turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Hareket Dergisi ilk döneminde (1939-1943) Nurettin Topçu'da Tarih felsefesi

Tarih Felsefesi, bugün dahi aşina olduğumuz konulardan biri olmadığı gibi entelektüel geleneğimizde de çok üzerinde durulmuş, tartışılmış ve tanıtılmış mecralardan değildir. Ancak bu ilgisizliğe mukabil bir o kadar da önemli ve de gereklidir. Hegel'in ifadesiyle Felsefi Tarih, geçmişşi tarih yapacak ya da tarihi geçmişşten silecek kadar önemlidir. Nurettin Topçu, işte, bu çok önemli felsefi geleneği de ihtiva eden, konuca zengin makaleler ve kitaplar kaleme almış, gelecek nesillere hiç eskimeyecek eserler bırakmıştır. Bu çalışmada, bu kıymetli makalelerin yayınlandığı Hareket Dergisi'nin, ilk dönemi (1939-1943) mercek altına alınarak tarih felsefesi başlığında toplanabilecek konular incelenmiştir.
Francis Bacon'un yeni mantık anlayışı

Çalışmamızın ana konusu, Aristo'nun ve takipçilerinin savunduğudedüktif metoda karşı olan Francis Bacon'un endüktif metodudur. Bacon, savunduğu endüktif metot ile insanın bakışını, tek tek nesnelere yönelterekbilimsel gelişmelerin ve bilimsel zihniyetin temelini atmıştır. İnsanın öncelikligörevinin, evreni araştırıp anlamak ve böylece evrendeki kanunları ortaya çıkarmak olduğunu belirten Bacon, insanın bu görevi yerine getirebilmesi için öncelikle zihnindeki idollerden kurtulması gerektiğinin ve deney ve gözlemedeğer vermesinin altını çizmektedir. Evreni anlamayı, evrene egemen olmakla özdeş tutan Bacon, bu egemenliğin ilk koşulunun, onu kendi bütünlüğü içinde bilmek ve onu yönetengenel yasaları kavramak olduğunu ifade eder. Bu yasaları kavramanın tek yolu ise, zihindeki idolleri temizleyip bilimsel kanunlara varmada acele etmedenuygulanan tümevarım yöntemidir. Bu bağlamda Bacon, deneyin, gözlemin, duyuların, duyu verilerinin ve zihnin önemini her zamankinden daha fazlavurgulayarak özellikle ampirist karakterini bütün düşüncelerine yansıtmıştır. Bacon'un ileri sürdüğü endüktif metot, insanların zihniyetlerini de bilimsel zihniyete yönelterek Aristo mantığını kendilerine siper edinen Ortaçağanlayışının, kilisenin, Hıristiyan kutsal değerlerinin ve Hıristiyan din adamınınkarizmasını azaltarak aklın, bireyselliğin, bilimin ve tecrübeciliğin karizmasınıarttırmıştır. Rönesans dönemi özelliklerini yansıtan Bacon, bilimlerin geri kalmasebebini, özellikle Ortaçağ felsefe anlayışına yüklemektedir. Dedüktif metodueleştirip kendi epistemolojisini ortaya koyarak insanların evrene bakış açılarınıdeğiştirmeye çalışmış ve bilim denince akla sadece tabiat-bilim kavramınızihinlere sunmuştur. Böylece Bacon, günümüzdeki bilim ve teknolojininoluşmasının ve gelişmesinin ilk tohumlarını insan zihnine ekmeye çalışmıştır.
Bertrand Russell'da bilim, felsefe ve din

Bilim, felsefe ve din konulan üzerinde hem geçmişşte, hem de günümüzde sıkça durulmuş, bu konularla ilgili çok sayıda yazı yazılmış, çok şey söylenmiş ve bu konuların birbirleriyle olan ilişkileri ve muhtevalarıyla ilgili birçok eser ortaya konulmuştur. Bu durum, gelecekte de bu şekliyle sürüp gidecek gibi görünmektedir. Bilim, felsefe ve din konularının birbirleriyle bazı ortak yönleri olmasına rağmen, muhteva bakımından aralarında bazı ayrılıkların olduğunu müşahede etmekteyiz. Biz de bu çalışmamızda XX. asrın en önemli düşünürlerinden birisi olan İngiliz filozofu Bertrand Russell'in bahsettiğimiz konular hakkındaki genel düşüncelerini ve bu konularla ilgili olarak ortaya koyduğu fikir ve görüşleri ayrıntılarıyla ele alıp değerlendirmeye çalıştık. Çalışmamızda, Bertrand Russell'in bilim, felsefe ve din konularında ortaya koymuş olduğu ve orjinal sayabileceğimiz fikirleri ön planda tutulmuştur. Bertrand Russell, hem içinde yaşadığı toplumun yapısını, hem de birçok ülkeyi ziyaret etmesi neticesinde, o ülkelerin toplumsal yapısını yakından tanımış olmasından dolayı, düşüncelerini daha sağlam bir zemine oturtma imkanı bulmuştur. Biz de bu çalışmamızda, Bertrand Russell'ın bu yönünü dikkate alarak onun bilim, felsefe ve din konusundaki düşüncelerini ortaya koymaya, bu alanların sınırlarının belirlenmesi ve aralarındaki ilişkilerin tespiti ve tahlilini yapmaya, böylelikle bazı sonuçlara ulaşmaya gayret gösterdik.
Günümüz Hıristiyanlığındaki ana akım mezheplerin sinoptik İncillere aykırı inanç ve uygulamaları

Tezimizde ana akım Hıristiyan Mezheplerinin inanç ve uygulamalarının Sinoptik İncillere aykırı yönlerini ortaya koymaya çalıştık. Hıristiyanların teslis başta olmak üzere inançlarını dayandırdıkları teolojik alt yapının Sinoptik İncillerde bir karşılığı bulunmamaktadır. Hz. İsa da diğer tüm peygamberler gibi hitap ettiği insanları yalnız Allah'ı ilah ya da üstün güç olarak kabul etmeye, O'na hiçbir konuda hiçbir şeyi ya da kimseyi denk tutmamaya, yalnızca Allah'a kulluk etmeye, Allah hakkında iftira atmamaya davet etmiştir. Hz. İsa aynı zamanda Eski Ahit'e iman etmiş, Musa Şeriatını ayakta tutma misyonunu sürdürmüş ve bizatihi kendisi bu yasaya uygun yaşamıştır. Oysa günümüz Hıristiyanları Hz. İsa'yı ve Hz. Meryem'i inançlarının merkezine koymakta, şeriatın da kendileri için geçersiz olduğuna inanmaktadır. Bu çalışmada Sinoptik İncil içeriği ile ana akım Hıristiyan Mezheplerinin inanç esasları ve uygulamalarını karşılaştırdık. Görülmektedir ki günümüz Hıristiyanlığında tevhit inancının yerini teslis; ibadetlerin yerini sakramentler, yasak ve haramların yerini -İsa sevgisi adı altında 'hukuksuzluk' almıştır.
Giambattista Vico'da tarih sorunu

Bu tez, Giambattista Vico'nun tarih düşüncesini, onun düşünsel arka planını belirleyen etkenlerle ilişkili olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Bu etkenler, tarih felsefesinin temel problemleri bağlamında, Vico'nun insan, inayet, akıl, şiir, Homeros, tarihin seyri, bilim ve yöntem kavramlarıdır. Vico'nun temel eseri olan Yeni Bilim, çalışmamızda ana kaynak olarak kullanılmıştır. Yeni Bilim'den hareketle, Vico'nun tarih düşüncesini belirleyen kavramlar arasındaki ilişkilere işaret edilmiş; bunun yanı sıra, tarih felsefesinin kavramları ile bağlantılı olarak, çelişkiler ve eksikliklere dikkat çekilmeye çalışılmıştır.
Retorikte dili doğru ve etkili kullanma yolları

Çok zengin bir alan olan retorik kısaca söz söyleme sanatıdır. Hatip, muhatap ve hitabet onun ana unsurlarını oluşturur. Bu sanatta önemli olan dili doğru ve başarılı kullanmaktır. Bu hususta dili sentaktik, semantik ve pragmatik yönleriyle incelemek gerekmektedir. Başlangıçta cümlenin en küçük yapısı olan söz konusuna da temas ederek, söz-lafız, söz-mana ve lafız-mana ilişkisini de irdeleyerek yola çıkmak çalışmanın daha anlaşılır ve başarılı olmasında önem arz etmektedir. Böyle bir çalışmada söz çeşitleri, söz varlığı, söz dizimi, söz tuzakları ve dil türleri tezin ön hazırlığı olacaktır. Retorikte dilin kullanılması işlenirken tanımlama, eğretileme, entimem gibi doğrudan dille ilgili hususlar ile sesin kullanımı, beden dili, aktif dinleme gibi yardımcı hususlar birlikte açıklanarak konuya derinlik kazandırılır. Bununla birlikte dilde kötü tada sebep olan dilin yanlış kullanımıyla ilgili detaylara da yer vermek gerekir. Anlam belirsizlikleri ve mantık yanlışları bu yanlışlara birer örnektir. Retorikte dilin etkisini arttıracak bütün bu kural ve kaideleri dünyaca bir geçerlilik çerçevesinde belirledikten sonra geriye bunların kullanılan dilde tatbik edilmesi kalır.
Ali Şeriati'de yabancılaşma ve özgürlük

Bu çalışma Ali Şeriati'nin yabancılaşma ve özgürlük ile ilgili düşüncelerini değerlendirmeyi konu edinmekte, Şeriati'nin yabancılaşma olgusunu hem olumsuz hem de olumlu anlamda kullandığını göstererek, özgürlüğün içsel anlamda bir özgürlük anlayışına karşılık geldiği sonucuna varmaktır. Bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, insan kavramı ve nitelikleri çözümlenerek, özgürlük meselesi araştırıldı. Beşer ve insan arasındaki farka değinen Şeriati'ye göre insan olma halindedir. Bu tavrıyla Şeriati özgürlüğü, nedenselliğin dışında bir başkaldırma süreci olarak, insanın kendi iradesi ile eylemde bulunması olarak izah eder. İnsanın özgür ve sorumlu bir varlık olduğunu söyler. Asıl özgürlüğüninsanın kendisini bilmesiyle başlayıp, irade ile devam edip yaratma ile son bulduğuna vurgu yapar. İkinci bölümde, yabancılaşmanın genel anlamda ne olduğu, Batılı düşünürlerce nasıl yorumlandığı incelendi. Şeriati'deyabancılaşmanınözgürlüküzerindeki etkisi ele alındı ve insanın yabancılaşmasına sebep olan unsurlarolumsuz yabancılaşma bağlamında çözümlendi. Şeriati yabancılaşmayı genel anlamda düşünmüştür ve yabancılaşmayıinsanın kendisinden uzaklaşıp benliğini kaybetmesi anlamında kullanmıştır. Şeriati'ye göre makine, toplumsal kurumlar, üretim araçları, iş-araç gereçleri insanı yabancılaştıran faktörlerdir. İnsanın seçmesine, üretmesine, düşünmesine neden olan her faktör insanı olumsuz yönde etkilemiştir. Üçüncü bölümde, özgürlüğü sağlayan unsurlar olumlu yabancılaşma bağlamında incelendi. Şeriati insanın kendi özünü bulması ve özgür olması açısından yabancılaşmanın olumlu bir süreç olduğunu söyler. Kendisine yabancılaşan insan din, bilim ve sanat aracılığıyla kendi özünü var eder ve içsel anlamda özgür olur.
Lise öğrencilerine tarih kavramlarının kazandırılma düzeyinin incelenmesi ve tarih felsefesi açısından değerlendirilmesi

araştırma, 9. sınıflarda ( Lise 1) '' Tarih Kavramlarının Kazandırılma Düzeyi ve Tarih Felsefesi Açısından Değerlendirilmesi '' amacıyla yapılmıştır. Araştırma stanbul ili, Kadıköy ilçesinde yer alan devlet okullarında okuyan 9. sınıf öğrencileriyle sınırlandırılmıştır. Araştırmada, amaca ve konuya uygun olarak; nicel araştırma tekniklerinden anket, nitel araştırma tekniklerinden de açık uçlu /yapılandırılmış soru formları kullanılmıştır. Nicel ve nitel araştırma teknikleri bir arada kullanıldığından, araştırmamız çoklu yöntemin bir örneğidir. statistiksel değerlendirmelerde frekans ve yüzdeler hesaplanmış ve sonuçlar grafik şekline getirilerek yorumlanmıştır. Bu araştırma sonucunda, ana kaynak kavramı, kültür kavramı, Türk kavramı, tarihsel zaman kavramı, vatan kavramı, derebeylik kavramı, göç kavramı, tudun kavramı; eski çağlarda Türkiye ve çevresinin bilgisi, Türk destanlarının bilgisi, Türklerin Orta Asya'dan göç etmelerinin bilgisi'' gibi kavram ve bilgilerin öğrenilmesinde öğrencilerin hangi yöntemlere başvurdukları, tarih derslerinde karşılaştıkları güçlüklerin neler olduğu ayrıca kavramların kazandırılma düzeyinin hangi durumda olduğu ile ilgili sorulara verdikleri cevaplarda istatistiksel açıdan farklılıklar görülmüştür. Bu farklılıkların esas nedeninin, tarihsel kavram ve tarihsel bilgi eksikliğinden kaynaklandığı düşünülmektedir. Bu farklılıkların bir diğer nedeni ise öğretmenlerin öğrencinin ilgisini çekecek şekilde ders ve etkinlikler yapmamasıdır. Bu araştırmadan elde edilen bir başka sonuç ise, öğretmenlerin tarih öğretimi sırasında okul dışı ortamları, müzeleri, tarihi yerleri hiç kullanmadıklarıanlaşılmıştır. Bu nedenle öğrencilerde '' mekan'' kavramı ve ayrıca tarih düşüncesigelişememektedir. Bu araştırmanın en önemli sonuçlarından biri de, kimi akademisyenlerinçabalarına rağmen tarih öğretiminin ne yazık ki, hala disiplindışı amaçlara hizmet ettiğinintespitidir. Bütün bu olumsuzluklar bir araya gelince kavram öğretimine gereken önemverilememekte ve öğrencide tarih düşüncesi gelişememektedir. Sonuç olarak, tarih dersinde kavram öğretimine önem verilmesinin, sorgulayan-eleştiren yöntem ve tekniklerinkullanılmasının, öğrencilere tarihi mekanları gezdirmenin öğrencilerin başarısını arttıracağı tespit edilmiştir.
Antony Flew'un Tanrı inancındaki değişim

Son yüzyılın en önemli ateistlerinden olan Antony Flew, 2004 yılında ateizmden teizme geçtiğini açıklamıştır. Bu çalışma, hayatının büyük bir bölümünde ateşli bir ateist olan ünlü bir filozofun, evrenin zekice tasarımına ve dolayısıyla teizme inanmaya başlamasının ilgi çekici hikayesinin incelenmesidir. Tezin birinci bölümünde cevabını aradığımız sorular şunlardır: Atezim nedir? Ateizmin çeşitleri nelerdir? Tarihsel geçmişşi açısından hangi dönemlere ayrılır? Yeni dönem ateistleri kimlerdir? Yeni ateizm nedir? Yeni ateizmin takipçileri kimlerdir? Ateizm karşıtı görüşler nelerdir? Tezin ikinci bölümünde Antony Flew'un Tanrı inancındaki değişim incelenmektedir. Bu bölümde cevabını aradığımız sorular şunlardır: Antony Flew'un ateist dünyadaki önemi neden kaynaklanmaktadır? Flew'un daha önce ateizmi seçmesinin nedenleri neydi? Ateist olduğu dönemde kozmolojik argüman hakkındaki görüşleri neydi? Ateist olduğu dönemde teleolojik argüman hakkındaki görüşleri neydi? Yarım yüzyıllık ateizm savunmasından sonra niçin teizme geçti? Teizme geçişinde Flew'u etkileyen bilimsel gelişmeler nelerdir? Big Bang kozmolojisi nedir? Hassas Ayar kanıtı nedir? İnsancı İlke nedir? Değişim sonrası Flew'un temel görüşleri nelerdir? Hıristiyanlık, Yahudilik ve İslamiyet hakkındaki görüşleri nelerdir?
John Locke'da doğal birey ve devlet anlayışı

Bu çalışmada Batı'da Akıl Çağı olarak nitelenen Aydınlanma Çağının gerçek kurucularından biri olarak kabul edilen İngiliz filozofu John Locke'ın siyaset felsefesi açısından hala belirleyici olan, devlet ve birey hakkındaki görüşünü ortaya koymaya çalıştık. Bununla birlikte onun Modern dönemde meydana gelen değişim ve dönüşümlere siyaset felsefesi açısından nasıl etki ettiğini, doğa durumundan kopuşun ve bunun toplumun oluşumuna etkisi, devletin ortaya çıkışı ve devletin yükümlülükleri ile yönetim şekilleri hakkındaki görüşlerini de analiz etmeye çalıştık. Locke'un felsefesinin hareket noktasında birey yer aldığından kendi siyaset felsefesinin ağırlık merkezine bireyi yerleştirmiş ve bu çerçevede birey ve devlet ilişkisini açıklamaya çalışmıştır. Biz de birey ve devlet ilişkisine yönelik Locke'ın fikirlerini ele alarak analizini yaptık ve bu analizi daha anlaşılır kılmak ve bu çalışmamızı devlet-birey çerçevesinde anlamak için dünyevi devlet ve kilise ilişkisine değinerek, modern liberal sistemde devlet-birey ilişkisini inceledik. Orta Çağ da Kutsal Devlet anlayışıyla oluşturulan sistemde birey arka plana atılmış ve her şeye boğun eğen itaatkar bir varlık olması istenmiştir. Devlet ise kilise-tanrı ekseninde varlığını sürdürmüş ve kilisenin etkisi altında olmuştur. Dolayısyla Locke, bütün eserlerinde mutlak otoriteye karşı çıkarak, kilise öğretisini ret etmiş, yeni dönemde önemli etkiler bırakacak, bireycilik, liberalizm, devletin sınırlamaları gibi konuları ele almıştır.
Logic, logicism, and intuitions in mathematics

oz MATEMATİKTE MANTIK, MANTIKÇILIK VE SEZGİLER Karakadılar, Besim Yüksek Lisans, Felsefe Bölümü Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Teo Grünberg Ortak Tez Yöneticisi: Y. Doç. Dr. David Grünberg Haziran 2001, 56 sayfa Bu çalışmada, mantıkçı matematik felsefesinin ana hatlarını gözden geçiriyorum. Başlıca iki sorunla ilgileniyorum: (1) Matematikte sezgiden ne ölçüde vazgeçilebilir? (2) Mantıkçı görüşün amaçlarına uygun olan mantık sistemi hangisidir? İncelemelerim aracılığıyla mantıkçılık görüşünün güçlü ve zayıf yanlarını belirlemeye çalışıyorum. Temel duruşum mantıkçı çizgiyi destekliyor.
Sabri Fehmi Ülgener'in iktisadi- felsefi anlayışı

Hazırlanmış olan bu yüksek lisans tezi; Türk felsefe ve iktisat düşünce hayatında önemli bir yere sahip olan ünlü düşünür, hukukçu, felsefeci ve iktisatçı olan Sabri Fehmi ÜLGENER'in iktisadi ve felsefi anlayışı ile ilgili olarak hazırlanmıştır. Bu tez hazırlanırken öncelikle Sabri Fehmi ÜLGENER'in eserlerinden yararlanılmıştır. Bunun yanında Türk akademik hayatında ve yazın dünyasında hazırlanmış olan eserlerden yararlanılmıştır. Bu çalışmamız 6 bölümden oluşmaktadır. Ülgener'in hayatı ve eserleri hakkında kısaca bilgi verildikten sonra, çalışmanın amacı ve yöntemden bahsedilmiştir. Daha sonra birinci bölüme geçilmiştir. Birinci bölüm, Sabri ÜLGENER üzerinde önemli etkilere sahip olan Max WEBER ve ÜLGENER bahsine ayrılmıştır. İkinci bölümde; ÜLGENER'in çalışmalarında sıklıkla kullandığı ve önem atfettiği kavramlara yer verilmiştir. Bunların arasında iktisat ahlakı ve ortaçağlaşma önemli bir yere sahiptir. Üçüncü bölümde; ÜLGENER'in düşünce çerçevesinden yola çıkarak gerilemenin temel sebepleri üzerinde durulmuş ve uzun uzadıya analizler yapılmıştır. Bu bölümde dikkati çeken başlıklar ise; ortaçağ ahlakı, ortaçağ iktisat ahlakı ve ortaçağdan çözülme devri iktisat devrine geçiş sayılabilir. Sonraki bölümde; çözülme devri ve tasavvuf ilişkisi ele alınmaktadır. Burada ise ÜLGENER'e göre tasavvufun ne anlama geldiği ve tasavvufun zaman içinde nasıl bir değişim geçirdiği anlatılmaya çalışılmaktadır. Beşinci bölüme gelince başta da belirtildiği gibi, ÜLGENER için önem arz eden şahsiyetlerin başında yer alan Max WEBER'in bu aktarılan konular hakkındaki düşünceleri verilmeye çalışılmıştır. Son bölümde ise Sabri ÜLGENER'in Max WEBER'e yönelik eleştirileri yer almaktadır. En sonunda ise tüm çalışmanın bir değerlendirmesi ve bir eleştiri yapılmıştır. Ek olarak bazı temennilerde bulunulmuş ve eksik bulunduğu varsayılan yönler zikredilmiştir.
Derrida'nın saussure dekonstrüksiyonu

Bu tezin sorusu dekonstrüksiyonun ne olduğudur. Ancak Derrida metinlerinde dekonstrüksiyonu tam olarak açıklamaz. Bu sebeple Derrida'nın dekonstrüksiyon ile yeniden okuduğu bir metni -Saussure'ün Genel Dilbilim Dersleri- adım adım izlemeye çalıştık. Derrida dekonstrüksiyon ile, Batı metafiziğinin kendisini açıkladığı metinler ve amaç edindiği toplumsal, siyasal, iletişimsel, kamusal, edebi yaşantının kendisi içerisinden çıkabilecek başka söylem ve yaşam alanlarının imkanını düşünmeye açmaktadır. Bu tezde, dekonstrüksiyonu ortaya koyarken, Saussurecü dilbilim modeli üzerinden ilerledik. Gramatoloji metninin birinci bölümü olan 'Yazı Yazı Olmadan Önce'de Derrida, Saussure'ün Batı metafiziğinin söz-yazı zıtlığını dilbilimde nasıl sürdürdüğünü irdeler. Saussurecü dilbilimin dekonstrüksiyonu ile Derrida Batı metafiziğinin köklerinisorguya açar ve Platon'dan itibaren felsefenin telos'u olan mevcudiyet metafiziğine yönelik dekonstrüksiyonun imkanına işaret eder. Özellikle gösterge ve yazı kavramlarını Genel Dilbilim Dersleri'nde izler. Saussurecü dilbilimin dekonstrüksiyonunun sonunda ortaya koyulan differance, iz, olay, arkhe-yazı gibi kavramları da mevcudiyet metafiziğinin ve ürettiği bazı kavram zıtlıklarının parçalanmasını gösteren kavramlar olarak kısaca ele aldık.
A Metaphilosophical critique of wittgensteinan methodological approach: How can philosophy of wittgenstein provide new perspectives to philosophy and social sciences?

öz WITTGENSTEIN' CI YÖNTEMSEL YAKLAŞIMIN METAFELSEFECE ELEŞTİRİSİ: WITTGENSTEIN FELSEFESİ FELSEFEYE VE SOSYAL BİLİMLERE NASIL YENİ AÇILIMLAR SAĞLAYABİLİR? Zambak, Aziz Fevzi Yüksek Lisans, Felsefe Anabilim Dalı Tez Yöneticisi: Yr. Doç. Dr. David Grünberg Haziran 2001, 151 sayfa. Bu çalışma Wittgenstein' cı metafelsefece ve yöntemsel yaklaşımların yollarını araştırmaktadır. Bu araştırma için elinizdeki tez Wittgenstein' in çok yönlü felsefe eleştirisini sunmaktadır. Buna ek olarak, bu tez, Wittgenstein' in dilbilgisel araştırma olarak adlandırılan yöntemini güçlü bir Wittgenstein'cı yöntemsel yaklaşımın oluşturulmasının olanaklarını göstermek için çözümlemektedir. Elinizdeki tezde Wittgenstein' in yöntemi çözümlendikten sonra, Wittgenstein' in dilbilgisel araştırmasının nasıl geleneksel felsefe problemlerini reshettiği sergilenmektedir. En sonunda, tüm bu basamaklardan sonra, bu çalışma güçlü bir iVittgenstein'cı yöntemsel yaklaşım oluşturmak için bazı yeni kavramsallaştırmalar ve lönüştürümler sunmaktadır.
Aristoteles etiği'nin bilgi-mantık temelleri

Bu çalışmada, Aristoteles ahlak felsefesindeki ahlaklı davranışın temelinin bilgi ve mantık zemininde olduğu gösterilmeye çalışıldı. Bu amaçla, ilk olarak, giriş bölümünde Aristoteles ahlak felsefesinin genel görünümü ve Aristoteles öncesi ahlak felsefesi ele alındıktan sonra birinci bölümde Aristoteles bilgi felsefesi ile ahlak felsefesi ilişkilendirilerek ele alındı. Ayrıca bu bölümde Aristoteles ahlak felsefesindeki bilgi ile alakalı yerlere değinilerek Aristoteles'in ahlak üzerine olan bilgi temelli düşüncelerine yer verildi. İkinci bölümde Aristoteles'in mantık düşüncesi ahlak felsefesi bağlamında değerlendirildikten sonra üçüncü bölümde ise Aristoteles ahlak felsefesindeki ahlaklı davranış süreci tek bir bakış açısında ele alındı. Bu süreci işlerken, Aristoteles mantık anlayışındaki tasım öğretisinin ilk iki öncülü bilgi ve sonuç öncülü eylem olarak gösterildi.
Kant'ın pratik aklın eleştirisi adlı eserinin aydınlanma ideali bağlamında incelenmesi

Aydınlanma, zamanı ve mekanı aşan bir düşünsel hareket olmak anlamında evrenselci bir kavrayış, yaşamı akılla düzenleme anlamında bir ethos ve aklın, gelişmenin önündeki bütün engellere karşı gelmesiyle de bir mücadele biçimidir. On sekizinci yüzyılda yoğunlaşan ve devrimci özellikleriyle bir çağa adını veren Aydınlanma, bu özelliklerinin de etkisiyle bireyde ve toplumda büyük değişimlere sebep olmuştur. Kuşkusuz bu değişimlerin gerçekleşmesine felsefi planda en çok katkı sağlayan Aydınlanma filozofu Immanuel Kant'tır. Bu nedenle Aydınlanma Düşüncesi ve Pratik akıl arasındaki ilişkileri ele almayı hedefleyen bu tezin amacı, Kant'ın, başta Pratik Aklın Eleştirisi adlı eseri olmak üzere eserlerinin incelenmesi yoluyla, onun pratik felsefesinin Aydınlanma düşüncesi ile olan bağlarını göstermektir. Bu amaçla üç bölümden oluşan çalışmanın ilk bölümünde, Aydınlanma Çağı'nın genel karakterinin açıklanmasının yanında, Kant'ın Aydınlanmaya yaptığı önemli bir katkı olan Eleştirel Akıl kavrayışı incelenerek Kant'ın pratik felsefesinin temelinde bulunan teorik zemin gösterilmiştir. İkinci bölümde Kant'ın felsefi sisteminin kilit taşı olan otonomi düşüncesinin Aydınlanmanın temel bir koşulu olduğu kanıtlanmıştır. Üçüncü ve son bölümde ise, bireyden evrenselliğe doğru giden bir sistemde Kant'ın düşüncelerinin somutlaştığı yerde pratik aklın etkisi incelenmiştir. Bu inceleme sonucunda Kant'ın etik anlayışının Aydınlanma idealiyle uyum içinde olması ve Aydınlanmanın henüz tamamlanmamış bir proje olması nedeniyle, günümüz sorunlarına farklı bir bakış açısı sunabileceği görüşüne varılmıştır. Aynı zamanda Kant'ın Aydınlanma İdealinde kendini gösteren pratik düşüncelerinin, günümüzde ahlaki alandaki boşluğu doldurma potansiyeline sahip olduğu gösterilmeye çalışılmıştır.
Le Concept de décision chez Nietzsche

Bu tez, Nietzsche'de karar kavramının eleştirisini ve yeniden kuruluşunu incelemektedir. Nietzsche'nin, temel ilkeleri tarihsel bir bakış açısının etrafında şekillenen 'yeni psikoloji'si, insanların verdiği her tekil kararın katmanlı bir yapıda olduğunu gösterir. Her tekil kararın kronolojisi, o 'kararı veren' bireyin kronolojisinin ötesine uzanır. Temel bir özellik olan katmanlılık, insan kararlarının bir 'soykütük incelemesi' çerçevesinde düşünülebilmesini ve bu kararların oluşumundaki çokluğun, süreçselliğin ve ilişkiselliğin ortaya çıkarılmasını sağlar. Karar verme süreçlerinde muhakemenin temel bir rolü olmadığını öne süren Nietzsche, insan kararlarının 'kişisel olmayan' niteliğinin altını çizer. Diğer taraftan, tam anlamıyla 'kişisel' olarak betimlediği bir 'büyük karar'la başlayacak tarihsel bir kırılmadan söz eder. Bu büyük kararın verilmesi, insanların gelecekteki tüm kararlarının bir kriteri olarak 'ebedi dönüş' düşüncesinin içselleştirilmesi anlamına da gelmektedir. Yukarıdaki tespitlere dayanarak bu tez, birinci olarak, her tekil kararın oluşumunun regresif incelemesi için şema sunan bir 'karar soykütüğü' önermekte, ikinci olarak, insanlığın 'bilinçli' bir evriminin yolunu açacak 'büyük karar'ın verilmesinin ön koşullarını ortaya koymayı hedeflemektedir.
Felsefeci olarak Cemil Sena ve Türk düşüncesindeki yeri

oz Bu çalışmada Cumhuriyet dönemi Türk felsefecilerinden Cemil Sena'nın hayatı, eserleri, eğitim anlayışı, din, ahlak, siyaset, tanrı ve bilgi anlayışıyla ilgili görüşleri tanıtılmaya çalışılmıştır. Tezimiz dört bölümden oluşmaktadır. Sena çok farklı alanlarda yapmış olduğu çalışmalarla ülkemizde pozitivist bir felsefe anlayışının temsilcisi olmuştur. Sena'nın gerek felsefe gerek diğer konular hakkındaki görüşleri incelendiğinde onun pozitivist yönü kendisini gösterecektir. Amacımız bu Türk felsefecisini bir yüksek lisans tezi sınırları içinde tanıtmaya çalışmaktır.