turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Binyata vegerane di romana Sobarto ya Helİm Yusif de

Anlatıbilim bazı bilimsel yöntemlere göre anlat metinlerine odaklanır, son dönemlerde bu bilimin alanı o kadar genişledi ki eleştirmenler ve edebiyat araştırmacıları birçok yönden çalışmalar hazırlayabilirler. Anlatıbilimde roman metni, araştırmanın önemli ve başlıca malzemesi olarak bazı kelimelere dayanarak meydana gelir. Buna dayanarak 'Helim Yusiv'ın Sobarto romanında anlatının yapısı'. Bu çalışma araştırmacı için bazı bilimsel yöntemleri, romanın genel yorumunu, durum yönünden anlatıbilimin yöntem ve tekniklerini yazar tarafından izah eder. Postmodernizmin imge ve sembolleri üzerine kurulan 'Sobarto' romanı yedi bölüme ayrılmıştır, konusu genel olarak, başlıca iki noktaya dayanarak ilerler. Sileman, özne, romanın başlıca karakteri ve anlatıcısı olarak milletinin kaderini temsil eder. Diğer taraftan Belkıs da 'Sobarto' ülkesinin coğrafyasını göstermede rol alır. Başka bir deyişle Belkıs him Süleyman'in arzu objesi him de onun katilidir. Romanın altı bölümü Süleyman'ın hayatı çerçevesinde dolaşıp altı ayrı dönemi konu etmesine rağmen yazar romanın olay, mekan ve zaman öğesi yoluyla tarihi derinliğin fotoğrafını çekmek ister. Yangın, romanın dokusu ve olay örgüsünün en güçlü aracıdır, aşk ateşi, Amude sinemasının yakılması ve bir cezaevinde tutuklu bulunan altmış mahkumun yanması romandaki en temel örneklerdir. Genel olarak bu romanın teknik ve içeriği gerçek, olağanüstü ve fantastik arasında gidip gelir çünkü romandaki olay, karakter, mekan, zaman ve kullanılan teknikler okura gerçek-fantazi karışımı bir rivayet ve açıklama sunar.
Eski Uygur Türkçesinde epistemik kiplik: Aç Pars hikayesi örneği

Dilbilim çalışmalarında ele alınan kiplik kategorisi konuşurun tutumlarının ve bilgisinin dile nasıl yansıdığıyla ilgilenir. Kiplik, önermede morfolojik, sözlüksel, sözdizimsel, söylemsel vb. yollarla işaretlenebilmektedir. Bu çalışmanın amacı ise kipliğin alt kategorilerinden biri olan ve konuşurun önermenin gerçeklik değerine yönelik bilgi ve inancını gösteren epistemik kipliğin Eski Uygur Türkçesi metinlerinden biri olan 'Aç Pars' hikayesindeki kullanımını ortaya koymaktır. Çalışmada epistemik kipliğin metin içinde hangi yollarla işaretlendiği belirlenecek ve bu işaretleyicilerin olgusallık değeri ölçek üzerinde gösterilecektir. Bununla birlikte tespit ettiğimiz işaretleyicilerin dil bilgisi kitaplarında betimlenen işlevlerinden farklı bir işleve de sahip olduğu ortaya konulmaya çalışılacaktır.
Tavşanlı ve yöresi ağız incelemeleri

Dil, insanlar arasında iletişimi sağlayan geçmişşte yaşanan olayları bugüne, bugünküolayları da yarına aktaran en önemli araçtır. Dil, aynı zamanda kendi kanunları içinde yaşayan ve gelişen bir yapıya sahiptir. Bu gelişim sürecinde dilin şekillenmesinde, toplumların içinde bulunduğu durumlarda etkin rol oynar. Dilin alt birimleri olan lehçe, şive ve ağız da bu süreçle birlikte oluşmaktadır. Bu araştırmada, Tavşanlı yöresinde ağız incelemesi yapılmış ve bu yöreyle yazı dilimiz arasındaki ses, şekil farklılıkları ortaya konulmaya çalışılmıştır. Araştırmanın örneklemini Kütahya'nın Tavşanlı ilçesine bağlı, etnik yapıya göre seçilmiş toplam 20 köy oluşturmaktadır. Araştırmadaki incelemeler, bu köylerdeki kişilerle görüşme yapılarak kasete alınan 20 metne dayanmaktadır. Bu derlenen metinler, çevriyazı sistemi esas alınarak fonetik yazıya aktarılmıştır. Çalışmanın giriş kısmında Kütahya İli ve Tavşanlı İlçesinin Tarihi ve SosyalDurumu ele alınmıştır. Birinci bölümde, dil ve dilin alt birimleri üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde Türkçedeki ses bilgisi ele alınıp Tavşanlı yöresindeki örnekleri gösterilmiştir. Üçüncü bölümde, şekil ve kelime bilgisi bakımından Türkçeningünümüzdeki kullanımı ve Tavşanlı yöresindeki durumu ortaya konulmaya çalışılmıştır. Dördüncü bölümde de, derlenen metinler verilmiştir.
Enseignement de la grammaire en classe du FLE selon la perspective co-actionnelle

Yabancı dil öğretimi ve öğreniminde kullanılan yöntemler ve yaklaşımlar zamanla değişmiş ve gelişmiştir. Son yıllardaki yöntem ve yaklaşımlar özellikle dilin bir iletişim aracı olduğundan yola çıkarak konuşma dili üzerinde yoğunlaşmaktadır. 2000'li yıllardan itibaren eylem odaklı yaklaşım yabancı dil olarak Fransızca'nın öğretimi alanına giriş yapmıştır. Bu yeni perspektif, sosyal ortak eylemi yabancı dil öğrenimiyle bütünleştirmeyi amaçlamaktadır. Dolayısıyla, yabancı dil öğretiminde her yönden köklü değişikliklere yönelinmiştir. Hiç şüphesiz, dilbilgisi öğretim yöntemi de bu değişimlerden biridir. Bu araştırmada, ortak eylem odaklı perspektife göre yabancı dil Fransızca sınıfında, dilbilgisi öğretimi irdelenmeye çalışıldı. Bu amaçla, geçmişşte kullanılan yöntemlerde dilbilgisinin nasıl ele alındığı üzerinde duruldu. Sonra, ortak eylem amaçlı yöntemin ilkeleri ele alınarak, dilbilgisi öğretimi açısından Alter Ego 1, Echo A1, Metro Saint-Michel 1 incelendi. Geleneksel yöntemlerin aksine, bunların söz edimlerini, durumları dikkate alarak ve bunları örtülü bir dilbilgisine uygulayarak verdikleri görüldü. Dilbilgisi uygulaması, belirtilen kitaplardan seçilen örnekler ve alıştırmalarla somutlanmaya çalışıldı. Sonunda, öğrenenin dilsel gereksinimlerine göre dilbilgisi öğretim süreçlerinin neler olduğunu görme olanağını veren bir sonuca ulaşıldı.
Macar dilindeki önekli fiillerin yapı ve anlam açısından incelenmesi

Bu çalışmanın inceleme konusu Macar dilinde önekli fiillerin yapı ve anlam bakımından incelenmesidir. Önekli fiiller hem Macar gramerinde hem de Türkçe gramerde farklı yapısall özelliklerin en belirgin örneklerinden birisidir. Macarcada önekli fiillerin cümle içindeki kullanımı özel kurallara bağlıdır. Özellikle yabancı dil olarak Macarca öğrenmek isteyenler için önekli fiillerin kullanımı ciddi güçlükler yaratmaktadır. Bu fiillerin yapı ve anlam olarak Türkçedeki karşılıkları değişik yapısall özellikler göstermekte ve metin açısından çeviride anlatım sıkıntılarına neden olmaktadır. Macarcada önekli fiiller Türkçeyle karşılaştırmalı olarak ele alındı ve önekli fiilleri Türkçeye aktarırken hangi sözcük türü yapısında karşılaştığımızı tespit ederek çözümler ürettik. Macarcada fiil önekinin fiilin bağlamını değiştirdiğini, fiil öneki almayan fiile fiil öneki eklendiğinde fiilde ne gibi yapısall ve anlamsal değişiklikler olduğunu vurguladık. Önekli fiillerin tarihsel gelişimine de değinerek fiil öneklerinin kökenini, anlamsal ve yapısall özelliğini araştırdık ve bunun sonucunda Türkçedeki aktarımlarını örneklerle ele aldık. Önekli fiillerin cümle içi kullanım kurallarını ve görünüş bakımından önekli fiilin cümlede mevcut zaman şeklini nasıl değiştirdiğini ve Türkçeye ne şekilde aktarabileceğimizi ele aldık. Karşılaştırmalı olarak yapılan incelemede örnekleri artırarak ve sınıflandırmalar yaparak, ayrıca farklı bakış açıları ortaya koyarak hem Macarca öğrenenler hem de Türkçede yeni kaynaklar oluşturmak isteyenler için Macarcada önekli fiillerin öğrenimini kolaylaştırmaya ve Türkçeye katkı sağlamaya çalıştık.
Türkçede yüklemleme

Aristo'dan bu yana felsefe, mantık ve dilbilim alanlarında tartışılan yüklemlemenin, 'kurucularının anlamlarını, yüklemin anlam özellikleri arasından seçilen anlamlarla birleştirerek yeni anlamlar üreten bir süreç' olduğu tanımından yola çıkan çalışmamız, 'Türkçede eylemlerle yapılan yüklemlemenin edimbilimsel, anlambilimsel ve biçim-sözdizimsel etmenlerin etkisinde değişik yapılanmalar sergileyen süreç olarak gerçekleştiği' temel varsayımımızı sınamak için 'Türkçede yüklemleme nasıl biçimlenmektedir?' ve 'Türkçede yüklemlemenin biçimlenmesinde edimbilim ve anlambilimle biçim-sözdizim arasındaki etkileşim nasıl kodlanmaktadır?' sorularına yanıt aramıştır. Bu araştırma sorularını yanıtlayabilmek için art zamanlı ve eş zamanlı bütünceler oluşturulmuş ve kuramsal çerçeve olarak seçtiğimiz İşlevsel Söylem Dilbilgisi çerçevesinde incelenmiştir. Çalışmamızda, Türkçede yüklemlemenin nasıl biçimlendiği ele alındıktan sonra, bu biçimlenmenin etkisinde olduğunu varsaydığımız edimbilimsel, anlambilimsel ve biçim-sözdizimsel etmenlerin nasıl bir etkileşim sergilediği araştırılmıştır. İşlevsel Söylem Dilbilgisi kullanılarak yapılan çözümlemeler sonucunda birinci soru, Olay Durum'larına ilişkin bilginin saklanmasını ve düzenlenmesini sağlayan 'Yüklemleme Çerçeveleri' bağlamında yanıtlanmıştır. Çözümlemeler, Türkçede geçişli yüklemleme çerçevelerinin sergiledikleri yapılanmaları ortaya koymuş ve bunların hangi etmenlerden etkilendiklerini belirlemiştir. İkinci sorunun yanıtlanabilmesi için yüklemleme çerçevelerinin üye konumlarında yer alan dilsel birimlerin nasıl kodlandıkları incelenmiştir. Çözümlemeler sonucunda elde edilen bulgular, konuşucuların, mevcut söylem bağlamındaki edimbilimsel bilgideki en önemli / belirgin / yeni bilgiyi boş-artgönderimle kodlamak yerine, sıklıkla tam AÖ'leri ve Adıllarla kodladıklarını yani yüklemlemeyi oluştururken bağlamsal bilgiye eriştiklerini ortaya koymaktadır. İki araştırma sorusunun yanıtları birleştirildiğinde çalışmamız, konuşucuların ilk olarak, biliş-çıkışlı bilgiyi kullanarak belli bir yüklemleme çerçevesini seçtiklerini, daha sonra bu yüklemlemeyi ve katılımcıları kodlamak için gereken dilsel ve sözlüksel birimleri, yani veri-çıkışlı bilgiyi kodladıklarını ileri sürmektedir. Bu süreçte Olay Durumuna uygun yüklemleme çerçevesinin seçilmesinde durumsal bilgi, yüklemlemenin ve katılımcıların kodlanmasındaysa bağlamsal bilgi etkindir.
The Question particle and movement in Turkish

Türkçe'de Soru Eki ve Yer Değiştirme Bu çalışmanın amacı Türkçe'de soru ekinin dağılımını incelemek ve bu dağılımın özelliklerine Yetinmeci Çizgi çerçevesinde açıklama getirmektir. Türkçe'de soru eki eylemden başka Ad, Sıfat, İlgeç ve Belirteç öbeklerine de eklenebilir. Soru ekinin dağılımı incelendiğinde, bu ekin soru eklerinin yeri olduğu öne sürülen Tümleyici Öbeğin başı olarak üretilmediği görülmektedir. Hagstrom, Sinhala ve Japonca'da soru eklerinin Tümleyici Öbeğin başı olarak üretilmediğini ama her iki dilde de soru eklerinin Tümleyici öbeğin başına doğru yer değiştirdiğini öne sürmektedir. Türkçe'de ise yalnız soru ekinin değil sorgulanan öğenin ait olduğu öbekteki diğer öğeleri de peşine takarak Mantıksal biçimde yer değiştirdiği görülmektedir. Yer değiştirmeyi doğrulayan kanıtlardan biri engelleyici etkenlerdir. Yalnız, DA gibi öğeler soru ekinin eklendiği öbeklerin hareket yolu üzerinde bulunamazlar. Soru ekinin dağılımı ile ilgili kısıtlamalar ise yer değiştirmeyi doğrulayan diğer bir bulgudur. Bazı öğelerin soru ekiyle birlikte bulunamamasının nedeni bu öğelerin ait oldukları öbekten aynlamamasıdır. Soru ekinin birlikte bulunduğu öğelerin yer değiştirmesi bu öğelerin odak özelliği ile ilgilidir. vıYetinmeci Kuram'da bir öğenin ait olduğu öbekteki diğer öğeleri peşine takarak yer değiştirmesi açık yer değiştirmenin bir özelliği olarak görülse de, Türkçe'de bu yer değiştirmenin Mantıksal Biçimde gerçekleştiği görülmektedir. Kutupsal öğelerin dağlımı ile ilgili veriler soru ekinin yalnız eylemle birlikte olduğu durumlarda Tümleyici öbeğin başına hareket ettiğini göstermektedir. Soru eki, tümce oluşumu sırasında ya eylemin üzerinde bir ek ya da bir öbeğe kardeş olarak üretilen bir öğe olarak görülür.
Turkish change of state verbs in the inchoative - causative alternation

Bu tezde Türkçe'de durum değişimi bildiren eylemlerin ettirgen ve karşı ettirgen çatılar arasında nöbetleşimini belirleyen ilkeler çalışılmıştır. Türkçe'de durum değişimi bildiren eylemlerin çoklu türetme mekanizmalarını temsil edebilmek için Alexiadou (2014)'te önerilen Dağıtımsal Dilbilgisi modeli edinilmektedir. Yazarın dörtlü klasifikasyonu ışığında öncelikle i) kaynağı belirsiz durum değişimi bildiren eylem kategorisinin Türkçe'de özgün anlambilim ve sözdizim özellikleri bulunmadığını ve ii) dış kaynaklı durum değişimi bildiren eylemlerin çalışılmış diğer dünya dilleri ile benzer özellikler gösterdiğini öneriyorum. İç kaynaklı durum değişimi bildiren eylemler söz konusu olduğunda bunların ikiye ayrıldığını; bu ayrımı ilgili eylemlerin nöbetleşim potansiyellerinin karakterize ettiğini öneriyorum. Son olarak, ettirgen karşı ettirgen nöbetleşiminde ikil davranış gösterebilen yeni veriler sunuyorum. Bu veriler temelinde iç kaynaklı ya da dış kaynaklı durum değişimi gibi anlambilimsel kategorilerin literatürde öngörülenin aksine kök düzeyinde kodlanmadığını öneriyorum. Bunun yerine, durum değişimi bildiren eylemlerin nöbetleşim potansiyelini belirleyen anlambilimsel özelliklerin kompleksinden anlaşılabileceğini, eylemlerin gerek prototipik gerek prototipik olmayan durum değişimi olayları ile uyumlu olabileceğini, bu nedenle birden fazla sözdizimsel yapı ile üretilebileceğini öneriyorum. Buna ek olarak her durum değişimi bildiren olayın anlambilimsel özelliklerinin sözdizim düzeyine i) çatı başı içerip içermemeleri ve ii) ilgili çatı başının özellik spesifikasyonları şeklinde yansıdığını öneriyorum.
Ibıray Altınsarin 'Kel, Balalar, Okılık'

Bu çalışma Kazak düşünürü Ibıray Altınsarin'in 'Kel, Balalar, Okılık' adlı eseri üzerine hazırlanmıştır. Çalışma, 'Giriş', 'Dil İncelemesi', 'Metin' ve 'Gramatikal Dizin' olmak üzere dört bölümden oluşmaktadır. Çalışmamızın 'Giriş' kısmında Kazaklar, Kazakistan, Kazak Türkçesi, Ibıray Altınsarin ve eseri 'Kel, Balalar, Okılık' hakkında bilgiler verilmiştir. 'Dil İncelemesi' bölümünde eser, şekil bilgisi yönünden ele alınmış, Kazak Türkçesindeki kelime yapımı, isim çekimi, fiil çekimi ve kelime türleri metinden örneklerle anlatılmaya çalışılmıştır. Metin kısmında ise Ibıray Altınsarin'in 'Kel, Balalar, Okılık' adlı eserinin çeviri yazılı metni verilmek suretiyle Kazak Edebiyatının önemli bir poetikası niteliğindeki eserin Türk okuyucularının hizmetine sunulması hedeflenmiştir. Dizin bölümü 'gramatikal dizin' şeklinde hazırlanmıştır. Metinde geçen bütün kelimeler, isim ve fiil işletim ekleri alfabetik sıraya göre dizilerek karşılarına anlamları yazılmıştır. Böylece metnin hem söz varlığı ortaya çıkarılmış hem de Kazak Türkçesinin isim ve fiil çekimi tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın sonunda yararlandığımız kaynakların sunulduğu bir 'Kaynakça' bulunmaktadır.
Türkiye Türkçesindeki bağımsız biçimbirimlerin anlamsal dağılımı

İnsan olmanın temel özelliği olarak, hem toplum içinde iletişim işlevini, hem de bireysel zihin işlemlerini yürütmeyi olası kılan, dil kullanımı bir düzenin işleyişini öngörür. Dilde biçimbirim olarak adlandırılan anlam yüklü en küçük birimler sürekli, çeşitli eklemleme, birleştirme ve yerleştirme ile oluşumu, üretimi gerçekleştirir. Biçimbirimler, bütünün ayrılamaz soyut kavram olarak tanımlanan sınırları belirli anlam yanı ile bunun somutlaştıran, biçim veren ses dizgeleri ile dile getirilirler. Dilin birimi olarak sözcüklerden söz edilse de, sözcükler içlerinde en az bir bağımsız biçimbirim barındıran birliklerdir. Biçim olarak, ses dizgeleri 'kavram' ı çeker, 'kavram' ses dizgelerinde anlatım bulur. Kavramlar ile gerçekleşen, kavramsallaştırma algılama ve kurgulamada temel işlemdir. Her bir kavram; ancak başka kavramlar aracılığıyla tanımlanabilir ve her kavramın sınırları başka kavramların sınırları ile çerçevelenmiştir. Evrensel kavramların yanı sıra, ayrı dillere özgü toplumsal kavramlar da vardır. Bu çalışmanın amacı, Türkçe bağımsız biçimbirimlerin kavram alanlarını betimleyen diğer kavramların dökümünü yapıp, kavramlar arası göndermeleri göstermektir. Bu yolla Türkçede kavramlar arası ilişkiler saptanmış göndermelerin bilgisayar ortamındaki dağılımları programlanma ile belirtilmiştir. Kavram yoğunluğu alan taraması yan ürün olarak çıkmıştır. Türkçe biçimbirimlerin anlam dökümünde üst terim olarak çıkan yabancı birimler ayrı dizin olarak sunulmuştur. Çalışmada veri tabanı olarak TDK 2005 kullanılmış, Türkçe bağımsız biçimbirimlerden madde başı olanların kavram çözümlemeleri ele alınmıştır. Anlam temelli 'e' sözlük çalışmasının öncüsü olarak değerlendirilebilinir.
A pragmatic analysis of Turkish discourese particles: Yani, işte and şey

Bu çalışma, söylem çözümlemesi, konuşma çözümlemesi ve işlevsel yaklaşım inceleme yöntemlerini bir çatı altından birleştirerek, detaylı bir edimbilimsel inceleme gerçekleştirmekte ve yani, işte and peyden oluşan üç söylem belirleyicisinin günlük konuşma Türkçe' sindeki işlevlerim tanımlanmaktadır. Üç ayn konuşma işlevsel alanında bulunan sözcelere göre tanımlanan üç söylem belirleyicisinin hepsi de birçok işleve sahiptir. Yanf nin sözce başındaki kullanımlan çoğunlukla bağlayıcılık ve süreklilik işlevlerine sahip iken, sözce sonunda kullanılan yani, çoğunlukla etkileşimsel özelliği bulunan konumlandırma söylem belirleyicisi olarak rol alır. Sözce ortasında yer alan yani kullanımı esas olarak, konuşmacının kendi konuşmasına ilişkin bir bölümü açıklamayı işaret eden kendini-düzeltme işlevidir. Birbirinden uzak sözceleri bMeştirmenin yanında, işte çoğunlukla detaylı, ön plana çıkarılmış ve başkasına ait konuşmaları içeren sözce parçacıklarının sınırlarını belirleyen çerçeveleme işlevini gerçekleştirir. Üçüncü söylem belirleyicisi olan şey, konuşmacının çıkardığı bilgiyi işaretleyen bir işlev yüklenmektedir. Sözel planlama ve kelime bulma işlevlerini işaret eden hata düzeltme organizasyonundaki önemli rolüne ilave olarak, şey sakınma göstergesi olarak rol oynar ve konuşmacının kendi ya da diğer konuşmacıyla ilgili bir değerlendirme/iddiada bulunurken gösterdiği inceliğe işaret eder.
Dedehan Hasanov'un eserlerinde dil ve muhteva

Dedehan Hasan siyasi ve sosyal olayların yoğun olarak yaşandığı bir dönemde dünyaya gelir. Bu karışık dönemde Türkistan her anlamda işgal altındadır. Bu dönem yazarların, şairlerin, aydınların sürgün edildiği karışık bir dönemdir. Bu dönemde halkı aydınlatmak, bilinçlendirmek için hareket edip bağımsızlık adına mücadele vererek edebiyatın farklı alanlarında eserler kaleme alan saygın aydınlar yetişmiştir. Tüm bunladan dolayı acıları, sorunları, sinesinde yaşayarak hayatın ağır sorumluluğu altında büyüyen Dedehan Hasan, kalemini var gücüyle kullanarak kendisinden sonra gelecek nesillere bağımsız ve rahat yaşayacakları bir Özbekistan bırakmak için elinden geleni yapar. Dedehan Hasan, hayatı boyunca Türk dünyasını, ortak değerlerini, tarihini ve gelenek göreneklerini ön plana alır ve bu uğurda mücadele eder. Şair gençlik yıllarından itibaren yazarak, okuyarak kendisini geliştirir savaşın en kanlı yıllarında bile edebiyat sahnesinde yer alan bir aydındır. Üniversite yıllarından itibaren gazetecilik, öğretmenlik, köşe yazarlığı yaparak Özbek halkını bilinçlendirir. O, eserlerinde duygu ve düşüncelerini doğrudan dile getirirken aynı zamanda eserlerinin birçok yerinde ithaflar ve sembollerle duygu ve düşüncelerini ortaya koyar. Bilhassa ithaf şiirlerinde Özbeklerin ve onların şanlı geçmişşlerinin örnek almaları gerektiği üzerinde durur. Dedehan Hasan güzel bir geleceğin ancak Özbek halkının geçmişşine ve edebiyatlarının önde gelen şahsiyetlerine sahip çıkılması ile olacağını bilincindedir. Özbekistan'ın bağımsızlığını elde etmesinden sonra özellikle Türk halkları arasında iletişimin yoğunlaşması ile Dedehan Hasan ve onunla aynı fikirde olan bir grup arkadaşı Türkiye'nin köklü geçmişşinin örnek alınması gerektiğini belirtir ve bu hususta yoğun çalışmalar içine girerler. Şair bu vesile ile birkaç kere Türkiye'ye gelmek istese de dönemin şartları buna müsaade etmez. Şairin yukarıda saydığımız çok yönlü kişiliği onun yaşadığı dönemde edebiyat dünyasının önde gelen şairlerinde biri olmasını sağlar. Çok yönlü olan Dedehan Hasan dönemin önde gelen şahsiyetleri tarafından övgüyle bahsedilen bir şair yazar, devlet adamı, olarak öne çıkar. Ömrünün en verimli yıllarını Özbekistan ve Özbek halkına hizmet etmekle geçirir. Bu çalışmada, bestekar, şair, ozan, milli bağımsızlık aşığı Özbekistan'ın önde gelen aydınlarından Dedehan Hasan'ın hayatını ve bağımsızlık mücadelesini 'Ana Türkistan' adlı eserinden yola çıkılarak ele alındı. Onun sanata olan alakası daha gençlik yıllarından şiir ile başlar. Gençliğinin ilk yıllarında verdiği eserlere baktığımız zaman aşk, sevgi, sevgili gibi konularında yazan şair sonraki yıllarda bakış açısının değişmesi neticesinde vatan, millet gibi duyguların ön plana çıktığı şiirler kaleme alır. O sırtını her zaman tarihe ve kültürey yaslayarak eserlerini icra etme yoluna gider. Onun eserlerine baktığımız zaman Ahmet Yesevi, Mevlana, Ali Şiir Nevai, Şirazi, Meşreb gibi geçmişşte yaşamış ve Türk dünyası edebiyatında iz bırakmış şahsiyetlerin izlerini görmek münkündür.
Kumukçada yancümle tipolojisi

Kumukçanın büyük bir kısmı Rusya Federasyonuna bağlı Dağıstan Özerk Cumhuriyetinde, geriye kalan kısmı Çeçen ve Osetya Cumhuriyetlerinde yaşayan Kumuk Türklerinin konuştuğu bir dildir. Kumuk Türkleri, Türk boylarının Kıpçak koluna; Kumuk Türkçesi de Kıpçak grubuna dahil edilmektedir. Çalışmamızda Kumukçanın yan cümle yapıları eş zamanlı bir bakış açısıyla ve tipolojik bir temelde incelenecektir. Yancümleler, bütün Türk dillerinde genel olarak benzer şekillerde oluşmaktadır. Yancümleler sentaktik açıdan hiyerarşik olarak bir üst cümleye bağlıdır ve tek başlarına kullanılmazlar. Türkiye Türkçesinde de yancümleler; zarf-fiil, sıfat-fiil ve isim-fiillerden oluşan fiilimsilerle kurulurlar ve altasıralı olarak üst/temel cümleye bağlanırlar. Bu çalışmada, Kumukçada fiilimsilerle oluşturulan yan cümle yapıları sentaktik, semantic ve tipolojik açıdan detaylıca betimlenecektir. Bu çalışma kapsamında öncelikle zarf işlevli yancümleleri oluşturmayı sağlayan, , , , , , ekleri sentaktik, semantik ve tipolojik açıdan irdelenmektedir. Daha sonra Kumukçada sıfat işlevli yancümleleri oluşturmayı sağlayan, , , , , , ve, eklerinin oluşturduğu niteleme işlevli yan cümleler, sentaktik, semantik ve tipolojik açıdan ele alınmaktadır. Kumukçada yan cümlelerin üçüncü grubu olan ad işlevli yancümleleri oluşturmayı sağlayan, , , , , ekleri, temel cümle içinde değişik sentaktik görevler üstlenmektedirler. Ayrıca dolaylılık edatı olan yardımıyla Kumukçada belli ad işlevli yan cümleler oluşturulmaktadır. Konunun bütünselliği anlamında bu gramer birimini de burada ele almayı uygun gördük. Kumukçanın yan cümle yapıları, değişik metinlerden elde edilen örneklerle sentaktik, semantik, tipolojik açıdan betimlenecektir. Böylece Kumukçanın yan cümle yapısı toplu olarak değerlendirilmiş olmaktadır.
Актуальность официально-делового русского языка в турции

Dünyanın en büyük yüzölçümlü ülkesi olan Rusya Federasyonu, aynı zamanda birçok etnik, dil ve özerk yapıyı da barındırmaktadır. XX. yüzyıl Rusya devlet yapısı monarşik (1901-1916), sosyalist (1917-1991) ve liberal (1992-2019) gibi üç evreden geçmişş; buna bağlı olarak da çağdaş Rus edebiyatının hitap ve yazışma stilleri belli bir değişime uğramıştır. Ancak günümüzde Rusça konuşan toplumların özel ve tüzel sektörlerde birbirleriyle iletişim kurarken kullandıkları ortak hitap ve yazışma dili, teknolojik gelişmeler ve küresel rekabetin etkisiyle belli bir bilimsel ve teknik standarda kavuşmuştur. Bu gerçekten hareket eden tez çalışmamız, mesleki ve akademik çevreleri Rusça resmi-iş dilinin güncelliğiyle tanıştırmayı hedeflemektedir. Konuyla hedef arasındaki tutarlığı yakalamak amacıyla çağdaş Rus edebi metin türlerinin genel özellikleri verildikten sonra bu metinlerden iş-yazışma stili geniş bir açıyla tanıtılmış; ardından bu stil içerisinden sözleşmelere özel bir yer verilerek alanın terminolojisi, söz dizgisi, dilbilgisel ayrıntıları teorik ve pratik olarak gösterilmiştir. Bu bağlamda iş dilinin yapısı incelenip Rusça ve Türkçenin güncellik kabiliyetleri araştırılmıştır.