turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Alman sosyolojisinde yöntem tartışmaları (1870-1914)

Bu çalışma, Almanya'da sosyolojinin kuruluş evresinde sosyal bilimler alanında yapılan yöntem tartışmalarından hareketle sosyolojinin tarihselci gelenek içinden nasıl çıktığını araştırmaktadır. Tarihselci gelenek Almanya'da daha 18. yüzyıl sonlarında romantik okulun bazı kaziyelerini benimseyerek fakat spekülatif tarih felsefelerine karşı çıkarak şekillenmeye başlamış; erken 19. yüzyılda rasyonalizme karşı ampirizmi, realizme karşı nominalizmi esas alan 'insanın bilimi' projesinin bir ürünü olarak gelişmiştir. 1850'lerde pozitivizmin ve maddeciliğin, 1860'lardan itibaren de kötümserliğin ve Yeni-Kantçılığın yükselişi gibi gelişmeler karşısında daha rafine ve formüle edilmiş hale gelmiştir. Nitekim bu gelenek, çalışmanın kapsadığı 1870- 1914 aralığında Alman sosyal bilim ortamına hakim konumda olmuş, bu dönemin yöntem tartışmalarında aktif ve merkezi bir rol oynamıştır. Sosyal bilimlerin isimlendirme ve tasnifi, pozitivizm ve organizmacılık, tarihte bilimsellik, doğalcılık ve bilimsel araştırmanın değer yargısından bağımsızlığı gibi problematikler 19. yüzyılın ikinci yarısından itibaren Droysen, Lamprecht, Schmoller, Menger, Dilthey, Windelband ve Rickert gibi tarihçi, milli iktisatçı ve filozofların yanı sıra Schaffle, Gumplowicz, Tönnies, Simmel ve Weber gibi 'sosyolog'lar tarafından yoğun bir şekilde tartışılmıştır. TÜBİTAK 2214/A Araştırma Burs Programı ve İstanbul Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi tarafından (Proje Numarası: 50641) desteklenen bu tez, anılan yöntem tartışmalarını 'sosyolojinin sosyolojisi' sahasındaki birikimden faydalanarak sosyolojik bir perspektifle ele almaya çalışmakta; Tönnies, Simmel ve Weber üzerinden ilk dönem Alman sosyolojisinin, içinden çıktığı tarihselci sosyal bilim geleneğiyle ilişkisini ortaya koymayı amaçlamaktadır.
Amasya ili Ezinepazar ve Uygur kasabalarının sosyal gelişme açısından karşılaştırılması

Anahtar Kelimeler : Sosyal gelişme, kasaba, kırsal sanayi, merkez köy, köy. Bu araştırmanın konusu 'Amasya İli Ezinepazar ve Uygur Kasabalarının Sosyal Gelişme Açısından Karşılaştırılması'dır. İkisinin de bilinen tarihi Selçuklulara kadar uzanmaktadır ve birbirine bitişiktirler. Ezinepazar sünni, eski bir bucak tarihi Ezinepazar Hanı bulunan yönetim, güvenlik ve konaklama merkezi iken Cumhuriyetten sonra gelişimi giderek yavaşlamıştır. 1989'da ikisi de kasaba olmuştır. Uygur Cumhuriyet döneminde sürekli gelişmiş ve alevidir. Uygur daha önce ilkokulunu, ortaokulunu açmış, bürakrasiye daha çok insan yerleştirmiş, erken dışa açılmıştır. Ailede değişimde erken başlamıştır. Muskaya inanma ve yazdırma, halk doktorlarına gitme Ezine'de; aşı yaptırma, günlük diş fırçası kullanma, sosyal güvenlik kurumuna bağlı olma Uygur'da daha yaygındır. Pazarlama için sebze, meyve üretme, hayvan yetiştirme, büyük pazarlara ulaşma Uygur'da daha gelişmiştir. Ayrıca Uygur'da ev ve işyeri kiraya verilmeye başlanmış, tarımda makinalaşma daha yüksektir. Derin dondurucu, otomatik çamaşır makinası, cep telefonu gibi yeni eşya kullanımının erken ve yüksek düzeyde olması da Uygur'un daha açık ve gelişmişliğini göstermektedir. İki kasabada iş farklılaşması birbirine yalandır. Ezine'de konumu itilarıyla fabrikalar daha çok kurulmaktadır. İkisinde de alevilik-sünnilik gibi mezhep taassubu ve etnosantrik duygular yoktur. Kasabalarda gelişme ile sosyal iktidarlar arasında yalan bir bağ vardır. Uygur sol partilerin özellikle CHP, Ezine sağ partilerin özellikle ANAP döneminde daha gelişmiştir. Uygur'un daha gelişmiş olmasının temelinde eğitime erken geçiş ve kültürü bulunmaktadır. XVII
Bergama Ceza İnfaz Kurumu bağlamında suç işleme ve yeniden suç işlemenin toplumsal nedenleri

Bu araştırmanın amacı, bireylerin ilk defa suç işlemeye başlamalarında ve suç işleme davranışlarının ceza infaz kurumu sonrasında tekrarlanmasında etkili olan toplumsal nedenleri tespit etmektir. Bu kapsamda, Bergama M Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda bulunan suça karışmış 187 kişiye anket uygulaması gerçekleştirilmiştir. Gerçekleştirilen anketlerde elde edilen veriler SPSS ile analiz edilmiş ve sonuçları değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre suçluluk birden fazla olumsuz risk faktörünün bir araya gelmesi ile ortaya çıkmakta ve söz konusu olumsuz risk faktörlerinin artarak devam etmesiyle tekrarlanmaktadır. Araştırma bulgularımız açısından; yirmi beş yaş altında, bekar, eğitim seviyesi düşük, öğrenim hayatını yarıda bırakan, nitelikli ve süreklilik arz eden düzenli bir işe sahip olmayan, ekonomik olarak düşük bir statüde olan, kalabalık ailelerde doğan, ekonomik sıkıntı yaşayan ve olumsuz aile ilişkileri içerisinde yetişen, evden kaçan, aile-arkadaş ve yakın akraba çevresinde suçlu bireyler bulunan, madde kullanımı olan ve göç etmiş bireylerin suç işlemeye başlama noktasında risk altında olduğu saptanmıştır. Tüm bu bulguların yanında suç işledikten sonra ceza infaz kurumunda suçlu alt kültürü içselleştirme düzeyi yüksek olan, ceza infaz kurumunda yeni suç teknikleri öğrenen, ceza infaz kurumu sonrasında maddi sıkıntılar ve işsizlik sorunu yaşayan, toplum tarafından etiketlenen ve dışlanan bireylerin ise yeniden suç işleyerek ceza infaz kurumuna döndükleri saptanmıştır. Araştırmamız açısından önemli bir bulgu da ceza infaz kurumlarının suç üreten bir mekan olarak işlevsellik kazanmış olduklarının saptanmasıdır.
We are all animals': The emergence of the grassroots nonhuman animal rights movement in İstanbul

Sadece birkaç yıl içerisinde, özellikle vegan bir karaktere sahip radikal bir insan olmayan hayvan hakları hareketi İstanbul'un aktivist ortamında ve Türkiye'nin diğer bölgelerinde ortaya çıktı. Bu tez hareketin bazı özelliklerini incelemektedir. Bir karnist nasıl insan olmayan hayvan hakları aktivistine dönüşür; vegan yaşam tarzına ve hayvan hakları hareketine dahil olma sürecini niteleyen biçimler nelerdir? Bu bulgular İstanbul'daki vegan misyonerlerin harekete yeni insanlar katmak için uyguladıkları kolektif eylem planları hakkında ne ifade eder? Genellikle İstanbul'daki insan olmayan hayvan hakları hareketi içerisindeki fikir ayrılıkları kolektif eylem planları üzerinden şekillenmekte ve bu durum bazı aktivistlerin belli taktiklere yönelirken diğerlerini reddetmesine yol açmaktadır. Benim görüşüm, Türkiye'deki hayvan hakları hareketinin göreceli olarak geç ortaya çıkışı aktivistlerin eleştirel bir bakış açısıylaş diğer bölgelerdeki hayvan hakları hareketlerinin hatalarını incelemelerine olanak tanımıştır. Türkiye'deki hayvan hakları aktivistlerinin eleştirel bakışı hareketin radikal bir yapıya bürünmesine ve 'doğru' taktikleri uygulama konusunda daha dikkatli olmalarına neden olmuştur. Bu durum aynı zamanda türcülük dışındaki cinsiyetçilik, eşcinsel ayrımcılığı, ırkçılık, milliyetçilik, misantrofi gibi diğer ayrımcılık formlarına dair yüksek farkındalığı da açıklamaktadır. Bununla birlikte, hareket içi planlardaki anlaşmazlıklar hareket içindeki diğer ayrımcılık formlarından kaçınmak için hala yapılması gerekenler olduğunu ortaya çıkarmaktadır. Çevreler arası eleştirel sesler yükseliştedir ve hareketi gelişme adına ileriye götürmektedir.
Türkiye'de yeni muhafazakarlığın polisiye romanlar üzerinden analizi

Modernleşme, geleneğin sultasında kurtulma ve rasyonelleşme, demokratikleşme ve insan haklarına saygı, girişimciliğin gücü ve değişen yaşam standartları gibi faktörlerin toplamıdır. Buradan hareketle modernleşen toplumların, demokratik, laik, endüstrileşmiş, liberal ve kapitalist olacağı varsayılır. Böylece modernleşmeyle, kentleşme ve okuryazarlık oranının yükseleceği; iletişim, ulaşım ve sağlık imkanlarının üst seviyede olacağı, gelir düzeyinin ve uzmanlaşmanın iş yaşamına egemen olacağı öngörülür. Kısaca, bir iyi niyetler toplamı olan modernleşme, Türkiye'de dahil olmak üzere dünyanın pek çok ülkesinin toplumsal yapısını dönüştüren bir projedir. Türkiye'de kendi modernleşme projelerine sahip iki güçlü paradigma vardır. Bunlar; Radikal Aydınlanmacı paradigma ve Yeni-Muhafazakar paradigmadır. Bu çalışma, Türkiye modernleşmesinin yönünü belirleyen iki paradigmanın polisiye romanlar üzerinden analiz etmeyi amaçlamıştır. Bunun için önce, Türkiye tarihi, iki paradigmada dikkate alınarak tarihi ve kültürel dönüşümleriyle birlikte ele alınmıştır. Ardından, her iki paradigmanın hedeflediği toplumu şekillendirecek olan aile, toplumsal cinsiyet, ahlak ve suç anlayışlarına bakılmıştır. Son olarak da seçilen eserlerdeki kahramanların söz konusu bu toplumsal kurumlarla ve toplumun istenmeyenleri olan sınıf-altı gruplarıyla olan ilişkileri söylem analizi yardımıyla ve bu modernleşme paradigmalarıyla olan ilişkileriyle ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır.
Şiddet ve göç sarmalında Ezidi kadınlar: bir mülteci kampında geçmişin izini sürmek

Bu çalışma, Şengalli Ezidi kadınların maruz kaldıkları IŞİD şiddetini ve bunun bir sonucu olarak meydana gelen göç tecrübelerini ele almaktadır. Ağustos 2014 itibariyle başlayan IŞİD şiddeti devam etmektedir; nitekim IŞİD'in elinde sayısı tam olarak bilinemese de halen Ezidi kadınlar var. Çalışmanın amaçlarından biri de ataerkinin savaş zamanlarında ve çatışmalı ortamlarda kadına yönelik şiddetin daha korkunç boyutlara ulaştığı gerçeğini ortaya koymaktır. Birçok Ezidi kadın, IŞİD tarafından ya öldürüldü ya da zorla alıkonulup tecavüze uğradı. Köylerinden göç edebilen kadınlar ise mülteciliğin getirdiği sorunlarla baş etmeye çalışmakta. Şengal'den Batman'ın Beşiri ilçesine bağlı Uğurca köyüne göç eden Ezidi kadınların şiddet ve göç deneyimlerine odaklanan bu çalışma, etnografik yöntemle yapılmıştır. Karşılaştırmalı bir biçimde Ezidiliğin ne olduğuna dair bilgilerin tartışıldığı ilk bölümün ardından şiddet ve göç olgularına dair kuramsal bir çerçeve çizilerek devam edilmektedir. Çalışmanın son bölümünde ise Uğurca kampındaki Ezidi kadınlar, sözü devralmaktadır. Çalışmanın öznesi olan Ezidi kadınlar IŞİD şiddetini, göç yolunu, mülteciliği ve duygularını aktarmışlardır. Bu çalışma, IŞİD şiddetine maruz kalan ve göç eden Ezidi kadınların yaşadıklarını ve hissettiklerini anlama gayretinin bir parçasıdır.
Osmanlı kuruluş tartışmalarına eleştirel bir yaklaşım

Osmanlı Kuruluş Tartışmalarına Eleştirel Bir Bakış, üç argüman üzerinden gelişmektedir. Birincisi, Osmanlı 'kuruluş' sorununun kendisinin sorun olduğunu iddia etmesidir. Bu argümanla, Osmanlı 'kuruluş'una dair tartışmalarının ancak kendisine özgü bir tarih oluşturarak tarihsel ve toplumsal bir meseleyi anlamaya çalıştığı iddia edilmektedir. Ancak kendisine özgü bir tarihi olan bir alan olarak Osmanlı 'kuruluş'u sorunu, kendi içinde bir sarmal da oluşturmuştur. Bu çerçevede Osmanlı 'kuruluş' sorununun ana gövdesini, Gibbons'un ırkçı ve kana dayalı açıklaması; Wittek'in gaza tezi ve onun yan unsurları olarak kendisine özgü bir çekirdek ve uç toplumu olma özelliği ve Köprülü'nün tarihsel ve toplumsal bir tekamül ve terkibe ağırlık veren, ancak Cumhuriyet'in oluşturduğu Osmanlı imajıyla da uyumlu kılınmaya çalışılan oluşturmaktadır. Sonraki bütün 'kuruluş' varsayımları bu üç kurucu babanın görüşlerinin yeni bir kılık altında sunumundan ibarettir. İkinci argüman, kurucu babaların Osmanlı'ya dair kendi özel bağlamları olduğuna dairdir. Gibbons'ın tezi, bir 'Amerikan bilinci' olarak tanımlanabilecek ve Wilsoncu bir uğrakta ortaya atılmış, evrimci bir hayatta kalmayı ön plana çıkaran bir tezdir. Wittek'in tezi, kendi Alman geleneğinde izleri bulunan, ancak Osmanlı ile Avusturma-Macaristan'ın Birinci Dünya Savaşı öncesi oluşturduğu ittifakı da temel alan mesiyanik bir görüşü içerir. Köprülü'nün tezi ise, Osmanlı için önemi haiz alanları işaret etmesine rağmen, Cumhuriyet'in idealleri karşısında bunları savunamaz bir biçimde kurar. Üçüncü argüman ise, hakimiyet telakkisini dikkate almayan bir 'kuruluş' varsayımının Osmanlı'yı tarihsel mevcudiyeti ve toplumsallığı ile kuramayacağına ilişkindir. Osmanlı 'kuruluş' varsayımlarında da, Osmanlı'nın sonraki dönemlerine dair de ortaya çıkan hakimiyet telakkilerini eleştirel bir okumaya tabi tutan Osmanlı Kuruluş Tartışmalarına Eleştirel Bir Bakış, bu telakkilerin sıkıntılarına işaret ederek, bunların hangi bağlama yerleştirilmesi gerektiğini işaret etmeye çalışmaktadır. Bu çerçevede Osmanlı Kuruluş Tartışmalarına Eleştirel Bir Bakış, bu konuda yapılan son çalışmalar ışığında, 'kuruluş'a dair varsayımların oluşturduğu sorundan kurtulmadan Osmanlı hakimiyet telakkilerinin incelenemeyeceğini ileri sürmektedir.
Economic, social and political participation of the youth in urban South-eastern Anatolia

Bu çalışma Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin kentsel alanlarında yaşayan gençlerin ekonomik, sosyal ve politik katılım örüntülerini ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Veri analizleri Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde gençlerin toplumun farklı alanlarına katılmadıklarını ortaya koymaktadır. Güneydoğu Anadolu Bölgesi gençleri iş piyasasına katılamamaktadır. Bölgede istihdam olanakları çok kısıtlıdır. Öte yandan çalışan gençler de kötü çalışma koşullarına maruz kalmaktadır. Gençler kamusal alandaki sosyal hayata da katılamamaktadır. Sosyal ve ekonomik baskıların yanı sıra imkanların yetersizliği de gençleri özel alanla sınırlı bir sosyal hayata hapsetmektedir. Son olarak Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde gençler kendilerini politik yapılardan uzak tutmaktadırlar. Politikaya katılan bireylerin olumsuz deneyimleri gençleri politikadan uzaklaştırmaktadır. Çalışmanın en önemli bulgularından biri katılımın ekonomik, sosyal ve politik boyutlarının birbirine bağımlı olmasıdır. Bir diğer bulgu da gençliğin katılımında toplumsal cinsiyet, aile geçmişşi, eğitim seviyesi ve yaş gibi sosyal özelliklerin büyük ölçüde belirleyici olmasıdır.
Küreselleşme ve üçüncü dünya ülkeleri

Küreselleşme kavramı son yıllarda tüm dünyada en fazla konuşulan konulardandır. Kavram esas olarak dünyadaki Amerikan egemenliği ile ilgili olarak değerlendirilmektedir. Küreselleşme süreci gerçekte Birinci Dünya savaşı ile başlamıştır/İkinci Dünya savaşının sonunda düzenlenen 'Yalta Konferansı'dünyayı resmen iki parçaya bölmüştür. 1989 yılında Gorbaçov'un reform çalışmalarıyla, dünyadaki küreselleşme süreci bugünkü şeklini almıştır. Üçüncü Dünya kavramı çift kutuplu dünya ile ilgili bir kavramdır. Birinci Dünyayı kapitalist gelişmiş ülkeler oluşturuyordu. İkinci Dünya ise onun karşısındaki Doğu Bloğunu ifade ediyordu. Bu ikisi dışında kalan fakir ülkelere ise Üçüncü Dünya ismi verilmiştir. Bugün İkinci Dünya'nın fiilen ortadan kalkmasına rağmen, kavramlaşan 'Üçüncü Dünya' tabiri hala kullanılmakladır Kavram gelişememeyi ve geri kalmışlığı ifade etmektedir. Küreselleşme olgusu beraberinde gelir dağılımında bir eşitsizliği getirmektedir. Küreselleşme ile zenginle fakir arasındaki uçurum her geçen gün daha da artmaktadır. BM, NATO, Dünya Bankası, ve IMF dünyadaki zenginlerin sözcüsü gibi davranmaktadırlar. Tezimizde küreselleşmenin görünümleri genel olarak ele alınmıştır. Ekonomi, iletişim, siyaset, tüketim, kültür, eğitim, ve çevrenin küreselleşme ile aldığı şekil üzerinde durduk. Türkiye'nin küreselleşmeden nasıl etkilendiğine de değindik. Sonuçta küreselleşme sürecinin bu haliyle devam edemeyeceğini ve zenginlerin bu durumun düzeltilmesi için fedakarlıklarda bulunmasının gerekli olduğu sonucuna ulaştık.
İkinci Meşrutiyet Dönemi 'Malumat-ı Medeniye' ders kitaplarında vatandaşlık kavramı (1908-1922)

19. ve 20. yüzyıl, Osmanlı Devleti'nde vatandaşlık üzerine hukuki reformların yapıldığı zaman dilimlerini temsil etmektedir. Bu dönem, 1807 yılında Hüccet-i Şer'iyye mukavelesi ile başlar ve II. Meşrutiyet'e kadar uzanır. 19. yüzyılda sırasıyla Sened-i İttifak, Tanzimat Fermanı, Islahat Fermanı ilan edilmiştir. Bunun yanı sıra Osmanlı Ceza Kanunnamesi'nin yeniden düzenlenmesi, Tabiiyet-i Osmaniye Kanunnamesi'nin çıkarılması ve Mecelle gibi vatandaşlık kavramına dair reformlar gerçekleştirilmiştir. Osmanlı Devleti'nde Meşrutiyet'in ikinci kez ilanı (1908) ile yeni sayfa açılmıştır. Bu dönem tebaadan vatandaşa geçiş süreci olarak görülmüştür. Meşrutiyet Dönemi iç ve dış siyasi tazyik altında bir yandan devleti çöküşten kurtarmak diğer yandan toplumu dönüştürmek hedeflerinin el ele yürüdüğü bir zaman dilimi olmuştur. Osmanlı Devleti'nde vatandaşı var etme ihtiyacı, modern toplumun siyasi izdüşümü olan ulus-devlete doğru gidiş güzergahı önemli bir uğrak noktasını temsil etmektedir. Modern devletin mümeyyiz vasfı olarak öne çıkan müdahale imkanı ile çocuk geleceğin teminatı olarak devletin inşa menziline girmiş, sadece ailesine ait olmaktan çıkmıştır. Modern merkezi devletin vatandaşlar cemaatinin inşasında önem taşıyan iki müesseseden biri ordu, diğeri ise okuldur. Böylece Osmanlı Devleti modernleşme sürecine paralel olarak okul bir toplumsallaştırma aracı konumuna yükselmiştir. Yani muallim müktesebatı ve müfredat yeni insan tasavvurunun hayat bulması noktasında en kilit unsurlar arasında yer almıştır. Bu itibarla, İlan-ı Hürriyet'ten hemen sonra meşrutiyet değerleri ile donatılmış bir nesil yetiştirmek için de 'Malumat-ı Medeniye' dersi müfredata konmuştur. Bu ders daha sonra Cumhuriyet dönemi boyunca yurt bilgisi, vatandaşlık bilgileri, vatandaşlık ve insan hakları eğitimi gibi isimler altında okutulan derslerin ilk dayanak noktasıdır. Bu çerçevede okutulan bu ders kitaplarının ivedi olarak hazırlanması dikkat çekicidir. Ders kitabı yazarlarının ders kitaplarını hazırlama hususunda Batı'dan, özellikle Fransa'dan ilham aldığı söylenebilir. Tezde 'Malumat-ı Medeniye' dersine ait bir dizi eser incelenmiştir. İptidaiye, Rüşdiye ve Sultaniye çağındaki gençler için yazılan bu kitapların dikkate değer bilgilere ulaşmak mümkündür. Yaptığımız araştırma sonucunda, Meşrutiyet Dönemi'nin ders materyali üzerinden nasıl vatandaşlar tasavvur edildiği ortaya konulmuştur.
Büyü ve büyüsel uygulamalar üzerine bir din sosyolojisi araştırması: Kayseri örneği

Büyü, arkaiklerden günümüze hemen her toplum ve kültürde varlığı gözlenen bir olgudur. Araştırmamızda bu olguyu din sosyolojisinin bakış açısıyla, bir toplumun sosyo-kültürel yapısı içerisinde, cinsiyet, gelir düzeyi, eğitim durumu, yaş, dini bilgi düzeyi, dindarlık eğilimleri değişkenleri çerçevesinde ele aldık. Büyü ve büyüsel uygulamalar sosyal yaşam içerisinde yaygın bir şekilde görülmesine rağmen günümüz Türkiye'sinde bilimsel açıdan yeterli düzeyde araştırma konusu edilmemiştir. Araştırmamız alan araştırması niteliğindedir. Girişin ardından birinci bölümde konu teorik açıdan ele alınmıştır. İkinci bölümde ise, araştırma evreni olan Kayseri il merkezinde, anket, katılımlı gözlem ve görüşme tekniği ile ulaşmış olduğumuz veriler ortaya konarak değerlendirmeler yapılmıştır. Araştırma alanında büyüsel inan ve pratiklerin kadınlar arasında daha yaygın olduğu görülmüştür. Üst gelir grubundaki bireyler arasında büyüsel inan ve uygulamaların daha az olduğu tespit edilmiştir. Üste gelir grubundaki bireylerdeki kendine güvenin bunda etken olduğunu düşünüyoruz. Bu inanç ve uygulamalar ile dinin anlaşılış biçiminin de doğrudan ilintili olduğu ortaya çıkmış ve bu tür inan ve uygulamalara yönelmede eğitim düzeyinin fazla etkisi olmadığı görülmüştür. Daha çok heyecansal gerilim durumlarında ortaya çıkan bu inan ve uygulamaların halk dindarlığına bağlı çok boyutlu bir arka planının olduğu ortaya çıkmıştır.
Alternatif bir ekolojik yaşam modeli: TaTuTa projesi

Ekosisteme dahil olmak yerine onun dışına çıkmaya ona hükmetmeye çalışan insan, ekolojik sorunların en önemli öznesidir. Günümüzde ekolojik sorunlar küresel boyutlara ulaşmıştır. Bu sorun farkında olsun ya da olmasın bütün insanlığın ortak problemi haline gelmiştir. Ülkemizde bu ortak problemin çözümü için, 2002 yılında kurumsallaştırılan Ekolojik Buğday Derneğinin kurduğu, TaTuTa Projesinin ana amacı Türkiye'de ekolojik tarımla geçinen çiftçi ailelerine mali, gönüllü işgücü ve/veya bilgi desteği sağlayarak ekolojik tarımı teşvik etmek ve sürdürülebilirliğini sağlamaktır. Bunun yanı sıra Türkiye'de alternatif bir ekolojik yaşam modeli de sunmaya çalışmaktadır. Projenin amacı, TaTuTa çiftliklerine dahil olan bireylerde ekolojik bilinç düzeyini ölçmek ve ekolojik yaşam için nasıl bir ortam yarattıklarını gözlemlemektir. Bu çalışmada farklı yapılarda TaTuTa çiftliklerindeki bireylere ne tür ekolojik pratiklerin öğretildiği ve bu pratiklerin ekolojik yaşama katkıları incelenmiştir.
Suriyeli kadınların gündelik yaşam pratikleri, toplumsal cinsiyet rolleri ve doğurganlık davranışları: Antalya ili örneği

Göç yalnızca bir yer yurt değiştirme hareketi değildir. Bireyler gittikleri yere, kültürel ve sosyal sermayelerini de taşımaktadırlar. Göçün yol açtığı kültürel karşılaşmalar toplumsal gerilim, adaptasyon problemi ve kuşak çatışması gibi olumsuzlukları barındırdığı gibi değişim potansiyelini de taşımaktadır. Bu araştırmada, savaşı ve zorunlu göçü deneyimleyen Suriyeli kadınların gündelik yaşam pratikleri, toplumsal cinsiyet rolleri ve doğurganlık örüntüleri toplumsal cinsiyet bağlamında irdelenmiş, kendi deneyimleri ve pratikleri üzerinden aktarılmaya çalışılmıştır. Ataerkil toplumun ve eril iktidarın şekillendirdiği cinsellik, cinsel sağlık ve üreme sağlığı davranışları incelenerek bunların toplumsal cinsiyet ile ilişkisi araştırılmıştır. Bununla birlikte cinsel sağlık ve doğurganlık davranışlarının göç sonrasında değişip değişmediği, eğer değişti ise bunun nasıl ve ne yönde gerçekleştiği irdelenmiştir. Bu bağlamda 30 Suriyeli kadın ile görüşülerek kendi anlatımlarıyla savaş ve göç deneyimleri, göçte kadınlık halleri, göçün kadınlık pratiklerine yansıması, karşılaştıkları yeni kültürel ortamda kadınların yaşamları ve uyum stratejileri incelenmiştir. Araştırma, nitel araştırma yöntemiyle tasarlanarak yarı yapılandırılmış gözlem ve görüşme tekniğiyle gerçekleştirilmiş, gerekli verilere ulaşabilmek amacıyla katılımcılara önceden hazırlanmış sorular sorulmuştur. Elde edilen veriler betimsel olarak analiz edilmiş, çalışmanın amacı doğrultusunda Suriyeli göçmen kadınların görünümleri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Araştırmada kadınların göç kararında kadınların da erkekler kadar etkili olduğu, kadın olarak savaş ve göçte diğer sosyal gruplara göre daha zor bir süreç yaşadıkları anlaşılmaktadır. Çalışmada katılımcıların eğitim seviyelerinin düşük olduğu, istihdamda yer almadıkları, görücü usulü ile babasoylu evlilik yaptıkları, doğurganlık oranlarının yüksek olduğu dikkat çekmektedir. Bulgular kadınların soyun devamını ve hanenin geçimini sağladıklarını düşündükleri erkeklerin fiziksel, ruhsal, cinsel ihtiyaçlarını karşılamayı en önemli sorumlulukları olarak gördüklerini göstermektedir. Çalışmanın sonucunda Suriye toplumunda kadının statüsünün Arap kültürü ve geleneksel İslami uygulamaların etrafında şekillendiği görünmektedir. Hukuki olarak yetersiz olmakla beraber kadının yasal bir takım hakları olsa da toplumsal yaşamdaki kadın pratiklerine bunların yansımadığı belirlenmiştir. Suriyeli kadınların doğurganlık davranışlarında toplumsal cinsiyetçi kodların etkili olduğu görülmektedir. Ait oldukları toplumda kadınların cinsellikleri, Gündelik yaşamlarını ve doğurganlıklarını ataerki belirlemektedir.