turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Mistik tecrübenin felsefi boyutları: Serhendi örneği

Bu tezin çift yönlü bir amacı vardır: başlangıcı itibarıyla ayrık-beyin araştırma verilerine dayanan Ornstein psikolojisini ve Miladi on altıncı yüzyılın büyük İslam alimi Ahmed Faruki Serhendi'nin düşünce yöntemini inceden inceye araştırmak. Düşünce tarihinin birçok seçkin simasıyla desteklenen Ornstein psikolojisininSerhendi'nin düşünce yöntemiyle tamamen uyumlu olduğu sonucuna varılmaktadır. Hicri 'İkinci Bin Yılın Müceddidi' unvanıyla mücehhez bir İslam alimi olmasından dolayı Serhendi'nin, akıl ve sezgi, analitik düşünce ve mistik düşünce ya da zahiriilim ve batıni ilim şeklindeki epistemolojik dualiteye ilişkin muhasebesi, temel İslami metinlerin bu, yüzyılların meselesine yönelik katkısına dair şuuruyandırmaktadır. The Philosophical Dimensions of the Mystical Experience : The Case of Sirhindi
KIERKEGAARD FELSEFESİNDE İNSAN VAROLUŞUNUN PARADOKSAL YAPISI

Soren Kierkegaard felsefesinde insan varoluşunun paradoksal yapısını sorunlaştırmayı amaçlayan bu çalışma, insanı soyut düzlemde ele alan nesnel ve evrensel bakış açısına karşı 'tekil varoluş'u öne sürer. Bu bağlamda Kierkegaard, 'Şimdiki Çağ' dediği 19. yüzyılda 'yığın' içinde yok sayılmış 'birey' kavramını gündemine alır. Kierkegaard, 'iman-umutsuzluk', 'öznelliknesnellik', 'yaşam-ölüm', 'özgürlük-zorunluluk' gibi insan varoluşunu doğrudan ilgilendiren somut ve paradoksal sorunları tartışır. Buna bağlı olarak Kierkegaard, 'ruh-beden', 'sonsuzluk-zamansallık', 'günah-masumiyet', 'kaygı-benlik' gibi hem teolojik hem de egzistansiyal yönü olan konuları dini vaaz ve ruhsal betimleme yoluyla açıklamaya çalışır. Bunun için Kierkegaard tarihi, dini ve efsanevi kahramanlardan ve kendi çevresindeki kişilerden yola çıkarak içselik-dışsallık çatışmasını etik-estetik-dini varoluş evreleri bağlamında ele alır. Bu bağlamda o, akla dayanan etiğin, Tanrı söz konusu olduğunda, askıya alınması gerektiğini öne sürerek dikkat çekici bir çıkış yapar. Kierkegaard, aklı ve gerçeği bir sayan Hegelci felsefi sistemin bireyi unuttuğunu iddia eder. Şüphesiz onun bu çıkışı irrasyonel ve varoluşçu felsefenin de ortaya çıkmasına neden olmuştur. Ayrıca Kierkegaard modern çağda eşitleme mantığının bir hakikat olarak kabul edilip 'ben-oluşun' sürekli olarak ertelenmesini, felsefenin başlıca konusu olmasını sağlamıştır. O halde birey bu çağda yalnızlığa itilmiş ve kendine yabancılaşmıştır. Bireyin içinde olduğu bu soyut durumdan Hıristiyanlığın da payı olduğunu düşünen Kierkegaard, bunun yerine İsa'ya ve dini varoluşa dönülmesi gerektiğini savunmuştur.
Understanding of political and moral thought of Benjamin Constant in his historical and intellectual context

Benjamin Constant (1767-1830), on sekizinci yüzyılın sonlarında ve on dokuzuncu yüzyılın başında yaşamış İsviçre kökenli Fransız filozoftur. Fransa'nın önde gelen yazarlarından biri olmasının yanı sıra Constant ayrıca bir gazeteci ve aktif bir politikacıdır. Constant'ın önemi, siyasi duruşunu Fransa'da liberal olarak tanımlayan ilk kişi olmasından kaynaklanmaktadır. Constant fikirlerini esas olarak özgürlük, daha özel olarak da bireysel özgürlük ile despotizm ve mutlak otoriteye karşıtlık üzerine kurmuştur. Aydınlanma Çağı'nı tecrübe etmesine rağmen romantizm akımından da etkilenmiştir ve bu yüzden sadece saf aklı yüceltmemiş, aynı zamanda duyguların önemini de kabul etmiştir. Bu bağlamda, bu tez temel olarak literatür taramasına ve Constant'ın kendi eserlerine dayanan betimsel bir çalışma olmuştur. Tezde Constant'ın siyaset ve ahlak felsefesini kendi tarihsel ve entelektüel bağlamında ele almak amaçlanmıştır. Bunun için, Constant'ın entelektüel biyografisi ile özgürlük, egemenlik, anayasal düzen, ticaret, romantizm ve din kavramları üzerine düşüncelerine odaklanılmıştır. Çalışmada, Constant'ın fikirlerinin cumhuriyetçi, muhafazakar ve liberal değerlerin bir kompozisyonu olduğu ve fikirlerini toplumun yapısına ve dönemin koşullarına göre yeniden oluşturduğu için pragmatik bir liberal olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Son olarak, Türkiye'de Constant üzerine yapılmış yeterli çalışma yoktur. Bu nedenle, bu tezin Constant'ın felsefesini detaylı analiz ederek siyaset teorisi literatürüne katkı sağladığı düşünülmektedir.
Socio-political conditions of desire's freedom in Spinoza and Hegel

Spinoza ve Hegel'de arzu, her şeyin özü olarak tanımlanır ve geliştirdiklerifelsefeler, düşüncelerimizin ve bedenlerimizin hareketlerini arzunun hareketleri olarak okumamızı sağlayan bir perspektif sunar. Bununla beraber, her iki felsefeci için de arzunun özgürlüğü ancak ve ancak uygun bir toplumsal ve siyasi bir bağlamda sağlanabilecek bir şeydir. Bu noktada Spinoza ve Hegel arzunun bir toplum ve bir siyasi yapı içerisinde nasıl özgürleştiğine yönelik iki farklı görüş öne sürerler. Hegel'de özgürlük, kendi çıkarını gözeten bireylerin onaylanma mücadelesi ile başlayan ve toplumsal düzlemde birbirinden farklı öznel iradelerin, ihtiyaçların ve yeteneklerin birbirleriyle entegre olduğu bir süreç sonucunda bireylerin artık evrensel iradeye görebildiği, istediği ve eylediği bir etik hayat olarak karşımızaçıkarken; Spinoza özgürlüğü, kendi kendinin nedeni haline gelen bireylerin ortakvarlıklarda buluşarak neşelerini beraberce arttırmaları olarak tanımlar. Bu anlamda Spinoza için politik strateji insanlar arasında çelişkiler yaratan eşitsiz koşullarınortadan kaldırılması ve devamlı surette ortak noktalara odaklanılmasıylaulaşabileceğimiz bir durum olarak tasarlanır. Oysa Hegel'de farklılıklar esastır ve özgürlük, bu farklılıklar sonucunda doğal olarak oluşan sosyal sınıflarınentegrasyonunun sonucu gerçekleşebilecek bir şeydir. Diğer bir deyişle, bireylerinhalihazırdaki kimliklerini verili olarak kabul eden Hegelci onaylama modelinden farklı olarak, Spinozacı onaylama daha çok birinin kim olabileceğine odaklanır. Bu, bize Spinozacı onaylama modelinin kurucu bir politika açısından daha fazla işe yarayabileceğini gösterebilir, zira Spinoza'da arzunun sosyo-politik ontolojisi bizeaslında kendini özgürleştirici bir şekilde yeniden inşa etme potansiyeli olan yapılarolduğumuzu devamlı olarak hatırlatarak eşitsiz koşulların yarattığı öznelikleriözgürlük zannetmemizi engeller.
Jean-Paul Sartre'da Ateizm düşüncesi

'Jean-Paul Sartre'da Ateizm Düşüncesi' konulu tezimizin beş bölümde incelenmesi mümkündür: Birinci bölüm de yapmış olduğum tezin ana hatları ile konusunu, amacını, sınırlılıkların ve daha önce yapılmış olan araştırmalar incelenmiştir. İkinci bölüm ateizmin ne olduğu ve tanrının varlığı hakkındaki çeşitli bakış açıları ele alınmıştır. ikinci bölüm ağırlıklı olarak Tanrı'nın varlığı meselesine ayrılmıştır. Düşünce tarihi boyunca hemen hemen her düşünür bu konu ile ilgili kendince bir kanaate varmıştır. Felsefe tarihinde konu ile ilgili birbirine karşıt olarak iki gelenek oluşmuştur; ilki çoğunluğun görüşü olan teizmdir. Teizm; kendisine aşkınlık, kadiri mutlaklık ezelilik, ebedilik gibi sıfatların verildiği bir Tanrı'nın var olduğu; Yahudilik, Hıristiyanlık, İslamiyet gibi dinlerin Tanrı anlayışlarının da ana hatlarıyla kapsandığı felsefi gelenektir. Diğeri ise 'İlkçağ', 'Yeniçağ' ve 'Modern Dönem' olmak üzere üç safhada incelenen, ister yalın anlamda inançsızlık, isterse Tanrı'nın varlığı hakkında teistik iddiaları birçok yönden eleştiri konusu edinen ya da Tanrı'nın varlığını tamamen reddeden 'ateizm' geleneğidir. Yeniçağ ve Modern dönemlerle karşılaştırıldığında, Antikçağdaki ateizmi kendi amaçları doğrultusunda tanımlamak güçtür. Antik çağda ateizm; nitelikleri tam olarak belli bir Tanrı'nın reddi değil de bir çeşit inançsızlık olarak karşımıza çıkar. Ortaçağda ateizm ise belki gizli, dağınık, sistematik olmayan, daha çok otoriteye yani dönemin formel taleplerine bir tepki olarak kendisini göstermiştir. Yeniçağ ve takip eden modern dönemde ateizm, daha sistematik ve teorik bir görünüm kazanmıştır. Tezin üçüncü bölümünde Sartre felsefesi incelenmiştir. Üçüncü bölümde Sartre'ın hayatı, eserleri ve yaşadığı dönemin özellikleri ele alınmıştır. Yine üçüncü bölümde Sartre'ın ontolojisinde önemli bir kavram olan 'fenomenoloji ' üzerinde durarak, fenomenolojinin tanımı, niçin ortaya çıktığı, Sartre'ın ontolojisindeki yeri ve varoluşçulukla olan ilişkisi belirtilmiştir. Sartre'ın ontolojisinin sınırları çizilerek, ontolojisinin temel kavramları olan 'kendinde varlık', 'kendisi için varlık' ve 'başkaları için varlık' kavramları ele alınmıştır. Ayrıca bu bölümde kendinde varlık'ın ne ifade ettiği, kendisi için varlık'ın Sartre'ın ontolojisinde ne anlama geldiği ve başkaları için varlık'ın önemi anlatılmıştır. Dördüncü bölümde Sartre felsefesinde ateizmin ne olduğu, Sartre'ın nasıl bir ateizm temellendirmeye çalıştığı ele alınmıştır. Bölümün sonunda ise Sartre ateizminin eksiklikleri ve bu düşüncenin neden sağlam temellere dayanmadığı belirtilmiştir.
İbn Arabi'nin epistemolojisinde akıl ve keşf

İbn Arabi, doğuda ve batıda fikirleri en fazla tartışılan, hakkında birçok eser yazılan sufi-filozoftur. Özellikle son yıllarda düşüncelerinin yeniden ilgi odağı haline gelmesinin nedeni olarak; yaklaşık iki yüzyıldır sadece akılcılığı ve deneyciliği kendisine epistemolojik temel olarak benimseyen modern insanın bunalıma sürüklenmesi ve bu bunalımdan kurtulmak için yeniden varoluşunu anlamlandırma çabası içerisine girmesi gösterilebilir. Bu ruhsal sorunlar yumağı içerisinde bunalan modern insanın mistisizme, dolayısıyla da, İbn Arabi gibi sufilerin düşüncelerine yönelmesi tesadüfi değildir. Endülüs'te başlayıp Şam'da sona eren hayatı boyunca irili ufaklı yüzlerce eser kaleme alan İbn Arabi, İslam dünyasının yetiştirdiği önemli bir düşünür ve sufidir. İbn Arabi insan merkezli bir düşünceyi temsil etmektedir. İnsanın ontolojik yapısına dayalı bir epistemoloji kurduğunu belirtmeliyiz. Kelamcılar ve filozoflar eşyayı kategoriler ve sınıflarına ayırabilmek için akla dayanırken, İbn Arabi keşfin akıldan daha üstün bir bilgi aracı olduğunu düşünmektedir; ama aynı zamanda o, aklın vazgeçilmez bir denetim ve denge sağladığını, eğer o olmazsa, keşfe dayalı bilginin ilahi ve şeytani etkileri arasında bir ayrım yapmanın imkansız olacağı konusunda ısrar etmektedir.
Muhammed Abid el-Cabiri'nin İbn Sina yorumu

Bu çalışmanın amacı İslam düşünce dünyasında toplumsal, siyasal ve fikri olarak büyük bir krizin ve gerilemenin olduğunu düşünen Cabiri'nin gerileme sebebi ve bu sebebi bertaraf etme yöntemini ele almaya çalışmaktır. Cabiri çağdaş İslam düşünürleri gibi İslam dünyasında düşünsel olarak büyük bir gerilemenin olduğunun farkındadır. Bu gerilemeden ve krizden kurtulmak için yapısall ve rasyonel bir yöntem kullanmaktadır. Cabiri'ye göre Arap-İslam düşünce geleneğinin duraklaması ve çöküşünün sebebi İbn Sina'dır. Cabiri açısından İbn Sina, doğu teorik düşüncenin akli rasyonelleşme idealini bir kenara bırakarak, geçmişşinden getirdiği bir ideoloji ile aklı irrasyonelliğe temel kılmıştır. Hatta her türlü hurafeyi ilim haline getirip, okutarak irrasyonel olan her şeyi İslam dünyasına yerleştirmiştir. Böylece aklın donuklaşmasına ve düşünsel geleneğin çökmesine neden olmuştur. Hatta kurduğu Meşriki felsefe de bunun bir tezahürüdür. Cabiri'nin İbn Sina'ya yönelik açtığı tartışmalar, çağdaş dönemde karşılığı bulan tarzdadır. İbn Sina araştırmacılarının İbn Sina'nın felsefesi mistik midir sorusuna Cabiri perspektifinden yapılan okumayı ve bununla birlikte İbn Sina'nın epistemolojik-ideolojik bir amaç güttüğü iddialarına yanıtlar aranmıştır. Cabiri'nin İslam dünyasına yönelik tüm gayretinin nedeni, kötü durumdan kurtarmak için bir reçete sunmaktır. Ancak Cabiri'nin İbn Sina felsefe sistemine karşın rasyonel ve modern bir çözüm ararken, modernlik ile yeterince yüzleşmediği görülür. Aynı zamanda Cabiri, İbn Sina'nın ideolojik olarak sergilediği tavırdan bahsederken kurgusal ve tarihsel gerçekliklerden uzak iddialar öne sürdüğü söylenebilir. İbn Sina'ya atfettiği Meşriki felsefeden kopup Mağribi felsefeye yönelme teklifi, Cabiri açısından donukluk ve gerilemeden kurtuluş yolunu gösterirken, İslam dünyasının bütünlüğünü ideolojik ve coğrafi tanımlarla kategorileştirme ve oryantalistlerin iddialarını yerlileştirme anlamına da gelir.
Türkiye'de mantık alanında yazılmış olan makalelerin mantık bilimine katkısı

Mantık ilmi Aristo tarafından sistemli hale getirilmiş ve birçok aşamadan geçerek günümüze kadar ulaşmıştır. Batıda olduğu gibi ülkemizde de mantık ilmi, her dönem önem ve değerini korumuştur. Ülkemizde mantık alanındaki yeni çalışmalar ise Tanzimat hareketleriyle hız kazanmaya başlamıştır. Türkiye'de Cumhuriyetten sonra mantık alanı ile ilgili çalışmalara bakıldığında pek çok kişinin bu alanda eserler ortaya koyduğu ve nispeten geniş bir mantık literatürü teşekkül ettiği görülmektedir. Mantık tarihi alanında yazılan makalelerin nitelik ve sayı bakımından iyi bir konumda olduğunu söylenebilir. Biz Türkiye'de mantık alanında yapılmış olan çalışmaların sadece makaleler kısmını değerlendirmekteyiz. Özellikle 1970'li yıllardan sonra ülkemizde mantık alanında daha fazla sayıda makale yazıldığı gözlemlenmiştir. Bunun sebepleri arasında bu tarihten sonra ülkemizde ilahiyat fakültelerinin ve mantık alanındaki akademisyenlerin sayısının fazlalaşmasını gösterebiliriz. İncelememiz neticesinde mantık alanında yazılan makalelerin hatırı sayılır kısmını klasik mantık ve mantık tarihi alanında yazılmış makalelerin oluşturduğu görülmüştür. Klasik mantık, mantık tarihi ve mantık felsefesine dair makaleler çoğunluğu teşkil ederken; beş tümel, tanım, önermeler, kıyas, beş sanat konularını içeren makaleler azınlıkta bulunmaktadır.
Max Scheler'de değer ve öznelerarasılık

Max Scheler'in erken dönem fenomenologlar arasında en önemli ahlak felsefecilerinden birisi olduğunu söylemek mümkündür. Bu çalışmada öncelikle Scheler fenomenolojisinin temel özellikleri, Husserl fenomenolojisiyle karşılaştırmak ve Kant felsefesiyle ilişkisi üzerinden gösterilmek suretiyle ortaya konulmaya çalışıldı. Ardından kendi etiği için nesnel bir zemin oluşturma aracı olarak Scheler'in değer teorisi incelemeye konu edildi. Son olarak onun öznelerarasılık ve sosyal alanın deneyimi üzerine görüşleri incelendi. Böylece Scheler'in etikte öznellik iddiası ve solipsizmle nasıl yüzleştiği meselesi gün yüzüne çıkartılmaya çalışıldı.
Farabİ, İbn Sİna ve İbn Rüşd'de estetik

Güzel kavramı İslam filozofları tarafından Tanrı ve onun sıfatları hakkında yapılan tartışmalar çerçevesinde ve Tanrı'nın varlık verdikleri ile ilişkili olarak ele alınmıştır. Sanatsal güzellik ve yaratıcılık üzerine düşünceler aynı zamanda Aristoteles'in Poetika'sının ilham verdiği çalışmalar içinde değerlendirilmiştir, İslam filozofları aynı zamanda Platon'un edebiyat ve taklit konusundaki bazı bakış açılarını kendi kültürlerine adapte etmişlerdir. Akledilir güzellik kavramı Farabi ve İbn Sina'nın eserleri içinde Tanrı'nın isim ve sıfatları hakkındaki tartışmaları içinde yer almaktadır. Güzel ile ilişkili bu kutsal isimleri Farabi ve İbn Sina, el-Cemal, el-Beha ve ez-Zinet olarak sıralamışlardır. Farabi ve İbn Sina, her şeydeki güzelliği ontolojik olarak tartışmış iken; güzel kavramı İbn Rüşd'e göre ise gerçek estetik teorilere göre şekillenmemiştir. Filozofa göre güzel kendi başına ne bir değer ne de bir nitelik olarak anlaşılmamıştır. Tanrı tarafından yaratılmış olan tabiat bir bütün olarak 'uyumlu' ve 'düzene sokulmuş' olması bakımından değerlendirilmiş ve güzel, algılanan realitenin sistematik ve analitik bir tutum içinde anlaşılması ile ilişkilendirilmiştir. İslam filozoflarınca estetik konusunda yapılan pek çok tartışma Poetika ile ilişkili bir bağlamda gerçekleşmiştir. Farabi, İbn Sina ve İbn Rüşd, Arapça muhaka-taklit etmek kavramını çoğunlukla tahyil terimini ile eşdeğer olarak olarak yorumlamışlardır. Öte yandan onlar 'poetika ile hayal', 'poetika ile taklit', 'poetika ile haz' ve 'poetika ve mantık' arasındaki ilişkileri tartışmışlardır.
İbn Sİna'nın varlık düşüncesini fizik felsefesiyle yeniden okumak sistem ve referans sistemi bağlamlı bir çözümleme

İbn Sina (ö. 428 /1037), hiç şüphesiz İslam düşünce tarihinde yetişmiş olan en önemli simalardan birisidir. O, başta metafizik olmak üzere tıp, fizik, matematik, müzik gibi çağının neredeyse bütün bilimleriyle meşgul olmuş ve bu alanlarda birçok önemli eser yazmıştır. Girişte tezin amacı, önemi, sınırlılıkları ve kullanılan yöntem kısaca anlatıldı. İkinci bölümde, İbn Sina'nın varlık düşüncesinin ortaya çıkmasında rol alan bileşenlerin neler olduğu ayrıntılarına girmeden sunuldu. Üçüncü bölümde ise İbn Sina'nın ürünleri çerçevesinde ele alınan konuları, günümüzde doğrudan ve dolaylı etkileyen fizik, fizik felsefesi, ilmi metodoloji, gereçleri, sistem, referans sistemi kavramları ve tüm bunlar ile az veya çok ilgili olan bilgi, akılsal fonksiyonlar, beyin gibi başlıklar üzerinde kısaca durarak bunların günümüzde geçirdiği değişim ve içerikleri ana hatları ile incelenmiştir. Dördüncü bölümde de İbn Sina'nın varlık düşüncesinde etkisi olan bazı bileşenlerin analizi yapılarak genel olarak günümüzün ilgili kazanımlarının üstleneceği rollerin neler olabileceği sorunu ele alınmıştır.
Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersinde zihin haritası oluşturmanın öğrenci başarısına, kalıcılığa ve öğrenmedeki duyuşsal özelliklere etkisi

Bu araştırmanın amacı, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersinde zihin haritası oluşturmanın öğrenci başarısına, kalıcılığa, tutum ve motivasyon gibi öğrenmedeki duyuşsal özelliklere etkilerini, yapılan uygulamalara yönelik algıları tespit etmektir. Araştırma karma yöntemle yapılmıştır. Çalışmanın yapısının uygunluğu dikkate alınarak çalışma grubu oluşturulurken amaçsal örnekleme yöntemi tercih edilmiştir. Araştırma, 2013- 14 eğitim-öğretim yılında Elazığ ilinde Bahçelievler Ortaokulunda altıncı sınıf öğrencileri üzerinde yapılmıştır. Araştırmada biri deney biri de kontrol grubu olmak üzere iki grup bulunmaktadır. Deney grubunda 25 ve kontrol grubunda 25 olmak üzere toplam 50 öğrenci üzerinde araştırma yapılmıştır. Uygulamalar Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersinde 'İslam'ın Sakınılmasını İstediği Bazı Davranışlar' ünitesinde yapılmıştır. Nicel ve nitel araştırma desenlerinin birlikte kullanıldığı çalışmada veriler; başarı testi, tutum ve motivasyon ölçekleri, gözlem ve görüşme formlarıyla toplanmıştır. Uygulama sonrasında seçilen öğrencilerle ve ders öğretmeniyle görüşmeler yapılmıştır. Araştırma sonucunda zihin haritasının uygulandığı deney grubunun uygulama sonrası motivasyon puanlarında anlamlı düzeyde bir farklılık gözlenmiştir. Deney grubunun motivasyon puanları yükselirken, kontrol grubunun ön-motivasyon son-motivasyon puanları arasında farklılaşma oluşmamıştır. Zihin haritasının uygulandığı deney grubunda DKAB dersine ilişkin uygulama sonrasında tutumlar olumlu yönde değişmiştir. Mevcut yöntemin uygulandığı kontrol grubunda ise farklılığın olmadığı görülmüştür. Yapılan uygulama sonrasında deney grubunun başarı düzeyinde artış tespit edilirken; kontrol grubunun başarı düzeyinde anlamlı bir farklılık oluşmadığı görülmüştür. Araştırmanın nitel boyutuna bakıldığında nicel boyutu destekleyen, açıklayan ve detaylandıran sonuçlara ulaşıldığı görülmüştür. Çalışmada zihin haritası tekniğinin uygulanmasına ilişkin olarak konu, uygun ortam ve hayal gücünün gerekli olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Zihin haritasının beğenilen yönleri; görsel anlatım, yardımlaşma, bilgiyi kağıda dökme, çıkartma yapıştırma, kavram bulma ve renklendirmedir. Zihin haritasının katkıları ise bilişsel etkiler, duyuşsal etkiler, derse aktif katılım ve dersi sevdirme olarak belirlenmiştir. Nitel verilerden elde edilen önemli bulgu da uygulama sırasında yaşanan problemlerdir. Bunlar, kağıdın küçük olması, kavram bulamama, sınıfın gürültülü olması, uygulamanın ilk defa yapılması ve süre yetersizliğidir. Araştırma sonucunda zihin haritası tekniğinin, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersinin diğer ünitelerinde ve başka derslerde de uygulanması, öğretmenlere zihin haritası tekniği hakkında detaylı olarak bilgi sağlanması; bu amaçla hizmet içi eğitimlerin verilmesi önerilmektedir.
Gilles Deleuze felsefesinde özne problemi

Bu tez çalışmasında, Gilles Deleuze'ün geleneksel felsefede kurucu olan ve özdeşlik ilkesiyle şekillenen özne anlayışının temelleriyle birlikte eleştirisine yer verilmiştir. Deleuze'ün kendi özne anlayışı ise, bu özne anlayışını şekillendiren yol olarak, erken dönem felsefe tarihi çalışmaları perspektifinden ortaya konmuştur. Bu ölçüde geleneksel düşünce imgesi ve cogito eleştirisi yapılarak, Kant'ın ortaya koyduğu çatlamış özne mefhumunun açıklamasına yer verilmiştir. Sırasıyla Hume, Bergson, Nietzsche ve Spinoza çalışmaları, Deleuze'ün öznesinin gelişim seyrini ifade etmektedir. Hume ve Bergson çalışmalarıyla, öznenin, birlik olmanın ötesindeki ilişkisel ve zamansal boyutları açıklanarak, bilincin dışındaki yeri irdelenmiştir. Nietzsche ve Spinoza çalışmalarıyla ise, öznenin, kuvvet ilişkileri bağlamında değerlendirilmesine yer verilmiş ve özdeşlik nosyonunun ötesinde, öznenin oluş içindeki sürekli bireyleşme yönü ortaya konmuştur.
Frankfurt okulunda felsefe kavramı

Çalışmamızın ilk üç bölümde XX. yüzyılın etkili felsefi çevrelerinden Frankfurt Okulunun ortaya koyduğu Eleştirel Teorinin mutlak Öznenesne ikiliğine karşı bu ikiliği tarihsel bir ürün olarak çıkarma çabasıyla bu ikiliğin kurgul bir özellikle aşıldığı teorilere karşı bilme sürecine eylem katma girişimi, Tsir hakikat am' olarak korunan doğruluk kavramıyla evrensel Hakikate karşı tavır alan, sınıflandırmayla ortaya çıkan kavramın ve genel olanın en yukarıda olduğu teorilerin karşısına 'ele avuca gelmeyen' tikelin çıkarılması, liberal toplumun özellikle Kant'ta ifadesini bulan biçimsel, rasyonel etik anlayışına karşı tarihsel içerikli bir etik tavrı koyma çabasını ele aldık. Dördüncü bölümde aklı gerçekliğin yapısında bulunan bir ilke olarak gören nesnel akla karşı Aydınlanmayla egemenliğini ilan eden biçimsel, araçsal, çıkardan bağımsız düşünemeyen bir akılsallığı, pragmatizm ve pozitivizmde somutlanan işlevsel öznel akıl kurgusunu inceleyerek, değillenmiş ve aşılmış bir gerçeklik olarak sunulan toplumlara ait kavrayışların içlerinde barındırdıkları hükmedici olmayan tinsellik tasarımlarının bir hatırlatmasını, çalışmanın ve sanatın ayrılmasının yol açtığı bölünmüş dünyayla metalaşma sürecinin Eleştirel Teori tarafından değerlendirilişini ele aldık. 59 Son olarak ise Geleneksel Teorilerin dayandıkları tahakkümcü felsefi tasarımın karşısında tarihsel bir gerçeklik, 'uçucu bir hakikat' koyma çabasını arılamaya çalışarak sıradan olan da saf doğruluğu arayan dilbilimsel ve indirgemeci tavırların eleştirilerini değerlendirirken Marcuse'nin 'henüz tüketilememiş' bir gerçeklik olarak deneyimlenen tek dünyamn gizillik ve edimsellik olarak iki boyutunu ifade ettiğini düşündüğü evrensellerin 'doğasına' ilişkin açıklamalarım, filozof ve şairin anlamsız kabul edilip 'inetaforik' olarak mahkum edilen dilinin bir savunusunu ele aldık.
Tanzimat sonrası Osmanlı düşüncesinde estetik (Sakızlı Ohannes Paşa (1830-1912) ve Rıza Tevfik Bölükbaşı (1869-1949) örneği)

Osmanlı Devleti, Batı'da Rönesans'ın ilanından sonra kendi devlet sisteminde bazı Batılılaşma faaliyetlerine başlamıştır. Bu faaliyetler siyasi ve ekonomik düzenlemelerin dışında eğitim, felsefe, sanat gibi birçok alanda da yapılmıştır. Özellikle sanat alanında yapılan faaliyetlerköklü bir reform niteliğinde olmuştur. Modern Çağ'da oluşan yeni estetik ilmi Osmanlı aydınlarının görüşlerini de etkilemiştir. Tanzimat Fermanı'nın ilanından sonra Osmanlı aydını, estetik üzerine düşünmeye ve yazmaya başlamıştır. Bu aynı zamanda Osmanlı geleneksel sanat anlayışından ayrılmaya başlanıldığının ve Batılı bir sanat tarzını benimsemenin de habercisi olmuştur. Osmanlı aydınlarından Sakızlı Ohannes Paşa ve Rıza Tevfik Bölükbaşı ise bu yeni oluşumun temellerini atmada iki önemli isim olmuştur. Bu çalışmada bu iki ismin görüşlerinin 'TanzimatSonrası Osmanlı Düşüncesinde Estetik' anlayışının oluşmasına etkisi ve onların şahsında dönemin estetik faaliyetlerinin hangi boyutta olduğu anlatılmaya çalışılmıştır.