turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Gastronomi turistlerinin hedonik tüketim ve gönüllü sade yaşam tarzı davranışlarının karşılaştırmalı analizi

Gastronomi turistlerinin hedonik tüketim nedenlerini ve gönüllü sade yaşam tarzlarını belirlemek, bu araştırmanın amacını oluşturmaktadır. Ayrıca, hedonik tüketimin nedenleri ile gönüllü yaşam tarzı davranışları ve demografik değişkenler arasındaki ilişkinin belirlenmesi istenmektedir. Araştırmanın evrenini, 2019 yılında İstanbul'u ziyaret eden gastronomi turistleri oluşturmaktadır. Araştırmadaki veriler, alan yazına bağlı olarak geliştirilen anket aracılığıyla toplanmıştır. Geliştirilen anket, 20 Şubat ile 10 Mart 2019 tarihleri arasında İstanbul'u ziyaret eden ve ziyareti esnasında gastronomi deneyimi yaşayan yerli gastronomi turistlerine kasti örnekleme yöntemi kullanılarak online olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmada 440 anketin verileri analiz edilmiştir. Verilere; kayıp veri analizi, çoklu sapan analizi, çoklu normal dağılım testleri uygulanmıştır. Verilerin analizinde; tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra, faktör, t-testi, ANOVA ve korelasyon analizleri kullanılmıştır. Araştırmada gastronomi turistlerinin hedonik tüketim nedenleri; birliktelik için tüketim, fikir elde etmek için tüketim, rahatlamak için tüketim, macera yaşamak için tüketim ve değer elde etmek için tüketim olarak belirlenmiştir. Öte yandan gönüllü sade yaşam tarzlarının ise, bilinçli satın alma davranışı, kendi kendine yeterlilik, ürünlerin dayanıklılığı, sade ürünler için arzu ve rahat bir yaşam arzusu boyutlarında incelenebileceği tespit edilmiştir. Hedonik tüketim nedenleri ve gönüllü sade yaşam tarzı eğilimleri arasındaki ilişkiye yönelik olarak analizler gerçekleştirilmiş olup analiz sonuçlarına göre; hedonik tüketim nedenlerinden değer elde etmek için tüketim boyutu ile gönüllü sade yaşam tarzının tüm boyutları arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Bilinçli satın alma davranışı ile macera yaşamak için tüketim ve fikir elde etmek için tüketim boyutları arasında negatif yönlü, anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Diğer boyutlar içinde farklı anlamlılık ilişkileri tespit edilmiştir. Ayrıca birliktelik için tüketimi en çok bekar ve kadın gastronomi turistleri benimsemişken, evlilerin ise daha çok bilinçli satın alma davranışlarını benimsedikleri belirlenmiştir. Gastronomi turistlerinin eğitim düzeyleri arttıkça ürünlerin dayanıklılığına daha fazla önem verdiği bulgulanmıştır. Öte yandan fikir elde etmek için tüketimi en fazla öğrencilerin ve 38-52 yaş ve üzeri aralığında bulunan gastronomi turistlerinin gerçekleştirdiği tespit edilmiştir.
Lise öğrencilerinde dinin inanç ve tutumların sosyal ilişkilere etkisi -Ergani örneği-

Bu arastırmada lise ögrencilerinin dini tutum düzeylerinin sosyal ilişkilerini etkileyipetkilemediginin tespit edilmesi amaçlanmıstır. Genel olarak sosyal ilişkilerindeğerlendirimesinin yanı sıra aile, anne, baba, komsular, ögretmenler, karsı cins, farklımezhepler, farklı etnik guruplar ve farklı dini guruplar ile ilişkiler de ele alınmıstır. Arastırmada dini tutum düzeylerinin sosyal ilişkilere temel olan bazı degerlere sahip olma düzeylerine etkisi de tespit edilmeye çalısılmıstır. Bu çerçevede dini tutumlarındigergamlıga, adalet duygusuna, yardımseverlige, düsünceye saygıya, nezakete, örf veadetlere, sosyal cesarete, sosyal giriskenlige, gurup adaptasyonu ve sosyal uyuma, menfaatçilige, yalan söyleme alıskanlıgına, ve saldırganlıga etkisi de arastırılmıstır. Arastırmanın örneklemini, Ergani'deki 7 lise'de ögrenim gören 192'si erkek 157'sikız 349 ögrenci olusturmaktadır. Elde edilen veriler, tek yönlü Anova, t-testi ve çapraz tablolar ile degerlendirilmistir. Bulgular neticesinde dini tutum düzeylerinin sosyal ilişkileri olumlu yönde etkiledigi, dini tutum düzeylerinin arttıkça sosyal ilişkilerin düzeylerinin ve niteliklerinin de arttıgısonucuna ulasılmıstır. Ayrıca dini tutum düzeylerinin, sosyal ilişkilerin alt baslıkları olarak ele alınan aile, anne, baba, komsular, ögretmenler, karsı cins, farklı mezhepler, farklı etnikguruplar, ve farklı dini guruplar ile ilişkilerin hepsini olumlu etkiledigi anlasılmıstır. Sosyalilişkilere temel olan bazı degerlere sahip olma düzeylerine etki boyutunda ise, yine dini tutumların arastırılan bütün degerlere sahip olma düzeylerine olumlu yönde etki ederkennezakete bir etkisinin olmadıgı belirlenmistir. Farklı cinsiyetlere sahip olmanın, hem dini tutumlar hem de sosyal ilişkiler boyutunda kızlar lehinde bir farklılasmaya sebep olduğu, ekonomik gelir seviyesinin ise her iki boyutta da bir etkiye sahip olmadıgı tespit edilmistir
Ankara ilindeki farklı sosyo-ekonomik çevredeki 6-10 yaş arası çocukların oynamak için seçtikleri alanların incelenmesi

çalışmanın amacı çocuğun yaşamında önemli bir yeri olan açık hava oyun alanlarını incelemek, çocuk ve anne-babaların görüşlerini değerlendirmektir. Ankara ilinin farklı sosyoekonomik düzeyindeki semtlerinde, 6-10 yaş arası çocukların oyun alanı olarak seçtikleri sokak ve caddeler, konut bahçeleri, boş araziler ve çocuk bahçeleri araştırmacı tarafından tespit edilmiş ve toplam 380 ebeveyn ve 383 çocuk görüşleri görüşme tekniği yoluyla elde edilmiştir. Toplanan veriler matematiksel olarak kodlanıp, ki-kare bağımsızlık testi ile değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda 1. Oyun alanlarının çoğunluğunun sayı ve konum bakımından çocukların ihtiyaçlarını karşılamadığı ve 6-10 yaş grubuna hitap etmediği için çocukların konut bahçesinde ve sokaklarda oynadıklarıgözlemlenmiştir.2. Üst SED'de oyun alanlarının donanımı yetersiz, alt SED'de ise oyun alanları uzakta ve güvensiz bulunmuştur. Her üç SED'de oyun alanlarının yola çok yakın olduğu bulgular arasındadır.3. Ebeveynlerin trafikten uzak, çocukların ise yeşillik alanı istedikleri sonucuna ulaşılmıştır. 4. Alt SED'deki çocukların daha fazla her gün ve daha uzun süre dışarıda oynadıkları bulgular arasındadır. Oyun oynama süre ve sıklıkta cinsiyet farklılığı görülmektedir. vi5. Alt SED'deki semtlerde oyun alanlarının fiziksel güvenliğinin yanı sıra toplumsal güvenliğinin de sorun olduğu, ebeveynlerin çoğununçocuklarını asla tek başlarına dışarıda oynamalarına izin vermedikleri sonucuna ulaşılmıştır. Oyun alanları öncelikle çocuklar göz önünde tutularak, çocuk gelişimi ve eğitimi uzmanları ile işbirliğinde planlanmalıdır.
Neoliberal dönemde emek mücadelesinde beyaz yakalı ve mavi yakalı işçiler: Birleşik metal iş - emis toplu sözleşme süreci örneği

Bu çalışmada, neoliberal dönemde beyaz yakalı ve mavi yakalıların emek mücadeleleri, direniş stratejileri ve aralarındaki dayanışma dinamikleri incelenmektedir. Birleşik Metal İşçileri Sendikası ve Elektromekanik Metal İşverenleri Sendikası arasındaki 2016- 2018 dönemi toplu sözleşme süreci örnek olay olarak seçilmiştir. Çalışma kapsamında, 23 mavi yakalı ve 15 beyaz yakalı katılımcıyla derinlemesine görüşme yapılmıştır. Beyaz ve mavi yakalıların toplu sözleşme sürecindeki deneyimlerine ve değerlendirmelerine yer verilmiş, grev oylamasının sonuçları analiz edilmiştir. Beyaz yakalıların profesyonel kesimi, denetim işlevini üstlendikleri ara bir konumda yer almakta ve günümüzün iş dünyasının normlarını yeniden üretmektedirler. Bu açıdan beyaz ve mavi yakalıların emek süreçleri önemli ölçüde farklılaşmakta ve bu durum mücadele kapasitelerini etkilemektedir. Performansa dayalı ödül ve teşvik sistemlerine tabi olan beyaz yakalıların mücadeleleri çoğu durumda bireysel direnişlerle sürdürülmektedir. Mavi yakalılar gibi kolektif hareket etmemekte, onlarla beraber ortak bir mücadele örememektedirler. Yeni yönetim teknikleri beyaz ve mavi yakalılar arasındaki dayanışmayı sınırlamaktadır. Ancak çalışmamıza konu olan grev oylaması gibi bazı durumlarda ise dayanışma örtük olarak sergilenebilmektedir. İşyerindeki sosyal ağlar üzerinden temellenen dayanışma kültürü beyaz yakalıların grevi desteklemesinde etken olmaktadır. Buna karşın greve gidilmesinde zarar görüleceğinin düşünülmesi, mavi yakalıların görece iyi koşullarda çalışması, süreç hakkında bilgi eksikliği beyaz yakalıların dayanışma göstermesini engelleyebilmektedir. Bu süreçteki deneyim, verilen emek mücadelesinin kazanım veya kayıp olarak okunmasına neden olmakta, mücadelenin öznelerini dönüştürmektedir.
Sosyal dışlanmanın sosyal sağlık bağlamında incelenmesi: Yalova İli örneği

Yalova'nın sosyal sağlığını konu alan bu çalışmada, bireylerin sosyal dışlanma algı düzeylerinin ve iyilik hallerinin demografik değişkenlere göre nasıl farklılaştığı incelenmiştir. Verilerin alanda toplanması için bireylere demografik bilgilerinin yanı sıra, sosyal dışlanma algı düzeylerini tespit etmek maksadıyla Jehoel Gijsbers ve Vrooman (2007) tarafından geliştirilen, Türkçeye uyarlanması yanında geçerlilik ve güvenilirlik çalışması da Bayram vd. (2010) tarafından yapılmış olan 'Sosyal Dışlanma Ölçeği' kullanılmıştır. Yalova'da bireylerin iyilik hallerinin tespiti için ise Diener vd. (2009) tarafından geliştirilen Türkçeye uyarlanması ve Türkçe geçerlilik ve güvenilirlik çalışması Fidan ve Usta (2013) tarafından yapılmış olan 'İyilik Hali Ölçeği' kullanılmıştır. Araştırma, Yalova'da bulunan 18 yaş üzeri toplam 855 katılımcı ile kartopu yöntemi uygulanarak gerçekleştirilmiştir. Alanda toplanan veriler SPSS- 18 paket programıyla analiz edilmiş, sonuçlar sosyal hizmet bakış açısıyla yorumlanarak öneriler geliştirilmiştir. Genel olarak sosyal sağlığa, özel olarak da sosyal dışlanma ile iyilik hali ilişkisine odaklanan bu araştırma sonucunda katılımcıların sosyal dışlanma düzeylerinin hem genel boyutlar hem de alt boyutlar bazında düşük olduğu tespit edilmiştir. Keza katılımcıların iyilik halinin yüksek olduğu tespit edilmiştir. Sosyal dışlanma ve iyilik hali arasındaki ilişki bağlamında sonuçlar değerlendirildiğinde, sosyal dışlanma düzeyinin azalmasıyla iyilik halinin artması arasında ters orantılı anlamlı bir ilişki olduğu gözlenmiştir.
Sosyal hizmet teori ve uygulamalarında çok kültürcülük

İnsanın değer ve onuru kendi öz varlığından kaynaklıdır. Farklı renklerden oluşan toplumlar, kendi içinde bir kültür mozaiği oluşturur. Bu kültür mozaiğinin ise sosyal alanda hizmet iddiasında olan her meslek ve meslek elemanı tarafından bilinmesi insanın değer ve onuruna güçlü katkılar sunacaktır. Sosyal hizmet gibi meslekler, insana hizmet adına ortaya atılan ve insanın biricikliğini vurgulayan sosyal mesleklerdendir. Ancak mesleğin başında sosyal olması gerçekten de sosyal olduğu anlamına gelir mi? Sosyal olabilmesi, sosyal gerçekliklerden hareketle insanın değer ve onuruna uygun bir şekilde yine insanın/müracaatçının hayatına dokunabilmesine bağlıdır. Hayatlara dokunabilmek içinse, o hayatın sosyal bağlamını iyi okumak gerekir. Sosyal hizmet mesleğinin insan odaklı bir meslek olarak bu gerçeklikten uzak durması, farklılıkları göz ardı etmesi düşünülemez. Farklılıklar ise günümüz çok kültürlü toplumlarının en belirgin özelliğidir. Bu anlamda araştırmanın amacı, evrensel bir nitelik taşıyan ve bir anlamda insan hakları mesleği olarak kabul edilen sosyal hizmet disiplininin çokkültürlülükle ilişkisini; çokkültürcü sosyal hizmetin bilgi ve uygulama boyutunda meslek elemanları ve müracaatçılar açısından gerekliliğini ortaya koymaktır. Böylelikle dil, din, ırk, mezhep, kültür ayrımı gözetmeksizin çokkültürcü sosyal hizmet paradigmasının gelişimine katkı sunmaktır. Araştırma söylem analizi yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Başka bir deyişle çokkültürlülük ve sosyal hizmet alanındaki literatür çalışmaları söylem analizi bağlamında incelenerek ilişki düzeyi ortaya konulmuştur. Araştırmanın birinci bölümünde çokkültürlülük, ilişkili kavramlar ve tanımlar üzerinden kavramsal çerçeve oluşturulmuştur. İkinci bölümde, çokkültürlülük perspektifinden araştırmacı tarafından oluşturulan dokuz tematik başlık üzerinden sosyal hizmetin kuramsal tartışmaları yapılmıştır. Üçüncü bölümde ise, sosyal hizmet uygulamasının değer, bilgi ve beceri boyutları çokkültürcü sosyal hizmet perfspektifinden ele alınmıştır. Bu bölümde ayrıca, sosyal hizmet kuruluşlarında, mevzuatlarda, sosyal hizmet yönetiminde, refah rejimlerinde ve sosyal politikalarda çokkültürcülüğün ne anlama geldiği eleştirel bakış açısıyla tartışılmıştır. Tartışmalar vaka örnekleri ile desteklenmiştir. Araştırmada 'Sosyal hizmet uygulamalarının insan temelinde dil, din, ırk, mezhep, kültür ayrımı gözetmeksizin sunulabilmesinin ön şartı, insan hakları bağlamında değer, bilgi, beceri boyutunda çokkültürcü sosyal hizmet yaklaşımıdır' genel hipotezi doğrulanmıştır. Araştırmanın sonuçları arasında ayrıca çokkültürcülüğün yerel perspektiften okunmasına olan ihtiyaç da sayılabilir.
19. yüzyıl İstanbul gravürlerinde gündelik hayat

Araştırmanın öncelikli amacı 19. yy. İstanbul gravürlerinin gündelik hayat çerçevesinde, bilgi aktarımı işlevselliklerinin tespit edilmesidir. 19. yy. gravürlerinin sebep sonuç ilişkisi ve süreklilik içerisinde incelenebilmesi için, araştırma gerekli durumlarda dönemin dışından da örnek ve bilgiler içermektedir. Gravürler tanımıyla, aynı tekniğin farklı bir uygulaması olan taşbaskılar da araştırma kapsamına alınmaktadır. İstanbul gravürleri tanımıyla, doğrudan İstanbul'un tasvir edildiği görsellerle birlikte İstanbul anlamını ya da temsilini taşıyan tasvirler de incelenmektedir. Araştırma dönemin albüm ve kitaplarında bulunan görsel tasvirlerle sınırlı kalmayarak ürün etiketleri, kartları, gazete ve dergiler gibi gravür tekniğinin kullanıldığı birçok farklı görsel malzemeyi de dikkate alarak, gündelik hayata dair bilgileri ayrıştırmaya çalışmaktadır. Gravürlerin okunması sırasında eser inceleme yöntemlerinden ikonografik çözümleme ve nirengi gibi sosyal bilimler araştırma yöntemlerinden faydalanılarak, gravürlerin belgesel özellikleri öncelikli olmak üzere, eser özellikleri de inceleme kapsamına alınmaktadır. Görsel okumalarında, numaralandırma ve gruplandırma teknikleri kullanılarak görsellerin daha hızlı ve verimli biçimde incelenmesi amaçlanmaktadır. Niteliksel olan araştırma niceliksel bilgilerin de yardımıyla, çok yönlü ve karşılaştırmalı incelemeleriyle yorumdan çok işlevsel tanımlamalar yapma çabasındadır. Dönem içerisinde farklı tarihler ve kaynaklardan sağlanan görsel örnekler üzerinden araştırma, 19. yy. gündelik hayatına dair bilgileri tümevarım yaklaşımıyla incelemektedir. Çalışma birçok yönüyle incelenen 19. yy. İstanbul'u ile ilgili görsel çalışmalara ve gündelik hayata odaklanmış, disiplinler arası bir kaynağa dönüşerek, görsel kaynakların bu alandaki bilgi aktarımını tespit etmektedir.
Kariyer mesleklerinden akademisyenliğin tercihinde ailenin rolü: Hacettepe Üniversitesi örneği

Bir kişinin mesleği onun iş dışındaki yaşamı hakkında önemli ipuçları verir. Bu nedenle meslek, o kişinin çevresindeki sosyal kurumlarla ve daha geniş olarak topluma uyumu kadar diğer insanları algılama tarzmı anlamak için de bir anahtardır. İnsan davranışlarının önceden kestirilebilmesi, sosyal bilim araştırmalarının bir amacı olarak genişletildiğinde, meslek 'önceden kestirebilme' değişkenidir. Dolayısıyla sosyalizasyon süreci içerisinde meslek kavramının bireyin yaşamında özel bir konuma sahip olduğu açıkça görülmektedir. Birçok sosyolog mesleklerin sosyal roller olduğu tanımında birleşmektedir. Meslekleri sosyal roller olarak tasvir etmek bir dizi analitik problemi de beraberinde getirmektedir. Örneğin, 'Bireyler neden bir mesleki rolü değil de ötekini seçerler?' gibi. Bu süreci açıklamak amacıyla geliştirilen teorilerin bir kısmı genetik faktörleri ön plana çıkarırken, diğer bir kısmı da sosyal faktörler üzerinde yoğunlaşmaktadır. Ancak birçok araştırma; bireyin içinde yetiştiği aile atmosferinin ve ailesinin sosyo-ekonomik ve sosyo-kültürel özelliklerinin mesleki yönelimler üzerinde etkili olduğunu vurgulamaktadır. Birçok alanda olduğu gibi meslek seçimi üzerindeki etkisi dolayısıyla da aile kurumu, daima sosyologların ilgisini çeken konulardan birisi olmuştur.
The interplay of the global and the local: The socio-economic development of the towel and bathrobe cluster of Denizli

Bu çalışmada Batı Anadolu şehirlerinden Denizli'nin havlu ve bornoz sektörünün gelişimine olanak sağlayan sosyo-ekonomik faktörler incelenmektedir. Şehir 1980 sonrasında, küresel trendlerle ilişkili olarak büyük bir ekonomik gelişim hacmi göstermiştir. O zamandan beri, uluslararası marketlerdeki değişimlere ihracata odaklanmak üzerinden uyum sağlama çabaları da başarıyla sonuçlanmıştır. Bu uyumu mümkün kılmak için, şehir bünyesinde iki bin seneden fazladır birikmekte olan bir bilgi havuzu ve yöresel tarihsel ve sosyal yaslanmıştır. Bu anlamda, kümelenme ekonomik modelinin yardımıyla, geleneksel tekstil sektörünün bir dalında uzmanlaşarak hızlı ve güçlü bir şekilde sanayileşmenin başarılı bir örneği olan bir bölge olarak karşımıza çıkar. Bu amaçla, Denizli tekstil sektörünü alıcı ağlara odaklı olarak üretim yapan ve ihracat yapmak üzerinden endüstrileşen bir yerel sermaye üzerinden gerçekleştirmiştir. Şehir bu başarıyı küresel ekonomi içinde güçlü yerel rekabet tedbirleri uygulamanın yanı sıra, etkin bir kümelenme stratejisi doğrultusunda elde etmiştir. Denizli'nin kültürel ve sosyo-ekonomik faktörlerinin siyasi ekonomi perspektifi üzerinden analizi sosyal bilimler kapsamında birkaç amacı gerçekleştiriyor: her şeyden önce, Türkiye'nin çağdaş siyasi ekonomisine dair bir soruşturma yapıyor. İkinci olarak, modern küresel kapitalizm bağlamında yerel ve küresel ekonomik süreçler arasındaki kesişimlerin bir takım belirtilerine dair açıklamalar yapıyor.
Siyasal katılma, siyaset-siyasal katılma ve etkenleri

oz Siyasal kattlma, toplum üyelerinin siyasal sistem karşısındaki durum, tutum ve davranışlarını ifade eden bir kavramdır. Kavramı, sadece seçimlerde oy kullanmaktan ibaret sanmak eksik ve hatalı bir yaklaşım olur. Siyasal katılma, basit bir meraktan yoğun bir eyleme kadar uzanan geniş bir tutum ve faaliyet alanını kapsar. Bu geniş alanda yer alan bireylerin siyasal katılımının biçimini, yoğunluğunu ve yönünü etkileyen sosyo-ekonomik, kültürel, psikolojik ve siyasal faktörlerin etkilerinin araştırılması ve bazı genellemelere ulaşılmaya çalışılması, çalışmamızın temel sorunu olmuştur. Bu sorunu, yapılmış olan uygulamalı çalışmaların yardımıyla teorik düzeyde ele almaya çalıştık. Söz konusu faktörlerin, bireylerin belli yönde siyasal katılma eğilimi sağladığı ancak katılmanın gerçekleşmesinin, bireyin kişilik yapısına bağlı olduğu saptanmıştır. Çalışmanın tamamından, siyasal katılmanın geniş ölçüde bireyin sosyo-ekonomik statüsünün bir fonksiyonu olduğu görülmektedir. Bu durum, sadece sosyo-ekonomik statünün doğrudan etkisi sonucu oluşmamaktadır. Sosyo-ekonomik statünün etkisi, kültürel, psikolojik ve siyasal faktörlerin etkisiyle açıklanabilmektedir. Ancak bu değişken, kültürel, psikolojik ve siyasal etkenlere de şekil verdiği için ayrı bir önem taşımaktadır. Siyasal katılmayı etkileyen faktörlerin bazılarında evrensel geçerliliği olan düzenlilikler gözlenirken, aynı faktörlerin farklı toplumlarda farklı katılma davranışına yol açtığı sonucuna varılmıştır. Ill
The role of intergroup relations and emotion in predicting the deservingness of welfare aid

Mevcut literatüre göre refah politikası yargıları hak etme bilişsel kestirme yolu gibi psikolojik mekanizmalar yoluyla açıklanmaktadır. Buna göre vatandaşlar bir diğer kişinin sosyal yardım alması ya da almaması kararını verirken o kişinin sosyal yardımı hak edip etmediğini değerlendirir. Bu çalışma kişilerin kendi grup üyelerinin sosyal yardım almasını diğer grup üyelerinin sosyal yardım almasına göre daha çok onaylayıp onaylamayacaklarını araştırmaktadır. Farklı sosyal ve etnik gruplara karşı oluşturulan sosyal refah politikaları görüşlerindeki duygusal tepkilerin potansiyel rolü de ayrı bir faktör olarak incelenmektedir. Sonuçlar hak etme kestirme yolunun Türkiye'deki sosyal yardım görüşlerini açıklamakta temel bir faktör olduğunu göstermiştir. Sonuçlar iç grup ve dış grup ayrımı literatürü çerçevesinde tartışılmıştır.
Sosyoloji teorilerinde din

Bu çalışmada, din olgusu üzerine dikkate değer görüşleri olan ve din üzerine kuram geliştiren sosyologların dini ele alış biçimleri incelenmektedir. Önce sosyologlar pozitivist ve anti-pozitivist diye iki ayrı tipolojide sınıflandırıldı. Bu sınıflandırmaya bağlı olarak yaklaşımların din olgusunu metodolojik bakımdan nasıl ele aldıkları değerlendirildi. Bu iki yaklaşım çerçevesinde dinin sosyal gerçekliği oluşturmadaki etkisi ve sosyal değişme ile din ilişkisi hakkındaki görüşleri ele alındı. Pozitivist yaklaşımda yer alan sosyologlar, dinin, sanayi toplumunda toplumsal alanda yer almaması gerektiğini düşünürler. Hatta dini kurum ve sembollerin toplumsal alanda yer almaması için mücadele ederler. Anti-pozitivist yaklaşımda yer alan sosyologlar ise, dini önemserler ve kuramlarında dinin işlevlerini kanıtlamak isterler. Bu iki yaklaşım hem metodoloji hem de sosyal gerçekliği oluşturmada dinin etkisi konusundaki düşünceleri bakımından birbirinden çok farklı tutumları olmasına rağmen, sosyal değişme ile din ilişkisi bakımından sanayi toplumunda dinin bireysel alana itildiğini kabul ederler.
Türkiye'de oluşturulan üst-anlatıların postmodern bilgi bağlamında analizi: Ekşi sözlük örneği

Tezde Türkiye'nin modernleşme döneminin son dönemeci olan Cumhuriyet devrimiyle birlikte oluşturulan 'Kemalizm' ve 'milliyetçilik' üst-anlatılarının postmodern bilgi bağlamında günümüz toplumuna ne ifade ettikleri değerlendirilmektedir. Modernite döneminde pozitvizmin kurallarını kuşanarak kurulan ulus-devletlerin çerçevesini çizen üst-anlatılar, iletişim teknolojilerinin hızlı değişimi ile birlikte günümüz postmodern dünyasında yerini giderek çoğulcu söylemlere bırakmaktadır. Bu nedenle Kemalizm ve milliyetçilik üst-anlatıları, postmodernite ve iletişim teknolojilerinin ilişkisi dikkate alınarak seçilen bir araştırma evreni içerisinde irdelenmektedir. Tezin araştırma evreni Ekşi Sözlük olarak belirlenmiştir. Bunun nedeni, Ekşi Sözlük'ün yapısı gereği çoğulculuğa, anonimliğe, metinlerarasılığa izin veren ve başlığı açılan kavramların özgürce tartışılabileceği bir platform olmasından dolayı postmodern bir yapıya sahip olduğu ve postmodern dünyamızı tam olarak yansıttığını düşünülmesidir. Bu düşünce çerçevesinde Cumhuriyet döneminde kurulmuş olan 'Kemalizm' ve 'milliyetçilik' anlatılarının, günümüz iletişim teknolojilerinden biri olan Ekşi Sözlük aracılığıyla postmodern toplumun çoğulcu diline yansımaları, Jacques Derrida'nın yapısökümcü okuma yöntemi uygulanarak sorgulanmaktadır.
Kadin bakişindan namusa atfedilen anlam ve sosyal kontrol inşasi

Namus, ataerkilliğin devamlılığının sağlanmasında kullanılmaktadır. Namus kavramı vasıtasıyla, ataerkil toplumlarda kadınlar erkekler tarafından kontrol edilmektedir ve namus, erkeklerin kadınlar üzerindeki tahakkümünün bir meşrulaştırma aracı olarak kullanılmaktadır. Namus, en uç noktası kadınların öldürülmesi olmak üzere fiziksel şiddet, psikolojik şiddet ve ekonomik şiddete yol açabilmektedir.
Pierre Bourdieu sosyolojisi ve simgesel şiddet

Pierre Bourdieu'nün simgesel şiddet kavramı, fiziksel olmayan şiddetin pratikte bir karşılık bulabilmesi anlamında önemli bir kavramdır. Bourdieu teorisine göre çokça uygulama alanı olan bu kavramın eğitimdeki karşılığı, bireylerin kişiliklerinin şekillendirilmesi yoluyla eşitsizliklerin yeniden üretilmesi olarak özetlenebilir. Eğitim kurumu bireylerin toplumsal yaşantıya entegre olmalarını sağlaması açısından bu duruma oldukça elverişlidir. Burada yaşanan tecrübe ve edinilen pratikler, bireyin sonraki yaşantısının da gidişatını belirlemekte olduğundan eğitim sisteminde yaşanabilecek eşitsizlikler toplumsal düzendeki eşitsizliklerin de temel kaynağı olacaklardır. İlköğretim düzeyinde uygulanmakta olan yönetmelikler üzerinden yapılan belirlemelere göre, yönetmelik eğitim-öğretimde simgesel şiddeti yansıtan ifadeler içermektedir. Bu durum çalışmanın bir diğer amacı olan simgesel şiddet kavramının sınanmasını da sağlamaktadır. Buna göre; simgesel şiddet kavramı özelinde Bourdieu metodolojisi, eğitimle ilgili araştırmalar için işlevsel bir metodolojidir.