turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Türkçe ve Korecenin söz dizimsel açıdan karşılaştırılması

Bu çalışmanın amacı Türkçe ve Korecenin sözdizimsel açıdan karşılaştırmasını yaparak benzer ve farklı yönlerini tespit etmektir. Türkçe ve Korece Ural-Altay dil ailesinin Altay koluna mensup iki dildir. Benzer dilbilgisi özelliklerine sahip olduğu da bilinmektedir. Ancak bu iki dil arasında farklılıklar da mevcuttur. Karşılaştırmalı dilbilim çalışmaları özellikle yabancı dil öğrenmeyi zorlaştıran dilsel yapıları ortaya koymak amaçlı yapılmaktadır. Bu çalışma da iki dil arasındaki dilsel yapıları söz dizimi bağlamında inceleyerek benzerlikleri ve farklılıkları göz önüne sermek amacıyla yapılmıştır. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Türkçe söz dizimi cümle ögeleri ve türleri açısından incelenmiştir. İkinci bölümde Korece söz dizimi cümle ögeleri ve türleri açısından incelenerek örneklerle açıklamalar yapılmıştır. Son bölümde ise iki dilin sözdizimsel yapıları karşılaştırılara benzerlikler ve farklılıklar tespit edilmiştir.
Karagöz-Hacivat diyaloglarından hareketle cümle çözümlemesi ve Karagöz'ün Türkçeciliği

Karagöz Türk Halk edebiyatının ayrılmaz bir parçasıdır. Anadolu'ya gelişi hususunda çeşitli görüşler mevcuttur. Mevcut görüşler içinde en tutarlı olanı Karagöz'ün XVI. yüzyılda Yavuz Sultan Selim zamanında Mısır'dan geldiği yönünde olan görüştür. Karagöz yalnızca bir gölge oyunu olarak kalmayıp sosyal hayatın içine nüfuz etmiştir. Halkın sorunları, dönemin problemleri mizahi yolla perdeye yansımıştır. Oyunların asıl kişileri olan Karagöz ve Hacivat belirli kesimleri temsil etmiştir. Hacivat Saray'ı temsil ederken Karagöz halkı temsil etmiştir. Bu durum Hacivat-Karagöz'ün konuşmalarına da yansımıştır. Çalışmanın temelini Karagöz ve Hacivat arasındaki konuşmalar oluşturmuştur. Üç bölümden oluşan bu tezin birinci bölümünde 'Karagöz' kelimesi tanımlanarak gölge oyununun kökenine inilmeye çalışılmıştır. İkinci bölümde ise Türk Dili ve Türkçecilik hakkında genel bilgiler verilmiştir. Son bölümde Karagöz-Hacivat diyaloglarından hareketle Karagöz'ün Türkçeciliği tespit edilmeye çalışılmıştır. Aynı zamanda bu bölümde Karagöz oyunlarındaki konuşmalardan hareketle cümle çözümlemesi yapılmaya çalışılmıştır. Karagöz'ün Türkçeciliğini tespit etmek amacıyla yapılan bu tez çalışmasında, Karagöz'ün dil açısından günümüzde de geçerli olabilecek bir kaynak olduğu ortaya konmaya çalışılmıştır. Sonuç bölümünde ise tespitler verilmeye çalışılmıştır.
Kavaaid-i Lisani Osmanİ: Nahiv/Ömer Sıdkı

Çalışmamıza konu olan eser, Osmanlı Türkçesi döneminde yazılmış bir gramer kitabıdır. 1894 (H.1311 ) yılında İstanbul da askeri rüştiye ve idadilerde okutulmak üzere üsteğmen Ömer Sıdkı tarafından kaleme alınmıştır. Eserimiz Kavaid- i Lisan-iOamani nin ikinci bölümü olan 'Nahiv' dir. Eser Kavaid kitaplarından Nahiv kısmını oluşturduğu için muhtevası, askeri lise öğrencilerine dönemin Türk Diline ait yapı ve cümle bilgilerini öğretmeyi amaçlamıştır. Çalışmamıza konu olan eserimiz Kavaid-i Lisan- ı Osmani adlı eserin ikinci kitabıNahiv kısmı olmakla beraber İslami Araştırmalar Merkezinden 093690 no ile kayıtlımatbuu bir eser olarak alınmıştır. Bu eserin tez çalışmamıza konu olarak seçilmesinin sebebi, öncelikle eserin Osmanlı Türkçesi ile yazılmış olması nedeni ile günümüz Türkçesine çevrilmemiş olması ve söz konusu eserin daha önce hiçbir bilimsel çalışmaya konu olmamasıdır. Bu çalışmada söz konusu eseri, Türkoloji camiasınakazandırıp gün yüzüne çıkarmak için böyle bir çalışma içerisine girmemize vesile olmuştur. Çalışmamızda eseri öncelikle günümüz Türkçesine çevrilmiş daha sonra metin çeviri ve yazı işaretleri ile günümüz Latin kökenli Türk alfabesine aktarılmış ve eserin 27 ana ders başlıkları altındaki konular incelenerek esere ait bir terimler sözlüğü hazırlanmıştır.
Zafe-name-i Emİr Temür (1A-50B Varaklar)

Zafer-name'nin Çağataycaya yapılan tercümesini konu alan bu eser; giriş, transkripsiyonlu metin ve dizin bölümlerinden oluşmaktadır. Giriş bölümümde sekiz alt başlık bulunmaktadır:1. Timür'ün hayatı ve dönemin siyasi tarihi hakkında bilgi verilmiştir. 2. Şerafe'd-din 'Ali Yezdi'nin hayatı ve eserlerine anlatılarak, onun şair ve tarihçi tarafından bahsedilmiştir. 3. Zafer-name adlı eserin yazılış sebebi, tarihi, içeriği ve tercümelerini kapsar.4. Tercüme-i Zafer-name'nin yazmaları ve özellikleri anlatılır.5. Tez konumuzu oluşturan Tercüme-i Zafer-name'nin konu başlıkları verilir.6. Gramer notlarında eserin söz varlığı ve ses değişmeleri anlatılır.7. Şekil bilgisi bölümünde, Çağatay Türkçesinde de mevcut olan ve çalışmamızda da dikkatimizi çeken ek uyumsuzluğu konusuna değinilerek, isim çekim ekleri hakkında açıklamalarda bulunuldu. Metin kısmında, yazmanın transkripsiyonu yapılmıştır. Varak numaraları, sayfa numaraları ise üst simge olarak içine alınmıştır. Transkripsiyon yaparken metin içinde iki farklı şekilde yazılmış olan kelimeler aynen bırakılmış, yanlış yazılmış olduğunu düşündüğümüz kelimeler dipnot olarak belirtilmiştir. Eksik yazıldığını düşündüğümüz kelime veya harfler ise < > içine alınmıştır. Her ne kadar bazı kelimelerde bulunan harfler açık bir şekilde görülebilse de bu kelimelere bir anlam veremediğimiz ya da okuyamadığımızdurumlarda kelimeyi Arap harfli olarak vermeyi uygun bulduk. Dizin bölümünde bulunan Arapça ibareler ve ayetler dizininde, ibarelerin bulabildiğimizanlamlarını dipnot şeklinde vererek; kim ve neresi olduğunu bulamadığımız, ancak metindenkişi ve yer adı olduğunu anlayabildiğimiz adların karşılarını boş bıraktık. Dizini alınmışsözlükte ise; kelimelerin hangi dile ait olduğu ve anlamları verilerek, ses değişimine uğramış kelimeler ? işareti ile birbirlerine gönderilerek bu değişimlere dikkat çekilmiştir. Kelimelerinyalın ya da çekimli hallerinin geçtikleri yerler madde başı altında alfabetik olaraksıralandırılmıştır.
Kuzeybatı Kıpçak grubu lehçelerinde yer alan vokal köklü kelimelerin sınıflandırılması

Türkçenin vokalle başlayan kelime köklerinin tespiti amacıyla yapılan bu çalışmada Türkiye Türkçesinin içinde bulunduğu Kuzeybatı Kıpçak grubu lehçeleri ölçüt olarak alınmıştır. Bu lehçeler ölçüt alınırken sözlüklerden fişleme yönteminden yararlanılmıştır. Bu grupta yer alan Kazak Türkçesi, Kırgız Türkçesi, Başkurt Türkçesi, Tatar Türkçesinde yer alan vokalle başlayan kelimeler tespit edilerek kavram alanlarına göre sınıflandırılmıştır. Çalışmada Başkurtça Türkçe Sözlük, Moskova, 1996, Tatarca- Türkçe Sözlük, Kazan Moskova, 1997, Karşılaştırmalı Türk Lehçeleri Sözlüğü I, Kültür Bakanlığı, Ankara,1991, Koç, Kenan, Kazak Türkçesi- Türkiye Türkçesi Sözlüğü, Almatı, 2012 Taymas Abdullah, Kırgız Sözlüğü I-II, T. D. K Yayınları, 1994 adlı eserlerden yararlanılmış ve tarama yapılmıştır.
Yabancı dil öğrenmenin psikolojik dayanakları: Türkiye ortamında öğretmen ve öğrencilere etkileri

Bazı yabancı dil öğrenenlerin aynı şartlar altında diğerlerinden neden daha başarılı olduğu sorusu yıllardan beri kafamızı karıştırmaktadır.- Bir taraftan, bazıları dil kabiliyeti, zeka veya kavramsal becerilerin daha önemli olduğunu iddia ederken, öte yandan diğerleri de psikolojik, sosyolojik, çevre, ekonomik ve biyolojik faktörlerin daha önemli olduğunu vurgulamışlardır. Yabancı dil öğrenenlerin başarısını etkileyen his, davranış, motivasyon, kişilik ve değer yargıları gibi psikolojik etkenlerin önemini görmemek imkansızdır. Bu psikolojik faktörler, ülkemizdeki yabancı dil öğrenimini ve öğretimini de büyük ölçüde etkilemektedir. Türkiye'deki yabancı dil öğrenimi ve öğretimindeki başarı ve başarısızlığın dayandığı ana sebeplerin başında öğrenci, öğretmen, aile, çevre ve yabancı dil öğretim politikası gelmektedir. Öğrencinin dil öğrenimindeki başarısını' etkileyen olumsuz psikolojik etkenleri yenebileceği bir atmosfer maalesef yaratılmamıştır. Öğrencinin dil öğrenimine karşı olan tavrı olumsuz yöndedir ve işin bilincinde değildir. Bunun sonucunda, motivasyon eksikliği vardır. Yabancı dil öğretmenleri de, dünyadaki gelişmelere ayak uyduracak biçimde eğitilmemektedir. Dil öğrenimi ve öğretiminde psikolojinin yeri henüz anlaşılmamıştır. Günümüz dünyasında en geçerli öğretmen'a reflective teacher' modeli, yabancı dil öğretmenleri tarafından benimsenmelidir. Ülkemizde yabancı dil öğrenimi gören öğrencilerin başarısını etkileyen diğer faktörler ise, aile ve çevredir. Öğrenci ve onunailesinin eğitim birikimi, sosyal durumu, yaşı, cinsiyeti, yaşadığı yer ve çevre, başarı ve başarısızlıkta büyük bir yer tutmaktadır. Türkiye'deki yabancı dil öğretim politikası yeniden gözden geçirilmelidir. Uzun vadeli ve politik baskılardan uzak bir yol izlenmelidir.
Fakİr Ahmed Şeyhzade'nin Tabibnamesi

Tabibname, 18. yüzyılda Nevşehirli Damat İbrahim Paşa'nın isteği üzerine Fakir Ahmed Şeyhzade tarafından yazılmıştır. Metin; alternatif tıp, eczacılık ve bitki bilim konularını içermektedir. Bu eser, birçok kaynağın günümüze ulaşmasını sağlayan Sultan I. Mahmud Han tarafından vakfedilmiştir. Eski tıp bilimindeki yaygın görüşte olduğu gibi bu eserde de birçok hastalığın sebebi olarak vücutta bulunan bir takım maddeler arasındaki dengenin bozulması gösterilmiştir. Bozulan dengeyi yerine getirebilmek için hekimler öncelikle dengesizliği oluşturması muhtemel maddenin eksikliğinin ya da fazlalığının teşhisini koyarlar. Sonrasında hangi maddenin hastaya şifa vereceğinin tahlilini yapar ve bu muayenenin ardından hastaya gerekli tedaviyi uygularlar. Bu içerikte yazılmış tıp kitapları bir dönem sonraki hekimlere kaynak niteliği taşımış ve günümüzdeki tıp biliminin temellerinin oluşmasında rol oynamışlardır. Çalışmamız dört kısımdan oluşmaktadır: Giriş, Dil İncelemesi, Çeviri Yazı Metin ve Dilbilgisel Dizin. Giriş Bölümünde Tabibname adlı eserin yazarı, konusu ve yazıldığı dönem hakkında bilgi verilmiştir. Metnin ilk dört varağında yer alan giriş mahiyetindeki Arapça kısmın görselleri ve Türkçeye çevirileri bu bölümde yer almaktadır. İnceleme kısmında Tabibname metninin biçim bilgisi, özellikleri ve söz varlığı ile ilgili bilgiler bulunmaktadır. Çeviri Yazılı Metin kısmında 70 varak 1456 satırdan oluşan metnin çeviri yazısı verilmiştir. Dizin kısmında Tabibname metninde yer alan bütün biçim birimler dilbilgisi özelliklerine göre sıralanmıştır ve geçtikleri cümle ve satır numaralarıyla birlikte verilmiştir. Dizinde sözlük başı olarak kaydedilen tüm sözcüklerin hangi dile ait oldukları, Türkiye Türkçesindeki anlamları ve metinde geçen cümledeki anlamları verilmiştir.
Salihli ilçesi ve köyleri ağızlarında derlemeler

Çalışmamız derleme ve inceleme olmak üzere iki araştırma tekniğiyle meydana geldi. Önce konumuz olan bölgede dolaşarak incelememize materyal teşkil edecek olan metinleri kasete aldık. Bunu yaparken araştırma bölgemizin bu konudaki özelliklerini verebilecek 29 ayrı yerleşim yerine giderek 38 şahısla görüştük. İkinci aşamada kasete aldığımız metinleri yazıya döktük. Bunu yaparken Türk Dil Kurumu'nun 'Ağız Araştırmaları Transkripsiyon Sistemi'ni kullandık. incelememiz, ses bilgisi ve şekil bilgisi olmak üzere iki bölümdür. Her iki bölümde de bölge ağzının özellikleri tespit edilip yazı dili ile farklılıkları ortaya kondu. Sonuç başlığı ile yaptığımız tespitleri maddeler halinde verdik. Bölgeye özgü ve söyleyiş farkından dolayı anlaşılması güç olan kelimeler için küçük bir sözlük yaptık.
4MAT öğretim düzenine göre gerçekleştirilen üstbilişsel okuma eğitiminin üstbilişsel okuma stratejisini kullanma ve olgusal bilgilendirici metinleri anlama düzeyine etkisi

Bu çalışmanın öncelikli amacı 4MAT öğretim düzeni veya geleneksel öğretim düzenine göre gerçekleştirilen üstbilişsel okuma eğitimlerinin 'Okuma Stratejileri Bilişsel Farkındalık Ölçeği', 'Genel Okuma Stratejileri Kalibrasyon Ölçeği' ve 'Olgusal Bilgilendirici Metinleri Okuduğunu Anlama Başarı Testi'ndeki başarı durumuna olan etkisini belirlemektir. Ayrıca bu ölçeklerle ilgili grupların erişi puanlarının öğrenen tiplerine göre anlamlı bir biçimde ayrışıp ayrışmadığı da incelenmiştir. Bu amaç doğrultusunda yarı deneysel bir nitelik arz eden bu çalışmada veriler karma araştırma yöntemine göre çözümlenmiştir. Bu doğrultuda yapılan incelemede 4MAT öğretim düzenine göre verilen üstbilişsel okuma eğitiminin deney grubundaki öğrencilerin üstbilişsel okuma stratejisini kullanma düzeylerini ve olgusal bilgilendirici metinleri okuduğunu anlama düzeylerini anlamlı bir biçimde, öğrenen tipleri arasında bir farklılığa yol açmadan yükselttiği gözlenmiştir. Fakat 4MAT öğretim düzeniyle gerçekleştirilen bu eğitim öğrencilerin 'Genel Okuma Stratejileri Kalibrasyon Ölçeği'ndeki başarılarını geliştirmemiştir. Bu çalışmanın ikincil amacı ise öğrencilerin Bireysel Okuma Etkinliği I ve II'de ortaya koydukları okuma performansını çok yüzeyli Rasch analizi ile 'Üstbilişsel Okuma Performansı Dereceli Değerlendirme Formu'na göre belirlemektir. Bu analiz sonucunda çalışma grubunun en kolay yaptığı veya yapmakta en çok zorlandıkları üstbilişsel okuma işlemleri, en başarılı ve en başarısız grup üyeleri, değerlendiricilerin tutumları belirlenmiştir. Öte yandan grupların üstbilişsel okuma stratejisi işlemlerinden yararlanma durumları nitel araştırma yöntemleriyle ön ve son teste göre karşılaştırmalı olarak saptanmıştır. Buna göre deney grubunun üstbilişsel okuma stratejisi işlemlerinden yararlanma sıklığını ikinci ölçümde ilkine göre önemli bir biçimde arttırdığı, ancak kontrol grubunun bu ölçümde bu işlemlerden ilkine göre daha az sıklıkta yararlandığı gözlenmiştir. Bütün bu bilgiler doğrultusunda 4MAT öğretim düzenine göre verilen üstbilişsel okuma eğitimin geleneksel öğretim düzenine göre verilen eğitimden daha yararlı olduğu söylenebilir.
Kürtçe masallar ile Grimm Kardeşler masallarının motifler açısından karşılaştırılması

Bu çalışmada Grimm Kardeşler'in dört masalı ile Kürtçenin Kurmanci lehçesine ait dört masal karşılaştırılmıştır. Her iki dile ait masallar Stith Thompson'un Motif İndeks Listesindeki motiflere göre karşılaştırılmıştır. Tezin karşılaştırma bölümünde; önce masalların özeti verilmiş, daha sonra liste sırasına göre masallarda aynı ve farklı olan motiflerin karşılaştırmaları yapılmıştır. Bu karşılaştırma sonucunda görülmüştür ki her iki milletin masalları birbirine çok benzemektedir. Bu çalışmayla masalların evrensel olma özelliği bir kez daha kanıtlanmıştır. Yine bu çalışmayla Kürtçe masalların motif açısından zenginliği olduğu ortaya çıkmıştır. Çalışmamızın birinci bölümünde terimsel olarak folklor, masal, motif, formel ve tip kavramlarının tanımı yapılmıştır. Bölümün devamında masalların sınıflandırılmasına ilişkin fikirler, masalların kaynağına ilişkin görüşler ve masal inceleme metodları paylaşılmıştır. İkinci bölümde Grimm Kardeşler'in hayatı ve çalışmaları ve Kürtçe masalların tarihi hakkında bilgiler verilmiştir. Üçüncü bölümde ise masallar motiflere göre karşılaştırlmıştır.
Türkmen ve Azerbaycan Türkçesindeki Arapça, Farsça kelimelerdeki ses değişmeleri

Türk dilinin Güneybatı grubunda yer alan Azerbaycan ve Türkmen Türkçesinin söz varlığında çok sayıda Arapça ve Farsça alıntı kelime bulunmaktadır. Azerbaycan ve Türkmen Türkçesi, Arapça ve Farsçadan aldığı kelimelerin çoğunu kendi ses özelliklerine uydurmuştur. Bu tezin amacı, Azerbaycan ve Türkmen Türkçesindeki Arapça ve Farsça alıntı kelimelerde meydana gelen ses değişmelerini incelemek ve böylece fonetik açıdan Türkiye Türkçesi ile benzer ve farklı yönlerini ortaya koymaktır. Bu amaçla, Türkmen ve Azerbaycan Türkçesine ait sözlükler taranarak her iki lehçedeki Arapça ve Farsça alıntı kelimeler tespit edilmiştir. Sözlüklerden tespit edilen Arapça ve Farsça alıntı kelimelerdeki ses değişmeleri incelenmiş ve bu inceleme sonucunda Arapça, Farsça alıntı kelimeler Türkiye Türkçesindeki şekilleri ile karşılaştırılmıştır.
Yeni Farsça ve Zazaca arasındaki ortak sözcükler etimolojisi

Bu çalışmada Farsça ve Zazaca dilleri arasındaki aynı kökene sahip olan sözcükler incelenmiştir. Sözcüklerin eski İran dilleri, orta İran dilleri ve bazı Farsça lehçelerindeki anlamları araştırılmış, anlam ve ses değişimi açısından incelenmiştir. Ayrıca Farsça ve Zazaca arasındaki bazı gramer benzerlikleri de bu ortak sözcükler listesine eklenmiştir. Farsça ve Zazaca arasında ortak olan, Modern Farsçada kullanılmayan fakat klasik Farsça metinlerde kullanılan sözcükler belirlenmiştir.
A pragmatic analysis on the translations of Alice in wonderland and pygmalion

Bu araştırma çeviri eletirisi alanında üzerinde çok fazla çalıılmamı olan, artananlambilim alanının bir bölümünü oluturan sezdirim ve edimsöz edimi üzerinde younlamıtır. Bu amaca yönelik olarak, ngiliz edebiyatınınklasiklerinden olan Alice Harikalar Ülkesinde ve ünlü bir tiyatro eseri olan Pygmalionseçilmitir. Bu iki kitap, birinin oyun olması dolayısıyla diyaloglardan oluması, dierinin ise pek çok konumaya dayalı klasik bir eser olması sezdirim açısından zengin birer kaynak olarak düünülüp seçilmi tir. Bu çalımada, yakla ık 40 örnek Söz Edimleri Kuramı ve Karılıklı Konuma Kuralları ve maları çerçevesinde ilevseldilbilim kuramlarıyla badatırılarak çalıılmıtır. Bu araştırma her zaman belirtikhalde olmayan iletiimdeki anlamı tartımaktadır. Örtük anlamın önemi ve çeviri sürecinde sezdirimler ile söz edim ya da edimsöz edimlerinin farkında olmanın önemi vurgulanmaktadır. Çeviri sürecinde, sezdirimler korunsun ya da korunmasın, önemli olan erek dildeki söylemin ilevi ile odak dildeki söylemin ilevinin aynı olmasıdır
Kitab-ı Esrarü'l-'Arifİn: Dil incelemesi-metin-sözlük-tıpkıbasım

Eski Anadolu Türkçesi, Türk Dilinin 13 .-15. yüzyılları arasında gelişme gösteren önemli bir dönemidir. Bu dönemde telif ve tercüme pek çok eser kaleme alınmıştır. Özellikle dini muhtevalı eserlerin yazıldığı bu dönem, Türk Dilinin en sade ve en anlaşılır dönemlerindendir. Bu çalışma, Koç Üniversitesi Suna Kıraç Kütüphanesi Yazma Eserler Koleksiyonu numara 199'da yer alan ve Eski Anadolu Türkçesi dönemine ait mensur bir eser olan Kitab-ı Esrarü'l-'Arifin üzerine yapılmış bir dil incelemesidir. Çalışma Giriş, Dil İncelemesi, Metin, Sözlük ve Tıpkıbasım bölümlerinden oluşmaktadır. Giriş kısmında Esrarü'l-'Arifin hakkında genel bilgiler verilmiş, eserin konusu, nüshaları, üslubu ele alınmıştır. Ayrıca bu bölümde Eski Anadolu Türkçesi, bu dönemdeki ağızlar ve kısasü'l-enbiyalar hakkında da kısaca bilgi verilmiştir. İnceleme bölümünde metnin ses ve şekil özellikleri ayrıntılı olarak incelenmiş, Metin bölümünde Kitab-ı Esrarü'l-'Arifin'in transkripsiyonu yapılmış, Sözlük bölümünde ise metinde geçen kelimelerin anlamları verilmiş ve geçtikleri yerler gösterilmiştir. Eserin tıpkıbasımı da çalışmaya eklenmiştir.
Mustafa Ma'nevi'nin hayatı ve divanı

Mustafa Ma'nevi XVII. y. y. ile XVIII. y. y. başında yaşamış; bir adet tercüme ve Divan hyla Dini-Tasavvufi Türk Edebiyatı içerisinde yer alan sanatçı bir şahsiyettir. Babası Karabaşiyye tarikatının kurucusu olarak kabul edilen Karabaş Ali El-Atvel Efendi'dir. Mustafa Ma'nevi Sultan Ahmed Camii ve Soku Ilıt Mehmet Paşa Tekkesi'nin şeyhliği ve Eminönü 'tideki Yeni Camii vaizliği görevlerim ifa etmiştir. Yazarımız şiirlerinde 'Ma'nevi' mahlasını kullanmıştır. Mustafa Ma'nevi'nin bir tercüme ve divan olmak üzere iki eserine ulaştık. Terceme ettiği eser, Ömer Nesefi'ye ait Akaid Risalesi'dir. Ma'nevi tercemesine Cevahiru'l- 'Akaid ismini vermiştir. Mustafa Ma'nevi hem Divan Edebiyatı hem de Tasavvufi Halk Edebiyatı biçeminde şiirler kaleme almıştır. Mustafa Ma'nevi'nin içinde yaşadığı XVII. y. y. ile XVIII. y. y. başları Divan Edebiyatı'nda İran menşeli hikemi tarzın yaygın olduğu bir dönemdir. Ma'nevi de bu tarzdan etkilenerek ve de şeyh olması hasebiyle, daha çok nasihatvari şiirler kaleme almıştır. Metin transkripsiyonu yaptığımız eserin iki adet nüshasına ulaştık. Bu nüshaların ilki, Süleymaniye Ktp., Haşim Paşa Böl, nu. 76 /6'da kayıtlı; ikincisi ise Marmara Univ., İlahiyat Fak, Yazmalar, nu. 23 'deki eserin 3- 51. sayfalar arasındaki haşiye bölümüne yazılmıştır. Mustafa Ma'nevi mutasavvıf alim bir babanın evladı olarak dünyaya gelmiş, bu havayı teneffüs etmiş ve nihayetinde bir şeyh ve vaiz olmuştur. Metin transkripsiyonu yaptığımız eserin merkez noktası, 'Allah ve Peygamber aşkı'; ağırlık noktası yani en çok kullanılan şiir tarzı ise 'Gazel' 'dir. Mustafa Ma'nevi XVII. y. y. İstanbul'unun sanat ve aşk kokan havasını solumuş, insanı başka diyarlara götüren pitoresk tarzı sokaklarda dolaşmış, Allah aşkıyla kavrulmuş ve doğal olarak hislerin belli bir ritim belli bir uyum içerisinde ifade etmek istemiştir. Bu sebeple şiire başvurmuştur. Manevi Cemaziye'l-ahir 1114 /Ekim-Kasım 1702 tarihinde vefat etmiştir. Bizce Ma'nevi Divanı, bütünün anlaşılabilmesi için kendiliğinden önem kazanmaktadır.
Aristo'ya atfedilen anonim baytarname

Bu tez, Süleymaniye Yazma Eserler Kütüphanesi'nin Damad İbrahim kısmında 927 No'lu demirbaşa kayıtlı girişte Hazihi Bay ar-name yazılı Aristo'ya Atfedilen Anonim Baytarname adlı eserin 1 b-47b varakları üzerinde yapılan bir dil çalışmasıdır. Eserin tamamı 1 b-105b varaklarını içerir. Aristo'ya atfedilen bu eserin Abbasiler döneminde Yunanca'dan Arap Diline tercüme edildiği düşünülmektedir. Yapıt daha sonraları Farsça'ya ve Türkçe'ye de tercüme edilerek ayet ve hadisler de eklenerek içeriği zenginleştirilmiştir. Tedkik ettiğimiz eserin mütercimi tam belli değildir. Aristo'ya Atfedilen Anonim Baytarname isimli eserin kapağında Hicri 1209 / Miladi 1795 tarihi yer almaktadır. 18. yüzyılda yazılmış bir eser olmakla birlikte, dil özellikleri yönünden Eski Anadolu Türkçesinin Osmanlı dönemi özellikleri ile Türkiye Türkçesinin imla özelliklerini bir arada bulundurması açısından ilginçtir. İnceleme bölümünde, eserin müellifi, mütercimi, tercüme tarihi hakkında detaya gidilmeden bilgi verildi. Öncelikli olarak metnin dil ve imla özellikleri dikkate alındı. Metin bölümünde, çevirinin transkripsiyonu yapıldı. Transkripsiyonlu metinde noktalama imleri kullanıldı, yazıldığı sayfa düzenine göre varak ve satırları boşluk dahil sıra düzenine göre oluşturuldu. Bu çalışmayı diğer baytarname tezlerinden ayıran orijinal yönü, eserde geçen ayet ve hadislerin kaynağının verilmiş olmasıdır.
Kısas-ı Enbiya

Bu çalışmada, asıl adı 'Kitabu Araisi'l - Mecalis fi Kısasi'l - Enbiya ' oları Salebi'nin 10 -11. yy'a ait olduğu düşünülen eserinin Türkçeye tercümesinden bir bölüm incelemesi yer almaktadır. Tercümenin 321 .-371. sayfaları arasındaki bölüm üzerine 'yazıçevrimi, dilbilgisi incelemesi ve sözlük-dizin ' çalışması yapılmıştır. Tezin Giriş bölümünde Kısas-ı Enbiyalar hakkında bilgi verildikten sonra, metnin yazı çevrimi, ardından metne bağlı olarak incelenen Eski Anadolu Türkçesi dilbilgisi özellikleri verilmiştir. Bu bölümden sonra da metnin sözlük ve dizini bulunmaktadır. Metnin aslı ise çalışmanın en sonunda ekte verilmiştir. Bu 50 sayfalık çalışmanın sonunda ; metnin dilbilgisi özellikleri yönünden, daha önceden Eski Anadolu Türkçesi üzerine yapılan çalışmalardaki dilbilgisi özellikleri ile örtüştüğü görülmektedir. Ayrıca metin, dönemin söz dizimi ve söz varlığı hakkında bilgi vermektedir.
Gümüşhane ili Şiran ve Köse ilçeleri ağızları: Giriş - inceleme - metin - sözlük

Bu çalışmanın konusu, Gümüşhane İli Şiran ve Köse ilçelerindeki ağız gruplarının tespit edilmesi ve bu ağızların ses bilgisi özellikleri bakımından eş zamanlı ve karşılaştırmalı olarak incelenmesidir. Bu çalışma Giriş, İnceleme, Metinler ve Sözlük olmak üzere dört bölümden meydana gelmektedir. Giriş bölümünde çalışmamızda esas aldığımız malzemenin elde edilmesi ve deşifre edilmesinde kullanılan yöntemler üzerinde ve Şiran ile Köse ilçelerinin tarihi, genel coğrafyası, iklimi, bitki örtüsü ve nüfusu ile ilgili bilgiler bulunmaktadır. İnceleme bölümünde Gümüşhane'nin Şiran ve Köse ilçelerinden ve köylerden derlenen metinlerin incelenmesiyle ortaya konulmuş olan Şiran ve Köse ağızlarının ses bilgisi özellikleri bulunmaktadır. Burada Gümüşhane İli Şiran ve Köse ilçeleri ağızları ses ve şekil bilgisine yer verilmiştir. Metinler bölümünde Gümüşhane İli Şiran ve Köse ilçeleri sınırları içerisindeki yerleşim birimlerinden derlenen ve bu çalışmaya kaynaklık eden metinler bulunmaktır. Sözlük kısmında derlenen metinlerde geçen, sözlük maddesi oluşturabilecek nitelikte olan kelimelere yer verilmiştir. Sonuç bölümünde ise tespit ettiğimiz dil özellikleri maddeler halinde sıralanmıştır. Kaynakça bölümünde çalışma sırasında faydalanılan kaynakların künyeleri bulunmaktadır.