turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Realizmin sorgulanmasına dair bir örnek: Pakistan ve Hindistan'da iç-dış siyaset ilişkisi

Bu tezin başlığı, 'Realizmin Sorgulanmasına Dair Bir Örnek: Pakistan ve Hindistan'da İç-Dış Siyaset İlişkisi' dir. Realist yaklaşımın, dış siyasete ilişkin karar ve siyasaların oluşturulması ve yapılandırılması bağlamında, tek taştan yapılmış olarak algılanan ve askeri güvenlik ve devletin bekası boyutlarına odaklanmış bir ulusal çıkar yaklaşımı ortaya koyduğu ileri sürülebilir. Bu tezde realist yaklaşımın bu dar dış siyaset anlayışı, Hindistan ve Pakistan'ın Keşmir sorununa yönelik dış siyasetlerinin ne oranda iç siyasetlerinden etkilendiği örneklemi aracılığıyla incelenecek ve çözümlenecektir. Bu bağlamda, Hindistan ve Pakistan'ın Keşmir sorununa yönelik dış siyasetlerinde sırasıyla Hindistan'da -özellikle Keşmir üzerinden algılanan- dağılma korkusunun ve Pakistan'da da militarizmin belirleyici olduğu ileri sürülmektedir.
Lübnan'da Fransız yapılanması ekseninde Büyük Lübnan Devleti'nin ortaya çıkışı ve Fransa'nın izlediği stratejiler

Giriş bölümünde Lübnan hakkında genel bilgiler vererek, Lübnan adının anlamı, coğrafi yapısı, stratejik önemi iklimi, nüfusu, ekonomisi. kültürü ve etnik yapısı hakkında bilgiler verdim. Birinci bölümde; Lübnan'ın Osmanlı hakimiyetine kadar olan süreçdeki tarihsel geri planını anlattım. İkinci bölümde; 19. yüzyılda Avrupa ve Osmanlı'nın genel durumunu inceleyip olayların asıl temelinde yatan nedenler hakkında bilgi vermeye çalıştım. Üçüncü bölümde; Avruap'nın orta doğuya olan ilgisini ve izlemiş olduğu politikalr ve stratejilerin alt yapılarını ifade ettim. Dördüncü bölümde; 1860 Cebel-i Lübnan'da yaşanan çatışmaları ve yapılan düzenlemeleri açıkladım, Beşinçi bölümde ise; I. Dünya savaşı öncesinde Lübnan'ı Fransa'nın işgal ederek Büyük Lübnan Devletini kurmasına kadar olan süreci anlattım.
Hazar petrolleri ve petrol boru hatları sorunu

Bu çalışmada, 20. yy'da uluslararası ilişkilerde yaşanmış birçok olayda, savaşta çok önemli rol oynayan petrolün etkisi, çalışılmıştır. 20. yy'daki başlıca olaylar incelenmiş ve petrolün bir enerji kaynağından öte, ülkelerin iç ve dış politikalarına doğrudan etkide bulunan bir madde olduğu vurgusu yapılmıştır. Çalışma üç bölümden oluşmakta olup, bölümler, Sovyetler Birliği'nin dağılması süreciyle birlikte yaşanan gelişmeler dikkate alınarak saptanmıştır. Birinci bölümde, petrolün bulunuşuyla birlikte, hayatın her alanına nüfuz edişi ortaya konurken, 19. yy sonu itibariyle tam bir güç mücadelesinin ana maddesi oluşu incelenmiştir. İkinci bölümde, ülkelerin dış politika hedefleri arasına giren petro-politik anlamda Hazar havzasında ortaya çıkan yeni petrol kaynaklarının paylaşım mücadeleleri, 19. yy sonunda yaşanan büyük oyun anımsatılarak, başlıca ülkelerin yaklaşımlarına değinilmiştir. Paylaşım anlaşmaları ve bu bağlamda Hazar'ın statüsü sorununa değinilmiştir. Üçüncü bölümde ise, Hazar petrollerinin uluslararası piyasaya çıkarılması sorununa ilişkin kaygılar ve alternatif boru hatları üzerinde durulmuştur. Bölgedeki etnik çatışmalar ve güvenlik sorunları, devletlerarası olumsuz yaklaşımlar, alternatif rotalar için temel kaygılardır. Çalışma sonunda farklı yaklaşımlarla ortaya konan rezerv miktarlarının çok büyütülmesi kadar, sıra dışı kabul edilmesinin de doğru olmadığı sonucuna varılmıştır. Aynı zamanda sorunun çözümünde bölgesel işbirliği yanında başlıca etkin tarafların uzlaşmasının esas olduğu saptaması yapılmıştır. 144
The revival of religious and micro-nationalist identities in the post socialist era : The case of Bosnia and Kosova

Tezimin ana konusu Soğuk Savaş Sonrası yeniden canlanan Micro-milliyetçilik ve dinsel kimlik üzerinedir. Uluslararası sitemin doğasının ve yapısının ışığında Bosna ve Kosovaolaylarının teorik arka planını incelemeye çalıştım. Özellikle Boşnak kimliğinin oluşumunda önemli etkisi olan Aliya İzzet Begoviç önderliğinin önemi üzerinde durmaya çalıştım.
Soğuk savaş sonrasında güvenlik algısının değişimi: Doğu Avrupa ve Türkiye karşılaştırması

SOĞUK SAVAŞ SONRASINDA GÜVENLİK ALGISININ DEĞİŞİMİ: DOĞU AVRUPA VE TÜRKİYE KARŞILAŞTIRMASIHAKAN AKMANLARBu çalışmada, Soğuk Savaş sonrası süreçte, güvenlik anlayışının değişimi ve bu dönüşümün Doğu Avrupa ülkeleri ile Türkiye'deki güvenlik paradigmaları üzerindeki etkileri incelenmektedir. Çalışmanın temel sorunu, Türkiye ve Doğu Avrupa ülkelerinin güvenlik yaklaşımları temelinde yaşadıkları değişime ait benzerlik ve farklılıkların ortaya çıkarılmasıdır. Bu çerçevede ilk olarak, çalışmanın kuramsal çerçevesini oluşturmak amacıyla güvenlik kavramına dair genel kabuller incelenmiş olup, 1990 sonrası dönemde güvenlik anlayışının dönüşümü teorik çerçevede açıklanmıştır. Bu aşamanın akabinde, Soğuk Savaş dönemi temel güvenlik aktörlerinden birisi olan ve bahsi geçen ülkelerle ilişkileri bakımından güvenlik politikalarını yönlendirici pozisyona sahip NATO'dan bahsedilmektedir. Ayrıca, Doğu Avrupa ülkeleri ve Türkiye'nin demokrasi, insan hakları ve özgürlükler başta olmak üzere, yeni güvenlik anlayışına dair temel varsayımları kabulü, Avrupa Birliği ile ilişkileri üzerinden anlatılmıştır. Ülkelerin, NATO ve AB ile ilişkileri temelinde yaşamış oldukları kısmen benzer süreçlerin yanı sıra ülkelerin güvenlik yaklaşımlarının dönüşümüne ait ortak temel sorun olan asker-sivil ilişki yapısı incelenmiştir. Bu kapsamda Doğu Avrupa ülkeleri ile Türkiye'deki asker-sivil ilişkileri teorik bir yapıda sorgulanmıştır. Tezin varmak istediği sonuç bağlamında, Doğu Avrupa ülkelerinden Polonya ve Ukrayna'nın yaşamış olduğu dönüşüm öncelikli olarak açıklanmıştır. Güvenlik paradigmaları kapsamında, özellikle Polonya ve Ukrayna'nın 1990 sonrası süreçte AB, NATO ve asker-sivil ilişkileri bağlamında yaşamış olduğu değişimin ölçüsü, Türkiye ile karşılaştırılabilecek niteliğe sahiptir. Bu üç ülke de yeni güvenlik anlayışına ait birey, çevre, insan hakları vb. konuları geç benimsemiş ve bunu yaparken de bir dizi keskin dönüşüme ihtiyaç duymuşlardır. Türkiye, Polonya ve Ukrayna'nın iç, dış ve güvenlik politikalarının dönüşüm süreçlerine ait benzerlik ve farklılıklarının ortaya çıkarılması, tezin temel amacını yansıtmaktadır.
Türk- Yunan ilişkilerinde 1964 krizi ve Yunan vatandaşlarının sınır dışı edilmeleri

Türkiye ile Yunanistan arasında 30 Ekim 1930 yılında imzalanan 'İkamet, Ticaret ve Seyrisefain Anlaşması'yla birlikte, iki ülke arasındaki ilişkiler dostane bir seyir izlemeye başlamıştır. Askeri ittifaklar, iktisadi ve kültürel işbirliklerinin yanında 1952 yılında NATO üyeliği ile birlikte Batı bloğunda yer almışlardır. Türkiye ile Yunanistan arasındaki ilişkiler Kıbrıs krizi ile birlikte yeni bir döneme girmiştir. Bu kriz iki ülkedeki azınlıkların durumuna da yeni bir boyut getirmiştir. İki ülke bu dönemden itibaren azınlıklarını bir baskı unsuru olarak kullanmaya başlamıştır. Türkiye, Kıbrıs'taki çözümsüzlük sürecinde, Yunanistan'ı çözüme zorlamak amacıyla Rumları dış politikada bir koz haline getirmiştir. 16 Mart 1964'te 1930 Anlaşmasının tek taraflı feshiyle, 12.000 Yunan uyruklu İstanbullu Rum'un 6 ay içersinde ülkeyi terk etmesi öngörülmüştür. Yunan uyruklu Rumlar ile Türk uyruklu Rumların evlilikler yoluyla aile kurmuş olmaları, bu rakamı 40.000 gibi tahmin edilenin üstünde bir sayıya çıkarmıştır. Böylece 1964- 1965 yılları arasında yoğun bir kitlesel göç yaşanmıştır. Bu çalışmada, öncelikle Türk-Yunan ilişkilerinin niteliği, sonrasında Kıbrıs Sorunu ile 1964'te yaşanan sınır dışı vakalarının arasındaki bağlantı incelenecektir. Bunu yaparken literatür çalışmasının yanında Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi, İngiliz Devlet Arşivi taranmış, dönemin gazetelerinden konuyla ilgili çıkmış haberler ve köşe yazıları analiz edilmiştir
Le trafic de drogue en Asie Centrale

Soğuk Savaş'ın sona ermesinden sonra ortaya çıkan yeni tehdit türlerinden biri de uyuşturucu trafiğidir. Bu trafik, dünya coğrafyasının sorunlu ve zayıf bölgelerinde kendine gelişme imkanı bulur. Orta Asya ülkeleri de 1991 yılından sonra yaşadıkları sorunlu geçiş dönemi, devlet geleneklerinin olmayışı, komşu oldukları Afganistan'daki on yıllardır yaşanan savaş ortamının arttırdığı afyon üretiminin patlaması gibi nedenlerle giderek önce bu afyonun dünya pazarlarına açılış yolu, daha sonra da pazarı haline gelmiştir. Bunun sonucunda, daha önce aynı süreci yaşayan diğer devletler gibi Orta Asya cumhuriyetleri de çeşitli güvenlik sorunları yaşamaya başlamıştır. Adı geçen çalışma öncelikle Orta Asya'nın uyuşturucu ticaretinde neden önem kazandığını, daha sonra da bu durumun bölgede yarattığı siyasal, ekonomik ve toplumsal güvenlik sorunlarını ele almayı amaçlamaktadır.
Uluslararası ilişkilerde iş birliği imkanları: Neorealizm-neoliberalizm tartışması

Uluslararası ilişkilerde işbirliğinin imkan düzeyini belirlemek çok yönlü inceleme ve analiz gerektirir. Her şeyden önce uluslararası sistemin doğası, birimleri ve etkileşim düzeyleri ile devletlerin doğası ve davranış mantıkları gibi temel meseleleri anlamak, işbirliğinin imkan düzeyini açıklamada öncelikli görünmektedir. Neorealizm ve neoliberalizm kuramlarının da tam olarak bu noktalarda ayrıştıkları, bu nedenle işbirliğinin olabilirliği konusunda farklı argümanlar öne sürdükleri görülür. Tarafların karşılıklı argümanlar ileri sürme şeklinde yürüttükleri tartışma literatüründe işbirliğini olumlu ya da olumsuz etkileyen pek çok faktörden ve işbirliğini teşvik edici stratejilerden bahsedilir. Öne sürülen bu argümanların her birikmişbirliği meselesini anlamada önemli olmakla birlikte, tarafların analizlerinin özünde bir takım sınırlılıklar barındırdığından da bahsetmek gerekir. Bu değerlendirmelerden hareketle, bu çalışma neorealizmneoliberalizm tartışması bağlamında uluslararası işbirliği imkanını incelemekte, sözü geçen sınırlılıkları da saptamakla bu meselenin analiz kapsamını genişletmektedir.
Kafkasya'da büyük güçlerin enerji rekabeti: Gürcistan örneği (2002-2016)

21. yüzyılda, devletlerin politikalarını belirleyecek en önemli unsurların başında enerji konusu gelmektedir. Bu noktada uluslararası güç mücadelesinin konusu olan enerjiye ulaşım ve enerji nakil hatları üzerinde hakimiyet kurabilmek devletler için önem kazanmıştır. Gürcistan, Orta Asya ve Hazar enerji kaynaklarına yakınlığı ve bu kaynakların Avrupa'ya taşınması noktasında önemli jeopolitik konuma sahiptir. Bu bağlamda, gerek bölge güçlerinin gerek küresel güçlerin ilgisini çekmektedir. Bu çalışmada, Gürcistan'da önemli bir kırılma tarihi olan 2003 Gül Devrimi ile başlayıp 2016 yılına kadarki süreçte enerji sektöründeki büyük güçlerin rekabeti ele alınmaktadır. Bir taraftan, ABD ve Avrupa ülkeleri, Hazar enerji kaynaklarının dünya pazarlarına nakli konusunda, Doğu-Batı Enerji Koridorunu desteklemektedir. Diğer taraftan Rusya ise, 'yakın çevre' olarak tanımladığı eski Sovyet cumhuriyetlerinden biri olan Gürcistan'da, Kuzey-Güney hattı boyunca nüfuzunu artırmak istemektedir. Bu noktadan hareketle, bu çalışma, Gürcistan enerji sektöründe, büyük güçlerin enerji şirketleri eliyle yürüttüğü mücadeleyi incelemeye çalışacaktır.
Kazakistan'ın kimlik inşa politikasının tarihİ, sosyokültürel ve güvenlik boyutları

Kazakistan'ın kimlik inşa politikasının üç önemli unsuru vardır. Bunlar; Kazakistan'ın tarihi, sosyo-kültürel yapısı ve güvelik-tehdit algılamaları bağlamında oluşan dış politikasıdır. Bu üç unsurun oluşumunda da Kazakistan'ın Sovyet geçmişşi belirleyici bir rol oynamaktadır. Kazakistan'daki kimlik inşa sürecinin en önemli aşaması olan Sovyet dönemi, bağımsızlık sonrası Kazakistan'ın kimlik inşa sürecindeki en temel sorunların da kaynağıdır. Kazakistan'a Rusya Çarlığı döneminde başlayan ve Sovyet döneminde de artarak devam eden göçler Kazakistan'ın demografik yapısını da büyük oranda değiştirmiştir. Bu durum da Kazakistan'daki kimlik inşa sürecinin iki zeminde değerlendirilmesini gerekli kılmıştır. İlki Kazak milli kimliğinin inşası, ikincisi ise Kazakistanlılık söylemiyle ortak vatan temelinde bir siyasi kimlik inşasıdır. Kazakistan'daki kimlik inşa politikalarının merkezinde Kazak milli kimliğinin inşası yer almaktadır. Bu çalışmada, bağımsızlık sonrasında Kazakistan'daki kimlik inşa sürecinde Sovyet döneminin etkilerinin ne şekilde devam ettiği ve kimlik inşa sürecini nasıl etkilediği sorusu etrafında bir değerlendirme gerçekleştirilmiştir. Bunun yanında Kazakistan'ın kimlik inşa politikasının bir diğer önemli unsuru olan tehdit-güvenlik algılamaları bağlamında dış politikanın kimlik inşası üzerindeki etkisinin neler olduğu incelenmiştir. Çalışma içinde Post-kolonyal kuram zemininde Sovyetler Birliği'nin Kazakistan'daki politikaları değerlendirilmiş, milli kimlik ve milliyetçilik yaklaşımları ve inşası kuramın kimlik-dış politika ilişkisi bağlamında, bağımsızlık sonrası Kazakistan'ın kimlik inşa politikası değerlendirilmiştir. Çalışma içerisinde Türkçe, İngilizce, Kazakça ve Rusça kaynaklardan faydalanılmış, yaklaşık bir yıl boyunca Kazakistan'daki çeşitli kütüphanelerdeki Kazakça ve Rusça kitaplar ve süreli yayınlar incelenmiştir. Ayrıca 'katılımcı gözlem' tekniğine uygun olarak Kazakistan'da bir yıl boyunca sosyal hayat içinde etkin bir rol alarak, gözlemler ve sohbetler gerçekleştirilmiştir.
İnsan hakları ve elektronik gözetim

Gözetim kavramı insanlık tarihi kadar eskiye dayanmaktadır. İlk çağlardan itibaren, iktidarlar ve egemenlik ilişkileri açısından gözetim pratikleri, insan yaşamının her alanına etki eden bir özelliğe sahip olagelmiştir. Enformasyon çağı olarak adlandırılan günümüzde ise, gözetim pratikleri hiçbir dönemde sahip olmadığı önemi kazanmıştır. Tümüyle yüksek teknolojinin imkanlarına dayalı bir karakteristiğe bürünen gözetim, artık sadece toplumsal denetimi sağlamakla yetinmemiştir. Dijital teknolojilerin kişisel veri işleme kapasiteleriyle birlikte kişiler, dijital kodun birer parçası haline gelmeye başlamıştır. Yeni enformasyon teknolojilerinin artan kullanım oranı ve amacı, gözetimi sıradan insanların da hayatına sokmuştur. Hepimizin hayatı her gün izlenmeye, kontrol edilmeye ve soruşturulmaya açık hale gelmiştir. Bu maruz kalma durumu, herkesin aklına kolayca gelebilecek bir konu olan mahremiyete önem atfetmiştir. Kimilerine göre gözetleme pratikleri bir mahremiyet ihlali olarak görülmezken, bazıları için ise bu durum bir mahremiyet ihlali olarak görülmektedir. Gözetlemenin tebaasına sunduğu güvenlik, hayatın hızlandırılması ve kolaylaştırılması gibi kimi avantajlar, gözetim altında bulunmayı mahremiyet ihlali olarak görmeyenlerin dayanak noktasıdır. Bu çalışmada gözetim kavramı; gözetimin tarihsel arka planı ve gözetim araçlarıyla birlikte incelenmiştir. Gözetimin insan haklarına etkisi ve yansımaları detaylı bir şekilde incelenmiştir. Gözetim toplumunun en önemli sorunsalı olan mahremiyete yer verilerek, özel hayata vurgu yapılmıştır. Son olarak Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinde konuyla ilgili görülen davalara yer verilerek çalışma noktalanmıştır.
NATO'nun genişlemesi ve Balkanlar

Soğuk Savaş sonrasında ortaya çıkan yeni uluslararası sistem, uluslararası kuruluşların yeniden kurumsallaşmaları ve yapılandırılmaları gerekliliğini ortaya çıkarmıştır. NATO bu süreçten etkilenerek ilgi, yetenek ve faaliyetlerinde anlayış değişikliği içerisine girmiştir. Bu tezde, yeni oluşan güvenlik mimarisinin en önde gelen unsurlarının NATO'nun strateji değişimi ve genişlemesi olguları olduğu değerlendirilmektedir. NATO'nun devamını kolaylaştıran ve bu sürece çarpan etkisi kazandıran etken, NATO'nun Soğuk Savaş sonrası yeni stratejik konseptini oluşturmada oldukça hızlı hareket etmesi ve bu süreci çeşitli faaliyet ve ortaklık programlarıyla dinamik tutmaya çalışmasıdır. Bu çalışmanın amacı, Soğuk Savaş sonrası dönemde NATO için stratejik bir öncelik haline gelen genişlemeyi değerlendirmek ve NATO'nun yeni stratejisinin ilk uygulama örneklerinin yaşandığı Balkanlar ile ilişkisini tanımlamaktır. Bu temel amaç çerçevesinde, NATO'nun dönüşüm sürecinin değerlendirilmesi, Barış İçin Ortaklık Programı'nın NATO'nun genişlemesine ve Balkan ülkelerine olan etkisinin incelenmesi, Yugoslavya'nın dağılma sürecinde NATO'nun gerçekleştirdiği faaliyetlerin Balkan ülkelerinin Avrupa-Atlantik kurumlarına yönelmelerini nasıl etkilediğinin açıklanması, çalışmanın diğer alt amaçlarını oluşturmaktadır. NATO'nun genişlemesi ve Balkanlardaki müdahaleleri, aynı politikanın iki farklı yüzüdür. NATO'nun tarihi açısından, pek çok ilki içermesinden dolayı Bosna ve Kosova müdahaleleri ayrı öneme sahiptirler. Alan dışılık kavramı, Kosova krizi ile yeni bir içerik ve meşruiyet kazanarak NATO'nun bölgesel bir örgütten küresel bir örgüte dönüşümü açısından önem taşımaktadır. NATO'nun Balkanlardaki müdahalelerinden sonra gerçekleşen istikrar ortamı, aynı zamanda bölge ülkelerine İttifak'a katılma imkanı da sağlamıştır. Balkanlar'da hegemon rolü kurumsal yapılarıyla 1990'lı yıllarda askeri anlamda NATO, 2000'li yıllarda ise siyasi ve ekonomik anlamda AB üstlenmeye çalışmıştır. Balkanlar özelinde NATO'nun ve AB'nin genişleme politikaları paralel devam etmiştir. NATO'nun bölgedeki faaliyetleri sonucunda oluşan göreli istikrar ortamı, AB'nin bölgeye yönelik politika geliştirmesini kolaylaştırmıştır. İki kuruma üyelik için de ülkelerin belirli sorumlulukları yerine getirme şartı, bölgedeki ülkeler arasındaki sınır sorunlarının çözülmesi sürecini de hızlandırmıştır. Bu yaşananlar Soğuk Savaş sonrası dönemde İttikak'ın siyasi yönünün öne çıktığını gösteren örneklerdir.
21. yüzyıl'da küresel güçlerin enerji politikaları ve Türkiye'nin dış politikasına etkileri

Enerjiye Hüküm edebilmenin yolu enerji kaynaklarına sahip olabilmek ya da enerji iletim hatlarının kontrolünü elinde bulundurmak ve/veya enerjiyi yeniden ihraç edebilmektir denilebilse de; bu durum salt kendi başına yeterli değildir. Bu çalışmaya; enerji ile politika arasındaki küresel ilişki ele alınarak başlanmaktadır. Çalışmada izlenen yöntem; Kronolojik yöntem olmakla birlikte, tarihsel ve karşılaştırmalı yöntem de yardımcı olarak kullanılmış, niteliksel politik gelişmelerinin nicelikleri analiz edilmeye çalışılmıştır. Bu çalışma, anlatılan küresel mücadelenin çok önemli bir boyutu olan enerji politikalarını, daha ayrıntılı bir şekilde irdelemekte, rekabetin hem uluslararası boyutunu, hem de ulusal boyutunu rakamlara ve güvenilir araştırmalara atıf yaparak incelemektedir. Çalışmanın hedefi, dünya sistemini şekillendiren en önemli dinamik olan enerjiye realist bir bakış açısı ve somut verilerle yaklaşarak, gerçekçi bir analiz ortaya koymaya çalışmaktadır ve bu çalışma; dört bölüm ve bir sonuç ve öneri bölümünden oluşmaktadır. Bölümde, Küresel Bağlamda Enerji üretimi ve enerji tüketimi ele alınmış ve Küreselleşmenin de etkisiyle ABD, Rusya ve AB özelinde bakış ile ele alınmış, enerjinin politika aracı olarak kullanılmaya başlanması araştırma konusu yapılmıştır. 2. Bölümde; Küresel enerji politikaları ve enerjiye dayalı rekabet ele alınmış ve enerjinin güvenli arzı ile birlikte enerji kaynakları ve nakil alanları üzerindeki kontrol üzerinde çalışılmıştır. 3. ve 4. Bölümde; ABD, Rusya, Çin, Hindistan, AB ve Türkiye'nin Enerji Politikaları ele alınmış, enerji mücadelesinin en önemli aktörlerinin enerji politk hamleleri ve Türkiye'ye etkileri kantitatif veriler ışığında incelenmeye çalışılmıştır
Explaining cold peace in the Middle East: The cases of Egyptian-Israeli and Jordanian-Israeli peace processes

Bu tez, Mısır-İsrail ve Ürdün-İsrail barış süreçlerini, Arap bakış açısından, barış yapımı, anlaşmaların içeriği ve barışın devamlılığı üzerinden analiz etmektedir. Bu iki barış süreci de bölgede 'gerçek barış'a yönelik umutları boşa çıkararak 'soğuk barış'tan öteye gidememiştir. Bu bağlamda, bu tez, Mısır-İsrail ve Ürdün-İsrail barış süreçlerinde görülen 'soğuk barış' kavramının devletin otonomisinin bir yansıması olduğunu ileri sürmektedir. Zira söz konusu ülkelerin otoriter yapısı, devlete iç bağlamda toplumsal güçler pahasına hareket etme kapasitesi sağlamaktadır. Bu nedenle, tezde 'devletin içsel otonomisi' ve 'devletin bölgesel otonomisi' kavramları, barış yapımı ve barışın devamlılığı süreçlerini imkanlı kılan faktörler olarak vurgulamaktadır. Ürdün'de devletin içsel otonomisi Mısır'a kıyasla daha sınırlıdır, ancak her iki devlet de İsrail ile barış imzalama kararlarını halklarının gözünde kabul edilebilir kılmak maksadıyla yaptıkları 'barış primi' propagandasından bağımsız olarak, halklarına rağmen barış yapabilmelerine imkan sağlayacak kadar otonomiyi haizdir. Her iki örnekte de İsrail ile ilişkilerin normalleşememesinden ötürü sekteye uğradığı görülen barış inşasına dair tecrübeler, aslında barış süreçlerinin ne kadar kırılgan olduğunu göstermektedir. Öte yandan, İsrail'le yapılmış olan bu iki barış anlaşması da taraflar arasındaki siyasi anlaşmazlıklara, mevcut İsrail karşıtı kamuoyuna ve normalleşme karşıtı kampanyalara rağmen geçerliliğini korumaktadır, çünkü İsrail ile barışın devamı, her iki örnekte de, bir dış politika yönelimi ve dolayısıyla rejimin devamlılığı politikalarının bir parçası haline gelmiştir.
Sovyet Rusya'nın Kuzey Azerbaycan politikası 'Odlu Yurt' mecmuasına yansıyanlar (1929-1931)

Ruslar'ın Azerbaycan'a ilgisi eski zamanlara dayanmaktadır. Ticaret vasıtası ile geldikleri Azerbaycan topraklarına 1820 yılından itibaren işgal amaçlı saldırılarda bulunmuşlardır. Türk Hanlıklarının güçsüz olması, Devlet-i Aliye'nin iç ve dış politikadaki sıkıntıları, Çarlık Rusya'nın ve İran'ın taarruzlarını arttırmıştır. 1828 Türkmençay Anlaşması ile Ruslar ve Farslar Azerbaycan topraklarını kendi aralarında paylaşmışlardır. Güney Azerbaycan İran'a, Kuzey Azerbaycan Çarlık Rusya'ya verilmiştir. Çarlık Rusya'nın 1917'de Bolşevik Rusya'ya devrolması ile gelen özgürlük ortamında, 28 Mayıs 1918 yılında, Milli Azerbaycan Cumhuriyeti, Müsavat Partisi lideri Mehmet Emin Resulzade ve Türk aydınlarının çalışmaları sonucu ilan edilmiştir. Ancak 1920 yılına gelindiğinde sömürge kaynağını kaybetmek istemeyen Ruslar, 23 ay süren istiklali söndürmüşlerdir. Kızıl Ordu Azerbaycan'da katliamlara girişmiş, baskı ve şiddetin hakim olduğu dönem başlamıştır. Müsavat Partisi lideri ve temsilcileri baskı altına alınmış, bir kısmı katledilmiş bir kısmı sürgün edilmiştir. Mehmet Emin Resulzade ise Moskova'da esir hayatı yaşamaya mahkum edilmiştir. 1922 yılında Moskova'dan kaçan Resulzade, Türk İslam aleminin merkezi pay-i taht İstanbul'a gelmiştir. İstanbul'da işgale karşı birlik ve destek oluşturmak için harekete geçmişştir. Basın-yayın faaliyetlerine önem veren Resulzade, birçok kitap ve dergi yayımlayarak işgal altındaki Azerbaycan'a istiklali, milli hars ve milli mefkurelerini hatırlatmış ve Rusların zulümlerini dünyaya duyurmaya çalışmıştır. İstilanın dokuzuncu yılında yayımlanan Odlu Yurt Mecmuası'da bu amaca hizmet maksadıyla yayımlanmış önemli bir dergi olmuştur.
Soğuk savaş sonrası Karadeniz Bölgesi'nde güvenlik ve işbirliğine yönelik politikalar

Geçmiş dönemlerden itibaren uluslararası alanda Karadeniz Bölgesi, önemini koruyan bir bölge olmuştur. Stratejik, ekonomik ve politik alanda her zaman önemini koruyan Karadeniz Bölgesi, soğuk savaş sonrası dönemde politikaların çatıştığı bir alan olmuştur. Bu durumun ortaya çıkmasının nedeni ise Sovyetler Birliği'nin dağılması ile birlikte yeni devletlerin ortaya çıkmasıdır. Bu yeni oluşan devletler ya kendileri ya da kendileri üzerinden Rusya ve Amerika Birleşik Devletleri, Karadeniz'deki çıkarlarını kollama yoluna gitmiştir. Böylece Karadeniz, yeni bir çatışma alanı olmuştur. Her çatışmanın ve savaşın karşılıklı işbirliği ve güvenlik doğuracağı gerçeği, Karadeniz'de yeni işbirliklerini ve güvenlik anlayışını doğurmuştur. Hem ABD hem de Rusya bu anlayışı farklı aktörler, farklı araçlar ve niyetlerle sürdürmüştür. Bu çerçevede soğuk savaş döneminde Karadeniz'e komşu olan ülkeler, Karadeniz üzerinden kendi güvenliklerini sağlamak amacıyla Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü'nün temellerini atmış ve gelebilecek tehditlere karşı birlik içerisinde hareket etmeyi amaçlamıştır. Bu ve buna benzer işbirlikleri, Karadeniz'in, soğuk savaş sonrası oluşan dünyanın yeni odağı, olduğunu göstermektedir. Ayrıca Karadeniz'in, dünyanın yeni odağı haline gelmesiyle birlikte gelişen olaylar sonucu, işbirliğinin kaçınılmaz olmasının temel nedeni ise güvenlik kaygısının ortaya çıkmasıdır. Karadeniz'e kıyısı olan ülkeler ise bu durumun önemini kavrayarak daha çok Batı Bloku'ndan gelebilecek tehditlere karşı işbirliği ve güvenlik politikaları geliştirmiştir.