turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Grek harfli Karamanlı Türkçesi metni Ahdi Cedid (1. -50. sayfalar) üzerine dil incelemesi

Karamanlılar, Anadolu'daki Türkçe konuşan ve eserlerini Grek alfabesiyle Türkçe olarak yazan Ortodoks Hıristiyanlardır. Karamanlılar, 20. yy'ın başlarına kadar Anadolu'nun özellikle Niğde, Nevşehir, Karaman, Kayseri ve Konya gibi şehirlerinde yaşamışlardır. 1924 yılında Yunanistan'la yapılan nüfus mübadelesi sonucunda Yunanistan'a gönderilmişlerdir. Bu çalışmada Karamanlıların 1902 tarihinde yazmış oldukları Ahdi Cedid adlı İncil çevirisinin ilk 50 sayfası incelenmiştir. İlk 50 sayfalık kısımda İncilin matta bölümü yer almaktadır. Çalışmada ilk olarak Ahdi Cedid metninin 50 sayfalık bölümünün transkripsiyonu yapılmıştır. Grek harfleriyle yazılan bir eser olduğu için ilk önce eserde görülen imla özellikleri üzerinde durulmuştur. Ayrıca, 50 sayfalık bölüm dilbilgisel olarak incelenmiş ve eserden hareketle Karamanlı Türkçesini dil özellikleri belirlenmeye çalışılmıştır.
Processing of Turkish complex sentences with Wh-phrases

Bu çalışmada, ne-öbeği bulunan Türkçe karmaşık tümcelerin işlemlenmesi göz-izleme yöntemiyle incelenmiştir. Türkçe'deki işlemleme stratejileri, altmış katılımcıya uygulanan ve iki aşamada gerçekleştirilen iki deneyle analiz edilmiştir. Veri toplama aracı sekiz koşuldan oluşmaktadır: iki farklı sözcük dizilişi (özne 1 ne özne 2 nesne yardımcı eylem ana eylem; ve özne 1 özne 2 ne nesne yardımcı eylem ana eylem), iki farklı yardımcı eylem ve katılımcıların anlamsal belirsizlik içeren tümcelerde iki farklı yorumlama yapmaları için iki farklı önyargı oluşturacak bağlam. 1. deney 'kim-E' ile uygulanırken, 2. deney 'ne zaman' ile uygulanmıştır. Çalışma, Türkçe işleyicinin uzun-mesafeli bağ barındıran tümceleri işlerken, 'garden-path' modeline uygun, öncül bir sözdizimsel analiz mi yaptığını, ya da Türkçe'nin baş-son yapısına bağlı olarak eylem tarafından sağlanan anlambilimsel ve sözdizimsel bilginin birlikte işlendiği ve yardımcı eylemin türü dolayısıyla etkilenen bir işlemleme mi yaptığını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmanın bir diğer amacı da, bir ne-öbeğinin temel pozisyonuyla çalkalandığı pozisyon ve mantıksal formdaki pozisyonu arasındaki çizgisel ya da yapısall mesafenin işlemlemeye etkisini saptamaktır. Son olarak çalışma, ne-öbeğinin türünün ve bunun eylemle ilişkisinin işlemeye etkisini cevaplamaya çalışmaktadır. Türkçe işleyicinin tümcenin ilk okuması sırasında öncül bir sözdizimsel yapı oluşturmadığı fakat eylem kaynaklı bilgiyi paralel bir biçimde kullandığı bulunmuştur. Ayrıca, çizgisel mesafenin yapısall mesafeye üstün gelerek işlemleme sırasında ana belirleyici olduğu ve son olarak da ne-katılanının ne-belirtecimsisinden, geçişli yardımcı eyleme olan çizgisel yakınlık durumu dışında, daha kolay işlemlendiği gözlenmiştir.
Firdevsİ-i Rumİ'nin Süleyman-name-i Kebİr (80. cilt, 390 b/451 b) adlı eseri

Süleyman-nameler, Kanuni Sultan Süleyman'ın saltanatını ve onun dönemindeki belli başlı olayları veya Süleyman peygamberin hayatını ve menkıbelerini konu alan eserlere verilen genel bir addır. Tezimize konu olan Firdevsi-i Rumi tarafından yazılmış Süleyman-name-i Kebir adlı eser Süleyman peygamberin hayatını, menkıbelerini ve bu çerçeveye dahil olmak üzere felsefe, astronomi, ahlak gibi çeşitli konularda bilgileri içeren bir eserdir. Bu teze konu olan Süleyman-name yazmasının 80. cildi iki nüsha olup bir nüshası Topkapı Sarayı Müze Kütüphanesi H. 1537'de, diğer bir nüshası ise Macar Bilimler Akademisi Török F. 13'te kayıtlıdır. Söz konusu cildin iki nüshasının 61 varaklık bölümü üzerinde yapılan bu çalışma, metnin tenkitli olarak transkripsiyon alfabesi ile Latin harflerine aktarılması, dil incelemesinin yapılması ve dizininin hazırlanmasından meydana gelmektedir. Bu çalışmada Süleyman-name-i Kebir adlı eserin 80. cildinin 61 varaklık kısmı üzerinde dil incelemesi yapılarak metnin imla ve fonetik özellikleri ortaya konmuştur. Metnin tamamının dizininin çıkarılmasıyla ise eserin ve eserin yazılmış olduğu dönem olan 16. yüzyılın söz varlığı hakkında bilgi edinilmesi amaçlanmıştır.
Babanzade Ahmed Naim ve 'Mekteb-i Sultani'ye mahsus sarf-ı Arabİ ve Temrinat' adlı eseri

Araştırma; müderris, mütercim ve fikir adamı Ahmed Naim'in hayatı, eserleri, ilmi kişiliği ile engin Arapça bilgisinin getirdiği zenginlikle Arapça öğretim yöntemleri hakkında kazandırdığı yeni bakış açısını ve bunun bir göstergesi olarak Mustafa Cemil ile beraber hazırlayıp temrinat kısmını kendisinin yazdığı 'Mektebi Sultaniye Mahsus Sarf-ı Arabi ve Temrinat' adlı eserin incelenmesini konu edinmektedir. Çalışma, bir giriş, iki ana bölüm ve bir sonuçtan oluşmaktadır. Giriş bölümünde araştırmanın konusunun amacı ve önemi, kapsamı ve yöntemi ile araştırmada yararlanılan kaynaklardan bahsedilmiştir. Birinci bölümde, Ahmed Naim'in hayatı ele alınarak ailesi, eğitim ve çalışma hayatı, hakkında bilgi verilmiştir. Çok yönlü ilmi kişiliği, mütercimliği, müderrsiliği, felsefeciliği ve hadisçiliği olarak ayrı ayrı ele alınmış Arap dili öğretimindeki yeri ise hususi bir başlık altında incelenmiştir. Devamında eserlerine değinilmiştir. İkinci bölümde, mütefekkirin, Galatasaray nazırı Mustafa Cemil ile beraber hazırladığı, Arapça öğretiminde takdir toplayan eseri 'Mektebi Sultaniye Mahsus Sarf-ı Arabi ve Temrinat' adlı eseri incelenmiş, önce eser hakkında genel bilgi verilmiş daha sonra konu konu ele alınarak başka bir dilbilgisi eseri ile kıyaslanmış ve bilhassa temrinatı değerlendirilmiştir. Değerlendirme esnasında, yer yer temrinat örnekleri verilmiştir. Esere ve temrinatına dair çıkarımlarda bulunulmuş, Ahmed Naim'in kendi döneminde, dil öğretiminde yaşanan problemleri tesbit ettiği ve bunun için önerilerde bulunmakla beraber müderrisliği esnasında uygulamalı olarak da bir öğretim modeli ortaya koyduğu görülmüştür. Sonuç bölümünde ise eser ile ilgili değerlendirmeler yapılmıştır.
Tuvacada tasvir fiilleri

Dil, bireyin kendini daha iyi ifade etme ihtiyacından doğan yeni kavramları ve biçimleri karşılamak amacıyla çeşitli unsurlar kullanır. Söz varlığını geliştirmek ve zenginleştirmek adına kullanılan bu unsurlardan biri de birleşik fiiller ve onun bir alt ulamı olan tasvir fiilleridir. Tasvir fiilleri, eylemleri çeşitli açılardan tasvir ederek anlamı tamamlayan, betimleyen yapılardır. Bu çalışmanın amacı Eski Türkçe dönemine ait arkaik özellikler gösteren dillerinden biri olan Tuva Türkçesindeki tasvir fiillerinin durumunu ortaya koyarak alana katkıda bulunmaktır. Çalışmanın birinci bölümünde; tezin amacı, kapsamı, tasvir fiillerinin ne olduğu ve bu konudaki çeşitli araştırmacıların görüşleri yer almaktadır. Çalışmanın yönteminin anlatıldığı ikinci bölümde; örneklem, veri toplama ve inceleme yöntemleri anlatılmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünde çalışma sonucu ortaya çıkan fiiller ve Tuva Türkçesindeki kullanımları örneklendirilmiştir. Sonuç bölümünde ise Tuvacada tasvir fiillerinin durumu, kullanım sıklığı bakımından nasıl bir görünüm sergilendiği değerlendirilmektedir.
Dİv-name

Çalışmanın konusu olan Div-name adlı eser, aynı konudaki diğer üç eserle birlikte Fransa Milli Kütüphanesi Türkçe yazmaları arasında Reggie 196 numarada kayıtlı risalenin içerisinde yer almaktadır. Eser ilm-i nücum ile ilgili olup, eserde gökyüzü hareketleri ile bağlantılı olan devlerin adları, özellikleri ve insanlarda hangi tür rahatsızlıklara yol açtıkları ile bu rahatsızlıklardan kurtulma ve korunma yolları anlatılmaktadır. Rahatsızlıklardan kurtulma ve korunma çarelerinin anlatıldığı bölümlerde sık sık Arapça dua ya da ayetler ile muskalara ya da tılsım benzeri çizimlere rastlanmaktadır. Eser üzerindeki çalışma dört bölümden oluşmaktadır. İnceleme bölümünde eserin imla, ses ve yapı hususiyetleri incelenmiştir. Metin bölümünde eserin transkripsiyon alfabesine aktarımı yapılmıştır. Dizin bölümünde eserde geçen kelimeler ve bunlara getirilmiş olan ekler verilmiştir. Çalışmasının son bölümünü ise tıpkıbasım teşkil etmektedir.
Nazan Bekiroğlu'nun 'Nar Ağacı' adlı romanında bağdaşıklık ve bağdaşıklık ekseninde bir söz varlığı çözümlemesi

Dil içi ve dil dışı unsurların birlikte ele alınıp bildirişim bağlamının da dahil edildiği bir yapı olarak değerlendirilen metnin temel ölçütlerinden biri bağdaşıklıktır. Bu çalışmada Nazan Bekiroğlu'nun 'Nar Ağacı' romanından hareketle bağdaşıklık unsurlarının kapsayıcı bir tasnifine ulaşılmaya çalışılmıştır. Mevcut tasnifler de dikkate alınarak yapılan denemede metin içi yapıyı kuran bu unsurların metnin türüne göre farklılık taşıyacağını görülmüştür. Bir bağdaşıklık unsuru olan 'sözcüksel bağdaşıklık'a dair veriler hem yazarın söyleminin bir parçası hem de aynı bakış açısına sahip diğer yazarlarla bağını ortaya koyabilecek dil kullanım ögelerinin kaynağı olabileceği görüşü çalışmanın tezidir. Giriş bölümünde genel hatlarıyla çalışmanın bölümlerine dair bilgiler verilmiş, genel açıklamalar yapılmıştır. Çalışmada birinci bölüm, çalışmaya esas teşkil edecek kavramların tanıtıldığı kısımdır. Metnin tanımı, metin ve söylem kavramları ile ilgili değerlendirmeler, metin dil biliminin kapsamı, metin ve bağlam ilişkisi, metin içi yapıyı kuran 'bağdaşıklık ögeleri' hakkında genel değerlendirmeler bu bölümde ortaya konmuştur. İkinci bölümde 'Nar Ağacı' özetlenmiş ve romanda tespit edilen bağdaşıklık unsurlarından yola çıkılarak oluşturulan tasnif, izlencede sunulmuştur. Her bir bağdaşıklık unsuru örneklendirilerek metindeki adedi tablolarla sunulmuştur. Üçüncü bölüm metin kurucu sözcüklerin sözlüğünden oluşur. Bu bölümde 'sözcüksel bağdaşıklık' bahsinde yer alan anlamca birbiriyle ilişkili kelimelerden hareketle yazarın bireysel dil kullanımı esasında metin bağlamının hazırladığı tanımlar ortaya konmaya çalışılmıştır. Sonuç bölümünde bağdaşıklık unsurları ile ilgili elde edilen veriler ışığında unsurların tasnifine ve adlandırılmasına yönelik tespitler dile getirilmiş, sayımı yapılan ögelerle ilgili değerlendirmeler paylaşılmıştır. Metin bağlamında kelimelere yüklenen anlamların yazarın söyleminin bir yansıması olduğu ortaya konmuştur.
Et-Teshil fi't-Tıbb

Çalışmamız, bir tıp eseri olan, Süleymaniye Kütüphanesinin Fatih bölümünde 3543 demirbaş numarasıyla yer alan, 16. yy.'a ait et-Teshil fi't-Tıb adlı eserin dil özelliklerinin tespit edilmesi amacıyla oluşturulmuştur. Hacı Paşa tarafından yazılan, 114 varaktan oluşan ve her varakta 16 satır bulunan eser, harekeli nesihle yazılmıştır. Eserin dili akıcı, sayfaları düzgündür. İncelemeye alınan eserin öncelikle aslına uygun olmak kaydıyla yazı çevrimi yapılmıştır. Her sayfa bir numara ve yanına bir harf verilerek başlıklandırılmış, böylelikle inceleme esnasında doğabilecek karışıklıklar önlenmiş, bu da çalışmayı kolaylaştırmıştır. Dizin aşamasında metinde geçen kelimeler, alfabetik sıraya dizilerek her kelimenin teker teker anlamı verilmiştir, bu kelimelerin aldığı çekim ekleri de alt madde olarak sıralanmıştır. Hem kelimeler hem de aldıkları çekim ekleri metinde geçtikleri sayfa ve satır numaralarıyla yazılmıştır. Gramer kısmında ise eser; yazım özellikleri, ses ve şekil bilgisi açılarından incelenmiş, incelenmesi gereken ekler de kelime kökünden ? veya ?+? işaretleriyle ayrılarak gösterilmiştir. Eski Anadolu Türkçesi döneminin özelliklerini taşıyan bu çalışmanın Türk diline ve şimdiye kadar aynı amaçla ele alınmış diğer çalışmalara bir katkı sağlamasını temenni ederiz.
An investigation of spelling skills in Turkish: The Role of phonological encoding and rapid naming in the literacy skills of third and fourth graders

Bu çalışma, fonolojik kodlama ve hızlı otomatik isimlendirme becerilerinin Türkçe okuma yazma başarısındaki belirleyici rolünü araştırmaktadır. Çalışmada, yazma becerisinin altında yatan süreçler, Türkçenin saydam yazı sistemi ve sınıflar arası gelişimsel farklılıklar bağlamında okuma süreçleri ile karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Ayrıca, sözcük ve metin yazma testlerinde, çocukların elyazılarında bulunan yazım hatalarının özelliklerindeki değişimler, sınıf düzeyi ve test türü açısından ele alınmıştır. Çalışmaya ilkokul 3. ve 4. sınıflara devam eden 77 öğrenci katılmıştır. Veri toplamak amacıyla çeşitli testler kullanılmış ve analiz için nitel ve nicel yöntemlerden faydalanılmıştır. Bulgular 4. sınıf öğrencilerinin 3. sınıf öğrencileriyle benzer seviyede FK becerilerine sahip olduğunu, buna karşın HOTI, sözcük yazma ve sözcük okuma testlerinde daha başarılı performans sergilediklerini ortaya koymuştur. Regresyon sonuçları, HOTI'nin Türkçede okuma becerilerini önemli ölçüde yordadığını; FK'nin ise yazma performansını belirleyen önemli bir ölçüt olduğunu göstermiştir. Buna rağmen HOTI, FK becerilerinden bağımsız olarak, yazma başarısını belirleyici bir rol üstlenmiştir. Ayrıca, FK'nin 3. sınıf öğrencilerinin okuma başarısına katkıda bulunduğu, ancak 4. sınıfta okuma performansını önemli düzeyde etkilemediği görülmüştür. Sınıf düzeyi arttıkça, okuma yazma becerilerini belirlemede fonolojik bilginin etkisi azalırken, otomatikleşmenin öneminin arttığı gözlemlenmiştir. Hata analizi sonuçları, yazım hataları örüntüsünde test türüne bağlı bazı değişimlerin olduğunu, ancak sınıf düzeyi açısından önemli bir fark bulunmadığını göstermiştir.
Zazaki dı wexti

Zazacanın dilbilgisi ile ilgili kurallarının tespiti noktasında son yirmi otuz yılda önemli çalışmalar yapılmışsa da, hala yolun başında olunduğu söylenebilir. Bu alanda yapılan çalışmaların büyük bir kısmı bir lehçe ya da ağızla sınırlı tutulmuştur. Bunun yanında Zazacanın farklı lehçe ya da ağızlarını ele alarak yazılmış dilbilgisi eserleri de mevcuttur. Şimdiye kadar yapılan çalışmalar, literatüre önemli katkılar sunmuş olsa da, tüm diyalekt ve ağızları kapsayabilecek ortak bir formun ortaya çıkması henüz sağlanamamıştır. Bu çalışmada Zazaca'da Zamanlar ele alınacaktır. Zazacanın üç temel diyalektinde zamanların kullanımının incelenmesi neticesinde farklılılar ve ortaklıklar tespit edilmeye çalışılacak, farklılıkların olduğu durumlarda dilin rehberliğinde ortak bir forma ulaşmanın imkanları değerlendirilecektir.
Türkçede ad-eylem eşdizimliği için istatistiksel ve anlamsal ölçütler temelinde derlem-çıkışlı bir ulamlama

Bu tezde eşdizim kavramı Türkçe üzerinden ele alınarak hem anlamsal hem de istatistiksel bir bakış açısıyla Türkçede yaygın olarak kullanıldığı varsayılan ad-eylem eşdizimleri saptanmaya çalışılmıştır. Tezin evrenini yabancı dil olarak Türkçe öğretim kaynakları oluşturmaktadır. Örneklem olarak Hitit Türkçe Öğretim Seti seçilmiştir. PDF ortamındaki HTÖS'nin öğretmen kitapları dışındaki üç düzeyden oluşan ders kitapları, çalışma kitapları ve dinleme metinleri, Adobe Converter programı ile text formatına dönüştürülerek sayısallaştırılmış ve Türkçe olarak işlemlenecek biçimde kodlanarak araştırmanın derlemine 211. 700 örnekçeden oluşan bir dilsel girdi sağlanmıştır. Tezin veri tabanını oluşturan HTÖS'deki ad-eylem eşdizimlerinin saptanabilmesi için temel olarak üç aşamalı bir süreç izlenmiştir. İlk aşamada Türkçe sözlüklerdeki tanım ve sunumlardaki kısıtlılık göstergelerinden hareketle ve Nesselhauf (2005)'teki ayrımlar temelinde veri tabanındaki eşdizimler diğer sözcük birleşimlerinden ayrıştırılarak 1114 birleşimi içeren bir ad-eylem eşdizimleri aday listesi çıkarılmıştır. Daha sonra aday listesindeki birleşimlerde geçen sözcükler için baş sözcük belirlemesi yapılarak AntConc 3.2. 4 ve Excel programları aracılığıyla birleşimlerdeki sözcüklerin sayısal dökümleri yapılmıştır. Bu sayısal dökümlerden hareketle, her bir birleşimin ki-kare değeri hesaplanmış ve istatistiksel olarak anlamlı çıkmayan birleşimler (%17.77) aday listesinden çıkarılmıştır. Ardından sözlüklerdeki tanım ve sunumların birleşimin hangi ulam altında değerlendirileceğine karar vermede yeterli olmadığı durumlarda TUD'a ve anadili konuşucularının sezgilerine başvurulmuş ve bu yolla aday listesindeki birleşimlerin bir kısmı (%5.79) daha listeden çıkarılmıştır. Tüm bu sorgulama süreçlerinin ardından hem anlamsal hem de istatistiksel açıdan eşdizimli olduğu düşünülen 863 ad-eylem eşdizimi, eylemlerin birleşimsel davranışlarındaki kısıtlılığa göre KE1 ya da KE2 olarak; eylemlerin katkısızlığı derecesine göre de BEE ya da TK olarak sınıflandırılmıştır. Bu doğrultuda çalışmada ad-eylem eşdizimleri altı ulamda sınıflandırılmıştır. Yapılan sınıflama doğrultusunda, ad-eylem eşdizimleri türleri arasında zorluk açısından bir hiyerarşiden söz edilip edilemeyeceği öğrenici odaklı bir yaklaşımla tartışılmıştır. Bu tez, ad-eylem eşdizimlerini alanyazında ilk defa hem anlamsal hem de istatististiksel bir bakış açısıyla saptıyor olması açısından dilbilimsel, Türkçe öğretimi alanına dönüt sağlayacak olması açısından da eğitsel nitelik taşımaktadır.
Hatip olarak El-Ahnef B. Kays

Bu çalısmamızda Hicri ilk asırda yasamıs, mensubu olduğu Temimkabilesinin en fasih konusanı, darb-ı mesel haline gelen hilmi, aklı, dehası, üstünzühd ve takvası ile temayüz eden el-Ahnef b. Kays'ın hutbeleri ve veciz sözlerininArap Dili ve Belağatındaki yeri ele alınmıstır. Çalısmamız bir giris ve iki bölümden mütesekkildir. Giriskısmında, konuya altyapı teskil eden terimler ele alınmıs, hitabetindoğusu, çesitleri, bölüm ve unsurlarına kısaca değinildikten sonra Cahiliye devri, Asrı Saadet ve Hulefa-i Rasidin dönemi hitabetinin özellikleri ele alınmıstır. Birinci bölümde, el-Ahnef b. Kays'ın hayatı, hilmi, fesahat ve belağatı, Hulefa-i Rasidin ve Emeviler döneminde yaptığı savaslar, komutanlık ve üstünbasarıları ele alınmıstır. İkinci bölümde ise, Arap Edebiyatı, belağat ve emsal kitapları gibi eserler taranarak el-Ahnef b. Kays'ın hutbeleri ve veciz sözleri derlenmis ve Arap Dili açısından irdelenmistir. Sonuç olarak, el-Ahnef b. Kays'ın hutbeleri ve veciz sözleri gayet kısa ve özlü bir sekilde ifade edilmistir. O, gerek kendinin gerekse kabilesinin ihtiyacı olan her türlü konuyu hutbe ve veciz sözlerinde dile getirmistir. Hutbe ve vecizsözlerinde belağat açısından seci', tesbih, mecaz, istiare ve tıbak sanatlarınarastlamaktayız.
Analyse comparative des figures de style dans 'Un Certain Plume' de Henri Michaux et dans sa traduction en Turc

Başlığından da anlaşıldığı gibi, bu çalışma, Henri Michaux'nun 'Un Certain Plume' adlı eserinde ve onun Yar. Doç. Dr. Abidin Emre tarafından yapılan çevirisi üzerinde, söz sanatlarının karşılaştırmalı olarak incelenmesinden ibarettir. Başka bir deyişle ve genel olarak, düzyazı şiir özelliği taşıyan bir esere ve çevirisine dayanarak gerek fransız gerek türk dilinde söz sanatlarını ve mecazları gözden geçirdik. Söz sanatlarının incelenmesine geçmeden önce, düzyazı şiirlerinin ışığında yazarı daha iyi anlamak amacıyla, bize onun edebi kişiliğinden ve eserinden söz etmek zorunlu ve hatta kaçınılmaz gibi geldi: kısacası 1. bölümde bu iki konuyu işledik. 2. ve 3. bölümler, sözbilimini ve onun çeşitli biçemleri ile türlerini tanıtmaya ayrılmıştır: Bunu yaparken, bu kavramlardan her birinin tanımı ile büyük yazar ve dilbilimcilerin bazı yargılarını çeşitli biçembilim ve sözbilim kitaplarından derledik. 4. ve 5. bölümler, fransızca ve türkçe düzyazı metinlerinde karşılaştırmalı olarak incelediğimiz söz sanatlarının ve mecazların tanıtımıyla ilgilidir. Titizlikle yapılması gereken bu tanıtım için, daha çok Pierre Fontanier' nin 'Les Figures du Discours' adlı kitap-sözlük özelliğindeki değerli eserinden yararlandık. Çalışmamızın başında ele aldığımız açıklayıcı bölümler (2.,3.,4., ve 5. bölümler), söz sanatlarının metinlerde incelenmesine ayrılan 6. bölüme geçmeden önce, sözbilim alanının bir kısmını aydınlatmak açısından su götürmez biçimde gerekli idi. Bu görüşler çerçevesinde, 'Söz sanatlarının' tanınmasınınHI bize aşağıdaki konularda ne kadar yararlı olduğunu gözlemlemeye çalıştık: - Yazarın anlatım tarzını derinliğine kavramak. - Biçemindeki gizleri bulgulamak. - Fikirleri ve düşünceleri ile anlatımı arasındaki bağlantıyı yakalayabilmek. - Son olarak düşünme ve yazma sanatını belirlemek.
Çumra havalisi Yörükleri ağzı

Bu çalışma, Konya iline bağlı Çumra ilçesi havalisindeki Arıkören, Okçu, Erentepe, Dinlendik, Kuzucu, İnli, Yörükcamili ve Kisecik olmak üzere sekiz Yörük yerleşim yerinde yapılmıştır. Çalışmada yer alan yirmi dokuz metin, tespit edilen yirmi kaynak kişiden derlenmiştir. Derlenen metinlerden hareketle bölgenin ağız özellikleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Giriş bölümünde bölgenin tarihi, ekonomik, demografik özellikleri hakkında bilgi verilmiştir. Bölgenin ağız özellikleri, Ses Bilgisi ve Şekil Bilgisi başlıkları adı altında incelenmiştir. Sözlük bölümü ise Metin İçi Kelimeler ve Metin Dışı Kelimeler olmak üzere iki kısımdan oluşmaktadır.
Yazarı bilinmeyen bir tıp metni: Risale-i Tıbb -Kırık, Çıkık ve Bağlar

Eski Anadolu Türkçesi ve Osmanlı Türkçesi dönemlerinde dini, tarihi, edebi, tıbbi ve diğer alanlarda birçok eser yazılmıştır. Bu eserler içerisinde tıp eserlerinin yeri de önemlidir. 14. yüzyıldan başlayarak yazılan tıp eserleri söz varlığı açısından değerlidir. Aynı zamanda tıp tarihi araştırmaları için de bilgi hazinesi durumundadır. Bu sebeplerle günümüzde araştırmacılar tarafından metinler üzerinde çeşitli çalışmalar yapılmaktadır. Bu çalışmalar sözlük bilimi, anlam bilimi, dil bilgisi gibi farklı alanlarda olabilmektedir. Risale-i Tıbb, dil özelliklerinden hareketle 19. yüzyılda yazıldığı tahmin edilen bir tıp metnidir. Eser, kırıklar, çıkıklar ve bağlar ile ilgili bilgiler vermektedir. Zengin bir dil hazinesine sahip olan eser 55 varaktır. Eserin müellifi veya müstensihi hakkında bilgi bulunamamıştır. Eser, tarafımızca incelenmiş olup, giriş, inceleme, metin, dizin gibi bölümlerden oluşmaktadır. Giriş bölümünde 19. yüzyıl Osmanlı tıbbı hakkında bilgiler verilmiştir. Yazılan telif ve tercüme eserler tanıtılmıştır. Avrupa'da gelişen tıp biliminin Osmanlıdaki etkisi üzerinde tespitler yapılmıştır. Tıp alanında açılan okullar hakkında bilgi verilmiştir. Tıp ile ilgili genel bilgiler verildikten sonra metin hakkında değerlendirmeler yapılmıştır. Metnin iç ve dış yapısı, konusu ve söz varlığı ile ilgili özellikler anlatılmıştır. Bu çalışmalar sırasında metinde geçen örneklerden yararlanılmıştır. İnceleme bölümünde metnin dil hususiyetleriyle ilgili farklı yönler ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bazı imla ve ses ve şekil özellikleri incelenmiştir. Aynı kelimenin farklı yazılış durumları gösterilmeye çalışılmıştır. Metin bölümünde 55 varaklı Arap harfli kısım Latin alfabesine aktarılmıştır. Bu esnada transkripsiyon işaretleri kullanılmıştır. Orijinal metinde başlıklar için kırmızı boya kullanılmıştır. Latin alfabesine aktarımda bu kısımlar koyu olarak yazılmıştır. Dizin bölümünde bütün kelimelerin anlamları verilmeye çalışılmıştır. Anlamı bulunamayan kelimelerin yanına '? işareti konulmuştur. Kelimenin almış olduğu çekim ekleri sırasıyla gösterilmiştir. Bu esnada kelimenin ve ekin/eklerin varak numarası ve satır numarası yanlarında belirtilmiştir. Sonuç kısmında metinden hareketle ortaya çıkan durumlar tespit edilmiştir. Sayısal veriler kullanılarak anlatım zenginleştirilmiştir. İmla, ses, şekil özellikleri ve söz varlığı açısından genel bir değerlendirme yapılmış ve metnin tıp metinleri içindeki yeri nedir, sorusuna cevap aranmıştır. Daha sonra tüm tez çalışması boyunca yararlanılan kaynaklar 'Kaynakça' bölümünde verilmiştir. Çalışmanın son kısmına incelenen eserin tıpkıbasımı eklenmiştir.