Development and use of traditional patterns for design in hot arid zones

Çalışmamız, Libya'nın Gadames şehrindeki binaların çölün sert iklim şartlarına rağmen geniş bir deneyimle oluşturulan mimari şekli ile ilgili bilgilere dayanmaktadır. Bu tasarım, bir anonim tasarım metoduyla yüzlerce binayı tek bir binayla birleştiren bir bağlantıyı kurmayı başarmıştır. Çevresel uygunluğu yaratacak bir grup tasarım metodunu kullanarak sonuçlanan geleneksel mimari stilin günümüzde de ısıl seviyeye uygunluk göstermesi, yüzyıllardır değişmemiş olmasına rağmen çevresel yapının başarılı olduğunun ispatıdır. Ayrıca bu tasarım geleneksel çöl mimarisinin sıcak ve kurak bölgelerde bilimsel gerçeklerle uyumlu çevresel dindirme için mimarı tasannu da içermektedir. Bu tezde incelenen konu sıcak ve kurak bir bölgede bulunan. Eski Libya Gadames şehrindeki bina gruplarının durumudur. Buradaki binalar özel yapı şekline dayalı olarak çölde yaşayanların sosyal ve iklimi şartlarına uygun olacak şekilde adapte edilmiştir. Mesken binaları çok atlı ve birbirleriyle etkileşen binalar olup, bu binalar yollarda gölgeler yaratarak, direkt ve endirekt ısıl etkiyi büyük ölçüde azaltma yoluyla dengeli bir ısıl kütle oluşturmak üzere tasarlanmış olup binanın içe dönüklüğü ve dayalı bulunan tasarım metotlarının kullanılması ile dikey ve yatay sıcaklıkları izole etmektedirler. Bu tasarım, karmaşık kütlenin içerisinde bulunan genel ve özel hacimlerin, binalar grubunun ısıl muhafazası için yeteneğini artıran ve değişik yapı malzemelerinin fiziksel karakteristiklerini destekleyen bir korumayı mümkün kılmaktadır. Diğer bir acıdan ise, yol hacimleri ile farklı ev açıklıklarım kullanan, çok katlı binalar ve birleşik havalandırma sistemi, gündüz ile gece arasındaki sıcaklık farklarını uygun bir ortalamaya indirmek açısından yarar sağlamaktadır. vıMutfağın çatıya yerleştirilmesi ise bu alanın, büyük ölçüde ayrı kalmasını gerektiren sosyal ihtiyaçlara dolaylı olarak hizmet edecek şekilde esasen kadınlar tarafından kullanılmasına olanak sağlamaktadır. Bunlara ilaveten, çöl toplumunun bireyleri arasındaki güçlü bağ çevreye uygun yerleşim birimleri oluşturmada büyük bir etken olmuştur. Tasarım ve estetik bakımından hacimlerin dağılımı ve çeşitli elemanların iç tasannu, ısıl uygunluğun seviyesini desteklemekte pozitif bir rol oynamaktadır. Yan kapalı iç avlulara bağımlılık, iç hacimlerin doğal şekilde aydınlatılmasını sağlamaktadır. İçerideki soğuk hava ile dışarıdaki sıcak hava arasındaki basınç farkından faydalanan ve bu alanlar ile yol açıklıkları arasında bir havalandırma sistemi yaratılmaktadır. Dolayısıyla bu da ısıl kazancı azaltmaktadır. Yerel kültürü ifade eden renk seçimi ile düşük yayılımlı renkleri kullanan renklendirme metodunun çöl meskeni kompleksinin dışında bulunan iklim şartlarım yansıtmayan bir bizim de evin içindeki mikro iklim ile fonksiyonel elemanlarına güzellik katmadan büyük rolü olmaktadır. Bu tez çöldeki geleneksel yapı şeklinin karakteristiklerinden yukarıda açıklanan yöntemlerden yararlanarak geleneksel şekle en uygun tasarımının çıkartılması ve bunların ısıl olarak uygun, sosyal yönden kabul edilmiş ve onaylanmış ve ekonomik olarak da uygun hacimler yaratmada geleneksel tasarım ilkeleri oluşturarak modern teknikler kullanarak geliştirilmesi imkanını incelemektedir. Tezde yer alan öneriler geleneksel şekil ve yerel inşaat malzemelerini kullanarak dindirme metotlarına dayanmakta ısıl uygunluk yaratmak için gerekli olan çeşitli faktörleri elde edilmektedir. Önerilen tasarım, gölgelerin, havalandırmanın doğal aydınlatmanın ve aynı zamanda da ısıl olarak dengeli bir kütleye ilave olarak mahremiyet hususu ile ayrıca her bir hacimde faaliyetlerin yerine getirilmesi için de yeterli alam sağlamaktadır. Bu tezde değinilen yerel malzeme ve tasarım metotlarından yararlanılarak yapılan konut gruplarının tasarımına ilişkin öneriler çevresel faktörlere uygum göstermekte olup tasarlanan mimari modeller ve önerilen malzemeler de sürekli gelişmeye açıktır. Bu husus yerel mimari kimlik şeklinin geliştirilmesi ve özel mimari 'sitilinin sürdürülmesi yönünde mütevazı bir adım sayılabilir. vn