turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Denial of justice: The case study of victims of gross human rights violations in Bosnia and Herzegovina

Tez, Sırp Cumhuriyeti devletinin Sırp olmayan bireylere yönelik insan hakları ihlallerinden ve adaletin inkarından sorumlu olup olmadığını incelemektedir. Bosna Hersek'te Sırp olmayanlara karşı yürütülen büyük çaplı suçlardan ve adaletin inkarından Sırp Cumhuriyeti devletinin etik ve yasal olarak önemli ölçüde sorumlu olduğu tespit edilmiştir. Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi, Sırp Cumhuriyeti devletinin Srebrenica'da gerçekleştirilen soykırımdan ve Prijedor'daki etnik temizlik kampanyasından sorumlu olduğuna dair şüphelere yer bırakmamıştır. Bununla birlikte taraf devletleri, Sırp olmayan bireylerin acılarının 'Sırp Savunma - Kurtuluş Savaşı' ve 'kitlesel suç' şeklinde yorumlayıcı inkarları yoluyla Prijedor'daki etnik temizliği ve Srebrenica soykırımı resmen inkar etmektedir. Sonuç olarak, ciddi kitlesel suçların kamuoyu tarafından ve olgusal olarak kabulü ve insanlık onurunun geri kazanılmasını da içeren, hayatta kalan birçok kişinin tam tazminat insan hakları sistematik olarak ihlal edilmektedir. Devlet memurları ve destekçileri tarafından mağdurların düzenli olarak aşağılanması, milliyetçi ahlaki görecelik veya etnik saflığın doğruluğu gibi toplu suçlara yönelik ahlaki sorumluluğun inkarı, mağdurların anma ve eşit insan muameleleri haklarını ortadan kaldırmaktır. 'Büyük Sırbistan' ve 'İslamofobi'nin milliyetçi ve ırksal ideolojik kalıntıları, tarafların kamu destekçileri ve ilişkileri içinde hala mevcuttur. Deneysel araştırmalara dayanarak, geri iade dışında rehabilitasyon, memnuniyet, tazminat ve yeniden tekrarlamama hakları endişe verici bir şekilde dikkate alınmamaktadır. Yasal anlamda adaletin kesin olarak inkarı ayrımcı tazminat yasalarına; sahte yargı işlemlerine; maddi tazminatların, rehabilitasyon programlarının, anma ve kutlama etkinliklerinin yetersizliğine tanık olmaktadır. Tarihsel olarak, kitlesel suçların mağdurlarına yönelik adaletin inkarı, daha fazla kızgınlık ve çatışmaya yol açmaktadır. Mağdurların insan haklarına yeterli saygıya ve bu hakların korunmasına yönelik öneriler, esas olarak insan hakları eğitiminde ve hükümetler tarafından iyi tazminat politikalarının oluşturulması için mağdur merkezli bir yaklaşım ve uluslararası yasal ilkeler koyan Uluslararası İnsan Hakları Hukuku ve Uluslararası İnsancıl Hukuk'un Ciddi İhlallerinin Mağdurlarına Yönelik Tedavi ve Tazminat Haklarına İlişkin Temel İlkeler ve Kılavuzlar tarafından sağlanan normatif standartların bir uygulamasında bulunabilmektedir.
Tanımlar denizinde modern söylemlere karşı postmodernizm

Bu tezde modernizm ve postmodernizm süreçleri, bu sürece dahil olan isimler ve modernizmin ve postmodernizmin etki ettiği alanlar incelenmiştir. Bu inceleme insanlık tarihinden başlayıp 20. yüzyıla kadar olan süreci içermektedir. Modernizme etki eden Rönesans ve Aydınlanma, postmodernizme etki eden modernizm dikatle değerlendirilmiştir. Bu ele alış ne modernizmi dışlar ne de postmodernizmi dışlar. Bu doğrultuda tez modernizm ve postmodernizm süreçlerini anlatan toparlayıcı bir çalışma olacaktır.
Papa'nın yanılmazlığı sorunu ve Hans Küng'ün Yanılmazlık Doktrinini eleştirisi

Bu çalışma ünlü Katolik teologu Hans Küng'ün doktrini eleştirisi bağlamında Papanın Yanılmazlığı Sorununu incelemektedir. Bilindiği gibi Papanın Yanılmazlığı Meselesi, I. Vatikan Konsili resmi dokümanları içerisinde yer alıp dogma halini aldıktan sonra özellikle Katolik Kilisesi'nde olmak üzere tüm Hıristiyan dünyasında, geniş bir kitle tarafından tartışılmıştır. Bu çalışma konuyu üç başlık altında incelemektedir. İlk bölümde özetle, Hans Küng'ün Katolik Kilisesi ile ilgili görüşlerinin önemini ortaya koymak adına hayatı ve Akademik gelişimi üzerine odaklanılmıştır. İkinci bölümde Papanın Yanılmazlığı Meselesi derinlemesine analiz edilmiştir. Bunu yaparken kavramın ilk önce tanımı yapılmış, daha sonra kapsamı incelenmiş ve sonunda dinsel ve tarihsel temelleri üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde ise, Küng'ün Infallible? An Unresolved Enquiry eseri ışığında Yanılmazlık Doktrinine yönelik eleştirisine yer verilmiştir. Çalışma sonucunda şu bulgulara ulaştık: Papanın Yanılmazlığı Meselesi sadece Katolik Kilisesi'nde değil tüm Hıristiyan Kiliselerinde tartışmalı bir konudur. Söz konusu doktrinin dinsel ve tarihsel gelişim süreci incelendiğinde doktrini temellendirecek pasajlar yetersiz kalmaktadır. Küng, Papanın Yanılmazlığını papaların sahip olduğu özel bir ayrıcalık olarak görmemekte, Kilise yararına anlaşılması ve Kilise'ye imana hizmet etmesi gerektiğinin altını çizmektedir. Dahası Kilise statik değil dinamik bir kurum olmalıdır. Ve son olarak Küng'e göre Kilise kendini yenileyebilmek adına kapılarını daima dış dünyaya açık tutmalıdır.
Gazalİ'nin nedensellik anlayışı ve kuantum fiziği Kopenhag yorumu belirsizlik ilkesinin karşılaştırılması

İslam düşüncesinde önemli bir yeri olan Gazali nedensellik anlayışı ile çağının ötesine uzanan etkiler bırakmıştır. Gazali'nin nedensellik anlayışının modern fizikle olan benzerlik ve farklılıklarını ortaya çıkartmayı amaçladığımız tezimizde konuyu kavramsal düzeyde ele aldık. Hareket kavramı bağlamında incelediğimiz nedenselliğin zorunluluğu meselesinin, süreklilik ve süreksizlik düşüncelerinin ekseninde değiştiğini göstermeye çalıştık. Gazali örneği üzerinden incelediğimiz nedenselliğin felsefi temellerinin ortaya çıkartılması suretiyle bilimin cevap aradığı sorulara olgusal yaklaşım kadar kavramsal düzeyde de yaklaşılmasının gerekliliğini göstermeyi amaçlıyoruz. Bu sayede felsefe ile bilimin birbirlerini destekleyerek gelişmeleri gerektiğini ortaya koymayı hedefliyoruz. Araştırmamız dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde ilkçağ filozoflarından Gazali'ye kadar geçen süre içerisinde neden ve nedensellik kavramlarının nasıl ele alındığı incelenmiştir. İkinci bölümde Gazali'nin nedensellik düşüncesi ve buna karşı yöneltilen eleştiriler açıklanmıştır. Üçüncü bölümde kuantum fiziği Kopenhag yorumunun gelişimi Newton fiziğinden itibaren ele alınarak incelenmiştir. Son bölümde belirsizlik ilkesinin temel esasları açıklanarak Gazali'nin nedensellik anlayışıyla ortak ve farklı yönleri incelenmiştir. Bu kısmın sonunda yaptığımız genel değerlendirmeyle Gazali'nin nedensellik anlayışının geliştirilerek modern fiziğin ihtiyaç duyduğu yeni bir epistemoloji inşasına katkıda bulunulabileceğine dikkat çekmeye çalıştık.
A survey of mathematical and phiklosophical problems generated by Zeno's paradoxes

oz ZENO PARADOKSLARININ YOLAÇTIĞI MATEMATİKSEL VE FELSEFİ PROBLEMLERİN İNCELEMESİ Baş, Tennur Yüksek Lisans, Felsefe Bölümü Tez Yöneticisi: Doç. Dr. Halil Ş. Turan Nisan 2005, 77 sayfa Bu tez Zeno paradokslarına çözüm çabalarını ve ilgili problemleri tarihsel bir çerçeve içinde incelemiştir. Matematiksel katılık göz önünde bulundurularak Calculus'un evrimi ve yöneltilen eleştiriler de incelenecektir. Sonuç olarak bileşik bir metod önerilmiştir.
Farabi'de kıyasın oluşumu-şekil ve çeşitleri

İslam mantığının kurucusu olan Ebu Nas'r - el-Farabi'nin kıyasın - oluşumu, şekil ve çeşitleri hususundaki düşünce ve görüşlerini sistemli bir şekilde ele alıp incelemek gayesi ile, bu konuyu yüksek lisans tezi olarak seçmiş bulunuyoruz. Çalışmamızda, Farabi'nin kıyasın oluşumu - şekil ve çeşitleri hususundaki düşünce ve görüşlerini fazla ayrıntıya girmeden, bir konuyu anlatmada onun tarzını takip ederek, bir bütün halinde ve öz olarak vermeye gayret ettik. Bunun yanında, Farabi'nin bir konuyu, bir olayı, bir düşünceyi, bir sistemi, kısaca ele aldığı her türlü problem ya da meseleyi o gün için vakıf olduğu bütün ilimleri göz önünde bulundurarak çözüp, izah etmeye çalıştığını tespit ettik. Ayrıca, filozof yukarıda bahsedilen her türlü mesele ve fikirde, Mantık İlminden de istifade ederek, öncelikle kaynak ve sebebe inmekte, metafizik ve din boyutuna geçmektedir. Hatta o, Mantık Ümi'ni de temyiz kuvvetine bağlamakta ve bu kuvvetin de Allah tarafından insanlara bahsedildiğine inanıp kabul etmektedir. İşte, biz de Farabi'nin takip ettiği bu metod ve silsileyi izledik. Birinci bölümde, mantığın temeline temyiz kuvvetini yerleştiren Farabi'nin bu kuvvet sayesinde ruhta veya hariçte insanın bir fikri düzeltmesine yarayan kıyasın en küçük birimi olan ruhta makuller ve bunların karşılığı olan hariçteki anlamlı seslerden ve bunlar arasında bağ oluşturan edatlardan bahsettik. Daha sonra bu lafızların birleşerek mürekkep lafızları ve sözü nasıl oluşturduklarını ele aldık. Söz çeşitlerini- bunlardan bizim için önemli olan önermenin ne olduğu ve çeşitlerini, birbirleri arasındaki ilişkileri -ele alarak her önermenin bir bilgi olması hasebiyle bilginin kaynağı ve kesinliği meselesine girdik. İkinci bölümde, kıyasın ne olduğu ve önermelerden nasıl teşkil edildiğini; kıyasın şekil ve çeşitlerini vererek Büyük Türk Filozofu Farabi'nin bu hususlardaki düşüncelerini ortaya koymaya gayret ettik. Neticede, Aristo'ya dayanan, ama orjinal fikirler de ortaya koyan Farabi'nin İslam Mantığı'nm kurucusu ve Muallim-i Sani olduğu bir kez daha tescil edilmiş oldu.
Jean Jacques Rousseau'nun aydınlanma eleştirisi

Jean-Jacques Rousseau, yaşadığı dönem itibariyle önemli bir Aydınlanma Çağı düşünürü olmasına karşın, kendi çağının paradigmalarına yönelik negatif tavrıyla sert bir 'Aydınlanma eleştirmeni' olarak karşımıza çıkmaktadır. Akıldan ziyade duyguları ön plana çıkaran, doğada özgür ve iyi olan insanın, bilimlerin ve sanatların etkisiyle köleleştiğini, 'zincire vurulduğunu', ahlaken yozlaştığını ileri süren Rousseau, bu görüşleriyle Aydınlanma karşıtı bir tutum sergiler ve çağdaşlarından bu noktada ayrılır. Rousseau'nun Aydınlanmaya yönelik söz konusu eleştirel görüşleri, bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Rousseau'nun 'insan-insanlık tarihi' anlayışı temelinde, Aydınlanma'nın insan yaşamını nasıl şekillendirdiği, ne gibi değişikliklere ve olumsuzluklara yol açtığı tartışılacaktır. Çalışmanın amacı, Rousseau'nun görüşlerinden hareketle, Aydınlanma'nın yıkıcı ve olumsuz etkilerine dikkati çekmek ve toplumsal ve ahlaki boyutta yozlaşmaya neden olduğunu göstermektir.
İslam düşüncesinde Hermes ve Ibnü'l-Arabİ'de Hermetizm

Bu yüksek lisans tezi İslam düşüncesinde Hermes'in kimliğini ve İbnü'l-Arabi'deki hermetik unsurları incelemeyi hedeflemektedir. Bu amaçla tezin giriş bölümünde farklı kültür ve geleneklerde yer alan Hermes'in kim olduğu üç gruba ayrılarak: 1- Mısır Tanrısı Thoth, 2- İbraniler de Hanok 3- Yunanlılarda Hermes Trismegistus olarak incelenmiştir. Birinci bölümde Hermes'in nasıl İslam düşüncesine kabul edildiği, İdris Peygamber ile özdeşleştirildiği söylemi, İbnü'l-Arabi'nin İdris Peygamberi ele alışı ve Hermes ile benzeyen hususların bulunup bulunmadığı incelenmiştir. İkinci bölümde ise Hermes'in söylemlerinin ve öğretilerinin yani Hermetik unsurların İbnü'l-Arabi'ye intikal ettiği varsayımı üzerinde durulmuş ve söylenen Hermetik unsurlar tespit edilerek teker teker incelenmeye çalışılmıştır.
Molla Sadra düşüncesinde yaratılış ve diriliş

İnsanın bedensel yaratılışından sonra, hiçbir değişime uğramadan bu alem ve öteki alem arasındaki yolculuğunun nasıl geçeceği sorusu, yaratılış ve diriliş konusu altında incelenmektedir. Molla Sadra vacibü'l-vücudu hakikati olan en layık şey olarak tanımlamakta olup, onu yaratılışın kaynağı olduğunu söylemiştir. Ayrıca Sadra'ya göre ilk feyezan, zat ve vücudundan dolayı vahdet ve tekliğe sahiptir ama mahiyet açısından çokluktur ve çokluğun kaynağıdır. Molla Sadra Tözsel hareket ilkesine dayanarak, yaratılış veya vücut feyezanını, başlangıcı olmayan ve daimi bir değişimde olan Hakkın eşyada sürekli tecelli ve zuhur bulması olarak tarif etmektedir. Sadra'ya göre yaratılış, geçmişşte bir başlangıcı olmayan ve sürekli vuku bulan bir fenomendir. Dolayısıyla yaratılış, ruh ve maddenin birleşmesinde meydana gelip nefsin, mürekkep ve noksanlı olan cevherden saf bir cevhere hareketi, insan bedeni aracılığıyla başlatılıp, kemale doğru devam etmektedir. Ayrıca Sadra, ruhani-cismani diriliş konusunu akli ve nakli delillere dayanarak ispat edip, ahirette dirilecek olan bedenin latif bir beden ve bu dünyadakine benzer olduğuna, ancak ebedi hayat için gerekli olan kabiliyeti taşıyacağına inanmaktadır.
Ockhamlı William'da bilgi, mantık ve metafizik ilişkisi

Avrupa'da on dördüncü ve on beşinci yüzyıllarda ve modern düşünceyi şekillendirmede önemli rol oynayan Ockhamlı William, nominalizmin başlatıcısı olarak kabul edilir. Dinsel otorite karşısında bireysel hakların varlığını savunan Ockhamlı'nın özellikle Ockhamlı'nın Usturası olarak zihinlerde yer edinen düşünceleri, modern dönem adına onun merkezi bir konuma sahip olmasını sağlar. Çalışmanın Birinci Bölümü'nde, yaşadığı dönem koşulları ve bu koşulların hayatına yansıması üzerinde durulan Ockhamlı'nın Ortaçağ kültürü içerisinde işgal etmiş olduğu konum felsefi, teolojik ve politik açıdan ele alınmıştır. İkinci Bölüm'de Ockhamlı'nın bilgi teorisi irdelenerek, var olan her şeyin bireysel kaynaklı olduğu ve bilgimizin ise doğrudan ve acil bir farkındalığa dayandığı belirtilmiştir. Bu tür bilişlerin ise sadece tekil şarta bağlı önermelerle meydana geldiği gösterilmeye çalışılmıştır. Üçüncü Bölüm'de ise varlık probleminin temel konuları arasında yer alan kesin bilginin sağlam temelini kurmak adına bilgi ve dil için tekil varlıkların gerekli olduğu ontolojik açıdan temellendirilmesini yaparak, zihinde var olan tümellerin hiçbir maddi yönünün olmadığını ve bilgi görüşünün bunu temel alan önermeleriyle meydana geldiğini ortaya koymaya çalıştık. Sonuç Bölüm'ünde ise Ockhamlı'nın, tekil şeylere atfettiği önem derecesinde, bireyin özne olarak konumlandırılmasında ve bu konularda ise bir geleneğin oluşturulmasında etkili olduğunu belirterek, bütün bunların bir değerlendirilmesi olarak tasarlanmıştır.
An inquiry on justice: Bases, bearers and principles

Yirminci yüzyılın sonlarındaki siyaset felsefesinin yaygın kavramlarından birisi olan adalet kavramı, etik, siyaset ve hukuk alanlarının kalbinde yatmaktadır. Ben, bu çalışmada, siyasetin ve ekonomik üretim biçimlerinin, ahlak ve yasa üzerindeki hakimiyeti konusunda ısrarcı olsam da, siyasi hareketleri ve dönüşümleri temellendirmede ahlak alanının önemini teslim ediyorum. Bu doğrultuda, adalet kavramını tanımlamanın, fiili anlamda adaletin bu dünyada tesis edilebilmesinde öyle ya da böyle bir rolü olduğunu düşünüyorum. Çalışmanın ikinci bölümünde, adaletin temellerini serimlemeye çalışıyorum. Yaklaşımım, tarihsel maddecilikle dolayımlanmış temelcilik ve gerçekçilik olarak adlandırılabilir. Ardından üçüncü bölümde, adaletin taşıyıcıları, sorununu ele alıyorum. Çağdaş adalet kuramları, genellikle, birey kavramını ve bireyin rasyonel yetilerini varsayarlar. Ancak, bu anlamıyla bir tür birey ve rasyonellik düşüncesi belli bir siyasi yönelimin sonucudur. Ben, her ne kadar, bireylerin adaletin sağlanmasındaki rollerini kabul etsem de, esas olarak toplumsal yapıları, adaletin temel taşıyıcıları olarak görüyorum. Dördüncü bölümde, adaletin ana ilkeleri veya ana dayanakları olarak tanımlayabileceğimiz, eşitlik, özgürlük ve haklar kavramlarını inceliyorum. Eşitlik, yasal, politik, sosyal, ekonomik ve ahlaki olarak sınıflandırılabilir. Ekonomik eşitlik, diğerleri arasında başat bir öneme sahiptir çünkü diğer türlerden eşitsizliklerin kaynağında da ekonomik eşitsizlik yatmaktadır. Yabancılaşmanın ve sömürünün olmadığı, adil bir üretim süreci, ekonomik eşitliği sağlayabilir. Özgürlük ve hakların gerçekleşmesi için de sömürünün ortadan kalkması gerekmektedir. Bu nedenle, sömürülmeme ilkesinin, adaletin temel ilkesi olarak benimsemesi gerektiğini iddia ediyorum. Sömürülmeme ilkesi, diğer adaletsizliklerin ortadan kalması için bir adım olarak düşünülmelidir. Diğer adaletsizliklerin ortadan kalkması için zorunlu ama yeterli değildir.
Nurettin Topçu Ve Aliya İzzetbegoviç'te din anlayışı

Din ve felsefe anlayışına kendine has bir anlam vererek bu düşüncelerini isyan, hareket ve irade olmak üzere üç ana kavrama dayandıran Topçu ile tutucu ve modernistlere karşı yenilikçilik fikri ile üçüncü yol fikrini ortaya koyan Aliya'nın din alanındaki görüş ve düşünceleri tezimizin çıkış noktasını oluşturmaktadır. Biz de tez konumuzu Topçu ve Aliya'nın bu fikirlerinden hareket ederek belirledik. Aliya ve Topçu aynı dönemin mütefekkirleri olmalarına rağmen her ikisi arasında herhangi bir fikir alışverişi, görüşme ya da buluşma ve hatta mektuplaşma gibi bir iletişimleri bulunmamaktadır. Bunun yanı sıra yaptığımız araştırmalarda her ikisi üzerine yapılmış araştırma, inceleme ve çalışmalar olmasına rağmen ikisinin ortak bir araştırma içerisinde yer almadığını tespit ettik. Biz de İslam dünyasının çıkmazları ve çözümleri üzerine eserler ortaya koyan bu iki önemli mütefekkirin, hem din anlayışlarını hem de her ikisinin din anlayışları üzerindeki ortak noktaları bulmaya çalışarak bu iki İslam mütefekkirinin günümüzdeki araştırmacılara bir yol göstermesini istedik. Bu amaç doğrultusunda tezimizi üç ana kısma ayırdık: Giriş bölümünde;din, felsefe ve yaşadıkları dönemin felsefi anlayışlarını anlatmaya çalıştık. Birinci bölümde Topçu'nun hayatı eserleri, ilmi kişiliği ve din anlayışı; ikinci bölümde Aliya'nın hayatı eserleri, ilmi kişiliği ve din anlayışı ifade edildikten sonra üçüncü bölümde Topçu ve Aliya'nın din anlayışlarının karşılaştırmasını yaptık.
Berkeley idealizminin temel kavramları

JurirProf. Dr. Abdulkuddüs BİNGÖL Bu çalışmanın amacı Berkeley felsefesinin temel kavramlarını ve ilgili tartışmaları göstermektedir. Giriş kısmında biz, 17. ve 18. yy. bilim ve felsefesine işaret ettik. Biz aynı zamanda bu dönenim Berkeley felsefesi üzerinde çok etkili olduğunu gösterdik. Daha sonra temsili realizmin reddi üzerinde durduk. Temsili realizmin temsilcisi Locke olduğu için biz Locke'un kainat anlayışını ve felsefesini verdik, özellikle de Locke'un birincil ve ikincil nitelikler ayrımına dikkat çektik. İkinci kısımda, ilgimizi Berkeley'in idealizmi ve Tann'sı üzerinde yoğunlaştırdık. Berkeley'in temel tezi olan 'varlık algılanmaktır' hükmünü izah ettik. Bunu yaptık çünkü, Berkeley'in felsefesinde idealizim ve Tanrı birlikte gelmektedir. Diğer kısımlar da idealizim ve ilgili kavramlarla ilgilidir. Bunlardan bir tanesi de zihin-idea ilişkisidir. Bu yüzden, biz bu ilişkiyi de araştırdık. Diğer bir önemli bağlantı algı ve bilgidir. Biz aynı zamanda bu ilişkinin detaylarını da verdik. Söylediğimiz gibi, Berkeley dönemin bilmi ile birlikte düşünülmelidir. Bu nedenle, bilim ve Tanrı ilişkisini açıkladık. Tabiat kanunları nedeniyle bilim ve Tanrı arasında bir ilişki vardır. Çünkü tabiat kanunları Tanrı'nın fikirleridir. Biz aynı zamanda Berkeley'de bir 'zihin felsefesi' bulunabileceğini düşündük ve ona işaret ettik. Çalışmanın sonuna doğru Berkeley'in temel tartışması olan maddenin reddini verdik. Çalışmanın sonunda zorluklara ve bu zorluklara verilen cevaplara yer verdik.
F. Nietzsche'nin, G. W. F Hegel'in tarih anlayışı eleştirisi

Bu çalışmada Nietzsche'nin Hegel tarih anlayışı eleştirisi, Hegel'in tarihte bir sona ulaşma düşüncesi temelinde incelenmiştir. Tezimiz üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci Bölüm'de Hegel'in tarih anlayışı; Onun tarih anlayışının ana konusu olan tarihin ilerlemesinin tin ile ilişkisi ve tarihin bir sona erme düşüncesi ele alınmıştır. Aynı zamanda onun tarihte ilerleme derken kastettiği şeyin ne olduğu sorusunun yanıtı olan tin'in kendini açılımladığı bir süreç ve bu süreçte usun, tarihsel kişilikleri istenç, tutku ve arzularını kendi ereğini gerçekleştirmesi düşüncesi açıklanmaya çalışılmıştır. İkinci Bölüm'de, Nietzsche'nin tarih anlayışı incelenmiştir. Bu bağlamda Nietzsche'nin tarih anlayışını etkileyen faktörler ve tarihi nasıl ele aldığı üzerine bir açıklama yapılmıştır. Onun tarih anlayışı etkin insan ile ebedi dönüş düşüncelerinin vurgusu çerçevesinde irdelenmiştir. Üçüncü Bölüm'de ise, Nietzsche ve Hegel'in tarih anlayışları arasındaki karşıtlıklar ve uyumsuzluklar ortaya koyulmuştur. Ayrıca Nietzsche'nin tarih anlayışındaki ebedi dönüş ve etkin istenç düşüncesi çerçevesinde Hegel'in tarihin ilerlediği ve sonunda da bir sona varma anlayışına yönelttiği eleştirisi ayrıntılı olarak incelenmiştir. Sonuç olarak bu çalışma Nietzsche'ye göre, Hegel'in tarih anlayışının tehlikeli sonuçlar doğurabileceği eleştirisini hangi gerekçeyle yaptığı ve aynı zamanda onun bu eleştirisinin günümüz dünyasındaki yansımalarını incelemeyi amaçlamaktadır.
Fa'al aklın ontolojik ve epistemolojik değeri'

Bu çalışma 'Faal Aklın Ontolojik ve Epistemolojik Değeri' başlığı altındaFarabi'nin faal akla yüklediği anlamın ontolojik ve epistemolojik açıdan değerlendirilmesini içermektedir. Faal aklın Farabi'nin felsefesinden çok önce ortaya çıktığı bilinmektedir. Farabi'nin sisteminde ise Faal Akıl hem suret veren bir ilke hem de insani ve ilahi bilginin kaynağıdır. Farabi'nin felsefesinde Faal Akıl, sudur teorisi çerçevesinde ortaya koyduğu ay üstü alemdeki göksel akılların sonuncusudur. Filozofun varlık hiyerarşisine göre Faal Akıl, ay altı aleminin varlıklarının suretlerini veren ilkedir. Ayrıca Faal akıl, varlıklar içerisinde en değerli olan insanın nefsi üzerinde bir takım etkilerde bulunarak insanın bilgi edinmesinin önünü açar. Ruhen ve bedenen yetkinliğini tamamlayan insan, FaalAkıl'dan gelecek bilgileri almak için hazır hale gelir. Ayrıca Faal Akıl, vahyi bilginin kaynağıdır. Dolayısıyla Farabi, Faal Akıl'dan filozofa ya da peygambere gelen bilgilerin tek bir kaynaktan geldiği kabulündedir. Farabi'nin erdemli şehir teorisinin hayata geçirilmesi filozof ya da peygamber fark etmeksizin tek kaynaktan gelen bilgilerinsomutlaştırılması neticesinde mümkün olacaktır. Öte yandan Farabi'nin nübüvvetefarklı bir değer atfetmekle birlikte filozof ile nübüvvetin bilgi kaynağının aynı olduğunusavunması, akıl ile vahyin uzlaştırılmaya çalışılması şeklinde okunabilir.
Toplum felsefesi bağlamında klasik, modern ve feminist ütopyalarda toplumsal cinsiyet olgusu

Ütopya edebiyatının temel amacı, gelecekte arzu edilen kusursuz toplumun kurulmasıdır. Bu yeni ve mükemmel toplumun kurgusu yapılırken; ütopya yazıldığı dönemin toplumsal, siyasal ve ekonomik şartlarından yoğun olarak etkilenmektedir. Ütopyalar genellikle klasik ve modern olmak üzere 2'ye ayrılmaktadır. Klasik ütopyanın karakteristik özelliklerine bakıldığında var olan toplumlardan farklı, onlardan yalıtılmış bir toplum ve merkezi yönetim kurgulanarak, söz konusu toplumda yaşayan tüm bireylerin sosyo-ekonomik refah ve mutluluğunun yükseltilmesi amaçlanmaktadır. Bu kategoride nitelendirilen ütopyalarda, var olan toplumdan farklı olarak kadının statüsünde ve şartlarında görece bir iyileştirme olsa da, işbölümü ve kadının özel alan içerisindeki konumunda var olan toplumsal cinsiyet rollerine göre bir düzenleme sürekli olarak mevcuttur. 19. yüzyıl ile birlikte Avrupa'da ortaya çıkan ekonomik, siyasal ve toplumsal gelişmeler ve dönüşümler ile birlikte ütopya edebiyatını da etkilemiştir. Bu dönemde ortaya çıkan ütopik eserler ise modern ütopya kategorisi altında değerlendirilmektedir. Bu dönem ütopyaları içerisinde ayrı olarak feminist ütopyalardan ayrı bir başlık altında değerlendirilmektedir. Modern ütopyalar, merkezi otoritenin zayıfladığı veya ortadan kalktığı, toplum yerine bireyselliğe daha çok önem verilen toplumları kurgulaması açısından klasik ütopyalardan farklılaşmaktadır. Bu dönem ütopyalarında erkek yazarlar tarafından yazılan ütopyalara bakıldığında klasik ütopyalarda görüldüğü gibi ataerkil bir bakış açısıyla kurgulandığı görülmektedir. Feminist ütopyalarda ise bireysel özgürlüğü baz alan insanlar arası iletişimin değerli görüldüğü ve özellikle de ataerkil ideolojinin sorgulanarak irdelendiği; bu duruma karşı alternatif toplumsal kurguların üretildiği bir ütopya türü olarak ataerkil bakış açısıyla yazılmış ütopyalardan, özellikle de klasik ve modern ütopyalardan farklılaştığını görebilmekteyiz.