turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Cumhuriyet Dönemi Türk felsefe tarihi yazıcılığı ve sorunları

Çalışmanın odaklandığı konu Cumhuriyet döneminde Türkiye'de Türk Felsefesi Tarihi çalışmalarının bir portresini çıkarmaktır. Türk Felsefesi Tarihi yazımının temelini teşkil edecek olan felsefe tarihçiliği birikimimiz incelenmiş ve buradan yola çıkarak Türk felsefesi tarihi araştırmaları incelenmiştir. Türk Felsefesi dendiğinde zihinlerde uyanan olgunun ne olduğu üzerinden giderek Türk Felsefesi tanımının sorgulanması ve Türkiye'de Türk Felsefesi Tarihi çalışmalarının zorlukları, sorunları ve izlenen yollara dikkat çekilmek istenmiştir. 19. yüzyılın başlarından itibaren Osmanlı Devleti'nin son dönemlerindeki ve Cumhuriyet'in ilanı ile birlikte toplumda ve aydınlarda meydana gelen değişimlerin felsefeye yansımaları incelenerek, Türk Felsefesi Tarihi çalışmalarının bugünkü durumu hakkında bilgi edinilmeye çalışma hususunda temellendirme yapılmıştır. Bu alanda Batı'nın etkisi ve bu etkiye dayalı yayınların niteliği hakkında bilgiler verilerek felsefe yayıncılığımız tarihçilik ekseninde incelemeye alınmıştır. Türkiye'de kültürel birikimin felsefe ile olan yönünün ortaya konmasının zamanının geldiği dayanağıyla yola çıkan çalışmaya Türk Felsefesi Tarihi çalışmalarına yeni bir yön vermek ve artık sonuç almak amacıyla yaklaşılmıştır. Özellikle 1980 yılından sonraki çalışmaların ve felsefe akademisyenlerinin bu konu üzerinde daha fazla durmasıyla birlikte, sonuç alınabilecek bir ortamın oluştuğu görülmektedir. Türk felsefe uzmanlarına düşen görev ise bu noktada bu çalışmaya odaklanmak ve yararlanılabilecek kaynaklar ortaya koymak olacaktır. Bir ulusun felsefe ile arasında mesafe olması, gerçeklikten uzaklaşmış bir toplum görüntüsü ortaya çıkaracağından, Türkler ile felsefe arasındaki ilişkinin ortaya konması açısından Türk Felsefesi tarihi çalışmaları oldukça önemli bir noktadadır. Felsefe ile olan ilişki eğer yok ise bunu kuracak olmak yine Türk felsefe uzmanlarının görevidir. Çalışma bu noktada bir tespit yapmak, ayrıca başka tespitler yapılmasına da olanak sağlamaktadır.
19. yüzyıl tarih felsefelerinde akıl ve ilerleme arasında kurulan ilişki: Hegel, Marx, Comte

19. Yüzyılda tarihin ilerlediği ve bu ilerlemenin de belirli yasa ve ilkelere göre olduğu yollu düşünce çağın tarih felsefelerini en belirgin özelliği olarak görülerek eleştirilmiştir. Özellikle de tarihte bir ilerlemeden söz edilemeyeceği ya da tarihte bir zorunluluk ya da tarihsel öngörünün olanaksız olduğu gibi karşı çıkışlar aslında 19. Yüzyılın tarih tasarımlarına bir eleştiri olarak öne sürülmüştür. Bu çalışmanın amacı tarihte bir ilerlemenin, bir zorunluluğun ya da rastlantısallığın, akla uygunluğun ya da akıl dışılığın olup olmadığı konusundaki görüşlerin nedenlerinin belirlenmesidir. Bu bağlamda 'ilerleme'den ne anlaşılması gerektiği, 19. yüzyılda bu kavramın hangi temel üzerinde öne sürüldüğü çağın üç önemli tarih felsefesi bağlamında, Hegel'in, Marx'ın ve Comte'un görüşleri bağlamında tarihte ilerlemeden ve akla uygunluktan ne anlaşıldığı ele alıncaktır. Bu bağlamda çalışmanın birinci bölümünde ilerleme inancının tarihsel kökleri Yeniçağ ve Aydınlanmanın akıl anlayışı ile ilişki içinde ortaya konulacaktır. 19. Yüzyılın tarih felsefelerinin ilerleme tasarımı üzerinde Modern felsefe ve Aydınlanmanın etkilerinin olup olmadığı gösterilmeye çalışılacaktır. İkinci Bölümde Hegel'in tarih tasarımı ortaya konulacaktır. Bu bağlamda Hegel'in ilerleme tasarımı ile akıl anlayışı arasında kurduğu ilişki ele alınacak ve Hegel'in tarihte gördüğü ilerleme ile aklın diyalektik olarak gelişmesi arasında kurduğu ilişki gösterilmeye çalışılacaktır. Üçüncü Bölümde Hegel'in felsefesini ayakları üzerine oturttuğunu söyleyen Marx'ın materyalist tarih tasarımı ortaya konulacaktır. Bu tarih görüşündeki materyalist temeller üzerinde tarihin kaçınılmazlığı ya da belirli bir aşamaya doğru zorunlu ilerleyişi ile ekonominin zorunlu yasaları arasında kurduğu ilişki Marx'ın akıl ve ilerleme arasında kurduğu ilişki olarak ortaya konulmaya çalışılacaktır. Dördüncü Bölümde pozitivist bilim ve tarih görüşünün temsilcisi olarak seçilen Comte'un akıl ve bilim anlayışı sunulacak ve bu anlayış üzerinde temellendirdiği tarih anlayışı ve ilerleme tasarımı ortaya konulacaktır. Sonuç Bölümünde ise tarihin belirlenimci tarih felsefelerinde ileri sürüldüğü gibi zorunlu ve akla uygun bir tasarımının olup olamayacağı ve böyle bir tasarım içinde akla uygun bir ilerlemeden söz edilebilip edilemeyeceği, edilecekse 'ilerleme'den ve 'akıl'dan ne anlamak gerektiği ortaya konulacaktır.
Sofistler, Gazzali ve Descartes'ta şüphecilik

Bu tezde 'Sofistler, Gazzali ve Descartes'ın Şüpheciliği' felsefe tarihi disiplini açısından ele alınmıştır. Sofistler gerçek bilginin imkansızlığını dile getirmişlerdir. Şüphe onlar için amaçtır. Onlara göre her şeyin ölçüsü insandır. Sofistlerin bu bilinemezci tavrını, Septikler 'bilgi mümkün değildir' diyecek kadar ileri götürmüşlerdir. Sofistlerin ferdiliği ve göreceliğine karşı Sokrates akli bilginin imkanını savunmuştur. Bu görüş metafizik felsefenin doğuşuna neden olmuştur. Gazzali'de ise şüphe araçtır. O iki türlü bilginin, yakin ve hakikat bilgisinin varlığını kabul eder. Bu bilgilere ulaşmak için şüpheyi kullanır. Yakini bilgi, varlığın görünüşlerim veren duyu ve akıl bilgisidir. Epistemolojik şüphe döneminde, duyu ve akli bilginin kesinliğinden şüphe eder. Allah'ın kalbine attığı Nur; Mantık sayesinde bu şüpheden kurtulur. Yakini bilginin varlığını kabul eder. Ancak, henüz hakiki bilgiye ulaşamamıştır. Hakikat bilgisi ise, varlığın iç bilgisini ilham ve sezgiyle veren, kalp bilgisidir. Düşünür kriz şüpheciliği döneminde ruhen ve bedenen etkilenir. Uzlete çekilir. Sufiyane bir hayat yaşar. Kriz şüpheciliği devresinden onu kurtaran, ilham ve sezgidir. Descartes'ın şüpheciliği metodiktir. Gazzali'nin şüphesi gibi araçtır. Bu aşın şüphecilikten farklı olarak, açık ve seçik bilgiyi bulmayı amaçlar. Doğru bilgiye ulaşınca, şüpheci tavır sona erer; doğru bilgi varsa, onu elde etmek de mümkündür. Bu da akli bilgiyle olur. Sofistler, Gazzali ve Descartes'ın yaşadıkları dönemlere baktığımızda, her üç dönem içinde ortak nokta sosyal durumdaki karmaşa, fikirler arasındaki çelişkilerdir. Şüphecilik, işte böyle geçiş dönemlerinin felsefesi olmuştur. Şüpheciliğin bir yüzünde şüpheden arınıp bilginin hakikatine ulaşmak diğer yüzünde ise nihilizme saplanıp kalmak vardır. Sofistler ve Septikler şüpheciliği amaç olarak alıp çıkmaza girerken onların bu açmazlarından hareket eden Gazzali ve Descartes kesin bilgiye ulaşıp seleflerinin felsefeye getirdikleri kapalı görüşlülüğün önünü açmışlardır.
Gelenekselden yapısöküme negatif teoloji

Gelenekselden Yapısöküme Negatif Teoloji adlı bu çalışma geleneksel ve post-modern negatif teoloji anlayışlarını karşılaştırarak yapısöküm açısından değerlendirilmesini içermektedir. Bu tez çalışmasının başlıca hedefi, Tanrı'nın insan deneyimine yeniden dönüşünün tartışıldığı günümüzde bu dönüş yollarından biri olarak değerlendirilen negatif teolojinin pozitif teolojiye bir alternatif olup olamayacağını ve onun getirdiği sorunları aşıp aşamayacağını tartışmaktır. Bu bağlamda çalışmanın birinci bölümü için en önemli nokta pozitif teolojinin negatif teoloji içerisinde hangi yönlerden sorunsallaştırıldığının ortaya konulmasıdır. Bu noktada sistematik bir negatif teoloji oluşmasının sürecini izlemek, onun temel argümanlarını oluşturan arka planı bilmek amacıyla ilgili kutsal kitap ve felsefi metinler ışığında negatif teolojiye dair spekülatif bir hatırlayış gerekli görülmüştür. Negatif teoloji anlayışı için önemli görülen dini ve felsefi metinler bağlamında Tanrı hakkında konuşmanın olasılık ya da imkansızlık ağını tartışmak geleneksel ve post-modern dönem pozitif teoloji eleştirilerini karşılaştırmaya da olanak sağlamaktadır. Tezin ikinci bölümü ise dominant pozitif teolojiye bir başkaldırı olarak okunabilecek olan negatif teolojinin yapısöküm stratejisi bağlamında yeniden bir değerlendirilmesini içermektedir. Bu bölümde geleneksel dini söylemlerden farklı ancak yine de aşkın bir Tanrı anlayışını koruması bakımından dini periferide kalan negatif teolojinin Derrida'nın yapısöküm stratejisi ile nasıl birlikte anılmaya başlandığı ve sonrasında nasıl bir dönüşüme uğradığı sorgulanmaktadır. Derrida'nın differance ile negatif teolojiyi yeniden ikame etmeye çalıştığı iddiaları ve onun post-modernizmin 'negatif teologu' olarak adlandırılması tartışmaları bağlamında oluşturulan bu bölüm esasen bir anti-onto-teoloji imkanı olarak negatif teoloji sorununa dair bir tartışma olarak değerlendirilebilir. Tez çalışmasının üçüncü ve son bölümü ise, ikinci bölümün çıkarımlarına dayalı olarak bugün negatif teolojinin Tanrı hakkında konuşmanın imkan ve mahiyetini araştırmaktan daha öte bir alana kaymış olduğunu ortaya koymaktadır. Negatif teoloji bu çıkarıma göre herhangi bir teolojik ya da felsefi belirlenime karşı koyan bir köksüzleşme hareketiyle ötekine doğru açıklığın özel bir adı haline gelmiştir. Bu noktada Tanrı'nın idrak edilemez yüceliğini vurgulamak için kullanılan negasyonun bugün bir yokluk deneyimini işaret etmesi Derrida'nın konukseverlik kavramı ve mistisizm bağlamında değerlendirilmiştir. Tez sonuç itibariyle, bir anlamda çağın Tanrı sorusuna geleneksel ve yapısöküm sonrası negatif teoloji açısından verilen ve verilebilecek cevapları tartışmak ve hala olmakta olan bir süreç olarak bugünün negatif teolojisine dair geniş bir perspektif sunabilmek düşüncesini içermektedir.
Hayat mecmuası analitik indeksi ve İslam düşüncesi açısından tahlili

Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yıllarındaki fikri hayatı Hayat mecmuası özelinden incelemeyi hedeflemektedir. İnkılapların dini, fikri, ilmi ve içtimai hayattaki yansımalarına, o dönem insanlarının günlük yaşantısında yer alan bazı meselelere işaret edilecektir. Tez; giriş, iki ana bölüm ve sonuç kısımlarından oluşmaktadır. Giriş kısmında mecmuanın yayın politikası ve muhteviyatı hakkında bilgi verilecek, öne çıkan yazılar ve konular zikredilecektir. Birinci bölümde, zihni bir dönüşümün simgesi olarak eski ve yeni mefhumlarının yankılarına ve Cumhuriyetle şekillenen yeni hayatta din ve ilim münasebetine değinilecektir. Tezin ikinci ana bölümünde ise araştırmacıların istifadesine sunmak, mecmuanın bütününe hakimiyeti ve erişimi kolaylaştırmak adına mecmuanın analitik indeksine yer verilecektir. Böylelikle Hayat mecmuasının genel yapısı hakkında sistematik bir tablo ortaya konmuş olunacaktır.
Ziya Paşa'nın devlet ve hürriyet görüşü

Ziya Paşa, 'Çağdaş Türk Düşüncesi' denildiğinde ilk akla gelen isimlerdendir. O, Osmanlı Devleti'nin siyasi, sosyal ve ekonomik olarak en karışık döneminde yetişmiş, mücadele etmiş, fikir ve eylemde bulunmuş bir Tanzimat 'münevveridir'. Ziya Paşa yalnızca düşüncede kalmamış, düşüncesini eyleme de geçirmiştir. Nitekim o, aynı anda hem edebiyatta, hem siyasal alanda hem de devlet adamı olarak yapıp etmeleriyle temeyyüz etmiştir. Bunlarla birlikte Ziya Paşa, özellikle basın, hukuk, edebiyat, siyaset alanlarında modernleşme hedefli değişim ve gelişmeler de en başta gelen isimler, hatta değişimi bizzat sağlayan aktörler arasındadır. Bu çalışmada bu alanlardaki yerlerinin kısa betimlemeleriyle birlikte, onun 'devlet' ve 'hürriyet' görüşleri ortaya konulması hedeflenmiştir. Siyasal düşüncenin bu iki önemli kavramına dair bir Tanzimat 'münevver'in algısı ve bu kavramlar bağlamındaki mücadelesinin tespiti bir takım kavramlara da yer verilmesini gerektirmiştir. Bunlar arasında yer 'Türk düşüncesi', 'aydınlanma', 'modernleşme' gibi kavramlar Ziya Paşa'nın düşüncesi üzerinde etkili olan tarihsel ve teorik gelişmeleri açıklamada anahtar durumdadır. Zira bu çalışmanın daha genel amacı, bir 'düşünür'ün beşeri ve tarihsel alanda incelenmesidir. Bütün bunlar Ziya Paşa'nın hakikate en yakın bir şekilde ortaya konulmasında çok boyutlu bir araştırmayı gerektirmiştir. Çalışma giriş ve sonuç dışında iki bölümden oluşmaktadır. Ziya Paşa'nın yaşadığı dönem, hayatı, eserleri, Türk düşüncesi ve yeni aydın tipi birinci başlığın konularını oluşturmaktadır. İkinci bölüm ise, Ziya Paşa'nın genel olarak düşüncesinin dışında siyasal düşüncesi ve daha da özel olarak devlet ve hürriyet görüşleri kapsamaktadır.
Platon ve Aristoteles'in karşılaştırmalı siyaset kuramları

Siyaset felsefesi, konusunu insanın toplumsal yaşam içerisinde bulunmasının getirdiği problemlerden alır. Siyaset felsefesi, toplumsal olaylara ve düşüncelere akılcı, tutarlı ve sistematik bir biçimde yaklaşarak birey-toplum ilişkisindeki problemlerin ilk nedenlerini araştırır. Problemlerin kaynağını tespit ederek, çözümleri için fikirler üretir. Bu çalışmada felsefe tarihindeki toplum üzerine ilk sistemli çalışmalar yapan Platon ve Aristoteles'in toplum ve siyaset felsefeleri ele alınacaktır. Bu çalışmada, Platon ve Aristoteles'in siyaset felsefelerini oluşturan temel kavramların karşılaştırmalı olarak değerlendirmesi yapılmıştır. Politikanın amacı, işlevi, insanın ve devletin doğası, mülkiyet, eğitim, yasa gibi kavramların filozofların felsefelerinde tuttukları yer incelenmiştir. Bu değerlendirmenin amacı, filozofların görüşlerini oluşturan felsefi öncüllerin ortaya çıkarılması ile devlet kuramları arasındaki farkı belirlemektir. İdeal devlet kuramlarının en eskilerinden olan Platon'un Devlet ve Yasalar'da belirttiği devlet kuramı ile Aristoteles'in Politika'da tanımladığı kurulabilir en iyi yönetim biçimi politeia ele alınarak aralarındaki farklar belirtilmiştir. Toplumlar için en iyi yaşam biçiminin ne olduğu araştırılırken, Platon ve Aristoteles'in siyaset felsefelerinde kullandıkları kavramlara yükledikleri anlamların farklılığı, onların devlet kuramlarının da büyük ölçüde farklılaşmasına neden olmuştur. Bu çalışma Platon ve Aristoteles'in siyaset felsefelerindeki kavramların farklı felsefi temellere dayadığını göstermektedir. Platon ve Aristoteles'in ideal devlet kuramlarının dayanaklarını gözden geçirmek, felsefe tarihindeki eleştirilere tekrar bakmak ve geleceğe yönelik bir siyasi kuram oluşturabilmek açısından önem taşımaktadır.
Gazali'de varlık meselesi

Bu çalışmanın giriş bölümünde Gazali'nin hayatı, eserleri ve felsefi düşüncesi üzerinde durulmuştur. Gazali'nin Makasidu'l-Felasife, Tehafütü'l-Felasife, el-Münkiz Mine'd- Dalal adlı eserlerinden yararlanarak felsefi anlayışın ve felsefecilerle olan anlaşmazlıkları bu bölümde ele alınmıştır. Tezin birinci bölümünde, varlık felsefesi üzerinde durulmuş ve dolayısıyla varlık felsefesinin tanımı, varlık ve mahiyet ayrımı, varlık felsefesinin problemleri hakkında bilgi verilmiştir. Bunlarla birlikte, Eski Yunan düşürlerinden, Platon ve Aristo'nun, İslam düşünürlerinden ise Farabi ve İbn Sina'nın da varlık anlayışlarına da değinilmiştir. Araştırmanın ikinci bölümünde, Gazali'nin varlık anlayışı incelemiştir. Bu bölümde, Gazali'nin varlık anlayışı Farabi ve İbn Sina'nın varlık anlayışları ile karşılaştırılarak bilgi vermeye çalışılmıştır. Söz konusu düşünürlerin, Vacip Varlık, mümkün varlık, muhal varlık anlayışlarının ve bunların özellikleriyle sıfatlarının hepsinde hemen hemen aynı olduğu görülmüştür. Gazali, varlık anlayışında, ehli-sünnet düşüncesine bağlı kalarak, gerçek ve yüce varlık olarak Allah'ı kabul etmiş ve bütün varolanların var oldukları için de ona borçlu olduğunu savunmuştur. Bununla birlikte, bütün var olanların, Allah'ın hür iradesiyle ortaya çıktığı şeklinde özetlenebilecek bir varlık anlamı düşüncesini ortaya koymuştur.
Heidegger'in temel kavramlarından hareketle modern teknoloji

Heidegger'in Batı metafiziği düşünme geleneğine yönelttiği kökensel eleştiri, söz konusu geleneğin temel kavramlarının ve bu kavramların öncülüğünde süregelen felsefi düşünmesinin hangi yönde ele alınacağına dair bir izlek sunar. Bu izlek takip edildiğinde ulaşılan en dikkat çekici nokta 'Varlığın unutulması'dır. Heidegger'e göre, böylesi bir belirleme ışığında yapılması gereken ilkin, Varlığın sınırlanmasına ve yanlış yorumlanmasına neden olan temel belirlenimlere eleştirel yaklaşmaktır. Bu yönde 'Varolan genelde, neden dır ve daha ziyade Hiçlik değil? sorusunun her sorunun temeli ve kaynağı olduğunu kabul etmek gerekmektedir. Böylece Heidegger, Varlık/oluş, görünüş, düşünme ve gereklilik bağlamında unutulan anlamın nasıl bir deformasyona uğradığını anlatır. Bundan çıkış yolu olarak da Batı metafiziği düşünme geleneğinin karakteri olan hesaplayıcı düşünme şeklinden sükunetle düşünen düşünmeye bir dönüş yapmak önerilir. Heidegger, modern çağda hüküm süren modern tekniğin özü olan çerçevelemenin, Batı metafiziği düşünme geleneğinin her şeyi hesaplayan, kategorileştiren, belirli teknik şablonlara indirgeyen hesaplayıcı düşünme şeklinden kaynaklandığını ifade eder. Greklerden tercüme edilen kavramların kökensel anlamlarından kopuk olması Varlığın unutulmuşluğunu giderek derinleştirmektedir. Çerçeveleme olarak tanımlanan modern tekniğin özünün anlaşılması ise özelikle tekhne kavramının açımlanmasıyla mümkündür. Bir bilme şekli olan tekhnenin modern teknolojiye nasıl dönüştürüldüğü, kavramın Greklerde hangi bağlamda kullanıldığının bilinmesiyle açığa çıkarılabilir. Böylece modern tekniğin yarattığı çıkmazın fark edilmesi ve kurtarıcı güce giden patikanın açımlanması gerekmektedir. Heidegger bu farkındalığın ise temel bir haletiruhiye olan kaygıyla mümkün olduğunu ifade eder. Kaygıyla hergünkülüğün sıradan durumundan sıyrılan Dasein, kurtarıcı güç olan, Hakikatin açığa çıktığı sanata yönelir.
Farabİ'nin ahlak felsefesi

Farabi'nin Ahlak Felsefesi başlıklı tezimizde temel çabamız; İslam Felsefesinin önemli temsilcilerinden olan Farabi'nin ahlak felsefesini ortaya koymaya çalışmaktır. Çalışmamızda Farabi'nin İslam felsefesindeki yeri ve metoduna değinerek eserlerinin temel özellik ve içerikleri ahlak felsefesi açısından ele alınmıştır. Nefs ve epistemolojiye dayalı ahlak felsefesinin pratik boyutlarla olan yönünü incelemek tezimizin başlıca konusunu oluşturmaktadır. Tez çalışmamız iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, Farabi'nin İslam Felsefesindeki yeri ve önemi üzerinde durularak eserlerinin genel bir değerlendirilmesi yapılmıştır. İkinci bölümde ise; Farabi'de Ahlak başlığı altında, onun düşünce sistemi içinde ahlakın kaynağı, ahlak-siyaset ilişkisi, ahlakın geliştirilmesi ve eğitimi, saadet, fazilet, haz ve elem, iyi ve kötü, ölüm ve mutluluk konusundaki görüşleri incelenmiştir.
Rule consequentialist perspectives on suicide

Antik çağlardan beri 'intihar' felsefi olarak ilgi çekici bir mesele olmuştur. Felsefenin birçok ayrı alanında incelenmiştir, bunlardan biri de ahlak felsefesidir. Ahlak felsefesinin intihara dair sorusu, onun ahlaki olarak izin verilebilir olup olmadığı üzerinedir; bu yüzden şu şekilde formüle edilebilir: İntihar etmek ahlaki olarak izin verilebilir, makul görülebilir bir eylem midir? Bu soruyu yanıtlamanın birkaç ayrı yolu vardır, fakat önerilmiş yanıtların çoğunun zayıf olduğuna inanıyorum. Bu yüzden, 'Kural-Sonuççuluk' diye adlandırdığımız alternatif ahlak teorisini kullanmanın faydalı olabileceğini düşünüyorum. Felsefe tarihinde izleri bulunsa da Kural-Sonuççuluk ancak yirminci yüzyılın ikinci yarısında bilinen bir teori haline gelmiştir. Kural-Sonuççuluk, ahlaki doğruluk ve yanlışlığın eylemlerin edimsel neticelerinden yola çıkılarak belirlenmesine karşı çıkarak Eylem-Sonuççuluğu eleştirmektedir. Bunun yerine, Kural-Sonuççuluğa göre, belirli prensipler üzerinden belirlenmiş ahlak kurallarına başvurmak suretiyle bir eylem biçiminin ahlaki olarak doğru olup olmadığını çıkarsamalıyız. Bu çalışmada size Kural-Sonuççuluğun bir yorumunu sunacağım. Bu yorum, intihar problemine Kural-Sonuççu bir yanıt vermek için özel olarak tasarlanmış bir versiyon olacak. Sonrasında da Kural-Sonuççuluğun intihar problemine verdiği yanıtı sunacağım. Kural-Sonuççuluğun bu versiyonuna göre, intihar etmek ahlaki olarak mazur görülebilir bir eylemdir.
Teleolojik yargının eleştirisi'nin Kant'ın kendi toplum fikrini temellendirmesi bakımından işlevi üzerine eleştirel bir inceleme

Bu tezin ana amacı Kant'ın Üçüncü Eleştirisi'nin iki ana kısmından birini teşkil eden Teleolojik Yargının Eleştirisi'nin Kant'ın genel projesi içerisindeki yerini ve anlamını irdeleyebilmektir. Kant'ın, doğa ile ilgili genel görüşünü Birinci Eleştiri'de sonlandırdığı ve oldukça mekanik bir doğa tasarımı sunduğu söylenebilir ki, Üçüncü Eleştiri'ye neden ihtiyaç duyulduğu tam da bu nedenle anlaşılmaya değerdir. Bu tezde doğa kavrayışının kuruluşunda telos kavramının neden dahil edildiği öncelikle Kant öncesi filozofların düşünceleri üzerinden ele alınmıştır. Bu örneklerde dikkate değer olan nokta, telos kavramının konumlandırılma biçiminin sadece doğa değil, onunla iç içe geçen bir toplum anlayışını da belirliyor oluşudur. Felsefe tarihine ilişkin bu çalışmaların ardından Kant'ın Birinci Eleştirisi'ndeki, sözü edilen mekanik doğa anlayışını sonuç olarak doğuran sınır çizme faaliyeti netleştirilmeye çalışılmıştır. Daha sonra Ahlak Metafiziğinin Temellendirilmesi'nde formüle edilmiş olan, bu sınırların dahilinde ve haricinde kalan yönleriyle ahlak ve toplum anlayışları ortaya konulmuştur. Son olarak da tezin ana amacına yönelik olarak Kant'ın telos kavramını tartışmaya kattığı Teleolojik Yargının Eleştirisi, doğa ve toplum anlayışı bakımından ele alınmıştır ve onun buradaki tartışmasının mekanik doğa anlayışından öteye gittiğini ortaya koyduğu öne sürülmüştür.
Kant ahlakında saygı kavramı

felsefesinin çıkış noktası geleneksel metafizik anlayışların eleştirisiylebaşlar. Kant'ın amacı sentetik apriori bilgilerin olanağına metafizikte de ulaşmaktır. Bu nedenle Kant, aynı doğrulanabilirlik veya yanlışlanabilirlik olanağına sahip bilgiler öne süren ussalcıları ve deneycileri eleştirerek, usun sınırlarını çizmeye ve metafiziğin olanaklı bir bilim olduğunu göstermeye çalışır. nsan bilgisinin ancakfenomenlerle sınırlı olduğu ve numen alanının bilgisine insan usunun ulaşamayacağıdüşüncesi, usun ideleri olan ruh, Tanrı ve özgürlük kavramlarının olanaklılığıproblemini de beraberinde getirir. Çalışmanın birinci bölümü bu problem üzerine odaklanmıştır. Kant ahlak felsefesinde özgürlüğün olanaklı olduğunu, görüngü dünyasındapratik usun koşulları içinde göstermeye çalışır. Numen alanına ait özgürlüğün, insaneylemleriyle görüngüler alanında olanaklılığının sergilenmesi, Tanrı ve ruh idelerininolanaklılığını bu ideye bağlı olarak beraberinde getirir. Ahlak alanında sentetik apriori yargılar olan ahlak yasasıyla, özgürlük ve ahlaki kişilikle olanaklı hale gelir. Kant'a göre ahlaki değer, istemenin yalnızca yasa tarafından belirlenip, eylemlerinyasaya duyulan saygıdan dolayı gerçekleştirilmesiyle mümkündür. Kant ahlakının temel kavramları olan iyi isteme, ödev, ahlak yasası ve özgürlük kavramları arasındaki bağın gösterilmesi, yasaya saygı duygusunda kendini gösteren ahlakibireyin oluşumunu anlamak açısından önemlidir. Bu nedenle bu çalışmanın ikinci bölümünde bu kavramların bir açımlanması yapılmıştır. Saygı, ahlak yasasına duyulan bir duygu olarak diğer tüm eğilim, duygu ve104arzulardan farklıdır. Ahlak yasası, saygı duygusu nedeniyle istemeyi belirlemektedir. Saygının bir duygu olarak özelliği ve ahlaki değer ve eylem üzerindeki belirleyiciliğiçalışmanın üçüncü bölümünün konusudur. Bu bölümde ayrıca saygının nasıl bir insanlık idesi haline geldiği gösterilmeye çalışılmıştır. Bir duygu olarak ortaya çıkan, evrenselleştirilebilir ilkelere güdü sağlayan saygı kavramı, Kant ahlakınınolanaklılığının belirlenmesinde temel ilke olarak görülmektedir. 105