turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Aristoteles ve 1. Kant'ta bilginin kaynağı ve hakikate uygunluğu problemi

166 Jüri: Prof. Dr. Abdulkuddüs BİNGÖL Bu çalışmanın amacı; Aristoteles ve Kant'ta bilginin kaynağı ve hakikate uygunluğunu problematik olarak ele alıp incelemektir. Araştırmamız üç ana bölümden oluşmaktadır: Birinci bölümde Aristoteles'in bilgi anlayışını, bilginin kaynağı ve değeri açısından ele alıp inceledik. Aristoteles, bilginin deneyle başladığım ve deneyle başlayan bu bilgilenme sürecinin insan denilen varlıkta sanat ve akıl yürütmeye kadar yükseldiğini söylemektedir. O'na göre kesin bilgi kanıtlamayla elde edilen ve tümel olana ilişkin bilgidir. İkinci bölümde ise Kant'ın bilgi hakkındaki görüşlerini bilginin kaynağı ve değeri açısından ortaya koymaya çalıştık. Kant' a göre bütün bilgilerimiz deneyle başlar ancak bilginin bütün öğeleri deneyden çıkmaz. Dış dünyadan gelen duyumlar, duyarlık ve anlamayetisinden geçerek bilgi haline dönüşürler. Üçüncü bölümde de her iki filozofun bilginin kaynağı ve değeri konusundaki görüşlerini benzerlik ve farklılıklarıyla birlikte mukayeseli bir şekilde ortaya koymaya çalıştık. Sonuçta ise bu filozofların bilgi hakkındaki görüşlerinin kısa bir değerlendirmesini yaptık.
Seyyid Şerif Cürcanİ'nin Şerhu'l-Mevakıf'ında varlık düşüncesi

Seyyid Şerif el-Cürcani'nin varlık düşüncesi, diğer filozof ve kelamcılarda olduğu gibi, varlık kavramının bedihi, bütün kavramların en geneli ve en bilineni oluşuna dayalıdır. Bu sebeple varlık hakkında her türlü tarif teşebbüsü, varlığı kendisinden daha kapalı bir şeyle tarif etmekle neticelenir ve kısır döngüye yol açar. Cürcani'ye göre, varlık ile mevcudun hüviyetlerinin aynılığından bahsedilemez. Zira varlığın bir hüviyeti yoktur. Varlık yüklemesi olumlu bir sıfattır. Ama varlığın olumlu sıfat olması, onun mefhumunda bir olumsuzluğun bulunmaması anlamına gelmemektedir. Cürcani'ye göre, varlığın mahiyete zait olup olmadığı sorusuna verilecek cevabın, zihni varlığı kabul edip etmemekle yakından ilişkisi vardır. Eğer varlığın mahiyete zait olduğu görüşü ileri sürülüyorsa zihni varlığı kabul etmek gerekecektir. Cürcani'ye göre, tümelin dış mevcutların parçası olması dış varlıkta değil, zihindedir, yani tümel dış mevcudun zihni parçasıdır. Diğer bir deyişle şahıslardaki terkip, dış dünyada değil zihindedir.
Dini inanç ve ibadetin kendisi gerçekleştirme ile ilişkisi

'Dini İnanç ve İbadetin Kendini Gerçekleştirme İle İlişkisi' başlıklı bu araştırma, üniversite öğrencilerinin kendini gerçekleştirme düzeyleri ile dindarlık düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemektedir. İnsanın 'kendini gerçekleştirme' konusunda ulaştığı düzey ile dini ibadet ve inançlarıyla oluşan 'dindar'lığının arasındaki; olumlu ya da olumsuz ilişkileri ortaya koymak, bu çalışma yapmanın gayesini oluşturmaktadır. Bursa örneğinden hareketle, din psikolojisi açısından dini yönelim ve kendini gerçekleştirme düzeyi arasındaki ilişkiyi inceleyen bu araştırma iki metotla gerçekleştirilmiştir. Teorik bölümün yer aldığı birinci bölümde; 'kendini gerçekleştirme', 'dini ibadet', 'dini inanç' kavramları dokümantasyon yöntem ve teknikleri ile incelenmiştir. Araştırmanın uygulama bölümünün olduğu ikinci bölüm ise; tarama yöntemi çerçevesinde anket tekniği ile oluşturulmuştur. İkinci bölümde; dindarlık düzeylerinin belirlenmesi için dindarlığı 'içgüdümlü, dış güdümlü ve sorgulayıcı dindarlık' olarak inceleyen 'Dini Yönelim Ölçeği' ve kendini gerçekleştirme düzeylerinin belirlemesi için ise; Shostrom'un; Maslow ve Rogers'ın kendini gerçekleştirme teorilerinden hazırlayarak oluşturduğu, 'Kişisel Yönelim Envanteri' kullanılmıştır. Kendini gerçekleştirmeyi ölçmek için kullanılan Kişisel Yönelim Envanteri; iki ana ölçek ve de on alt ölçekten oluşmaktadır. Bu çalışmada bu on alt ölçekten sadece 'Zamanı İyi Kullanma', 'Desteği İçten Alma' ve diğer boyutlardan 'Kendini Kabul Etme', 'Başkaları İle Yakınlık Kurma', 'Kendine Saygı', 'Saldırganlık Eğilimlerini Kabul Etme' boyutları ele alınmıştır. Dindarlık ölçeği ve kişisel yönelim envanterinin dışında araştırmacı tarafından oluşturulan Kişisel Bilgi Formu, öğrencilerin kişisel nitelikleri aile yapıları ile ilgili veri sağlamak amacıyla kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini ise 2002- 2003 öğretim yılında Uludağ Üniversitesi öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini de; 2002- 2003 öğretim yılı Bahar döneminde Mayıs ayı içerisinde anketi cevaplamış, ağırlıklı olarak Eğitim Fakültesi,- İlahiyat Fakültesi, İksadi İdari Bilimler Fakültesi, Fen-Edebiyat Fakültesi ile Uludağ Üniversitesi'nin diğer bölümlerden toplam 402 öğrenci oluşturmaktadır. araştırma sonucunda elde edilen veriler, SPSS 10.0 paket programı ile işleme sokulmuş, analiz sonucunda da içgüdümlü dini yönelime sahip olmakla insanın kendini gerçekleştirmesi arasında olumlu ve yüksek düzeyde bir ilişki bulunmuştur. Içgüdümlülük arttıkça; dindarlık da daha güçlü ve olumlu bir şekilde artmaktadır. Dışgüdümlü bireylerde ise; dışgüdümlülük arttıkça, kendini gerçekleştirme düzeyleri düşmektedir. Araştırma sonuçlarına göre; orta ve yüksek sosyo-ekonomik gelir seviyesinde olanların kendini gerçekleştirme ve kendilerine saygı düzeyleri, ortanın altı ve alt gelir seviyesinde olanlara göre daha yüksektir.
Marx, Marksizm ve devlet

Marx'in ekonomi, siyaset ve tarih felsefesine ilişkin görüşlerini temele alan izleyicileri onun adına bağlayacakları Marksizmi kurmuşlardır. Marksizm genel olarak -izmler, varlık alanının bir bölümüne ilişkin yapılmış olan açıklamaların genişletilerek onun bütününü kapsayacak biçimdeki iddialar bütünüdür. Marx'in izleyicilerinden F. Engels, RXuxembourg, V. I. Lenin, L. Trotsky, E. Mandel benzer bir yöntemle inşam, toplumu ve bunların tarihini açıklayan bir model olarak Marksizmi geliştirmişlerdir. Ancak bu olanaklı tek Marx yorumu değildir. Çalışmamızda bu birinci Marx yorumunu Kuramsal Ortodoks Marksizm diye adlandırdık. Kuramsal Ortodoks Marksizm'i diğer Marksizmlerden ayıran özelliği ise Marx'in temel ilkelerine sıkı bir bağlılıkla kurulmuş olmasıdır. ikinci Marx yorumu, 1917 yılındaki Rusya'da gerçekleşen devrimle birlikte Sovyetler Birliği hükümetinin gerçekleştirmek istediği sosyalist toplumun açıklayıcı bir modeli olan Pratik Kapsayıcı Marksizmdir. Ülkenin tek yasal yönetici partisi olan Sovyetler Birliği Komünist Partisi bütün uygulamalarım Marksizm olarak acüandırmıştır. Böylece Marksizm bir devlet ideolojisi haline getirilmiştir. Bu aynı zamanda yeni gelişmeleri de Marx'in görüşleri doğrultusunda açıklamayı zorunlu kılmıştır. Sosyalist devlet kavramı bunlardan biridir. Marx, devletin egemen sınıfın bir baskı aygıtı olduğunu iddia edip sosyalist toplumda onun olmayacağını bildirmesine rağmen Sovyetler Birliğinin sözcüleri güçlü devlet aygıtlarım sosyalist sıfatıyla nitelendinnişlerdir. Sovyetler Birliği Komünist Partisi yöneticileri yaptıkları uygulamaların yeni bir Marksizm modeli olduğunu kabul etmeyip Marx'in temel görüşlerini olduğu gibi gerçekleştirdiklerini iddia etmişlerdir. Marx'in öngöremeyeceği bütün yeni gelişmeleri Pratik Kapsayıcı Marksizm modeline göre ele almışlardır.
9-11 yaş arasındaki çocuklarda mantığın kullanımı

Bu araştırmada, somut işlemler dönemini yaşayan 9-11 yaş arasındaki 4. ve 5. sınıf öğrencilerinin mantığı kullanma becerisini ölçmek ve dönemin özelliği olan somut düşünme yeteneğinin mantığı kullanma yetisi üzerindeki etkiyi incelemek amaçlanmıştır. Çalışmada 9-11 yaş arasındaki çocukların mantıksal çıkarım yapabilme düzeyi ile farklı sosyo-ekonomik ve kültürel çevrede eğitim gören çocukların mantığı kullanabilme düzeylerindeki farklılıklar belirlenmeye çalışılmıştır. Bunun için, farklı sosyo-ekonomik ve kültürel çevrelerde bulunan okullarda eğitim gören çocuklara, uzmanlar gözetiminde hazırlanan mantıksal zeka testi uygulanmış ve sonuçlar Post-Hoc LSD analizine tabi tutularak değerlendirilmiştir. Yapılan analizler sonucunda farklı sosyo-ekonomik ve kültürel çevrelerde bulunan okullarda eğitim gören öğrencilerin mantığı kullanabilme düzeyleri arasında anlamlı derecede farklılık olduğu belirlenmiştir. Araştırma bulgularından hareketle yorum ve önerilerde bulunulmuştur.
Varoluşçuluk ve yeni kara film: David lynch örneği

İki Dünya Savaşı yaşayan insanlık, temel sorunsalı yaşamın anlamı olanvaroluşçuluğu keşfetmiştir. Varoluşçuluğun psikanalizin yanıtlayamadığı sorularıyanıtlamasına rağmen, sanat eserleri psikanalizin bakış açısıyla incelenmeye devam edilmiştir. Özellikle, gerçeküstücü öğeler içeren sanat eserleri, Freud'un teorilerinden yararlanarak değerlendirilmektedir. David Lynch sinemasında, tek yönlüokunmaktadır. Bu filmleri varoluşçuluğun bakış açısıyla çözümlemek onlarıderinleştirecektir. Bu amaçla, Albert Camus'nün saçma ve uyumsuz aşk ile ilgişikuramları takip edilecektir. Bu tezde, ayrıca yönetmenin son iki filmi olan, KayıpOtoban ve Mulholland Çıkmazı'nda aynı karakterin öyküsünün anlatıldığı iddia edilecektir. Böylelikle aşk teması felsefe ile sinema arasında bir köprü olarak kullanılacaktır.
Gazali'de tasavvuf felsefesi

TASAVVUF FELSEFESİServet ALTUNTAŞDanışman: Prof. Dr. Hüsamettin ERDEM 86 sayfa, 2006Bu çalışmada, ünlü İslam düşünürü Gazalu'de Tasavvuf Felsefesi konusu incelenmiştir. Tez, giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde Tasavvuf ve Felsefe tarifi üzerinde durulmuştur. 1. bölümde Gazalu'de Bilgi Meselesi; genel olarak bilgi, bilginin teşekkülü, Gazaluve bilgi problemi, bilginin kaynağı, bilgi-önerme çeşitleri, metafizik bilgi ve imkanı iletasavvufu bilgi konuları etrafında ele alınmıştır. 2. bölümde ise, Gazalu'nin Tasavvuf Felsefesinde Psikolojinin Yeri; Akıl, Nefs veertebeleri, Kalp, kalpte bilginin doğmasını engelleyen hususlar, kalp hastalıkları ve kalp gözü ile Ruh, ruhun mahiyeti, ruh-beden münasebeti, beşer ruhunun mertebeleri ve canlı varlıklarda bulunan nebatu, hayvanu ve insanu ruh konuları irdelenmiştir.
Immanuel Kant ve Jean-François Lyotard'da yüce kavramı ve çağdaş sanattaki karşılığı

Bu çalışma Yüce kavramı özelinde, kavramın tarihsel bir serimlemesini yaparak sanat felsefesindeki karşılığının irdelenmesini amaçlamaktadır. Çalışma, bu amacı sırasıyla Edmund Burke, Immanuel Kant ve Jean-François Lyotard'ın Yüce kavramını içeren eserleri ve kavrayışları dahilinde gerçekleştirmektedir. Çalışma, bölümlenişi itibariyle ilk olarak Burke'ün, A Philosophical Enquiry into the Origin of our Ideas of the Sublime and Beautiful metnini ele alarak yücenin 18. yüzyıldaki genel kavranışını göstermektedir. Metin dahilinde yüce ve güzel kavramlarının karşılaştırılması yapılmaktadır. İkinci olarak yüce kavramını 18. yüzyılın genel kavrayışından radikal biçimde farklılaştıran Kant'ın iki çalışması incelenecektir. İlkin Kant'ın eleştiri-öncesi olarak adlandırılan erken dönem metinlerinden biri olan Beobachtungen über das Gefühl des Schönen und Erhabenen ele alınacaktır. Bu çalışmada Kant, yüceyi kavrayışında henüz 18. yüzyılın genel pozisyonundan ayrılmamıştır. Burada yüce hala doğanın kendisine ait bir nitelik olarak düşünülmektedir. Bu anlamda Kant'ın Gözlemler metni, Kritik der Urteilskraft'a bir geçiş niteliği taşımaktadır. İkinci olarak Kant'ın yüce teorisinin karşılığını tam olarak bulduğu metni Yargı Gücünün Eleştirisi ele alınarak, Yücenin Analitiği bölümü incelenecektir. Kant, Yargı Gücünün Eleştirisi ile beraber yüceyi doğadan alıp, insan zihnine yerleştirmiştir. Yüce artık doğanın kendisine ait bir nitelik olmayıp, insanın bilişsel yetileri ile ilişkilendirilmektedir. Bu geçiş, Kant'ın Kopernik Devrimi'nin yüce kavramındaki karşılığıdır. Son olarak Kant'ın kritik hamlesinden sonra, yücenin 20. yüzyıldaki kavranışı Lyotard'ın ilgili eserleri dahilinde incelenecektir. Lyotard'ın Kantçı yüce ile ilgili yorumu ve yücenin estetiği olarak modern sanat hakkındaki görüşleri tartışılacaktır. Yüce duygusu, acı ve hazzı bir arada bulundurmaktadır. Lyotard, yücenin bu çatışmalı duygusunun modern sanatın karakterini belirlediğine işaret etmektedir. Güzelin estetiğinin kusursuz biçimlerine karşı yücenin estetiğinin biçim-dışı baş kaldırışı kendini sanat tarihinde Avante-Garde olarak göstermektedir. Yücenin estetiği, temsil edilemeyenin temsili ile soyut resimde ifadesini bulmuştur. Bu bağlamda yücenin doğaya ait bir nitelik olarak kavranmasından, biçim-dışı ve temsil edilemez bir şeye dönüşmesi ve bu temsil edilemeyenin temsil edilmesi olarak modern sanata kadar izlediği yol takip edilmektedir.
Thomas Aquinas'ta teleolojik kanıt

Tez, Thomas Aquinas'ta teleolojik kanıtın analizini ve Aquinas'ın argümanının güncel değerinin belirlenmesini içermektedir. Giriş bölümünde konuyla ilişkisi nedeniyle Aquinas'ın doğal teoloji anlayışı sunulmuştur. Birinci bölümde teleoloji kavramı, teleolojik delilin yapısall sınıflaması ve modern versiyonları, Aquinas'ın teleolojik argümanının analizi ele alınmıştır. İkinci bölümde ise kanıtın temel dinamiklerinden rastlantı - amaçsallık, amaçsallık - nihai neden ilişkisi ve inayet incelendikten sonra Aquinas'ın teleolojik argümanının modern tartışmalarla ilişkisi belirlenmeye çalışılmıştır. Sonuç bölümünde de Aquinas'ın teleolojik argümanının modern tasarım argümanlarını kapsayıcı bir şekilde yeniden formüle edilmesi denenmiştir.
İbn Sina'da zihin felsefesi

Çalışmamızın amacı, düşünceleri ile Ortaçağ'a damgasını vuran İbn Sina'nın günümüz dünyasında anlamlandırılmaya çalışılan zihin konusu hakkındaki fikirlerini ortaya çıkarmaktır. İbn Sina hem selefleri olan filozoflardan hem de inandığı dinden etkilenerek bu konuda kendine has bir düşünce sistemi oluşturmayı başarmıştır. Çalışmamız, giriş ve iki ana bölümden oluşmaktadır. Çalışmamızın giriş kısmında, tezimizin konusu, amacı, yöntemi vb. temel bilgiler dışında, zihnin neliği, bir felsefe disiplini olarak zihin felsefesi ve İbn Sina'nın etkilendiği ya da o dönemde etkili olan filozofların zihin felsefesindeki görüşlerine değinilerek giriş yapılmıştır. Birinci bölümde, İbn Sina'nın düşünceleri hakkında genel bir bilgi verildikten sonra asıl konumuz olan zihin felsefesinin temel kavramları, nefs ve nefsin güçleri, akıl ve aklın güçleri konuları filozofun düşünceleri ile açıklanmıştır. Çalışmamızın ikinci bölümü, birinci bölümde verilen temel kavramlar üzerinden hareketle zihnin işlevi açıklanmıştır. Bu minvalde İbn Sina'ya göre zihin ve zihnin yapısı, zihinde bilginin oluşum süreci, zihnin faal akılla ittisali ve bedenin ölümünden sonra zihnin durumu ele alınarak değerlendirilmiştir. Çalışmamız, sonuç kısmında İbn Sina'nın zihin felsefesinin değerlendirilmesi ile sonuçlandırılmıştır.
İbn Haldun'un Mukaddime'sinde toplumun yasalarını keşfeden bir düşünce etkinliği olarak tarih

Bu çalışmada, İbn Haldun'un tarih anlayışı ve toplumun yasalarını keşfeden bir tarih bilimine katkısı incelenmiştir. İbn Haldun, kendinden sonraki birçok tarih görüşüne esin kaynağı olmuştur. Ancak onun ününün yanında, Mukaddime'deki fikirlerin ve tarihsel etkinliğin kuramsal bir değerlendirmesi sönük kalmıştır. İbn Haldun, kurucusu olduğu umran biliminde tarihsel zorunlulukları, toplumun hal ve tavırlarını keşfetmeyi amaçlamaktadır. Bir İslam bilgini olarak, Aristoteles'ten etkilenmesine rağmen, onun siyaset felsefesi ve tarih anlayışından bağımsız bir çizgide ilerlemiştir. Ayrıca, İslamiyet'in bedevi karakterini esas alarak, felsefeyi teolojik tartışmalarla birleştiren filozofları eleştirmiştir. Mukaddime'de, tarih diyalektik yöntemle kavranmaktadır. Bu diyalektik, doğa ve toplumu, tarihsel bir bütünlükle ele almaktadır. İbn Haldun'un yönteminin tarihsel materyalizmle birlikte ele alınması bu yüzden önemlidir. Onun antropolojik temeli iyi anlaşıldığında görülecektir ki, tarihindeki döngüsellik gerçekçi bir zemine yerleştirilmiştir ve çağının tarihsel koşullarındaki bir sınırlılığa işaret etmektedir. Sonuç olarak, İbn Haldun tarihteki ereksel ve düz-çizgisel idealleştirmelerin karşısında, doğa-insan ilişkisi temelinde bir tarih etkinliğinin yolunu açmaktadır.
Les fondements metaphysiques de la liberte chez Leibniz

Bu çalışmada, Leibniz'in, tarih boyunca insan türünü meşgul eden iki labirentten biri olarak düşündüğü özgürlük ve zorunluluk labirentinden, yaratılmadan önce kendisinin ne yapacağı mefhumunda içerilen bir cevher anlayışıyla nasıl kurtulmaya çalıştığı incelendi. Cevherin yapıp edeceğinin mefhumunda, cevher yaratılmadan önce içerilmesi üzerinde özgürlük ve zorunluluk açısından durarak, meseleyi nasıl çözüme kavuşturduğu gösterilmeye çalışıldı. Son olarak Leibniz'in özgürlüğe dair açıklamalarının, temel metafizik tezlerine uygun olup olmadığının kısa bir değerlendirmesi yapıldı.
Modern felsefede özne probleminin dönüşümü ve arzu kavramı

Bu çalışma, on yedinci yüzyıl ile yirminci yüzyıl arasında ortaya konulan özne teorilerini, arzu kavramını temel alarak değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Duygularımızı açıklayan pek çok eser olduğu gibi, özellikle arzu kavramına yönelen birçok eser de bulunmaktadır. Pek çok filozof davranış ve eylemlerimizde arzunun nasıl bir temel oluşturduğunu anlamaya çalışmış ve bunun insanın refahı için ne anlama gelebileceğini irdelemiştir. Gelgelelim bunların çoğunda arzu, rasyonelliğin biricik sahibi olarak görülen insanın, bu en önemli ayrıcalığını, yani rasyonel oluşunu tehdit eden unsur olarak görülmektedir. Bu anlamıyla arzu, insan aklını yoldan çıkarabilecek olan kötülüklerin aracı olarak kabul edilir. Dolayısıyla Batı felsefesinin azımsanamayacak bölümünü oluşturan bu filozoflar dikkatlerini duygulara yönelttiklerinde, esasında hedefledikleri, arzuların bastırılması ya da akıl yoluyla nasıl kontrol altına alınacaklarıdır. Ancak Spinoza'yla başlayan süreçte bu anlayışın ters yüz edildiğini ve arzunun insanın en hakiki özü olarak ele alındığı görülür. Spinoza'dan Hegel'e, Hegel'den de Fransız düşüncesine uzanan çizgide arzu kavramının öznenin birliğinin kurulabilmesinde anahtar rol oynadığı ve de modern ile modern-sonrası felsefenin temel gündemini oluşturduğu açıktır. Descartes'ın düşünen töz ile uzamsal töz ayrımından Spinoza'nın monizmine, oradan Kant'ın transendental felsefesine ve en nihayetinde yirminci yüzyıl Fransız düşüncesinin özne anlayışına da şekil verecek olan Hegel'in arzu öznesi teorisine kadar uzanacak olan bu çalışma, bu düşünürler bağlamında öznenin birliğinin nasıl kurulduğunu ve böylesi bir birliğin özne için olanaklı olup olmadığını açıklamaya çalışacaktır.
A reconsideration of the problem of universals: A contemporary perspective

Bu çalışma, felsefe tarihinin en eski tartışmalardan biri olan tümeller problemi üzerine çağdaş bir inceleme yapmayı amaçlamaktadır. Tümeller problemi, özellik ve bağıntıların ontolojik durumlarından, diğer bir ifadeyle özellik ve bağıntıların doğası ve varlığından ortaya çıkmaktadır. Tümeller problemi, iki ve daha fazla farklı nesnenin aynı özelliğe nasıl sahip olabildiği veya bir özelliğin nasıl farklı nesnelerin parçası olabildiği sorunu olarak tanımlanabilir. Tümeller problemi, tek bir problemi değil, daha çok bir problemler ağını içermektedir. Bu çalışmanın amacı, ontolojik yükleme problemi, dilsel yükleme problemi ve soyut gönderme problemi gibi birbiri ile ilişkili üç sorunu içeren tümeller problemini, yeniden değerlendirmektir. Tümeller problemine cevap verecek yeterli herhangi bir açıklama bu problemlerle baş etmek zorundadır. Adcılık, Tropçuluk ve Gerçekçilik, tümeller problemine çözüm öneren üç önemli kuramdır. Bu çalışmada, bu görüşler tartışılmakta ve bu görüşlerden herhangi birinin bu problemlerle baş edip edemediği ortaya çıkarılmaya çalışılmaktadır. Sonuç olarak bu çalışma, ontolojik yükleme problemi ve soyut gönderme problemini ele alan kuramlar arasında sadece Nesne-Trop kuramı ve Armstrong'un Gerçekçilik anlayışının başarılı olduğunu iddia etmektedir. Ancak, Ockham'ın usturasına başvurulduğunda Nesne-Trop kuramı Armstrong'un Gerçekçiliğine az da olsa üstün olacaktır.
Husserl ve Heidegger'de doğruluk ve hakikat üzerine

Bu çalışma Husserl ve Heidegger felsefelerinde Doğruluk ve Hakikat kavramlarını ele almaktadır. Ana hattında bir tür betimleme bulunmakla birlikte çalışmanın nihai savı şu doğrultudadır: Hem Husserl hem de Heidegger, klasik aydınlanmacı katı nesnel kavrayışı terk eden bir felsefi tutumu benimsemişlerdir. Husserl felsefesi kendi içinde bir nesnellik arayışı olarak ele alınmaya elverişli olmakla birlikte onun nesnellik ile öznelliği buluşturan bir tutumu vardır. Fenomonoloji ile Husserl felsefenin kadim anlayışını modern zamanın ruhuna uygun bir şekilde yeniden diriltmeye çabalamıştır. O bu doğrultuda bilimin bir işlev üstlenmesinin olası olduğunu ancak bilim ile kastedilenin pozitivizmin sınırlayıcı kavrayışı olmadığını iddia eder. Husserl doğa bilimi ile geleneksel kavrayışı, bütünselci bilim etkinliği olarak kesin bilim olarak felsefeyi inşa etmeye ve merkeze oturtmaya çabalar. Husserl, kesin bilim olarak felsefenin inşa edilebilmesi için doğruluk kavramına odaklanırken Heidegger sorunu epistemolojik sınırlarının dışına çıkarır ve ontolojik bir sorun olarak ele almak üzere doğruluk kavramının yerine daha çok hakikat kavramını merkeze alır. Burada önemli bir ayrışmanın olduğu dikkat çeker. Husserl sorunu epistemoloji ve bilgiye ulaşma üzerinden değerlendirirken, Heidegger eldeki bu sorunu ontolojik bir mesele olarak okur ve temel amacını varlığı anlama şeklinde ortaya koyar.
Sinema sanatında gerçekçilik ve biçimcilik

Sinema sanatının neliğine ilişkin kuramlar geliştiren düşünürlerin bir kısmı kuramlarında biçime ağırlık vererek sinemanın bir sanat dalı olabilme koşullarını biçimde ararken, diğer bir kısmı ise sinemanın gerçeklikle ilişkisine dikkat çekerek onun bir sanat dalı olabilme koşulunu gerçekliği kendine özgü yansıtışında görmektedirler. Kuramlarında biçime ağırlık veren Arnheim, Balazs, Eisenstein gibi kuramcılar, sinemanın özgün bir sanat dalı olabilme koşulunu fiziksel gerçekliğin mekanik bir kopyası olmaktan kaçınarak, onu değişikliğe uğratmasında, ona biçim vermesinde görürler. Bu anlayıştakilere göre sinemacının biçime hakim olması, onu ustalıkla kullanmayı becerebilmesi demektedir. Kuramlarının temelinde, sanatın ve dolayısıyla sinema sanatının malzemeye biçim verilmesi olduğu şeklinde bir sayıltı bulunduğu için bu düşünürlerin görüşleri kendileri öyle olduğunu iddia etmediklerinde bile- zaman zaman sinema sanatının sinemaya özgü malzemenin ustaca kullanılmasından ibaret olduğu şeklinde anlaşılmıştır. Bazin ve Kracauer gibi, kuramlarında içeriğe, yani gerçekliğe vurgu yapan kuramcılar ise sinemanın bir sanat dalı olarak özgünlüğünün fiziksel gerçekliği olabildiğince nesnel bir şekilde seyircisine aktarabilmesinde olduğunu düşünürler. Fiziksel gerçekliği aktarma konusunda daha önce başka hiçbir sanat dalının sahip olmadığı bir nesnellik imkanına sahip olduğunu düşündükleri sinemanın, fiziksel gerçekliği olduğu gibi aktarmak suretiyle, seyircinin yüzeyin altında yatan 'gerçek'e kavramasını sağlayabileceğini düşünürler. Görünüşte birbirinden oldukça farklı duran bu kuramcılardan ne biçime ağırlık verenler içeriğin önemini tümüyle inkar etmekte, ne de içeriğe ağırlık verenler biçimin önemini tümüyle inkar etmektedir. Bu durumda akla bu kuramcıların neden birbirleriyle anlaşamadığı, farklı hatta zıt kuramları savunduğu sorusu gelmektedir. Bu soruya cevap verebilmek için öncelikle bu düşünürlerinin biçim, gerçek, sanat, malzeme gibi terimleri nasıl yorumladıklarının araştırılması gerekmektedir.
Thomas Kuhn'un bilim anlayışının devinim kuramlarının gelişimine uyarlanması

Bilimsel ilerlemenin devrimsel yapışım vurgulayan Thomas Kuhn'un, geleneksel bilim anlayışının tarihsel temellerden yoksun olduğunu iddia ettiği yaklaşımına göre, bilimsel devrimler, belli bir kuramsal yapının terk edilip, yeni bir yapıya geçiş şeklinde gerçekleşmektedir. Bilimsel ilerleme, ilk paradigma, olağan bilim, bunalımlar, devrim, devrimle gelen yeni paradigma, yeni olağan bilim dönemi, yeni bunalımlar gibi safhalar şeklinde gerçekleşmektedir. Bu çalışma, Kuluncu bilim anlayışının devinim kuramlarının gelişimine uyarlayarak, paradigmatik bir ilerlemenin olduğunu göstermeyi amaçlamaktadır. 339