turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Türkiye ve Suriye'de kuvvetler ayrılığı

Kuvvetler ayrılığı ilkesinin önemi, kanunilik ilkesinin güvence altına alınmasına yol açmasıdır. Yine bu ilke devlet görevlerini ayrı organlara ayırarak bağımsız bir şekilde çalışmalarını sağlaması, farklı siyasi sistemlerin yürüttükleri fiili siyasetler yoluyla kuvvetler ayrılığı ile ilgili gerçek görünümün ortaya çıkmasını sağlaması gibi avantajları da vardır. Ayrıca modern demokrasi sistemleri tarafından uygulayan kuvvetler ayrılığı ilkesi, bu devletlerin hükümet sistemleri ister İngiltere'de olduğu gibi parlamenter sistemi olsun ya da ABD'de olduğu gibi başkanlık sistemi olsun isterse de Fransa'da olduğu gibi yarı başkanlık sistemi olsun bu devletlerin uyguladıkları farklı hükümet sistemlerine rağmen siyasi istikrarı sağlar. Çünkü bu sistemlerde hükümet organları arasında güç dengesi bulunmaktadır. Bu çalışmada, Türkiye ve Suriye Anayasaları ışığında Türkiye ve Suriye'nin hükümet sistemlerinde yürürlükte olan yürütme, yasama ve yargı organlarının arasındaki ilişkileri incelenerek kuvvetler ayrılığı ilkesinin ne kadar uygulanıp uygulanmadığına ilişkin doğru bir görünüm verilmesi hedeflenmiştir. Ayrıca devlette yürütme, yasama ve yargı organlarının rollerini ve aralarındaki ilişkileri ortaya çıkarmaktadır. Ancak bu ayrımın mutlak bir şekilde olmadığına ve aralarında dengeli bir işbirliği sağlandığına da işaret edilmiştir. Bu nedenle yürütme, yasama ve yargı organlarının arasında bulunan ortak kanallar ve yürütme organının bazı kanallarda tercih edilmesi araştırılmıştır. Son olarak, çalışmada yasama aracının yürütme karşılığında ve aynı zamanda yürütme organının yasama karşısında sahip oldukları denetim araçları da araştırılmıştır. Netice olarak Suriye Anayasasını incelerken esnek kuvvetler ayrılığına dayanan yarı başkanlık sisteminin üzerinde durduğunu görebiliriz. Bu karma sistem, parlamenter ve başkanlık sistemlerinin özelliklerini bir arada toplayan bir sistemdir. Ancak bu sistemde yürütme organın yasama organına bazı konularda hakimiyet sağladığını da görebiliriz. 1982 Türkiye Anayasası ilk şeklinde klasik parlamenter sistemden bazı sapmalar olsa da esas itibarıyle parlamenter hükümet sistemini benimsemiştir. 2007 Anayasa değişikliği ile Cumhurbaşkanının doğrudan halk tarafından seçilmesi kabul edilmiştir. Bu değişiklikle birlikte hükümet sisteminin niteliği daha da tartışmalı hale gelmiştir. Bazı yazarlar değişiklikle birlikte yarı-başkanlık sisteminin getirildiğini söylese de, doktrindeki çoğunluk görüşe göre parlamenter sistemden daha da uzaklaşılsa bile parlamenter sistem terk edilmiş değildir. 2007 Anayasa değişikliği sonrasındaki hükümet sistemi başkanlı parlamenter sistem olarak adılandırılabilir. 2014 yılında yapılan Cumhurbaşkanlığı seçimi sonrasında uygulamayı da dikkate aldığımızda fiilen yarı-başkanlık sisteminin uygulanmaya başlandığını söyleyebiliriz. 2017 Anayasa değişikliği ile hükümet sistemi konusunda köklü bir değişiklik yapılmış ve Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi benimsemiştir. Bu yeni sistem daha erken tarihte bir seçim yapılmaz ise, 3 Kasım 2019 seçimlerinden sonra yürürlüğe girecektir.
İdari yargıda ispat

Çalışmamızda, öncelikle idari yargılama usulünde ispatın konusu, idari yargıda ispat yükü kavramı, ispat yükü için genel kurallar ve istisnaların neler olduğu açıkalmış ve ispat yükünün yargılama usullerinde karşılaştırılması yapılmıştır. Daha sonra ispat vasıtası olan delillerin özellikleri ve nitelikleri açıklanmış, idari yargıda kullanılan ve kullanılamayan delillerden bahsedilerek resen araştırma ilkesi ile yazılı yargılama usulünün çatıştığı alanlar ortaya konulmuştur. Bu iki ilke arasında tercihte bulunulmasının gerekmesi halindeki tercihlerin neler olması gerektiği incelenmiştir.
Velayetin kapsamı ve hakimin müdahalesi

Hukuk düzeni toplumun en küçük birimi olan ailedeki ana, baba ve çocuk ilişkisini genel ve soyut kurallara bağlayarak bu ilişkideki zayıf konumda olan çocuğun korunmasını amaçlamıştır. Gerçekten de çocuk fiziki, zihni ve ekonomik anlamda henüz tam bir yeterliliğe erişmemiş olması sebebiyle korunmaya muhtaçtır. Bu nedenle velayet tarafların birbirlerine karşı olan hak ve ödevleri ile bu hak ve ödevlere aykırı hareket edilmesi halinde oluşacak sonuçların belirlenmesi şeklindeki hukuki bir kurum olarak karşımıza çıkar. Velayetin konusunu hukuken ayrı bir kişiliğe sahip olan çocuk oluşturur. Velayet hakkı diğer kişilik haklarından farklı olarak ana ve babaya kendi menfaatleri açısından değil de çocuğun menfaati için tanınmıştır. Başka bir deyişle söz konusu haktan faydalanacak olan çocuktur. Ana ve babaya velayet dolayısıyla tanınan haklar çocuğun korunmasına yönelik olup daha çok ödev niteliğindedir. Velayetin çocuğun şahsı üzerinde ana ve babaya yüklediği ödevler esas itibariyle çocuğun bakımı ve eğitimine ilişkindir. Buna göre ana ve baba çocuğu, besleyip büyütmek; sağlığına, fiziki gelişimine özen göstermek zorundadırlar. Bunun gibi ana ve baba kendi maddi güçleri elverdiği oranda çocuğun yeteneklerini de göz önünde tutarak ona iyi bir eğitim imkanı sağlamak, meslek kazandırmak ve çocuğa dini eğitimini de vermekle yükümlüdürler. Ana ve babanın velayetten doğan ödevlerini hiç ya da gereği gibi yerine getirmemeleri yahut kendilerine tanınan hakları kötüye kullanmaları halinde çocuğun korunması sorunu ortaya çıkar. Çocuğun korunması hukukumuzda çok sayıda kanun, tüzük ve yönetmelikle düzenlenmiş geniş kapsamlı bir konudur. Söz konusu konu aynı zamanda çok sayıda uluslararası antlaşmaya da konu olmuştur. Ana ve babanın kusurlu veya kusursuz şekilde ödevlerini ihlal etmeleri sonucu çocuğun yaranının tehlikeye düşerek korunmaya muhtaç hale gelmesinde hakimin velayete müdahale ederek çocuğun korunması için gerekli tedbirleri alır.17/01/ 1998 tarihlinde yürürlüğe giren 4320 sayılı Ailenin Korunmasına Dair Kanun ile aile bireylerinin aile içi şiddetten korunmak amacıyla getirilen tedbirlerden, çocuğun korunması için de faydalanılabilir. Çocuğun korunmasına yönelik hükümler içeren Kanunlardan biri de 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunudur. Bu kanun kapsamına göre çocuk statüsünde olan şüphelilerin yargılaması özel hükümlere tabidir. Belirtilen kanunlar dışında 2828 sayılı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanunu da çocukların korunmasına yönelik hükümler içeren başka bir kanundur. Ülkemize bakıldığında aile kurumunun hala güçlü olduğu görülür. Ancak sosyal ve ekonomik güçlüklerin, bu kurumu belirli ölçülerde zayıflattığı da bir gerçektir. Birçok aile çocuklarının çalışmasına ekonomik açıdan zorunlu görmektedir. Bu sebeple çocukların sokaklarla tanışmaları erken yaşta olmaktadır. Çalışma yaşamındaki ilişkiler, hayli çarpık gelişen kentleşme sonucu ortaya çıkan yoksul kent mahalleleri, yoksulluk ve işsizlik sokakta yaşayan ve çalışan çocukların sayısının giderek artmasına yol açan etmenlerdir.
Web sayfalarının hukuki açıdan korunması

İWeb Sitelerinin/ Sayfalarının Hukuku Açıdan Korunması? konulu çalışmamızın birinci bölümünde web sayfasının unsurları belirlenip söz konusu unsurlar tanımlandıktan sonra, bütünü oluşturan parçaları hukuki ve teknik açıdan inceleyerek ve muhtemel uyuşmazlık noktalarını tespit ederek, problemin bünyesine uygun çözüm yolları, halihazırda mevcut olan yasalar göz önüne alınarak ortaya konmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda birinci bölümde öncelikle klasik eser kavramı çalışmanın konusu dahilinde incelendikten sonra web sayfalarının bir bütün olarak ayrı bir eser korumasına konu olup olmayacağı ya da kanun koyucu tarafından ayrı bir eser kategorisi olarak kabul edilip edilmeyeceği ile ilgili tartışmalar incelenmiştir. Eser niteliği ortaya konduktan sonra, Fikri hukukta eser sahipliği ve buna bağlı olarak web sayfalarına ilişkin eser sahipliği hususu, web sayfalarının dahil edileceği eser kategorisine göre ayrı ayrı incelenmiştir. İkinci bölümde ise, web sayfalarını oluşturan unsurlara göre web sayfasının korunması hususu ele alınmıştır. Bu noktada öncelikle eser sahibinin, eser üzerindeki mali ve manevi hakları çalışmamızın konusunun sınırları dahilinde incelenmiş, sonrasında sahibinin izni olmadan bir eserin açık ağlara yüklenmesi ile oluşabilecek ihlal halleri ile sahibinin izni ile açık ağlara yüklenmiş olan eser üzerindeki söz konusu haklara İnternet ortamında müdahale ve ihlal halleri ayrı ayrı incelenmiştir. Ayrıca çalışmamızın konusu olan web sayfalarının bir bilgisayar ve İnternet ağı olmaksızın görüntülenememesi nedeniyle bilgisayara ve İnternet ağına özgü teknik çoğaltmaların ihlal teşkil edip etmediği ve linking, framing vb metotlarla İnternet ağına yüklenmiş olan eserler üzerindeki söz konusu haklara müdahale halleri incelenmiş ve son olarak konuya ilişkin kanaatimize yer verilmiştir.
Geçmişle yüzleşme kavramının hukuk kuramı çerçevesinde değerlendirilmesi

Bu çalışmanın amacı Holokost özelinde hukuk ve geçmişşle yüzleşme arasındaki ilişkiyi incelemektir. Geçmişle yüzleşme katliamların ve yoğun çatışmaların yaşandığı dönemlerin ardından geçmişşin yüküyle nasıl başa edileceği meselesini temel alır ve adaletin sağlanması, toplumsal dayanışmanın tesis edilmesi ve demokratik kültürün sağlanması şeklinde üç temel hedefe yönelir. Bu çalışmada söz konusu üç hedefin birbirleriyle olan ilişkileri incelenmiş ve hukukun siyasetle, ahlakla, tarih yazımıyla ve mağdurların beklentileriyle olan ilişkisi Nürnberg ve Eichmann yargılamaları çerçevesinde tahlil edilmeye çalışılmıştır.
Azerbaycan ve Rus Hukukunda bankaların denetimi

Sovyetler Birliği döneminde merkezi planlama sistemi ile yönetilen Azerbacyan ve Rusya devletleri, Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra dünya ekonomisine uyum sağlayabilmek amacıyla bir dizi ekonomik reformu hayata geçirmiştir. Temel hukuki metotlar bakımından aralarında önemli bir farklılık bulunmayan Azerbaycan ve Rus Hukukları getirmiş oldukları düzenlemeler bakımından zaman zaman farklılık gösterebilmektedirler. Bankalar ülke ekonomisinin en önemli ve hassas kesimi olan ve kredi piyasalarında faaliyet gösteren mali kuruluşlardır. Bu nedenle, bankaların faaliyetinin çok sıkı bir denetime tabi tutulması önem arz etmektedir. Bağımsızlığın ilk yıllarında bankların kuruluş sermayesinin miktarını düşük tutulması sebebiyle bankların sayısında bir patlama meydana gelmiş, ancak daha sonra yaşanan banker faciasının ardından Azarbaycan Cumhuriyeti Merkez Bankası ve Rusya Federasyonu'nun Merkez Bankası banka sistemini sağlamlaştırma politikası doğrultusunda kuruluş sermayesi miktarını kademeli bir artışa tabi tutmuş ve bankaların sayısında bir düşüş yaşanmıştır. Daha sonralar Azerbaycan ve Rusya kendi bankacılık sistemini oluşturma konusunda ilerleme kaydetmiş olmasına rağmen, devlet banklarında da yeniden yapılanmaya yönelik çalışmalar yapılmıştır. Bankaların harici ve dahili her türlü işlemleri Azerbaycan ve Rusyada Merkez Bankası'nın denetim ve kontrolüne tabidir. Banka işletmeleri iç ve dış denetime tabi tutulmaktadır. İç denetim, banka faaliyetlerinin ve uygulayıcılarının yaptıkları işlem ve işlerin uygunluk ve etkinliğinin, üretilmiş her türlü bilginin güvenirliğinin mevzuat, finansal, muhasebe ve diğer tüm yönlerden bu amaçla çalışan iç denetçi adı verilen kişilerce araştırılıp, incelenip üst yönetime rapor edilmesi prosedurudur. Dış denetim ise bankanın kendi personeli olmayan denetçilerden oluşan, banka ile doğrudan ilgili, bağlı vb. şekilde organik bağı olmayan bağımsız ve farklı bir tüzel kişiliği olan denetim organı, grubu veya kişisi tarafından denetlenmesidir. İşletmelerin ve toplumların gelişmesi ve büyümesiyle güvenilir ve doğru bilgi elde etme ihtiyacı giderek artmaktadır. Hukuk devletinde bankaların faaliyetleri, sorumlulukları tanımlanmış ve anayasa, yasa, yönetmelik, tüzük ve benzeri mevzuata düzenlemelere bağlanmıştır. Bu tür işletmelerin faaliyetlerini hukuk düzenine uygun yürütüp yürütmediğini incelemek, açıkladıkları bilgilerin ve iddialarının doğru ve güvenilir olup olmadığını araştırmak ve yöneticilerin bu işletme ile çıkar ilişkisi içinde bulunan kişilere veya işletmelere, topluma ve devlete hesap verme yükümlülüklerini yerine getirmelerini sağlamak üzere tarafsız ve bağımsız denetçi veya bağımsız denetim şirketi tarafından denetlenmeleri hukuk devletinde zorunlu tutulmaktadır.
Applicable law in torts under European Union law and Albanian conflict of law rules

Bu tezin amacı; ilk olarak Roma II Tüzüğü'nün uzun yolunu tarihsel arka planına, kabulüne ve yürürlüğüne uzanarak ilk adımlarından itibaren aydınlatmaktır. Roma IIYönetmeliği Avrupa Birliği hukukunu nasıl etkilediği, bu hukukta hangi değişikliklere yol açtığı, sözleşme dışı borçların kapsamı, Roma II Tüzüğü uyarınca uygulanacak hukuku seçme özgürlüğü. Haksız fiil kavramı medeni hukuka ait bir kavram olmaktan öteye gitmiş, haksız fiilerhakkında uygulanan hukuk kuralları ile genel kuralların yanı sıra haksız fiilin bir unsur olarak yer bulduğu farklı davaların keşfiyle haksız fiil Avrupa Birliği hukukundakii bir kavram şeklinde sonuç vermiş ve Roma II Tüzüğü'ndeki ilgili maddelerle birlikte daha da gelişmiştir. Yıllarca süren bir diktatörlük süreci yaşamış bir devlet olan Arnavutluk'un sahip olduğu bu tarihsel arka plandan dolayı halen gelişim sürecinde olan Arnavutluk'taki kanunlar ihtilafı kuralları ile karşılaştırmak amacıyla Avrupa Birliği kavramlarını daha da derinlemesine değiştirmem, bunu oldukça karmaşık ve zorlayıcı bir hale getirdi. Tez; bilgi toplanarak ve tarihe geri dönülerek yürütülen analize ve karşılaştırmaya dayanan bir araştırmanın ürünüdür. Bu tezin konusu, Avrupa Birliği hukukuna göre haksız fiilin bulunması durumunda hangi hukuku uygulayacağımızı bilmek ve bunuArnavutluk kanunlar ihtilafı kuralları ile karşılaştırmaktır. Bu tezin amacı, Avrupa Birliği hukuku ile bunun dışındaki hukuk arasındaki farklarıgörmektir.
Hastanın tedavi olma hakkı ve hekimin tedavi özgürlüğü

Herkes, tedavi olma hakkı kapsamında ihtiyaç duyduğu anda sağlık hizmetlerinden yararlanma hakkına sahiptir. Kişi, sağlık hizmetinden yararlanırken kendisine uygulanacak tedavi yöntemini ve tedaviyi uygulayacak hekimi serbestçe seçer. Tedavi işlemine hekim tarafından bakıldığında ise hekimlerin tedavi özgürlüğü bulunmaktadır. Anayasa, her meslek mensubunun olduğu gibi hekimlerin de mesleklerini serbestçe icra etme hakkını korumaktadır. Hekimler, tedavi özgürlüğü kapsamında hastayı reddetme hakkını kullanabilir. Yine tedavi özgürlüğü kapsamında, hastaya uygulanacak tedavi yöntemini hiçbir baskı altında kalmadan mesleki kanaatine göre belirler. Ancak hastanın tedavi olma hakkının temel bir hak olması nedeniyle hekimler, diğer mesleklerle kıyaslandığında daha dar bir özgürlük alanına sahiptir. Hekimler hastayı ret hakkını ancak mesleki ve şahsi nedenlerin varlığı halinde kullanabilir. Ayrıca hekimin, acil durumlarda ve resmi veya insani görevin ifası sırasında hastayı reddetmesi mümkün değildir. Benzer şekilde, hekimin tedavi yöntemini seçme özgürlüğü de bazı sınırlamalara tabidir. Bu çalışmada, hekimin tedavi özgürlüğünün şartları, sınırları ve sonuçları hastanın tedavi olma hakkı ile birlikte değerlendirilerek incelenmiştir.