turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
2011-2016 yılları arasında istanbul Eğitim ve Araştırma hastanesine başvuran zehirlenme vakalarının retrospektif analizi

Zehirlenme önemli bir halk sağlığı sorunudur. Zehirlenen kişilerin ilk başvurdukları birim hastanelerin acil servisleridir. Bu çalışmada 2011- 2016 yılları arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne başvuran zehirlenme vakaları hastane HBYS veri sisteminden geriye dönükaraştırılarak, sorunlar ve alınması gereken önlemleri belirlemek amaçlanmıştır. Bu amaçla 198'i (% 50 ,13) erkek, 197'si (% 49 ,87) kadın olmak üzere toplam 395 zehirlenme vakasında cinsiyet, yaş grubu ile maruz kalınan etken maddeler, en sıkzehirlenme görülen aylar ve zehirlenme orijini değerlendirilmiştir. Zehirlenmelerin en sık 26-50 yaş grubu (% 44 ,30) arasında olduğu tespit edilmiştir. vaka (%7,09) farmakolojik ajanlar, 367 vaka (%92,91) ise farmakolojik olmayanajanlar nedeniyle gerçekleşmiştir. Zehirlenme vakalarının en fazla 2011 yılında en az ise 2014 yılında olduğu belirlenmiştir. Mevsimlere göre incelendiğinde zehirlenmevakalarının 146'sının kış, 110'unun ilkbahar 91'inin sonbahar, 48'inin yaz, mevsiminde meydana geldiği belirlenmiştir. Kış aylarında görülen yüksek sayıdakikarbonmonoksit gazına bağlı zehirlenmelerin önüne geçebilmek için doğalgazsobalarının düzenli kontrollerinin yapılması, kömür sobalarında kullanılan kömürkalitesinin standardizasyonunun sağlanması, hava koşulları hakkında uyarılarverilmesi ve halkın bilinçlendirilmesi düşünülebilir. 14 vakanın (%3,54) intihar girişimi sonucunda, 324 vakanın ise (%82,03) kaza sonucu zehirlenmiş olduğu tespit edilmiştir. 57 vakanın (%14,43) orijinine kayıtlarda rastlanamamıştır. Kayıtlarındüzenli, usulüne uygun ve eksiksiz tutulmasına yönelik kontrol mekanizmasınınyönetim tarafından sağlanması oldukça önemli olacaktır. Çalışmada incelenen 395 vakanın sadece 7'si için adli rapor tutulduğu belirtilmiştir. Oysa etiyolojileri ne olursa olsun hastaneye başvuran tüm zehirlenmeler adli vaka olarak değerlendirilmelidir. Anamnezlerin ve adli raporların eksiksiz ve doğru şekilde düzenlenmesi sağlık çalışanının yasal sorumluluğudur.
Aydınlatma master planı bölgeleme çalışmalarında Haliç bölgesi

Haliç Bölgesi ve kentsel değerlerin aydınlatılması bu tez çalışmasının konusudur. Bu bölgedeki kentsel değerler belirlenmiş, kent aydınlatma ilkeleri yönünden incelenmiştir. Tez çalışmasının birinci bölümünde giriş yer almaktadır. İkinci bölümde kent aydınlatmasının tanımı yapılmış ve kent aydınlatma konusu genel olarak incelenmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde, dini yapıların iç ve dış aydınlatılması temel ilkeler doğrultusunda incelenmiştir. Dördüncü bölümde, Halic'in tarihçesine kısaca değinilmiş, bölgedeki kentsel değerler saptanmış ve özelliklerine göre altı grupta toplanmıştır. Yapılan belirleme çalışmaları haritaya dökülmüş ve bütün bu değerler gruplanarak listelenmiştir. Beşinci bölümde, belirlenmiş ve sınıflandırılmış olan kentsel değerler, yerleri, tarihçeleri, mimari değerleri ve mevcut aydınlatma durumları açısından incelenmiştir. Altıncı bölümde, incelenen kentsel değerlerin, kendi özelliklerine göre bir değerlendirme sistemi içinde, aydınlatmadaki öncelik sıraları belirlenmiş, tablo ve harita üzerinde gösterilmiştir. Sonuç bölümünde, yapılan çalışma özetlenerek, gelecekte İstanbul'un aydınlatması için yapılacak çalışmalara temel oluşturacağı vurgulanmıştır. Ekler bölümünde, Mihrimah Sultan Camii, üçüncü bölümde belirtilen iç ve dış aydınlatma ilkelerine göre incelenmiştir.
İstanbul piyasasında satılmakta olan tuzlu sardalya'nın kalite düzeylerinin belirlenmesi

İstanbul Piyasasında Satılmakta Olan Tuzlu Sardalyaların Kalite Düzeylerinin Belirlenmesi Bu çalışmada İstanbul'un 4 ayrı semtinden temin edilen tuzlu sardalyaların satış şartlarındaki kalitelerini belirlemek amacıyla duyusal, fiziksel, kimyasal ve mikrobiyolojik analizler örnekler laboratuara getirilir getirilmez hemen yapılmıştır. Elde edilen bulgulara göre; piyasada satılan tuzlu sardalyaların kötü kalitede ham materyallerden üretildiği tespit edilmiş, ancak mikroorganizma üremesi ve dolayısıyla mikrobiyal bozulma olmadığından tüketimde tehlike oluşturduğuna dair bir bulguya rastlanmamıştır. v
Rus hacı adaylarının eserlerine göre Ortaçağ İstanbulundaki dini mekanlar

Rus knezliklerinin Bizans Devleti ile olan ilişkileri Hristiyanlığın kabulü ile birlikte ticari alandan ziyade dini zeminde gelişmeye başlamıştır. Buna bağlı olarak kutsal mekanlara ve azizlerin kutsal emanetlerine olan ilgileri artmıştır. Rus hacı seyyahların kutsal bakiyeleri görmek arzuları onları hacı olma yoluna itmiştir. Çar şehri diye adlandırdıkları Konstantinopolis'i, bu kente gelemeyecek durumda olanlara anlatma isteği hacıların bu kutsal mekanlarda gezi notlarını tutmaya teşvik etmiştir. XII XIV. yüzyıllar arası Rus hacı seyyahların İstanbul'a gelerek buradaki dini mekanları ziyaretle kutsal emanetleri kaydetmeleri İstanbul'un tarihine ışık tutmuştur.
Kapılar, mahremiyet ve kamusallık: Erken modern dönemde İstanbul'un mekansal yapısı

Bu tezin amacı, XVII-XVIII. yüzyıllar İstanbul'unda kamusallığın şehir mekanıylailişkisinin incelenmesine yönelik yeni kavramlar geliştirmektir. Bu amaçla, incelenen döneme ilişkin tarihi kaynakların araştırmacıya sunduğu kavramsal dağarcıktanyararlanılması hedeflenmiştir. Farklı türdeki kaynaklardan hareketle önce şehrintopografyası içinde çeşitli mekanların ve mekan parçalarının nasıl anlaşılması gerektiği sorusuna odaklanılmıştır. Daha sonra kaynakların dilinde mekanların nasılkavramsallaştırıldığına bakılmıştır. Sonuç olarak mekansal yapının anlaşılması içinözel-kamusal ikili karşıtlığı yerine kapu, bab ve mahremiyet kavramlarınınkullanılabileceği iddia edilmektedir. Bu kavramlar, özel-kamusal karşıtlığının ima ettiğikeskin ayrım yerine mekansal geçişlilik ve çeşitliliğin anlaşılmasını sağlamaktadır. Bu sayede, modern Batı toplumlarını incelemeye yönelik teorik ve kavramsal araçlarınerken modern Osmanlı şehir mekanını anlamak bakımından taşıdığı yetersizliklerkısmen aşılmış olacaktır.
Sokakta çalışan çocuklar ve İstanbul örneği

öz Bilindiği gibi, Türkiye Avrupa Birliği'ne giriş sürecinde öngörülen kriterleri yerine getirmek amacına yönelik çalışmalarını hızlandırmaktadır. İnsan haklan da AB üyelik müzakerelerinde yerine getirilmesi gereken bir kriterdir. Bu bağlamda çocukların eğitimi büyük önem arz etmektedir. AB kriterleri bir kenara, çocuklar tüm dünya için yarının geleceğidir. Bundan dolayı, onları sosyal hayata kazandıracak çalışma ve gerekli düzenlemelere acilen başlanması gereklidir.
İstanbul Müftülüğü Meşihat Arşivinde Sivas başlığı altında bulunan sicil dosyaları

Çalışmamız Meşihat Arşivi'ndeki Sicil Ahval Komisyonu'nun tuttuğu defterlerdeki Sivas başlığı altında bulunan şahıs dosyalarından oluşmaktadır. Çalışmamız iki bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Birinci bölümde ilk olarak Meşihat Arşivi'nin tarihi süreci değerlendirilmiş, akabinde Meşihat Arşivi'nin içerisinde barındırdığı arşiv defterlerine yer verilmiştir. Bu defterlerden Sicil-i Ahval Dairesi Defterleri'ne yer verilirken yaptığımız çalışmanın içeriğinden örnekler verilerek, çalışma yapılan dosyaların özetleriyle birinci bölüm sonlandırılmıştır. İkinci bölümde ise metinler sunulmuştur. Meşihat Arşivi Süleymaniye'de İstanbul Müftülüğü bünyesinde bulunmaktadır. Arşivin bulunduğu bina, ilk olarak Yeniçeri Ağası'na ait bir köşk olarak kullanılmış, II. Mahmud'un yeniçeri ocağını kapatmasıyla şeyhülislamların hizmetine girmiştir. Bu bina 1892 yılında II. Abdülhamit Han'ın emriyle tamir ettirilerek Şer'iyye Sicilleri Arşivi olarak kullanılmaya başlanmıştır. Arşiv bünyesinde birçok sicil defteri bulunmaktadır. Bizim çalışmamız 1879 yılında kurulan Sicil-i Ahval Dairesi'nin hazırlamış olduğu defterler üzerinde gerçekleşmiştir. Sicil-i Ahval Dairesi devlet teşkilatında görev alan memurların memuriyet hayatları boyunca meydana gelen şahsi muamelelerini, tercüme-i hallerini toplayarak her bir memura ait dosya oluşturmuştur. Bu dosyalar 1950 yılından sonra bölgelere, mahkemelere ve ait olduğu yüzyıllara göre tasnif edilmiştir. Çalışmamız bu tasnif sonucu Sivas başlığı altında ortaya konulan dosyalar üzerinde olmuştur.
Gastronomi turizminde içecek menülerinin planlanması ve geliştirilmesinde marka imajı ilişkisinin analizi: İstanbul örneği

Gastronomi turizmi, ülkelerin önemli turizm faaliyetlerinden biridir. Geçmiş dönemlerde gastronomi; diğer turizm aktivitelerinin yardımcısı olarak görülürken günümüzde başlı başına bir turizm hareketi haline gelmiştir. Ülkelerin, bölgelerin sahip olduğu gastronomik değerler turistik bir ürün olarak değerlendirilmektedir. Bu değerler kapsamında genel olarak ülke mutfakların yiyecek ve içecekleri yer alırken yiyecek-içecek işletmeleri, gastronomi festivalleri, etkinlikler de kapsam dahilinde düşünülmektedir. Geçmişten günümüze kadar varlığını sürdüren, hazırlama ve servis şekilleriyle özgün bir yapıya sahip mutfak kültürleri; lüks hizmetler sunan restoranlar ve bu restoranlarda çalışan ünlü şeflerin varlığı, tüketicilerin gastronomi turizmine katılmasına neden olmaktadır. Her ne kadar bir ülke gastronomik değerleri ve üstün hizmet sunan işletmeleri olduğunu ileri sürse de önemli olan tüketicilerin bu ürünleri nasıl algıladığını belirlemektir. Bu doğrultuda 'inarka imajı' devreye girmektedir. Çünkü marka imajı, bir ürünün tüketiciler tarafından nasıl algılandığını ortaya çıkarmaktadır. Sahip olunan gastronominin tüketici zihnindeki imajı, gastronomi turizmine katılma sürecini etkilemektedir. Bu nedenle tez çalışmasında öncelikle gastronomi ve gastronomi turizmine değinilmiştir. Sonrasında gastronomik ürünlerin tüketiciler tarafından tercih edilmesini, farkına varılmasını, ortaya çıkarılmasında kullanılan en temel araç olan 'inenü' incelenmiştir. Tez çalışmasında ele alınan gastronomik ürünlerden içki-içeceklerin durumu belirlemek için içecek menülerinin planlaması ve geliştirilmesine değinilmiştir. Marka ve marka ile ilgili kavramlar; marka imajı ve marka imajı oluşunu etkileyen faktörler; devamında gastronomi imajı ve gastronomi imajını etkileyen unsurlar ele alınmıştır. Uygulama bölümünde iseiçecek menülerinin temel ürünleri olan şaraplar, kahveler, alkolsüz içecekler ve biraların imajlarının İstanbul ilindeki turizm işletme belgeli yiyecek-içecek işletmeleri açısından nasıl algılandığı ve menülerindeki durumları ölçülmeye çalışılmıştır.
İstanbul şehri değişik bölgelerinde trafik gürültüsü sorunu

Gürültü, kentleşmenin ortaya çıkardığı pek çok kirliliğin özgün örneklerinden biridir. Fizyolojik ve psikolojik açıdan zararlı etkileri ile hem bireysel hem de sosyal rahatsızlıkların kökeni olmaktadır. Dolayısıyla karşı önlemler alınmasının gereği ortaya çıkmaktadır. Biz bu çalışmada İstanbul'un çeşitli bölge tiplemelerinde trafik gürültüsünün ne düzeyde olduğunu ve gürültüyü artırıcı nasıl etkisi bulunduğunu ortaya koyduk. Bu araştırmanın çıkardığı sonuca göre trafiğin yoğun olduğu bölgelerde bulunan kişiler en az senede bir defa işitme ölçümü yaptırmalı ve gürültünün yoğun olduğu bölgelerde yapılacak binalarda izolasyon kurallarına riayet edilmelidir.
Anıtsal taşınmaz kültür varlıklarında işlev değişikliklerinin ve işlev değişikliklerinden doğan yıpranmaların İstanbul'daki örnekler ile incelenmesi

İstanbul medeniyetler tarihi; Yenikapı'da yapılan marmaray kazı çalışmaları ile M. Ö. 4000'lere kadar uzanmıştır. Birçok medeniyete ev sahibi olan bu şehir, Osmanlı Devleti'nin fethetmesinin ardından, kültürel açıdan yepyeni bir döneme girmiştir. Yıllarca Doğu Roma İmparatorluğu kültürünün yaşadığı kentte, artık Müslüman bir devlet olan Osmanlı Devleti'nin kültürü iz bırakacaktır. Geçmişten günümüze, bu kadar farklı uygarlıkları bir arada yaşayan İstanbul'a, birçok mimari eser de miras kalmıştır. Dünyada ve ülkemizde, günümüze ulaşan bu mimari eserlerin birçoğu, çeşitli nedenlerle, yapıldığı dönemlerdeki fonksiyonlarını devam ettirememektedir. İşleyişi duran bir yapının da zaman içinde terk edilmesi ve bakımsızlıktan yok olması kaçınılmazdır. Bundan dolayı da, çağdaş restorasyon anlayışında, korumanın en önemli ilkesi binanın işler hale gelmesi olduğu bilinmektedir. Ülkemizde de bir yapıyı korumanın en önemli yolunun onu yaşatmaktan geçtiği bilinci daha fazla yerleşmektedir. Bu konuda İstanbul'un fethinden günümüze kadar geçen süre içerisinde pek çok örnek verilmiştir. Örnekler detaylı olarak incelendiklerinde sonuçların her zaman çok başarılı olmadığı, tam tersine bazı yapıların çok fazla yıpratıldığı görülmektedir. Bu yıpranmalar kimi zaman yanlış işlev seçiminden, kimi zaman da yapılan yanlış uygulamalardan kaynaklanmaktadır. Korunması gerekli kültür varlığının gelecek kuşaklara aktarılabilmesi, yapıları uygun bir fonksiyon ile kent hayatına kazandırmanın yanı sıra, özgün kimliklerini ve anıtsal değerlerini de korumaya bağlıdır. İşlev verme, korumanın bir aracı olarak görülmelidir ve amaç haline dönüştürülmemelidir. İşlev verirken yapılan her müdahalenin binada yıpranmalara neden olduğu bilinmelidir. Bundan dolayı yapıya uygulanacak müdahaleler seçilirken çok titiz ve dikkatli davranmak gerekmektedir. Çalışma başlıca beş ana bölümden oluşmaktadır;İlk bölümde konuya giriş, çalışmanın amacı ve çalışmada izlenen yöntem belirtilmiştir. İkinci bölümde; korunması gerekli kültür varlıkları kavramı incelenmiş, sahip oldukları değerler ve sınıflandırması yapılmıştır. Yıpranma çeşitleri ve türleri üzerinde durulmuş, işlevsel yıpranma detaylandırılmıştır. Üçüncü bölümde;korunması gerekli kültür varlıklarında yeniden kullanım ile ilgili Türkiye'de ve uluslararası platformlarda alınan kararlarda işlev değişikleri ile ilgili yasal yaklaşımlar anlatılmıştır. Dördüncü bölümde; İstanbul'un çeşitli bölgelerindeki, dört anıt grubuna ait fonksiyon değişikliği örnekleri incelenmiş, müdahalelerin tespitleri ve sonuçları değerlendirilmiştir. Beşinci bölümde ise; tüm veriler doğrultusunda işlev verme konusu tekrar ele alınmış, korunması gerekli taşınmaz kültür varlıklarına yapılan uygulamalar ve sonuçları neden-sonuç ilişkisi çerçevesinde irdelenmiştir. Oluşturulan sonuçlar çerçevesinde çözüm önerileri sunulmuştur.
18. ve 19. yüzyıl İstanbul surlarında inşa ve onarımlar

Kent tarihi içerisinde önemli bir yere sahip olan İstanbul Surları'nı konu edindiğimiz çalışmamız beş bölümden meydana gelmektedir. Birinci bölümde, 'Giriş' ana başlığı altında 'Konunun Amacı ve Kapsamı', 'İlgili Yayın ve Araştırmalar', 'Metod ve Düzen' tanıtılmıştır. Konu hakkında ilgili kaynaklar hakkında değerlendirmeler yapılmıştır. İkinci bölüm, çalışmamızın ön girişini meydana getirmektedir. Bu bölümde kentin en eski surları olan 'Bizantion Surları', kentin Roma İmparatorluğu eline geçmesinden sonra Bizantion Surları'ndan genişleyerek inşa edilen 'Roma İmparatorluğu Dönemi İstanbul Surları' ve günümüze ulaşan sur hattını oluşturan 'Bizans Dönemi İstanbul Surları' ile birlikte '15. yüzyıldan 18. yüzyıla Kadar İstanbul Surları'nın tarihçeleri ve mimarileri birlikte incelenmiştir. İnceleme sırasında kronolojiye dikkat edilmiştir. Üçüncü bölümde ise tezimizin asıl konusunu oluşturan 18. yüzyıl kent surları incelenmiştir. Alt başlıklarla 'Kara Surları','Marmara Surları' ve 'Haliç Surları'ndan oluşan bu bölümde çalışmalar sonucu surlar hakkında tespit edilen arşiv belgeleri ile birlikte surların onarımları hakkında detaylı bilgi verilmiştir. Ayrıca surlara bitişik inşa edilmiş yapılar hakkında bilgiler verilmeye çalışılmıştır. Dördüncü bölümde tezimizin asıl konusu devam ettirilmiştir. 19. yüzyıl kent surları incelenmiştir. Üçüncü bölümde olduğu gibi alt başlıklar açılmış ve hem kaynaklarda hem de arşiv belgelerinde tespit edilen sur onarımları hakkında detaylı bilgiler verilmiştir. Ayrıca yine surlara bitişik inşa edilmiş yapılar da metin içerisinde incelenmiştir. Beşinci bölümde kent surları üzerinde kullanılan kapılar, fetihten sonra eklenen kitabeler ve bitişik inşa edilmiş yapılar incelenmiştir. İnceleme sırasında Yedikule bölgesinden Ayvansaray'a doğru uzanan kara surları; Ayvansaray'dan Sarayburnu'na uzanan Haliç Surları ve Sarayburnu'ndan Mermer Kule'ye uzanan Marmara Surları hattı takip edilmeye çalışılmıştır. Bu bölümde ayrıca surlar üzerinde çalışan Osmanlı mimarları ile tezimin konusunu oluşturan 18. ve 19. yüzyıl kent surtlarındaki inşa ve onarımlar özetlenmiştir. Altıncı bölümde kent surları hakkında çalışmamız sonucunda yeni bilgiler ışığında değerlendirilmesi yapılmış ve tezimizin faydalı olabileceği konular belirtilmiştir.
İstanbul park ve bahçelerinde rastlanan zehirli süs bitkileri

Ill oz ISTANBUL PARK VE BAHÇELERİNDE RASTLANAN ZEHİRLİ SÜS BİTKİLERİ Bu Yüksek Lisans çalışmasında Park ve Bahçelerden örnekler alınarak hangi zehirli bitkilerin bulunduğu tespit edilmiştir. Tespit edilen başlıca zehirli bitkiler şunlardır. Nerium oleander L. , Ligustrum japonicum Thunb. , Ligustrum vulgare Ln Evonymus Japonica L. , Taxus baccata L. , Buxus microphylla, Buxus sempervirens, Aesculus hisppocastanum L. , Sophora Japonica L. dır. Zehirli süs bitkileri mümkün olduğunca çocuk oyun alanlarının yakınma yaklaştırılmamalıdır. İnsanlarda zehirli süs bitkileri konusunda bilgilendirilmelidir.
Yelken kulüplerinde görev yapan antrenörlerin liderlik davranışlarının sporcular ve kendi görüşlerinin değerlendirilmesi-İstanbul ili örneği-

Bu araştırmanın amacı; İstanbul'da yelken kulüplerinde görev yapan antrenörlerin liderlik özelliklerinin nasıl değerlendirildiğinin tespit edilmesidir. Bu araştırmanın çalışma grubu, İstanbul'daki yelken kulüplerinde görev yapan antrenörler ve bu kulüplere bağlı olan lisanslı sporculardır. Araştırmanın örneklemi ise İstanbul'da bulunan 21 yelken kulübünden 10'unda görev yapan antrenörler ve yine bu kulüplere bağlı olan lisanslı sporculardır. Araştırmada, Chelladuria ve Saleh'in geliştirdiği (1980), Tiryaki (2000)'nin Türkiye uyarlamasını yaptığı Spor İçin Liderlik Ölçeği; Tercih edilen lider davranışı formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde, yelken sporcularının arasında incelenen grupların ikiden fazla olması durumunda ortalamalar arasında anlamlı bir farkın bulunup bulunmadığına Tek Yönlü Varyans Analizi, cinsiyet için t testi ve yaş için korelasyon analizi kullanılmıştır. Yelken antrenörlerinin kendi görüşlerinin değerlendirildiği sonuçlarda ise, yine cinsiyet ve eğitim durumu için t testi ve yaş için korelasyon analizi kullanılmıştır. Erkek yelkencilerin SLÖ formunun alt ölçeklerin toplamına göre istatistiksel olarak anlamsız çıkmıştır. Yelken sporcularının SLÖ formunun alt ölçeklerin toplamında cinsiyete göre istatistiksel olarak anlamlı çıkmıştır (p<0,05). Yelken sporcularının SLÖ formunun alt ölçeklerin toplamında branşlarına göre anlamsız çıkmıştır (p>0,05). Yelken sporcularında SLÖ tercih edilen davranış formunun yaş ve ölçek alt boyutlarının toplamı arasındaki korelasyonda negatif bir ilişki bulunmuştur. Yelken antrenörlerinin SLÖ tercih edilen lider davranışı formunun cinsiyete göre alt ölçeklerin toplamının t testi sonuçlarına bakıldığında istatistiksel olarak anlamlıdır(p<0,05). Yelken antrenörlerinin SLÖ tercih edilen lider davranışı formunun eğitim durumuna göre alt ölçeklerin toplamının t testi sonuçları anlamlı değildir
Hutbelerdeki İslam iktisadı ile ilgili söylemlerin tahlili: İstanbul ili örneği (2001-2018)

Hicretten sonra Müslümanlara cuma namazı ibadetinin farz kılınmasıyla birlikte ilk olarak Hz. Peygamber tarafından başlatılan cuma hutbesi, Türkiye'de 1924 senesinden bugüne Diyanet İşleri Başkanlığı kontrolünde devam etmektedir. Ülke genelinde her cuma aynı hutbe okunmakta ve hutbeler aracılığıyla farklı toplumsal sınıflardan milyonlarca insana ulaşılmaktadır. Bu sebeple hutbe esnasında gündeme alınan her bir konu ve söylenen her bir cümle ayrı ayrı önem taşımaktadır. Literatüre bakıldığında hutbeler üzerine sınırlı sayıda çalışma yapılmış olmakla birlikte hutbelerde İslam iktisadı üzerine yapılmış bir çalışma bulunmamaktadır. Öncelikli olarak bu çalışmamızda, hutbenin kavramsal bir çerçevesi çizilerek tanımlaması yapılmış ve İslam dinindeki yeri belirtilerek tarihi süreci aktarılmıştır. Ardından ise günümüz Diyanet İşleri Başkanlığının hutbe hizmetleri üzerinde durulmuş ve son bölümde ise 2001- 2018 yılları arasında İstanbul ilinde irad edilen hutbelerde İslam iktisadına ilişkin hangi kavramların konu edildiği, ne sıklıklarla kullanıldığı ve nasıl bir içerik ile sunulduğu incelenmiştir. Ayrıca bu çalışmamız ile hutbeler üzerine alansal bir inceleme yapılmış ve hutbeler aracılığıyla günümüz Türkiye'sinde İslam iktisadı değerlerinin ele alınışı incelenmiştir. Yapılan analiz neticesinde ise ilgili dönemde İslam iktisadıyla ilişkili farklı alanlara yönelik kavramlara çok sık olmasa da hutbelerde yer verildiği görülmektedir. Bu kavramlar arasından özellikle sadaka, infak ve zekat gibi daha çok karşılıksız maddi destek vermeye ilişkin kavramların tercih edildiği ve bu kavramların da özellikle Ramazan aylarında hutbelerde konu edildiği tespit edilmiştir. Bununla birlikte kapitalist sistemin temel dinamikleri olan ve İslam dininde çok sert biçimde yasaklanan faiz gibi kavramlardan ise neredeyse hiç bahsedilmediği görülmektedir. Bu bağlamda çalışmamızın sonuç bölümünde ise ilgili hutbelerdeki eksiklikler belirtilerek çözüm önerileri sunulmuş ve ayrıca İslam iktisadının toplumda daha çok yaygınlık kazanmasının hutbeler yoluyla nasıl gerçekleştirilebileceğine değinilmiştir.
İstanbul bölgesindeki imalat işletmelerinde verimliliği arttırma yöntemleri ve karşılaştırmalı uygulamalar

Genel bir ifadeyle verimlilik, çıktının girdiye oranı olarak tanımlanmakta olup, girdi kaynaklarının iyi bir şekilde planlanması ve kullanılmasıyla ilgilidir. Uygulama alanı oldukça geniştir. Verimlilik terimi, ekonomistler ve mühendisler tarafından farklı biçimde yorum lanmaktadır. Ekonomistler verimliliği, üretime katılan faktörlerin sonucu, girdiler ve çıktılar arasındaki parasal ve fiziksel ilişkiler olarak yorumlamaktadırlar. Mühendisler ise modern yönetim ve üretim teknikleri ve bunların uygulanması ile verimliliğin arttırılmasını anlamaktadırlar. Verimlilik kelimesiyle akla ilk gelen üretimdir. Verimliliğin işletme ve ülke ekonomisi açısından önemi, verimliliğe etki eden iç ve dış faktörler nelerdir? Bu çalışmada verimlilik, kısmi ve toplam verimlilik olarak ele alınıp ikinci bölümde açıklanmıştır. Verimlilik ölçümü, önemi, karşılaşılan zorluklar, işletmeler için faydası, verimliliği azaltan ve arttıran faktörler ve verimliliğin planlanması üçüncü bölümde açıklanmıştır. Verimliliğin teknolojik bazda arttırılması, ileri imalat teknolojileri ve özellikleri dördüncü bölümde açıklanmıştır. Son bölümde bir elektrik pano imalat işletmesi ele alınıp, işletmenin mevcut teknolojiye ait verimliliği ölçülmüştür. Daha sonra, uygulanan ileri teknoloji ile tahmin edilen verimlilik artışı, mevcut teknolojiye ait verimlilikle karşılaştırılmıştır. İşletmenin ileriye dönük beş yıllık tahmini verimlilik değerleri hesaplanmış ve verimlilik artışının rantabiliteye olan etkisi araştırılmıştır. -XII-
İstanbul'daki özel fitness merkezlerine devam eden bireylerin spor ekonomisine katkısı

Günümüzde, spor salonları ve özel fitness merkezleri önemli bir küresel ticaret sektörü oluşturmaktadır. Araştırmamız; ferdin bizzat kendisi tarafından yapılan spor harcamaları kapsamında olup, fitness merkezlerine üye olan bireylerin yaptıkları spor harcamalarının çeşitli başlıklar altında incelenmesini konu almıştır. Bu çalışmanın amacı İstanbul'daki özel fitness merkezlerine devam eden bireylerin kişisel yıllık spor harcamalarının ampirik olarak analizi yapılarak, demografik ve diğer etkenlere göre kişisel yıllık spor harcamalarının farklılık gösterip göstermediğini belirlemek suretiyle spor ekonomisine katkısını ortaya koymaktır. Çalışma; İstanbul ilinde bulunan özel fitness salonlarına en az bir yıllık üyeliği olan katılımcılardan elde edilen verilerle oluşturulmuştur. Elde edilen veriler SPSS 20.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz aşamasında Mann Whitney U ve Kruskal Wallis H Testleri uygulanmıştır. Yapılan testler sonucunda özel fitness merkezlerine üye olan bireylerin kişisel yıllık spor harcamalarının bazı demografik değişkenlere ve diğer değişkenlere göre anlamlı farklılık gösterdiği sonucuna varılmıştır. Bu anlamlı farklılıklar da yaş, eğitim durumu, aile gelir durumu, medeni durum, meslek, yapılan spor aktivitesi ve düzenli spor yapma sıklığı değişkenlerinin etkili olduğu anlaşılmaktadır.