turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Milletlerarası yatırım hukukunda dolaylı kamulaştırma

Devletlerin iktisadi kalkınmaya ihtiyaç duymalarının bir sonucu olarak yabancı yatırımlar tüm dünya genelinde yaygın bir şekilde yapılmaya başlanmıştır. Bu duruma paralel olarak, yabancı yatırımcıyı korkutabilecek kamulaştırma ve millileştirme tasarrufları, yabancı yatırımcıya cazip ve uygun hukuki koşulların temin edilebilmesi maksadıyla terk edilmiştir. Bu tasarrufların yerini, mülkiyet yatırımcıda kalmasına rağmen yatırımcının yatırımından doğan kullanma ve yararlanma gibi haklarını etkin bir şekilde kullanamaması veya o haklarını kullanmasından yoksun bırakılması şeklinde ortaya çıkan dolaylı kamulaştırma tasarrufları almıştır. Ne var ki, milletlerarası yatırım hukukunda ev sahibi devlet tarafından yabancı yatırıma yapılan müdahalelerin ne zaman dolaylı kamulaştırma teşkil edeceğine ilişkin açıklık bulunmamaktadır. İşte bu çalışmada, günümüz yatırım dünyasının en önemli sorunlarından birini teşkil eden, ev sahibi devletin dolaylı kamulaştırma teşkil edebilecek tasarruflarının, geleneksel el koyma işlemlerinden farkının, özellikle kapsam ve tespit usulleri bakımından ortaya konulması amaçlanmaktadır.
Mesleki sorumluluk sigortasında riziko

Türk Hukukunda mesleki sorumluluk sigortasına ilişkin ilk pozitif düzenleme olan Mesleki Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ile sigortalının mesleğini ifa ederken gerçekleşebilecek rizikolar himaye altına alınmaktadır. Rizikonun gerçekleşmesi halinde sigortacı, sigortalıya karşı üçüncü kişiler tarafından ileri sürülen tazminat taleplerine sözleşmede kararlaştırılan miktara kadar sigorta teminatı sağlamak ile yükümlüdür. Mesleki Sorumluluk Sigortası Genel Şartları hükümlerinin yanı sıra Avukatlık, Hekim, Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ve Yeminli Müşavir Mesleki Sorumluluk Sigortası ek klozları ile bu meslek gruplarına ilişkin riziko konusunda düzenlemeler de öngörülmüştür. Çalışmamızda Mesleki Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında ve ek klozlarda esas alınan riziko kavramı doktrindeki görüşler ışığında ele alınmış ve gerek mevcut gerek tasarı halindeki Tük Ticaret Kanunu hükümleri kapsamında değerlendirilmiştir. Bunun yanı sıra Genel Şartlar ve ek klozlardaki sigorta himayesinin kapsamı ve bu kapsama dahil olan zararlar detaylı bir şekilde incelenmiştir.
Anayasa Hukukunda seyahat özgürlüğü

Anayasa Hukukunda Seyahat Özgürlüğü Konulu yüksek lisans tez çalışması üç bölümden oluşmaktadır; Birinci bölümde bir kavram olarak seyahat özgürlüğü ele alınmış, özgürlüğün yerleşme özgürlüğü başta olmak üzere diğer temel hak ve özgürlükler bakımından işlevi ortaya konmaya çalışılmıştır. Bunun yanı sıra seyahat özgürlüğü, hukuki niteliği ve yararlanıcısı bakımından da incelenmiştir. Son olarak, özgürlüğünün tarihi gelişimi ele alınmıştır. İkinci bölümde seyahat özgürlüğünün koruma alam incelenmiştir. İç seyahat ve uluslararası seyahat kavramları bakımından, vatandaşların ve yabancıların bu özgürlük bakımından sahip oldukları haklar ele alınmış, ayrıca uluslararası belgelerde seyahat özgürlüğüne ilişkin üstlenimler incelenmiştir. Son bölümde ise seyahat özgürlüğünün sınırlanması kavramı ele alınmış, öncelikle Anayasa'daki özgürlüklerin genel sınırlama sistemi ve sınırlamaların sınırları incelenmiştir. Daha sonra Anayasa ve kanunlarda seyahat özgürlüğüne ilişkin düzenlemeler Anayasa Mahkemesi ve Danıştay kararlan ışığında irdelenerek, özgürlüğün günümüz Türkiye'sindeki durumu ortaya konmaya çalışılmıştır.
Paylı mülkiyette paydaşın kullanma ve yararlanma hakkı

Paydaşın hakkı eşya üzerindedir ve mülkiyet hakkının dışında veya mülkiyet hakkını sınırlandıran bir hak değil, mülkiyet hakkının kendisidir. Eşyadan yararlanma, eşyadan elde edilen doğal ve hukuki ürünleri elde etmenin yanında, eşyayı kullanarak eşyadan yarar elde etmeyi de kapsamaktadır. Eşyadan yararlanma ve eşyayı kullanma mülkiyetin en önemli yetkilerindendir. Paydaşlardan her biri eşyayı dilediği gibi kullanma ve eşyadan kendi ihtiyaçlarına uygun bir şekilde yararlanma hakkına sahiptir. Eşyayı kullanma ve eşyadan yararlanma hakları paydaşların kişisel alanlarına girer ve paydaşların bu hakları çoğunluk kararıyla kaldırılamaz. Ancak her bir paydaş, eşyadan yararlanırken diğer paydaşların haklarını ihlal etmemekle yükümlüdür. Paydaşların eşyadan elde edilen doğal ve hukuki ürünler üzerindeki hakları payları oranındadır. Kullanma hakkının sınırları ise, yararlanmanın özel bir türü olmasına rağmen, kanun tarafından pay oranlarına göre belirlenmemiştir. Her bir paydaş, diğer paydaşların eşyayı birlikte kullanmalarını engellemediği sürece, eşyayı kullanma hakkına sahiptir. Paydaşların birbirlerinin yararlanma ve kullanma haklarını ihlal etmeleri halinde, mülkiyeti ve zilyetliği koruyan davalar açılabilir. Yararlanma ve kullanma hakkının ihlali durumunda paydaşlar ayrıca paydaşlıktan çıkarma davası da açabilirler. Paydaşlar üçüncü kişilere karşı da, mülkiyeti ve zilyetliği koruyan davaları, birbirlerinden bağımsız olarak açma hakkına sahiptirler.
(5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'na göre) fikri hakların haczi ve paraya çevrilmesi

Geçmişten günümüze kadar değişen ve gelişen fikir ve sanat eserleri gerek üzerindeki hakların korunması gerek üzerinde tasarruf işlemlerinin veya borçlandırıcı işlemlerin yapılması açısından farklılıklar göstermiştir. Günümüzde fikir ve sanat eserlerinin somutlaşmış hali ve bu eserler üzerindeki manevi ve mali haklar birbirlerinden ayrılmış ve ayrı koruma konusu olmuşlardır. Çalışmamızın konusu, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'na göre fikri hakların haczi ve paraya çevrilmesidir. Bir malın veya hakkın haczin konusu olabilmesi için borçlunun maddi bir değer ifade eden malvarlığı içerisinde yer alması gerekir. Bu bağlamda fikir ve sanat eserlerinin somutlaşmış hali ve bu eserler üzerindeki mali haklar, mali haklara ilişkin hukuki işlemlerden doğan para alacakları ve bağlantılı haklar haczin konusunu oluşturur. Çalışmamız iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu çerçevesinde, fikri mülkiyet hukukunun kavramsal çerçevesi incelenmiş, öncelikle 'fikri hak' kavramından bahsedilmiş ve fikir ve sanat eserlerinin niteliği belirlenmiştir. Daha sonra 'eser' kavramı, 'eser sahipliği' ve 'eser üzerindeki haklar' ayrıntılı olarak incelenmiş olup ve son olarak da, 'bağlantılı hak' ve 'bağlantılı hak sahipleri' incelenmiştir. Çalışmamızın ikinci bölümünde ise, ilk olarak haczin konusu üzerinde durulmuştur. Daha sonra haczin gerçekleştirilmesi, somutlaşmış fikri ürünün haczinde, mali hakkın haczinde, mali haklara ilişkin hukuki işlemlerden doğan para alacaklarının haczinde ve bağlantılı hakkın haczinde hangi hükümlerin uygulanacağı üzerinde durulmuş ve haczin birden fazla eser sahipliğine etkisinin nasıl olacağına açıklama getirilmeye çalışılmıştır. Haczin alacaklı, borçlu ve üçüncü kişiler bakımından etkisi ele alınmıştır. Son alarak da haczedilen fikir ve sanat eserlerinin paraya çevrilmesi üzerinde durulmuştur.
İslam Aile Hukukunda boşama ve boşama iradesinin kullanım şekilleri

Birbiri için yaratılan kadın ve erkeğin birbirlerinden ayrı kalması düşünülemez. Kadın ve erkeği en güzel şekilde bir araya getirecek olan şey de evlenmedir. İslam Dini, Müslümanları evliliğe teşvik etmiş, bir yuva kurmanın faydalarını ve hikmetlerini onlara bildirmiştir. Güzel ve faydalı amaçlarla kurulan bir evlilik, bazen bu yönde devam etmeyebilir. Sürekli sorun yaşayan eşlerin, evliliğe devam etmeleri sorunların daha da artmasına sebep olacaktır. Böyle bir durumda eşlerin, evliliği sona erdirmesi daha doğru bir davranış olur. Biz bu çalışmada, evlilik birliğini sona erdiren boşamayı ve boşama iradesinin kullanım şekillerini inceledik. Faydalı olacağı düşüncesiyle mana bakımından lafız çeşitlerinden de bahsettik. Buna göre, evlilik birliğine devam edemeyecek olan eşler de bu birlikteliği sözlü olarak sona erdirebilecekleri gibi yazılı olarak da sona erdirebilirler. Yine taraflar bir takım işaretler kullanarak veya başkalarını vekil belirleyerek de boşanabilirler.
Türkiye'de ve Dünyada uygulanmakta olan Maden Kanunu ve Uygulama Yönetmeliklerinin karşılaştırmalı analizi

Doğal kaynakların, insan yaşamındaki önemi herkes tarafından bilinmektedir. Çağdaş yaşam gereğince madencilik faaliyetleri vazgeçilmezdir. Ekonomik bir faaliyet olan madenciliğin sağlıklı şekilde gelişebilmesi, her şeyden önce yapıcı, uygun bir yasal altyapıyı gerektirmektedir. Doğa ve toplum ile sürekli etkileşim içerisinde olan madencilik sektörünü etkileyen unsurların başında mevzuat gelmektedir. Bu çalışmada madencilik sektörü mevzuat yönünden değerlendirilmiştir. Türk Maden Kanununun çevreye duyarlı, sürdürülebilir kalkınma anlayışını benimsemiş, iş güvenliği bakımından çağdaş standartları olan, ülke sanayiinin enerji ve hammadde ihtiyacını güvenli, sürekli ve en ekonomik şekilde karşılamanın yanı sıra ulusal gelir ve istihdama en üst düzeyde katkı sağlayabilen bir altyapı kazanabilmesi amaçlanmıştır. Bu nedenle, bu çalışma kapsamında dünyada çeşitli ülkelerin maden mevzuatları incelenerek karşılaştırılmıştır. Bu karşılaştırmalar ile maden mevzuatlarının ana konularını oluşturan maden haklarının verilmesi, maden haklarına ilişkin ruhsat sahiplerinin hak ve yükümlülükleri, çevre ve iş güvenliği hususları değerlendirilmiştir. İleriki zamanlarda değişen ihtiyaçlar doğrultusunda Türk Maden Mevzuatında yapılması muhtemel yasal düzenleme çalışmalarına ışık tutacağı düşünülen öneriler sunulmuştur.
Karşılaştırmalı olarak objektif cezalandırılabilme şartları ve muhakeme şartları

''Karşılaştırmalı olarak objektif cezalandırılabilme şartları ve muhakeme şartları'' başlığını taşıyan çalışmamızda, ceza hukukunun güncel problemlerinden biri olan objektif cezalandırılabilme şartları ile muhakeme şartları arasında ayrım yapılması noktasındaki zorluğun giderilmesine çalışılmıştır. Çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır.''Objektif cezalandırılabilme şartları'' başlığını taşıyan birinci bölümde objektif cezalandırılabilme şartlarının suç teorisi içindeki yeri ve ceza hukukunun diğer kurumları ile etkileşimleri incelenmiştir.''Muhakeme şartları'' başlığını taşıyan ikinci bölümde muhakeme şartlarının ceza muhakemesi içindeki yeri incelenmiş, muhakeme şartları genel teorisine katkıda bulunmaya çalışılmıştır.''Objektif cezalandırılabilme şartları ve muhakeme şartlarının karşılaştırılması'' başlıklı üçüncü bölümde objektif cezalandırılabilme şartları ve muhakeme şartları mümkün olan her anlamda karşılaştırılmış ve bu kurumlar arasında ayrım yapabilmek için güvenilir bir yol bulunmasına çalışılmıştır.
Üçüncü kişiler ile çocuk arasında kişisel ilişkinin kurulması

Kişisel ilişki kurma hakkı, çocuğun ana ve babası dışında üçüncü kişilere de tanınmış bulunmaktadır. Kanunda belirtilen olağanüstü hallerin gerçekleşmesi halinde bu konudaki mahkeme kararına istinaden, çocuğun hısımları veya diğer kişiler çocukla kişisel ilişki kurma hakkına sahip olmaktadırlar. Üçüncü kişilere söz konusu hakkın tanınmasındaki amaç, çocuğun yakın ilişkiler kurmuş olduğu kişilerden uzaklaşmasını önlemek ve bu ilişkilerin karşılıklı olarak canlı tutulmasını sağlamaktır. Dolayısıyla, kişisel ilişki kurma hakkı tesis edilmeden önce, çocuğun görüşüne başvurularak onun isteklerinin de dikkate alınması esastır. Kişisel ilişki kurma hakkının temel şartı, çocuğun yararının sağlanmasıdır. Çocuğun yararı kavramı sadece kişisel ilişki kurma hakkının kurulması aşamasında değerlendirilen bir husus değildir. Kişisel ilişki kurma hakkı tanınan kişinin, bu ilişkiyi sürdürebilmesi için çocuğun yararının tüm süreç boyunca korunabiliyor olması gerekir. Nitekim kişisel ilişki kurulmasına karar verildikten sonra çocuğun yararı ile örtüşmeyen durumların ortaya çıkması halinde, söz konusu ilişkinin kaldırılmasına veya sınırlandırılmasına karar verilebilecektir. Kişisel ilişki kurma hakkının cebri icra yolu ile uygulanması çocukların bu süreçte psikolojik olarak oldukça yıpranmalarına yol açmaktadır. Bu nedenle yaşanan olumsuzlukları giderebilmek adına henüz yasalaşmamış olan 'Mağdur Hakları Kanun Tasarısı' oldukça önem taşımaktadır. Tasarının, süreç içerisinde geliştirilerek uygulamaya geçirilmesi durumunda çocuğun üstün yararının korunması bakımından büyük bir adım atılmış olacaktır.
Türk Borçlar Kanunu'nda sözleşmenin kurulması

Türk Borçlar Kanunu'nda sözleşme, tarafların karşılıklı ve birbirine uygun irade açıklamalarıyla kurulmaktadır. Sözleşmenin kurulmasına ilişkin farklı teknikler mevcut olmakla birlikte Türkiye'nin de aralarında olduğu pek çok hukuk sisteminde, öneri ve kabul sisteminin benimsendiği görülmektedir. Bir sözleşme kurmak üzere yapılacak irade açıklamalarından ilki olarak adlandırılan öneri, sözleşmenin tüm esaslı noktalarını içerir ve önerenin, gelecek kabul açıklaması ile kurulacak sözleşmeyle bağlı olma niyetini ortaya koyar. Önerinin muhatabı ise bu öneriyi kabul ederek sözleşmeye taraf olur. Bu çalışmada da, öncelikle söz konusu irade açıklamaları sözleşmenin kuruluşundaki sıraları ile ele alınmış; ardından, bu açıklamalar arasında sağlanması gereken uyuşmanın kapsamı belirlenmeye çalışılmıştır. Bu çerçevede yeri geldikçe diğer hukuk sistemlerinden de örnekler verilerek, sözleşmenin kurulması süreci somutlaştırılmaya çalışılmıştır.
Medenİ Usul Hukukunda adlİ yardım

Medeni usul hukukunda adli yardım, devletin sunduğu adalet hizmetlerinden doğan yargılama giderlerinden ilgiliyi geçici olarak muaf tutmak olarak tanımlanır. Bu çalışmada medeni usul hukuku bakımından adli yardım kurumu ayrıntılı olarak incelenecektir. Bu kapsamda olmak üzere beş bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümünde, adli yardımla ilgili genel bilgilere yer verilecektir. Yine bu bölümde karşılaştırmalı hukukta yer alan adli yardım sistemleri hakkında bilgiler de verilecektir. Bir hakkın konusu olarak adli yardım, kaynağını birçok anayasal temel hak ve ilkeden alır. Adli yardımın anayasal temel hak ve ilkelerle ilişkisi ikinci bölümde ele alınacaktır. Ayrıca bu bölümde adli yardımın medeni usul hukukunun amacı ve medeni usul hukukuna hakim olan ilkelerle ilişkisi de incelenecektir. Hukukumuzda adli yardımın düzenlenişi ile ilgili bilgilere üçüncü ve dördüncü bölümlerde yer verilecektir. Medeni usul hukukunda adli yardımın temel ilkelerinin düzenlendiği Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda adli yardım konusu üçüncü bölümde incelenecektir. Dördüncü bölümde ise, adli yardım bakımından özel düzenlemeler hakkında bilgiler verilecektir. Çalışmanın esas amaçlarından biri de, adli yardımın düzenlemesi ve işleyişi ile ilgili sorunları tespit etmek ve bu sorunlara çözümler bulmaya çalışmaktır. Çalışmanın beşinci bölümünde ise bu konu hakkında bilgiler verilecektir.
Türk ve Azerbaycan Aile Hukukunda evliliğin geçersizliği

Bu çalışmada, evliliğin geçersizliğinin maddi, usul ve yasal yönleri hem pratik hem teorik yönden ele alınmıştır. Evliliğin geçersizliği olumsuz bir hukuki ve toplumsal olgudur. Evliliğin iptali durumlarında ve hükümsüzlük sonuçları çözünürlükte belirsizlikler vardır. Araştırmanın amacı, geçersiz bir evliliğin varlığı ve varlığı ile bağlantılı olarak ortaya çıkan toplumsal ilişkilerin yanı sıra geçersiz kabul edilmesi ve sonuçların uygulanmasıdır. Çalışmanın konusu, Türk ve Azerbaycan hukukunda evliliğin geçersizliği üzerine Kanundaki düzenlemeler; evliliğin geçersizliğinin yasal düzenlemesine ilişkin bilimsel doktrin; evliliğin geçersizliği ile ilgili normların uygulanması için adli uygulamalardır. Araştırma konusunun bilimsel detaylandırılma derecesi, evliliğin geçersizliği sorunlarının kapsamlı bir monografik incelemesi ve geçersizliğin sonuçlarının yeni bir aile ve medeni hukuk mevzuatı temelinde uygulanması gerçekleştirilmesidir. Yukarıda belirtilenler, mevcut mevzuatı, modern doktrini ve toplum ve devletin gelişmesinin mevcut safhasını göz önüne alarak, evliliğin geçersizliği sorunlarını analiz ederek, geçersiz bir evliliğin varlığıyla bağlantılı olarak ortaya çıkan ilişkilerle ilgili sorunları tanımlama ve çözme, geçersiz saymayı kabul etme ve geçersizliğin sonuçlarının uygulanmasına yönelik bir yaklaşım ireli sürülmektedir. Tezin metodolojik temeli, genel bilimsel ve özel bilimsel araştırma yöntemleri ile yapılmıştır: diyalektik sosyal ve hukuki olguları bilme yöntemi, tarihsel ve hukuksal yöntemler ve karşılaştırmalı hukuk, karmaşık araştırma, hukuk sistemi analizi vb. yöntemlerden de yararlanmıştır. Bu yöntemler, evliliğin geçersizliği kurumunun gelişiminde genel eğilimleri keşfetmeyi ve yasal düzenlemenin özelliklerini ortaya koymayı mümkün kılmıştır. Entegre yaklaşım karışık bir hukuk fenomeni olarak evlilik geçersizliği konusundaki birleşik bir kavramın geliştirilmesine katkıda bulunmuştur. Araştırmanın teorik temelleri, birçok akademik çalışmalarda ortaya konulan evlilikle ilgili sorunların bilimsel deneyimi ve genel hukuk teorisi hükümleridir. Aynı zamanda yapılan çalışmada aile mevzuatının iyileştirilmesine ilişkin tavsiyeler temel alınarak belirli öneriler geliştirilmiştir.
İş güvencesi kapsamında olan ve olmayan işçilerin belirsiz süreli iş sözleşmesinin feshinden doğan haklarının karşılaştırılması

Tezde, iş güvencesi kapsamında olan ve olmayan işçilerin belirsiz süreli iş sözleşmesinin feshinden doğan hakları karşılaştırmalı olarak ele alınacaktır. Bunun için öncelikle çalışmamızın temelini oluşturan iş güvencesi kavramı, Türkiye'deki gelişimi ve iş güvencesinden yararlanma koşulları açıklanacaktır. Sonrasında iş güvencesi kapsamında olan ve olmayan işçilerin belirsiz süreli iş sözleşmesinin feshinde tabi oldukları hükümler karşılaştırmalı olarak ele alınacaktır. Bunun için öncelikle fesih sırasında uyulması gereken usul bakımından karşılaştırma yapılacak sonrası da feshin geçerli bir nedene dayanması bakımından karşılaştırma yapılacaktır. Ayrıca işçilerin iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedilmiş olması durumunda iş güvencesinden yararlanma hakkı ele alınacaktır. Sonrasında iş güvencesi kapsamında olan ve olmayan işçilerin belirsiz süreli iş sözleşmesinin feshinde tabi oldukları hükümler olan; fesih bildirim süreleri, bildirim süreleri içinde tarafların durumları ve peşin ödeme yolu ile fesihden bahsedilecektir. Daha sonra feshe itiraz bakımından karşılaştırma yapılacak, işe iade davasında yargılama usulü ve mahkemenin vereceği kararlar anlatılacaktır. En son olarak iş güvencesi kapsamında olan ve olmayan işçilerin belirsiz süreli iş sözleşmesinin işveren tarafından feshinde hak kazanacakları tazminatlar bakımından karşılaştırma yapılacak; ihbar tazminatı, kıdem tazminatı, iş güvencesi tazminatı, kötü niyet tazminatı, sendikal tazminat ayrıntılı olarak ele alınacaktır.
Osmanlı bağlamında şeriat-kanun ayrımının Hanefi Kamu Hukuk fikri açısından değerlendirilmesi: Ceza Hukuku örneği

İslam hukukunda Şari tarafından belirlenmiş cezalar tamamen veya kısmen bütün insanların yararı için uygulanmaktadır. Kamu otoritesi toplum yararını amaçlayan tazir/siyaset yaptırımları vazedebilmektedir. Pek çok Hanefi hukukçu kamu otoritesinin doğrudan kendi takdiri ile vazettiği cezaları siyaset olarak isimlendirmekte ve hukukun standart hükümlerinin dışında tutmaktadır. Onlar siyasi otoriteyi bütün insanların menfaatlerini gözetme konusunda Şariin vekili kabul etmektedirler. Osmanlı sultanlarının zıllullah sıfatı ile üstlendikleri nizam-ı alemi temin etme misyonu bu anlayışla yakından ilgilidir. Klasik Osmanlı ceza kanunu bu misyonun kurumsal bir tezahürü gibi görünmektedir. Klasik Osmanlı döneminde ceza kanunlarının çıkarılmasının iki temel nedeni bulunmaktadır. Bunlardan birincisi para cezalarına standart bir uygulama kazandırmaktır. Osmanlı hukuk sisteminde para cezası vergi manası bulunan örfi bir yaptırımdır. Şeri hukukun ilgili hükümlerinin dışında sultanların salt kendi takdiri ile vazedilmektedir. Bu nedenle Hanefi ceza geleneğindeki siyaset anlayışının bir yansıması olarak görülmelidir. Osmanlı kanun yapıcıları para cezasının şeriat veya kanun gereği ölüm ya da uzuv kesme gibi ağır bir ceza uygulanmadığında tatbik edilmesini istemektedirler. Ceza kanunlarının diğer sevk nedeni had ve kısas dışı ağır müeyyideleri standart hale getirmektir. Kamu otoritesinin doğrudan kendi takdiri ile vazettiği bu müeyyideler mahiyetleri ve/veya uygulandıkları suçlar bakımından standart hukuki çözümlemelere aykırı gibi görünmektedir. Bu nedenle onlar da Hanefi ceza geleneğindeki siyaset anlayışı bağlamında değerlendirilmelidir. Nitekim Osmanlı kanun yapıcıları bu anlayışı takip ettiklerini göstermek için kanunnamelerde sıklıkla siyaset terimini zikretmekte ve bazen Hanefi siyaset adaletinin en yaygın şekli olan tekerrür/itiyat formülünü kullanmaktadırlar.
Yüklenicinin eseri teslim borcunda temerrüdü

Borçlu temerrüdü; edimin ifasındaki gecikmenin nitelikli bir türüdür. Gecikmeye bu niteliğini veren, borçlunun kendisinden belirli bir zamanda ifanın talep edildiğinin hukuken yeterince farkında olmasıdır. Yüklenicinin temerrüdü ve iş sahibinin temerrütten doğan hakları bakımından BK m. 101 vd. nda yer alan borçlu temerrüdüne ilişkin genel hükümler uygulanır. Yüklenici şu koşullar gerçekleştiği takdirde eseri teslim borcunda temerrüdüne düşer: Eser teslim vadesinde tamamlanmış olarak teslim edilmemiş, yani vadede teslim gerçekleşmemiş olmalıdır. Eserin tamamlanması ve teslimi objektif olarak imkansız olmamalıdır. Belirli teslim vadesi yoksa iş sahibi yükleniciye ihtarda bulunmalıdır (BK m. 101). Yüklenicinin eseri teslim borcunda gecikmesi haksız bir gecikme olmalıdır. İş sahibi yüklenicinin temerrüdü sebebiyle sözleşmeden döndüğünde, sözleşme hiç kurulmamış gibi geçmişşe etkili olarak ortadan kalkmaz; sadece içeriği değişir ve tasfiye amacına yönelir. Tarafların daha önce ifa etmiş oldukları edimlere ilişkin iade taleplerinin kaynağı dönülen sözleşmedir. İade talepleri sözleşmesel taleplerdir. Sözleşmeden dönen iş sahibi, iade taleplerine ek olarak menfi zararının tazmini de talep edebilir. (BK m. 108 f. 2).
İslamcı devletlerde siyasi partilerin hukuki rejimi

Din ve devlet arasındaki ilişkinin niteliği, öteden beri hem siyaset bilimcilerin hem de din adamlarının ilgisini çeken tartışmalı bir konu olmuştur. 21. yüzyılın ilk çeyreğinde, bu kadim tartışma özellikle İslam dünyasında 11 Eylül Saldırısı ve Arap Baharı'nın etkisiyle yeniden canlanmış bulunmaktadır. Tartışmaların odak noktasında İslamcılık ve demokrasi kavramları bulunmaktadır. Demokrasi kavramı ile İslam arasındaki ilişki nedir? Demokrasinin tarihi gelişim serüveninde halkın siyasi hayata katılımını sağlamak için üretilen başlıca araç olan siyasi partilerin İslamcı ideolojiyi benimsemiş ülkelerdeki fonksiyonunu incelemenin ön şartı bu soruya anlamlı bir cevap bulabilmektir. Bu çalışmamızın amacı da yeniden doğuşunu yaşayan bir ideoloji olan İslamcılığı tanımlamak, İslamcılığın türlerini ve genel ilkelerini tarafsız bir şekilde açıklamak, bu bağlamda İslam ve demokrasi arasındaki ilişkiyi tespit etmeye çalışmak, ardından İslamcı ideolojiyi benimsemiş ülkelerdeki siyasi partilerin konumunu hukuki düzenlemeler üzerinden değerlendirmektir. Sonuç olarak, İslamcılığın fikri kökleri İslam'a yayılmış ve bozuk olan mevcut düzenlerin ancak İslami prensiplere göre şekillendirilmesiyle ideal düzenin sağlanacağı iddiasındaki bir modern dönem ideolojisi olduğu belirlenmiştir. İslam ve demokrasi arasındaki ilişkinin İslamcı ideolojiyi benimsemiş İran, Malezya ve Suudi Arabistan gibi ülkelerin tevhid anlayışına göre şekillendiği ve tevhid anlayışının siyasi partilere ilişkin düzenlemeler üzerinde doğrudan etkili olduğu sonucuna varılmıştır.