turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Montesquieu'nun düşünce dünyasında hukuk ve siyaset

18. yy. Aydınlanma düşüncesinin en önemli isimlerinden olan Montesquieu, felsefi açıdan geleneksel referanslarla biçimlenmiş bir zihniyet dünyasına aittir. Yöntem itibariyle söyledikleri incelendiğinde, gözlem ve deneye dayalı bilimsel bir yöntemi benimsediği iddia edilmekteyse de, onun rasyonalist bir altyapı ile hareket ettiği ve herhangi bir konuyu incelerken Avrupa merkezli bir ideolojik algı ile hareket ettiği anlaşılmaktadır. Montesquieu'nun incelenmesi bazı bakımlardan problemlidir. Kanunların Ruhu, pek çok farklı disiplin içine girebilecek yüzlerce konuyu ele almaktadır. Üstelik yazdan hemen her şey pek çok farklı yoruma müsaittir. Ancak belki en temelde siyaset ve hukuk yer alıyor demek ve bu çizgi üzerinde yürümek mümkündür. Araştırmasında kanunların ruhunu bulmak isteyen Montesquieu'nun, hukuk felsefesi açısından rasyonalist doğal hukuk içerisinde yer aldığı söylenebilir. Siyasi düşüncelerinde yönetimleri cumhuriyet, monarşi ve istibdat olmak üzere üç ayrı başlıkta incelemiştir. Bu ayrımı iklim, coğrafya, din vs. gibi olgularla da destekleyen ve her toplum için hangisinin daha elverişli olduğunu belirten yazar, oryantalist bir bakış açısına sahiptir. Ona göre monarşi ve cumhuriyet, soğuk iklimlerde yaşayan özgürlüğüne düşkün, yiğit ve mert insanlara -Avrupalılara- uygun iken despotizm, sıcak iklimlerde yaşayan tembel, köleliğe meyilli insanlara -Doğu ve Asya ülkeler- mahsustur. Montesquieu'nun en bilinen yanı kuvvetler ayrılığı teorisine ilişkin olarak söyledikleridir. Genel kabule göre o, kuvvetler ayrılığını ortaya koyarak özgürlüklerin korunmasını amaçlamış hatta hukuk devleti ilkesini kurmak istemiştir. Ancak gerçekte onun yaptığı, halk kalabalıkları ve kral karşısında soylular sınıfının gücünü korumaya yönelik bir sistem ortaya koymak çabasından ibarettir.
Felsefi bir eylem olarak yazmak

Bu çalışmanın temel amacı, 'yazma eyleminin' felsefi değerlendirmesini yapmaktır. Çalışma yedi bölümden oluşmaktadır. İlk bölüm konuya giriş niteliğindedir. Bu bölümde çalışmanın sayıltıları, sınırlılıkları, konuyla ilgili yapılmış diğer çalışmalar ve problem durumu hakkında bilgi verilmektedir. İkinci bölümde çalışma için yapılan araştırmanın yöntem anlatılmıştır. Üçüncü bölümde yazarın ve eylem varlığı olarak insanın dünyadaki varlığı T. Mengüşoğlu'nun ontolojik görüşleri esas alınarak açıklanmıştır. Ardından eylemin felsefi olma koşulları incelenmiştir. Felsefi açıdan yazma eyleminin durumu ve insanın neden yazma eyleminde bulunduğuna ilişkin yargılarda bulunulmuştur. Dördüncü bölümde yazmanın düşünme, okuma ve konuşmayla olan ilişkisi tartışılmıştır. Beşinci bölümde yazma eylemi ve yazar 'üslup', 'özgürlük', 'sorumluluk' ve 'gerçeklik' kavramları açısından değerlendirilmiştir. Altıncı bölümde yazmanın felsefe eğitimindeki önemi ve düşünme eğitimindeki yeri hakkında bilgilendirme yapılmıştır. Son bölümde ise çalışmanın sonucu yazılmıştır.
Foucault'da özne sorunu

Bu tez çalışması, felsefe tarihinde oldukça önemli, çokça tartışılmış ve gelecekte de tartışılmaya devam edeceği düşünülen 'özne' üzerinedir. Özellikle modern ve sonrası dönem kapsamında özneyi birçok açıdan sorunsallaştıran Foucault ve Foucault'nun kendi çalışmaları ile onun 'sorunsallaştırma' yöntemi odak noktası olarak tercih edilmiştir. Foucault ile birlikte, düşünsel farklılıklarıyla özne tartışmasında kendinden önceki döneme göre önemli kırılmalara neden olmuş iki düşünür olan; Descartes ve Kant'ın yaklaşımları da çalışmaya dahil edilmiştir. Böylece bir yandan özneyi temel bir konuma yerleştiren felsefi düşüncelerin incelenmesi olanaklı kılınmakta, diğer yandan da Foucault'nun kendisine kadar olan süreçte 'özne' konusunda yaşanmış fikirsel dönüşümlerin gözler önüne serilebileceği varsayılmaktadır. Bu çerçevede de farklı öznelerin ya da aynı özne içindeki farklılıkların nasıl mümkün olabildiği ya da olabileceği felsefi olarak sorgulanmıştır.
Wittgenstein felsefesinin iki dönemindeki fikri farklılıklar

Bu tez içerisinde Wittgenstein'ın iki farklı dönemini araştırdık. Wittgenstein'ın dil ve anlam ilişkisi açısından, ilk ve sonraki dönemi arasındaki düşüncelerini inceledik. Tez içerisinde ilk dönemini, Tractatus-Logico Philosophicus isimli eserinden, ikinci dönemini ise Felsefi Soruşturmalar isimli eserinden takip ettik. Dolayısıyla, Wittgenstein'ın nadiren incelendiği bir konuyu yani, ikinci dönemini, çeşitli yönleri ile işledik, böylece konuyu açmış olduk. Ayrıca tez içerisinde Wittgenstein'ın etkilendiği filozoflar ve dönemler kısmen dile getirilmiş, kendi dönemi ile ilişkileri de incelenmiştir.
Tragedya ve etik yaşam: Hölderlin, Hegel ve Heidegger'in tragedya yorumları üzerine bir inceleme

Antik Yunan tragedyaları aradan geçen yirmi beş yüzyıllık bir zamana rağmen hala gizemini, cazibesini koruyan dramatik bir tür, teatral bir temsil biçimi olmanın ötesinde tarihin belli uğraklarında kaçınılmaz bir biçimde yüzümüzü döndüğümüz, içinde yaşadığımız zamanın siyasal, etik çalkantılarını onunla anlamlandırmaya çalıştığımız bir mecradır. Bugün pek çok düşünür ve farklı disiplinlerin çalışmaları sayesinde tragedyalar bir geçmişş zaman kipinde yaşamaktan azade olmuş, şimdide yeniden düşünülmeye başlanmıştır. Böylesi bir niyetle tragedyalara yaklaşımın Alman düşünürlerle birlikte başladığı söylenebilir. Bu tezde üç önemli düşünür; Hölderlin, Hegel ve Heidegger'in tragedya yorumları, üçünün de övgüyle söz ettiği Sofokles'in oyunları ile açıklanmaya çalışılmaktadır. Tezin iddiası üç düşünürün de tragedyaları insan ve doğa arasındaki çatışmalı bir ilişkiden doğru ele aldıklarıdır. Hölderlin'de insan ve doğa arasında aşılması imkansız bir sınır vardır. Bu nedenle tragedyaların anlamı paradoksaldır. Hegel konuya farklı açılardan yaklaşarak bu çatışmayı karşıtların birlikteliği ile düşünmüş ve çatışan taraflar arasında uzlaşmayı sağlayacak bir etik düzenden medet ummuştur. Heidegger ise Hölderlin etkisiyle sonlu, ölümlü bir varlık olan insanın bizatihi kendi doğasında bir çözümsüzlük yaşadığını göstererek insan varoluşunun trajik özüne dikkat çekmiştir. Çalışmanın ilk bölümünde tragedya İ. Ö. beşinci yüzyıla dair bir tarihsel momentten doğru ele alınarak tartışılacak, ardından sırasıyla Hölderlin, Hegel ve Heidegger açısından tragedya ve Sofokles oyunlarının icra ettiği anlama odaklanılacaktır.
John Rawls'un birey anlayışı ve Michael Sandel'in yükümsüz benlik eleştirisi

Bu çalışma liberal ve komüniteryan gelenekleri, birey kavrayışları çerçevesinde John Rawls ve Michael Sandel gibi iki önemli düşünür üzerinden ele almayı hedeflemektedir. Tarihsel süreç içerisinde sosyo-politik, kültürel ve felsefi dönüşümlerin bir uzantısı olan modern birey kavramı, çağdaş siyaset felsefesi tartışmalarında gerek Rawls'un temellendirdiği siyasal liberalizm anlayışının esas unsurunu gerekse Sandel gibi komüniteryan düşünürlerin bu anlayışa yönelttikleri eleştirilerin özünü teşkil etmiştir. Kantçı liberal geleneği izleyen ve iyi yaşam kavrayışlarına karşı adaletin önceliğini savunan Rawls, amaçlarına öncel benlik yaklaşımı nedeniyle Sandel tarafından deontolojik liberal olarak adlandırılır. Rawls'un öğretisi bu bakımdan deontolojik birey anlayışıyla bağlantılı olarak tarafsızlık ideali taşıyan ve hiçbir kapsamlı öğretiye dayanmadığını iddia eden bir siyasal adalet anlayışını merkeze alır. Rawls'un siyasal liberalizm anlayışının temelinde bulunan bireyin, yükümsüz/köksüz ve soyut olduğunu savunan Sandel, karşıt olarak kişinin benliğini oluşturan amaç ve değerlere bağlı olduğunu ve bunlardan istediği gibi kendini çekerek soyutlanamayacağını düşünür. Buna göre Rawls'un bireyselliği yücelttiği yerde Sandel, kurucu/oluşturucu bir yapıda olan cemaatin, kimliklerin ayrılmaz bir unsurunu teşkil ettiğini kabul eder. Bu bağlamda Rawlsçu liberalizmi usuli cumhuriyet olarak nitelendiren Sandel, bu anlayışa karşı olarak cumhuriyetçi gelenekle bağlantılı bir yaklaşımı benimser.
Yeni düşünme biçimi: Sanat yapıtında açımlanan Heidegger'in şey felsefesi

Bu tez, Heidegger'in köktenci 'şey' felsefesini O'nun, Ge-stell eleştirisinden Geviert'e açılan tüm düşünme yolunda göstermektedir. Heidegger'e göre, bilimsel-matematiksel tasarı ve onun içinde yer alan metafizik-tasarımsal düşünme, şeylerin açığa çıkmasının tek yolu olmuş ve onları bu biçimde görünüşe getirmiştir. Pragmata olarak şeyler yalnızca bizden bağımsız olarak var olan nesneler değildir; ancak öncelikle bizimle gündelik praksis'in edimlerine özgü bir ilişkileri vardır. Bu nedenle, ilk anlamda ve de çoğunlukla, onları kullanan ya da gereksinen biri için açıktırlar. Heidegger'in yenilikçi yönünü açıkça gösteren, onun varlıkbilimsel görüngübiliminin Husserl'in ilke sözü olan 'şeylerin kendisine geri dönmek'te değil, ancak şeylerin kendini nasıl açtığında köklenmesidir. Heidegger'in çabası, şeylerin insan deneyimindeki pragmatik açıklığını açıklığa kavuşturmakla birlikte bu etkinliğin insanın yitimliliği ufkunda oluştuğunu göstermektir. Bu, şeylerin sınırlı bir biçimde açığa çıkmasıdır. Heidegger, Modern Teknoloji Çağı'nda, insan varlığının şeylerle bu kökensel ilişkisinin yitirilmiş olduğunu irdeler. Bunun yanı sıra, teknoloji özünde, Entbergen, bir açığa çıkma biçimidir. Heidegger, teknolojinin bu ikili anlamını, şeylerin kökensel ulaşılabilirliğine bir yol açmak için gerekçelendirir. Heidegger'in köktenci anlayışında, sanat-yapıtının varlıkbilimsel anlamı yeni bir başlangıç için ayrıcalıklı ve farklı bir role sahiptir. Sanat-yapıtları, kendini ilk kez görünüyormuş gibi göstereni görebilmek için yeni bir ufkun açılmasıdır. Ancak Heidegger, sanat-yapıtının bu niteliğinin poetik dilde köklendiğini güçlü bir biçimde savunur. Heidegger poetik dilin bu niteliğine Gelassenheit adını verir ve hemen ekler; şeyler yoksa orada ne Gelassenheit ne de açıklık olabilir.
John Rawls ve dağıtıcı adalet kuramı eleştirel bir yaklaşım

Bu tezde, John Rawls'un Bir Adalet Kuramı adlı eseri eleştirel bir yaklaşımla incelenmiştir. Temel eleştiri konuları; gerçekte Rawls'un yararcılığa ve sezgiciliğe karşı kendi adalet kuramıyla bir alternatif yarattığı iddiasının geçerliliği, kendi kuramının, Kant'ın kuramında bulunan koşulsuz buyruğun bir yorumu olup olmadığı, onun Kant'ı ne derece doğru yorumladığı, Rawls'un özellikle dağıtıcı adaleti kendine temel alan fark ilkesine karşı yapılan Marksist eleştirilere verdiği cevapların yeterli olup olmadığıdır. İnceleme sonucunda, Rawls'un yararcılığa alternatif bir teori getirmek yerine, gerçekte yararcılık, sezgicilik ve Kantçılığın bir sentezini yapan bir adalet kuramı kurduğu görülmüştür. Kendisinin iddia ettiğinin aksine, başlangıç durumunun Kant'ın koşulsuz buyruğunun değil, koşullu buyruğunun bir yorumu olduğu, dolayısıyla Rawls'un Kant'ı yanlış yorumladığı anlaşılmıştır. Rawls'un adalet kuramının özellikle fark prensibinin içinde bulundurduğu açıklardan dolayı uygulanmada oldukça sorun yaratacağı Marksist eleştirilerin desteğiyle ortaya konmuştur ve Rawls'un bu Marksist eleştirilere doyurucu cevaplar veremediği görülmüştür.
Hobbes'un insanı ele alma tarzına yönelik eleştirel bir bakış

Bu tez, Hobbes'un insanı ele alma tarzına yönelik eleştirel bir bakış getirmeyi amaçlamaktadır. Şüphesiz felsefe tarihi boyunca filozoflar insana ilişkin farklı yaklaşımlar ortaya koymuştur. Bu noktada, insana bakışta iki ana eğilimin olduğu söylenebilir. Filozoflar çoğu zaman olduğu gibi ya insanı parçalayarak ya da bütün olarak iki farklı şekilde ele almıştır. İnsanı parçalayarak ele alan filozoflardan biri de Hobbes'tur. Kendisinden önceki filozoflardan farklı olarak Hobbes ruhu ve bedeni nitelikleri bakımından birbirinden ayırmamıştır. Ona göre ruh ve bedenin her ikisi birer cisimdir. Bu bağlamda Hobbes'un insanlığın tarihini, doğal durum ve toplumsal durum şeklinde ikiye ayırdığı görülür. Doğal durumdaki insanı, bir bütün olarak insanın kendisi kabul eden Hobbes, insana ilişkin tüm verileri de insanlığın bir anından hareketle ortaya koyar. Devleti ve yasaları da belli bir hale girmiş insanlığın doğal durumundan hareketle inşa eder. Oysa doğal durum, insanın yalnızca bir halidir. Toplumsal durum ise insanın başka bir halidir. Bundan dolayı, Hobbes'un insanı yeniden ele alması gerekir. Ama o, doğal durumdan insanı türetme yoluna gitmiştir. Sonuç olarak ortaya güç merkezli bir devlet anlayışı koymuştur. Bu anlayış, günümüzdeki devlet-birey algılarını da etkilemektedir. Fakat insan olmuş ya da bitmiş bir varlık değildir. Devlet de insandan bağımsız, kendi başına bir varlık değildir. Bu tezin Giriş Bölümü'nde, Hobbes öncesi filozofların insanı ele alma tarzları incelenmiştir. Birinci Bölüm'de Hobbes'un felsefesine genel bir bakış yöneltilmiştir. İkinci Bölüm'de insanlığın doğal durumu, Üçüncü Bölüm'de ise toplumsal duruma ilişkin görüşleri ortaya konmuştur. Sonuç Bölüm'ünde felsefi antropoloji temelinde, Hobbes'un insanı ele alma tarzı eleştirilmiş, bu tarzın günümüz birey-devlet ilişkisindeki sonuçları değerlendirilmiştir.
Çağdaş zihin felsefesinde ontolojik nöro/fenomenal özdeşlik tezi ve eleştirisi

Bir psikiyatr ve düşünür olan Saffet Murat Tura (1955), Türkiye'de bilinç sorunu üzerine çalışan materyalist monist düşünürlerden biridir. Bu çalışmada, onun natüralist bilinç teorisi olan ontolojik nöro/fenomenal özdeşlik tezi ele alınacaktır. Ontolojik nöro/fenomenal özdeşlik tezi, insanın bilinçli fenomenal deneyimleri ile beynin nöral faaliyetlerini doğa bilimleri tarafından ele alınamayacak şekilde ontolojik olarak özdeş kabul eden bir teoridir. Bu çalışmada onun teorisi daha çok eleştirel bir yaklaşımla incelenecektir. Bu bakımdan teori üç açıdan ele alınacaktır: 1. Teorinin kendi içinde ne kadar tutarlı olduğunu göstermeye çalışmak, 2. Kendinden önceki teorilere kıyasla özgün olup olmadığını sorgulamak ve 3. Teorinin bağlı olduğu dünya görüşü olan natüralizmi, felsefe ve bilim ilişkisi ve din felsefesinin temel konularından biri olan özgür irade problemi açısından değerlendirmek.
Epistemik regress problemi

Bizler, inançlarımızı, belirli nedenler temelinde kabul ederiz. Ancak, inancın bilgi statüsüne erişmesi, bu nedenlerin de temellendirilmesine bağlıdır. Bu, nedenlerin nedenini aramak anlamına gelir. Böyle bir durumda ise öznenin sonsuz bir gerileme tehlikesi ile karşı karşıya kalması kaçınılmazdır. Öyleyse inançlara bilgi statüsü kazandıracak nedensel dizge ne tür bir yapıya sahip olmalıdır? Bir inancın gerekçelendirilmesi söz konusu olduğu zaman nedenlerin gerilemesinin önü bir noktada kesilebilir mi? Bu talep üç şekilde karşılanabilir. Yapı ya sonludur ya sonsuzdur ya da daireseldir. Kabaca, sonsuz gerileme problemi bu talebin nasıl karşılanacağı meselesidir. Problem karşısında, yapının sonlu olduğunu ileri süren teori, temelcilik olarak karşımıza çıkar. Temelcilik, bir takım ayrıcalıklara sahip temel inançlar öne sürer. Sonsuz bir gerileme tehlikesi bu inançlar ile son bulur. Uyumculuk için ise, inançlardan ziyade inanç sistemi önem arz eder. İnanç sistemi içerisinde bir nedene birden fazla kez başvurulabilir. Bu döngüsel bir gerekçelendirmeye işaret eder. Böylece uyumculuk, nedensel dizgenin döngüsel de olabileceği fikri temelinde sonsuz gerileme ile başa çıkmayı dener. Sonsuz gerileme problemi ile ilgili önemli tartışmalar, temelcilik ve uyumculuk teorileri bağlamında açığa çıkar. Bu çalışma temelcilik, uyumculuk karşıtlığına odaklanacaktır. Sonsuz gerileme problemi karşısında üç seçeneğin herhangi birinin kabul edilmesi kolay değildir. Burada, temelciliğin, opsiyonun geliştirilmesi şartıyla, nedenlerin gerilemesinin önünü kesebileceği savunulacaktır.
Nietzsche'de ahlak, din ve felsefe eleştirisi

Bu çalışmada bir 19. yüzyıl filozofu olan Nietzsche'nin ahlaka, dine ve felsefeye yönelttiği eleştiriler ele alınmaya çalışılmıştır. Nietzsche, çağına karşı yapmış olduğu toptan bir karşı çıkış ile tanınmıştır. O; çağındaki akılcılığa, felsefe tarihinin geleneksel metafizik anlayışlarına, modern dünyanın yerleşik ahlaki değerlerine ve Hristiyanlığa yönelttiği eleştiriler ile adından söz ettirmiştir. Nietzsche'ye göre Platon'dan beri entelektüalist bir çizgide ilerleyen insanlık, salt akılcı bilgiye önem vererek yaşama sırtını çevirmiştir. Her alana yayılan ve bütün felsefe tarihinde kendini hissettiren akılcılık, insanlığın tek yönlü beslenmesine, tek taraflı ilerlemesine sebep olduğu için Nietzsche'ye göre insanlık, yakalandığı bu amansız entelektüalizm hastalığından kurtulmalıdır. Çünkü insanlık, salt doğruluk peşinde koşarken göçüp gitmektedir. Onun için durmadan değişen bir evrende salt doğruluk diye bir şey olamaz. Bu çerçevede Nietzsche'ye düşen, aşkın bir dünyaya ait hakikatler ile uğraşmaktan ziyade yaşanan dünyanın gerçeklerini ön plana çıkarmaktır. 'Yaşam nedir, yaşamın anlamı nedir? diye sorulduğunda ise Nietzsche, yaşamı güç istenci olarak tanımlamaktadır. Nietzsche için canlı olanın, yaşayanın bulunduğu her yerde güçlü olmaya yönelmiş bir istek vardır. İnsanın asıl istediği de daha güçlü olma arzusudur. İnsanı insan yapan da bu güç istencidir. Yaşamı güç istenci olarak tanımlayan Nietzsche'ye göre zamanın ahlakı ve Hristiyanlığın değerleri güç istencinin önünde bir engeldir. Nietzsche için amaç yaşamaksa bu yaşam güç istenci ile değerler yaratmak ve bu yaratılan değerlere göre yaşamak olmalıdır. Oysa Hristiyan geleneği ve Batı insanının değerleri, insanların zayıflıklarını ön plana çıkararak, acıma duygusunun hakim olduğu bir anlayışı savunmaktaydı. Böyle bir yaşam acıyı değerli görür, bedeni küçümser, eşitliği savunur, başarıya karşı çile çekmeyi ister. Buna karşın Nietzsche güç istemi ile harekete geçen üstinsanı, yani çağının her türlü kokuşmuş değerlerinin karşısında duran ve çağında geçerli olan iyi ve kötünün ötesine geçebilmeyi başaran, kendisini aşan ve yeni değerler yaratan insanı, kucaklar.
J. Locke ve G. Berkeley'de dil, düşünce ve varlık ilişkisi

2004-Sayfa: 91 Jüri: Yrd. Doç. Dr. Nevzat CAN : Doç. Dr. Neşet TOKU : Yrd. Doç. Dr. Abamüslim AKDEMİR Bu çalışmanın amacı; J. Locke ve G. Berkeley'de dil, düşünce ve varlık kavramlarını ele alıp, adı geçen filozofların bu kavramlara bakış açılarını, her iki filozofun bu kavramlar konusundaki yaklaşımlarını karşılaştırmalı olarak incelemektir. Çalışma, giriş, iki ana bölüm ve sonuç 'tan oluşmaktadır. Girişte, adı geçen kavramlar birbirleriyle ilintili olarak ele alınıp, bu kavramlara ilişkin felsefe tarihi içinde var olan bir takım yaklaşımlara değinilmiştir. Birinci bölümde J. Locke'un dil, düşünce ve varlık kavramlarına ilişkin yaklaşımını ele aldık. Bu anlamda Locke'un dil-düşünce ilişkisi bağlamında nominalist, varlık nazariyesi bağlamında realist bir yaklaşım sergilediğini vurguladık. İkinci bölümde ise G. Berkeley'in dil, düşünce ve varlık kavramlarına ilişkin yaklaşımlarına değinip, Berkeley'in kavram realizmine ve maddeyi inkar eden sübjektif idealizme varan yaklaşımlarına değindik. Tezimizin ilk iki bölümünü adı geçen filozofların konuyla ilgili yaklaşımlarına ayırıp, bu anlamdaki kuramlarım sistematik bir bağlamda vurgulamaya çalıştık. Sonuç bölümünde ise her iki filozofun dil, düşünce ve varlık kavramlarına ilişkin yaklaşımlarını kritize ederek genel bir çözümleme yoluna gittik.
Varoluşçu felsefenin Türkiye'ye girişi ve etkileri

Varoluşçuluk sınırları sıkı sıkıya belli bir felsefi kuram olmaktan ziyade felsefe tarihi içerisinde, farklı dönemlerde ve değişik filozoflar tarafından işlenmiş ve sergilenmiş bir tutumdur. Bu tutum insanı sahip olduğu ilişkiler ağı içerisinde anlamaya ve anlamlandırmaya çalışır. İnsan Sartre'ın tabiri ile 'ne ise o olan bir varlık değil, ne değilse o olan bir varlıktır'. Bunun anlamı onun daima bütün tanımlamalar ve indirgemelerden daha fazla bir varlık olmasıdır. İnsan özgürlüğü insanın kendi gayreti ile ilgilidir. İnsan bir proje varlıktır ve onu gerçekleştirecek olan yine kendisidir. Bu tezde üzerinde durulan ana konu, varoluşçuluğun Türkiye'de alımlama sürecidir. Varoluşçuluğun temel kavramları çerçevesinde, insan varlığını sorgulayan filozoflar tarafından ortaya konan düşüncelere yer verilen çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, varoluş ve varoluşçuluk kavramlarının tanımları ile varoluşçuluğun literatürde nasıl algılandığı incelenmiştir. Bugünkü bütünlüğüne kavuşma sürecinin anlaşılabilmesi için, varoluşçuluğun tarihsel kökleri Doğu ve Batı kültürleri çerçevesinde ele alınmıştır. Teist ve Ateist varoluşçu filozofların insanın yaşamdaki seçimleri, kim olduğu, ne olmaya çalıştığı, kendini gerçekleştirmesi gibi konuları nasıl ele aldıklarını incelenmiştir. İkinci bölümde varoluşçuluğun Türkiye'ye girdiği dönem ve koşullar incelenmiştir. Varoluşçuluğun algılanması ve temel eserlerin çeviri süreci anlatılmıştır. Varoluşçuluk konusunda akademik alanda çalışmaları bulunan çok sayıda kıymetli hoca bulunmakla beraber geniş kapsamlı çalışmaları ve bakış açısı nedeni ile seçilmiş olan Prof. Dr. Kenan Gürsoy ayrı bir başlık altında incelenmiştir. Varoluşçuluğun Türkiye'ye girişi ise Hilmi Ziya Ülken örneği üzerinden incelenmiştir. Üçüncü bölümde, varoluşçuluğun Türkiye'ye etkileri edebiyat, sinema ve sanat çerçevesinde ortaya konmaya çalışılmıştır. Edebiyat alanında Bilge Karasu örnek isim seçilerek, Karasu'nun varoluşçulukla ilgili eserleri çerçevesinde varoluşçu edebiyat incelenmiştir. Ülkemizde, varoluşçuluğun bugün hangi konumda bulunduğu ifade edilmeye çalışılmıştır. Sonuç bölümünde, varoluşçuluğun ufku anlatılacak, akademik alanda varoluşçulukla uğraşmış akademisyenlerin ilgili eserlerine yer verilmiştir.
Fyodor Mihayloviç Dostoyevski'nin eserlerinde kötülük problemi

Romancı ve düşünür Fyodor Mihayloviç Dostoyevski, felsefi altyapı üzerine kurguladığı romanlarında teolojik meselelere özgün yorumlar getirdiği için düşünceleri, din felsefesi alanındaki çalışmalara konu edilmektedir. Bu çalışmada Dostoyevski'nin romanlarında -ahlaki kötülük bağlamında- kötülük problemine yaklaşımı ve bununla ilişkili konular incelenmiştir. Tezin amacı, yazarın kötülük probleminin yanı sıra, özgürlük meselesine yönelik yaklaşımını, bilhassa Yeraltından Notlar, Karamazov Kardeşler ve Suç ve Ceza adlı romanları ekseninde, metinlerde öne çıkan örneklerden yola çıkarak aktarmaktır. Bununla bağlantılı olarak kötülüğün kökeni, ilk günah, teodise, Tanrı, İsa Mesih, Tanrı'nın bedenleşmesi, kefaret ve kurtuluş gibi kavram ve doktrinlere dair düşüncesi ortaya konulmuştur. Bu bağlamda acı ve bilinç, suç/günah ve ceza arasındaki ilişki; akıl ve inanç karşıtlığı; ayrıca Dostoyevski'nin Aydınlanma zihniyetine getirdiği eleştirinin temelinde yatan saikler ve eserlerini trajik yapan unsurlar tartışılmıştır. Dostoyevski düşüncesinde özgür irade ve vicdana verilen önem, onun kötülük anlayışının da odağını oluşturur. Diğer bir ifadeyle kişiler, özgür iradeleri bulunduğu için yaptıklarından sorumludurlar. Özgürlüğün bulunduğu yerde kötülük de kaçınılmaz olarak bulunacaktır. Sonuç olarak bu tezde Dostoyevski düşüncesindeki kötülük kavramının klasik teolojik doktrinlerden farklı bir yerde durduğu savunulmuştur.
Albert Camus düşüncesinde yabancılaşma sorunu

Çalışmamızın temelini oluşturan yabancılaşma kavramı, varoluş felsefesinde ve özel olarak Albert Camus düşüncesinde bir problem yumağına dönüşerek Camus'a ait temel kavramların ortaya çıkışına sebep olmuştur. Öncelikli olarak varoluş felsefesi altında incelediğimiz önemli bir düşünür Albert Camus'un varoluş felsefesine dair şahsi fikirlerinin harmanlanması sonucu ortaya çıkan öğretiler izah edilmeye çalışılmıştır. Saçma ile başkaldırı arasında gerçekleşen yabancılaşma duygusu ve insanın yaşam-ölüm karşısında verdiği yaşam mücadelesi Camus'a ait temel kavramlar olarak sayılabilir. Bu çalışmada Albert Camus'a ait yabancılaşma problemi sebep ve sonuçları ile birlikte ele alınıp incelenmiştir.
A rancierian idea of the redistribution of the sensible actualized in salt

Sanat ve politika arasındaki karşılaşmanın şekli, doğası ve anlamı tarih boyunca sorunsallaştırılmış ve çeşitli açılardan belirli tek bir sonuca ulaşmadan tartışılmıştır. Jacques Ranciere, konuyu politika ve sanatın ortaklık alanında inceler. Önerdiği ortaklık noktası 'duyulanın yeniden dağıtımı', yani rollerin, anlamların ve davranış biçimlerinin insanlara dağıtımı ve düzenlenmesidir. Bu yeniden dağıtım, kimlerin fikirlerini anlamlı ve duyulabilir bir şekilde ortaya koymaya muktedir olan politik özneler olacağını da belirler. Eldeki metin bu fikri Türkiye'deki bir kültür kurumu ile -SALT ile- birleştirerek, otoriter ve eşitlikçi olmayan hayat düzenine yeniden dağıtım yoluyla direnme yollarından birini örneklemeyi amaçlamaktadır.