Massenmedienforschung am beispiel der politischen rede: Turkisch-Deutscher sprachvergleich

: Dil denen mefhum, insanları diğer yaratıklardan ayınran en belirgin özelliktir. Çünkü dil bir düşencenin, aldın ve dimağın ürünüdür, yani değişken ve biolojik bir olgudur. İnsanlar bu dil yeteneği sayesinde yaşantılarını paylaşabilmekte, görüş alışverişinde bulunabilmekte, bilgiyi kuşaktan kuşağa aktarabilmekte ve bir başka ifade ile iletişim sürecine girebilmektedir. Sanırım dilin en önemli boyutu da bu yönüdür. İnsan hayatının ilctişimsiz devam etmesi düşünülemez. İletişimin en basit biçimde verici, mesaj ve ahcı olarak tanımlamak mümkündür. İletişimin amacına ve ortamına göre çeşitli türleri vardır. Bir başka gerçek, her tür iletişim sürecinde iletişim aracı sözlü veya sözsüz dildir. Dil insanlar arasında en önemli ve yegane iletişim aracıdır. Dilin ise çeşitli, ' verbal' veya 'averbal' diye tanımlanan, sözlü, yazılı, el - kol hareketleriyle, jest, mimik v. b. gibi biçimleri vardır. Dilin karmaşık yapısı, esnekliği ve geniş bir anlatım gücü vardır. Dilin bu niteliklerini gerek politikacılar gerekse kitle iletişim araçlarını kullananlar çok önceden keşfetmişler ve bilinçli bir biçimde kullanmaktadırlar. Dilin düşünceleri meydana getirdiğini veya düşüncelerin dil ile ifade edildiği teorisinden hareketle, ister politikacı olsun ister kitle iletişimcileri olsun, amaç daima hedef kitlelerin belli bir düşünce veya davranış yönünde etkilenmesidir. İnsanlar mademki dünyayı dil aracılığıyla algılayabiliyorlarsa ve bu algılama sonucunda zihinlerinde algıladıkları dünya veya realiteye ilişkin kendilerine ait yeni bir kanaat oluşturabiliyorlarsa, ve yine o dil olgusu aracılığıyla kanaatlerini ifade edebiliyorlarsa, o zaman şunu da söyleyebiliriz sanırım, dili nasıl kurgularsanız, bu kurgulama ile realiteyi nasıl biçimlendirirseniz, insanların söz konusu realiteyi o doğrultuda algılaman da beklenir. Dolasıyla politikacının ve iletişimin sürecine katılanların amacı diğer bireyleri ve kitleleri kendi düşünce ve görüşleri doğrultusunda etkilemektir. Bu etkiyi, yani hedefin yapmasını bekledikleri davranışı oluşturabilmek için dili bilinçli bir şekilde kullanmayı başarmışlardır. Bazı kavramlar dışında kendine özgü ne bir politaka dili ne de bir medya dili vardır, sadece dilin bu amaçlar doğrultusunda kullanımı ve biçimlendirilmesi söz konusudur. Dilin en önemli öğesi kelimelerdir. Ama kelimelerin anlamlan hiçbir zaman sözlüksel anlamlanyla sınırlı değildir, aynca yan anlamlan da vardır. Kitle iletişim araçtan kelimelerin sözlüksel anlamlarından daha ziyade yan anlamlanm tercih ederek daha çarpıcı ve daha fazla ilgi uyandıncak, farklı duygu ve düşünce meydana getirecek bir biçimde kullanmaktadırlar. Yani kullanılan dil, kelimelerin temel anlamlanna bağlı kalınarak değil, yan anlamlan düşünülerek, eğriteleme yapılarak, deyim kullanılarak veya farklı alanlardan kelimer seçilmiş bir dildir. Medyanın amacı, kitleleri belli bir yönde etkilemekdir. Medya değişik yerlerde oturan, farkh ortamlarda yaşayan insanlara aym anda, aynı mesajı ileterk, bütün bireylerin bir gerçeği ve görüşü paylaşmasını sağlamakadır. Medyanın kitlelerin yönlendirilmesinde ve biçimlendirilmesinde etkin bir rolü vardır. Bu rolü yerine getirmek için ise dilin gücünden faydalanmaktadır. Geçen yüzyılın özellikle son çeyreğinden itibaren hızla gelişen Kitle iletişim araçlanndaki gelişmeler insanlığın ve insan davranışlanmn hızlı bir şekilde değişmesine sebeb olmuş ve olmaktadır. Adeta toplumlar bir kültürün bir düşüncenin etrafında toplanmış durumdadırlar. Artık bireyler ve toplumlar için dünyanın bilinmeyen bir yöresi ve dünyada meydana gelen hiçbir olay onların bilgisi dışında değildir. Kısacası dünyada gelişenIV bütün olaylardan insanlar aynı anda haberdar olmaktadır. Bu iletişim ise Kitle iletişim araçlarıyla gerçekleşmektedir. Kitle ilitişim araçlarının çağımızda internetten sinema'ya varıncaya kadar çok yönlü olduğu herkes tarafından bilinmektedir. Ama Kitli iletişim denilince daha ziyade Televizyon, Radyo ve Gazete akla gelmektedir. Biz de bu scbebten araştırmamızın konu olarak söz konusu kitle iletişim araçlanm aldık. İletişim çeşitlerini, özellikle de Kitle iletişim araçlarını inceledikten sonra kitle iletişimi ile dil arasındaki ilişkiyi inceledik. Dil olmadan ilitişimin olamayacağını, iletişim varsa orada dilin de olmak zorunda olduğunu ortaya koymaya çalıştım. Dilin ancak iletişim sürecinde somutlaştığını ve incelenebir duruma geldiğini anlatmaya çalıştım. Bu bolümde dilin anlam, yapısall ve edimbilimsel boyutunu inceledim ve teorileri örneklerle izah etmeye çalıştım. Daha sonra dilin politaka ile olan ilişkisine değinildi. Burada da politanın ancak realitenin farklı dilsel biçimlendirilmesi ile yapıldığı anlatılmaya çalışıldı. Her türlü dilsel eylemin politik olduğunun yanı sıra, politikacıların olaylara farklı bakış açıları getirdiklerini ve bu bakış açılarını da yine dilsel kurgulamalarla topluma pazarladıkları tespit edildi. Dolasıyla dilin politanın da bir aracı olduğu ortaya çıktı. Yani farklı ideolojilerin farklı dil yapdan olduğunu belirlendi. Dolasıyla politikacılar farklı düşüncelerini dile yükleyerek kitlelere ulaştırmaya çalışmaktadırlar. Bu süreçte kitle iletişim araçları önemli bir görev yüklenmişlerdir. Ama, bu kuruluşlar ticaridir. Bazen bu amaçlar maalesef politikacılar ile kitle iletişim kuruluşlarının menfaat'a dayalı ilişkilere girmelerine sebeb olmuştur. Bu ise zamanla gerçeklerin gizlenmesine veya çarpıtılmasına yol açmıştır. Bu çarpıtılma eylemi ise daha ziyade açık bir dille yapılmayıp, aksine gizli bir lisanla gerçekleştirilmektedir. Kitle iletişim araçları belli bir ideolojinin veya partinin taraftarı olabilmektedir. Bu sorun sadece ulusal medyada olmayıp uluslararası durumlarda da söz konusu olmaktadır, incelediğimiz haber metinlerinde, örneğin alman gazetelerinin türkiyenin iç işlerini ilgilendiren konularda daha az taraflı oldukları ama dış politikada, kendi ülke menfaatlan doğrultusunda açık ve net bir biçimde taraflı olduklarını, türk gazetelerinin ise hem iç politikada tarafı oldukları parti veya düşünce doğrultusunda hem de dış politika da taraflı haber verdikleri tespit edilmiştir. Bu taraflılık ise, haber manşetlerinin veriliş biçimi ve bu manşetlerle belirlenen bakış açılarının yanı sıra, kelime seçimleri ve konuya ilişkin bilgilerin veriliş tarzlarında belirginleşmektedir. Daha manşetlerle, alıcıların söz konusu haberlere ilişkin neyi, ne kadar bileceği ve nasıl düşüneceği, iletişimci tarafından belirlenerek, hedefe bir bakış açısı sunulmakta ve gösterilmektedir. Eğer hedef kitle bu bilgiyi farklı bir yayın organı aracılığıyla doğrulanmamışsa, söz konusu medya kuruluşunun veya gazetecinin görüşü doğrultusunda bir görüş sahibi olması kaçınılmaz oluyor. Aynı zamanda medya kuruluşlarının kartelleşmesinin gerçekleştiği toplumlarda bu karşdaştırma yoluyla haber ve bilgi doğrulama işlemi zora girmekte ve kitlelerin manipulasyonu daha kolay olmaktadır. Toplumların kültür ve bilgi seviyesi arttıkça manipulasyon ihtimali azalmaktadır. Bu yüzden toplumlar daha az veya hiç manipulc edilmemeleri için gerek politikanın gerekse ilictişimin en önemli aracı olan dili, bilinçli bir şekilde öğrenerek kültür seviyelerini geliştirmeleri gerekmektedir. Aksi dunnda manipule edilmeleri kaçınılmazdır.