Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde cümle piramidi tekniğinin yazma eğitiminde kullanımı

Her dil gibi Türkçenin yabancı dil olarak öğretimindeki nihai amaç bireyin kendini yazılı ve sözlü olarak ifade edebilme yetkinliğine sahip olmasıdır. Özellikle öğrenilen yabancı dilde yazma yetkinliği, dilin kurallarının işlevsel olarak kullanımına bağlıdır. Sadece dilin kurallarını bilmek veya yeterli sözcük hazinesine sahip olmak, nitelikli ve organize cümle yapılarının oluşmasına istenilen düzeyde katkı sağlamaz. Sondan eklemeli bir yapıya sahip olan Türkçede kurulacak nitelikli bir cümle, cümleyi oluşturan temel ögelerin doğru sıralamasına ve cümleyi oluşturan sözcüklerin doğru ekleri almasına bağlıdır. Cümle Piramidi tekniği kullanılarak Türkçede cümleyi oluşturan en temel yapı birimi olan yükleme sorulan uygun sorular ile daha nitelikli ve uzun cümlelerin kurulması hedeflenmektedir. Aynı zamanda sorulan soruların yapısına uygun olarak yazılan cümlenin dilbilgisel olarak en doğru şekilde yapılandırılması sağlanır. Cümle piramidi, çizilen piramidin en dar kısmı olan en üstteki bölüme bir fiil veya isim soylu bir yüklem ile birlikte oluşacak her cümlenin sığabileceği sekiz satıra bölünmüş bir yapıdan meydana gelir. Piramidin her satır bölmesi için yan yüzünde soru ifadeleri yazılır. Piramidin en geniş kısmı tüm dilbilgisel yapı ve ögelerin bir arada olduğu en uzun cümle olma özelliğine sahip olan hedef cümledir. Hedef cümle, piramidin üst katlarında yer alan cümlelerin dil bilgisi ve anlamsal olarak en nihai sonucunu temsil eder. Cümle piramidi tekniğinin başarısı hedef cümlenin niteliği ve doğruluğuna bağlıdır. Bu araştırmanın amacı Cümle Piramidi tekniğinin yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin, yazma becerisinde sorun olarak karşılarına çıkan hal eklerini doğru kullanabilmelerine ve cümleyi oluşturan unsurları doğru bir şekilde sıralayarak cümle kurma becerilerine etkisini sorgulamaktır. Bu şekilde de yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin yazma uygulamaları yaptırmak ve yazma becerilerini geliştirmektir. Bu araştırmanın verileri, Sakarya Üniversitesi Türk Dili Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde A2 seviyesinde bulunan, yabancı dil olarak Türkçe öğrenen gönüllü olarak araştırmaya katılan on beşer öğrenciden oluşturulan deney ve kontrol grupları üzerinden yürütülmüştür. Deney grubuna yapılacak Cümle Piramidi tekniği uygulamaları öncesinde ve sonrasında her iki sınıfı da beşer metin üzerinden yapılan yazma çalışmalarından elde edilen veriler kullanılarak ön test ve son test verileri toplanmıştır. Kontrol grubu, araştırmanın yapıldığı eğitim kurumunda daha öncesinde planlanan ve uygulanan geleneksel yazma çalışmaları yapılmıştır. Araştırmaya katılanların, uygulanan metinlerdeki hal eklerini ve cümleyi oluşturan temel unsurları doğru kullanımlarını sayısal verilere aktararak veriler elde edilmiştir. Toplanan verilerin ve yapılan uygulamaların geçerliliğini ve güvenirliğini arttırmak için pilot uygulamalar yapıldı, uzman görüşüne başvuruldu. Bu çerçevede araştırmacı notları, öğrenci görüşleri, Cümle Piramidi tekniği için uzman görüşleri ve değerlendirme anahtarı kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 25.0 sürümü programı yardımı ile değerlendirilmiş ve istatistikleri çıkarılarak uygulamanın etkisi incelenmiştir. Deney grubundan ve kontrol grubuna uygulanan ön testler ve son testler sonucunda elde edilen veriler SPSS Paired Samples t-test ve independent samples testler kullanılarak yorumlanmıştır. Yapılan araştırmanın sonucunda Cümle Piramidi tekniği eğitimi ile yabancı dil olarak Türkçe öğrenen bireylerin yazma becerilerini anlamlı bir farklılık ile geliştirebileceği tespit edilmiştir.