'nde karasuları ve kıta sahanlığının sınırlandırılması sorunları incelenecektir. Ayrıca taraflar arasındaki uyuşmazlığın Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne üyelik sürecine olan yansımaları ele alınacaktır.
İş sağlığı ve güvenliği alanında Kosova ile Türkiye Cumhuriyeti mevzuatlarının karşılaştırılması

Çalışmanın amacı, İş hukuku ve İş sağlığı ve Güvenliği Hukuku alanında Kosova ve Türkiye Cumhuriyeti yasalarının kıyaslanmasıdır. Kosova, Avrupa'nın ve dünyanın en yeni ülkelerinden biridir. 2008 yılında bağımsızlığını ilan ettikten sonra, devlet kurumlarının ve hukuk sisteminin oluşturulması için önemli çabalar sarf edilmektedir. Bu durum, Kosova'daki hukuk sistemi, daha eski bir tarihsel geçmişşe ve hukuk birikimine sahip olan Türkiye Cumhuriyeti hukuk sistemi ile karşılaştırma yapılırken dikkate alınmalıdır. Bunun dışında, Avrupa Birliği'ne uyum süreci de önemli bir etkendir. Bu amaç, hem Kosova hem de Türkiye için geçerlidir. Her iki ülkede, yasalarının Avrupa Birliği Müktesebatına uyumlu olması için çalışmalar yürütmektedir.
Yabancıların Türkiye'de çalışma hakları

Çalışmamızın konusunun, yabancıların çalışma hakkına ilişkin olması nedeniyle, çalışmamızda öncelikle yabancı kavramı ve yabancılara hak tanıma konusunda kabul edilen sistemler incelenmiştir. Ayrıca çalışmamızda, çalışma hakkının niteliğinin tespiti amacıyla yabancıların çalışma haklarına ilişkin milletlerarası düzenlemeler ve çalışma hakkına ilişkin Anayasa'da yer alan düzenlemelere de yer verilmiştir. Çalışma hakkı, Anayasada temel bir hak olarak yer almıştır. Bu hak bakımından eşitlik esası kabul edilmiş ve bu hak herkese tanınmıştır. Ayrıca, Anayasa'nın 16. maddesine göre temel hak ve özgürlükler, yabancılar için yalnızca milletlerarası hukuka uygun olarak kanunla sınırlanabilmektedir. Çalışmanın ikinci bölümünde, Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanun ve bu Kanun'un Uygulama Yönetmeliği'nde yer alan düzenlemeler ayrıntılı olarak yer almıştır. Ayrıca, 4.4. 2013 tarihinde kabul edilen Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nda yabancıların çalışma hakları ile ilgili olarak yapılan değişiklikler ve getirilen düzenlemeler de incelenmiştir. Bu bakımdan, çalışma amaçlı ikamet izni ile ilgili yapılan değişiklikler önem arz etmektedir. Çalışma hakkı bakımından Türk vatandaşları ile aynı veya benzer muameleye tabi tutulan yabancılar ve doğrudan yabancı yatırımlarda yabancı personel istihdamı konuları da çalışmamızda yer almıştır. Çalışmamızda son olarak, yabancılara kısıtlanan meslek ve sanatlar mevzuatımızda yer alan çeşitli düzenlemeler göz önünde bulundurularak açıklanmıştır. Öğrencilerin çalışma izinleri Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nda yer alan düzenleme çerçevesinde incelenmiştir.
Türk vergi yargısında kıyas yasağı ilkesi

Kusursuz olması için sarf edilen tüm çabalara rağmen kanunlarınzaman zaman boşluklar içermeleri doğaldır. Bu bilinçle hazırlanan kanunlarınyapılmasında benimsenen soyut kural yöntemi kanun koyucunun sadece soyut hukuk kurallarını düzenlemekle yetinmesini, hakimin karşılaşacağıolaylarda cevapları kanunu yorumlayarak bulmasını gerektirmektedir. İşte bu süreçte hakimler çeşitli mantık kurallarından faydalanmaktadırlar. Bu kurallardan bir tanesi olan kıyas, bir olayla ilgili olarak kanunda düzenlenmiş olan kuralın nitelikleri benzer ancak kanunda düzenlenmemiş olan olaya da uygulanması anlamına gelmektedir. Özel hukukta sıklıkla başvurulan kıyas yoluna vergi hukukundabaşvurulmasının yasak olmasının nedeni vergilerin kanuniliği ilkesidir. Bu sayede kanunda düzenlenmedikçe mükelleflere vergisel yükümlülükyaratılmasının önüne geçilerek hukuki güvenlik sağlanmaktadır.
Silahların eşitliği ilkesine ilişkin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları ve iç hukukumuzdaki dönüştürücü etkileri

Çalışmamızın konusu, 18 Mayıs 1954 tarihinde taraf olduğumuz Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin denetim mekanizması olan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin Silahların Eşitliği İlkesine ilişkin kararları ve bu kararların iç hukukumuzdaki dönüştürücü etkileridir. Çalışmanın amacı, silahların eşitliği ilkesine ilişkin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarını inceleyerek konuya ilişkin üretilen ilkeleri saptamak ve silahların eşitliği ilkesinin ve Türkiye aleyhine verilen kararların gereğini yerine getirmek için, iç hukuk mevzuatımızda yapılmış ve yapılması gerekli düzenlemeleri, doktrinin açıklamaları ve Yüksek yargı makamlarının bu konudaki içtihatları ışığında saptamaktır. Bu bağlamda, konu, ceza hukuku, özel hukuk ve idari yargılama hukuku yönünden ayrı ayrı ele alınmış, gerek görülen noktalarda Usul kanunlarının konu ile ilgili eski hükümlerine de karşılaştırmalı olarak yer verilmiş; ayrıca hukukumuzun konu ile ilgili düzenlemeleri yer yer eleştirel bir bakış açısı ile incelenerek, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararları ışığında, çeşitli önerilerde bulunulmuştur.
Medeni Usul Hukukunda kısmi dava

Çalışmamızın konusu; HMK 109. maddesinde kanunda ilk kez düzenlenen ama HUMK döneminde de fiilen yürürlükte olan 'Kısmi Dava' nın mahiyeti, tanımı, hukuki niteliği, çeşitleri, şartları ve bu dava türüne öznel durumların irdelenmesi ve incelenmesidir. Bu incelemeyi yaparken, Doktrin ve Yargıtay'ın son içtihatları ışığında konu-nun anlaşılmasına katkıda bulunulmaya çalışılmıştır. Ayrıca, Kısmi Davanın ilintili olduğu Islah, Belirsiz Alacak Davası gibi kavramlar da masaya yatırılmış, bu dava türünün hak arama kavramı karşındaki durumu, zamanaşımı def'i ile olan ilişkisi de izah edilmeye çalışılmıştır.
Türk ve karşılaştırmalı sermaye piyasası mevzuatında ayrılma ve ortaklıktan çıkarma hakkı

'Türk ve Karşılaştırmalı Sermaye Piyasası Mevzuatında Ayrılma ve Ortaklıktan Çıkarma Hakkı' konulu tezimizde, Avrupa Birliği mevzuatına uyum sağlanması amacıyla kabul edilen 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ile Türk hukukunda ilk defa düzenlenen ayrılma hakkı ve çıkarma hakkı incelenmiştir. Karşılaştırmalı hukukta 19. yüzyıldan beri var olan bu haklar, Türk sermaye piyasası mevzuatında ilk defa 2012 yılında düzenlenmiştir. Bu sebeple Türk mevzuatı açısından yeni olan bu konular üzerinde çalışma yapılmıştır. Çalışmamızda, her iki hakkın düzenlenme amacı, karşılaştırmalı hukuk açısından Amerikan Hukuku ve Avrupa Birliği Hukuku ve ilgili düzenlemelerdeki görünümleri ve gelişim süreçleri, Türk hukukunda benzer diğer hukuki kurumlarla ortak yönleri ve farklılıkları, özellikleri, amaç ve fonksiyonları, Türk sermaye piyasası mevzuat ve uygulamalarında hakların uygulama esasları ve her iki hakkın kullanım bedellerinin hesaplanması ile ilgili konular açıklanmaya çalışılmıştır.
Türk Hukukunda banka kredi açma sözleşmeleri

Toplumda süreç dahilinde değişiklik gösteren ekonomik ile mali yapısı ile yatırım ihtiyaçları kredi kullanımını da beraberinde getirmiş, anılan kapsamda ortaya çıkan banka kredi sözleşmeleri ise, gerek finansal piyasanın gerekse toplumsal işleyiş ile temel ihtiyaçların uygulamada ayrılmaz bir parçası haline gelmiştir. Kredi sözleşmelerinin açıklanan önemi nedeniyle anılan çalışmada öncelikle banka kavramı, bankacılık faaliyetleri ile birlikte ele alınmış, ardından kredi veren kurumlar ile kredi türleri açıklanmıştır. Kredi Açma Sözleşmesinin taraflarından biri ile içerikte detaylandırılacağı üzere taslak sunulan şekilde kredi veren ile sözleşme konusu kredi sözleşme sürecinde temel belirleyicidir. Kredi açma sözleşmesi özetle tam olarak iki tarafa da borç yükleyen bir sözleşmedir. Banka ile müşterinin borçları birbirine bağlı şekilde değişim ilişkisi içindedir. Kredi açma sözleşmeleri özellik şekilde diğer değişik cinste tekil kredi işlemlerinin çerçevesini oluşturabilmektedir. Bu durum uygulamada değişikliklere sebep olabilmektedir. Lakin değişiklikler asli, temel değişiklikler değildir. Kredi açma sözleşmesi özünde kredi kullandırma taahhüdüdür. Anılan halden hareketle tarafların borç ile yükümlülükleri önceliklendirilmektedir. Banka bankacılık işlemleri kredi kavramı ile türleri detayları ile çalışılmıştır. Kredi açma sözleşmesinin tarafları, unsurları ile borç ile yükümlülükler hukuki niteliğiyle birlikte ortaya konulmuş ile son bölümde ise uygulamada kredi sözleşmelerine dair yaşanan ihtilaflara ışık tutmak gayesiyle örnek Yargıtay kararlarına yer verilmiştir.
Türkiye'de vergi kayıp ve kaçaklarının önlenmesi açısından vergi suç ve cezalarının değerlendirilmesi: Antalya ili örneği

Vergi, devletlerin kamu harcamalarını yerine getirebilmesi için gerekli olan en önemli finansman kaynağıdır. Vergiler, devlet tarafından karşılıksız olarak cebren alınan gelir kaynağı olmaları nedeniyle vergi yükü oluşturmakta ve yükümlüler tarafından hoş karşılanmamaktadır. Bu nedenle vergi kayıp ve kaçağı gibi vergi verimliliğini olumsuz yönde etkileyen davranışlar ortaya çıkmaktadır. Yükümlülerin vergiye karşı davranışlarını belirleyen faktörleri, mükellef açısından vergi ahlak ve bilinci, vergi idaresi açısından ise yönetim anlayışı olarak tanımlamak mümkündür. Gerek gelişmiş, gerekse gelişmekte olan ülkeler vergi kaybını minimize edici tedbirler alma konusunda büyük çaba içerisindedirler. Vergi açısından hükümet politikaları içerisinde vergiye karşı gösterilen tepkilerin minimuma indirilmesinde en önemli etken olan vergi bilinç ve ahlakının yerleştirilmesi ve yükümlülerin devlete olan güven duygusunun arttırılması başlıca hedef ve amaç olmalıdır. Bu tezin amacı, mükelleflerin vergiyi nasıl algıladıkları, yükümlüsü oldukları mevzuata ne derece hakim olduğu ve mükellefleri vergi kayıp ve kaçaklarına iten nedenlerin neler olduğu ve bu sorunlara idarenin ne gibi çözüm önerileri sunulabileceğinin değerlendirilmesidir. Mükellefleri, ticari hayatlarında vergi kaçakçılığına iten nedenlerin neler olduğu ve bu doğrultuda mükelleflerin vergi cezalarına bakış açılarının nasıl olduğunun değerlendirilmesi ise bir diğer amacını oluşturmaktadır. Bu bağlamda tezin ilk bölümünde vergi kavramı, verginin tarihçesi ve vergileme ile ilgili temel unsurlara değinilmiştir. İkinci bölümde, vergi kayıp ve kaçaklarına neden olan belli başlı faktörler ile çözüm önerileri ve vergi kayıp ve kaçaklarının önlenmesi amacıyla vergi kanunları ile hüküm altına alınan vergi kabahat/suç ve cezalarının neler olduğu, mükellefler üzerinde ne gibi müeyyideler oluşturduğu ele alınmıştır. Son olarak üçüncü bölümde ise, Antalya ili mükellefleri tarafından verginin ne anlama geldiği, vergi kayıp ve kaçakları ile vergi cezalarının nasıl algılandığının tespiti amacıyla literatürde yaygın olarak kullanılan çeşitli istatistiksel testler yoluyla analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulardan, mükelleflerin vergiyi kamu hizmetlerinin bir karşılığı olan zorunlu bir ödeme olarak gördükleri sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte çalışma kapsamında yer alan mükelleflerin vergi idaresine güven duymadıkları, eğitim düzeyleri ile yükümlüsü oldukları kanunlara uyum derecelerinin değişiklik gösterdiği saptanmıştır.
Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuruda başvuru yollarının tüketilmesi kuralı

Bireysel başvuru kurumu, 12 Eylül 2010 tarihinde Anayasa'da yapılan değişiklikle Türk Anayasal düzenine dahil olmuştur. 23 Eylül 2012 tarihi itibariyle uygulanmaya başlanan bu usul, Anayasa Mahkemesi'nin var olan iş yükünü daha da arttırmıştır. Mahkeme'nin iş yükü problemini çözebilmek ve daha etkili denetim yapmasını sağlamak için, kabul edilebilirlik aşamasından geçmesi gerekmektedir. Başvuru yollarının tüketilmesi kuralı, kabul edilebilirlik kriterlerinden en önemlilerinden biridir. Bu kuralın amacı, bireysel başvuru yapılmadan önce, başvuru konusunu oluşturan şikayetlerin, idari ve yargısal merciler tarafından çözüme kavuşturulmasıdır. Başvuru yolları tüketilmeden yapılan bireysel başvurular Anayasa Mahkemesi tarafından başvuru esastan incelenmeksizin reddedilmektedir. Bu başvuru yolları farklı yargı kollarına göre değişiklik göstermektedir. Ayrıca etkili, yeterli ve ulaşılabilir olmayan başvuru yollarının tüketilmesine gerek yoktur. Bu kapsamda tez çalışmamızda, öncelikle bireysel başvuru kurumunun anayasa yargısındaki konumuna ve kısaca işleyiş biçimine değinilecektir. Ardından başvuru yolarının tüketilmesi kuralının anlamını, kaynağını ve amacını belirleyip, tüketilmesi gereken başvuru yollarının farklı yargı kollarında neler olduğunu, niteliklerini ve tüketme kuralından muaf tutulan durumlar aktarılmaya çalışılacaktır. Bu kapsamdaki çalışma, AYM kararları ile AİHM içtihatları karşılaştırılarak ve bazı bölümlerde bu kriterin mukayeseli hukuktaki koşullarına yer verilerek şekillenecektir.
İmam Evzaİnin Aile Hukukuna dair ictihadları

Hicri ikinci asrın başından dördüncü asrın ortalarına kadar süren dönem fıkhi mezheplerin doğması ve yerleşmesi bakımından İslam hukuk tarihinde önemli bir zaman dilimidir. İslam hukukunda ameli fıkhi mezhepler olarak tarif edilen meşhur dört mezhep de dahil diğer fıkhi mezhepler bu dönemde ortaya çıkmıştır. Bu mezheplerin bir kısmı günümüze kadar nesilden nesile aktarılarak ve yaşayarak gelmiş, bir kısmı da zamanla yok olmuştur. Şam bölgesinde uzunca bir süre yaşadıktan sonra tabisi kalmayıp zamanla yok olan mezheplerden birisi de Evzai mezhebidir. İmam Evzainin Aile Hukukuna Dair İctihadları adlı bu çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde İmam Evzainin yaşadığı dönemin siyasi-ilmi durumu, biyografisi, eserleri ve mezhebi genel hatlarıyla ele alınmış, birinci ve ikinci bölümde ise aile hukukuna dair ictihadları ve delillerine yer verilmiş, yer yer İmam Evzainin usul anlayışı aktarılmaya çalışılmıştır. İmam Evzainin görüşleri ortaya konulurken mukareneli fıkıh kitapları ve hilaf kitapları ile hadis şerhleri ve tefsir kaynaklarından istifade edilmiştir. Bugün tabileri kalmasa da geçmişşte islam ümmeti nezdinde itibar gören ve kendisiyle amel edilen mezheplerin görüşlerinin bilinmesi değişen ve gelişen günümüz dünyasının problemlerinin çözümünde önem arz etmektedir. İmam Evzai ve müntesibi kalmamış diğer mezheplerin imamlarının ortaya koyduğu görüş ve fetvaları fıkıh mirasımızın zenginliğini gösteren ve gerektiği takdirde başvurulabilecek büyük bir birikim olarak karşımızda durmaktadır.