turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Murtaza Mutahhari'de ilahi adalet

Teodise, en genel anlamda her şeye rağmen Tanrı'nın adaletini sürdürülebilir olduğuna işaret eden Yunanca bir kavramdır. Hem İslam dünyasında hem de Batı'da hakkında çok şey yazılıp çizilen bu problem din, felsefe, sanat, mitoloji, siyaset gibiçeşitli alanlara konu olmuştur. Adli ilahi meselesinin elbette birçok bileşeni vardır. İrade, ihtiyar, cebr, ayrımlar ve imtiyaz, kaza ve kader, kötülük vs. bunlardan en önemlileridir. Bu başlıklardan en önemli olanı şüphesiz kötülüktür. Bu mevzu teodisenin en zor imtihan noktalarından birini oluşturmaktadır. Klasik İslam düşünce geleneğinde felsefi teodise tecrübesi Antik Yunan Felsefesi'nin de katkısını ihmal etmeden İbn Sina ve Farabi üzerinden tartışılmıştır. Gazzali'den Leibniz'e geçen bu mesele Batı'da yoğun tartışmalara sahne olmuştur. Yirminci yüzyıla gelindiğinde konu her zamanki varlığını sürdürüp müstakil eserlerin meydana gelmesine sebebiyet vermiştir. Bu eserlerden biri de Mutahhari'nin Adli İlahi eseridir. Bu eserde kilit bir yer işgal eden şer problemi adl ilkesi çerçevesinde, burhan yöntemiyle soruşturulmaktadır.
Epistemik öznenin ontolojik statüsü

Bu çalışma, felsefi tartışmalardan yola çıkarak epistemik öznenin ontolojik statüsünü belirlemeyi amaçlamaktadır. Felsefi literatür içinde yer alan varlık-bilgi tartışmaları bu araştırmanın kapsamını oluşturmaktadır. Bu bağlamda nitel araştırma yöntemi kullanılarak, felsefi tartışmalarda yer alan varlık-bilgi etkileşimi üzerinden epistemik öznenin mevcut ontolojik statüsü sorgulanmış ve mevcut literatüre eleştiriler getirilmiştir. Bilinen bir epistemik özne olmasının çelişkili olduğu ileri sürülerek, bilinen bir epistemik öznenin bilinmesinin onu bilen değil, bilinen yaptığı, bu durumun ise sonsuz bir geri gidişe sebep olarak epistemik öznenin ontolojik statüsünün belirlenmesini imkansızlaştırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuçtan hareketle epistemik öznenin ontolojik statüsünün belirlenmesi için yeni bir varlık-bilgi tanımlamasının gerekli olduğu tespit edilmiştir.
Mehmet Refik Fenmen'de motorlu araçlar

Bu çalışmada, öncelikle Batı ülkelerinde motorlu araçların icadı ve Türkiye'ye girişleri incelenmiş olup, yurt dışında mühendislik eğitimi alarak ülkesine dönen Mehmet Refik Fenmen'in motorlu araçlarla ilgili olan eserleri tanıtılmaya çalışılmıştır. Fenmen elektrik mühendisi olmasına rağmen fen alanında çeşitli kitap, dergi ve makaleler yayınlamıştır. Kurtuluş Savaşı'ndan iki yıl sonra Cumhuriyetimizin ilk bilim dergilerinden biri olan Fen Alemi dergisini çıkarmıştır. Bizim çalışmamıza konu olan makalelerin tamamı Fen Alemi'nde yayınlanan makalelerdir. Daha sonra yayınladığı kitapların birçoğunda bu dergide bahsettiği konuları daha da genişleterek kitaplaştırmıştır. Örneğin transliterasyonunu yaptığımız Ameli Otomobilcilik de bu yayınlardan biridir. Tezimizde Ameli Otomobilcilik kitabının ve Fen Alemi dergisinde yayınlanan makalelerin diğer kaynaklar ışığında inceleyerek Türk Bilim Tarihindeki yerini ve önemini belirtmeye çalıştık.
Sosyolojik açıdan kadınlarla ilgili kalıp yargılar

Avrupa'da ve Amerika'da stereotipler üzerine yapılan araştırmaların özellikle son elli yıl içerisinde sosyal davranışlar üzerinde yoğunlaşmakta olduğunu görmekteyiz. İlk yapılan stereotip çalışmalarının etnik gruplara yönelik olduğunu ve daha sonraki çalışmalarda ise farklı konulara yönelindiği bilinmektedir. Bu konular arasında yer alancinsiyet algılarına yönelik stereotiplerde, sosyal kimlik teorisine ve dış grubunalgılanışına bağlı olarak şekillenmektedir. Ülkemizde ise bu hususlar üzerine yapılan çalışmaların henüz yeterli düzeye ulaşmadığını düşünmekteyiz. Kadın olgusu ve kadın dindarlığı üzerine çok çeşitli çalışmaların olmasına karşın, kadınlarla ilgili stereotiplerüzerinde ayrıntılı bir çalışmanın bulunmaması dikkat çekicidir. Çünkü toplumsal değerlerin ülkemizde yoğun bir şekilde kabullenilmesi ve kadının sosyal hayattaki yerinin ve statüsünün belli değerler çerçevesinde değerlendirilmesi, bu hususun aslındaayrıntılı bir şekilde araştırma konusu yapılmasını gerektirmektedir. şte bu alandaki boşluğu doldurmaya katkıda bulunmak amacıyla gerçekleştirdiğimiz bu çalışmada, Kırıkkaleli kadınların, toplumsal değerlerde ve dini kültürde yer alan kadınlara ilişkin kalıp yargıları ve bunların ardındaki sosyal ve dini faktörleri, kadın bakış açısıyla incelemeyi hedeflemiş bulunuyoruz. Araştırmamız giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde araştırmanın konusu, problemi, amaç ve önemi ile ilgili literatür ortaya konmaya çalışılmıştır. Araştırmanın kavramsal ve kuramsal çerçevesini oluşturan birinci bölümde stereotipler ve önyargılar, çeşitli toplumlarda kadın olgusu, kadınlarla ilgili kalıp yargılar ve din ile ilişkisi açıklanmaya çalışılmıştır. Araştırmanın uygulama kısmını oluşturan ikinci bölümde ise, toplumsal değerler açısından kadınlarla ilgili kalıp yargılar ile dini yaşayışarasındaki ilişki ve dini literatürde kadınlara yönelik stereotipler incelenmiştir. Kırıkkale'de kadınlara yönelik kalıp yargıların belirlenip değerlendirilmesi araştırmaya katılan kadınlarla yaptığımız mülakatlar da ele alınarak, elde edilen bulgular kuramsal çerçevenin açıklama imkanlarıyla yorumlanmış ve analiz edilmiştir.
Kant'ta aklın teorik kullanımından pratik kullanımına geçişin koşulları üzerine eleştirel bir irdeleme

Bir bütün olarak Kant fikriyyatının hedefi, akıl kuvvetinin tanımaya yönelik saf kullanımı ile aynı kuvvetinin eylemde bulunma itibariyle düşünmeye yönelik saf kullanımının birlik içerisinde nasıl mümkün olduğunu temellendirmekten oluşur. Aklın ilk türdeki kullanımı teorik, ikinci türdeki kullanımı pratik olarak adlandırılırken; ilk kullanımın nesneleri bilinenler, ikincisininki ise düşünülenler olarak nitelendirilir. Kant sistemi gereği aklın iki farklı türdeki kullanımının, hem transendental bir yanılsamaya düşmeden hem de transendental bir birlik içerisinde gerçekleşmesini sağlayan meşru bir zemini bulunmalıdır. Bu çalışma, Saf Aklın Eleştirisi'nin örtülü mefhumlarından biri, 'transendental Bedeutung' mefhumu üzerine bir derinleşme üzerine kurulu olup, amaçlanan, bu mefhumun, eleştirel felsefede oynadığı çifte rolü açığa çıkarmaktır. Gösterilmeye çalışılacaktır ki, 'transendental Bedeutung' Kant için, bir yandan, aklın bilmeye yönelik faaliyetinin doğal bir yanılsaması olan metafiziğe nasıl düştüğünü açıklamaya imkan tanırken, diğer yandan da, aklın eylemde bulunmaya yönelik düşünme faaliyeti cihetiyle söz konusu düşkünlükten, üstelik, tanıma ve eylemde bulunmaya yönelik fikirler örgüsü arasında bir birlik temin etme vasıtasıyla çıkma imkanı temin eder.
The phenomenon of religion according to abu al-Hasan al-ʻAmirī

10. yy İslam filozofu Ebu Hasan el-Amiri (ö. 381 /992) üzerine yapılmış araştırmaların çoğu filozofun felsefi eserlerine yoğunlaşmıştır. El-Amiri'nin diğer eserlerinde ortaya çıkan din olgusu meselesine çok daha az bir ilgi gösterilmiştir. Bu tez, el-Amiri'nininsan doğası anlayışıyla birlikte dinleri karşılaştırma metodunu inceleyerek bu boşluğu doldurmaya çalışmıştır. Bu çalışmada, El-Amiri'nin insanı doğası gereği dindargörmesinin, onun dinin, yani İslam'ın, hem doğruyu hem de mantıksal gerekliliğitaşıdığına yönelik tespitiyle nasıl derinden ilişkili olduğu gösterilecektir. Dinin en temel rolünü sarsmaya çalışan şüphecilere ve sözde filozoflara karşı el-Amiri'nin diniakılcı bir şekilde savunması incelenecektir. Müslüman ümmetin iç çözülmeler ve diniayrılıkçılık nedeniyle parçalanma geçirdiği bir dönemde, el-Amiri'nin akılcısöyleminin nasıl geliştirildiğini de göstermeye çalışacağım. Tez, aynı zamanda da, el-Amiri'ye göre bilimin sınıflandırılması ve dini bilginin tüm diğer bilgi türlerindenüstün olması meselelerine de odaklanacaktır. Çalı ma, dini farklılığı kabul etmesine rağmen, el-Amiri'nin nasıl diğer dinler arasında sadece İslam'ın ılımlı, akılcı ve insana uygun bir din olduğunu savunduğunu açıklayacaktır. Filozof bu sonuca Kitab el-i'lambi-menakib el-İslam kitabı boyunca kullandığı karşılaştırmalı metot yoluyla ulaşır. Dini incelerken böyle bir metot kullanarak, el-Amiri karşılaştırmalı din çalışmalarınaeski ve daha önce örneği olmayan bir bakış açısı kazandırır.
Mesnevi'de özgürlük tasavvuru ve etkileri

Düşünce tarihi boyunca insan, evreni ve kendini açıklar iken 'kavramlar' üzerinden iş görmüştür. Düşünürlerin felsefelerinde mihenk taşı olan kavramlar, bulunduğu ortamda önemli yer tutarlar. Bu metnin mihenk taşı, düşünürleri yüzyıllarca meşgul eden özgürlük kavramıdır. Özgürlük, tüm kadim felsefeleri etkilemiş ve neredeyse tarih boyunca her filozofun ya da alimin üzerinde konuşulmaya değer bulduğu önemli bir kavramdır. Çalışmamız dahilinde bu kavrama, XII. yüzyılın önemli mutasavvıfı Mevlana Celaleddin Rumi'nin Mesnevi adlı eseri bağlamında incelenmiştir. Felsefi bir dil kullanılarak ve literatür taraması yapılarak yazılan bu metin, giriş ve iki ana başlık olarak tamamlanmıştır. Giriş bölümünde Mesnevi'de yer alan açıklamaların neye cevap olduğunun anlaşılması açısından tarihi arka plana yer verilmiş ve bununla birlikte Mevlana'nın yaşamı ve Mesnevi'ye dair kısaca bilgiler verilmiştir. Tasavvuf bağlamında özgürlük sorununun nerede başladığını ve Mevlana'nın nasıl bir entelektüel ortamı olduğunu bilmek, Mesnevi'deki yorumların daha doğru anlaşılmasını sağlamıştır. Böylece ilk bölümde Mesnevi bağlamında yapılan özgürlük kavramına ilişkin genel açıklamalar, özgürlüğün kader ve ilk günah meseleleri ile olan ilişkisini daha anlaşılır kılmıştır. İkinci bölümde ise Mevlana'nın günümüzde yorumlanması ve güncellenmesi adına yapılan İslam coğrafyası ile Batı coğrafyasındaki çalışmalara yer verilmiş ve özellikle varoluşçuluk ve hümanizm ilişkileri özgürlük merkezli olarak açıklanmıştır. Çalışmamız, düşünce tarihi boyunca hep var olan özgürlük tartışmalarının Mesnevi'deki konumlanışını sunmak adına bir değinme yazısı olarak görülebilir.
Hemşirelik öğrencilerinin ekosentrik, antroposentrik ve çevreye yönelik antipatik tutumları

Araştırma hemşirelik öğrencilerinin ekosentrik, antroposentrik ve çevreye yönelik antipatik tutumlarını belirlemek amacıyla planlanmış ve gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini 2008- 2009 öğretim yılında İstanbul Üniversitesi Florence Nightingale Hemşirelik Yüksekokulu'nda öğrenim gören toplam 525 ve İstanbul Üniversitesi Bakırköy Sağlık Yüksekokulu Hemşirelik Bölümünde 2008- 2009 öğretim yılında öğrenim gören toplam 209 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmada örneklem grubu oluşturulmayıp, evrenin tamamına ulaşılması hedeflenmiş ve %76'sına (556) ulaşılmıştır. Verilerin toplanmasında bilgi formu ve Ekosentrik, Antroposentrik ve Çevreye Yönelik Antipatik Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Veriler NCSS2007&PASS 2008 paket programı ile ve Oneway Anova testi, Tukey HDS testi, Student T testi ile analiz edilmiştir. Öğrencilerin ekosentrik tutum puan ortalaması 62,28 8, 33 antroposentrik tutum puan ortalaması 43,66 7, 48 ve çevreye yönelik antipatik tutum puan ortalaması 17,88 8, 33 olarak saptanmış, bu doğrultuda öğrencilerin ekosentrik ve antroposentrik tutuma sahip olduğu belirlenmiştir. İkinci sınıf öğrencilerinin ekosentrik tutum puan ortalaması, üçüncü ve dördüncü sınıf öğrencilerinin ekosentrik tutum puan ortalamasından daha düşük çıkarken, ikinci sınıf öğrencilerinin çevreye yönelik antipatik tutum puan ortalamasının üçüncü ve dördüncü sınıf öğrencilerinin çevreye yönelik antipatik tutum puan ortalamasından daha yüksek çıkmıştır. Öğrencilerin annelerinin eğitim durumu, aile gelir düzeyleri, en uzun yaşadıkları yerleşim birimleri ve herhangi bir çevre kuruluşuna üye olma durumu ile ekosentrik, antroposentrik ve çevreye yönelik antipatik tutum puan ortalamaları arasında bir ilişki saptanmamıştır. Sonuç olarak hemşirelik öğrencilerinin ekosentrik ve antroposentrik tutuma sahip olduğu saptanmıştır.
Abdullah Halim Efendi'nin Seyfü'l-İzzet adlı kitabının çevirim yazısı ve değerlendirirlmesi

Osmanlı siyasi düşünce ve hayatını etkileyen en önemli unsurlardan biri de siyaset-namelerdir. Özellikle Osmanlı Devleti'nin XVI. yüzyıldan itibaren toprak kaybetmeye başlaması ve diğer çeşitli etkenlerle siyaset-namelerin önemi bu yüzyıldan itibaren daha da artmıştır. XVIII. yüzyılda yaşamış dönemin ulemasından müderrislik ve kadılık yaptığını tahmin ettiğimiz Abdullah Halim Efendi yine dönemin sadrazamı İzzet Mehmet Paşa'nın isteği üzerine bir siyaset-name yazmıştır. Çalışmamızın konusunu oluşturan Seyfü'l-İzzet adlı bu eserde dönemin sosyal, psikolojik, siyasi, felsefi yapısıyla ilgili pek çok bilgi mevcuttur. Özellikle İmam-ı Birgivi ekolünün takipçisi olması hasebiyle Abdullah Halim Efendi dönemin sufilerine ciddi tenkitler yöneltmiştir. Eseri dönemin pratik bilgi ve çözümler ihtiva eden siyasetnamelerinden ayıran önemli bir husus da nazari bilgiler sunan klasik bir siyaset-name özelliği taşımasıdır. Eserimizin giriş bölümünde siyaset-name türleri anlatılmış, ardından eserin konusu hakkında bilgi verilmiş ve eserin değerlendirilmesi yapılmıştır. Seyfü'l-İzzet adlı eserin Osmanlıca yazımından günümüz Latin Türkçe'sine çeviri yazımı yapılmıştır.
İkinci Dünya Savaşı'nın sinemadaki temsilinin gerçeklikle olan ilişkisi

Bu çalışma İkinci Dünya Savaşı'nı konu alan filmlerin sinematografik temsilinin gerçeklikle olan ilişkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Savaşın sonlanmasıyla, özellikle kamplar ve soykırımla ilgili ortaya çıkan bulgular, kamplara dair tanıklığın imkansız olduğu yönünde yeni tartışmaları doğurmuştur. Fakat her gün yeni deneyimlerin eklendiği hafızanın inşasında tanık ve tanıklık, toplumsal belleği canlı tutan kilit bir rol üstlenmektedir. Bu bağlamda Walter Benjamin'in 'Hikaye Anlatıcısı' yazısından esinlenerek yola çıkılan bu tezde deneyimin yarına aktarımı tanık ve temsil kavramları aracılığıyla sorunsallaştırılacak ve seçilmiş filmlerin analiziyle birlikte tanıklığı imkansız olanın sinematografik temsilinin mümkün olup olmayacağı sorgulanacaktır.
Adorno ve Horkheimer'ın Aydınlanmanın Diyalektiği eserinde kültür endüstrisi ve iktidar ilişkileri

Adorno kültür endüstrisi ve iktidar arasında kimi bağlar görür. Gelişen teknoloji, yaşam koşulları ve iktidar ilişkileri birbirlerine paralel olarak değişir. Kültür endüstrisi, kültürel eşyalar üreterek halkı manipüle eder. Kültür endüstrisi, her şeyi birbirine benzetir. Tikel olan evrensel olanın yerine geçer. Adorno, kültürden söz edenin bilerek ya da bilmeyerek yönetimden söz ettiğini söyler. Artık kültür bir meta olmuştur. Çünkü kültür planlanıp yönetildiğinde zarar görür. Kültür endüstrisinde iktidarın silahları artık kılıç, bomba ve silah değil; kültür, moda, reklam, sinema, televizyon ve radyo olmuştur. Kültür endüstrisi, temelde bireye belli bir özgürlük tanıyor gibi görünse de aslında onların bireyselliklerine temelden karşı çıkmaktadır. Kant'a göre Aydınlanma, insanın kendi aklını bir başkasının yönlendirmesi ve kılavuzluğuna yer vermeden kullanabilmesi demektir. Ancak, Aydınlanmacı akıl, akılcı bir toplum değil, yönetilen bir toplum üretmektedir. İnsan aklını kullanarak doğayı ve insanlığı tahakkümü altına alır. Aydınlanma Çağı'nda akıl, kendi nesnel içeriğini yok etme eğilimi içerisine girmiştir. Aydınlanma için atılan her adım her yenilik bir implikasyon olarak yansımıştır. Aydınlanma totaliterdir. Totalitarizm, ileri teknolojinin bütün inceliklerini, denetim ve güdümleme amacıyla kullanır. Totalitarizm, bireylerin kamusal ve hatta özel yaşamlarını geniş ölçüde denetleyen, yönlendiren, etkileyen bir egemenlik sistemdir. Totalitarizm de iktidarın yaptırım araçları baskı ve zorba değil, eğlence ve hazdır. Totalitarizm, sanayileşme ve modernleşme kültür endüstrisini destekleyen ve iç içe geçmişş kavramlardır. Aydınlanmanın Diyalektiği'nde kültür endüstrisi ve iktidar ilişkileri bu bağlamlarda geliştirilerek ele alınmıştır. Kelimeler: Aydınlanma, iktidar, akıl, kültür, totalitarizm, otoriteryanizm, hegemonya, tahakküm.
Sorokin'in tarih ve toplum felsefesi

Sorokin toplum ve kültürün panoramik bir araştırmasını yapar. Toplumların tarih içinde geçirdikleri evreleri sosyokültürel değişme bakımından inceler. O'na göre tarihdeki hareketler toplumlardaki kültür sistemlerine bağlıdır.; Değişen kültür sistemlerinin yapısıdır. Kültürlerin hayat devirleri yarı biyolojik benzetmelerle açıklanamaz. Sorokin beşeri evrimin tek doğrultuda açıklanmasına da karşı çıkar. O sosyokültürel fenomeni, kültürel görünümlerin göreli olarak uyumlu ve kaynaşmış kümelerinin üzerine inşaa edilmiş olarak görür. Kültürel fenomen, insanlığın küresel tarihinde görülen özel dönemlerdeki zihniyetlerin anlamlarını belirler. Sorokin tarih felsefesini bunun üzerine kurar. Toplumların kültür hayatına hakim olan üstsistcmler vardır. Bunlar tarihi süreçte yaşanan dönemlerin karakterlerini belirler. Kültür sistemlerine hakim olan temel üç üslsistem vardır. Bu iislsistcmlcrc göre bir tarihin evrelerini tespit edebiliriz. Üstsistcmler gerçekliğin doğasını anlamak ve kavramak için takip edilen yollara göre birbirinden ayrılır. Buna göre doğruluğun, değerlerin belirlenmesinde karşılaştığımız üstsistcmler: Scnsatc, Idealistic. Ideational olarak sayılır. Tarihte bu doğruluk sistemleri sosyokültürel hayata hakim olarak, tarihin safhalarına damgalarını vurmuştur. Her üst sistem bir dönem kültürel hayata hakim olur. Bunlar birbirini takip eder. Tamamen ortadan kalkmaz, tekrar canlanabilir. Sorokin tarihi sürecin bu şekildeki evrelerden oluştuğunu kabul eder. Bu devri bir tarih anlayışıdır. Tarih tek çizgi üzerinde ilerleyen bir süreç değil, kendini tekrar eden bir yapıya sahiptir. Bu tekrarlanma ona göre üçlü ritmik bir şekildedir.
Bulantı'nın metafiziği

Bu çalışmanın ana teması, J.-P. Sartre'nın 1938 yılında yayınlanan ve içerisinde, Varoluşçuluğun en önemli kavramlarının felsefesel-sanatsal olarak tartışıldığı 'Bulantı' adlı romanın irdelenmesidir. 'Bulantı', Sartre'in 1938 yılında yayınlanan ilk ve en önemli romanlarından biridir. Bu romanın ana teması ise, dünyanın ve nesnelerin doğalarının sezgisel bir çıkışla felsefesel olarak belirlenmeleri; bir başka anlatımla onların varoluşlarının anlamlarının keşfedilmesidir. Bu bağlamda Sartre'ın 'Bulantı' adlı romanında 'varoluş', daha da kapsamlı ve nesnelerin varoluşunu da içine alan bir kavram olarak karşımıza çıkmış; ve bu kavranan anlamı üzerine önemli tartışmalar yapılmıştır. Bu romanın başkahramanı olan Antoine Roquentin, oldukça geniş düşünen, var olmanın sıkıntısını kendi yaşamında duyan; bu sıkıntısı ve bunaltısı dolayısıyla da nesnelerin varoluşlarının olumsal, gereksiz, nedensiz, bir amaçtan yoksun ve saçma varoluşlar olduğunu keşfeden bir kişi olarak karşımıza çıkarılmıştır. Bununla birlikte 'Bulantı' kavramı, metafiziksel bir kavram olarak ele alınmış, varoluşun en üst düzeydeki rahatsızlığı anlamında bir duygu olarak irdelenmiştir. Öyle ki, 'bulantı', bireyin kendi varoluşunun üzerine olan bilinçliliğinde, bireyin kendi kendisini ne ve nasıl yapmak konusunda sınırsız ve dayanaksız bir özgürlüğe -ancak bu özgürlük, hiçliğe doğru yol alan bir özgürlüktür- sahip olduğunun farkına varmasında yaşanması bir zorunluluk olarak karşımıza çıkan varoluşsal, en uç noktada ise yokoluşsal bir duygudur. Bu nedenle de 'bulantı', Roquentin'in yaşamında, varoluşun anlamsızlığına karşı verilen duyarlı bir tepki olarak ortaya çıkmıştır.
Rusya'da din psikolojisi çalışmalarında ben ötesi yaklaşım

Tranpersonel psikoloji çalışmalarının doğmasına yol açan ilk öncüller aynı zamanda psikoloji biliminin de öncüleridirler; William James, Sigmund Freud, Otto Rank, Carl Jung, Abraham Maslow, ve Roberto Assagioli. Transpersonel terimi ilk olarak William James'in 1905- 1906 yılında Harvard Üniversitesinde vereceği dönem dersleri için tuttuğu notlarda geçmektedir. Psikoloji okulunun doğuşunda en önemli etkenlerden biri Abraham Maslow'un 1960'ların hümanistik hareketinden doğan eserleri ve insanın doruk deneyimlerine ilişkin yaklaşımlarıdır. Terim daha sonra hümanist hareketin içindeki farklı bir psikoloji okulunu ayırt edici bir terim haline gelmiştir. Prof. Dr. R. L. Livşiz'in fikrine göre, Transpersonal psikoloji bir bilim olarak görülmemektedir. Kognitiv psikolog Albert Ellis transpersonal psikolojinin dinle ilişkisini eleştirir. Prof. Dr. B. S. Bratus fikrine göre ile insan kendi sağliğına büyük zarar verebilir. Dr. A. F. Bondarenko Ben Ötesi Yaklaşım'ın mistik olaylara yakın olduğunu düşünmekte ve hallüsinasyonlara eleştirici olmayan bakışı bir eksiklik olarak görmektedir. Allan B. Chinen : bu durumu? Duygusal problemleri manevi gelişme olarak yorumlamak Ben Ötesi Yaklaşım'ın eksikliğidir? sözleriyle ifade etmektedir. Rusya'da Ben Ötesi Yaklaşım'ın bilim olarak statüsü belli değildir ancak V. V. Maykov'un ve Dr. Pr. V. V. Kozlov'un fikrelerine göre Ben Ötesi Yaklaşım'la ilgili birçok yayın ve bilimsel araştırmalar yapılmıştır. Bunun yanı sıra Ben Ötesi Yaklaşım alanında Rusya Bilim Akademi'sinin, Rusya Tıbbi Bilimlerin Akademi'sinin ve Rusya Eğitim Akademi'sinin uzmanları çalışmaktadır. Araştırmamız bir giriş, iki bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Giriş bölümünde, araştırmanın problemine, amacına, önemine ve yöntemine kısaca değinilmeye çalışılmıştır. Birinci bölümde, ben ötesi yaklaşım hakkında bilgi verilmiş, tarihçesi, problemleri, günümüzdeki durumu, diğer psikoloji ekolleriyle ilişkisi, geleceği ve dünyadaki durumuna kısaca değinildikten sonra, bu psikoloji ekolünün Rusyadaki durumuna bakılmış, bu bağlamda Stanislav Grofun çalışmalarına özel bir yer ayrılmıştır. Daha sonra Rusyada son dönem din psikolojisi çalışmaları incelenmiş, bu başlık altında Mihail Litvaq'ın eserlerine ve fikirlerine yer verilmiştir. İkinci bölümde, maneviyat kavramı incelenmiş, kutsal kitaplarda maneviyat konusuna yer verilmiştir. Devamında, Rusyada din psikoloji çalışmaları ayrıntılı olarak açıklanmıştır. Bu bağlamda psikofizik konusu irdelenmiş, psikoloji ile psikofizik ilişkisine değinilmiştir. Sonuç kısmında ise, ulaşılan neticelerin kısa bir özetine ve değerlendirmesine yer verilmiştir. Tez konusunun belirlenmesi ve içeriğinin oluşturulmasından tezin teknik yapısına kadar çalışmamın bütün aşamalarında yoluma ışık tutan, beni bilgeliği, sevgisi ve şefkatiyle aydınlatan kıymetli Hocam Prof. Dr. Öznur Özdoğan'a, tezin savunulması sırasında yol gösterici fikirleriyle benden desteğini esirgemeyen Doç. Dr. İhsan Çapçıoğlu'na ve Prof. Dr. Salik Akdemir'e ve çalışmam sırasında tezin oluşmasında yardımcı olan tüm dostlarıma en içten teşekkürlerimi sunmaktan onur duyarım.
Ortega Y Gasset'in insan felsefesi

Bu çalışma, Jose Ortega y Gasset'in İnsan Felsefesini incelemek ve ortaya çıkarmak amacını taşımaktadır. Aynı zamanda, insan felsefesi ile ilgili olduğu noktalarda, Ortega'nın bilgi, tarih ve devlet felsefesine de kısaca değinilmiştir. Bölümlerin başlıkları Ortega felsefesinin gerektirdiği sırayı takip etmiştir. Ortega y Gasset'in hayatı ve varoluşçu felsefe içindeki yeri açıklanmıştır. Sonuç bölümüne, Ortrega' nın felsefesinin eleştirisi ve felsefenin geniş bir özeti yerleştirilmiştir. Kaynakçadaki referanslar, yalnızca bu çalışma içinde kullanılan kaynaklardır. Ortega'nın felsefesinin içinde bahsedilen özel kavramlar; yaşamsal akıl kökten gerçek, perspektivizim, yalnızlık, pragmata veya yoruma dayalı idrak, kütle adamı ve intellektüel azınlık kavramlarıdır. Ortega, felsefesini varoluşluk anlayışı içinde geliştirdi. O aynı zamanda pragmatist bir filozoftur. Felsefeciliğinin yanında, o aynı zamanda politikacı olduğu için ' 'insan' ve ' 'devlet'i birlikte düşündü. İspanyolculuk düşüncesi Ortega'nın bütün felsefesinde hakim durumdadır.
Şebinkarahisar'ın sosyo-kültürel ve dini yapısı

BAŞLIK: ŞEBİNKARAHİSAR'IN SOSYO-KÜLTÜREL VE DİNİ YAPISI Bu tez. Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü'nde Yüksek Lisans tezi olarak hazırlanmıştır. Bu çalışma bir giriş, iki bölüm ve bir sonuçtan oluşmaktadır. Giriş bölümünde tezimizin amacı, sınırlılıkları ve araştırmanın yöntemi üzerinde durulmaktadır. Ayrıca Şebinkarahisar'ın tarihi ve coğrafi durumu kaynaklara dayanılarak ortaya konulmaya çalışılmıştır. Yine bu kısımda Şebinkarahisar ve köylerinin demografik yapısı verildikten sonra ekonomik durumu, eğitim-öğretim seviyesi ve din eğitimi ile ilgili tespitler verilmiştir. Birinci bölümde, gözlem ve müşahedeye dayanılarak Şebinkarahisar merkez ve köylerinde yaşayan insanların sosyal yapısı, örf, adet ve inançları üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde, Şebinkarahisar merkez ve köylerindeki ziyaret yerleri tanıtılmıştır. Sonuç bölümünde ise, eserin genel bir değerlendirilmesi yapılarak bazı dikkat çekici önemli noktalar belirtilmiştir.