Teknoloji ve tasarım dersi için bir model oluşturulması

Teknoloji ve Tasarım Dersi, T. C. Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulunun 21.03. 2006 tarih 24 sayılı kararı ile 2006- 2007 eğitim yılından itibaren İlköğretim ve Orta Öğretim düzeyinde, öğretim programları tasarımı projesi kapsamında 6. 7. ve 8. sınıflarda uygulanmaya başlanmıştır. Tezin amacı batı dünyasında yer alan benzer içerikli dersleri ele alıp, bu ders programının mevcut yapısı ve dört yıllık geçmişşi ile değerlendirerek, geliştirilmesine katkı sağlayacak bir model oluşturmaktır. Ülkemizde ve dünyada böyle bir derse neden ihtiyaç duyulduğunu anlamak, çıkış noktalarının aynı mı yoksa farklı mı olduğunu belirleyebilmek açısından önemli idi. Çıkış noktaları aynı olan programlar birbirlerine örnek teşkil edebilirler. Bu amaçla teknoloji, tasarım, endüstri çağı, bilgi çağı gibi kavramlar, özellikle endüstrileşme ile birlikte ortaya çıkan toplumsal dönüşüm sürecinden itibaren ele alındı. Burada amaç hem konuyu oluşturan temel kavramları anlayabilmek hem de bu kavramlar ile oluşturulan bir dersi hazırlayan süreci tarif edebilmekti. Bazı endüstrileşmiş batı ülkeleri üzerinden genel bir değerlendirme yapılarak, bu tür derslerin ortak çıkış noktalarına sahip olduğu konusunda bulgulara ulaşıldı. Tüm gelişmiş ülkelerde endüstri devrimi ile başlayan toplumsal dönüşümün ortaya çıkardığı yeni yapıya uyum sağlayacak bireyler yetiştirilmesi amacıyla düzenlenmiş olan eğitim sistemleri, bilgi çağının gelmesi ile birlikte bu yeni toplumsal paradigmaya yönelik olarak yenilenmeye başlanmıştır. Ortaya çıkan tanıma göre, bu yeni çağın bireyleri, ihtiyaçlarını tanımlayabilmek, bu ihtiyaçları karşılayabilecek çözümler için gerekli bilgiye ulaşabilecek, bu bilgileri tarayarak kendi çözüm önerilerini geliştirmek yolunda kullanabilecek özelliklere sahip olmak durumdadırlar. Bu bireylerin özgür varlıklarını koruyabilmeleri için, aynı zamanda hızla değişip gelişen teknolojik ürünleri de kullanabilme becerisine sahip olmaları gerekmektedir. Bu özelliklerin de öğrencilere, tasarım süreci deneyimi yaşamaları ile aktarılabileceğine karar verilerek ortaöğretim seviyesinde müfredatlar bu çerçevede düzenlenmeye başlanmış. Dünyanın en büyük ekonomisine ve endüstrisine, buna bağlı olarak da etki gücüne sahip olan ABD'de bu derse paralel program olan Teknolojik Okuryazarlık konusuna, bu değerlendirme kapsamında değinildi. ABD 2000 yılından itibaren teknoloji derslerini bu vizyonla, yeni çağın bireylerinin yetiştirilmesine yönelik olarak yenilemeye başlamıştır. Çalışmanın en önemli ayağını yaklaşık yirmi yıldır, ulusal müfredatında Tasarım ve Teknoloji adlı bir derse yer veren ve bu haliyle de konuyu en önce benimseyen benimseyen ülke olan İngiltere'deki yapının incelenmesi oluşturdu. İngiltere zengin kaynakları ve uzun süreçli deneyimi ile programa yönelik bakış açısının geliştirilmesine önemli katkı sağladı. Tarihçe ve örneklerin kazandırmış olduğu bakış açısı ile Türkiye'de bu programa yer verilmesindeki amaçlar ve uygulamada bulunan kaynaklar ele alındı. Türkiye'deki deneyimlere ışık tutması açısından uygulama örneklerine de değinilerek, mevcut kaynakların uygulamadaki algıları ve yansımaları gözlenmiş oldu. Tüm bu inceleme ve değerlendirmelerin sonucunda, Teknoloji ve Tasarım Dersi programının amacını tanımlayan ve işleyişine yönelik öneri getiren bir model oluşturuldu.