turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Özbek halk edebiyatı örneği: Polken'den derlenen Çembil Kamalı Rivayeti (101-131)

Çağatay Türkçesi, Türk dilinin Orta Asya'da 15 -20. yüzyılları arasındaki dönemine verilen addır. Günümüzde Özbek ve Yeni Uygur Türkçeleri ona en yakın olanlarıdır. Özbekistan'daki ağızlara dayanan Özbek Türkçesi, 1921'den itibaren Çağatay Türkçesinin yerini almaya başlamıştır. Bu çalışmada ünlü Özbek halk şairi ve destan anlatıcısı Muhemmedkul Camurad Oğlu Polken'in rivayeti olan, Mensur Efzelov tarafından Kiril alfabesi kullanılarak yazılmış, Muhemmednadir Seidov ve Zubeyde Hüseinova tarafından baskıya hazırlanmış olan Çembil Kamalı adlı destanın 101 -131. sayfaları incelenmiştir. Çalışma, giriş dışında üç ana bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde; destan, Türk edebiyatında destan, Köroğlu Destanı ve varyantları hakkında bilgiler verildi. Çembil Kamalı Destanı'ndan bahsedildi ve ilgili sayfaların özeti yapıldı. İnceleme bölümünde; dil incelemesi kapsamında metindeki ses ve şekil bilgisi özellikleri üzerinde duruldu. Metin bölümünde; eserin transkripsiyon alfabesi kullanılarak Latin harflerine aktarımı sağlandı. Dizin bölümünde; metnin dizini ve sözlüğü oluşturuldu. Son olarak ise tıpkıbasıma yer verildi. Çağatay Türkçesinin günümüzdeki karşılığı olan Özbek Türkçesi ile yazılmış olan Çembil Kamalı Destanı, Özbek Türkçesi ve son dönem Çağatay Türkçesi dil araştırmalarına katkıda bulunmak amaçlı hazırlanmıştır. Köroğlu Destanı'na ait bir rivayet olduğu için Türk halk edebiyatı ve Türk dili açısından mühim bir eserdir.
Şiire yönelik tutumların ve ön örgütleyicilerin şiirsel imgelerin anlamlandırılması üstündeki etkililiği

Bu araştırmanın amacı şiire yönelik tutumların ve ön örgütleyicilerin şiirselimgelerin anlamlandırılması üstündeki etkililiğini saptamaktır. Araştırma kontrol gruplu öntest-sontest deney deseni ile yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Sosyal Bilgiler Öğretmenliği ikinci sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Çalışma 74 (36 deney grubu, 38 kontrol grubu) katılımcı üstünde yapılmıştır. Deney grubuna ön örgütleyiciverilmiş, kontrol grubuna verilmemiştir. Araştırmanın verileri Şiire Yönelik Tutum Ölçeği ve şiirsel imgelerin anlamlandırılıp anlamlandırılamadıklarını ölçen Başarı Testi ile toplanmıştır. Verilerin analizinde Aritmetik Ortalama, Standart Sapma, t-Testi ve Pearson Korelasyon Katsayısı kullanılmıştır. Araştırmadan şu sonuçlar elde edilmiştir: 1. Ön örgütleyici alan ve almayan öğrencilerin şiirsel imgelerianlamlandırmaları arasında anlamlı bir farklılık belirlenmiştir. Bu fark deney grubunun lehinedir.2. Araştırma sonucunda denel işlem öncesi ve sonrasında şiirlerdeki yüzeysel yapıya yönelik sorulara verilen yanıtlar ile şiirsel imgelere yönelik sorulara verilen yanıtlar arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. 3. Denel işlemler sonrasında deney ve kontrol gruplarının şiire yönelik tutumları arasında, deney grubununki olumlu ya yönelik olmasına rağmen anlamlı bir fark saptanmamıştır. Ancak deney grubunun uygulama öncesi ve sonrası tutum puanları karşılaştırıldığında olumlu ya yönelik anlamlı bir farklılıksaptanmıştır.4. Şiire yönelik tutum ile şiirsel imgeleri anlamlandırma arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır.
Dİwana Fethİ

Klasik Kürt Edebiyat'ının ne zaman ve hangi şairle başladığına dair hala tartışmalar yapılmakta ve farklı şeyler söylenmektedir. Fakat bilinen bir gerçek var ki oda Klasik Kürt Edebiyatı özellilkle 16. yüzyıldan itibaren değerli birçok şair ve bu şairlerin eserleriyle klasik edebiyat alanında boy göstermiştir. Klasik Kürt Edebiyatı 16. yüzyıldan bu yana günbegün değerli ve kıymetli eserlerle yüksek bir seviyeye ulaşmış ve günden güne olgunlaşıp zenginleşmiştir. Molla Abdulfettah Yazıcı da Klasik Kürt Edebiyatı şairlerinden bir şair olupşairliği ve eserleriyle 19. yüzyılın sonlarında ve 20. yüzyılın başlarında Klasik KürtEdebiyat'ında yer edinip, edipliğiyle dikkatleri üzerine çekmiştir. Molla Abdulfettah Yazıcı, Kürtçe, Farça ve Arapça ile yazdığı şiirlerle, Klasik Kürt Edebiyatının 19. yüzyılın sonlarında ve 20. yüzyılın başlarında hala varlığını sürdürdüğünü göstermiştir. Hazrolu Molla Abdulfettah Yazıcı, şiirlerini Kürtçe, Farça ve Arapça dilleriyleyazmıştır. Fethi'nin Diwan'ı adlı çalışmamızda onun sadece Kürtçe şiirlerini edisyon, metin ve kritik bakımından değerlendirip, divandaki şiirleri 5 yazma el nüshasına görekarşılaştırdık. Ayrıca divandaki şiirleri, şairin üslup ve dilini tahkik edip, şairin hayatını, eserlerini, ilim yolculuğunu ve müderrisliğini açıklamaya çalıştık. Ümidimiz odur ki çalışmamızın konusu olan bu kıymetli eserin bir kez dahaKlasik Kürt Edebiyatı'nın değerinin ortaya çıkmasına ve de klasik eselerin değerlerininunutulmamasına vesile olmasıdır.
Harran Arapçası

Bu çalışmada ele aldığımız, Şanlıurfa ilinin güneydoğusunda Harran ve civarında yaşayan Arap kabilelerinin tarihi, M. Ö. ve M. S. güneyden kuzeye göç ederek el-Cezire olarak anılan Mezopotamya bölgesine yerleşmeleriyle başlamaktadır. Ülkemizde yaşayan Araplardan Harran'ın dışında kalan kabilelerin genelde asimile olduklarını görmekteyiz. Harran Araplarının dillerini günümüze kadar korumaları belki de bulundukları bölge şartlarının günümüze kadar devam etmesindendir. Harran Arapçasının dil özelliklerini incelediğimiz bu çalışmada ayrıca Arap dilinin tarihçesi, Harran kültüründe yetişen önemli matematikçi, tarihçi ve gök bilimciler ile din alimlerinin hayatlarıyla ilgili bilgilere yer verilmiştir. Bunun yanı sıra zamanla gelişen dillerinin çevre dillerle etkileşimine değinilmiştir. Harran Arap lehçesinin dil ve üslup özellikleri bağlamında ise, sarf ve nahiv özellikleri detaylı olarak çalışılmıştır. Çeşitli tanım ve örnekler üzerinden eski Arapçada bulunan kimi dil özellikleriyle Harran Arapçasının uyumluluğu ispata çalışılmıştır. Ayrıca Harran Arapçasının dil kültürünü yansıtan şiir, atasözü ve deyimlere yer verilmiştir. Tezimizin sonunda hala hayatta olan bazı yaşlı tanıklara ait konuşma kayıtları bir halinde ek olarak sunulmuştur. Harran Arapçasının dil özellikleri itibariyle kadim Arapçanın dil karakterini taşıdığı ve gerçek Fusha olduğu, bölgenin coğrafi özelliği nedeniyle asırlar boyunca başka kavimlerle fazla karışmadığı için günümüze kadar özünü koruduğu örneklerle gösterilmiştir.
Temirkul Ümötaliyev'in seçme şiirlerinde kelime dünyası

Kelimeler, eserlerde kullanılış şekli, türü ve anlamı bakımından şairin / yazarın üslubunu ortaya koyar. Bu bakımdan, şairin / yazarın duygu ve düşünce dünyasınıkelimeler aracılığıyla anlamak mümkündür. Çalışmada, Kırgız şairi ve Sovyetler Birliğisubayı Temirkul Ümötaliyev'in şiirlerindeki kelimeler üzerinden üslubu konusunda bilgi edinmek amaçlanmıştır. Ümötaliyev, Çağdaş Kırgız edebiyatında, önemli bir yere sahiptir. O, şiirleri, manzumeleri ve çevirileriyle pek çok Sovyet ülkesinde adını duyurmuştur. Çalışmada, Ümötaliyev'in kitaplarından seçilen 50 şiir üzerinden kelime dünyası incelenmiştir. Çalışma, giriş, dört ana bölüm, sonuç, kaynakça ve eklerden oluşanesere ve veriye bağlı leksiko-stilistik bir bakış açısıdır. Birinci bölümde, tezin temelini oluşturan dil bilimi, yapısallcılık, göstergebilim, Prag Dilbilim Okulu, Rus Biçimciliği, sözcük bilimi, sözcük anlam bilimi ve kelime dünyası üzerine durulmuştur. İkinci bölümde, Temirkul Ümötaliyev'in hayatı, edebi kişiliği ve eserleri ile ilgili bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde şairin kelime dünyası, kelimelerin kullanım şekilleri ve sıklık değerleri, birincil, ikincil ve diğer veriler, tespit edilerek açıklanmıştır. Dördüncü bölümde, kelimelerin isim ve fiil olarak iki ana grup altında anlam bilimi açısındansınıflandırması yapılmıştır. Sonuç ve kaynakçanın ardından ekler bölümünde, ele alınan şiirler, metin sözlüğü ve fotoğraflara yer verilmiştir. Genel olarak bakıldığındaÜmötaliyev'in Ekim Devrimi ve II. Dünya Savaşı döneminde yaşaması, şiirlerini oldukça etkilemiştir. Şairin şiirlerinde emek, savaş, barış temalarının yaygın olarak kullanılması bu durumla ilişkilendirilebilir.
Altayca İncil tercümesi üzerinde araştırmalar

Yüksek lisans tezinin konusu Altayca İncil Tercümesi üzerinde araştırmalardır. Giriş bölümünde Altay Türkleri'nin tarihi, yurtlan, dil ve kültürüne temas edilmiştir. Rusların Altay Türklerini Ruslaştırma ve Hıristiyanlaştırma faaliyetlerinin ne zaman ve nasıl başladığı, Rusların asimilasyon çalışmaları sebebiyle Altay topraklarında demografik yapının nasıl değiştiği, Altayların milli uyanışının nasıl başladığı, Burhanizm dininin etkileri, nüfus bilgileri, dini inançları, kullandıkları alfabeler üzerinde durulmuştur. Araştırmanın devamında Altayca İncil'in Kril harfli aslı ve altında o sayfanın çevriyazın hali verilmiştir. Eserde ses bilgisi ve söz dizimi çalışmaları yapılmıştır. Son kısmında da söz varlığını yansıtan kelime dizini sözlük olarak verilmiştir ve ekler dizini ilave edilmiştir.
A target oriented descriptive study of the two translated versions of Orhan Pamuk's 'The Black Book' concerning the elements and figures of storytelling and writing

Çevirmen tercihlerine odaklanan bu çalışma, Orhan Pamuk'un postmodernist romanı Kara Kitap'ın 'yazmak ve yazarlık' motifleri ile örülü olmasından ve 'tahkiye' edimini anlatının başat motifi kılmasından yola çıkarak, Güneli Gün (1994) ve Maureen Freely (2006) tarafından yapılmış çevirilerinin 'yazı', 'yazma', 'yazarlık' ve 'tahkiye' kavram ve söz sanatları açısından karşılaştırmalı bir analizini yapmayı amaçlamaktadır. Bu çalışmada, yazarlık ve hikaye anlatıcılığına ilişkin kavram, ifade ve figürlerin görece daha teknik ve tarafsız kategoriler oluşturduğu dikkate alınarak, çevirmenlerin kullandıkları mikro stratejiler Schjoldager'in önerdiği terminolojiler ile incelenmiş ve karşılaştırılmış, yapılan tercihlerin çevirmen görünürlüğünü veya görünmezliğini ne ölçüde etkilediği hedef dil odaklı bir çerçevede araştırılmıştır. Aynı zamanda iki versiyonun betimsel bir analizi sunulmuş ve çevirmenlerin dilsel veya kültürel tercihlerinin derecesine ilişkin bulgular elde edilmiştir. Bu kapsamda, ilk olarak çeviri versiyonlar ve kaynak metinler incelenmiş ve karşılaştırılmış, ardından değiştirilebilir ve transfer edilebilir öğeler sınıflandırılmış, değerlendirilmiş ve tartışılmıştır. Sonuç olarak, Gün'ün 'yazı', 'yazma', 'yazarlık' ve 'tahkiye' kavram ve söz sanatlarının çevirisine ve özgün metindeki postmodern tekniklerin aktarılmasına daha duyarlı olduğu; öte taraftan Freely'nin kaynak metni/özgün anlatıyı görece 'oryantal' bir yaklaşımla yeniden ürettiği söylenebilir.
Anahaber bültenlerinde görev yapan sunucuların ses-söz dizimi ilişkili konuşma becerileri

İletişim, toplumda yaşayan bireylerin birbirlerini anlamalarını ve toplumların gelişip ilerlemelerini sağlar. İletişimin temeli şüphesiz dile dayanmaktadır. İletişim için, dile gereken önem verilmeli buna bağlı olarak da bireyler dil bilincine sahip olmalıdırlar. Günümüzde iletişimin daha kolay kurulabilmesi için kitle iletişim araçları doğru yayın yapmalıdırlar. Sağlıklı bir iletişim için, kitle iletişimi sağlamakla görevli olan sunuculara da önemli görevler düşmektedir. Sunucular, Türkçeyi ne kadar güzel kullanırlarsa toplum da o kadar bilinçli olur. İnsanların birbirleriyle anlaşabilmeleri için kurallı iletişim önemlidir. Bu araştırma, 6 ulusal televizyon kanalındaki ana haber bülteni sunucularının ses-söz dizimi ilişkisi kurma becerilerini tespit etmeyi amaçlamaktadır. 2007- 2008 yıllarını kapsayan araştırmanın örneklemini, söz konusu 6 ulusal televizyon kanalından hafta içi ve hafta sonu olmak üzere toplam 12 ana haber bülteni sunucusunun konuşmaları oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri, sunucuların ses kayıtlarının alınmasıyla elde edilmiştir. Kayıtlar, Cool Edit Pro. 2.0 programıyla bilgisayar ortamında incelenerek, yazıya dökülmüş, sunucular tarafından yapılan duraklar tespit edilmiştir. Konuşma metinlerinde yapılması gereken durakların yer ve süreleri belirlenmiş ve böylece sunucuların yapmış olduğu duraklar tespit edilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgular, televizyon kanallarında, haber sunucularının konuşma becerisini ses - söz dizimi ilişkisi açısından beklenen seviyede kullanamadıklarını göstermektedir.
'Zunun Kadiri'nin hikayelerinin dili üzerine bir inceleme'

Çalışmamızın konusu Çağdaş Uygur Edebiyatı'nın önemli temsilcilerinden biri olan Zunun Kadiri'nin Çeni iş adlı hikaye kitabında yer alan 'Şep et Hemşirisi', 'Ehmetcan asimi', 'Esleş', ' ızıl Gül', 'Behtihannin Hayati', 'Rehmet' ve 'Altunning Tesiride'adlı yedi hikayenin inceleme, metin, aktarma, ve dizin çalışmasıdır. Çalışmanın giriş bölümünde Uygur Edebiyatı hakkında genel bilgiler verilmiş, Zunun Kadiri'nin hayatı ve edebi kişiliğinden bahsedilmiştir. İnceleme bölümünde ilk önce Uygur Alfabesinden bahsedilmiş, ses bilgisi bölümünde ise metinde yer alan sesler, ses uyumları ve ses olayları hakkında detaylı bilgiler verilmiştir. Şekil bilgisi bölümünde hikayeler Türkiye Türkolojisinde kabul gören sisteme bağlı kalınarak incelenmiştir. Metin bölümünde hikayelerin transkripsiyonu yapılmış, transkripsiyonu yapılan hikayeler cümle cümle numaralandırılmıştır. Aktarma bölümünde ise transkripsiyonlu hikayeler Türkiye Türkçesi'ne aktarılmış, her paragrafa numara verilmiştir. Dizin bölümünde transkripsiyonlu metinde yer alan bütün kelimeler alfabetik olarak sıralanmış, alıntı kelimelerin hangi dilden alıntı olduğu belirtilmiştir. Metinde birden fazla anlamda kullanılan kelimeler, kullanıldıkları anlamlara göre ayırılmıştır.
Türkiye Türkçesi ve Kazak Türkçesindeki bitki adlarının yapı ve anlam bakımından karşılaştırılması

Bozkır kültürünün kurucusu kabul edilen Türkler, doğayla her zaman iç içe olmuşlar ve doğadaki unsurlara kutsallık atfetmişlerdir. Doğanın bir parçası olan bitkiler de Türkler için önem arz etmektedir. Türk toplumlarının kıvrak zekalarını, benzetme ve gözlem yeteneğini kullanarak bitkilere isim vermeleri bu önemin bir göstergesidir. Türkler için önemli olan bitkiler üzerine yaptığımız, 'Türkiye Türkçesi ve Kazak Türkçesindeki Bitki Adlarının Yapı ve Anlam Bakımından Karşılaştırılması'' isimli bu çalışmamızda amacımız, Türkiye Türkçesi ve Kazak Türkçesindeki bitki adlarını yapı ve anlam bakımından karşılaştırarak ortak yönlerinin veya farklılıklarının olup olmadığını tespit etmektir. Bunun için öncelikle, çalışmamızda yer alan Kazak Türkçesine ait bitki adları basit, türemiş ve birleşik olarak üçe ayrılmıştır. Basit, türemiş ve birleşik olarak üçe ayrılan bu bitki adları hem yapı bakımından hem de anlam bakımından derinlemesine incelenmiş, yapı ve anlam bakımından çeşitli başlıklar oluşturulup bitki adları bu başlıklar altında sınıflandırılmıştır. Bunların yanı sıra tezimizde Kazak Türkçesinde bitki adlarıyla oluşturulmuş atasözlerine, bilmecelere ve bitki adları için oluşturulmuş dolaylamalara da yer verilmiştir. Daha sonra Türkiye Türkçesi ve Kazak Türkçesindeki bitki adları hem yapı bakımından hem de anlam bakımından karşılaştırılmıştır. Ayrıca çalışmada geçen bitki adlarının ve onları oluşturan kelimelerin sözlüğüne de tezimizde yer verilmiştir. Tüm bunlar yapılırken kaynak tarama, Kazak Türkçesindeki kaynakların çevirisi, tasnifi ve fişlenmesi, Türkiye Türkçesindeki kaynakların tasnifi ve fişlenmesi gibi yöntem ve tekniklere başvurulmuştur. Bu çalışmamızla yaşayan bu iki Türk lehçesine ve bunlarla ilgili yapılacak çalışmalara katkıda bulunulacağı düşünülmektedir. Ayrıca bu çalışmamızın, sadece dilbilgisel olarak değil kültürel olarak da bu iki Türk lehçesine katkılar sağlayacak nitelikte bir kaynak olacağına inanılmaktadır.
Derleme Sözlüğü'ndeki mekan adları

Tarih boyunca insanlar duygu, düşünce ve isteklerini bir başkasına aktarmaihtiyacı hissetmiştir. Dil; insanların kendi arasında anlaşmasını sağlayan, insanınihtiyaçlarına cevap veren ve ırkını, tarihini, kültürünü, coğrafyasını, yaşayış şekliniyansıtan çok büyük bir yapıdır. Bu büyük yapıyı inceleyen bilim, dil bilimdir. Dilbilim, dilin genel ve özel niteliklerini araştıran, dilin sorunlarına yönelen, diller arasındakiortaklıkları ve farklılıkları inceleyen, kendi içerisinde farklı dallara ayrılan ve birçok bilim dalıyla da ilişkili olan geniş bir alandır. Yer adları bilimi, yer adlarını inceleme konusu edinen bilim dalıdır. Dil bilimin en önemli alt kollarından biri olan yer adları bilimi, geçmişşe ışık tutması ve dili birçok bilim dalıyla beraber incelemesi sebebiyle üzerinde en çok çalışılan dallardan biri haline gelmiştir. Yer adları kavramının yapılan çalışmalarda daha çok belirli bir yere verilen özeladlandırmaları kapsadığı görülmektedir; ancak eldeki çalışmada Derleme Sözlüğü'ndekiherhangi bir mekana verilmiş olan ve özel ad kategorisinde değerlendirilmeyen halkadlandırmalarına yer verilmiştir. Çalışmada ağız araştırmaları konusunda yapılmış en büyük çalışmalardan biri olan 'Türkiye'de Halk Ağzından Derleme Sözlüğü'ndeki mekan adları tespit edilmiştir. Tespit edilen mekan adları, birçok açıdan değerlendirilerek kendi içerisinde semantik sınıflamaya tabi tutulmuştur. Bu çalışma, halk ağzında kullanılan mekan adlarını detaylı bir şekilde açıklamayı ve Türkiye'deki yer adları bilimine katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
Language attitudes of Arabic - Turkish bilingual speakers in Hatay towards Arabic and Turkish

Bu çalışma Hatay'da yaşayan Arapça-Türkçe iki dilli konuşucuların Arapça ve Türkçe'ye yönelik dil tutumlarını araştırmayı amaçlamaktadır. Konuşulan Arapça bir dil değişkesidir ve dil konuşucularının dilde okuma yazması yoktur. Hatay'ın beş mahallesinde alan çalışması gerçekleştirilmiştir. Dil tutumlarını araştırmada direkt yöntemler arasında yer alan ölçek uygulama ve ikili görüşme kullanılmıştır. Çalışma için özel bir tutum ölçeği geliştirilmiş ve 426 katılımcıya uygulanmıştır. Tutum anketinin nicel analizi yapıldıktan sonra nitel araştırma için gönüllü katılımcılarla görüşme yapılmıştır. Sonuç olarak katılımcıların yerleşim bölgelerinin ve eğitim seviyelerinin dil tutumları üzerinde etkisinin olduğu elde edilmiştir. Ayrıca, iki dilli konuşucuların Arapçaya yönelik sadece kültürel yaşamları ve Arap kimlikleri için olumlu tutumlara sahip oldukları saptanmıştır. Türkçenin resmi dil olmasından kaynaklı Türkçeyi eğitim, meslek hayatı gibi birçok yerde kullandıkları ve bu nedenle Türkçe'nin daha saygın ve işe yarar olduğunu düşündükleri için Türkçe'ye yönelik Arapçadan daha fazla olumlu tutuma sahip oldukları bulgulanmıştır.
Muhammed b. Yusuf el-Hanbelİ et-Tazifİ ve Rabtu'ş-Şevarid fi Halli'ş-Şevahid adlı eserinin edisyon kritiği

Zincani'nin Tasrifu'l-İzzi adlı eseri sarf ilminin önemli kitaplarından birisi olarak kabul edilir. Eser uzun süre bir ders kitabı olarak okutulmuş ve üzerine şerhler yazılmıştır. Kitabın en meşhur şerhi olan Teftazani'nin şerhinde izaha gerek duyulan şiir beyitleri bulunmaktadır ve bundan ötürü İbnü'l-Hanbeli Rabtu'ş-Şevarid fi halli'ş-Şevahid adlı kitabı yazmıştır. Bu çalışmayı üç bölüme ayırdık. İlk bölümde üç alimin hayatlarına, hocalarına, talebelerine ve en önemli eserlerine yer vererek bu alimlerin tanıtımını yaptık. İkinci bölümde el yazması çalışmasına yer verdik. Bu bölümde, araştırmada incelediğim nüshanın tanıtımı, nitelikleri, özellikleri, yazılma sebebi, üslubu ve bunlara ek olarak yazarın başvurduğu kaynaklar ve yazarın bu kaynaklar arasından öncelediklerinin belirtilmesini göstermeye çalıştım. Üçüncü bölümde de metinde geçen şiirlerin hangi şairlere ait olduğu, bu kişilerin tanıtımı ve yine kitapta geçen sözlerin ait olduğu kişiler ve bu sözlerin yer aldığı kitapları içeren bir metin incelemesi yaptık.
Werbesprache in medien unter syntaktischem und semantischem aspekt im Deutschen und Turkischen

Medya'nın geniş kitlelere ulaşabilme özelliği, onu toplu etkileşim alanlarında vazgeçilmez kılmaktadır. Medya aracılığıyla yapılan her türlü çağrı, insanlara belli fikirler empoze etmekte ve onları yönlendirebilmektedir. Bu çağrı biçimlerinin en yaygını ise 'Reklam'dır. Reklamın insanları tüketime yönlendirebilirle gücü, bu konuyu seçmemizin başlıca nedenlerinden biri olmuştur. Bu çalışmada reklam dilinin insanlar üzerindeki etkisi ve bu etkinin nedenleri ele alınmış ve somut örneklerle incelenmiştir. Çalışmamızın ilk bölümünde ' Reklam ' kavramının tanımına, dilbilimsel araştırmalardaki interdisipliner yönü ve yerine; Türkiye ve Almanya'daki tarihsel gelişimine yer verilmiş, ikinci bölümde de 'Reklam' söylemlerinin sözdizimsel özelliği göz önünde bulundurularak Türk ve Alman reklam örnekleriyle incelenmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde reklam dilinin anlambilimsel işlevi retorik bağlamda ele alınmış ve bu alandaki Türk ve Alman dilinin benzerlikleri ve farklılıkları irdelenmiştir. Tespit edilen farklılıkların tarihsel ve kültürel faktörlere bağlı olduğu sonucuna varılmıştır. Dördüncü ve son bölümde ise reklamın insan/tüketici üzerinde bir etkisinin olup olmadığı sorgulanmış, reklamın bir toplumu etkilemek için kullanılan genel davranış kurallarıyla örtüştüğü gözlenmiştir. Bunun dışında reklamın tüketici üzerindeki etkisinin, o tüketicinin sosyo-ekonomik ve kültürüne de bağlı olduğu belirlenmiştir.
Eski Türkçe metinlerde sıfatların eşdizimliliği

Bu çalışmada, kuramsal yaklaşımla Eski Türkçe metinlerde sıfatların eşdizimliliği çerçevesinde Eski Türkçede eşdizimlilik kategorisinin tipolojik sınırları belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmada, eşdizimliliğin belirlenmesinde ve diğer sözcük birlikteliklerinden ayırt edilmesinde tek başına kullanışlı ve güvenilir olduğu düşünülen anlambilimsel bakış açısı benimsenmiştir. Önceki deyimbilimi ve eşdizimlilik çalışmaları eleştirel bir yaklaşımla incelenmiş, elde edilen sonuçlar ve yeni görüşlerle deyimsel sözcük birlikteliklerinin anlamsal bir sınıflandırma denemesi yapılmıştır. Eşdizimliliğin de dahil olduğu deyimsel birlikteliklerin anlam bakımından sınıflandırılmasında, daha önce yapılan anlambilimsel sınıflandırmalardan farklı olarak deyim ve sınırlı eşdizimlilik arasında deyimsel eşdizimlilik olarak adlandırılan bir geçiş kategorisi tasarlanmıştır. Dolayısıyla deyimle sınırlı eşdizimlilik arasındaki anlamsal olarak bulanık bölgeye deyimbilimi alanında kuramsal bir zemin oluşturulmaya çalışılmıştır. Bu çalışmada anlamsal şeffaflık, anlam özelleşmesi ve genelleşme / kalıplaşma ölçütleri kullanılarak belirlenen, deyim ve serbest sözcük birlikteliği arasında bulunan anlam kategorileri şöyledir: deyimsel eşdizimlilik, sınırlı eşdizimlilik, açık eşdizimlilik. Ayrıca, Eski Türkçede geniş bir kullanımı bulunan sıfatların ad ve zarf türü sözcüklerle ve edatlar, durum ekleri gibi dilbilgisi ögeleriyle kurduğu anlambilimsel, dizimsel ve biçimsözdizimsel eşdizimlilik ilişkileri ile bu eşdizimliliklerin kullanım özellikleri, bağlamsal anlamları ve kavram alanları belirlenmeye çalışılmıştır. Böylece Türkçenin yapısı ve anlambilimsel eğilimleri göz önünde bulundurularak Eski Türkçe metinlerde sıfatların eşdizimliliği çerçevesinde Eski Türkçede eşdizimlilik ve diğer deyimsel birliktelikler tipolojik olarak kuramsal bir çerçeveye oturtulmaya çalışılmıştır. Aynı zamanda Eski Türkçe metinlerin önemli bir bölümü taranarak Eski Türkçede sıfatların eşdizimliliği temelinde bir veri tabanı oluşturulmuştur. Bu yönleriyle çalışmanın, dil öğrenimi / öğretimi, sözlükbilimi, derlemdilbilimi, çeviribilim çalışmaları ve tarihi metin incelemeleri gibi çalışma alanlarına kuramsal ve uygulamalı açıdan katkı sağlayacağı öngörülmektedir.
Televizyonda yayımlanan evlilik programlarındaki hitap şekilleri

Bu çalışmada televizyonda yayınlanan 'evlilik programları'ndan derlenen bütünce Edimbilim Çözümlemesi yöntemiyle incelenmiştir. Çalışmanın odak noktası hitap sözcükleri ve adıllar aracılığı ile karşılıklı konuşmada yer alan konuşucu, alıcı, zaman, uzam gibi kavramları değerlendirerek dilin günlük, toplumsal kullanımı ile genel bir fikir edinmektir. Evlilik programlarında yer alan çeşitli toplumsal sınıflardan konuşucuların söylemleri ve kullandıkları hitap sözcükleri aracılığı ile güç-dayanışma, ima ve söylem belirteçleri incelenmiştir. Hitap terimleri farklı başlıklar altında sınıflandırılarak söylem içerisinde bağlama bağlı kalınarak çözümlemeleri gerçekleştirilmiştir.