Batı uygarlığının kültürel temeli olarak Yunanlılık: Atina polis değerleri ve festivaller

SAÜ, Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tez ÖzetiSososy limle nstitüsü Yüktitüs Lis Tez zetiTezin Başlığı:Batı Uygarlığının Kültürel Temeli Olarak Yunanlılık: Atina Polis Değerleri VeFestivallerTezin Yazarı: Zeki Çoban Danışman: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Kemal ŞanKabul Tarihi: 15 Mayıs 2006 Sayfa Sayısı: IV + 152 Anabilimdalı: Sosyoloji Bilimdalı: SosyolojiKültür ve uygarlık kavramları sosyal bilimlerde disiplinler arası bir öneme sahiptir. Kültür kavramı sosyolojik bir öneme sahip olup, sosyoloji çevresinde daha çok Alman geleneğinekarşılık düşer. Uygarlık kavramı ise kültür kavramına göre daha kapsayıcı anlama sahip olupFransız karaktere sahip bir kavramdır. Bu iki kavramın tarihsel gelişimleri Batının tarihsel gelişimine paralellikler arz eder. Bu nedenle Batı kültürü ve uygarlığının kökleri ta tarihinderinliklerin de Yunanda yatmaktadır. Çalışmanın ana problemi, yaşadığımız yüzyılı hangi değerlerin belirlediği üzerinde olacaktır. Batı uygarlığının kültürel temeli olarak Yunan-Yunanlılık durmaktadır. Bu bağlamda Yunan-yunanlılık değerlerinin oluştuğu polis, politika, mit, din, tanrı-tanrılar kavramları üzerinde durmaya çalıştık. Bu çalışmanın hedefi yunanlılığı meydana getiren unsurların neler olduğunu ortaya koymak şeklinde ve bunun Batı uygarlığının kültürel kurumları üzerinde etkisini göz önüne sermek şeklinde olacaktır. Bu probleme vereceğimiz cevaplar Yunanlılığın gelişimini de temel rol oynayan mythy-dinkavramı üzerinde durmak şeklinde olacaktır. Mit ve din toplumsallaşmasının ifadesi olanfestivallerde kendini göstermektedir. Bu nedenle Mit-din vasıtası ile Yunanda toplumsal değerler ortaya çıkmaya başlamıştır. Tabii ki bu değerler daha sonra Batıyı temsil eden temel değerler olarak anılmaya başlamaktadır. Böylece çağdaş kavramların bir özeti olan Aydınlanma, Rönesans, kapitalizm, demokrasi, kardeşlik, eşitlik, özgürlük gibi kavramların bir yüzü deYunan'a dönüktür. Batı değerleri, ancakYunan'ın mythy din ve festivalleri dolayımı ile anlaşılabilir. Festivallerin, Yunan toplumunun kültürünü nasıl inşa etmede önemi büyüktür. Mit ve din, polise hayat verir. Sanıldığının aksine Yunanlılar dinsiz değil bilakis dindardır. Bu dindarlıkları yaşamlarının her alanına sirayet etmiştir. Polis bu nedenle politik olmaktan çok dinsel bir örgüttür. Fakat tüm bunlara rağmen pagan bir toplumdur. Yunan ve Batı değerleri tarihçiler, filozoflar, edebiyatçılar tarafından belirlenmiştir. Batının kültürel kurumları da bu kavramlar da ayrı düşünülemez. Çalışmanın neticesinde şunlar ortaya çıkmaktadır. Yaşadığımız yüzyılda insanlığın karşı karşıya kaldığı ilerleme, gelişme olan ve yaşadığımız çağı tanımlayan modernitenin, bilimin ve teknolojinin köklerinin nerelere dayandığını Yunandaki günlük yaşama inerek anlayıp; bu kavramların, insanlığın başına şu günlerde açmış olduğu, küreselleşme krizlerini, küresel terörü, küresel ısınmayı, çevresel ve insan katliamının tarihsel boyutunu ortaya koymaktır. Bizler için Batının sahip olduğu değerlerin Batının kendi tarihi köklerine ait olduğunu yani Yunanda olduğunu bu çalışmada ortaya koymaya çalışmak; varlığın, şu an yaşamış olduğu değer yitiminidaha iyi kavramamıza ve kendimize daha başka yörüngeler icat etmeye imkan vermelidir.