Runbejİye di helbesten Ehmed Muxtar Caf de

Bu çalışma 'Ehmed Muxrat Caf'ın Şiirlerinde Söz Sanatları' adıyla yapılmış ve söz sanatları bilimi üzerinedir. Bu bilim Ehmed Muxrat Caf'ın şiirlerinde hem çok büyük bir öneme sahip, hem çok ön plandadır, hem de geniş bir alanı kaplamaktadır. Bu bilim teşbih, istiare ve kinaye adlı söz sanatlarını kapsamaktadır. Bu söz sanatlarının her biri şiirlerde sanatsal ya da edebi bir manzara veya çerçeve oluşturmanın yanı sıra şiir ve edebiyata sanatsal bir tat kazandırmaktadır. Ehmed Muxrat Caf bir Kürt şairi olarak hem klasik dönemin hem de çağdaş dönemin şairi kabul edilmektedir. Başka bir deyişle hem eski, hem yeni dönemde büyük bir etki yaratmış ve önemli bir rol oynamıştır. Ehmed Muxrat Caf bir bilim adamı, kültürlü ve bilge biri olarak bu sanatı kulak ardı etmemiş, şiirlerinde ince, ayrıntılı ve sanatsal bir şekilde kullanarak şiirlerini zenginleştirmiş, daha güçlü ve etkili yapmıştır. Bu özellikler şiirlerinde de kendini göstermektedir. çünkü bu söz sanatlarının yardımıyla güzel, dikkat çekici ve eşsiz manzaralar resmetmiş şiirlerinde. Bu çalışma önsöz, giriş ve üç bölümden oluşmaktadır:Giriş: Bu bölüm araştırılan konunun içine girilen kısımdır ve kendi içinde iki alt bölüme ayrılmaktadır. Birinci alt bölüm Söz Sanatları Hakkında Genel Bir Giriş adlı başlık altında incelenmektedir. Bu başlık altında giriş, kavramlar, söz sanatlarıyla ilgili tanımlar ve söz sanatları üzerine çalışanların fikirleri hakkında bilgi verilmiştir. Aynı zamanda bu bölümde söz sanatlarının diğer üç bölümü olan'ın da tanımı yapılmış, haklarında bilgi verilmiştir ve Yunanlılarda, Rumlarda, Araplarda, Farslarda ve Kürtlerde söz sanatlarının amaçlarının ne olduğu açıklanmıştır. İkinci alt bölümde ise Ehmed Muxtar Caf'ın hayatı, adı ve lakabı hakkında bilgi verilmiş; onun hayatı ve ölümü ile ilgili var olan farklı yaklaşımlar ve onun klasik ve çağdaş Kürt Edebeyatı'ndaki yeri ile ilgili bilgiler verilmiş. Birinci Bölüm: Bu bölüm üç alt bölüme ayrılmaktadır ve bu alt bölümlerde; Teşbihin Tanımı ve Temel Yapıları, Ehmed Muxtar Caf'ın Şiirlerinde Teşbih Çeşitleri ve Şiirde Teşbihin Önemi ve Amaçları adlı başlıklardan meydana gelmektedir. Teşbihin Tanımı ve Temel Yapıları adlı bölümde, teşbihin tanımı yapılmış, bu konu üzerine çalışanların fikirleri ve düşünceleri alınmış. Ayrıca Ehmed Muxtar Caf'ın Şiir örnekleriyle bu sanatın temel yapıları açıklanmaya çalışılmıştır. Bu çalışmanın temel konusu olan Ehmed Muxtar Caf'ın Şiirlerinde Teşbih Çeşitleri adlı bölümde teşbih sanatının çeşitlerinden bahsedilmektedir. Bu bölümde Ehmed Muxtar Caf'ın şiir örnekleriyle yirmiden fazla olan teşbih çeşitleri, teşbihin benzeyen, benzetilen, benzetme yönü ve benzetme edatı çerçevesinde gösterilmeye çalışılmıştır. Şiirde Teşbihin Önemi ve Amaçları adlı bölümde ise teşbihin şiirdeki önemi ve amaçlarından bahsedilmektedir. Bu bölümde de Ehmed Muxtar Caf'ın şiir örnekleriyle teşbih sanatının önemi ve görevleri gösterilmeye çalışılmıştır. İkinci Bölüm: Bu bölüm beş alt bölümden oluşmaktadır. Birinci alt bölüm mecaz, mecazın temel yapıları ve çeşitlerini, dil mecazı vebehremecazı, kapsamaktadır. Ayrıca bu temel yapılar ve çeşitler şiir örnekleriyle gösterilmiştir. İkinci alt bölümde ise şiir örnekleriyle istiare sanatı ve dil istiaresiaçıklanmaya ve tanımlanmaya çalışılmıştır. Üçüncü alt bölümde sparde sanatı ve onun çeşitlerinden bahsedilmekte ve Ehmed Muxtar Caf'ın şiir örnekleriyle somutlaştırılmaktadırlar. Ayrıca benzeyen ve benzetilenegöre iki bölüme ayrılıyorlar ve Ehmed Muxtar Caf'ın şiirlerinde sparde sanatının yaklaşık on bir çeşit tesbit edilmiştir. İstiare Sanatının Şiirde Önemi ve Amaçları başlığını taşıyan dördüncü alt bölümde istiaresanatının öneminden ve amaçlarından bahsedilmektedir. Bu sanat, söz sanatları içinde şiirlerde çok değerli ve sanatsal anlamlar oluşturan en güçlü ve en önde gelen sanat olarak kabul edilmektedir. Beşinci alt bölümde ise beyan söz sanatının en önemli ve en etkili sanatları olan istiare ve teşbih sanatları karşılaştırılmış ve farklılıkları ve benzerlikleri belirlenmiştir. Üçüncü Bölüm: Bu bölüm bu çalışmanın son bölümüdür, dört alt bölümden oluşmaktadır. Birinci alt bölüm kinaye sanatı ve onun temel yapılarına ile ilgili var olan tanım ve değerlendirmelere ayrılmıştır. İkinci alt bölümde Ehmed Muxtar Caf'ın şiirlerindeki kinaye sanatının çeşitleri olan sıfat kinayesi, vesf kinayesi ve nisbet kinayelerinden bahsedilmektedir. Üçüncü alt bölümde kinaye sanatının şiirdeki rolü ve önemi belirlenmiştir. Dördüncü alt bölümde ise kinaye ve istiare sanatları karşılaştırılmış, farklılıkları ve benzerlikleri ortaya konulmuştur. Bu çalışmanın sonunda bazı sonuçlar elde edilmiş ve yazılmıştır. Daha sonra da yararlanılan kaynaklar sıralanmıştır.