1997 Kyoto protokolü ve uluslararası çevre politikalarına etkileri

Küresel ısınma ve sonucunda tüm dünyayı tehdit eden küresel iklim degisikligi, özellikle sanayi devrimiyle birlikte ortaya çıkmıstır. Bugün teknolojinin hızlı bir sekildeilerlemesi, atmosferde ciddi bir tahribata yol açmıstır. İklim degisikligi konusu sanayiningelismesi, devletlerarası rekabetin giderek artması ve sera gazı emisyonların atmosferdeyol açtıgı tehlikenin de etkisiyle birçok ülke tarafından ciddi bir sorun olarak kabul görmeye baslamıstır. Atmosferdeki tehlike ile bireysel seviyede mücadele etmenin yeterli olmaması nedeniyle, mevcut durum dünya devletlerini kurumsal bir çerçevede ortak hareket etme zorlamıstır. Atmosferdeki sera gazı emisyonlarını azaltmak ve çesitli asamalardan sonra belli bir seviyede tutabilmek amacıyla 1992 yılında BM tarafından UNFCCC kabul edilmistir. Bu noktada, BM, sanayi devri sonrasında, küresel iklim degisikligi ile mücadelede isbirligini ve devletler arasında koordinasyonu saglayabilecek bir uluslararası örgüt olarak düsünülmektedir. Sözlesmenin devamında 1997 yılında, sera gazı emisyonlarının boyutunu en aza indirebilmek amacıyla Kyoto Protokolü hazırlanmıstır. Çalısmada bu hususlarbaglamında, küresel iklim degisikligine karsı olusturulabilecek isbirligi girisimlerinde, Kyoto Protokolü'nün birlestirici olup olamayacagı degerlendirilmeye çalısılmıstır. Bu baglamda çalısma üç bölümden olusmustur. Çalısmanın birinci bölümünde, küresel iklim degisikligi sorununun kavramsal çerçevesinin çizilmesini hedeflemektedir. Bu amaçla, küresel iklim degisikligikavramına iliskin bazı somut kanıtlar, global ısınmanın nedenleri, kaynaklar, ve bu konuda uluslararası arenada yapılan çalısmalar, hükümetler-arası ve hükümetler-üstüörgütler degerlendirilmistir. Bu bölümde ayrıca, küresel ısınma ve sera gazlarınınuluslararası toplumda nasıl gündeme geldigi de tartısılmaktadır. İkinci bölümde ise Kyoto Protokolü'nün olusumu, Kyoto Protokolü sonrasındayasanan uluslararası gelismelere dikkat çekilmesi hedeflenmistir. Kyoto Protokolü'nüngenel çerçevesi, Protokol'ün uygulanması, alınan önlemler ve politikalar bu bölümün konusunu olusturmaktadır. Üçüncü bölümde, özellikle Türkiye ve Japonya örneklerinden hareketle, iki devletin iklim degisikligi ve Kyoto Protokolü kapsamındaki çalısmaları incelenmistir. Türkiye ve Japonya'nın iklim degisimiyle mücadele amacıyla yapmıs oldukları ulusal ve uluslararası çalısmalar ve isbirligi arayısları da bu bölümde deginilen diger konulardır. Diger yandan, Avrupa Birliğine üyelik sürecinde Kyoto Protokolü Türkiye için önemli konulardan bir olarak nitelendirilebilir. Sonuç bölümünde ise, ilk üç bölümde aktarılan bilgiler dikkate alınarak, genel bir değerlendirme yapılmıs, ayrıca Kyoto Protokolü'nün degisen uluslararası sisteme uyum sağlam ak için geçirdigi dönüsümün altı çizilmistir. Kyoto Protokolü, iklim degisikligi ile mücadele anlamında aranan uluslararası isbirligi konusunda önemli adımlar atmıstır. Ancak söz konusu süreç içerisinde atılan adımların ve alınan kararların uygulamayadönüstürülmesi için, çalısabilirliginin kanıtlanması gerekmektedir. Bu baglamda KyotoProtokolü'nden beklenen, iklim degisikligi ile mücadelede, tarafsızlıgını ve kararlılıgınıkoruyabilmesi, isbirligi merkezi olarak yoluna devam etmesidir.