turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Avrupa iç güvenliğini tehdit eden uluslararası organize suç örgütleri ve bunlarla mücadele amacıyla oluşturulan uluslararası kuruluşlar

TÜRKÇE ABSTRAKT Son 20 yıl içerisinde güçlerini özel şiddet yöntemleriyle zorla kabul ettirebilen ve siyasal yapı ile devlet kurumlarının çok büyük bir bölümünü yönlendirebilen, ellerinde olağanüstü ekonomik kaynaklar bulunan gruplarca yürütülen büyük ölçekli yasadışı faaliyetlerde belirgin bir tırmanma oldu. Bu gruplar, örgütsel özellikleri büyük çeşitlilik gösteren, uzmanlaşmış yapıya ve personele sahip çok uluslu şirketler ya da girişimler halinde geldiler. Bu eksen etrafında yoğunlaşan organize suç grupları, yasadışı dünya pazarlarının gelişiminde yerini aldıkça, son derece büyük bir servet gerçekleştirdi. Yasadışı ekonomiden olağanüstü karlar biriktirdiler. Diğer taraftan, siyasi motifli terör örgütlerinde, mevcut ideolojiler ve düşünce sistemlerini kullanıp, istismar ederek, terörist faaliyetlerini finans etme amacına matuf olarak gasp, soygun, hırsızlık, uyuşturucu ve silah kaçakçılığı ve karapara aklama gibi bazı organize suçlara yöneldiği, hatta PKK gibi bazı terör örgütlerinin de mafya tipi örgütlenmelerle işbirliğine gittikleri açıklık kazanmıştır. Bu cümleden olarak, Avrupa iç güvenliğini tehdit eden terör örgütlerinin de dahil olduğu bu organize suç grupları ve karapara aklama başta olmak üzere belli bazı faaliyetleri ile mücadele etmek amacı ile Avrupa coğrafyası içerisinde belli uluslararası kuruluşlar oluşturulmuştur. Bu kuruluşlardan sadece Interpol Teşkilatı ve Avrupa Güvenlik İşbirliği Teşkilatı'na üye olan ülkemiz, politik sebeplerden dolayı bu kuruluşlardan yeterince istifade edememektedir. Bu bağlamda, etkinliğimizi ve hareket gücümüzü arttırmak için bu teşkilatlar iyi tanıyarak, bu teşkilatlar içerisindeki yerini aktif olarak alabilmeli ve hatta bir basamak daha ileri giderek, Asya ülkeleri ile, Karadeniz Ekonomik İşbirliği Teşkilatı'na üye ülkeler ile Karadeniz İşbirliği Polis Teşkilatı ve Orta Asya Türk Cumhuriyetleri ile ortak bir polis teşkilatı projelerini bir an evvel yaratmalı ve uygulamaya koymalıdır.
Cinsel şiddet vakaları üzerinden Kosova ve Sırbistan'da ulus inşaa sürecinin değerlendirilmesi'

Konusu cinsel şiddet vakaları üzerinden Kosova ve Sırbistan'da ulus inşa sürecinin değerlendirilmesi örneğini konu almıştır. Çalışmanın amacı Yugoslavya'nın dağılım sürecinde Sırplar ile Kosovalılar arasında yaşanan etnik çatışmalar döneminde işlenen tecavüz ve taciz suçları ile sonrasındaki ulus inşasında, bu problemi ortaya koymaktır. Konu, çatışma dönemlerinde işlenen tecavüz ve cinsel saldırı suçları üzerinden işlenmiştir çünkü silahlı çatışma sırasında kadınlar ve erkeklere karşı işlenen tecavüz suçlarını incelemek, barış ve savaş zamanlarında hem 'öteki' algısını hem de ulus inşası sürecinde toplumsal cinsiyet ve cinsel şiddet olgularının daha iyi analiz edilebilmesine yardımcı olacaktır.
EU pre-accession funds for border management in Turkey: Preparing for membership or safeguarding eu external borders?

Aday ülke olarak Avrupa Birliğine katılım sürecinde Türkiye'nin AB Müktesebatı, standartları ve politikalarına kademeli olarak uyumlaştırılması için 2007'den itibaren Türkiye'ye AB tarafından Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı fonlarısağlanmaktadır. Bu kapsamda entegre sınır yönetimine sivil toplum, adalet ve temel haklar gibi diğer alanlardan daha fazla bütçe tahsis edildiği görülmektedir. Ek olarak, sınır yönetimine tahsis edilen fonların oranında iki IPA dönemi arasında neredeyse iki kat artış ortaya çıkmıştır. Bu nedenle, bu alana tahsis edilen AB fonlarının IPA tüzüğünde yer alan amaçlar doğrultusunda kullanılıp bu fonların Türkiye'yi AB üyeliğine mi yaklaştırdığı, yoksa AB'nin dış sınırlarını koruma politikası doğrultusunda fonları kendi çıkarları doğrultusunda mı kullandırdığı araştırmaya değer bulunmuştur. Bu amaçla arşivaraştırmalarına ek olarak, bu alanda Türkiye'de faaliyet gösteren kurum ve AB temsilcileri ile mülakatlar yapılmıştır. Sonuç olarak bu tez, Türkiye'ye IPA fonları aracılığıyla sınır yönetimi alanında sağlanan finansal yardımın Türkiye'yi AB üyeliğine yaklaştırırken, aynı zamanda bir kazan-kazan durumu yarattığını ve katılım sürecinden bağımsız olarak Türkiye'nin ve AB'nin çıkarlarına hizmet ettiğini savunmuştur.
AGİT Minsk Grubu, Dağlık Karabağ ve bölgenin ekonomi politiği

Güney Kafkasya bölgesindeki istikrar ve güven ortamını tehdit eden, bölge ülkeleri arasındaki ekonomik, siyasi ve kültürel ilişkileri olumsuz etkileyen en önemli sorunlardan biri Azerbaycan ile Ermenistan arasında var olan ve yaklaşık iki yüzyıllık bir geçmişşe sahip olan Dağlık Karabağ sorunudur. Rusya'nın Kafkasya bölgesine yönelik politikaları ile doğrudan ilişkili olan Dağlık Karabağ sorunu, 90'lı yılların başında etnik anlaşmazlıklardan kaynaklanan bölgesel bir sorun olarak ortaya çıkmıştır. Ancak kısa bir süre içerisinde küresel bir sorun haline gelen Dağlık Karabağ meselesi, küresel alanda güç mücadelesi içerisinde olan bütün aktörlerin yakından takip ettiği bir sorun haline gelmiştir. Dağlık Karabağ bölgesinde meydana gelen çatışmaların sonucunda Karabağ da dahil olmak üzere Hukuken Azerbaycan toprağı olan yerlerin yüzde yirmisi Ermenistan tarafından işgal edilmiş, bir milyondan fazla insan mülteci konumuna düşmüştür. AGİT bünyesinde kurulmuş olan Minsk Grubunun çözüm arayışlarına rağmen 2018 yılı itibarıyla sorun halen çözüme kavuşturulamamıştır. Bunun birçok farklı sebebi olsa da Ermenistan'ın uzlaşmaz tutumları en önemli etken olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmada, Dağlık Karabağ sorununun tarihsel kökenleri, çatışmanın tarafı olan bölgesel ve küresel aktörlerin soruna yönelik yaklaşımları, Sorunun çözüme kavuşturulması için uluslararası alanda ortaya konulan çabalar ve çözümün önündeki engeller incelenerek kalıcı bir barışın sağlanmasının şartları ele alınacaktır.
Birey sağlığı, toplum sağlığı ve uluslararası sağlık çerçevesinde güvenlik kavramının değerlendirilmesi: Türkiye'deki Suriyeli mülteciler örneği

Güvenlik kavramı bireysel alandan kamusal alana kadar kapsama alanı çok geniş bir kavramdır. Tarihsel olarak bakıldığında da güvenlik kavramının ham halinin ilk olarak antik yunanda kullanıldığını görüyoruz. Zamanla insanların ve toplumun tehdit olarak hissettiği ve korunma yönündeki ihtiyaçlarına göre de şekillenmeye başlamıştır. Bu çalışmanın amacı başta güvenlik teorilerinin düşünsel temellerini açıklayarak tarihsel olarak güvenlik kavramını inceledikten sonra sağlık ve güvenlik arasında nasıl bir bağ olduğunu ortaya koymaktır. Bunun için de 'Dünyada sağlık sorunları bir güvenlik tehdidi olarak algılanıyor mu? Bu yönde büyük güçlerin/devletlerin ve örgütlerin planladıkları veya uyguladıkları politikaları var mı?, 'Türkiye tarihinde ve son dönem Türkiye'sinde, Suriye örneği üzerinden, güvenlik tehdidi olarak görülen hastalıklar ve uygulanan politikalar nelerdir? sorularına cevap aranacaktır.
ABD'nin Ortadoğu politikasında süreklilik ve değişim: 11 Eylül sonrası dönem

Bu çalışmada ABD'nin Ortadoğu politikasında süreklilik ve değişim ile 11 Eylül sonrası dönem, realizm, üstünlük neo-izolasyonizm, işbirliğine dayalı güvenlik ve seçici angajman politikaları çerçevesinde değerlendirilerek ABD'nin Ortadoğu'da etkin rol oynayan devletler ile ilişkileri incelenmiştir.
Azerbaycan Komünist Gazetesi'ne göre Türk-Sovyet ilişkileri (1939-1945)

Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti zamanı 1919 yılında kurulan Komünist gazetesi Azerbaycan solcularının en önemli gazetesi olmuştur. Azerbaycanda Sovyet iktidarı kurulduktan sonra bu gazete yeni sovyet cumhuriyyetinin resmi yayın organı olarak yayınına devam etmişdir. 1920 yılından itibaren sadece Azerbaycanda değil tüm Kafkasya da okunan gazete İkinci Dünya Savaşı zamanı 600. 000 tiraj'a ulaşmıştı. 1990 yılından itibaren gazete 'Halk gazetesi' olarak yayımlandığı için genel literatürde gazete bu isimle biliniyor. Azerbaycan dilinde iç ve dış gelişmeleri okuyucularına ileten gazete İkinci Dünya Savaşı döneminde de en büyük gazete ismini korumuştur. Bu çalışmada Komünist gazetesinin basın-kamuoyu ilişkisi incelendikten sonra tarihsel kimliği ve gazetecilik bakışı ele alınarak bu hususta Sovyetlerle Türkiye ilişkilerinin basına etkisi anlatılmıştır. Sonuç olarak Kommunist gazetesi diğer Sovyet gazeteleri gibi devletin resmi yayın organı olarak olaylara devletin görüşü açısından aynı fikirler de bulunmuş ve meselelere bakışını devletin politikasıyla özdeşleşmiştir. Bu çalışma Sovyetler açısından Türkiye ile ilişkileri ve İkinci Dünya Savaşı öncesi dost olan iki ülkenin savaş zamanı nasıl birbirinden koptuğunu anlamak için ideal kaynak olma niteliğini taşımaktatır.
11 Eylül sonrası Afganistan'da demokratikleşme ve Taliban örgütü

11 Eylül Sonrası Afganistan'da Demokratikleşme ve Taliban Örgütü'nü konu alan bu tezimizde, 11 Eylül saldırısından sonra Afganistan'da gerçekleşen kurumsal veya kısman demokratikleşme ve Taliban örgütünün tavrı detaylı bir şekilde anlatılmıştır. coğrafi, stratejik ve jeopolitik bakımdan önemli bir konuma sahip olan Afganistan, tarih boyunca pek çok savaş, saldırı ve işgale maruz kalmıştır. Bunlardan biri de, 11 Eylül saldırısıdır. Bu saldırıdan sonra ABD başta olmak üzere NATO üyesi devletler, Afganistan'daki Taliban yönetimine son vermek için karar almışlar. Bu karar 7 Ekim 2001 tarihinde gerçekleşmiştir. Müdahalenin ardından Afganistan'da yeni yönetimin temelini atmak için Bonn'da taraflar bir araya gelmişlerdir. İşte bu anlaşmada, Afganistan'ın bugünkü yönetiminin temeli atılmıştır. Tezimizde bu süreç de ele alınmıştır. yaklaşık 30 sene savaştan sonra yıpranmış Afganistan devleti yeniden kurulmaya çalışılmıştır. Bu devletin kurulmasından sonra anayasa, devlet başkanlığı ve milli meclis seçimleri de yapılmıştır. Böylece Afganistan'da kurumsal veya kısmı anlamda demokratikleşme süreci başlatılmıştır. Ayrıca bu çalışmamızda, Afganistan'da demokratikleşmeye engellik taşıyan en önemli unsur olan El-Kaide terör örgütü ile Taliban Hareketinin tavrı da anlatılmıştır. Taliban Hareketi El-Kaide terör Örgütünün bir parçası olarak, yapısı ve din anlayışından dolayı Afganistan'da şeriat yönetimini kurmaya çalışmıştır. Bundan dolayı şeriata aykırı olan her şeyi bidat saymıştır. Günümüzde de intihar saldırıları ile varlıklarını göstermektedirler.
Hazar bölgesi enerji rezervlerinin Türkiye stratejilerine etkileri

TEZ BAŞLIĞI: Hazar Bölgesi Enerji Rezervlerinin Türkiye Stratejilerine Etkileri YAZAR ADI : Saim TABAK Hazar denizi; Kuzeybatı Asya'da, Azerbaycan, Iran, Kazakistan, Türkmenistan ve Rusya arasında kalan bölgede, günümüz enerji kaynaklarının temelini teşkil eden fosil enerji rezervlerinin merkezinde bulunmakta ve önemi her geçen gün biraz daha artmaktadır. Konuyu enerji dengeleri açısından önemli hale getiren sebeplerin başında, artan ve gelecekte de artması beklenen enerji talebi gösterilebilir. Diğer tarafta önemli miktarda bulunan ve gittikçe artan oranlarda ihraç edilmesi beklenen enerji olduğu söylenebilir. Hazar, son yıllarda bölgesel güçlerin, uluslararası ve hükümet dışı aktörlerin politikalarının buluştuğu bir yer haline gelmiştir. Hazar Denizi'nin Basra Körfezi ve Sibirya'daki rezervlerden sonra en büyük petrol ve gaz rezervlerine sahip olduğu tahmin edilmiştir. Türkiye'nin son yirmi yılda önüne çıkan fırsat ve tehditler karşısında izlediği enerji politikaları petrol ve doğalgaz sektörleri hakkında biraz bilgisi olan herkesi hayretlere düşürecek kadar yanlışları ihtiva etmektedir. Bugün büyük önem atfedilen projelerin hayata geçirilmesinin fırsat maliyetleri yakın bir gelecekte daha iyi anlaşılacaktır. Bu çalışmada; öncelikle Hazar Bölgesi'ne stratejik ve coğrafi açıdan bakılmış, Hazar Bölgesi'nin rezervleri hakkında bilgi verilmiş, Hazar'ın Hukuki Statüsü irdelenmiş, etrafını çevrelemekte olan ülkelerin politikaları değerlendirilmiştir. Ayrıca bölgede bulunan enerji kaynaklarının taşıma güzergahları incelenmiş, bu konuda Hazar'a kıyıdaş ülkelerin taşıma yöntemlerine bakış açıları ve bu konuya yaklaşımları belirginleştirilmiştir. Bölgeye yönelik jeopolitik yaklaşımlar ele alınmış ve Dünya'nın ilgi odağı haline gelen bölgedeki dış müdahaleler ile büyük paylaşım hesapları çerçevesinde geliştirilmesi gereken stratejiler belirlenmeye çalışılmıştır. Bu büyük oyun içinde, enerji rezervlerine sahip ülkeler, önemli firmalar, taşıma güzergahları, boru hatlarının emniyeti ve kaynak çeşitliliği gibi parametrelerin arasında Türkiye'nin konumu ve yürüttüğü çalışmalar resmedilmeye çalışılmış, uzun dönemli politikalara ve henüz 100 yaşını doldurmamış genç bir cumhuriyet olan Türkiye Cumhuriyeti hükümetlerine enerji konusunda bir bakış açısı sunulmuştur. Bakü-Ceyhan Petrol Boru Hattı'nın önemi ve Türkiye'ye kazanımları değerlendirilmiştir.
Dini terör çerçevesinde El-Kaide'nin yeri ve uluslararası eylemlerinin değerlendirilmesi

El-Kaide, eylemleri ve yapılanma stratejisiyle terörizm tarihinde yeni bir çağ başlatmıştır. El-Kaide'nin etkilerinin ilerleyen zamanlarda da insanoğlunun sorunlarından biri olarak devam edeceği değerlendirilmektedir. Devletler, bu etkiyi azaltmak için terörizmle mücadele etmenin temel taşları olan Uluslararası Hukuk kurallarını ve Uluslararası Yargı organlarını oluşturmalıdır. Çalışmamızda; Terörizm herhangi bir dinden kaynaklanır mı? El-Kaide militanları dini görevlerini mi yapmaktadır? Vehhabilik mezhebi terörün kaynağımıdır? El-Kaide eylemleri sonucu ne hedeflemektedir? Sorularına cevap aranmıştır. Din terör bağıntısının net olarak ortaya konması için tarihte din adına terör uyguladığını iddia eden örgütler incelenmiştir. El-Kaide'nin; Vehhabilik mezhebi üzerinden İslam dini ile olan bağlantısını ortaya koymak amacıyla ideologlarının iddiaları Ayet ve Hadislerle karşılaştırılmıştır. Sonuçta; Tarihte, pek çok grubun, tek Tanrılı ve çok Tanrılı dinler adına terörizm stratejisini uyguladığı tespit edilmiştir. Ancak bütüncül bakıldığında ve bu dinlerin takipçilerinden çok azının terör faaliyetlerinde bulunduğu değerlendirildiğinde hiçbir dinin terörizme kaynaklık ettiğinin iddia edilemeyeceği sonucuna varılmıştır. İslam dini ve Vehhabilik mezhebi ile El-Kaide bağlantısı incelendiğinde; Örgütün pek çok iddiasının Ayet ve Hadislerle çelişmesi ayrıca milyarlara ulaşan inanan arasında terörist faaliyetlerde bulunanların sayısının çok düşük olması nedeniyle aralarında doğrudan bir bağın olmadığı anlaşılmıştır. Son olarak örgütün; eylemleriyle maddi zarar peşinde olmadığı, amacının batı toplumu ile Müslüman dünyayı karşı karşıya getirmek olduğu sonucuna varılmıştır.
Kritik enerji altyapısı güvenliği

Küreselleşme süreci ülkelerin güvenlik algılarının genişlemesine ve derinleşmesine neden olmuştur. Böylece güvenlik kavramı askeri olmanın ötesine taşınmış artık devletlerin güvenliği ekonomi güvenliği, çevre güvenliği, enerji güvenliği gibi alanların bütünsel güvenliği neticesinde sağlanır bir hal almıştır. Bu durumda enerji olmadan yaşamımızı sürdüremeyecek düzeye geldiğimiz günümüz dünyasında enerji güvenliği devletlerin üzerinde önemle durdukları bir güvenlik alanı olarak belirmektedir. Enerji kaynaklarının dağılımı bölgeler ve ülkeler arasında farklılık göstermektedir. Yeterli enerjiye sahip olmayan ülkelerin ihtiyaçları doğrultusunda enerji kaynaklarından faydalanmak istemeleri sonucu enerjinin taşınması faaliyeti gündeme gelmiştir. Kritik enerji altyapıları enerji naklinin neticesi ve enerji güvenliğinin önemli bir boyutudur. Bu altyapıların risk ve tehditlere oldukça açık olmaları korunmaları için çeşitli önlemlerin alınmasını gerektirmektedir. Bu bağlamda her ülke kadar Türkiye için de önemli olan kritik enerji altyapısı güvenliği bu tezin kapsamını oluşturmaktadır.
The Iranian nuclear issue: Assessment of Turkey's role

Bu çalışma, İran nükleer sorunun çözümüne yönelik olarak yürütülen diplomatik süreçte Türkiye'nin rolünü İran ile gelişmekte olan ikili ilişkileri çerçevesinde değerlendirmekte, bu konuya Türkiye'nin gittikçe daha fazla müdahil olmasının nedenlerini analiz etmektedir. İlk olarak İran'ın nükleer programının ve bu programla bağlantılı anlaşmazlığını tarihsel arka planı ele alınacaktır. İkinci olarak, İran nükleer sorunun başlangıcından bu yana sorunu ele alan temel aktörlerin tutumları irdelenecektir. Üçüncü olarak, son yirmi yıla ağırlık verilmek üzere Türk-İran ilişkileri üzerinde durulacaktır. Son olarak, temel aktörlerin İran nükleer sorununa ilişkin tutumları ve gelişen Türk-İran ilişkileri çerçevesinde Türkiye'nin sorunun çözümüne yönelik diplomatik süreçte aktif rolü analiz edilecektir. Bu bağlamda, Türkiye'nin bu süreçteki aktif rolü bir takım pragmatik nedenler ve rasyonel faktörler temelinde açıklanacaktır.
Türkiye'nin Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi ile olan enerji ilişkileri (2002-2014)

Bu çalışma Türkiye ile Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi arasındaki enerji ilişkilerini incelemektedir. Türkiye enerji alanında ithalata bağımlı olmakla birlikte enerji tedarikçisi olarak iki ülke Rusya ve İran- ön plana çıkmaktadır. Türkiye enerji tedarikçisi sayısını arttırmak için kaynak çeşitliliği sağlamak gibi temel bir hedef belirlemiştir. Bu hedef doğrultusunda Irak Kürdistan Bölgesi'nde son zamanlarda keşfedilen büyük petrol ve doğalgaz yatakları Türkiye'nin dikkatini çekmiştir. Türkiye bu kaynaklardan yararlanabilmek için ilk önce IKBY'ye yönelik güvenlik eksenli politikasını terk edip siyasi ilişkilerini iyileştirmeye başlamıştır. Siyasi ilişkilerin iyileşmesiyle birlikte enerji alanında bir işbirliği imkanı ortaya çıkmış ve Türkiye kaynak çeşitliliğini sağlamada yeni bir tedarikçiye sahip olmuştur. Türkiye'nin bir diğer temel hedefi ise enerji merkezi olmaktır. Bundan dolayı Irak Kürdistan Bölgesi'nde bulunan enerji kaynaklarının Türkiye üzerinden dünya piyasalarına ulaştırılması Türkiye'yi enerji merkezi olma hedefine yaklaştıracaktır. Bu hedefler doğrultusunda Irak Kürdistan Bölgesi'nden Türkiye'ye petrol akışını sağlayan bir boru hattı döşenmiş ve bu hattan gelen petrol dünya pazarlarına ulaşmıştır. Bu boru hattı aynı zamanda denize ulaşımı bulunmayan Irak Kürdistan Bölgesi'ne de enerji kaynaklarını dünya pazarlarına ulaştırma imkanı vermiştir. Fakat bu işbirliğinin gelişmesi sadece tarafların kendi kararlarına değil işbirliği önündeki engellerin aşılmasına da bağlıdır. Bu engellerin başında Irak merkezi yönetimi ile IKBY arasında yaşanan yasal ve siyasal sorunlar gelmektedir. Irak merkezi yönetimi IKBY'nin tek başına petrol ihraç edemeyeceğini iddia ederek Türkiye'yi bu ihraca imkan verdiği için suçlamaktadır. ABD'de IKBY'nin Irak merkezi yönetimi ile anlaşmadan petrolü dünya pazarlarına ulaştırmasına karşı çıkmaktadır. Yine Kerkük-Musul Sorunu ile PKK Sorunu da bu ilişkiyi etkileyebilecek potansiyel barındırmaktadır. Bu çalışma Türkiye ile IKBY arasında enerji ilişkilerinin nasıl geliştiğini ve geliştirilen enerji işbirliği önündeki engellerin neler olduğunu konu almaktadır.
Ulusal çıkar ve dış politika: Türk dış politikasının belirlenmesinde ulusal çıkarın rolü 1983-1991

Bu tez Türk dış politikasını içsel etkenler açısından ve ulusal çıkar kavramı çerçevesinde incelemektedir. Turgut Özal'ın liderliğindeki Anavatan Partisi iktidarları döneminde Türk dış politikasını inceleyen bu çalışma, iş çevreleriyle, bürokrasi ve siyasal iktidarın ulusal çıkar algılamalarında ortaya çıkan farklılıkların dış politika alanına nasıl yansıdığını ele almıştır. Bunun için dış ekonomik ilişkiler ve ulusal güvenlik konulan örnek olaylar olarak seçilmiştir. Tezin birinci bölümünde, kuramsal bir çerçeve çizilerek, ulusal çıkar kavramı ve devlet-sınıf ilişkilerinin niteliği üzerinde durulmuştur. Burada Nicos Poulantzas'in geliştirdiği 'devletin göreli özerkliği' modelinin, kuramsal olarak dış politika sürecim açıklamada kullanılabileceği varsayımından hareket edilmiştir. Bu bölümde ayrıca, incelenen dönemde, olgusal olarak devlet-sınıf ilişkilerinin aldığı biçim ile Turgut Özal'ın liderliğindeki Anavatan yönetimlerinin dış politika özelliklerine değinilmiştir. İkinci bölümde. Dış Ekonomik İlişkiler başlığı altında Türkiye'nin 1980'lerin ortalarına dek Ortadoğu ve İslam ülkelerine açılımı, bu bölgedeki pazar olanakları daralınca, Avrupa Topluluğu ile ilişkileri yoğunlaştırması ve tam üyelik başvurusu, Toplulukla ilişkilerde istenilen sonucu elde edemeyince ve başvuruya olumlu yanıt alamayınca Karadeniz Ekonomik İşbirliği projesini ortaya atması süreçleri incelenmiştir. Bu politikalarda iş çevreleri ile bürokrasi ve siyasal iktidarın uyum içinde hareket ettikleri ve devletin hem içte hem de dışarıda iş dünyasının arkasında olduğu saptanmıştır. 'Realpolitik ile Ekonomi Politik Arasında Kıbrıs' başlığını taşıyan üçüncü bölümde, dış politikanın güvenlik boyutunu ilgilendiren yönü yine iş çevreleri, siyasal iktidar ve bürokrasinin askeri kanadı arasındaki ilişkiler çerçevesinde ele alınmıştır. Türk iş dünyasının belli bir kesiminin Kıbrıs'ı Türkiye'nin AT ve ABD ile ilişkilerinde bir yük olarak gördüğü ve siyasal iktidarın da bu doğrultuda Kıbrıs sorunundan kurtulmak için ödün verici bir tutum içinde olduğu anlatılmıştır. Hükümetin bu tutumu karşısında, konuya ulusal güvenlik açısından yaklaşan Türk Silahlı Kuvvetleri'nin bu sorunun tek yanlı ödünler verilerek çözülmesine karşı çıktığı ve hükümetin bu alanda istediği sonuca ulaşamadığı ortaya konmuştur. 284
Arap Baharı'nın Mısır üzerindeki etkisi

21. yüzyılda Ortadoğu coğrafyasını etkileyen önemli olayların başında Arap Baharı olarak adlandırılan süreç gelmektedir. Tunus'ta başlayıp bir domino taşı etkisi yaratarak diğer Ortadoğu devletlerine de sıçrayan bu olaylar bütünü sonraki süreçte Ortadoğu ülkelerinde uzun soluklu iktidarların devrilmesine neden olmuş ve Ortadoğu'daki güç dengelerini değiştirmiştir. Mısır, Ortadoğu coğrafyasında bölgenin politikasını etkileyen stratejik olarak önemli bir ülkedir. Arap Baharı olaylarının Mısır'a sıçramasının siyasi, ekonomik ve sosyal sebepleri bulunmaktadır. Nitekim yaşanan bu olaylardan sonra Hüsnü Mübarek cumhurbaşkanlığını bıraktığını açıklamış ve kendisinin otuz senelik iktidarına son vermiştir. Sonrasında ise gerçekleştirilen demokratik seçimler ile beraber Mısır siyasetinde önemli değişiklikler yaşanmıştır. Ancak sonuçları itibarıyla ise Mısır'ın yeniden otokrasiye döndüğü görülmektedir. Bunun nedenlerinin izahı açısından Mübarek'in devrilmesine neden olan süreçte etkili olan iç ve dış aktörlerin izahı ülkenin yeniden otokrasiye dönmesinin nedenlerinin anlaşılmasında yardımcı olacaktır. Çalışmamda Arap Baharı süreci Mısır özelinde değerlendirilmiş ve olayların Mısır'da başlamasının sebepleri, olaylar esnasında ülkede yaşananlar ve sonuçları itibarıyla Arap Baharı'nın Mısır'a olan getirileri artıları ve eksileri ile ele alınmaya çalışılmıştır.