Dokuma kumaşların dökümlülüklerinin tesbitinde yeni bir model örneği

Yaşamın vazgeçilmez unsurlarından bir tanesi de giyinme ve örtünme ihtiyacıdır. Bu arzu çağlar boyunca çok değişik biçimlerde insan bedeni üzerindeki yerini korumakta, toplumlar üzerindeki sosyolojik ve psikolojik etkisini daima canlı tutmaktadır. Giysinin tarzı ve kişi üzerindeki görünümü diğer insanlara birçok mesajlar verirken giysiyi kullananında, giysiden bir takım beklentilerinin oluşmasına neden oluşmaktadır. Bu beklentilerin en önemlisi de kişiyi rahatsız etmeyen, düzgün bir yüzey, yuvarlak kıvrımlar, yoğun ve kolayca düzelebilen eğimlerdir. Bu ve bunun gibi giysinin estetik ve mekanik konforunu artırıcı ve kişide sübjektif hoş duygular yaratan nitelikler, dolaylı olarak kumaşın dökümlülüğü ile ilgilidir. Ancak dökümlülüğün kişilerce bir anda objektif olarak ölçümü ise mümkün değildir. Belli bir takım kıstasların elde edilmesine bağlıdır. Yapılan bu çalışma ile Ankara ilindeki büyük kumaş mağazalarında tüketiciye sunulan ve günlük yaşamda en fazla tercih edilen moda değişimlerinden en az etkilenen, fiyat olarak tüketici bütçesine en uygun standart pamuklu, yünlü ve kimyasal kumaş cinslerinin dökümlülükleri belirlenmeye çalışılmıştır. Hammaddelerine ve standart kumaş cinslerine göre üç değişik grupta toplanan 14 adet kumaş çeşidinin araştırmanın amacına ulaşmada yeterli olacağı kanısına varılmıştır. Kumaşların dökümlülükleri ile ilgili olduğu düşünülerek, araştırma materyali üzerinde bazı fiziksel analizler yapılmıştır. Materyalin bazı teknolojik özelliklerini tesbit etmek için yapılan bu analizlerde öncelikle TSE standartları kullanılmıştır. Materyali oluşturan kumaşlardan çıkarılan atkı İpliklerinin büküm değerlerinin daha yüksek sonuçlar verdiği genel sonuçlardan anlaşılmaktadır. Bu durum kumaşların atkı yönünde daha sert bir yapı gösterdiklerini ortaya koymaktadır. Kumaşlardan çıkarılan ipliklerin numara tayininde genellikle atkı ipliklerinin daha kalın ipliklerden oluştuğu, çözgü ipliklerinin ise daha ince ipliklerden seçildiği tesbit edilmiştir. Materyali oluşturan örneklerin atkı ve çözgü ipliklerinin tayini ile ilgili veriler, genellikle tüm çizelgelerde kumaşların TSE standartlarından daha yüksek sıklık değerleri taşıdığım belirlemiştir. Örneklerin eğilme dayanımlarına ilişkin veriler elde edilirken örneklere farklı yıkama işlemleri uygulanarak sonuçlan ilk mamul halindeki kumaşların verdiği değerlerle karşılaştırılmıştır. Pamuklu kumaşların işleme sokulunca yumuşadığı, yünlü ve kimyasal kumaşların ise genelde sertleştiği tesbit edilmiştir. Kumaşların dökümlülükleri ile ilgili yapılan analizler 8 farklı yıkama, kurutma ve ütüleme işleminin kumaşın dökümlülüğü üzerinde etkili olduğunu ortaya koymuştur. Uygulanan deneysel ve yeni oluşturulan hesaplama yönteminin mukayesesi sonucu her iki yöntemin elde edilen değerlerinin birbirine uyumlu olduğu saptanmıştır. Yeni elde edilen hesaplama yöntemi sonucunda ayrıca kumaşlar dökümlülük derecelerine göre gruplandırılarak daha net ve belirgin bir sınıflama oluşturulmuştur. Hesaplama yöntemi ile elde edilen dökümlülük değerlerinin daha ekonomik ve kolay bir biçimde oluşturulması bu yöntemin uygulanabilirliğini güçlendirmiştir. Kumaşların teknolojik özelliklerinin kalitesinin dökümlülüklerinin derecesi ile ilgili olduğu elde edilen değerlerin karşılaştırılması ile tesbit edilmiştir.