turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Soybağı alanında biyoetik ve hukuk sorunları

Bu çalismanin amaci, Medeni Hukukumuzun Soybagi alaninda ortaya çikanhukuk ve biyoetik sorunlarini incelemektir. Bu sorunlar incelenirken, soybagi kavrami, çesitleri, soybaginin kurulmasi ve hükümleri teorik olarak ele alinmistir. Sorunlaringelisiminin daha iyi anlasilabilmesi için gerektiginde eski Medeni Kanunumuz ilekarsilastirmalar yapilmistir. Günümüzde gen teknolojisi ve yapay döllenme yöntemlerindeki gelismelerinSoybagi Hukuku alaninda çözülmesi güç sorunlar ortaya çikarmistir. Bu çalismadadetayli olarak, yapay üreme teknolojisindeki gelismeler, soybagi alaninda ortayaçikardigi sorunlar ve bunlara iliskin doktrinde yer alan çözüm önerileri arastirilmistir.
İslam Hukukunda yetkisiz temsil ve hukuki sonuçları

'İslam Hukukunda Yetkisiz Temsil ve Hukuki Sonuçlan' adlı çalışmamız giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, Yetkiye dayalı temsil ve yetkisiz temsil hakkında bilgi verilmiştir. Yetkiye dayalı temsil, temsil yetkisini aldığı kaynağa göre temsil, kendisine bağlanan sonuçlara göre temsil ve temsilin sona ermesi başlıkları altında incelenmiştir. Yetkisiz temsil ise, hukuki mahiyeti, yetkisiz temsilin çeşitleri, yetkisiz temsil ile doğrudan ilgili kavramlar ve yetkisiz temsilin tarihçesi şeklinde incelenmiştir. İkinci bölüm yetkisiz temsilin hukuki sonuçlarına ayrılmıştır. Bu bölümde, yetkisiz temsilin hukuki geçerliliği, olumlu ve olumsuz yaklaşımların delilleri verilerek değerlendirilmiş; borçlar hukuku ve aile hukukunda yetkisiz temsil incelenmiştir. Daha sonra temsil edilen, yetkisiz temsil eden ve üçüncü şahıs arasındaki ilişki, temsil edenin satımında sattığı malı icazetten önce müşteriye teslim etmesi durumunda gasp hükümleri geçerli olduğundan satılan malın tesliminden önceki ve sonraki durumu göz önünde bulundurularak değerlendirilmiştir.
İslam Hukukunda cins borcu

Temelleri Roma hukukuna dayanan tasnife göre borcun üç temel unsuru bulunmaktadır. Bunlar; alacaklı, borçlu ve edimdir. Borcun konusunu oluşturan edimin ise Roma hukuk sisteminde yapma, yapmama ve verme şeklinde üç türü tespit edilmiştir. Bunlardan verme borçları ise cins, parça ve para borçları olarak üç şekilde tezahür etmektedir. Klasik fıkıh literatüründe verme borçlarından cins ve para borçlarına 'deyn' kavramı, parça borçlarına ise 'ayn' kavramı tekabül etmektedir. Fıkıhta borçlara ilişkin hükümler bahsedilen edim türlerinin değişmesine bağlı olarak esaslı farklılıklar göstermektedir. Bu çalışmada verme borçları kapsamında yer alan cins borçları, mukabili olan parça borçları ile mukayese edilmek suretiyle incelenerek fıkıhta edim türlerine bağlı olarak borçlara ilişkin hükümlerde görülen farklılıklara dair bir örnek sunulması hedeflenmiştir. Bu bağlamda çalışmamızda ayn ve deyn kavramlarının mahiyeti ana hatlarıyla ortaya konduktan sonra özellikle cins borçlarının tayini, konusunda aranan şartlar, borç konusu üzerinde tasarruf, borcun teminat altına alınması ve sona ermesi dört mezhebin yaklaşımı çerçevesinde ayrıntısıyla incelenmiştir.
Roma Hukuku ve Türk Hukukunda hekimin hukuki sorumluluğu bakımından kusur

'Roma Hukuku ve Türk Hukukunda Hekimin Hukuki Sorumluluğu Bakımından Kusur' adlı bu çalışma, doktora tezi olarak hazırlanmıştır. Tezde öncelikle Roma Hukukunda ve Türk Hukukunda hukuki sorumluluk ve kusur kavramları, hekim kavramı ve genel olarak hekimin faaliyetleri ve yükümlülükleri belirlenmiştir. Daha sonra her iki hukuk sisteminde hekimin sorumluluğunun kaynağı olan hukuki işlem ya da fiiller belirlenerek sorumluluğun tespitinde kusurun rolü ve meslek kusuru kavramı kıyaslanarak incelenmiştir. Tezin 'Roma Hukukunda ve Türk Hukukunda Hukuki Sorumluluk Bakımından Kusurun Rolü' başlıklı ilk bölümünde hukuki sorumluluk ve kusur kavramları kısaca ele alınmıştır. Tezin 'Roma Hukuku ve Türk Hukuku Bakımından Hekim Kavramı, Hekimin Faaliyetleri ve Yükümlülükleri' başlıklı ikinci bölümünde her iki hukuk dönemi bakımından hekim kavramı, hekimin faaliyetleri ve yükümlülükleri ayrı ayrı ele alınmıştır. Tezin 'Hekimin Hukuki Sorumluluğu Bakımından Kusurun Rolü' başlıklı üçüncü bölümünde ise bağımsız çalışan, özel hastaneye bağlı olarak çalışan ve kamu hastanesine bağlı olarak çalışan hekimin hukuki sorumluluğunun kaynağı ve sorumluluğun belirlenmesinde her iki hukuk dönemi bakımından kıyaslanarak kusurun rolü incelenmiştir. Bu kapsamda özellikle meslek kusuru kavramına değinilmiştir.
Dolandırıcılık suçunda hile unsuru

Hile, gerçeği gizlemek veya olduğundan farklı göstermek suretiyle muhatabın hataya düşürülmesidir. Hile, dolandırıcılık suçuna şeklini veren çekirdek unsurdur. Dolandırıcılık suçuna uygun bir hileden söz edilebilmesi şu şartların varlığına bağlıdır: Failin hileli davranışı muhatabı hataya düşürmelidir. Hileli davranış karşısında hataya düşen muhatap kendisine veya bir başkasına ait malvarlığı üzerinde bir tasarrufta bulunmalıdır. Bu tasarruf işlemi, hataya düşürülenin veya bir başkasının malvarlığında azalmaya yol açmalıdır. Malvarlığındaki azalmanın karşılığı olarak da, hileli hareketi gerçekleştiren fail veya başka bir kimse yarar elde etmiş olmalıdır. Nihayet hileli hareketleri gerçekleştiren failin, bu sürecin tamamına yönelik kastı bulunmalıdır. Çalışmamızda dolandırıcılık suçunun hile unsuru ele alınacaktır. Çalışmamız üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, dolandırıcılık suçu özelinde hilenin kapsamına, taraflarına ve konusuna değinilecektir. İkinci bölümde ise hileli hareketin taşıması gereken özelliklere yer verilecektir. Örtülü anlama sahip davranışlar ile ihmali hareketlerin tipe uygunluğu incelenecektir. Ayrıca hileli hareketleri gerçekleştiren failin kastı üzerinde durulacaktır. Üçüncü bölümde hile neticesinde muhatabın düştüğü hata ele alınacaktır. Muhatabın kusurlu davranışlarının suç tipine etkisi tartışılacaktır. Diğer taraftan hile unsuruyla kesiştiği ölçüde dolandırıcılık suçuna ilişkin nitelikli hallere değinilecektir. Nihayet, karşılıksız çek keşidesi, yargılama dolandırıcılığı, piramit satış sözleşmeleri ve ticarete hile karıştırmaya yönelik fiillerin hile unsuru ile olan ilişkisi ele alınacaktır.
Limited şirketlerde ortakların sorumluluğu

Türk Ticaret Kanunu'nun 503. maddesinin birinci fıkrasına gore, limited şirket ortaklarının sorumluluğu, ana sözleşme ile şirkete getirmeyi taahhüt ettikleri miktarı ile sınırlıdır. Dolayısıyla, sermaye borçlarını yerine getirdikleri oranda sorumluluktan kurtulurlar (TTK m. 532 /1). Türk Ticaret Kanunu'nda, şirket alacaklılarına, doğrudan doğruya limited şirket ortaklarına başvuru imkanı tanımlamasına rağmen; şirket esas sermayesini ve şirket alacaklılarını korumak amacıyla, ortakların şirket tüzel kişiliğine karşı taahhüt ettiği sermaye ile sınırlı olan sorumluluğunu genişleten düzenlemelere gidilmiştir. Türk Ticaret Kanunu'nun 532. maddesinin birinci fıkrasında, ortaklar sermaye koyma borçlarını yerine getirmiş olsalar da, sermayeden kısmen veya tamamen iade niteliği taşıyan, haksız yere aldıkları kar veya faiz miktannca sorumluluklarının canlanacağı düzenlenmiştir. Türk Ticaret Kanunu'nun 529, 530 ve 531. maddelerinde düzenlenen bir diğer istisna ise, ortakların selef sıfatıyla sorumluluklarıdır. Buna gore, şirket, sermaye payı borcunu yerine getirmeyen ortağın şirketten çıkarılması durumunda, çıkarılan ortağın payı paraya çevrilemezse ya da paraya çevrildiği halde elde edilen para şirkete olan borcunu karşılamaya yetmezse, söz konusu payın önceki sahiplerine başvuru imkanına sahiptir. Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen istisnalardan sonuncusu ise, bedeli tümü ile ödenmemiş payların şirket tarafından edinilmesi durumunda esas sermayede meydana gelen açığın ortaklar tarafından kapatılması yükümüdür (TTKm.532/ni). Limited şirket ortaklarının, şirket alacaklılarına karşı sorumluluğu Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenmemiş olmasına rağmen, kanun koyucu, kamu alacaklılarını adi alacaklılardan üstün tutmuş ve 6183 sayılı Kanun'un 35. maddesinde şirketten tahsil imkanı olmayan kamu alacaktan için, ortakların doğrudan takibini mümkün kılmıştır. VI
Özel Hukuk sözleşmelerinin Vergi Hukukunda geçerliliği

Vergi hukuku kurum ve işlemlerini iktisadi hayatın işleyişi üzerine kurmuştur. İktisadi hayat ise ticaret hukuku, borçlar hukuku ve medeni hukuk gibi özel hukuk kurallarının denetimindedir. Bu durumun doğal bir sonucu olarak da vergi hukuku vergiyi doğuran olayları tanımlarken özel hukukun kurum ve kavramlarından faydalanmaktadır. Hukuki işlemlerin en önemlilerinden biri olan özel hukuk sözleşmeleri de vergilendirmenin sebep unsurunu oluşturabilmektedir. Çalışmamızda vergi hukukunun özel hukuk ile ilişkisi açıklanmış ve özel hukuk sözleşmelerinin vergi hukukundaki geçerlilikleri literatürdeki farklı görüşlere, yargı kararlarına ve İdare'nin görüşlerine yer verilerek araştırılmıştır. Özel hukuk sözleşmeleri ile ortaya çıkartılabilen sayısız durumda her iki hukuk dalının aynı olaya farklı bakış açıları mükellefler ve İdare'nin sıklıkla karşı karşıya gelmesine sebep olmaktadır. Vergiyi doğuran olayın sözleşmelerle ortaya çıkması halinde adil bir vergilendirme bu sözleşmelerin hukuki nitelendirmelerinin doğru yapılmasıyla mümkün olmaktadır. Ayrıca vergi hukukunun özel hukuk kavramlarına atfettiği anlamlar verginin yasallığı ilkesi çerçevesinde kanunlarla şekillenmelidir.
Askeri idari yargıda iptal davasının önkoşulları

Askeri idari yargıda iptal davasının önkoşulları AYİM Kanununun 44. maddesinde düzenlenmiştir. Bunlar, iptal davasına bakacak mahkemeye, iptal davasının konusuna, taraflarına, süresine ve biçimine ilişkin koşullardır. Anayasanın 157/1. ve AYİM Kanununun 20/1. maddelerine göre kural olarak AYİM'in görev alanını belirlerken kullanılan kriterler idari işlemin asker kişiyi ilgilendirmesi ve askeri hizmete ilişkin olmasıdır. Askeri idari yargıda iptal davasının konusunu idari işlemler oluşturur. İptal davasına konu olabilmesi bakımından bir idari işlemin idari fonksiyonun yerine getirilmesi için, kamu gücüne dayanılarak tesis edilmesi, tek yanlı olması, tamamlanmış, kesinleşmiş ve icrai olması gerekir. İptal davası açacak olan davacının objektif ve sübjektif ehliyet koşullarını taşıması gerekir. Objektif ehliyet koşulu Medeni Kanun hükümlerine göre tespit edilir. Sübjektif ehliyet koşulunun gerçekleşmiş sayılması için davacı ile dava konusu idari işlem arasında meşru, kişisel ve güncel bir menfaat ilişkisinin var olması gereklidir. İptal davasının davalısı kural olarak işlemi tesisi eden ve yürüten idari makam olmakla birlikte, işlemi tesis eden ve yürüten idari makamlar farklı ise davalı, işlemi tesis eden değil, yürüten makamdır. Askeri makamların tesis ettiği idari işlemlerde davalı kural olarak Milli Savunma Bakanlığıdır. İptal davası kanunla belirlenmiş dava açma süresi içinde açılmalıdır. Dava açma süresi AYİM' e göre hak düşürücü nitelikte olduğundan, süresi içinde açılmayan davalar süre aşımı yönünden reddedilir. İptal davası açılırken dava dilekçesinin Kanunla belirlenen biçimlere uygun olması gerekir. Dilekçe bu biçim koşullarını taşımıyorsa otuz gün içinde yeniden dava açılmak üzere dilekçenin reddine karar verilir. İptal davasının önkoşulları bakımından AYİM'in bazı görüş ve uygulamaları Danıştay'ın görüş ve uygulamalarından farklıdır. Bu farklılık askeri hizmetin özelliklerinden kaynaklandığı gibi bazı Kanuni düzenlemelerden de kaynaklanmaktadır. Hukuk devletinin gerçekleştirilmesi, hukukun üstünlüğünün sağlanması için AYİM Kanununun gözden geçirilerek hak arama özgürlüğünü genişletici düzenlemelerin yapılması gerektiği gibi;x AYİM'in de bazı uygulamalarını bu doğrultuda değiştirmesi gerekmektedir.
Geçmiş ve günümüz uygulamalarıyla Sosyal Güvenlik Hukukunda hizmet borçlanması

5510 sayılı kanuna göre sigortalı sayılabilmek için fiili çalışmanın olması gerekmektedir. Fakat fiili çalışma olmamasına rağmen bazı durumlar sigortalılık süresinden sayılabilmektedir. Bu olguya hizmet borçlanması denir. Hizmet borçlanması geçmişşte de günümüzde de hem yurt içindeki vatandaşlara hem de yurt dışındaki vatandaşlara yönelik uygulanmaktadır. Hizmet borçlanması özellikle yaşlılık, ölüm ve malullük aylığının bağlanmasında dikkate alınmasından dolayı uzun vadeli sigorta kollarına etki etmektedir. Hizmet borçlanması, bahsedilen bu özelliği nedeniyle sigortalılık süresi ve prim ödeme gün sayısını etkilemesinden dolayı bireylere erken emeklilik fırsatı sunabilmektedir. Ayrıca sonradan prim ödenmesi sebebiyle sosyal güvenlik haklarından yararlanamayan bazı kesimlerin sosyal güvenlik haklarından yararlanmasına olanak sağlamaktadır. Çalışmamızda hizmet borçlanması kavramı ve tarihsel süreci üzerinde durulmuş ve son olarak hizmet borçlanmasının sonuçlarına yer verilmiş ve olması gerekenlerden bahsedilmiştir.
İslam Hukukunda vakıfların tağyİri ve istibdali

İslam kültüründe geçmişşten bugüne, önemli bir yere sahip olan vakıflara ait mal varlıkları, zaman içerisinde çeşitli nedenlerle kullanım dışı kalabilir. Bu varlıkların tekrar kullanılabilir olması adına geliştirilebilecek çözüm şekillerinden en önemlisi, söz konusu malların kullanım amacında, kullanıldıkları yerlerde, onlardan istifade eden kimseler üzerinde veya malın kendisinde yapılacak değişikliklerdir. Vakıf hukukunun klasik döneminde öne çıkan mezheplerin fıkıh ve fetva kaynaklarının yanında konuyla ilgili modern çalışmaların taranması suretiyle gerçekleştirilen bu çalışmada adı geçen değişiklikler, tağyir ve istibdal başlıkları altında ele alınmıştır. Malın vakıf özelliği muhafaza edilmek kaydıyla, aynında ve tahsis amaçlarında gerçekleşen her türlü değişiklik tağyir kapsamında incelenirken; istibdal, malın bizatihi aslının değişime konu edilmesi yönüyle diğer değişim şekillerinden ayrılmaktadır. Bu değişim vakıf mal, satış ve alım ya da takas suretiyle başka bir mala dönüştürülerek gerçekleşmektedir. Konuyla ilgili vakıf malın menkul gayrimenkul, hayrat müstegallat ya da mescit vakfı olup olmamasına bağlı olarak çeşitlenen farklı görüşler ve delilleri üzerinde gerçekleştirilen değerlendirmeler neticesinde, vakıflarda değişikliğe karşı çıkmanın doğru bir yaklaşım olmayacağı anlaşılmaktadır. Vakıf, bir taraftan özündeki değişmezlik özelliğini muhafaza ederken, diğer taraftan ihtiyaç duyulan değişiklikler ile mevcut şartlara uygun hale getirilmelidir. Vakıf kurumlarının geleneksel hizmet ve bunun için gelir elde etme anlayışı, günün ihtiyaç, imkan ve araçlarına göre yeniden yorumlanmalıdır. Ancak vakıf mallarının korunması ve değerlendirilmesi adına gerçekleştirilen bu değişikliklerde; vakıfa ait amaç ve araçların olabildiğince korunması önemlidir. Bu kapsamda özellikle vakıf lehtarı olan kimseler adına faydanın esas alınması gerekmektedir. Aynı zamanda bir takım kötü niyetli devlet ve hukuk adamlarının suistimallerine mani olarak, vakıfları korumak için de gerekli tedbirler alınmalıdır.
Amerikan Yargılama Hukukunda tanık

Federal bir yapıya sahip olan Amerika Birleşik Devletleri'nde yargı, köklerini Anglo-Sakson Hukukundan almakla birlikte, ülkenin federal yapısına paralel bir şekilde gelişmiştir. Tüm ülke çapında uygulanan ortak bir yargılama hukuku bulunmamaktadır. Ancak, eyaletlerde ve federal alanda uygulanan yargılama hukukları temel kurumlar açısından büyük ölçüde benzerlik gösterirler. Amerikan Hukuk Yargılamasının en önemli ve temel iki özelliği 'Çekişme Sistemi' ve 'Jüri Yargılaması'dır. Amerikan İspat Hukuku, kurallar ve istisnalar açısından son derece ayrıntılı olarak incelenmiş ve düzenlenmiş bir konudur. Bir delilin mahkemece kabul edilebilmesi ve jüriye sunulabilmesi için, bazı katı koşulları taşıması gerekir. Bu koşullar, delilin dava konusu vakıalar ile ilgili olması ve yeterli önemi taşıması gibi koşullardır. Bir dava açıldıktan sonra uzun süren tahkikat ve uzlaştırma usulleri uygulanır. Duruşma aşaması, birbirini takip eden celseler ile kısa sürede sonuçlandırılır. Duruşma aşamasında sözlülük esastır. Sözlülük prensibi gereği tanık beyanı delili son derece önemlidir. Duruşma sırasında üçüncü kişiler, taraflar ve bilirkişiler tanık sıfatı ile dinlenilirler. Mahkemeye usulünce çağırılan bir kimse tanıklık yapmak zorundadır. Dinlenmeden önce mahkemece tanıklara yemin ettirilir. Yemin etmeyen bir tanık dinlenemez. Tanık olarak dinlenilecek kimsenin tanık olabilme 135 koşullarını taşıması gerekir. Bazı bilgilerin gizli tutulabileceği Anayasa ve kanunlarca düzenlenmiş olabilir. Bu tip bilgileri verip vermeme kararı tanığa aittir, hiçbir tanık bu tip bilgileri vermeye zorlanamaz. Duruşmada tanığa öncelikle tanığı çağıran taraf soru sorar. Daha sonra karşı tarafın bu tanığa karşı soru sorma hakkı vardır. Amerikan İspat Hukukunun belkemiğini oluşturan bu usule 'Çapraz Soru Sorma Usulü' adı verilmektedir. Tanık sadece bildiklerini ve gördüklerini anlatabilir, başkasından işittiklerini kural olarak anlatamaz. Bu kuralın bazı istisnaları da bulunmaktadır. Tanık ayrıca mahkemeye kanaatini de sunamaz. Bu yasağın da pek çok istisnası bulunmaktadır, bu istisnalardan en önemlisi bilirkişi tanıkların uzman oldukları alanla ilgili olarak kanaatlerini sunmalarıdır. Bazı durumlarda tanık kendi notlarına bakarak hafızasını tazeleyebilir. Tanık kimi durumlarda güven vermiyor olabilir. Buna, verdiği beyanların yanı sıra izlediği tutum ve karakteri de neden olabilir. Böyle durumlarda hem karşı taraf, hem de bazı koşulların var olması halinde bizzat tanığı çağıran taraf, tanığı itibardan düşürebilirler. Söz konusu işlem, güvensizliğin ispatı ile olur. İtibardan düşürülen tanığın verdiği beyan nihai karar için dikkate alınamaz. Yalan beyanda bulunan veya celpnameye uymayan tanıklar hakkında cezai kovuşturma yapılır. Ayrıca tanık bu eylemlerinden hukuki olarak da sorumludur. 136
Türk vergi sisteminde vergiyi doğuran olayın kavranması

Devletlerin yerine getirmek mecburiyetinde oldukları kamu hizmetlerinin artması ve çeşitlenmesi kamu gelirlerine duyulan ihtiyacı arttırmaktadır. Devlete gelir yaratmanın muhtelif usul ve yöntemleri var olmakla birlikte, kamu gelirleri içinde vergiler farklı bir önem kazanmaktadır. Kamu gücü kullanılarak elde edilen bir gelir olan vergi, kamusal gelir niteliği taşıması itibariyle başta mülkiyet hakkı olmak üzere birçok hak ve özgürlükle doğrudan ilişkilidir. Bu sebeple, bir temel hak kısıtlaması olarak kabul edilecek olan vergiye ilişkin düzenlemelerin hukuksal çerçevesi, vergi hukukunun doğmasına ve bağımsız bir hukuk dalı mahiyeti edinmesi neticesini ortaya çıkarmıştır. Verginin devlet yönünden alacak, mükellef yönünden de borç haline gelmesini sağlayan hukuksal ilişki vergiyi doğuran olaydır. Başka bir ifadeyle vergiyi doğuran olay, maddi vergi hukuku açısından vergi borcu ilişkisini ortaya çıkartmakta ve vergilendirme sürecindeki idari işlemlerin sebebini meydana getirmektedir. Vergiyi doğuran olayın meydana gelmemesi durumunda, vergi idaresi tarafından vergilendirme süreci ile ilgili herhangi bir işlem yapılamamakta, yapıldığı takdirde yapılan işlemler hukuka aykırı duruma gelmektedir. Dolayısıyla vergiyi doğuran olay vergilendirme sürecinin temel yapı taşı olmakta ve vergiyi doğuran olayın doğru bir şekilde ortaya çıkarılması, vergilendirme sürecinin kişilerin hakları ihlal edilmeksizin sağlıklı bir şekilde işlemesi açısından önem arz etmektedir.
Sermaye Piyasası Kurulu'nun uyguladığı idari yaptırımlar ve yargısal denetimi

İdari yaptırımlar, bir idari makam tarafından İdare hukukuna özgü usuller kullanılarak tesis edilen, bireyler üzerinde sınırlandırıcı etkiler doğuran idari işlemlerdir. Diğer idari makamlarda olduğu gibi bağımsız idari otoritelerin de yaptırım uygulama yetkilerinin olduğu kabul edilir. Türkiye'de ilk kurulan bağımsız idari otorite olan Sermaye Piyasası Kurulu'nun yaptığı denetimler sonucu uygulayabileceği yaptırımlar Sermaye Piyasası Kanunu'nda sayılmıştır. Bunlar imza yetkisinin kaldırılması, faaliyetlerin durdurulması, işlem yapma yasağı getirilmesi, idari para cezası verilmesi ve tedrici tavsiyeye karar verilmesidir. Bunlar dışında özel kanunlar ve diğer düzenleyici işlemler nedeniyle Sermaye Piyasası Kurulu'nun yaptırım uygulama konusunda görevlendirildiği durumlar olduğu gibi gözetimi altındaki kurumların uyguladığı yaptırımlara dolaylı olarak katıldığı durumlar da vardır. Nihayet cezai yaptırımların uygulanması konusunda da Kurula verilen görevler bulunmaktadır. Sermaye Piyasası Kurulu bu yaptırımları uygularken, idari işlemlere ilişkin tüm hukuki koşullara uymalıdır. Aksi durumda yargısal denetim sonucunda idari yaptırıma ilişkin karar iptal edilebilir ve/veya bundan dolayı idarenin tazmin sorumluluğu doğabilir.
Sorumluluk hukukunda rıza

Sorumluluk hukuku bağlamında, fiilin hukuka aykırı olup olmadığını belirleyen önemli faktörlerden birisi de 'rıza'dır. Ancak rıza sadece hukuka aykırılığa değil haksız fiilin diğer unsurlarına da etki edebilir. Çalışmada rızanın hukuki, tarihi ve felsefi temelleri araştırılmıştır. Bu bağlamdageçerli bir rızanın varlığı için gerekli şartlar incelenmiştir. Haksız fiilin hangi unsurlarına etki ettiği tespit edilmiştir. Ayrıca hukuki niteliğine ilişkin tartışmalarda hukuki işlembenzeri fiil olduğu görüşü savunulmuştur. Öte yandan benzeri kavramlarla ilişkisi ortaya koyulmuştur. Rızanın konusu ve unsurlarının yanında, bir irade beyanı olması sebebiyle irade beyanına ilişkin özellikleri ayrıca incelemeye tabi tutulmuştur. İrade sakatlıklarıbakımından genel hükümlerden farkları açıklanmıştır. Geçerli bir rızanın hüküm ve sonuçlarının yanında, rızanın geçersiz olması durumunda sonuçları incelenmiştir. Çalışmanın sonuç bölümünde ise konuya ilişkintartışmalardaki görüşlerimiz ortaya koyulmuştur.
Yat limanları ve yat limanı işleticisi hukuki sorumluluk sigortası

Denizcilik çok eski zamanlarda oluşmuş gelenekleriyle hukukun gelişimine katkıda bulunduğu kadar sigortacılığın gelişimine de katkıda bulunmuş meslek dallarından biridir. Modern anlamda yatçılık ise son yüzyılda gezinti tekneleri ile başlamış ve günümüzde hem amatör hem de profesyonel olarak yapılan bir uğraş halini almıştır. Yatçılığın gelişimi ile birlikte yatçıların sahip oldukları tekneleri bağlayacağı özel limanlara ihtiyaç duyulmuş, bunun sonucu olarak da yat limanı işletmeciliği gelişmeye başlamıştır. Zaman içerisinde bu limanların sayıları hızla artmıştır. Ülkemizde yat limanlarının ilk olarak yasal düzenlemeye kavuşması 1983 yılında Yat Turizm Yönetmeliği'nin yürürlüğe konulması ile olmuştur. 2009 yılında ise Deniz Turizmi Yönetmeliği'nin yürürlüğe girmesi ile yat limanlarına sigorta yaptırma zorunluluğu getirilmiştir. Bir yandan yasal zorunluluklar diğer yandan ise marinaya bağlı pahalı tekneler ve personeline verilebilecek hasarlar neticesinde ödenecek tazminat tutarlarının çok yüklü olması sebebiyle işletmecilerin limanlarını sigorta yaptırması bir ihtiyaç olarak ortaya çıkmıştır. Çalışmamızda deniz turizmi, yat limanları ve işletmeciliği ile ilgili temel kavramlar oluşturulmaya, sektörün dünyada ve ülkemizde gelişimini açıklamaya ve yat limanlarının niteliklerinin belirlenmesine çalışılmıştır. Ayrıca Yat Limanı İşletmecisi Sorumluluk Sigortasının sigorta sistematiği içerisindeki yeri ve özellikleri belirlenmiş, örnek poliçe üzerindeki genel ve özel şartların yasal mevzuatımız ve birbirleri ile uyumu incelenmiştir. Son bölümde ise Yat Limanı İşletmecisi Hukuki Sorumluluk Sigortası'nın taraflara yüklediği borç ve yükümlülükler açıklanmıştır.