turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
7-12 yaşları arasında kekeme olan ve olmayan çocukların diadokokinetik performanslarının karşılaştırılması

Oral motor becerileri değerlendirmek, buna uygun teşhis koymak ve uygun müdahale planları geliştirmek önemlidir. Diadokokinezi oral motor becerileri değerlendirmede kullanılan ölçümlerden birisidir. Diadokokinetik analiz konuşma üretimindeki hız, doğruluk ve devamlılık ölçütlerini tek heceli /p /, /t /, /k / veya çok heceli /p t / ve /p t k / dizilimlerinde inceler. Bu çalışmada 7-12 yaşları arasında kekeme olan ve olmayan çocukların diadokokinetik performanslarının karşılaştırılması amaçlanmıştır. Katılımcılar her yaş grubundan kekeme olan ve olmayan kız ve erkeklerden oluşturulmuş ve diadokokinetik ölçümlerden elde edilen veriler ve tipik gelişen çocuklardaki verilerle karşışlaştırılmıştır. Çalışma sonunda kekeme olan çocuklarla olmayan çocukların diadokokinetik verileri yaşa, cinsiyete ve kekeme olup olmamalarına göre analiz edilmiştir. Analiz sonucunda kekemelik durumuna yönelik /p / ve /k / hecesinde kekme olmayanların lehine anlamlı farklılıkların olduğu, cinsiyetler arası farklılıkta ise /k / hecesinde kız çocukların lehine anlamlı farklılık olduğu bulunmuştur. Ayrıca /p / hecesi için 10-12 yaş grubu lehine anlamlılık görülmüştür.
Otistik çocukların dil özelliklerinin kullanım açısından incelenmesi

Kaysılı-Keçeli, B., Otistik Çocukların Dil Özelliklerinin Kullanım Açısındanncelenmesi, Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Özel Eğitim Programı, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2006. Yapılmış olan bu araştırma, otistik çocukların dillerinin analiz edilerek, kullandıkları işlev kategorilerinin belirlenmesi, hikayedeki ana anlama değinip değinmediklerinin saptanması ve ana anlamıniçerdiği kategorilerin incelenmesi amacıyla planlanmıştır. Araştırmaya, otistikbozukluktan etkilenmiş, ilköğretim tam zamanlı kaynaştırma programına devam eden, en az bir yıldır özel eğitim hizmetlerinden yararlanan, 7 yaşında ve 7 yaş üstünde olan, ortalama sözce uzunluğu en az 3 ve 3'ün üstünde olan ve evlerindeTürkçe dışında başka dil kullanılmayan 20 çocuk dahil edilmiştir. Araştırmacı tarafından Tough (1984)'un Dil Sınıflandırma Sistemine göre oluşturulan ÖlçütBağımlı Dil Örneği Alımı yardımıyla dil örneği toplanmıştır. ÖBDÖA'nın hazırlanmasında Tough (1984)'un 6 resimden oluşan olay sıralama kartları temel alınmış ve dil örneği alımı sırasında bu resimlerden yararlanılmıştır. Elde edilen dil örnekleri işlev kategorilerinden bildirme, mantık yürütme, tahmin etme ve yansıtma kategorilerinin kullanılıp kullanılmaması bakımından incelenmiştir. Ayrıca çocukların resimli hikaye kartları hakkında konuşurken ana anlama değinip değinmedikleri ve ana anlamın içerdiği işlev kategorileri de değerlendirilmiştir. Değerlendirme sırasında kullanılan resimlerle ilgili hazırlanmışyapılandırılmamış ve yapılandırılmış soruların %75'ine doğru yanıt veren çocukların, ölçülen işlev kategorilerini kullandıkları kabul edilmiştir. Araştırmadan elde edilen veriler sayı ve yüzde değerleri ile gösterilmiş, betimsel istatistik yöntemleri kullanılarak tartışılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular, çocukların bildirme kategorisindenetiketleme ve olayları anlatma alt kategorilerini kullandıklarını, ancak mantık yürütme ve yansıtma kategorilerini kullanmadıklarını göstermektedir. Ayrıca örneklemi oluşturan otistik çocuklar hikayedeki ana anlama değinmemişlerdir.
The influence of English on Ukrainian, with a focus on the language of youth

Bu tezin amacı İngilizce deyimlerin Ukrayna'lı genç yetişkinlerin dilindeki rolünü, İngilizce alıntı kullanımının sebeplerini ve gençlerin İngilizce deyimlerinin Ukrayna dilindeki varlığı üzerine tavırlarını incelemektir. Çalışma genç yetişkin dilini, gazete, dergi ve popüler televizyon programlarını incelemiştir. Ukrayna diline yerleşmiş alıntıların araştırılması için alan notları, ses kayıtları ve anketler kullanılmıştır. Yaşadıkları yer ve mesleklerine rağmen, alıntıların kullanıldığı temel alanlara odaklanarak, bu çalışma Ukrayna'daki genç yetişkinlerde sürekli İngilizce deyimlerin kullanıldığını açığa çıkarmıştır. İngilizce alıntıların Ukrayna'da gençler arasında kullanılan dilin önemli bir parçası olduğu ileri sürülmektedir.
Çocuk dilinde deyimlerin anlamlandırılması ve öntürlük etkisi

Günümüzde daha pek çok çalışmayı gerektiren dilbilim ve psikoloji alanına giren sorunlar, dil edinimi ile ilgili çalışmalardan gelecek verilerle aydınlanma bulmakta ve ortaya çıkan bilgi ise bir takım soruları beraberinde getirmektedir. Kavram mı yoksa sözcük mü önce edinilir? Dil gelişimi ile birlikte öğrenilen yeni kavramların zihinde örgütlenmesi, nasıl bir düzeni takip eder? Bu soruları merkezinde bulunduran Öntür Kuramı, ulamın dereceli bir içyapısı olduğunu öne sürerek ulam öğelerinin, bulunduğu ulamı en iyi temsil eden öğeler etrafında odaklandığını savunmaktadır. Dereceli bir üyelik söz konusu olunca, zihinden çağrılma ve kavranma zorluğu üzerinde kavramın öntürlüğü etkili olmaktadır. İşte bu çalışma, deyimlerin bileşen adlarının öntürlüğü ve deyimin anlamlandırılması arasında bir koşutluğun olup olmadığını sorgulamaktadır. Araştırma grubu, anasınıfı, 3. sınıf, 5. sınıf ve 8. sınıflardan çocukları kapsamakta olup ilk uygulamada BEDEN BÖLÜMÜ üst ulamına ait kavramların bu yaşlara göre öntürlük değerleri sormaca yöntemiyle belirlenmiştir. Ortaya çıkan verilerden yola çıkarak seçilen kavram adlarını bileşeni olarak bulunduran ad + eylem yapısındaki deyimler, ad bileşeninin öntürlüğüne göre derecelendirilmiş ve her biri bir öykünün sonuç tümcesi olarak verilmiştir. Deyimlerin ya değişmeceli ya da gerçek anlamlarını yansıtan ya da konu dışı olan resimler hazırlanarak, bir kavrama testi oluşturulmuştur. Çocuk katılımcılar, öyküleri dinleyip sonundaki deyimi duydukları anda, öyküden anladıklarına dayalı olarak resimlerden birisini seçmişlerdir. Verilen yanıtların doğruluğu ve tepki süresi dikkate alınarak, deyimlerin anlamlandırılmasında bir öntürlük etkisi olup olmadığına yönelik çözümleme yapılmıştır. Anasınıfı grubu, ağırlıklı olarak gerçek anlamı seçmiş olup, diğer gruplarda ise ilerleyen yaşla birlikte değişmeceli anlama bir yönelim gözlenmiştir. Deyimlerin anlamlandırılmasında öntürlük etkisinden bahsetmeyi mümkün kılan bu bulgular, deyimlerin kalıplaşmış ve tek parça sözcükler olduğunu dolayısıyla bileşen sözcüklerin deyimin değişmeceli anlamı üzerinde bir etkisi olmadığını öne süren varsayımlara karşıt veri niteliğindedir. Diğer bir deyişle, deyimlerin anlamlandırılmasında, değişmeceli anlama erişildiği durumda bile gerçek anlama bir şekilde erişim sağlandığına dair, alanda yaygın çalışılmış tanınırlık ve saydamlık kriterlerinden farklı olarak, öntürlük kriteriyle kanıt sunulmuştur.
Sbornik Materialov Dlya Opisaniya Mestnostey İ Plemyon Kavkaza dergisi üzerine bir araştırma

Bu çalışmada 1881- 1929 yılları arasında ilk 44 sayısı Tiflis'te ve son iki sayısı da Mahaçkale'de Rusça yayımlanan Sbornik Materialov Dlya Opisaniya Mestnostey İ Plemyon Kavkaza dergisi tanıtılarak içeriğindeki yazılar ve derlenen materyaller farklı bilim dallarındaki araştırıcıların dikkatine sunulmuştur. SMOMPK, Kafkasya ve Kafkas Ötesindeki Osetler, Gürcüler, Abhazlar, Çerkezler, Kabartaylar, Çeçenler, İnguşlar, Tabasaranlar, Dargiler, Laklar, Avarlar ile Türk boylarından Nogay, Karaçay, Balkar, Kumuk, Türkmen ve Azerbaycan Türkleriyle ilgili etnografya, antropoloji, tarih, dil bilimi ve halk bilimi gibi farklı bilim dalları kapsamındaki yazıları içeren bir dergidir. Türkçeye başlığı 'Kafkas Kabilelerinin ve Yörelerinin Tasviri İçin Materyaller Derlemesi' şeklinde tercüme edilebilecek derginin 46 sayısının sayfa sayısı 23000'i bulmaktadır. Bu hacimde bir derginin içeriğinde neler olduğunun düzenli bir şekilde ortaya konulması farklı disiplinlerdeki araştırıcılara kolaylık sağlayacaktır. Çalışmada bu maksatla derginin içeriği analiz edilerek Türklük bilgisi çalışmalarına bilhassa da halk bilimine kaynak olabilecek yazılar ve materyaller tespit edilmiştir. Çalışmada, Kafkasya ve Kafkas Ötesi üzerine çalışan araştırıcılara yardımcı olacağı düşüncesiyle SMOMPK'nin içeriği Kronolojik Dizin, Konu Dizini, Yazar Dizini ve Rusça Kronolojik Dizin olmak üzere dört ayrı dizin ile ortaya konulmuştur.
Sovyet dönemi Özbek yazarlarından Abdullah Kadirİ'nin 'Cinler Bezmi', Çolpan'ın 'Kar Koynıda Lale', Abdullah Kahhar'ın 'Edebiyat Müellimi', Adil Yakubov'un 'Veda' adlı hikayeleri

Bu tezde Abdullah Kadiri'nin 'Cinler Bezmi', Çolpan'ın 'Kar Koynıda Lale', Abdullah Kahhar'ın 'Edebiyat müellimi', Adil Yakubov'un 'Veda' adlı hikayeleri üzerinde çalışılmıştır. Tez dört ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm olan Giriş kısmında, hikayeler ve yazarları hakkında bilgi verilmiş ve metinlerin gramer incelemesi yer almıştır. İkinci bölüm olan Metin kısmında ise transkripsiyon tablosu, transkripsiyon sistemi hakkında bilgi ve transkripsiyonlu metinler verilmiştir. Üçüncü bölüm olan Aktarı kısmında transkripsiyonu yapılan hikayelerin Türkiye Türkçesi'ne aktarısı yer almaktadır. Dördüncü bölümü Dizin oluşturmaktadır. Bu bölümde de dizin ile ilgili açıklamalar ve alfabetik dizin yer almıştır. Bibliyografya bölümünün ardından hikayelerin kiril harfli orijinal metinleri ek olarak verilmiştir.
Çuvaş yazar Hvetĩr Uyar'ın 'Işta es tinĭs' adlı eseri üzerinde dil incelemesi

Bugün 'Orta İdil' olarak adlandırılan bölgede yaşayan Çuvaşlar; dini hayatları, folklorik özellikleri ve konuştukları lehçe bakımından Türk dünyasının sıra dışı Türk topluluklarından biridir. Çuvaş Türkçesi ise Eski Batı Türkçesinin bir kolu, Ana Bulgarcanın bugün yegane temsilcisi konumundadır. Çuvaşlar, tarihleri boyunca pek çok siyasi-sosyal gelişmelere maruz kalmışlar ve yaşadıkları coğrafyada başta Tatarlar ve Başkurtlar gibi Türk toplulukları olmak üzere; Macarlar ve Mariler gibi pek çok toplulukla etkileşimde bulunarak onlarla kültürel ve filolojik düzeyde yoğun bir alışverişte bulunmuşlardır. Bununla birlikte, metinlerle takip edilemeyen karanlık devirlerde Ana Türkçeden ayrılarak kendi gelişim seyrini izleyen Çuvaş Türkçesi, bu süreçte sahip eskicil özellikleri de muhafaza edebilmiştir. Böylece sahip olduğu bu karmaşık özellikleriyle Altayistik ve Türkoloji araştırmalarının daima odak noktasında yer almış ve dünya çapında pek çok Türkoloğun çalışmasına konu olmuştur. Ancak Türkiye'de ise Çuvaş Türkçesi üzerine gerçekleştirirlen bilimsel çalışmalar henüz yeterli düzeyde değildir. İşte, Çuvaş Türkçesinin ses, şekil ve söz dizimi özelliklerini Hvetir Uyar'ın Ita Es Tinis adlı metni esasında art zamanlı ve eş zamanlı olarak değerlendiren bu çalışmamız, bir ön sözden sonra yer alan 4 bölümden oluşmakta ve Türkiye'de Çuvaş Türkçesi üzerine gerçekleştirilen bilimsel çalışmalara katkı sunmayı amaçlamaktadır. Çalışmanın Giriş bölümünde Çuvaşlar, Çuvaşça ve Çuvaş yazar Hvetir Uyar hakkında genel bilgiler verildikten sonra 1. bölümde söz konusu edebi metnin orijinal, transkribe edilmiş ve Türkiye Türkçesine aktarılmış metinlerine yer verilmiştir. Çalışmanın 2. bölümünde ise Çuvaş Türkçesinin gramer yapıları ele alınırken, 3 ve 4. bölümleri de inceleme kısmında ulaşılan verilerin değerlendirildiği Sonuç ve Değerlendirmeler adlı bir bölüm ile söz konusu metnin söz varlığının incelendiği Sözlük adlı bölüme ayrılmıştır.
Plaza dili üzerine toplum dil bilimsel bir inceleme

Toplum dil biliminin araştırma alanlarından biri de dil türlerini belirlemektir. Bu çalışma toplumsal ve işlevsel bir dil türü olan ve çoğunlukla iş yaşamında kullanılan plaza dili üzerine yapılmış bir incelemedir. Çalışmada toplumsal dil biliminin dil bilimi çalışmaları arasındaki yeri saptandı. Buna göre plaza dili toplumsal bir tür olduğu kadar işlevsel bir dil türü olarak da değerlendirilebilir. Çalışmanın asıl amacı ise toplumsal bir dil türü olarak plaza dilinin temel özelliklerinin ve konuşurlar tarafından algılanış şeklinin ortaya konmasıydı. Çalışmada plaza dili önce dilbilimsel açıdan incelendi. Plaza dili İngilizce ve Türkçe sözcüklerin bir arada kullanılmasıyla oluşmuş bir dil türüdür. Dil ve toplum arasındaki ilişki plaza dilinin ortaya çıkışında görülür. Beyaz yakalı olarak tabir edilen plaza çalışanları çalıştıkları iş ortamının ve sektörlerinin ihtiyacına uygun olarak plaza dilini kullanmaktadırlar. Konuşurlar plaza dilini daha çok hızlı ve etkili iletişim kurmak amacıyla kullanmaktadırlar. Plaza dili konuşurları çoğunlukla iyi eğitim almış, İngilizce bilen kişilerdir. Teknik ve teknolojik terimlerin yabancı kaynaklı olması nedeniyle plaza dili kullanımı bir ihtiyaç olarak görülmektedir. Plaza dili kullanımında yalnızca iş ortamı değil, sosyal medya, popüler kültür araçları vb. etmenler de etkilidir. İş yaşamında etkili ve hızlı bir şekilde bildirişimi sağlamak amacıyla kullanılan plaza dili yalnızca iş hayatında değil günlük hayatta da kullanılmakta ve bireylerin dil davranışlarını etkilemektedir.
Ses temelli cümle yönteminin uygulanmasında karşılaşılan güçlükler ve çözüm önerileri

Milli Eğitim Bakanlığı'nın 2004- 2005 Eğitim-öğretim yılında 9 il ve 120 okulda başlattığı 1-5. sınıf programlan pilot uygulaması, 2005- 2006 eğitim-öğretim yılında tüm okullarda uygulanmaktadır. Uygulama henüz yenidir, öğretmenlerin ve diğer ilgililerin bu uygulama karşısında bilgi ve deneyim eksikliği olabilecektir. Bu da olası sorunları getirecek ve çoğaltabilecektir. Bu araştırmada ilköğretim okulu birinci sınıf öğretmenlerine göre ses temelli cümle yönteminin uygulanmasında karşılaşılan güçlükler ve çözüm önerileri konu edilmiştir. Araştırmanın evrenini, 2005- 2006 eğitim öğretim yılında Ankara 8. Eğitim Bölgesindeki ilköğretim okulları oluşturmuştur. Bölgedeki 19 ilköğretim okulunda birinci sınıfı okutan 50 öğretmenin tamamına ulaşılmış, örneklem alınmamıştır. Veriler anket yoluyla toplanmıştır. Ankette 20 maddelik ses temelli cümle yönteminin uygulanmasında karşılaşılan güçlükler sıralanmış, çözüm önerileri için ilgili bölüm boş bırakılmıştır. Ankette beşli derecelendirme ölçeği kullanılmıştır. Araştırmadan şu sonuçlar elde edilmiştir: 1. Öğretmenlere verilen hizmet içi eğitim yetersizdir. 2. Kalabalık sınıflar ilk okuma yazma etkinliklerinde zorluk yaratmaktadır. 3. İlköğretim müfettişleri öğretmenlere ses temelli cümle öğretimi konusunda yardımcı olmakta zorlanmaktadır. 4. Öğrenciler bitişik eğik el yazısı yazmakta zorlanmaktadır. 5. İlk okuma yazma etkinliklerinde kullanılması gereken araçları bulmada zorluk yaşanmaktadır. 6. Veliler ses temelli cümle yöntemi konusunda yeterli bilgiye sahip değildir. Ses temelli cümle yönteminin uygulanmasında öğretmenlerin karşılaştıkları güçlüklerin çözümüne yönelik olarak şu önerilerde bulunulabilir: 1. Öğretmenlere verilecek hizmet içi eğitim uzun tutulmalı, alanında uzman kişilerce verilmeli ve uygulamalı örnekler gösterilmelidir. 2. Sınıf mevcutları azaltılmalı, 25-30 öğrencili sınıflar oluşturulmalıdır. 3. Öğrencilerin bitişik el yazısı yazmada zorlanmaması için el alıştırmalarına fazla zaman ayrılmalı veya günümüzde Türkiye'de pek kullanılmayan el yazısı öğretiminden vazgeçilmelidir. 4. Ses grupları yeniden oluşturulmalı, yazılışları ve okunuşları birbirine yakın seslerin veriliş sırası değiştirilmelidir. 5. Her okula etkinliklerde kullanılan fotokopi, projeksiyon, CD vb. araç gereçler verilmelidir. 6. Veliler anasınıflarından başlayarak öğretmenlerce bilgilendirilmeli, sık sık veli toplantıları yapılarak öğrencilerin gelişimleri velilere anlatılmalıdır. Velilerden hangi konuda yardım istenecekse ayrıntılı olarak söylenmelidir.
Особенности молодёжной речи в современном русском языке

Araştırmada gençlerin kodifikasyonsuz dili, onun günlük konuşmaya, sanatsal ve halk dili edebiyatına, kitlesel bilgi aracına olan aktif etkisi analiz edilmektedir. Çalışmada gençlerin kullandığı argo dilinin tanımı günümüz modern Rusçasının alt sistemi olarak yapılmaktadır. Günümüz gençlerinin konuşmasında sık sık kullanılan kelime ve söyleniş tarzının birleşiminin yapısı sistemleştirilmektedir
Başkurt destanlarındaki toponimler üzerine bir inceleme

Destanlar, toplumların hayatında derin izler bırakmış olaylardan kaynaklanan metinlerdir. Olaylar kişi, zaman ve yer unsurlarıyla beraber varlık bulurlar. Toponim yer adlarını inceleyen bilim dalıdır. Çalışmada, Başkurt destanlarında geçen toponimler incelenmiştir. Çalışma; Giriş, dört ana bölüm, sonuç ve kaynaklardan oluşmaktadır. Giriş kısmında tez hakkında bilgiler verildikten sonra Başkurtların tarihi ve Başkurt destanları ele alınmıştır. Akabinde onomastik ve onun alt dalı olan toponimi konusuna değinilmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde destanlarda tespit edilen oykonimler, ikinci bölümünde horonimler, üçüncü bölümünde hidronimler dördüncü bölümünde ise oronimler sınıflandırılmıştır. Sonuç bölümünde ise elde edilen veriler değerlendirilmiştir.
Implicit phrasal verb knowledge gains through conceptual metaphor theory: A case of university prep school students

Araştırmanın başlıca amacı öbek eylemlerin Kavramsal Eğretileme Kuramı ışığında açık kelime öğretimi tekniği kullanılarak öğretilmesi yoluyla hem kısa hem de uzun süreli bir öğrenme sağlanıp sağlanamayacağını sorgulamaktır. Çalışmanın diğer bir amacı ise, öbek eylemlerin geliştirilecek ve uygulanacak olan bu sözcük öğretimi tekniği ile öğretilmesinin katılımcılarda örtük bilgi ile sonuçlanıp sonuçlanmayacağının irdelenerek, sözcük öbeklerinin içselleştirilip içselleştirilmediğinin araştırılmasıdır. Bu bağlamda, öğretilen öbek eylemlerin algı düzeyinde etkin olup olmadığının araştırılması için çoktan seçmeli bir test, aynı eylemlerin üretim düzeyinde aktif olup olmadıklarının ölçülmesi için ise üretim düzeyinde bir sözcük bilgisi testi geliştirilmiştir. Bunun yanı sıra, katılımcıların bu kazanımları ne kadar içselleştirdiklerine ilişkin bulguları araştırmak için katılımcıların tepki sürelerini ölçen maskelenmiş tekrarlı çağrıştırma tekniğiyle sözcük tanıma testi ve kendi-hızıyla okuma alıştırması gibi testler uygulanmıştır. Çalışmaya, kolayda örneklem yöntemi ile seçilen 60 hazırlık sınıfı öğrencisi katılmıştır. Yapılan analizler sonucunda Kavramsal Eğretileme Kuramı ışığında geliştirilen ve uygulanan açık öğretim tekniğinin öbek eylemlerin öğrenimine ve uzun bellekte saklanıp uygun bağlamlarla karşılaşıldığında kısa sürede hatırlanması ve kullanılmasına önemli bir etkisi olduğu görülmüştür. Ayrıca, geliştirilen tekniğin öğrencilerin öbek eylemleri tanıma ve işlemleme sürelerinde de büyük bir etkisinin olduğu anlaşılmıştır. Bu araştırmanın sonuçlarının ikinci dil edinim kuramlarından Arayüz Hipotezi tartışmalarına, geliştirilen açık öğretim sistematiğinin bellekte örtük bilgi ile sonuçlanıp sonuçlanmayacağını araştırıp sorgulaması nedeniyle katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Rus sözlükçülüğü ve tarihi ve çağdaş Türk lehçelerinde Rusça-Türkçe sözlükler

Tezimizde Rusya'da sözlükçülük tarihi ve Rus sözlükçülük ilkelerine göre hazırlanmış Rusça-Türkçe sözlükler incelenmiştir. Rus sözlükçülüğün tarihi 1282 yılında yapılmış ve günümüze kadara ulaşmuş kelime listesi ve o kelimelerin anlamları ile başlamıştır. Farklı dönemlerden geçen Rus sözlükçülüğü hem teorik hem de pratik yönlerinde tecrübe kazanıp günümüzde dilbilimin bir dalı haline gelmiştir. Tarih boyunca değişik Türk milletlerinin Ruslarla yan yana yaşaması Rusça-Türkçe sözlüklerin hazırlanmasını sağlamıştır. İki dilli Rusça-Türkçe sözlükçülük özellikle Sovyetler döneminde gelişmiştir. Rusların Türklerle iletişim kurabilmelerinde bu iki dilli sözlüklerin rolü büyüktür. Tezimizde, üniversite sözlükçülük ders kitaplarının yanı sıra Moskova ve Kazan kütüphanelerinde bulunan Rusça-Türkçe sözlükler ana kaynak olarak kullanılmıştır. Bunun için öncelikle tezimizde ayrı bölüm halinde Rus sözlükçülük tarihi açıklanmıştır, ardından iki dilli sözlükçülük üzerine teorik bilgiler ve gelişim tarihi aktarılmıştır. Bu açıklamaların ardından sözlükleri bulunan Türk dillerinde Rusça-Türkçe sözlükleri kronolojik olarak verilip bu sözlüklerin detaylı şekilde incelemesi yapılmıştır.
A corpus informed study on learning technical collocations by environmental engineering students

Bu çalışma Çevre mühendisliği bölümü ikinci sınıf öğrencilerinin İngilizce olarak yapılan bir mühendisliğe giriş dersi kapsamında teknik eşdizimli kelimelerin doğrudan ve örtük yöntemlerle öğretiminin etkililiğini değerlendirmeyi amaçlamıştır. Çalışmanın katılımcılarını Türkiye'nin kuzey-batısında yer alan bir devlet üniversitesinde okuyan 61 mühendislik öğrencisi oluşturmaktadır. Dönem başında yapılan kelime seviyesi ve okuma becerisini ölçen ön-testler grupların benzer özelliklerde olduğunu ortaya koymuştur. Öğretim döneminin başlamasından önce, 89 mühendislik kitabının bir araya getirilmesi sonucu 17 milyon kelimelik bir derlem oluşturulmuş ve öğrencilere alana özgü ezdişimlerin öğretilebilmesi için teknik kelimeler ile eşdizimleri çıkartılmıştır. 14 hafta süren dönem boyunca, örtük öğretim grubunda yer alan öğrenciler hedef eşdizimlere okuma ve dinleme parçaları yoluyla maruz bırakılmış; öte yandan, doğrudan öğretim grubundaki öğrenciler sekiz farklı girdi ve çıktı odaklı eşdizim öğrenim etkinliği tamamlamışlardır. Etkinliklerin ve öğretim yöntemlerinin etkililiği, araştırmacı tarafından geliştirilen eşdizim biçim ve anlam bilgisini algısal-üretsel boyutlarda ölçen dört farklı sınavın ön-test son-test şeklinde uygulanması yoluyla değerlendirilmiştir. Grupların algısal ve üretsel eşdizim sınavlarından elde ettikleri fark puanları arasında belirgin farklılıkların olup olmadığını anlamak amacıyla bağımsız örneklemler için T-testleri ve Mann Whitney U testleri uygulanmıştır. Çalışmanın bulguları, girdi ve çıktı temelli etkinliklerle desteklenen doğrudan öğretim yönteminin alana özgü eşdizimlerin öğrenimine oldukça etkili bir biçimde katkıda bulunduğunu ortaya koymuştur. Bu bağlamda, çalışma sonucunda etkinlik temelli kasıtlı bir eşdizim öğretim bileşeninin uygulanmasının mühendislik sınıflarında çoklu kelime gruplarının öğrenilmesinin desteklenmesine başarıyla katkıda bulunduğu ortaya konulmuştur. Mevcut çalışma, mühendislik dersleri için bir takım eğitsel öneriler; çalışmanın kısıtlılıkları ve yapılabilecek yeni araştırmalar için bazı önerilerle son bulmaktadır.
İnbabİ'nin hayatı, eserleri ve Arap dilindeki yeri

Şemsuddin Muhammed b. Muhammed b. Hüseyn el-İnbabi, hicri XII-XIII. asırları arasında Kahire'de yaşamış büyük alimlerden biridir. İlk dini eğitimini aldıktan sonra 1837'de henüz 12 yaşındayken Ezher Üniversitesi'ne girmiş, burada İbrahim el-Bacuri, Muhammed 'Abdülkuddus el-Küleybi, Hasan el-Kuveysini, İbrahim es-Sekka ve Mustafa ez-Zehebi gibi alimlerden ders almıştır. Eğitimini tamamladıktan sonra 1851'de Ezher'de ders vermeye başlamış ardından iki kez 'Ezher Şeyhi' unvanına sahip olan ender kişilerden olmuştur. el-İnbabi, Arap belagatı alanında takrir ve haşiye türünde birçok değerli eser kaleme alarak Arap dili ve belagatine önemli katkılar sunmuştur. Bu çalışmada Mısırlı alim el-İnbabi'nin eğitimle iç içe geçmişş hayatı, sağlıklı kaynaklardan kronolojik olarak tespit edilmiştir. Hocaları ve Mısır'ın önemli ilim adamları arasında yer alan öğrencileri hakkında kısa bilgiler verilmiştir. Yazdığı eserler, muhteva bakımından incelenmiş ve türlerine göre tasnif edilerek haklarında içeriklerini doğru bir şekilde yansıtacak kısa ve öz bilgiler verilmiştir. Yazdığı eserlerden Arap dili ve belagatı ile ilgili olanlar temel alınıp incelenerek onun, Arap dilinin alt birimleri olan sarf, nahiv ve belagat alanına yaptığı katkıları ayrı ayrı tespit edilerek örneklerle sunulmuştur. Çalışma esnasında el-İnbabi'nin bağlı olduğu dil ekolu göz önünde bulundurulmuş ve yer yer el-İnbabi ile başka ilim adamlarının aynı konuya yaklaşımları karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir.