turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Female service workers' experience of urban space and its implications for urban design

Birbirinden farklı ölçeklerde kurulan sosyal ilişkiler bütünü ile biçimlenen kentsel mekan, aynı ölçüde insanoğlunun hayatını da şekillendirmektedir. Kenti biçimlendiren kapsamlı süreçlere ve bu süreçlerde daha fazla yer alabilen toplumsal sınıf ve gruplara kıyasla daha az ekonomik ve politik araçlara sahip bireylerin kenti biçimlendirici ve dönüştürücü etkileri de azdır. Bu bakımdan görece etkinliği az olan bireyler, kendilerini kentsel sistem içerisinde var olabilmek için adapte olmak zorunda bulan bir 'pasif alıcı' olarak görürler. Weber, Simmel, Lefebvre, Sennet gibi teorisyenler, kapitalist kentin kamusal mekanı ve kamusal insanı değiştiren, değişim değerini kullanım değerinin önüne çıkaran, sosyomekansal adaletsizlikleri arttıran özelliklerini kavramsallaştırmışlartır. Bu çerçevede çalışma, kadın hizmet işçilerinin gündelik hayatlarına ve mekansal pratiklerine İstanbul örneğini ele alarak odaklanmaktadır. Çalışmada bir dizi mekansal formun etkilerini incelemek üzere seçilen grubun, kentsel ölçekteki mekandan, sokak ölçeğinde kentsel tasarım elemanlarına kadar gündelik hayat pratikleri ve deneyimlerini analiz edilecektir. Bu doğrultuda çalışma, çağdaş kentsel mekanın geçim mücadelesi veren bireylerin hayatlarını kolaylaştıran veya zorlaştıran, hayat kalitelerini arttıran ya da azaltan unsurlarını ortaya çıkarmayı hedeflemektedir. Analizlerin sonuçları ise kentsel tasarım bağlamında yeni sorular üretmek için kullanılmıştır
Cinsel önyargı ve damga: LGBT bireylerde sosyal dışlanma

'Cinsel Önyargı ve Damga: LGBT Bireylerde Sosyal Dışlanma' başlıklı bu tezin amacı toplumsal damgalamanın, LGBT bireylerin yaşantıları üzerindeki etkilerini gösterebilmek ve hangi alanlarda ayrımcılığa ve dışlanmaya maruz kaldıklarını ortaya çıkarabilmektir. Bu amaç doğrultusunda yapılan analizlerden elde edilen sonuçların, LGBT bireylere yönelik damga ve ayrımcılık konusunda bilimsel bilgi birikimine katkı sağlaması beklenmektedir. Bu çalışma çerçevesinde yapılan araştırmada, damgalama ve ayrımcılık süreçlerini ayrıntılı olarak ele alabilmek için hem nitel hem de nicel araştırma tekniklerinden faydalanılmıştır. Nicel kısımda çalışmanın kavramsal çerçevesi temel alınarak hazırlanan anket soruları internet üzerinden 187 kişiye uygulanmıştır. Nitel kısımda ise yarı yapılandırılmış görüşme formu ile 10 kişi ile görüşme yapılmıştır. Devamında toplanan anket verileri SPSS programında analiz edilmiş, çıkarılan tablo ve grafikler görüşmelerden elde edilen verilerle birlikte yorumlanmıştır. LGBT bireylerin pek çok alanda ayrımcılığa ve damgalamaya maruz kaldığı ve bu davranışların onları pek çok yönden olumsuz etkilediği tespit edilmiştir. Bireylerin tamamı her alanda ayrımcılığa uğramasa da her alanda ayrımcılığa uğrayan en az bir katılımcının olduğu görülmüştür. LGBT bireylerin herkes ile eşit haklara erişiminin zorluğu ve ayrımcılık deneyimlerinin çeşitliliğine rağmen mücadele konusundaki fikirler belirli temalar etrafında oluşmuştur.
Burası er meydanı: Güreşte erkekliğin inşası

Bu araştırmanın amacı, toplumsal bir kurum olan sporun dallarından biri olan güreşte erkekliğin nasıl inşa olduğunu incelemektir. Bu süreçte toplumsal cinsiyetin farklı yapılarla ilişkisi ve özneler arası ilişki sırasında nasıl inşa olduğu göz önünde bulundurulacaktır. Bu anlamda erkekliğin ilişkisel ve çoklu deneyimlerini ortaya koymayı amaçlayan çalışmada, niteliksel araştırma yöntemi izlenmiştir. Gözlem, bireysel ve odak grup görüşmeleri ana veri toplama araçlarını oluşturmuştur. Temmuz 2008 -Ağustos 2009 ayları arasında süren alan çalışmasında, farklı mekanlarda gözlem yapılmış, alan notları tutulmuştur. Ayrıca toplam 43 bireysel görüşme ve üç odak grup görüşmesi yapılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler niteliksel içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Analiz sonucunda güreşçi erkeklerin kimliklerinin inşa sürecinde coğrafi kökenlerinin ve sınıfsal konumlarının etkili olduğu, ayrıca dayanışma ağları ve kuruma özgü hiyerarşik yapının ilişkilerin düzenlenmesinde etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Tüm bu yapısall dezavantajlar ve kişiler arası ilişkinin düzenleniş biçimi göz önünde bulundurulduğunda eril kimliğin inşa süreçlerinin araştırma katılımcılarına zarar veren çeşitli deneyimlere de neden olduğu ortaya konmuştur.
Wallerstein'in modern dünya sistemi modeli açısından modernleşme kuramı

Bu çalışmanın amacı, Wallerstein'in modern dünya sistemi kuramı açısından modernleşme kuramının analizini yapmaktır. Wallerstein'in modern dünya sistemi kuramı 16. yüzyılda başlayan ve 21. yüzyılda daha da genişleyen kapitalist dünya ekonomisi sistemidir. Modern dünya sistemi, toplumsal, siyasal ve ekonomik boyutları olan bir sistemdir. Modernleşme kuramı ise 20. yüzyılın ilk yarısında ortaya çıkan gelişmeler sonunda Amerika Birleşik Devletleri'nde sosyal bilimler çevresinde geliştirilen bir kuramdır. Modernleşme kuramının öne sürdüğü tezler modern dünya sisteminin kökleşmesini sağlamıştır. Modernleşme kuramıyla birlikte genelde Avrupa, özelde Amerikan evrenselliği dünya çapında geniş bir alana yayılmıştır. Modernleşme kuramıyla yeni ülkeler ve yeni bölgeler bu sistemin bir parçası haline gelmiştir. Böylece modernleşmek aynı zamanda kapitalistleşmek ve liberalleşmek olarak da ifade edilmektedir.
Medya din ilişkisi üzerine sosyolojik bir araştırma 'Kahramanmaraş örneği'

Günümüzde medya haber, yorum ve bilgi kaynağı olarak her geçen gün artan önemiyle toplumun değer ve davranış biçimlerinin şekillenmesinde ağırlıklı bir görev üstlene gelmiştir. Medyanın günümüzde siyasi, sosyo-ekonomik, dini ve stratejik dengelerin anlam kazanmasında en önemli güç unsurlarından biri haline geldiği neredeyse toplumun tüm kesimleri tarafından kabul edilmektedir. Dingeleneksel hayatta olduğu gibi modern hayatın da en güçlü dinamiklerinden biri olarak sosyal hayatta etkin bir rol oynamaya devam etmektedir. Toplumda birçok görevi üstlenen ve yerine getiren kitle iletişim araçlarının kültürel, ekonomik, eğitim, siyasi, dini, eğlence, haber ve gündemi elinde tutma gibi görevleri de üstlenmektedir. Medyanın gerek bireyi şekillendirmesinde ve gerekse toplumsal gelişmelere önemli bir katkısı olduğu bilinmektedir. Medya tarafından hem ekonomik kaygılarla dini konularda önyargılı tutum ve davranış sergilemeleri, hem de din konusu ile ilgili bazı programların toplum sağlığı üzerinde olumsuz etkileri olabileceği göz önünde bulundurulursa medyanın toplumun dini hayatında önemi kaçınılmaz olarak dikkatleri çekmektedir.
Popüler bir kültür örneği olarak futbol

Kültür, toplulukların bireysel ve toplu yaşamlarını açıklamada, düzenlemede ve örgütlemede kullandıkları inançlar ve adetlerin bütünü olarak tanımlanır. Kültür kavramı, zaman içerisindeki değişimlere paralel olarak, önce kitle kültürüne daha sonra da popüler kültüre zemin hazırlamıştır. Popüler kültür en net ve geçerli tanımıyla, halk tarafından benimsenen ve en çok sevilen anlamına gelmektedir. Bu bağlamda, birçok popüler kültür öğesi karşımıza çıkmaktadır. Bunlar; müzik, spor, moda vb. alanları kapsamaktadır. Tabi ki popüler kültür kavramının ortaya çıkmasının en önemli sebeplerinden biri medyadır. Medya dediğimiz unsur, kitle iletişim araçları olan televizyon, radyo, internet vb. araçlardır. Bu araçlar en kısa sürede kitleleri yayılabilme özelliğine sahiptir. Bu bağlamda ortaya çıkan popüler kültür kavramı, gerek toplumla ilişkisi gerekse de kendi başına yarattığı etki gücüyle birçok farklı yaklaşımı ve çalışmayı da beraberinde getirmiştir. Popüler kültürle birlikte dönüşüm ve değişim içerisine giren bir başka kavram da 'oyun' kavramıdır. Oyun, tarihçilerin yaptığı araştırmalara göre; kültür kadar eski olduğu bilinen bir olgudur. En genel tanımıyla oyun; eğlenceyi, ciddiyetten uzaklaşmayı, keyifli vakit geçirmeyi aklımıza getiren sosyal hayatın önemli unsurlarından biri olarak tanımlanmaktadır. Oyuna bireyi iten, tanınma isteği, rahatlama ihtiyacı, yeni bir faaliyeti deneme arzusu ve sosyalleşme isteği gibi nedenlerdir. Oyun kavramı, gerek özellikleri gerek yaratıcılık gerektiren unsurları itibariyle zamanla spor ve müsabakaya dönüşmüş ve farklı şekillere bürünmüştür. Futbolda, bu oyunların en önemli ve en ilgi çekici olanıdır. Futbol, her şeyden evvel bir oyun olarak ortaya çıkmıştır. Yapılan araştırmalara göre, günümüz modern futbolundan önce top oyunların söz etmek gerekmektedir. Bu oyunlar, eski Çin, Maya, Aztek gibi çok eski uygarlıklara kadar dayanmaktadır ancak günümüzdeki anlamıyla futbol, 19. yüzyılda İngiltere'de ortaya çıkmıştır. Sanayi Devrimi'nin de etkisiyle etki alanını genişletmiş, dünyaya yayılmış ve popülerleşmiştir. Yakın tarihimizle birlikte milyonları peşinden sürükleyen futbol, artık spor ve oyun kavramlarının önüne geçerek endüstri haline gelmiş ve dünyanın her yerinde tartışmasız yaygın bir hal almıştır.
World systems approach and antisystemic social movements: The case of Piqueteros in Argentina

Bu tez, 1980 lerin neoliberal politikalarından sonra yaşanan sistem karşıtı toplumsal hareketlerin dünya sistemleri yaklaşımı ile incelenmesini amaçlamaktadır. Bu açıdan bakıldığında, tezin araştırma sorusu dünya sistemleri yalaşımının neoliberal düzenlemelerin anlaşılmasında nasıl bir katkısı olduğunu ve hangi koşullar altında kapitalist dünya sistemindeki bozulmaların Arjantin'de sistem karşıtı hareketlerin ortaya çıkmasına yol açtığını sorgulamaktadır. Böylece, tezin temel argümanı, 1980 lerden itibaren Arjantin'de uygulanan yapısall uyum programları sosyal standartların bozulmasında ve 2001 yılından kentsel temelli ayaklanmaların ortaya çıkıp merkezileşmesinde doğrudan etkilidir. Bu argümanı geliştirmek için bu tezde dünya sistemleri yaklaşımı uygulanmaktadır. Bu çerçevede sonraki adım sistem karşıtı hareketlerin dünya sistemleri yaklaşımıyla açıklanmasıdır. Son olarak, bu tezde vaka incelemesi kapitalist dünya sisteminde çevre ülke olarak Arjantin'de yaşanan neoliberalleşme krizinin sonucu olarak 2001 yılında ortaya çıkan 'Piqueteros/ Unemployed Workers' hareketi ve bu hareketin dünya sistemleri yaklaşımıyla incelenmesini kapsar.
Modernleşme teorileri ve postmodern durumu

Bu çalışmada en geniş anlamıyla modernizm ve postmodernizmin sosyolojik tarihi yapılmaya çalışılmaktadır. İçinde yaşadığımız hızlı değişim çağını, son zamanlarda karakterize etmek üzere çokça kullanılageldiği için bunların kavramsal, etimolojik tarihlerinden yola çıkılarak çağımızı hangi yanlarıyla niteledikleri tesbit edilmeye çalışıyorum. Bir durumun mu yoksa bir dönemin miladı oldukları sorgulanırken hem bir dönem olarak hem de bir durum olarak almanın muhtemel sonuçlan üzerinde durulmaktadır. Sonuçta bu iki kavram gerçeklik hakkında üretilmiş mümkün iki isimlendirme olarak vurgulanmaktadır. Bu isimlendirmeler gerçeklik hakkında üretilebilecek yegane isimlendirmeler de değildir. Postmodernizmin gitgide yaygınlaşan kullanımının sosyolojideki gerçek karşılığını bulabilmek için modernitenin ne olduğunu, modemite üzerine oluşmuş bulunan bir hayli zengin sosyolojik literatürün bir değerlendirmesini yapmak suretiyle belirginleştirmeyi hedefledik. Bu nedenle okuyucu, bu çalışmada modernitenin sosyolojik bir kavram olarak ve belli bir durumun adı olarak gelişimini izlemeye çalışan bir tarihini bulacaktır. Bunun yanı sıra Aydınlanma da bir yere oturtulmaya çalışılmaktadır. Çalışmada ayrıca modernleşme sorununun varlığına işaret edilmekte ve bir süreç olarak modernleşme bir durum veya dönem olarak modernlikten ayırdedilmekte; birincisinde batılı olmayan toplumların batılılaşması veya evrensel bir kültürün çekimi ne kapılmaları üzerinde odaklanan vurgu ikincisinde gelişmiş batılı toplumların halihazırda deneyimlemekte oldukları kültürel ve sosyal-zihinsel durumuna kaymaktadır. Çalışma, özellikle postmodernitenin son dönemlerde oldukça yaygınlaşan kullanımının yol açtığı belirsizliği aşmak ve kavramın, öncelikle sosyolojide olmak üzere, genel olarak yöneldiği adresleri belirginleştirmeyi hedeflemektedir.
XVIII. yüzyılda Kütahya vakıflarının sosyal ve ekonomik hayata katkıları

Kütahya XII. asırda Türklerin hakimiyetine geçmişştir. Bu tarihten itibaren şehir hızla Türk-İslam sentezi ile şekil almaya başlamıştır. Öncelikle tekke ve zaviyeler, daha sonra camiler, medreseler, imaretler gibi birçok yapı vakıf olarak kurulmuş ve vakıflar yoluyla var edilmeye çalışılmıştır. Tüm vakıflar, günümüzde devletin temel görevi olan din, eğitim ve belediye gibi birçok hizmetleri üstlenmekteydiler. Kütahya, asırlar boyu Osmanlı Devleti'ne eyalet başkentliği yapmış olması hasebiyle vakıf sisteminin işleyişi açısından önemli bir şehirdir. Bu sebeple, XVIII. asırda mevcut olan vakıflar ve yeni kurulan vakıfların, sosyal ve ekonomik anlamda şehre olan yansımalarının incelenmesi, bu araştırmanın temel konusunu oluşturmaktadır. Ayrıca vakıf sisteminin Evkaf Nezareti kurulmadan önce maruz kaldığı bazı problemler, Kütahya'da gözlenmiştir. Böylelikle vakıfları bir nezarete bağlayan amillere yerel cihetten ışık tutulmaya çalışılmıştır.
Sekülerleşme tartışmaları ve Bryan Ronald Wilson

Toplumsal değişim göstergelerinden birisi olan ve 20. yüzyılın ikinci yarısında sosyologların, teologların ve özellikle din sosyologlarının dikkatini çeken sekülerleşme tezi toplumsal dönüşümün gözlemlendiği ve yorumlanmasına sebep olduğu en önemli toplumsal olayların başında gelmektedir. Şüphesiz birçok tartışmanın yapıldığı bu tez ile ilgili birçok eser kaleme alınmıştır. Bu eserlerin her biri bu teze farklı bir açıdan yaklaşarak farklı yorumlar katmış ve farklı şekillerde tanımlamıştır. Dinin toplumsal öneminin azalacağına dair bir teoriyi içeren bu tez, beraberinde antitezlerini de üretmiştir. Sosyoloji sekülerleşme paradigmasını tanımlamada ve sekülerleşme belirtilerini tespit etmede ve ölçmede en önemli araç olma özelliğini taşımaktadır. Son yarım asır boyunca sosyoloji dünyasında farklı kavramlarla bir tutulan, aynı anlamları içerdiği düşünülen ve bunun sonucunda da kendisini anlam karmaşasının içerisinde bulan sekülerleşme tezi özellikle Türkiye'de kesin ve tam bir anlama ihtiyaç duymaktadır. Bu eksikliği gidermek için bu tez üzerine birçok eser vermiş ve anlaşılması yönünde çok çaba sarf etmiş olan sosyologların görüşlerinden faydalanmak gerekmektedir. Bu bağlamda sekülerleşme paradigması üzerine yoğun çalışmalar yaparak sayısız eser bırakan Bryan Ronald Wilson ve onun görüşleri bu çalışmanın dayanak noktasını oluşturmaktadır.
The effect of identity on the conflict in Syria

2011 yılında başlayan çatışmadan beri, kimlikler arası Sınırlar büyümeye başladı ve kimlik, Suriye'deki çatışmada temel konulardan biri olarak boy göstermeye başladı. Bu çatışmadaki kimliğin rolünü anlamak için ben, Suriye'nin içinden veri toplayıp analiz ediyorum. Bu nadir veriler bize, Suriye'nin içindeki Suriye'li halkların yüzdesi hakkında bir fikir vermektedir. Ben farklı kimliklerin bazı sorulara, diğer kimliklere farklı reaksiyon gösterirken, aralarında aynı biçimde reaksiyon gösterdiklerini keşfettim. Onlara göç veya çatışma sonrası tercihleri sorulduğunda, Araplar ve Kürtler'in benzer şekilde tepki veriyorlar ve kimlik herhangi bir etki göstermiyor. Bununla beraber, çatışmaya mümkün bir çözüm olan açılıma bunların desteği sorulduğunda veya çatışmada Birleşmiş Milletler'in rolünü nasıl buldukları sorulduğunda, Arap katılımcıların Kürtler'den farklı cevap verdiği görülmüştür.
Korku kültürü ile kent ilişkisi üzerine kuramsal tartışma

Günümüzde riskler kentlerde daha belirgin bir hale gelmekte ve belirsizlikler artmaktadır. Risk toplumlarında belirsizliklerin artmasının bir sonucu olarak güven kavramının önemini ortaya çıkarmaktadır. Risk toplumlarında özellikle kentlerde salgınlar, birey/kamuya yönelik saldırılar, hastalık, kaza ve terörizm gibi risklerin güvence altına alınması giderek zorlaşmaktadır. Bu durum toplumlarda özellikle kent yaşamının pratiklerine dair kaygıları arttırmakta ve korku kültürünü ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Bu çalışma korku kültürünün oluşmasında kentlerin taşıdığı önem, kent yaşamının korku kültürüne etkisi, tarihsel süreçte kent, kentleşme, kent kültürü ve değişimi ele alınmıştır. Modernleşme ve küreselleşmenin bir sonucu olarak kentlerde tehlikelerin, belirsizliklerin yoğun yaşanmasına paralel olarak kentte yaşayan bireyler açısından güven duygusunun kaybın ve gözetlemenin sosyolojik yönüne vurgu yapılmıştır.
Ziyaettin Fahri Fındıkoğlu sisteminde din

İlk sosyal bilimcilerimizden olan Ziyaeddin Fahri Fındıkoğlu, Ziya Gökalp ve Mehmet İzzet çizgisinde ve onlardan hemen sonra gelen zinciri oluşturan, Türk-İslam sentezcileri ekolünde kendine istikamet çizen ve bu çizginin ekolleşmesine büyük katkıları olan bir aydındır. Anadolu ile batıyı bütünleştirme çabasındadır. Salt batıyı taklit bizi uçuruma sürükler. Batıyı taklit sevdası asırlarca cihana hükmetmiş Osmanlı-Türk İmparatorluğunun engin tecrübesi ile oluşmuş milli kültür ve milli şuur değerlerini hiçe saymamıza sebep olmuştur. İktisattan kooperatifçiliğe, eğitimden aileye, sosyal yapıdan ahlaka varıncaya kadar çok yönlü olmasının getirdiği hasletle Anadolu insanımıza ufuk olmaya çabaladı. İlmin nerede olursa alınması düsturundan hareketle ilmin bize özgü değerlerimiz süzgecinden geçirilerek hayata geçirilmesi noktasında millicidir. Türk-İslam kültürünü nesle belletmenin elzem olduğundan bahseder. Tanzimat'la birlikte her alanda baş gösteren yozlaşmanın izlerini silme görüşündedir. İçtimai hayattaki bozulan milli şuurdan tutun da ham softaların dine eklemek istediklerine varıncaya tüm alanlardaki izlerin silinmesi için milli kültürümüzle donanmış ahlaklı ve erdemli aydınların topluma yol göstermeleri ile gerçekleşebileceği kanısındadır. Tevhit inancına sahip, dini değerlerin toplumlar için vazgeçilemez birer unsur olduğunu ifade eden ve din olarak da İslam'ı benimseyen biri olarak Fındıkoğlu'nu görürüz.
Üniversite gençliği ?Sosyal adalet?ten ne anlıyor? Sosyal adalet ilkeleri bağlamında bir eğilim belirleme araştırması

Bu araştırma; sosyal minimum, eşit vatandaşlık, fırsat eşitliği ve adil dağıtım olarak Miller tarafından belirlenen dört önemli sosyal adalet ilkesinden hareketle üniversite eğitimine devam eden gençlerin sosyal adalet/sizlik/e ilişkin eğilimlerinin, sözü edilen dört ilke bağlamında gençlerin bilişsel, duygusal tepkilerinin; kişisel ve aile özellikleri, eğitim ve sosyal minimumlara ilişkin değişkenler ile sosyal adalet algısı ve sosyal adalet ilkeleri arasındaki ilişkinin ve sosyal adalet ilkelerinin sosyal adalet/sizlik algısı üzerindeki etkisinin belirlenmesi için planlanmış ve yürütülmüştür. Araştırmada, Ankara Üniversitesi'nde eğitim öğretime devam eden 420 üniversite öğrencisi ile görüşülmüştür. Verilerin toplanmasında anket formu kullanılmıştır. Araştırmaya katılan öğrencilerin sosyal adaleti genel olarak fırsat eşitliği kapsamında tanımladıkları; başkalarının sosyal adaletsizliğe ilişkin yaşadıkları sorunları, kendi sorunları olarak ifade ettikleri ve bu adaletsizliklere birey, aile, toplum ve devlet düzeyindeki sorumluların neden olduğunu belirttikleri saptanmıştır. Ayrıca bu gençlerin Türkiye açısından sosyal adalete yönelik olumsuz algılara sahip oldukları; bu algılar üzerinde öğrencilerin kişisel özelliklerinden cinsiyet, doğum yeri ve büyüdükleri yer ile sosyal minimumlara ilişkin değişkenlerden sağlık ve okul günlerinde öğün atlama ile ekonomik durumun etkili olduğu belirlenmiştir. Öğrencilerin toplumsal cinsiyet eşitliğine, adil dağıtıma ve vatandaşlığa ilişkin değerlendirmelerinin, sosyal adalet algısının farklılaşmasına neden olduğu sonucuna varılmıştır.
Yaşlılık sorunu ve bir çözüm olarak huzurevi

Dünya nüfusunun giderek yaşlandığını göz önüne aldığımızda yaşlılık modern toplumlarda bir sorun haline gelmiştir. İlk çağlarda yaşlılık kavramı hastalık ile eş değer görülürken günümüzde yaşlılık bir hastalık değil, aksine tedavi edilmesi gereken bir süreçtir. Bu süreçte özellikle yaşlının bakımı ve barınması bir sorun haline gelmiştir. Geleneksel açıdan yaşlı aileyi birleştirici rol oynadığından ebeveynin çocukları tarafından bakımının üstlenilmesi yaşlının hem psikolojik durumunu etkilemekte hem de yaşlının gelecek ile ilgili umutsuzluğa kapılmasını ve yalnızlık hissini ortadan kaldırmaktadır. Ancak artan sağlık imkanları, kırdan kente göç, kadının iş hayatına başlaması günümüzde bu durumu zorlaştırmaktadır. Bu nedenle yaşlının bakımını üstlenen kurumlar ortaya çıkmıştır. Yaşlının bakım sürecindeki değişen psiko-sosyal değişimler ise araştırmamızın amacını oluşturmaktadır. Bu tez çalışması 1967 yılından beri yaşlıların barınma ve korunmasına yönelik hizmet veren Konya Dr. İsmail Işık Huzurevinde kalan yaşlıların huzurevi ortamındaki hayatlarına ilişkin sosyolojik bir değerlendirmedir. Ülkemizde huzurevleri sosyal hizmetler kapsamında yer almaktadır. Bu doğrultuda yaşlının yalnızca barınma sorununa değil sağlık ve psiko-sosyal sorununa da çözüm olabilmek için hazırlanan bu tez derinlemesine mülakat tekniğine dayanmaktadır. Alan araştırmasında elde edilen bulgular, literatür taraması ile harmanlanmıştır. Kimi zaman kişisel izlemim ve yorumlara da yer verilerek araştırmaya zenginlik katılmak amaçlanmıştır. Alan araştırmasında elde edilen verilerden yola çıkarak yaşlıların büyük kısmının gidecek yeri olmadığı için değil, gidecek yeri olup çocukları/gelinleri tarafından istenmeyen yaşlı profilini oluşturmaktadır. Yanı sıra korunmaya ihtiyacı olan yaşlılar da bulunmaktadır. Ayrıca çoğunluğunu oluşturmasa ya kendi isteği ile gelip, huzurevinde rahat bir yaşam sürmek isteyen yaşlıların sayısı da fazladır. Huzurevinde rehabilitasyon ve sürekli bakım hastaları, ayaklı hastalardan fazladır. Son olarak yaşlıların büyük çoğunluğunu eğitim seviyesi düşük ve okuma yazma bilmemektedir. Bu durum kalan kadın yaşlılar arasında erkeklere göre daha fazladır.
Boşanmış kadınların boşanma sebepleri ve boşanma sonrası karşılaştıkları güçlüklerin sosyolojik analizi Yozgat ili örneği

Bir toplumda evlilik olgusu ve aile kurumu var olduğu gibi, aynı toplumda boşanma olgusu da varlığını göstermektedir. Bu nedenle sosyologların göz ardı edemeyeceği toplumsal hususlardan bir tanesi boşanma olgusudur. Çalışmanın spesifik amacı ise Yozgat'taki boşanmış kadınların boşanma sebepleri, boşanma sonrası karşılaştıkları güçlüklerle baş etme yolları ve yöntemlerinin neler olduğu araştırılmıştır. Araştırmada boşanmış kadınların sosyoekonomik düzeyde ve toplumsal cinsiyet bağlamında yaşamış olduğu zorluklar üzerinde çalışılmıştır. Bu doğrultuda boşanmış kadın olmanın ne anlama geldiğini öğrenebilmek için Yozgat ve civarında yaşayan 30 boşanmış kadın ile görüşme yapılmıştır. Boşanmış kadınların sosyo-demografik özellikleri değerlendirilmiş ve boşanma üzerindeki etkilerinin neler olduğuna dikkat çekilmiştir. Boşanmanın aile içi roller ve aile işlevleri ile ilişkisi değerlendirilip, boşanma üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Elde edilen bulgularda ise kadınların aile içi işlevlerinin genel olarak yemek yapmak, çocuk yetiştiriciliği ve çocukların sosyalizasyon sürecinde bulunmak, aile içi sorunlar da problem çözme işlevi görmek, aile içi tüm sorumlulukları üstlenmektir. Kültürel olarak toplumsal cinsiyet kavramı ise eril ve dişil varlık olan insanların rollerini düzenler. Bu rolleri eşitsiz bir şekilde dağıtan toplumsal cinsiyet, kadını biyolojik özelliklerine göre ayrıştırır. Kadının toplumsal rolü ve toplum içerisindeki cinsiyete dayalı iş bölümü boşanma konusunda da toplumsal sorunlara sebep olur. Bu sorunlardan bir tanesi ekonomik sorunlardır. Boşanmış bir kadının iş bulması ve çocukları var ise onları geçindirebilmesi boşanmış kadın olmasından dolayı güçleşmektedir. Bu çalışmanın amacı boşanmış kadınların boşanmış olmalarından dolayı karşılaştıkları ekonomik ve sosyo-kültürel sorunların neler olduğu ve bu sorunlarla nasıl başa çıkabildiklerinin analizidir.