turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Kutadgu Bilig'in Kahire nüshası

Bu tez, Yusuf Has Hacib'in 1069- 1070 tarihinde kaleme aldığı Kutadgu Bilig adlı eserin Mısır Milli Kütüphanesi 168 numarada kayıtlı olan Kahire Nüshası'nın 98 b-196b varakları arasında yer alan bölümü üzerinde yapılan bir dil çalışmasıdır. Nüshanın istinsah tarihi tam olarak bilinmemekle birlikte XIV. asırda, 1367'den önce kaleme alındığı tahmin edilmektedir. Yer yer Eski Türkçenin izlerini yansıtsa da umumiyetle Orta Türkçe dil özelliklerini taşıyan nüshanın müstensihi de bilinmemektedir. Bu tez dört ana bölümden oluşmaktadır: İnceleme Metin Dizin Tıpkıbasım. İnceleme bölümünde Kutadgu Bilig ve eserin nüshaları, bu nüshalar üzerine yapılan dil çalışmaları ve bizim çalışmamıza konu olan Kahire nüshasının imla ve dil özellikleri hakkında bilgi verilmiştir. Metin bölümünde; Kutadgu Bilig Kahire Nüshası'nın 98 b-196b varakları arasındaki bölümün transkripsiyonlu metni ile eserin bu bölümünde geçen ayet, hadis ve diğer Arapça ibarelerin Arap harfleriyle yazılmış şekli yer almaktadır. Reşit Rahmeti Arat'ın okuyuşundan farklı olan kelime okunuşları ve farklı okuma sebepleri dipnotlarla yine bu bölümde gösterilmiştir. Dizin bölümünde; metinde geçen kelime ve kelime gruplarının alfabetik sıralanmış şekli, bunların geçtiği varak ve beyit numaralarının listeleri ve kelimelerin metinde kullanılan anlamlarını ihtiva eden bir dizin yer almaktadır. Tıpkıbasım bölümünde; metinle kıyaslama yapılabilmesini sağlamak adına üzerinde çalışılan 98 b-196b arasındaki varakların tıpkıbasımı bulunmaktadır.
Özbek Türkçesinde isimler

'Özbek Türkçesinde İsimler' adlı bu çalışma, Önsöz, Giriş, iki bölüm, Özet ve Kaynaklar kısımlarından oluşmaktadır, Giriş'te yirmi iki milyondan fazla kişinin konuştuğu Özbek Türkçesinin Türk lehçeleri tasnifindeki yeri, tarihi gelişmesi, yayılma alanları, Özbek Türkçesi ağızlan ve araştırma tarihi hakkında bilgi verildi Özbek Türklerinin kısaca tarihi üzerinde duruldu. 'Özbek Türkçesinde isim Yapımı' adlı birinci bölümde, ek ekleme ve kelimeleri veya kelime kısımlarım birleştirme ile yapım yolları ayrı ayrı ele alınarak, ek ekleme yoluyla isimli ve fiilli esastan yapılan isimler ve semantik tasnifi, birleştirme yoluyla isim yapım modelleri, bu modeller yardımıyla yapılan birleşik isimlerin semantik tasnifleri, isim yapım eklerinin etimolojisi, tarihi gelişimi, isim yapım işlekliği ve bu bölümün otuz yedi maddeden oluşan sonuçları verildi. 'Özbek Türkçesinde İsim ve İsim Türleri' adlı ikinci bölümde ad ve semantik türleri, adlarda sayı kategorisi, iyelik kategorisi, hal kategorisi ve adların fonksiyonel şekilleri; sıfat ve türleri, semantik tasnifi, belirtme sıfatları ve türleri, işaret sıfatları, soru sıfatlan, topluluk sıfatları ve belirsizlik sıfatları, sıfatların küçültme - sevgi gösterme, azaltma, artırma ve karşılaştırma gibi fonksiyonel şekilleri ele alındı. Sayı ve türleri, asıl sayılar, sıra sayılan, topluluk sayılan, tane sayılan, üleştirme sayılan, tahmin bildiren sayılar ve kesir sayılan, hesap sözleri ve semantik tasnifi; zamirler ve türleri, şahıs zamirleri, dönüşlülük zamirleri, işaret zamirleri, soru zamirleri, topluluk zamirleri, belirsizlik zamirleri, olumsuzluk zamirleri; zarflar ve zarfların şekillenmesi, semantik türleri ve azaltma ve artırma gibi fonksiyonel şekilleri ve isimlerin çekimini ve şekil yapımını oluşturan eklerin etimolojisi, tarihi gelişimi, fonksiyonel özellikleri ve bu bölümün otuz dört madden oluşan sonuçlan verildi. 667
Osmanaalı Sıdık Uulu'nın eserleri örneğinde geçiş dönemi Kırgızcası

Bu çalışmada 1913 ve 1914 yılında Osmanaalı Sıdık Uulu tarafından Ufa şehrinde yayınlanan 'Tarih-i Kırgız Şadmaniya' ve 'Muhtasar Tarih-i Kırgıziya' adlı şecere kitabının dil özellikleri ile Çağatay Türkçesi ve Çağdaş Kırgız yazı dilinin dil özellikleri karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Çalışma giriş bölümü hariç toplam beş bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde Kırgızlar, Kırgızca ve Kırgız edebiyatı hakkında bilgiler verilmiş, Kırgızlar, Kırgızların etnik kökeni ile Kırgız adının nereden geldiği hakkında bilgiler yer almıştır. Kırgızca kısmında ise Kırgızcanın tarihi dönemleri ile birlikte Kırgızlar tarafından günümüze kadar kullanılmış olan yazı sistemleri ve özellikleri ele alınmıştır. Kırgız edebiyatı kısmında da Kırgızların Sovyet öncesi sözlü ve yazılı edebiyatı ile birlikte 20. yüzyılın başlarında Cedit döneminde açılan okullar ve neşriyat faaliyetleri incelenmiştir. Sovyet dönemi Kırgız edebiyatı da kendi içinde dört dönem halinde her dönemin özellikleriyle birlikte ele alınmıştır. 20. Yüzyılın birinci yarısına kadar Çağatay Türkçesi ortak yazı dili olarak kullanılmıştır. Mahalli dillerin, ağızların yazı dili halini almaya başlamasıyla Kırgızistan'da 1924 yılından itibaren Çağatay Türkçesi yerini Çağdaş Kırgız yazı diline bırakmıştır. Çalışmamızın birinci ve ikinci bölümlerinde son dönem Çağatay Türkçesinde ele alınmış olan eserin gramer özellikleri Çağatay Türkçesi ile Çağdaş Kırgız yazı dilinin özellikleri ile karşılaştırılmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde eserin ses özellikleri, Çağatay Türkçesi ile Çağdaş Kırgız yazı dilinin ses özellikleriyle karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Son dönem Çağatay Türkçesiyle ele alınan eserin ses özelliklerinin ne derecede Çağatay Türkçesi özelliklerini taşıdığı ve ne derecede Çağdaş Kırgız yazı dili ses özelliklerini taşıdığı incelenmiştir. İkinci bölümde de eserin şekil özellikleri, Çağatay Türkçesi ve Çağdaş Kırgız yazı dilinin şekil özellikleri ile karşılaştırılmıştır. Üçüncü bölümde ise, eser üzerinde cümle bilgisi bakımından inceleme yapılmıştır ve kelime grupları ile cümle çeşitleri üzerinde durulmuştur. İncelemenin dördüncü bölümünde de eserin çevri metni verilmiştir. Beşinci bölümünde de eserin dizni yer almaktadır.
Cihanbeyli ağızları

Bu çalışmayı Konya ilinin Cihanbeyli ilçesinin ağızları oluşturmaktadır. Çalışmamız Giriş, İnceleme, Metinler, Sözlük olmak üzere dört bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde Cihanbeyli'nin tarihçesi, etnik yapısı, coğrafyası, eğitim durumu, bölgenin kültürel özellikleri, nüfusu, konumu hakkında bilgi verilmiştir. İnceleme bölümünde Cihanbeyli'den derlediğimiz metinlerin dil bilgisi incelemesi yer almaktadır. Bu kapsamda Cihanbeyli ağızlarının ses ve şekil bilgisi özellikleri ortaya konulmuştur. Tespit edilen karakteristik özelliklerden hareketle Cihanbeyli ağızlarının Türkiye Türkçesi ağızlarındaki yeri tespit edilmiştir. Metinler bölümünde Cihanbeyli'den otuz sekiz kaynak kişiden derlediğimiz metinler vardır. Sonuç bölümünde ise ses ve şekil bilgisi bakımından tespit edilen Cihanbeyli ağızlarınının özellikleri yer almıştır. Çalışmanın sözlük bölümünde Türkiye Türkçesinde olmayan ve fonetik açıdan tanınmayan kelimeler yer almıştır. Kelimenin metinde geçtiği yer satır numarasıyla birlikte sunulmuştur.
Трудности передачи антропонимов с русского языка на турецкий язык

Çalışmamızda Türkiye'deki çeviribilimin daha önce hiç çalışılmamış konularından biri olan Rusça antroponimlerin Türkçeye çevirisinde karşılaşılan sorunlara değinilmektedir. Bu çalışmada, antroponimlerin tanımı ve türleri, antroponimlerin genel dilbilimsel özellikleri ve anlamları, antroponimlerin başka bir dile çevrilirken karşılaşılan genel sorunları ele alınmaktadır. Rus edebiyatından yapılan çevirilerden alınan örnekler üzerinde Rusça kişi adları, baba köklü adları, soy isimleri, müstear isimler ve lakapların Türkçeye çevirisinde kullanılan geleneksel çeviri yöntemleri eleştirel bir bakış açısıyla incelenmektedir. Farklı etaplarda karşımıza çıkan Türkçe ve Rusça arasındaki farklılıklar göz önünde bulundurularak her antroponim türü için kullanılabilen en uygun çeviri yöntemleri ele alınmaktadır.
Frequency effects in the processing of morphologically complex Turkish words

Bu çalışmada, biçimbilimsel açıdan basit ve karmaşık Türkçe kelimelerin, anadili Türkçe olan kişilerin beyninde ne şekilde kayıtlı olduğu, çeşitli sıklık ölçütlerinin bağımsız değişken olarak kullanıldığı iki çevrimiçi deney aracılığıyla incelenmiştir. Çalışmanın ikincil bulguları şunlardır: özellikle Türkçe gibi bitişimli dillerde, 'sıklık' son derece karmaşık bir kavramdır; farklı sıklık ölçütleri arasında yüksek korelasyon mevcuttur; sıklık dağılımları her düzeyde dengesizdir; dilbilgisine uygun kelimelerin ezici çoğunluğu büyük bir derlemde dahi hiç kullanılmamaktadır; Türkçe gibi bitişimli bir dilde, harf dizilerinin dağılımı gibi kelime-altı alanlar üzerinde dahi biçimbilimsel yapının yoğun etkileri gözlenmektedir; ruhdilbilimi deneylerinin laboratuar ortamı yerine çevrimiçi ortamda uygulanması başarılı sonuçlar vermektedir; harflerin büyük veya küçük olmasının, kelime tanımadaki başarı oranı üzerinde etkisi yoktur; biçimbilimsel açıdan karmaşık Türkçe kelimeler, basit kelimelere kıyasla iki kat yavaş işlenmektedir, bu ise kelime sonlarındaki ek dizilerinin kelime işleme sürecine büyük bir yük getirdiğini göstermektedir. Çalışmanın üç temel bulgusu ise şunlardır: çok çeşitli diller için uzun yıllardır bilindiği üzere, daha sık kullanılan basit kelimeler, daha az kullanılan basit kelimelerden daha hızlı işlenmektedir; karmaşık kelimeler muhtemelen sağdan-sola veya tek parça olarak değil, soldan-sağa işlenmektedir, ve en önemlisi, insan beyni karmaşık kelimeleri işlerken ek dizilerini kullanabilmektedir, bu ise, sık kullanılan eklerin yanı sıra, sık kullanılan ek dizileri için de ayrı zihinsel kayıtlar bulunduğunu düşündürmektedir.
Emrullah Muhammed B. Zeyrek Efendinin Şerhu Mesaliki'l-Halas fİ Mehaliki'l-Havas' adlı eserinin edisyon kritiği

Arap Dili ve Belagati'nin önemli el yazma eserlerinden olan Şerhu Mesaliki'l-Halas fi Mehaliki'l-Havas adlı eser günümüz Arapçasını asırlar öncesiyle birleştirecek ve Arap Dili meselelerinin ele alınma ve tartışılmasında örnek teşkil edecektir. Bu çalışmada, hakkında herhangi bir akademik çalışmaya rastlamadığımız adı geçen eser tanıtılmış, edisyon kritiği yapılmış ve Mesalikü'l-Halas fi Mehaliki'l-Havas adlı metnin müellifi Taşköprizade ve şerhin yazarı Emrullah b. Zeyrek'in hayatı eserleri ve ilmi şahsiyetleri incelenmiştir. Eser, Taftazani ve Cürcani'nin Timur huzurunda yaptıkları edebi bir tartışmayı içermektedir. Çalışmamızda bu tartışmanın aslı ve sonucu hakkında bilgiler verilmiş, eserin içeriği, metodu, şahit ve kaynakları ele alınmış, Taftazani ve Cürcani'nin hayatı, eserleri ve yaşadıkları dönem incelenmiştir. Müellif nüshası olmayan elimizdeki iki farklı nüshanın farklılıkları belirtilerek doğruya en yakın nüshanın tespitine çalışılmıştır.
Velir or veler? exploring adults' implicit knowledge of an irregular verbal pattern: The Turkish aorist

Dağılımlarında düzensizlik gösteren biçimbirimsel sistemler, sözcüklerin zihinde nasıl işlendiği ve temsil edildiğine ilişkin önemli ipuçları sunar. Bu çalışma, eylem köküne eklenen eklerde düzensiz bir dağılım gösteren Türkçe Geniş Zaman ekinin ana dili Türkçe olan yetişkinler tarafından nasıl işlendiğini ve temsil edildiğini araştırmaktadır. Ünlüyle biten kökler için -r, ünsüzle biten tek heceli köklerin çoğu için -Ar, çok heceli kökler ve tınılı sesle biten 13 tek heceli kök için -Ir alan Geniş Zaman yapısının ediniminde yaşanan zorluklar bilinmektedir. Bu çalışmada anadili Türkçe olan 90 yetişkin katılımcının, Türkçe'de var olmayan, tınılı sesle biten 168 tek heceli kök ile Geniş Zaman yapısı üretimi test edilmiş, katılımcılara, uydurulmuş bir eylem içeren tümceler dinletilmiş ve izleyen taşıyıcı tümcede bu eylem kökünü sesli olarak tamamlamaları istenmiştir. Bulgularımız, yetişkinlerin söz konusu eylemlerle -Ar ekini %86 oranında kullandığını göstermiştir. -Ir kullanımında, var olan eylemlerle benzerliklerin rol oynayıp oynamadığını ortaya çıkarmak için çeşitli benzerlik ölçütleri geliştirilmiş, dilde mevcut olan aynı ilk ünsüz C_ _, aynı ünlü _V_ ve aynı ünsüz örüntüsü C_C'yi paylaşan düzensizlik gösteren eylemlerin kullanım sıklığıyla Ir kullanımının ilişkili olduğu, uyak ölçütünün, ise dil kullanıcıları açısından güvenilir bir ipucu oluşturmadığı gözlenmiştir.
Yabancılara Türkçe öğretiminde eğitici oyunlarla dil becerilerinin geliştirilmesi

Yabancı dil öğreniminde amaç, bireyin tercih ettiği dilin kurallarını öğrenerek o dili doğru bir şekilde kullanmasıdır. Dili kullanmak da temel dil becerilerini kazanmakla mümkündür. Dil öğreniminde sözcük dağarcığının genişliği, belli cümle kalıplarının bilinmesi çok önemli olsa da birey kendini yazılı ve sözlü ifade edemiyorsa, iletişim becerilerini geliştirememişse bunları bilmek çok da değer taşımaz. Dile hakim olabilmek için dil becerilerinin eşit şekilde geliştirilmiş olması gerekmektedir. Yabancı dil öğretiminin etkili ve kalıcı olabilmesi için öğretmenin çağdaş öğretim yöntem ve tekniklerini kullanması gerekir. Çünkü her öğrencinin farklı öğrenme stratejisi olabilir. Bu nedenle öğretmen tüm öğrencilere hitap edebilecek yöntemler, teknikler kullanmalıdır. Eğitici oyunlarla öğretimde tüm öğrenciler etkindir. Eğitici oyunlar, öğrenilen dilin yaparak ve yaşayarak öğrenilmesini sağlar. Amaçlara uygun olarak düzenlenen ve seçilen eğitici oyunları derslerde kullanmak, öğrenilen yabancı dilde pratik yapmak demektir. Böylece öğrenilen yabancı dil, pekiştirilerek kalıcı hale gelir. Yabancılara Türkçe öğretim programları ve ders kitapları hazırlanırken içerikte yer verilecek eğitici oyunlar ile hedeflenen başarıya daha çabuk ulaşılacak, dersler daha etkili ve verimli hale gelecektir. Betimsel araştırma modeli kullanılan bu çalışmada, Türkçe öğrenen yabancıların temel seviyede (A1-A2) dil becerilerini kolay, kalıcı ve eğlenceli olarak geliştirmede kullanılabilecek eğitici oyun örnekleri sunulmuştur. Bu oyunlar, Avrupa Dil Gelişim Dosyası çerçevesinde dinleme, konuşma, yazma ve okuma becerilerine yönelik ayrı ayrı düzenlenmiştir. Çalışmamızda önce eğitici oyun ve eğitici oyunun dil öğretiminde kullanılmasına yer verilmiş, daha sonra Avrupa Dil Politikası incelenmiş, ardından da dil becerileri tek tek ele alınarak dil becerilerine yönelik temel seviyede (A1-A2) eğitici oyun örnekleri sunulmuştur. Çalışmada yöntem olarak literatür taraması seçilmiş, dil öğretiminde eğitici oyunların kullanımıyla ilgili yerli ve yabancı kaynaklar incelenmiş ve uzman görüşleri alınarak Avrupa Dil Gelişim Dosyası'ndaki yeterliklere ve dil becerilerine uygun bir şekilde bazı eğitici oyunlar yabancılara Türkçe öğretimine uyarlanmış, bazıları da özgün olarak hazırlanmıştır.
Melih Cevdet Anday'ın düşünce yazılarında sanat, yazın ve dil

'Melih Cevdet Anday'ın Düşünce Yazılarında Sanat, Yazın ve Dil' adını taşıyan tezimizde başta sanat olmak üzere Melih Cevdet Anday'ın yazın ve dille ilgili düşünceleri yer almaktadır. 24 tane düşünce kitabı yayımlayan Anday, bilgilendirici yazılarında Güzel Sanatların her dalına değinmiştir. Özellikle resim ve müziğe ayrı bir yer vermiştir. Bunların dışında heykel ve mimari üzerinde durmuş gerek Türkiye'de gerekse yurt dışında gördüğü sanatsal yapıları tanıtmaya çalışmıştır. Bir ozan ve yazar olarak Melih Cevdet hem Türk edebiyatını hem de Batı edebiyatını ele alan yazılar kaleme almıştır. Anday düşünce yazılarında şiirin ne olduğunu, imgenin nasıl yaratıldığını, iyi bir ozanın hangi özelliklere sahip olabileceğini konu edinmiştir. Şiirin dışında bir tür olarak roman ve tiyatroya yakından değinmiş, bunların özelliklerini açıklamıştır. Melih Cevdet iyi bir çevirinin, eleştirinin temel ölçütlerini açıklamış ve Türk yazınında söz sahibi olan eleştirmen ve çevirmenleri tanıtmıştır. Anday, başta antikite ve Hümanizma olmak üzere Romantizm, Dadaizm, Gerçeküstücülük gibi akımlardan ve temsilcilerinden söz etmiştir. Melih Cevdet, başta Türkçe olmak üzere dille ilgili konuları da işlemekten uzak durmamıştır. Bu bağlamda Türkçenin tarihsel dönemlerini, Osmanlıcayı, Türkçedeki özleşmeyi neden-sonuç ilişkisiyle konu edinmiştir.
Arap dünyasında modern dilbilim çalışmaları

XIX. yüzyıla kadar dil incelemeleri büyük ölçüde felsefe ve yazın çalışmaları içerisinde yürütülmüş ve dil bu alanların anlaşılmasına yarayan bir araç olarak kabul edilmiştir. XX. yüzyıla geldiğimizde İsviçreli dilbilimci Ferdinand de Saussure'ün 'kendi başına ve yalnız kendisi için dili incelemek' görüşünün hakim olmasıyla birlikte dilbilimin sınırları belirlenmiş ve dilbilim bağımsız bir bilim dalı haline gelmiştir. Çalışmamızda Batıdaki dilbilim üzerine yapılan açılımların Arap dili ve dilbilimcileri üzerindeki yansımaları irdelenmektedir. Modern dilbilim düşüncesinin Arap dünyasına tam olarak ne zaman girmeye başladığını belirlemek zordur. Arap dünyasının modern dil bilimle tanışması XX. yüzyılın 40'lı yıllarında Batı'daki üniversitelerde dilbilim çalışan Arap araştırmacılarla olmuştur. Modern dönemde Arap dilbilimciler klasik dönem dil çalışmalarını yeni bir bakış açısıyla ele almışlardır. Bunu yaparken bazen klasik çalışmalara eleştirel yorumlar getirmişler, bazen de klasik çalışmalardan bağımsız güncel dilbilim meselelerini incelemişlerdir. Biz bu çalışmamızda klasik dönem ve modern dönemde Arap dil alimlerinin dilbilimin alt dallarıyla ilgili yaptıkları çalışmalara değindik. Yaptığımız çalışma sonucunda pek çok dilbilim konusunun klasik dönem dilcileri tarafından eserlerinde konu edinildiğini tespit ettik. Çalışmamızın birinci bölümünde dilbilimin tanımı, gelişimi, filoloji ve dilbilgisinden farkı, konusu, alt dalları ve Arap dilinde dilbilim karşılığında kullanılan kavramlar konuları yer almaktadır. İkinci bölümünde, dilbilim öncesi ve klasik dönemde Arap dil çalışmaları ele alınmıştır. Üçüncü ve son bölümde ise, modern dönemde Arap dilbilim çalışmaları tanıtılmıştır. Bu bölüm çalışmamızın esas bölümünü oluşturmaktadır. Bu bölümde modern dönemde dilbilimin alt dalları ile ilgili yapılan müstakil çalışmalar ve bu dalların hangi genel dilbilim kitaplarında yer aldıkları tespit edilmiştir.
Türkçedeki eş ve yakın anlamlı sözcüklere ilişkin anlambilimsel bir değerlendirme -Eş ve yakın anlamlı sözcüklerin öğretimine yönelik bir gözlem

tezin özeti 'Türkçedeki Eş ve Yakın Anlamlı Sözcüklere İlişkin Anlambilimsel Bir Değerlendirme' adlı tezimizin birinci bölümünde tezin amacı, önemi, tezde kullanılan yöntem, kavramsal çerçeve, varsayımlar ve sınırlılıklardan bahsedilmiştir. Tezin ikinci bölümünde dilbilim ve onun alt kolları olan uygulamalı dilbilim ve anlambilim konusuna değinilmiştir. Ayrıca anlambilimin inceleme alanına giren sözcük, kavram, kavram alanı, çağrışım alanı, anlam ve anlam değişmeleri üzerinde durulmuştur. Tezimizin asıl konusu olan eş anlamlılık konusuna da bu bölümde giriş yapılmıştır. Üçüncü bölümde ise Türkçede eş anlamlılık konusuna değinilmiş ve eşanlamlıların fazlalığının nedenleri ele alınmıştır. Türk Dil Kurumu'nun 1988 yılında yayınladığı Türkçe Sözlük'ten A - I arası eş ve yakın anlamlı sözcükler taranarak bir dizin oluşturulmuş ve daha sonra her harfte yer alan sözcükler, sözcük türlerine ve kökenlerine göre sınıflandırılmıştır. Tezimizin dördüncü bölümünde Misket İlköğretim Okulu, Bağlum İlköğretim Okulu, Mamak Lisesi ve Bağlum Lisesi öğrencilerine uygulanan bilgi testlerinin sonuçları değerlendirilmiştir. Ayrıca Ankara Üniversitesi TÖMER Dil Öğretim Merkezinde Türkçe öğrenen yabancılara uygulanan bilgi testlerinin sonuçları da bu bölümde sunulmuştur. Tezimizin son bölümünde ise genel bir değerlendirmenin yanı sıra eş ve yakın anlamlı sözcüklerin daha iyi öğretilebilmesine yönelik öneriler yer almaktadır. 288
İmam Hatip Liseleri için Mesleki Arapça Ders Kitabı serisi ile ilgili öğretmen ve öğrenci görüşleri

Arapça öğretimi için kullanılan ders kitapları Arapça öğretimindeki rolünü etkin bir şekilde sürdürmeye devam etmektedir. Öğretim sürecinde sıklıkla kullanılan ders kitaplarının seçimi ve değerlendirmesi çok önemlidir. Bu çalışma, İmam Hatip Lisesi öğrencilerinin ve Arapça öğretmenlerinin İmam Hatip Lisesi Mesleki Arapça ders kitabı serisi ile ilgili görüşlerini ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Bu çalışmadaki veriler, daha önceden hazırlanmış anketlerin hem öğrencilere hem de Arapça öğretmenlerine uygulanması sonucu elde edilmiştir. Anketler, Diyarbakır'daki farklı İmam Hatip Liselerinden 160 öğrenciye ve Türkiye'nin değişik şehirlerinde görev yapan 50 öğretmene uygulanmıştır. Aynı zamanda daha fazla veri elde etmek amacıyla 10 Arapça öğretmeniyle görüşmeler yapılmıştır. Bu çalışma toplam beş bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde araştırmanın amacı, önemi ve sınırlılıklarının ele alındığı çalışma da birinci bölümde ise ders kitabı, öğretmen ve öğrenci rolleri, ders kitabının değerlendirilmesi, Türkiye'de Arapça öğretimi ve İmam Hatip Lisesi Mesleki Arapça Ders Kitabı Serisi Öğretim Programı ayrıntılı olarak ele alınmıştır. İkinci bölümde araştırmanın yöntemi ile ilgili bilgilerin verildiği çalışmada üçüncü bölümde ise araştırma da toplanan verilerin analizi yapılmıştır. Sonuç bölümünde ise elde edilen veriler ışığında araştırmacılara öneriler sunulmuştur.
Kazak Türkçesi ve Türkiye Türkçesinde gençlik jargonu

'Kazak Türkçesindeki ve Türkiye Türkçesindeki gençlik jargonu' adını taşıyan tezimizde Kazak Türkçesine ait, konularına göre sınıflandırılmış yaklaşık 100 jargon kelime Türkçeye aktarılmış, gerekli yerlerde açıklamalar yapılmış. Türkiye Türkçesindeki karşılıkları verilmeye çalışılmıştır. Türkiye Türkçesindeki ve Kazak Türkçesindeki genç jargonları şekil ve içerik bakımından karşılaştırılmıştır. Tezin sonunda, Kazak Türkçesinde oluşturulan jargonu yansıtan bir sözlüğe de yer verilmiştir.
Mahmud Derviş'in 'Cidariyye' adlı şiirinin ve çevirilerinin eşdeğerlik açısından değerlendirilmesi

Dil, insanlık için ortak, farklı topluluklar için ise onları birbirinden ayıran bir yetidir. Dil ve kültürün birbirinden ayrılmaz bir bağı olduğu gerçektir. Dillerin ortaya çıkardığı kültürel çevredeki boşlukların tamamlanması sürecinde çevirinin büyük rolü bulunmaktadır. Edebi eserler, orijinalleri ve çevirileri ile karşılaştırıldığında, kültürel farklılıkların ortaya çıkardığı üslup ve içerik bakımından uyuşmazlık gözlemlenmektedir. Bu bağlamda kültürel farklılıkların aktarımında zorluklarla karşılaşılması her zaman için muhtemeldir. Bu çalışmada, Derviş'in 1999 yılında kaleme aldığı Cidariyye adlı şiirinin dilsel, anlamsal, üslupsal açılardan değerlendirmeleri yapılmıştır. Şiirde yer alan kültürel ögelerin eşdeğerliği incelenerek çeviri hata tespitleri yapılmıştır. Çalışma, giriş; yöntem; çalışılan alanla ilgili kuramsal çerçeve; şair Mahmud Derviş'in hayatı, edebi kişiliği ve eserleri; Cidariyye şiirinin değerlendirilmesi; Cidariyye şiirinin çevirilerinin eşdeğerlik açısından değerlendirilmesi ve tüm çalışma sonucunda elde edilen sonuç ve önerileri kapsayan yedi bölümden oluşmaktadır.