Emerging security structure of Europe after cold war

Bu çalışmada, genel olarak Batı Avrupa ülkelerinin soğuk savaş sonrası yeniden yapılanma sürecine giren güvenlik meselesi ele alınmaktadır. Konunun daha iyi anlaşılması ve meseleye ışık tutması için, güvenlik yapılanmalarının ele alındığı dönemin genel özellikleri ve değişen dünya konjüktürü, ilk bölümde işlenmekte ve iki kutupluluğun sona ermesiyle meydana gelen boşluğun Avrupamn güvenlik yapışma etkisi ele alınmaktadır. Konunun teorik çerçevesinin diğer bir yam ise güvenlik kavramının analizidir. Tarihsel olarak hep askeri çerçeve içinde ele alman kavramın günümüzde nasıl değiştiği ve yeni boyutlar kazandığı işlenmiş ve bu değişimin Avrupa güvenlik yapışma etkisi vurgulanmıştır. Bu bağlamda üzerinde durulan diğer bir konu ise değişim kavramının kendisidir. 21. yy'la yaklaştığımız şu günlerde hayatın her safhasında meydana gelen değişiklikler ve bunların yansıması önemli bir konu olarak karşımıza çıkmaktadır. Esasen tezde anlatılmak istenen ve teze konu teşkil eden temel mesele, bütün bu değişikliklerin meydana getirdiği yeni oluşum ve yapılanmaların Avrupa güvenliği bağlamında haritasının çıkarılması ve yeni mimarinin üzerindeki etkilerinin incelenmesidir. Soğuk savaş sonrası yeniden şekillenen Avrupa güvenliğinin genel özelliklerinin anlaşılması, iki kutuplu düzenin ortaya çıkardığı tarihsel ortamın anlaşılmasıyla yakından ilişkilidir. Bu sepepten dolayı, Avrupa güvenliğine etki eden temel faktörlerin incelenmesinden önce, olayın tarihsel gelişimi ele alınmıştır. Rusyanın çöküşüyle başlayan tarihsel değişimin bir yansıması olan Avrupa güvenlik yapısının yeniden yapılanmasına etki eden faktörler dört ana başlık altında toplanmıştır. Bunlar; ABD ve bu merkezli politikalar ve yönelimler, Rusyanın durumu, NATO'nun genişlemesi ve Avrupa birliği üyelerinin birbirleriyle olan ilişkileri ve politik öncelikleridir. ABD'nin Avrupa güvenliğine olan yaklaşımım NATO bağlamında ele aldığımız zaman, Avrupa güvenliği ve yeniden yapılanmanın genel niteliklerinin belirlenmesinde ne derece önemli ve vazgeçilmez bir etmen olduğu karşımıza çıkmaktadır. Bununla birlikte diğer faktörler de ayrı ayrı önem arz etmektedir. ÖzellikleJV Avrupa devletlerinin güvenlik mimarisini şekillendirmedeki rolleri ve belli başlı devletlerin politik öncelikleri dikkate alınması gereken unsurlardandır. Ele alınması gereken bir diğer mesele ise, soğuk savaş sonrasında ortaya çıkan ve çevre ülkeleri tehdit eden bir dizi karışıklık ve iç savaşlardır. Kontrol edilemediği zaman yayılma riski taşıyan bu tehditlerin kontrolü Avrupa devletlerinin ortak çaba ve ortak politikalar belirlemesiyle mümkün olabilecektir. Bunun sağlanması ve farklı devletlerin farklı yönelimlerinin eşgüdümlü hale getirilmesi ise, ortak savunma ve güvenlik meselelerinin kurumsallaştuılmasıyla ilgilidir. Günümüz Avrupasında ortak güvenlik meselelerinin görüşülüp kararlar alınacağı kurumsal altyapı mevcut olmakla birlikte, tam olarak işlevselliğini kazanamamıştır. Ancak, son gelişmelerin de etkisiyle, NATO diğer Avrupa örgütlerine göre güvenlik meselelerinde önemli bir söz hakkı elde etmiştir. Son olarak, Avrupa güvenliği bahsinde ele alman mesele ise Avrupa devletlerinin yeni güvenlik mimarisinin sağlam temellere dayandırılması bağlamındaki politika ve hedefleridir. Temelde üç ana başlıkta toplayabileceğimiz bu kategorideki öncelikli olan mesele Avrupa birliğinin derinleştirilmesi ve genişletilmesidir. Rusya kaynaklı tehditlerin ve Avrupayı çevreleyen ya da dolaylı olarak Avrupa güvenliğiyle alakalı olan ülkelerden kaynaklanabilecek ve Avrupa ülkeleri için tehdit oluşturan unsurların yalıtılması da Avrupa ülkeleri için bir öncelik teşkil etmektedir. Sonuç olarak, 1990'lu yıllarda başlayan ve yaklaşık olarak on yılım tamamlayan Avrupa Güvenlik yapılanması, ilk yıllara göre hayli mesafe kat etmiş olmasına rağmen, bazı iç ve dış kaynaklı sebeplerden dolayı tam olarak sağlamlaştınlamamıştır. Önümüzdeki yüzyılda, eğer önemli bir değişiklik olmazsa, halihazırdaki durumun belli bir müddet daha devam edeceği söylenebilir.