turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Durum ve olay hikayelerinde öbek-anlam ilişkisi kurma becerisinin cümle bilgisi öğretim ve öğrenimine katkısı

Türkçe öğretimi; anlama ve anlatmaya dayalı olan dinleme, konuşma, okuma, yazma becerilerini kazandırmaya yönelik etkinlikler bileşkesidir. Bu becerileri kazandırabilmek için, üst seviyede dil hakimiyetinin de kazandırılması gerekir. Bu nedenle geleneksel uygulama ve yöntemlerle yapılan terime dayalı dil bilgisi öğretimi yerine, temel beceri alanlarıyla ilişkilendirilmiş anlama dayalı bir dil bilgisi öğretimi yerinde olur. Böylece anlamdan terime doğru yapılan bir dil bilgisi öğretimiyle, hem cümlenin anlam boyutu algılanmış ve kavranmış hem de anlam boyutu içinde yer alan birimlerin terim adları öğrenilmiş olur. Türkçe dil bilgisinin ağırlıklı konusu olan cümle bilgisinin, anlamdan terime doğru bir yaklaşımla işlenmesi, temel dil becerilerinin üst seviyede kazandırılmasını sağlamakla birlikte anlam-terim ilişkilendirmesini ve bağdaştırmasını da mümkün kılmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Ömer Seyfettin'in olay hikayeleri ve Memduh Şevket Esendal'ın durum hikayelerini söz dizimi bakımından anlam ve terim odaklı inceleyip nitelik ve nicelik yönünden karşılaştırarak, öbek-anlam ilişkisi kurma becerisinin cümle bilgisi öğretim ve öğrenimine katkısını belirlemektir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılmışır. Araştırmada veriler doküman incelemesi tekniğiyle toplanmıştır. Bunun için olay ve durum hikayelerinde yer alan toplam 1063 cümle, önce anlamları göz önüne alınarak öbeklere ayrılmış ve her öbeğin anlam adı tespit edilmiş; daha sonra oluşturulmuş olan anlam adı tablosundan, cümlede tespit edilmiş olan öbeklerin, anlam adlarına karşılık gelen terim adları bulunmuştur. Böylelikle, öbeklerin anlam adları ve terim adlarının aynı anda öğrenilmesinin mümkün olabileceğine dikkat çekilmiştir. Buna ek olarak çalışmanın tartışma, sonuç ve öneriler bölümlerinde, dil bilgisinin öğrenilmesi en zor konularından olan cümlenin ögeleri konusunun, öbek-anlam ilişkisinden yola çıkılarak işlenmesinin, öğrencilerin dil becerilerinin üst seviyede gelişmesine, kendi iç dünyalarına, çevrelerine ve dünyaya bakış açılarına olumlu katkılar sağlayacağı hususlarındaki görüşlere yer verilmiştir. Ayrıca çalışmanın ekler bölümünde, elde edilen sözdizimsel bulgularla hazırlanmış etkinlik önerileri sunulmuştur.
Cumhuriyet Dönemi ortaokul Türkçe ders programlarındaki dil bilgisi öğretiminin değerlendirilmesi

Cumhuriyet Dönemi Ortaokul Türkçe Ders Programlarındaki Dil Bilgisi Öğretiminin Değerlendirilmesi' adlı bu çalışmada, 1924'ten 2006 yılına kadar uygulanmış olan ortaokul Türkçe dersi öğretim programları ve bu programların yaklaşımları, amaçları, içerikleri ile Türkçe programlarında dil bilgisinde meydana gelen değişim ve gelişimler incelenmiştir. Araştırmada genel olarak; 1924, 1929, 1931 -1932, 1938, 1949, 1962 1981 ve 2005- 2006 Ortaokul Türkçe dersi öğretim programlarında, dil bilgisi öğretiminde zaman içinde değişen eğitim anlayışının yansıması olarak ne gibi değişme ve gelişmelere olduğu sorusuna yanıt aranmaya çalışılmıştır. Araştırma beş bölümden oluşmaktadır: 1. Bölüm: Giriş, 2. Bölüm: Kuramsal Açıklamalar, 3. Bölüm: Yöntem, 4. Bölüm: Bulgular ve Yorumlar 5. Bölüm: Sonuçlar ve Öneriler bulunmaktadır. Giriş bölümünde problem durumu, araştırmanın amacı, araştırmanın önemi ve sınırlılıkları üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde; Türkçe öğretimi ve dil bilgisi öğretiminin öneminden, Türkçe öğretiminin tarihsel gelişiminden, Cumhuriyet dönemi Türkçe öğretim programlarının dil bilgisi ile ilgili bölümlerinden, programların değiştirilme gerekçelerinden ve araştırma konusu ile ilgili yapılan diğer araştırmalardan bahsedilmiştir. Yöntem bölümünde; araştırma modeli, çalışma alanı, veri toplama teknikleri ve verilerin çözümlenmesi ile ilgili bilgilere yer verilmiştir. Dördüncü bölüm; verilerin değerlendirilmesi sonucu araştırmanın alt problemleri doğrultusunda elde edilen bulgulardan oluşmaktadır. Son bölümde ise bulgu ve yorumlara dayalı sonuç ve önerilere yer verilmiştir. 1924 programının belirgin özelliği yüzeysel ve ayrıntıdan uzak bir program olmasıdır. Dilbilgisi konularının araştırılması için yapılan çalışmalar sebebiyle 1938 programında dil bilgisine yer verilmemiştir. Dilbilgisi ile ilgili çalışmalar tamamlanınca dil bilgisi konuları 1949 programına yeniden dahil edilmiştir. 1962 programı, dil bilgisi açısından 1949 programının tekrarı niteliğindedir. 1981 programı geçmişşteki programlardan daha ayrıntılıdır. Araştırmanın sonunda; en ayrıntılı ve en kapsayıcı programın 2005 programı olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Programlarda, temel dil becerilerini öğrencilere kazandırmak için yapılacak etkinlikler ve seçilmiş olan konular yıldan yıla değişiklik göstermiştir. Programlarda öğrenciye verilen önem kademe kademe artmış ve son olarak 2005 programıyla öğrenci eğitimin tam merkezine konulmuştur.
Türkiye'de Hollanda dili öğretiminde en çok karşılaşılan dil sorunları

'Türkiye'de Hollanda Dili Öğretiminde En Çok Karşılaşılan Dil Sorunları ' başlıklı tezimizin birinci bölümünün adı Hollanda Dilinin Gelişimi'dir. Bu ilk bölüm de kendi içinde iki başlığa ayrılmaktadır. Ük alt başlık Hollandaca'nın Tarihsel Gelişimi ve Dünya Dilleri Arasındaki Yeri, ikinci alt başlık Türkiye'de Hollandaca adını taşımaktadır. İlk alt başlıkta Hollanda dilinin tarihsel olarak kısa bir gelişim sürecinden, günümüzde Hollandaca'nın nerelerde ve kaç kişi tarafından konuşulduğu konularına değinilmiştir. İkinci alt başlıkta Hollanda dilinin Türkiye'de hangi kurumlarda öğretildiği ve öğretimin hangi yönlerden önemli olduğundan söz edilmiştir. Çalışmamızın 'Sınav Evraklarında Dilbilgisi Sorularının İncelenmesi ve Hataların Saptanması' adlı ikinci bölümünde, incelenen sınav evraklarında belirlenen kategoriler ve bu kategorilerde yapılan hatalar bulunmaktadır. Bu hataların öncelikle, istatistik programı SPSS ile alınan yüzde tabloları gösterilmiştir. Diğer alt başlıklarda ise sırasıyla, sınav evraklarında ilgili kategoride ne çeşit soru sorulduğu ve örneklerle de ne çeşit hatalar yapıldığı belirtilmiştir. 'Hatalara Yol Açan Dilsel-Kültürel Öğeler' adlı üçüncü bölümde ise sınav evraklarında yapılan hatalar değerlendirilmeye ve dil-kültür arasındaki ilişki, çeşitli kaynaklardaki görüşlerle irdelenmeye çalışılmıştır. Sonuç bölümünde, en çok hata yapılan dilbilgisel öğenin öğretimi ile ilgili öneriler getirilmiştir.
İlköğretim II. kademe VI. sınıflarda dil bilgisi öğretiminde aktif öğrenme yönteminin etkililiği

Yapılan bu araştırmanın amacı, aktif öğrenme ve geleneksel öğretimin ilköğretim öğrencilerinin Türkçe başarısı üzerindeki etkilerini ortaya koymaktır. Hedeflenen, eğitim düzeyi daha yüksek, daha nitelikli nesiller yaratmak için neler yapılabileceğinin saptanmasıdır. Araştırmada yöntem olarak ön test-son test araştırma deseni ve öğrenci stili indeksi uygulanmıştır. Araştırma, deney ve kontrol grubu olmak üzere iki grup üzerinde gerçekleştirilmiştir. Deney ve kontrol grubunu oluşturan öğrencilerin sayıları birbirine eşittir (n= 28). Her iki grup da başarı durumu, cinsiyet, sosyo-ekonomik koşullar vb. açıdan benzer nitelikler taşımaktadır. Uygulamanın yapıldığı 8 hafta süresince elde edilen veriler Türkçe başarı testi ve öğrenci stili indeksi göz önünde bulundurularak değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları ortalama, standart sapma analizleri sonucunda elde edilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre; ilköğretim 6. sınıf öğrencilerinin Türkçe başarısı üzerinde aktif öğrenme yönteminin, geleneksel öğretim yöntemine göre daha etkili olduğu sonucuna varılmıştır. Aktif öğrenme yönteminin zihne uygunluğu, kullanışlı, ekonomik olması, öğrenciye kendi öğrenmesinin sorumluluğunu yüklemesi gibi özellikleri bu etkililiği destekleyen bir nitelik taşımaktadır. Araştırma sırasında öğrenciler arasındaki etkileşime de dikkat edilmiş ve aktif öğrenme yönteminin uygulandığı deney grubu öğrencileri arasında kurulan düzgün iletişim göze çarpmıştır. Edinilen bu bulgular ışığında bu araştırmanın, bu alanda yapılacak diğer araştırmalara, araştırmacılara öğretmen yetiştiren kurumlara, ilköğretim okullarında çalışan öğretmenlere kaynaklık etmesi ve çeşitli alanlarda uygulanıp yaygınlaştırılması istenilmektedir. Bu noktada unutulmaması gereken şey ise; araştırmanın ilköğretimin 6. sınıfında ve dilbilgisinin yazım-noktalama, söz dizimi konularıyla sınırlandırılmış olmasıdır.
Şah İsmail metni esasında Horasan Türkçesinin Kuçan ağzı

İran eski çağlardan beri birçok halka ev sahipliği yapmıştır. Bu halklardan biri de Türki bir halk olan Horasan Türkleridir. Horasan Türkleri, Türk dillerinin Güney-Batı grubunda yer alan kendilerine has bir Türk lehçesi kullanmaktadırlar. Bu Türk lehçesi Prof. Dr. Gerhard Doerfer tarafından İran'a yapılan bir araştırma gezisinde keşfedilmiştir. Horasan Türkçesi üzerine başta Gerhard Doerfer olmak üzere farklı Türkologlar çalışmalar yapmışlardır. Doerfer'in bu konudaki 'Das Chorasantürkische' ve Wolfram Hesche ile birlikte yaptığı 'Türkische Folklore-Texte aus Chorasan', 'Chorasantürkishe ' çalışmaları önemlidir. Çalışmamızın konusu Horasan Türkçesinin Kuçan diyalektidir. Çalışmamızda Kuçan diyalektinin dilbilimsel özelliklerini ortaya koymaya çalıştık. Çalışmamız; Giriş, gramer, metin, çeviri, sözlük ve dizin bölümlerinde oluşmaktadır. Girişte Horasan Türkleri ve Horasan Türkçesi hakkında genel bilgi verilmektedir. Gramer bölümünde, Kuçan diyalektinin fonetik ve morfolojik özellikleri yer almaktadır. Metin bölümünde, Horasan bölgesinden derlenmiş 'Şah İsmail' ses kaydı tarafımızdan dinlenerek yazıya geçirilmiştir. Çeviri bölümünde, metnin Türkiye Türkçesi'ne aktarımı yapılmıştır. Sözlük bölümünde, metinde yer alan kelimeler alfabetik sırayla eş zamanlı ve art zamanlı incelenmiş, anlamları verilmiştir. Dizin bölümünde metindeki kelimeler alfabetik olarak metindeki cümle-sıra numaraları ile verilmiştir.
Adab-ı Makal

Bu doktora çalışmasının konusunu hicri 1.6. 996 (miladi 27 .4.1588) tarihinde yazılan, müellifi tespit edilemeyen ve tek nüshası bulunan Adab-ı Makal adlı eser oluşturmaktadır. Konuşma adabı, gıybet, hırs, cimrilik, riya, gurur, tövbe, sadakat, ihlas gibi konuların işlendiği bu öğretici eser, konusu ve dil özellikleri bakımından incelenmeye değerdir. Bu doktora teziyle adı geçen eserin ses ve şekil özellikleri tespit edilip dizini hazırlanarak tarihi Türkiye Türkçesi araştırmalarına katkıda bulunmak amaçlanmıştır. Bu çalışmada, eserin metni çeviri yazı alfabesiyle yeni Türk harflerine aktarıldıktan sonra metindeki bütün kelimeleri içeren ve o dönemin söz varlığının tespitine de katkı ve kolaylık sağlayacak dizin hazırlanmıştır. Eserin tipik yazım, ses ve şekil özellikleri ise tezin dil özellikleri bölümünde incelenmiştir.
Yabancı dil olarak Türkçede -dır biçimbiriminin öğretimi üzerine ders malzemesi hazırlama

Bu çalışmanın amacı, eğitim amaçlı söylem-dilbilgisi bakış açısı çerçevesinde DIr kiplik belirticisinin yarı planlı sözlü söylemde ortaya çıkma sıklıkları ve kullanımlarını belirlemek ve DIr kiplik belirticisiyle ilgili bütünce temelli çözümleme yöntemiyle Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde uygulanabilecek örnek malzemeler sunmaktır. Çalışmanın dayanağı olan bütünce temelli çözümleme yöntemiyle Türkçede yarı planlanmış sözlü sözlemden elde edilen bulgular sonucunda ad/sıfat +-DIr, var/ yok +-DIr, -eylemcil yüklem+-mAktA+-DIr, eylemcil yüklem+-mIş+-DIr, eylemcil yüklem+- AcAk+-DIr, eylemcil yüklem+-mAlI+-DIr yapılarının öğretimi için düzenlenen materyaller, iletişimsel uygulamalarla aynı zamanda öğrencilerin öğrenme konusu olan yapıya odaklanmalarını sağlayan etkinliklerden oluşmaktadır. Ayrıca öğrencilerin dilsel girdiyi işlemlemesinde rolü olan açık ve örtük öğrenme kuramlarını da temel alarak öncelikle örtük öğrenme teknikleri aracılığıyla daha sonra, açık öğrenme teknikleri ile ders malzemesi hazırlanmış ve öğrencilerin erek yapılara odaklanması amaçlanmıştır. Söylem-dilbilgisi bakış açısıyla bütünce verilerinin incelenmesi sonucu elde edilen DIr yapılarının kullanım sıklıkları ve işlevleri belirlenmiş ve malzemeler gerçek dünyada kullanılan sözlü dildeki metinlerde bu yapıların kullanıldığı söylem çerçevesine göre hazırlanmıştır. Bu çalışmada Yabancı Dil Olarak Türkçe dilbilgisi öğretiminde söylem-dilbilgisi yaklaşımının bir uygulamasını sunmak amacıyla sadece bilgisellik kipliği belirticisi olarak DIr yapılarının öğretimi için malzeme geliştirmeye odaklanılmıştır. Çalışmada geliştirilen etkinlikler ve hazırlanan malzemelerin gerçek öğretme ortamlarında değerlendirilmesi ileri çalışmalara bırakılmıştır.
İlköğretim Türkçe dersi 6. sınıf öğretmen kılavuz kitabının Türkçe dersi öğretim programı dil bilgisi alanı açısından incelenmesi

Bu araştırmada İlköğretim 6. Sınıf Türkçe Dersi Öğretim Programı ile Öğretmen Kılavuz Kitabı dil bilgisi öğrenme alanı kapsamında karşılaştırmalı olarak incelenmiş, öğretmenlerin programa ve kılavuz kitaba yönelik görüşleri alınarak değerlendirilme yoluna gidilmiştir. Araştırmanın temel amacı 6. Sınıf Türkçe Dersi Öğretim Programı ile Öğretmen Kılavuz Kitabının dil bilgisi öğrenme alanı kapsamında içerik olarak örtüşüp örtüşmediğini belirlemek ve öğretmen görüşlerine dayalı olarak program ve kılavuz kitabının etkililiğini, verimliliğini ortaya koymaktır. Araştırma tarama modeline göre düzenlenmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak beşli likert tipi anketten yararlanılmıştır. Ankette 16 soru yer almıştır. Anket 2009- 2010 eğitim-öğretim yılında Trabzon ili Of ilçesinde 6. Sınıf Türkçe dersine giren 41 Türkçe öğretmenine uygulanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde frekans analizi ve t testinden yararlanılmıştır. Araştırma verilerinin değerlendirilmesiyle İlköğretim 6. Sınıf Türkçe dersi Öğretmen Kılavuz Kitabının Türkçe Öğretim Programı dil bilgisi alanıyla uyumsuz olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuçtan hareketle İlköğretim 6. Sınıf Türkçe Dersi Öğretmen Kılavuz Kitabının Türkçe Öğretim Programı dil bilgisi alanı dikkate alınarak yeniden düzenlenmesi ve uyumsuzluğunun giderilmesi gerekliliği bir zorunluluk olarak görülmektedir.
Müşgil-güşa (2 cilt)

Türk dilinin her dönemi gibi Eski Anadolu Türkçesi döneminin söz varlığının ortaya konulmasının ve dil özelliklerinin tespit edilmesinin yollarından biri metin çalışmalarıdır. Sözü edilen dönemin zengin eser varlığı üzerinde pek çok metin çalışması yapılmıştır; ancak bu çalışmaların yeter derecede olduğu söylenemez. Bu çalışmada Eski Anadolu Türkçesi ile yazılmış bir rüya tabirnamesi incelenmiştir. Rüya tabirnameleri üzerine yapılan çalışmaların yok denecek kadar az olması, hatta tabirnamelerin dil bilgisi bakış açısıyla hiç değerlendirilmemiş olması, söz varlığı açısından zengin olan rüya tabirnamelerinden birinin böyle bir çalışmaya konu olması gerekliliğini ortaya koymuştur. Üzerinde çalışılan eser, ses ve şekil bilgisi yönüyle Eski Anadolu Türkçesinin karakteristik özelliklerini taşımaktadır. Bu metin yazıldığı dönemde, yabancı dillerin Türkçe üzerindeki etkisini göstermekle beraber, Türkçenin söz varlığını ortaya koyması; soyut ve somut kavramları açıklamada Türkçenin ifade gücünü göstermesi; Türkçeye yabancı dillerden -özellikle Arapça ve Farsçadan- girmiş kelime ve terimlere Türkçenin karşılıklar türetebilme gücünü ortaya koyması açısından ayrı bir öneme sahiptir. Üzerinde çalışılan eser, H. 891 / M. 1496 tarihinde yazılmıştır. Müellifinin kim olduğu bilinmeyen eserin başka bir nüshasına rastlanmamıştır. Müşkil-güşa adlı bu eser, Süleymaniye Kütüphanesi Antalya Tekelioğlu Bölümü'nde, 508 demirbaş numarası ile kayıtlıdır. Bu çalışma; Dil Bilgisi, Metin ve Dizin olmak üzere üç ayrı bölümden oluşmaktadır.
The effects of task complexity on measures of accuracy and lexical variety in EFL writing

Bu çalışma, bilişsel karmaşıklık değişkenlerinin neden-sonuç açısından karmaşıklık derecelerinin arttırılmasının sözcüksel çeşitlilik ve dilbilgisel doğrulukla sonuçlanıp sonuçlanmadığını araştırmak için yapılmıştır. Ayrıca bulunan etkilerin dil seviyesine göre değişip değişmediğini iki modelin varsayımlarını temel alarak incelenmektedir: Robinson'ın Biliş Hipotezi ve Skehan ve Foster'ın Sınırlı Dikkat Kapasitesi Modeli. Birinci hipotez bilişsel zorluk derecelerine göre sıralanan işlemlerin daha detaylı ve karmaşık bir zihinsel süreçle birlikte bilginin daha kalıcı olmasını sağladığını iddia etmektedir. Diğer yandan, Skehan and Foster'ın (1999) Sınırlı Dikkat Kapasitesi Modeli, sınırlı bir işlem kapasitesinin varlığından dolayı, işlemlerin bilişsel zorluk derecelerinin fazla olmasının, içeriklerinin daha fazla dikkat gerektirmesi sebebiyle, dil için ayrılabilecek dikkatin azaldığını tartışmaktadır. Bu sebeple, akıcılık, dilbilgisel doğruluk ve komplike bir dil kullanımı eş zamanlı olarak elde edilemez. Türkiye'deki özel bir üniversitenin hazırlık okulunda yapılan bu araştırma, İngilizce'yi yabancı dil olarak öğrenen 125 Türk öğrencinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Öğrencilere, karmaşıklığı Robinson'ın Biliş Hipotezi'ndeki -/+ element ve neden-sonuç ilişkisi açısından değiştirilen iki yazı alıştırması verilmiştir. Verilerin kodlaması yazının doğruluğu ve sözcüksel çeşitliliğe bağlı olarak yapılmıştır. Doğruluk her bir T-unit içindeki hataların oranına göre, sözcüksel çeşitlilik ise Laufer ve Nation'ın (1995) analizleri kullanılarak ölçülmüştür. Bulgular işlem karmaşıklığının uygunluk hataları üzerinde anlamlı bir etkisi olduğunu göstermiştir. Ancak diğer hatalar ve sözcüksel çeşitlilik üzerinde etkisi görülmemiştir.
Türkiye Türkçesindeki zamirlerin anlambilimsel yapısı ve kazandıkları anlam yükleri

Dil, sistemlerle ifade edilse de soyut bir varlık olarak nitelendirilemeyecek kadar canlı olan bir sistemdir. Soyut olarak incelenmesi, yanılgıların başlıca sebebi olsa da yapısını ve işleyişini ele aldığımızda dilin canlı ve somut bir varlık olduğu aşikardır. Dil kuralları içerisinde nesne ve kavramlara isim verilirken onların mahiyeti, yapısı veya temel özellikleri dikkate alınır. Nesneleri karşılayan isim türü kelimelerden biri de zamirdir. Bir dil birimi olarak bugüne kadar anlamlarından çok görevsel boyutları incelenen ve hep bu yönde bir sınıflandırmaya tabi tutulan zamirler, aslında gerçek dünyada birçok kavramın 'yerine geçme' tabirini karşılayan ve birçok kavramın zamir yönü olduğunu bağlam içinde incelendiğinde açığa çıkaran bir dil birimidir. Paradigmatik bir yapıya sahip olan zamirler, başka dil birimlerini kullanarak gerçek dünya bilgisine ulaştıkları ve anlam yüklerini oluşturdukları için incelemeye muhtaç bir zemindir. Zamirlerin anlambilimsel yapısının ve kazandıkları anlam yüklerinin inceleneceği bu çalışmada, zamirlerin dilbilgisel olarak ne ifade ettiğini görmek için zamirsellik ve temsilleme kavramları ışığında taranan eserlerin sağladığı veriler anlambilimsel olarak incelenecektir
Orhan Pamuk'un 'Benim Adım Kırmızı' adlı eserinde işlevlerine ve yapılarına göre devrik yapılar

Dildeki her söz önce konuşma dilinde kendini göstermiş daha sonra yazıya aktarılmıştır. Buradan hareketle her dilde bir konuşma dili bir de yazı dilinin varlığından söz edilebilir. Kendine özgü kuralları olan yazı dilinde zaman zaman konuşma diline ait özelliklerin ortaya çıktığı görülür. Metni oluşturan kişinin klasik cümle yapısından vazgeçip yüklemi cümlenin sonundan uzaklaştırması bu özelliklerden biridir. Bu durum bazen gelişigüzel bazen de kasıtlı yapılır. Burada çok farklı amaç ve işlevlerden bahsedilebilir. İşte Türk dilinin klasik cümle yapısındaki bu kasıtlı değişiklik dilbilimin çalışma alanı içine girmiştir. Bu çalışma, yüklemi sonda olmayan cümlelerin hangi sebeple böyle oluşturulduğunun ortaya çıkarılması amacıyla hazırlanmıştır. Bu çalışmada Orhan Pamuk'un 'Benim Adım Kırmızı' adlı romanı devrik cümleleri yönüyle incelenmiş ve bu eserden hareketle devrik yapının Türkiye Türkçesindeki işlevleri üzerinde durulmaya çalışılmıştır.
Kitab-ı Fütüvvet Konya Yazma Eserler Kütüphanesi. no:1616, tasnif no: 297.9

Bu çalışma giriş, metin, dizin, tıpkıbasım olmak üzere dört bölümden oluşmaktadır. Çalışılan eser Konya Yazma Eserler Kütüphanesi 1616 numarada kayıtlı olup 49 varaktan oluşmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde eser hakkında bilgi verildikten sonra, dizin ve sözlük hazırlanırken dikkat edilmesi gereken hususiyetler belirtilmiş ve eserin geniş özetine yer verilmiştir. Eserin dilbilgisi hususiyetleri ayrıntılı biçimde gösterilmeye çalışılmıştır. Ünlüler bölümünde, ünlü uyumları, ünlü değişmeleri ve ünlü birleşmeleri gösterilmiştir. Ünsüzler bölümünde ise ünsüz değişmeleri gösterilmiştir. Çekim ekleri başlığı altında isim çekim ekleri ve fiil çekim ekleri gösterilmiştir. İkinci bölümde metin transkribe edilmiş, ayetler, hadisler ve duaların orjinal metinleri aynen yazılmıştır. Üçüncü bölümde dizinde bulunan bütün kelimeler, özel adlar ve yer adları dahil, sözlükte anlamları verilmiştir. Arapça ibareler için ayrı bir sözlük oluşturulmuştur. Çalışmanın sonunda ise eserin tıpkıbasımı eklenmiştir.
Salih Bin Celaleddin'in Tarih-i Mısır'ı

Bu çalışma 16. yüzyılın ortalarında (1547) Salih Bin Celaleddin tarafından yazılmış Tarih-i Mısır adlı el yazması üzerine gerçekleştirilmiştir. Eserin bilinen 21 nüshası daha vardır. Bizim çalıştığımız nüsha İstanbul Topkapı Sarayı Müzesi Türkçe El Yazmaları Bölümünde R.1405 Arşiv numarasıyla kayıtlı bulunmaktadır. Tarih-i Mısır 21 satırdan oluşan, nesih hattıyla yazılmış, mensur bir tarih kitabıdır. Osmanlı Türkçesi döneminde yazılmasına rağmen, Eski Anadolu Türkçesi döneminin etkilerinin gözlendiği Tarih-i Mısır; Mısır'ın Nuh Tufanı'nın öncesinden Yavuz Sultan Selim'in Mısır'ı fethine kadarki tarihini özetlemektedir. Bunun yanında Mısır'daki piramitler ve değişik yapılar ile Mısır'ın coğrafi özellikleri de anlatmaktadır. Tez; Birinci Bölüm-Dil İncelemesi ve Sonuç, İkinci Bölüm-Metin ve Üçüncü Bölüm-Dizin bölümlerinden oluşmaktadır. Giriş bölümünde eser ve yazar tanıtılarak ilgili tarihsel bağlam belirtilmiştir. Dil İncelemesi bölümünde eserin yazım ve imla özellikleri, ses bilgisi özellikleri ve dil bilgisi özellikleri örneklerle belirtilerek sunulmuştur. Sonuç bölümünde incelemeden elde edilen sonuçlar maddeler halinde açıklanmıştır. İkinci bölümde el yazması eser Türk çeviri yazısına aktarılmıştır. Üçüncü bölümde metinde geçen sözcük ve eklerin görülebileceği bir dizin oluşturulmuştur.
Türkiye Türkçesindeki deyimlerin söz dizimsel özellikleri

Bir dilin söz varlığı içinde önemli bir yer tutan, en az sözcükle en etkili anlatımı sağlayan sözlü ve yazılı anlatımın vazgeçilmez unsuru deyimler, derin yapıdaki anlamlarının yanında yüzey yapılarını oluşturan özellikleri açısından araştırılması gereken sözlerdir. Bu nedenle, bu çalışmada deyimlerin hangi biçimlerle ve hangi kelime türlerinin bir araya gelmesi ile oluştuğu incelenmeye çalışılmıştır. Bu amaçla Ömer Asım Aksoy'un 'Deyimler Sözlüğü'ndeki (Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü 2) deyimlerin anlamları üzerinde durulmadan yalnızca dilbilgisi açısından yapıları incelenmiş, kelime grubu yapısındaki deyimler ve cümle yapısındaki deyimler olmak üzere iki ana başlık altında, çeşitlerine ayırılarak sınıflandırılmıştır. Deyimlerin ayrışabilen kelime grupları olması her deyimin kendi kategorisi içinde tek tek ele alınarak incelenmesini sağlamış, deyimi oluşturan kelime gruplarının ne olduğu belirtilmeye çalışılmıştır. Deyimler incelenirken kelime grubu yapısındakilerin yanında cümle yapısında olanların da tasnifi yapılmıştır. Ayrıca incelenen deyimlerin başlıklar altında yüzdelerini göstermek için çizelgeler oluşturulmuştur. Böylelikle hangi kelime grubu üzerinde deyimleşme oranının fazla olduğu ve kelime gruplarının birbirlerine nasıl bağlandıklarının ve deyimlerde geçen cümle oranının tespiti yapılmıştır.