turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
The Ethical dimension of human attitude towards nature

Bu tezin temel argümanı çevre sorunlarının felsefi ve ahlaki boyutunu irdelemektir. Sorunun teknolojik, bilimsel ve diğer ilgili boyutları kabul edilmekle beraber, ana vurgu sorunun ahlaki boyutuna yapılmıştır. İnsanın doğayla ilgili davranışlarının ahlaki boyutu modern felsefenin eleştirel bir analizi ile gösterilmeye çalışılmıştır. Çağdaş insanın, doğaya yönelik tek yönlü, faydacı ve sömürgeci davranışının köklerine inmek için, 17. yüzyılın önde gelen şahsiyetlerinden Francis Bacon, Reno Descartes ve Isaac Newton'un fikirleri eleştirel olarak ele alınmıştır. Son tahlilde, doğanın araçsal ve faydacı bir anlayışla kullanımım öngören tüm çağdaş ahlak kuramlarının meşruiyyetlerini bu görüşlere dayandırdığı ileri sürülmüştür. Bundan dolayı çevre ahlakı sadece ahlakla sınırlı sorular sormamakta, belki tüm varlık ve insanın varlıkla olan ilişkisiyle ilgili temel sorular da sormaktadır. Tüm çağdaş ahlak kuramları Kartezyen metafiziğin sağladığı temelVI varsayımları kendilerine temel olarak alırken, bir çevre ahlakı ileri süren kuramlar da ekoloji, yeni fizik ve organik alem anlayışının sağladığı temel varsayımları benimsemektedir. Çevre ahlakının en belirleyici ve ayırdedici varsayımı ise, evrenin bütünlüğünü, birliğini ve bağımlılığını ileri sürmesidir. Bu bütüncül ve organik evrende her şey birbirine bağlı ve bağımlıdır. Böylece Kartezyen metafiziğin dualist anlayışı ret edilmiştir. Sonuç olarak, mevcut çevre bunalımının felsefi ve ahlaki boyutu vurgulanarak, bu sorunları çözmek için ileri sürülen çözümlerin de yine felsefi ve ahlaki görüşlere; bunların da yeni bir metafizik temele dayandırılması gerektiği vurgulanmıştır. Bu bağlamda, bu tez çevre sorunlarına hazır çözümler sunmak iddiasında olmayıp, çevre soranlarının tam olarak anlaşılması ve uzun vadede çözümler bulunmasında felsefenin ve ahlakın nasıl bir katta yapabileceğini göstermeye çalışmaktadır.
Precursory comprehension of being and problem of time in Heidegger's ontology

Bu tezin konusu Heidegger'in Varlık sorusunun çıkış noktası olan Varlığın ön kavranmasıdır. Heidegger bu kavramanın imkanı olarak yeni bir zaman anlayışı getirmiştir. Bu anlayış, zamanı Varlıkla birlikte ve Varlığın kavranmasının ön koşulu olarak kuran bir transandantal muhayyile gücü yorumuna dayanır. Bu çalışmada Varlığın ön kavranması kavrayıcı olan Dasein temelinde zamanla ilişkisi çerçevesinde incelenmeye çalışılmıştır.
Arthur Schopenhauer'da ıstıraptan özgürlüğe

Bu çalışma felsefe tarihinin en aykırı, üslubu en sağlam, bu dünya hayatını 'maliyetini karşılamayan uğraş' olarak niteleyecek kadar karamsar bir düşünce adamı olan Arthur Schopenhauer'un genel felsefi eğilimini ve onun, bu dünya karşısında acı - ıstırap içinde olan insanın durumunu, bu acıdan kurtuluş yöntemlerini ve acının insanın kendini gerçekleştirmesindeki rolünü irdeleme çabası taşımaktadır. Nitekim Schopenhauer'a göre dünya acı ve ıstıraplarla dolu bir dünyadır ve bunun sebebi bitmek tükenmek bilmeyen istemedir. En yüksek gerçeklik olarak İsteme, Yeter Neden İlkesi'nin kalıpları içine girmez. Dolayısıyla da nedensizdir, onun görünüşlerinin tek tek her biri ya da tümü, Yeter Neden İlkesi'nce belirlenir. Kurucu ve ilk olan İsteme insanlarda, hayvanlarda, bitkiler ve minerallerde değişik şekil ve muhtevalarda bulunur. Acı ve kötü olan bu dünyada istemeyi reddetmek kurtuluşa ermenin yegane yoludur. Bunun yöntemi azizlik, deha yetisi, estetik deneyimden geçer. Azizlik bu merhalede son nokta olup, nihayet özgürlüğün vuku bulduğu aşamadır. 1788'de İngilizlere yakınlığıyla bilinen, ziyadesiyle açık görüşlü, karı-koca anlamında birbiriyle pek de uyuştuğu söylenemeyen Heinrich Floris ve Henrietta Trosiener çiftinin oğlu olarak dünyaya gelen Arthur, erken yaşından itibaren ilerideki felsefi hayatını evetleyecek şekilde hayatın acılarıyla büyümüştür. Çok erken bir şekilde hayata veda eden babası, sürekli 'tahammül edilir şey değilsin' hakaretleri altında sağlıksız şekilde ilerleyen anne-oğul ilişkisi, yaşadığı dönemin savaş, açlık, hastalık gibi ağır sorunlar içerisinde olması onun hayata karşı bu pesimist bakış açısı oluşturmasında büyük etkileri olduğu su götürmez bir gerçektir. Çalışmada Schopenhauer'un genel felsefi eğilimi ve bu eğilim çerçevesinde acılarla dolu bu hayatta, acıların insanın kendini gerçekleştirmesinde, özgürlüğe eriştirmedeki rolü araştırılacaktır.
Investigation of the romantic themes and tensions in classical American Pragmatism

Bu tez Klasik Amerikan Pragmacılığı'nın Alman Romantisizm'i ile ortak temalar, ilgiler, kaygılar ve gerilimler paylaştığı fikrini detaylı bir şekilde incelemeyi ve savunmayı amaçlamaktadır. Temel öneri hep 'daha fazlası'nı ima eden ya da'ötesi'ne işaret eden çelişkili romantik yokluk temasının ve bu tema üzerine kurulansonsuz mücadele fikrinin Charles Sanders Peirce ve William James'in felsefelerindeepistemolojik, ahlaki ve ontolojik formlarda kendini gösterdiğidir. Bu romantikkavrayışları incelemek için Friedrich Schlegel ve Friedrich von Hardenberg'in fikirleri dolayımıyla romantik sanat projesi ve felsefenin romantikdönüşümü üzerinde duruyoruz. İlkin yokluk kavramının epistemolojik formundabütüncül bir kavrayışın zorunluluğunun ve imkansızlığının gerilimli birlikteliği olarak ortaya çıkışını gösteriyoruz. Bu gerilimin sonucu olarak romantikler bilgiyiçoğulcu, dinamik, kendini yıkan ve kuran bitimsiz bir üretim etkinliği olarakdüşünürler ki bu etkinlik pragmacılarda ucu açık, kolektif, hermeneutik bir pratik olarak tespit edilir. İkinci olarak yokluk kavramı hem romantik hem de pragmacıahlaki tutumları sonsuz mükemmelleşme ve iyileşme mücadelesi kavramlarındaiçerilerek kurar. Son olarak bu kavram romantik ve pragmacı süreç metafiziğine ve oluş halindeki özne anlayışlarına yol açmaktadır. Pragmacılık romantik bir şekilde bireyi yabancılaşmasından kurtaracak yaratıcı ve dönüştürücü özgürlüğe güvenirfakat bu kurtuluş sonsuzca yaklaşıldığına inanılırken asla gerçekleşmeyecek olandır.
Çevre etiği-güzellik ilişkisi: Din felsefesi açısından bir çözümleme

Günümüzün en büyük sorunlarından birisi çevre sorunlarıdır. Bilim ve teknolojinin gelişmesiyle insanların doğaya bakış açısı değişmiştir. İnsanlar doğanın bir parçası olduklarını unutarak, doğaya yabancılaşmışlardır. Bu da çevre sorunlarının oluşmasına neden olmuştur. Bilimin ve teknolojinin insanlar tarafından yanlış kullanılması sadece fiziki kirlenmeye değil zihin kirlenmesine de neden olmuştur. Doğaya karşı üstünlük mücadelesine başlayan insanlar, doğaya karşı öfke duygusu ile hareket etmektedirler. Bizim tezimizdeki amacımız çevre etiğini estetik bir kavram olan güzellik kavramı üzerine kurarak güzelliği merkezine alan bir çevre etiği luşturmaktır. Bizim konumuzla alakalı olarak burada ele alacağımız çevre etiği güzellik ilişkisi bağlamında ne etiği estetikten üstün tutma ne de estetiği etikten üstün tutma amacımız vardır. Özlenilen bir çevre etiği oluşturma yolunda etik ve estetiği birbirini tamamlayan iki bütün olarak ele alacağız. Çevre sorunlarına çözüm bulmak için başvuracağımız alan ahlak alanıdır. Biz de bu noktada çevrenin en iyi ahlakla korunacağı kanısındayız. Bu noktada çevre etiğine ihtiyaç duymaktayız. Ahlak kuralları doğal dünyaya insanın nasıl davranması gerektiği hususunda yardımcı olurlar. Çevre sorunlarına çözüm olarak güzellik merkezli bir çevre etiği oluşturma ihtiyacı duyulmaktadır. İnsanlara güzellik duygusu verilerek, çevreye karşı güzel davranmaları sağlanabilir. Güzellik merkezli bir çevre etiği oluşturarak çevreye karşı güzel davranışlar gösteren, niyeti güzel, ruhu temiz, zihni berrak insan yetiştişmesine katkıda bulunuruz. Güzellik merkezli bir çevre etiği oluşturarak çevre sorunlarında eksik bırakılan güzellik duygusu ve ahlaki boyut ön plana çıkarılır. Güzellik merkezli bir çevre etiği doğaya bütüncül bakmaya yarar. Doğaya bütüncül bakan bir insan doğanın parçası olduğunu unutmaz, doğadaki güzelliklerin bir bütün olarak güzel olduğunu görür. Güzelik merkezli bir çevre etiği oluştururken ahlaki yöne değer verilir, ahlaki önemin yanına ayrıca estetik boyut olan güzellik duygusu yerleştirilir. Bu şekilde çevre etiğinin temeline güzellik kavramı oturtulur.
Mevlana'da epistemolojik açıdan akıl

Bilginin nasıl ve nereden elde edildiği ve bilgiyi elde edebilmenin ölçütlerinin neler olduğu gibi epistemolojik problemler, tarih boyunca değişik yönlerden ele alınıp tartışılmıştır. Tasavvuf felsefesinin önemli şahsiyetlerinden biri olan Mevlana'nın bilgi teorisi bu açıdan incelenmeye değer bir konudur. Onun akla, filozoflara ve felsefeye dair getirdiği eleştiriler, birçok açıdan araştırmalara konu olmuştur. Biz de bu çalışmamızda, Mevlana'nın akıl, aşk ve bilgi hakkındaki düşüncelerini ve bu düşüncelerinin arka planını ele almaya çalışacağız. Bu perspektiften hareketle, çalışmamızın giriş bölümünde akıl ve bilginin yerinin ne olduğu ile ilgili bazı ilkçağ düşünürlerin yaklaşımlarına, Mevlana'nın yaşadığı dönemin sosyal ve siyasi durumu, hayatı ve eserlerine çok kısa bir şekilde yer verilmiştir. Birinci bölümde akıl ve ilişkili olduğu bazı kavramların ne olduğunu ve aşkın kavramsal çerçevesi ile bu bağlamdaki bazı görüşler ele alınmıştır. İkinci bölümde, Mevlana öncesi bazı İslam düşünürlerinin bilgi teorisi ile ilgili düşünceleri; üçüncü ve son bölümde ise Mevlana'nın akıl ve aşk kavramları hakkındaki görüşleri, epistemolojik açıdan akla ve felsefeye olan eleştirisi, aşkın yerinin ve değerinin ne olduğu gibi konular ele alınmıştır. Genel olarak bakıldığında, Mevlana, epistemolojik bir yeti olarak akla olumsuz bir rol biçmektedir. Onun, bunun yerine önerdiği ve değerli gördüğü yöntem aşk yöntemi olup, bu husus çalışmamız boyunca çeşitli açılardan tartışılmıştır.
Muğlaklık ve tragedya

Muğlaklık insanın varoluşuna içkin bir durumdur. Bu durum, ölümden sonrasının bilinmemesinden kaynaklanmaz yalnızca; aynı zamanda varlık olanaklarının hitamı olarak ölümün, bizatihi varlığı muğlak bir konumda bırakmasından da ileri gelir. Bu çalışmada, trajik kavramının bu türden bir muğlaklık düşüncesiyle açıklanabileceği iddia edilmekte; Antik Yunan tragedyalarının da benzer bir muğlaklık fikrinden neşet ettiği örneklerle gösterilmeye çalışılmaktadır. Bu çerçevede birinci ve ikinci bölümlerde muğlaklığın ne olduğu, felsefi ve antropolojik düzlemlerde ele alınmaktadır. Muğlaklığın felsefi düzleminin temeli olarak Martin Heidegger'in Varlık ve Zaman adlı eseri tartışılmaktadır. Heidegger'in bu eserinde özellikle havf kavramı ile ölüm ve hiçlik düşüncelerine odaklanılarak bu düşüncelerin deinon ve daimon gibi Antik Yunan tragedyasının
El-Ahlaku'l 'Adudiyye şerhleri: Mukayese ve değerlendirme

Adududdin el-İci'nin kaleme almış olduğu el-Ahlaku'lAdudiyye risalesine tespit edebildiğimiz kadarıyla dokuz tane şerh yazılmıştır. İci'nin muhtasar olarak ele aldığı ahlakın temel meseleleri şerhler de tafsilatlı bir şekilde ele alınmıştır. Şerhler temelde felsefi ahlak çizgisinde yazılmış olmakla beraber tasavvuf, kelam ve fıkıh alanlarından da ilmi olarak istifade edilmiştir. Tezin birinci bölümünde, şarihler risaleye katkıları bağlamında üç döneme ayrılmış, şarihlerin hayatları ve şerhlerinin ayırıcı özellikleri ele alınmıştır. İkinci bölümde, ahlakın nazari meseleleri olan ahlak nedir, ahlakın değişmesi, nefsin tanımı ve kuvveleri, faziletler-reziletler ve nefsin hastalıkları konuları şerhler üzerinden mukayeseli olarak ele alınmıştır. Şerhler arasında bir irtibat olup olmadığı ve şarihlerin özgün fikirleri konu bağlamında tespit edilmiştir.
Şihabeddin Sühreverdi'nin felsefesinde ontoloji problemi

Bu çalışmada İşrak felsefesinin önemli düşünürlerinden biri olan Şihabuddin Sühreverdi'nin ontoloji ile ilgili düşünceleri ele alınmıştır. Öncelikle düşünürün beslendiği fikri kaynaklar ve felsefesinin temel ilkeleri üzerinde durulmuştur. Daha sonra düşünürün ontoloji ile ilgili fikirleri Tann-Evren ve insan alt başlıklarında belirlenmeye çalışılmıştır. Düşünürün varlık-mahiyet problemine yaklaşımının ontolojik fikirleri üzerindeki etkisine dikkat çekilmiş, böylece işrak felsefesine yaptığı katkıya işaret edilmiştir. Ayrıca zaman zaman İslam düşünürlerinin ontoloji problemiyle ilgili fikirleri ile de mukayeseye gidilmiştir.
Lev Nikolayeviç Tolstoy'un anarşist eğitim kuramı ve Yasnaya Polyana Okulu

Amaç: Bu çalışma da Tolstoy'un anarşist eğitim anlayışı ve Yasnaya Polyana Okulu incelenmeye çalışılmıştır. Tolstoy'un bakış acısı dikkate alınarak; eğitim, öğretim ve yetiştirme kavramı sorgulanmıştır. Tolstoy'un eğitim yerine koyduğu kültür kavramından neyi kastettiği ve öğrenmenin ne olduğuna dair görüşleri ışığında genel tahlil yapılmıştır. Yasnaya Polyana Okulu'nun öğretim yöntem ve teknikleri üzerinde durulmuştur. Bu yöntem ve teknikler çağdaş eğitim anlayışıyla kritize edilerek tahlil edilmeye çalışılmıştır. Yöntem: Araştırmada veriler alanyazın incelemesiyle elde edilmiştir. Nitel verilerin analizi için verilerin kodlanması, bulguların tanımlanması, bulguların yorumlanması aşamalarını kapsayan betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. Bu verilerde yazılı doküman analizi tekniği ile oluşturulmuştur. Bu alanda yapılan çalışmalar, araştırmalar, tezler ve yayınlanmış kitaplar taranmıştır. Bulgular: Tolstoy'un eğitime ve okula bakış açısının çağdaş eğitimin görüşleriyle paralellik gösterdiği tespit edilmiştir. Anarşist eğitim anlayışında Tolstoy'un yeri tespit edilmeye çalışılmış ve bu durum eğitim görüşünde bahsetmiş olduğu 'özgürlük' kavramıyla temellendirilmiştir. Okuma-yazmaya hazırlık olarak yazmış olduğu ABC Kitabındaki öğretim yöntemi açığa çıkartılmaya çalışılmıştır. Yasnaya Polyana Okulu'nu diğerlerinden ayıran şeyin ne olduğuna açıklık getirilmeye çalışılmıştır. Sonuç: Tolstoy'un ulaşmak istediği gerçek hedef özgür ve otonom bir insan oluşturmaktır. Tolstoy'un yetiştirmek istediği bireylerin özelliklerinden olan dogmatik yargılara kapalı ve her türlü bilgiye şüpheyle yaklaşan bireyler günümüz eğitiminin hedefleri arasındadır. Tolstoy'un eğitim anlayışı günümüze ışık tutacak nitelikte olduğu için öğretmenlere yol göstereceğine inanılmaktadır.
La définition Aristotélicienne du bonheur en tant qu'activite de l'ame conforme À la vertu

Aristoteles'in mutluluk tanımının işlendiği bu tez, mutluluk tanımını aktivite, ruh ve erdemden oluşan bileşenleriyle belirtmeye çalışır. Mutluluk bir aktivitedir. Mutluluk ruhun bir aktivitesidir ama bu aktivite erdeme uygun olmalıdır. Mutluluk bedenin otomatik aktivitelerinin potansiyeli değildir. Mutluluk ruhun erdeme uygun aktivitesidir. Bir aktiviteyi gerçekleştirme potansiyeli mutlu olmak için yeterli değildir. Aynı şekilde, mutluluk ruhun aktivitesidir, bedenin aktivitesi değildir. Mutluluk ruhun aktivitesidir bu nedenle mutluluk ve canlılık birbiriyle ilişkilidir. Cansız olan bir odunun mutluluğu söz konusu değildir. Sonuçta, mutluluk erdeme uygun olan aktiviteye bağlıdır. Alışkanlıklara bağlı otomatik aktiviteler bizi mutluluğa götürmezler. Bu minvalde mutluluğun bileşenleri olarak tanımladığımız aktivite, ruh ve erdem birbiriyle kuvvetli şekilde ilişkilidir. Aktiviteyi açıklamadan ruhu, ruhu açıklamadan da erdemi anlamak oldukça zordur. Aktivite bileşeni bizim ruhu anlamamızı kolaylaştırmaktadır. Aynı şekilde ruhu anladığımız zaman erdem bileşenini daha iyi anlıyoruz.
F. W. Schelling' de felsefe ve sanat ilişkisi

F. W. J. Schelling (1775-1854) Alman İdealist geleneğinin en önemli filozoflarından biridir. Schelling birçok filozoftan etkilenmiştir, diğer taraftan yine birçok düşünceye etki etmektedir. Schelling'in felsefe ve sanat hakkındaki düşünceleri Alman İdealist ve Erken Alman Romantik felsefelerini anlamak için anahtar bir öneme sahiptir. Schelling'in felsefesi alışılmış bir biçimde Alman İdealist Felsefesi içinde konumlandırılır. Ancak Schelling'in felsefesi bu konumlandırma ile sınırlanamaz. Çünkü O'nun felsefesi Erken Alman romantikleri ile ilişkisinde de kaynak bulmaktadır. Schelling'in felsefesi, bu çalışmada öne sürüldüğü gibi, daha geniş bir çevreyi etkilemiştir. Schelling'in çalışmaları, felsefede sanatın rolüne ilişkin değerlendirmeler içinde bir doruk noktasını imlemektedir. Kant'tan başlayarak Schelling, Nietzsche, Heidegger ve Adorno'ya uzanan düşünce hattında sanat benzersiz bir alan olarak görülmüştür. Bu çalışma, Schelling'in felsefesinde sanatın önemini ve sanat hakkındaki düşüncelerinin öncülleri ve ardıllarıyla etkileşimini göstermeyi amaçlamıştır. Bu çalışmada özellikle Schelling'in sanat felsefesine olan katkısı gösterilmeye çalışılmıştır.
Thomas Kuhn'un paradigması ile Michel Foucault'nun epistemesinin karşılaştırılması

Bu çalışmanın ana teması bilimsel ve toplumsal değişimlerin belirleyicisi olan yaklaşımlara ve kullanılan yöntemlere yakından bakarak bir inceleme alanı oluşturmaktır. Bu inceleme öncelikle bilimsel anlamda yöntem ve kuram değişikliğine yön veren paradigma kavramıyla dikkatleri üzerine çeken Kuhn'a yönelik bir alanı ifade etmektedir. Diğer bir yandan da episteme kavramına yüklediği anlamla tarihsel bir perspektif içerisinde sosyal bilimsel bir felsefe ortaya koyan Foucault'ya yönelik bir alanı ifade etmektedir. Her iki filozofun da düşünce ve inceleme alanlarında kendilerine özgü kavramlar geliştirerek geleneksel düşünce yapılarından ayrıldıklarını yapılan okumalar ve araştırmalar ışığında bu çalışmayla gözler önüne sermeyi hedefledik. Hem bilimsel hem de felsefi boyutta değişim ve ilerlemenin yapısını kabul edildiğinden daha farklı bir biçimde olduğunu ortaya koyan bu iki düşünürün kullandıkları kavramlar ayrı olsa dahi yöntem ve teknikleri bakımından bir paydada buluştuklarını görmek mümkündür. Kuhn, paradigma kavramını değişimin en temel noktasına yerleştirirken, Foucault değişimi epistemenin değişebilir niteliği üzerinden ifade eder. Her iki düşünür de tarihsel dönemler içinde şekillendirici yapıların arka planına inmeyi hedeflemişlerdir. Kullandıkları yöntem ve geliştirdikleri kavramlar üzerinden değerlendirilerek iki düşünür de anlaşılmaya çalışılacaktır. Dolayısıyla bu çalışma bir bakıma her iki düşünür arasındaki ortak paydaya işaret ederek, izledikleri yol bakımından benzerliklerini anlamlı bir bütün halinde birleştirme çabası olarak sayılabilir.
Sezai Karakoç'ta toplum, millet ve devlet kavramları

kısmında çalışmanın önemi, amacı, yöntem ve kaynaklarını izah edildikten sonra siyaset felsefesi hakkında genel bir değerlendirme yapıldı. Daha sonra kısaca Sezai Karakoç'un hayatı ve eserlerinden bahsedildi. Birinci bölümde Karakoç'un toplum anlayışı, toplumu oluşturan kurumlar olarak bahsettiği aile, cami, okul ve devlet mekanizmasının önemi, toplumların sorunları ve toplumların düşüşlerinde etkili olan faktörleri, toplumla ilişkili gördüğü medeniyet, diriliş, ekonomi, hak ve ödev gibi kavramları, toplum modelleri ve idealindeki toplum anlayışı ortaya koyuldu. İkinci bölümde Karakoç'un toplum ve devleti oluşturan temel unsur olarak izah ettiği millet ve milletle bağlantılı olan devlet, kültür, medeniyet ve ümmet kavramlarını ele aldık. İdeal millet modelini ve millet içerisinde önemli bir konum verdiği şair ve aydınlardan bahsedildi. Üçüncü bölümde Karakoç'un devlet algısı, devlet-birey, devlet-toplum, gibi devletle ilişkili kavramları, devleti oluşturan unsurları, devletin temel ilkelerini, devlet adamında bulunması gereken özellikleri ve ideal devlet anlayışı ele alındı. Sezai Karakoç'un siyaset felsefesinin temel kavramlarına dair yazdıklarından ve siyasi bir parti kurmasından onun siyaset düşüncesi üzerine derin bir şekilde eğildiği görüldü. Ama bu durumun onu bir siyaset felsefecisi olarak tanımlamak için yeterli olmadığı sonucuna ulaşıldı
Le virtuel et la trace multiplicité chez Deleuze et Derrida À partir de leurs élaborations du concept Aristotélicien du temps

Bu tezin ana konusu, Derrida'daki iz ve Deleuze'deki potansiyel kavramlarıdır. Başka bir deyişle, Aristoteles'teki zaman kavramından yola çıkmak suretiyle Deleuze'de ve Derrida'da çokluğun incelenmesidir. Bu tezdeki amacımız, bir yandan Aristoteles'teki zaman kavramının Derridacı yapısökümden ve beri yandan da Aristoteles'teki zamanla ilgili olan çıkmazların Deleuzecü mülahazasından yola çıkmak suretiyle, her iki filozofta da ontoloji nezdinde nasıl bir çokluğun mevzu bahis edildiğini incelemektir. Bu tezde iştigal edeceğimiz hususlardan biri, Derridacı gösterge teorisi ile bunun zaman kavramına uygulanması ve bir diğer husus da Deleuze'ün zaman kavramına yaklaşımıdır. Velhasıl, bir ontoloji imkanı olup olmadığını tartışabilmek amacıyla, parousia'ya tabi temsil dışında kalan bir bakışın ve tözcü bir ontoloji tarafından belirlenmiş Platoncu meteksis kavramının ötesine konumlanan iki farklı zaman kavrayışından ileri gelen çokluk meselesi ile iştigal edeceğiz.
Hilmi Ziya Ülken'in insan felsefesi

Bu çalışmada Hilmi Ziya Ülken'in İnsan Anlayışı incelenmiştir. Bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Genel olarak felsefe tarihi boyunca insan felsefesi, Hilmi Ziya Ülken'in hayatı ve eserleriyle genel felsefe anlayışı ve son olarak da Hilmi Ziya Ülken'in İnsan Anlayışı bu çalışmada ele alınmıştır. Birinci bölümde, felsefe tarihinde insan tanımı ve anlayışındaki değişmeler, Antikçağ, Ortaçağ ve Yeniçağ olmak üzere dönemler itibariyle özet şekilde işlenmiştir. İkinci bölümde, Hilmi Ziya Ülken'in hayatın, eserleri ve genel felsefesi ele alınmıştır. Burada hayatındaki değişim evreleri, eserleri, kitaplar, tercümeler, çeviriler ve makaleler şeklinde ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise, Hilmi Ziya Ülken'in insan konusundaki görüşleri üzerinde durulmuştur. Araştırmanını sonucunda elde edilen bulgular sonuç bölümünde değerlendirilmiştir.
Hegel on religion and state

Bu tez G. W. F. Hegel'in din ve devlet ilişkisiyle ilgili görüşlerini inceler. Hegel üzerine yazılmış kaynaklarda, Hegel'in hem din ve devletin ayrılabilirliğini ve hem de ayrılamazlığını ileri sürdüğü üzerine bir fikir birliği sağlandığı görülmektedir. Hegel'in görünürde bir çelişki olarak ortaya çıkan konu üzerindeki bu tutumu, bu çalışmanın aydınlığa kovuşturacak bir çözüm önerme girişiminde olduğu, temel sorunsalını oluşturur. Problemin gerçek doğasını kavramak için, öncelikle Hegel'in Erken Teolojik Yazıları incelenmiştir. Bu eserlerde Hegel Hıristiyanlığın temel prensibini özgürlük olarak belirlerken, devleti temel olarak baskıcı ve zora dayalı bir kurum olarak ele alır. Hegel, geç döneminde aynı zamanda yabancılaştırıcı da olan din ve devlet arasındaki bu karşıtlığı aşmak için, özgürlüğe dayalı bir modern devlet fikri ortaya atar. Bu tez, Hegel'in din üzerine yazdığı en erken eserlerinden itibaren, din ve devletin kurumsal kademede hep ayrılması gerektiğini fakat geç dönem düşüncesinde bu ayrılığın bir karşıtlık olarak düşünülmemesi gerektiğini savunduğunu ileri sürmektedir. Hegel bu karşıtlığı tarihsel ve metafizik kademelerde din ve devlet arası bir birlik ortaya atarak çözmeye çalışır. Hegel'e göre modern devlet; tarihsel olarak, öncelikle Hıristiyanlıkta ortaya çıkan özgürlük prensibinin gerçeklemesidir. Dinle soyut-metafizik bir düzeyde aynı doğruluk içeriğine ve özgürlük prensibine sahip olmasına rağmen, Hegel'in modern devleti bu ortak içeriğin dinden farklı bir biçimsel ifadesidir. Hegel, din ve devlet arasındaki içeriksel birliğin değil, biçimsel farklılığın, politik bir prensip olarak kurumsallaşması gerektiğini savunur. Sonuçta, Hegel'in devleti kurumsal düzeyde laik bir devlettir fakat düşünce düzeyinde Hegel'in laiklik anlayışı din/devlet, akıl/inanç ikililiklerini aşamayan Aydınlanma düşüncesinden, bu ikililiklere ortak bir zemin sağlamasıyla kendini ayırır.