turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Dİroka wejeya Kurdİ a Merif Xeznedar u rol u taybetmendİyen wİ

Bu tez önsoz, uç bölüm ve sunuçtan oluşuyor. Bırinci bölümde beş konu yer aliyor, birinci konu, lehçe- tarih ve edebyatın önemınden bahsediyor. İkinci konuda kurdçe edebyatının işleyişin tarihini anlatiyor. Bunu da edebyat, konu, asır ve zamana gore işliyor. İkinci bölüm, üç konudan oluşmaktadır. Birinci konu kurdçe edebyatın sınırlarını, politika ve cografi konulardan oluşmaktadır. İkinci konunun içinde de kurdçe edebyatın turemesi, kurd edebyatının tanıtım zamanını yer almaktadır. Üçüncü bölüm, on iki bölümden oluşmaktadır: Meruf Xeznedarın kurd edebyatındakı rolunu içermektedır. Birinci konu: Dr. Meruf Xeznedarın şahsiyeti ve aydinlığını kurd edebyatındaki önemini anlatmaktadır. İkinci konu, Dr. Meruf Xeznedarının kurd edebyatının tarihi edasını nasıl canlandırdığını anlatmaktadır. Üçüncü bölüm, diğer kurdistan parçalarındakı edebyatı ve Dr. Meruf Xeznedarın kurd edebyatının tarihini anlatmaktadır. Bu tez, Dr. Meruf Xeznedarın kurd edebyatındakı rolulun, özeligini, bilimsel ve bir eleştırı biçiminde kurd edebyatındaki etkinsinı araştırmaktadır. Bu konuyu seçmemin sebebi de, kurd edebyatının tarihine olan sevgimdendir. Söz ve vefadarım ki Prf sozsuzlüğa uğurlandı. Bir gün öğrencisi oldum. Şüpesızki bütün halklar, bir Tarih, Edebyat, Folklor, Şiir, Destan, Öykü ve Kultürlere sahibtirler. Burada biz kurd edebyatinın tarihini bahsediyoruz. Ne önemi var? Bu şekilde belirlememın ihtiyacımiydi kurd edebyatinın anlatımını da ve yazılmasında. Şüpesiz ki zaman ve asırlara göre değişiyor. İller durumunu da coğrafi ve siyasi bir bir içimde ve o beğliklerın ki içinde edebyatin olduğunu da ele almaktadır. Çünkü sinirların değişmesi edebyat ve kültür üzerinde büyük bir etkisi vardir. Dr. Meruf Xeznedar kurd edebyat tarihinin hazinesi olarak görülmektedır. Çünkü Xeznedar kurd edebyatinın üzerinde çok araştırma ve kendi de çok yer gezmiştır bu tarihi toplamak için. Ama şiirlere daha fazla önem vermiştır. Öykü, Masal ve Destanlara fazla önem vermemiştır. Bu da eleştırme yeridır. Çünkü edebyat sadece şiir değildir. Kurdler ve kurd tarihi için büyük emek vermiştir. Dr. Meruf Xeznedar kurd edebyat tarihinin toplayıcısı olarak görülmektedır. Eladin Secadi de çok güzel bir şekilde kurd edebyat tarihininden bahsetmektedir. Bütün Şiir, Öykü, Masal ve Destanlardan bahsetmektedir. Ama kısa kısa toplamıştır Xeznedar gibi değildır. Aynı zamanda kurd edebyat tarihini üzerine yazılar yazmiştır. Ama çok güçlu görmıyorum. Xeznedar kilasizim şairleri üzerinde büyük etkisi vardı. Xeznedarın modern kurd şiirlerinin ilişkısı vardır. Yeni kurd şiirleri üzerinde büyük ve iyi bir etkisi vardı. Bu yüzden Xeznedar kurd edebyat tarihinin kimliği olarak bilinir.
Kırgız Türkçesinde bilgi kipliği: Delile dayananlar diğer bilgi kipliklerinin ilişkisi

KILIÇ, Filiz, Kırgız Türkçesinde Bilgi Kipliği: Delile Dayananların Diğer Bilgi Kiplikleriyle İlişkisi, Doktora Tezi, Danışman: Prof. Dr. F. Sema Barutçu ÖZÖNDER, + 167 s. 'Kırgız Türkçesinde Bilgi Kipliği: Delile Dayananların Diğer Bilgi Kiplikleriyle İlişkisi' başlıklı bu tez bir giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, kipliğin sınırları ve işleyişi, türleri, bilgi kipliği, delile dayalılık, delile dayalılık türleri ve delile dayananların kiplik içindeki yeri üzerinde durulmaktadır. Bilgi kipliği konuşmacının söylediklerini kendi bilgisi, inancı veya tahminleri çerçevesinde doğru, kesin, olası ya da çıkarsama ile elde edilmiş veya delile dayalı bilgi olarak algıladığını belirtir. Delile dayalılık bilgi kipliğinin önemli bir parçasıdır. Konuşur, önermesinin doğruluğu hakkında sahip olduğu delilleri bu kiplik türüne başvurarak ifade edebilir. Bu deliller algısal, çıkanmsal ya da nakli deliller olabilir. Delile dayalıhlığın dilbilgisel işaretleyicileri en başta çekim işaretleyicileridir. Ek-fiil parçacıkları, enklitik parçacıklar ve sözlüksel araçlar da delile dayalıhlığın dilbilgisel işaretleyicileri olabilir. Kırgız Türkçesinde Algısal Delile Dayaklığın işaretleyicileri şunlardır: 1. Çekim işaretleyicileri: {- p/- p), , , şartlı olarak her zaman ek-fiil parçacığı eken'i alarak ; 2. Ek-fiil parçacıkları: eken, imiş, tura, tıırbaybı; 3. Parçacıklar: go, da, bı ; 4. Sözlüksel araçlar: karasa, körsö, dese, dep tursa vb. Bunlar tezin birinci bölümünde ayrıntılı olarak incelenmiştir. İkinci bölüm Kırgız Türkçesinde algısal delile dayaklığın diğer delile dayananlar ve bilgi kiplikleriyle ilişkisine ayrılmıştır. Tezin üçüncü bölümü ise algısal delile dayananların bağlam içindeki başka yan anlamlan ile ilgilidir.
İbraim Paşi'nin Canlı Nişan adlı romanı esasında Kırım Tatar Türkçesinde isim cümleleri

İsim cümleleri Türkiye Türkçesinde ve Kırım Tatar Türkçesinde önemle üzerinde durulması gereken bir konudur. İsim cümlelerini incelediğimiz bu çalışmada Kırım Tatar Türkçesinde isim cümlelerinin kullanım sıklığı ve bu isim cümlelerinin cümle kalıplarının tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla Kırım Tatar edebiyatı yazarlarından olan İbraim Paşi'nin 'Canlı Nişan' adlı romanındaki isim cümleleri taranarak cümle kalıplarına, yüklem isminin türüne, yüklemin yerine, anlamına ve zamanına göre tasnif edilmiştir. Eserdeki isim cümleleri önce transkribe edilip sonrasında Türkiye Türkçesine aktarılmıştır. Böylece isim cümlelerinin Kırım Tatar Türkçesindeki kullanım özellikleri belirlenmiştir. Ayrıca çalışmada; isim cümlesi, cümle, isim, özne, nesne, yer tamlayıcısı, zarf tümleci, yüklem ve yardımcı unsur konu başlıklarıyla ilgili literatür taraması yapılarak araştırmacıların görüşlerine yer verilmiştir. Bu çalışma 'Söz Başı', 'Giriş', 'Birinci Bölüm', 'İkinci Bölüm' ve 'Sonuç' tan oluşmaktadır. Çalışmanın sonunda, doğrudan ya da dolaylı olarak faydalandığımız 'Kaynaklar'a yer verilmiştir.
Vıçıtırın-Kosova Türk ağzı

Bu tezde Vıçıtırın Türk ağzı incelenmiştir. Söz konusu ağız Balkanlar'da yer alan Kosova Cumhuriyeti'nin Vıçıtırın şehrinde konuşulur. Bu ağız Türkiye Türkçesi ağızlarının Rumeli bölgesinin Batı Rumeli koluna dahildir. Bölgede derlenen metinlerin transkripsiyonu yapıldıktan sonra dil özellikleri incelenmiştir. Ses Bilgisi bölümünde ünlü ve ünsüzlerin özellikleri, ünlü ve ünsüz değişmeleri belirtilmiştir. Bu gibi özellikler verilirken, belirtilen durumun karakteristik olup olmaması veya yaygın olup olmamasına göre inceleme yapılmıştır. Şekil Bilgisi bölümünde yapım ve çekim ekleri incelemelerinde, fonksiyonları da belirtilmiştir. Kelime çeşitleri ve cümle özellikleri, metinlerde geçen örneklere dayanılarak verilmiştir. Sözlük bölümünde metinlerde geçen ve Türkiye Türkçesi yazı diline göre anlam ya da sesçe farklı olan sözler yer almıştır.
İlyas Esenberlin'in Altın Orda (1. Cilt) adlı eserinin Kazak Türkçesi'nden Türkiye Türkçesi'ne çevirisi ve dil incelemesi

İlyas Esenberlin'in Altın Orda adlı romanı yazarın gerek tarihi belgeleri gerekse derleme metodu ile oluşturmuş olduğu olay çevresinde gelişen bir edebi metindir. İki ciltten oluşan bu tarihi romanın birinci ciltinde 13. yüzyılda Altınorda Hanlığı topraklarının doğu kanadını oluşturan Deşt-i Kıpçak ahalisinde yaşayan ve Moğol istilasından etkilenmiş Türk boylarından Kazaklar, Kırgızlar, Kıpçaklar, Nogaylar gibi boyların birleşmesiyle tarih sahnesindeki yerini almaya başlayan Türk UruğuXIV. Yy'ın sonları XV. Yy başları gibi yeni bir boy olarak Orta Asya arenasında yerini almıştır. Kıpçak gurubu içerisine dahil edilen Kazaklar, Cengiz Hanınimparatorluğu döneminden sonra oğlu Cöçi Han'ın yönetimi altında göçebe yaşayan boy daha sonraları Batu Hanın Altın Ordasında ona bağlı yaşamaya başladı. XV. yüzyılda Ak Orda hanlığının devamı olarak da yeni bir adla Kazak Hanlığı tarih sahnesindeki yerini almaya başladı. Yazar kurgulamış olduğu olaylar dizgesi ve kişilerle gelecek nesilleri etkilemeyi başarmak onlara tarih ve kültür birliği aşılayabilmek adına Kazak Türklerinin milli gelenekleri hakkında önemli bilgiler ihtiva etmektedir. Bu bağlamda değerlendirildiğinde bünyesinde barındırdığı folklorik unsurlar da bizlere halk bilimi açısından kayanaklık edebilecek değer ve mahiyette olduğu da katidirBu tez çalışmasında Kazak Türklerinin dili, tarihi, kültürü üzerinde durularak İlyasEsenberlin tarafından kaleme alınan ''Altın Orda'' romanın birinci cilti incelenmeye çalışılmıştır.
An investigation of the return motives, Turkish and German identity perceptions and language preferences of second and third-generation Turkish-German returnees

Bu tezin amacı Almanya'dan Türkiye'ye dönüş yapan ikinci ve üçüncü jenerasyon Türk göçmenlerin dönüş sebeplerini, Türk-Alman kimlik algılarını ve dil tercihlerini incelemektir. A Çalışmada 10 ikinci jenerasyon ve 83 üçüncü jenerasyon olmak üzere toplam 93 katılımcı yer almıştır. Çalışmada karma araştırma yöntemi kullanılmıştır. Veriler anketler ve yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla toplanmıştır. Data analizinde, SPSS 24 ve MAXQDA 2018 programları kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda katılımcıların Türk kimlikleri ile Alman kimlikleri arasında istatistiksel olarak anlamı bir fark bulunmuştur. Katılımcıların Türk kimliğine ait skorları Alman kimliğine ait skorlarına göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksetir, bu da katılımcılarının Türk kimliğine daha yakın olduğunu göstermektedir. Aynı zamanda, Türk kimliğine yönelik aidiyet hissi ile dil tercihi arasında anlamlı bir pozitif korelasyon bulunmuştur. Ayrıca, katılımcıların Türkçe ve Almanca dil yeterlilikleri arasında anlamı bir fark bulunmamaktadır. Bu sonuçlar katılımcıların her iki dilde de yeterliliği sahibi dengeli ikil olduklarını göstermektedir. Katılımcılar genel anlamda Türkçe'yi Almanca'dan daha çok tercih etmelerine rağmen, hala Almanca'yı farkı konu ve durumlarda kullanmaya devam etmektedirler. Nitel araştırma verilerinin analizinde ortaya çıkan kodlar Almanya'ya entegrasyon, Almanya'da hissedilen ırkçılık, Türkiye'ye dönüş sonrası yaşanan zorluklar, ve Türkçe ile alakalı yaşanılan zorluklar olmuştur. Nitel araştırma analiz sonuçlarına göre Türkler Almanya'ya başarılı bir biçimde entegre olmuşlardır ve de entegre olamama tek başına geri dönüşün sebebi değildir. Benzer şekilde ayrımcılık da katılımcıların dönüş kararlarını tek başına açıklayabilecek bir faktör değildir. Katılımcıların dönüş sonrası yaşadığı zorluklar genellikle dil ve iki ülke arasında yaşam tarzı ve eğitim sistem farklılıklarıyla alakalıdır.
Standart Türkçe ve standart Çuvaşçada ad yancümleleri

İki farklı ifade, bir takım biçimbilgisel ya da sözdizimsel yöntemler kullanılarakbirleştirilebilmektedir. Cümlelerin birleşmesiyle birlikte, cümle yapıları, birtakım yönetim ve bağlama ilişkileri bakımından farklılaşabilecekleri gibi bazen her iki ifadede temel yapılarını koruyabilmektedir. Bazı dillerde de tipolojik olarak, cümlebirleşmelerinde cümleler temel formlarını korumaktadır. Cümle birleşmelerinde özelbağlaçlar-edatlar kullanılabildiği gibi, bazı durumlarda herhangi bir biçimbirimineihtiyaç duyulmadan da cümle birleşmeleri mümkün olabilmektedir. Bir biçimbirimaracılığıyla yapılan cümle birleşmelerinde ise adlaştırma işlemi devreye girmektedir. Adlaştırma işlemi iki farklı çıktı üretebilmektedir. Bunlar genel olarak sözdizimsel ve sözlüksel adlaştırmalardır. Bu çalışmada da Standart Türkçe ve Standart Çuvaşçadakiadlaştırmalar karşılaştırmalı olarak ele alınmaktadır. Bu dillerdeki sözlüksel ve sözdizimsel adlaştırma türleri birbirinden ayrıldıktan sonra sözdizimsel adlaştırmalar /ad yancümleleri, biçim-sözdizim arayüzü bağlamında incelenmektedir.
Rola folklore dı perwerdekırına zarokan de mİnak: Çİrok

Bu araştırmada araştırma yasaları planlayıcı, anlaşılır ve açık yöntemler kullanılarak foklor, genel olarak ele alınıp özellikle hikayenin çocuk eğitimindeki önemi vurgulanmıştır. Çünkü hikayeler insanlığın içindeki gerçeklerden alınmıştır. Öyküler, içinde insanlara ders olacak nasihatlar içerir. Bu da çocukların daha aydın bir şekilde gelişmelerini, güzel bir geleceğe sahip olmalarını sağlar. Bunun yanı sıra çocukların kendilerine güvenmelerini sağlar. Bu alanda foklor ve türleri kendisine has özellikler taşır; fakat özellikle hikayelerin çocuklarda zeka gelişiminde ve doğru dil kullanmalarında büyük rol oynar. Bu da çocukların açık bir görüşe sahip olmalarını sağlar. Bunun yanı sıra çocukların daha zengin bir dile sahip olmalarını, yeni sözcükler ve cümleler öğrenmelerini sağlar. Aynı zamanda eğitici öyküler içindeki derslere konu olan ve nasihatlar, çocukların pisikolojik, ahlaki ve toplumsal alanda sağlıklı bir şekilde büyümelerine ve güzel bir kişiliğe sahip olmalarını sağlar. Bu araştırma, bir başlangıç ve dört bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde folklorden ve folklorün tanımından bahsedilmiş, Kürt foklorünün türleri ele alınmış ve bunun yanı sıra çocukların eğitimi tanımlanmış, çocukların nasıl eğitilebilecekleri anlaşılır bir şekilde anlatılmıştır. İkinci bölümde gelişim ve çocukların yaş bölümleri, zeka ve dil gelişiminden bahsedilmiş, aşama aşama açıklanmıştır. Üçüncü bölümde çocuk hikayeleri, hikaye türleri, hikayelerin amacı ve yararlarından, çocukların hikayelere ihtiyaçları olduğundan özellikle bahsedilmiştir. Ayrıca bu bölümde hikayenin türleri olan, hayvan hikayekeri, efsanevi hikayeler, asıl hikayeler, dini hikayeler ve güldürücü hikayelerin çocuk eğitimindeki önemi ele alınmıştır. Çocukların yaşlarına uygun hikayeler içerir. Dördüncü bölümde, seçilen yani uygun bulunan öykülerdeki eğitici bölümler ortaya çıkartılmıştır. Eğitici tarafları ve etkilerinin, pisikolojik, ahlaki ve sosyal alanlarda küçük ve büyük çocuklar olarak iki ayrı konu şeklinde ele alınmıştır.
Developing syntactic complexity in writing through one-to-one feedback

Yazma, dil öğreniminde en önemli üretkenlik becerilerinden biri olarak, özellikle yabancı dil bağlamları açısından İngilizce'de hem öğrenenler hem de öğretmenler için zorlayıcı ve ilgi gerektiren olarak nitelendirilir. Ayrıca, çoğu öğrenci düşük not almak ya da kendine geven eksikliği gibi sebeplerden dolayı yazma yeteneğine karşı isteksiz hissedebilir. Ancak bu zorlukların üzerinden gelebilmek için bazı yollar olabilir. Bu yollardan bir tanesi onların yazılarına geri dönüt vermektir. Bu nedenle, bu çalışma İngiliz Dili Eğitimi öğrencilerinin birebir geribildirim oturumları aracılığı ile sözdizimsel gelişiminin araştırılmasını amaçlamıştır. Bu çalışmaya katılan katılımcıların sayısı, Türkiye'deki bir üniversitede İngiliz Dili Eğitimi bölümünde öğrenim gören 18 öğrencidir. Katılımcıların dokuzu düzenli olarak geri dönüt alırken geri kalanlar geri dönüt almadı. Katılımcılar bazı konular hakkında düşüncelerini yazdılar ve altı haftalık süreçte birebir geri bildirim aldılar. Araştırmada not alma tekniği, birebir görüşmeler ve öğrencilerin birebir geri dönüt verme hakkındaki düşünceleri veri toplamak için kullanılmıştır. Sonuçlar birebir geri dönüt seanslarının öğrencilerin yazma sürecinde sözdizimsel becerilerini geliştirdiğini ortaya koymuştur
Moğolca-Türkçe gramer terimleri sözlüğü

'Moğolca-Türkçe Gramer Terimleri Sözlüğü' adını taşıyan bu çalışmamızda Çağdaş Moğol dilindeki gramer terimlerini tespit edebilmek için çeşitli gramer kitapları taranmıştır. Taranan bu eserlerdeki üç bine yakın terimden bizim çalışmamızda 682 tanesi ele alınmıştır. Çalışmada her terimin izahı yapılırken Türkiye Türkçesinde kolaylıkla anlaşılabilecek örnekler seçilmiştir. Araştırmamız neticesinde Moğolca gramer terimleri üzerine yapılan çalışmaların Türkiye Türkçesi gramer terimleri üzerine yapılan çalışmalara kıyasla daha az olduğu tespit edilmiştir. Her iki dilde de gramer terimlerinin ele alınışı bakımından büyük benzerliklerin olduğu sonucuna varılmıştır. Çalışmanın sonuna Türkçe-Moğolca dizin eklenmiştir.
Derivational networks of nouns and adjectives in Turkish

Türkçede isimler ve sıfatların arasındaki ayrım belirgin değildir. Braun ve Haig (2000)'e göre, Türkçedeki isimler ve sıfatlar bir sürem üzerindedir. İsimler ve sıfatların arasındaki ayrım, isimlerin sıfat gibi davranıp başka isimleri niteleyebilmesi ve sıfatların isimlere evrişimi ile adsıl sonekleri alabilmesi sebebiyle açık değildir. Bu çalışma Türkçedeki isim ve sıfatların türetimsel özelliklerine ışık tutmayı amaçlamaktadır. Bu özellikler, ilk olarak 'Projekt Monika: Cross-linguistic research into derivational networks' çalışmasında kullanılan Türetimsel Ağlar denilen bir model tarafından gözlemlenmektedir. Türetimsel Ağlar modeli, sadece yapım eklerini incelemek yerine daha çok türetimin sonuçlarının anlam kategorilerine odaklanmaktadır. Türetim Ağları projesinde Göksel ve Kapan, isimler ve sıfatların türetimlerinde benzerlikler ve farklılıklar olduğunu belirtirler, bu da bu çalışmaya ilham kaynağı olmuştur. Türkçedeki isim ve sıfatların türetimsel özelliklerini analiz edebilmek için 65 isim ve 65 sıfat tabanı seçilmiştir ve türetimleri, türetim ağları tablosuna işlenmiştir. Bulgulardan biri, isimler ve sıfatların yeni sözlüksel birimler üretme potansiyelleri ve bu potansiyellerin gerçekleştirilmesi açılarından farklı olmalardır. İsimlerin daha fazla türetimleri ve maksimum türetimsel ağ sayısı bulunurken sıfatların daha fazla doyma değeri vardır, bu da sıfatların yeni sözlüksel birim üretme potansiyelinin isimlerden daha az olmasına rağmen sıfatların bu potansiyellerini daha çok gerçekleştirdiklerini öne sürmektedir.
АНАЛИЗ КОНЦЕПТА ЛЮБОВЬ В РОМАНЕ И. А. ГОНЧАРОВА «ОБРЫВ»

İ. A. Gonçarov'un 'Uçurum ' adlı eserindeki aşk kavramının nasıl ele alındığı ve dil ile duyguların nasıl yorumlandığı bu konuda bize önemli bilgiler sunmaktadır. Burada duyguların bilimsel bir açıdan incelendiği görülmektedir. 'Aşk' kavramı hem kültürel hem de terminolojik bir algı olarak incelenmiştir. İ. A. Gonçarov 'Uçurum' adlı eserinde bunu ilk defa etraflıca sanatsal açıdan ele alıp bu eserin ortaya çıkma sürecini etraflıca anlatmıştır. Burada o zamanın mantalitesinden inceleyen yazar duyguların geçmişşten günümüze gelen yorumlanması dikkat çekicidir. Çünkü sosyal yapıların değişimi kadar duyguların da yorumlanma süreci incelenmiştir. Yazar 'Aşk' kavramını sadece bireysel olarak değil, aynı zamanda ailesel, toplumsal ve hatta evrensel yaşamın temelinde görmektedir. İnsanın hayatında bu denli önemli bir yere sahip olan bir duygunun şaşırtıcı derecede etkisi görülmektedir. Çalışma sırasında 'Uçurum' adlı eserin yanı sıra pek çok sözcüksel kaynak da incelenmiştir. Bu çalışmayla İ. A. Gonçarov'un eseri ve dünyaya bakış açısı ele alınıp bunun yanı sıra Rus dilinin dilsel araçlarıyla kıyaslanması suretiyle incelenmiştir. Key Words: Grimms' Fairy Tales, Women in Fairy Tales
Türkiye Türkçesinde bilgisellik kipi ve kesinlik dereceleri

Bu çalışmanın amacı -Ar, -DIr, -Abil ve -mAlI biçimbirimlerinin bilgisellik kipliği içerisindeki rolü ve işlevlerini saptamaktır. Çalışmanın odak noktası konuşmacının bilgi düzeyini ve inançlarını yansıtan öznel türünden yargılardır. Bu amaç doğrultusunda Palmer'in bilgisellik kipliği dizgesine dayalı olan bir tipolojik yaklaşım benimsenmiştir. Çalışmanın temel iddiası, -Ar, -DIr, -Abil ve -mAlI biçimbirimlerinin düşük olasılıktan yüksek olasılığa kadar uzanan değişik kesinlik dereceleri ifade ettikleridir; -Abil düşük olasılık ifade edip konuşmacının kesinsizliğini iletmektedir, -mAlI gözlemlenen kanıtlara dayalı yüksek olasılık, -Ar/-DIr ise genel bilgiye dayalı orta derecede kesinlik yansıtmaktadırlar.
Politik söylem ve gerçeklik sunumu: Bir örneklem

Türkiye'deki politik söylemin genel özellikleri ve gerçeklik sunumunun bu söylemdeki yerinin sorgulandığı bu çalışmanın ilk bölümünü metinlerde sorgulanacak görünümlere ilişkin kuramsal taban oluşturmaktadır. Bu bölümde ilk olarak kiplik üzerine yapılan çalışmalara ilişkin bilgilere yer verilmiş ve Palmer 2001'de belirtilen kiplik sınıflamalarına dayanarak Türkçede bilgisel ve tanıtsal kipliğin ve alt türlerinin nasıl işletildiğine yönelik betimlemelerde bulunulmuştur. Çalışmanın bu bölümünde ayrıca bilgisel kiplik alt türlerinin doğruluk değerine ve eleştirel söylem çözümlemesinin genel prensiplerine yönelik kuramsal bilgilere de yer verilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümü, ilk bölümde aktarılan kuramsal bilgiler temelinde niteliksel ve niceliksel olarak verilerin çözümlenmesi aşamasını içermektedir. Niceliksel gözlemler veri tabanındaki önermelerin bilgisel kiplik türleri açısından dağılımını, niteliksel gözlemler ise çalışmaya konu olan politikacıların bilgi sunumundaki eğilimlerinin karşılaştırmalı çözümlemelerini içermektedir. Bu bölümde ayrıca eleştirel söylem çözümlemesi yaklaşımı temelinde gücün sunumunda kipliğin rolüne yönelik çözümlemelere de yer verilmiştir. Sonuç bölümünde ise çalışmanın vargıları toplu bir biçimde sunulmaktadır.
A Comparative study of artifical neural networks for phoneme recognition

Fonem tanıma, fonem sınıflarının kesin tanımlanmamış ve bulanık sınırlara sahip olduğu zor bir işlemdir. Yapay sinir ağları ise sınıflar arası sınırları başarıyla ayarlayabilen öğrenme metodlarının var olması dolayısıyla fonem tanıma problemleri için ümit vadeden bir tekniktir. Bununla birlikte, bu teknikte kullanılabilecek birçok metot olduğu gibi seçilebilecek birçok da ağ yapısı vardır. Bu tez, gerisayma öğrenme tekniğiyle ve farklı hedef fonksiyonlar kullanılarak eğitilen ileri beslemeli sinir ağlarının fonem tanıma problemi üzerindeki performanslarını araştırmaktadır. Hedef fonksiyonlarının detaylı bir karşılaştırmasını yapabilmek ve öğrenme performanslarını belirleyebilmek için, farklı hedef fonksiyonlar kullanılarak eğitilmiş bir, iki gizli katmanlı ve farklı sayılarda gizli düğümü bulunan ileri beslemeli ağlar kullanılmıştır. Beş farklı hedef fonksiyon sınanmıştır: Ortalama Karesel Hata, Çapraz-entropi, Bir Birleşik Hata Ölçümü, Ağırlık Azaltma, Ağırlık Eleme. Bu hedef fonksiyonlarla eğitilmiş ileri beslemeli ağların ve en yakın komşu metodunun tanıma performansları, Japonca'nın en zor ayırdedilebilen altı fonemi, /b, d, g, m, n, N/, kullanılarak konuşmacı bağımlı durum için sınanmıştır. Sonuçlar tartışılmış ve bazı öneriler getirilmiştir.
Şizofrenide dil bozukluğu, klinik özellikler ve bilişsel beceriler ile ilişkisi

Giriş ve AmaçŞizofreni hastalarının çoğunda konuşma bozukluğu vardır, hastalarda diğer psikotik semptomlar düzeldiği halde konuşma bozukluğu devam edebilir ve dil bozukluğu hastalığa bağlı kronik sosyal yetersizliğe katkıda bulunan nedenlerin başında gelir. Bu çalışma şizofrenide görülen dil bozukluğunun özelliklerini tanımlamak ve bozukluğun ilişkili olduğu sosyodemografik, klinik ve bilişsel faktörleri ortaya koymak amacı ile vaka kontrollü olarak dizayn edilmiştir. Yöntem ve GereçÇalışmaya Akdeniz Üniversitesi Psikiyatri Gündüz Hastanesinde takipli 34 şizofreni hastası ve kontrol grubu olarak hastalarla sosyodemografik açıdan benzer özellikte 31 sağlıklı gönüllü dahil edilmiştir. Dil işlevlerinde bozulmayı ölçmek amacıyla, düşünce dil ölçeği ve metindilbilimsel ölçütlere ilişkin bağdaşıklık, tutarlılık ve hikaye elementleri değerlendirme formu kullanılmıştır. Değerlendirmeler deneklere gösterilen sekiz adet Tematik Algı Testi kartlarına ilişkin oluşturulmuş kısa öyküler üzerinden yapılmıştır. Genel bilişsel işlevleri değerlendirmek amacı ile de nöropsikolojik testler ve Wechsler zeka testi uygulanmıştır. BulgularÇalışmada şizofrenlerle sağlıklı kontroller karşılaştırıldığında dil işlevinde hem fakirleşme hem de dezorganizasyon açısından belirgin bozukluk saptanmıştır (p<0.001). Bu bozukluğun hastalığın klinik özelliklerinden pozitif ve negatif semptomlarla ilişkili olduğu saptanmıştır. Bizar davranış ve formal düşünce bozukluğu gibi pozitif semptomların, dilde dezorganizasyon şeklinde olan bozulma ile doğru orantılı olduğu; afektte düzleşme, aloji gibi negatif semptomların da dilde fakirleşme şeklinde olan bozulma ile doğru orantılı olduğu saptanmıştır. Nöropsikolojik testlerdeki performans, kontrol grubunda dildeki bozulma ile negatif olarak ilişkili bulunurken; şizofrenlerde bu ilişki bozulmuştur. Kontrol grubunda sözel IQ ile, dilde hem fakirleşme hem de dezorganizasyon şeklinde görülen bozukluk arasında negatif ilişki saptanmış olup; şizofrenlerde sözel IQ sadece dezorganizasyonla ilişkili bulunmuştur. SonuçŞizofreni hastalarında görülen dil bozukluğunun niteliğinin hastanın semptomlarının niteliği ile ilişkili olduğu; ancak dil bozukluğunun genel kognitif durumdan bağımsız olduğu sonucuna ulaşılmıştır