turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Dilin doğuşu kuramlarının bilişsel dilbilim açısından değerlendirilmesi

Bu çalışmanın ana amacı, insanın bilişsel evrimi temelinde tezler ve karşı tezleri ile dilin doğuşu tartışmasını, ta başından itibaren tarihsel seyri içinde araştırmak, insan dilinin biyolojik, sosyal ve bilişsel ön koşullarını saptamak ve aşağıdaki konularla ilgili en son kuramsal açıklamalarıyla dilin kökleri tartışmasının güncel durumunu değerlendirmektir: 1. dilin insan evrimindeki yeri 2. insan beyninin/zihninin yapısı, zihinsel süreçler ve düşünce ile dil arasındaki ilişki 3. dil edinimi ve dilin evrimi 4. insan dili ve hayvan iletişimi Birinci bölüm çalışmanın amacım tanıtmakta ve dil olgusunu, dilin doğuşunu açıklama çabalarının sebeplerini ve bu ödevin zorluğunu vurgulayarak sorunun çerçevesini belirlemektedir. İkinci bölüm tartışmanın seyri boyunca etkili olmuş bilginler tarafından önerilen kurgusal senaryolara yer vermektedir. Üçüncü bölüm evrimin düzeneklerinin ve antropolojik zincirin ayrıntılı bir çalışması ile dil evriminin genel olarak insan evrimi sürecindeki yerini araştırmaktadır. Doğal ayıklanma temelinde dilin yaşamkalım değerini tartışmakta ve ayrıca insan beyninin ve konuşma organlarının evrimi ile alet yapımı ve alet kullammmm evrim ile etkileşimini incelemektedir. Dördüncü bölüm dil ile insan beyninin/zihninin, algılama, temsil, çıkarım, yorum, iletişim ve düşünce gibi diğer bilişsel yetileri arasındaki bağlan ortaya çıkarmaIll çabası içinde insan dili ve bilişselliğini ele almaktadır. Bu bölüm ayrıca, hayvan iletişim dizgeleri konusundaki tartışmayı, ve insan evrimi ile ilgili görüşler üzerine etkilerini ayrıntılı bir şekilde sunmaktadır. Beşinci bölüm, insan biyolojisi, sosyal yaşam ve bilişsellik bağlamında dilin asgari koşullarım saptamaya çalışmaktadır. Altmcı bölüm, Milattan önce 500 yıllarından modern çağların eşiğine kadar belli başlı kilometre taşlan ile dilin doğuşu ve evrimi konusundaki dikkat çekici görüşleri anlatmaktadır. Yedinci bölüm, belli başlı kuramsal akımlar ile evrimci cephede yer alan iki farklı yaklaşımı, uyumlaşımcı ve başkalaşıma modellerin tezlerim inceleyerek, dilin doğuşu tartışmasındaki güncel durumun özet bir tablosunu vermektedir. Ayrıca bu bölümde dilin jestsel doğuşu ile melodik doğuşu kuramlarının bir özeti sunulmaktadır. Sekizinci bölümde, Bickerton'un yalnızca sözcüklerden oluşan ön dilin ortaya çıkışı ve kurallara dayalı bir işleyişe sahip dile dönüşüm evrimi senaryosu anlatılarak, tezin odak noktasına ilişkin önemli noktaların altı çizilmekte ve tez sonuçlandırılmaktadır.
Yabancı dil olarak Türkçenin öğretiminde özel amaçlı dil öğretimi: İş Türkçesi

Türkiye'nin ekonomik, sosyal, politik ve askeri alanlarda uluslararası öneminin artmasıyla birlikte Türkçenin yabancılara özel amaçlı öğretimi üzerine akademik çalışmaların yapılması bir zorunluluk olmuştur. Bu amaçla tezde yabancılara Türkçenin özel amaçlı öğretimi ve iş Türkçesi öğretimi alanlarına yönelik dünyadaki diğer uygulamalardan hareket ederek kuramsal bilgiler verilmiştir. Özel amaçlı dil öğretiminin tarihçesi, türleri, kurs tasarımı, program türleri, yöntem ve teknikler, materyal tasarımı, söz varlığı, ölçme ve değerlendirme üzerine kuramsal bilgiler verildikten sonra iş dili, iş Türkçesinin türleri ve özellikleri, iş Türkçesinin iletişimsel temel etkinlik alanları ve bunlara bağlı seviyelendirilmiş kazanımlar tanımlanmıştır. Çalışmanın hedef kitlesi iş hayatında Türkçeyi kullanacak yabancı iş adamlarıdır. Gerek yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde gerekse yabancılara özel amaçlı Türkçe öğretiminde öğrenicilere öğretilecek söz varlığının ne olacağı ve nasıl belirleneceği son derece önemli bir konudur. Bu amaçla 'Yazılı Türkçenin Kelime Sıklığı Sözlüğü', 'Çağdaş Türkçenin Sıklık Sözlüğü' ve 'A Frequency Dictionary of Turkish' sözlükleri genel iş sahasına yönelik sözcükler açısından taranarak A1-A 2 seviyeleri için iş Türkçesi söz varlığı hazırlanmıştır. Çalışmanın sağladığı kuramsal bilgilerin ve sonuçların yabancılara Türkçenin özel amaçlı öğretimi ve yabancılara iş Türkçesi öğretimine yönelik yapılacak kuramsal ve uygulamalı çalışmalara katkı sağlaması beklenmektedir.
Spatial prefixes of Pazar Laz: A nano-syntactic approach

Bu çalışmada bir Güney Kafkas dili olan yok olma tehlikesi altındaki Lazca'nın Pazar lehçesindeki yön önekleri çalışılmaktadır. Hareket bildiren eylemlerde konum ve yön ile ilgili olarak ayrıntılı ve karmaşık bilgiler kodlayan ve fiillere bağlı biçemler olan yön önekleri için tanımlayıcı ve sözdizimsel bir analiz geliştirilmesi amaçlanmaktadır. Bu amaçlar doğrultusunda, öncelikle İlingesel İlişkiler Resim Serisi (Bowerman & Pederson, 1992) ve fiilerde konumsal ilişkileri inceleyen Resim Serisi'ne (Felix ve diğerleri 1999) referansla, Pazar Lazca'sının yön önekleri kapsamlı bir şekilde açıklanmakta ve tanımlanmaktadır. Daha sonra, Pazar Lazcası Talmy (2000) tarafından geliştirilen tipolojik sınıflandırma sistemi altında incelenmekte ve Kutscher (2011)'de iddia edilenin aksine Lazca'nın Talmy'nin sınıflandırmasında 'uydu-çerçeveli' diller grubuna olmayabileceği öne sürülmektedir. 'Uydu-çerçeveli' diller grubuna ait olan Cermen ve Slav dillerinin aksine Pazar Lazca'sındaki yön önekleri beraber kullanıldıkları hareket eylemlerinin çeşitleri hakkında seçicilik göstermektedirler. Bu seçiciliğe açıklama getirmek amacıyla, Svenonius (2006), Folli ve Ramchand (2005), Ramchand (2008) ve Fabregas (2007)'de geliştirilen analizler ışığında Pazar Lazcası'ndaki yön önekleri ve hareket eylemleri öncelikle kendi aralarında gruplanmakta ve her bir önek ve fiil grubu kendisine karşılık gelen sözdizimsel yapılara ayrıştırılmaktadır. Bu ayrıştırmaya dayanarak, dinamik öneklerin sadece izlek içeren fiiller ile beraber kullanılabildiği gösterilmektedir.
Yabancılara Türkçe öğretiminde bağlaçlar

Bu çalışmada; bağlaçların yabancılara Türkçe öğretimindeki yeri ve önemini anlatabilmek, bağlaçların yabancı dil olarak Türkçe öğretim kitaplarındaki kullanımını tespit etmek ve bu kitaplar dışındaki bağlaçların öğretimi hakkında yöntem bilgisi oluşturmak amaçlanmaktadır. İlk bölümde Yabancılara Türkçe Öğretiminin tarihsel gelişimi hakkında bilgi verilmekle başlanıp bunun yanı sıra yabancı öğrencilere Türkçe öğretiminde karşılaşılan sorunlar, Yabancılara Türkçe Öğretiminin önemi ve Yabancılara Türkçe Öğretimine getirilen öneriler ele alınacaktır. Ayrıca çeşitli TÖMER'ler ve bu merkezlerde yayınlanan kitaplar hakkında da bilgi verilecektir. İkinci Bölümde kısa olarak Sözcük Türleri ele alınacaktır. Bu bölümde en önemli konu olan Bağlaçlar ve onun Türkçedeki öneminden bahsedilecektir. Burada bağlaçlar ve özellikleri geniş bir biçimde incelenecektir. Son bölümde ise bağlaçların TÖMER kitaplarındaki kullanımı, bu kitaplarda kullanılmayan bağlaçların yabancılara Türkçe öğretirken nasıl verilmesi gerektiği vurgulanacaktır. Ayrıca Türkiye'de eğitim göre yabancı öğrencilere anket yapılacaktır. Ve bu anket sonuçları ve değerlendirme de çalışmaya ek olarak sunulacaktır.
Türkiye Türkçesi ve Türkmen Türkçesinin karşılaştırmalı söz dizimi

Çalışmamız Türkiye Türkçesi ve Türkmen Türkçesinin söz dizimi açısından karşılaştırılmasına dayanmaktadır. Çağdaş Türkiye Türkçesi ve Çağdaş Türkmen Türkçesinin eş zamanlı karşılaştırıldığı bu çalışma dört ana bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde Türkmen kelimesinin kökeni, Türkmenistan'ın kısa tarihi, Türkmen Türkçesinin kısa dil bilgisi ve incelemede kullanılan yöntem üzerinde durulmaktadır. İnceleme bölümünde sırasıyla cümle ve unsurları, kelime grupları ve cümle türleri konuları üzerinde durulmuştur. Türkiye Türkçesi ve Türkmen Türkçesindeki cümle ve unsurları, kelime grupları ve cümle türleri incelenmiş, bunlar arasındaki benzerlikler ve farklılıklar 'karşılaştırma' bölümleriyle ortaya konmuştur. Karşılaştırma yapılırken önce türün her iki lehçede tanımı yapılmış terim dağılımı ve genel eğilim ifade edilmiş, devamında varsa tartışmalar ve türün özellikleri her iki lehçedeki edebi eserlerden alınan örneklerle ifade edilmiştir. Her bir bölüm için Türkiye Türkçesi ve Türkmen Türkçesi arasındaki benzerlikler, yapısall farklılıklar ve yaklaşım farklılıkları değerlendirilmiştir. Sonuç bölümünde Türkiye Türkçesi ve Türkmen Türkçesi arasındaki karşılaştırmalardan elde edilen sonuçlar üzerinde durulmaktadır. Çalışmamızın son bölümünde Türkmen Türkçesi gramer terimleri dizini oluşturulmuş olup, çalışmada geçen Türkmen Türkçesi gramer terimleri ve Türkiye Türkçesi karşılıkları aktarılmıştır.
Devoir et pouvoir, verbes modaux en Français et leurs equivalents en Turc

Bu çalışmada, kiplik kavramından yola çıkarak, Fransız dilinde yadsınamaz bir öneme sahip olan ve kiplik bildiren iki fiili ele aldık. Bu fiilleri yalnız Fransızcada değil, aynı zamanda Türkçedeki eşdeğerleri açısından da inceledik. İncelememizi gerçekleştirirken, Başbakan Ahmet Davutoğlu ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın doğrudan politik söylemlerinden yararlandık. Oluşturulan bütünce, kiplik bildiren bu filleri belli bir bağlam içinde değerlendirmemize olanak tanımıştır. Söz konusu doğrudan söylemleri, 2015 Nisan ayından 7 Haziran 2015 Genel Seçimleri sonrasına kadar uzanan dönemde, Anadolu Ajansı'nın internet sitesinden derledik. Ajansın internet sitesinde, söz konusu iki önemli siyasi kişinin, haber metinlerinin içinde geçen doğrudan söylemleri hem Türkçe hem de Fransızca olarak yer almaktadır, ancak burada seçerek aktarma yöntemiyle yapılan bir çeviri söz konusudur. Bu söylemlerden oluşan iki dilli bütünce, iki dilde kiplik bildiren devoir ve pouvoir fiilleri arasında bir karşılaştırma yapılmasına olanak tanıyacak niteliktedir. Bu fiillerin çeşitli kullanım değerleri her ne kadar dilbilim ve dilbilgisi alanyazınında farklı sınıflandırmalarla ele alınmışsa da, çalışmamızda başka değerlerin de farklı bağlamlarda bu sınıflandırmaya eklenmesi gerekmiştir. Dolayısıyla sözü geçen iki dilin dizgelerinin birbirinden farklı olması nedeniyle, bu fiillerle ilgili daha önceki çalışmalarda yer almayan kullanım değerlerinin bu çalışmada ortaya çıkmış olmasının alanyazına katkı oluşturacağı düşünülmektedir. Fransızcada kiplik ifade eden devoir ve pouvoir fiillerinin en sık karşılaşılan kullanım değerleri zorunluluk ve izindir; ancak bunların Türkçedeki eşdeğerleri ve gerçekleştirimleri kimi zaman çekim ekleriyle, kimi zamansa kip ögeleriyle ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmada ayrıca çeviri esnasında fiillerin değerlerinde bir anlam kayması olup olmadığı da araştırılmıştır.
İkinci dil olarak Türkçe ediniminde açık ve örtük adıllar

Bu çalışmada, yetişkinlerin ikinci dil (D2) olarak Türkçede konumundaki ve DIK yapılarının özne konumundaki o açık adılı ve örtük adılın gönderimsel ve niceliksel öncül bağlamlarında bağlama özelliklerinin edinimine ilişkin yorumları değerlendirilmiştir. Diller arası farklılaşmalar göz önüne alınarak bağlama özelliklerinin D1 ile D2 arasında benzerlik ya da farklılık göstermesinin D2 Türkçe edinimine etkisinin sorgulandığı bu çalışma, Tam Aktarım / Tam Erişim Varsayımı, (Schwartz ve Sprouse 1994, 1996) çerçevesinde sınanacaktır. Çalışmada iki varsayım öne sürülmüştür: İlki, adılların öncüllerine bağlama ilişkilerinde D1'e ilişkin bağlama özellikleri Türkçe D2 dilbilgisine aktarılmaktadır. İkincisi ise, adılların öncüllerine bağlama ilişkilerinde D2'deki yetkinlik rol oynamaktadır. Schwartz ve Sprouse (1996) tarafından ortaya konulan Tam Aktarım / Tam Erişim Varsayımı D2 öğrenicilerinin D1'lerindeki bütün dilbilgisel yapı özelliklerini D2'ye taşıdıklarını öne sürmektedir. Çalışmanın sonuçları, Tam Aktarım / Tam Erişim Varsayımının Tam Aktarım kısmına kanıt sunmaktadır. Schwartz ve Sprouse (1996) tarafından önerilen Tam Aktarım / Tam Erişim Varsayımının tam erişim anlayışına göre, D1'de örneği bulunmayan ED özelliklerinin, D2 dilbilgisi sınırlılığında hala ulaşılabilir olduğu yani gelişim sırasında D2 dilbilgisinin yeniden yapılandığı varsayılmaktadır. Buna göre, çalışmanın sonuçları, Tam Aktarım / Tam Erişim Varsayımının Tam Erişim kısmına kanıt sunmaktadır.
İran sahası Göklen ve Nohur Türkmen ağızları

İran sahasında kalan Göklen ve Nohur ağızları konuşurlarının dilleri üzerine bilimsel bir çalışma yapılmamış olup konunun İran'daki konuşurları kapsayacak şekilde ele alınması bu ağızların yayılım alanlarının belirlenmesi, ağız hususiyetlerinin tespitinin geçiş alanlarının belirlenerek doğru şekilde saptanması ve bütüncül olarak bu ağızların Türkmen Türkçesi ve ortak Türkçe içerisindeki konumunun tüm yönleriyle çizilmesi açılarından önem taşımaktadır. Ayrıca, Türk dilinin diller arası hem de dil içi ilişkilerinin sonuçlarının gözlemlenebileceği, Türk dil alanının içinde yer alan ağız alanlarının, geçiş bölgelerinin belirtildiği Türk dilinin bütün kollarını içine alan bir atlas çalışmasına kritik bir malzeme ve değerlendirme teşkil etmesi dolayısıyla, Göklen ve Nohur ağızlarının incelenmesi, diyalekt coğrafyası tüm yönleriyle belirlenmemiş olan bu ağızlara ilişkin hususların tespiti önemlidir. Tez çalışmamızda söz konusu hususlar göz önünde bulundurularak İran sahasında yaşayan Türkmenlerin Göklen ve Nohur ağız konuşurlarının yaşadıkları Gülistan ve Kuzey Horasan Eyaletlerinden derlenen ve IPA'nın 2005 yılında yayımlanan en son versiyonu ve buna bağlı olarak diakritik işaretler ile yazıya geçirilen sözlü malzemeler temelinde bu ağızların dil özellikleri, eşsüremli yer yer artsüremli ve karşılaştırmalı olarak fonolojik ve morfofonolojik açılardan incelenmiştir. Çalışmamız altı ana bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde tezin genel çerçevesi çizilerek kullanılan metot belirtilmiştir. Birinci bölümde Türkmen Türklerinin tarihsel süreçten günümüze, tarihleri çerçevesinde İran coğrafyasını yurt ediş süreci ile Göklen ve Nohur Türkmenlerinin tarihi açıklanmıştır. İkinci bölümde Türkmen ağızları ve İran sahası Türkmen ağızlarının bu kapsamda konumları ele alınmıştır. Üçüncü bölümde Göklen ve Nohur ağızlarının betimlemeli ses bilgisi, dördüncü bölümde ise her iki ağızdaki fonolojik ve morfofonolojik süreçler karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Beşinci bölümde çalışmamıza korpusteşkil eden metinler ve altıncı bölümde bu metinlerin dizini verilmiştir.
A Study of the Turkish spoken in western thrare and its comparison with standard Turkish

Bu çalışma Yunanistan'ın Batı Trakya bölgesinde yaşayan Türklerin kullandığı Türkçe'yi incelemiş ve bunu Türkiye'deki ölçünlü dil olarak tanımlanan dil ile karşılaştırmıştır. Çalışmada verilen örnekler özellikle İskeçe bölgesinde konuşulan Türkçe'den alınmıştır ve bu bölgedeki ağzı temsil etmektedir. Bu örnekler o yörede iletişim ortamında günlük konuşmalardan kaydedilmiştir. Bulgular İskeçe Türkçesi ile ölçünlü Türkiye Türkçesi arasında sesbilimsel, biçimbirimsel, sözdizimsel ayrımlarla sözcük dağarcığında farklılıklar olduğunu göstermektedir. Daha önceki çalışmalarda ölçünlü T. T. ile ilgili konular ele alınmış olduğundan dolayı, bu çalışmada benzerlikler üzerinde durulmamış, daha çok ayrımlar ele alınmıştır. Giriş bölümünde Batı Trakya bölgesinin tarihi geçmişşi ile yörede konuşulan Türkçe hakkında bilgiler verilmiş, daha önce Balkanlarda Türkçe ağızlan ile ilgili yapılmış olan dilbilimsel çalışmalar üzerinde kısaca durulmuştur. İkinci bölümde İ. T. sesbilimsel açıdan ele alınmıştır. Bulgular İ. T. ile ölçünlü T. T. arasında ses dönüşümleri, ses düşmesi ve ünlü uyumunun özellikleri gibi ayranlar olduğunu göstermiştir. Üçüncü bölümde İ. T. 'deki biçimbirim ulamlarının T. T.'nden ayrımlar gösterdiği özellikleri ele alınmıştır. VISözdizim ile ilgili bölümde T. T.'nden farklılıklar gösteren üç ana nokta üzerinde durulmuştur: tümleçlerin ad durum ekleri, içe yerleşik tümceciklerin özellikleri ve sözcük dizisi. Batı Trakya'da konuşulan Türkçe'de sık kullanılan bazı türetme ekleri, Yunanca' dan etkilenmiş olan sözcük dağarcığı ile bu çalışmada kullanılan verilerek bölümünde verilmiştir. vu
Analyzing the discourse of political criticism in the Turkish parliament: Linguistic reflections of prejudice and derogation

Çok disiplinli bir yaklaşımla hazırlanan bu çalışmada Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde yapılan görüşmelerin tutanakları, 'diğer gurubu olumsuz kılma' stratejisinin yansımaları olan önyargısal ve değer indirgeyici dil kullanım özellikleri bağlamında incelenmektedir. Çalışmanın genel amaçları, meclisimizdeki siyasi eleştiri söyleminin niteliğine ışık tutmak; Türkçede eleştirel düşüncenin ve dil kullanımında incelik stratejilerinin niteliği üzerine yürütülmüş diğer çalışmalara farklı boyutta bir konuyla katkıda bulunmak; elde edilen dilbilimsel bulguları sosyal-psikolojik bağlamda incelemektir. Bu amaca yönelik olarak, Amaç-Hedefli Örnekleme yönteminin alt kategorisi olan Ölçüt-Temelli Örnekleme yöntemi kullanılarak Nisan ve Aralık 2004 tarihleri arasında yapılan çeşitli toplantılara ait 12 farklı görüşme tutanağı Internet aracılığıyla sağlanmış ve yapılan dilbilimsel incelemede önyargısal ve değer indirgeyici dil kullanımının sosyolojik ve psikolojik yansımaları da dikkate alınmıştır. Çalışmanın başlıca adımları olarak, 'Mantıksal Perspektif başlığı altında İkna Edici Önermeler ve Safsatalar, 'Edimbilimsel Perspektif' başlığı altında İncelik-karşıtı Stratejiler ve Önyargı/Değer İndirgeme Odağı; 'Sözbilimsel Perspektif başlığı altında Sözbilimsel Eylemler, Sözbilimsel Yumuşatma Stratejileri ve Sözbilimsel Yönelim çözümlenmiştir. Meclisimizdeki siyasi eleştiri söylemi bağlamında elde edilen sonuçlara göre, önyargı sal/değer indirgeyici ifadelerin ilk izlenimde akılcı argümanlar gibi gözükseler de-aslında bilimsel olarak kategorize edilmiş, bilinçli/bilinçsiz kullanılan mantıksal safsatalar olduğu saptanmıştır. Bulgular farklı siyasi kanatlara, iktidar partisine ve ana muhalefet partisine mensup olmanın, ilgili siyasi partiler arasında şu anda mevcut olan dengesiz dağılımın çok yoğun ve çeşitli şekillerde önyargısal ve değer indirgeyici söylemlerin ortaya çıkmasında önemli etkenler olduğunu göstermektedir. Diğer yandan sözlü davranışa yönelik -birkaç kısa açıklamadan oluşsa bile, meclis içtüzüğünde yer alan ilgili maddenin parlamento adabına yakışmayacak dilsel kullanımları kontrol eden önemli bir işleve sahip olduğu da izlenmiştir. Çalışmada ayrıntıları izlenecek olan dilbilimsel bulgular, şu andaki Türk parlamentosunun önyargı ve değer indirgeme yönünden sosyokültürel tablosunun çizilmesine de katkıda bulunmaktadır.
İbnu'l-Varrak ve nahvin illetlerine bakışı

Nahvin illetleri konusu daha çok klasik nahivciler tarafında irdelenmiş ve bu konuda farklı görüşler söylenmiştir. Nahivciler illet konularını ele alan bazı konularda ittifak etmiş, bazılarında ise ihtilafa düşmüşlerdir. Genelde klasik nahivciler özel olarak ise İbnu'l-Varrak nahiv illetleri konusunda bazı yerlerde aşırıya giderek bir nahvi kural için üç, dört ve bazen de yedi tane illet göstererek konuyu içinden çıkılmaz hale getirdiği yerlere rastlanmaktadır. Hatta bazen illete de illet gösterilerek lüzumsuz konu uzatmalarına gidildiği konular da olmuştur. Ama kaydetmek gerekir ki nahiv illetleri konusu her ne kadar klasik nahivciler tarafından derinlemesine ele alınarak konu karışıklığına sebep olsa da Zeccaci'nin de söylediği gibi eğitimsel amaçlı illet sayılan talimi illetler, Arap dilinin ayrılmaz parçasıdır. Bu sebeple de nahiv illetlerini ele alan klasik nahivcilerin hakkında hiçbir araştırmalar yapılmamış eserleri bu anlamda incelenerek ele alınması Arap dili sanatının gelişmesi açısından büyük önem arz etmektedir.
Arap lehçelerinde harflerin değişmesi

Ammi Arapça bugünkü Arap ülkelerinde kullanılan yerel lehçelerin adıdır. Bu yerel lehçeler Arapçanın büyük etkisine maruz kalmış olsalar da artık lehçe olmaktan çok kendi başlarına bir dil özelliği kazanmışlardır. Arap devletlerinin resmi dili Fasih Arapçadır. Bu ülkelerde yaşayan insanlar öğrenim hayatlarında adeta ikinci bir dil gibi Fasih Arapçayı da öğrenmeye başlarlar. Günlük hayatta insanlar Ammi Arapça konuşurlar ancak gazetelerde, resmi yazışmalarda, haberlerde, edebi, kültürel, tarihi, dini vb. konularda fasih Arapça'yı kullanırlar.
Türk kavram sisteminde renkler

Otyzbay, Zhazira, Türk Kavram Sisteminde Renkler, Doktora Tezi, Danışman: Prof. Dr. Melek Erdem, 556 s. Eski dönemlere ait olan sözcükler, o dönemde aynı veya benzer anlama gelen sözcüklerin etkin bir şekilde kullanılmasından pasifleşmesi sonucunda kullanım dışında kalarak tıpkı canlıların hayat seyrinde olduğu gibi çevreye uyum sağlayarak ya hayatta kalmakta ya da yok olup gitmektedir. Türkçenin en eski dönemlerinden beri kullanılagelen her bir sözcük geçmişşimizin bir parçası olup, kültürümüzün ve tarihimizin birer taşıyıcısıdır. Renk adları ve onların çeşitli yan anlamları toplumun kültürünü temsil etmekle kalmayıp, toplumun kendine has dünya görüşünü de yansıtmaktadır. Eldeki çalışmada VII.-VIII. yüzyıl Köktürkçe yazılı kaynaklardan günümüze kadar tüm çağdaş Türk yazı dillerinin sözlükleri taranarak tarihsel ve çağdaş Türk dilinde kullanılan Öztürkçe renk adları ve yan anlamları tanıklanmıştır. Renk metonimileri ve metaforlarının çarpıcı örneklerinden Türk dilinin idrak anlambilimi bakımından yaratıcılığın yüksek kapasitesini görebilmekteyiz. Yan anlamların dildeki çok çeşitli hizmeti ve onun oluşum mekanizması, dildeki rolü derinden araştırılmayı gerektiren önemli meselelerdendir. Renklerin yan anlamlarının araştırılması Türk dilinin taşıyıcılarının dünya görüşünü ortaya koymakla birlikte yan anlamların oluşmasında idraki süreçlerin açığa kavuşturulması bakımından önem arz etmektedir. Bu yüzden bu tür araştırmalar günümüzde nadir kullanılan veya kaybolmakta olan sözcüklerin unutulmaması ve yeni terim ve sözcük türetiminde kullanılarak yeniden canlandırılması için zemin hazırlamaktadır. Bu çalışma, Türk idrak anlam bilimine ve idrak leksikolojisine katkı sağlayacak, genel Türk dilinin kavram alanı çalışmalarına basamak kuracak, genel Türk dilinin anlambilimsel süreç modelini çıkarmaya yardımcı olacaktır.
Türk halk edebiyatının dili ve poetikası

Aristo'dan bu yana çok hızlı bir seyir izleyen poetika kavramı, zamanla dünya çapında önemli bir disiplin halini almıştır. Günümüzde daha çok şiir incelenmesiyle özdeşleşen, onun biçimini, içeriğini, üslubunu ve estetiğini kapsayarak bir örneğe bağlı kalmaksızın ortaya koyan poetika; edebiyatın varoluşuyla ortaya çıkan, gelişen ve zamanla değişik manalar kazanan bir bilimdir. Dil, sadece söylemek istediklerimizi aktarmakla kalmayıp, aynı zamanda kim olduğumuz ve nereden geldiğimiz konusunda bize bilgi verir. Folklorun işlevlerinden birisi de, bireylerin toplumda kabul edilmiş kültürel değerlere uyumunu sağlamasıdır. Folklor ve dili yüzyıllarca toplumun haberciliğini üstlenmiş, ezgiyle desteklenmiş şekil ve tür özellikleriyle günümüze taşınmıştır. Folklor, yalnızca bir kişinin ya da yazarın değil, bir milletin ortak dehasının ve yaratımının mahsulüdür. Türk Edebiyatının kadim örneklerinden Dede Korkut Kitabı ile Köroğlu gibi destanlar, türküler, ninniler, masallar, bilmeceler sözlü edebiyat geçmişşleri boyunca yaşayan toplumu yansıtarak yazıya geçirildikleri için, toplumsal hayatların dönemsel özelliklerini net ve açık şekilde gözler önüne sermektedirler. Çalışmamızda Türk Halk Edebiyatının poetik unsurları, adı geçen iki destandan örneklerle kendisine yer bulmuştur.
Sa'di Şirazi'nin Gülüstan'nındaki bazı hikayelere benzeyen kürtçe masallar

Bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; Masal nedir? Masalın kaynakları, çeşitleri ve bölümleri hakkında bilgi verilmektedir. İkinci bölümde; Şeyh Sa'di-yi Şirazi'nin hayatı eserleri ve özellikle Gülistan adlı eserini telif etme sebebi hakkında bilgi verilmektedir. Üçüncü bölümde ise Gülistan kitabında geçen bazı hikayeler ile Kürtçe olan bazı masalların zaman, mekan, alan, verilmek istenen mesaj, kahramanları ve hikaye ile masalın son olarak değerlendirmeleri açısından ele alarak bazı örnekler ile benzerlikleri ortaya koyulmuştur. Özetle bu çalışma aynı hassasiyet ve endişelere sahip yüzyıllardır kardeşçe iç içe yaşamış birbirinden çok şey almış ve etkilenmiş Farsça ve Kürtçe hikaye ile masallarının benzerliklerini konu almıştır.