turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Hakimin hukuki sorumluluğu

Bu incelemede, hakimlerin yargısal faaliyetleri sırasmda davarım taraflarına verdikleri zararlardan dolayı hukuken sorumlu olup olmayacakları, sorumlu ola caklarsa bunun esas ve yöntemlerinin nelerden ibaret olacağı hususu araştırılmıştır. Diğer taraftan, vukua gelen zararlardan devletin doğrudan doğruya ya dahakimle birlikte sorumlu olup olmayacağı hususuna değinilmiştir. Ayrıca devletin sorumlu hakime rücüu konusu incelenmiş ve bu konudaki kişisel görüşümüz açıklanmış bulunmaktadır. Devlet egemenliğini yasama, yürütme ve yargı erkleri aracılığıyla kullanır. Montesquieu'den beri meşhur olan kuvvetler ayrılığı ilkesine göre devlet organları arasında üstünlük sıralaması söz konusu olmayıp iş bölümü ilişkisi vardır. Bununla beraber, Yargı'nın 'eşitler arasında birinci' olduğu yadsınamaz. Zira devletin temeli adalettir 'Iustitia est fundamentum regnorum'. me Her yetki aynı zamanda sorumluluğu da gerektirir. Sorumluluk yüklenmişse ya da uygulamada bu mümkün olamıyorsa o zaman keyfilik yolu açılmış demektir. O nedenledir ki hakimlerin de sorumluluklarının kabulü kaçınılmazdır. Hakimlerin cezai ve disipliner sorumluluklarım kabul edip hukuki sorumluluklarını kabul etmemek çelişki olur. Keza, yargı bağımsızlığı ilkesi hukuki sorumluluğa engel olan bir ilke değildir. Aksine, hukuki sorumluluğun kabulü ve bunun uygulamada hukuken ve fiilen işler durumda olmasını sağlamak adalete saygı ve güveni daha da artırır. Hakimlerin hukuki sorumluluğu ilkesinin kabulünün kesin hüküm ilkesi karşısında mümkün olamıyacağı ileri sürülmüş ise de bu iki ilke birbirinden tamamen farklıdır. Zira kesin hükme ulaşılmadığı hallerde de halcimin hukuki sorumlu söz konusu olabilecektir. Diğer taraftan, hakimin hukuki sorumluluğunu gerektiren haller esasen birer 'suç' oluşturan hallerdir. O nedenle, hukuken sorumluluğu olduğuna karar verilen hakimin verdiği hükmün yargılamanın yenilenmesi yoluyla yeni-den yargılama konusu yapılmasına izin veren yasa değişikliği yapılması, adalet duygularının tatmini bakımından, zorunludur. Hakimler, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun m. 573- 576 hükümlerine göre, kasten yahut ağır kusurları sebebiyle davarım taraflarına verdikleri zararlardan hukuken sorumludur. Devletin bu zararlardan dolayı sorumlu olacağına ilişkin kanunlarda açık bir hüküm bulunmamakla beraber, Anayasa'nın 40,11 ve 177/e maddeleri karşısında devletin 'doğrudan doğruya' sorumlu olduğunu, zararı önce devletin tazmin etmesi ve daha sonra kasti, ağır ihmali veya ihmali olan hakime rücu yoluna gitmesi gerektiğini düşünmekteyiz. Türk pozitif hukukunda diğer kamu görevlileri yönünden de durum böyle olduğu gibi (657 sayılı Kanun m. 13) çağdaş ülkelerde de konunun bu doğrultuda düzenlendiğini (örn. Fransız Adli Organizasyon Kanunu, COJ. 781-1; Alman Anayasası m.34 ve Alman Medeni Kanunu m. 839) görmekteyiz.
Türk Medenİ Hukuku ve İslam Hukukunda gaiplik

Sağ ya da ölü olduğu bilinemeyen kayıp kişilerin hukuki durumları üzerinde bir belirsizlik hakimdir. Bu belirsizlik halinin giderilmesi ve gerek kaybolanın gerekse kaybolan ile hukuki ilişkisi bulunan kişilerin hak ve menfaatlerinin dengelenmesi amacıyla hukuk sistemleri çeşitli çareler öngörmüştür. Bu çalışmada, kayıp kişi hakkında Türk medeni hukuku ve İslam hukuku sistemlerinde geliştirilen kıstaslar ve mahkemece verilen gaiplik kararının hüküm ve sonuçları incelenmiş ve mukayese edilmiştir. Mahiyet itibariyle bir 'mikro mukayeseli hukuk' çalışması olan bu tezin birinci bölümünde Türk medeni hukuku ve İslam hukuku sistemlerinde kişi, kişilik ve kişiliğin sona ermesi kavramları mukayeseli olarak incelenmiştir. Çalışmanın ikinci ve üçüncü bölümlerinde Türk medeni hukuku ve İslam hukuku sistemlerinde gaiplik kurumu ayrı ayrı ele alınmış ancak takip edilen ortak başlıklandırma usulü sayesinde bir mukayese zemini oluşturulmuştur. Dördüncü ve son bölümde ise Türk medeni hukuku ile İslam hukuku sistemlerinin gaiplik kurumuna ilişkin düzenlemeleri mukayese edilerek bir takım benzerlikler ve farklılıklar tespit edilmiştir. Muhteva itibariyle 'dogmatik tatbiki mukayeseli hukuk' olarak nitelenen bu çalışma vasıtasıyla Türk medeni hukukuna eleştirel bir gözle bakma imkanı bulunmuş ve günümüz hukukunu geliştirmek adına bazı teklifler sunulmuştur.
Türkiye'de vergi incelemelerinin vergi kayıp ve kaçakları üzerindeki etkisi

Devlet, toplumun ortak ihtiyaçlarını karşılamak üzere bir takım harcamalar yapmak zorundadır. Bilindiği gibi bu harcamaların en önemli finansman kaynağını ise vergiler oluşturmaktadır. Kamu maliyesi açısından devletin en önemli gelir kaynağı olan vergilerin tespiti, modern devletlerde olduğu gibi ülkemizde de beyan esasına dayalıdır. Bu nedenle mükellefler tarafından beyan edilen vergilerin doğruluğunun vergi idaresince araştırılması ve tespit edilmesi sağlıklı bir vergileme açısından büyük önem arz etmektedir. İşte bu noktada mükellef beyanlarının ne derece gerçeği yansıtıp yansıtmadığının denetlenmesi gereği ortaya çıkmaktadır. Beyan esasının geçerli olduğu ülkemizde mükelleflerin beyanlarının doğruluğunun araştırılmasında ve kontrolünde en etkili vergi denetim türü ise vergi incelemeleridir. Vergi kayıp ve kaçaklarının tespitinde ve önlenmesinde büyük önem arz eden vergi inceleme müessesesi Türk Vergi Sisteminde 213 sayılı Vergi Usul Kanununda yer almaktadır. Bu çalışmanın amacı, Vergi Usul Kanunumuz içerisinde düzenlenen vergi inceleme müessesesinin yapısı araştırılarak ülkemizde ciddi boyutlara ulaşan vergi kayıp ve kaçaklarının önlenmesindeki etkinliği değerlendirilip çeşitli öneriler sunmaktır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu uyarınca borsaya kote ortaklıkların genel kurul toplantıları

Bu çalışmanın ana konusu borsaya kote ortaklıklarda genel kurullara katılıma ilişkin olarak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ile düzenlenen sistemin aydınlatılmasıdır. Bu çerçevede öncelikle borsaya kote ortaklıklara ilişkin olarak YTTK'da benimsenen terminoloji incelenmiş ve çalışmanın kapsadığı ortaklık türleri belirlenmiştir. Sonrasında YTTK'nın genel kurullara ilişkin hükümleri incelenmiş, TTK hükümlerinde konuyla ilgili yapılan değişiklikler açıklanmış ve YTTK m.1527 uyarınca borsaya kote anonim şirketler açısından zorunlu tutulmuş olan genel kurullara elektronik ortamda katılım üzerinde durulmuştur. Bu amaçla dünyada genel kurullara elektronik ortamda katılıma izin veren hukuk sistemleri ve benimsenen uygulamalar da çalışmamızda yer almıştır. Üzerinde önemle durulan bir diğer konu, TTK'da yer almamasına rağmen YTTK'da ayrıntılı şekilde düzenlenmiş olan pay sahiplerinin genel kurulda temsil edilmesi hükümleridir. Söz konusu hükümlerin amacı ve yabancı hukuk sistemlerinde konunun düzenleniş şekli çalışmamızda yer almaktadır. Son olarak elektronik ortamda genel kurullara katılım konusunda YTTK m.1527 hükmü uyarınca yetkilendirilmiş olan Merkezi Kayıt Kuruluşu'nun üstlenebileceği fonksiyonlar üzerinde durulmuş ve model önerisinde bulunulmuştur
Aile konutunun sağ kalan eşe özgülenmesi

1 Ocak 2002 tarihinde yürürlüğe giren Türk Medeni Kanunu, eski Medeni Kanunda birçok değişiklik yapmıştır. Türk Medeni Kanunu'nda edinilmiş mallara katılma rejimi yasal mal rejimi olarak kabul edilmiş, ayrıca Türk hukukuna aile konutu kavramı getirilmiştir. Aile konutuyla kastedilen; eşlerin ve varsa çocukların birlikte yaşadıkları ve ailenin yaşam merkezi olarak kabul edilen konuttur. Hukukumuzda yeni bir müessese olmasına rağmen, Türk aile yapısı içinde aile konutunun diğer ülkelerden çok daha önemli bir konuma sahip olduğu söylenilebilir. Ayrıca Türk Medeni Kanunu, eşlerden birinin ölümü üzerine sağ kalan eşin o güne kadar devam eden yaşam tarzının muhafazasını mümkün kılmak amacıyla; 240, 254, 255, 270 ve 652. maddelerle bazı kurallar getirmiştir. Bu düzenlemeler gereği sağ kalan eş aile konutunun mülkiyetinin veya konut üzerinde intifa veya oturma hakkının miras payına veya tasfiye alacağına mahsuben kendisine özgülenmesini talep edebilmektedir. Böylece aile konutu koruması evlilik ötesine taşınmaktadır. Bu çalışmada aile konutu ve sağ kalan eşe özgülenmesi ele alınmıştır. Bu çalışma kapsamında, birinci bölümde, doktrinde ve Yargıtay kararlarında yer alan tanımlamalar ışığında, aile konutunun tanımı yapılmaya çalışılmıştır. Daha sonra, aile, konut ve eş kavramları ve aile konutunun özellikleri, koruma süresi ve korunma nedenleri açıklanmaya çalışılmıştır. Son olarak, karşılaştırmalı hukuktaki durum incelenmiştir. İkinci bölümde, Türk Medeni Kanunu'nun mal rejimleri bölümünde yer alan aile konutunun özgülenmesi hükümleri incelenmiştir. Bu kapsamda 240, 254, 255 ve 279. maddeler ayrıntılı olarak incelenmiştir. Üçüncü bölümde, aile konutunun sağ kalan eşin miras hissesine mahsuben özgülenmesi ile ilgili olan 652. madde, koşulları ve etkisi, doktrinde yer alan görüşler ve Yargıtay karaları ışığında incelenmiştir.
Halife Yusuf Beyazidi'nin 'Kitabu'l-Feraiz min Dureri'l-Ğaraiz' adlı eseri ve medrese merkezli feraiz literatürü içerisindeki yeri

İslamda feraiz ilmi büyük bir önemi haizdir. Çünkü ölen kişinin malının adaletli bir şekilde taksim edilmesi hem murisin hem de varislerin arzusudur. İslam miras hukukunda terikeden hangi varisin ne kadar pay alacağı Kitab, sünnet ve icma' ile belirlenmiştir. Büyük alimler müstakil miras hukuku ile ilgili eserler vermişlerdir. İslam miras hukuku feraiz adıyla medreselerde okutulan dersler arasında yerini almıştır. Çalışmanın giriş kısmında araştırmanın konusu, amacı ve araştırmanın yöntemi ele alınmıştır. Birinci bölümde öncelikle Halife Yusuf'un hayatı ve esereleri üzerinde durulmuş ve müellifin eserlerinin içeriğine kısaca değinilmiştir. Daha sonra medreselerin tarihçesi, medreselerde genel olarak okutulan dersler ve feraiz kitapları ele alınmıştır. Buna el olarak medreselerde okutulan feraiz eserleri üzerinde yapılan çalışmalar ele alınmıştır. Üçüncü bölümde Halife Yusuf'un Kitabu'l-Feraid Min Dureri'l-Ğaraid isimli eseri ele alınmıştır. Eser medreselerde okutulan diğer eserler ile kıyaslanmış, bu eserlerle benzerlikleri/farklılıkları ele alınmıştır. Bu eserdeki bütün konular tek tek ele alınıp bölüm başlıkları konulup, feraiz melelerindeki örneklerin tahlil ve çözümlemeleri tabloyla gösterilmiştir.
İdari davalarda taraf ehliyeti ve subjektif ehliyet

İDARİ DAVALARDA TARAF EHLİYETİ VE SÜBJEKTİF EHLİYET Hukuk Devletim gerçekleştirmenin en etkili yöntemlerinden biri idarenin hukuka uygun davranmasını sağlamaktır. Bu da idarenin yargısal denetimiyle mümkündür. Yargısal denetim idari davalarla gerçekleştirilmektedir. Ancak dava açabilmek için de çeşitli şartların gerçekleşmesi gerekir. Bunların başında dava açacak kişinin bu davayı açmaya ehil olması gelmektedir. Ehliyet çeşitli şekillerde ortaya çıkabilmektedir. Medeni hukuk alanındaki ehliyet 'objektif ehliyet', idari yargı hukuku alanındaki ehliyet 'sübjektif ehliyet' olarak adlandırılmaktadır. İdari yargıda dava açabilmek için her iki ehliyete de sahip olmak gerekir. Yargı yerlerinin ehliyet kavramım dar veya geniş bir şekilde yorumlamaları idari davaların açılabileceği alam daraltacak veya genişletecektir. Bu çalışmada kimlerin hangi koşullarla idari davalarda taraf olabileceği yargı kararlarından yararlanılarak ortaya konulmaya çalışılmıştır.
İdari yargıda iptal davası açma süresi

Demokratik hukuk devletinin gereği olarak ülkemizde idarenin eylemlerine ve kararlarına karşı yargı yolu açıktır. Bireyler ve kurumlar, hak arama hürriyetleri kapsamında belli bir süre içerisinde idareye karşı dava açma haklarını kullanırlar. İdarenin yargısal denetiminde süre sınırlaması, bir yandan ilgili kişileri korurken diğer taraftan idarenin faaliyetlerinde ortaya çıkacak aksamaları engeller. Dava açma hakkının sınırlarından biri olan dava açma süresine uymadan idareye karşı açılan davalar hukuki sonuç doğurmaz. Bazı durumlarda idareye karşı davanın süresinde açılıp açılmadığının belirlenmesi önemli bir probleme dönüşmektedir. Uyuşmazlıkların günümüz şartlarındaki karmaşıklığı, gelişim süreci, davacının tutumu, davalının tutumu, sürelere ilişkin esaslardaki görüş ve içtihat farklılıkları davanın süresinde açılıp açılmadığına karar verilmesini zorlaştırmaktadır. Dava açma süresinin önemini ve niteliğini irdeleyen bu tezin temel amacı 2577 sayılı Kanun'un ilgili maddelerini, teorik zeminde ve Danıştay kararları ışığında incelemektir. Çalışmada, iptal davasında dava açma süresinin, aslında uyuşmazlıkta kolayca hesaplanıp açık ve net olarak ortaya konulan bir husus olmadığı, uyuşmazlığın niteliği, gelişim süreci ve sürelere ilişkin görüş farklılıkları ve bunlardan birinin tercihi durumunda dava açma süresine ilişkin kesin yargıya ulaşmanın kolay olmadığı ve bu sebeple buna son verecek bir idari usul kanununun elzem olduğu savunulmaktadır.
Vekilin vekalet sözleşmesinden kaynaklı özen ve sadakat borcu

Bu tezde amaç, vekalet sözleşmelerinde vekilin borçlarını ve bu borçlardan kaynaklı sorumluluklarını ortaya koymaktır. Bu çalışma yapılırken, konunun Borçlar Hukuku dairesindeki düzenlemeleri ele alınmış ve geneli itibariyle tez, bu kapsamla sınırlandırılmıştır. Vekalet kavramı ve paralelindeki temsil yetkisi göz önüne alındığında konunun ne denli geniş kapsamlı olacağı ve bunun tek bir tez çalışmasının hayli üstünde bir içeriğe sahip olduğu görülecektir. Bu nedenledir ki, yapılan bu çalışmada konu, Türk Borçlar Kanunu'nun 9. bölümüyle sınırlı tutulmaya gayret edilmiş, gerekli durumlarda ilgili diğer kanun maddelerine de değinilmiştir. Vekalet sözleşmeleri, amaç ve muhteva bakımından; sözleşmenin düzenlendiği konu dairesinde müvekkilin çıkarları, kazanımları ve yasal hakları vekalet edilen tarafından temsil ve müdafaa edilmektedir. Dolayısıyla vekil, vekalet noktasında müvekkilini en iyi şekilde temsil etmekle mükellef olmaktadır. Bu mükellefiyet, yapılacak iş bağlamında vekile özen, müvekkile dair bu işle ilgili edinilmiş olan sırların saklanması, sadakat, temsile konu hizmet neticesinde edinimlerin müvekkile devri gibi kanuni borçlar doğurmaktadır. Dolayısıyla vekil, kendisini borç altına sokan bu sözleşme çerçevesinde, borçlarını yerine getirmemesi durumunda yasal müeyyidelere maruz kalabilecektir.
Finansal gelişmişlik, yasal haklar ve fiyat istikrarı

Bu çalışmanın amacı, yasal hakların ve fiyat istikrarının, finansal gelişmişlik düzeyi üzerindeki etkisini analiz etmektir. Bu amaçla, 116 ülkede 2004- 2012 dönemi için yasal hakların, fiyat istikrarının, bilgi paylaşımının ve ekonomik büyümenin finansal piyasalar üzerindeki etkisi ampirik olarak incelenmiştir. Analiz sonuçları, yüksek bir finansal gelişmenin güçlü yasal haklarla, daha fazla kredi bilgisiyle, bilgi paylaşım kurumlarının varlığıyla ve daha yüksek ekonomik büyümeyle ilişkili olduğunu ortaya koymuştur.
Aile Hukukumuzda boşanma sebebi olarak pek kötü veya ağır derecede onur kırıcı davranış

Boşanma evlenme akdedildikten sonra, kanunen belirli bazı sebeplerin bulunması halinde eşlerden birinin veya her ikisinin talebi ile hakimin evlenmeye son vermesidir. Boşanma konusunda boşanmayı yasaklayan, boşanmanın serbest olmasını kabul eden ve boşanmayı belirli sebeplerin varlığı halinde hakim hükmü ile gerekleşebileceğini kabul eden üç farklı yaklaşım - sistem bulunmaktadır. Boşanma sebeplerinindayandığı ilkeler; kusur, irade, temelden sarsılma, elverişsizlik ilkeleridir. Medeni Kanun'umuzdaki boşanma sebepleri zina, hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış, suç işleme ve haysiyetsiz yaşam sürme, terk, akıl hastalığı ve evlilik birliğinin sarsılmasıdır. Acımasızca dövme, aç bırakmak, aşırı derecede cinsel ilişkide bulunmak pek kötü davranışa örnek eylemlerdir. Pek kötü davranışa yönelik hareket kasıtlı olarak eşlerden biri tarafından diğerine yönelik olarak gerçekleştirilmeli ve eylemin niteliği itibarı ile eşin beden yapısı üzerinde tahrip edici, ona acı ve eziyet veren yoğunlukta olması olması gereklidir. Evlilik birliğinde eşler birbirlerinin onurlu şekilde yaşama haklarına saygı göstermek, bu hakkın ihlali sayılabilecek davranışlarından kaçınmak zorundadırlar. Eşin toplumda küçük düşürülmesi, küçümsenmesi, başkalarıyla ilişkisi olduğuna dair dedikodular çıkarılması, eşe hakaret edilmesi ağır derecede onur kırıcı davranışa örnektir. Pek kötü veya ağır derecede onur kırıcı davranış sebebiyle boşanma davasında davacı davranışa maruz kalan eş, davalısı ise davranışı gerçekleştiren eştir. Davada görevli mahkeme Aile Mahkemeleri, yetkili mahkeme ise eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir. Davaya hakkı olan eşin boşanma sebebini öğrenmesinden başlayarak altı ay ve her halde bu sebebin doğumunun üzerinden 5 yıl geçmekle dava hakkı düşer. Ayrıca, af halinde dava hakkının ortadan kalkar.
Mukayeseli Hukukta cinsel suç faillerinin kastrasyonu ve ülkemize ilişkin öneriler

Günümüzde cinsel saldırı olaylarının ve bilhassa çocukların cinsel istismara maruz kaldıkları vakaların, tespit edilen istatistikler neticesinde sıkça yaşanır hale geldiği anlaşılmaktadır. Bu tarz vakaların yaşanması, cinsel suç faillerinin cezalandırılmasına ilişkin olarak yetersiz kalınıp kalınmadığına dair tartışmalara yol açmaktadır. Cinsel suçlar kapsamında anlam ifade eden kastrasyon uygulamasının bu noktada alternatif bir uygulama şekli olabileceği günümüz hukukçuları tarafından tartışılmaktadır. Mukayeseli hukukta suçta tekerrürün söz konusu olduğu hallerde, cinsel suç failleri için kimyasal ya da cerrahi kastrasyon uygulamasının ceza, güvenlik tedbiri veya şartlı tahliye koşulu olarak uygulanıyor olması, Türk hukukunda da bu uygulamanın vücut bulabilmesi adına çalışmaların yapılmasına sebep olmaktadır. Yaptığımız bu çalışmada da, kastrasyon uygulaması mevcut düzenlemeler kapsamında değerlendirilip, Türk hukukunda uygulanabilirliğine ilişkin olarak verilen önerilerle sonuca gidilmiştir.
Türk hukukunda cinsiyet değiştirme

Çalışmanın konusu esas olarak Türk Hukukunda Cinsiyet Değiştirmedir. Cinsiyet değişikliği kavramı transseksüel ve hermafrodit bireyler bakımından mümkün olup, bir dizi plastik cerrahi operasyonunu ifade etmektedir. Cinsiyet değiştirme kavramı Türk Hukukuna 1988 yılında girmiştir. 2002 yılında ise büyük ölçüde değişikliğe uğrayarak tekrar düzenlenmiştir. Günümüzde hala geçerliliğini koruyan düzenlemede yer alan şartlardan birisi 2018 yılında AYM kararı ile iptal edilmiştir. Çalışmanın giriş kısmında konu ile ilgili genel bilgiler verilmiştir. Çalışma esas olarak üç bölümde ele alınmıştır. İlk bölümde cinsiyet ve cinsiyete bağlı kavramlara yer verilerek, özellikle transseksüel ve hermafrodit bireylerin durumu incelenmiştir. Ayıca cinsiyet değiştirme kavramına genel bir giriş yapılmıştır. İkinci bölümde Türk Hukukunda cinsiyet değişikliği ile ilgili yasal süreç üç ana başlık altında dönemlere ayrılarak değerlendirilmiştir. Bu bölümde cinsiyet değişikliği için aranan şartlara ve cinsiyet değişikliğinin aşamalarına yer verilmiştir. Çalışmanın üçüncü ve son bölümünde ise cinsiyet değişikliği hukuki sonuçları bakımından ele alınmıştır.
Türk Hukukunda grev hakkına ilişkin sınırlama ve yasaklar

Grev hakkı, insan haklarına ilişkin ayrımlarda sosyal haklar arasında yer almaktadır. Sosyal hakların büyük çoğunluğunun aksine, grev hakkının devlete olumlu edim yüklemeyen yanı baskındır. Özünde tepkisellik barındıran grev hakkının amacı; işverene baskı uygulayarak çalışma ilişkilerine dair taleplerin yerine getirilmesini sağlamaktır. Bu bağlamda grev hakkı; bağımlı çalışanların işverene karşı emek güçlerini kullanmak suretiyle karşı koymaları anlamına gelmektedir. Sözleşme ilişkisi bağlamında görülmekte olan işin durdurulmasına neden olan grev eylemi; işverenin yanı sıra üçüncü kişileri de etkilemektedir. Üstelik grev; işçi sınıfının en önemli aracı olması nedeniyle siyasi iktidar tarafından da tehdit olarak algılanan bir mücadele aracı niteliğindedir. Özellikle görülmekte olan işin temel nitelik taşıması halinde, grevin belli şartlar çerçevesinde kullanılması şarttır. Tüm bu sebepler grev eyleminin hukuki zemine oturtulmasını ve sınırlarının çizilmesini zorunlu hale getirmiştir. Grevin hak olarak kabulü ve sınırlandırılması, sosyal hakların hukuk dünyasında kabulüyle benzer bir seyir izlemiştir. Önce devletlerin hukuk sistemlerinde hak veya özgürlük olarak yer alan grev; zamanla uluslararası hukukta da hukuki güvence altına alınmıştır. Türk Hukukunda da grev hakkı, işçilere toplu iş uyuşmazlıklarında başvurabilecekleri bir mücadele aracı olarak tanınmıştır. Ancak hakkın kullanılması şekil şartlarına tabi tutulmuş ve greve son çare olarak başvurulması prensibi benimsenmiştir.
Trafik kural ihlallerinde sürücü kusurlarının İslam ceza hukuku açısından değerlendirilmesi

Günümüz hukukunda ele alınan trafik kanunları kendine mahsus yönetmelikle yürütülmekte ve kural ihlalleri de bu kapsamda cezalandırılmaktadır. Bazı durumlarda özellikle yönetmeliği aşan hallerde, kişilerin ve toplum menfaatlerinin devreye girdiği durumlarda, cari hukuk sisteminin genel ve özel hükümlerinin icra alanı bulduğu muhakkaktır. Trafik kural ihlalleri sebebiyle maddi zararlar da maddi tazmin yoluna gidilebilirken cana ve beden bütünlüğüne zarar verilmesi hallerinde kişiler hem maddi cezaya hem de özgürlükten mahrum edilmek için hapis cezasına çarptırılabilmektedir. Son zamanlarda yapılan ceza artırımları sürücülerin kurallara daha titiz uymaları noktasında fayda sağlamaktaysa da denetimlerin eksik olduğu ya da denetimin yapılamadığı durumlarda vicdan, ahlak ve din olgularının zayıflığı gibi sair saikler sebebiyle sürücüler tarafından kural ihlalleri gerçekleştirilebilmektedir. İslam ceza hukuku bu noktada hem dini hem de şer'i olarak ortaya koymuş olduğu kurallar bütününe uyulması şartıyla kişileri her iki cihanda da selamete ulaştırmayı temin eder. Bu tezimizde trafikte sürücüler tarafından yapılan trafik ihlallerinin günümüz hukukundaki cezalarını ve İslam ceza hukukundaki karşılıklarını ele almaya gayret ettik. Bunu yaparken kazalarda ve ihlallerde en büyük etken olan irade faktörünü şematik hale getirerek meydana gelebilecek ihlal neticelerinin sebeplerini ortaya koymaya çabaladık. İhlalleri tek tek olmasa da trafik kural ihlallerinde meydana gelebilecek ihtimallere değinmek suretiyle kişilerin mesuliyetlerini İslam Ceza Hukuku açısından izah etmeye çalıştık. Oluşturulan şemalar kapsamında ihtiyaç halinde konulacak kuralların ve bu kuralların ihlalleri neticesinde ortaya çıkabilecek neticelerin İslam Ceza Hukuku'ndaki yerinin tespitini kolaylaştıracağı kanaatindeyiz. Netice olarak trafik kurallarının ve ihlalleri neticesinde ortaya çıkan durumların günümüz cari hukuk sistemiyle alakalı olduğu kadar İslam Ceza Hukuku'yla da yakından alakalı olduğunu ve hatta daha derin bir ilişkiye sahip olduğunu söyleyebiliriz.