turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Devlet üniversitelerinin idari özerkliği

Üniversiteler, eğitim-öğretim ile bilimsel araştırma ve yayın yapan, kamu hizmeti sunan, ülkenin kalkınmasına hizmet eden, sosyal ve kültürel yönleri bulunan kamu tüzel kişiliğini ve bilimsel özerkliği haiz, farklı birimlerden oluşan, kanunla kurulan kamu kurumudur. Üniversitelerin görevlerini etkin bir şekilde gerçekleştirebilmeleri ve akademik özgürlüğün tesisi için özerk olmaları şarttır. Nitekim üniversite özerkliği, her çağda ve her ülkede dile getirilen bir husustur. Üniversite özerkliği bir bütün olmakla birlikte idari özerklik, mali özerklik ve bilimsel özerkliği kapsar. Çalışmada üniversitelerin idari özerkliği incelenmiştir. İdari özerklik, öncelikle organların oluşumu ve teşkilatlanma açısından değerlendirilmiştir. Bu kapsamda özellikle rektörlerin belirlenme usulü ve üniversitelerin yeni bir birim kurma yetkisine sahip olup olmadığı üzerinde durulmuştur. İdari özerkliğin diğer unsurunu icrai karar alma ve uygulama yetkisi oluşturmaktadır. Ayrıca idari özerklik çerçevesinde üniversitelerin personel rejimi değerlendirilmiştir. Bu kapsamda öncelikle akademik personelin hukuki statüsü ortaya konulmuştur. Akabinde bunların işe alımları, maaşlarının belirlenmesi ve görevlerine son verilmesi gibi hususlar bakımından üniversitenin sahip olduğu karar alma yetkisi değerlendirilmiştir. Son bölümde ise üniversitelerin idari denetimi ele alınmıştır.
Mesleki anlamda geçici iş ilişkisinde özel istihdam bürosu ile kurulan geçici işçi sağlama sözleşmesi

Özel istihdam bürosu aracılığıyla geçici iş ilişkisi, 6715 sayılı Kanun ile değişik 4857 sayılı İş Kanununun 7 nci maddesinde; belirtilen koşullar çerçevesinde, Türkiye İş Kurumu tarafından izin verilen özel istihdam bürosunun kendisine iş sözleşmesi ile bağlı işçisini, geçici işverenle geçici işçi sağlama sözleşmesi yaparak bu işverene geçici olarak devretmesi şeklinde ifade edilmiştir. Güvenceli esneklik çerçevesinde hukukumuzda ilk defa 6715 sayılı Kanun ile düzenlenen mesleki anlamda geçici iş ilişkisinin özel istihdam büroları tarafından yapılacağı açıkça belirtilmiştir. Özel istihdam bürosu aracılığıyla geçici iş ilişkisinin bazı sınırlandırmalar ve yasaklar çerçevesinde kurulabileceği yasayla hüküm altına alınmıştır. Bu bağlamda, öngörülen hükümlerin doktrindeki görüşler ve yargı içtihatları bağlamında değerlendirilmesi önem arz etmektedir. Bu kapsamdaki tez çalışmamızın birinci bölümünde mesleki anlamda geçici iş ilişkisinin kurulmasını sağlayan özel istihdam bürolarının ulusal ve uluslararası normlar çerçevesinde tarihsel süreç içindeki gelişimi incelenmiştir. İkinci bölümde meslek edinilmiş geçici iş ilişkisinde özel istihdam bürosu ile geçici işveren arasında kurulan geçici işçi sağlama sözleşmesi kapsamında geçici iş ilişkisinin kurulabileceği işler, haller ve yasaklar incelenmiş, üçüncü bölümde ise geçici işçi sağlama sözleşmesinin sona ermesi ile ilgili hükümler doktrindeki tartışmalar ve Yargıtay kararları çerçevesinde incelenmiştir.
Avrupa Birliği ve Türk Hukuku ışığında Public Private Partnership uygulamaları

Bu yüksek lisans tezinde, Public-Private Partnership uygulamalarının Avrupa Birliği ve Türk Hukuku açısından incelenmesi ve genel özelliklerinin tespiti amaçlanmıştır. Tezin ilk bölümünde PPP uygulamalarının benzer müesseselerle farklılıkları ortaya konularak, bu projelerin gelişim sürecine, genel özelliklerine, sağladığı yararlara ve proje uygulamalarında çoğunlukla karşılaşılan problemlere değinilmiş ve bu projelerin hukuku niteliği üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde PPP sözleşmesi incelenmiş ve öncelikle sözleşmenin tarafları tanıtılmıştır. Daha sonra bir PPP sözleşmesinde bulunması gereken esaslı unsurlara dair açıklamalar yapılmıştır. Üçüncü bölüm, Avrupa Birliğindeki PPP uygulamalarının incelenmesine ilişkindir. Bu bölümde, PPP'lerle ilgili Yeşil Kitap ve AB Direktifleri ele alınmıştır. Akabinde Avrupa Adalet Divanı kararlarının incelenmesiyle, AB'deki uygulamalara dair somut örnekler sunulmuştur. Tezin dördüncü bölümünde, Türk Hukuku'ndaki PPP uygulamaları incelenmiştir. Bu bağlamda Devlet Planlama Teşkilatı'nın hazırlamış olduğu PPP Kanunu Tasarısına değinilmiş, AB uygulamaları doğrultusunda eleştiriler getirilmiş ve kişisel öneriler sunulmuştur.
Orman yakma suçları

Son yıllarda meydana gelen orman yangınları yoğunluk ve sayı itibariyle büyük artış göstermiştir. Özellikle yangınların kasten ve taksirle çıkaniması sonucu yangınlara karşı tedbir alma gerekliliği ortaya çıkmıştır. Bu yüzden gerek teknik ve gerekse yasal yönden tedbirler alınma yoluna gidilmiştir. 4114 sayılı Kanunla, Orman Kanunu'nda değişiklik yapılmış ve orman yakma suçunun cezası ağırlaştınlmıştır. Bu yüzden Orman Kanunu'nda yapılan yeni değişiklik ile, orman yakma suçu, genel nitelikte yangın çıkarma suçunu ihtiva eden, Türk Ceza Kanunu'ndan ayrılmıştır. Araştırmamız; ilk bölümde orman tanımının kanuni ve bilimsel açıdan yapılması, orman politikası, amaçlan, orman mülkiyeti ve gelişimi ile orman halk ilişkileri ve ormanların korunmasının incelenmesiyle başlamıştır. ikinci bölümde, orman yakma suçunun kriminolojik açıdan incelenmesi, orman suçlannın sebepleri, orman suçlannı önlemek için alınabilecek tedbirler ve orman yangınlannın tanımı, zararian, dağılımı ve sınıflandırılması, korunmak için alınması gerekli tedbirler ve diğer ülkelerle karşılaştırılması ile devam etmiş; üçüncü bölümde, Türk Hukukunda orman yakma suçunun tüm yönleriyle incelenmesi ve sonuç bölümünde öneriler yer almıştır. Sonuç bölümünden sonra ek olarak, diğer ülkelerle. Türkiye'nin orman yangınları sayı, yanan alan ve bir yangında yanan alan miktarları yönünden karşılaştırmalarını içeren tablolar yer almıştır.
Türk Hukukunda toplu iş sözleşmesi hükümleri ve hizmet akitleri üzerindeki etkileri

Sanayii devriminden sonra önem kazanan toplu pazarlık sistemi, zaman içerisinde hızlı bir gelişme göstererek işçi ve işveren ilişkilerinde etkili olmuştur. Günümüzde çalışma hayatının temel kaynaklarından birisi haline gelen toplu iş sözleşmesi ekonomik, sosyal ve hukuki yönden büyük önem arz etmektedir. Toplu iş sözleşmesinin yapılmasıyla emek ile sermaye ilişkilerinde taraflar arasında pazarlık güçleri bakımından bir denge kurulmakta, böylece ekonomik ve sosyal yönden işverenine nazaran güçsüz durumda olan işçi korunmakta, işyerine barış ve düzen gelmektedir. Özel hukukun ve kamu hukukunun özelliklerini bir arada taşıması sebebiyle, kendine özgü özel hukuk sözleşmesi olarak tanımlanan toplu iş sözleşmesinin iyi değerlendirilebilmesi için, hangi hükümleri içerebileceği ve bu hükümlerin sözleşme tarafları ve 3. kişiler bakımından ne gibi sonuçlar doğurabileceğinin incelenmesi gerekir. Yapılan çalışmanın birinci bölümünde, toplu iş sözleşmesi kurumu özerklik çerçevesinde ele alınarak, toplu iş sözleşmesinin tanımına, hukuki niteliğine ve işlevlerine değinilmiştir. Toplu iş sözleşmesinin normatif ve borç doğurucu hükümlerinin açıklanarak tasnif edilmesi, ikinci bölümün konusunu oluşturmuştur. Son bölümde ise, toplu iş sözleşmesinin normatif hükümlerinin hizmet akitleri üzerindeki emredici ve doğrudan etkisi incelenmiştir. II
Konut ve çatılı işyeri kiralarında kira sözleşmesinin dava yoluyla sona ermesi

Çalışmanın konusu, konut ve çatılı işyeri kiralarının tahliye davası yoluyla sona erdirilmesidir. TBK'nın madde 350 ile 356 hükümleri arasında kira sözleşmesinin dava yoluyla sona ermesi hükümleri düzenlenmiştir. Konut ve çatılı işyeri kiraları hem kiracıdan kaynaklanan nedenlerle hem de kiraya verenden kaynaklanan nedenlerle sona erebilmektedir. Kiraya verenin ve eşinin, altsoy, üstsoy ve kanun gereği bakmakla yükümlü olduğu kişilerin ihtiyacı nedeniyle tahliye, yeni malikin gereksinimi nedeniyle tahliye ve yeniden inşa ve imar nedeniyle tahliye kiraya verenden kaynaklanan sona erme nedenleridir. Konut ve çatılı işyeri kiralarının dava yoluyla sona erdirilmesi başlığı altındaki kiracıdan kaynaklanan sebepler ise TBK'nın 352. maddesinde üç fıkra halinde düzenlenmiştir. Bunlar; yazılı tahliye taahhüdü, iki haklı ihtar ve kiracının veya birlikte yaşadığı eşinin oturmaya elverişli konutunun bulunmasıdır. Çalışmada, konut ve çatılı işyeri kira sözleşmelerinin sona ermesine ilişkin TBK'nın getirdiği düzenleme, mülga 6570 sayılı Gayrimenkul Kiraları Hakkında Kanun'un ve mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu hükümleriyle karşılaştırılmak suretiyle ele alınmıştır.
İş sözleşmelerinin süreli feshi ve sonuçları (4857 sayılı İş Kanunu madde 17)

4857 Sayılı İş Kanun'u 17'nci maddesi uyarınca iş sözleşmelerinin bildirim sürelerine uyularak taraflarca feshedilmesi ve prosedürlerinin incelenmesidir.
İnşaat sözleşmesinde yüklenicinin temerrüdü ve sonuçları

Çalışmamızın konusu, inşaat sözleşmesinde yüklenicinin temerrüde düşmesi üzerine iş sahibinin sözleşmeden dönmesi ve buna bağlanan sonuçlardır. Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmeleri uygulamada sıkça rastlanan ve doktrinde çeşitli tartışmalara yol açan sözleşme türü olduğundan inceleme konusu olarak tercih edilmiştir. Çalışmanın ilk bölümünde inşaat sözleşmesinin kavram olarak tanımı, hukuki niteliği ve şekli üzerinde durulmuştur. Sözleşmenin hukuki niteliğinin belirlenmesi noktasında doktrinel tartışmalar mevcuttur. Bu tartışmalarda benimsenen görüşe göre, iş sahibinin sözleşmeden dönmesi üzerine varılacak sonuç değişmektedir. İkinci bölümde yüklenicinin temerrüde düşmesinin koşulları açıklanmıştır. Genel hükümlerde yer alan borçlu temerrüdünün koşulları borçlu yüklenicinin durumu için uygulanacaktır. Üçüncü bölümde yüklenicinin temerrüde düşmesinin sonuçları incelenmiştir. İnşaatın tamamlanmasında yüklenicinin temerrüde düşmesi üzerine iş sahibinin sahip olduğu seçimlik haklar vardır. İş sahibinin bu seçimlik hakları kullanabilmesinin koşulları ve buna bağlanan sonuçlar açıklanmıştır. İş sahibinin sözleşmeden dönmesi üzerine sözleşmenin ileriye etkili feshedilmiş olacağına ilişkin 1984 tarihli Yargıtay Kararı, doktrinde tartışmalara yol açtığından tezin içerisinde bütünüyle yer verilmiş, ileri sürülen görüşler açıklanmış ve ayrıntılı olarak tartışılmıştır. Ancak Yargıtay tarafından benimsenen ileriye etkili fesih görüşü, tarafımızca desteklenmediğinden sonuç bölümünde eleştirilmiştir.
Termination of indefinite term lease agreements

Kira sözleşmeleri; bir eşyadan yararlanılması ve eşyanın kullanılmasına ilişkin hakkın, bir ücret karşılığı, belirli ya da belirli olmayan bir süre zarfında başka birine devredildiği sözleşmelerdir. Kira sözleşmesinde taraflar, sözleşmenin kurulmasından önce kira ilişkisine yönelik süreyi belirleyebilirler. Kira ilişkisinin herhangi bir ihbarda bulunulmadan kararlaştırılmış olan sürenin geçmesiyle sonlanıyor olması halinde bu ilişkinin belirli süreli olduğu kabul edilir. Türk Borçlar Kanunu'nun 300. maddesinin II. fıkrasında, 'belirli süreli' kira sözleşmelerinin dışında kalan diğer tüm kira sözleşme çeşitlerine yönelik 'belirsiz süreli' hükmü yer almaktadır. Belirli süreli kira sözleşmelerinde, taraflarca belirlenmiş belirli bir süre sonunda tarafların ayrı bir irade göstermesi gerekmeksizin sözleşme kendiliğinden sona erebilirken, sürenin belirsiz olduğu yani sözleşme konusu ilişkinin taraflarca sözleşmede belirlenmemiş olduğu durumlarda kurulan ilişkinin kendiliğinden sonlanması mümkün olamamaktadır. Bu durum da belirsiz süreli sözleşmelerde kurulan ilişkinin sona ermesine yönelik bir eksiklik doğurmaktadır. Bu eksikliği gidermek amacıyla TBK'da farklı ilişki konularındaki sözleşmelere yönelik taraflara bir olağan fesih hakkı sunulmuş, bu fesih hakkı da belirli bir süre sonunda sözleşmeyi sona erdirme özelliği olan bir feshi ihbar koşuluna bağlanmıştır. Bu çalışmada belirsiz süreli kira sözleşmelerinin fesih yolu ile sona erdirilmesi konusu ele alınmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde kira sözleşmesi kavramının tanımı, özellikleri, unsurları, hukuki niteliği ve süresi incelenmiştir. İkinci bölümde kira sözleşmelerinin sona ermesi konusu; sürenin geçmesi, feshi ihbar ve olağanüstü fesih olmak üzere üç kısımda incelenmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde adi kiralarda feshi ihbar konusu belirli süreli adi kiralarda feshi ihbar ve belirsiz süreli adi kiralarda feshi ihbar olmak üzere iki kısımda; dördüncü bölümde ise ürün kirasında feshi ihbar konusu belirli süreli ürün kirasında feshi ihbar ve belirsiz süreli ürün kirasında feshi ihbar olmak üzere iki kısımda ele alınmıştır. Beşinci ve son bölümde ise konut ve çatılı işyerlerinde feshi ihbar konusu, süresine göre ve sebebin kaynağı olan tarafa göre feshi ihbarı özelinde incelenmiştir.
Görevi kötüye kullanma suçu

Devlet idaresi, sosyal güveni ve düzeni garanti altına alan, bireysel faaliyetleri tamamlayan, toplumun refahı, korunması ve gelismesi için gerekli olan varlıkları ve hizmetleri sunanbirlestirici ve hükümran kurumdur. Devlet, faaliyetlerini organları eliyle yürütür ve bu organları gerçek kisiler olustururlar. Dolayısıyla devlet idaresinin iyi islemesi bir ölçüde de memurların görevlerini kanunlara ve nizamlara uygun olarak yerine getirmelerine bağlıdır. Kamu görevlisinin görevini kötüye kullanması devlet idaresinin düzenli ve etkili islemesineengel olur. Bu nedenle kamu görevlisinin görevini kötüye kullanması Türk Ceza Kanunu'nda suç olarak öngörülmüstür. TCK ve diger özel kanunlarda, memurların görevlerini kötüye kullanmaları, özel nitelikteki bazı suç tipleriyle de düzenlenmistir. Ancak kanun koyucu kamu görevlisinin görevini kötüyekullanmasını, bunun devlet idaresine verecegi zararın büyüklügü nedeniyle, hiçbir sekildecezasız bırakmak istememistir. Bu nedenle de özel hükümlerin uygulanamadıgı hallerdeuygulanmak üzere Türk Ceza Kanunu'nun 257 nci maddesinde, genel ve tamamlayıcı nitelikte olan görevi kötüye kullanma suçuna yer verilmistir.
Eser sözleşmesinde eksik ifa

Eser sözleşmesinin kurulmasıyla birlikte yüklenici, bir eser meydana getirerek eksiksiz şekilde iş sahibine teslim etme borcu altına girer. Yüklenici bazı durumlarda eseri eksiklikleriyle birlikte iş sahibine teslim eder. Bu tezde eserde bulunan eksiklikler kategorize edilerek eserin yüklenici tarafından eksik olarak meydana getirmesi halinde teslimin gerçekleşip gerçekleşmeyeceği konusu ele alınmaktadır. Ayrıca yüklenicinin eseri eksikleriyle birlikte iş sahibine sunduğu ve teslimin gerçekleşmiş sayıldığı hallerde iş sahibinin sahip olacağı haklar ve teslimin gerçekleşmemiş sayılacağı hallerde iş sahibinin sahip olacağı haklar ele alınmıştır.
Devletin temel amaç ve ödevleri ışığında öznel gelişme hakkı (1982 Anayasası M. 5)

Tezin ilk bölümünde gelişme hakkı kavramı açıklanmıştır. Gelişme hakkının tanımı, boyutu, tarihçesi, niteliği ile öznesi irdelenmiştir. Tezin ikinci bölümünde devletin temel amaç ve ödevleri ışığında öznel gelişme hakkı 1982 Anayasası ekseninde incelenmiştir. Burada Anayasanın 17., 5. ve 65. maddeleri ile ilgili Anayasa Mahkemesi kararları açıklanmıştır. Son bölümde ise değerlendirme ve çözüm önerileri yer almıştır.
Taşınır satış sözleşmelerinde ayıp kavramı ve motorlu taşıtlara özgü hukuki sorunlar

Çalışmamızın konusu, satıcının ayıptan doğan sorumluluğu hükümlerinin ve malın ayıplı olması durumunda alıcı lehine doğan seçimlik hakların özellikle otomotiv sektörü bakımından incelenmesidir. Ayıp hükümleri incelenirken, hem adi ve ticari satımlar, hem de tüketici satımları dikkate alınmış, gerekli yerlerde tüketici satımlarına özgü kurallara yer verilmeye çalışılmıştır. Öte yandan, 28.11. 2013 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan ve 28.05. 2014 tarihi itibariyle yürürlüğe giren 6502 Sayılı yeni Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un getirdiği yeniliklere de mümkün olduğunca yer verilmeye çabalanmıştır. Çalışmamızda, tüm taşınırlara yönelik teorik açıklamalar yer almakta ise de, motorlu taşıtların üzerinde özel olarak durulmuş, motorlu taşıtlara yönelik uygulamada karşılaşılan uyuşmazlıklar ortaya konularak ve mahkeme kararlarından örnekler sunularak açıklamalarımız somutlaştırılmıştır. Keza yalnızca motorlu taşıtlar yönünden uyuşmazlık doğuran ve uygulamada pek çok davaya konu olan hava yastıkları, boya sorunları gibi belli başlı ayıp türleri bakımından ayrıntılı değerlendirmeler yapılmıştır. Ayrıca, motorlu taşıtlardan doğan ayıp iddialarına yönelik malın ayıpsızıyla değişimi veya satış bedelinin iadesi kararlarının infazında yaşanan sorun ve belirsizliklere temas edilmiş, bu konuda doktrin görüşü ile Yargıtay kararlarının karşılaştırılması yöntemi benimsenmiştir.
Vergi mükellefinin susma hakkına yönelik ihlaller bakımından Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru hakkı

Hukuk devleti, kişilere nazaran birçok üstün yetki ile donatılmış idare karşısında kişi temel hak ve özgürlüklerinin güvenceye kavuşturularak korunmasını sağlar. Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru Hakkının iç hukukumuzda tanınması da bu amaca hizmet eder. Vergi idaresi, vergilendirme yetkisini kullanırken, mükellefin temel hak ve özgürlüklerini ihlal edebilir. Bu çalışmada, vergi mükellefinin Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru hakkı ve bireysel başvuru konusu olarak vergi mükellefinin susma hakkı ele alınmıştır. Vergi incelemesi esnasında, mükellefin defter ve belgelerini ibraz etmemesi nedeniyle hürriyeti bağlayıcı cezaya çarptırılmasının, vergi mükellefinin susma hakkını ihlal edeceği sonucuna ulaşılmıştır. Bu nedenle çalışmanın amacı, defter ve belgeleri gizleme fiilinin suç olarak kabulünün anayasaya aykırılığına dikkat çekmektir. Çalışmada öncelikle 'bireysel başvuru'; kavramsal, terminolojik yönleriyle açıklanmış, bireysel başvurunun tarihçesi ve uluslararası hukuktaki modelleri ele alınmıştır. Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru, yasal dayanakları ile ele alındıktan sonra kurum vergi hukuku bakımından irdelenmiştir. Mükellefin bireysel başvuruda bulunabilmesi için taşıması gereken maddi ve usule ilişkin koşullar açıklanmıştır. Son olarak susma hakkı ve 'defter ve belgeleri gizleme suçu' anlatılmıştır. Netice itibariyle mevcut olağan iç hukuk yollarının, yükümlünün susma hakkına bir güvence sağlayamadığı bulgusuna ulaştıktan sonra, etkili hukuksal koruma için Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolu önerilmiştir.
İşkencenin belgelenmesine dair İstanbul protokolü

İİşkencenin Belgelendirilmesine Dair İstanbul Protokolü, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2007 Başlangıçta, cezalandırma yöntemi veya ispat aracı olarak kullanılan işkence, tarihsel süreç içerisinde mutlak bir yasak olarak birçok uluslararası belgeye konu olmuştur. Ancak İşkence yasağının, uluslararası belgeler ve ulusal mevzuatlarda yer alması, uygulamada yaşanan işkence olaylarının önlenmesine yetmemiştir. İşkence ihlallerinin önlenmesindeki zorluk ve önem, uluslararası kurum ve kuruluşları bu alanda ortak çalışmaya zorlamıştır. Bu çalışmalar sonucu oluşturulan belgelerden biri de, İstanbul Protokolü'dür. İstanbul Protokolü'nü esas alan bu çalışmamızda, işkence yasağının tarihsel gelişimi, işkencenin soruşturulmasında dikkat edilecek ilkeler, işkencenin tıbbi delillerle belgelenmesi ve hukuki açıdan soruşturulması konuları ele alınmıştır. Bu konuyla ilgili uluslararası belgeler incelenmiş ve AİHM kararlarına değinilmiştir. İşkencenin önlenmesi konusunda, temel bir rehber konumunda olan İstanbul Protokolü, ülkemizde yaşanan işkence ihlallerinin önlenmesinde de büyük katkılar sağlayacaktır. Çalışma yapılırken, yürürlükte bulunan mevzuatımız incelenerek İstanbul Protokolü ile uyumlu ve uyumsuz olan hükümler belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışma sonucunda, yasalardan ve uygulamadan kaynaklanan eksiklikler tespit edilerek çözüm önerilerine yer verilmeye çalışılmıştır.
Eser sahibinin manevi hakları

Fikir ve Sanat Eseri kavramının doğuşu, insanın yaratma ve kendini ifade etme çabasının bir sonucu olarak insanlık tarihinin en başına kadar götürülebilir. İnsanoğluna dair bu yaratma ve kendini ifade etme çabası, insanlık tarihinin gelişmesine bağlı olarak gelişmiş, tarihi devirlerin süzgecinden geçmişş, dünya tarihinde yaşanan ekonomik, teknolojik, hukuksal ve siyasi gelişmelere de bağlı olarak günümüzdeki anlamına kavuşmuştur. Eser sahibinin, eserin yaratıcısı olarak eser üzerinde sahip olduğu bazı mutlak hakları bulunmaktadır. Manevi haklar eser sahibine, eseri dolayısıyla, doğrudan kişiliğine bağlı olarak tanınmış haklardır. Fikri hak sahibi ile yaratmış olduğu eser arasındaki bağ hukuk düzenince korunmadığı takdirde, eser sahibi eserinden maddi haklar yönünden yararlanma hakkını kaybetme tehlikesi ile karşı karşıya kalabilecektir. Eser sahibinin manevi haklarının önemine binaen bu çalışmada manevi haklar konu edilmiştir. Çalışmamızın ilk bölümünde eser, eser sahibi ve eser kavramına kısaca değinildikten sonra manevi hak kavramının doğuşu kısaca tarihi gelişimi, uluslararası sözleşmelerdeki ve Türk Hukukundaki yeri ile manevi hakların özellikleri anlatılmaya çalışılmıştır. İkinci bölümünde manevi hak çeşitleri, üçüncü bölümde eser sahibi hayatta iken manevi hakların kullanımı ve eser sahibinin ölümünden sonra manevi hakların kullanımı olarak iki bölümde ele alınarak manevi hakları kimlerin kullanabileceği konularına yer verilmiştir. Çalışmamızın son bölümü olan dördüncü bölümünde ise manevi hakların ihlali halinde başvuru yolları ve manevi haklara ilişkin koruma sürelerine yer verilmiştir. Eser sahibinin eser üzerindeki hakları eserin meydana getirilmesi ile doğmaktadır. Mali ve manevi hakların doğumu için herhangi bir kayıt, tescil veya prosedüre gerek bulunmamaktadır. Manevi haklar gayrı maddi ve mutlak haklardan olup hak ihlali gerçekleştiren herkese karşı ileri sürülebilir. FSEK'de eser sahibinin manevi hakları Umuma Arz Salahiyeti, Eser Sahibi Olarak Adın Belirtilmesini İsteme Hakkı, Eserin Bütünlüğünü Koruma Hakkı ve Eser Sahibinin Eserini Takip Hakkı olarak düzenlenmiştir. Aşağıda eser sahipliğine bağlı bu manevi haklar ayrıntısı ile açıklanmaya çalışılmıştır. Eser sahibinin eserini koruyabilmesi için düzenlenmiş olan manevi haklar yanı sıra nasıl korunacağının da kanunlarda düzenlenmiş olması çok önemlidir. Aksi halde tanınan hak yalnız yazıda kalacak, uygulamada birçok ihlalin yaşanmasının önüne geçilmesi mümkün olmayacaktır. Bu nedenlerle eser sahipliğine bağlı manevi hakların ihlali halinde başvuru yollarının neler olduğu, ihlalin durdurulması ve önlenmesi için ne yapılması gerektiğine dair FSEK yer alan düzenlemelere de çalışmamızda yer verilmiştir. Çalışmamızın bu bölümünde manevi hakların ceza davaları yolu ile korunması konuları ise inceleme dışı bırakılmıştır.
İdare Hukukunda hukukun genel ilkeleri ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi uygulamaları

Tezin konusu, idare hukukunda hukukun genel ilkeleri ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi kararlarında bu ilkelerin nasıl uygulandığı; amacı ise, hukukun genel ilkelerini daha iyi anlayabilmek ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi kararlarında bu ilkelerin doğru şekilde uygulanıp uygulanmadığını ortaya koymaktır. İdare hukukunun bir içtihat hukuku olması, hukukun genel ilkelerinin idare hukuku alanında idari yargı içtihatlarıyla ortaya çıkartılmasına yol açmıştır. Ancak hukukun genel ilkeleri, yalnızca idare hukukuna özgü bir kavram olmayıp, anayasa hukuku ve uluslararası hukuk başta olmak üzere diğer hukuk dallarında da mahkemeler tarafından da uygulanmaktadır. Hukukun genel ilkelerinin kapsamının geniş olması nedeniyle tezin birinci bölümünde önce hukukun genel ilkelerinin anlamı ve özellikleri incelenmiş; daha sonra da tarihsel gelişimi incelenmiştir. Birinci bölümde bu ilkelerin, diğer hukuk kaynakları arasındaki değeri ve sınıflandırılmasına ilişkin tartışmalar da incelenmiştir. İkinci ve üçüncü bölümde ise Askeri Yüksek İdare Mahkemesi'nin kararlarında yer verdiği hukukun genel ilkeleri incelenmiştir. Mahkeme kararları incelendiğinde, bu ilkeleri şu şekilde saymak mümkündür: Hukuk devleti ilkesi, savunma hakkı ilkesi, eşitlik ilkesi, ölçülülük ilkesi, kazanılmış haklara saygı ilkesi, idari istikrar ilkesi, idari işlemin geriye yürümezliği ilkesi, hakkaniyet ve nasafet ilkesi. Bu ilkelerin önce kısaca anlamları incelenmiş; daha sonra da Askeri Yüksek İdare Mahkemesi kararları taranarak, bu ilkelerin nasıl uygulandığı ortaya konmaya çalışılmıştır.