turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Mele Xelİle Sertİ u berhema wİ ya Nehcu'l-Enam

Klasik Kürt edebiyatı Kürt dili ve edebiyatının yazılı kaynağıdır. Kürt dili ve edebiyatı Kürt klasiklerinin kökleri üzerinde yeşermiş ve gelişim göstermiştir. Kürt dili ve edebiyatı bu eşsiz klasikleri sayesinde bugünkü seviyesine ulaşmış bulunmaktadır. Bu klasiklerin büyük bir çoğunluğu Arap harfleri ile yazılmıştır. Yeni nesil, Arap alfabesini okuyamadıklarından dolayı bu klasik eserlerden de istifade edememektedirler. Bu nedenle bu klasik eserlerin Latinize edilmeleri hayati bir önem arz etmektedir Mele Xelile Serti'nınNehcu'l-Enam'ı da böyle bir klasiktir ki telif edildiği günden bugüne Kürdistan medreselerinde kendine yer edinmiş, bumedreselerin tamamında ders kitabı olarak kabul edilmiş ve okutulmuştur. Medrese ehlinin öğreniminde büyük bir rol oynamıştır. Bu eserin müellifi Mele Xelile Serti bilgin, alim ve üretken bir şahsiyettir. Birçok ilmi alanda eser yazmıştır. Onun Nehcu'l-Enam adlı eseri Kürt dilinin ulaştığı seviye açısından göz kamaştırıcı bir kaynaktır. Bu eser hem içeriği hem de dil yönünden oldukça zengin bir hazinedir. Bu nedenle biz de Mele Xelil ve Nehcu'l-Enam adlı eserinin metin incelenmesini kendimize tez konusu olarak seçtik. Bu çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. Birinci BölümdeMele Xelil'in kısa hayat hikayesi anlatılmakta, eserleri ve edebi kişiliği tanıtılmaktadır. İkinci Bölümde ise Nehcu'l-Enamve Mele Xelil'in Nehcu'l-Enam da kullandığı dilinağız özellikleri üzerinde durulmaktadır. Bu bölümde Nehcu'l-Enam'ı şekil açısından genişçe araştırdık ve Mele Xelil'in Nehcu'l-Enam'ındakullandığı dilin ağız özelliklerini ortaya çıkarıp inceledik. Üçüncü bölüm ise Nehcu'l-Enam'ın içerik açısından araştırılmasından, tahlilinden ve asıl metnin transkripsiyonundan meydana gelmektedir. Bu bölümde baştamuhteva olmak üzere Nehcu'l-Enam eseri üzerinde kapsamlı değerlendirmelerde bulunduk. Bölümün sonunda da Nehcu'l-Enam'ın transkripsiyonunu yaptık. BuçalışmamızdaHuseyin Şemrexi tarafından hazırlanan ve Nubihar yayınlarında çıkan Mele Xelil'in Nehcu'l-Enam adlı eserini kendimize kaynak olarak seçtik ve bu eserin transkripsiyonunu yaptık. Bu çalışmamızın yeni nesillere faydalı bir kaynak olmasını ümit ediyoruz.
Yabancı dil öğretiminde yaratıcı yazmanın başarıya ve yazılı anlatıma etkisi

Bu çalışma, dilin temel işlevlerinden hareketle, dilbilimin ortaya koyduğu kuramsal temellerin yabancı dil öğretimindeki etkin yansımalarını içeren, Diller İçin Avrupa Ortak Başvuru Metninin oluşturduğu Avrupa Dil Gelişim Dosyası Projesi A2 düzeyi yazılı anlatım becerisinin yaratıcı yazma yaklaşımı açısından geliştirilmesini amaçlamaktadır. Nitel ve nicel araştırma boyutuna sahip olan çalışma, İzmir Ekonomi Üniversitesinde öğrenim gören A2 düzeyi lisans öğrencilerinin katılımıyla gerçekleşmiştir. Çalışma, Avrupa Dil Gelişim Dosyasının kavramları tümel değerlendirme, öz değerlendirmeyi kapsayan yaratıcı yazma süreci oluşumlarının nicel olarak ön test ve son test istatistiksel değerlendirilmesini içermektedir. Öğrencilerin yazılı anlatım becerilerinin ölçülmesi amacıyla yine ön test ve son test olarak Avrupa Dil Gelişim Dosyası A2 düzeyi yazılı anlatım öz değerlendirme ölçeği uygulanmıştır. Nitel açıdan ise, A2 düzeyine uygun olarak geliştirilmiş yazılı anlatım çalışmaları, ALTE onaylı Perugia Üniversitesi CELI 1 A2 düzeyi yazma ölçeği kullanılarak ön test ve son test olarak değerlendirilmiştir. Çalışmanın nicel sonuçlarının, öğrencilerin yazma süreçlerini ve yeterlik algılarını etkin hale getirdiği görülmüştür. Nitel sonuçlar ise öğrencilerin A2 düzeyine uygun olarak oluşturdukları yazılı anlatım ürünlerinde dilsel gelişim gösterdiği ortaya çıkmıştır.
İzmir ilinde göç alan bölgelerdeki ilköğretim okullarında Türkçe öğretiminde karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri

araştırmada zmir iline göç ile gelen ailelerin ilköğretim ikinci kademede okuyan çocuklarının Türkçe öğretimlerinde öğretmenler tarafından belirtilen sorunlar araştırılmıştır. Araştırmanın verileri 2004- 2005 eğitim-öğretim yılında zmir ili 8 metropolilçeden seçilen ilköğretim ikinci kademe okulunda görev yapan Türkçe öğretmenlerine yarı yapılandırılmış görüşme formu ve likert tipi ölçek uygulanarak elde edilmiştir. Araştırmada kullanılan ölçme aracı önce 30 öğretmenle yapılan görüşmelerle elde edilen sorunların, uzman görüşlerine göre 78 maddelik ölçme aracı öncelikle 212 öğretmene uygulanmıştır. Yapılan faktör analizi sonunda 41 maddelik ölçme aracı 124 öğretmene uygulanmıştır. Araştırmada Türkçe öğretmenleri tarafından belirtilen sorunlar anlama, anlatma, dilbilgisi ve çevre şeklinde dört alt boyutta toplanmıştır. Öğretmenler tarafından belirtilen sorunların, öğretmenlerin cinsiyeti, mezun oldukları okulprogramı, kıdemleri, zmir metropolünde çalıştıkları ilçe; öğrenci ailelerinin sosyo-ekonomik düzeyleri ve okuldaki göç ile gelen öğrenci oranı değişkenleri arasındaki farklara bakılmıştır. Araştırma bulguları şu şekildedir:1. Göçle gelen öğrencilerin Türkçe öğretiminde karşılaşılan sorunlarda, öğretmenlerin cinsiyeti, kıdemi ve çalıştığı ilçeye göre anlamlı bir fark görülmemiştir.2. Öğretmenlerin çalıştıkları okuldaki göç ile gelen öğrenci oranı arasında belirgin farklılıklar görülmektedir. Özellikle okulda göç ile gelen öğrencilerin oranı arttıkça Türkçe öğretmenlerinin bu öğrencilerin Türkçe derslerinde karşılaştıkları sorunları görme oranları da arttığısaptanmıştır.3. Göç ile gelmiş çocukların ailelerinin gelir durumlarına göre Türkçe derslerinde karşılaştıkları sorunlar açısından anlama ve çevre alt boyutlarında anlamlı fark olduğu belirlenmiştir. Ailesi zmir'e göç ile gelen öğrencilerin sorunlarına ilişkin olarak öğretmenlerin vermiş oldukları çözüm önerileri altı madde halinde toplanmıştır. Öğrenci merkezli, aile merkezli, okul ve program merkezli, basın ve yayın merkezli, öğretmenlerin eğitilmesiyle ilgili ve global merkezli çözüm önerileriöğretmenlerin belirttikleri önerilerdir.
Kutadgu Bilig'in adbilim bakımından incelenmesi

Söz varlığındaki anlam derinliği, sözcük genişliği ve kavram yüksekliği açısından Kutadgu Bilig Türk dili ve edebiyatı tarihinin seçkin ve ender örneklerinden biridir. Adbilim bakımından Kutadgu Bilig'deki adları konu alan bu çalışmada eserdeki özel adlar ile tür adları adbilimin, dilbilimin ve dilbilgisinin kuram, kavram ve verileri ışığında incelemeye tabi tutulmuştur. Çalışma giriş ve sonuç dışında on dört bölümden oluşmaktadır. Bölümler kendi aralarında varlık derecelerine göre insandan Tanrı'ya ve somuttan soyuta doğru dizilmiştir. Giriş bölümünde dilbilgisi, dilbilim ve adbilim açısından adların tanım, kapsamı, nitelik ve çeşitleri üzerinde durulmuş; adbilimin tarihsel gelişimi ve Türk ad biliminin durumu gözlerönüne serilmeye çalışılmış, konuyu incelemek için kullanılan terim, model, kuram ve kavramlar tanıtılıp açıklanmıştır. Giriş bölümünün ardından sırayla insan, organ, akrabalık, meslek, topluluk, dil, yer, renk, bitki, ilaç, yiyecek ve içecek, hayvan, gök cismi, ve dini kavram adları incelenmiştir. Bu dizilişte varlığın merkezine insan konulmuş, onu ilk çevreleyen toplumsal yapılar olan akrabalık, meslek, toplum, devlet, coğrafya sistemlerine ilişkin adlar bu halkada ele alınmış, daha sonra doğaya geçilerek yerden göğe doğru bir genişleme ve yükselme ile bitki ve hayvan formlarına ilişkin adlar etrafında incelemeler yapılmış ve en sonunda gök cisimlerinden kutsal adlara doğru halka genişletilerek çalışma tamamlanmıştır. Sonuç bölümünde ise tek ele alınan adlara ilişkin niteliksel veriler ile kullanım sıklığına dayalı sayısal veriler değerlendirilmiştir. Türkçenin genel dil varlığı, 11. Yüzyıl Türkçesinin söz varlığı ve yazarın söz dağarcığı göz önünde bulundurulduğunda yazarın genel çağrışımlardan seçimler yaparak bütün yapılara saray istiaresini uyguladığı ve siyasetname türü etrafında farklı türlerden de yararlanarak temel tezlerini ortaya koyduğu belirlenmiştir.
Klasik Arap dilbiliminde ses-mana ilişkisi ve modern yaklaşımlar

Bu çalışmada Arapçada ses-mana ilişkisinin klasik ve modern dönemdeki durumu ele alınmıştır. Dil araştırmalarında fonetik; morfoloji ve sentaksa nispeten göz ardı edilen bir disiplin olmuştur. Arap dil tarihinde özellikle nahiv ve sarf disiplinleri İslam literatüründe Arapçanın anlamsal merkezleri olarak itibar görmüştür. Ancak dilin en temel yapı taşı sestir ve semantiğin en sağlıklı biçimde kavranması için fonetik yeterli seviyede anlaşılmalıdır. Arap dilinde semantiğin en küçük ve temel yapı taşları olan sesler bu sebeple araştırmaya konu olmuştur. Klasik ve modern dönem kaynaklardan istifade edilen bu çalışmada nitel alan araştırma yöntemi uygulanmıştır. Fonetiğe dair sayısal veriler, ilgili eserler üzerinde yapılan taramalar sonucu elde edilmiştir. Araştırmalar sonucunda klasik ve modern dönem dilcilerinin birbirini doğrulayan ve tamamlayan bir perspektife sahip oldukları gözlemlenmiştir. Aynı şekilde, modern dönem dilbilim araştırmalarında fonetiğe dair yapılan tartışmalardan bir kısmının erken dönem dil araştırmalarında sistematik şekilde incelendiği görülmüştür. Özellikle ilk siga çerçevesinde ortaya konan teorilere referans niteliğinde pek çok eser ve dilcinin var olduğu anlaşılmıştır. Arap dili özelinde ses-mana ilişkisinin varlığı ve mahiyeti hakkında da önemli sonuçlara ulaşılmıştır. Ses-mana hakkındaki iştikak teorileri lafızların ciddi bir türetme mantığına dayandığını göstermiştir. Mevcut tüm bu mekanizmalar dilde rastlantısal veya mantıksal bir zorunluluğun mevcudiyeti sorusunu akıllara getirmiştir. Bu bağlamda ulaşılan verilere göre Arap dilinde ses-mana ilişkisinin mantıksal bir tasarım içerisinde geliştiği görülmüştür. Sonuç itibariyle araştırma, ses-mana ilişkisinin morfoloji, leksikoloji ve leksikografi başta olmak üzere, Belagat, Hermenötik gibi disiplinler içerisinde itibara alınması gerektiğini açıkça ortaya koymuştur.
Ahmet Hamdi Tanpınar'ın hikayelerinde söz dizimi incelemesi

Bu çalışmada, Ahmet Hamdi Tanpınar'ın Dergah Yayınları'ndan çıkmış Hikayeler adlı kitaptaki hikayelerinin söz dizimi açısından incelemesi yapılmıştır. Giriş bölümünde araştırmanın amacı, önemi ve araştırmada kullanılan yöntem anlatılmaktadır. Çalışmamız; 'Özet, Ön Söz, Giriş, Ahmet Hamdi Tanpınar'ın Hayatı, Edebi Kişiliği ve Eserleri, Kelime Grupları, Cümle ve Cümlenin Ögeleri, Cümle Çeşitleri, Cümle Tahlilleri, Sonuç ve Değerlendirme, Kaynakça' kısımlarından oluşmaktadır. Hikayeler, 'Kelime Grupları, Cümle ve Cümlenin Ögeleri, Cümle Çeşitleri, Cümle Tahlilleri' olmak üzere dört bölümde incelenmiştir. Üç bölümde de dilcilerimizin görüşlerine yer verilerek ve Hikayeler'den her başlığa en uygun örnekler seçilerek konunun anlatımı sağlanmıştır. Cümle Tahlilleri bölümünde tüm bölümlerde anlatılanlara uygun olarak seçilmiş örnekler üzerinden incelemeler yapılmıştır. Çalışmanın sonunda ise bu örneklerden yola çıkılarak genel bir değerlendirme yapılmıştır. Çalışmamız hazırlanırken Hikayeler adlı kitabın Dergah Yayınlarının 9. baskısının bilgisayar ortamına aktarımı yapılarak kitapta geçen cümlelerin ve kelime gruplarının sayfa ve satır numarasına denk düşen sayısal karşılıkları verildi. Daha sonra çalışmada kullanacağımız tasnif yöntemi belirlenerek kelime grupları, cümle ögeleri ve cümle çeşitleri şeklinde genel bir sınıflandırma yapıldı ve çalışmamıza konu olan hikayelerde yer alan cümlelerden, başlıklara uygun örnekler seçildi. Bu alanda yapılan çalışmalardan ulaşılabildiğimiz dil bilgisi kaynakları taranarak araştırmacıların incelediğimiz konulara dair görüşlerine yer verildi.
Tarih-i Kaşgar(1b-20b)

Çalışmamızda 17. yüzyılda Çağatay Türkçesiyle kaleme alınan Tarih-i Kaşgaradlı eserin 1 b-20b arasında yer alan metin incelenmiştir. Metnin elde mevcut olanparçasından anlaşıldığı üzere, metnin orijinali 105 sayfadan oluşmaktadır. Araştırma ve inceleme konum olan 40 sayfa içinde sadece 1b sayfası 13 satırdan oluşurken diğersayfalar 15 satırdan oluşmaktadır. Çalışmamızda metnin adı, yazılış tarihi, nüshaları, yazarı, eser hakkında yapılan araştırmalar ile ilgili bilgiler bulunmaktadır. Söz konusu metin ile ilgili ilk incelemeyi Vasilij Viladimiroviç Bartholdyapmıştır. Rusça kaleme alınmış ayrıntılı bir önsözle birlikte O. F. Akimuşkintarafından neşredilmiştir. Uygur araştırmacılarından Hacı Nurhacı 1986 senesi bu eseriÇağatay Türkçesinden günümüz Çağdaş Uygur alfabesine çevirmiştir. Akimuşkin'in çalışmasında yer alan tıpkıbasımdan yararlanarak yapılan çalışmada Giriş kısmında Çağatay Türkçesi'nin gelişimi, eser hakkında bilgiler, metnin dil özellikleri, transkripsiyon, günümüz Türkçesine aktarımı ve alfabetik sıraya göre hazırlanan gramatikal dizin ile içerdiği söz varlığı ortaya konulur. Ayrıca tez hazırlanırken kullanılan yöntemler hakkında kısaca bilgi aktarılır. Ekler kısmında da metnin tıpkıbasımına yer verilerek tez çalışmamız tamamlanmaktadır.
Almancanın yabancı dil olarak öğretimi çerçevesinde dilbilgisi ile sözcük bilgisini çoktan seçmeli test tipi maddelerle ölçme

YÜKSEK LİSANS TEZ OZU ALMANCA'NIN YABANCI DİL OLARAK ÖĞRETİMİ ÇERÇEVESİNDE DİLBİLGİSİ İLE SÖZCÜK BİLGİSİNİ ÇOKTAN SEÇMELİ TEST TİPİ MADDELERLE ÖLÇME Ayfer ÇOLAK TURHAN Alman Dili Eğitimi Anabilim Dalı Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ekim 1998 Danışman: Yrd. Doç. Dr. Ali GÜLTEKİN Dil öğretiminde, söz konusu dili konuşma yazma, okuma ve işitme gibi, dili algılamaya ve kullanmaya yönelik davranış ve becerilerin oluşması amaçlanmaktadır. Edinilen davranışlar kullanıma aktarılmadığı sürece işlevini tam olarak yerine getirmemiş demektir. Dil öğretimi sürecinde edinilen davranışların oluşup oluşmadığını ölçmek üzere bir takım ölçme araçları uygulanmaktadır. Öğrenci başarısının güvenilir yöntemlerle ölçülmesi en başta eğitimin verimini artırma yönünden önemlidir. Eğitim, bireyin davranışlarında kendi yaşantısı yoluyla kasıtlı olarak istendik değişiklikler meydana getirme süreci olduğuna göre (S. Ertürk, 1972), okullar da bu değişmeleri bir plan uyarınca gerçekleştiren ve geliştiren kuruluşlar olarak nitelendirilebilir. Eğitimde kullanılan testler, öğrenciler ile ilgili kararların alınmasında kullanılacak verilerin değerlendirilmesini sağlamaktadır. Bu verilerin güvenirliği ölçüsünde, alınacak kararların doğruluğu da artmaktadır. Testlerin hazırlanması uzmanlarca, bazen de bireysel olarak yapılmaktadır. Bu araçlardan elde edilen ölçme sonuçlarını eğitim kararlarında daha güvenle kullanabilmek için, araçların bilimsel yollarla geçerlik, güvenirlik ve kullanışlık özellikleri doğrultusunda gerekli düzenlemelere gidilerek, öncelikle ölçme araçlarının istenen düzeyde geliştirilmesi gereklidir. Araştırmada elde edilen bulgulara göre, dil öğretiminde sözcük bilgisi ile dilbilgisi becerilerini çoktan seçmeli test tipi maddelerle ölçmenin güvenilir olduğu saptanmıştır. Kullanılan ölçme aracının güvenilir olarak bulunması yanında, test süresinin, öğrenilmekte olunan dilin ikinci veya üçüncü dil olarak öğrenilmesinin, öğrenim durumunun ve dili öğrenme nedenlerinin test sonucunu etkilediği görülmüştür. Dil öğretmenleri hazırladıkları testleri kullanmadan önce, bir ön test denemesi uygulayarak değerlendirme yapmalıdırlar. Böylece testin güvenirliliği artmış ve bir takım yanlış kararların alınması önlenmiş olacaktır.
Ahmet Hamdi Tanpınar'ın saatleri ayarlama enstitüsü'nde cümle tipleri

Yüksek lisans tezi olarak hazırlanan bu çalışma, Ahmet Hamdi Tanpınar'ın Saatleri Ayarlama Enstitüsü adlı eserinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Çalışma; Giriş, Ahmet Hamdi Tanpınar, Cümle, Cümle Çeşitleri ve Saatleri Ayarlama Enstitüsü'nde Cümle Tipleri, Saatleri Ayarlama Enstitüsü'nde Cümle Başı Edatlarıyla Oluşan Cümleler ve Saatleri Ayarlama Enstitüsü'ndeki Yapısına Göre Gruplanmış Cümleler bölümlerinden oluşmaktadır. Giriş bölümünde çalışma süresince yapılanlar, çalışmanın konu, kapsam, amaç ve yöntemi belirtilmiştir. Ardından Tanpınar tanıtılmış; edebi kişiliği ve romanları hakkında bilgi verilmiş, yazarın eserleri türlerine göre sıralanmış, eser hakkında kısa bir açıklamaya yer verilmiştir. Sonrasında inceleme kısmına geçilmiştir. Birinci bölümde cümle kavramına geniş olarak yer verilmiş; tanımı, unsurları, unsur dizilişleri, cümle tasniflerine değinilmiştir. İkinci bölümde Muharrem Ergin ve Leyla Karahan başta olmak üzere diğer dil bilimcilerimizin de görüşlerinden faydalanarak cümle tipleri açıklanmış, her birinin altında alt başlık olarak Tanpınar'ın Saatleri Ayarlama Enstitüsü'nden on beşer cümle örnek olarak verilmiştir. Ayrıca cümle başı edatlarla başlayan cümlelerden bahsedilmiş ve yine incelenen eserden örnekler paylaşılmıştır. Üçüncü ve son bölümünde ise inceleme metni olan Saatleri Ayarlama Enstitüsü'ndeki cümleler çeşidine göre işaretlenmiş, bağlaçlar ve cümle başı edatları büyük harflerle belirtilmiş bir şekilde numaralanmış olarak verilmiştir. Çalışmanın Sonuç bölümünde inceleme metnindeki cümle tipleri ile ilgili tespitler yapılıp sayısal verilerle desteklenmiştir. Kaynakça kısmında ise yararlanılan kaynaklara yer verilip ardından tez çalışmasının sonunda öz geçmişş paylaşılmıştır.
Fransız dili eğitimindeki anlam bulanıklığı sorunu

Her insan 'anlam bulanıklığı' sorunuyla karşılaşır. Toplumun her kesimi bu dilbilimsel varlıktan etkilenmiştir ve etkilenmektedir. Bu duruma konumuz olan Fransızca öğrenenler de dahildir. Çalışmamızın amacı 'anlam bulanıklığı' sorununu çeşitli durumlarda saptamak ve nedenlerini bulmaktır. Çalışmamızda çeşitli dilbilimsel kuramlar incelenmiştir. Bu dilbilimsel kuramlardan yola çıkarak 'anlam bulanıklığı' sorunu açıklanmaya çalışılmıştır. Bu kuramsal yaklaşımdan sonra, Fransız Kültür Merkezi'nde kullanmakta olduğumuz yöntem ve kitapçığı bütünce olarak kullandık. Fransızcayı yabancı dil olarak öğrenenlerin, Fransızca iletişim kurmak için karşılaştıkları sorunları 'bağlam' ve 'durum' göz önünde bulundurularak 'anlam bulanıklığı' sorununa sözcük ve sözdizimsel açıdan yaklaşmaya çalışılmıştır. Dil öğretiminde anlam bulanıklığı sorununun, N. Chomsky'nin 'üretici-dönüşümsel dilbilgisi' ile yaygınlık kazandığını ve özellikle soruna 'yüzey yapı', 'derin yapı' ayrımı çerçevesinde çözüm arandığı görülmüştür. Bir sözcük ya da bir dilsel yapı en az iki yorum gerektirdiği zaman anlam bulanıklığı sorunu ortaya çıktığı görülmüştür. Öncellikle sözcük düzeyindeki anlam bulanıklığını, sözdizimsel anlam bulanıklığından ayırmak gerektiği görülmüştür. Yaptığımız araştırmalar şunu gösteriyor : Fransızcayı yabancı dil olarak öğrenenler ilk derslerden itibaren farkında olmadan 'anlam bulanıklığı' sorunuyla karşı karşıya kalmaktalar. İleri düzeylerde ise bu durum daha da derinleşebilir. Bu dilbilimsel durum karşısında Fransızca öğretmeninin oldukça hassas olması ve 'anlam bulanıklığını' önlemek için doğru tespitlerde bulanarak müdahale etmesi gerektiği belirlenmiştir.
Halil b. ahmed el-Ferahİdİ

Bu çalışmada ünlü Arap dil alimi, lügatçi ve aruzun kurucusu Halil b. Ahmed el-Ferahidi'nin ilmi hayatı, eserleri ve edebi kişiliği incelenmiştir. Halil b. Ahmed ile ilgili gerek klasik Arap kaynaklarında, gerekse modern Arap kaynaklarında detaylı bilgilere ulaşmak mümkün olmuştur. Bu sayede, biz de Halil b. Ahmed'in ilmi hayatını, eserlerini ve edebi kişiliğini incelemek amacıyla bu çalışmayı yaptık. Çalışmamız giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde Halil b. Ahmed'in yaşadığı dönem siyasi ve edebi hayat, birinci bölümde Halil b. Ahmed'in ilmi hayatı ve eserleri, ikinci bölümde ise Halil b. Ahmed'in ilmi ve edebi kişiliği ele alınmıştır.
Azerbaycan Türkçesi ve Fasih Arapçanın karşılaştırmalı çatı kategorisi: Edilgenlik

Bu çalışmanın giriş bölümünde dilbilim ve dil bilgisi, art zamanlı ve eş zamanlı dilbilim ayrımı yapılmıştır. Karşılaştırmalı dilbilimin ve karşıtsal dilbilimin ne olduğu, iki türün arasındaki farklılıklar açıklanmıştır. Ona göre bu çalışmada uygulanacak karşılaştırma, karşıtsal eş zamanlı dilbilim esas alınarak yapılmıştır. Türkçe ve Arapçanın dünya dilleri arasındaki yeri, iki dilin genel özellikleri hakkında bilgi verilmiştir. Ayrıca Türkçe-Arapça karşıtsal sesbilim, biçimbilim ve söz dizimi tahlili yapılarak iki dilin arasındaki benzer ve farklı yönler belirlenmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde Azerbaycan Türkçesi ve Arapçanın karşılaştırmalı çatı kategorisine genel bir bakış yapılmıştır. Çatı kavramı, türleri, geçişlilik-geçişsizlik, aktiflik-pasiflik konularının bu kategoriyle olan ilişkisi ve çatı kurma yöntemleri üzerinde durulmuştur. Özellikle çatı kurma yöntemlerinden biçimsel yöntem esas alınmıştır. İki dildeki etkenlik, ettirgenlik, edilgenlik, dönüşlülük ve işteşlik karşılaştırılarak incelenmiştir. Sonraki bölümlerde Azerbaycan Türkçesi ve Arapçada edilgenlik ayrıntılı bir şekilde ele alınmıştır. Tezin ikinci bölümünde Azerbaycan Türkçesinde edilgenleşme süreci, edilgenliğin morfolojik, sentaktik ve morfo-sentkatik boyutları, edilgenliğin türleri belirlenmiştir. Azerbaycan Türkçesinde edilgen ve dönüşlü çatılarının karşılaştırılması yapılmış ve aralarındaki fark ortaya konulmuştur. Son olarak çatı eklerinin üst üste gelmesinde edilgenliğin yeri üzerinde durulmuştur. Tezin üçüncü bölümünde Arapçada edilgenleşme süreci incelenerek biçimsel ve söz dizimi açısından edilgen fiiller ele alınmıştır. Arapçadaki ism-i mef ul ve ism-i mensub un edilgen yapılar içindeki rolü gösterilmiştir. Ayrıca semantik açıdan lafzi ve manevi gayeler doğrultusunda yapılan edilgen fiiller örneklerle incelenmiştir. Arapçada sadece edilgen olarak kullanılan fiiller ve basın dilinde kullanılan edilgen yapı üzerinde durulmuştur. Son olarak Arapçada edilgenlik ve dönüşlüklük arasındaki fark karşılaştırma yoluyla anlatılmaya çalışılmıştır. Tezin sonuç kısmının da ise genel bir değerlendirme yapılmıştır.
Dİvanu Lugati't-Türk'te yer alan yabancılara Türkçe öğretimi unsurları

Bu araştırmanın temel amacı, Divanu Lugati't-Türk'te yer alan yabancı dil öğretimunsurlarını incelemek ve bu unsurları günümüz eğitim sisteminde uygulamaya yönelik değerlendirmelerde bulunmaktır. Çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırma modeli olarak belge taraması seçilmiş ve veri analizi tekniklerinden de içerik analizi kullanılmıştır. Araştırma içerisinde ikincil veri kaynaklarına da başvurulmuştur. Çalışma sonunda elde edilen bulgular; Divanu Lugati't-Türk'te yer alan dil öğretimunsurlarının günümüzde yeterince bilinmediğini ortaya koymaktadır ve mevcut dil öğretimtekniklerindeki hataların bir an önce giderilmesi gerektiği yönündedir.
Muhammed bin mustafa tarafından istinsah edilen Tabirname (IA-37A): İnceleme-metin-dizin-tıpkıbasım

Bu çalışma, Muhammed b. Mustafa tarafından istinsah edilen 219 varaklık tabirnamenin muhteviyat kısmı ile birlikte toplam kırk altı varağını içermekte ve beş ana bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında rüya, tabirname, tabirname üzerine yapılan çalışmalar ve üzerinde çalıştığımız metnin müstensihi, tavsifi, içeriği, kelime hazinesi, sahası ve dili, üzerinde yapılan çalışmalardan bahsedildi. İnceleme kısmında metnin imla, ses ve şekil bilgisi özellikleri üzerinde durulup yeri geldiğinde önceki dönemlerle mukayese edildi. Metin kısmında tabirnamenin Ia-VIIIb ve 1 b-37a varaklarının transkripsiyonu yapıldı. Ayet, hadis ve beyitler Arap harfli olarak yazılıp ayetlerin çevirileri dipnotta gösterildi. Dizinde, metinde geçen tüm kelimeler alfabetik olarak sıralanıp kelimelerin metindeki anlamları, hangi dilden alındığı, metinde kaç kere geçtiği yazıldı. Kaynakçanın ardından son kısımda metnin Ia-VIIIb ve 1 b-37a varaklarının tıpkıbasımı sunuldu.
Kosova Türk ağızları inceleme - metin sözlük

Bugüne kadar Kosova Türk ağızları ile ilgili yapılan çalışmalarda ağız özellikleri kısaca ele alınıp tanıtılmaya çalışılmıştır. Biz bu çalışmamızda güncel Kosova Türk Ağızlarını 29 kişiden ses kayıt cihazı ile yapmış olduğumuz çalışmalarla derledik. 29 kaynak metin kullanılmıştır. Derlediğimiz bu metinleri ağız özelliklerini yansıtacak şekilde ağız çevriyazısına aktardık. Aktardığımız metinleri tarayarak Kosova Türk Ağızlarının ses bilgisi, şekil bilgisi ve cümle bilgisi örnekleri ile incelemeye çalıştık. Sonuç olarak, Türkiye Türkçesi'nin ve ondan önceki dönem olan Osmanlı Türkçesi'nin devamı niteliğinde olan Kosova Türk Ağızları, aynı zamanda dil etkileşimi açısından da incelenmeye değer görülmektedir.