turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
The Theory of Pathos in Stoicism

Stoacılık' ta Pathos Teorisi Fahri Ulus Atayurt Stoacılar duyguların varlığımızın doğal bileşenleri olmadığım ve bu yüzden de duygulardan arınmış bir hayatın hem mümkün hem de tercih edilir olduğunu iddia etmekteler. Bu tezin amacı, görünüşte radikal olan bu iddianın insan doğasımn köklerine dair felsefi bir bakış açısı getirdiğini göstermektir. Stoacıların iddiası, Posidonius'un aksi yöndeki şüphelerine rağmen, rasyonel olduğumuzda tüm edimlerimizin motivasyonunun aklın bir işlevi olduğudur. Bu yüzden, aklın ortaya çıkışını ve hayatımız boyunca geçirdiği evrimi arılattım. İnsan gelişimine dair bu açıklamanın inandırıcılığını savunarak, duygular yanlış değer yargılan olduğu için aklın duygulara yer vermediğini ileri sürdüm. Son bölümde, Stoacıların duygulardan annabilmemiz için önerdikleri yöntemleri ortaya koydum. Bunu yaparken Stoacı okul içerisindeki iki terapiyi karşılaştırdım ve Chrysippus'un öne sürdüğü terapinin Posidonius'un önerdiği terapiden daha tutarlı olduğunu savundum. vı
Eko-faşizm

ekolojik bunalım, şüphesiz çağımızın en önemli sorunsalını oluşturmaktadır. Günümüzde yalnızca ekolojistler değil, sıradan insanlar da gelecekte çocuklarının yaşayacakları doğal çevreyi korumak için ekolojik bunalımlayakından ilgilidirler. Bununla birlikte, ekolojik düşüncenin zorunlu olarak ilerici bir tarihsel geçmişşi olmadığını öğrenmek birçok insan için şaşırtıcı olacaktır. Aslında ekolojik düşüncenin saptırılmış ve faşizm gibi tehlikeli ve gerici uçlara yönlendirilmiş bir tarihi bulunmaktadır. Köklerini 19. yüzyıl doğa mistisizminden alan Alman ekolojisi, 20. yüzyıldaNazizmin yükselişini kaynaklık etmiştir. Romantizm, mistisizm, doğa tapınması, bütüncülük, insan karşıtlığı, doğal düzen gibi konular Nazi ekolojisinin temellerini oluşturmuştur. Almanyanın yaşadığı eko-faşist deneyimle günümüzün popüler ekolojikhareketi derin ekoloji arasında rahatsız edici benzerlikler bulunmaktadır. nsanlığıaşırı çoğalan, doğal kaynakları hızla tüketen, yabanıl doğayı tehdit eden çirkin bir varlık olarak algılayan derin ekoloji de romantizm, mistisizm, doğal düzen ve insankarşıtlığını temel olarak almaktadır. çinde büyüyen mistisizm ve insan karşıtlığı ile ekolojik hareketin geleceği tehdit altındadır. Ekolojik bunalımın nedenleri toplumsal çerçevede değerlendirilmeli ve irrasyonel toplum yapısında aranmalıdır. Yoksa insanın biyolojik yapısında, Hristiyanlık ve Yahudilik'de ya da rasyonalizm, bilim ve teknolojide değil. Tam aksine ancak bilim ve teknolojiyi kullanarak ilerici ve ekolojik bir toplumyaratılabilecektir. Bu çalışma, özetle, 19. ve 20. yüzyıl Almanyasının yaşadığı eko-faşistdeneyimle derin ekoloji hareketini karşılaştırarak, ekoloji hareketinin içine sızanromantizm, mistisizm ve insan karşıtlığı gibi gerici unsurları tespit etmeye çalışmaktadır. Çünkü bu unsurlar, kolayca otoriter ve barbar uygulamalara zeminhazırlayabilmektedir. lerici bir ekolojik politika oluşturabilmek için, klasik eko-faşizmin mirasının ve günümüz ekolojik söyleminde bunun devamlılıklarının farkında olmak gerekmektedir.
Karl Jaspers'te fesefi inanç problemi

Karl Jaspers, varoluşçu felsefenin önemli teist filozoflarından birisidir. Yaşadığı dönemlerde insan ve toplum yaşamındaki büyük dönüşümler ve kırılmalar, onu, aşkınlık merkezli bir yaşamın imkanını araştıran felsefi arayışlara itmiştir. Öte yandan, Aydınlanmadan günümüze inanç sorunsalı, özellikle on dokuzuncu yüzyıldan itibaren önemini arttırarak devam edegelmiştir. Modern hayatla birlikte insana ait mevcut tüm değer ve ölçülerde bir değişim ve dönüşüm meydana gelmiştir ve bu halen devam etmektedir. Özellikle Batı'da, Aşkınlığın hakim olduğu geleneksel düşünüş ve yaşantı dünyasının yerini, inanmayı zorlaştıran İçkinlikçi bir düşünce biçimi ve yaşam kültürü almıştır. Bu ortam içerisinde Jaspers'in, somut özne temelinde felsefe yapmasıyla ve artık rağbetten düşmüş varlık sorununu tekrar gündeme getirmesiyle öne çıktığı görülmektedir. Çünkü varlık ve bilgi sorununu çözüme kavuşturmadan ne Aşkınlık, ne de ona yönelecek varoluş mümkün olabilmektedir. O halde mevcut varlık ve bilgi anlayışları eleştiriye tabi tutulmadan, insan açısından sağlıklı bir inanç ve düşünce dünyası kurulamayacaktır. Bu kapsamda, çalışmamız öncelikli olarak Karl Jaspers'in felsefesinin ana dayanaklarını, onun temel kavramı olan Kuşatan kavramı altında inceleyerek, daha sonra onun Felsefi İnanç tezini açıklama ve Aşkınlığa dönük varoluşun imkanlarını ana hatlarıyla serimleme çabasındadır. Sonuç bölümünde ise günümüzdeki hakim içkinlikçi düşünce yapısına karşı, Jaspers'in felsefesinin imkanları ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Descartes' understanding of free will

İşbu tezde Descartes'ın özgür irade anlayışı açıklanmaktadır. Benim savıma göre özgür irade için iki farklı unsur gerekmektedir; bunlar kendiliğindenlik ve alternatif sahibi olmak olarak adlandırılabilir. İlk bölümde bu kavramların bir açıklaması, özgür irade kavramının tarihsel arkaplanıyla, özellikle Stoacılara ve Aziz Agustin'e değinerek, birlikte verilmektedir. İkinci bölümde Descartes'ın birçok metninden ve ikincil kaynaklardan yararlanarak hem özgür irade kavramı açıklanmakta hem de tezin ana argümanı desteklenmektedir. Bu bağlamda Descartes için özgür iradeyi etkileyen üç farklı belirlenim göz önünde bulundurulur; açık ve net fikirler, tutkular ve Tanrı. Son bölümde ise özgür iradeye dair bazı güncel tartışmalara değinilerek, tezde yer alan Descartes okumasının faydalı ve değerli bir okuma olup olmadığı tartışılmaktadır.
Abdurrahman Bedevi'nin hayatı, eserleri ve İslam düşüncesindeki yeri

Bu tezde Mısırlı düşünür Abdurrahman Bedevi'nin hayatı, eserleri ve İslam düşüncesindeki yeri genel hatlarıyla ele alınmıştır. Bu bağlamda çalışma iki bölümden oluşmaktadır. Tezin birinci bölümünde Abdurrahman Bedevi'nin hayatı, eserleri ve Bedevi ile ilgili yapılan çalışmalar incelenmiştir. Devamında Bedevi'nin ilmi kişiliği ve ona dair düşünceler irdelenmiştir. Tezin ikinci bölümünde ise Bedevi'nin çalışmaları çerçevesinde İslam düşüncesine katkıları ve bu alandaki rolüne değinilmiştir. Ayrıca onun varoluşçu felsefenin temellerine ve bu felsefi ekolün gelişimine etkisi araştırılmıştır. Evrensel düşüncenin temellerini Yunan felsefesine dayandıran Bedevi onu İslam ve Batı düşüncesinin ortak mirası olarak tanımlamaktadır. Bedevi bu alanda yaptığı tahkik ve tercüme çalışmalarıyla Batı ve İslam düşüncesinin temel kaynaklarına ulaşmaya çalışmaktadır. Ona göre bu sayede İslam düşüncesi yeniden bir aydınlanma yaşayacaktır. Bu nedenle Bedevi İslam felsefesi ve İslam düşüncesinin gelişiminde etkili olan mantık, kelam, tasavvuf gibi ilimler üzerine kapsamlı çalışmalar ortaya koymuştur. Böylece Bedevi bu girişimleriyle İslam medeniyetinin bünyesinde ortaya çıkan eserlerin yeniden hatırlanmasına vesile olmuştur.
Relation to self and moral subjectivation in Michael Foucault

Foucault, etiği kişinin kendisiyle kurduğu ilişki olarak tanımlamaktadır. Foucault, çeşitli kitap ve makalelerinde etik ve bununla ilgili olarak ahlaki özneleşme konusundaki fikirlerini değişik yönleri ile ele almıştır. Bu tezin amacı Foucault'nun geliştirdiği, kendimizle kurduğumuz ilişki olarak etik ve ahlaki özneleşme kavramlarının oluşmasında rol oynayan - ancak herhangi bir eserinde toplu bir şekilde yer almayan - görüş ve argümanlarını kapsamlı bir şekilde sunmak ve bu kavramların ortaya çıkış sürecindeki aşamaları göstermek ve tartışmaktır. Foucault'ya göre insanın kendisiyle kurduğu ilişki, bilgi ve iktidar odaklan ile karşılıklı etkileşim sonucu oluşur. . Bilgi ve iktidar odaklarının bir araya gelerek oluşturdukları deneyler ve ürettikleri doğruluklar yolu ile dayattıkları sınırlar kimliğimizin belirlenmesinde önemli bir rol oynar. Bu çerçevede, Foucault'ya göre, kendimiz ile kurduğumuz ilişkinin eleştirel analizi bize dayatılan kimliklerin reddedilebilmesi ve yeni öznellikler geliştirilebilmesi için gereklidir. Bizlere dayatılan kimliklerin reddedilebilmesi ise ancak bu kimlikleri oluşturan sınırlar üzerine özgürce düşünebilmek ve yeni öznellik biçimleri geliştirebilmek ile mümkün olabilir. Foucault'nun iktidar anlayışı özgürlüğü de içerimlediği için söz konusu sınırlar üzerine düşünmek ve dayatılan kimlikleri reddetmek olasıdır. Foucault'ya göre iktidar kendiliğinden var olan ve sahip olunabilen bir yapı değildir. Bu nedenle evrensel bir iktidardan değil, iktidar ilişkilerinden söz edilebilir ve bu ilişkide iki tarafın da sonuna kadar eylemde bulunabilecek durumda olması gerekir. Buna göre, iktidar ilişkilerinin olduğu her yerde direniş imkanı da vardır. Sonuç olarak özgürlük, kendimizle kurduğumuz ilişkiyi eleştirel bir gözle irdelemeyi ve kendimizi davranışlarımızın öznesi olarak yeniden kurmayı, yani ahlaki özneleşmeyi olanaklı kılar. Bu çerçevede Foucault, etiği, özgürlüğün düşünülerek yapılan bir pratiği olarak algılamaktadır.
Kant'ın hukuk felsefesinde kozmopolitizm düşüncesi üzerine bir inceleme

Kozmopolitizm/dünya yurttaşlığı, kökenlerini Antik Yunan'da bulan ama Kant'ın siyaset felsefesine dair eserleriyle modern felsefedeki yerini alarak, deyim yerindeyse popülerleşen, insan hakları başta olmak üzere, pek çok felsefi ve siyasi kavrama da temel teşkil eden önemli bir kavramdır. İnsanın önünde sonunda ulaşacağı ebedi barış ve dünya yurttaşlığı statüsü, doğanın insanlık için belirlediği en üstün amaç olarak Kant'ın felsefesinde tamamıyla hukuksal bir çerçevede düzenlenmiş ve birbirlerini gerektirmeleri nedeniyle ayrılamaz şekilde ilişkilendirilmişlerdir. Sadece ütopik bir gelecek öngörüsü değil, aklın oluşturduğu hukuksal bir yapı olarak betimlenmelerine rağmen, kozmopolitizm ve ebedi barış fikirleri, kimi düşünürlerce asla gerçekleşemeyecek bir ütopya olarak değerlendirilmiştir. Kozmopolitizm ve bağlantılı olarak ebedi barış, insanlık kavramının bu bağlamda kullanımının yaratacağı düşünülen sıkıntılar, dünyanın çok kutuplu yapısının kozmopolitizm ile homojenleştirilmeye çalışılması, evrensel konukseverlik kavramının sınırları ya da savaşın son bulmasının mümkün olup olamayacağı gibi çeşitli açılardan eleştirilmiş, ancak siyaset felsefesinde edindikleri önemli yeri asla kaybetmemişlerdir. Günümüzde ise, savaşların şekil değiştirerek, daha çok müdahaleler biçimine bürünmesi, mülteci sorununun önem kazanması ve bu soruna ilişkin insan hakları ihlalleri gibi konuların gündemde olması nedeniyle, kozmopolitizm kavramı ve ona yönelik eleştiriler tekrar ele alınmaktadır. Bu nedenle bu çalışmada, kozmopolitizm kavramının Kant'ın ortaya koyduğu haliyle gerçekleşebilirliğine dair farklı görüşler örneklenerek, konuya bütünlüklü bir bakış açısı geliştirilmeye çalışılmıştır.
Meşşai filozofları ile modern filozoflara göre zaman kavramının karşılaştırılması

Zaman kavramı, birçok felsefi sistemlerin ve İslam Filozoflarının ilgisini çeken bir konudur. Evrenin varoluşu ile yakından ilgili olan zamanı, tanımlanması gereken bir kavram olarak görmüşlerdir. Biz ise İslam Filozofları ve Batılı Filozoflar arasında zaman felsefesi anlayışlarından yola çıkarak hazırladığımız karşılaştırma ile zaman felsefesinin üzerinde durmaya çalışacağız.
İsmail Fenni Ertuğrul'un düşünce sisteminde Vahdet-i Vücud

'İsmail Fenni Ertuğrul'un Düşünce Sisteminde Vahdet-İ Vücud' adını verdiğimiz tezimiz üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; İ. F. Ertuğrul'un Hayatı, Kişiliği ve Eserleri üzerinde durduk. Eserlerini kısa kısa tanıttık. Bölümün kısa bir değerlendirmesini yaptık. İkinci bölümde; Tasavvuf, Vahdet-i Vücud ve Panteizm adı altında incelenmiş, gerekli tanımlar, temsilciler ve tarihi seyri üzerinde durularak Panteizm ile Vahdet-i Vücud arasındaki farklar ortaya konmuştur. Üçüncü bölümde; İ. F. Ertuğrul'un düşünce sisteminde Vahdet-i Vücud anlayışını vermeye çalıştık. Konunun dayandığı deliller, tecelliler, mertebeler üzerinde durulduktan sonra Vahdet-ı Vücud'un eleştirisi yapıldı. Bölümün sonunda da genel bir değerlendirme verildi. Vahdet-i Vücud: Vücudun birliği; bu alemdeki bütün varlıkları Cenab-ı Hakk'in isim ve sıfatlarının zuhur mahalli kabul edip, gerçek vücud sahibi olarak Allah'ı bilme ve tanıma esasına dayanan tasavvuf felsefesi olarak özetlenebilir.
Immanuel Kant'ta özneler arasılık kavramının dünya yurttaşlığı ve ebedi barış anlayışındaki yeri

Bu çalışmada Kant' m genel argümanlarından hareketle eleştirel felsefesi içerisinde öznelerarasılık kavramının farklı boyutları ortaya konmaya çalışılmıştır. Çalışmanın temel ilkesi Kant'ın felsefesinin bir barış projesi olmasıdır. Kant, bu amaçla, dogmatik rasyonalist metafizik ile şüpheci empirist metafizik arasındaki çatışmaları öznelerarasılık ve eleştirel akıl kavramlarıyla aşmaya çalışmıştır. Kant'a göre bu iki metafizik, teorik ve pratik edimlerin ve söylemlerin aralarındaki çatışmaların temelinde yer alır. Bu yüzden Saf Aklın Eleştirisinde, bu söylemler arasındaki çatışmaların çözümünü, otonom öznelerin öz eleştirel ve iletişimsel edimlerinde bulur. Bu, Kant için özneler arasılığın olanağının koşullarını işaret eder. Kategorik irnperatif Kant'a göre, özneler arası tartışmanın yönlendirici bir ilkesidir. Kant'a göre. kategorik irnperatif m formülasyonlar, özneler arasılığa doğru yönlendirici ilkeler içerir. Kant'ın ahlaksal perspektifi, söz konusu iki sistemin otonomi ve öznelerarasılık kavramları açısından eleştirisini içerir. Sonuçta Kant, kategorik irnperatif i teorik ve politik alanda otonom, özgür ve eşit edimlerin ve sistemlerin kurucu öğesi olarak betimler. Dünya Yurttaşlığı Amacına Yönelik Genel Bir Tarih Düşüncesi nas ve Ebedi Barış Üzerine Felsefi Bir Deneme'de öznelerarasılık kavramını daha ileri bir düzeydeki, toplumlar arası ve devletler arası bir düzeyde, barış ve iletişimin olanağının koşulu olarak kullanır. Tezi Hazırlayan : Murat Satıcı Tez Danışmanı : Prof. Dr. Sinan Özbek Tez Kabul Tarih ve No : 22/06/2005-2005- 15 Jüri üyeleri : Prof. Dr. Afşar TİMUÇİN Prof. Dr. Sinan ÖZBEK Doç. Dr. Atilla ERDEMLİ
1952-1962 yılları arasında Hilmi Ziya Ülken ve düşünceleri

Cumhuriyet döneminde, Türk düşünce tarihi alanında yapılan çalışmalar söz konusu olduğunda, kilit isimlerden biri Hilmi Ziya Ülken'dir. Ülken'in hayatının belli bir dönemini ele alıp inceleme gayesi güden çalışmalar mevcut değildir. Kapsamı geniş tutulan çalışmalar ise, kitap, dergi ve gazete yayınları yoğun olan Ülken gibi düşünürler için yüzeysel kalabilmektedir. Yüksek lisans tezinin çıkış noktası, işte böyle bir ihtiyacın fark edilmesinden kaynaklanmıştır. Tez, giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, Ülken'in fikri gelişimi ve incelenen dönem itibariyle genel bir portresi çizilmiştir. Birinci bölüm, 1952- 1962 yılları arasındaki hayatını anlamaya yöneliktir. İkinci bölümde, bu dönemdeki telif eserleri tanıtılmış, makaleleri konularına göre değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde, Ülken'in felsefesi ontoloji ve ahlak problemleri çerçevesinde ortaya konulmuştur. Ayrıca Türk ve İslam düşüncesi hakkındaki fikirleri incelenmiştir. Tezin sonunda ise Ülken hakkında bir bibliyografya yer almaktadır.
Celaleddİn Devvanİ'nin varlık felsefesi

'Celaleddin Devvani'nin Varlık Felsefesi' başlığını taşıyan bu tez, giriş, üç bölüm ve sonuçtan oluşmakta olup, Devvani'nin varlık felsefesinin anlaşılmasını sağlamayı amaçlamaktadır. Tezin Birinci Bölüm'ünde Devvani'nin daha sonra sıkçakullanacağı kavramların tanımlanmasına çalışılmıştır. Bu amaçla tez boyunca çokça kullanılacak olan zorunluluk, imkan, hudus ve sebeplik, cevher ve araz kavramları ele alınmıştır. Bu kavramların Devvani felsefesindeki konumları ele alınmış veDevvani'nin seleflerinden ayrıldığı hususlara değinilmiştir. İkinci Bölüm'de varlık kavramı incelenmiştir. Bu amaçla önce varlık kavramının alt türleri ortaya konmuş ve her biri hakkında Devvani'nin görüşleri gerekçeleriyle ele alınmıştır. Özelliklezihni varlık ve nefsü'l-emrde varlık hususunda Devvani'nin eleştirileri ve meseleleregetirdiği çözümlere dikkat çekilmiştir. Üçüncü bölümde ise Devvani'nin varlık felsefesinin belki de en önemli parçasını oluşturan dış dünyadaki varlık incelenmiş; bu varlığın en önemli parçasını oluşturan Zorunlu Varlık ve mümkün varlık ele alınmıştır. Burada Devvani'nin Zorunlu Varlık'ın ispatı ve mümkün varlığın ontolojik konumu hakkında ortaya koyduğu yeni deliller ele alınmıştır.
A RE-EXAMINATION OF COMPUTATIONAL CREATIVITY THROUGH NON-HUMAN ANIMALS

BİLİŞİMSEL YARATICILIĞIN BEŞERİ OLMAYAN HAYVANSALYARATICILIK ÜZERİNDEN TEKRAR İNCELENMESİ Ahmed, Naşiha Yüksek Lisans, Felsefe Bölümü Tez Danışmanı: Dr. Öğr. Üyesi Istvan Albert Aranyosi Haziran 2020 Yapay zekanın yaygınlaşması bilişimsel yaratıcılığın izlerinin yapay varlıklarda da olabileceğini düşündürmektedir, ancak bu argüman yaratıcılığın beşeri tanımıyla önyargılı bir şekilde zayıflamaktadır. Bu tezin ana amacı yapay zeka yaratıcılığı teorisini insan-harici hayvanların yaratıcılıklarından örnekler ile biraz daha genişletmektir. Aynı zamanda 4E Bilinç teorisiyle paralellerle bu argüman örneklemlendirilmiştir. Sonuç olarak, beşeri yaratıcılık önyargısının bu şekilde ele alınması ilk olarak bilişimsel yaratıcılığın olasılığını güçlendirmekte, ikinci olarak da yaratıcılık teorisinin derinleştirilmesini sağlamaktadır.
İki demokrasi modeli: Liberal demokrasi ve müzakereci demokrasi üzerine bir çalışma

Köklerini Antik Yunan'dan alan ve tarihin belirli dönemlerinde etkili olan demokrasi, zaman içerisinde değişen dönemsel koşullar ve farklılaşan toplumsal ihtiyaçlar sonucunda önemli değişimler geçirmiş, böylelikle de birçok düşünürün ve teorisyenin onu yeniden ele almasıyla birlikte farklı siyasal kuramlara/anlayışlara konu olmuştur. Bu çalışma kısmen, demokrasinin tarihsel süreç içinde yaşadığı siyasal dönüşümler ve gelişmeler ile dönemsel koşullar ve toplumsal ihtiyaçlar ışığında günümüzde aldığı hal üzerine odaklanmaktadır. Tezin asıl odaklandığı mesele ise liberal demokrasinin, günümüz dünyasının toplumsal sorunlarını çözmedeki yetersizliği ve bu bağlamda liberal anlayışın meşruiyetini yitirmesinden yola çıkarak, demokrasinin daha demokratik bir kamusal alan talebi etrafında şekillenen ve liberal demokrasiye alternatif olarak ileri sürülen müzakereci demokrasi anlayışıdır. Bu çalışmanın ilk bölümünde, demokrasinin ne olduğundan ve modern dönemde liberalizmle birlikte nasıl bir yapıya büründüğünden hareketle, liberalizmin demokrasiyle eklemlenmesinden oluşan liberal demokrasinin temel ilkeleri ele alınıp, bu anlayışın yönetimsel alanda yaşadığı krizlere değinilmektedir. İkinci bölümde, liberal demokrasinin krizlerine alternatif olarak Jürgen Habermas tarafından geliştirilen müzakereci demokrasinin ortaya çıkışı ve liberal demokrasiye nasıl bir alternatif oluşturduğu bu anlayışın içerdiği bazı ilkeler üzerinden incelenmektedir. Üçüncü bölümde ise liberal demokrasiyle müzakereci demokrasi anlayışları karşılaştırılıp, bu iki anlayış eleştirel bir zeminde tartışılmaktadır.
Schématisme et Individuation: Constitutiton du temps objectif chez Kant et Husserl

Kant ve Huserl'in transandantal felsefelerinin temel sorularından fenomenlerin zamansal kuruluşları sorunudur. Kant, deneyimin nesnesinin zamansal oluşumunu mümkün kılan zaman belirlenimlerinin her birine şema adını vermiştir. Saf Aklın Eleştirsi'nin Deneyimin Analojileri başlıklı bölümünün de Kant, bir nesneyi, kendine özgü belirli bir zaman diliminin içeriği tarafından belirlenmiş bir görünüş olarak tanımlar. Buna benzer bir şekilde Huserl, her türlü nesnenin, tekil gerçekliğin üretici formu olan zamanda kurulduğunu söyler. Bireyleşme ilkesi olarak zamanında priorisi her türlü reel nesnenin oluşumunun olanaklılık koşulşudur. Bu tez Kant ve Huserl'in, sırasıyla uzaya ve mutlak bilince dayandırmaya çalıştıkları zamansal bireyleşme üzerine karşılaştırmalı bir araştırma olma amacını taşıyor.
Immanuel Kant'ın ahlak felsefesinde hürriyet problemi

Hürriyet problemi Kant'ın ahlak felsefesinde en esaslı ve en kapsamlı meseledir. Zira hürriyet, ahlaklılığın ön şartıdır. Kant'a göre ahlak kanunu ve hürriyet karşılıklı olarak birbirlerini gerektirirler. Hürriyet ahlak kanununun varoluş sebebi, ahlaklılık da hürriyetin bilinme sebebidir. Kant'ın Saf Aklın Eleştirisi adlı eserinde imkanına işaret edilen fakat objektif gerçekliği ortaya konamayan hürriyet meselesi pratik akıl sayesinde ve onun vasıtasıyla somut gerçeklik kazanır. Kant'ın felsefi sisteminde, hürriyetin bilinci tecrübeden çıkarılamaz, onun aşkın bir hüviyeti vardır. Kant hürriyeti pozitif ve negatif olmak üzere iki şekilde tarif eder. Negatif hürriyet, duyulur dünyadan ve burada geçerli olan tabiat kanunlarından bağımsızlıktır. Pozitif hürriyet ise pratik akim yahut istemenin kendi kendine kanun koymasıdır. İnsanı bir yandan duyulur bir varlık, öte yandan kendinde bir varlık kabul eden filozof, onun hür olduğunu ifade eder. Filozofa göre insan dış görünüşü, fiilleri, duyguları, insiyak ve iştihaları ile yani fenomenal yanı ile tabiat kanunlarının determinizmine tabidir. Öte yandan aynı insan numenal tarafıyla yani akıl sahibi bir varlık olmak hasebiyle hürdür, insan aklıyla tabiat kanunlarının üzerine yükselir. Hür oluşunun şuurunda olan bu varlık, dolayısıyla davranışlarından da sorumludur. Kant'ın ideal hürriyet anlayışı, bu hürriyet düşüncesinin pratik hayatta karşılığının bulunmaması gibi bazı güçlükleri de beraberinde taşır. Kant'ın hürriyet anlayışı bu bakımdan eleştirilmiştir. Eleştiriye konu olan bir başka husus da Kant ahlakının fazla şekilci bulunmasıdır. Şöyle ki, Filozof, ödeve uygun ve ödevden dolayı kavramlarını birbirinden ayırır. Ona göre bir davranışın ahlaki olması için ödeve uygun olması yetmez, ödev uğruna yapılmış olması gerekir. Mesela insanın yaşamak için mücadele etmesi onun vazifesidir, insan bu mücadeleyi haz duyarak, bu işten hoşnut olarak sürdürürse ahlaki bir değeri olamaz. Eğer hayat mücadelesini, hiçbir haz eğilimi olmaksızın sadece vazifeden dolayı sürdürürse işte o zaman davranışının ahlaki bir değeri vardır.
Nurettin Topçu'da ahlak ve din ilişkisi

Nurettin Topçu'da ahlak ve din adlı bu çalışma, Cumhuriyet dönemi fikir dünyamızın önemli ve etkili şahsiyetlerinden olan Nurettin Topçu'nun ahlak konusuna yaklaşımını, ahlakın din ile ilişkisini kendi düşünce sistemi içinde ortaya koymayı amaçlar. Elinizdeki tez üç bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın ilk bölümünde, çalışmamızın odaklandığı Nurettin Topçu'nun hayat hikayesine, belli başlı eserlerine, fikir dünyasını şekillendiren çeşitli durumlar ve şahsiyetlere yer verilmiştir. Araştırmanın ikinci bölümünde, üçüncü bölüme hazırlık mahiyetinde, felsefede ahlak, ahlak ilkelerinin meydana gelme süreci, ahlakın bölümleri incelenmeye çalışılmıştır. Üçüncü ve son bölümde ise, din ve ahlak, ahlaki hürriyet ve delilleri, ahlaki determinizm ve delilleri, din ve vicdan ilişkisi, din ve ahlakın toplumların hayatına etkisi, isyan ahlakı gibi Nurettin Topçu'nun düşüncesinde önemli bir yere sahip çeşitli problemler ele alınmıştır. Çalışmanın sonunda, düşünürümüzün ahlak ve din konusunda özgün bir bakış açısına sahip olduğu tespit edilmiştir.