turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
A Study on the relation between logic and information

Önce teknolojik bir kavram olarak öne çıkan enformasyon bilim ve teknolojinin farklı alanlarının olduğu gibi felsefenin çeşitli problemlerinin incelenmesinde belirgin bir role sahip olmuştur. Genişçe kullanılması ve üzerinde çalışılmasına karşın, enformasyon kısa, özlü bir tanımı verilmesi güç, örgütleyici bir ilke, bilginin bir formu, entropinin bir konotasyonu gibi türlü şekillerde düzensiz olarak karşılaşılan karmaşık bir nosyondur. Görünen o ki, enformasyon nosyonu ve olası uygulamalarını açımlamak için daha fazla çalışma gerekmektedir. Durum teorisi bu gereksinime karşılık veren yetkin bir araştırma çerçevesidir. Mantıksal, dilsel ve kompütasyonel konuların formalizasyona açık ve enformasyona dayalı ve yalnızca sentaktik yönlere veya semantik doğruluk değerlerini değil, fakat anlam ve içlem gibi başka semantik yönleri de ele alarak tutarlı ve birleşik bir tarzda görmemizi sağlar. Öte yanda, ilgililik mantıkları mantığın semantik bağlantılarına yönelik umut verici perspektifler açmaktadır. Bu çalışma, mantıkta çıkaran ile enformasyon akışı arasında paralellik kurmayı hedeflemektedir. İlgililik mantıkları ile durum teorisi arasındaki bağlantılar incelenmekte ve bunların temelinde enformasyon akışı modellemesinin hem sentaktik, hem semantik yönlerden, henüz tamamlanmış olmamakla birlikte, önemli ölçüde tatmin edici olduğu gösterilmektedir.
Zaman probleminin felsefi açıdan incelenmesi: Diodoros Kronos'un 'Ana Argüman'ı örneği

Bu doktora tezi, Diodoros Kronos'a ait 'Ana Argüman'ın dilsel, formel ve felsefi bir analizini yapmayı amaçlamaktadır. Argüman hakkında günümüze ulaşan bilginin kısıtlı ve öznel olması dolayısıyla argümanın doğrudan bir çalışmasını yapmak mümkün değildir; ancak dolaylı bir çalışma yapılabilmektedir. Bu amaç doğrultusunda, öncelikli olarak 'Ana Argüman'ın günümüze ulaşmayı başaran haliyle öncülleri ve sonucu incelenecektir. Ardından argümanın temelde Aristoteles'e bir itiraz olarak ortaya atılması iddiası uyarınca Aristoteles mantığı ve öğretileriyle ilişkisi ele alınacaktır. Bu iki mantık ekolü arasındaki temel farklılıkların zaman hakkındaki kabullerden kaynaklandığı düşüncesiyle iki ekolün gelecek algıları karşılaştırılacaktır. Diodoros Kronos'un bazı belli mantıksal kavramlar hakkında hakim olan görüşlere karşılık geliştirdiği tanımlar da 'Ana Argüman'la bağlantısı dolayısıyla ele alınacaktır. Bu bağlamda argümanın ortaya atıldığı dönemde hakim olan mantık öğretisi incelenecek ve argümanın mantıksal temellerinin dayandığı fikirler tanıtılacaktır. 'Ana Argüman'ın doğru bir şekilde incelenebilmesi için gerekli mantıksal ve felsefi zemin bu şekilde hazırlandıktan sonra argümanın kurgulanması veya kurguların anlamlandırılması mümkün olabilmektedir. 'Ana Argüman'ın bugün bir trilemma olarak değerlendirilebilmesi için eksik olan tarafları tamamlanarak modern mantıkçılar tarafından önerilen yeni kurgular incelenecek ve argümanın ifade edilebildiği formel sistemler araştırılacaktır. Bu araştırma kapsamında, argümanın yol açtığı çıkmazlar ve bu çıkmazların ne şekilde anlamlandırılabileceği de sorgulanacaktır.
Foucault: Etik öznenin kurulumu

Antik Yunan'dan itibaren, düşünürler etik üzerine çeşitli sorular sormuş, yaşamın etik yönlerini açığa çıkarmaya çalışmışlardır. Yaşamın nasıl daha mükemmel ve iyi olması gerektiğine dair bu etik sorgulamalar, toplumların ve bireylerin içinde yaşadıkları sistem hakkında bize ipuçları verir. Bu yönüyle, etik bir yaşamın hem düşünsel hem de pratik anlamda taşıdığı önem felsefi olarak araştırılmaya değerdir. Sorgulamanın yöntemi, ilk başta sorulan sorular çerçevesinde önemli ölçüde belirlenir. Bu çalışmaya yön veren temel soru, bir insanın nasıl 'etik bir özne' olarak kurulduğudur. Bu soruya verilebilecek en kapsamlı ve derinlikli cevap ise, Michel Foucault'nun bize sunduğu düşünce biçimleri ve ele aldığı temel analizler olacaktır. Foucault'nun çalışmalarında irdelediği özne, öznellik ve iktidar gibi kavramların ayrıntılı analizi, bizi etik yaşama ve etik özneye götürür. Tarihsel bir bakış açısıyla özne ve öznel deneyim kavramlarını, yaşamın düşünsel ve edimsel pratikleri arasına yerleştiren Foucault'nun izlediği yol takip edilerek, birinci bölümde bireyselleştirici ve bütünleştirici iktidar teknolojileri ele alınmaktadır. İkinci bölümde etik ile iktidar arasındaki ilişki ele alınarak, iktidar karşısındaki direnişin nitelikleri incelenmektedir. Tarihte yaşanmış etik pratiklerin ve öznel deneyimlerin düşünülmesinde ön açıcı olması açısından Antik Yunan'da belirli bir toplumsal kesime hakim olan etik yaşam pratikleri ise üçüncü bölümün konusunu teşkil etmektedir. Son olarak dördüncü bölümde, günümüz toplumunun ve içinde yaşadığımız sistemin eleştirisiyle birlikte, sorumlu olduğumuz etik yaşamın ve etik öznelliklerin nasıl kurulabileceğine dair fikirler öne sürülmektedir.
İbnü'l Arabİ'nin eserlerinde akıl ve kalp

İnsanlık tarihi boyunca insanın varoluşu ve varlığının en önemli özelliğinin ne olduğu sorgulanmıştır. İnsan, maddi ve manevi evrene ilişkin bu araştırmaların hem öznesi hem de nesnesi olmuştur. İnsanın bu sorgulama çabası tatmin edici cevaplar alana kadar devam etmiştir. İbnü'l-Arabi, zihnini kurcalayan konuları sorgulayarak sistematik cevaplar bulmak ve bunu yaşam felsefesi haline getirmeyi hedeflemektedir. Metafiziksel ve fiziksel problemlere çözüm arayan İbnü'l-Arabi'nin sahih düşüncelerinin kaynağını, takip ettiği rotayı eserleri göstermektedir. Eserlerinden ve düşüncelerinden hareketle İbnü'l-Arabi denildiğinde akla vahdet-i vücud gelmektedir. Her ne kadar eserlerinde bu deyimi kullanmasa da Vahdet-i vücud felsefesini ilk sistematikleştiren ve en zirveye taşıyan İbni Arabi'nin bizzat kendisidir. Zirveye taşınan bu düşünceye tezin ilk kısmında değinilmiş olsa da asıl dikkat çeken ve heyecan uyandıran nokta akıl ve kalp kavramları olmuştur. Eserleri akıl ve kalp çerçevesinde okuduğunda aslında her şeyin akıl ve kalp arasındaki ilişkiye uygun vücud bulduğunu, tüm düzenin sonunun yine akıl ve kalpte biteceği görülmektedir. Akıl ve kalp kavramları iki farklı alana hitap eder gibi görünse de gayesi tek olana işaret etmektir. İbnü'l-Arabi'nin eserlerinde akıl ve kalp konusunun hem bilgi felsefesine hem de aşk felsefesi alanında yeni kapıların anahtarı olacağı kanısı güdülmüştür. Aynı zamanda insanların en büyük psikolojik ile felsefi problemlerin dayanağı aklı ve kalbi arasındaki zahiri savaşlardan meydana gelmektedir. Eğer insan bunların arasındaki ilişkiyi olması gereken düzeyde bilirse ve pratik hayatına uygularsa aklına güvenip kalbine de sevgi tohumları atmış olur. Akıl ve kalbin birbiriyle ilişkisini keserek tek başına hükümdar olduğu ve hüküm sürdüğü zaman insan, çıkmaz sokaklara sapıp oralarda kapana kısılacaktır. Cüzi/sınırlı akıl olarak adlandırılan insan aklı ve insan kalbinin ilişkisinin nasıl olması gerektiği de bu çalışmada ortaya çıkacaktır.
İnsan hakları evrensel bildirgesi ile ekonomik, sosyal ve kültürel haklar sözleşmesi'ndeki 'İnsan idesi' anlayışlarının karşılaştırmalı analizi

İnsan idesi ve insanın neliği üzerinden temellendirilen insan hakları, tarihsel süreç içinde önce düşünsel anlamda, daha sonrasında, anayasal belge ve bildirgelerde ve uluslararası sözleşmelerde yer alan ve korunması gerektiği konusunda ortak kanıya varılan değerler bütünüdür. Bu çalışmada insan haklarının insanın neliğine ait bir sorgulama olduğu vurgulanmaktadır. İnsanın onur sahibi bir varlık olduğu ve bu nedenle değerli/özel bir konumu olduğu kabulünün tartışılması, insan hakları ile ilgili uluslararası düzenlemeler olan 'Evrensel İnsan Hakları Bildirgesi (1948) ile Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Uluslararası Sözleşmesi'nin (1966) 'insan idesi' anlayışları karşılaştırılarak analiz edilmektedir. Bu çalışmada öncelikle felsefe tarihi boyunca insan hakları alanında öne çıkan filozofların fikirlerine yer verilmiştir. İnsan Hakları düşüncesine kaynaklık eden Aydınlanma dönemi ele alınırken, Kant, Locke, Hobbes ve Rousseau'nun insan anlayışları ile İHEB arasındaki ilişki kurulmaya çalışıldı. 19. yüzyılın sonuna doğru Aydınlanma karşısında bir eleştiri olarak ortaya çıkan Romantizm akımı ESKHUS'un tarihsel kaynağı olarak ortaya çıktığı görülmektedir. Bu çalışmada insanı tekilliği içinde ele alan insan idesi ile insanı bir kültür varlığı ve çoğulluk olarak kavrayan iki ayrı uluslararası insan hakları metni arasındaki insan anlayışlarının farklılığı ortaya konmaya çalışılmıştır.
A physicalistic approach to the explanatory gap problem

Bazı nitel zihinsel deneyimler onları diğerlerinden ayıran kimi niteliksel özelliklere sahiptir. Bazı düşünürler bu zihinsel fenomenleri fiziksel olmayan varlıklarla açıklamaya çalışırken, kimileri tümüyle fiziksel açıklamalar sunmaktadırlar. Bu fiziksel açıklamalar zihin-beden ilişkisini belli bir ölçüde aydınlatsa bile, Joseph Levine'e göre bir nitel zihinsel deneyim ile buna sebebiyet verdiği düşünülen fiziksel olay arasında hala bir açıklama boşluğu vardır, çünkü belli bir fiziksel olayın belli bir niteliksel ve zihinsel deneyimi neden ve nasıl doğurduğunun açıklaması yoktur. Bu tezde açıklama boşluğunun fizikalizmle bağdaşıp bağdaşmayacağını görmek için, bu sorun araştırılmakta ve böylesi bir açıklama boşluğunu ontologik veya epistemolojik olarak yorumlayan bazı görüşler değerlendirilmektedir. Çalışmanın odak noktası fenomenal kavramlara gönderme yaparak açıklama boşluğuna fizikalist bir temel getiren Fenomenal Kavramlar Stratejisi'dir. Bu temellendirmenin yeterli olup olmadığı incelenmekte ve fenomenal kavramlara olası fizikalist bir açıklama önerilmektedir.
Maurice Merleau-Ponty'nin algının fenomenolojisi'nin fenomenoloji felsefesine katkısı

Varoluşçu fenomenoloji kapsamında konumlanan Maurice Merleau-Ponty'nin fenomenolojisi vücut-özne terimini felsefe geleneğine taşır. Algılanan dünyada algının nasıl anlamlı bir bütünlük kazandığını soruşturmakla araştır-malarına başlayan Merleau-Ponty'nin Algının Fenomenolojisi adlı yapıtı, iki temel sorunsal üzerine yükselir. Algı sorunsalını ve vücut terimini araştırmasının merkezine yerleştiren Merleau-Ponty'nin varoluşsal fenomenolojisinde vücut terimi, ayrıcalıklı bir yere sahip olmakla birlikte Merleau-Ponty'nin şaşırtıcı bul-gular içeren özgün bir yaklaşım oluşturmasında da birincil öneme sahiptir. Bu çalışmanın amacı, Merleau-Ponty'nin Algının Fenomenolojisi adlı yapıtının fe-nomenolojik yaklaşıma katkısını algı fenomeni ve vücut terimi bakımından be-timsel bakışla incelemektir. İlk bölümde Merleau-Ponty'nin sorgulama izleğini anlamak ve düşünme biçimi üzerindeki etkilerini gözlemlemek üzere Merleau-Ponty'i fenomenolojik yaklaşıma taşıyan süreçler ele alınmıştır. Bu bölümde Merleau-Ponty'nin çalışma yaşamı boyunca eleştirel bir biçimde düşünme ilişki-sinin süreceği Descartes ve Husserl'in felsefi görüşleri ve bu görüşlerin Merleau-Ponty'nin feneomenolojisi üzerindeki etkileri ile Merleau-Ponty'i varoluşçu fe-nomenolog yapan nitelikler incelenmiştir. Bu bölümde, Descartes'ın zihin-beden düalizmini ve Husserl'in olguyu özlere indirgeyen bakışını eleştiren görüşlerine yer verilmiştir. İkinci bölüm, Algının Fenomenolojisi adlı yapıtta yer alan ve Mer-leau-Ponty'nin araştırmaya yönelmesinde etkili olan algı fenomeninin sorgulan-masından oluşur. Gestalt psikolojisinin felsefi temellerini kuran ve duyumsama-nın algının bütünlüğü ile ilişkisini Gestalt teorisinin figür-fon ilişkisinden yola çıkarak geliştiren Merleau-Ponty'nin algıyla ilişkili terimleri soruşturulmuştur. Üçüncü ve son bölüm, Merleau-Ponty'nin idealist, materyalist ve düalist ontoloji-lerin eleştirilerinden ve Schneider probleminin bulgularından yola çıkarak oluş-turduğu 'vücut-özne' terimine nasıl ulaştığını, 'fenomenal vücut' ve 'yaşayan vücut' terimlerini, hayalet organ fenomenini inceleyerek bir vücut ontolojisi oluşturmasını içerir. Merleau-Ponty'nin Algının Fenomenolojisi adlı yapıtı, algı fenomenini felsefi sorgulamayla incelemesi ve vücut ontolojisi kurması yoluyla yeni terimler üretmesi bakımından fenomenolojik yaklaşıma katkı sağlamıştır.
İbni Haldun'un ahlak hakkında görüşleri

Bu çalışmada ibni Haldun'un ahlak hakkındaki görüşlerini ortaya koymaya ve onun ahlaki görüşlerinin islam'da ortaya çıkmış ahlak geleneklerinden hangisine bağlı olduğunu belirlemeye çalıştık. İbni Haldun'un, ahlak hakkında doğrudan geliştirtiği görüşleri olmadığı için onun düşünce dünyasının bütünlüğü içinde ahlaki sayılabilecek görüşlerini saptamaya çalıştık. ibni Haldun'un düşünce dünyasının bütünlüğü içinde ahlaka ait görüşlerini belirlememize yardım edecek unsurları saptamaya çalıştığımızda, onun ahlaki görüşlerinin iki farklı boyuta sahip olduğunu gördük: Bir taraftan o, yeni olduğunu ve kendisinin kurduğunu öne sürdüğü ümran bilimi araştırmaları sonucu da diğer toplumsal gerçeklikler hakkında olduğu gibi, ahlak hakkında da bilimsel açıklamalar yapmıştır. Diğer taraftan ise Tasavvuf hakkındaki görüşleri ile dinsel bir ahlak anlayışı geliştirmiştir. Çalışmamız boyunca esas olarak bu ikiliği göz önüne alıp, önce ibni Haldun'u anlamaya daha sonra da bu iki boyutluluğu yorumlamaya çalıştık. XIV. yüzyılın islam dünyasında yaşamış olan ibni Haldun, yaşadığı çağın ve kültürün entellektüel sorunlarıyla karşı karşıya kalmak durumundaydı. Bu dönemin temel sorunu olan din ve felsefe ya da daha spesifik olarak din ve devlet veya siyaset arasındaki ilişkiler sorunu ibni Haldun'u da meşgul etmiş ve bu konuda o da görüşler geliştirmeye çalışmıştır. ibni Haldun'a göre dinsel ve dünyevi hakikatler, felsefe ve din birbirinden farklı gerçekliklere sahiptir ibni Haldun'a göre felsefenin konusu bu dünyanın, duyusal dünyanın teorik bilgisini oluşturmaktır. Din ise insanın nihai mutluluğu elde etmesini olanaklı kılan kuralları içeren pratik bir gerçekliktir. Bu yüzden ibni Haldun, ahlakı felsefenin konusu kılarken, ona ilişkin herhangi bir değer yargısı içermeyen teorik bilgiler üretmiştir. Burada ahlak, diğer toplumsal gerçeklikler gibi ele alınmış, insan ahlakını etkileyen biyolojik, psikolojik, sosyolojik faktörler ortaya konmaya çalışılmıştır. Diğer yandan ibni Haldun, ahlakla olması gereken düzeyinde de ilgilenmiş, ideal bir ahlaki yaşamı gerçekleştirmenin, buna bağlı olarak en yüce mutluluğu 182 elde etmenin dinin sınırları içinde olanaklı olduğunu öne sürmüştür. Ibni Haldun'a göre din tamamen pratik bir gerçeklik olduğu için, ilk ortaya çıktığı biçimiyle, dini tamamen pratik bir gerçeklik olarak gören Tasavvufun ahlaki ilkeleri, ideal bir ahlak oluşturmayı sağlayan ilkelerdir. İbni Haldun'un bilgi teorisi, bilim anlayışı, bilim sınıflaması, onun felsefe ve din, olgu ve değer hakkında yaptığı ayrımdan kaynaklanmaktadır. O, bilimleri teorik ve pratik ayrımına tabi tutmamıştır. Çünkü pratik olan doğası gereği bilimin ve, teorik incelemenin konusu içine giremez. İbni Haldun teorik bilim, pratik bilim ayrımı yerine akli bilim, nakli bilim ayrımı yapar. İbni Haldun pratik alanı, nakli bilimler alanına sokmaktadır. Bu açıdan İbni Haldun'un ahlak hakkındaki bu ikili yaklaşımının onun genel olarak düşünce sisteminin doğal bir sonucu olduğunu söyleyebiliriz.
Gölge: Kişilik bozukluğu, gölge benlik ve hiçlik

Metnin genel görünümü gölge düşüncesi etrafında şekillenmiştir. Burada temel alınan gölge hem toplumsal açıdan, hem de Kendi açısından iki farklı zeminde işlenerek rehbersiz bir yolculuğa davet niteliğindedir. Bir belirleyeni ya da bir ipucu bulunmamaktadır. Platon'un mağara benzetmesiyle başlayan metin, Nietzsche'nin Böyle Buyurdu Zerdüşt metniyle devam etmektedir. Bu kısımlarda genel olarak mağara, toplum ve Kendi ilişkisi üzerinde durulmaktadır. Ardından tüm bu kavramsal yaklaşımların Dostoyevski'nin iki eserinin kahramanları; Raskolnikov ve Golyadkin'in gölgenin sessiz düzlemine düşerek / batarak burada Kendi labirentleri ve toplumsal güneş arasındaki gelgitleri ele alınmaktadır. Parçalı benlik, Kendi'liği yakalama ve cesaret gösterebilme durumları üzerinden, yaratıcı Ben'e / Dionysosçu yaratıma erişme ya da bundan kurtulma düşüncesine sürüklenerek hapsolma hadiseleri özellikle Artaud'un teatral düzlemi, Jung'un gölge düşüncesi, Heidegger'in Varlık fikri ve çarmıhtaki İsa figürüne uygun olarak şekillendirilmektedir. Parçalı benlik ve sessizlik düzlemi üzerinde, belirsiz izler takip edilerek; çarmıhın karşısına bir Dionysos heykeli dikme işidir bizimki. Gölgemizi kabul edebilmenin şemasını oluşturma çabasıdır. Ancak metinde de görüleceği gibi bu süreklidir ve en azından Kendi boşluğumuzla tanışmadığımız sürece, şimdilik sonuçsuz diyebileceğimiz bir serüvenin yansımasıdır.
Bir felsefe problemi olarak iman ve irade ilişkisi

Dini imanın mahiyetine dair ileri sürülen dört görüş vardır. Birinci görüşe göre iman, Tann'nın vahyettiği önermelerin doğru olduklarına inanmaktır. Bu görüşe göre Tann'ya iman etmek öncelikle Tann'nın var olduğuna inanmaktır. İkinci görüş imanın, esas itibariyle bir şahsa iman olduğunu ileri sürmektedir. Tann'ya güven, bu görüşe göre, dini imanda bulunan en önemli unsurdur. Üçüncü görüş imanın, Tann'nın var olduğu varsayımına göre davranmak olduğunu ileri sürer. İnanılan Önerme, bu görüşe göre, y'apıp etmeler vasıtasıyla geçerli kılınmalıdır. Dördüncü görüşe göre iman, tasdiktir. Bu görüş, tasdik olarak imanın, dindar bir kimseyi 'bütün şahsiyet' şeklinde biçimlendirmesi gerektiğini ileri sürmektedir. Tann'nın var olduğuna inanmak, imanın zorunlu unsurudur. imanın önermelerle ilgili olmadığı iddiası, bu yüzden, doğru değildir. Çünkü, imanın zorunlu unsurunun, önermesel inanç formunda ifade edilme mecburiyeti vardır. Böylece, bu çalışmada biz, önermesel inanç formunda ifade edilen iman ile irade arasındaki ilişkiyi incelemeye çalıştık. Başka ifadeyle biz, dini inanmanın iradi bir faaliyet olup olmadığını tesbit etmeye çalıştık. Bunu yapmak amacıyla şu sorulan sorduk: Bir kimse bazı inançlan iradenin doğrudan fiilleri vasıtasıyla edinebilir mi? Yoksa bu inançlar, iradenin doğrudan fiillerinden dolaylı olarak mı ortaya çıkarlar? Bir kimsenin dini inançlan ile iradesi arasında karşılıklı ilişki vardır. Bu yüzden, dini inançlar iradi olarak edinilebilirler. Fakat, iradi inanç edinmenin, tam bir bilinç içinde gerçekleştirilip gerçekleştirilemeyeceği, başka bir problemdir. Böylece, bazı inançlann, iradenin doğrudan fiilleri olduklan tezine 'doğrudan iradecilik' ismini verdik. Bazı inançlann, iradenin doğrudan fiillerinden dolaylı olarak ortaya çıktıklan tezine 'dolaylı iradecilik' olarak atıfta bulunduk. İnancın edinilmesinde iradenin hiçbir rolünün olmadığını ileri süren görüşe ise 'standard inanç edinme tarzı' olarak atıfta bulunduk.
Kazanılmış hak kavramının hukuk felsefesi açısından temellendirilmesi

Bu çalışmanın amacı Kazanılmış Hak kavramının birbirinden farklı anlamları açısından aydınlatmak ve Kazanılmış Hak kavramına benzeyen, hatta onunla karıştırılan benzer kavramlardan ayırt edecek bir felsefi temellendirme oluşturmaktır. İlk bölümde Kazanılmış Hak kavramının, Kamu Hukuku'nun ve Özel Hukuk'un çeşitli dallarındaki farklı anlamları ve bu anlamların içerikleri ele alınmıştır. Kazanılmış Hak kavramının en yaygın kullanım alanı bulduğu memurluk ve imar hukukunun kapsayıcısı olarak İdare Hukuku'na öncelik verilmiş, kavramın İdare Hukuku'na geçişinin arka planına bakarak diğer hukuk dallarındaki anlamlarına değinilmiştir. İkinci Bölümde Kazanılmış Hak kavramı bir hukuk felsefesi kavramı olarak ele alınmıştır. Hiçbir hukuk dalının tekelinde olmayan Kazanılmış Hak kavramının esas çıkış noktasının Hukuk ve Ahlak Felsefesi olduğu tespit edildikten sonra söz konusu anlamın günümüz hukuk uygulamasına varan çeşitliliği temellendirilmiştir. Buna ek olarak, hak kavramının çok anlamlılığını gidererek bilimsel analiz yapmaya imkan tanıyan Hohfeld terminolojisine değinilmiş ve Kazanılmış Hak kavramının bu terminolojide nasıl ifade edilebileceği tartışılmıştır. Üçüncü Bölümde ise, muhtelif yargı kararlarından da yararlanarak Kazanılmış Hak kavramının farklı anlamları Hak kavramını 8 anlama 'atomize' eden Hohfeld usulü analiz yöntemiyle ele alınarak benzerlikleri ve farklılıkları gösterilmiş, Müesses Durum, Kazanılmış Avantaj, Meşru Beklenti gibi benzer kavramlardan farkına değinilmiş ve kavramın, tüm hukuk dallarını kapsayan ortak ve öz niteliği ifade edilmiştir.
Pre-Sokratiklerden Aristoteles'e ruh ve ölümsüzlük anlayışları

Bu tezin temel amacı, Antik Yunan felsefesindeki ruh ve ölümsüzlük anlayışlarını, tarihsel arka planda duran ilkel, mitolojik ve dinsel ruh anlayışları ile ilişkilerini de kapsayacak bir biçimde ele almaktır. Amacımız, ele aldığımız kavramların kökenlerine inmek ve kavramların geçirdikleri dönüşüm sürecini organik bir biçimde göstermek olmuştur. Tezin ilk bölümü ruh kavramını önceleyen düaliteye ve bu düalitenin ilkel kültürlerdeki yansımalarına ayrılmıştır. İkinci bölümde ise Homerik ve post-Homerik dönemdeki ruh ve ölümsüzlük anlayışları ve ruhun üniterleşmesi süreci ele alınmıştır. Üçüncü bölüm Sokrates öncesinde yaşamış olan ilk Yunan filozoflarının ruh ve ölümsüzlük hakkındaki görüşlerini kapsamaktadır. Bu bölümde pre-Sokratik felsefede bulunan rasyonel ve dinsel gelenek iki ayrı akım olarak sınıflandırılarak incelenmiştir. Dördüncü ve son bölümde Sokrates, Platon ve Aristoteles'in ruh ve ölümsüzlük kavrayışları ele alınmıştır. Sokrates ile birlikte ruh yepyeni bir anlam kazanarak insana ahlaki sorumluluk veren parça olarak kavranmaya başlanmıştır. Platon, ruhu mutlak hakikate ilişkin bilgiyi mümkün kılan parçamız olarak niteleyerek, onu hem bilgi teorisinin, hem de etiğinin ve politikasının merkezine yerleştirmiştir. O, ruhun farklı eğilim ve işlevlerine odaklanarak hem üniter ruh kavrayışına ulaşmış hem de ruhtaki iç çatışma olgusunu tespit etmiştir. Aynı zamanda radikal bir ruh-beden düalizminin de temsilcisi olmuştur. Aristoteles madde ile form kavram çiftine dayanan yeni metafiziğiyle ruh ile beden arasındaki uçurumu kapatarak üniter insan kavrayışına ulaşmıştır. O da Platon gibi ruhun içindeki farklı eğilimlere ve gerilime vurgu yapmıştır. Ayrıca hem Platon hem de Aristoteles, aklı tüm ruhsal öğeler içinde en üst sıraya yerleştirmiş ve ona tanrısal bir doğa atfetmişlerdir.
Roma'nın Cumhuriyet Döneminde siyaset ve felsefe ilişkisi

Bu tezde Roma'nın cumhuriyet döneminde (İÖ 509-İÖ 27) siyaset ve felsefe ilişkisinin nasıl şekillendiği incelenmektedir. Bu inceleme yarı efsanevi, yarı tarihsel anlatılara dayanan Pythagorasçı öğretinin Roma'daki etkileri ile felsefeye karşı siyasi nitelikli ilk olumsuz tepkilerden, özellikle de Scipio çevresinde felsefenin siyasi açıdan kabulüne ve Cicero bağlamında siyaset ile felsefenin uzlaştırılmasına uzanmaktadır. Bu çerçevede Roma'nın cumhuriyet döneminde ilkin yabancı ve tehlikeli bir unsur olarak görülen felsefenin zamanla Roma'nın siyasi şartlarıyla nasıl uyumlu hale geldiği, siyasi ideallerle birlikte nasıl dönüştüğü, siyasi figürleri nasıl dönüştürdüğü ve en azından bu tür dönüşümlerin nasıl yorumlandığı üzerinde durulmaktadır.
Dewey ve Gadamer'in 'Tecrübe' anlayışlarının din eğitimi açısından felsefi olarak incelenmesi

İnsana ilişkin bir kavram olan 'tecrübe'ye dair, felsefe tarihinde çok çeşitli bakış açıları bulunmaktadır. Bu bakış açılarından biri, pragmatik geleneğin öncülerinden olan John Dewey'e, diğeri ise hermenötik gelenekten gelen Hans-Georg Gadamer'e aittir. Bu araştırmanın amacı, Dewey'in pragmatik natüralizminde ve Gadamer'in felsefi hermenötiğinde önem arz eden 'tecrübe' kavramını genel olarak eğitim felsefesinin, özel olarak Din Eğitimi disiplininin görüş ufkuna ve gündemine taşımaktır. Bu amaç doğrultusunda Dewey ve Gadamer'in 'tecrübe' anlayışları karşılaştırmalı olarak ele alınıp incelenmiştir. Bu incelemede her iki filozofun 'tecrübe' kavramı hakkında bazı ortak görüşleri olsa da büyük oranda farklı anlayışlara sahip oldukları tespit edilmiştir. İki filozofun yaklaşımları arasında birçok farklılık olmakla birlikte her ikisi de insanın eğitiminde kişinin kendi 'tecrübe'lerinin hayati bir önemi olduğu konusunda hemfikirdirler. Bu araştırmada her iki filozofun 'tecrübe' anlayışlarının hem bir faaliyet hem de bir disiplin olarak Din Eğitimi için ne anlam ifade ettiği sorgulanmıştır.