turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Gümrük kabahatleri

İnsanların toplum halinde yaşamaları neticesinde toplum düzeni kavramı hasıl olmuştur. Toplum düzeninin sağlıklı olarak sürmesi için bir takım kurallar öngörülmüştür. Bu kurallar içinde hukuk normları da yer almaktadır Bu normlara riayet edilmemesi halinde ise kamu gücüyle yaptırım uygulanmaktadır. Bu yaptırımlardan bir grubunu ise idari yaptırımlar oluşturmaktadır. İdare, üstlendiği genel güvenlik, genel sağlık ve kamu esenliği kavramlarını barındıran kamu düzenini sağlama görevi neticesinde idari yaptırım uygulama yetkisine haizdir. Kamu düzeni bünyesinde rekabet düzeni, imar düzeni gibi alt başlıkları taşır. Bu başlıklardan biri olarak değerlendirilen gümrük düzeni kavramının korunması için öngörülen gümrük kabahatleri çalışmamızın temelini oluşturmaktadır. Kabahatler neticesinde uygulanacak idari yaptırımlar Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından suç isnadı olarak nitelendirilmiş ve ceza hukuku temel ilkelerinin idari yaptırımlar için de uygulanacağı kabul edilmiştir. Uygulanacak idari yaptırımların temel hak ve özgürlükler üzerinde sınırlayıcı ve zorlayıcı etkilere sahiptir. Bu bağlamda idari yaptırımların hukuk devleti ilkesinin hayata geçirilmesi bakımından hukuka uygunluğu önem taşımaktadır. Çalışmamızda idari işlem olarak tesis edilen idari yaptırımların hukuka uygunluğu idari işlem teorisi veçhesinden değerlendirilecektir. Kabahatler genel teorisi pozitif hukukumuzda 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu ile düzenlenmektedir. Kabahat fiillerini suç olmaktan çıkarma eğilimi pozitif hukukumuzda etkisini gösterse de tam olarak 5237 sayılı Kanun ile hayata geçirilmiştir. Gümrük kabahatleri de benzer bir süreç yaşamıştır. 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu ile kaçakçılık suç ve kabahatleri düzenlenmişti, gümrük kabahatleri 6455 sayılı Kanun ile 4458 sayılı Gümrük Kanununa aktarılmıştır. Çalışmamızda gümrük kabahatleri bu pozitif düzenlemeler doğrultusunda değerlendirilmiştir. Çalışmada gümrük kabahatleri anlamında bu düzenlemelerin bir uyum içerisinde olmadığı aksine bir yarış halinde olduğu görülmüş ve gümrük kabahatleri tüm yönleriyle değerlendirilmiştir.
Tüketim toplumunda çalışan insan ve çalışma hakkı

Bu araştırmanın amacı, tüketim toplumu modelinin insan hakları açısından ne türden problemler içerdiğini ve tüketim toplumunda çalışan bir varlık olarak insanın bunlardan nasıl etkilendiğini, insanın değeri bilgisi temelinde göstermektir. Araştırmanın ilk bölümünde, çalışma kavramı insanın değeri bilgisi temelinde anlatılmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde, insan haklarını korumaya yönelik oluşturulan belgelerde çalışma hakkının nasıl ele alındığı incelenmiştir. Üçüncü bölümde de tüketim toplumu modelinin insan hakları ihlallerine yol açıp açmadığı tartışılmıştır. Sonuç bölümünde ise, tüketim toplumu modelinin yarattığı koşullarda insan haklarının korunması için yapılabilecek olanlar ele alınmıştır.
Yabancı bankaların Türkiye'de kuruluşu ve faaliyetleri

Bilindiği üzere, bankacılık sektörü her ülkede ekonomik hayatın vazgeçilmez bir unsuru olarak görülmektedir. Ekonomik hayatın devamlılığı ve etkinliğini sürdürebilmesi aynı zamanda bu sektörün kendisinden beklenen amaçları yerine getirebilmesi ile gerçekleşebilecektir. Bu alanda etkinliğin, verimliliğin ve devamlılığın sağlanabilmesi ancak bu alana hizmet edebilmesi için yürürlüğe sokulmuş olan kuralların ve ekonomik hayatın kendine özgü prensiplerinin varlığı ile mümkün olabilecektir. Bu temel nedenlerle, iki bölümden oluşan tezin ilk bölümünde, ilk olarak bankacılık kavramının ifade ettiği anlam, ekonomi alanındaki yeri ve önemi ile Türkiye'de bankacılık alanındaki tarihsel gelişimde nasıl bir süreçten geçildiği ve bu alanda yürürlüğe sokulan hukuki mevzuatlar ve bu mevzuatların getirdiği yenilikler üzerinde durulmuştur. Ayrıca, bu bölümde, yabancılar hukuku ve vatandaşlık hukuku çerçevesinde bankaların kuruluşu ve konunun bütünlük içinde algılanabilmesi için devletin ekonomik hayata müdahale nedenleri ve bu nedenleri oluşturan önemli unsurlardan biri olan 5411 Sayılı Bankacılık Kanununun uygulanmasını sağlayan BDDK'nın neden bağımsız bir idari otorite olarak nitelendirilmesi konuları açıklığa kavuşturulmuştur. Tezin ikinci bölümünde ise, 5411 sayılı Bankacılık Kanununun amaç ve kapsamı çerçevesinde yerli ya da yabancı sermayeli bankaların Türkiye'de bankacılık sektörüne girmek için almaları gereken kuruluş ve faaliyet izni sürecinin nasıl işlediği, kuruluş ve faaliyet izni olan iki aşamalı bir izin sisteminin nedenleri ile yabancı bankaların Türkiye'de bankacılık sektöründe hangi şekillerde faaliyette bulunabilecekleri ve uygulamada yerli bir bankadan farklı bir uygulama ile karşılaşıp karşılaşmadıkları üzerinde bir değerlendirme yapılmıştır. Öte yandan, 5411 sayılı Bankacılık Kanunun uygulanma alanı itibarıyla özel bir kanun olması nedeniyle, DYYK'ya tabi olmayışına da değinilerek, DYYK'nın amacı ve kapsamı da ortaya konulmuştur. Yabancı bankaların DYYK'ya tabi olmayışının temel nedeni olarak, devletin düzenleme yaparak müdahale etmek istediği ekonomik alandaki özel düzenlemelerin uygulanmasının daha öncelikli bir öneme sahip olması gelmektedir. Bu nedenle, DYYK amaç ve kapsam maddeleri çerçevesinde ancak uygulanacak olduğu alanda özel bir düzenleme ya da uluslararası bir antlaşma yok ise hüküm ifade edecektir.
Tek satıcılık sözleşmesinin sona ermesi ve sona ermenin hukuki sonuçları

Tez çalışmasının konusunu tek satıcılık sözleşmesinin sona ermesi ve sona ermenin hukuki sonuçları oluşturmaktadır. Bu kapsamda sözleşmenin sona ermesi, tek satıcılık sözleşmesi açısından pek çok sorun ve sorumluluk doğurabilecektir. Bu nedenle tezin birinci bölümünde, tek satıcılık sözleşmesinin sona ermesi, sözleşmenin kendiliğinden sona ermesi ve hukuki bir işlemle sona ermesi olarak iki başlık halinde detaylandırılmıştır. Tek satıcılık sözleşmesinin sone erme halleri açıklandıktan sonra, ikinci bölümde tek satıcılık sözleşmesinde, sona ermenin hukuki sonuçları açıklanmıştır. Tek satıcılık sözleşmesinin sona ermesinin hukuki sonuçlarından doğan denkleştirme istemi ise, kapsamı bakımından tezin üçüncü bölümünde anlatılmıştır.
Şatıbİ ve İslam Hukuku metodolojisindeki yeri

Sadece mensubu olduğu mezhep açısından değil diğer mezhepler bakımından da dikkat çeken şahıslar vardır. Bunlardan birisi de İslam hukuku metodolojisine farklı bir katkı veren Ebu İshak eş-Şatıbi'dir. Şatıbi, özellikle islam hukukunun gayeci yönü yani makasıdu'ş-şeria ve bidatlerin dine olumsuz etkisi hususuna dikkatlerimizi çekmiştir. Çalışmamız; giriş ve üç ana bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında; tezin konu ve amacı ile yöntemi hakkında bilgi verilmiş ve ayrıca konuya ilişkin öncelikli literatürün değerlendirmesi yapılmıştır. Birinci bölüm; Şatıbi'nin ilmi yönünü ele almaktadır. Bu nedenle, onun eğitim hayatı, hocaları ve talebeleri ile eserleri fazla detaya girmeden ana hatlarıyla tanıtılmıştır. İkinci bölüm; islam hukuk metodolojisindeki yeri detaylarıyla işlenmiştir. Bu bağlamda onun Muvafakat'ından hareketle islam hukuku delilleri hakkındaki düşünceleri ele alınmıştır. Ayrıca onun ictihad, akıl-nakil ilişkisi, hukuk-ahlak ilişkisi ve hukuk-örf ilişkisi hususundaki görüşleri özlü bir biçimde konu edinilmiştir. Üçüncü bölümde ise; makasıdu'ş-şeria konusu ele alınmıştır. Şatıbi öncesinde Cüveyni, Gazzali, İzzüddin b. Abdisselam, Karafi ve Tufi'nin makasıd görüşleri özlü bir biçimde ve Şatıbi'nin makasıd anlayışı ise farklı açılardan değerlendirilmiştir.
El-Havi'l-Kebİr ile Nihayetu'l-Matleb adlı eserlerin satım akdi bölümlerinin muhteva ve metot açısından karşılaştırılması

Bu çalışmayla, Şafii furu fıkhın gelişimine damgasını vuran Ebu'l-Hasen el-Maverdi'nin el-Havi'l-kebir'i ile İmamu'l-Harameyn el-Cüveyni'nin Nihayetu'l-matleb adlı eserlerinin, muhteva ve metot açısından karakteristik özellikleri ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Şafii mezhebinin erken dönem müçtehitlerinden olan Maverdi ve Cüveyni, gerek ilmi kişilikleri bakımından olsun gerekse eserleri açısından olsun, Şafii mezhebindeki tesirleri tartışılmaz bir gerçektir. Kendilerine has üslupları, içtihat ederken takip ettikleri metotlar ve mezhebin genel kabullerine riayet etmeleri açısından mezhep içinde fevkalade önemli bir konuma sahiptirler. Bu çalışma, Maverdi ve Cüveyni'nin ilmi kişiliklerini, ilgili bölümlerin muhteva ve metot açısından karşılaştırmasını ele almaktadır. Bu çalışma sayesinde, hem Maverdi'nin hem de Cüveyni'nin fıkhi kişilikleri, bakış açıları ve mezhep içi konumları ortaya çıkarılmıştır.
4857 Sayılı İş Kanunu Çerçevesinde Türk İş Hukuku'nda fazla çalışma

Araştırmamızın konusu 4857 sayılı İş Kanunu'na göre Fazla Çalışma'dır. Bir hukuk incelemesi olan çalışmamızda, 4857 sayılı İş Kanununun 41. ve diğer ilgili maddeleri uyarınca fazla çalışma, öğretideki tartışmalar, yargı kararları eşliğinde incelenmeye çalışılmıştır. Üretimin arttırılması, üretim faaliyetlerindeki aksamaların önlenmesi, işletme ve toplumun bazı acil ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla normal iş süreleri üzerinde yapılan çalışmalar, fazla çalışma olarak tanımlanmaktadır. İncelemeye çalıştığımız fazla çalışma, iş süresi, ücretler, üretimin arttırılması, milli gelirin yükseltilmesi ve paylaşılması gibi, ekonomik ve toplumsal sorunların düğüm noktasında yer alan bir konudur. Fazla çalışmaya ilişkin sorunların çözümünde ulaşılan sonuç, yasal ve anayasal ilkelere uygun düşmelidir. Fazla çalışma, işçiye ek kazanç sağlarken sağlığı ve sosyal yaşamı üzerinde bir takım olumsuzluklara neden olabilmektedir. Çalışma hayatında amaç, işçinin hayatını kazanmak için fazla çalışmak zorunda kalmamasını, uygun miktarda ücreti almasını sağlayabilmek olmalıdır. Ekonomik gelişmesini tamamlamış ülkelerde, yeni istihdam alanları yaratabilmek için çalışma süreleri oldukça kısaltılmış, haftalık çalışma süresinin azaltılması, gittikçe daha çok kabul gören bir uygulama haline dönüşmüştür. Altı bölümden oluşan çalışmamızda, fazla çalışmanın tarihsel gelişimi, fazla çalışma mevzuatı, fazla çalışmanın saptanması, fazla çalışma türleri, fazla çalışmanın ispatı, fazla çalışmanın karşılığı, fazla çalışmanın sınır ve yasakları yer almaktadır.
Klinik ilaç araştırma sözleşmesi

Çalışmamızda, klinik ilaç araştırma sözleşmesi üç ana bölümde incelenmiştir. Bu bölümler: klinik ilaç araştırmalarına genel bakış; klinik ilaç araştırma sözleşmesinin tanımı, tarafları, unsurları, hukuki niteliği, sözleşmeye uygulanacak hükümler ve geçerlilik şartları; tarafların hakları ve borçları, sözleşmeden doğan borca aykırılığın sonuçları, sözleşmeyi sona erdiren nedenler ve sözleşmenin sona ermesinin sonuçları olarak anlatılmıştır. Kural olarak, insan dışı deney ortamında ve yeterli sayıda hayvan üzerinde araştırma çalışmasının yapılması gerekmektedir. Bu kuralın istisnası olarak hayvan üzerinde araştırma yapılmasının yetmediği hallerde, hasta ya da sağlıklı gönüllü üzerinde araştırma yapılması mümkündür. Bunun için belli başlı şartların oluşması gerekmektedir. Söz konusu şartlar hukuk sistemimizde düzenlenmiştir. Sözleşmenin diğer tarafı olan araştırmacı ve araştırmanın yapıldığı kurumun klinik ilaç araştırmasını gerçekleştirirken bu süreç boyunca hukuken uyması gereken kurallar ve borçlar bulunmaktadır. Sözleşmenin tarafları olan gönüllü ve araştırmanın yapıldığı kurumun, haklarını ve borçlarını bilmesi tarafların menfaatleri lehine önem arz etmektedir. Sözleşme kapsamında, her iki tarafın da borçları bulunmaktadır. Gönüllünün borcunu ifa etmemesi halinde, bir yaptırım söz konusu değildir. Kurumun borcunu ifa etmemesi halinde ise oluşan borca aykırılığın sonucunda, hukuki sorumluluk doğmaktadır. Çalışmamızda, tüm bu hukuki sonuçlar irdelenmiştir.
Türk Ceza Hukukunda zorunluluk hali

Çağdaş ceza hukuku anlayışında objektif sorumluluk esası terk edilmiş; bunun yerine suça tesir eden nedenlerin de göz önünde bulundurulduğu subjektif sorumluluk esası benimsenmiştir. Böylece insan psikolojisi temel alınarak; maruz kalınan bir tehlike nedeniyle işlenen suçun belirli şartlar altında ceza yaptırımından muaf tutulmasına imkan tanımak amacıyla zorunluluk hali kurumu düzenlenmiştir. Zorunluluk halinden bahsedebilmek için hukuken korunan hakka yönelen bilerek neden olunmayan ağır ve muhakkak bir tehlike olmalıdır. Bunun yanında tehlikeden başka suretle korunma imkanı olmadığı gibi bu tehlikeye katlanma yükümlüğünün de bulunmaması gerekir. Son olarak fail tehlikenin ağırlığı ile konu ve kullanılan vasıta arasında orantılı olacak şekilde bu tehlikeyi savuşturacak düzeyde bir eylem gerçekleştirmelidir. İşte tüm bu şartların varlığı halinde failin ceza sorumluluğu ortadan kalkacaktır. Zorunluluk halinin ceza hukuku açısından hukuki esası tartışmalıdır. Kurumun hukuki esası hakkında günümüzde üç görüş mevcuttur. Bunlardan ilki; zorunluluk halinin bir hukuka uygunluk nedeni olarak kabul eden görüş, ikincisi; zorunluluk halini mazeret sebebi kabul eden görüş ve sonuncusu ise kusurluluk halini bazı durumlarda mazeret sebebi bazı durumlarda ise hukuka uygunluk nedeni olarak kabul eden görüştür. Çalışmamızda doktrindeki farklı görüşlere ve uygulamayı yansıtabilmek açısından çeşitli Yargıtay kararlarına yer verilerek, kurumun tarihçesi, hukuki esası ve koşulları incelenmiş; benzer kurumlarla karşılaştırma yapılmak suretiyle aralarındaki farklar ve mevzuatta yer alan özel düzenlemeler ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Uluslararası Hukuk açısından Hazar Denizi kıta sahanlığı problemi

Hazar bölgesi bugün için birçok enerji projesinin planlandığı ve yürütüldüğü, batının ulusal güvenlikle eş değer tuttuğu, enerji arz güvenliği sorununa çözüm sağlayabilecek alternatif coğrafyalardan birisidir. Bu nitelikleri ile Hazar, son yıllarda bölgesel güçlerin, uluslararası ve hükümet dışı aktörlerin politikalarının buluştuğu veya çatıştığı bir yer haline gelmiştir. Hazar bölgesinin enerji kaynakları, bu bölgenin 21. yy. da ikinci bir Basra körfezi olabileceği düşüncesinin ortaya çıkmasına yol açmıştır. Bu tez çalışmasında Hazar Denizi'nin jeopolitik ve jeostratejik önemi vurgulanarak Hazar'ın statüsü konusu uluslararası hukuk açısından irdelenmiştir. Bölgedeki sorunların giderilmesi halinde işgücü, istihdam vs. konularda istikrar oluşacağı değerlendirmesi yapılmıştır. Ayrıca Türkiye olarak Hazar bölgesindeki alaka ve menfaatlerimizin korunması ve geliştirilmesi hususlarında alınması gereken tedbirler ve öneriler ele alınmıştır.
Amerikan hukuki realizmi çerçevesinde hukuki belirsizlik

Liberal hukuk devleti idealine göre yargı kararlarının temel dayanak noktası hukuk kuralları olmakla birlikte; hukuk kuralları belli başlı problemler içermektedir. Bunlardan başlıcası da bu çalışmanın konusunu oluşturmuş olan hukuki belirsizliktir. Bu çalışmada hukuki belirsizlik bu iddianın ilk sahipleri olan Amerikan Hukuki Realistleri'nin ışığında ele alınmıştır. Amerikan Hukuki Realistleri hukuki kesinliğin bulunmadığı iddiasında bulunmuşlardır. Daha sonra, bu iddiaya karşı, liberal kuram tarafından, hukuki realistlerin hukuki belirsizliği çok abarttığı yönünde fikirler ileri sürülmüştür. Ayrıca 1980'ler boyunca Eleştirel Hukuk Çalışmaları'nın da ilgilendiği temel meselelerden bir tanesi yine hukuki belirsizlik olmuştur. Günümüzde, hukuki belirsizlik problemi hukuk teorisinde önemli bir tartışma konusu haline gelmiştir.
Yürürlükte olan yasalara ve idari düzenleyici işlemlere güvenden kaynaklanan haklı beklenti kavramı ve korunması

Haklı beklentilerin korunması ilkesi İngiliz Hukukunda ve Avrupa Birliği Hukukunda 1970'lerden bu yana uygulanmakta olan bir ilkedir. İlke, kamusal makamların, taahhütler, yerleşik idari uygulamalar, yasalar veya idari düzenlemeler vasıtasıyla yarattıkları beklentilere saygı göstermesini gerektirmektedir. Bu çalışmada, yasalardan ve idari düzenleyici işlemlerden doğan haklı beklentilerin korunması ilkesinin teorik boyutu ve bu haklı beklentileri koruma koşullarının ortaya konulması amaçlanmaktadır. Tez üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde haklı beklenti kavramının tanımına ve diğer kavramlarla ilişkisine yer verilecektir. İkinci bölümde kavramın teorik boyutu ele alınmıştır. İlkenin lehinde ve aleyhinde ileri sürülen görüşler ile geriye yürüme yasağı sırasıyla değerlendirilecektir. Üçüncü bölüm ilkenin uygulamasına ayrılmıştır. Bu bölümde beklentinin haklı olmasının koşulları, mahkemelerin izlemesi gereken yöntem ve mahkemelerin verebileceği kararlar değerlendirilecektir. Çalışmanın sonunda, Danıştay'ın, AYİM'in ve Anayasa Mahkemesi'nin konuya yaklaşımına ve haklı beklentilere ilişkin bu mahkemelerce verilen kararlara yer verilecektir. Teorik açıklamaları destelemek ve ilkenin uygulamasını göstermek amacıyla Avrupa Adalet Divanının içtihatlarına başvurulacaktır.
İş sözleşmesinin devri

'İş Sözleşmesinin Devri' isimli çalışma üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, Türk Borçlar Kanunu m. 205'te düzenlenen sözleşmenin devri kurumu genel hatlarıyla ele alınarak incelenmiştir. İlgili yerlerde sözleşmenin devri ile ilgili İtalyan Medeni Kanunundaki düzenlemelere yer verilmiştir. İkinci bölümde, Türk Borçlar Kanunu m. 429'da düzenlenen iş sözleşmesinin devri kurumu ayrıntılı olarak incelenmiştir. Bu bağlamda, iş sözleşmesinin devri kurumunun tanımı, holdinglerde ve şirketler topluluğunda uygulanması, benzer hukuki ilişkilerle karşılaştırılması, şartları, hukuki niteliği ve şekli ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Üçüncü bölümde, iş sözleşmesinin devrinin bireysel iş hukuku, toplu iş hukuku ve sosyal güvenlik hukuku açısından doğurduğu sonuçlar incelenmiştir. Çalışma genel bir değerlendirmenin yapıldığı sonuç kısmı ile tamamlanmıştır.
İdari faaliyetlerin görülüşüne katılan özel hukuk kişilerinin idari işlem yapabilirliği sorunu

Çalışma kapsamında, idari faaliyetlerin görülüşünde yaşanan değişim karşısında kamu gücünün aracısı olan idari işlemin özel hukuk kişileri tarafından tesis edilmesinin mümkün olup olmadığı sorunu ele alınmıştır. Bu kapsamda, özel hukuk kişiliğinin kamu kesimindeki görünümleri konusunda bir ayrıma gidilmiş ve idari işlemin bir özel hukuk kişisi tarafından tesis edilip edilemeyeceği sorusuna da bu ayrım çerçevesinde cevap aranmıştır. Konuyla ilgili yargı kararlarında başvurulan gerekçeler ile mevzuat ve doktrinde yer alan verilerin ortaya konulmasının önem arz ettiği düşünülmüş ve konuya ilişkin kriter geliştirilmesi bakımından bu verilerden hareket edilmiştir.
İdarenin neden olduğu bedensel zararlardan doğan tazminat sorumluluğu

Tezin konusu 'İdarenin Vücut Bütünlüğüne Yönelik Zararlardan Tazminat Sorumluluğu'dur. İdari eylemler nedeniyle vücut bütünlüğünün bozulmasından kaynaklanan zararlar idari yargıda tam yargı davalarının konusunu oluşturur. İdarenin mali sorumluluğunun kabul edilmiş olması hukuk devletinin temel gereklerinden birisidir. Çalışmada idarenin bu mali sorumluluğunun gereğini nasıl yerine getireceği, tazminatın türünün ve içeriğinin ne olacağı ele alınmıştır. Bu çerçevede adli ve idari yargı yerlerinin farklı uygulamalarına dikkat çekilmiş, çözüm önerileri sunulmuştur.
İslam Hukukunda Butlan mazariyesi

Bu Tezimde islamjıukukunda Butlan Nazariyesini ele alıp, konunun daha iyi bir şekilde anlaşılabilmesi için Modern hukuktaki Butlan Nazariyesi ile mukayese yaptık. Tez çalışmamızda konuyu üç bölüm olarak ele aldık. Butlan'ın aslında bir müeyyide türü olmasından dolayı, birinci bölümde genel anlamda ımıeyyjdejsr konusunu, ikinci bölümde tezimizin asıl konusu olan Butlan nazariyesini hem İslam hukukunda hem de Modern hukukta olmak üzere ayrı ayrı inceleyerek, üçüncü bölümde ise mukayeseli hukuk açısından değişik yönlerden ele almaya çalıştık. Bu tez çalışmamızda Butlan nazariyesi ile ilgili tespit ettiğimiz önemli noktalar tezimizin sonuç bölümünde yer almaktadır.
1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'na göre kooperatiflerin denetimi

Kooperatifler, ekonomik gereksinmelerini tek başlarına karşılayamayan iktisadi yönden zayıf kişilerin, karşılıklı güven duygusuna dayalı olarak demokratik ilkeler çerçevesinde bir araya gelerek oluşturdukları teşekküllerdir. Dolayısıyla kooperatif teşekküller açısından insan, önemli bir faktördür. İnsanın ise zayıf bir varlık olması hasebiyle, kooperatif teşekküller açısından denetim son derece önem-i haiz bir husustur. Çünkü kooperatiflerin yöneticilerinin veya yönetimde söz sahibi olan kişilerin kötü niyetli davranarak kooperatifin çıkarlarını kendi çıkarları doğrultusunda kullandıkları günümüzde sık rastlanılan durumlardandır. Ülkemizde kooperatifler üzerinde caydırıcı etkili bir denetim sisteminin tesis edilememiş olması ise, bu durumu ortaya çıkaran en önemli faktördür. Oysaki etkili bir denetim kooperatif ortaklarının en büyük güvencesidir. Ayrıca denetim, kooperatiflerden beklenen faydanın yerine tam olarak getirilmesi noktasında önemli bir yere sahiptir. Çünkü denetimsiz bir kooperatif teşekkülden, belirli bir başarıya ulaşmasını veya ulaşılmış bir başarıyı sürdürmesini beklemek oldukça zordur. Kooperatif teşekküllerin iyileştirilmesinde ve sıhhatli bir yapıya kavuşturulmasında en etkili tedavi araçlarından biri olarak kabul edilen denetimin kim tarafından yapılacağı önemli bir husustur. Hukukumuzda kooperatiflerin denetimi kamu menfaati ve özel yani ortakların menfaati bağlamında iki farklı şekilde ele alınmaktadır. Dolayısıyla denetim kamu menfaatinin söz konusu olduğu noktalarda devlet, özel menfaatlerin söz konusu olduğu noktalarda ise ilgili kooperatifin organları tarafından yerine getirilmektedir. Kooperatiflerdeki başlıca denetim türleri ise üç gruba ayrılmaktadır. Söz konusu denetim türlerinin ilki kooperatif genel kurulunun, ortakların ve denetim kurulu üyelerinin yaptığı Koop. K. md.65, 66 ve 67 de düzenlenen iç denetim, diğeri ilgili bakanlığın, noterin, sicil memurlarının, bağımsız denetim kuruluşlarının, hakem kurullarının yaptığı Koop. K. md. 90, 91 ve 95'de düzenlenen dış denetim ve nihayetinde ise kooperatiflerin bağlı bulunduğu üst birliğin yaptığı Koop. K. md. 75 ve 91'de düzenlenen üst denetimdir. Dolayısıyla 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'na bakıldığı zaman denetim noktasında birçok düzenleme yapılmakla birlikte, kooperatiflerin denetimi ile ilgili hükümlerin ülke şartları da dikkate alınarak revize edilmesi gerekliliği kaçınılmaz bir gerçektir.
Prim ödeme yükümlülüğüne aykırılığın hukuki sonuçları

Sosyal güvenlik sistemimizin temel öğelerinden biri sosyal sigorta primleridir. Sistemin sürdürebilirliği açısından primlerin tahsili önem arz etmektedir. Sosyal Güvenlik Kurumunun bütçe açıklarının artmasıyla bu husus günümüzde daha da önemli hale gelmiştir. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 88. maddesinde yer alan düzenleme gereğince, Kurumun prim alacakları hakkında 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun uygulanmaktadır. Bu çalışmada 5510 sayılı Kanun ve 6183 sayılı Kanun başta olmak üzere mevzuat ve yargı kararları çerçevesinde, prim kavramı, primlerin ödenmemesi halinde uygulanacak yaptırımlar ve sorumlu tutulacak kişiler açısından inceleme yapılmıştır.
Adi ortaklık sözleşmesinde iç ve dış ilişkiler

Adi ortaklık temeline dayalı hukuki ilişkilere günlük hayatta sıkça rastlanmaktadır. Bunun en önemli sebebi adi ortaklık sözleşmesinin kuruluşundaki kolaylık ve ortaklara sağladığı geniş hareket kabiliyetidir. Gerçekten de Türk Borçlar Kanununun adi ortaklık sözleşmesine ilişkin hükümlerine bakıldığında, şekil serbestisini esas alan, genellikle emredici olmayan ve kişisel öğelerin ön planda tutulduğu düzenlemeler göze çarpmaktadır. Diğer taraftan, adi ortaklık sözleşmesinin uygulama alanının son derece geniş olmasına bağlı olarak, bu sözleşme ilişkisinin işleyişi ile ilgili uyuşmazlıklar her geçen gün artmaktadır. İşte bu çalışmada öncelikle adi ortaklık sözleşmesinin temel özelliklerine yer verilecek, daha sonra, uygulama açısından en fazla uyuşmazlığın söz konusu olduğu, ortaklar arasındaki ilişkiler ele alınacak ve uyuşmazlıkların çözümü hususunda çözümler önerilecektir. Nihayet son bölümde ise ortakların üçüncü kişilerle olan ilişkileri bilhassa ortakların temsili ile ilgili sorunlar mercek altına alınarak çeşitli değerlendirilmelerde bulunulacaktır.