İlköğretim 7. sınıf öğrencilerin anlatısal metin yazma becerilerinde eşdizimsel örüntüleme görünümleri

Bu çalışmada, ilköğretim 7. sınıf öğrencilerinin anlatısal metinlerindeki eşdizimsel örüntüleme görünümleri belirlenerek öğrencilerin değişkenlere bağlı olarak kavram dünyalarındaki gelişimin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Betimsel nitelikli araştırma, ilişkisel tarama modelinde tasarlanmıştır. Ayrıca araştırmada; Osgood (1959) tarafından bir içerik çözümleme tekniği olarak geliştirilen ve bir iletideki tek tek öğeler yerine öğeler arasındaki ilişkileri inceleyen ilişki analizi tekniği kullanılmıştır. Araştırmaya katılan 7. sınıf öğrencilerine belli bir konu ile ilgili anlatısal metin yazdırılmış ve Bacanlı tarafından geliştirilen sosyo-ekonomik düzey ölçeği uygulanmıştır. İlişki analizinin uygulanmasında 7. sınıf öğrencilerinin yazdıkları ortak konulu anlatısal metinlerdeki sözcükler dilbilimin alanına giren eşdizimsel örüntüleme açısından çözümlenmiştir. Bu amaçla, anlatısal metinlerdeki kayıt birimler saptanmış ve bu kayıt birimler ad soylu ve eylem soylu kavram alanı, AS ve ES bağıntılı sözcükler olarak iki grupta sınıflandırılmıştır. Ardından anlatısal metinlerde bu iki gruba giren sözcüklerin sayısı tespit edilmiştir ve elde edilen veriler, SPSS-11. 0 paket programıyla karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. Araştırmanın evrenini; Kastamonu ilinde, 2010- 2011 eğitim-öğretim yılında öğrenim gören 7. sınıf öğrencileri oluşturmuştur. Örneklemi ise Kastamonu il merkezindeki ve Seydiler ilçe merkezindeki ilköğretim okulları içerisinde yer alan sosyo-ekonomik düzeyleri düşük, orta ve yüksek olan 7 farklı ilköğretim okulunda öğrenim gören 225 öğrenci oluşturmuştur. Çalışma sonucunda şu sonuçlara ulaşılmıştır:AS ve ES kavram alanı sözcüklerinin eşdizimsel örüntüleme görünümleri incelendiğinde; AS ve ES kavram alanı sözcüklerini, yüksek seviyede kullanan öğrencilerin oranı % 12 ,4'le düşük düzeydedir. Bu örüntülemelerin genel ortalaması, % 9 ,63'tür ve bu ortalama çok düşüktür. AS ve ES bağıntılı sözcüklerin eşdizimsel örüntüleme görünümleri incelendiğinde; AS ve ES bağıntılı sözcüklerini, yüksek seviyede kullananların oranı % 1 ,8'le çok düşüktür. Bu örüntülemelerin genel ortalaması, % 50 ,22'dir ve bu ortalama normal bir düzeydedir. AS ve ES kavram alanı sözcükleri ile AS ve ES bağıntılı sözcüklerin eşdizimsel örüntüleme görünümleri arasında, pozitif ve korelasyon katsayısı r=0, 292 (p< .001) düzeyinde anlamlı bir ilişki vardır. AS ve ES kavram alanı sözcüklerini yüksek seviyede kullanan öğrenciler, bağıntılı sözcükleri de yüksek seviyede kullanmıştır. Bu çıkarım, orta ve düşük seviyedeki öğrenciler için de geçerlidir. Öğrencilerin anlatısal metinlerindeki AS ve ES kavram alanı sözcüklerinin eşdizimsel örüntüleme görünümleriyle; cinsiyet, düzenli olarak kitap okuma alışkanlığı edinip edinmeme durumu ve Türkçe öğretmeni değiştirme sıklığı arasında anlamlı farklar tespit edilmiştir. Öğrencilerin anlatısal metinlerindeki AS ve ES bağıntılı sözcüklerin eşdizimsel örüntüleme görünümleriyle; cinsiyet, babanın mesleği, ailenin sosyo-ekonomik düzeyi, öğrencilerin evlerinde kitaplık bulunup bulunmama durumu, günlük tutma alışkanlığına sahip olup olmama durumu ve düzenli olarak kitap okuma alışkanlığı edinip edinmeme durumu arasında anlamlı farklar vardır.