Viyolonsel eğitiminde aksak usullü eserlerin seslendirilmesine yönelik uygulamaların öğrenci performansına etkisi

Bu çalışmada, Eğitim Fakültelerinin Güzel Sanatlar Eğitimi Müzik Eğitimi Anabilim Dalı viyolonsel eğitiminde aksak usullü Türk halk müziği kaynaklarının kullanım durumlarını ortaya koymak ve viyolonsel için düzenlenmiş aksak usullü türkülerin seslendirilmesine yönelik verilen eğitimin, öğrencilerin teknik, müzikal ve genel seslendirme performansına olan etkilerinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmanın amacı doğrultusunda nitel ve nicel yöntemlerin kullanıldığı karma model tercih edilmiştir. Bu doğrultuda hem nitel hem nicel yöntemlerden yararlanılmış ve nicel yöntemin daha baskın olduğu, nitel yöntemin ise daha çok nicel verileri desteklediği bir yapı tasarlanmıştır. İki basamakta gerçekleşen çalışmanın birinci basamağında, konunun temellendirilmesi için 'durum çalışması deseni' kullanılmış ve bu basamaktaki araştırmanın çalışma grubunu, müzik eğitimi anabilim dalı viyolonsel eğitimi alanında görev yapan ve araştırmaya gönüllü olarak katılan 13 öğretim elemanı oluşturmaktadır. Bu öğretim elemanlarına yarı yapılandırılmış görüşme formu uygulanarak konuya ilişkin görüşlerine başvurulmuştur. Araştırmanın ikinci basamağında, nicel yöntem dahilinde deneysel işlem gerçekleştirilmiş ve deneysel işlemde öntest-sontest kontrol gruplu seçkisiz desenden yararlanılmıştır. Nicel araştırmanın çalışma grubunu 2017- 2018 öğretim yılı Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Eğitimi Anabilim Dalında öğrenim gören toplam 10 viyolonsel öğrencisi oluşturmaktadır. Deneysel çalışmada deney grubuna 8 haftalık bir eğitim programı uygulanırken kontrol grubu rutin derslerine devam etmişlerdir. Deneysel çalışma sonunda deney ve kontrol grubunun öntest-sontest puan ortalamaları alınarak performans gelişim düzeyleri ölçülmüştür. Ayrıca deneysel çalışmada aksak usullü türkülerin seslendirilmesine yönelik verilen eğitimin değerlendirilmesine ilişkin deney grubu öğrencilerinin görüşlerine başvurulmuştur. Çalışmanın nitel bölümünde, öğretim elemanları ve öğrenciler ile yapılan görüşmeler sonucunda elde edilen veriler içerik analizine tabi tutulmuş ve bu veriler belli temalar altında tablolaştırılarak betimlenmeye çalışılmıştır. Nicel bölüme ilişkin veriler ise araştırmacı tarafından geliştirilen derecelendirilmiş puanlama anahtarı ölçeği ile üç alan uzmanı değerlendirmeleri sonucunda toplanmış ve verilerin analizinde SPSS 17.0 programından yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda, viyolonsel eğitiminde kullanılan aksak usullü Türk halk müziği kaynaklarının sayısal olarak yetersiz olduğu, kısıtlı sayıda olan mevcut repertuarın öğrencilerin seviyelerine uygun olmadığı ve bu kaynakların sayısının artırılması gerektiği anlaşılmaktadır. Deneysel çalışma sürecinde deney grubuna verilen eğitimin öğrencilerinin aksak usullü türküleri teknik, müzikal ve genel boyutta seslendirme performansını anlamlı düzeyde artırdığı görülmüş olup, ayrıca deney grubu öğrencilerinin görüşleri doğrultusunda, deneysel işlemin öğrencilerin çoğunluğunda aksak usullü türküleri seslendirmeye yönelik motivasyon artışı sağladığı, müzikaliteyi geliştirdiği, teknik gelişime olumlu katkılar sağladığı ve teknik katkılarının sırasıyla pozisyon geçişi, temiz ses basma, yay hakimiyeti olduğu yönünde sonuçlara da ulaşılmıştır.