turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
David Hume ve Bertrand Russell'ın felsefelerinde agnostisizm

Bu çalışmamızda Bertrand Russel ve David Hume'un felsefesinde agnostisizm ve dayandığı tezleri inceledik. Bu çalışmayı seçmemizin nedenlerinden biri bugün dünyada agnostisizmin ateizm ve benzeri fikir ve felsefi akımlarla birlikte, Tanrı'ya karşı eleştirel bir tavır takınan kimseler arasında yaygın olmasıdır. Çalışmamız giriş, sonuç ve iki bölümdün oluşmaktadır. Girişde agnostisizmin tanımı, kavramsal çerçevesi, türleri ve tarihsel ardalanı işlenmiştir. Birinci Bölüm'de filozoflarımızın geleneksel teistik kanıtlara yönelik eleştirisine, İkinci Bölüm'de ise onların agnostisizmi temellendirmek için kullandıkları bağımsız argümanlara yer verilmiştir. Çalışmamızda filozoflarımızın söz konusu iddia ve eleştirilerinin bir analizini ve değerlendirmesini yapmayı amaçladık. Ve genellikle bu görüşleri deskriptif bir tarzda yapılmakla yer yer eleştirel değerlendirmelerimizi de paylaşmaya çalıştık.
İbn Hazm'ın Kindİ'yi eleştirisi-'er-Redd ale'l- Kindİ el-Feylesuf' bağlamında bir inceleme

İslam düşünce geleneğinin oluşması ve olgunlaşması sürecinde alimler arasındaki ihtilafların önemi büyüktür. Zira düşünürlerin diğer düşünürler için reddiye niteliğinde kaleme aldığı eserlerin düşünce geleneğimize önemli katkıları olmuştur. Tezimizde ilk İslam filozofu Kindi'nin sebeplilik anlayışını merkeze alarak, onun kurguladığı Tanrı-alem ilişkisine değineceğiz. Sonrasında ise asıl konumuzu oluşturan İbn Hazm'ın Kindi'ye itiraz niteliğinde kaleme aldığı 'Er-Redd Ale'l-Kindi El-Feylesuf' adlı risalesinde ortaya koyduğu sebeplilik, tevhid, nübüvvet, değişme, ruhnefis gibi muhtelif konulardaki görüşleri ve Kindi'ye yönelik 'sebeplilik' odaklı eleştirilerini ele alacağız. Böylelikle İslam düşüncesinde eleştiri kültürünün bir başka halkası olan Kindi, İbn Hazm tartışması mukayeseli olarak ortaya konulmuş olacaktır.
Kant'ın antinomileri ile Gazali'nin Üç Meselesinin karşılaştırılması

Kant'ın Antinomileri ile Gazali'nin Üç Meselesinin KarşılaştırılmasıBu yüksek lisans çalışmasında, rasyonalist metafiziğe yönelik iki eleştiri mukayese ve tahlil edilmektedir. Bunlardan ilki, modern Alman filozof Immanuel Kant'a aittir ve o, Aydınlanma çağında, rasyonalist metafiziği eleştirmiştir. Bunlardan ikincisi, Ortaçağda yaşamış Müslüman bir filozof olan Gazali'ye aittir ve o da, akılcı metafiziği eleştirmiştir. Her iki düşünürün epistemolojik yaklaşımları rasyonalizme dayanan metafiziğin reddi bağlamında birbirleriyle örtüşmektedirler. Bu bağlamda Kant dört antinomiden söz etmekte ve bunlardan üçü, Gazali'nin üç meselesiyle benzeşmektedir. Her iki düşünür de salt akla dayalı bilginin bazı temel önermelerde çatışkılara düşeceğini kabul etmektedirler. Kant'ın transandantal diyalektik yöntemini kullanmasına koşut Gazali de delillerin denkliği yöntemini kullanmaktadır. Evrenin başlangıcı ve sınırı, nedensellik ve Zorunlu Varlık meselelerinde iki düşünür, salt aklın çelişkiye düşmeden bir çözüm üretemeyeceğini kabul etmektedirler. Kavramlar ile düşünen salt aklın sınırlarını tartışmak ve ona dayanan metafiziği reddetmek bakımından iki filozofun yaklaşımları şaşırtıcı bir uyum içerisindedir. Sözcük ve terminolojideki farklılıklar ile tarihsel ve geleneksel farklılıklar dışında Kant ve Gazali'nin benzer argümanlar ile benzer neticelere ulaşmış olmaları, bu çalışmanın amacını ve kapsamını belirlemektedir. Çalışmanın temel savı, Kant'ın ve Gazali'nin bilgi de salt akla dayalı rasyonalist metafiziğe karşı olduklarıdır. Çalışmada önce iki düşünürün bilgiye dair yaklaşımlarına yer verilmektedir. İkinci olarak, Kant'ın antinomileri ve Gazali'nin üç meselesine yer verilmektedir. Sonra iki filozofun yaklaşımlarının ve vargılarının mukayesesi ve tahlili yapılmaktadır.
John Toland'ın din görüşü

Bu çalışmada 17. yüzyılın sonlarına ve 18. yüzyıl erken dönemine damgasını vuran ve bu yüzyılın din ve tanrı kavramını tekrar yorumlayan John Toland ve onun Aydınlanma çerçevesinde savunmuş olduğu din ve dini kavramlar ele alınmaya çalışılmıştır. Rönesans'ın yeniden keşfi ve Aydınlanma Çağı'nın akılcılığı arasında kilit vazifesi gören Toland, siyasi, felsefi ve teolojik konulara cesur ve sıra dışı eleştirileri ile büyük katkı sağlamıştır. Gelenekler ve birey arasında yer alan batıl inanç, gizem ve önyargının yerine özgür toplum, akılcı düşünme, sivil ve laik din üzerine kurulu bir Hristiyanlığın tek kurtuluş olacağını savunmuştur. Akıl ve dini hoşgörüyü esas kabul eden Toland, kurumsallaşan din ve tekelleşen Kilise Babalarına karşı çıkarak hiçbir geleneğin, otoritenin veya ortak aklın bireyin inancı üzerinde olamayacağını öne sürmüştür. Bilimin ışığında beşerin varlığının ispatı gerçeği ile yola çıkarak onu yücelten, onun toplum içindeki konumunu yeniden şekillendiren dini özgürlüğü din kavramı içinde eritme yolunu seçmiştir.
Bir din felsefesi problemi olarak Sadreddin Konevi'nin uluhiyet anlayışı

Cihat, Bir Din Felsefesi Problemi Olarak Sadreddin Konevi'nin Uluhiyet Anlayışı, Yüksek Lisans Tezi, Sivas, 20121207- 1274 yılları arasında yaşamış olan Sadreddin KONEVİ İslam dünyasının yetiştirmiş olduğu özgün fikirlere, derin bilgi ve anlayışa sahip olan bir sufi-düşünürdür. Ayrıca İbn Arabi'nin öğrencisi olmuş ve O'nun düşüncelerini yaymaya çalışmıştır. Özellikle Vahdet-i Vücüd konusunu sistemleştirmiş en önemli kişilerden biridir. İlk dönemde tasavvuf, zühd ve ahlak eğitimi olarak düşünülürken; Konevi, tasavvufu konusu, meseleleri ve ilkeleri belli olan bir metafizik olarak tasavvur etmiş ve Vahdet-i Vücüd görüşünü benimsemiş olması dolayısıyla düşünceleri Allah'ın zatı, isimleri ve sıfatları etrafında gelişmiştir. Konevi'ye göre; Tanrı özü gereği zorunlu ve mutlak varlıktır. Mutlak varlık olan Tanrı'nın mümkün varlıklarla ilişkisi ona varlık vermektir. Mümkün varlıklar, Mutlak Varlık'ın değişik mertebelerde sınırlanması ve belirlenmesinden ortaya çıkmıştır. Konevi'ye göre alem özellikle de insan, Tanrı'nın kemal sıfatlarının yansıdığı bir aynadır.
Postmodern dönemde epistemolojik hakikat sorunu: Baudrillard örneği

Hümanist özneyi merkeze alan rasyonalist ve tekabüliyetçi modern bilgi anlayışı postmodern dönem ile birlikte yeni bir görünüm kazanmaktadır. Modern dönemdeki nesnelleştirme ve genelleştirme, eleştiriye tabi tutularak bilgi de gerçekliğin tekilliğine vurgu yapılmaktadır. Postmodern dönemde nesnel ve genel geçer bir bilginin imkanından söz etmenin pek de mümkün olmadığı görüşü hakimdir. Bu görüş, Baudrillard'ın düşüncesinde de özgün bir biçim alarak karşımıza çıkar. Bu doğrultuda özellikle Baudrillard ele alınarak ve onun kavramsallaştırmaları ile birlikte bilgi de çoğulculuğun ve nesnel bir bilginin zorluğu gösterilmeye çalışılacaktır. Dolayısıyla Baudrillard'ın Simülasyon teorisiyle hem postmodern dünyayı eleştiren, hem de bir yandan onu cisimleştiren özgün bir düşünce ortaya koyduğu gösterilmeye çalışılacaktır. Böylelikle epistemolojik hakikat sorununun postmodern dönemde aldığı biçimde irdelenmeye çalışılacaktır.
Kierkegaardin din felsefesi

Bu çalışmada Kierkegaard'ın din felsefesini ana hatlarıyla belirtmeye çalıştık. Giriş bölümü Kierkegaard' m hayatı, çalışmaları ve etkileri hakkındadır. İlk bölümde varoluşçuluk tartışılmıştır, genelde Kierkegaard'a göre. ikinci bölümde Kierkegaard'ın din felsefesinin temel kavramları ve iman; Hıristiyanlığın mahiyeti ve peygamberlik düşüncesi, ölüm ve sonsuzluk, Tanrı'nın varlığının delilleri ve onun fideizmi ve din felsefesine etkisi hakkındadır. Biz bu çalışmamızda Kierkegaard'ın orijinal eserlerinden faydalandık; özellikle Concluding Unscientific Postcript, The Cickness Unto Death ve Fear and Trembling. Sonuçta, diyebiliriz ki; Kierkegaard'ın din hakkındaki görüşleri zamanımızda hala güncelliğini sürdürmektedir.
İbn Sİna felsefesinde Sudur teorisi

Sudur teorisi, başka bir deyişle feyz teorisi, Plotinus'tan başlayarak felsefe tarihinde hep var olmuş bir teoridir. İslam dünyasında Farabi ve İbn Sina gibi filozoflar teoriyi geliştirmişler ve felsefi sistemlerinde bu teorik malzemeyi kullanmışlardır. Buna karşılık, sudur teorisini ve teorinin savunucuları olan Farabi ve İbn Sina'yı Gazzali, İbn Rüşd ve Ebü'l Berekat el-Bağdadi gibi bazı Müslüman filozoflar ve düşünürler tarafından sık sık tenkide uğranmıştır. Bu çalışmada, İbn Sina'nın sudur anlayışı, yaklaşımları eserleri bağlamında incelenecektir. Diğer filozoflara göre sudur teorilerinin karşılaştırılması ve eleştirilerine de yer verilecektir.
İbn Haldun'un tasavvufa ve felsefeye yönelttiği eleştiriler

Haldun'un Tasavvufa ve Felsefeye Yönelttiği Eleştiriler' isimli tezimiz, giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında İbn Haldun'un hayatı ve eserleri, yetiştiği kültürel ortam ele alınmıştır. Çünkü bir düşünürün hayatının ve yetiştiği ortamın, onun fikir yapısının oluşmasında katkısı olduğunu düşünüyoruz. Birinci bölüm, 'İbn Haldun'un Düşünce Yapısı' ismini taşımaktadır. İbn Haldun'un düşünce yapısı çok geniştir. Çalışmamızda, O'nun düşünce yapısının hepsine yer vermek, araştırmamızın sınırlarını aşmak olurdu. Bu yüzden bu bölümde İbn Haldun'un düşünce sistemi içinde konumuzla ilgili olduğunu düşündüğümüz ilimleri sınıflandırmasına yer verdik. Ayrıca aynı bölümde felsefe ve tasavvufun bu sınıflandırmadaki konumlarına da dikkat çekmeye çalıştık. İkinci bölüm çalışmamızın ana konusuna ayrılmıştır. Burada İbn Haldun'un felsefe ve tasavvufa yaptığı eleştirileri ve tutarlılığını ele aldık. Bu noktada felsefeye yaptığı eleştirilerde, onu yok saymaya çalışmak değil de, kendi alanına çekmek olduğu sonucuna vardık. Tasavvufla ilgili ise onunfelsefeleşmesi sorununa karşı çıktığını gördük. Çalışmamız sonuç kısmıyla birlikte tamamlanmıştır. İbn Haldun'la ilgili yapılan çalışmalara, okumalara bir yenisini eklemek kazancımız olacaktır. Konuyu ele alış tarzı, konuya yaklaşım biçimi ise çalışmamızın farklılığını ortaya koymaktadır.
G. W. Hegel'in Antigone analizinde 'ilahi yasa-insani yasa' ayrımı

Sofokles'in Antigone'si yazıldığı tarihten bu yana içeriğinde yer alan etik, politik karşıtlıklar nedeniyle felsefi tartışmanın gündemindeki yerini sürekli olarak korumaktadır. Antigone'nin ve Kreon'un temsil ettiği bu karşıtlık günümüzde yasa, adalet, etik, beden, sivil toplum ve devlet, aile ve devlet, kadın ve erkek tartışmalarında özgün çözümlemelerin temel metni olarak ele alınmaktadır. Bu tartışmaların merkezindeki isim G. W. Hegel'dir. İlk kez Hegel'in, Sofokles'in metnini bir bütün olarak ele alışı ve içerdiği problemleri diyalektik bir çözümleme içerisinde sisteminin bir parçası kılması Antigone tartışmalarının büyük oranda onun analizleri etrafında ele alınmasına yol açmıştır. Biz de çalışmamızda Hegel'in Antigone analizini, Tinin Görüngübilimi'nde yer aldığı biçimiyle ve özelde ilahi yasa ve insani yasa tartışması bağlamında ele aldık. İlahi ve insani yasa ayrımının postmodern ve deconstrüktivist felsefi bakış açısında yasanın yasası tartışmasına nasıl dönüştüğünü inceledik.
İnsan haklarının temeli olarak insan onuru kavramı

İnsan haklarının temellendirilmesinde kendisine başvurulan kavramlardan birisi insan onurudur. Bu çalışmada insan onuru kavramının insan haklarının türetildiği yeri göstermede bir rolü olup olamayacağı sorusu yanıtlanmaya çalışılmıştır. Bu soruya yanıt verebilmek için onur kavramının belirli bir şekilde içeriklendirilmesi gerekmektedir. Bu nedenle Birinci Bölüm insan onuru kavramlaştırmasının felsefi bilginin rehberliğinde anlaşılması ve analizine ayrılmıştır. İkinci Bölüm'de insan onuru ile insan haklarının ilişkisini kuran görüşler değerlendirilmiştir. Üçüncü Bölüm ise kavramın hukuk alanı içerisindeki yerini incelemektedir. Bu bakımdan insan onuru ve hukuk arasındaki bağ, hukukun türetildiği öncüller olarak görülebilecek bir insan hakları perspektifi ile kurulmaya çalışılmıştır. İnsan haklarına felsefi bir temel arayan bu araştırmada insan onuru, insanın nasıl bir varlık olduğunu, onun özellik ve olanaklarından yola çıkarak açıklayan görüşler aracılığıyla ortaya konmaya çalışılmıştır. Bununla belirli bir 'insanın değeri' kavramına ulaşılmak istenmektedir. Nötr bir değer kavramına dayanan insan onuru ile değer yargılarının belirsiz ve göreceli alanından uzaklaşmak amaçlanmaktadır. İnsanın etik eyleme olanağına da vurgu yapan bu insan onuru kavramı insan haklarının türetildiği yeri göstermede işlev görebilecektir. İnsan haklarının etik yönünün ortaya konmasına yardımcı olacak bir insan onuru kavramı ise normların türetimi ve uygulanmasında hukuk alanının da başvurabileceği bir kaynak olarak görülmektedir.
Fichte ve Hegel'de öznelerarasılık ve tanınma mücadelesi

Bu tez, Fichte ve Hegel'in öznelerarasılık ve tanınma mücadelesi konusundaki düşüncelerini farklarıyla birlikte ortaya koymayı amaçlamaktadır. İlk bölüm, Kant felsefesini eleştirmek yoluyla kendi felsefesinin temellerini kurmaya çalışan Fichte'nin görüşlerini içermektedir. Burada Fichte, bir yandan modern felsefenin özne kavrayışından geriye kalan solipsizm ve dualizm problemlerine, diğer yandan dogmatizm problemine müdahale eder. Bu problemleri Fichte, Wissenschaftslehre adlı kendi sisteminde pratik bir ilke ya da bir eylem olarak belirlediği Ben'in başkasıyla olan ilişkisi aracılığıyla öznelerarasılık temelinde ele alır. Bu temelden hareketle ikinci bölüm, Fichte'nin öznelerarasılık ve tanınma konusundaki görüşlerine ayrıldı. Tanınma teorisinde başkası öz-bilincin ve özgürlüğünün transsendental bir koşulludur. Başkasının Ben'e çağrıda bulunması yoluyla ortaya çıkan tanınma süreci, karşılıklı olup bir hak ilişkisi temelinde toplumsal bir karakterdedir. Tezin üçüncü bölümü, Fichte'den devraldığı tanınma kavramını daha da derinleştiren ve genişleten Hegel'in bu konudaki görüşlerine ayrıldı. Tanınmayı Fichte'deki temel koyma ve transsendental yükünden kurtaran Hegel, onun fenomenolojik yönünü ön plan çıkarır. Bilinç, öz-bilinç ve evrensel öz-bilinç sürecine bağlı olarak Hegel'de tanınma, efendi-köle diyalektiği şeklinde olumsuz ve karşılıklı olumlu tanınma içeriğinde Tin olarak iki farklı şekilde ortaya çıkar. Tin olarak karşılıklı tanınma, Ben'in Biz olması anlamında çoğul ve öznelerarası bir karakterde olup özgürlük olarak etik bir yaşamın temelini oluşturur.
Feuerbach'ın din yorumu

Bu tezde, Feuerbach'ın 'Hıristiyanlığın Özü' isimli eserinde çözümlediği dinsel bilincin, onun öz-bilincin doğasına ve insan zihninden kaynaklanan illüzyonların kökenine dair getirdiği açıklamalarda can alıcı bir rol oynadığını ortaya koymaya çalıştım. Bu doğrultuda temel olarak iki tez ortaya kondu. Birincisi, Feuerbach'ın teoloji ya da idealizme yönelttiği eleştirilere temel olan illüzyonlar kaçınılabilir illüzyonlardır ve insan özünün yanlış anlaşılmasını ve yabancılaşmayı ima eder. ikinci tür, dinde istem dışı ve bilinçsizce insan zihninden doğan illüzyonlar doğal illüzyonlardır ve insan doğasını aydınlatmak için ayırt edici işlevlere sahiptir. İlk bölümde, Feuerbach'ın, dolaysız ya da dinsel bilinç olarak adlandırdığı öz-bilinçte doğan doğal illüzyonları ve teolojinin aşkınsal insan doğasını tözselleştirmesinden kaynaklanan doğal olmayan illüzyonları onlar aracılığıyla aydınlatmayı amaçladığı ayırt edici stratejileri, yansıtma teorisi ve evirme yöntemi, göstermeye çalıştım, ikinci bölümde Feuerbach'ın, 'ben' tahtından etmek ve ben merkezli öz-bilinci tür bilinciyle değiştirmek anlamına gelen ben-sen diyalektiği aracılığıyla inşa ettiği tür-ontolojisini serimlemeye çalıştım. m
Russellianism, the impossibility of intensional semantics and belief reports

Russellcılık, İçlemsel Semantiğin İmkansızlığı, ve İnanç Bildirimleri Erhan Demircioğlu Bu tezin ilk üç bölümünde, Russellcılık ve Fregecilik arasındaki tartışmanın gerçek temelinin farklı semantik yorumlar olduğunu göstermeye çalışacağım. Russellcılık' a göre, semantik, doğal diller ile gerçeklik arasındaki ilişkiyi aydınlatmalıdır; halbuki, Fregecilik için, semantiğin esas görevi, doğal diller ile düşünce arasındaki bağı açığa kavuşturmaktır. Her iki teori de farklı semantik yorumlan üstüne inşa edildikleri için, gerçek soru 'semantik' terimini nasıl tanımlamamız gerektiği etrafında odaklanmış durumdadır. Tezin dördüncü bölümünde ise, içlemsel semantiğin imkansız olduğunu -en umut vaat eden ve yaygın biçimde tartışılmış olan Fregeci içlemsellik üzerinde yoğunlaşarak- iddia edeceğim. İçlemsel semantik, semantik için Sabitlilik Gerekliliği adım verdiğim koşulu karşılayamamaktadır. Tek sahip olduğumuz, eğer herhangi bir semantiğe sahip isek, kaplamsal semantik ve, tercihen, kaplamsal semantiğin en akla yatkın versiyonu olduğuna inandığım Russellcılık'tır. Tezin son kısmında, inanç bildirirnlerinin Russellcılık için neden bir problem teşkil ettiğine odaklanacağını Salmon'ın bu probleme çözümünü eleştirdikten sonra, bu kötü şöhretli soruna Epistemik Sınır adım verdiğim ilkeye dayanan olası bir çözümün ana hatlarını sunacağım.
Hume ve Kant'ın nedensellik anlayışı itibariyle nesnenin kuruluşu ve a priori olumsal nedensellik

Nedensellik felsefenin en temel problemlerinden biri olup felsefenin bütün dalları ile ilgilidir. Özellikle bilim ve fizik felsefesinde nedensellik en merkezi problemdir. Bu tezde Hume ve Kant'ın nedensellik hakkındaki görüşlerini karşılaştırmayı amaçladık ve Kant'ın nedensellik kavramının tecrübeye öncelikli olarak belirlediğimiz sentetik a priori koşullardan biri olduğunu savunarak Hume'a cevap verdiğini açıkladık. Bununla birlikte, nesnenin dilde var olmasından önce, bir nedensellik senaryosuna sahip olmamız gerektiğini ve Kant'ın nedensellik hakkındaki görüşlerinin aksine bu senaryo fikrinin kuantum fiziğindeki nesnelerle uyumlu olduğunu iddia ettik.
Heidegger felsefesinde 'kaygı'nın yeri

Bu çalışmanın ele aldığı problem, 20. yüzyılın en önemli filozofu olarak görülen Heidegger'in felsefi görüşlerinde, insan varoluşunun önemli bir argümanı olan 'kaygı' ruhdurumunin etkisinden hareketle Heidegger felsefesini farklı bir bakış açısından anlamaktır. Bu incelemede, kaygı kavramının Heidegger'in felsefesinin en temelinde bir etkisi varsa, onu hangi bağlantı çerçevesinde etkilemiştir? Bu bağlamda Heidegger kendisinden sonra gelen filozoflara nasıl bir alan açmıştır? Sorularına yanıt aranmıştır. Heidegger'in fenomenolojik betimlemeleri kendinden önceki geleneksel felsefeden temel bir biçimde farklıdır. Zira Heidegger'e göre insanlar kendileri gibi diğer Varolanlarla birlikte yaşadıkları dünya içine fırlatılmışlardır. Bu çalışmada Heidegger'in düşüncesinin temel kavramlarının neler olduğu ortaya konulmaya ve 'kaygı' kavramı ana hatlarıyla serimlenmeye çalışılmıştır. Dasein'ın asli niteliği olan 'kaygı' kavramı ele alınıp, kaygının insanın gerçekten kendisi olmasında eş deyişle otantik olması ve olanaklarının farkına varmasında ya da insanın kendisini günlük hayatın inotantikliğinde kaybetmesinde oynadığı rol gözler önüne serilir. Heidegger'e göre dünyaya ilişkin ilk kavrayış ve anlayışımız duyduğumuz kaygıyı ve onunla bağlantılı olan duygu durumlarını yansıtmktadır. Zira dünya doğa bilimlerinin onu betimlediği gibi bir dünya değildir. Bu noktada Heidegger düşüncesinin merkezine 'kaygı' kavramını alır; çünkü kaygı egzistensiyaller denilen Dasein'ın varlık tarzının niteliklerinin hepsini kapsayan, birbirine bağlayan ve bunlar arasında en önemli olanıdır. Bunun yanı sıra üzerinde durulan temel kavramların Heidegger ve Heidegger sonrası felsefe dünyası üzerinde bir etkisinin olup olmadığı konusuna bir açıklık getirilmeye çalışılır.
Tasarımda sayısal düşünmenin fenomenolojisi

Sayısal düşünme, günümüz tasarım yaklaşımlarında sıkça sözü edilen bir yaklaşım olarak öne çıkmaktadır. Özellikle 'sayısal' kavramının kullanım sıklığına bağlı olarak tasarım dağarcığında edindiği yer, tasarım çalışma alanının onun ne anlama geldiğini uzun zamandır farkında olduğunu göstermektedir. Ancak buna karşılık, sayısal düşünmeyi dijital teknolojilerin yenilikleri üzerinden kavramaya alışkın bir tasarım anlayışı için, sayısal düşünmeyi insan zihninin deneyimle bütünleşik bir ürünü olarak temelden sorgulamak henüz bir bilmecedir. Bu çalışmada tasarımda sayısal düşünme, tasarım durumlarının anlamlandırılması, yorumlanması ve deneyimlenmesine dayanan bütünleşik bir süreç olarak tanımlanmaktadır. Bu süreçte tasarımcıların, gerek bireysel bakış açısı ve akıl yürütmelerindeki farklılıklarının, gerekse de bunların doğrulanması ve uygulanmasındaki ortaklıklarının önem taşıdığı düşünülmektedir. Bu noktada tasarımda sayısal düşünmenin, bir bilgi ve temsil birliğinin farklı tasarım problemlerine entegre edilmesinden çok, aktivite içinde tasarımcı tarafından evrilen kurgusu ön plana çıkmaktadır. Anlam, yorum ve eylem, fenomenolojik hermenötik felsefenin, insanın en genel manadaki bütüncül anlama süreçlerini tariflemede kullandığı temel prensiplerdir. Antik Yunan'dan bugüne uzanan hermenötik düşüncede insan, anlamların ve eylemlerin yorumlayıcısı olarak ifade edilir. İnsanın dahil olduğu her aktivite, aslında bir yorumlama edimidir. Hermenötik düşünce yorumu bir dil problemi olarak görür; dil, bağımsız bir semboller bütününden öte, insanın anlam ve eylemlerinde ifşa olup evrilir. Fenomenolojik hermenötik felsefenin yorumlamaya dayalı, düşünce ve eylemi bütünleyen yaklaşımının, tasarımda sayısal düşünmenin sorgulanması için önemli bir izlek oluşturacağı düşünülmektedir. Bu doğrultuda dilin, sayısalın ifade ve temsilinde olduğu kadar, düşüncenin geliştirilmesi, yorumlanması ve eylenmesi noktalarındaki önemi de tartışmaya açılmaktadır. Mimari tasarım eğitimine başlayan bir grup öğrenci ile yapılan bir basit sayısal tasarım egzersizi, bu tartışmaların somutlaştırılması ve derinleştirilmesi için analiz edilmiştir.
Hilmi Ziya Ülken düşüncesinde ahlak ve siyaset

Çalışmamızın amacı, yakın dönem Türk fikir hayatının en velut ve çok yönlü yazarlarından biri olan; başta felsefe, psikoloji ve sosyoloji olmak üzere farklı alanlarda önemli eserler veren Hilmi Ziya Ülken'in ahlak ve siyaset anlayışını birbiriyle bağlantılı, sistematik bir düşünce biçiminde incelemektir. Görünen insan, kültür, tarih ve toplum, devlet vb. anlayışları odağında, ahlak ve siyaset meselelerinin iç içe ve geçişken olması bakımından siyaset ahlakının ve problemlerinin temelini sunuyoruz. Özellikle Hakimiyet'te, Aşk Ahlakı'nda geliştirdiği ahlak anlayışıyla bütünleşen özgün bir siyaset teorisi geliştirmiş görünen Ülken düşüncesinin soğuk savaş sonrası dünya gerçekliği karşısında olduğu kadar, Türk modernleşmesi karşısında da imkanlar barındırdığını söyleyebiliriz. Daha özel olarak demokratik siyasal kültürün talep ettiği özgürlükçü, şahsiyetçi ahlakı ve özgür şahısların kendilerini gerçekleştirmelerine zemin hazırlayacak toplumsal ve politik koşulların anlaşılmasında da tezimiz katkı sağlayacak niteliktedir.