Sümer ve Türk kültürünün mukayesesi ve çıkan sonuçlar

kendi zamanlarını aşan uluslararası bir üne sahiptir. Bunda onlardan geriye kalan kültürel miras kadar bizi onunla tanıştıran uzmanların da payı vardır. 1869 yılında Sumerli adı telaffuz edildi edileli haklarında yapılan çalışmalar bugün merakımızı büyük ölçüde giderecek düzeydedir. Sumerlinin dili, coğrafyası, mimari becerileri, geçim faaliyetleri, siyasi ilişkileri, ilahileri, inançları ve mitleri hakkında artık kapsamlı bilgiye sahibiz. Gene de Sumerlinin kimliği, keşfedildikleri günden beri merak uyandırmıştır. Buna bağlı olarak farklı görüşler sunulmuştur. Dil yönünden yaklaşarak Sumerliler ve çağımız arasında bağ kurmaya İskit dili, Turan dili, Sami dili, Hint-Avrupa dilleri, Fin-Ugor dilleri, Bantu dilleri ve Çin dili dayanak olmuştur. Sumerce'nin bir Turan dili olan Türkçe ile dikkate değer benzerlikler paylaştığı ifade edilmiştir. Geçen yüzyılın ilk yarısında Fritz Hommel, ikinci yarısında O. Nedim Tuna Sumerce ve Türkçe sözcükleri karşılaştırmış, ses getiren bulgular elde etmişlerdir. Diğer yandan, brakisefal, dolikesefal veya armenoid tanımlamalarıyla kimlik meselesine yanıt aranmıştır. Buna ek olarak, Sumer yurdunda yükselen kültürü besleyen kaynağın genelde Mezopotamya'nın yerlisi olmadığı kabul edilmiştir. Böylece, bilim dünyası Sumerli kimliği ve dili konusunda yaşadığı fikir ayrılığından kurtulamamıştır. Yine, çivi yazısının güncel alfabeye aktarılmasında ve çevirisinde farklı değerlerin ortaya çıkması başka bir sorun oluşturmuştur. Bu tartışmalı ortam farklı dönemlerde farklı kavramlar üretmiştir. Süreçte, non-semitik tanımı son zamanlara kadar Sumerlileri tanımlamak için kullanılan yaygın ifade biçimiyken başka bir dille akrabalığı olmayan dilleri tanımlamakta kullanılan 'izole' onun yerini almış görünür. Şartların elverdiği ölçüde erişilebilen verinin gözden geçirilmesiyle ortaya konulan bu çalışmada, Sumerli ve Türk kültürlerinin arasındaki ilişki sorgulanmıştır. İki kültür arasında varlığı saptanmış olan benzerliklere veya denkliklere yenilerinin eklenip eklenemeyeceği hususunda geçerli bir çıkarımda bulunmak amaçlanmıştır. Arkeoloji, Antropoloji veya Dil Bilimlerinden yararlanarak bilime katkıda bulunmak hedeflenmiştir. Sumerli ve Türk kültürlerinin mukayesesi 3 bölümde ele alınmıştır. Birinci bölümde, Sumerli kimliği hakkında ileri sürülen görüşler, savlar paylaşılmıştır. İkinci bölümde, Sumerli ve Türk kültürleri karşılaştırılmış, iki kültürün benzer veya denk görünen kültür öğeleri işlenmiştir. Kültürel kavram özelliği taşıyacak sözcüklere başvurulmuş ve bu benzerliklerin yanında arkeolojik malzemeye başvurulmuştur. Üçüncü bölüm, dil bakımından yapılan karşılaştırmalara ayrılmıştır. Önce, Fritz Hommel, O. Nedim Tuna, Salih Çeçen ve L. Gürkan Gökçek'in çalışmalarında verilen karşılaştırmalara yer verilmiştir. Sonra bu çalışma süresince elde edilen bulgular paylaşılmıştır. Çoğunluğu sözcük düzeyinde kalan mukayeseye birkaç dilbilgisi özelliği de eklenmiştir. Dördüncü bölüm ise sonuç bölümüdür. Buraya kadar üç bölümde işlenen konuya dair çıkarımlar ve varsayımlar paylaşılmıştır. Bu çalışma üç aşamada tamamlanmıştır. İlk aşamada kaynaklar derlenmiştir. Sonraki aşamada kaynaklar gözden geçirilerek konuyla alakalı veriler bir araya toplanmış, sınıflandırılmıştır. Üçüncü aşamada karşılaştırma ve değerlendirme yapılmıştır.