Analitik müzik dinleme etkinliklerinin müzikal bilgi, algı ve performans başarısına etkisi

Bu araştırmada, öğrencilerin dinleme becerilerini geliştirmeye yönelik hazırlanan analitik müzik dinleme etkinliklerinin öğrencilerin müzikal bilgi, algı ve performans başarısına etkisi olup olmadığının belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, alan uzmanlarından alınan görüşlerle belirlenen dönem ve eserler kapsamında, öğrencilerin bilgi, müzikal algı ve performans başarı düzeylerini artırmaya yönelik 'analitik müzik dinleme etkinlikleri' oluşturulmuştur. Araştırmanın uygulama süreci 10 haftadır. Araştırma, öntest-sontest kontrol gruplu deneysel desen modeline göre tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu (n=20), Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Öğretmenliği Anabilim Dalı'nda 2017- 2018 eğitim-öğretim yılı güz yarıyıl döneminde, bireysel çalgıları yaylı (10), piyano (8) ve gitar (2) olan toplam 20, 4. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Öğrencilerin denklikleri incelenerek, yansız atama yöntemiyle deney (n=10) ve kontrol (n=10) grupları oluşturulmuştur. Hazırlanan analitik müzik dinleme etkinlikleri deney grubuna uygulanmış, bu süreçte kontrol grubu ile herhangi bir çalışma yapılmamıştır. Deney ve kontrol gruplarına deney öncesi ve sonrası ölçmeler yapılmıştır. Araştırmada veri toplamak amacıyla; Müzik Eğitimi Genel Alan Bilgisini Ölçmeye Yönelik Başarı Testi, Müzikal Algılama Ölçeği, Performans Gözlem Formu ve Görüş Formu olmak üzere dört ölçme aracı kullanılmıştır. Gruplardan elde edilen verilerin çözümlenmesinde Wilcoxon Testi kullanılmış ve böylelikle uygulanan öğretim programı sonucunda deney grubunun araştırmanın bağımsız değişkeni ile birlikte bağımlı değişkenleri olan müzikal bilgi, algı ve performanslarının nasıl bir değişim gösterdiği belirlenmiştir. Ayrıca grupların deney öncesi ve deney sonrası seviyelerini belirlemek amacı ile öntest ve son testler üzerinde Mann Whitney U Testi kullanılarak tek yönlü sınama gerçekleştirilmiştir. Uygulama sonunda deney grubu öğrencilerine analitik müzik etkinliklerinin etkisine yönelik anket uygulanmış ve görüşleri alınmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre analitik müzik dinleme etkinliklerinin deney grubu öğrencilerinin bilgi ve müzikal algılama düzeylerine olumlu etkisi olduğu görülmüştür. Analitik müzik dinleme etkinlikleri kapsamında, yeni ve mevcut bilgilerin eşliğinde dinleme analizleri gerçekleştirilmiş, çalgılarına yönelik uygulamalı bir çalışma yapılmamış, etkinliklerin çalgı performansına dolaylı etkisi araştırılmıştır. Araştırmanın eser ve etüt performans gözlem formu verilerine göre analitik müzik dinleme etkinliklerinin öğrencilerin performans başarı düzeylerinde anlamlı bir fark yaratmadığı tespit edilmiştir. Öğrenci görüşlerini almak üzere uygulanan anket verilerine göre ise, analitik müzik dinleme etkinliklerinin, deney grubu öğrencilerinin mesleki bakış açılarına, çalgı çalışma yaklaşımlarına ve alan dersleri ile ilgili bilgilere olumlu etkisi olduğu tespit edilmiştir. Buna göre etkinliklerin, öğrencilerin müzik dinleme yaklaşımlarında ve daha iyi dinleyici, müzisyen ve öğretmen olma çabalarında olumlu etkisi olduğu görülmüştür. Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda, eğitim sürecinde ve araştırma alanlarında dinleme ve dinleme becerisi gelişimine yönelik önerilerde bulunulmuştur.