turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
İbn Sina'da ruh-beden problemi

İslam felsefesine bakıldığında evren tasvirinin kozmik bir bütünlük içinde olduğu görülür. Bu varlık mertebeleri bağlamında oluşan hiyerarşik bir düzenle sistemleştirilmiştir. Merkezde Tanrı vardır ve Tanrıdan sonra, melekler, insan, hayvan, bitki ve diğer var olanlar gelir. İşte insanın bilmesi gereken şey bu varlık mertebeleri arasındaki yeri ve amacıdır. Ama şu da unutulmamalıdır ki sunulan bu tasvirde insan ve onun Tanrıyla olan ilişkisi en önemli unsuru oluşturur. insan bir yönüyle kendisinden aşağıdaki varlıklarla ilişkili ve bağlantılıyken, diğer yandan yukarı alemle de ilişki kurabilme kabiliyetine sahiptir. işte bu özellikleri nedeniyle insan önce kendi kabiliyetlerini ve sahip olduğu donanımı bilmek zorundadır. Bu çalışma boyunca İbn Sina'nın nefis ve beden problemini nasıl ele aldığını inceledim. Ancak bu araştırmayı yaparken onun Yunan geleneğinden aldığı miras ile İslam kültürünün etkisini göz önünde bulundurdum ve tezi bu iki faktör çerçevesinde ortaya koymaya çalıştım. ibn Sina felsefesinde insanın bilgiyi elde ederken duyularını ve dolayısıyla bedenini kullanmasını, bu bilginin gerçek bilgiye ulaşmada bir katkı sağlayıp sağlamadığım, akim bilgiye ulaşmadaki rolünü ve son kertede bilginin esas kaynağının nerede olduğunu ayrıntılarıyla inceledim. Öte yandan İbn Sina'nın 'ben' denilen varlığın bedenden ayrı olduğunu ispatlarken kullandığı muallaktaki adam benzetmesi ile Descartes'ın cogito'su nu birbirlerine benzerlikleri dolayısıyla tezde karşılaştırdım. Bu bağlamda nefis ve beden problemine nasıl baktıkları da ele alınmış oldu. Ölümde bedeni terk eden nefsin durumu ve bu nefsin yeniden dirilme esnasında bir bedene sahip olup olmayacağı, ruhun bireyselliğini sağlayan şeyin ne olduğunu da inceledim. Ayrıca İbn Sina'nın görsel hikayelerini de konuyla bağlantısı nedeniyle ele aldım. Bu zorunluydu çünkü onun nefis-beden problemine bakışı hakkında bu hikayeler belirli bilgiler ortaya koyar. m k'
'Hannah Arendt'te kötülüğün sıradanlığı' kavramının sıradanlaşan apolitik bireylerin zihin - eylem kopuşuna dayalı kaynağı

Kötülük sorunu, felsefe tarihinin en köklü konu başlıklarından birini oluşturmaktadır. Arendt bu soruna yönelik analizleri neticesinde kötülüğün sıradanlığı kavramını ortaya koymuştur. Bu bağlamda Adolf Eichmann üzerinden düşüncesiz ya da fikirsiz olarak adlandırılan insanların eylemlerinin kötülüğe sıradan bir nitelik kazandırdığı görülmektedir. Kötülük kavramı üzerine açıklama geliştirilirken klasik ve sistematik dönem felsefesinin yaptığı aşkınsal bir güce de gönderme yapılmamaktadır. Bu kötülük, modern dünyada sıradan insanın elinde şekillenmektedir. Sonuçları yıkıcı olan kötülüğün sıradanlaşmasının ortaya çıkmasından ve yayılım alanı bulmasında totaliter sistemlerin rolü de önemlidir. Ayrıca totaliter rejimlere ve otoritelere duyulan düşüncesiz ve yargısızca duyulan itaat de sorumluluğun kaybolmasına ve kötülüğün sıradanlaşmasına neden olmaktadır. Bu bağlamda kötülük apolitik ve çıkarsal ilişkiler neticesinde oluşan sıradan insanlardan gelmeye başlamıştır. Bu çalışmada ise 'kötülüğün sıradanlığı' kavramı ve onun sonuçlarının ne olduğu sorununun yanında, 'sıradan' ve 'normal' diye kabul edilen insanların neden bu kadar sıradanlaştığının toplumsal koşulları sorgulanmaktadır. Bu amaç çerçevesinde çalışmamız, Sohn-Rethel'den ilham alarak, sıradan kötülüğün üretilme nedenlerini, modern toplumun sıradan insanının zihinsel durumları ve değer yargıları ile eylemleri arasındaki kopuşa bağlamaktadır. Dolayısıyla zihni ve eylemi farklı yönlere giden sıradan insanların ürettiği sıradan kötülüğün altını çizmektedir.
Tasarım sorunu olarak sınır ve dilin sorgulanması

Bu çalışmanın amacı; sınır ve dil kavramlarına akademik tanımlamalar getirmek değildir. Aksine tasarım sorunu olarak sınır ve dil kavramlarını nesnel kabullerin ötesinde tartışmaya açmaktır. Sorgulama; Sınır, Dil, Müdahale, Mekan, Süreç-Sonuç, Yer, Aidiyet, Kent-Kırılma ve Yerin Tasarlanabilirliği gibi başlıklar altında genişletilmiş, son olaraksa Tadao Ando'nun mimari anlayışı ve örnek projeleri üzerinden bir okuma yapılarak, bahsi geçen sorgulama süreci örneklendirilmeye çalışılmıştır.
From semantic relativism to reality relativism

Bu tez, gerçeğin göreceli olduğu fikrinin bir savunusudur. Savunuya, ilk olarak, anlamsal görecelilik tezi ile başlıyorum. Daha sonra, anlamsal göreceliliğin gerçeğin göreceliliğini ima ettiğini gösteriyorum. Anlamsal göreceliliğin savunusu için, W. V. O. Quine ve Ludwig Wittgenstein'ın belirli uslamlamalarının etkisi altında, kişisel kimilik tartışmalarıyla ilgili iki örnekten yararlanıyorum. Bunlardan ilki kürtaj, ikincisi beyin nakli ile ilgili. Bir sonraki bölümde, eğer anlam göreceli ise, gerçeğe erişimimiz dille olduğu için gerçeğin de göreceli olduğunu iddia ediyorum. Kendi iddiamı savunduktan sonra, iki olası itirazı değerlendiriyorum. Bunlardan ilki David Lewis'in itirazıdır. Lewis, dünyanın doğal yapısından dolayı bazı nesnelerin gönderim yapılmaya daha fazla eğilimli olduğunu iddia eder. Dolayısıyla, anlamsal görecelilik tezine karşı çıkar. İkinci itiraz, göreceliliğin, kendisini de görecelileştireceği için, kendi kendini çürüten bir tez olduğu iddiasıdır. Her iki itirazı da cevaplandıracağım.
Thomas Hill Green'in siyaset felsefesi üzerine bir çalışma

Bu tezde Thomas Hill Green'in siyaset felsefesinin temel ilke, yöntem ve değerleri onun genel felsefi kuramı çerçevesinde incelenmiştir. Bu inceleme on sekizinci ve on dokuzuncu yüzyıl felsefelerinin temel felsefi tartışmalarını anlamanın yanı sıra Green'in felsefesi etkisini ortaya koymak açısından da önemlidir. Green üzerine Türkiye'de daha önce yapılmış bir çalışma mevcut değildir. İngiliz idealizmi üzerine yapılmış çalışmalar da oldukça sınırlıdır. Bu tezin bu boşluğu doldurmaya yönelik katkı sağlayacağını düşünüyoruz. Çalışmanın konusu Green'in siyaset felsefesi ile sınırlandırılmıştır. Ancak, Green'de etik olanla siyasi olan arasında kavramsal ve normatif bir ilişki olduğu için onun ahlak metafiziğinin dayanaklarını da incelemek gerekmiştir. Bu amaçla onun siyasal yükümlülük, doğal hak, doğal hukuk anlayışı da incelenmiştir. Green liberal bir düşünür olmakla birlikte onun siyasi düşüncesi klasik liberal veya liberteryan düşünürlerden farklıdır. Her şeyden önce dayanışmacı, dağıtımcı ve eşitlikçi bir dağıtım şeması öngörür. Ortak iyi anlayışı da bu normatif çerçevede temellendirilmiştir. Bu tez, Green'in idealist pozisyonundan felsefi rakiplerini ve müttefiklerini eleştirisi üzerinden felsefe tarihindeki yerini göstermeye çalışmaktadır.
İbn Sina felsefesinde hareket kavramı

Bu tez İbn Sina'nın doğa felsefesinde hareket kavramını ele almaktadır. Hareket kavramı, İbn Sina'nın da doğa felsefesi alanında kendisini izlediği Aristoteles'in sistemini kavramada oldukça önemlidir. Aristoteles sisteminde her bir kavram sistemdeki diğer kavramlarla bağlantılı olduğu için sistemin merkezinde yer alan hareket kavramı diğer kavramların ve genel olarak sistemin anlaşılması noktasında adeta bir anahtar konumundadır. Hareket, nesnenin en temel özelliklerindendir. İlk çağlardan itibaren doğadaki hareket ve değişim olgusu filozofların dikkatini çekmiştir. Herakleitos, evreni sürekli hareket halinde bir süreç olarak görürken Parmenides'e göre evrendeki hareket duyuların bizi yanıltmasından ibaretti. Aristoteles evrendeki değişim ve hareketi tanımlamak için kuvve ve fiil kavramlarını kullanmaktadır. Ona göre hareket, bilkuvve olanın bilkuvve olmak bakımından bilfiil hale gelmesidir. İbn Sina ise hareketi bilkuvve olanın aniden değil aşamalı olarak kuvveden fiile geçmesi olarak tanımlamaktadır. Fiil kuvvenin yetkinlik hali olduğuna göre hareket, bilkuvve olanın ilk yetkinliği olmaktadır. Bu anlamda, varlığın ortaya çıkışını ve bilginin elde etme sürecini anlamak için hareketin tanımı bilinmelidir. Hareketin gerçekleşmesi için zaman, mekan ve bir hareket ettirici olmak zorundadır. Bu nedenle tezde hareketle bağlantılı olarak zaman, mekan ve boşluk kavramları da açıklanmıştır. Öte yandan Aristoteles siteminin zirvesinde yer alan Muharrik-i Evvel dediği hareket etmeyen bir hareket ettiricinin varlığını nedensellik ilişkisi sonucunda nasıl zorunlu hale getirdiğine de değinilmiştir. Aristoteles ile İbn Sina'nın Fizik adlı eserlerini karşılaştırmalı olarak çalıştığımız bu tezde İbn Sina'nın hareket kavramını açıklamada Aristoteles'in görüşlerine ve metoduna sadık kalarak sistemi tamamlayıp geliştirmede önemli rol oynadığını ifade etmeye çalıştık.
Bir Türk düşünürü olarak Mehmet Ali Ayni'de ahlak meselesi

Bu tez çalışmasında Mehmet Ali Ayni'nin ahlak anlayışının sınırları belirlenerek, ahlakın toplum ve birey açısından önemine vurgu yapılmıştır. Çalışma giriş ve iki bölümden oluşmaktadır: Giriş bölümünde, hayatı ve eserleri kısaca ele alınmıştır. Birinci bölümde, Mehmet Ali Ayni'nin tasavvufi ve felsefi görüşlerine yer verilerek, onun tasavvuf ve felsefe arasında nasıl bir ilişki kurmaya çalıştığına ve bu iki görüşün ahlak anlayışını hangi yönlerden etkilediği ele alınmıştır. İkinci bölümde, Mehmet Ali Ayni'nin düşüncelerini anlamaya yardımcı olacağı düşüncesiyle ahlakın tarihi seyri hakkında ön bilgi verilerek, ahlak hakkındaki düşüncelerine, ahlakın kısımlarına, kişilik ve vazife anlayışı ele alınmıştır. Sonuç kısmında ise Mehmet Ali Ayni'nin tasavvufa, felsefeye ve ahlaka dair görüşlerinin genel bir değerlendirmesi yapılmıştır.
Arkhe problemi bağlamında atom düşüncesinin tarihsel gelişimi ve CERN deneyi

Felsefe ve bilim 'arkhe nedir' sorusuyla başlar. Miletoslu Thales'le başlayan arkhe problemi görünür dünyadaki çokluğun arkasında yatan birliği arar ve 'her şeyin kendisinden yapıldığı temel madde nedir? İlk ilke nedir? gibi sorulardan oluşur. İlkçağ doğa filozofları bu sorulara su, ateş, hava, apeiron, sayı, boşluk, atom gibi farklı cevaplar vermişlerdir. Bu cevaplardan birisi olan Demokritos'un atomculuk düşüncesi bir süre unutulsa da Gassendi, Boyle, Hook, Gay Lussac gibi bilim adamlarının çalışmalarıyla devam etmiş ve 19. yüzyılda J. Dalton tarafından yeniden modern bilime kazandırılmıştır. 20. yy'da ortaya çıkan yüksek enerji fiziğiyle, atom altı parçacıkları ve maddenin yapısını ortaya çıkarmak için inşa edilen CERN laboratuarında, mikro alemden makro aleme kadar fiziksel varlığı iki ana grupta toplayan standart model'e göre, maddeye kütle vermekten sorumlu Higgs bozonu CERN'deki LHC'de keşfedilerek 2013 Nobel Fizik Ödülünün konusu olmuştur. Bu tez çalışmasının ana fikri, maddeye kütle kazandıran Higgs parçacığının bilim ve felsefe tarihinin en kadim sorunu olan arkhe problemi bağlamında bir çözüm teklifi olarak ele alınması üzerine kuruludur.
John Rawls'un kozmopolitan ahlakı ile George Kennan'ın politik realizminin insan hakları açısından karşılaştırılması

İnsan hakları tartışmasının özellikle 20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren hukuk, siyaset ve uluslararası ilişkiler alanlarını daha fazla meşgul etmesiyle beraber, insan hakları ile devletin egemenliği arasında da bir gerilim yükselmeye başlamıştır. Söz konusu gerilimin devamında, insan hakları normları devletlerin egemenlik alanı üzerinde bir sınırlama olarak görülmeye başlamıştır. İnsan hakları, uluslararası ilişkilerde devletlerin egemenliği kadar öncelikli hale gelmiş; neredeyse devlet egemenliği veya meşruluğunun bir koşulu olma yoluna girmiştir. Günümüz uluslararası ilişkiler, siyaset ve hukuk felsefesinin kesişen noktası olan insan hakları ve devletin egemenliği tartışması, mevcut ve gelecekteki ulusal ve uluslararası örgütlenmeleri, savaşları, iç savaşları, ülkelerin birbirlerine müdahalelerini anlamada çok önemlidir. Ayrıca, gelişmekte olan ülkelerin uluslararası alanda egemenliklerini ve saygınlıklarını koruyabilmeleri için insan hakları normları ile ulusal güç alanları arasında bir denge sağlamak zorunda oldukları da aşikardır. Tüm bunlar dikkate alınarak, bu tezde insan hakları ve devlet egemenliği tartışmasının belki de en önemli iki tarafı olan kozmopolitan ahlak ile politik realizm görüşleri karşılaştırılmıştır. Karşılaştırmayı daraltıp netleştirmek için; kozmopolitan ahlak tarafını temsilen John Rawls, devlet egemenliği tarafını temsilen George Kennan seçilmiştir. Her iki isim de bahsedilen tarafların en önemli temsilcileridir. Söz konusu karşılaştırma sonucunda, John Rawls'un kozmopolitan ahlak çıkışlı liberalizminin, insan haklarını sağlama ve geliştirme bakımından George Kennan'ın politik realizminden daha başarılı olduğu ortaya konmuştur.
Monopolization of possibilities

Çalışma, ontoloji ve toplum felsefesinin kesiştiği bir alanda 'olanak' kavramının 'iktidar' kavramıyla beraber ele alınması için yürütülmüştür. İktidarın, özelde de kapitalizmin, mekanı, zamanı, dili, insanı ve insan dışı canlıları 'olanakların tekelleştirilmesi' adıyla kavramsallaştırılan bir durum üstünden nasıl yönettiği incelenmiştir. Olanakların tekelleştirilmesini aşma yolları üzerine düşünülmüş ve sözü edilen yolların hem bireysel hem de toplumsal örnekleri irdelenmiştir. Çağdaş teoriye ve gündelik pratiğe bir katkı olarak da sunulan çalışma, felsefe kaynaklı olmasına rağmen disiplinler arası bir araştırmaya işaret etmektedir.
Henri Bergson felsefesinde sezginin yeri

H. Bergson felsefesinin temel karakterlerini izah etmeye çalıştığımız bu çalışmamızda, öncelikle O'nun hayatını, düşünce atmosferini ve bu atmosferin oluşumuna önayak olan fikir çevresini ele almaya özen gösterdik çalışmanın tabiatı gereği sonraki aşamalarda Henri Bergson'un sezgi temelli epistemolojisini ve ayrıca bilginin imkan ve olanaklarını biraz da O'nun nazariyesinden vermeye çalıştık. Tezimiz genel itibariyle şu dört evreden oluşturuldu:Birinci evrede Henri Bergson'un hayatı, eserleri ve düşünce çevresi ele alındı. Bergson'un yaşadığı çağdan günümüze fikirlerinin etkisi salt felsefi değil, bunun yanında diğer bilim dallarıyla da ilintilendirilerek sürmüştür. Bu yüzden O'nun yaşadığı çevre ve fikri gelişimini değerlendirmek Bergson felsefesinin açılımını ortaya koymak bakımından önemli görüldü. İkinci evrede Henri Bergson'un felsefesinin genel konsept içindeki yeri ve işlevine değinildi. Bu kısımda O'nun görüşlerinin mihverini oluşturan sezgi anlayışının genel felsefi düşünüşünün karakteristiğini nasıl belirlediği ve felsefi görüşlerinin tarz olarak nasıl yansıdığı, hangi ekollerle bağdaştığına ya da etkide bulunduğuna değinildi. Üçüncü evrede H. Bergson'un epistemolojisinin çağında baskın olan anlayışla mukayesesi ve onun baskın olan epistemolojik temellendirmeye getirdiği eleştiriler ele alınarak ve böylece sezgi temelli epistemolojisinin genel yayılımı ortaya konarak sezgi ve buna dayalı metafizik'in temellendirilmesinin hangi bağlamda gerçekleştirildiği görüldü. Dördüncü evrede O'nun epistemolojisi daha olgun ve sofistike biçimde ortaya konuldu. Bergson'un düşüncesini orijinal kılan ve sezginin insan gerçekliği içinde nasıl gerçeklik kazandığı ve serimlendiğini ortaya koyan çözümlemeleri ele alınıp irdelendi. Özellikle bilincin yapısı, buna dayalı olan bilimsel yöntemin saptanması Bergsoncu epistemolojinin gerçekliği nasıl temellendirdiği ve bu temellendirmede sezginin rolü ve işlevi üzerinde duruldu. Nihayet Bergsoncu epistemolojinin üzerine inşa edildiği sezgi kavramının yaşamı, zamanı, yaşamsal sürecin içindeki fonksiyonu nasıl etkilediği ortaya kondu.
Nıetzsche'de kültür ve hakikat

Tarih boyunca insanların üzerine zihin yormuş olduğu, Kültür ve Hakikat kavramları Nietzsche'nin felsefesinin de temelini oluşturmaktadır. Nietzsche, Geleneksel Batı Metafiziğini eleştirerek, kültürü yozlaştırdığı ve insanı kendine yabancılaştırdığı gerekçesiyle yerle bir eder. Ona göre asıl Kültür Trajik Kültür olup Sokrates öncesi döneme dönülmelidir. Bozulan ve kalıntılaşmış kültür, Hakikate de etki ederek Decadance ve buna bağlı olarak da Nihilizmi beraberinde getirmiştir. Hakikatin perspektif bir yapıya sahip olması da Kültürden kaynaklı bir durum olup kişinin zihniyeti bunu belirleyen temel unsurdur. Nietzsche felsefi sisteminde bunu bizlere izah edip vurgulamaya çalışmaktadır. Bu çalışmanın amacı da mevcut konuya genişlik getirmek ve Nietzsche'nin düşüncelerindeki ön plana çıkan kavramları açıklamaya çalışmaktır.
J. R. Searle ve J. Derrida'da anlam sorunu: Olağan/asalak sözcelem ayrımının geçersizliği

Bu tezin amacı, söyleme, anlatmaya çalışma ve anlama kavramlarını dikkate alarak, J. R. Searle ve J. Derrida'nın anlam sorununa ilişkin önerdiği çözümleri ve bu çözümlerin yeterliliğini değerlendirip, her iki kuramın temel kavramlarım kullanarak anlam sorununa ilişkin bütünlüklü bir çözüm getirmeyi denemektir. Bir başka deyişle her iki kuranım temel kabullerini ortaya çıkarmak, her bir kuramın birbirine göre üstün yanlarım göstermek ve anlam sorununa bütünlüklü bir çözüm getirme konusunda ne gibi katkıları olacağını soruşturmaktır. Giriş bölümünde, anlamın temelde dilsel araçlarla iletildiği; ancak anlaşma ya da iletişim dediğimiz sürecin yalnızca bu dilsel anlatımın taşıdığı içeriği anlamak demek olmadığı, dinleyen kişinin inançları, toplumsal durumu vb. gibi diğer etmenlerin etkilediği dil dışı bir boyutu da olduğu belirtilerek, Searle ve Derrida'nın çözümlemelerinin bu ilişkiyi açıklamakta hangi açılardan yetersiz kaldığı, bundan hareketle de anlatılmaya çalışılan şeyin, tümüyle ne konuşan kişinin ne de dinleyen kişinin belirleyebileceği bir şey olamayacağı gösterilecektir. Bu anlamda, hem Searle'ün hem de Derrida'nın kuramının, söylemeyle anlatmaya çalışma arasındaki ilişkiyi açıklamakta, ya konuşan kişiye ya da dinleyen kişiye öncelik tanımadıklarından dolayı yetersiz kaldığı, bu yüzden de her iki kuramında, anlam sorunun çözümüne ilişkin bütünlüklü bir çözüm getiremediği gösterilecektir. Birinci bölümde, Austin'in kuramının genel özellikleri betimlendikten sonra, döneminin sınırlayıcı ve İndirgeyici dil görüşü karşısında, anlam sorununun çözümü ne ilişkin hangi açılardan katkılar sağladığı belirtilecektir. Bölümün sonundaysa, söylemeyle anlatmaya çalışma arasındaki ilişki dikkate alınarak, Austin'in getirdiği çözümün hangi açılardan kapsamlı bir çözüm olamayacağı tartışılacaktır. İkinci bölümde de Searle'ün, Austin'in kuramım temele alarak geliştirdiği söz edimleri kuramının temel özellikleri betimlendikten sonra, kuramının Austin'in kuramına göre üstün yanları ve anlam sorununun çözümüne ilişkin ne gibi katkılar sağladığı; aslında oklukça tutarlı ve kapsamlı bir kuram olmasına karşılık, söylemeyleIV anlatmaya çalışma arasındaki ilişki düşünüldüğünde, hangi açılardan bu ilişkiyi açıklamakta yetersiz kaldığı gösterilecektir. Üçüncü bölümde, Derrida'nm kuramının söz edimleri kuramına göre üstün yanlarım gösterilerek, anlam sorunun çözümüne ilişkin ne gibi katkılar sağlayabileceği tartışılacak ve Derrida'nm kuramından hareketle, söz edimleri kuramının nasıl genişletilebileceği gösterilecektir. Sonuç bölümündeyse, Derrida'nm kuramının, söz edimleri kuramına göre anlam sorununun çözümüne ilişkin olumlu katkılarda bulunmasına karşılık, anlam sorununa ilişkin kapsamlı ve bütünlüklü bir çözüm getirmek konusunda hangi açılardan yeteriz kaldığı gösterilecek ve söz edimleri kuramı ve yapıbozumcu yaklaşımın temel kavramlarından hareketle, anlam sorununa ilişkin kapsamlı bir çözüm getirilmeye çalışılacaktır.
Tanrı ve ince-ayarlanmışlık kanıtı

Tanrı'nın varlığı meselesi, genel felsefenin ve din felsefesinin en önemli problemlerinden biridir. Problemin önemine binaen, konuyla ilgili pek çok tartışma gündeme gelmiştir ve özellikle teistik gelenekler Tanrı'nın varlığını desteklemek üzere, teleolojik argüman gibi çok sayıda argüman ileri sürmüştür. Teleolojik argüman doğadaki düzene, amaçlılığa ve de insanla doğa arasındaki uyuma dayanmaktadır. Zamanla teleolojik argüman/tasarım argümanları bilimsel gelişmelere ve argümana yöneltilen eleştirilere bağlı olarak çeşitli değişikliklere uğramıştır. İnce-ayar argümanı, evrenin bir bütün olarak ince-ayarlanmış parametrelerine dikkat çeken, tasarım argümanının yeni versiyonlardan biridir. Bu çalışmada, ince-ayar argümanını destekleyen ve argümana muhalif olan filozof ve bilim adamlarının iddialarına yer verip, argümanın Tanrı'nın varlığı lehine güçlü bir argüman olup olmadığını göstermeye çalıştık.
Fahreddin er-Razİ'nin zaman teorisi

Bu çalışma Fahreddin Razi'nin zaman teorisini tespit ve analiz etmektedir. Birinci bölümde, 'zaman'ın dış dünyadaki varlığı hakkındaki karşıt deliller Razi'nin aktarımına büyük ölçüde sadık kalınarak sunuldu ve Razi'nin bu delillerden hangilerini kabul edip hangi kabul etmediği tespit edildi. İkinci bölümde zamanın mahiyetine ilişkin farklı görüşlere ve bu görüşlerin delillerine yer verildi ve netice olarak Razi'nin zaman tanımı tespit edildi. Son bölümde ise zamanın kadim mi yoksa hadis mi olduğu problemi tartışılarak Razi'nin bu meseledeki konumu tespit edildi. En son olarak da zamanla ilgili ek bazı problemler sunuldu.
Dijital ortamda baskıcı hoşgörünün üretimi

Toplumsal Araştırmalar Enstitüsü adıyla kurulan Frankfurt Okulu, geçmişşten günümüze eleştirel teori mirası ve akademik bir külliyat devretmiştir. Alman geleneksel sosyal teorisinden farklı olan bu teori, Nazi Almanyası koşullarında otantik bir felsefi yaklaşım üretmiş ve daha sonra Nazi baskısı nedeniyle ABD'ye göç etmek zorunda kalmıştır. Filozof, sosyal aktivist, teorisyen ve Frankfurt Okulu'nun bir üyesi olarak Herbert Marcuse (1898 1979), Heidegger, Hegel, Weber, Marx, Lukacs ve Freud ile donatılmış sentez bir felsefeye sahipti. Marcuse, modern kültür, politika, toplum ve teknolojinin yörüngesindeki değişimlere göre Marksist teoriyi yeniden inşa etmeye çalışmıştır. Bu çalışmada Marcuse'nin 'baskıcı hoşgörü' başlıklı çalışması esas alınmış ve bunun güncel bir yorumlaması yapılmıştır. Marcuse, aynı zamanda erken ve geç dönemlerinde yoğunluklu olarak teknoloji eleştirisi yapmıştır. Bu çerçevede, onun 'baskıcı hoşgörü' ve teknoloji yorumu bir araya getirilmiştir. Marcuse'nin eleştirel felsefesi dijital ortamı tanımlamada, çözümlemede ve yorumlamada bir başvuru kaynağı olarak görülmüştür. Tez çalışmasında, bu amaçla, teknolojiye dair felsefi bir analiz yürütülmüştür. Bu anlamda, Marcuse'nin teknoloji savlarının, dijital kitleler arasındaki hoşgörü karşılığı aranmıştır.
Schopenhauer'in irade kavramını Wagner'in Tristan ve İsolde adlı müzikli draması ile okumak

Müzik insan yaşamının önemli bir parçası olmuştur. Bazı dönemlerde sanatların en üstünü ilan edilen müzik, bazı dönemlerde ise günaha sürükleyen şeytani bir uğraş olarak görülmüştür. İnsanın hayatında önemli bir yer kaplayan müzik, filozoflarca da farklı şekillerde ele alınmıştır. İlkçağdan on dokuzuncu yüzyıla kadar pek çok filozofun ele aldığı müzik, on dokuzuncu yüzyılda Schopenhauer'in düşüncesinde önemli bir yer tutmuştur. Schopenhauer, bütün varlıkların 'irade'den meydana geldiğini iddia etmiştir. Zaman ve uzamdan bağımsız olan irade bilinçsiz ve kördür. Onun nesneleşmesi ile varlıklarmeydana gelmektedir. Böylece bütün varlıkların hem irade yönü hem de insanitasarıma konu olan yönü bulunmaktadır. Ancak varlıkların tasarım yönü sürekli olarakiradeden etkilenmektedir. Bu etkileniş iradenin varlıklara dayattığı istemeedimlerinden oluşmaktadır. Diğer varlıklar gibi insan da sürekli istemektedir. Buisteme eylemi asla doyurulmamaktadır. Sonuç olarak insan isteklerinin peşinden koşmakta ve acı çekmektedir. Schopenhauer iradeden kurtulmak için iki yol sunmuştur. İlk yol sanattır. Sanatlar bireyin iradeden kısa süreli kopuşunu sağlamaktadır. Sanatlararasında müzik en üstünüdür. O iradenin kendi kopyasını bize sunmaktadır. İkinci yol ise iradenin tamamen yadsınmasıdır. Schopenhauer'in felsefesinde dünyanın özünü acı oluşturmaktadır. Bu düşünceSchopenhauer'le aynı dönemi paylaşan Wagner'i etkilemiştir. Wagner bu görüştenetkilenerek Tristan ve Isolde adlı müzikli dramasını oluşturmuştur. Tristan ve Isoldedraması Schopenhauer'in irade kavramının sahneye taşınmış halidir. Wagner, Schopenhauer'in kötümser felsefesini iki aşık üzerinden anlatmıştır. Gündüz ve gecemetaforu yaşam isteğinin yadsınmasını anlatmaktadır. Eserin müziğinin kasveti ise irade ve insan ilişkisini vurgulamaktadır.