turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Arapçada amil ma'mul ilişkisi ve Arap gramerindeki yeri ve önemi

Bu çalışmada amil ve ma'inul ilişkisi, gramerdeki yeri ve önemi konuları ele alınmıştır. Her dilin kendine has söz dizimi ve söz dizimi özellikleri bulunmaktadır. Arapça bir cümlede önce yer alan unsur amil, etkilenen unsur ma'inul, bu işlem ise amel diye adlandırılmaktadır. Arap gramerinin neredeyse tamamını içine alan amil ve ma'inul, kelimelerin birbirlerinden etkilenerek değişikliğe uğraması ve bu değişikliğe neden olan etkenleri işleyen bir konudur. Çalışmamızı üç bölümde ele aldık. Birinci bölümde, amil ve önemini, amil çeşitlerini ve amil konumunda olan kelimeleri ele aldık. İkinci bölümde, ma'inul ve önemi ile ma'inul çeşitlerine yer verdik. Son bölümde ise amil- ma'inul konusunda dilbilimcilerin görüşlerini işledik. Sonuç bölümünde ise konuyla ilgili genel kanaatimizi belirttik.
Tanzimat Döneminde kullanılan gramer terimleri

Çalışmamızda Tanzimat Döneminde yazılan lügat ve gramer eserlerini tarayarak gramer terimlerini ortaya çıkardık. Lügat ve gramer eserleri olan Kava'id-i Osmaniye, A Turkish and English Lexicon Shewing in English the Significations of the Turkish Terms, Kamus-ı Türki, Mikyasül-Lisan Kıstasü'l-Beyan, Mutavvel Sarf-ı Osmani, Ameli ve Nazari Ta'lim-i Lisani Osmani, Türkçe Sarf ve Nahiv isimli eserlerdeki gramer terimlerini inceledik. Çalışmamızın birinci bölümünde taradığımız eserlerin yazarlarını, incelemesini ve yazarların yazdıkları diğer eserlerden söz ettik. Ardından çıkardığımız terimleri, bulundukları kitaba göre teker teker ele aldık. Kitapları da basım tarihlerine göre sıraladık. Daha sonra da yazarların kısaltmasını vererek çıkardığımız terimlerin hangi kaynakta geçtiğini gösterdik. Terimlerin transkripsiyonlu şekillerini ve bugünkü Türkçeyle karşılıklarını göstererek alfabetik sıraya göre dizdik. Çalışmanın üçüncü bölümünden sonra incelediğimiz eserlerden çıkardığımız sonuçları kaynakçadan önce sonuç kısmında ortaya koyduk. Anahtar kelimler: Tanzimat Dönemi, Türk dili, gramer terimleri, Türkçe sözlük ve gramer kitapları.
Hamzaname'de geçen zarf-fiil yapılı cümleler (1-88 varak)

Hamzaname Türk Dili'nin en önemli dil yadigarlarından birisidir. Edebiyatımızda sade nesre güzel bir örnektir. Tespit edilen yetmiş iki cildi bulunmaktadır. Biz de çalışmamızda 88 varak olan birinci cildi transkripsiyonlu olarak günümüz Türkçesine aktardık. Bu, çalışmamızın metin neşri kısmını oluşturmaktadır. Ayrıca Hamzaname'nin dil özelliklerinden kısaca bahsedilip nüshaları tanıtılmaya çalışıldı. Eserin yazarı hakkında da kısaca bilgi vermeye çalıştık. Çalışmamızın asıl bölümlerini metnimizde geçen cümle tiplerinin örneklerle incelenmesi ve Hamzaname'de geçen zarf-fiilli yapıların tespit edilip bunların Türkçe'nin söz diziminde nasıl bir yer tuttuğunun gösterilmesi oluşturmaktadır. Zarf-fıilli yapıları fonksiyonlarına göre sınıflandırıldıktan sonra, onların anlam ve yapı yönünden incelenmesi yapıldı.
Mecmu'a-i Eş'ar (Hamidiye 1186) 1b-50a yapraklarının tenkitli metni

Bu çalışma Süleymaniye Ktp. Hamidiye 1186 numarada kayıtlı olan Mecm?a-i Eş'?r'ın 1 b-50a yapraklarındaki manzumelerin tenkitli metnini içermektedir. Mecmuanın 1 b-50a yaprakları arasında toplam 63 şair ve bu şairlere ait 224 gazel, 9 müseddes, 11 rubai, 14 kıt'a 139 ferd bulunmaktadır. Metinde geçen şairlere bakılarak mecmuanın 16. ve 17. yy da derlendiği söylenebilir. Mecmuanın derleyeni belli değildir. Divanı yayımlanmış olan şairler karşılaştırmalı olarak ele alınmış, farklar dipnotta belirtilmiştir. Giriş kısmında, Türk Edebiyatında mecmuaların yeri hakkında kısa bilgiler verilmiştir. Giriş bölümünden sonra memuanın şekil ve muhteva hususiyetleri belirtilmiştir. Çalışmanın sonunda şairler ve şiirler dizinine yer verilmiştir.
Altun Yaruk'ta fiil-tamlayıcı ilişkisi

Bu çalışmada Eski Türkçenin en eski ve en hacimli metinlerinden biri olan Budist Uygurların Altun Yaruk isimli öğreti kitabındaki fiillerin durum ekli tamlayıcılar ile ilişkisinin görünümleri incelenmiştir. Fiil-tamlayıcı ilişkisi, yüklem olan fiillerin veya isim-fiil, sıfat-fiil, zarf-fiil ekleri alıp da geçici isim olmuş fiilimsilerin durum ekleri almış isimlerle bulundukları ilişkidir. İsimlerin de durum ekleriyle ilişki içerisinde olduğu ve onların da tamlayıcı aldığını biliyoruz. Ancak bu çalışmada yalnızca fiillere yer verdik. Türkiye Türkolojisinde henüz yeni olmakla birlikte son yıllarda çeşitli üniversitelerin Türkoloji bölümlerinde gerek yüksek lisans gerekse doktora tezi olarak yeni verimler elde edilmektedir. Biz de ilgili konuya art zamanlı bakış açısı katmak, yapılan çalışmaların çoğunda modern dillerdeki fiillerin incelendiğini gördüğümüz için bir de ilişkinin görünümünün eskiden nasıl olduğunu göstermek amacıyla Eski Türkçenin söz varlığının büyük bir bölümünü içine aldığını düşündüğümüz Budist Uygur Edebiyatına ait Altun Yaruk'taki fiillerin tamlayıcılarla ilişkisinin görünümünü incelemeye aldık. Çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm olan Giriş'te öncelikle Uygurların tarihi, Budizm'in Uygurlardaki görünümü, Budist Uygur Edebiyatı ve İnceleme eserimiz olan Altun Yaruk hakkında özlü bilgiler verdikten; Uygur dilinde kullanılan durum eklerini tanıttıktan sonra fiil-tamlayıcı ilişkisinin ne olduğu, gerek Türkiye gerek Batı'da nasıl yer bulduğu ve hangi isimlerle anıldığı ve fiil-tamlayıcı ilişkisine bakış açılarını verdik; son olarak da konuyu ele alan çalışmalardan bahsettik. İkinci bölüm olan İnceleme'de ise Altun Yaruk'tan elde edilmiş fiil malzemesini alfabetik olarak, fiillerin kökenleri hakkında açıklamalar da yaparak tamlayıcılarla kurdukları ilişkinin görünümünü gözler önüne sermeye çalıştık. Üçüncü bölüm olan Sonuç bölümünde ise yapılan inceleme sonucunda elde edilen bulguları sıraladık. Son bölüm olan Dizin bölümünde ise aldıkları tamlayıcı sayısına göre fiilleri, aldıkları tamlayıcılar da olduğu halde alfabetik olarak dizdik.
David Bijnin'in Maxtav Cozmaxları adlı eserine göre Karaim Türkçesi grameri

Bu çalışma çoğunluğu Litvanya'da yaşayan Karaim Türkleri hakkındadır. Giriş kısmında Karaimlerin tarihi, yaşadıkları coğrafya, adet ve inanışları, eğitim durumları ve dilleri hakkında bilgi verilmiştir. Ardından Karaim Türkçesinin gramer özellikleri mevcut metinden hareketle iki bölüm halinde incelenmiştir. Birinci bölümde Karaim Türkçesinin ses, ikinci bölümde şekil hususiyetleri ele alınmıştır. Gramer özellikleri açıklanırken yararlanılan metin Türkiye Türkçesine aktarılmış olarak, çalışmamızın sonunda verilmiştir. Metinlerin anlaşılmasında kolaylık sağlamak için bir de sözlük eklenmiştir.
Ömer Kari Muhammed/Ceng-Name

Bu çalışma, 19. yüzyıl yaşamış Ömer Kari Muhammed tarafından kaleme alınmış 'Ceng-name' adlı eser üzerinde gerçekleştirilmiştir. Eser, 19. yüzyıl Doğu Türkistan coğrafyasında yaşanan siyasi ve askeri durumu, Yakup Bey ve onun Döngen ve Çinlilerle olan münasebetleri üzerinden anlatan nazımnesir tarzında yazılmış bir ceng-namedir. Tez, Giriş-Dil İncelemesi-Metin-Sözlük/Dizin ve Tıpkıbasım bölümlerinden oluşmaktadır. Çalışmamızın giriş bölümünde eserin içeriği ve tarihi kapsamı belirtilmiş, yazar ve eserleri tanıtılmış, Çağatay dönemi hakkında kısaca bilgi verilmiştir. Birinci bölümde eserin dilbilgisel özellikleri; imla özellikleri, ses bilgisi ve şekil bilgisi olarak ele alınmış, ikinci bölümde metin aktarımı verilmiş, üçüncü bölümde metnin dizin ve sözlük çalışması sunulmuştır. Çalışmamızın sonuna da metnimizin tıpkıbasımı eklenmiştir.
İlköğretim Türkçe ders kitaplarında dilbilgisi öğretim yöntemlerinin ve dilbilgisi alıştırmalarının 2005 programı açısından incelenmesi

Bu çalışmada ilköğretim ikinci kademe Türkçe ders kitaplarında dilbilgisi etkinliklerinin nasıl ele alındığı, hangi modellere dayandırıldığı incelenmiştir. Önce Türkçede dilbilgisi çalışmalarının tarihi gözden geçirilmiş, önemli dilbilgisi kitapları incelenmiştir. Daha sonra dilin tanımı ile ilgili örnekler verilmiş, dil edinim kuramları alanyazındaki son çalışmalar yardımıyla karşılaştırmalı olarak özetlenmiştir. Dilbilgisi öğretimi kuramları ve dilbilgisi öğretimi konusundaki tartışmalar üzerinde durulduktan sonra ilköğretim ikinci kademe Türkçe ders kitaplarındaki dilbilgisi etkinlikleri incelenmiş ve sayısallaştırılmıştır. Etkinlikler sayısallaştırılırken bu etkinliklerin temel beceri alanları içinde nasıl ve hangi oranlarda yer aldığı, dilbilgisi etkinliklerinin konularına göre dağılımı belirlenmiştir. Bu verilerin Türkçe Programı'nın ve ders kitaplarının dilbilgisi öğretimi konusundaki yaklaşımıyla uyumlu olup olmadığı değerlendirilmiştir.
Seyyid Yahya Şirvanİ'nin Şifaü'l-Esrar'ı üzerinde tarihİ dil bilgisi çalışması

Bu çalışmada Süleymaniye Kütüphanesi Hacı Mahmud Efendi koleksiyonu, 2283 numarada kayıtlı olan Seyyid Yahya Şirvani'nin Şifaü'l-Esrar adlı eseri üzerinde Tarihi Türkiye Türkçesinin gelişimi açısından bir inceleme yapılmıştır. Şifaü'l-Esrar, 14, 15 ve 16. yüzyıllara ait belirlenen beş eserle ses ve biçim bilgisi açısından karşılaştırılmıştır. Şifaü'l-Esrar adlı 'Sırların Şifası' şeklinde anlamlandırabileceğimiz eser, tasavvuf konuludur. Ayet ve hadislerden yararlanarak tasavvuf hakkında bilgiler vermektedir. Çalışmada Ön Söz, Giriş ve Sonuç bölümlerinin yanı sıra İnceleme, Metin, Dizin/Sözlük adlarında üç ana bölüm bulunmaktadır. İnceleme bölümünde eserin dil özellikleri ortaya çıkarılmış, önceki dönemlerin dil özellikleriyle karşılaştırılmıştır. Böylece, 16. yüzyılın bu esere yansımış dil özelliklerinin ve Tarihi Türkiye Türkçesinin gelişim sürecinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Bu gelişim sürecinde eserde dikkat çeken birkaç özellik kapalı e ünlüsünün kullanılması, Eski Anadolu Türkçesinde de bir süre, bazı eserlerde kullanılan, ancak Doğu Türkçesinde kullanılmaya devam eden bazı özelliklerinin bulunması, Türkiye Türkçesine yaklaşan bazı kullanımların bulunmasıdır. Metin kısmında Arap harfli metnin yazı çevirimi yapılmıştır. Dizin ve sözlük bölümünde eserde geçen kelimelerin anlamları, alfabe sırasıyla çekim ekleri, ardından varak ve satır numaraları verilmiştir.
Pirinç Metal Çıngırak

Tez çalışmam olan metin. Emirhan liniki tarafından kaleme alınmış bir hikaye metnidir. Kitap da ismini hu hikayeden almıştır. Kitap. Tataristan Kitap Neşriyatı tarafından 1995 yılında Kazan'da kril alfabesiyle yayımlanmıştır. Tez çalışmam, transkripsiyon, aktarma, metnin dil özellikleri ve sözlük olmak üzere dört bölümden oluşur. Transkripsiyonda kril alfabesiyle yazılmış olan metnin latin alfabesi ile okunuşu yer almaktadır. Aktarmada ise metin Tatar Türkçesinden Türkiye Türkçesine aktarılmıştır. Cramer; ses bilgisi, fıekil bilgisi olmak üzere iki bölümde hazırlanan gramer çalışması Tatar Türkçesinin tüm gramerini kapsamaz. Tatar Türkçesinin gramer yapısı metne bağlı kalınarak sınırlı bir şekilde sunulmuştur. Sözlük: Hu bölüm, metinde geçen anlamı bilinmeyen kelime ve deyimleri kapsamaktadır. VI
Refik Halit Karay'ın Gurbet Hikayeleri adlı eseri üzerinde sözdizimi incelemesi

Refik Halit Karay'ın Gurbet Hikayesi Adlı Eseri Üzerinde Sözdizimi İncelemesi adı altında yaptığımız bu çalışma adı geçen eserde yer alan 17 hikayenin cümle tahlillerinden oluşur. Dil, insanlar arasında bir anlaşma vasıtası olan, insan topluluklarına millet vasfı kazandıran en temel araçlardan biridir. Milletin bekası ve milli kimliğin muhafazası, dil zırhı içinde gizlidir. Bu zırhın zarar görmesi, milli kimliğin zarar görmesi demektir. Bu sebeple üzerine durulması, huşu içinde incelenmesi, hak ettiği değerin verilmesi milli, vicdani bir görevdir. Bu görevi yerine getirmeye kendini adamış insanların çalışmalarının ışığı altında bu milli göreve nacizane de olsa katkı sağlamak milli bir sorumluluktur. Bu sorumluluk biz de, dilimizin ortaya çıkışından günümüze dek sağlam kurallar üzerine oturmuş olan söz dizimi özelliğini Türkiye Türkçesinde en iyi şekilde kullanan yazarlarımızdan biri olan Refik Halit Karay'ın, Gurbet Hikayeleri adlı eserini inceleme isteği oluşturdu. Çalışmamız, Milli Edebiyat'ın önemli simalarından olan Refik Halit Karay'ın sürgün hayatı döneminde ve sürgün dönüşü İstanbul'a geldikten sonra kaleme aldığı 'Gurbet Hikayeleri' başlığı altındaki toplam 17 hikayenin söz dizimi özellikleri yönünden tahlilinden oluşmaktadır. 'Sade Lisan' anlayışıyla kaleme alınan hikayelerde Türkçenin söz dizimi zenginliğinin gözler önüne serildiği görülmektedir. Çalışmamızda, incelediğimiz eserde yer alan cümlelerdeki kelime gruplarının yapısı ve özellikleri, cümle içerisindeki görevleri; cümle tahlilleri, cümle çeşitleri gösterilmiştir. Türkiye Türkçesi Dilbilgisi ve Sözdizimi alanında çalışmalar yapmış Türkologların söz dizimi ile ilgili tespitleri, söz dizimi ile ilgili ihtilaflı konular ve bununla ilgili savunulan görüşlere de çalışmamızda yer verme ihtiyacı hissettik. İhtilaflı konularda Türkologların ortak noktada buluştukları görüşlerini esas aldık. Kelime gruplarının tasnifinde Leyla Karahan'ın Türkçede Söz Dizimi adlı eserini esas almakla birlikte diğer Türkologların görüşlerine de bağlı kaldık. İncelediğimiz eserde kelime gruplarının tamamı gösterdik; cümle tahlilleri ve cümle çeşitlerini incelerken tekrara düşmemek için sınırlı sayıda örnek cümlelerden faydalandık. Tezimizin sonuç bölümünde yazarın hikayelerde kullandığı kelime gruplarının ve cümlelerin sayısal verileri ve buna bağlı olarak yaptığımız değerlendirmelere yer verdik. Çalışmamızı yaparken faydalandığımız bilimsel eserlerin bibliyografyası son bölümde verilmiştir. Tahlil ettiğimiz eserde dönemin sosyolojik, kültürel, siyasi yapısının eserin içeriğine etki ettiğini; bunu yazarın, dönemin şartları göz önünde bulundurulduğunda, cümlelerin kuruluşu, kelime gruplarının kusursuz kullanılışı ile Türk diline hak ettiği değeri vererek milli bir şuur içinde ele aldığı dikkat çekmektedir.
Türkçede çatı kavramı, yönetme ve bağlama kuramına göre çatı öğretimi

Bu araştırmanın amacı ünlü dilbilimci Chomsky'nin ortaya attığı bir sözdizim kuramı olan Yönetme ve Bağlama Kuramı'na göre hazırlanan öğretim etkinliklerinin 8. sınıf eylemde çatı konusunun öğretimine etkisini araştırmaktır. Bu amaçla 8. sınıf düzeyinde eylemde çatı konusunun öğretiminde, YBK verilerinin işlevsel dilbilgisi modeli ilkeleriyle birleştirilmesiyle oluşan dilbilgisi deseninde öğretim etkinlikleri hazırlanmıştır. Bu araştırmanın çalışma grubu, sosyo-ekonomik düzeye göre belirlenen Düzce merkeze bağlı iki ve merkeze bağlı bir köy okulunun birer 8. sınıf şubesinde okuyan 83 öğrenciden oluşmaktadır. Bu araştırma, nitel ve nicel araştırma tekniklerinin birlikte kullanıldığı karma yöntemde tasarlanarak yürütülmüştür. Nicel verilerin toplanmasında tek grup ön test-son test zayıf deneysel model kullanılırken nitel verilerse çalışma grubundaki öğrenci görüşleri, uygulayıcı öğretmen görüşleri ve araştırmacı gözlemlerinden oluşmuştur. Araştırma sonucunda, Yönetme ve Bağlama Kuramı'na göre hazırlanan öğretim etkinliklerinin uygulanmasıyla çalışma grubundaki 8. sınıf öğrencilerinin eylemde çatı konusuna ilişkin bütün kazanımları öğrenme düzeylerinde ve genel başarı düzeylerinde ön testten son teste istatiksel olarak anlamlı bir yükseliş olduğu belirlenmiştir. Araştırma boyunca öğrenci ve öğretmen görüşlerinden elde edilen nitel verilerin ortaya çıkan olumlu ve anlamlı sonuçları desteklediği tespit edilmiştir.
Computer based structural analysis of deverbal words in Turkish

Bu tez çalışmasında, Tükçe'deki fiil soylu sözcüklerin çözümlenmesi için bir yazılım geliştirilmiştir. Program kök belirleme, sonek tanıması, anlam çıkarma ve öğrenme olmak üzere dört esas üniteden oluşmaktadır. Kelimelerin çözümlenmesi için ilk üç ünite kullanılmaktadır. Dördüncü ünitenin işlevi bilinmeyen kökleri sisteme öğretmektir. Verilen bir kelimenin çözümlenmesi iki basamaktan oluşur: İlk basamakta kelimenin kökü derinliğine tarama metodu kullanılarak bulunur. Bunu yapabilmek için Kök Bankası adı verilen bir veri bankası kullanılır. Verilen kelimenin kökünün belirlenmesi mümkün değilse, öğrenme ünitesi faaliyete geçer. İkinci basamakta köke gelen sonekler bulunur. Bu işlemi yapabilmek için Sonek Bankası adı verilen başka bir veri bankası kullanılır. Kelimeyi oluşturan kök ve sonekler bulunduğunda kelimenin tanımlaması Anlam Bankası adı verilen üçüncü bir veri bankası kullanılarak belirlenir. Bunun için her sonekin meydana getirdiği anlam kaymaları Anlam Bankası'ndan çıkarılır ve bunlar kelimenin tam tanımlamasını vermek üzere uygun bir şekilde birleştirilir. Geliştirilen yazılım 97 KByte yer tutmaktadır. Veri bankaları için toplam 18 KByte kullanılmaktadır. Türkçe'de en çok kullanılan bir biçim olan iki sonekli bir sözcüğün IBM-AT uyumlu bir bilgisayarca tanınması 1.50 saniye tutmaktadır.
Şaylı Tahya

Üzerinde çalıştığım eser, Aman Aşıov'un on adet hikayesini topladığı 'Şaylı Tahya' adlı hikaye kitabıdır. Kitap, bu adla Türkmenistan Ministrler Kabinetinin Yanındaki Metbugat Baradakı Komitetinin 'Magarıf' Neşriyatı arasında 1993 yılında Kril alfabesi ile yazılıp Aşkabat'ta yayımlanmıştır. Tezim, transkripsiyon, aktarma, metnin grameri ve sözlük kısımlarından oluşmuştur. Transkripsiyon kısmında Kril alfabesi ile yazılan metnin Latin harfleri ile transkripsiyonu yapılmış; çeviride ise, bu metin Türkiye Türkçesine aktarılmıştır. Metnin grameri: 1- Ses Bilgisi, 2- Şekil Bilgisi, 3- Cümle Bilgisi olmak üzere üç bölümden oluşan gramer çalışması Türkmen Türkçesinin tüm gramerini kapsamaz, tez konumun kapsamı ile sınırlıdır. Sözlük kısmında ise anlamı bilinmeyen kelimeler ve ikilemeler yer almaktadır.
The grammar learning strategies employed by Turkish university preparatory school efl students

Bu çalışma, yabancı dil olarak İngilizce öğrenen Türk öğrencilerin dilbilgisi yapılarını öğrenirken ve kullanırken uyguladıkları öğrenme stratejileri ile öğrenme stratejileri kullanımında cinsiyet, seviye ve dilbilgisi sınavlarındaki başarı gibi çeşitli değişkenlere bağlı farklılıkları incelemektedir. Çalışma, Ortadoğu Teknik Üniversitesi, Yabancı Diller Yüksek Okulu'nda üç farklı seviyede öğrenim gören 176 öğrencinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak 35 maddelik dilbilgisi öğrenme stratejileri anketi kullanılmıştır. Elde edilen sayısal verilerin incelenmesi sonucunda, Türkiye'deki İngilizce öğrencilerinin, bu dildeki dilbilgisi kurallarını öğrenmenin önemli olduğunu düşündükleri görülmüş ve ayrıca bu öğrencilerin dilbilgisi yapılarını öğrenirken ve kullanırken çeşitli öğrenme stratejileri kullandıkları ortaya çıkmıştır. Ayrıca, bu çalışmadan elde edilen bulgular, farklı dil seviyelerindeki öğrencilerin strateji kullanımında farklılıklar olduğunu göstermiştir. Aynı şekilde, kadın ve erkekler arasında da öğrenme stratejileri bakımından belirgin farklılık olduğu gözlenmiştir. Son olarak, bu çalışma, öğrenme stratejileri kullanımının dilbilgisi sınavlarında başarıya etkisi olduğunu göstermiştir.
Süleyman Paşa'nın İlm-i Sarf-ı Türkİ adlı eserinin Türkçe öğretimindeki yeri ve önemi

Çok geniş bir coğrafyada etkili olan ve kullanılan Türkçe sahip olduğu köklü tarihi nedeniyle çeşitli evreler geçirmiştir. Bu aşamalardan biri de Türkçenin 15. yüzyıldan 20. yüzyıla kadar Osmanlı Devleti'nin sınırları içerisinde oluşturduğu yazı dili olan Osmanlı Türkçesi dönemidir. Bu dönemde Türkçe öğretimine yönelik birçok eser verilmiştir. Fakat eserlere verilen isimler 'Osmani' başlığı ile kaleme alınmıştır. Süleyman Hüsnü Paşa ise bunu doğru bulmayarak tepki göstermiş ve 1876 yılında 'İlm-i Sarf-ı Türki' adlı eserini kaleme almıştır. Eserin başlığına Türk isminin verilmiş olması Türkçenin ilk kez ayrı bir dil olarak kabul edilip ele alındığını göstermektedir. Bizim çalışmamız ise eserin yaklaşık olarak yirmi dört yıl sonra genişletilerek 1900 yılında kasbar madbaasında basılmış olan nüshası üzerinedir. 1876 yılındaki nüsha her ne kadar çalışılmışsa da 1900 yılındaki nüshanın çevirisinin yapılmadığı ve eksik olduğu görülmüş ve bu durum bizim çalışmanın yapılmasını gerekli kılmıştır. Bu çalışma İlm-i Sarf-ı Türki adlı eserinin Türkçe öğretimindeki yeri ve önemini orataya koymak amacıyla yapılmıştır. Bu araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Hazırlanan çalışmada ilk olarak giriş bölümüne yer verilmiş daha sonra 'Türkçe Öğretim Tarihi' başlığı altında Türkçe öğretimin kısa bir tarihçesine yer verilerek 'Mektepler ve Medreselerde Türkçe Öğretimi' başlıklı bölüme geçilmiştir. Bu bölümde ise mektep ve medrese ders programlarında Türkçenin yeri saptanmaya çalışılmıştır. Bu bölümün ardından 'Tanzimat Dönemi ve Sonrası Yazılan Dil Bilgisi Kitapları' bölümüne geçilmiş ve bu dönemde yazılmış olan dil bilgisi kitaplarının özellikleri saptanmıştır. Daha sonra Süleyman Hüsnü Paşa'nın edebi kişiliği hakkında bilgi verilmiş ve 'İlm-i Sarf-ı Türki'nin günümüz Türkçesine çevirisi yapılmış ve incelemesi yapılarak değerlendirilmiştir. Bunlara ek olarak, araştırmanın son kısmında kitapta geçen gramer terimleri için bir sözlük eklenmiştir.
1950-1982 yılları arasında ortaokullar için yazılan dil bilgisi kitapları üzerine bir inceleme

Bu tezin amacı, ortaokul seviyesindeki öğrencilerimize Türkçenin öğretilmesinde kaynak olarak kullanılan dil bilgisi kitaplarını incelemektir. İnceleme sonucunda tespit edilen olumsuzluklara çözüm niteliğinde teklifler önermektir. Tezin giriş bölümünde iyi bir dil öğretiminde nelerin olması gerektiği vurgulandı. Kanunlarda Türkçenin korunması ile ilgili hükümlere yer verildi. Birinci bölümde, 1929, 1951 ve 1981 Türkçe programları karşılaştırılarak dil bilgisi konuları bakımından değerlendirmesi yapıldı. İkinci bölümde, dil bilgisi kitapları iki aşamada incelendi. Birinci aşamada, kitaplar şekil bakımından tanıtıldı. Ders kitaplarında bulunması gereken fiziki özellikler, kağıt, baskı, resim, kaynakça, dizin, içindekiler gibi yönlerden karşılaştırıldı. İkinci aşamada ise, incelenen dil bilgisi kitaplarının muhteva yönünden bir karşılaştırması yapıldı. Kitaplar; tanım, terim, sınıflandırma, yaklaşımlar, örnek ve alıştırmalar yönünden değerlendirildi. Sonuç ve değerlendirme bölümünde, dil bilgisi kitapları ve programları değerlendirildi. Dil öğretiminde kaynak olarak kullandığımız dil bilgisi kitapları ve programları ile ilgili tekliflere yer verildi. Dilbilgisi kitapları; öğrenciye, öğrendiklerinin sadece ders için olmadığını, sosyal hayatta da ihtiyaç olduğunu kavratacak nitelikte olmalıdır. Bunu gerçekleştirmek için de dil bilgisi öğretiminde klasik anlayıştan sıyrılmak gerektiği üzerinde durulmuştur.
Üniversite hazırlık sınıflarında, İngilizce'deki sözlü iletişimsel becerilerin 'Lingua Franca' kapsamında öğretilmesi aşamasında yaşanan problemlerin incelenmesi

İngilizcenin uluslararası iletişim dili olarak tüm dünyada hızlı bir şekilde yayılması İngilizce öğretimi alanında yeni yönelişler doğurmuştur. Küresel bir dilin öğretiminin diğer yabancı dil öğretim süreçlerinden farklı olması gerekliliği bu çalışmanın çıkış noktasını oluşturmaktadır. Özellikle yerli olmayan konuşmacıları da kapsayan İngilizcedeki lingua franca etkileşimleri her gün dünya çapında yaygın olarak ortaya çıkmaktadır. Lingua franca İngilizcesi'ndeki idari kişisel iletişimin çalışma odaklı konuşma becerisini doğal gelişimi içerisinde inceleyen bu çalışma lingua franca konuşma verisine analitik konuşma metodunun uygulanabilirliğini kapsayan bir dizi sorunları ele almaktadır. Bu çalışma Marmara Üniversitesi, Başkent Üniversitesi, Osmangazi Üniversitesi, ODTÜ, Abant İzzet Baysal Üniversitesi ve Pamukkale Üniversitesi hazırlık okullarındaki öğrencilere ve öğretim elemanlarına uygulanmıştır. Katılımcılar 138 hazırlık sınıfı öğrencisi ve 43 öğretim elemanından oluşmaktadır. Öğrenci grubu, bir adet dilbilgisi hatalarının olduğu cümlelerden oluşan dilbilgisi testi, bir adet hazırlık okullarındaki konuşma sınıflarını analiz eden anket ve bir adet tutum ölçek anketini cevaplandırmışlardır. Öğretim elemanı grubuna ise gramer testi hariç, öğrenci anketiyle paralel şekilde oluşturulmuş diğer iki anket cevaplandırmaları için sunulmuştur. Her iki grubun da anket sonuçları karşılaştırılmış ve bulgular istatistik olarak ve sözlü olarak yorumlanmıştır. Veri analizleri öğrencilerin sözlü iletişimsel beceriler içerisinde Lingua Franca İngilizcesinden fayda sağladıklarını göstermiştir. Öğrencilerin gelişimsel süreçlerinin derecesi İngilizcedeki seviyelerine ve doğrudan motivasyonlarına bağlı olarak farklılık göstermiştir.