turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Birecik ağzı: Giriş - inceleme - metinler - sözlük

Yapmış olduğum bu çalışmada, Birecik yöresinde ve köylerinde yaşayan yerli halkın ağız özellikleri verilmeye çalışılmıştır. Bu çalışma, 2014- 2015 yılları arasında Birecik ilçesi ve buna bağlı yerleşim yerlerinde yapılan araştırmaların sonucudur. İlçenin ve köylerinin ağız özelliklerinin tespiti için ilçe merkezi ve köylerinden derlemeler yaptık. Derlenen malzemeleri Türk Dil Kurumu tarafından tavsiye edilen 'Ağız Araştırmalarında Kullanılacak Fonetik Transkripsiyon Alfabesi'ndeki sisteme göre yazıya geçirdik. Metinlerimizde yaptığımız ses bilgisi, şekil bilgisi ve sözlük çalışmalarının sonucunda Birecik ağzının özelliklerini ortaya koymaya çalıştık. Özellikle Urfa Merkez Ağzı, Siverek Merkez Ağzı gibi yörelerle karşılaştırmalara giderek Birecik ağzının diğer Anadolu ağızlarına göre farklılaşan veya benzerlik gösteren yönlerini ortaya koymaya çalıştık. 'Birecik Ağzı' adı altında topladığımız bu çalışma 'İnceleme' , 'Metinler' ve 'Sözlük' bölümlerinden oluşmaktadır. Ayrıca, çalışmanın başında yörenin tarihi, coğrafyası hakkında bilgi veren 'Giriş' kısmı bulunmaktadır.
LİSANS DÜZEYİNDE ÇİNCE ÖĞRENEN ÖĞRENCİLERİN DİNLEME ESNASINDA KARŞILAŞTIKLARI GÜÇLÜKLER

Başlangıç düzeyindeki Çince öğrenmekte olan lisans öğrencilerin dinleme esnasında karşılaştıkları güçlüklerin öğrencilere yönelik görüşmeli soru-cevap ve sormaca yöntemiyle tespit edilmesi ve öğrencilerin dinleme becerilerinin geliştirilmesinde eğitimin daha verimli hale getirilmesine yönelik öneriler sunulacaktır.
Necib Mahfuz'un 'Aşk Zamanı'adlı romanında hal kategorisi

Bu çalışmada, Necib Mahfuz'un ''Aşk Zamanı'' adlı romanının Arapça ve Türkçe varyantlarında yer alan ismin hal ekleri mukayeseli olarak değerlendirilmiştir. Çalışmada her iki nüshada bulunan hal ekleri karşılaştırılarak aralarındaki benzerlik ve farklılıkların tespit edilmesi amaçlanmıştır. Çalışma Giriş, Necib Mahfuz'un Hayatı ve Edebi Kişiliği ve İnceleme bölümlerinden oluşmaktadır. Birinci Bölümde yazarın hayatı ve eserlerine dair kısa bilgiler verilmiştir. İnceleme kısmında öncelikle eserin orijinalinin yazıldığı dil olan Arapçada bulunan hal ekleri tespit edilmiş ve eserden seçilen örneklerle somutlaştırılmıştır. Bu nüshadan alınan örnek cümlelerin Türkçe nüshasındaki karşılıkları gösterilmiştir. Bu yolla iki dil arasında yapılan aktarmalarda hal eklerinin kullanımında ortaya çıkan farklılıklar tespit edilerek değerlendirmelerde bulunulmuştur. Son olarak incelemeden elde edilen sonuçlar ve kaynaklara yer verilmiştir.
Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde eşdizimlilik

Yabancı dil öğrenicileri için hedef sözcük listeleri senelerdir kullanılmaktadır. Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde, öğrenicilere sunulacak sözcükler sıklık derecelerine göre belirlenmektedir. Geleneksel sözcük listeleri derlem temelli sıklığa dayalı taramalar sonucunda ortaya çıkarılmakta ve öğrenicilere doğal dil ortamında en sık kullanılan sözcükleri sunmaktadır. Bilişim teknolojilerinin gelişmesi ve yazılı/sözlü verilerin incelenebilir hale gelmesi, bilgisayar destekli dil bilimi çalışmaları için önemli bir kaynak olmuştur. Yabancı alanyazına ilk defa 1951 yılında giren eşdizimlilik, Türkçe üzerine yapılan çalışmalar için yeni sayılan bir çalışma sahasıdır. Yabancı dil öğretiminde kalıp dil ve sözlüksel yaklaşım teorileri geliştirildikçe eşdizimliliğin ne derece önemli bir alan olduğu ortaya çıkmıştır. Mevcut araştırma yabancı dil olarak Türkçe öğretimi çerçevesinde sözlüksel yaklaşım modeli ve kalıp dil kullanımı yoluyla sözcük öğretimi ve eşdizimlilik konuları üzerine odaklanmıştır. Bu konular hakkında detaylı kuramsal bilgilere değinildikten sonra yabancı dil olarak Türkçe öğretimi ders kitaplarının hedef sözcük listeleri ve Türkçe Ulusal Derlemi taranarak öğretimle birleştirilebilecek bir Türkçe eşdizimliler listesi ve bu listeye uygun alıştırma önerileri sunulmuştur.
Yabancıların Türkçe doldurması gereken formların öğretilme durumlarının incelenmesi

İngilizcede uzmanlık alanı diline yönelik çalışmalar 60'lı yıllarında, yabancı dil olarak uzmanlık alanı İngilizcesi öğretilmesi ile ilgili araştırmalar ise 80'li yıllarında başlamıştır. Türkçe çalışmalarda, dilbilimin bu alanı ve öğretilmesine ilişkin konular yeni dikkate alınmıştır. Bu sebeple Türkçede çıkış noktası, uzmanlık alanı dili olan araştırmaların arttırılması gerektiği düşünülmektedir. Bu çalışmanın amacı genel olarak bürokrasi dilinin dilsel özelliklerini ortaya koymak ve resmi kurumlardan toplanmış formları inceleyerek Türk bürokrasi dilinin dilsel özelliklerini betimledikten sonra yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanılabilecek ders etkinlikleri önerisini hazırlamaktır. Çalışmanın amacının gerçekleştirilmesi için uzmanlık alanı dili ve ölçünlü dil kavramı açıklandıktan sonra bürokrasi dili tanımlanmış, sınıflandırılmış ve genel dilsel özellikleri ayrıntılı bir şekilde betimlendirilmiştir. Sonrasında yabancı dil öğretiminde bürokrasi dilinin nerede, hangi dil düzeyinde olduğuna değinilmiştir. Bu kuramsal çerçevede Türk bürokrasi dilinin sözcüksel, dilbilgisel nitelikleri ortaya konulmuştur. Çalışmanın son kısmında yabancıların ilk doldurması gereken formların dilsel özelliklerinden yola çıkarak, yabancı dil olarak Türk bürokrasi dili öğretiminde uygulanabilecek ders etkinlik ünitesi geliştirmiştir. Çalışmada hazırlanan etkinlik ünitesinin gerçek öğretme ortamlarında değerlendirilmemiştir.
Gürcü harfli Türkçe İncil'in söz dizimi

Bu çalışmada Gürcü Harfli Türkçe İncil söz dizimi açısından incelenmiştir. Çalışma dokuz bölümden oluşmaktır.'Giriş' bölümünde Gürcü dilinden, Gürcistan'da yaşayan Ahıska ve Terekeme Türklerinden ve ağızlarından, Hristiyanlıkta kutsal metinleri çevirme tutumundan, Gürcüceye ve Türkçeye çevrilmiş İncil nüshalarından ve çalışmamızla ilgili genel bilgilerden bahsedilmiştir. 'Sürekli Kavram İlişkileri Taşıyan Kelime Blokları' adlı birinci bölümde bağımsız kavramları karşılayan kelime grupları, 'Taban Halindeki Ögeler' adlı ikinci bölümde isim ve fiil tabanları, 'Geçici Kavram İlişkileri' adlı üçüncü bölümde belirli tamlamalar ve belirtme unsurları, 'Cümle' adlı dördüncü bölümde cümlenin ögeleri, 'Cümle Üstü Ögeleri' adlı beşinci bölümde cümlenin kurucu olmayan ögeleri, 'Çeviri Özelikleri' adlı altıncı bölümde, kaynak dilin etkileri, çeviri tutumu, çeviri bağlamı, 'Cümle Yapıları' adlı yedinci bölümde örnekleri ile cümle kalıpları, 'Cümle ve Cümle Kalıplarının Kullanım Oranları' adlı sekizinci bölümde cümle ve cümle kalıplarıyla ilgili istatistiki bilgiler, 'Sonuç' adlı bölümde elde edilen sonuçlar sunulmuştur. Çalışmanın sonunda çalıştığımız metin ve metnin günümüz Türkiye Türkçesine aktarılmış şekli verilmiştir.
Türkçe konuşmada akıcısızlık: Psikodilbilimsel bir inceleme

Bu çalışmanın amacı anadili Türkçe olan konuşmacılarda gözlemlenen dolu durak, tereddüt, uzatma, yanlış başlangıç, dil sürçmesi, tekrar türü konuşma akıcısızlıklarının yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi ve konuşma durumu değişkenlerine göre farklılıklar gösterip göstermediğini analiz etmektir. Çalışma, İzmir ve Eskişehir illerinde yaşayan toplam 84 katılımcı ile yapılmıştır. Katılımcılar 4-8, 18 -23, 33-50 ve 50 üzeri olmak üzere 4 yaş grubuna ayrılmış, grupların cinsiyet dağılımı eşit olarak düzenlenmiştir. 33-50 ve 50 üzeri yaş grubu katılımcılar eğitim düzeylerine göre iki alt gruba ayrılmıştır. Her katılımcının en az 300 sözcükten oluşan konuşma örnekleri yüz yüze görüşmeler vasıtasıyla toplanmış ve çevriyazıya dönüştürülmüştür. Toplam 156 adet kayıttan elde edilen veriler Wilcoxon Signed-Rank Testi, Mann-Whitney U Testi ve Kruskal-Wallis Tek Yönlü Varyans Analizi ile analiz edilmiştir. Sonuç olarak, yaş değişkeni bağlamında; 4-8 yaş grubunun dolu durak haricindeki tüm akıcısızlık türlerini diğer yaş gruplarından daha fazla ürettiği, 50 üzeri yaş grubundakilerin ise tereddüt ve uzatma türü akıcısızlık üretiminin 18-23 ve 33-50 yaş grubu katılımcılardan daha fazla olduğu ve akıcısızlık üretim miktarlarının 4-8 yaş grubu çocukların akıcısızlık üretim miktarlarına yakın olduğu görülmüştür. Cinsiyet değişkeni bağlamında; 4-8 ve 50 üzeri yaş grubu katılımcıların akıcısızlık üretiminin cinsiyet değişkeninden etkilenmediği, 18-23 ve 33-50 yaş grubu katılımcılarda dolu duraklar ve tekrarlar haricindeki diğer akıcısızlık türlerinin erkeklerde daha fazla görüldüğü gözlemlenmiştir. Eğitim düzeyi arttıkça dolu durak türü akıcısızlıkların arttığı görülmüştür. Diğer akıcısızlık türleri için ise farklı değişkenlerin birbirleriyle etkileşerek akıcısızlık üretimi üzerinde tek tip bir etki yaratmadığı gözlemlenmiştir. Konuşma durumu değişkeni bağlamında; uzatma, dil sürçmesi, tekrar türü akıcısızlıkların hazırlıklı konuşmada hazırlıksız konuşmaya kıyasla daha fazla görüldüğü tespit edilmiştir.
Sait Faik Abasıyanık'ın Almanca'ya çevrilen hikayeleri üzerine karşılaştırmalı dilbilgisi analizi

Hedefimiz Helga-Dağyeli Bohne ve Yıldırım Dağyeli'ninn Sait Faik Abasıyanık'ın hikayelerinin bir kısmının Almanca çevirilerinin bulunduğu 'Haritada bir nokta' kitabındaki 'nüanslama' edatlarım ve Türkçe karşılıklarının bir değerlendirmesini yapmaktır. Almanca günlük dilde oldukça sık kullanılan 'nüanslama' edadan bu dili öğrenen kişiler açısından önemli sorunlar yaratmaktadır, özellikle Almanca' dan diğer dillere, dolayısıyle Türkçe'ye çevirilerde sorunlar daha da yoğunlaşmaktadır (Burkhardt, 1994 : 129). Almanca' daki nüanslama edatlarının çevirisinde çoğu zaman gereksiz bulduğumuz betimlemelerde bu edat grubunun ancak bu şekilde çevirilebildiğini göstermeleridir (Burkhardt, 1992 : 38). E. Hepsöyler'in bu konudaki araştırmasına göre, Türkçe derslerine katılan alman öğretmenlerin ve öğrencilerinde çeviri denemelerinde zorluklarla karşılaştıklarını, özellikle Türkçe cümleyi Almanca'ya çevirirken, Almanca'daki 'nüanslama' edatının Türkçe karşılığı öğrenenleri yanılgıya düşürmektedir. Zira bu durumda onlara iki dilli bir sözlük dahi çözüm getirememektedir (Hepsöyler, 1986 : 6). Buna karşılık J. Dittmann da 'nüanslama' edatlarının kesin bir çevirisinin mümkün olmadığım, orjinal kelimenin amaç dilde doğru bir şekilde verilemediğini savunur (Dittmann, 1982 : 189).
Cumhuriyet Dönemi Türk romanında devrik cümle

Dilin gelişmişliğinin en önemli göstergelerinden birisi, o dilin cümle yapısının zaman içinde gösterdiği gelişimdir. Bu gelişimi göstermek ve gelecek kuşaklara aktarmak da dili işleyen yazar ve şairlere, aynı zamanda dilbilimcilere düşmektedir. Şair ve yazarlar dilde ifade çeşitliliği yaratmak için devrik cümlelere de başvurmaktadırlar. Buna bağlı olarak konuşma dilinde olağan karşılanarak sıklıkla kullanılan devrik cümlelerin yazı dilinde de belli bir kullanım sıklığı bulunmaktadır. Ancak Türklük bilimi çalışmaları arasında Türkiye Türkçesi'nde devrik cümle üzerindeki çalışmalar yeterli değildir ve devrik cümle üzerindeki tartışmalar halen sürmektedir. Bu sebeple biz de çalışma alanımız olarak devrik cümleyi seçtik. Türkçe çok geniş bir alanı ve zaman dilimini kapsadığı için evren olarak 'Cumhuriyet Dönemi' romanlarını belirledik. Cumhuriyet'in ilan edilmesiyle birlikte dilde ve tabii olarak edebiyatta da bir takım değişiklikler olmuştur. Bu değişiklikler içinde devrik cümlenin durumunu tespit etmek önem arz etmektedir. Bu çalışma için 1923'ten başlayarak 2015 yılına kadar yayınlanan romanlardan her beş yıl için ortalama iki romanı materyal olarak belirledik. Romanları seçerken dönemlerdeki edebi, siyasi, sanatsal eğilimleri ve edebiyat topluluklarını göz önünde bulundurduk. Romanlardaki devrik cümleler yüklemin türüne göre, yapısına göre olarak sınıflandırılmış, aynı zamanda öge sayısına göre de sıklıkları tespit edilip gruplandırılmış ve romanlardan verilen örneklerle konu zenginleştirilmiştir.
Arap dilinde marife isimler ve marifelik-nekreliğin anlam üzerindeki etkisi

Arapçada isim, fiil ve harf olmak üzere üç kelime çeşidi vardır. Bunlardan biri olan ismin anlamını belirlilik açısından ele alan marifelik nekrelik konusu, kastedilen mananın doğru bir şekilde anlaşılması ve yorumlanması için büyük önem arz etmektedir. Araştırmamız giriş, üç bölüm ve sonuçtan meydana gelmektedir. Girişte araştırmanın konusu, amacı, yöntemi ve kavramsal çerçeve hakkında genel bilgi verilmiştir. Birinci bölümde marife isim olan zamir, has isim, işaret isimleri, mevsul isimler, başına lam-ı tarif gelen isimler, marifeye muzaf olan isimler ve nekre-i maksude konuları; ikinci bölümde nekre isim ve çeşitleri örneklerle anlatılmıştır. Üçüncü bölümde marife ve nekre kelimelerin anlam üzerindeki etkileri Arapça eserlerden, hadislerden ve ağırlıklı olarak ayetlerden örnekler verilerek ele alınmıştır. Sonuç bölümünde ise konu genel olarak özetlenmiştir.
Eski Türkçe cümle yapılarının modern Türkçenin ağızlarında kullanımı: Bursa- Boğazköy örneği

Bursa- Boğazköy'de yapılan derlemeler esas alınarak ağızdaki cümle yapıları ve bunların Eski Türkçedeki cümle yapıları ile benzerlik ve farklılıkları tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmamız 'Giriş', 'İnceleme', 'Sonuç', 'Metinler', 'Sözlük' ve 'Kaynakça' bölümlerinden oluşmaktadır. Öncelikle giriş bölümünden sonra İnegöl- Boğazköy hakkında coğrafi, tarihi ve etnik yapısıyla ilgili bilgiler verilmiştir. Söz dizimi üzerine morfosentaktik özellikler, bölgede kullanılan ad ve eylem çekimlerinin yapısına ve aralarındaki ilişkiye göre incelenip ardından kelime gruplarının bölgede kullanılış biçimlerine yer verilmiştir. Cümle Bilgisi bölümünde ise bölgedeki ve Eski Türkçedeki cümle yapıları karşılaştırılmıştır. Sonuç kısmında bölge ağzında görülen ve Eski Türkçe ile karşılaştırma sonucunda tespit ettiğimiz önemli özellikler maddeler halinde sıralanmıştır. Derlenen metinler uygun transkripsiyon işaretleri kullanılarak yazıya aktarılmış; sözlük kısmında bu metinlerden yola çıkarak bölgenin söz varlığını ortaya koymak amacıyla sözlük oluşturulmuştur. Kaynakça kısmında tez için yararlanılan eserlerin künyesi verilmiştir.
Bilgisayar destekli sözlük bilimi çalışmalarında derleme sözlüğü veri tabanı örneği

Bu çalışmada Anadolu ağızlarının söz varlığını içeren 12 ciltlik Derleme Sözlüğü'nün çevrimiçi sorgulanabilir veri tabanı hazırlanmıştır. Sözlüğün madde başı, tanımlamalarını içeren anlam bölümü, örnek cümlelerin verildiği tanık bölümü, madde başlarının değişkeleri tablosu ve derleme yeri verisini içeren yer tablosu sözlükteki yapı esas alınarak oluşturulmuştur.124. 692 adet madde başından oluşan sözlüğün birbiriyle ilişkilendirilmiş veri tabanı modeli sorgu arayüzünde gelişmiş sorgulama seçenekleriyle desteklenmiştir. Anlam tablosundaki eşdizim örüntüleri, kavramsal sorgulama, anlamlarda
Mirza Şefi Vazeh'in şiirlerinde dil, üslup ve muhteva incelemesi

Çalışmanın ilk bölümünde, Azerbaycan Edebiyatının önemli şahsiyetlerinden biri olan şair, maarifçi ve hattat, Mirza Şefi Vazeh'in hayatı, edebi kişiliği ve eserleri hakkında bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde şairin kaleme aldığı 130 şiir şekil bakımından incelenmiş; nazım birimleri, ölçü, tekrarlar, kafiye düzeni, ve edebi sanatlar açısından tespit edilmiştir. Üçüncü bölümde şiirler muhteva bakımından değerlendirilmiş ve alt başlıklar halinde sınıflandırılmıştır. Şiirlerde sevgiliye olan derin aşk, hakikat, kadın özgürlüğü, dini hurafelere tenkit gibi muhtelif konular işlenmiştir. Dördüncü bölümde dil ve üslup üzerinde durulmuş; şairin şiirlerinde kullandığı kelimelerin türleri, miktarları tespit edilmeye çalışılmıştır. Kelime türleri; adlar, özel adlar, sıfatlar, zamirler, zarflar, edatlar, bağlaçlar, fiiller, fiilimsiler, ikilemeler ve deyimler şeklinde ele alınmıştır. Beşinci bölümde tezimizin esas malzemesini oluşturan şairin 130 şiiri Azerbaycan Türkçesi'nden Türkiye Türkçesine aktarılmıştır. Azerbaycan edebiyatının önemli şairi Mirza Şefi Vazeh'in hayatının ve şiirlerinin incelendiği tezimizde, sonuç bölümünde tezimizden elde edilen bilgiler verilmiştir. Çalışmanın sonunda şairin şiirlerinde yer alan kelimelerden oluşturduğumuz sözlük bulunmaktadır.
Ayşİ Mehmet Efendi'nin Ruhu'ş-Şuruh 'ala'l-Maksud fi't-Tasrİf adlı eserinin edisyon kritiği

Elinizdeki bu çalışmanın amacı, Osmanlı bilgini olan Ayşi Mehmed Efendi'nin kaleme aldığı Ruhu'ş-Şuruh 'ale'l-Maksud fi't-Tasrif adlı eserinin tahkikli neşrini gün yüzüne çıkarmaktır. Osmanlı alimlerinden Ayşi Mehmed Efendi (ö. 1016 /1607), 10. yüzyılda İzmir iline bağlı Tire ilçesinde doğmuştur. Osmanlının meşhur medreselerinde müderrislik yapmış; ulum-u İslamiye ve dil edebiyatı alanında eserler yazmıştır. Ebu Hanife Numan b. Sabit'e nispet edilen el-Maksud fi's-Sarf ın üzerine şerh ettiği bu eserinin veciz ve kapsamlı olması hasebiyle Arapça sarf kitapları arasında ehemmiyetini muhafaza etmiştir. Çalışmamızın giriş bölümünde, Arapça sarf bilgisi ve önemi hakkında kısaca bilgi veril-miştir. Birinci bölümde, Ebu Hanife Numan b. Sabit'in hayatı, eserleri ve yazdığı el-Maksud fi's-Sarf adlı eseri ve bu eserin üzerine yapılan şerhler hakkında kısaca bilgi verilmiştir. Ayrıca Ayşi Mehmed Efendi'nin hayatı eserleri ve yazdığı Ruhu'ş-Şuruh 'ale'l-Maksud fi't-Tasrif adlı eserin önemi hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde, ulaşabildiğimiz eserin nüshaları tanıtılmış ve nüsha seçimindeki kıstas belirtilmiştir. Üçüncü bölümde ise, Ruhu'ş-Şuruh 'ale'l-Maksud fi't-Tasrif adlı eserin edisyon kritiği yapılmıştır.
Apports des théories énonciatives au développement des compétences de communication orale

Bu çalışmada, video kayıtlarından oluşan örnekçe üzerinden, sözcelemsel, tonlama, biçim dizimsel boyutlarda gerçekleştirilen çözümlemeler yoluyla, Fransızca sözlü söylemin yapılanma biçimi, sözcelem kuramları çerçevesinde sunulup, söylem çözümlemelerinin, Fransızcanın yabancı dil olarak öğretilmesindeki yeri ve önemi gösterilmeye çalışılmıştır. Öncelikle, öncü kuramcıların teorileri belirli kavramların ışığı altında açıklandıktan sonra, bu teorilerin, sözlü söylem becerilerinin geliştirilmesinde dilbilimciler ve konuyla ilgili eğitimciler tarafından esas alınması, ve sözlü söylem becerilerine ve dolayısıyla iletişim yeteneğinin gelişmesine katkısı olduğu gerçeğinden yola çıkılarak, iletişimsel ve etkileşimsel yaklaşım çerçevesinde, söylem çözümlemesinin, Fransızcanın yabancı dil olarak öğretiminde yer alması gerektiği sonucuna varılmıştır. Üzerinde çalışmanın yapılmış olduğu video kayıtları ekte ayrıca sunulmuştur.
Haza Kitabu İskender-name

Bu tez çalışması Vatikan Kütüphanesinde Türkçe Yazmalar bölümünde bulunan 145 numaralı, müellifi belli olmayan 'Ha a Kitabu İskender-name' adlı Arap harfli el yazması eserin ilk 45 varağı (90 sayfa) üzerinedir. Eserin yazılış tarihi belli olmamakla birlikte eserin dili incelendiğinde Eski Anadolu Türkçesinin son dönemine ait olduğu ve bundan dolayı eserin yaklaşık XV. yüzyılın sonu XVI. yüzyılın başında yazıya geçirildiği tespit edilmiştir. Bu tez çalışması Giriş, Dil İncelemesi, Transkripsiyonlu Metin ve Analitik Dizin bölümlerinde oluşmaktadır. Giriş Bölümünde İskendernameler konusu ele alınmıştır. Birinci bölümde eserin iç ve dış özellikleri yer almaktadır. İkinci bölümde eserin yazım özellikleri ve biçim özellikleri, Türkçenin tarihsel dönemleri ve günümüz Türkçesiyle, örnekler üzerinde karşılaştırılacaktır. Tezin üçüncü bölümü metinin transkripsiyon alfabesi ile Türkçeye aktarılmasından oluşmaktadır. Dördüncü bölümde eser içinde geçen sözcüklerin ve özel adların analitik dizinleri yer almaktadır. Tezde son olarak yararlanılan kaynaklar bulunmaktadır.
Effects of working memory and language proficiency on second language predictive inference generation: An eye-movement study

Bu çalışmada dil seviyesinin ve işleyen belleğin yabancı dilde okuma sırasında tahminsel çıkarımlar üretme üzerindeki etkisi katılımcıların yabancı dilde tahminsel çıkarımlara imkan veren ve vermeyen metinleri okurken ki göz hareketleri analiz edilerek incelenmiştir. İşleyen bellek kapasitesi gönderge-öncül çözümlemesini kolaylaştırmakta ve yüksek işleyen bellekli okurlar foveal olmayan işlemeden daha fazla yararlanmaktadır. Diğer taraftan, dil seviyesi okuma hızını artırmakta ve alt seviye işlemelerini daha az kaynakla yürütmeyi mümkün kılmaktadır. Sonuç olarak, özellikle tahmin edilecek hedef sözcükten bir önceki sözcük gönderge-öncül çözümlemesi içeriyorsa, yüksek işleyen bellekli okurlar tahminin kolaylaştırıcı etkisini hedef sözcükle karşılaşmadan önce göstermişlerdir. Diğer bir taraftan yüksek dil seviyeli okurlar tahminin kolaylaştırıcı etkisini hedef sözcüğünün erken işlemesi sırasında gösterebilirlerken, düşük dil seviyeli okurlar kolaylaştırıcı etkiyi hedef öncesi sözcüğün geç işlemesi sırasında göstermişlerdir. Hedef öncesi kelimenin geç işlenmesi sırasında işleyen bellek kapasitesi ve dil becerisi tahminsel çıkarım üretmeye farklı mekanizmalarla katkı sağladığı için iki değişkenin etkileşim etkisi ortaya çıkmıştır. Bütün gruplardaki okuyucular kolaylaştırıcı etkiyi göreceli olarak erken gösterse de, en büyük kolaylaştırma etkisi cümle toparlama süreçlerinin gerçekleştirildiği cümle sonundaki kelimenin geç işlenmesi sırasında ortaya çıkmıştır. Bu gözlem anadil çalışmalarının sonuçlarıyla aynı yöndedir ve bunun yabancı dilde okuma açısından anlamı tartışılmıştır.
Türkiye Türkçesinde Farsça kökenli kelimeler

Bu araştırmada Türkiye Türkçesinde Farsça kökenli kelimeler incelenmiştir. Farsça ve Türkçe, çok eski dönemlerden bu yana karşılıklı ilişkiye ve etkileşime sahip iki dildir. Farsça, bugünkü Türkiye coğrafyasında Arapçadan sonra İslam dünyasının en önemli dili olarak uzun yıllar boyunca kullanılmış ve ilgi odağı olmuştur. Bugüne kadar Türkçe ile Farsça edebiyat etkileşimine dair birçok çalışma yapıldı. Ancak bu çalışmalarda Türkçe ve Farsça dillerininetkileşimini konu alan çalışmaların yeterli olduğu söylenemez. Oysa günümüz Türkçesindebin üç yüzü aşkın Farsça kökenli kelime mevcuttur. Bu kelimelerden türetilen diğer sözcük, deyim ve atasözleri göz önünde bulundurulduğunda ise bu sayı altı bini aşmaktadır. Aynı şekilde Farsçada da çok sayıda Türkçe kökenli sözcüğün varlığı söz konusudur. Türkçede kimi zaman Farsça kökenli bazı kelimeler, tıpkı Türkçe kökenli bir sözcükgibi kullanılmış ve bu kelimelerden Türkçe ve Farsça ekler yardımıyla yüzlerce kelime, kavram ve deyim türetilmiştir. Söz gelimi 'can, ateş, para, yaban ve zor' sözcüklerindensırasıyla 200, 90, 100, 80 ve 50 civarında sözcük türetilmiştir. Araştırmalar Türkçede kullanılan Farsça kökenli kelimelerin önemli bir kısmının etkileşim sonucu ses, yapı ve anlam değişimine uğradığını, hatta kimi zaman Farsçada hiç kullanılmayan yeni anlamlarkazandığını ve farklı yapılar kurduğunu göstermektedir. Bu araştırmada Türkiye TürkçesindeFarsça kökenli kelimelerin yapı, ses, anlam ve tür bakımından durumları ile kullanıldıklarıalan ve kullanım biçimleri ele alınmıştır. Ardından Türkçedeki Farsça kökenli kelimelerdentüretilen kelime, deyim ve atasözlerine yer verilmiştir.
Kırgız, Kazak ve Karakalpak Türkçelerinde fiil

Bu tezde; Kırgız, Kazak ve Karakalpak Türkçelerindeki 'fiil' düzeni karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Tez, 'Yapı' ve 'Çekim' adları altında iki ana bölümden oluşmuştur. 'Yapı' bölümü; basit-fiiller, türemiş fiiller ve birleşik fiilleri içine alır. Türemiş fiiller incelenirken, isimden fiil yapma ekleriyle, fiilden fiil yapma eklerini tanıklayan özgün örnekler, ilgili lehçe sözlüklerinden taranmış; işlek eklerin işlevlerini belirtecek nicelikte örnekler sunulurken, ölü ve az işlek eklere ait bütün örnekler verilmiştir. 'Çekim' bölümünde her üç yazı dilindeki fiillerin basit çekimleriyle istek, emir, şart, gereklilik kiplerinin çekimleri ve birleşik çekim incelenmiş; yeterlik ve soru şekillerine de temas edilmiştir. İsim fiilinin çekimi, sıfat-fiiller ve zarf-fiiller de 'Çekim' kapsamında değerlendirilmiştir. 'Çekim' bölümünde yer alan konular, ilgili yazılı dillerin temiz örneklerini sunan yazılı kaynaklardan alınmış mısra ve cümlelerle desteklenmiştir.