Kat mülkiyeti kurulması yoluyla paylı halin giderilmesi

Tezimizin konusu, Kat Mülkiyeti Kanunun 10'uncu maddesinde düzenlenen 'Kat Mülkiyeti Kurulması Yoluyla Paylı Halin Giderilmesidir.' Kat Mülkiyeti, Gayrimenkul Mülkiyetinin özel bir çeşidi olup, Müşterek Mülkiyet ile çok yakından ilgilidir. Eşya Hukukunun genel ilkeleri de göz önünde bulundurularak paylı halin giderilmesi konusunda çok sayıda eser bulunmasına rağmen, kat mülkiyeti kurulması yoluyla paylı halin giderilmesi konusunda KMK. 10. maddesindeki düzenleme dışında başka bir eser bulunmamaktadır. Bu konuda monografik bir çalışmada yapılmamıştır. Günümüz koşullarında kat mülkiyeti yaygın bir uygulama haline gelmiştir. Bu derece yaygın bir uygulama alam bulunan bir konuda, tek madde halinde yapılan yasal düzenlemelerde uygulamada ortaya çıkan sorunların çözümünde yetersiz kalmaktadır. Karşılaşılan sorunlarla ilgili Yargıtay içtihatlarının da istikrar kazanmadığı görülmektedir. Tezimiz paylı mülkiyetin sona ermesi ile ilgili olduğundan, başlangıçta müşterek mülkiyet ile ilgili hukuki kavramlar hakkında eşya hukuku ilkeleri doğrultusunda genel bilgiler verilmiş, kat mülkiyetinin kurulmasında olduğu gibi, ortaklığın kat mülkiyeti kurulması yoluyla giderilmesinde, paydaşlar tarafından tanzim edilecek belgelerin büyük önemi vardır. Hakim, açılmış bulunan bir ortaklığın giderilmesi davasında KMK. 12. maddesinde sayılan belgelere göre ortaklığın kat mülkiyeti kurulması yoluyla giderilip giderilemeyeceğine karar verecektir. O kadar İti, bu belgelerin bazdan eksik veya paydaşlardan bazdan tarafından imzalanmak istenmese dahi, hakim bu belgelerin mahkemece imzalanmış ve tamamlanmış sayılmasına karar verebilmektedir. Kat mülkiyeti esasen hukuki işlem ile kurulmaktadır. Bunun tek istisnası KMK. 10/V. maddesidir. Yargıtay'da, idari işlem veya başka bir mahkeme karan ile kat m Müşterek mülkiyetin sona ermesi, medeni kanun ve kat mülkiyeti kanunu hükümlerine göre bir ayrıma tabi tutularak ayrıntılı bir şekilde incelenmiş, her ikisinde de zorunlu bulunan koşulların tesbitine çalışılmıştır. MK. ve KMK. bölümlerine göre müşterek mülkiyetin sona ermesi yönündeki istemin hukuki mahiyetinin 'yemlik doğurucu hak' olduğunu söyleyebiliriz. Böyle bir istem ile başka bir işleme gerek kalmaksızın hukuki sonuç hakim karan ile kendiliğinden meydana gelebilmektedir. Müşterek mülkiyette pay, kat mülkiyetinde de arsa payı büyük önem arz ettiğinden, tezimizde pay ile arsa payının özellikleri beklenmiştir. Kat mülkiyeti kurulması yoluyla ortaklığın giderilmesine karar verilebilmesi ve bağımsız bölümlerin paydaşlara tahsisinin maddi ve şekli koşullan ve payların denkleştirilmesi ayrıntılı biçimde açıklanmıştır. II Bağımsız bölümlerin her paydaşa ayrı ayrı tahsis edilebilme olanağının bulunup bulunmadığı, taşınmazlarda bazı tadilatların gerekip gerekmediği, bağımsız bölümlerin, paydaşların önceden aralarında yapılmış bir sözleşmenin bulunup bulunmadığına bakılarak, paydaşlar arasında bölünmesi, kullanılması ve bağımsız bölümlerin muristen intikali durumlarına göre, bağımsız bölümlerin paydaşlara tahsisinin nasıl yapılacağı Yargıtay içtihatları ile birlikte değerlendirilmiştir. Dikey kat mülkiyetinde olduğu gibi, yaygın alanda kat mülkiyetinin nasıl kurulacağı KMK. Ek-3 ve Ek-4. maddelerine göre açıklanmaya çalışılmış, son olarak paylı halin giderilmesi davası hakkında özet bilgi verilerek, açılmış bulunan ortaklığın giderilmesi davasında, ortaklığın kat mülkiyeti kurulması suretiyle giderilmesinin gerçekleştirilebilmesi için karşılık dava açma zorunluluğunun bulunmadığı, paydaşların veya mirasçılardan birinin bu yöndeki işlemlerinin def'i değil, itiraz olduğu ortaya konulmuştur. Kat mülkiyeti kanununun 10/V. maddesi, kat mülkiyeti kurulmasını teşvik eden bir düzenlemedir. Yargıtay'da maddenin sonundaki ' karar verebilir.' sözcüğünü 'karar verir.' anlamında yorumlamaktadır. Buna rağmen Yargıtay'ın bazı içtihatlarında, kötü niyetti paydaşlar lehine olacak şekilde kararlarının bulunduğu belirtilecek, hakkın kötüye kullanılmasına olanak tanınmaması, koşulların varlığı halinde, ortaklığın kat mülkiyeti, kurulması suretiyle giderilmesine karar verilmesi ve KMK 10. maddesinin uygulamada karşılaşılan sorunlara çözüm getirebilecek şekilde yemden düzenlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.