turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
CHP's discourse on the Kurdish Question: Continuties or ruptures

Türkiyeli Kürtlerin huzursuzluklarının ilk ortaya çıkış nedeni, Osmanlı merkezileşmesine karşı olmakla beraber, Türkiye Cumhuriyeti'nin bir seküler ulus-devlet olarak ortaya çıkışından sonra doruk noktasına ulaşmış ve birçok isyana sebep olmuştur. Bu isyanlarda dini ve milli karakterlerin varlığından, hatta iç içeliğinden söz edilebilir. Bu dönemde yaşanan isyanlar Kemalist rejimin empoze ettiği değerlere gösterilen bir reaksiyon olarak okunabilir. Aynı zamanda bu dönem CHP ve Kürtlerin erken tanışma dönemi olarak da anılabilir. Aynı dönemde -1980 ikinci yarısı- CHP geleneğinin temsilcisi olan SHP, kendisini Avrupalı anlamda bir sosyal demokrat parti yapmak için mesai harcıyordu. Diğer bir taraftan, yeni dünya düzeni vasıtasıyla tüm dünyaya yayılmaya başlayan demokrasi ve insan hakları gibi değerlerin Türkiye açısından Kürt hareketini toplumsallaştırması ve siyasallaştırması gibi bir sonucu ortaya çıkmıştı. Bu gelişmeler Kürt hareketi ve Türkiye sosyal demokrat hareketi arasında çok kısa süren bir işbirliği ile sonuçlandı. Bu dönemle ilgilibilgi çekici bir diğer gelişme, SHP'nin Kürt sorununu sosyal demokrat bir vizyon ile ele aldığı 198 raporunu yayımlamasıdır. Bu rapor sonrasında CHP tarafından yazılan sayısız raporun ilk adımıdır. CHP'nin raporlarında geri kalmışlık, demokrasi ve kültürel hakların eksikliği üzerine yapılan vurgular gibi ortak noktalar bulmak mümkündür. Bu süreç CHP ve Kürtlerin ikinci buluşma dönemi olarak adlandırılabilir. Bu tez CHP ve Kürtler arasındaki ilişkiyi irdeleyecektir. Tezin ikinci kısmında, Türkiye'nin Kürt sorunu tarihsel olarak incelenecektir. Üçüncü bölümün ise ana odak noktası SHP ve CHP'nin Kürt sorunu hakkında yazdıkları raporlar olacaktır. Buradaki amaç CHP'nin Kürt sorunu söylemindeki süreklilik ve kopuşları göstermektir. Tezin dördüncü bölümünde CHP'nin siyasi elitlerinin Kürt sorunu ile ilgili görüşleri kendileri ile yapılan yarı yapılandırılmış derinlemesine mülakatlardan toplanan veriler ışığında paylaşılacak ve CHP söylemindeki süreklilik ve kopuşlar irdelenmeye devam edilecektir.
Türkiye'de küreselleşme süreciyle değişen ve dönüşen kentler

Kentler, oldukça fazla ve çeşitli insana, kültüre, meslek grubuna yaşam alanı sunan; içinde farklı insan gruplarını barındıran mekanlardır. Dünyanın en çok konuştuğu kavramlardan biri olan küreselleşme ise, dünyanın şekli ile bağlantılı olarak tek bir dünyaya atıfta bulunan ve aynılaştırmayı barındıran kavramdır. Kentler, hemen hemen her toplumsal değişmeyi sağlayan süreçlere bağlı olarak değiştikleri için küreselleşmeye bağlı olarak da değişme göstermişlerdir. Küreselleşme kendini mekanda gösterirken; kentleri kendine alan belirlemiştir. Küreselleşme sürecinde kentlerin değişimi bu araştırmanın temel konusunu oluşturmaktadır. Çalışmada, Türkiye'deki kentlerin ve kentlerde yaşayan insanların küreselleşme süreci ile yaşadıkları değişim incelenmiştir.
Nationalism and religion in the textbooks of The Early Republican Period in Turkey

Bu çalışma, Türkiye'de erken Cumhuriyet döneminde okutulan ders kitaplarında milliyetçilik ve din arasındaki ilişkileri ayrıntılı biçimde incelemeye yönelmektedir. Dolayısıyla, bu girişim, bu dönemin tüm ders kitaplarına otoriter nitelikli seküler bir milliyetçiliğin hakim olduğuna dair literatürdeki yaygın varsayımın yeniden bir değerlendirmesi olarak görülebilir. Bu kapsamda, çalışmada, 1924- 1950 yılları arasında örgün öğretimin farklı kademelerinde verilen tarih, yurt bilgisi, sosyoloji ve din bilgisi derslerinde okutulmuş ders kitapları, milliyetçilik ve din arasındaki söylemsel ilişkilere odaklanılarak, içerik/söylem analizi tekniğiyle analiz edilmektedir. Buna göre, yirmi altı yıllık bu dönemin ders kitaplarında milliyetçilik ve din arasındaki söylemsel ilişkileri, dönemsel süreklilik ve farklılıklar çerçevesinde, birbirini takip eden üç alt-döneme ayırarak değerlendirebilmek mümkün görünmektedir. Bunlardan 1924- 1931 yıllarını kapsayan birinci dönemde, ders kitaplarında, Müslümanlıkla harmanlanmış bir Türk milliyetçiliği anlayışı baskın söylemi oluşturmaktadır. Bunun yanında, literatürdeki yaygın kanının aksine, laikliğin katı bir yorumuna dayanan milliyetçilik anlayışı ders kitaplarında sadece 1931- 1939 yıllarını kapsayan ikinci dönemde hakim olmuştur. Böylece, bu dönemin kitaplarında İslam, Türk kimliğinin tanımlanmasındaki asliliğini kaybeder. Son olarak, 1939- 1950 yılları arasındaki üçüncü dönemde okutulan ders kitaplarında ise, milliyetçi söylemde Türklüğün yanı sıra İslam'ın tekrar önem kazandığı görülmektedir.
The making of conservative habitus: the case of an upper-middle class neighborhood in Ankara

Bu çalışma, Türkiye'de orta sınıfların muhafazakar fraksiyonlarının, AKP'nin kurulmasıyla somutlaşan İslamcı muhafazakarlıktaki değişime paralel deneyimlediği dönüşümü konu alıyor. Çukurambar'da gerçekleştirilmiş etnografik bir araştırmayı temel alan çalışma, muhafazakarlığın siyasi dönüşümünün muhafazakar failler üzerindeki etkilerini inceliyor. Çalışma ilk olarak muhafazakarlığa dair üç yaygın kanaatten kopuyor. Pierre Bourdieu'nün ilişkisel sosyolisinden yararlanan çalışma bedensel muhafazakarlığın ampirik tanımını geliştiriyor. Bunu takiben, Türkiye'de bedensel muhafazakarlığın teşkiline etki eden siyasi mücadeleler tarihi inceleniyor ve sembolik kutuplaşma kavramı tanıtılıyor. Habitus kavramı çalışmanın hem konusunu hem de yöntemsel aracını teşkil ediyor. Wacquant'ın saha deneyimini takiben gözlemci katılımcılık veri üretme yöntemi olarak kullanılıyor. Çalışma ilk analiz bölümünde Çukurambar'ın sosyo-mekansal dönüşümünü inceliyor. Bunu takiben, zarif ve dinen makbul tercihin oluşumu tartışılarak muhafazakar orta sınıf beğenisinin geçirdiği dönüşüm tartışılıyor. Çalışma son olarak, muhafazakar orta sınıfların mevcut nesnel koşullarda içsel dünyalarını ve toplumsal dünyayı nasıl inşa ettiklerini inceliyor.
Sosyoloji bölüm ve ana bilim dallarında yapılmış tez çalışmalarının tematik açıdan değerlendirilmesi

Bu çalışmada, Türkiye'deki Üniversitelerin Sosyoloji Bölümleri'nde yapılanlisans, yüksek lisans ve doktora tezleri, sosyolojinin ülkemizde akademik bir disiplin olarak üniversitelerdeki görünümünü çeşitli açılardan saptamak amacıyla incelenmektedir. Çalışmanın bu amaca ulaşmak için izlediği iki yol bulunmaktadır. İlk olarak, üniversitelerin Sosyoloji Bölümlerinde yapılmış olan tezler, ampirik bir araştırma neticesinde derlenmiş, ikinci olarak ise, bu ampirik veriler, ülkemizdekisosyoloji çalışmaları ve sosyoloji disiplini hakkında teorik bir perspektifingeliştirilebilmesi için inceleme nesnesi olarak ele alınmıştır. Bu şekliyle çalışma, Türkiye'de akademik bir disiplin olarak sosyolojiye ilişkin, ampirik dayanaklı bir meta-sosyolojisi denemesi olma hedefindedir. Bu anlamda, üniversitelerimizin sosyoloji bölümlerinde hazırlanmış olan sosyoloji tezlerinin bibliyografik dökümünün yapılması, bu çalışmada sunulduğu ve ele alındığı şekliyle, ülkemizde ilk defa gerçekleştirilmekte olan bir etkinliktir. Bu etkinliğin bir taraftan, akademik bir disiplin olarak sosyolojidene türden konuların ve problemlerin ele alındığı sorusuna yanıt vermesi beklenmekte, diğer taraftan ise sosyoloji topluluğu arasındaki bilgi akışını ve iletişimini daha belirgin ve güçlü kılması amaçlanmaktadır.
İnternet ve internet kafelerin ilk ve orta öğretim öğrencilerine etkileri

Bilgi çagı olarak tanımlanan günümüzde internet, devrim olarak nitelendirilmektedir. Toplumsal hayatın tüm alanlarında etkilerini görmek mümkündür. nternet uygulamalarının yer almadıgı bir sektör düsünmek hemen hemen imkansızdır. nternetsayesinde sınırlar ortadan kalkmakta ve bilginin özgürce paylasıldıgı yeni bir döneme dogrugidilmektedir. nternet toplum hayatının her alanına girmesi ile birlikte, bazı degisimyansımalarını beraberinde getirmistir. nternet kafeler de bunlardan biridir. Bu tezde stanbul'da yasayan ve internet kafeleri kullanan ilk ve orta ögretim ögrencilerinin, interneti ve internet kafeleri nasıl algıladıkları, ne amaçla kullandıkları ve bu mekanların onlar üzerindeki etkileri ortaya konmaya çalısılmıstır. Ögrencilerin, bilgi ve teknoloji okuryazarlıgını artırması ve bilgi çagına adaptasyonda gerekli donanıma sahip olmasını sağlam ada internet kafeler de önem tasıyan yerler olmaktadır. nternetkafelerin bu potansiyelini ortaya koymak bu tezin amaçlarındandır. Öncelikle çalısmada literatür taraması yapılmıs daha sonra, internet kafelerde dogal gözlemgerçeklestirilmis, son olarak da internet kafe kullanıcısı olan ögrencilerle yüz yüze anketuygunlanmıstır.
Gediz'in inanç coğrafyası

Sanayileşme ve kentleşme sürecinde yaşanan sekülerleşmeye karşın toplumuzda din, hala önemini koruyan kurumlardan birisidir. Anadolu'nun Türkleşmesi ve İslamlaşmasında Önemli rol oynamış olan dini gruplar, Türk tarihi boyunca milli ve manevi değerlerin korunması ve gelecek nesillere aktarılmasında önemli bir fonksiyon üstlenmişlerdir. Bu anlamda arkadaşlık, komşuluk ve aile bağlarının güçlenmesinde, karşılaşılan problemlere çözüm bulmada, dinin ve inançların yeri tartışılmaz. Gediz'de geleneksel bir din anlayışı mevcuttur. Halkın tamamına yakım İslam'ı ehl-i sünnet çizgisinde algılamaktadır. Gediz'in sosyo-kültürel, sosyo-ekonomik hatta sosyo-politik yapısı üzerinde dini inançların etkisi görülmektedir.
Deleuze and Guattari's encounter with Beckett within the context of desiring machines

Bu tezde, iki ciltlik Kapitalizm ve Şizofreni kitaplarında Samuel Beckett'e yapılan referanslar temel alınarak, Gilles Deleuze ve Felix Guattari'nin arzulayan makineler kavramsallaştırmasına dayanan sosyal teorileri incelenmiştir. Beckett'in yapıtlarının merkeze konulması, arzuyu eksiklik üzerinden okuyan geleneksel arzu kuramının karşıtı bir perspektifle, Deleuze ve Guattari'nin arzulayan makineler kavramsallaştırmasının açtığı yeni yolların kavranmasında önemli bir rol oynamıştır. Öte yandan, bu tezde Beckett'in yapıtlarına yeni bir yorum getirilmesi amaçlanmıştır. Arzulayan makineler kavramsallaştırmasının toplumsal ve siyasal sonuçları ile bu çerçevede ortaya konan öznelliğin çıkarımları Beckett'in seçilen çalışmaları ile yorumlanmıştır. Böylelikle, 'Beckett Çalışmaları'na bakıldığında ana akımın dışında kalmış olan, yeni ve radikal bir okuma yapılmıştır.
Y Kuşağı ve Türkiye'de Y Kuşağı'na ilişkin çalışmalar

Kuşak teorisinde, yaşadıkları yıllarda gerçekleşen olaylar referans alınarak her kuşağa belirli özellikler atfedilmektedir. Sessiz Kuşak savaş ve ekonomik krizin olduğu zorlu hayat şartlarında büyümüş, otoriteye saygılı ve bağlılık derecesi yüksek bireyledir. Bebek Patlaması Kuşağı hayat şartlarının nispeten iyi olduğu dönemde yaşamış, gelenekselliği sürdürmekle beraber daha esnek bir kuşak olmuştur. X Kuşağı, özellikle gençlik hareketleri ve kadın özgürleşmesinin gündemde olduğu dönemde yetişmiştir. Y Kuşağı ise yaşadığı dönemde gerçekleşen toplumsal gelişmeler sebebiyle kendinden önceki kuşaklardan belirgin biçimde farklılaşmıştır. Y Kuşağı 1980 sonrası dönemde küreselleşme ve tüketim toplumu etkisinde, kitle iletişim araçlarındaki gelişmeler ile internet kullanımının yaygınlaştığı dönemde yetişmiştir. Bu etkenlerle Batılı yaşam tarzı yaygınlaşmış, tüketim toplumunun etkileri yaşantının her alanına yayılmış, internet kullanımı günlük yaşamın niteliğini değiştirmiş, anayasal düzlemde kadın haklarında büyük kazanımlar gerçekleşmiştir. Literatürde incelenen Y Kuşağı çalışmaları; daha çok Y Kuşağı'nın çalışma yaşamındaki tutumları, tüketim ve satın alma davranışları, internet ve sosyal medya kullanımı konuları üzerinedir. Çalışmaların sonuçlarına göre bu kuşağın çalışma tarzı, iş yaşamından beklentileri kendinden önceki kuşaklardan farklılaşmış, tüketim ve satın alma davranışlarında imaj yaratma ve sosyal medya kullanımının etkisi büyük olmuştur. Sosyal medyayı kendinden önceki kuşaklardan daha yoğun kullanan Y Kuşağı'nın sosyal medyayı kullanım amaçları eğlence, kendini istediği şekilde lanse etme ve yaşamı kolaylaştırma olarak bulunmuştur.
Avrupa Birliği kültür politikaları

Bu çalısma kültürün, Avrupa'nın insa sürecindeki rolünü, Avrupa Birliği kültür politikaları çerçevesinde incelemeyi amaçlamaktadır. Bu çalısmada, Avrupa bütünlesmesi stratejilerinde kendisine önemli ve ayrıcalıklı bir rol atfedilen kültür;hegemonik, ideolojik ve söylemsel pratiklerle kurulan iktidar ilişkilerine gömülü bir alan olarak sorunsallastırılmaktadır. Avrupa Birliği retoriğinde, kültür çoğu zaman; politik, ekonomik ve toplumsal bağlamlarından koparılmıs ve Avrupa'nın kendine özgü değerleri olarak sunulmakta ve temsil edilmektedir. Bu çalısmada, Avrupa Birliği'nin kültüre dairgelistirdiği söylem incelenerek, söz konusu bağlamların açığa çıkarılması amaçlanmaktadır. Resmi kültür politikalarını tek bir çerçeve dahilinde hayata geçirenCulture 2000 programı ve bu program kapsamında gerçeklestirilen Avrupa KültürKentleri/Baskenti projesi örnek olaylar olarak incelenecektir
Yaşlıların ekonomik istismara maruz kalma durumlarının incelenmesi: İstanbul Bahçelievler örneği

Dünya nüfusu giderek yaşlanmakta ve buna bağlı olarak yaşlı alanıyla ilgili sorunlar da artış göstermektedir. Yaşlı istismarı, günümüzdeki en önemli sosyal sorun alanlarından birine işaret etmektedir. Bu sorun alanlarından birisi de yaşlı istismarının alt bir türü olan ekonomik yaşlı istismarıdır. Çalışmanın temel amacı kurumsal bakım almayan 65 yaş ve üzeri akıl ve ruh sağlığı yerinde olan yaşlıların aileleri veya yakınları tarafından ekonomik istismara maruz kalıp kalmadıklarının sosyo-demografik özellikler kapsamında değerlendirilmesidir. Bu araştırma, ülkemizde yaşlıların ekonomik istismarı hakkındaki ilk tez çalışması niteliği taşımaktadır. Bu araştırmada nicel araştırma desenlerinden tarama modeli esas alınmıştır. Araştırma örnekleminin belirlenmesinde, rastgele örneklem tekniği esas alınmıştır. Araştırma örneklemini İstanbul ili Bahçelievler ilçesinde yaşayan 65 yaş ve üstü 385 yaşlı oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak, araştırmacı tarafından literatür taramasına ve yaşlı istismarı alanında uzman kişilerden alınan görüşler doğrultusunda oluşturulan 'Ekonomik Yaşlı İstismarını Belirleme Formu' kullanılmıştır. Formun doldurulmasında, yüz yüze görüşme tekniğinden yararlanılmıştır. Verilerin analizinde, SPSS 23.00 kullanılmıştır. Araştırmaya katılan yaşlıların %51,4'ü erkek, %48,6'sı kadındır. Yaşlıların %63,1'i ekonomik istismara maruz kaldığını belirtmiştir. Yaşlılara ekonomik istismarda bulunanlar arasında sırasıyla oğlu, kızı, eşi ve damadı olduğu bulgularına ulaşılmıştır.
Sosyal medyada anneliğin yeniden üretilmesi: Instagram örneği

Sosyal medya platformlarında bulunmak gündelik hayatın ayrılmaz bir parçası haline gelmiştir. İnsanlar gündelik hayattaki rutinlerini sanal platformlarda da sergilemeye başlamıştır. Bu çalışmada kadınların kendisi ve kendini ortaya koyduğu bileşenlerin toplamı olan yeni benlik sunumlarını sosyal medyanın İnstagram ağında annelik üzerinden nasıl kullandıkları incelenmektedir. Dahası bu benlik sunumlarıyla anneliği nasıl yeniden ürettikleri açıklanmaya çalışılmaktadır. Çalışmanın kuramsal çerçevesi Goffman'ın Dramaturjik Kuramı üzerinden kadınların anneliklerini İnstagram'da neden ve nasıl sergiledikleri şeklinde kurulmaktadır. Ayrıca Giddens, Bourdieu, Lefebvre ve De Certeau gibi sosyologların önemli kavramlarıyla da çalışmanın hipotezleri desteklenmektedir. Bu araştırma için nitel araştırma yöntemlerinden görüşme ve gözlem birlikte kullanılmıştır. Araştırma kapsamında belirlenen 30 anne katılımcı gözlem yoluyla İnstagram'da takip edilmiş ve aralarından 11 anne ile de yüz yüze görüşme yöntemiyle veri toplanmıştır. Son olarak toplanan verilerle ilgili değerlendirmeler analiz edilmiştir.
Türkiye'de futbol ve ideoloji ilişkisi: Medya'daki futbol söylemi üzerine bir inceleme

Futbol, insana ve insanlığa ait değerleri bünyesinde barındırdığı ve dünyanın en kitlesel spor dalı olduğu için, her daim üzerinde konuşulmayı, araştırılmayı ve yorumlanmayı hak etmektedir. Futbol, toplumsal yaşam içerisinde bir 'ininyatür' model olarak işlev görmekte ve onun üzerinden toplumsal yaşama bir takım rol ve değer transferleri gerçekleştirilmektedir. Futbol var olan güç ve iktidar ilişkilerinin sürdürülmesine katkıda bulunmakla kalmamakta aynı zamanda toplumsal kontrolü sağlamada da bir araç rolünü üstlenmektedir. İdeoloji, futbolun içinde oturduğu maddi zemini teşkil ederken, futbol da ideolojinin, toplumsal yaşam içerisinde ortak duyu olarak kabulünde aracı olmaktadır. Futbol, üzerinde her kesimin konuşabildiği, yorum yapabildiği bir iktidar alam yaratmakta ve bu iktidar alam, gündelik hayatımız içerisinde var olan diğer iktidarlarla ve en tepedeki iktidar mekanizması ile örtüşmektedir. Bu örtüşmeyi, futbolun evrensel ve kitlesel bir referans alam olabilmesi sağlamaktadır. Yaratılan futbol iktidarı özellikle medya dolayımı ile dolaşıma sokulmaktadır. Türkiye'de medya, futbolun sosyal yapı ile kurmuş olduğu değerlerin transferinde önemli bir rol oynamaktadır. 1980 sonrasında Türkiye'de ekonomik ve siyasal alanda yaşanan değişimlerin toplumsal yaşama aktarılmasında futboldan da yararlanılmıştır. Türkiye'de futbola yönelik alınan her türlü karar bir anlamda içinde yaşanılan toplumsal yasanım ortaya çıkarttığı sorunlar ve bu sorunların taşındığı mekanların yeniden düzenlenmesi ile de ilintilidir. Futbol, var olan ideolojinin ve sınıfsal değerlerin korunması için sık sık müdahalelerde bulunulan bir alan haline dönüşmüştür. Türkiye'de futbol, politik-ekonomik ve medyatik meşrulaştırma aracı olarak kullanılmıştır/kullanılmaktadır. Aynı zamanda futbol yeni tüketim kalıplarının yerleştirilmesinde de kullanılmaktadır. Ayrıca futbolun toplumsal yaşama aktarılan değerlerin taşınmasında ve erkek egemen zihniyet kalıplarının üretilmesinde ve dolaşıma sokulmasında da büyük etkisi bulunmaktadır. Futbolu artık sadece bir oyun olarak düşünemeyiz, futbol aynı zamanda bir iş'tir ve büyük bir kitlesel fenomendir. Bu fenomeni kendi lehine kullanmak isteyen çeşitli gruplar her dönem olmuştur ve olmaya da devam edecektir.
Amerika Birleşik Devletleri sosyolojisinde kriz tartışmaları

Amerikan sosyolojisinde kriz tartışmalarının ele alındığı bu çalışmada, sosyolojinin krizi olarak ifade edilen sürecin, tarihsel ve kuramsal temelleri tartışılmıştır. 1970'te Alvin W. Gouldner'la başlayan kriz tartışmasında Amerika'nın dünya egemenlik sahnesine çıkışı, iki savaş arası dönemden 1970'e kadar dünya siyaset, ekonomi ve toplumsal alanlarında yaşanan dönüşümün etkileri irdelenmeye çalışılmıştır. Tarihsel sosyolojiden hareketle, her toplumsal olay ve olgunun mutlaka tarihsel bir bakış açısıyla ele alınması gerektiği varsayılmış ve sosyolojideki kriz tartışmasına yönelinmiştir. Çalışma salt tarihsel bir düzeyde işlenmemiş, tarihselliğin yanında sosyolojideki kuramsal dönüşümün de anlaşılmasına çalışılmıştır. Bu bağlamda, sosyolojide kriz tartışmasının işlevselciliğin krizi olduğu ve bu şekilde tanımlandığı, hakim işlevselciliğin aslında Talcott Parsons'ın öncülük ettiği Amerikan işlevselciliği olduğu, işlevselciliğin özellikle 1960'lardaki protesto hareketlerini ve dolayısıyla değişim isteğini, çatışmayı ve bu çatışmaya öncülük eden bireyi ihmal ettiği/açıklayamadığı, işlevselciliğe alternatif olarak gelişen sembolik etkileşimcilik, dramaturji ve etnometodolojinin işlevselcilik gibi hakim bir paradigma olmayı başaramadığı tespit edilmiştir. Bunun yanında sosyolojinin krizi olarak tanımlanan sürecin daha genel bir medeniyet krizinin bir parçası olduğu ileri sürülmüştür.
The specters of colonialism: epistemic racialization of European Muslims and İslam in Europe

1990'lardan başlayarak, Avrupa ve uzun yıllardır Avrupa sınırları içinde yaşayan Müslümanlar arasında gerilimli bir ilişki gelişmeye başlamıştır. Bu gerilim temel olarak Müslümanların din ve kültürlerinin Avrupa değerleri ile uyuşmazlığı ile ilgilidir. Bu gerilim 2001'den sonra hat safhaya ulaşmış ve sonunda Avrupa'nın, kendi ifade etme biçimiyle yani ima ederek Avrupalı Müslümanlara karşı terörle savaş ilan etmesiyle sonuçlanmıştır. Bu durumu etraflıca soruşturmak için bu gerilimin farklı katmanlarını tespit edebilecek nitelikte bir yaklaşıma ihtiyaç vardır. Bunun için bu tez Joan W. Scott'un 'semptomatik politika' yaklaşımını kullanmayı önerir. Bu yaklaşım görünen davranışları, daha büyük gizli bir gerilimin semptomları gibi ele alır ve bizi bu gizli gerimi anlamaya yönelik sorular sormaya zorlar. Bu çerçevede bu tezin iddiası, Avrupa ve Müslümanlar arasındaki gerilim, Avrupa'nın ortadan kalktığını varsaydığı sömürgeci ve ırkçı geçmişşinin bir semptomudur. Sömürgecilik ve onun ırklaştırıcı pratikleri yok olmamış; bastırılmıştır. Bastırılan bugün sansürlenerek ve kılık değiştirerek, Avrupa'nın sömürgecilik-sonrası ve ırkçılık-karşıtı bağlamına geri dönmektedir. Psikanalitik bir kavramsallaştırma olarak 'bastırılanın geri dönmesi' Jacques Derrida'nın musallat-bilimi ile yakından ilişkilidir. Musallat-bilimi, geleneksel sınıflandırmaların ötesine geçerek, görünürde varolmayanın varlığını ve orada olmayanın oradalığını analiz etmek için uygulanabilir bir perspektif verir. Bu çalışma Derrida'yı takip ederek, başta bahsedilen gerilimi, sömürgeciliğin hayaletlerinin, Avrupa'nın sömürgecilik-sonrası güncel bağlamına musallat olması biçiminde tanımlar.
Çağımızdaki sosyal adaletsizliğin tarihsel boyutu

Bu araştırmanın amacı, çağımızdaki sosyal adaletsizliğin tarihsel kaynaklarını incelemek ve sosyal adaletin insan hakları ve insanın değeriyle ilişkisini göstermektir. Bu ilişkiyi gösterebilmek için, araştırmanın ilk bölümünde bazı filozofların düşüncelerinden yararlanılarak, insanın neliği ve buna bağlı olarak insanın değeri temelinde insan haklarının ne olduğu anlatılmıştır. İkinci bölümde, sosyal adaletsizliğe insan hakları açısından bakılmış ve insan hakları ile sosyal adalet arasındaki ilgi incelenmiştir. Üçüncü bölümde de, ulusal ve uluslararası düzeyde sosyal adaletsizliğin tarihsel kaynakları incelenmiş ve insanların yaşamını nasıl doğrudan doğruya etkilediği gösterilmeye çalışılmıştır. Sonuç bölümünde ise, sosyal adaletsizliğin azaltılması için devletlerin neler yapabileceği üzerinde durulmuştur.
1923-1950 arasında dini muhalefet açısından Türkiye'de Nurculuk ve Rifaİlik hareketleri

Erken Cumhuriyet dönemi (1920-1945) Türkiye'de yaşanan devrim niteliğindeki toplumun ve siyasetin yapısall ve kültürel dönüşümleri karşısında Osmanlı/İslam tasavvurunu oluşturan geleneksel toplumsal güçler, özellikle taşranın dinamiklerini kullanarak çeşitli muhalefet stratejileri geliştirmişlerdir. Bu stratejiler Anadolu coğrafyası etrafında ehlisünnet ekollerinin oluşturduğu din yorumlarının hayata, inanca ve siyasete hangi tarzlarda meşruiyet kaynağı olduklarıyla yakından ilintilidir. Özellikle şiddet dışı biçimlerin yaygın olduğu bu muhalefet tarzlarının yeni Türk devletinin ideolojik kazanımlarına karşı kendilerine has bir yol tutturmuşlardır. Bu çalışma, tepki tarzlarını bu minvalde belirlemeye çalışarak şiddet dışı direniş, sivil itaatsizlik, terör gibi muhalefet metodlarının içeriğiyle Cumhuriyet dönemi Türkiye'sinde ehlisünnet perspektifinde ortaya çıkan toplumsal grupların nasıl bir muhalefet üslubu sergilediklerine yoğunlaşmıştır. Üslupların kavramsal olarak sivil itaatsizlik ve terörrizm gibi içeriklerden farklı inanç merkezli bir dini muhalefet perspektifi oluşturduklarına temas edilmiştir. Bu çizigide Said Nursi merkezli nurculuk hareketi ve Kenan Rifai merkezli rifailik hareketi mercek altına alınmıştır. Bu hareketlerin Osmanlı/İslam ve siyaset tasavvurunu oluşturan önemli iki geleneğe, tasavvuf ve medrese geleneğine, örnek teşkil ettikleri belirlenmiştir. Dolayısıyla rifailik ve nurculuk hareketlerinin, bu geleneklerin ürettikleri din yorumlarının ışığında birbirlerinden farklı muhalefet stratejileri belirledikleri gözlemlenmiştir. Bu farklılıkların dayandığı temel ise tasavvuf geleneğinin iki büyük kolu olan vahdet-i şuhut ve vahdet-i vücut felseflerinin kozmolojik, ontolojik ve metodolojik üretimleridir. Bu farklılıklar ışığında, tez son olarak rifailik ve nurculuk hareketlerinin oluşturdukları direnme biçimlerinin nasıl bir örgütlenmeye vesile olduklarını belirlemektedir.