turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
L Etude du 'temps' dans le textes ladichotomie discours/recit

Dil konusundaki araştırmalar isa'dan önce 5. yüzyılda başlamış olmasına rağmen, dilin bir bilim dalı olarak ele alınması ancak 20. yüzyılın başlarında gerçekleşebilmiştir. 1916 yılında Saussure'ün 'Cours de Linguistique Generale' adlı kitabını yayınlamasıyla başlayan bu yeni dönem boyunca birçok dil çalışmaları yapılmış ve bunlar genel olarak üç evreye ayrılmıştır. Birinci evreyi oluşturan Prag Okulu ve Glossematikçilerin çalışmalarında dil birimi sözcük boyutundadır. ikinci evrede Chomsky'nin üretici - Dönüşümsel diIbiIgisiyle dilin temel yapısı 'cümle' olmuştur, üçüncü evrede ise nihayet dilin temel birimi olarak sözcük ve cümleden daha büyük birimler yani metinler ele alınmıştır. Dilin temel birimi olarak metni seçen üçüncü evrenin bakış açısına uygun olarak biz de 'zaman' kavramını cümleler değil metin boyutunda ele aldık. Zira kanımızca temel birim olarak cümleyi incelemek, çalışma alanının kısıtlı ve dar olması dolayısıyla, bazı yanılgılara sebep olmakta ve çalışmayı sınırlamaktadır. Bu ana düşünceden hareketle, dildeki zaman farklılıklarını açık bir şekilde görebilmek amacıyla, çalışmamızda fiillerin yapılarım dört ana ölçütü esas alarak analiz ettik. Bunlar: 1 )Dönem, 2 )Anlatı / Söylem karşıtlığı, 3 )Imparfait - Passa Compose veya Imparfait - Pass 6 Simple karşıtlığı 4) Safha. Bu konuyu kaleme alırken varsayımlarımızı kanıtlamaya yönelik olarak mümkün olduğunca çok örneğe yer vermeye çalıştık. Hemen her konuyu şemalar ve tablolar aracılığıyla özetlemeye ve düşüncemizi görsel açıdan da etkili kılmaya özen gösterdik. Yürüttüğümüz çalışma neticesinde elde ettiğimiz veriler bize, hedeflediğimiz sonuçları aldığımızı göstermektedir. Son olarak şimdiye dek yalnızca dil bilgisel boyutta incelenen 'zaman' kavramının dilbilimdeki metin boyutuna yeni bir bakış açısı getireceğini düşünmekteyiz.
İzmir ilinin Tire ilçesi ağzı

İzmir İlinin Tire İlçesi Ağzı adlı bu çalışma 'Dil Özellikleri, Metinler ve Sözlük' bölümlerinden oluşmuştur. Dil Özellikleri bölümü, Ses Bilgisi ve Şekil Bilgisi olarak ikiye ayrılmıştır. Ses Bilgisi bölümünde, derlenen metinlerde yer alan sesler tanıtılmış ve ses değişmeleri örneklerle açıklanmıştır. Şekil Bilgisi bölümünde, ekler ve kelime çeşitleri örnekler verilerek incelenmiştir. Metinler bölümünde, 26 köy gezilerek 81 kişi ile ses kaydı yapılmıştır. Bu kayıtlar transkripsiyon işaretleri kullanılarak yazıya aktarılmış ve 2 ağız bölgesine ayrılmıştır. Sözlük bölümünde, yazı diline göre şekil ve anlam bakımından farklı olan veya yazı dilinde kullanılmayan kelimelere yer verilmiştir.
Kumuk Türkçesinde fiil

Bu tezde Kumuk Türkçesinde fiiller, sıfat-fiil, zarf-fiil ekleri ve bunların fonksiyonları incelenmiştir. Kumuk Türkçesindeki fiiller Kumukça- Rusça Sözlükten taranmıştır. Sözlükte toplam 2095 basit ve türemiş yapıda fiilin olduğu tespit edilmiş, bunlar değerlendirilerek tezde kullanılmıştır. Tezin yapı ve çekim bölümlerinde ekler hakkında bilgi verilerek eklerle ilgili değerlendirme, o ekle türemiş olan fiil örnekleriyle desteklenmiştir. Çekim bölümünde ayrıca örnek fiil çekimleri yapılmıştır. Fiil çekimi incelenirken Türkiye Türkçesindeki bir kipi Kumuk Türkçesinde karşılayan birden fazla şekil olduğu görülmüştür. Bu çekimlerden bazıları Kumuk Türkçesi gramerlerinde bulunurken bazıları incelenen metinlerde görülmemiştir. Çekimlerin bazıları düzenli değildir.
Otomatik latis tabanlı ontoloji oluşturulması

Bu tez çalışmasında Türkçe ve İngilizce dillerine dayanarak çift dilli ontolojik bir yapı oluşturulmaktadır. Ontolojinin matematiksel yapısı kavram latislerine dayanmaktadır. Ontolojilerin çok büyük olmaları ve elle oluşturulmalarının maliyetli olması nedeniyle, çalışmada sunulan kavramsal latis tabanlı ontoloji, bilgisayar ortamında otomatik olarak inşa edilmiştir. Latislerin otomatik oluşturulmasında Biçimsel Kavram Analizi algoritmaları kullanılmışır. Özellikle komşuluk latisleri ontolojinin şekillenmesinde önemli rol oynamıştır. Bu tez çalışmasına konu teşkil eden ve onun ürünü olan ontoloji, dil bilgisi olarak birbirlerinden çok farklı iki dil arasında anlamsal bir köprü olabilecektir. Bu yönüyle çalışma sonucunda elde edilen yapılar makine çevirilerinde de kullanılabilecektir.
Hikayet-i Latife-i 'Ucube-i Maḥcube-i Ẓarife

Eski Anadolu Türkçesi döneminde çok fazla çeviri eser mevcuttur. Özellikle de Farsça ve Arapçadan çok sayıda eser Türkçeye çevrilmiştir. Tez çalışmasını hazırladığımız 'Hikayet-i Latife-i 'Ucube-i Ma cube-i arife' adlı eser de Farsçadan Türkçeye çevrilmiş bir hikaye kitabıdır. Bu eserin en önemli özelliği ise Dede Korkut Kitabı'nın iki nüshasından biri olan Vatikan Nüshasının başında olmasıdır. Bu nedenle bu eserin Türkçeye kazandılması gerekmektedir. Eser, tıpkı Dede Korkut gibi bir mecmua hikayelerden oluşan bir destan kitabıdır. Eser, Vatikan Kütüphanesinde 102 numarayla kayıtlıdır. Bu tez çalışmasında eser, çeviri-yazı yöntemiyle Latin harflerine çevrilmiş, dizin hazırlanmış, Türkçede Söz Yapımı açısından ele alımarak eserdeki yapım ekleri incelenmiş, son olarak da kaynakçaya yer verilmiştir. Mütercimi ve müstensihi belli olmayan bu yazmanın hangi tarihte çevrildiği de bilinmemekte ancak eserin dil özelliklerinden yola çıkarak metnin XV. yüzyıl sonlarında ya da XVI. yüzyıl başlarında yazılmış olduğu öngörülmektedir.
Harezm Türkçesinde birleşik fiiller

Eldeki çalışmada, Karahanlı Türkçesiyle Çağatayca arasında geçiş dili kabul edilen Harezm Türkçesindeki birleşik fiiller incelenmiştir. Bunun için bu dönem eserlerinden Kısasü'l-Enbiya, Nehcü'l-Feradis, Muinü'l-Mürid ve Mukaddimetü'l-Edeb birleşik fiiller açısından taranmıştır. Çalışmaya, araştırmacıların birleşik fiiller hakkındaki görüşleri verilerek başlanmış ve bunlar değerlendirilmiştir. Daha sonra, birleşik fiiller, İsim + Yardımcı Fiilden Oluşan Birleşik Fiiller ve Fiilimsi + Yardımcı Fiilden Oluşan Birleşik Fiiller olmak üzere iki ana başlık altında incelenmiştir. İsim + yardımcı fiil yapısındaki birleşik fiillerin kullanılışında isimlerin fiilleştirilmesi ve fiil olarak kullanılması söz konusudur. Ayrıca, bu tür birleşik fiiller anlamca kaynaşmakta ve belli bir kavramı karşılayabilmektedir. Fiilimsi + yardımcı fiil yapısındaki birleşik fiillerin kullanılışında ise kılınış ve görünüşler ortaya çıkması söz konusudur. Yani, bu tür birleşik fiillerin zaman ve tarz bakımından kullanım ve işlev incelikleri kazandıkları da söylenebilir. Taranan eserlerde -genelde aynı cümle içerisinde- birleşik fiille birlikte eş anlamlı bir birleşik fiilin veya eş anlamlı Türkçe bir fiilin kullanılması dikkat çekmektedir. İleride yapılacak birleşik fiil çalışmalarında araştırmacılara yardımcı olacağı, fikir vereceği düşünülerek bu hususa özellikle dikkat çekilmiştir. Yine, taranan eserlerde birleşik fiillerin tamlayıcılarla kullanılışı dikkat çeken bir başka husustur. Bu, aynı zamanda hal eklerinin birbiri yerine kullanılması görüşünün de her zaman geçerli olamayacağını düşündürmektedir. Çalışmada, bu konuyla ilgili çok çarpıcı örnekler vardır. Çalışmada yer alan isim + yardımcı fiil yapısındaki birleşik fiiller sözlük haline getirilmiş ve çalışmanın daha faydalı ve pratik kullanılması hedeflenmiştir.
Hamit Zübeyr Koşay (1897-1984)

Cumhuriyet döneminin inşası çalışkan, azimli ve idealist kişilerin varlığıylagerçekleşmiştir. Atatürk'ün fikirleri çerçevesinde bu durumun gelişimi kısa süre içerisinde hız kazanmıştır. Cumhuriyet dönemini değerlendirirken konuyu yalnızcasosyo-politik açıdan ele almanın yanında o dönemde yer edinmiş kişilerin yaşamıyla da dönemi aydınlatmak mümkündür. Cumhuriyet döneminde birçok aydın Türkiye'ye çağrılmış yahut kendi talepleriylegelmek istemişlerdir. Fakat bu aydınların genel özellikleri, eğitimlerini farklı ülkelerdetamamlamış olmalarıdır. Bu yüzden Türkiye Cumhuriyeti'ne gençlik yıllarından sonragelmişlerdir. Ele alacağımız Hamit Zübeyr Koşay ise onlardan farklı olarak henüzdokuz yaşında, yani çok küçük diyebileceğimiz bir yaşta İstanbul'a gelip buradatahsilini sürdürmüştür. Bu durum, onu çoğu mevkidaşından ayırmakla birlikte, kendisini besleyen bu toprakları vatan olarak saymasına sebebiyet veren etmendir. Küçük yaşlarda vatanını bırakıp eğitimi için İstanbul'a gelen Hamit Zübeyr Koşay'ınyaşamı çaba, fedakarlık ve özveriyle geçmişş, yaşadığı süreç onda sakin ve içe dönük bir karakter yaratmıştır. Öte yandan bu durum, onun yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti'nde eserleriyle ve yaptıklarıyla ışık gibi parlamasına engel olmamıştır. İstanbul'da tek başına eğitimini sürdüren Koşay, eğitimini bitirip bir sene beden eğitimi öğretmenliği yapmış fakat öğrenme arzusu onun peşini hiçbir zamanbırakmamıştır. Kendisi, bu görevini sürdürürken bir yandan da Macarca derslerini takip etmiştir. Yüksek öğrenim görme arzusuyla 1917'de Macaristan'a gitmiş, doktorasını 'Türk Silah Adları' üzerine yapmıştır. Macaristan'da bulunduğu süreci verimli bir şekilde geçirmiş ve Almanya gibi birçok ülkede bulunma fırsatı yakalamıştır. Filoloji alanında yükseköğrenim gören Koşay, Lozan Türk Yurdu'nun 1922 yılında düzenlediği 'Türk Gençliğinin Vazifesi Ne Olmalıdır? konuluyarışmada Izgü Mescid eseriyle birinci olmuştur. Macaristan'daki eğitimi bitmiş olan Koşay ülkesine geri dönmek istemişse de koşullar dolayısıyla gidememiştir. Böylece 1925 yılında yeniden Türkiye'ye dönmüştür. Burada Milli Eğitim bünyesine bağlı çeşitli kadrolarda yer almıştır. Emeklilikyıllarında bile çalışma arzusunda olan Hamit Zübeyr, kütüphanecilik, arşivcilik, tarih, filoloji, arkeoloji, etnografya ve edebiyat gibi alanlarda çalışmalarda bulunmuş, dönemin yurt dışından gelen aydınlarından birisidir.
Tarama sözlüğü'nden Kamus-ı Türkİ'ye anlam değişmeleri

'Tarama Sözlüğü'nden Kamus-ı Türki'ye Anlam Değişmeleri' başlıklı doktora çalışmasında iki sözlüğün ortak söz varlığında bulunan anlam değişmeleri incelenmiş ve sınıflandırılmıştır. Çalışmanın kuramsal kısmında dil, sözlük ve anlam bilimi üzerine açıklamalara yer verilmiştir. Konunun daha iyi bir şekilde anlaşılması için bu açıklamalar tezin temelini oluşturan 'anlam' ile bağdaştırılmıştır. Tarama Sözlüğü ve Kamus-ı Türki'de bulunan anlam değişmelerinin tespit edildiği sözcükler, tek tek ele alınmış; tezin giriş kısmında açıklanan esaslar gereğince sınıflandırılmıştır. Bu tasnife giren ifadeler, alfabetik düzende oluşturulmuştur. Çalışmada tespit edilen anlam değişmesi türleri; anlam daralması, anlam genişlemesi, başka anlama geçiş, anlam iyileşmesi ve anlam kötüleşmesidir. Anlam değişikliğine uğrayan sözcüklerdeki anlam değişikliği türü ve bu sözcüklerin sözlüklerdeki anlam sayıları, tabloya aktarılmıştır. Toplamda dokuz yüz on üç (913) anlam değişmesinin ve yedi yüz doksan sekiz (798) ortak anlamın ortaya konduğu çalışmanın sonunda Tarama Sözlüğü ve Kamus-ı Türki'de aynı anlama sahip kelimeler, yine alfabetik düzende çalışmaya aktarılmıştır.
11. sınıf Türk edebiyatı ders kitabındaki metinlerin yapıları ve işleme yöntemlerinin değerlendirilmesi

11. sınıf Türk Edebiyatı ders kitabındaki metinleri ve işleme yöntemini değerlendirmek, dersle ilgili mevcut programın sorunlarını belirlemek ve yeni hazırlanacak öğretim programına veri sağlamak amacıyla bu çalışma yapılmıştır. Çalışma verilerini toplamak için son test kontrol gruplu deneysel model tercih edilmiştir. Farklı eğitim programlarının uygulandığı üç okuldan birer deney ve kontrol grubu belirlenmiştir. Deney grubunda 55, kontrol grubunda 53 olmak üzere toplam 108 kişilik çalışma grubu oluşturulmuştur. Ders kitabında belirlenen dört metin ders planına göre öğrencilere uygulanmıştır. Kontrol grubunda ders kitabındaki metinler geleneksel metin işleme yöntemine göre uygulanmış; deney grubunda aynı metinler metin dilbilimi verilerine göre tekrar hazırlanarak bu verilere uygun geliştirilen bir yöntemle işlenmiştir. İki yöntem arasındaki farkı belirlemek için uygulanan ölçme testinin sonuçları IBM SPSS Statistics 23.0 paket programı ile değerlendirilmiştir. Elde edilen verilere, grup varyanslarının homojenliğini belirlemek için Levene testi uygulanmıştır. Daha sonra grupların ölçme testinden aldıkları puanların aritmetik ortalamaları ve standart sapmaları hesaplanmış, ortalamalar arasındaki farkın anlamlı olup olmadığını sınamak için bağımsız t testi uygulanmıştır. Sonuçlar tablolar halinde verilmiş, elde edilen sonuçlar niteliksel olarak gerekçelendirilmeye çalışılmıştır. Genel olarak metin dilbilimsel çözümleme yöntemiyle geleneksel metin işleme yöntemi arasında metnin anlaşılması konusunda metin dilbilimsel çözümleme yöntemi lehine anlamlı bir fark olduğu belirlenmiştir. Böylelikle metin dilbilim verilerine göre hazırlanan bir metnin uygun yöntemlerle işlenmesi gerektiği gerçeği ortaya çıkmıştır. Yaptığımız alan araştırması sonucunda elde ettiğimiz somut veriler, Türk Edebiyatı dersinin eğitim programının ve ders kitaplarının metin dilbilimin temel ilkelerine göre yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini göstermektedir. Beyin-dil ilişkisi üzerine sistematik ve yaygın araştırmaların verilerine dayalı olarak bütün dünyada bir yöntem değil bir bilim alanı olarak kabul edilen metin dilbilimi verilerinden yararlanmanın öğrencilerin zihinsel gelişimleri için faydalı olacağı düşünülmektedir. Belirlenen bu durumdan hareketle araştırmalarımızın sonuçları ortaya çıktıktan sonra tezimizin sonunda eğitim için birinci derecede paydaş özelliği olan Türk Edebiyatı dersinin öğretim programına, ders kitabına, Türk dili ve edebiyatı öğretmenliği eğitimine, okul yönetimine, öğrencilere, öğretmenlere, velilere ve bu alanda araştırma yapacaklara yönelik önerilere yer verilmiştir.
Marzubanname tercümesi metin, çeviri, art zamanlı anlam değişmeleri, dizin

Çalışma Giriş, Metin, Tercüme, Art Zamanlı Anlam Değişmeleri, Sonuç, Dizin olmak üzere beş bölümden oluşmaktadır. Marzubanname Tercümesi 14. yüzyılın ikinci yarısında Farsçadan Türkçeye tercüme edilmiştir. Eski Anadolu Türkçesi eserlerindendir. Germiyan beyi Muhammed Beyoğlu Süleyman Şah'ın emriyle Şeyhoğlu Sadru'd-din Mustafa tarafından tercüme edilmiştir. Eserin kesin telif tarihi bilinmemektedir. Ancak, 1375- 1380 tarihleri arasında tercüme edilmiş olması muhtemeldir. Eser muhteva olarak, bir konuda öğüt vermeyi, kıssadan hisse çıkarmayı amaçlayan hayvan masalları ve küçük hikayelerden oluşmaktadır. Eser on bölüme ayrılmış ve bölümlerin altında toplam elli bir hikaye bulunmaktadır. Onuncu bölümde Şeyhoğlu tarafından eklenmiş tefsir, hadis ve küçük altı hikaye bulunmaktadır. Ayrıca, Nizami'den alıntı bir şiir de bulunmaktadır. Şeyhoğlu, hikaye başlıklarını Farsça olarak bırakmıştır, Türkçeye çevirmemiştir. Bu çalışmada Marzubanname, günümüz Türkiye Türkçesine aktarılmış ve eserle günümüz Türkiye Türkçesi arasında karşılaştırmalar yapılmıştır. Eser tercüme olmasına rağmen deyim yönünden oldukça zengindir. Ayrıca eserin dili ile günümüz Türkiye Türkçesi karşılaştırıldığında art zamanlı anlam değişmeleri görülmektedir. Bu değişmeler; anlam değişmesi, anlam iyileşmesi, anlam kötüleşmesi, anlam daralması, anlam genişlemesi olmak üzere beş türden oluşmaktadır.
Anton Pavloviç Çehov'un öykü dilinde anlam ve konu açısından deyimlerin gruplandırılması

Günlük yaşamın ve edebi sanatın vazgeçilmez bir parçası olan deyimler, dilin anlatım gücünü, kavramsal zenginliğini ve güzelliğini arttırmaktadır. Bir toplumun geçmişşten günümüze yaşayışı, gelenekleri, inançları, bilim ve teknik alanındaki ilerleyişi o toplumun diline yansımaktadır. Kalıplaşmış sözcük birlikleri olan deyimler, dil kavramı içerisinde büyük bir önem teşkil etmektedir. Deyimler, anlatıma açıklık, dile de renklilik katmak amacıyla kullanılmaktadır. Bu çalışmada dünya'da, özellikle de Rusya ve Türkiye'de deyimler konusunda yapılan çalışmaların geçmişşi verilmektedir. Aynı zamanda Rusça ve Türkçe deyimlerle ilgili ülkemizde ve Rusya'da gerçekleştirilen karşılaştırmalı incelemelerin durumu ortaya konulmaktadır. Bunun sonucunda söz konusu alanda özellikle iki dilli deyimler sözlüğü hazırlandığı ortaya çıkmaktadır. Dünya edebiyatı içinde özel yere ve öneme sahip, Rus edebiyatının önemli, başarılı ve tanınan yazarlarından biri olan Anton Pavloviç Çehov'un on bir kısa öyküsünde yer alan deyimler, anlamsal ve konusal olduğu gibi yapısall açıdan da sınıflandırılarak incelenmektedir. Aynı zamanda sanatçının deyim konusundaki tercihleri ortaya konulmaktadır.
Safahat'ın dil bilgisi yönünden dizini Safahat: Birinci kitab

Bu çalışmada Mehmed Akif ERSOY'un Safahat isimli eserinin Birinci Kitab'ında yer alan kelimeler ve kelime grupları incelenmiştir. Eserde yer alan bütün kelime ve kelime gruplarının anlamları ile türleri, sözlükler ve metin içi karşılaştırmalar ile belirlenerek dizin halinde verilmiştir. Çalışma beş bölümden oluşmaktadır. 1. Giriş: Yapılan çalışmanın gerekliliği ve çalışmada kullanılan yöntemlerin açıklandığı bölümdür.2. Metin: İncelenen eserin Latin harfli olarak verildiği bölümdür.3. Dizin: İncelenen eserde yer alan bütün kelime ve kelime grupları ile bu kelimelerin ve kelime gruplarının anlamları ile türlerinin gösterildiği bölümdür.4. Sonuç ve Öneriler: Çalışma sonunda elde edilen verilerin değerlendirildiği bölümdür.5. Kaynaklar: Çalışmada kullanılan kaynakların belirtildiği bölümdür.
Rusçada savaş söz varlığı

Rusçada Savaş Söz Varlığı adlı tezde, dil-tarih ilişkisi bağlamında savaş söz varlığı değişim ve gelişim süreçleri incelenmiştir. Kiev Rusyası, Moskova Rusyası, Çarlık, Sovyet ve Post Sovyet dönemlerindeki savaş söz varlığının değişimi ele alınmıştır. Savaş söz varlığı, Savaş Adlandırmaları; Ordu ve Askeri Birlik Adlandırmaları; Savaşçı, Asker ve Ordu Mensubu Adlandırmaları; Askeri Üniforma, Apolet, Nişan, Madalya ve Rütbe İşaretleri Adlandırmaları; Silahın Kısımları, Kılıfları ile Birlikte Soğuk ve Sıcak Silah Adlandırmaları; Komutan ve Askeri Rütbelerin Sıralanmasını İfade Eden Adlandırmalar; Savaş Teknik Araçları, Cephane ve Tahkimat Yapıları Adlandırmaları; Askeri Belge, Kurum ve Doktrin Adlandırmaları; Askeri Maaş, Erzak, Kamp ve Günlük Yaşama Dair Adlandırmalar; Askeri Müzikal Enstrüman, Şarkı ve Marş Adlandırmaları ve Düşman Adlandırmaları olarak sınıflandırılmıştır. Etimolojik ve semantik açıdan incelenen sözcüklerden anlam değişmesine, genişlemesine ve daralmasına uğrayan sözcükler tespit edilmiştir. Savaş söz varlığı içinde yer alan savaş atasözleri ve deyimleri milli kültürel kodlar çerçevesinde incelenmiştir. Rusça savaş atasözleri; Vatan Sevgisi Üzerine Atasözleri, Cesaret ve Yiğitlik Üzerine Atasözleri, Dayanıklılık Üzerine Atasözleri, Korkusuzluk ve Korkuyu Umursamama Üzerine Atasözleri, Ölümü Umursamama Üzerine Atasözleri, Askeri Öğreti ve Tavsiyeler Üzerine Atasözleri, Askeri Disiplin, Savaş Eğitimi ve Savaş Yetisi Üzerine Atasözleri, Askeri İstihbarat ve Askeri Sırlar Üzerine Atasözleri olarak gruplandırılmıştır. Rusça savaş deyimleri ise bir bütün halinde verilmiştir. Çalışmamız, savaş sözcüklerinin karşılaştırmalı yöntemle kapsamlı bir biçimde art zamanlı ve eş zamanlı incelenmesi, Rusya tarihinin başlangıcından bugüne kadar geniş bir zaman diliminde savaş sözcüklerinin semantik ve etimolojik açıdan incelenmesi, Çağdaş Rus dilinde semantik ve fonksiyonel özelliklerinin dikkate alınması, savaş atasözleri ve deyimlerinin de dahil edilmesi yönünden ilk girişimdir.
Vergleich Deutscher und Turkischer phraseologismen

ister kendi anadilinizi, ister bir yabancı dili öğrenirken; örneğin 'Ingilizceyi konuşabiliyorum' diyebilmek için bir dilin sadece sözcüklerini ve gramerini öğrenmek yeterli almayacak, bir dilin tuzu biberi sayılan, iletişim ağını genişleten ve dili zenginleştiren deyimlerin de bilinçli olarak edinilmesi gerekecektir. Hangi çevrede, düzeyde ve konuda olursa olsun, bu sözlerin kişisel konuşma ve yazışmalarda, gazete dilinde, televizyonda ve kitaplarda mutlaka karsımıza çıkacaktır. Bu çalışmada her dilin kendine has bu frazeolojik yapısını Almancayı baz alarak Türkçeyle karşılaştırmaya çalıştık. öncelikle frazeoloji alanında kavram çeşitliliğinin yarattığı anlamsal kargaşayı gidermek amacıyla deyimin gerçek sınırını çizmeye; deyim nedir, ne değildir sorusuna cevap bulmaya çalıştık. Burada sözlük çalışması alanında, örneklerimizi seçerken, gerek tek dilli olanlardan Almanca ve Türkçe Deyimler, Atasözleri, üslup ve Günümüz Almancası Sözlüklerinde tarama yaparken olsun, gerekse karşılaştırmalı dilbilim alanında yayınlanan iki dilli deyimler sözlüklerini incelerken olsun büyük özen göstererek özellikle karşılaştırmada yapılan eksiklik ve anlam yanlışları vurgulanmış, sözlük hazırlamanın ne denli büyük bir titizlik gerektirdiğini ve yeni bir karşılaştırmalı sözlüğünün hazırlanması zorunluluğuna dikkat çekilmiştir. Karşılaştırmalı bu sözlüklerde karşılığı olmayan deyimlere, edebi ve gazete metinlerinde en sık rastlanan anlaşılması güç olan bu türe yer verilmemiştir. Ayrıca aralarında eşadlılık bulunan ancak anlamsal açıdan örtüşmeyen deyim örneklerine de rastlamak mümkün. 47 Karşılaştırmamızın anlamsal görünüş bölümünde (bak. 3 .2.) sözcüğü sözcüğüne aynı ve benzer nitelikte olan deyimleri Türkçe karşılıklarıyla, karşılgı bulunmayan örneklerde ise çeşitli anlatım yollarına başvurarak oluşturulmuş yabancı dil öğretiminde kullanılmak üzere bir nevi karşılaştırmalı sözlük önerisi yapılmıştır. Günümüzde yabancı dil öğretiminin politik, ticari ve kültürel ilişkiler nedeniyle bildirişimi sağlamak acısından ne büyük önem taşıdığı, ülkemizde bulunan Almanların dilimizi edinmesinde, daha da önemlisi Federal Almanya da yaşayan iki milyonu aşkın i., 2. ve 3. nesilden gelen Türk aile fertlerinin Türkceyi anadili, Almancayı da 2. dil olarak konuştukları ve bu konudaki eksiklikleri gerçeğinden yola çıkacak olursak, dilin önemli bir bölümünü teşkil eden deyimleri de bu alana dahil etmeliyiz. Deyimleri dilin kendine has diQer özel yapılarından ayrıştırarak yabancı dil oQretimi içersinde ayrı ve özel bir derste uygulayarak edebiyat, yazılı anlatım ve de çeviri derslerinin yükünü hafiflete biliriz, zira bu konu, yaptığımız ders içi araştırmalarla birlikte, çalışmamızın 4. bölümünü oluşturmaktadır, özellikle çeviri derslerin de edindiğimiz izlenim, öğrencinin metnin cümle yapısı içindeki deyimi görebildiğini ancak bütüncül anlamı çıkarmakta zorlandığını, bu yüzden de sözcüQü sözcüsüne çeviri yoluna başvurduğunu gosterdiQ inden bu deyimsel sözcük gruplarının örneğin stilistik dersinin bir bölümünde karşılaştırmalı olarak iselenebileceQi sonucuna vardık.
Türkiye Türkçesinde somut bir ölçü bildiren ifadeler

Gündelik yaşamdaki ölçme pratikleri, dilde sözcükler, sözcük grupları, ekler ve deyimler şeklinde yansımasını bulmuştur. Çalışmamızda ölçü bildiren bu sözlerden sadece somut ölçü bildirenleri inceleme konusu yaptık. Tezimizde 'ağırlık, alan, beden, biçim, boyut, değer, derinlik, hız, ısı, kalınlık, koku, mesafe, miktar, renk, sertlik, ses, seviye, sıra, tat, uzunluk, yaş, yoğunluk, yön, zaman' olmak üzere 24 somut ana ölçü türü belirledik. Eser, inceleme ve Sözlük olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır. İnceleme Bölümü'nde 'Türkçede hangi nesne, kavram veya varlıkları neleri ölçmek için nasıl kullanıyoruz? sorusunun cevabını eldeki malzemeyi anlam ve yapı bakımından inceleyerek vermeye çalıştık. Sözlük bölümünde bu ölçü türlerinin her birinin bildirdiği tüm ölçü birimlerinin anlamlarını verdik.