turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Broca afazisinde ve sekonder apraksinin eşlik ettiği Broca afazisinde sözdizimsel çalkalamanın işlemlenmesi

Bu çalışmanın amacı, bugüne kadar afazi çalışmalarında ayırıcı tanısında çok fazla değinilmeyen bir olgu olan konuşma apraksisi ile pure Broca Afazisi arasında sözdizimsel işlemlemede oluşan farklılıkları araştırmaktır. Ek olarak her iki hastalık grubunun sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırması yapılacaktırÇalışmaya 18 yaş üstü 300 hasta ve 150 sağlıklı yetişkin dahil edilmiştir. Çalışmada yer alan hastalara Boston Afazi Bataryası ve apraksi tanısınıkesinleştirmek için Non verbal Gesture Bataryası uygulanmıştır. 29 adet ilgitümceciğinden oluşan resimler gösterilmiş ve uygulayıcı tarafından sorulan resmigöstermesi istenmiştir. Uygulayıcı yanıtları doğru veya yanlış olarak işaretlemiştir. Çalışmamızın bulgularına göre kontrol grubu v her iki hastalık grubu arasındaki sözdizimsel işlemlemenin algılaması istatistiksel olarak anlamlıdır, (p<0,05). Her iki hastalık grubu içinde de pure Broca afazisi Sekonder konuşmaapraksisinin eşlik ettiği Broca afazisine göre daha başarılı yanıtlar vermiştir ve bu fark istatistiksel olarak anlamlıdır, (p<0, 05). Çalışmamızın sonucunda elde edilen bulgulara göre sekonder apraksinin eşlik ettiği Broca afazisinde sözdizimsel çözümleme oldukça güçtür. Broca afazikleri ile karşılaştırıldığında, sekonder apraksi sözdizimsel çözümlemeyi güçleştiren bir yanpatoloji olarak görülmektedir.
Frequency effects in the production and perception of long vowels in Turkish

Bu çalışmanın amacı, Türkçe konuşucularının ses üretimi ve algılaması gibi dil yetilerinde sıklık etkisi olup olmadığını anlamaktır. Bu çalışmada Türkçe'ye yabancı dillerden girmiş sözcüklerdeki uzun ünlüler incelenmiştir. Bu sözcüklerde ünlü uzunluğu tahmin edilebilir veya isteğe bağlı değildir ve Türkçe konuşucuları içinde kullanım farklarına rastlanmaktadır. Bu çalışma anlamsız kelimelerden oluşan iki deney ve bir söyleniş anketi içermektedir. Uzun ünlülerin üretimi ve algılanmasındaki sıklık etkilerine bakmak üzere iki deney tasarlanmıştır. Deney sonuçları Türkçe konuşucularının uzun ünlüleri üretiminde ve algılamasında sıklık etkisinin görüldüğünü göstermiştir. Sıklık etkilerinin var olduğu anlamsız sözcüklerde diğer sözcüklere göre daha fazla sayıda uzun ünlü kullanımına rastlanmıştır.
Anlam bilimi açısından Kazak Türkçesinde duyu fiilleri

Duyu Fiilleri mental sürecin algılama basamağını oluşturur. Algılamayı insan vücudunda bulunan duyular gerçekleştirir. Vücudumuzda bulunan bu duyular sayesinde oluşan eylemleri belirtmede kullanılan fiiller duyu fiilleri olarak adlandırılmaktadır. Bu çalışmamızda Kazak Türkçesinde ve Türkiye Türkçesinde kullanılan duyu fiillerinin tespit edilip, anlam bilimi açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Her iki lehçede de tespit edilen duyu fiilleri karşılaştırılarak duyuları algılamadaki ortaklığımızın derecesi ortaya konulacaktır. Tezimiz iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde duyum ve algılama üzerine genel bilgiler verilip bu alanda yapılan çalışmalar üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde ise Kazak Türkçesi ve Türkiye Türkçesinde yer alan duyu fiilleri örneklendirilerek, anlam özellikleri açısından incelenmiştir. İnceleme yapılırken anlam özelliklerini belirten bir tablo kullanılmıştır. Sonuç kısmında ise ortak olarak kullanılan duyu fiillerinin sayısı verilerek; Her iki lehçenin benzerlik oranına değinilmiştir. TÜRKÇE
Bulancak ve yöresi ağızları

Yapılan bu çalışma, Giresun ili Bulancak ilçesi ağızlarını temel almaktadır. Tez, 'Giriş', 'İnceleme', 'Metinler' ve 'Sözlük' kısımlarından oluşmaktadır. 'Giriş' bölümünde ağızın tanımı, ağız araştırmalarının tarihi, Bulancağın tarihi hakkında bilgi vermekle birlikte; bölgenin coğrafi ve etnik yapısı hakkında da bilgiler verilmiştir. 'İnceleme' kısmında Bulancak ağzının fonetik ve morfolojik yapısı incelenmiş; örneklerle desteklenmiştir. 'Metinler' kısmında derlenen 28 metin transkripsiyon alfabesiyle yazılmıştır. 'Sonuç' ' kısmında Bulancak ağzının önemli görülen fonetik ve morfolojik özelliklerine değinilmiştir. 'Sözlük' kısmındaBulancak ağzından toplanan metinlerde geçen, sözlük maddesi oluşturabilecek nitelikte kelimeler açıklanmıştır. 'Kaynakça' kısmında ise tez için yararlanılan eserlerin künyeleri verilmiştir.
Osmanlı Dönemi Arapça - Türkçe sözlükleri, Mehmed b. Mustafa el-Vanİ ve Terceme-i Sıhah-ı Cevherİ adlı eseri

Arap dili alanında sözcükleri, deyimleri, atasözleri ve şiirleri ile söz varlığı erken dönemlerden itibaren bir araya derlenmeye başlamıştır. Derlenen bu dil malzemesi sözlükçüler tarafından değişik yönlerden ele alınmak ve farklı sistemler uygulanmak suretiyle çok çeşitli sözlüklerde ele alınmıştır. Türklerin İslam dinini benimsemeleriyle birlikte Arapçaya olan ilgileri de artarak devam etmiştir. Osmanlı dönemine gelindiğinde Arap dili ve edebiyatının çok çeşitli dallarında verilen eserlerin bir bölümünü de sözlüklerin oluşturduğu görülmektedir. Bu dönemde Arapça ve Türkçe dillerinin yer aldığı iki veya daha fazla dil arasında oluşturulmuş tercüme, telif, manzum veya mensur tarzda irili ufaklı çok sayıda sözlük kaleme alınmıştır. Çalışmamız genel olarak Osmanlı dönemi ürünü olup Arapça ve Türkçe dillerini içeren el yazması veya basılı olan sözlüklerin tespitini ve ana hatlarıyla tanıtımını; özel olarak da Vankulu Mehmed Efendi'ye ait olan Terceme-i Sıhah-ı Cevheri adlı eserin incelenmesini hedeflemektedir.
Kitab-ı Köroğlu (235a-257b)

Çağatay Türkçesi dönemine ait olan Kitab-ı Köroğlu adlı eser Mirza Halil Yüzbaşıyev Karabaği tarafından 1936- 1937 yıllarında istinsah edilmiştir. Eser, Azerbaycan Milli İlimler Akademisi Muhammed Fuzuli El Yazmaları Enstitüsünde muhafaza edilmektedir. Bu çalışma Giriş bölümü ve Sonuç bölümü dışında üç bölümden meydana gelmektedir. Bu bölümler; İnceleme, Metin ve Dizin başlıklı bölümlerdir. Giriş bölümünde; destan, Köroğlu Destanı, Kitab-ı Köroğlu hakkında bilgi verilerek 235 a-257b sayfaları arası özet yapılmıştır. Metin kısmında bu varaklar arası transkripsiyon alfabesiyle Latin harflerine aktarılmıştır. Dizin kısmında ise okunan kısmın bütün kelimelerin alfabetik olarak anlamı verilmiştir.
A comparison of two dialects spoken in eastern Rhodope and standard Turkish

Bu çalışma Bulgaristan'ın Doğu-Rodop bölgesinde bulunan Çatak ve Susuz köylerinde konuşulan Türkçe'nin sesbilimsel ve biçimbilimsel yapılarının incelemesini sunmakta ve Türkiye Türkçesi ile karşılaştırmaktadır. Karşılaştırma ve incelemedeki bulgular, bu bölgede daha önce yaşamış olan insanlardan elde edilmiş kayıtlara dayanmaktadır. Bu konuda Hazai (1959) ve Boev (1960) tarafından yapılan çalışmalar incelenmiş, eski ve yeni bulgular üzerinde durulmuştur. Sesbilim bölümünde bu iki alt-lehçe ile Türkiye Türkçesi arasındaki en önemli farklılıklar ve'nın düşmesi, 'nin kalınlaşması, ötümlü/ötümsüz patlamalı ünsüzlerin aykırılığı, ad köklerinin iç yapısında belirli eklerden dolayı bazı değişikliklerin ortaya çıkmasıdır. Biçimbilim ile ilgili bölümde, ad ve eylem çekim eklerinde en belirgin farklılıklar verilmiştir: ünlü ile biten adların belirtme, tamlayan ve yöneltme durumunda belirlenen değişimler, yöneltme ve tamlayan durumunda adılların kendine özgü biçimleri, geniş zamanın 3ncü şahısta ortaya çıkan /-I/ eki, uyum eklerindeki geçmişş/şimdiki zaman ile belirli şahıs eklerindeki (İnci tekil şahıs ve 2nd çoğul şahıs) farklılıklardır.
Arapça öğretiminde drama yöntemi ve Arapça dersini yürüten öğretmenlerin bu yöntemi kullanma düzeyleri

Bu araştırma, Anadolu İmam Hatip Liselerinde Arapça dersini yürüten öğretmenlerin bir yabancı dil öğretim yöntemi olarak dramayı kullanma düzeylerinin incelenmesini kapsamaktadır. İç Anadolu Bölgesi il ve ilçe merkezlerinde belirlenen Anadolu İmam Hatip Liselerinde Arapça dersine giren öğretmenlere anket uygulanmış, anket verileri sonucunda dramayı kullanma düzeyleri incelenmiştir. Araştırma, betimsel bir model temel alınarak yapılmış ve bu süreçte anket formları kullanılmıştır. Anket formları örneklemde belirtilen okullarda 116 adet öğretmene uygulanmış, bunlardan 112'si geçerli sayılmıştır. Geçersiz sayılan dört adet anket, ilgili kişilerce eksik doldurulduğundan gerekli veriyi sağlayamamıştır. Araştırmanın sonucunda, öğretmenlerin ders içerisinde drama etkinliklerinin kullanma düzeyleri ile ilgili istatistiksel bilgiler sunulmuştur. Buna göre öğretmenlerin, Arapça derslerinde bazı klasik teknikleri drama tekniklerinden daha yararlı buldukları ve daha sık kullandıkları sonucuna varılmıştır. Öğretmenlerin drama tekniklerinin kullanma düzeylerinin ve bu tekniklerin Arapça öğretiminde yararlı olup olmadığı ile ilgili görüşlerinin, mesleki kıdemlerine ve cinsiyetlerine göre değiştiği (p< .05); mezun oldukları fakültenin, drama etkinliklerini kullanma durumlarını ve yararlılıkla ilgili görüşlerini etkilemediği (p> .05) görülmüştür. Araştırma sonucunda, elde edilen bulgular ışığında, Arapça öğretiminde drama yönteminin tanıtılması ve kullanımının yaygınlaştırılmasının yanı sıra, Arapça öğretimi alanında araştırmaya açık bir saha olarak görülen dramayla ilgili yeni çalışmaların yapılmasına yönelik bazı öneriler getirilmiştir.
Ses, yapı, imla ve söz dizimi açısından birleşik fiiller ve bunların Türkmence ile karşılaştırılması

Allanazarov Akmurat, ' Ses, Yapı, imla ve Söz Dizimi Açısından Birleşik Fiiller ve Bunların Türkmence ile Karşılaştırılması ', Doktora Tezi ' Ses, Yapı, İmla ve Söz Dizimi Açısından Birleşik Fiiller ve Bunların Türkmence ile Karşılaştırılması ' isimli bu çalışmanın amacı Türkiye Türkçesindeki birleşik fiilleri ses, yapı, imla ve söz dizimi açısından Türkmenceyle karşılaştırmaktır. Tez yedi ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, her iki Türk lehçesinde de birleşik fiiller hakkında yapılan çalışmaların değerlendirilmesi yapılmıştır. İkinci bölüm tarihi metinlerde birleşik fiiller konusuna ayrılmıştır. Bu bölümde Eski Türkçeden günümüze kadar olan dönemlerde yazılmış eserlerden taranan birleşik fiil örnekleri değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde Türkiye Türkçesinde ve Türkmencede birleşik fiillerin ses özellikleri örneklerle verilerek karşılaştınlmıştır. Dördüncü bölüm, her iki lehçede de birleşik fiillerin yapı özelliklerine ayrılmıştır. Beşinci bölümde her iki lehçede birleşik fiillerin söz dizimi karşılaştınlmıştır. Altıncı bölümde birleşik fiillerde imla konusu incelenmiştir. Yedinci bölümde ise birleşik fiillerin anlam özellikleri üzerinde durulmuştur. Tezin sonunda çalışmanın kısa bir değerlendirmesini içeren sonuç bölümü ve çalışmada kullanılan birleşik fiillerin indeksi bulunmaktadır.
Ayfer Tunç'un 'Acılezzet' ve 'Önemsizlik' adlı hikayeleri üzerine söz dizimi incelemesi

Ayfer Tunç'un 'Evvelotel - Saklı' adlı kitabındaki 'Acılezzet' ve 'Önemsizlik' adlı hikayeleri üzerinde söz dizimi incelemesi yapılan bu çalışmada öncelikle yazarın hayatı ve eserleri hakkında bilgi verildi. Ardından söz dizimi açısından eser incelemesi yapıldı.'Acılezzet' ve 'Önemsizlik' adlı hikayeler ilk olarak kelime grupları başlığı altında detaylı olarak incelendi. Kelime grupları metinde bulunan örnek cümlelere göre çeşitli alt başlıklara ayrıldı. Her bir kelime grubuna ait açıklamalara farklı kaynaklardan yorum ve tanımlamalar yapıldı. İkinci aşamada ise cümle bahsi üzerinden çeşitli görüşlere değinildi. Metin içerisinden çeşitli cümlelerle kapsamlı bir örneklemeye gidildi. Cümle bahsinin son aşamasında ise her iki hikaye üzerinden özellikle edebi yönü zengin cümleler seçilerek cümle tahlillerine yer verildi. Kelime grupları ve cümle konularındaki sınıflandırmalarda Leyla Karahan'ın 'Türkçede Söz Dizimi' adlı eseri esas alındı. Kitabın hem 1993 hem 2017 basımları incelendi. Yazarın 2017 basımlı kitabında cümle çeşitlerine dair bazı farklılıklara yer verdiği görüldü. Cümle çeşitleri incelenirken 1993 basımlı kitabın tasnifinden yararlanıldı. Çalışmanın sonuç kısmında ise kelime grubu ve cümle tahlillerine dayalı olarak yazarın üslubuna dair çıkarımlarda bulunuldu.
Yabancı dil olarak Rusça öğretiminde sözcüksel ve dilbilgisel oyunlar

Bu çalışmada, yabancı dil olarak Rusça öğretiminde derslerde oyun etkinlikleri kullanmanın önemini ve oyun etkinlikleri kullanma konusunda öğrencilerin tutum ve davranışlarını belirlemek amaçlanmıştır. Yabancı dil öğretiminde birbirini tamamlayan iki önemli unsur olan gramer ve sözcük öğretiminde etkili bir öğretme metodu geliştirmeye ve öğrenilen bilgilerin pekiştirilip uygulanmasında, oyun etkinlikleri kullanmanın önemiyle ilgili ileri sürülen teorik görüşlerin pratikte nasıl bir etki alanına sahip olduğu uygulama yoluyla tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu amaç doğrultusunda Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Mütercim-Tercümanlık bölümünde okuyan ve ikinci yabancı dil olarak Rusça seçen 38 öğrenciyle 2018- 2019 eğitim-öğretim yılı güz döneminde derslerde sözcüksel ve dilbilgisel oyunlar oynanmıştır. Dönem sonunda Katılıyorum, Fikrim yok ve Katılmıyorum seçeneklerinin yer aldığı toplam 25 sorudan oluşan bir anket doldurulmuştur. Öğrencilerin hazır bulunuşluk seviyesini artırmak için anket doldurulmadan önce öğrencilere yabancı dil öğretiminde oyun konusuyla ilgili bir sunum yapılmıştır. Anket çalışmasıyla elde edilen veriler tablo biçiminde ve yüzdelik olarak sunulmuştur. Araştırma sonucunda yabancı dil olarak Rusça öğretiminde oyun etkinlikleri kullanmanın öğrenciler tarafından olumlu karşılandığı ve desteklendiği tespit edilmiştir. Bu yönüyle değerlendirildiğinde sözcüksel ve dilbilgisel oyunlar aracılığıyla etkili bir gramer ve sözcük öğretimi gerçekleştirilebileceği düşünülmektedir.
Dastan-ı Gazavat-ı İmam Ali

Bu çalışma, İstanbul Süleymaniye Kütüphanesi, Hacı Mahmut Efendi Kolleksiyonu'ndaki Mecmuada bulunan 1692 / 3 demirbaş numarasıyla, 225. ve 248. sayfalar arasında yer alan Dastan-ı Gazavat-ı İmam Ali adlı el yazması eserin transkripsiyon, gramer, metin ve indeksinden oluşmaktadır. Eserde Hz. Ali'nin fethe gittiği bir esnada, oğulları Hasan ve Hüseyin'in Yemame adlı bir kafir beyi tarafından kaçırılması; Hz. Ali'nin de Yemame'nin kalesine gidip çocuklarını kurtarması ve oradaki gayrimüslimleri de Müslüman yapması konu edinmektedir.
Taybetmendiya romansİzim di helbesta Hejar Mukiryanİ de

Bu araştırma Hejar Mukriyani poetikasında romantik karakterler ve romantizm özelliklerine odaklanmıştır. Mukriyani kürt edebiyatında önemli bir yere sahiptir. Doğu Kürdistanı Mukriyan bölgesinde 1920'de Mahabad şehrinde dünyaya gelmiştir. Hamiyetperver bir ailenin çocuğu olarak ilk okumaya kendi şehri Mahabad'ta başlamıştır. Sonra büyük bir şair olmuştur. 1991'de Karaj şehrinde vefat etmiştir. Şu an Mahabad'ta Firdews bahçesinde metfundur. Mukriyani büyük bir şair, dilbilimci ve yazar olarak bilinir. Kürtçe şiirlerinde aşk, yurtseverlik, cesaret, hürriyet, kültür, doğa, dostluk gibi temalar göze çarpar. Bu çalışmada Mukriyani'nin şiiri ve romantik ögeleri incelenmiştir. Aynı zamanda romantizm akımı, tanımı, temsilcileri, kaynağı, gelişim tarihi ve evreleri, Avrupa'daki imajı ve kürt edebiyatına yansımaları ele alınmıştır. Ayrıca kürt romantizmi ile Avrupa romantizmi arasındaki farklılıklara ve benzerliklere ışık tutulmuştur.
Nuruosmaniye Kütüphanesi 4966 numarada kayıtlı şiir mecmuası (vr. 150b -200b)

Mecmualar, dönemlerinde sevilip ilgi görmüş manzum veya mensur edebi örneklerin günümüze kadar ulaşmasını sağlayan; bu özelliği ile edebiyat tarihi açısından çok önemli olan klasik başvuru eserleridir. Türk edebiyatının şiir eksenli olduğu gerçeğinden hareketle özellikle şiir mecmualarının önemi büyüktür. Oluşturuldukları dönemin okuyucusunun beğenisine göre şekillenmiş olan şiir mecmuaları, bugünkü seçme şiir defterleri veya antolojilerinin karşılığındadır. Bu mecmualardan biri de 'Nuruosmaniye Kütüphanesi' 4966 numarada kayıtlı şiir mecmuasıdır. Çalışmamızın temelini oluşturan Mecmuanın (150b-200b) varakları incelenmiş; bu bölümde 5 şairin toplamda 297 şiiri tespit edilmiştir. Fuzuli'nin 36, Hüdayi'nin 75, Ulvi'nin 32, Emri, Şeyhülislam Yahya'ya ait olan bu şiirlerin 294'ü gazel, 2'si müfred, 1 tanesi ise kıt'a olduğu tespit edilmiştir. Çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde mecmuanın tanımı, Klasik Türk şiirinde mecmuaların yeri ve önemi üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde Mecmuanın tavsifi; fiziki özellikleri, mecmuada yer alan şairler, şiirler, kullanılan vezinler indeksi, şairlerin şiirlerde kullandıkları kafiye seslerinin listeleri tablolar halinde hazırlanmıştır. Mecmuada karşılaşılan problemler, metni kurarken takip edilen tutulan yol; Mecmuadaki imla hususiyetleri hakkında bilgi verilmiş; Mecmuanın 150 b-200b varakları arasındaki şiirlerin transkripsiyonlu metni hazırlanmış; basılmış divanlardaki şiirlerle Mecmuadaki şiirler karşılaştırılmış, farklılıklar dipnotta verilmiştir.
İlköğretim 6, 7 ve 8. sınıflar türkçe ders kitaplarındaki öykülerin metin dilbilimsel yöntemlerle incelenmesi ve bu metinlerin öğrencilerin anlama düzeylerine etkisi

Bu çalışmada 6, 7 ve 8. sınıflar Türkçe ders kitaplarındaki dokuz öykü metindilbilim yöntem ve teknikleriyle incelenmiş; bu öykülerin ilköğretim öğrencilerinin anlama düzeylerine etkileri belirlenmeye çalışılmıştır. Bu amaçla çalışmamız birbirini destekleyen ve birbirinin devamı niteliğinde olan altı bölümden oluşmaktadır. İlk olarak öykülerin incelenmesinde kullanılacak olan metindilbilim başta olmak üzere, dilbilim, göstergebilim ve yazınbilim yöntemleri kısaca tanıtılmıştır. Çalışmamızın beşinci bölümünde bu dokuz öykü bu yöntemler ışığında incelenmiş ve elde edilen veriler ortaya konulmuştur. Ele alınan öyküler yüzeysel, anlatısal ve derin yapı olmak üzere üç düzeyde ele alınmıştır. Somuttan soyuta doğru yapılan bu inceleme yolunda metin bir bütün olarak değerlendirilmiş, sözcelem öznesinin düşünce yapısı, yaşamı, diğer yapıtları dikkate alınmamıştır. Bu yönü ile de çalışmamız geleneksel yazın incelemelerinden ayrılır. Yaptığımız inceleme sonucunda elde ettiğimiz verileri 2005 yılında hazırlanan Türkçe öğretim programındaki kazanımlarla ilişkilendirerek 6, 7 ve 8. sınıflar düzeyinde anketler hazırlanmıştır. Hazırlanan bu anketler, birbirinden farklı sosyoekonomik yapılara sahip olan Malatya il merkezindeki altı ilköğretim okulunda uygulanmıştır. Altıncı bölümde bu anketler sonucunda elde edilen bulgular yorumlanmış ve ana dili öğretiminde kullanılan bu öykülerin ilköğretim öğrencilerinin anlama düzeylerine etkileri belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmada öykü türündeki anlatısal metinler, modern dilbilimin yöntem ve verileri ışığında incelenmiştir. Çalışma, ana dili öğretiminde kullanılacak öykülerin seçilmesinde belirli bir çerçeve belirleyecek niteliktedir.
Ortaokul Türkçe ders kitaplarında çokluk kavramı

Dil, toplumların veya aynı toplumda yaşayan insanların iletişim kurmalarını sağlayan, zamanla değişebilen bir yapıya sahiptir. Dil, beraber yaşayan insanların anlaşmalarına imkan sağlayan, ortak paydada buluşabildikleri seslerden oluşan bir sistemdir. Varlıkları, nesneleri ya da eylemleri ifade etmek için dilde belirli sınıflandırmalar yapılmaktadır. Bu sınıflandırma içerisinde yer alan ve dünya dillerinde sayı kategorisini oluşturan çokluk kavramıdır. Çokluk, bir nesne veya kavramın çok olması, sayı bakımından birden fazla olmasıdır. Dillerde varlıkların sayısal değeri teklik ve çokluk kavramlarını ortaya çıkarmıştır. Dünya dillerinde varlıklar, bir varlığı karşılayan teklik ya da birden fazla varlığı karşılayan belirsiz bir çokluk anlatmaktadır. Türkçede de varlıklar sayısal bir değer olarak teklik veya belirsiz çokluk olmak üzere iki kategoriden oluşmaktadır. Türkçede varlıklara birden fazla olma özelliği kazandıran biçimbirim -lAr çokluk ekidir. Bu ek, Türkçenin eski dönemlerinden itibaren, aynı işlevde bulunan farklı çokluk ekleriyle birlikte kullanılan, günümüzde de işlevini yitirmeyen işlek bir ektir. Günümüzde varlıklara çokluk anlamı katan -lAr eki, çokluk ya da çoğul denildiğinde akla gelen ilk biçimbirimdir ve çokluk kategorisini tek başına karşılamaktadır. Türkçede çokluktan anlaşılan isimlerin -lAr çokluk ekini alarak belirsiz bir çokluğu yansıtması olmuştur. Oysa düşünceyi dile getiren cümleler, daha küçük birim olan kelimeler de çokluk anlamını karşılamaktadır. Bazen çokluk eki olarak isimlendirilen -lAr ekini almayan bir cümle de çokluk anlamı taşımaktadır. Sonuç olarak çokluk kavramı bir sayı kategorisinden oluşmaktadır, yapısall çokluğun dışında anlamsal çokluktan da bahsedilmesi gerekmektedir. Bu bağlamda ortaokul Türkçe ders kitaplarında çokluk anlamı taşıyan dilin tüm unsurları incelenmiştir.
Rus dilinde deyimlerin tarihsel açıdan incelenmesi

Bir dilin sözvarlıgı kavramının bilimselligi, sözvarlıgı yapısının tarihsel açıdan incelenmesiyle yakından ilgilidir. Bir toplumun günlük konusma dilinin ve özellikle de edebiyat dilinin yapısı, kaynakları ve gelisimi, ancak bu türden bir incelemeylegenellik kazanıp, bilimsel veriler ortaya koyabilir. Dil sistemi içinde deyimler ayrı bir öneme sahiptir. Deyimlerin etimolojik açıdan incelenmesi ise dilin biçimbilimsel ve anlamsal yapısının derinlestirilmesine ve sözvarlıgının gelisim metotlarının belirlenmesine yardımcı olur. Etimolojik analizin ana hedefi, sözcüklerin ve deyimlerin ilk kez hangi dilde, hangi kosullarda, ne zaman ve nasıl ortaya çıktıgını ve zamanla biçimsel ve anlamsal açıdan ne tür degisikler gösterdigini belirtmektir. Rusça'daki deyimler üzerinde dilbilimciler tarafından yapılan arastırmalar sonucunda deyimler genel hatlarıyla anlamsal bitisikliliklerine, kökenlerine, içeriklerine, yapılarına ve anlamsal-üslupsal özelliklerine göre sınıflandırılmıstır. Türkiye'de Rusça deyimler üzerinde hemen hemen hiçbir çalısmanın yapılmamıs olması nedeniyle bu tür bir sınıflandırmanın Rusça deyimleri daha yakından tanımak açısından faydalı olacagını düsünüyoruz
Harezm Türkçesinde birleşik fiiller ve durum ekli tamlayıcıları

Yüksek lisans tezi olan bu çalışma, üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Türk dilinde birleşik fiiler, tanım ve sınıflandırılması; Harezm Türkçesinde hal ekleri ve taranan eserler hakkında kısa bilgi yer almaktadır. İkinci bölümde Harezm dönemi eserlerinden taranarak elde edilen birleşik fiillerin durum ekli tamlayıcıları ve alındıkları örnek cümlelerle birlikte alfabetik sıralanışı bulunmaktadır. Üçüncü bölüm ise sonuç bölümüdür. Bu bölümde bazı çıkarımlar yapılmıştır.
Yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrencilerin aradil özellikleri

İkinci dil olarak Türkçe öğrenen öğrenicilerin aradilinde gözlenen özne AÖ silme işleminin gelişimsel görünümlerini belirlemeyi amaçladığımız bu çalışma aşağıdaki soruları yanıtlamayı amaçlamaktadır: 1. Belli yapısall ve söylemsel sınırlamaları olan Türkçedeki özne ad öbeğinin silinmesi işlevi, Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen öğrenicilerin 'aradil'inde ne türden bir görünüm sergilemektedir? i. Öğreniciler, özne AÖ silme işlemini metinde konu sürekliliğini sağlama işlevine yönelik olarak mı yapmaktadırlar? ii. Öğreniciler, özne konumunda adıl ya da tam ad öbeği kullanımını gönderimsel araya girme ve konu değişimi süreçlerine uygun olarak mı yapmaktadırlar? iii. Öğreniciler, Türkçede özne ad öbeği silme işleminde ne türden hatalar yapmaktadırlar? Çalışmanın veri tabanı yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrenicilerden toplanan betimlemeli kompozisyon metinleridir. Düzeylere göre ayrılan metinlerde 'Boş Artgönderim ve Tam AÖ/Adıl' kullanımlarının dağılımları çözümlenerek tümcelerdeki 'Boş Artgönderim ve Tam AÖ/Adıl' kullanımları hedef dil olan Türkçede uygun kullanımlar olup olmamalarına göre kodlanmıştır. Çalışmanın bulguları, yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrenicilerin betimlemeli metinlerde özne boş artgönderimini başlangıç düzeyinden itibaren uygun bir biçimde kullandıklarını göstermektedir. Ayrıca öğreniciler, özne konumunda adıl ya da tam AÖ kullanımını, gönderimsel araya girme ve konu değişimi süreçlerine uygun olarak yapmada gelişimsel bir örüntü sergilemektedir. Bulgular ayrıca, öğrenicilerin, özne konumunda boş artgönderim kullanmada en çok başlangıç düzeyinde hata yaptıklarını, bu hataların da yan tümceleme gerektiren yapılarda ve söylemde konu sürekliliğini sağlamada ortaya çıktığını göstermektedir. VI