turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Metalaşan yerel ürünlerin aile içi ve akraba ilişkilerinde yarattığı etkiler: Kapıkırı örneği

Kırsal alanlar geleneksel olarak tarımın egemen olduğu üretim alanıyken tarım uygulamalarındaki değişimler, makineleşme ve küreselleşmenin etkileri kırsal toplumu derinden etkilemiştir. Bu yapısall değişikler kırsal alan ekonomisinde yeni arayışlarla sebep olmuştur ve kırsal alanlarda turizm gibi farklı ekonomik alanlara yönelimi artırmıştır. Kırsal turizm çözüm politikası olarak birçok bölgede uygulanır hale gelmiştir. Kırsal turizm sadece ekonomik bir aktivite olmayıp aynı zamanda toplumu sosyal, kültürel, çevresel, siyasal olarak da etkisi altına alan bir harekettir. Ekonomik ve çevresel etkilerinden öte kırsal alanlarda geleneksel yaşam şekli, aile ilişkileri ve sosyo-kültürel yapıyı değiştirebilecek etkilere sahip olabilmektedir. Bu bağlamda, kırsal turizm sosyal bilimlerin konusudur ve bir toplumsal değişme dinamiği olarak gün geçtikçe daha fazla tartışılmayı gerektirmektedir. Bu çalışma, Muğla'nın Milas İlçesi'nin Kapıkırı Mahallesi'nde kırsal turizm ile ortaya çıkan yerel ürün satışının yarattığı sosyo-kültürel değişimin en çok gözlemlenebileceği kurum olan ailede, aile içi ilişkilerde ve akrabalık ilişkilerinde ne gibi değişimler ve dönüşümler oluştuğu tarihsel süreç içerisinde tartışılmaktadır. Araştırmada niceliksel ve niteliksel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Araştırma sonucunda genel olarak, özellikle kadınların geleneksel rollerinde değişim yaşandığı ve akrabalık ilişkilerinde bağların zayıfladığı tespit edilmiştir.
Türkiye'de sığınma hareketi: Eskişehir örneği

Mültecilik olgusu 20. Yüzyılın en büyük sorunlarından biri olarak ifade edilebilir. İki dünya savaşı, yerel savaşlar, çatışmalar ve siyasi fikir ayrılıkları sonucunda dünya, büyük mülteci hareketine sahne olmuştur. 1950'li yıllardan itibaren mültecilerin içinde bulundukları olumsuz koşulları iyileştirmeye yönelik uluslararası sözleşmeler düzenlenmiştir. Ancak mültecilerin giriş yaptıkları sınırlar içinde temel hak ve özgürlükleri, ülkelerin kendi politikaları doğrultusunda belirledikleri mevzuata dayandırılan hukuksal bir temelin üzerine inşa edilmiştir. Türkiye, mülteci statüsünü coğrafi sınırlama koşulu getirerek sadece Avrupa ülkelerinden gelenlere tanımakla birlikte pratikte gelenlerin tamamına yakını Avrupa coğrafyası dışındandır. Bu nedenle ilgili mevzuat doğrultusunda, ülkeye giriş yapanlar sığınmacı olarak tanınmaktadırlar. Günümüzde dünyadaki gelişmelere koşut olarak Türkiye'de de sığınma hareketi giderek artış göstermekte, sığınmacılar uydu kentlere yerleştirilmektedirler. Bu araştırmanın amacı, Türkiye'de sığınma hareketi içinde yer alanların sosyal ve hukuki başta olmak üzere mevcut koşullarını saptamaktır. İçişleri Bakanlığı'nın belirlediği uydu kentlerden biri olan Eskişehir'in örneklem olarak alındığı araştırmada, Örnek Olay İncelemesi yöntemi kullanılarak sığınmacılar ve Eskişehir Mülteciler Psikososyal Danışmanıyla derinlemesine mülakat yapılmıştır. Araştırma, Türkiye'de yaşanan sığınma hareketi kapsamında bir uydu kente yönelik durum saptaması içermesi ve Eskişehir'deki sığınmacıların profiline, sığınma nedenlerine, karşılaştıkları sorunlara ve beklentilerine ilişkin nitel veri sunan ilk çalışma olması açısından önem taşımakta ve yeni araştırmalara kaynaklık edeceği umulmaktadır.
Atatürk döneminde köy politikaları

Mustafa Kemal Atatürk'ün, Türkiye Cumhuriyeti'ni kurduğu 1923 tarihinden vefat ettiği 1938 tarihine kadar geçen süreçte en fazla önem verdiği konuların başında kırsal kalkınma ve köy politikaları gelmektedir. Atatürk açısından kırsal kalkınma, ulusal kalkınmaya giden süreçte oldukça önemli bir yapı taşıdır. Bu dönemde köy ve köylünün kalkınmasına büyük önem verilmiş, Devletçilik ve Halkçılık ilkeleri kapsamında köylüye yönelik pek çok uygulama hayata konmuştur. 1923- 1938 yılları arasında dokuz farklı hükümet kurulmasına rağmen imkanlar dahilinde köy politikaları, bu hükümetler tarafından kararlılıkla devam ettirilmiştir. Atatürk, gerçekleştirilen uygulamaları yakından takip etmiştir. Cumhuriyet'in ilk yıllarında köylüye yönelik sosyo-kültürel ve ekonomik uygulamaların pek çoğu Atatürk'ün eseridir. Köy sorununu ilk kez cumhuriyetin ilanından önce İzmir İktisat Kongresi'nde dile getirilmiştir. İzmir İktisat Kongresi'nde aşar vergisinin kaldırılması, köylünün üretim imkanlarının arttırılması, tarımın modernizasyonu ve köylünün eğitimi gibi konularda alınan kararlar, cumhuriyet ideolojisinin köylüye yaklaşımını gözler önüne sermesi açısından oldukça önemlidir. Her ne kadar kararların uygulanmasında aksaklıklar yaşansa da alınan kararların önemli bir bölümü gerçekleştirilmiştir. Köy ve köylüye yönelik ilk kamusal düzenleme ise 442 Sayılı Köy Kanunu'dur. Köy Kanunu, cumhuriyeti kuran kadroların köy sorununa yaklaşımını göstermesi açısından oldukça büyük öneme sahiptir.1923- 1938 yılları arasında köy kalkınmasına yönelik olarak pek çok uygulama hayata konsa da Toprak Reformu gibi bazı uygulamalar planlandığı gibi gerçekleştirilememiş, özellikle ülkemizin güneyinde ve doğusunda yer alan köylerde, kırsal alanlarda büyük toprak ağaları varlıklarını sürdürmeye devam etmiştir. Bu dönemde köy ve köylünün sorunlarına çözüm aranmakla birlikte köy ekonomisine, güvenliğine, eğitimine ve köylerdeki ağalık yapısına yönelik sorunlar genel olarak devam etmiştir. Araştırmamızda Atatürk döneminde Türk köylüsünün sosyo-kültürel yapısı, örnek köy projeleri, köy ve köylüye yönelik olarak yürütülen ekonomi politikaları, eğitim, kültür ve sağlık politikaları ile ilgili yapılan kanuni düzenlemeler, uygulamalar ve uygulamalardan elde edilen sonuçlar hakkında bilgiler verilmiştir. Köy ve köylüye yönelik sorunların halen çözülememiş olması, Atatürk'ün köy ve kırsal kalkınmaya yönelik politikaların ne kadar önemli olduğunu göstermektedir.
Çalışma ve öğrenim yaşamında kadınların toplumsal cinsiyet karşısında değer ve tutumları, otomotiv sanayi örneği

Ülkemiz ihracatında son 13 yıldır ilk sırayı alan otomotiv sanayi, dünyadaki genel eğilime uygun olarak kadın çalışanların istihdamını artırmayı talep etmektedir. Kadın çalışanlardan beklenen ise yetenek krizini aşmak ve verimliliği arttırmak üzerine odaklıdır. Kadınların otomotivle ilişik alanlarda istihdam edilmeleri ve görünür olmaları yaygın toplumsal cinsiyet rolleri ile düşünüldüğünde, sıra dışı durmaktadır. Geleneksel kalıplar bağlamında; otomotiv sektörü, onarım, araç bilgisi ve araç kullanımı gibi işler erkek işi kabul edilir ve kadınların bu işlerde yeterli olamayacağı düşünülür. Benzer kalıpyargılar, kız öğrencilerin otomotivle ilişik bir bölüm olan, motorlu araçlar teknolojisi alanında ve mesleki ve teknik eğitim kurumlarında öğrenim görmeleri için de geçerlidir. Gerek kadın çalışanlar gerekse kız öğrenciler erkek egemen bir alanda var olamaya çalışmanın karşılığını, dikkate alınmama, yadırganma ve alay edilme olarak deneyimlemektedir. Böylece kadın çalışanlar ve kız öğrenciler çalışmak istedikleri birimlerden uzak kalmaktadırlar. Sektörde çalışırken ve alanda öğrenim görürken karşı karşıya kaldıkları ayrımcı uygulamaların, onlar üzerinde yıpratıcı sonuçları olmaktadır. Kadın çalışanların ve kız öğrencilerin toplumsal cinsiyet bağlamında yaşadıkları bu olumsuz deneyimler, onların söz konusu cinsiyet rollerine karşı daha duyarlı olmaları sonucunu ortaya çıkarmaktadır. Sektörde çalışan kadınlar ve alanda öğrenim gören kız öğrenciler, toplumsal ve ekonomik dönüşümlerle kadın-erkek cinsiyet rolleri için de dengelerin değişmeye başladığını düşünmektedir. Bunun en önemli göstergelerini, kadınların çalışma hayatına etkin olarak katılması ve erkeklerin de hane içi görev ve sorumluluklarının eskiye oranla artması olarak belirtmektedirler. Bu ek olarak, cinsiyete dayalı toplumsal iş bölümünün çocuk sahibi olduktan sonra kadınlar tarafından makul karşılandığı da görülmüştür. Araştırmada, otomotiv sanayinin satış sonrası teknik servis alanında çalışan 20 kadınla, mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarının, motorlu araçlar teknolojisi alanında öğrenim gören 20 kız öğrenciyle yüz yüze görüşmeler yapılarak veriler toplanmıştır.
Kayseri'de sanayileşme

Bir ülkenin ekonomik kalkınma sürecinde sanayileşme politikalarının önemli olduğu bilinmektedir. Cumhuriyet'in ilk dönemlerinde Türk sanayisi, devletçi ekonomik yönelimleri çerçevesinde hızla gelişmeye başlamıştır. Devletçi ekonomik politikalarla amaçlanan kalkınmanın önemli unsurlarından biri, bölgesel sanayileşme çabalarıdır. Bu yüzden, çalışmamızda, Kayseri bölgesinin ekonomik gelişimi incelenmiştir. Bölgesel sanayileşme sürecinin bir örneği olarak, Kayseri sanayisinin sektörel sorunları ve bu sorunlara yönelik çözüm önerileri ortaya konulmuştur. Bu çalışmada, Kayseri bölgesi sanayileşmesinin incelenmesinin, Türkiye'de bölgesel sanayileşme sürecinin anlaşılması noktasında faydalı olacağı umulmaktadır.
Yoksulların yaşam stratejileri: Küçük Mustafa Paşa ve Balat örnekleri

Bu çalışmada İstanbul'da tarihi kent merkezi içinde yer alan Küçük Mustafa Paşa ve Balat semtlerinde yaşayan yoksulların yaşamlarını devam ettirmek için geliştirdikleri stratejiler incelenmiştir. Yoksul bireylerin ve ailelerin geliştirdiği stratejiler, (1) Memleketle ilişkilerde kullanılan stratejiler, (2) Siyasal ve sosyal kurumlarla ilişkilerde kullanılan stratejiler, (3) İlişki ağları üzerinden geliştirdikleri stratejiler, (4) Çalışma ve gelir elde etme stratejileri, (5) Tasarruf ve para biriktirme stratejileri, (6) Sosyal dışlanmaya karşı geliştirilen stratejiler, (7) Kişisel, kültürel ve sosyal aktivitelerin gerçekleştirilmesine ilişkin stratejiler olmak üzere 7 başlık altında ele alınmıştır. Bu stratejileri ortaya çıkarmak için nitel araştırma yöntemi ve derinlemesine mülakat tekniği kullanılmış ve bu çerçevede 56 kişi ile yüz yüze görüşme yapılmıştır. Çalışmanın ilk bölümünde yoksulluk kavramına ilişkin tanımlar ve kuramsal tartışmalar ele alınmıştır. İkinci bölümde, tarihi kent merkezinin yoksullaşma süreci değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde ise saha çalışmasında elde edilen bulgulara yer verilmiştir. Sonuç bölümünde araştırma kapsamında ulaşılan sonuçlar değerlendirilerek, bölgede çalışma yapan yerel yönetimlerin, sivil toplum kuruluşlarının ve diğer politika uygulayıcılarının çalışmalarına katkı sağlayabilecek ipuçlarına yer verilmiştir.
İslam medeniyetinin yaşadığı krizlere malezyalı Müslümanlardan tepkiler

Bu çalışma, Asya'daki Mu slu man toplumlar arasında, modern dönemde İslam'ayaklaşımları ve devlet etkisini u zerinde taşıyan İslamlaşma faaliyetleri bakımından önemli bir yere sahip olan Malezya'nın sömu rge sonrası dönemine yoğunlaşmaktadır. Klasik İslam coğrafyasının uzağında kalan, farklı millet ve dinlerle iç içe yaşayan MalayMu slu manlar, İngiliz sömu rgesinden kurtuldukları 1957 yılından itibaren bir u lke olarak ortaya koydukları gelişme çabaları ile dini dönu şu mlerini bir arada götu rmu şlerdir. Kendilerine ait özgu llerle birlikte harmanladıkları bu İslamlaşmada etkin olarak söz sahibi olan kişilerden en önemlisi Nakip el-Attas'tır. Bununla birlikte Malezya siyasal alanda yu ru tu len İslamlaşma politikalarıyla, İslam Hadari gibi, birçok u lkeden farklı bir gelişim göstermektedir. İslam medeniyetinin çözu mu için çalıştığı problematikmeselelere referanslarla birlikte, bu çalışmada sömu rge sonrası Malezya'nın İslam tarihinden ve medeniyet projelerinden bahsedilecektir.
Sosyolojide yöntem sorunu olarak anlama ve açıklamanın sınırları

Sosyolojinin bir bilim olarak kabul edildiği yıllardan bugüne kadar geçen süreçte sosyoloji tarihi, aynı zamanda sosyolojide yöntem sorunun da tarihi olagelmiştir. Modern bilim anlayışı ve bu anlayışın uzantısı olan pozitivizm, sosyolojide yöntem anlayışında belirleyici bir rol oynamıştır. Modern bilim anlayışı ve pozitivizm, bilimin bilgisine ulaşmaya çalıştığı nesnesinin, öznenin dışında bir gerçekliğe sahip olduğu fikrini kendisine çıkış noktası yapmaktadır. Bu anlayış, ilk sosyologlar da ve on dokuzuncu yüzyıl sosyolojisinde özellikle etkisini hissettirir. İlk sosyologların sosyolojiyi doğa bilimlerine ve onların yöntemlerine göre oluşturmaya çalıştıklarını bu dönemde görmekteyiz. Bu anlayışa eleştirel bir tavırla yaklaşarak, tarihe ve topluma yönelen bilimlerin yöntemlerinin doğa bilimlerinin yöntemleri gibi olamayacağı konusunda ilk karşı çıkışlar, Alman felsefe geleneğinden ve özellikle de Wilhelm Dilthey'dan gelmiştir. Yine aynı gelenekten gelen Max Weber, sosyolojik yöntemin bireyin davranışını anlamaya yönelik bir etkinlik olması gerektiğini savunmuştur. Ancak yöntem sorununun ötesinde, sosyolojide anlama, sosyologun toplumsal ile bir tür diyalog kurmasını öncelikle zorunlu kılar. Sosyolojide özne ve nesne arasında birbirini dışlayan değil; ancak birbirini var eden bir epistemolojik süreçten söz edebiliriz. Bu süreç sosyolojide özneyf, toplumsal ile anlama temelinde bir diyaloga yönlendirir. Şüphesiz her bilimin amacı nesnesini açıklamaktır. Açıklama, bir şey her ne ise onu o şey yapan nedenleri ya da belirleyicilikleri ortaya çıkarmaktır. Sosyolojide açıklama, toplumsal olanın yapısından dolayı anlamaya dayanmak zorundadır. Toplum ve toplumsal olan, çok yönlüdürler. Sosyolojik bilgiye ulaşma yolunda sosyolog toplumsal olanın bu çok yönlü yapısını anlamak zorundadır.
Kültürel yabancılaşma olgusu ve Türkiye'deki yansımaları

İnsanlığın, kendi yarattıklarının/ürettiklerinin zamanla karşısına bir güç olarak çıkması ve onu egemenliği altına alması anlamına gelen, adına yabancılaşma denen olgunun, insanlık tarihi kadar gerilere gittiği düşünülmektedir. Marxist yaklaşım, yabancılaşmanın kökenini özel mülkiyetin ortaya çıktığı dönemlere kadar götürürken, kimi araştırmacılar dinin doğduğu çağlara dayndırmaktadırlar. Bu kadar eski dönemlere dayandırılan yabancılaşmanın kavram olarak insanbilimlerinde kullanılması daha yenidir. Bu kavram, Hegel tarafından geliştirilmiş, Marx tarafından genişletilmiş ve tarihi-maddeci kuram çerçevesinde yeniden yorumlanmıştır. Marx'in yabancılaşma kavramını çok yönlü olarak ele alıp incelemesinden sonra, insanbilimlerinde sürekli tartışılan bir konu olagelmiştir. O kadar ki, kimi araştırıcılar, toplumbilimciler ve felsefeciler, yabancılaşmanın bunca yoğun olarak her alanda kullanılışının, bu kavramı gittikçe bulanıklaştırdığım ve gerçek anlamından uzaklaştırdığını belirtme gereğini duymuşlardır. Yabancılaşma olugusunun çeşitli tezahürleri, toplumun birçok yönü göz önüne alınarak gözlemlcncbilmcktcdir. Yabancılaşan bir toplumda bireyler, öldürme, yaralama, aç kalma ve çok kötü koşullarda yaşama gibi toplumsal ya da bireysel olaylara duyarsız kalabilmektedirler. Öte yandan tüketime yönelme, 'tüketim kültürü' oluşturmada, yabancılaşmanın bir başka tezahürü olarak görülebilimektedir. Kendi kendine ve kendi türüne yabancılaşan birey, kendisi dışındaki varlıklara/nesnelere yönelmekte, zamanla bu varlıkların/nesnelerin etkisinde kalabilmektedir. Sporun, manipülatif yönü ve medyatik kahramanların ortaya çıkması ya da 'kahraman'lann medya tarafından abartılmaları da kültürel yabancılaşmaya neden olabilmektedir. Kültürel yabancılaşma, toplumun ya da bireyin çok yönlü yabancılaşması olarak değerlendirilebilir. Başka bir deyişle kültürel yabancılaşma kavramı, birey ya da toplumun kendine, çevresine, emeğine, işine, varlığına, vb. yabancılaşması anlamına gelmektedir. Özellikle popüler kültür ve kitle kültürünü, kültürel yabancılaşmanın önemli nedeni ve sonucu olarak değerlendirmek mümkündür. Bundan başka, azınlıkların ve altkültürlerin, birbirlerinden farklı nedenlerle ve biçimlerle de olsa, kültürel yabancılaşmaya açık oldukları, bu oluguyu görece daha yoğun olarak yaşadıkları söylenebilir.
Suçun iktisadi analizi: Türkiye ve Avrupa ülkeleri üzerine bir uygulama

Suç gerek mikro iktisadi açıdan gerekse de makro iktisadi açıdan toplumlar ve ekonomiler için önemli tehditler içermektedir. Her şeyden önce suç üretimde, tüketimde ve bölüşümde kaynakların daha etkin alanlara tahsisini bozan önemli bir negatif dışsallıktır. Bu çerçevede mikro iktisadi analizlere dayalı suç modelleri gelir, işsizlik, eğitim, eşitsizlik gibi değişkenlerin suç üzerindeki etkilerini araştırmaktadır ve ampirik analizler yardımıyla ekonomik zorlukların suç oranlarını artırıp artırmadığı test edilmektedir. Suçun iktisadi olarak incelendiği bir diğer konu ise ekonomik büyüme üzerinde yaratacağı olumsuzlukların dikkate alınması şeklindedir. Bu bakımdan artan suç olaylarının işletme maliyetlerinde doğrudan bir artışa yol açacağı, rekabet gücünü azaltacağı, yabancı yatırımcıları caydıracağı, özel ve kamu fonlarının suç önlemeye yönelik verimsiz alanlara aktarılmasına sebep olacağı, üretken kapasiteyi azaltacağı ve aynı zamanda beşeri sermaye birikimini olumsuz etkileyeceği değerlendirilmektedir. Bu yaklaşımlardan hareketle bu çalışma Türkiye'nin de dahil edildiği 25 Avrupa ülkesinin verileriyle, panel veri yöntemlerini kullanarak suçun sosyoekonomik belirleyicilerini ve suçun ekonomik büyüme üzerindeki etkisini analiz etmektedir. Elde edilen sonuçlar gelir, eğitim, refah düzeyinin suçları negatif; işsizlik, fiyat artışı ve eşitsizliğin ise suçları pozitif etkilediğini göstermektedir. Ayrıca ampirik sonuçlar suçun ekonomik büyüme üzerinde negatif etkiye sahip olduğunu doğrulamaktadır.
Rethinking biopolitics today: A critical inquiry

Bu tez biyopolitika kavramı üzerine yazılmış bir incelemedir ve Michel Foucault'nun açtığı teorik kıtanın bir haritalandırma denemesi olarak görülmelidir. Takip eden sayfalarda bahsedilen kavramın teorik bir perspektif olarak günümüzü, güncel toplumsal ve politik dünyayı, açıklamada nasıl kullanılageldiği sorusuna odaklandım. Bu tez sırasıyla üç meseleyi ele alır: İlk olarak, Foucauldiyen biyopolitika kavramının neye işaret ettiği sorusuna uygun bir cevap vermeye çalıştım. Bu amaçla ikinci bölümde, Foucault'nun bahsedilen kavramı kullanışının detaylı bir değerlendirmesini yaptım. Sonrasında ise biyololitika kavramının günümüz kapitalizminin işleyişini açıklamak için analitik bir perspektif olarak nasıl kullanıldığı sorusuna odaklandım ve bu amaçla önde gelen iki yaklaşımı ele aldım: İlk olarak liberal yönetimsellik ve biyopolitika kavramları arasında doğrudan bir ilişki kurulup kurulamayacağını tartıştım. İkinci olarak da Michael Hardt ve Antonio Negri'nin biyopolitika kavramını yeniden ele alışlarının bir analizini sundum. Son olarak da, dördüncü bölümde, yakın zamanda gördüğümüz artan politik şiddet ve otoriter eğilimlerin yükselişi karşısında biyopolitika kavramının nasıl düşünülebileceği sorusuna Giorgio Agamben'in biyopolitika okumasına, özellikle de Agamben'in okumasında sunulan biyopolitika ile hükümranlık kavramları arasında kurulan gizli bağa, referans vererek yanıt vermeye çalıştım. Sonuç olarak, bu çalışmanın biyopolitika kavramı çerçevesinde dönen teorik tartışmalara ilgi duyanlar için uygun bir giriş olacağına ve gelecekteki tartışmalar için bir zemin oluşturabileceğine inanıyorum.
The Activites of the peoples house of Eminönü and its review: Yeni Türk

Türk devletinin ve milletinin bağımsızlığı kazanıldıktan sonra Cumhuriyet rejiminin de kurulmasıyla ülkede reform hareketleri başlamıştı. Atatürk sürekli ilerliyen uygarlığa yetişebilmenin tek yolunun ancak sosyal ve kültürel gelişmeyle mümkün olabileceğine inadığmdan bu alanlarda çeşitli atılımların başlamasına önderlik etmiştir. Bu atılımlardan en önemlisi Halkevlerinin kurulmasıydı. Her kesimden halkı bir çatı altında toplamayı amaçlayan halkevleri, Atatürk'ün de söylediği gibi, ülkede sosyal ve kültürel bir devrim yapmıştır. Halkevleri, kültürel ve sosyal fonksiyonlarından başka, yüzyılların imparatorluk yönetimine alışmış olan Türk halkı için, Cumhuriyet rejiminin ve prensiplerinin öğretildiği halk okulları olmuştur. Bir yüksek lisans tezi olarak sunulan bu çalışmada, Türk halkının sosyo-kültürel yaşamına canlılık getiren halkevlerinin kuruluşlarını ve çalışmalarını gözden geçirerek, Türk reformlarının halka mal olması açısından katkılarını ele almaya çalışacağız. Bunu da somut bir şekilde ele almak için Eminönüjıaikeyi ve onun çıkardığı Yeni Türk_jdergisinin içerik analizi tezimin ana konusunu oluşturacaktır.
Köy enstitülerinin sosyolojik incelenmesi

Eğitim sorununa çözüm arayışları ve eğitim kurumlan aracılığıyla toplumsal sorunları çözümleyebilme çabası, Cumhuriyet'ten önce de vardı; Cumhuriyet'le birlikte de var oldu. Önce eğitmen projesi, daha sonra köy enstitüleri, geleneksel kurumların yerini almak üzere oluşturuldu Eğitim ilkeleri ile, geleneksel eğitim anlayışından farklı idi. Bu, üst yapısall öğelerde başlatılan devrimlerin bir uzantısı idi. Köy enstitüleri, yeni bir eğitim amlayışının ürünüdür. Aynı zamanda, dönemin koşullan içinde, toplumsal değişmenin başlatıcısı gibi düşünülmüştür. Ancak, beklenen 'toplumsal değişmenin arada olma işlevini tam anlamıyla gerçekleştiremediği de belirtilmelidir. Kısaca, 'çağdaş eğitim kurumlan ' olsalar da, köy enstitülerinin, toplumsal yapının geleneksel niteliğini değiştirebilmede etkileri sınırlı olmuştur. Bürokrat-aydın kesimin, köy enstitülerinin, kırsal kalkınmanın araa olmalan gibi özetlenebilecek amacı konusunda, idealist olmaları bir gerçektir. Bu, deşti rilmemelıdır. Çünkü, ekonomik alanda başlatılan atılımlar olmasına rağmen, ekonomik yapıyı dönüşütrebilmeye gücü yetmeyen bu kesim, pre-kapitalist toplumun özelliklerini kapitalist toplumun özelliklerine dönüştürme konusunda çaba göstermiştir ama, gerçekleştirilebilmesi ayndır Bununla, köy enstitüleri ile yapılanlar küçümsenmemektedir. Çünkü, köy enstitüleri; 1. Okuma-yazma bilenlerin oranının artmasında önemli katkı sağlamıştır. Okulsuz- öğretmensiz köylere çözüm sunmuştur. 2. İlkel tanmsal etkinlikler yerine, tarımda çeşitlenme, tanmsal tekniklerin kullanımı, bahçecilik, sebzecilik, ormancılık gibi alanlarda geliştirici yenilikler getirmiştir. 3. Yetiştirdiği öğretmenlerle tüketici değil, üretici bireyler kazandırmıştır. 4. Tek parti döneminin ürünü, 'tepeden inme'ci, merkezden alınan kararlar doğrultusunda başlatılmış olmasına rağmen; bürokrasiyi azaltma eğiliminin, yaparak yaşayarak öğrenmenin, programlarında ve ders kitaplarının oluşturulmasında deneyimlerden yola çakılmasının ve öğrenci-ögretmen ilişkilerinde ve yönetim anlayışında demokratik uygulamalann olmasının da köy enstitülerinin farklı yanlan olduğu belirtilmelidir. Sonuçta, köy enstitüleri, şu noktalan vurgulamamız gereken, önemli bir deneyimdir: 1. Maddi ve manevi öğelerin uyumu: Eğitim kurumu, toplumsal yapıya ve koşullara uygun olmalıdır. Kalkınma, maddi ve manevi kalkınma olarak anlaşılmalıdır. 2. Eğitim politikalan. siyasal kadrolara bağımlı olamamalıdır. Halkın isteyip istemediğine bakılmaksızın açılan, varlığı siyasal otoritenin açma ve kapatma karan ile belirlenen ve bu nedenle kısa ömürlü olan köy enstitüleri için, şu benzetme yapılabilir: Ana rahminde uygun ortamı bulamadığı için erken doğan ya da 'düşük' olan cenin. Halka rağmen halk için halk yararına olacağını düşünerek; yaşasaydı bu çocuk 'şöyle' olurdu biçimdeki bir tartışma da gereksizdir.