turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Fikir ve Sanat Eserleri Hukukunda manevi haklar

İnsanın yaratıcı düşüncesinin ürünü olan ve tarihi insanlık kadar eski olan fikir ve sanat ürünleri üzerinde uzun yıllar eser sahiplerinin hak sahibi oldukları kabul görmemiştir. Bu alandaki ilk kanuni düzenlemeler Fransız İhtilalinden sonra gerçekleşebilmiştir. Yine o tarihlerde, eser sahibinin hakkının niteliğini açıklayan pek çok teori ileri sürülmüştür. Geniş anlamda fikri mülkiyet, sınai hakları ve telif haklarını kapsayan bir üst kavramdır. Bu çalışmanın amacı, dar anlamdaki fikri mülkiyet haklarından olan ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında düzenlenen manevi hakları açıklamaya çalışmaktır. FSEK, eseri meydana getiren eser sahibine mali haklar ve manevi haklar olmak üzere çeşitli yetkiler tanımaktadır. Bu yetkilerden yararlanmak Kanun tarafından eser olarak kabul edilen bir fikri ürünün meydana getirilmesine bağlıdır. Bu noktada, eserin sahibinin hususiyetini taşıması en önemli unsur olarak karşımıza çıkar ve bu unsur eser sahibi ile eseri arasındaki manevi bağı oluştur. FSEK yalnız eserleri değil, eser niteliği taşımayan bazı çalışmaları da koruma altına almıştır. Bunlar, eser sahibinin hakkına bağlantılı haklar, ad ve alametler, işaret, ses ve resim, mektuplar ile portrelerdir. Fikri Mülkiyet Hukukunun her geçen gün kazandığı öneme paralel olarak fikir ve sanat eserleri üzerindeki haklara ilişkin kapsamlı ulusal düzenlemelerin yanı sıra çok taraflı sözleşmelerle uluslararası alanda da koruma sağlanmaya çalışılmaktadır. Ancak eser sahibine tanınan manevi haklara ilişkin hükümlerin yetersizliği, mali haklara nazaran manevi hakların ikinci planda kalmasına yol açmaktadır.
Türk İdari Yargı Hukukunda sebep ikamesi kavramı

Sebep ikamesi, pratik yönü dikkat çeken, zaman ve usulden tasarruf maksadıyla doğmuş bir kavram olup, şartları tam sağlanmadan uygulanmaya çalışıldığı takdirde hukuka aykırı netice veren ve amacını aşan bir yetki olmaktadır. Bu nedenle sebep ikamesinin niteliği ile uygulama şartlarının ortaya konulması ve uygulama şartlarının yerine getirilmemesinden kaynaklanan bir takım sorunların çözümlenmesi gerekmektedir. Bu çalışmada öncelikle idari işlemin hukuki sebebine dönük olan sebep ikamesi ele alınacak, sebep unsuru genel idare hukuku teorisi yönünden incelendikten sonra, sebep ikamesi özelinde tarihsel arka plan, uygulama ile oluşan ikame şartları ve bu bağlamda sorunlu görülebilecek hususlara değinilerek en son Türk İdari Yargısı'ndaki uygulama ve buna yönelik eleştiriler yer alacaktır.
Türk Vergi Yargısında istinaf sistemi

Dava sayısının artması ve üst mahkemeler önüne gelen dava dosyalarında kararların gecikmesi ve yargılamanın makul sürede ve adil yapılmasının sağlanabilmesi gibi se-bepler gerekçe gösterilerek iki dereceli idari yargı sisteminde değişikliğe gidilmiştir. 6545 sayılı 'Türk Ceza Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun' ile idari yargıda ve dolayısıyla vergi yargısı örgütlenmesi ve yargılama usullerine ilişkin birçok değişiklik yapılmıştır. 6545 sayılı Kanunla istinaf genel kanun yolu olarak düzenlenmiştir. Bu düzenlemeyle bölge idare mahkemelerinin yapısı değiştirilmiş, şüp-hesiz en önemli değişiklik idari yargıda yer alan olağan kanun yollarından 'itiraz' yolu kaldırılarak 'istinaf' yolu getirilmiş olmasıdır. Bu kapsamda diğer kanun yollarında da bazı değişiklikler yapılmış ve temyiz ise sayılan sınırlı hallerde başvurulacak bir kanun yolu olarak öngörülmüştür. Bu değişikliklerin diğer kanun yollarının işlevleri, bölge idare mahkemelerinin yapısı ile Danıştay'ın içtihat mahkemesi olarak işlevi bakımından önemli sonuçları vardır. Bu çalışmada söz konusu değişikliklere ve yapılan değişikliklerin diğer kanun yolları üzerindeki yansımalarına, istinaf kanun yoluna anayasal zeminde ve vergi hukuku ile temel hak ve özgürlükler bağlamında değinilmeye çalışılacaktır.
İcra Hukukunda rehin açığı belgesi

'İcra Hukukunda Rehin Açığı Belgesi' başlığını taşıyan bu çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Çalışmada, İcra ve İflas Kanunu madde 152'de düzenlenen rehin açığı belgesi ve İİK m. 150 /f'de düzenlenen geçici rehin açığı belgesi doktrin görüşleri ve yargı kararları da dikkate alınarak incelenmiştir. Birinci bölümde, rehin hakkının tanımı, rehin hukukunda geçerli ilkeler ve rehnin güvence altına aldığı alacak kapsamı ile ilgili genel bilgiler açıklanmıştır. İkinci bölümde, rehin hakkı sahibinin, İcra ve İflas Kanunu madde 45'te düzenlenen rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takibe başvurması zorunluluğu ile geçici rehin açığı belgesi ve kesin rehin açığı belgesine ilişkin düzenlemeler arasındaki ilişki cebri icra hukukundaki menfaatler dengesi dikkate alınarak ortaya koyulmuştur. Üçüncü bölümde, kesin rehin açığı belgesinin tanımı, hukuki niteliği, düzenlenmesi, hüküm ve sonuçları aktarılmıştır. Bu bölümde, belgenin düzenlenme koşulları, koşulların gerçekleşmesi ile takip hukuku bakımından doğurduğu sonuçları üzerinde durulmuştur. Ayrıca bu belgeye bağlanan alacağa ilişkin maddi hukuktaki hükümlerle incelenerek bilgi verilmiştir. Çalışmamızın son bölümünde ise, geçici rehin açığı belgesinin tanımı, düzenlenmesi ve takip hukukunda doğurduğu hüküm ve sonuçları açıklanmıştır.
Konkordatonun tasdiki yargılaması

Konkordato genel olarak mali durumu kötüye giden, borçlarını ödeyemeyen bir borçlunun içinde bulunduğu olumsuz durumdan çıkarılabilmesini sağlamak amacıyla ortaya çıkmış bir kurumdur. Türk hukukunda da bu kurum uzun yıllardır yer almaktadır. Öte yandan bu kuruma yönelik hukuki düzenlemeler zaman içinde çok defa değiştirilmiştir. Bu değişikliklerin temelinde konkordatonun amacının evrildiği yön belirleyici olmuştur. Bugün Türk hukukunda konkordatonun amaçları arasında borçlu ve alacaklıların menfaatlerini sağlamanın yanı sıra genel olarak ekonomik düzenin korunmasının sağlanması da yer almaktadır. Bu amaçlar doğrultusunda konkordatonun tasdiki için belirli şartlar öngörülmüştür. Bu şartların varlığı, takdir yetkisi çerçevesinde tasdik yargılamasını yürüten hakim tarafından incelenir. Bu noktada tasdik kararının verilebilmesi bakımından tasdik yargılaması, oldukça önemli bir yere sahiptir.
Nesepten doğan kanunlar ihtilafı

Çalışmamızın birinci bölümünde, medeni hukukta nesep ilişkilerinin Türk hukukunda ve karşılaştırmalı hukukta nasıl düzenlendiği incelenmiştir. Sahih nesepli çocukların ve gayrisahih nesepli çocukların hukuki statüleri, çeşitli mahkeme kararlarından örneklerle açıklanmıştır. İkinci bölümde, Türk hukukunda, karşılaştırmalı hukukta ve milletlerarası sözleşmelerde yer alan, yabancı unsur içeren nesep ilişkilerine uygulanacak hukuku gösteren kanunlar ihtilafı kuralları incelenmiştir. Ayrıca, nesep ilişkilerine uygulanacak hukukun tespitini etkileyen özel haller de çalışmamızın ikinci bölümünde yer almıştır. Üçüncü bölümde, yabancı unsur içeren nesep ilişkilerinde yetkili hukukun kapsamında olan haller ve yetkili hukukun kapsamında olmayan haller incelenmiştir. Sahih nesebe uygulanacak hukukun kapsamında olan sahih nesep karineleri, nesebin reddi, sahih nesebin hükümleri; nesebin düzeltilmesine uygulanacak hukukun kapsamında olan nesebin düzeltilmesi yollan, nesebin düzeltilmesinin şartları, nesebin düzeltilmesine itiraz, nesebin düzeltilmesinin hükümleri; ana ile çocuk arasındaki gayrisahih nesep ilişkisine uygulanacak hukukun kapsamında olan analığın tespiti ve evlilik dışı çocuk ile ana arasındaki hukuki ilişkiler; baba ile çocuk arasındaki gayrisahih nesep ilişkisine uygulanacak hukukun kapsamında olan babalığın tespiti ve evlilik dışı çocuk ile baba arasındaki hukuki ilişkiler incelenmiştir. Tanımanın şekli, ehliyet, nesep ihtilaflarında 'evlenmenin geçerliliği'' ön sorunu, nafaka ihtilaflarında -203-'nesep' ön sorunu, miras ve vatandaşlık gibi yabancı unsur içeren nesep ilişkilerinde yetkili hukukun kapsamı dışında kalan haller de çalışmamızın üçüncü bölümünde yer almıştır. Çalışmamız, kan bağına dayanan nesep ilişkilerinden doğan kanunlar ihtilafı konusu ile sınırlı olduğundan, evlat edinme çalışmamızın kapsamı dışındadır. Ayrıca, yabancı unsur içeren nesep ilişkileri ile ilgili davalarda milletlerarası yetki kuralları ve yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi çalışmamızın dışında bırakılmıştır. -204-
Sosyal Güvenlik Hukukunda meslek hastalığı kavramı

Meslek hastalığı kavramının çerçevesi esas itibarıyla 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m. 14 /I'de çizilmektedir. Ayrıca, sosyal güvenlik mevzuatımızda hangi hastalıkların meslek hastalığı olarak kabul edildiklerini gösteren bir liste de bulunmaktadır. Ne var ki, meslek hastalığı, hukuk biliminin olduğu kadar tıp biliminin de konusunu oluşturmaktadır. Bu durum, kendine özgü bazı güçlükler arz edebilmektedir. Söz gelimi, tıbbi anlamda mesleğe bağlı olarak ortaya çıktığı ispatlanan her rahatsızlık, hukuki anlamda bir meslek hastalığı niteliği taşımayabilir. Bu çalışmada, sosyal güvenlik ve ilgili diğer mevzuatımız çerçevesinde, yargı kararlarından yararlanarak ve karşılaştırmalı hukuk da gözetilerek meslek hastalığı kavramının daha yakından incelenmesi amaçlanmıştır.
Anonim ve limited şirketlerde kanuni temsilcilerin şirketin vergi borçlarından doğan sorumlulukları

Alacaklı kamu İdaresinin anonim ve limited şirketin vergi borçları nedeni şirket kanuni temsilcilerinin sorumlulukları kapsamında kamu alacağını 213 sayılı vergi kanunu, 6183 sayılı amme alacaklarının tahsili hakkında kanun ve en son 5766 sayılı amme alacaklarının tahsili hk. kanun doğrultusunda yapacağı tahsile dönük işlemler ve buna karşı şirket yöneticilerinin hukuki durumlarının incelenmesi hakkındadır.
İşverenin iş kazasından doğan hukuki sorumluluğu

İş sağlığı ve güvenliği eski zamanlarda bile var olan bir konudur. Fakat eskiden iş sağlığı ve güvenliği kurallarına uyulmamasının bir yaptırımı mevcut değildi. Teknoloji geliştikçe ortaya çıkan işçi sağlığı ve iş güvenliği sorunları artık bu konunun üzerinde durulması gerektiğinin sinyallerini veriyordu. Bu düşüncenin gelişmesinden sonra iş sağlığı ve güvenliği konusuyla devlet ilgilenmeye başlamıştı ve işyerlerinde uyulması gereken bir takım iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili kurallar koymuştu. Daha sonraki dönemde iş sağlığı ve güvenliği kuralları sürekli gelişmiş, işçilerin sağlıkları korunmaya başlanmış ve işverenler daha güvenli çalışma ortamı sunmaya başlamışlardı. Devletin koymuş olduğu iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili kurallara uymayan işverenlere ise hafif olmayan yaptırımlar uygulanmaya başlanmıştır. Bu yaptırımlar; maddi tazminat, manevi tazminat, destekten yoksun kalma tazminatı olabileceği gibi idari nitelikli olan; idari para cezaları, işin durdurulması veya işyerinin kapatılması ve son olarak işçilerin çalışmaktan alıkonulmasıdır. Aynı zamanda ortaya çıkan sorunlar da işverenlerin ceza kanunu anlamında bir sorumluluğu varsa yine işverenler T. C. K anlamında da yaptırımla karşılaşırlar. Günümüzde iş sağlığı ve güvenliği tam olarak istenen noktaya gelmese de belli bir düzene kavuşmuştur. Yani en azından artık işverenler işçileri korumak zorunda olduklarını aksi takdirde ne tür yaptırımlarla karşılaşacaklarını öğrenmişlerdir. Aynı şekilde işverenler işyerlerinde çalışma düzenlerini oluşturup iş güvenliği önlemlerini de sıkı sıkıya almaya başlamışlardır. Bu durumdan işçiler, sağlıklı ortamda güvenli bir şekilde çalıştıkları için, işverenlerde, iş aksamadan daha kaliteli olarak yapıldığı için kazançlı çıkmışlardır.
İş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerinin ihlalinin hukuki sonuçları

İşverenlerin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerini ihlali halinde işçilerin elinde dört imkan bulunmaktadır. Birincisi iş sağlığı ve güvenliğinin tehlike altında olduğunu düşünen işçinin çalışmaktan kaçınmasıdır. İkincisi, işverenini ihbar/şikayet etmektir. İş sözleşmesiyle çalışan işçinin kural olarak emeğinden başka geliri bulunmamaktadır. Bu sebeple işçiler, mümkün olduğu ölçüde sözleşmenin devam etmesini tercih eder. Ancak işçinin iş sağlığı ve güvenliğini tehtid eden tehlike nedeniyle sözleşmesini feshetmesi de mümkün olup, işçiye tanınmış olan üçüncü hak, sözleşmeyi haklı nedenle fesih hakkıdır. İşçilerin dördüncü hakkıysa tazminat talebidir. Ancak işçinin maddi ve manevi tazminatla destekten yoksun kalma tazminatı talepleri çalışmamızın kapsamı dışında bırakılmıştır. Zira bu üç tazminattan her biri başlı başına birer tez konusu olacak genişliktedir. İşçilerin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerini ihlal etmeleri halindeyse işverenler işçiden varsa zararın karşılanmasını isteyebileceği gibi, işçiye disiplin cezası uygulayabilir ya da işçilerin sözleşmelerini feshedebilirler. İşçilerin işyerinde iş güvenliğini tehlikeye düşürmeleri somut olayın koşullarına göre işverenin, işçinin sözleşmesini haklı nedenle feshine veya geçerli nedenle feshine sebep olabilir. İş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerini ihlal; işçi, işveren kadar devleti de ilgilendirmektedir. Devlet, kamu düzenini sağlayabilmek için gerektiğinde yaptırıma başvurmaktadır. Bunlardan ilki idari, ikincisi cezai yaptırımlardır. İdari yaptırımlar; işyerinde işin durdurulması, işçilerin çalışmaktan alıkonulması, idari para cezalarıdır. Cezai yaptırımlar ise TCK. İda öngörülen suçların karşılığı olarak belirlenmiş olan hapis veya adli para cezasıdır. Cezai sorumluluk, işverenin iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına aykırı bir davranışının iş müfettişinin işyerini teftiş etmesi sonucunda veya iş kazası ve meslek hastalığına bağlı olarak ortaya çıkması mümkündür. Türk Ceza Kanununda öngörülen yaptırımların uygulanmasıysa bir ölüm ya da yer alanma olayına bağlıdır.
Türk Vergi Hukukunda emlak vergisi matrahının incelenmesi ve değerlendirilmesi

Emlak vergileri çağımızda yerel yönetimlerin can damarıdır. Ülkemizde de bu vergi belediyelerin kaynak ihtiyaçlarına yönelik olarak kullanılmaktadır. Belediyelerin giderleri nüfus artışı nedeniyle artmakta, nüfusu artan kentte ise taşınmaz mülkler de artmaktadır. Öyleyse taşınmazların vergilendirilmesini sıkıca elinde tutan bir belediye, artan gider ihtiyacı için artan bir matrahı da elinde bulunduracaktır. Bütün sorun bu vergilerin zamanında ve gerçek değerleri üzerinden hesaplanabilmesi ve toplanabilmesidir. Bu nedenlerle emlak vergisinin hangi matrah üzerinden hesaplanacağı ve bu matrahın belirlenmesinde hangi yöntemin kullanılacağı önem arz etmektedir. Ülkemiz Emlak vergisi sisteminde daha sağlıklı bir uygulamanın oluşturulabilmesi amacıyla Türk Vergi Hukukunda Emlak Vergisi Matrahının incelendiği ve değerlendirildiği bu çalışmada; Birinci bölümde; emlak vergisi matrahının teorik kapsamı belirlenerek tarih boyunca geçirdiği gelişme safhaları, emlak vergisinde matrah seçimi ve emlak vergisinde uygulanan matrah tespit yöntemleri konuları üzerinde durulmuş, genel, soyut ve teorik açıklamalar yapılmıştır. İkinci bölümde; emlak vergisi matrahının Türkiye'deki uygulaması, geçirdiği gelişme safhaları ve mevzuat yönü incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise; teorik bilgiler ışığında, ülkemizde kabul edilen emlak vergisi matrahının değerlendirmesi yapılarak, matrah tespit işlemlerine karşı yargı yoluna başvuru ve emlak vergisi matrahının tespiti ile ilgili uygulamada karşılan sorunlar ve bu sorunların giderilmesine ilişkin öneriler üzerinde durulmuştur.
İşverenlerin iş hukuku çerçevesinde iş sağlığı ve güvenliğinin temin edilmesi noktasındaki yükümlülükleri

İş sağlığı ve güvenliği açısından her sektörün kendine özgü tehlikeleri mevcuttur. İş hayatının gelişmesi, insan hayatının değer kazanması, ürün kalitesi ve marka değerinin korunması ayrıca yasal yaptırımlar üretim aşamalarının denetlenmesi ve özel güvenlik tedbirlerinin alınmasını zorunlu hale getirmiştir. Bu nedenle yurt içi ve yurt dışında organizasyonlar kurulmuş, yasal düzenlemeler yapılmıştır. Başta ağır sanayi, maden ve inşaat sektörü olmak üzere pek çok alanda yaşanan önemli iş kazaları, iş sağlığı ve güvenliğine yeni yaklaşımlar getirilmesine neden olmuştur. Üretim yapan firma ve çalışan sayısı bakımından da iş sağlığı ve güvenliği açısından dikkate alınması gereken önemli sektörlerden biri olmuştur. Bu çalışmada; işverenlerin iş kanunu çerçevesinde iş sağlığı ve güvenliğinin temin noktasındaki yükümlülükler incelenmiştir.
Zorunluluk durumunun ceza sorumluluğuna etkisi

Zorunluluk durumu ilk çağlardan beri ceza hukukunun en önemli sorunlarından birini oluşturmaktadır. Çalışmanın amacı, zorunluluk durumunun bir hukuka uygunluk nedeni mi yoksa bir mazeret nedeni mi teşkil ettiği veya her ikisineilişkin özellikler mi gösterdiği konusunda bir sonuca ulaşmaktır. Bu nedenle ceza hukukunun temel kavramları olan hukuka aykırılık ve kusur konularına yer verilecektir. Ayrıca çalışmada zorunluluk durumuyla ilgili olarak hata, iştirak, sınırın aşılması ve yükümlülüklerin çatışması gibi konular da incelenecektir.
Geleneksel tahvillere alternatif olarak sukuk ve çağdaş uygulamaları

Bu Çalışma İslami sukuk, onun önemi, doğuşu, İslam hukukuna uygunluk görüşü ve çeşitlerini ortaya koymaktır. Malezya, Birleşik Arap Emirlikleri'nin tecrübelerini dikkate alarak Sukukun iktisadi önemi, ihraç edilen sukuk hacmi tespite çalışılmıştır. Ayrıca Tahvil ve çeşitleri, şeri durumları ve bu hususta ulemanın ve İslam Fıkıh Akademisinin görüşlerini beyan edilmiştir. Çalışmada, sukukun önemli bir yatırım aracı olduğu ve 2008 yılı dünya finans krizinden sonra likidite ve devletlerin genel bütçe açıklarını gidermede etkin bir araç olduğu sonucuna varılmıştır. Lakin sukukun bazı pratik uygulamalarında İslam hukukuna aykırılıklar tespit edilmiştir. Buna rağmen başta ülkenin kalkınması, gelişmesi ve yol, köprü, sağlık, enerji, hastane, okul v. gibi altyapı yatırımlarında Sukuk yönteminin değerlendirilmektedir. Fakat Sukuk ihracı yapan banka, kurum veya şirketlerin, İslam Fıkıh Akademilerinin belirledikleri ilkelere uygun hareket etmeleri ve itfaı dahil Sukuk ihraç süreçlerinin tamamının şeri denetime tabi olması gerekir.
Roma Hukukunda ve Türk Hukukunda alım satım aktinde satıcının ayıba karşı tekeffül borcu

Roma hukukunda satıcının maddi ayıpları tekellüf borcuna ilişkin düzenlemelerin gelişimi üç aşamada gerçekleşmiştir. Roma hukukunun ilk dönemi olan Ius Civile döneminin başlarında, kanunen satıcının satılandaki ayıplardan bir sorumluluğu yoktu. Ius Honorarium dönemi olarak adlandırılan daha sonraki dönemde, Aedilis curulisler köle ve hayvan satımına ilişkin olarak getirdikleri düzenlemelerle satıcının sorumluluğunu oldukça genişlettiler ve alıcının satıcıdan aktin feshini ya da semenin tenzilini isteyebileceğini kabul ettiler. Iustinianus döneminde ise, aedilis curulislerin getirmiş oldukları düzenlemeler tüm malları kapsayacak şekilde genişletildi. Türk hukukunda satıcının ayıba karşı tekeffül borcu ise, Borçlar Kanununun 194. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Buna göre, satıcının ayıba karşı tekeffül borcu, satılanda satıcı tarafından zikir ve vaat edilen vasıfların bulunmamasından veya satılan şeyin değerini azaltan veya kaldıran noksanların bulunmasından dolayı satıcının sorumlu tutulmasıdır. Satıcının bu sorumluluğu kapsamında, ayıplı malı satın alan alıcıya, sözleşmeden dönme, satış bedelinin indirilmesini isteme ve malın ayıpsız çeşidiyle değiştirilmesini isteme şeklinde üç ayrı seçimlik hak tanınmıştır. Sonuç olarak, hukuk sistemimizde yer alan satıcının ayıba karşı tekeffül sorumluluğuna ilişkin temel prensipler Roma Hukukundan gelmektedir ve satıcının ayıba tekeffül kurumu, mevcut hukuki kurumlar arasında Roma Hukukundan en çok etkilenmiş olan kurumlardan biridir.
Hukuki açıdan iç denetim

Üç ana bölümden oluşan çalışmamızda iç denetimin ne olduğu, şirkete sağladığı faydalar, kurumsal yönetim ve iç denetimin kurumsal yönetim içindeki yeri, iç kontrol ve bağımsız denetim faaliyetleri ve bu faaliyetlerin iç denetimle olan ilişkileri, iç denetimin Türk hukuk düzenlemelerindeki yeri ve özellikle Türk Ticaret Kanunu'ndaki düzenleniş şekli incelenmiş ve yönetim kurulunun kanun kapsamındaki iç denetim düzenini kurmakla ilgili sorumlulukları açıklanmaya çalışılmıştır. Tez konusu araştırdığım dönemde bana bu konuyu öneren ve tez çalışmamı hazırlama sürecim boyunca bana sabırla yol gösteren ve desteğini esirgemeyen Prof. Dr. Korkut ÖZKORKUT'a teşekkürlerimi sunmak isterim.
Velinin velayetten doğan hak görev ve yetkileri

Çalışmamızın konusu 2002 yılında yürürlüğe giren 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu'nda velinin, velayet hakkından doğan hak görev ve yetkileridir. Bu konunun seçilmesinin nedeni velinin velayetten doğan hak ve yetkilerinin çerçevesini ve bunların kullanılması esaslarını incelemektir. Aile hukuku ve buna bağlı olarak çocuk hukuku sürekli gelişim ve değişim içindedir. Aileye ve çocuğa yaklaşım tarzları, değer yargıları hem toplumdan topluma hem de aynı toplumda zaman bakımından farklılıklar göstermektedir. İletişimin çok hızlı bir şekilde ilerlemesi, uluslararası hukuk sözleşmelerinin yapılması, ortak kıstaslar belirlenmesi gibi hususlar toplumlar arasındaki farklılıkları da azaltmaya başlamıştır. Özellikle çocukların korunması hakkında uluslararası bir sözleşme olan Çocuk Haklarına Dair Sözleşme ile çocuk hakları ile bunların korunması gerektiği esasları düzenlenmiştir. Taraf devletlere de bu esaslara uyma yükümlülüğü getirilmiştir. Türkiye tarafından da imzalanan bu sözleşme iç hukukta yerini almıştır. Velayet, içeriği ve bunun muhatabının korunmaya muhtaç olan çocuk olması bakımından önemli bir kurumdur. Çocukların doğru yetiştirilmesinin ve eğitilmesinin gerekliliği tartışmasızdır. Bu nedenle çocukların, veliler tarafından keyfi bir şekilde yetiştirilmesi ve eğitilmesi çok büyük sakıncalar yaratır. Velinin, velayetten doğan hak ve görevlerinin neler olduğu ve bunların hangi ilkeler doğrultusunda kullanılması gerektiğinin belirlenmesi gerekir. Biz bu çalışma kapsamında, velayeti, bunu kullanacak kimseleri, bunların belli başlı hak ve görevleri ile bunların kullanım esaslarını inceledik.
İslam Hukukunda sübjektif gayenin akitlerin hukuki sonuçlarına etkisi

Bu çalışmada, akdi inşa eden tarafların sübjektif gayelerinin akitlerin hukuki sonuçlarına etkisi, İslam hukuku açısından ele alınmaktadır. Batı hukuk sistemlerinde hukuk-ahlak ilişkisi çerçevesinde ele alınan bu problem, çeşitli nazariyelere konu olmuştur. Oluşum ve gelişim şartları itibariyle genel teoriler geliştirme eğiliminde olmayan klasik İslam hukuku eserlerinde ise bu konunun teorik alt yapısı 'niyet', 'kasıt', 'makasıdu'l-mükellef' terimleri etrafında şekillenmiştir. Çağdaş İslam hukuku araştırmacıları ise pozitif hukuk çalışmalarının etkisiyle 'tarafları akit yapmaya sevk eden şahsi gaye' anlamında 'sebep' ve 'bais' kavramlarını kullanmayı tercih etmişlerdir. Objektif geçerlilik şartlarını taşıyan bir akdin, tarafların şer'an meşru ve muteber kabul edilmeyen maksat ve niyetleri sebebiyle hükümsüz bırakılıp bırakılamayacağı şeklindeki tartışma, klasik fıkıh eserlerinde nehyin fesada delaleti meselesi ile itibaru'l-meal delili ve sedd-i zerai kaidesi çerçevesinde ele alınmıştır. Ayrıca diyani hüküm-kazai hüküm ve uhrevi hüküm-dünyevi hüküm şeklindeki ikili hüküm anlayışı da birçok mevzuda tarafların gerçek niyetini tespit etmeye dayalı tartışmalara dayanmaktadır. Fakihler, tarafların şahsi gayelerinin akit ve diğer hukuki işlemlerin uhrevi hükmü üzerinde etkili olduğu hususunda ittifak halindedir. Fakat hangi şartlar altında bunların dünyevi hükmü üzerinde etkili olacağı hususunda aralarında ihtilaf vardır. Maliki ve Hanbeli mezhepleri bu hususta sübjektif kriterleri esas almışlardır. Onlara göre taraflardan birini hukuki muamelede bulunmaya sevk eden şahsi gaye, şer'i esaslara aykırı olduğu takdirde, akdi hükümsüz bırakır. Bunun için söz konusu gayeyi, karşı tarafın bilmesi veya bilme imkanının olması yeterlidir. Hanefi ve Şafii mezhepleri ise daha objektif kriterler belirlemişlerdir. Onlara göre tarafların şahsi gayelerinin akitler üzerinde etkili olabilmesi için ya irade beyanında şart koşma şeklinde sarahaten zikredilmiş olması ya da akdin mahallinin tabiatından anlaşılabilir nitelikte olması gereklidir. Bu hususta Zahiriler, irade beyanını esas alan bir yaklaşıma sahiptir. Zeydi fakihlerin görüşleri ise bazı meselelerde Hanefiler, bazı meselelerde ise Şafiiler ile benzerlik taşımaktadır. Caferi fakihler de genellikle objektif kriterleri esas almışlardır.