turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Evreni anlamada eski ve modern mantık yönteminin Aristoteles ve Francis Bacon ekseninde karşılaştırılması

Aristoteles'in ortaya atmış olduğu kıyas yöntemi, genel bir ilkeyi temsil eden büyük öncüle dayanır. Diğer taraftan Francis Bacon'ın savunduğu tümevarım, ilgili olguların geniş bir koleksiyonundan hareket eder. Bacon' a göre bilgi, gözlemlenebilir deneyimden başlayarak, tekil aksiyomlar ya da önermeler üzerinden daha genel olana yükselir ve tabiatın evrensel kanunlarına ulaşmayı hedefler...
İbn Sina'da kuvve-fiil kavramı

Bu araştırmanın temel amacı Aristoteles ve İbn Sina felsefelerinde değişim sorunu ile bağlantısı içinde kuvve-fiil kavramlarının irdelenmesidir. Araştırma büyük ölçüde birincil kaynaklardan; Aristoteles ve İbn Sina'nın eserleri üzerinden kaleme alınmıştır. Tez üç bölümden teşekkül etmektedir. İlk bölümde kuvve-fiil kavramlarının ilk Grek filozoflarındaki kökenleri araştırılmıştır. İkinci bölümde kuvve, fiil ve entelekheia kavramlarının asıl ve teşbih kullanımlarıyla Aristoteles felsefesindeki yeri belirlenmiştir. İkinci ve üçüncü bölümlerde Aristoteles ve İbn Sina felsefelerinde değişim türlerinden 'oluş ve bozuluş' ile 'hareket'; kuvve-fiil ve entelekheia kavramları muvacehesinde incelenerek bu kavramlar itibariyle aralarındaki farklılıklar belirlenmiştir. Bu itibarla'oluş ve bozuluş' ile 'hareket' arasındaki farklılıklar göz önünde tutularak Aristoteles ile İbn Sina'da kuvve-fiil kavramlarının asıl anlamda madde-form karşılığı kullanıldığı delillendirilmiştir. Söz konusu farklılıklara bağlı olarak entelekheia kavramının kemal-i evvel ve kemal-i sani şeklindeki dereceli yapısı tesbit edilmiştir. Aynı zamanda her iki filozofun Metafizik, Nefs Üzerine, Fizik, Kategoriler, Gökyüzü Üzerine, Oluş ve Bozuluş, Nikhomakhos'a Etik adlı eserlerinde kuvve-fiil kavramları incelenmiştir. Araştırma neticesinde İbn Sina'nın kuvve-fiil kavramları muvacehesinde Aristotelesçi bir tavır sergilediği ve bu sorunları Aristoteles sonrası görüşleri de hesaba katarak geniş ve hacimli metinler çerçevesinde tartıştığı görülmüştür.
Modern Felsefe'de eril tahakküm ve güç

Bu çalışmanın amacı, aklın eril karakterini sorgulamak ve Antikite'den Modernite'ye erkekliğin felsefe yoluyla nasıl tesis edildiğini ortaya koymaktır. Tezimizin temel argümanı felsefede eril bir bakış açısından ortaya konulmuş olan akıl tasarımının eleştirisine dayanır; nitekim eleştirel bir biçimde ele alındığında felsefede aklın, çağlar boyunca cinsiyetlendirilmiş olduğu görülebilir. Bu argüman, halihazırda ana akım felsefenin dikotomik düşünme biçimini aşmaya ve eski akıl, rasyonalite, nesnellik, bilme gibi eski kavramlarını yeniden tanımlamaya çalışan feminist düşünürlerin katkılarından doğmuştur fakat yine de, ontolojik, epistemolojik ve politik temellerdeki bütün dikotomileri aşmak için daha dikkatli bir sorgulamaya ihtiyaç göstermektedir. Buradan bakıldığında Platon, Machiavelli Bacon ve Descartes 'eril akıl' kavramının en bilindik öncüleri olarak görülebilir. Öte yandan bu konuda Spinoza, Rousseau ve Kant, sistemleri yaygın akıl kavrayışına eleştirel birer yaklaşım olarak görülebileceğinden, önemli bir rol oynamaktadırlar. Böylece bu filozofların sistemlerinin erkeklik üzerine olan etkileri de değerlendirilmiştir. Aynı zamanda bir baskı aracı olarak iktidar ve bilgi arasındaki ilişki ve bunun eril/erkek akılla bağlantısı da de gösterilmeye çalışılmıştır.
Michel Focault'da dilin fonksiyonu

Las Menias'ın Foucault üzerindeki etkisi, estetik degeri olan alelade bir resimetkisinden ziyade, görünen seyin hiçbir zaman, söylenen seyin içinde hapisolmayacagını gösteren mistik bir etkidir. Bu izlenimden itibaren kelimeler veseylerin iliskisi zorunlu olarak incelemeye maruz kalacak bir konu haline gelmistir. Foucault dil ve nesne iliskisini Rönesans Epistemesi, Klasik Episteme ve Modern Episteme olmak üzere üç ayrı dönemde inceler:Rönesans Epistemesinde yogun bir benzerlik hakimiyeti görülmektedir. sareteden, isaret edilen ve isarete izin veren benzerlik olmak üzere üçlü bir yapı mevcuttur. Klasik Episteme dönemine gelindiginde ise bazı farklılıkların olustugusöylenebilir. saretlerin konumu Rönesans'ta üçlü olurken ve ana nokta isaretin seyinasıl gösterdigi iken, Klasik Epistemede bu ikili olacaktır ve ana nokta da isaretedenle edilenin nasıl baglanabilecegi olacaktır. Bu söylemin temel görevi de, seylerebir ad yakıstırmak ve onları o adla adlandırmaktır. Klasik Episteme böylece üç bilgibölgesinin dogusunu sağlam ıstır: Genel Gramer, Doga Tarihi ve Zenginliklerin Çözümlenmesi. Modern Episteme dönemine gelindiginde ise ilk iki dönemden belirgin biçimde farklı olan bir tarafa rastlanmaktadır: nsanın varlıgının epistemolojik olarakolusması. Çünkü Modern dönem öncesi dile atfedilen saydamlık kavramı beraberinde dilin sadece seyler ve temsilleri arasında bir bag kurmasına izin vermis, insan için bir alan açamamıstı. Klasik Episteme dönemindeki üç bilgi alanı, Modern çagla beraber Biyoloji, Ekonomi, Dilbilim / Filoloji olmak üzere üç bilgi/söylem biçimine dönüstürülmüstür. Aynı zamanda XVIII. ve XIX. yüzyılda hakim olan ve dil teorileri olarak bildigimizfiil, eklemlesme, türeme ve adlandırma teorileri de modern felsefeye yansımalarınısırasıyla su sekilde gerçeklestirmislerdir: sonluluk, ampirik-askın ikili, kökenin geriçekilisi ve cogito-düsünülmemis. IIMichel Foucault'nun felsefesindeki dil incelemesi, dilin diger tüm yasamalanlarıyla olan sıkı birligi göz önüne alınırsa; aslında topyekun bir arkeolojik kazıanlamına da gelmektedir.
Aristoteles'in mutluluk anlayışı

Bu tezde, Aristoteles etiğinde merkezi bir öneme sahip olan mutluluk kavramı ele alınmaktadır. Mutluluk, geçmişşten günümüze farklı filozoflar tarafından farklı şekillerde ele alınmıştır. Mutluluk'a dair sistemli bir görüş ortaya koyan Aristoteles, 'Mutluluk, ruhun erdeme uygun etkinliğidir' tanımıyla, insanın erdemlere uygun etkinlikte bulunduğu takdirde mutluluk'a erişebileceğini belirtmektedir. Bu tezin asıl meselesi de, mutluluk'a erişebilmede önemli bir yere sahip olan karakter erdemleri ve düşünce erdemlerinin, önem bakımından, mutluluktaki yerini incelemektir. Bu tezin ilk bölümünde, Aristoteles'e göre iyi, amaç, işlev ve etkinlik kavramları arasındaki ilişki kurulup, söz konusu kavramlar arasındaki bağlar açıklanmaktadır. İkinci bölümünde, erdemin Aristoteles etiğindeki yeri incelenmektedir. Tezin ana konusunun ele alındığı üçüncü bölümde ise, karakter erdemleri ve düşünce erdemlerinin mutluluk'a erişebilmek bakımından birbirlerine öncelikli olup olmadıklarını kavrayabilmemiz açısından 'akılsalcı' ve 'kapsayıcı' görüşler incelenmektedir. Yapılan inceleme sonucunda 'kapsayıcı anlayış'ın Aristoteles'in mutluluk anlayışını daha iyi yansıttığı savunulmaktadır.
Martin Heidegger'in teoloji anlayışı ve onto-teoloji eleştirisi

20. yüzyılın en önemli düşünürlerinden biri olan Martin Heidegger yalnızca felsefesiyle değil aynı zamanda teolojik geçmişşiyle de oldukça önemli bir yere sahiptir. Felsefe öğrenimi esnasında Katolik kökeninden ayrılarak Protestanlığa yönelmiş, sonrasında ise felsefenin a-teistik olması gerektiğini ifade ederek, tamamen Hıristiyanlıktan yüz çevirmiştir. Ancak Heidegger'in geç dönem düşünceleri teolojik bir niteliğe sahip olmadığı gibi ateizm de değildir. Dolayısıyla Heidegger çalışmalarında doğru değerlendirmelerde bulunabilmek için, bu noktanın gözden kaçırılmaması gerekmektedir. Martin Heidegger'in düşünceleri fenomenoloji, hermeneutik ve varoluşçuluk gibi farklı alanlara katkı sağlamıştır. Özellikle onto-teoloji ve teknik dünyaya ilişkin metafizik eleştirisi postmodern teorilerin gelişmesinde etkili olmuştur. Bunun yanı sıra Heidegger'in Presokratik düşünürler, Kant ve Nietzsche'ye dair yorumları, düşüncesinin temel sorunu olan ontoloji ve varlığa dair yeni bir bakış açısı sunmaktadır. Bu çalışma, Heidegger'in düşüncesindeki temel meseleleri - ontoloji, varlık, teoloji, Tanrı, hakikatin özü- geleneksel Batı felsefesi eleştirisi ile bağlantılı olarak ortaya koymayı amaçlamaktadır. Heidegger'e göre Batı düşüncesi 'Varlık'ı unutmuş ve bunun sonucunda da nihilist bir karaktere bürünmüştür. Heidegger, işte bu nihilist metafiziğin ötesine geçilerek, Antik Yunan'daki varlığın tecrübesi fikrinden hareketle, felsefenin yeni bir başlangıç yapması gerektiğini savunmaktadır.
İlahi Buyruk Teorisi ve diğer ahlaki realizm türlerinin değerlendirilmesi

Bu doktora tezi, nesnel ahlak ve ahlaki yükümlülüklerin doğasını sorgulamayı amaçlamaktadır. Bu amaç çerçevesinde, ahlaki yükümlülüklerin ontolojisi araştırılacaktır. Bu araştırmada, ilahi buyruk teorisi ile diğer ahlaki realist teoriler olan doğalcı ve doğaüstücü teoriler arasında bir karşılaştırma yapılacaktır.
Aquin'li Thomas'ta Teoloji-felsefe ilişkisinin bilim, bilgi ve inanç kavramları bağlamında temellendirilmesi

Dönmez Süleyman, 'Aquin'li Thomas'ta Teoloji Felsefe İlişkisinin Bilim, Bilgi ve İnanç Kavramları Bağlammda Temellendirilmesi', Dr. Filozof,, doktora tezi, danışman: Prof. Dr. Murtaza Korlaelçi, Ankara Üniversitesi Sosoyal Bilimler Enstitüsü, Ankara 2004, sayfa sayısı: X+ 155= 165 Orta Çağ skolastik düşünüşünün son kesitinde karşımıza çıkan Tannbilimci Aquin'li Thomas (1225-1274), pek çok diğer konu yanında, teoloji-felsefe ilişkisi üzerine de yoğun bir şekilde düşünen ve bu hususta kendine has görüşleriyle fikirler üreten ve yeni açılımlar ortaya koymaya çalışan bir kişidir. Çünkü onun teolojiyi felsefenin yardımı ile bilimsel ve teorik bir temellendirmeye tabi tutmak istemesi, bilgi ve inanç arasındaki gerilimi iyice belirginleştirmiş ve teolojinin felsefeden ayrı bir bilim olarak kurulmasına zemin hazırlamıştır. Hıristiyan teolojisinde ve Batının felsefi düşünüşünde çok önemli ve kalıcı izler bırakan Aquin'li Thomas'ın teoloji felsefe ilişkisini incelemek istediğimiz bu çalışmamız 'Giriş' kısmı hariç, üç temel bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde ilk önce çalışmanın içeriği, önemi, yöntemi, kavramsal çerçevesi ve amacı belirlenmektedir. Daha sonra Aquinah hakkında çok kısa bir biyografik bilgi verilmekte ve teoloji/inanç - felsefe/bilim ilişkisi probleminin son dönem Thomas araştırmalarına nasıl yansıdığı ana hatları ile gösterilmektedir. Birinci bölümde Thomas düşünce yapısında teolojinin felsefeyle olan ilişkisi ele alınmaktadır. İkinci bölümde ise, Aquin'linin tamamiyle teolojik bir yapılanmayı esas alan bilgi kuramı ve tanrısal bir açılıma dayanan bilgi metafiziği üzerinde durulmaktadır. Üçüncü bölüme gelince burada, Thomas'ın teolojisinin temel kavramı olan inancın yapısı ve epistemolojik temellendirilmesi irdelenmektedir. Nihayet 'Sonuç' kısmmda Thomas'ın teoloji felsefe ilişkisine bakışı ve bizim bu çalışmada ulaştığımız sonuçlar analitik bir bakış açısıyla ortaya konululmaya çalışılmaktadır. 12.01. 2004 Süleyman Dönmez 122
The relationship between the philosophical system of Fichte and german nationalism

Bu çalışmada, Fichte felsefi sisteminin oluşmaya başlayan dönemin Alman milliyetçiliği ile ilişkisi incelenmiştir. Bu doğrultuda öncelikle çalışmamızın temalarından olan milliyetçiliğe odaklanılmış, kavramın sınırları belirlenerek tarihsel olarak nasıl anlamlar kazandığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Genel olarak milliyetçilik işlendikten sonra esas olarak üzerinde duracağımız Alman milliyetçiliğinin oluşum koşulları ve temel karakteristikleri araştırılmıştır. Bu çerçevede bu milliyetçiliği oluşturan ana koşullar olarak belirlediğimiz; Reform Hareketi, Aydınlanma ve Fransız Devrimi konu bağlamında incelenmiş, Alman milliyetçiliğinin baskın karakteri olarak da; milliyetçiliğin, Almanya'nın içinde bulunduğu sosyo-ekonomik-siyasi krizler için bir çözüm önerisi olduğu gösterilmiştir. Birinci bölümümüzde genel olarak milliyetçilik ve daha özel olarak Alman milliyetçiliği işlendikten sonra ikinci bölümümüzde Fichte felsefi sistem önerisi olan Wissenschaftslehre ana hatlarıyla özetlenmiş, filozofun etik-politik felsefesi ortaya konmaya çalışılmıştır. Son bölümümüzde ise; Fichte felsefi sistemininden Alman milliyetçiliğinin çıkarsanabilme koşulları üzerinde durulmuş, buna göre Wissenschaftslehre'nin Alman milliyetçiliğine hangi noktalardan zemin teşkil edebileceği araştırılmıştır. Tezimizin savı; dönemin Avrupa'sında yeni bir dünya modeli yaratan milliyetçiliğin filozofumuzun felsefesinin karakterini belirleyen bir unsur olduğu ve etkilenen bu felsefenin oluşmakta olan Alman milliyetçiliğini de etkilediği, teorik olarak onu beslediği yönündedir. Buradan hareketle son bölümümüz olan üçüncü bölüme geldiğimizde bu savımızın gerekçeleri ortaya konmuştur.
Din kültürü ve ahlak bilgisi öğretmenlerinin mesleki yeterlikleri

Genel egitimde olduğu gibi din ögretiminde de temel unsur ögretmendir. Çünküögretmen, diger ögretim unsurlarina islerlik kazandiran ve egitim-ögretimde belirlenen hedeflereulastiran ögedir. Bu arastirmada DKAB ögretmenlerinin yeterlikleri, kendi ifadeleri çerçevesinde belirlenmeye ve degerlendirilmeye çalisildi. Arastirmanin giris bölümünde, ögretmen yeterlikleri üzerine teorik bir alt yapiolusturuldu. İkinci bölümde de arastirmada kullanilan yöntem ve teknikler hakkinda bilgi verildi. Üçüncü bölümde ise, arastirmanin temel ve alt varsayimlari dogrultusunda DKAB ögretmenlerinin yeterlikleri, Antalya, Burdur ve Isparta il merkezlerinde görev yapan DKAB ögretmenlerinin anket sorularina verdikleri cevaplardan elde edilen bulgular çerçevesindedegerlendirildi. Konuyla ilgili olarak da su sonuçlara ulasildi:Arastirmaya katilan DKAB ögretmenlerine göre, DKAB ögretmenlerinin özel alan ve genel kültür bilgileri, egitim-ögretim etkinliklerinde ihtiyaçlarini karsilayacak düzeydedir. Fakat özel alan ve genel kültür bilgilerinin yenilenmesi ve gelistirilmesinde ögretmenler, ayni yeterligesahip degildirler ve beklenen gayreti göstermemektedirler. Ayrica bulgular birliktedegerlendirildiginde, DKAB ögretmenlerinin özel alan ve genel kültür bilgisi yeterliklerininifadelendirdikleri kadar yüksek düzeyde olmadigi ortaya çikmaktadir. DKAB ögretmenlerinin sosyal ilişkileri, iliskide bulunduklari kisi ve gruplara görefarklilik arz etmektedir. Ögrencileriyle hem okul içi hem de okul disinda iyi ilişkiler kuranögretmenler, mesai arkadaslari ve ögrenci aileleriyle ayni yeterlikte ilişkiler kuramamaktadirlar. DKAB ögretmenlerinin cevaplarindan, egitme-ögretme süreci etkinliklerinde genel itibariyle yeterli olduklari anlasilmaktadir. Ancak ögretmenler, pedagojik formasyon alaninda kendilerini yenileme ve gelistirmede ayni yeterlik düzeyine sahip degillerdir. Ögretim strateji, yöntem ve tekniklerini tanima ve kullanma, egitim teknolojisinden faydalanma, materyal hazırlama ve gelistirme konularinda oldukça önemli eksiklikleri vardir. DKAB ögretmenleri, bir ögretmende aranan kisilik-karakter özelliklerine büyük ölçüde sahiptirler. Ancak, çevrenin olumsuz ve ön yargili tepkileri, hukuki düzenlemeler ve idariuygulamalar, ögretmenlerin kendilerini açikça ifade etmelerini engellemekte, zaman zaman mesleki kimliklerini gizlemelerine neden olmaktadir. Çok az olmakla birlikte kisilik bozuklugugösteren ögretmenlere de rastlanmaktadir. Sonuç olarak, Türk Egitim Sisteminin ögretmen yetistirme politikalari ve arayislari göz önüne alinarak ögretmen yeterlikleri üzerine yapilan arastirma sonuçlari degerlendirildiginde;DKAB ögretmenlerinin ögretmen özelliklerine yüksek düzeyde sahip olduklarigörülmektedir. Ancak ideal ögretmen özellikleri dikkate alindiginda, DKAB ögretmenlerininönemli eksiklerinin bulundugu ortaya çikmaktadir.
Modern coğrafyanın öncülerinden Faik Sabri Duran; Hayatı ve eserleri

İnsanoğlu dünyaya ayak bastığı ilk andan itibaren hayatını idame ettirebilmek, daha elverişli yaşam koşullarına sahip olmak ve doğaya hakim olmak gibi düşüncelerle doğaya yönelmiş, merak duygusunun da tesiriyle bulunduğu çevreyi ve dünyayı incelemeye koyulmuştur. Dolayısıyla, insanlığın geçmişşi kadar köklü bir geçmişşe sahip olan coğrafya, pek çok bilim insanının üzerinde çalıştığı bir alan olarak, çeşitli türde yazılan eserler ve yapılan çalışmalarla zenginleşerek ilerlemiştir. Orta Çağ'a gelindiğinde coğrafya çalışmaları batı dünyasında sekteye uğrasa da İslam alimleri bu alanda mühim çalışmalar yaparak alanın gelişmesine katkı sağlamışlardır. Rönesans ve coğrafi keşiflerle birlikte batıda yeniden ivme yakalayan coğrafya çalışmalarında Keckermann, Varenius ve Kant'ın çabaları sonucunda önemli ilerlemeler kaydedilmiş, sonrasında Carl Ritter ve Alexander von Humboldt gibi coğrafyacılar tarafından alan modern kimliğini kazanmıştır. Bu coğrafyacılardan Ritter ve Humboldt modern coğrafyanın temellerinin atılmasında önder olmuşlardır. Modern coğrafya anlayışının Türkiye'ye girişindeki öncü isimlerden Faik Sabri Duran (1884-1943) ise gerek yazdığı kitaplar gerekse farklı seviyelerdeki eğitim kurumlarında verdiği derslerle bu anlayışın ülkemizde yerleşip benimsenmesine katkı sağlamış, ayrıca Darülfünun'da müstakil bir coğrafya bölümünün kurulmasına ve Coğrafya Darülmesaisi'nin açılmasına yönelik çalışmalara katılmıştır. Duran, gezi yazısı, ders kitabı, öğretmenler için kılavuz kitabı, roman, atlas ve ansiklopedi gibi farklı türde yaklaşık yüz kitap kaleme almıştır. Bilhassa öğretmenler ve öğrenciler için yazdığı kitaplarda otuz-kırk yıl önceki coğrafya anlayışını tenkit ederek eski coğrafyanın yer ismi ezberlemeye ve sırası geldiğinde atlamadan bunları tekrar etmeye dayalı olduğunu, ancak dönemin modern coğrafya görüşünün olaylar arasında neden-sonuç ilişkisi kurmaya, akıl yürütmeye ve hadiseleri izah etmeye dayalı olduğunu vurgulamıştır. Ona göre coğrafya 'müşahede, mülahaza ve muhakeme' ilmidir ve Duran, sıklıkla eserlerinde bu hususa dikkat çeker.
Egoizm ve teizm ilişkisi

Salt özgecilik var olmadığı için her ahlaki eylem, içerisinde bencillik barındırır. Dolayısıyla Kant gibi filozofların iddia ettiği içerisinde karşılık beklentisi bulunmayan eylemlerin iyi ve erdemli olduğu' önermesi geçersizdir. Zira karşılık veya çıkar beklentisi olmayan bir eylem, ahlaklı olmaktan ziyade imkansızdır. Bu durumun iyice anlaşılabilmesi için bu çalışmada, öncelikle ahlaki egoizm, rasyonel egoizm ve psikolojik egoizm gibi egoizmin çeşitli kavramları üzerinde durularak İslam, Hıristiyanlık, Yahudilik ve Hinduizm gibi dinlerdeki ödül-ceza mekanizmasının ahlaki egoizm ile uyumuna dikkat çekilmektedir. Bu dinlerin inananları, kişisel çıkarlarını maksimize etmek için, yani daha iyi bir ebedi hayata kavuşmak için ahlaklı davranabilirler ve bu tutum oldukça rasyoneldir. Buna karşılık herhangi bir dine inanmayan bir kişi de ahlaklı davranışlarının karşılık beklentisi barındırmadığını iddia edebilir ve bu tutum ise gerçek dışıdır. Bir eylemin ödül-ceza mekanizması bağlamında bir karşılığının olması, o eylem adına sadece motivasyon teşkil etmekle kalmamakta, ayrıca o eylemi anlamlı kılmaktadır. Ödülün ve cezanın bulunmadığı bir eylem iyi ya da erdemli değil, anlamsızdır. Bu sebeple teizm ahlakının ödüle ve cezaya dayanması, diğer deyişle bir ticaret olması, onu daha da rasyonel hale getirmektedir.
John Locke ve Susan Mendus'un tolerans anlayışları

Tezimiz genel itibariyle tolerans üzerinedir. Tolerans, gerçekten de tartışmalı ve üzerinde durulması gereken bir kavramdır. Tolerans, bireylerde erdem, toplumlarda ise ahlaki bir sorumluluk olarak kabul edilmektedir. Ancak ne yazık ki Türkçe'de üzerine çok az çalışılma yapılmış ve gerçekten de ihmal edilmiş bir kavramdır. Bunun temel nedeni, 'tolerans' sözcüğünün genelde 'hoşgörü' kavramıyla birlikte kullanılması ve aynı anlamlara geldiklerinin düşünülmesidir. Ancak bu kullanım yanlıştır. Bunu yabancı dillerden Türkçe'ye aktarılan yayınlarda rahatlıkla görebiliriz. Tezimizde bu konu detaylıca açıklandığından, şimdilik, her iki sözcüğün, aynı anlamlara gelmedikleri ve birbirlerinin yerine kullanılmamaları gerektiği ifade edilebilir. Öte yandan Arapça kökenli bir kelime olan ve Türkçe'de zaman zaman toleransı ifade etmede kullanılan 'müsamaha' kavramı ise gerek anlam gerekse de içerik bakımından 'tolerans' sözcüğüne, 'hoşgörü' kavramından daha yakındır. Bu durum bu üç kavram arasında hem etimolojik hem de kavramsal bir analizi gerektirmektedir. Böyle bir çalışma, aynı zamanda, kavramlar arası anlaşılmazlıkları giderme de işe yarayacaktır. Bu nedenle tezin ilk bölümü genel itibariyle bu üç kavram arasındaki benzerliklerin ve farklılıkların açıklanmasına yöneliktir. Bu minvalde 'tolerans' ve 'müsamaha' kavramlarının aynı anlamlara geldikleri, farklı düşünürlerin görüşleriyle birlikte aktarılmaya ve aynı zamanda, günümüzde tolerans üzerine yapılan tartışmaların neler olduğu anlatılmaya çalışılmaktadır. Tezin ikinci bölümü, John Locke'un tolerans anlayışının kendi döneminde yaşanan toleranssızlıklara bir çözüm olarak ortaya konulduğunun, ancak bunun artık günümüzde yaşanan tolerans sorunlarına çözüm bulmada yetersiz olduğunun ortaya çıkarılması üzerinedir. Tezin üçüncü bölümünde günümüz çağdaş düşünürlerinden biri olan Susan Mendus'un özgürlükçü tolerans anlayışı ele alınmaktadır. Aynı zamanda bu bölümde, tolerans ile ilgili çağdaş sorunlar, Susan Mendus'un ve diğer önemli düşünürlerin görüşleriyle birlikte işlenmektedir. Sonuç bölümünde ise, giriş bölümünde ifade edilen varsayımların doğrulukları, her iki düşünürün tolerans anlayışlarındaki benzerlikler ve farklılıklar üzerinden tartışılmaktadır.
Jean Paul Sartre felsefesinde insan ve eğitim sorunu

Amaç: Bu çalışmada Jean Paul Sartre felsefesinde insan ve eğitim sorununun incelenmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda Sartre'ın insan anlayışının özellikleri, insan ve eğitim anlayışı arasındaki ilişki, eğitim ve kültür ilişkisi, aydınlar, ideoloji ve eğitim arasındaki ilişki gibi konuların açıklanması da çalışmanın amaçları arasındadır. Yöntem: Bu çalışmada nitel araştırma modeli kullanılmıştır. Çalışmada ulaşılan veriler betimsel araştırma deseni ile açıklanmış, doküman analizi tekniği ile veriler oluşturulmuştur. Bu bağlamda araştırmada Sartre'ın kendi yazdığı eserlerinden ve Sartre üzerine yazılmış ikincil kaynaklardan yararlanılmıştır. Elde edilen verilerden hareketle çıkarım ve yorumlamalarda bulunulmuştur. Bulgular: Sartre felsefesine göre insan evrende kendi özünü oluşturabilecek olan tek varlıktır. Sadece insanda 'varoluş, özden öncedir.' Buna dayanarak insanın belirlenmiş bir özü yoktur. İnsan dışındaki varlıklar kendinde varlıktır. İnsan ise kendisi için varlıktır. O, seçimler yapar, özgür ve sorumludur. Sartre, yaşadığı dönemin de etkisiyle eğitim sistemlerine eleştirel bir şekilde yaklaşarak insanın kendi özünü oluşturmasında özgür olduğunu savunur. Sartre, eğitimin kültür aktarıcısı olmasını eleştirir. Yine Sartre, yaşadığı dönemin eğitim sistemlerine, sadece belirli ideolojileri bireye aşılayan bir araç olduğunu söyleyerek karşı çıkar. Sonuç:Varoluşçu bir düşünür olan Sartre'a göre insan özünü belirleme sürecinde özgür ve bu süreçte yapacağı seçimlerden sorumlu olan varlıktır. Varoluşçuluğun eğitime yansıması ile öğrenci geleneksel çizgilerden kurtularak, kendi öğrenme ortamını kurabilmelidir. Bu noktada Sartre'ın felsefesinde yer alan özgürlük ve sorumluluk kavramları, eğitimde öğrencinin kendi özünü oluşturmasında etkili olacaktır. Eğitimde insanı merkeze almalı ve öğrenci özgür bir birey olmaya yöneltilmelidir.
Kant'ın estetiği ile bağlantı içerisinde felsefe ve sanatta romantisizm sorunu

Bu tezde, Kant'ın, Yargı Gücünün Eleştirisi'nde en geniş haliyle ele aldığı estetik anlayışı ve romantisizm dönemi ile bu dönemin Kant felsefesi ile bağlantısı üzerinde durulmuştur. Bu anlamda, çalışmamız, Kant felsefesinin romantik dönemde yaşamış olan sanatçı ve düşünürler üzerindeki yansımalarını serimlemek üzerine kurulmuştur. Özellikle, Kant estetiğinin, kendi döneminde hangi açılardan yenilikçi sayılabileceği, Kant'ın felsefe sistemindeki kavramların romantik dönemi nasıl etkilediği, Kant felsefesinin romantik dönem eserlerinde kendisine nasıl yer bulduğu ve Alman romantik felsefesinin oluşumuna nasıl yön verdiği araştırılmıştır.