turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Hetawİ Kurd 1913 - 1914: Değerlendirme ve transkripsiyon

Dünyada modern toplumların ortaya çıkmasında yasama, yürütme ve yargıdan sonra dördüncü güç olarak kabul edilen basının rolü büyüktür. Basın, bir toplumun içinde bulunduğu dönemin sosyal, siyasal, ekonomik ve kültürel durumunu aktaran en önemli kaynaktır. 20. Yüzyılın başlarında Kürt halkına ulusal bilinç kazandırma maksadıyla yayın hayatına başlayayıp 10 sayı olarak çıkan ve Osmanlı dönemi Kürt basınında önemli bir yer tutan Hetawi Kurd dergisi, dönemin önemli Kürt aydınları tarafından çıkartılmış, yazılar yazılmış ve desteklenmiştir. Bu dönemde Osmanlı Devleti çok zor duruma düşmüştür. Bu zor durumdan kurtulmak için bir taraftan özgürlükçü ve modern adımlar atılırken, diğer taraftan bazı milletler Osmanlıdan ayrılıp bağımsızlıklarını ilan etmişlerdir. Kürtler ise geçmişşte olduğu gibi Osmanlı Devleti ile birlikte hareket etmeye devam etmişlerdir. Hetawi Kurd dergisinin sayfalarında Kürtlere hizmet amacıyla metinler yazılmış, Kürtlerin yaşantılarında karşılaştıkları güncel sorunlar ele alınmıştır. Dergide ihtiyaç duyulan sosyal ve kültürel hususlar üzerinde durulmuş ve farklı çözüm önerileri sunulmuştur. Ayrıca Kürt halkının eğitilmesine, Kürt alfabesinin oluşturulmasına, Kürtlerin dünya kültürüne katılmasına, Kürt dilinin, Kürt tarihinin ve edebiyatının korunmasına ve Kürt gençlerinin ulusal bilinçlerinin yükselmesine hararetle işaret edilmiştir. Bu konuda gençlere tavsiyelerde bulunulmuş ve bunların önemi vurgulanmıştır. Dergide 'Kürdistan Mektupları' başlığı altında Kürdistan'ın bazı coğrafi bölgeleri ele alınmış ve bu bölgelerin sosyal, kültürel ve etnik durumu hakkında okuyucularına bilgiler aktarılmıştır. Dergide, o dönemde meydana gelen bazı olaylar ve haberler okuyucularına bildirilmiş ve önemli Kürt şahsiyetlerinin hayatları ve Kürt milletine yaptıkları hizmetler hakkında bilgiler verilmiştir. Bu çalışmada Hetawi Kurd dergisinin değerlendirilmesi ve transkripsiyonu yapılmıştır. Değerlendirmede konulara göre bir tasnif yapılmış ve her konu ayrı bir başlık altında incelenmiştir.
Sosyo-bilişsel ve politik iletişim süreçleri açısından bir söylem evreni olarak küreselleşme ve kollektif bir aidiyet biçimi olarak ulusal kimlikler üzerine eleştirel bir söylem analizi

'Sosyo-Bilişsel Ve Politik İletişim Süreçleri Açısından Bir Söylem Evreni Olarak Küreselleşme Ve Kollektif Bir Aidiyet Biçimi Olarak Ulusal Kimlikler Üzerine Eleştirel Bir Söylem Analizi' başlıklı çalışmamız, küresel alan olarak nitelendirilen bir alandaki, kültürel akışlar karşısında, ulusal kimlik kategorilerinin, metodolojik ve sosyo-politik açılardan ne türden bir kavramsal çerçeve içinde değerlendirilebileceğine ilişkin bir 'model' oluşturma çabasına dayanmaktadır. Bu çabamızın gerektirdiği perspektifler, bilgi sosyolojik bir bakış açısından hareketle oluşturulmaya çalışılmış, tarihsel, kültürel biçimlerin insan düşüncesini ne şekilde biçimlendirdiğine yönelik bir çaba olarak bu perspektiften, günümüzde tartışılmaya başlanan epistemolojik ve ontolojik dönüşüm iddialarının değerlendirilmesinde yararlanılmıştır. Söylem sosyal gerçekliğin özneler-arası 'anlamlandırma çerçevelerine karşılık' gelmektedir ve çalışmamızda iki temel metodolojik bakış açısından hareket edilmiştir: 1. Eleştirel Söylem Analizi 2. Teorik Model inşası Bulanık bir mantığın ve bağlamsal rizom modelin Türkiye'ye uygulanması noktasında, birey, grup, sivil toplum düzeylerinden, toplumsal ve idari kurumlar düzeyine kadar bilgiye hızlı ulaşılmasını sağlayan ve hızlı kararlar alınmasını gerektiren bir enformasyon ve geri besleme modeline ihtiyacın bulunduğu düşünülmektedir. Toplumun mikro düzeyinden makro düzeylerine kadar, ancak bu türden bir model içerisinde, bilginin temalaştırılarak bütüncül modellerinin oluşturulabileceği ve koordinasyonu sağlayabilecek olan çok yönlü yorumsamacı bir düşünümselliğin ortaya konulabileceği düşünülmektedir. Vem yine ancak bu türden bir model içinden 'öteki'nin düşünümselliği içinden kendini okumaya çalışmanın yaratacağı 'yabancılaşmadan' kurtulunabileceği, 'öteki' üzerine refleksiyonlarla 'öteki'nin eksikliklerini de ortaya koyan bir model geliştirilebileceği ileri sürülmektedir. Sosyal bilim felsefesi ve metodolojik açıdan da 'uygun tutumun' bu olduğu düşünülmektedir.
Shutter, click, social change: An examination of the Nar Photos collective

Bu tez çalışması Istanbul'da bulunan Photos kolektifinin uygulamalarını ve prensiplerini araştırmayı hedeflemektedir. Etnografik ve yarı resmi görüşmelere ve görsel analize dayanan bu araştırma, özellikle Nar Photos'un normatif sosyo-kültürel ve politik kodları ve tanımları eleştirmek amacıyla üretip yaydığı fotoğrafların geçtiği karmaşık katmanları incelemektedir. Bu tez, Türkiye bağlamında karmaşık bir sosyo-politik değişim sürecinde Nar Photos'un nasıl kendini çeşit yollarla aktör olarak müdahil ettiğini eleştirel olarak incelemektedir. Bu çalışmanın odağında, Nar Photos'un dünyayı anlama ve ifade etme aracı olarak fotoğrafı kullanırken uygulamalarını nasıl inşa ettiği bulunmaktadır. Bu araştırma, Nar Photos'un, 'toplumsal değişim,' dağıtım ve sunum araçları ile medya, sanat ve hatta hegemonik kuruluşlar arasındaki hareketlerinin vurgulanmış gibi kavramlara ilişkin eleştirel bakış açılarını nasıl uygulamaya döktüğünü ortaya koymaktadır. Bu tez, Nar Photos çalışmalarına odaklanarak, görsel kültür, eleştirel medya uygulamaları ve siyaset arasında gerçekleşen etkileşimi vurgulamak için bilimsel bir müdahale sunmayı hedeflemektedir.
Hilmi Ziya Ülken'in Türk düşüncesine bakışı

Bu çalışma ülkemizin önde gelen ilim ve fikir adamlarından birisi olan Hilmi Ziya Ülken'in Türk düşüncesi ile ilgili görüşlerini tespit ederek kendisine özgü yönlerini ortaya koymaya çalışmaktadır. Hilmi Ziya Ülken'e göre düşünce tarihi, medeniyet tarihinin en önemli kısmını teşkil eder. O adeta, medeniyetin şuurudur. Bu yüzden de bütün medeniyet tarihinin özeti ve ruhudur. Bu bağlamda Ülken, Türk düşüncesinin geçirdiği merhaleleri dönemler halinde ele almış, Türk düşüncesinin sadece İslami dönemden ibaret olmadığını vurgulamıştır. Ülken'in Türk düşüncesi ile ilgili araştırmalarının gayesi Türkiye'deki çağdaş değişim ve dönüşümün fikri temellerini kurmaktır. Ülken çağdaşlaşmayı batılılaşmak, batılılaşmayı da modernleşme olarak görür. Ona göre batılılaşma, batı kültürüne ayak uydurabilmek için o kültüre ulaşabilmektir. Diğer taraftan Ülken daha gençlik yıllarında Osmanlı Devletinin ardından kurulan genç Türkiye Cumhuriyeti'nin, düşünce hayatında önemli bir yere sahip olan Anadoluculuk düşüncesinin kurucularından ve savunucularından olmuştur.
Milli Mücadele ve Mehmet Akif Ersoy

27 Aralık 1936'da vefat eden Mehmet Akif Ersoy, vefatından 76 senegeçmesine rağmen milletimizin gönlünde bütün canlılığı ile yaşaması millimarşımızın şairi Akif'e olan samimi bağlılığımızı ve bizzat Akif'e hala ihtiyacımız olduğunu göstermektedir. Mehmet Akif Ersoy, hem yaradılış hem de almış olduğu edebi zevkbakımından şair tabiatlı bir şahsiyettir. Fakat devrinin insanı olarak, şairliğini, fikir ve aksiyon adamı olmaya feda etmiştir. Mehmet Akif Ersoy'un sevilmesindeşiirleriyle beraber şahsiyetini iyi bilinmesi de rol oynamıştır. M. Akif'i belki de pek çok şairden ayıran nokta şahsiyetidir. Çünkü M. Akif söylediğini yaşayan şairdir. Kahraman ordumuza ithaf etmiş olduğu Milli Marşımızın her bir satırını bütünuzuvlarıyla hissederek yazmıştır. M. Akif davasına inanmış, yaşamış, dönmemiş ve öyle ölmüş bir şahsiyettir. M. Akif'e göre bütün İslam aleminin içinde bulunduğu en önemli sosyal meselelerden biri 'ahlak bozukluğu'dur. Bu bir milletin mevt-i küllisi yani tümdenyok olması demektir. Milli ruh olan milli ahlakın bozulması ise bir cemiyet için en korkunç ölümdür. M. Akif bunu:'kendi ahlakıyla bir millet ölür, yahut yaşar.... 'mısralarıyla çok güzel bir şekilde ifade etmiştir. 'Ahlak bozulursa milliyet de gider, istiklal de gider, memleket de gider. Çünkü milletlerin yaşaması ahlaklarının sağlam ve yüksek olmasına bağlıdır' der. M. Akif, bizim ahlakımızın İslam ahlakı olduğunu belirtir. M. Akif şair olduğu kadar da bir fikir adamıdır. O, milletimizin hattabütünüyle İslam alemninin içinde bulunduğu kötü durumu görmüş, cemiyetin içinde bulunduğu sosyal meseleleri isabetle tespit etmiş, sebepleri üzerinde düşünmüş ve bu kötü durumdan kurtuluş yollarını gerek I. Cihan Harbinde, gerekse Milli Mücadele döneminde vilayet vilayet dolaşarak vaazlarıyla halka anlatmıştır. M. Akif'in şiir dünyasında savaşın tuttuğu yer; Safahat'ta yer alan HakkınSesleri, Fatih Kürsüsünde, Hatıralar, Asım, Gölgeler'de üç büyük savaşın akislerini bulmamızmümkündür. M. Akif gibi 20. yüzyılın ilk çeyreğinde, cemiyetimizin geçirdiği bütün bugaleyanlı maceraları büyük bir açıklıkla hazmeden bir şairin eserinde bu üç savaşbüyük yer tutmaktadır. M. Akif, şiirlerinin ilham kaynağının aktüel hadiseler olduğu kadar Ayet veHadisler, yani Allah ve Peygamber kavramları olduğunu göstermek istemiştir. Bu hususta Balkan Harbinde yenilmemizin sebebini 'fikr-i kavmiyyet' ile 'tefrikacılığadüşmemiz' olarak gösterir. Akif'e göre İslamiyet Tevhid dinidir. Şiirlerindekendisinin de aslen Arnavut olduğunu ama hiçbir zaman kavmiyetçilik şuuru ile hareket etmediğini söylemektedir.
La confrerie secularisee, la societe et le parti politique: Haydar Baş et le Parti de Turquie Independante

Bu çalışmada, 12 Eylül 1980 Darbesi sonrası devletin sol ve işçi hareketlerine karşı izlediği pragmatik tutum sonucu büyüme fırsatı bulan, neoliberalleşme sürecinde 'piyasa mantığına' entegre olan ve seküler fonksiyonlar kazanan ve 2001 yılında Bağımsız Türkiye Partisi'ni kuran dini bir gruba; Haydar Baş Grubu'na odaklandık. 1980 sonrası Türkiye'de yaşanan ekonomik, siyasi, toplumsal ve kültürel değişimler bu küçük grup ve nevi şahsına münhasır lideri üzerinden takip edilebilmektedir. 1980 öncesi oluşan 'maddi ve manevi tahribatları' kapatma görevini üstlenen bu grup 1983 yılında Kadiri referanslarına sahip tasavvufi ağırlıklı İcmal Dergisi'ni çıkarmış ve bu dergi etrafında örgütlenmeye başlamıştır. Bu süreçte giderek artacak şekilde gayri-müslim düşmanlığı, komplo teorileri, paranoya içeren Türk-İslam sentezine uygun milliyetçi yayınlar çıkarmıştır. Türkiye'nin serbest piyasa ekonomisine geçtiği, ihracat desteği, düşük faizli kredi ve vergi iadesi gibi devlet teşvikleriyle İslami burjuvazinin oluşmaya başladığı dönemde Haydar Baş Grubu kendi şirketlerini kurmaya başlamıştır. Grup güç, lüks, zenginlik ve girişimciliği övecek şekilde İslami düşüncelerini 'piyasa mantığına' uygun olarak düzenlemiştir. Bu grup, belirli bir sermaye birikimine ulaşmasıyla beraber 1990'larda kendi televizyonlarını ve kendi gazetesini kurmuş, Türkiye'nin büyük kentlerinde özel okullar açmış ve Haydar Baş'ın görüşlerine uygun öğrenciler yetiştirmeye başlamıştır. 2001 yılında ara-form tarikat örgütlenmesini partiye taşıyarak Bağımsız Türkiye Partisi'ni kurmuştur. BTP'nin tabanını Haydar Baş'ın maddi ve manevi- liderliğini kabul eden 'takipçileri', yönetimini de Baş örgütlenmesinde görev alan kişiler oluşturmuştur. Haydar Baş partinin mitinglerinde milliyetçi, egosantrik, kışkırtıcı ve popülist söylemler, abartıya dayalı bir dil ve vaatler kullanmıştır. 2000'lerle beraber bu grup Atatürkçü söylemler kullanmaya, Haydar Baş da kendini Atatürk ile özdeşleştirmeye başlamıştır.
Kurtuluş teolojisi hareketinin düşünsel ve toplumsal kaynakları

Bu tez çalışması kapsamında 1960'lı yıllarda Latin Amerika'da ortaya çıkan kurtuluş teolojisi hareketinin toplumsal ve düşünsel kaynakları ile 'kurtuluş söylemi'nin oluşumu ele alınmıştır. Radikal karakterli bir toplumsal hareket olarak kurtuluş teolojisi, politik amaç, görüş ve tutumlarını dini söylem alanı içinde teolojik bir jargonla ifade eder. Söylemin çözümlenebilmesi ve teolojik tartışmalardaki politik göndermelerin tespit edilebilmesi, hareketin ortaya çıktığı tarihsel-toplumsal bağlamı ve onu etkileyen diğer söylem ve düşünceleri incelemeyi gerektirir. Bu amaçla Latin Amerika'nın 60'lı yıllardaki sosyolojik ve politik koşulları genel hatlarıyla tanıtılmış, göç, sanayileşme, kentleşme ve ekonomik bağımlılık gibi olguların hareketin yaygınlaşması üzerindeki etkileri ele alınmıştır. Buna ek olarak kalkınmacılık, bağımlılık teorileri, post-kolonyalizm ve Marksizm gibi düşünce akımları ile 'politik teoloji' ve 'umut teolojisi' gibi eleştirel nitelikli teolojik fikirlerin kurtuluş teolojisini hangi açılardan ve ne boyutta etkilediği incelenmiştir. Son olarak, politik ve dini söylem alanlarından öğelerin karmaşık bir eklemlenme sürecine girmesiyle ortaya çıkan kurtuluş söyleminin çözümlemesi yapılmıştır. İdeoloji kuramlarının ve söylem analizi gibi yöntemlerin yardımıyla yapılan çözümlemede; kurtuluş söylemi bünyesinde öne çıkan Hıristiyan teolojisine ait 'Tanrı Krallığı', 'selamet', 'kurtuluş', 'yoksul', 'komşu sevgisi', 'günah', 'putperest' ve 'inançsız' gibi kavramların kazandığı yeni anlamlar ve politik göndermeleri ortaya konulmuştur.
Çölyak hastaları ve yaşadıkları sorunlar üzerine sosyolojik bir inceleme

Çölyak hastalığı; buğday, arpa, çavdar gibi tahıllarda bulunan gluten adı proteinin sindirilememesi sonucu açığa çıkan bir sindirim sistemi hastalığıdır. İnce bağırsaklarda tahıllarda bulunan gluten adlı proteinin sindirilebilmesi için gerekli enzimlerin yokluğunda ortaya çıkar. Bu enzimlerin yokluğunda gluten içeren gıdalarla beslenildiğinde ince bağırsaklarda bulunan villus adı verilen tüysü yapılar bozulur. Bilinen tek tedavi şekli glutensiz diyettir. Glutenin kıvam verici özelliği nedeniyle çikolata, dondurma, ketçap, mayonez gibi ana maddesi tahıl olmayan ürünler dahi gluten içermektedir. İleri yaşlarda tanı alanlar için gluteni diyetten çıkarmak adeta yaşam tarzını değiştirmektir. Çünkü hasta artık istediği kafede oturamayacak istediği restorana gidemeyecektir. Bu durum yalnızca tanıyı alanı değil neredeyse bütün aileyi ilgilendirir. Artık hanede bir çölyak hastası vardır ve glutensiz diyet yapmak zorundadır. Birden ailenin bütün düzeni değişir. Aile, çölyak hastası birey için ayrı market alış-verişi yapmak, ayrı tencere-tava hatta fırın kullanılmak zorundadır. Bu durum hem ekonomik anlamda hem de değişime ayak uydurabilmek anlamında aileyi hayli zorlayacaktır. Tıbben hasta tek kişidir ancak hastanın yakınları da hastalıktan olumsuz etkilenmektedir. Böylece hastalık tek kişilik olmaktan çıkmaktadır. Bu durum çölyak hastaları açısından değerlendirildiğinde daha toplumsal bir sorun halini almaktadır. Çölyak hastaları; kafe, restoran, hastane kantinleri, okul kantinleri gibi yerlerde glutensiz ürünlere ulaşmakta büyük zorluk yaşamaktadır. Bu nedenle hastalar kendilerini toplumdan soyutlamaktadır. Bu çalışmada; ekonomik, sosyal, psikolojik gibi farklı boyutları olan çölyak hastalığı ve çölyak hastalarının yaşadıkları sosyo-ekonomik sorunların ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Bu amaçla, kuramsal çerçevede çölyak hastalığının tarihçesi, sosyal, ekonomik ve psikolojik boyutu irdelenmiştir. Çalışmanın örneklemi ise Türkiye'de yaşayan çölyak hastalarından çölyak derneklerine üye olanlar olarak belirlenmiştir. Bu amaçla farklı 9 kentte bulunan çölyak derneklerine üye 162 kişiye ulaşılmıştır. Elde edilen veriler yorumlanmıştır.
Türk halk dindarlığının medyada dini sorular üzerinden değerlendirilmesi

Araştırmanın konusu, medyaya yöneltilen dini sorular üzerinden Türk halk dindarlığının ele alınmasıdır. Araştırmada Türkiye ve yurtdışında yaşayan Müslümanların Diyanet Televizyonunda yayınlanan Diyanete Soralım programına yönelttikleri sorulardan yola çıkarak katılımcıların din anlayışlarını, dine dair zihinlerindeki problem alanlarını ve dindarlık tutumlarını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırmada, programa iletilen sorular 1) İbadet 2) Ekonomik Alan 3) Aile 4) Toplumsal Yaşam 5) İlim, 6) Akait, 7) Halk İnançları, 8) Sağlık, 9) Ahlak boyutlarıyla incelenerek katılımcıların yaşantılarında dinin yeri ve dinle kurdukları ilişki doğrultusunda Türk halk dindarlığının ortaya konulmaktadır. Araştırma, nitel araştırma yöntemleriyle yürütülmüş ve nitel içerik çözümlemesi yapılmıştır. Araştırma, Diyanete Soralım programının 2017 - 2018 yılı iki yayın döneminden seçilen elli programlık örneklemi kapsamaktadır. Sonuçta sorular üzerinden dinin toplumsal alanda nasıl yaşandığı, katılımcıların dindarlık profilleri, tutumları ve Türk halk dindarlığı ele alınmıştır.
Challenges and opportunities in using focus group to study heterogeneous and homogeneous groups

Odak grup tartışması, yaygın olarak kullanılan nitel araştırma yöntemlerinden biridir. Odak grup tartışmalarında homojen katılımcıların 'sosyal özellikler' olarak değerlendirilmesinin yararlı olduğu iddia edilmektedir. Ancak, tartışmalara rağmen, odak grup tartışmaları için heterojen katılımcıların cinsiyet ve milliyet açısından etkilerini araştırmak için çok az şey yapılır. Bu nedenle, bu çalışma homojen ve heterojen gruplarlaodak grup tartışmasının kullanılmasında metodolojik sorunları ve zorluklarıtartışmaktadır. Metodolojik konular arasında, bunlarla sınırlı olmamak üzere, hassaskonular, grup etkileşimi, güç ilişkileri, sözel olmayan ipuçları, verilerin derinliği ve genişliği, tartışma akışı ve katılımcılar arasındaki rahatlık derecesi yer alır. Bu konuları anlamak için, uluslararası öğrencilerle Türkiye'de uyum sağlama zorlukları konusunda uluslararası öğrencilerle beş odak grup tartışması yapılmıştır. Topluluklar milliyet ve cinsiyete göre daha homojen ve daha heterojen olarak belirlenmiştir. Daha homojen gruplar aynı cinsiyetten ve aynı milletten katılımcılardan, daha heterojen gruplar karışıkmilletlerden ve cinsiyetten oluşuyordu. Bulgular, grup kompozisyonunun tartışma akışı, üretilen veriler ve odak grup tartışması süreci üzerinde bir etkisi olduğunu ortaya koydu. Hem homojen hem de heterojen grup kompozisyonları, araştırmanın amacına bağlı olarak spesifik durumlarda iyi çalışabilir. Heterojen grup kompozisyonunu göz ardı etmek yerine, çalışmanın amacına bağlı olarak kullanmayı düşünmenin faydalı olacağını savunuyorum.
Bilgi sosyolojisi bağlamında büyük veri ve toplumsal gerçekliğin inşası

Bu çalışmada 'büyük veri' kavramı, bilgi sosyolojisi ve Mcluhan'ın medya teorisi bağlamında ele alınmış, büyük verinin gündelik hayatı ve bilginin tanımını nasıl etkilediği araştırılmıştır. Bu kapsamda, nitel araştırma yöntemi olarak 'belgesel araştırma tekniği' kullanılmış ve toplanan veriler 'doküman incelemesi' yöntemiyle analiz edilmiştir. Çalışmada, Berger ve Luckman'ın bilgi sosyolojisi bağlamında bilginin toplumsal inşa süreçleri incelenmiş ve bilgiyi taşıyan medyanın ve teknolojinin toplumsal zihni etkileme süreci, Mcluhan'ın medya teorisi bağlamında ele alınmıştır. Bununla birlikte veri merkezleri ve veriyi üretenler arasındaki mesafe, 'veri kolonizasyonu' ve 'dijital sömürgecilik' kavramları etrafında tartışılmıştır. Büyük veriyi anlamak için yapısı ve kullanım alanları açıklanmış ve büyük verinin yapısının gündelik yaşamı, insanları daha fazla veri üretecek şekilde yeniden kurduğu sonucuna varılmıştır. Çalışma, değerlerin daha fazla veri üretmek için dönüştüğünü ve bu değerlerden ilk feda edilenin mahremiyet olduğunu vurgulamaktadır. Gündelik hayatın ayrılamaz bir parçası olan dinin büyük verinin bilgiyi ve insanı dönüştürme sürecinden muaf olmadığı, dini yaşam pratiklerinin de dönüştüğü, araştırma sonuçlarından biri olarak ifade edilmiştir. Büyük verinin insanı veri üreten bir makine, gündelik hayatı da veri fabrikası haline getirmesi çalışmanın temel vurgusudur.
Tersine göç: İstanbul'dan Giresun'a geri dönüşler

Bu tez çalışması, 1950'li yıllardan itibaren yükselen kırsal göç hareketlerinden başlayarak bugün tersine göç olarak adlandırılan kentten kıra ya da büyük kentlerden küçük kentlere doğru gerçekleşen göçleri incelemektedir. Türkiye'nin iç göç serüveni, kırsal göçün yoğunlaştığı 1950 - 1980 ve 1980 sonrası olmak üzere iki dönem şeklinde ele alınarak bu göç hareketlerinin bir sonucu olarak ortaya çıkmış olan tersine göç hareketleri incelenecektir. Kırsal göç sürecinde en önemli varış kenti olan stanbul'un, tersine göçlerin de çıkış noktası olduğu görülmektedir. stanbul'a en çok göç veren ve tersine göçlerde en çok geri dönüş yapılan bölge olan Karadeniz Bölgesi illerinden Giresun, araştırma sahası olarak belirlenmiş ve stanbul'dan tersine göçler bağlamında ele alınmıştır. Giresun'dan stanbul'a göç etmiş ve bir süre burada yaşamış, daha sonra memlekete geri dönüş kararı alarak Giresun'a tersine göç gerçekleştirmiş kişilerle yüz yüze görüşmeler yapılarak nitel bir çalışma yöntemi benimsenmiştir. Bu görüşmeler sonucunda kişilerin söylemlerinden yola çıkılarak ortak temalar belirlenmiş ve kişilerin hem stanbul'a gidiş, hem Giresun'a dönüş kararları ardındaki motivasyonlar incelenmiştir. Bu çalışma ile yeni bir eğilim olarak 'tersine göç' kavramsallaştırması, çeşitleri ve göçleri etkileyen faktörler açıklanmaya çalışılarak, bu sürecin çıkış ve varış kentlerine etkisinin daha iyi anlaşılmasına katkıda bulunması amaçlanmıştır.
Türkiye'de vergi davranışlarını etkileyen sosyal, kültürel ve ekonomik faktörler; Ankara, İstanbul ve Diyarbakır örneği

Bu çalışma, vergi mükelleflerinin devlete ve otoritesine olan inanç ve bağlılıklarını vergi üzerinden anlamayı amaçlamaktadır. Bu kapsamda mükelleflerin otoriteye dolayısıyla meşruiyete yönelik algı ve düşünceleri hermenötik yöntem kullanılarak Ankara, İstanbul ve Diyarbakır illerindeki toplam 30 mükellefle gerçekleştirilen derinlemesine mülakatlarla çözümlenmeye çalışılmıştır. Vergi ve vergilendirme süreçleri üzerinden mükelleflerin sahip oldukları devlet düşüncelerini kapsayan bu çalışma; hukuk, siyaset bilimi, maliye ve sosyoloji disiplinleri temelinde şekillenmiştir. Çalışma sonucunda, ekonomik sistem gereği giderek artan rekabet ve bireyselleşme süreciyle birlikte mükelleflerin devleti ve meşruiyetini sorgulayan yaklaşımlarının altındaki temel sorununun 'adalet' olduğu görülmüştür. Bu sonucun egemenlik yetkisini tekelinde bulunduran devlete itaat edilmesi ve meşruiyetine rıza gösterilmesinde etkili olduğu düşünülmektedir.
Üniversite-Kent ilişkisi: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi örneği

Eğitim, dünyada çağdaş bir yaşam sürdürmenin en önemli gerekliliklerinden biridir. Eğitimin en üst halkasını oluşturan üniversiteler ise yenilik ve gelişmişliğin temel göstergelerindendir. Üniversiteler, kuruldukları tarihten günümüze kadar gelişip büyürken aynı zamanda bulundukları kentin toplumsal yaşamını da ekonomik, sosyal, kültürel ve teknolojik anlamda geliştirip değiştirmektedir. 1982 yılında kurulan Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi kuruluşundan bugüne gelişip büyümekte aynı zamanda bulunduğu kenti de etkilemektedir. Bu çalışmada amaç, üniversite-kent ilişkisinin tarihsel gelişimini açıklamak, üniversitenin kente sunduğu hizmetin/hizmetlerin toplumun beklentilerini yeterli bir düzeyde karşılayıp karşılamadığını belirlemeye çalışmak, Ar-Ge ve danışmanlık hizmetlerinin yerel ekonomiye ve istihdama etkilerini yorumlamak ve üniversitenin kentin ekonomik, sosyal, kültürel alanlarda gelişimini açıklamaya çalışmaktır. Bu nedenle çalışmada 300 kent esnafına anket uygulaması yapılmış olup toplumu temsil eden farklı kesimler ile de görüşme tekniği kullanılmıştır. Elde edilen verilere göre; üniversite, büyüyüp gelişirken aynı zamanda kenti de sosyo-ekonomik ve kültürel açıdan oldukça geliştirmekte ve değiştirmektedir. Ancak kent merkezine olan uzaklığı üniversite-kent ilişkisini zayıflatmakta ve bunun doğal sonucu olarak kentin beklentilerini karşılama, Ar-Ge ve danışmanlık hizmetlerinde bulunma ve bilimsel çalışmaların kent ile paylaşılması gibi birçok önemli hizmeti sekteye uğratmaktadır. Bu nedenle üniversite-kent ilişkisini güçlendirmek için mekansal olarak kent merkezine olan uzaklık sorununu iyileştirmek amacıyla ulaşımın iyileştirilip çeşitlendirilmesi, yöre halkı ile iletişimi sağlamak, kentin üniversitesi olmak için ise kent sorunlarının çözümüne yönelik bilimsel çalışmalar ve uygulamaların arttırılması ve bu çalışmaların kent ile bir arada gerçekleştirilmesi gerekmektedir.