turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
İbn Arabİ'de yorum-güç ilişkisi

Bu tez, İbn Arabi epistemolojisini yorum-güç ilişkisi bağlamında okumayı hedeflemektedir. 'İlahi tecelli' üzerine temellenen alem tasavvurunun incelenmesi tezin ilk aşamasını oluşturmaktadır. Bu aşamada Allah ile alem arasında kurulan ontolojik bağdan yola çıkılarak bilginin İbn Arabi düşüncesinde nasıl temellendirildiğinin izi sürülmüştür. İkinci aşamada ise, bu alem tasavvurunda önemli bir ilke olan 'tekrarlanamazlık' ve onun epistemolojik sonuçları ele alınmıştır. Buna göre, aklın bilmesi ve sınırlandırması ile 'tekrar'ın üretilmesi arasındaki ilişkiye dikkat çekilmiş ve tekrarlanabilir bilginin üretilmesi ve sabitlenmesinin bir 'yorumlama' süreci olduğu sonucuna varılmıştır. Son bölümde ise, yorumun nasıl üretildiği, hangi yorumun sabitlenip tekrar edildiği sorusuna iktidar ilişkileri üzerinden cevap aranmıştır. Bu bağlamda, İbn Arabi'nin hedef aldığı yorumcular ve muktedir olanlar tanıtılmış ve bilginin üretilmesinde ulema-sultan ilişkisinin rolü belirlenmeye çalışılmıştır.
Çağdaş batı felsefesinde komşuluk kavramı

Komşuluk kavramı 20. ve 21. yüzyılda yaşanmış olan insani krizler ve afetler dolayısıyla, çağdaş Batı felsefesinde pek çok düşünürün üzerine fikirler inşa ettiği en önemli konuların başında gelmektedir. Çağdaş Batı felsefesine bu konudaki temelini de semavi dinler oluşturmaktadır. Zira semavi dinlerde yer alan komşuluk mefhumu çağdaş Batı felsefesindeki komşuluk mefhumuna da ışık tutmaktadır. Bununla beraber, çalışmamız komşuluk mefhumunun teolojik anlamını da barındırmış olacaktır. Bunun yanı sıra ele aldığımız komşuluk kavramının felsefe zemininden sosyolojiye ve politikaya bir takım göndermelerde bulunacağını da öne sürmekteyiz. Çalışmanın amacı, son zamanda Batı toplumunun ve ülkemizin gündeminde bulunan mülteci krizi üzerinden, Batı'da bu kavramın pratik olarak nasıl ele alındığına değinmek olacaktır. Dolayısıyla, çalışmamız felsefe semavi dinlerdeki komşu kavramından yola çıkarak, çağdaş Batı felsefesinde de bu konuya en önemli katkıyı ve günümüzdeki önemini atfeden Emmanuel Levinas düşüncesini merkeze almaktadır. Levinas komşuya ötekinin önem atfetmiş ve öznenin başkasına karşı sonsuz sorumlu olduğunu öne sürmüştür. Ancak Levinas ve Derrida, Zizek gibi onun düşüncelerini yorumlayan pek çok filozof için ana soru 'Komşum kim? sorusudur. Bu nedenle de Leviasçı düşüncenin kaynağı olduğunu düşündüğümüz semavi dinlerden başladık ve Freud, Lacan ve Logstrup gibi onu çağdaşı olan düşünürlerle devam ettik. Sonuç olarak, biz Levinas'ın sonsuz sorumluluk üzerine düşüncelerini takip etmeli ve mültecilere karşı sorumluluğumuzun farkına varmaya başlamalıyız.
Tefazanİ'nin tarif teorisi

Tasavvur ve tasdik olarak iki kısma ayrılan bilgiye ulaşma yolunda doğru düşünmenin kurallarını koyarak alet konumunda bulunan mantık, aynı şekilde iki bölümde ele alınmaktadır. Birinci kısım olan tasavvuratta amaç, bilinen tümel kavramların kurallara uygun olarak kullanılmasıyla bilinmeyen bir tasavvurun hakikatine ulaşmaktır. Bu şekilde tarif teorisi, beş tümel üzerine kurulu olup tasavvurat kısmının hedefini oluşturmaktadır. Klasik mantık zaman içerisinde farklı aşamalardan geçerek dinamik bir alan olmuştur. Aristoteles ile sistemli bir hal alması, kendisinden sonra gelen alimler için referans noktası olan İbn Sina (ö. 428 /1037) ile İslam geleneği içinde yeniden şekillenmesi ve Gazzali (ö. 555 /1111) ve Fahreddin Razi (ö. 606 /1210) felsefi kelamın buluşması noktası haline gelmesi bu aşamalardandır. Felsefi kelamın önemli bir ismi olarak Teftazani'nin (ö. 792 /1390) tarif hakkındaki görüşleri, problemleri ele alış şekli ve bunlara verdiği cevaplar çalışmamızın konusunu oluşturmaktadır. İlk olarak tarifin, kendisinin hakikatinin belirlenmesi yani düzgün bir şekilde nasıl tarif edileceği ele alınmakta ve Teftazani'nin bu konu hakkındaki görüşleri ile itirazları incelenmektedir. İkinci bölümde beş tümele dayanarak ortaya çıkan tarif çeşitleri, tarifin sağlaması gereken şartlar ve tarifte kaçınılması gereken durumlar Teftazani'nin eleştirel çerçevesinden bakılarak ele alınmaktadır. Çalışmamızın son bölümünü ise Teftazani'nin, Razi'nin bazı eserlerinde ileri sürdüğü tarifin imkanına yönelik itirazlarını nasıl ele aldığı ve ne şekilde çözüm sunduğu oluşturmaktadır.
Ronald Dworkin'in hukuk ve siyaset felsefesinde adalet, eşitlik ve özgürlük sorunu

Bu çalışmanın amacı, Ronald Dworkin'in hukuk ve siyaset felsefesi bağlamında adalet, eşitlik ve özgürlüğe ilişkin düşüncelerini ele almak ve bu bağlamda liberalizme yönelik yaklaşımını irdelemektir. Çalışmamız, bu amaca uygun olarak giriş, iki ana bölüm ve sonuç kısmından oluşmaktadır. Giriş bölümünde, Dworkin'in hukuk ve siyaset felsefesi içerisindeki yeri ve bu iki alana yönelik düşüncelerinin önemine değinilmektedir. Hukukun tanımlanması sürecinde ortaya koyduğu düşüncelerinin, hukuk felsefesi tarihindeki önemine vurgu yapılmaktadır. Birinci bölümde, Dworkin'in hukuk felsefesi başlığı altında, doğal hukuk ile hukuki pozitivizm ve Hart'a yönelik eleştirileri ele alınacak ve bu çerçevede Dworkin'in hukuka yönelik değerlendirmeleri incelenecektir. İkinci bölümün konusu ise, Dworkin'in siyasetfelsefesidir. Eşitlik, özgürlük ve liberalizm adıyla üç alt başlığa ayrılacak olan bu bölümde, Dworkin'in eşitliğe ilişkin düşünceleri, özgürlük ile eşitlik ilişkisine yönelik değerlendirmeleriirdelenecek ve özgürlüğe atfettiği değer ve yer tespit edilmeye çalışılacaktır. Ayrıca bu bölümde söz konusu düşünceler çerçevesinde oluşturduğu liberal pozisyonunun incelenmesine deçalışılacaktır. Klasik liberal gelenekten ayrılan ve liberalizme yönelik düşünceleriyle sosyalliberalizm kanadına dahil olan Dworkin'in nasıl bir liberal anlayışı savunduğu irdelenecektir. Sonuç bölümünde ise, Dworkin'in hukuk, eşitlik ve özgürlüğe ilişkin düşüncelerine yöneliktespitlerimiz özetlenmeye çalışılacaktır.
Darülfünun İlahiyat Fakültesi Mecmuası'nda İslam felsefesi

Darülfünun İlahiyat Fakültesi Mecmuası, Cumhuriyet dönemi ilk İslam felsefesi makalelerini içermesi bakımından önem taşımaktadır. Mecmuada İslam felsefesi alanıyla ilgili yayımlanan makaleleri analiz eden bu çalışma, giriş bölümünden ve iki ana bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde Darülfünun İlahiyat Fakültesi Mecmuası'nı hazırlayan süreçte Türkiye'de akademik ve entelektüel yayımcılık hakkında bilgi verildikten sonra Türkiye'deki felsefe yayımcılığı anlatılmıştır. Birinci bölümde Darülfünun İlahiyat Fakültesi tanıtılmış ve fakültedeki felsefe dersleri incelenmiştir. Daha sonra fakültenin çıkarmış olduğuDarülfünun İlahiyat Fakültesi Mecmuası iç ve dış özellikleriyle ayrıntılı bir şekilde irdelenmiştir. İkinci ve son bölümde ise mecmuada yayımlanan İslam felsefesi makaleleri, sistematik felsefe sistemindeki ilimlere göre tasnif edilmiş ve bu sıraya göre tahlil edilmiştir.
Hegel's notion of the end of history

oz HEGEL'DE TARİHİN SONU KAVRAMI Yazıcı, Savaş Yüksek Lisans, Felsefe Bölümü Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Ahmet inam Eylül 2001, 98 sayfa 'Tarihin sonu'' kavramı, Hegel'in tarih felsefesinin problematik kavramlarından biridir. Bu kavram. 20. Yüzyılda Kojeve ve Fukuyama'nın çalışmaları ile popülerleşmiştir. Bu çalışma, 'tarihin sonu' kavramının, Hegel'in 'Özgürlük' ve 'Devlet' kavramları ile ilişkisini araştırmakta ve 'tarihin sonu'ndan kastetdilenin. mutlak bir son olmadığım, aksine, Hegel tarafından, tarihsel olguları formüle etmek için ortaya atılan ve geçici bir kopuntuya işaret eden bir kavram olduğunu iddia etmektedir. Bu iddia, Hegel'in geleceğe dair tespitte bulunmayı reddedişi ve diyalektik yöntemin sonu olmayan bir yöntem olduğu savlan ile desteklenmektedir ve Hegel'e yöneltilen muhafazakarlık suçlamalarına da, yeni 'geleceklere' olanak tanıdığı için yanıt vermektedir.
1923-1950 döneminde Türkiye'de bilim, sanayi ve teknoloji ilişkisi

Cumhuriyet'in kurulduğu ilk yıllarda sanayileşmeye dayalı bir kalkınma modeli izlenmiştir. Mustafa Kemal Atatürk ve Cumhuriyet'in diğer kurucuları bu sanayileşme modelini aynı zamanda bilim ve teknoloji alt yapısı aracılığıyla üretime dayanan bir model olarak ortaya koymuştur. Bu durum yeni Türk toplumunun bir bilgi toplumu haline getirilmesi gerekliliğini de beraberinde getirmiştir. Cumhuriyet'in gerçekleştirdiği toplumsal reformlar, 1930'lardaki bilim ve teknikteki gelişmeler sanayi hamleleriyle yakından ilişkili olmuştur. Hem sanayileşme hem de bilgi toplumu inşası çağdaş uygarlık seviyesine ulaşma yolundaki en önemli adımlar olarak kabul edilmiştir. Sonuçta ortaya bilim, teknoloji ve sanayide yetkinleşmeyi öngören bilim ve teknoloji politikaları tecrübeleri çıkmıştır. Bu tecrübeler yeni Türk toplumunun kültürel ilerlemesini hedefleyen 'kapsamlı kalkınma politikasının' bir parçası olmuştur.
Sinematik imgenin ontolojik olanakları

Bu tez, temel olarak, sinemada mekanik olarak üretilmiş imgelerin nasıl ontolojik bir dolaşıma girdiği ve dünyayla kurduğumuz ilişkiyi nasıl yeni bir ontolojik düzleme taşıdığı sorusuyla ilgilenir. Diğer bir deyişle tez, sinema ile felsefe arasındaki bağlayıcı noktayı, imge nedir sorusunun bizi asıl olarak düşüncenin ne olduğu sorusuna götürdüğü bir zeminde sorgulamayı hedefler. Tez, bir yandan sinematik aygıtı anlamaya yönelik yapılagelmiş tartışmalarda yer aldığı üzere öz, gerçeklik ve temsil kavramlarının erken dönem film kuramı açısından önemi irdelenirken diğer yandan da dilsellik dolayımı ve temsil sistemi dışında; bir düşünme aygıtı olarak sinemada imgelerin ontolojik olanaklarını tartışır.
Hans-Georg Gadamer hermenötiğinde estetik varlık

Gadamer'in hermenötik felsefesinde sanat eseri hakikatin kendini ifşa etmesinin bir aracısı olarak vardır. Modern bilim anlayışı ve onun getirdiği bilgi yaklaşımı sonrası bilimsel bilgiyle kıyas edilen sanat, öznelliğin sınırlarına hapsedilmiştir. Gadamer, sanatın bilgi olma potansiyelini yeniden gündeme taşıyarak, onu anlam bilimlerinin hakikat ve bilgi iddiasının imkanlarından biri haline getirir. Sanat eserinde başka bir yolla ulaşılamayacak olan bir hakikatin tecrübe ediliyor oluşu, onun felsefi önemini ifade eder. Sanatın tecrübesindeki metodolojik bilgi sınırını aşan boyut, anlam bilimlerinin ortaya koyacağı yeni bilgi ve hakikat anlayışının zemini olur. Sanat eserinin anlaşılma koşulları, özelde öznenesne dikotomisini aşmaya ve ayrıca diğer mevcut yanlış düşünüşlerin hangi yollarla aşıldığına işaret eder. Sanat eseri din dışı diye bir şey olamayacağının örneği olarak dini kavramlar da yeniden varlık kazanır. Bu anlamdaki sanat eserinin varlığı, estetik bilincin sınırını aşarak hermenötik bilincin kuşatıcılığının önünü açar.
Albert Camus'de edebiyat ve felsefe ilişkisi

Bu çalışmada sanat biçiminin görünümlerinden biri olan edebiyat ile karmaşık imgelerle düşüncenin kavramlarını aydınlatmaya çalışan felsefe arasındaki etkileşim Albert Camus ve eserleri üzerinden sorunsallaştırılmaktadır. Edebiyat-felsefe arasındaki hakikat ve kurgusallığa dayalı geleneksel dil kullanımları teorik bir düzlemde incelenmektedir. Her iki disiplinin de hakikati anlamak gibi bir kaygıyla harekete geçmesi çoğu zaman birbirinin yerine geçebilmesine olanak tanımıştır. Bu çerçevede felsefenin biçimden çok içeriğe yönelmesinden hareketle içerik-biçim tartışmaları, edebiyatın mı felsefeye yoksa felsefenin mi edebiyata indirgenmesi sorununu doğurmaktadır. Bu yönüyle edebiyat ve felsefenin etkileşimi doğrultusunda Camus'nün tezli roman ve denemelerini temel alarak edebiyat-felsefe etkileşimi incelenmektedir. Çalışmanın ulaşılan sonuçları bakımından, edebiyat-felsefe arasındaki ilişki incelenerek varoluşçu bağlamda edebi ve felsefi eserlere konu olabilecek kavramların dışavurumu ele alınmaktadır. Camus açısından anlam ve yaşam sorunu irdelenerek edebiyatın felsefede, felsefenin edebiyattaki yeri belirlenmeye çalışılmaktadır.
Marx's economic law of motion

Ekonomist Stephen Cullenberg'e göre, Marx için, azalan kar oranı yasası, politik ekonominin en önemli yasasıdır. Bu çalışmanın temel tezleri; Marks'ın azalan kar oranı yasasının, Marks'ın kapitalist üretim tarzınının bir boyutunu temsil etmek için inşa ettiği kuramsal modelin içinde ele alınması gereken idealize edilmiş bir yasa olduğu; ve bu yasanın Giere'ci anlamda belirli bir perspektifle ilgili, bu bakımdan sınırlı, kısmi, olumsal ve bağlam, ajan, amaç bağımlı olduğudur.
Adorno'nun negatif ahlak felsefesi

Bu çalışmada avangard besteci, diyalektik filozof, radikal eleştirmen ve bir toplum bilimci niteliklerini taşıdığından dolayı '20. yüzyılın dehası' olarak nitelendirilen Theodor W. Adorno'nun negatif ahlak felsefesi ele alınacaktır. Adorno'nun ahlak felsefesindeki tutumunun negatif olmasının nedeni, bugün doğru ve ahlaki yaşamın mümkün olmadığına dair inancıdır. Ahlaki ve doğru yaşamın kapalı oluşunun arkasındaki etken ise; araçsal aklın desteği ile geç kapitalist dünyada kötülüğün radikalleşmesidir. Dolayısıyla Adorno; ne yapsak bir şekilde suçluluk ağına yakalanacağımızı ileri sürmektedir. Bu noktadaki amaç, en azından suçluluk ağına yakalanmamanın olanaklılığını tartışarak bireylere çatışkıların farkındalığını sağlamaktadır. Zaten Adorno, ahlak felsefesinin bir görevi varsa onun da bilinçlilik oluşturmak olduğunu ileri sürmektedir. Bilinçlenen, farkındalık kazanan birey kötülüğe bulaşmayı reddederek bir direnç edimi sergileyecektir ki ona göre; yanlış hayat çerçevesinde yapılabilecek en ahlaki edim de bu direniş edimidir. Birinci bölümde Adorno'nun Kant felsefesi ile hesaplaşması tartışılarak, genel ahlak düşünüşü ortaya konmaktadır. İkinci bölümde 'Yanlış yaşam doğru yaşanmaz' savını oluşturmasına neden olan etmenler ile bugün doğru hayatın yaşanabilirliğine dair imkanın olup olmadığı tartışılmaktadır. Üçüncü bölümde ise Adorno'nun Auschwitz'e dair oluşturduğu yeni negatif kategorik buyruğun ve dile getirilemez olanın dile getirildiği sanat alanının direnç etiğine etkileri tartışılmaktadır.
Zaman, simetri ve kaos ilişkisi

Bu çalışmanın amacı, ilkçağ filozoflarından günümüze kadar tartışılmakta olan zaman kavramının bir bilinç tarafından kurgulandığını ve bu bilinç dışında var olamayacağını ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda, zaman kurgusunun kaos içerisinde yaşayan bilinç tarafından nasıl gerçekleştirildiği çeşitli argümanlarla açıklanmaya çalışılmıştır. Çalışmada, simetri kavramının bilinç üzerindeki etkisi ile birlikte, kaosun periyodik olan ya da periyodik varsayılan değişimler ile nasıl yorumlandığı açıklanmış ve kullanılan dilin yapısının zaman kurgusunu kavrayışta meydana getirdiği olası etkileri tartışılmıştır. Sonuç olarak, zamanın bir tür kurgu olduğu ve amacının ise, planlı birlik olmaların sağlanması veya plansız birlik olmaların bilinç tarafından yorumlanması olduğu sonucuna varılmıştır
Mevlana'nın Mesnevİ'sinde kötülük problemi

Kötülük probleminden bahseden farklı kişi ve düşünce ekollerinin bu probleme değişik çözüm önerileri sunduğu görülmektedir. Kötülük ve iyilik kavramlarına, bir sufi gözüyle bakan Mevlana, kötülük çeşitlerinden en çok ahlaki olanı üzerinde durur. O'nun asıl gayesi insanın mutluluğuna engel olan sebepleri belirlemek ve bunları ortadan kaldırmaktır. Mevlana'ya göre kötülüğe yönelten amiller Şeytan, nefs, aklı kullanamama ve kötü çevredir. Onun düşüncesinde mutlak kötülük diye bir anlayışın yer almadığı, kötülüklere göreceli bir anlayışla bakmak gerektiği üzerinde durduğu görülmektedir. Mevlana Celaleddin er-Rumi'nin Tanrı anlayışı optimisttir. Allah'ı mutlak iyi ve mükemmel varlık olarak gören Mevlana, O'nun takdir ettiği her şeyin de bu iyiliğin bir sonucu olduğunu düşünür. Allah'ın isim, sıfat ve fiillerinin iyiliği, O'nun iyiliğine kanıt olarak gösterilebilir. İnsanı değerli olarak yaratması da bu kanıtlardan sayılır. Mevlana, kötülük diye ileri sürülenlerle Tanrı'nın iyiliğini şu gerekçelerle uzlaştırmaktadır: İmtihan için kötülük, sınırlı bilgiden dolayı kötü sanılan iyilik, hikmeti kavrayamama, göreceli iyilik, iyinin kıymetinin bilinmesi için kötülük ve ruhi olgunluk için kötülük. Mevlana, kötülüklere karşı takınılması gereken tavır ve tutumun nasıl olması gerektiği konusunda da tavsiyelerde bulunur. Mevlana, felsefede kötülük problemi veya teodise olarak kabul edilen bu konuyu, kendi düşünce sistemi içinde oldukça tatmin edici bir şekilde çözmüştür. Allah sevgisini anlayışının merkezine koymuş olan Mevlana, kötülük problemini de bu çerçevede ele almıştır. O'na göre, Allah'ın kötülükleri vermesi O'nun Kemal'indendir.
Marx's epistemology: Relationship between reality and knowledge

Bu tezin amacı Marx'ın bilgi teorisini açıklanması ve ayrıntılandırılmasıdır. Marx'ın Alman İdeolojisi'nde ortaya koyduğu tarihsel materyalizm ve Grundrisse'de ifade ettiği metedoloji, günümüze kadar bilgi ve gerçeklik arasındaki ilişki konusunda birçok tartışmaya neden olmuştur. Bu tezde bizim tarafımızdan üretilen bilgi ve soyut kavramlar ile somut gerçeklik arasındaki karşılıklı ilişki Marx'ın metinlerine dayanılarak detaylı bir şekilde ifade edilmeye çalışılmıştır. Klasik epistemolojinin tersine ve Hegel'in epistemelojisi'ne benzer şekilde, Marx teori ve gerçekliği iki ayrı alan olarak görmemektedir. Bu tezde, soyut ve somut terimlerinin Marx'daki anlamları üzerinde durulayarak, bu terimlerin gösterdiği anlamlar ışığında Marx'ın Hegel'le ilişkisi ortaya koyulmuştur
Geç dönem Stoa felsefesinde kötülük problemi

Bu çalışma geç dönem Stoa felsefesinin ahlaki öğretileri kapsamında kötülük probleminin ne olduğuna ve kaynağına yönelmeyi amaçlar. Bu ahlaki öğretiler kötülük probleminde büyük bir öneme sahip olan 'irade' kavramının insan yaşamındaki yerinin ve mahiyetinin kökenlerini ortaya koyarlar. Bu kökenler bağlamında geç dönem Stoa felsefesinde kötülük, insan iradesinin sınırları dahilinde olup kendinde bir gerçeklik taşımaz. Çünkü Stoa felsefesinde evrene hakim olan öngörü ve yazgı katında şeyler, iyilik ve kötülük şeklinde ayrıma tabi tutulmaktan ziyade birbirleri için gerekli ve faydalı görülürler. Bundan ötürü esasında kötülük, insanın şeylere yüklediği yanlış değer yargılarının ürünüdür, kendinde bir şey değildir. İnsanın yanlış yargılarından kaynaklanan kötülük, Stoa felsefesinde 'farksız' kavramı üzerinden açıklanmaya çalışılır. Son dönem Stoa filozoflarına göre insan için irade dışındaki her şey birbirinden farksızdır. Örneğin mal-mülk, yoksulluk, hastalık, sağlık, sürgün vb. şeyler insanın iradesi dışında olup, birbirinden farksız şeylerdir. Dolayısıyla önemli olan ve insanı erdeme, bilgeliğe, mutluluğa eriştiren yegane şey iradedir. İrade sayesinde erdemin, bilgeliğin ve mutluluğun egemen olduğu bir yaşam biçiminde yanlış değer yargılarından arınmış bir benlik söz konusudur. O halde bu benliğin yaşamında meydana gelen şeyler, kendinde kötü ya da iyi değil, yaşamın birer parçalarından ibarettirler.
Cicero'da Tanrı, İnanç ve Yazgı Özgür İstenç'te Assensio'nun yeri

Akoğlu, Sabriye, Cicero'da Tanrı, İnanç ve Yazgı, Özgür İstenç'teassensio'nun Yeri, Doktora Tezi, Danışman: Prof. Dr. Filiz Öktem, ıı-240s. Bu çalışmada Cicero'da ortaya çıkan tanrı, inanç ve yazgı olgularıirdelenmiş ve Cicero'nun De fato'da insan aklının temel yetilerinden biri olarakvurguladığı assensio'nun özgür istencimizin oluşmasındaki yeri tartışılmıştır. Cicero'nun yapıtları içinde De natura deorum, De divinatione ve De fatoplanlanmış bir üçlü oluşturur. Tanrı ve inanç olguları, Cicero'nun bu olgularıEpicurus, Stoa ve Academia öğretileri doğrultusunda işlediği De natura deorum'daincelenerek yorumlanmıştır. Yazgı için De fato irdelenmiş, özgür istenç veassensio, vurgulanarak verilmiştir. Academica'da assensio'nun izi sürülerekAcademia'nın, Cicero'da sustinere assensionem ya da retentioassensionis olarak verilen epokhe, onayı askıya alma öğretisi irdelenmiştir. Cicero'nun boş inancı irdelediği ve gerçek dinde buna yer olmadığını dile getirdiğiDe divinatione, bu çalışmanın dışında tutulmuş, ancak gerekli görülen bölümleralınarak tartışılmıştır. Aynı paralelede, Cicero'nun diğer yapıtlarındaki ilgili bölümler çalışmaya alınmıştır. Cicero De natura deorum'u, bu başlık altına girecek her türlü sorgulamayıiçeren bir yapıt olarak betimler. Cicero'nun din ve dine ilişkin tüm olgularınaraştırılması ve açıklığa kavuşturulması isteği, insanlar var oldukça geçerliliğinisürdürecek bir sesleniş olarak ortaya çıkar. Cicero De fato'da istenç özgürlüğünü, voluntas olarak işler. Bu, innostra potestate olan bir olgudur. Cicero istenç özgürlüğü üzerine, naturaecontagio dediği çevrenin etkisini, sympatheia'yı yadsır. Çünkü bu, beraberindeneden-sonuç bağıntısını getirir. Kişinin eğilimleri doğal nedenlerden kaynaklanıyorolabilir; ancak düzeltilmesi olgusu sadece istenç, çaba ve disiplinde yatar. Evrenselnedensellik yazgıyı içerir, ancak zorunluluğu getirmez; bazı nedenler bütünü ilerastlantısal, fortuitus'tur. Assensio, duyum ile davranışı buluşturan bir yeti olarak ortaya çıkar. Duyumlar sadece önümüze konulan seçeneklerdir; açıkavucumuzun içine konmuş gibidir. Assensio burada devreye girer ve kişinin, kendiyargılarına, değerlerine ve seçeneklerine dayanarak bu duyumu 'ben' bakışı iledeğerlendirmesini sağlar. Ardından davranış gelir. Her duyum kişinin birdeneyimidir; assensio'sunu vererek onu kendinin yapar, ya da yapmaz. Böylece kendi özyapısını oluşturur. Cicero Academica'da Academia'nın bilgi öğretisini, özünü ve ilkeleriniirdeler. Gerçeğin ölçütü, duyumlardan kaynaklanıyor olsa da duyumlarda değildir. Nesneleri tanımlayan akıldır; yalın, özgün ve gerçek olanı algılayan sadece akıldır. Academia, duyulur alana giriyor görünen hiçbir şeyin algılanabilir olmadığınısöyler ve bu şeyler için opinabilis sözcüğünü kullanır. Bir şey algılanabilir olsa bile onaylama eyleminin kendisi tehlikeli ve tartışmaya açıktır. Bu nedenleassensio, bütünü ile askıya alınmalıdır.
Yurttaşlık düşüncesi bağlamında ulus devlet ve sorunları

Araştırmanın konusu tarihsel geçmişşine bakıldığında hemen her zaman bir imtiyaz ve var olma aracı olarak düşünülmüş olan yurttaşlık düşüncesinin ve pratiğinin ulus devletler gibi homojen yapılarda uğradığı kırılmadır. Antik Yunan'da devlet ve yurttaşlık kavramı daha çok ideal alanın bir nesnesi olarak tartışılmışken, Roma İmparatorluğu'nda bu durum farklı bir boyuta taşınarak somut ilişkilerin belirlediği, belirli yasaların rehberliği ve gözetiminde hukuki bir statü kendisini ortaya koymuştur. Her iki kültürün, hem düşünsel hem de pratik anlamda, -Ortaçağ'ı da kapsayan ve uzun süren bir sessizlikten sonra- tekrardan ortaya çıkan Avrupa kent devletleri ve buna bağlı olarak yeniden tartışılmaya başlanan yurttaşlık düşüncesine olan etkileri oldukça önemlidir. Bütün bu geçmişşe bağlı olarak, modern düşünce ile birlikte tarihinden farklılaşarak yeniden şekillenmeye başlayan yurttaşlık düşüncesi, bugün hala etkisinde olduğu Fransız Devrimi özelinde büsbütün başka bir konuma yerleşmiştir. Bu bağlamda tarihsel mirasın yeniden işlenmesiyle ortaya çıkan millet, milliyetçilik ve cumhuriyet düşüncesi, yurttaş ve devlet ilişkisinin bürokrasi çerçevesinde giderek belirginleşmesi ile de harmanlanarak yepyeni bir yurttaş ve devlet anlayışı ortaya koymuştur. Tezin konusunun da üzerine inşa edildiği asıl kırılma noktası burasıdır. Tebaa olmaktan çıkan her tek insan artık yurttaş olarak ulusun en önemli parçası ve meşruiyetin dayanağı olarak tarihsel bir konum elde etmiştir. Söz konusu olan bu yeni yurttaş, artık başka bir düzlemde başka anlamlara gelmektedir. Tam da bu noktada ulus devletler, bir sözleşme ile toplumu oluşturan her tek bireye diğeri ile aynı düzlemde eşitlik sağlayan, aynı zamanda hukuk veya yasalar karşısında eşitliği temel alan politik birliktelikler olarak bu yeni yurttaşın inşasında önemli bir rol oynamıştır. Ancak ulus devletler gibi üniter yapılar içerisinde yurttaşlık, tekil, saf ve rafine bir özne olarak şekillenip her tek bireyi yurttaşa dönüştürerek siyasal yapı içerisinde bir yerde konumlandırırken diğer taraftan güçlü bir birleşme adına ulus ve onu oluşturan yurttaşı bölgesel kültür ve iç çeşitliliğin bastırılmasının bir aracı olarak kullanmıştır. Bu yurttaş, artık tarihsel geçmişşinde olduğu gibi imtiyaz sahibi yurttaştan farklı olarak ulus devletin inşasında hemen herkesin zorunlu olarak elde ettiği biçimsel yurttaş olarak tekleşme, aynılaşma ve homojenize etmenin enstrümanına dönüşmüştür. Bu türden bir kırılmanın sonucu olarak, inşa sürecindeki ulus devletlerin kurucu unsuru olarak yurttaş, homojen bir birliktelik tasavvuru olarak ulus düşüncesinin ulusal kimlikle bütünleştiği hayali birlikteliğin temel unsuru olarak merkeze yerleşmiş ya da öyle olduğu iddia edilmiştir.