turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Religion and secularism in Turkish politics as perceived by the Social Democratic People's Party

Bu tezde, SHP'li ilçe başkanlarıyla gerçekleştirilen görüşmelerde elde edilen bilgiler aracılığıyla yerel düzeyde din ve laikliğin, günümüzde siyaset süreçleri içindeki yeri araştırılmıştır. Çalışmanın giriş bölümünde, yükselen İslamcı etkinliğe dikkat çekilerek, Türkiye'nin laikleşme ve İslamın politik bir ideoloji haline gelme süreçleri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışmanın amaç, yöntem ve kapsamının anlatıldığı bölümden sonra, görüşme yapılan parti liderleri hakkındaki temel bilgilere yer verilmiş; diğer bölümlerde de yerel düzeyde İslamın yükselişinin sosyo-kültürel kökenleri; bu çerçevede 1980 sonrasının en çok tartışılan konularından biri olan Diyanet İşleri Başkanlığı'nın yerel kültür çerçevesinde nasıl algılandığı ile, uygulama politikaları açısından SHP dahil, Türkiye'nin büyük partilerinin profili çıkartılmaya çalışılmıştır. Çalışmanın sonuç kısmında genel olarak datanın özetlenmesi ve yorumlanması yanında, konuyla ilgili bazı genellemelere de yer verilmiştir.
Kalkınma söyleminin yapıçözümü : Postkalkınmacı bir eleştiri

Bu çalışma 1990'lar sonrası kalkınma literatüründe etkili olan ve postmodern ve postyapısallcı kuramlardan yararlanarak kalkınmayı bir söylem olarak okuyan post kalkınmacılığı temel araştırma sorunsalı olarak saptamıştır. Bu bağlamda, kalkınmayı yapı çözüme uğratmak amacıyla, post kalkınmacılığın ortaya koyduğu temel argümanlar ve post kalkınmacılığa yönelik eleştiriler dile getirilmiştir. Tüm bir kalkınma söylemini eleştiren post kalkınmacılar evrenselci kalkınma politikalarını reddederek yerel ve geleneksel öğeleri ön plana çıkarmışlardır. Tez çerçevesinde kalkınma kavramının tarihsel kökleri ve gelişiminin yanı sıra başta modernleşme ve bağımlılık kuramları olmak üzere kalkınma literatüründe belirleyici olan diğer yaklaşımlar da araştırılmıştır.
Arap değişiminde islamİ grupların rolu -Mısır örneği-

Arap isyanları kendine özgü nitelikleri ağır basan, büyük ölçüde ideolojisiz, örgütsüz ve öndersiz ayaklanmalar olarak ortaya çıktı. Bu isyanların devirdiği isimlere ve sarstığı rejimlere bakınca 'güçlü ve sert bir dalga' olduğu açıktır. Arap toplumlarının taleplerini karşılayacak, aynı zamanda ayrıştırıcı olmayacak bir formüle ihtiyaç duyulmaktadır. İhvan-ı Müslimin, toplumsal tabanı olan, kurucu aktör rolünü bütün engellemelere rağmen oynamayı başaran güçlü bir teşkilat olarak gözükmektedir. Yeni aktörler, eski rejim ile muhalefeti birbirinden ayırt edecek bir siyasal basiret gösterdikleri sürece başarılı olacaklardır. Mısır'da ilk defa halkın istediği yöneticiler söz sahibi olmaya başlamıştı. Mısır'daki değişimle İhvan her ne kadar iktidara gelse de, ülkedeki konjoktürel şartlar değişimin zorlu olacağını göstermekteydi. Bölgede İslami grupların kurduğu partilerin nisbi başarısı, bölgede kurulu düzen taraftarlarını rahatsız etmişti. Her ne kadar Ordu Mısır'da orta vadede şekillendirici bir güç olarak var olsa da İhvan-ı Müslimin uzun vadede Mısır'daki en etkin bir unsur olarak çok daha adından söz ettirecektir. Arap dünyası ve özellikle Mısır'daki gelişmeler, aslında iletişimin ışık hızına ulaştığı 21. Yüzyılın başlarında, teknokrat yönetimlerin sonunu işaret eden sosyolojik gelişmeler olarak da görülebilir.
18. yy. fetvalarına göre Osmanlı'da günlük hayat örneği

yaptığımız 18. yy. fetvalarına göre Osmanlı'da günlük hayat örneği konusu, Lale Devri olarak bilinen 1718- 1730 yılları arasında Osmanlı'da şeyhülislam olarak görev yapmış olan Yenişehirli Abdullah Efendi'nin, Behcetü'l- Fetava adlı eserinde yer alanfetvaları esas alınarak dönemin sosyal hayatının ortaya konulmasını ifade etmektedir. Yenişehirli Abdullah Efendi'nin, zamanında vuku bulan hadiselerin, dini ve günlük hayatın izlerini taşıyan, soru-cevap şeklinde özel ifadeleriçindeki fetvaları önem arz etmektedir. Bu fetvalar, Osmanlı toplumunun LaleDevri'ndeki günlük hayat kesitini, inançlarını, gelenek ve göreneklerini, kültür ve bilim seviyesini, savaşlarını vb. tarih kitaplarından daha muşahhasörneklerle ortaya koymaktadır. Şeyhülislam Abdullah Efendi'nin kitapbasımına ve çoğaltılmasına cevaz veren fetvası, ilim adamına ve dinadamına karşı saygılı olma konusundaki fetvası, din adamlarının kendiarzusuna göre fetva vermemeleri konusundaki fetvası, lale alım satımıhakkındaki fetvası, ran Rafizileri hakkındaki fetvaları ve gayrimüslimlerhakkındaki birçok fetvası hem devrin zihniyetini ortaya koyması açısından hem de türk toplumunun bugününe ve istikbaline çareler üretmek isteyenler için önemlidir.
Erkeklik söylemleri ve ötekileştirilenlerin gündelik pratikleri

Bu çalışma erkeklik söylemlerinin gündelik hayat pratikleri içinde nasıl inşa edildiğine dair yapılan bir araştırmanın sonucunda ortaya çıkmıştır. Öncelikle toplumsal cinsiyet çalışmaları üzerine kuramsal yaklaşımlar incelenmiştir. Toplumsal cinsiyet çalışmalarının başat sorunsalı olan gündelik davranış kodlarının oluşmasında biyolojik ve kültürel yaklaşımlar ele alınmıştır. Erkeklik çalışmalarının sosyolojinin içinden ve toplumsal cinsiyet tartışmalarından nasıl ortaya çıktığı çalışılmıştır. Kuramsal tartışmaların izleğinde bir hegemonya olarak erkeklik söyleminin nasıl üretildiğini karşılaştırmalı olarak ele alan bu çalışmanın olgusal araştırma kısmında farklı erkeklik söylemlerinin ana akım ve ana akım dışında nasıl belirdiği üzerinde durulmuştur. Normatif beklentiler, kültürel kodların gündelik hayata uygulanması ve ana akım erkekliğin söylemsel analizi üzerinden gündelik pratikler irdelenmiştir. Sosyolojik kimliklerin, toplumsal hayatta bazı göstergelerle ve imgelerle desteklendiği yaptığımız derinlemesine görüşmeler üzerinden analizlerle incelenmiştir. Türkiye'de ve dünyada erkeklik alanı görece yeni bir sosyolojik çalışma nesnesidir. Ana akım erkeklik rollerine göre hareket edenler ve hareket etmeyenler olarak incelediğimiz söylem öbekleri benzerlikler ve farklılıklar göstermiştir. Erkeklik rolleri, farklı alt-kültürlerin oluşumu, kimlik inşası ve erkeklik söyleminin yaygınlığı öne çıkan sosyolojik bulgulardır.
Modern Hukuk karşısında Örfi Hukukun varlığını sürdürmesinin sosyolojik nedenleri Şanlıurfa: Örneği

Bu çalışma Şanlıurfa ili örneğinde modern hukuk karşısında geçerliliğini koruyan örfi hukukun, toplumsal temellerine odaklanmaktadır. Araştırma için bu konunun ele alınmasındaki temel neden Şanlıurfa'da modern hukuk karşında, modernleşmeye rağmen halen varlığını dönüşerek de olsa devam ettiren örfi hukukun, arkasındaki sosyolojik nedenleri ortaya koymaktır. Ayrıca sıkı cemaat ilişkisinin bulunduğu Şanlıurfa'da halkın toplumsal yaşantısının yansıması olan örfi hukukun toplumsal düzendeki, sosyal anlaşmazlıklardaki etkisi modern hukuk ile karşılaştırılarak mevcut durum ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Gündelik hayat, aile ve akrabalık ilişkileri, modern hukuk algısı, resmi yargıya olan güven, kanaat önderi, barış yemekleri, aşiret sistemi vs. unsurlara da değinilerek detaylı, derinlemesine ve analitik bilgiye ulaşmak amaçlanmıştır. Araştırmanın kapsamında örfi hukukun toplumsal düzen kuralları ve toplum yaşamı üzerindeki etkisi üzerinde durulmuştur. Dolayısıyla çalışma, modernleşmenin etkisini mevcut yapıya etki eden tüm etkenlerle birlikte detaylı bir şekilde ortaya koyacak olan nitel araştırma yöntemlerinin imkan ve sınırlılıkları doğrultusunda gerçekleştirilmeye çalışılmıştır. Bu bağlamda yarı yapılandırılmış mülakat formuyla sahada katılımcılarla derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın bulgularına göre her ne kadar modernleşme ve kentleşme gibi olgular bir değişime neden olsa da Şanlıurfa'da yaşanan değişim, örfi hukuka dair temel değerlerin hakimiyeti altında olmaktadır.
Yurt dışındaki işçilerin Türkiye'de kalan aile bireyleri ve sorunları

Yaklaşık 2.5 milyon Türk vatandaşı yurtdışında çalışmak amacıyla bulunmaktadır. Biz bu çalışmada eşleri yurtdışında çalışıp kendileri Türkiye'de kalan kadınların sorunlarını ortaya çıkarmaya çalıştık. Sorunların çözümüne ilişkin fikir yürütürken, çalışmanın teorik yaklaşımında baz alman modernleşme ve tarihsel - yapısall yaklaşımlarının birlikte düşünülmesi gerekmektedir. Hükümetlerin geliştireceği politikalar artı bireylerin politikalar doğrultusunda teşvik edilmesi. Eşleri yurtdışında çalışan kadınların sorunlarına ilişkin çözümler geliştirilmesinde, bu sorunların çok yönlü bir yaklaşımla ele alınması gerekmektedir. Araştırmanın verileri Tavşançalı kasabasında yaşayan eşleri yurtdışında çalışan kadınlar üzerinde uygulanan anketlerle elde edilmiştir.
Yerli sosyolojinin imkan ve sınırlılıkları

Bu çalışma öz olarak sosyoloji biliminin kuramsal ve metodolojik olarak Batı'lı karakterine ve bu karakteri karşısında hem Batı'dan hem de Batı dışından sosyolojiye ilişkin yapılan eleştiriler bağlamında alternatif sosyolojiler kapsamında Baykan SEZER ve Korkut TUNA'nın yerli sosyoloji projesine odaklanmaktadır. Bu kapsamda çalışma Baykan SEZER ve Korkut TUNA'nın konuya ilişkin yaklaşımları, tespitleri, temellendirmeleri ve katkıları tespit edilmiştir. Çalışma beş temel argüman üzerine kurulmuştur. (1) Sosyoloji kuramsal ve metodolojik olarak Batı'lı bir bilimdir ve Batı'yı öncelemektedir. (2) Her toplumun kendine özgü tarihsel ve toplumsal bağlama sahip olduğu için, Batılı tarihsel ve toplumsal kırılmaların bir ürünü olan sosyoloji mevcut haliyle Batı dışı toplumların sorunlarını anlamak ve çözmekte yetersiz kalmaktadır. (3) Pozitivist sosyolojinin evrensel sosyoloji iddiası gerisinde Batı'nın çıkarlarını gözetmektedir. (4) Sosyolojinin yerlileştirilmesi projesi küresel bir çağrı olmakla birlikte belirli muğlaklıklar içermektedir. (5) Bu çağrının Türkiye'deki en önemli savunucuları Baykan Sezer ve Korkut Tuna'dır.
Graffiti and urban space in İstanbul

Çalısmanın amacı Istanbul'un Avrupa yakasindaki grafiti yazarları tarafındanuygunlastırılan mekanları ve eylemde içre olası direnisleri Türkiye'deki grafitininozellikleri ile beraber yazarların motivasyonları, karaktestikleri, ürettikleri mekanlar ve geçtikleri tüm süreçler vasıtasıyla açıga çıkarmak ve tartısmaktır. Bu çalısma, grafitivasıtasıyla gündelik pratiklerdeki olanakları ve akabinde gündelik yasam vasıtasıylagrafitinin olanaklarını açıga çıkarmayı hedefler. Bu tez, kent mekanını, kentlilerin taktikleri olmadan eksik olan ve kentlililerinuygunlastırmaları sonucunda yeniden tanımlanan toplumsal bir ürün olarak görür. Daha önce ortaya koydugu kuramsal çerçeve baglamında grafiti tarihine, grafiti yazarlarına, onların motivasyonları ve betimlemelerine, eylemin çalısma mekanizmasına, seçilenmekanlara ve tüm bunların kent mekanındaki iktidar ile ilişkilerine bakarak, oyun teorisi ve tanımladıgı direnis üzerinden bütünlesik bir açıklamaya ulasır. Calısma eyleminkendisinin ve sonucunun motivasyonlarını ve mekansallıklarını hesaba katarak, grafitiningençlerin kent mekanında, mekanı kendi oyun alanları kılarak eyledikleri ve kisiseldüzeyde bir direnise dönüsen bir oyunları olduğunu iddia eder.
Türkiye'de hastanelerde manevi destek hizmetleri

İnsan, beden ve ruhtan oluşan bir varlıktır. Beden ve ruh birbiriyle irtibat halindedir. Dolayısıyla bedende meydana gelen bir bozukluk ruhu, ruhta meydana gelen bir bozukluk ise doğrudan bedeni etkilemektedir. Manevi destek uygulamaları ruhsal ve bedensel sorunlarla yüzleşen ve bu sorunlarla başa çıkmada manevi desteğe ihtiyaç duyan bireylere yönelik olarak geliştirilmiş bir hizmettir. Bu uygulamalar tecrübe ettiği zor durumdan dolayı boşluk yaşayan ve anlam arayışında olan insana maneviyat yönelimli bir çıkış yolu sunmaktadır. Çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde din dindarlık ve maneviyat konuları, ikinci bölümde manevi destekle ilgili kavram ve uygulamaları teorik olarak ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise, Türkiye'de manevi destek veren 65 manevi destek görevlisinden 50'si ile elektronik ortamda mülakat gerçekleştirilmiş, elde ettiğimiz verilerde Türkiye'de pilot olarak uygulanmakta olan hastanelerde manevi destek uygulamalarının halihazırdaki durumu, sorunları, ihtiyaçları ve yanlışlıkları tespit edilmeye çalışılmıştır.
Sosyal yaşamda önyargıların aşılmasında din öğretimi program geliştirme çalışmaları

Önyargılar, bilinçli farkındalık veya kontrol dışında mevcut olan bireylerin sosyal tercihlerdir. Önyargının sosyal mesafeyi açarak ayrımcılığı desteklediği durumlarda, çok uluslu, çok kültürlü ve çok mezhepli toplumlarda bir arada yaşamanın imkanı olamamaktadır. Dolayısıyla genelde önyargıların özelde ise dini önyargıların etkisinin azaltılması ve çözülmesi gerekmektedir. Hem bireysel, hem de grup düzeyinde ortaya çıkan önyargıların aşılmasında, günümüzde kültürler arası ve dinler arası diyalogun mümkün olduğunu dikkate alarak din öğretiminin, diyalog, saygı ve hoşgörü eksenli ortamı sağlama gibi gücünden faydalanılabilir. Etnik, kültürel ve dini açıdan birbirinden farklı 193 milleti barındıran Rusya'da genelde önyargı, özelde ise dini önyargının olduğunu, baskın dini anlayışın etnik kimlikle karıştırılması sonucunda ortaya çıkan kültürel ve etnik sorunlardan anlamak mümkündür. Günümüz Rusya'sında önyargıların aşılmasında sosyal temas teorisinin yaklaşımlarından ve eğitim öğretim sürecinden maksimum düzeyde faydalanıldığını görmek mümkündür. Bu bağlamda Rusya Dinlerarası Konseyi ve REDCo eğitim projesi etkili çalışmalar ortaya koyarak, önyargıların aşılmasına yönelik din öğretimi program geliştirme çalışmaları Din Kültürü ve Laik Etik Esasları ders programının oluşturulmasına ve devlet okullarında okutulmasına neden olmuştur.
Erasmus+ programlarının hoşgörü kültürü oluşturmada yeri ve önemi

Bu çalışmada farklılıkları anlayabilme, başkalarının eksiklik ve hatalarına yapıcı ve anlayışlı bir dille yaklaşabilme ve sorunları şiddete, husumete ve düşmanlığa başvurmadan çözüme kavuşturmak için çabalama anlamına gelen hoşgörü kültürü oluşturulması bağlamında Erasmus+ programlarının etkilerinin analiz edilmesi hedeflenmektedir. Çalışmayla elde edilen verilerden Erasmus+ programların dil gelişimi, mesleki bilgi ve tecrübe kazandırılması gibi kişisel kazanımlar ile Avrupa'nın şu anda karşı karşıya olduğu ve gelecekte muhtemelen karşılaşacağı sorunlara çözüm bulma, farkındalığı artırma, bireyleri topluma dahil etme ve sosyal adaleti sağlama ile gençler ve karar alıcılar arasında diyaloğu artırma gibi genel kazanımlarınlar edindirdiği ve programların çoğulculuk, ayrımcılığın karşıtlığı, tolerans, adalet, dayanışma ve eşitlik gibi kavramları AB değerlerinin en odak noktasında tuttuğu, kültürler arası ve dinler arası tolerans, özgürlük, insan haklarına saygı ve değerlere teşvik ettiği; ortaklık, network kurma, hibe ve iyi pratiklerin AB düzeyinde değişimiyle programlarının insanlık onuru, eşitlik, özgürlük, demokrasi, hukukun üstünlüğü ve insan haklarına saygı gibi değerleri tanıma ile bunlara duyarlılığın artırılması, başka kültürler hakkındaki farkındalığın artırılması, gerek dini, gerek ırkçılığa dayanan, gerekse geçmişşte ülkeler arası yaşanan savaşlardan kaynaklanan ve gerekse medyanın oluşturduğu etkiden kaynaklanan önyargıların kırılması, hoşgörünün artırılmasında fayda sağladığı anlaşılmıştır.
Denizci askerlerde askerliğe bakış ve erkeklik

Bu çalışma toplumsal cinsiyet ve erkekliğin Türkiye'de askerlik kültüründe üretimi çerçevesinde ele alınmıştır. 'Denizci asker'lerin, eril tahakkümle ilişkileniyor olmaktan kaynaklanan erkeklik ve askerlik pratikleri denizci askerlerle yapılan derinlemesine mülakatlar ve söz konusu kaynak eserler doğrultusunda incelenmiştir. Bu tez çerçevesinde toplumsal cinsiyet ve erkeklik kavramlarından hareketle, Türkiye'de kültürel ve sosyal yapıda erkeklik ve askerlik algısını oluşturan faktörler değerlendirilmiştir. Böylelikle toplumsal algılarda yer almayan, ya da çok az yer alan 'denizci asker' olarak askerlik yapmanın gençler üzerindeki etkileri anlaşılmaya çalışılmıştır. Günümüze kadar kültürel kodlar yoluyla birçok adet ve gelenek getirdiğimiz gibi askerlik ile ilgili pek çok kültür unsurunu da taşıdığımızı, askerlerle yaptığımız mülakatlardan görmek mümkün olmaktadır. Diğer taraftan askerlik denildiğinde denizci olarak askerlik yapmak ihtimali, gençlerin aklına gelmemektedir. 75 ''denizci asker'' ile yapılan derinlemesine mülakatlarda, toplumsal cinsiyet, erkeklik ve askerlik pratiklerinin tarihsel süreç içerisinde kendini farklı sosyo-ekonomik koşullarda devam ettirdiği görülmektedir. Türkiye'de toplumun binlerce yıllık askerlik geleneğiyle ''ordu-millet'' kavramı içerisinde tanımlanan niteliğinin, günümüzde halen askeri kavramlarla içselleştirildiği ve devam ettirildiği saptanmıştır. Bu çerçevede, ataerkil sistemin ve askerliğin belirleyici unsurlarına ayrı ayrı bakıldığında, sosyo-ekonomik düzeyleri farklı dahi olsa hegemonik erkeklik özelliklerinin, askerlikle ilgili beklentilerde varlığını belirgin olarak sürdürdüğünü gözlemlediğimizi söyleyebiliriz. Bu incelemenin denizci olarak askerlik, askerlik kültürü, toplumsal cinsiyet ve erkeklik ile ilgili bundan sonra yapılacak çalışmalara katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Zira böyle bir çalışmanın yapılmasındaki en önemli sebep Türkiye'de erkeklik ve askerliği ''denizci asker' olarak toplumsal cinsiyet ve erkeklik bağlamında inceleyen herhangi bir araştırmaya rastlanılmamış olmasıdır.
Çocuk evlerinde bulunan kız çocuklarının sosyalizasyonu üzerine niteliksel bir araştırma: Tekirdağ ili örneği

Tekirdağ Çocuk Evlerinde bulunan kız çocuklarının sosyalizasyon sürecine etki eden faktörleri anlamayı ve yorumlamayı hedefleyen bu niteliksel araştırmada kurum bakımında olan kız çocukları ve bakım elemanları ile derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Kız çocuklarının sosyalizasyon sürecini etkileyebilecek akran grubu ve personelle ilişkileri, okul arkadaşları ve öğretmenlerle ilişkiler, boş zamanların değerlendirilmesi ve kitle iletişim gibi faktörler irdelenmiştir. Bu çalışmada veriler Tekirdağ ilinde koruma ve bakım altında bulunan korunmaya muhtaç13- 17 yaş aralığındaki 20 kız çocuğu ile derinlemesine görüşme yapılarak elde edilmiştir. Çocuklarla yapılan görüşmelerde çocukların eğitim durumları, yaşları, ne kadar zamandır korunma altında oldukları gibi kişisel sorular yöneltilerek katılımcı profilleri elde edilmiştir. Görüşmelerin devamında ise çocuklara 4 ana bölümde sorular yöneltilmiştir. Bu bölümlerden ilki çocukların kurum bakımına alınmadan önceki yaşamlarını öğrenmeyi amaçlamıştır. Bir sonraki bölüm ise kurum bakımına alındıktan sonraki yaşam hakkında bilgiler edinmeyi amaçlamıştır. Diğer iki bölüm ise çocukların arkadaşları ve personel ile ilişkileri ve bu ilişkilerin çocukların sosyalizasyon sürecine nasıl etki ettiği ile ilgilidir. Son ana bölüm ise daha genel sorularla kurum bakımı hakkındaki görüşlerini araştırmaktadır. Elde edilen verilerle yorumlamalara gidilmiş sonuçlar belirtilmiş ve son olarak öneriler getirilmiştir. Bu tez çalışmasının birinci bölümünde araştırmanın konusu, amacı, ve önemi belirlenmiştir. Ayrıca araştırmanın başlıca kavramları açıklanarak kavramsal çerçeve oluşturulmuştur. Araştırmanın ikinci bölümünde ise sosyalizasyon ve toplumsal cinsiyet kuramlarının açıklamalarına yer verilmiştir. Üçüncü bölümde ise görüşülen çocuklar hakkında temel bilgilere yer verilmiş, araştırma yönteminin belirlenmesi, verilerin toplanması ve analizi, uygulama süreci bu bölümde anlatılmıştır. Araştırmanın avantajları ve kısıtlarından da bu bölümde bahsedilmiştir. Araştırmanın dördüncü bölümünde elde edilen bulgular sunulmaktadır. Sosyalizasyon ve toplumsal cinsiyet bağlamında sınıflandırılan bulgular literatür ile tartışılarak yorumlanmıştır. Araştırmanın son bölümü olan sonuç ve öneriler bölümünde ise kurum bakımında bulunan kız çocuklarının sosyalizasyon süreci üzerine sonuçlara ulaşılmış konuyla ilgili öneriler sunulmuştur.
Toplumsal cinsiyet açısından kadın girişimciliği: Elazığ İş Kadınları Derneği üyeleri üzerine sosyolojik bir araştırma

Günümüzde yaşanan bilimsel ve teknolojik gelişmeler; neo-liberal politikalar, kadınların çalışma hayatındaki konumlarını değiştirerek görünürlüğünün artmasına olanak tanımıştır. Özellikle kadın girişimciliği noktasında değerlendirildiğinde bu görünürlüğün dikkat çekici oranda artmış olduğu da gözlemlenmektedir. Bu çalışmada, kadın girişimcilerin işgücü piyasasındaki konumlarının mevcut toplumsal cinsiyet rolleri açısından nasıl belirlendiği incelenmiştir. Ataerkil toplum yapısında, toplumsal cinsiyet nedeniyle kadınlara ve erkeklere farklı toplumsal roller yüklenmektedir. Bu nedenle erkek ve kadın arasında toplumsal hayata katılma düzeyinde farklılıklar vardır. Buna göre erkek; evin ekonomik gereksinimini karşılamak, kadın ise; evin bakım işlerini ve çocukların sorumluluğunu almak durumundadır. Ayrıca girişimciliğin kadınlar tarafından ne derece benimsendiği, kadınların girişimcilik sürecinde karşılaştıkları sorunları ve bu sorunların toplumsal cinsiyetle bağlantılarını ve girişimciliğin kadınların genel olarak toplumsal konumlarında ne ölçüde bir değişim meydana getirdiği Elazığ örneğinden yola çıkılarak incelenmiştir. Bu çalışmada, nitel araştırma yöntemi ve derinlemesine mülakat tekniği kullanılmış ve bu çerçevede çeşitli sektörlerde faaliyet gösteren Elazığ İş Kadınları Derneği'ne üye on kadın girişimci ile yüz yüze görüşme yapılmıştır. Yapılan çalışma sonunda elde edilen bulgular değerlendirilmiş ve yorumlanmıştır.
Dini-sosyal hareketlerin sosyolojik tahlillerinde işlevselci yaklaşım

Bu tez çalışmasında araştırılan konu işlevselci yaklaşımın kritiğidir. Tezde, sosyal hareketler bağlamında yeni dini hareketlerin oluşum ve gelişimlerini, özelde de Arnavutluk'ta komünist rejimin yıkılmasının ardından Selefi hareketin gelişimini açıklamaya çalışan işlevselciliğin geçerliliği ve noksanlıkları incelenmiştir. İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra ortaya çıkan yeni dini akımlar hakkında farklı tipolojiler yapılmasına rağmen birçok dini akımın düşünce ve dünyaya bakış açılarını anlama konusunda sosyal bilimciler eksik kalmıştır. Yeni din hareketler bağlamında Arnavutluk'ta 1991 yılından sonra oluşmaya başlayan, 1997'ye kadar önemli gelişmeler kaydeden ve 1997'den sonra durağanlaşan ancak güçlü bir şekilde hala varlığını sürdürebilen Selefi hareket incelenmiştir. Çalışmada Arnavutluk'ta kısa bir süre içerisinde Selefi hareketin gelişiminin, hem medya ve siyaset hem de geleneksel İslam tarafından dışlanmasına rağmen hala taraftar bulmasının altında yatan faktörleri tespit etmek ve sosyolojik bir açıklama getirmek hedeflenmiştir.
Türkiye'deki boyutları açısından yaşlı nüfusun yoksulluğu

Dünyada, toplam nüfus içerisinde yaşlıların oranının tarihte ilk defa bugünkü seviyelerine yükselmiş olması, gelişmiş ülkelerin yanı sıra gelişmekte olan ülkeleri de yakından ilgilendiren önemli sosyoekonomik konuların başında gelmektedir. Nüfusta yaşanan bu değişim, yaşlıların nüfus içerisindeki payını yükseltmekte ve aynı zamanda bu değişimin ortaya çıkardığı ekonomik ve sosyal sonuçlar ile karşı karşıya kalmasına neden olmaktadır. Araştırmada, demografik dönüşümün toplumun dezavantajlı gruplarından yaşlılar üzerindeki sosyoekonomik etkileri üzerinde durulmuş, yoksulluk bağlamında yaşlı nüfusun durumu incelenmiştir. Bu amaçla ilk olarak, yaşlılık ve yoksulluk kavramları çeşitli boyutlarıyla açıklanmış, yoksulluğun yaşlı nüfus üzerine etkileri ve yaşlıların yoksulluğuna yönelik mücadele politikaları irdelenmiştir. Dünyada yaşanan demografik geçiş sürecinin gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler ile Türkiye üzerinde meydana getirdiği değişimler tarihsel süreç içerisinde ele alınmış ve bu değişimlerin günümüzde ulaştığı son nokta belirlenmiş; yapılan nüfus projeksiyonlarına bağlı kalınarak gelecekte yaşanması muhtemel demografik değişimlere de yer verilmiştir. Elde edilen demografik veriler ve yoksulluğa ilişkin istatistikler, tablo ve grafiklere aktarılmıştır. Buna göre yaşanan demografik değişimlerin yaşlı nüfusun giderek artan oranda yoksulluğa maruz kaldığını ortaya konmaya çalışılmıştır. Yaşlıların yoksulluğuna etki eden pek çok faktör olmakla beraber; demografik değişimlerin yol açtığı toplumsal yapı ve gelir dağılımındaki adaletsizlikler yaşlıların içinde bulunduğu yaşam koşullarını zorlaştırmakta, yoksulluğu daha derin bir şekilde hissetmelerine neden olmaktadır. Ülkeler, toplumun önem arz eden bu kesimine karşın ortaya koyduğu fırsatları doğru şekilde değerlendirmeli ya da potansiyel olumsuzluklarına uygun çözümler bulmalıdırlar. Aksi halde şu an dünyanın gelişmiş birçok ülkesinde yaşanan sorunlar ile karşı karşıya kalınması kaçınılmazdır.