turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Tarihsel süreç içerisinde düğün ve bir eylem sahası olarak düğün törenleri

Bu çalışma geçmişşten bugüne hemen her toplumda insanların gündelik hayat pratikleri içinde evlilik ve aile kurma deneyimlerinin en somut öncülü olarak görülen düğün törenlerinin ve bu törenlere ilişkin ritüellerdeki değişimlerin toplumsal kaynaklarının analizine odaklanmıştır. Düğün ritüeli bireylerin eylemlerinin ve grupsal hareketlerinin bir sonucu olarak gerçekleşmektedir. Çalışmamızda düğün törenlerinin hangi amaçlarla ve ritüellere göre gerçekleştirildiği, bunların zaman ve mekan bağlamında ne türden değişimler geçirdiği irdelenmektedir. Düğünlerin toplumsal uzamlara ve zaman dilimlerine göre nasıl algılandığı, toplumsal uzamdaki çok yönlü değişimleri temsil edip etmediği ve özellikle törensellik bağlamında gerçekleştirilen ritüellerin bu değişimleri yansıtıp yansıtmadığı çalışmamızın çatısını oluşturmaktadır. Ayrıca bireylerin gündelik hayat alanı içerisinde bir eylem sahası olarak değerlendirilebilecek olan düğün törenlerinin, bireyler için sosyal hayatta ve gündelik hayat deneyimleri içindeki karşılıkları da incelememizin temel konularındandır. Bu çerçevede düğün törenleri kapsamında bireylerin kendilerini tanımlayış ve konumlandırma biçimleri, ritüellerin yeniden üretiminde failin etkisine dönük nedenler ve değişen performans biçimleri de analiz edilmektedir. Çalışmanın kuramsal zemini Erving Goffman, Norbert Elias, Pierre Bourdieu, Anthony Giddens ve Zygmunt Bauman gibi sosyologların özellikle yapı-fail düalizmini aşmaya dönük girişimlerinin sonucu olarak gelişen kuramsal tartışmaları şekillendirmektedir. Buradaki önceliğimiz düğün olgusunu salt yapısall bağlamlarıyla değil, aynı zamanda gündelik hayatın pratik boyutunu inşa eden fail kapsamında da değerlendirebilmektir. Elbette söz konusu değerlendirmeler salt kuramsal tartışmalardan ibaret değildir. Çalışmamızda odaklandığımız sorulara ilişkin analizlerimiz, bu türden kuramsal tartışmalar yanında sahadan elde edilen güncel verilerle de desteklenmiştir. Saha araştırmasında nitel araştırma tekniklerinden yarı-yapılandırılmış görüşme ve katılımlı gözlem teknikleri kullanılmıştır. Ayrıca sahadan elde edilen fotoğraflarla birlikte, başka görsel verilerden de yararlanılmıştır.
Zafer ve Ulus gazetelerinde yer alan tefrika romanlarda siyasal kimlik inşası

Bu çalışmada tefrika romanların ideolojik boyutu üzerinde durulmuş ve Ulus ve Zafer Gazetelerinde 1945- 1960 yılları arasında yayımlanan tefrika romanlardaki, Batıcılık, antikomünizm ve antifaşizm inşaları incelenmiştir. Edebi romanların günlük gazetelerde sıralı bir biçimde yayımlanan şekli olan tefrika romanlar edebiyat ve basın arasında bir köprü görevi üstlenmektedir. Bu çalışmanın amacı da tefrika romanlar ile gazeteler arasındaki ideolojik etkileşimi ortaya koymak, gazetelerin yayımladıkları tefrika romanlar ile yayın politikaları arasında bir benzerlik olup olmadığını incelemek ve yayımlanan tefrika romanları dönemin ideolojik seyri ile bir benzerlik taşıyıp taşımadığını analiz etmektir. Tefrika romanlara yönelik yapılan çalışmalar az sayıdadır ve genel itibariyle tek yazar-tek konu çerçevesinde sınırlı kalmaktadır. Tefrika romanlar ile ideoloji arasındaki ilişkiyi ortaya koyacak olması ve tefrika romanların 1950'li yıllarda Ulus ve Zafer Gazetelerindeki konumunu açıklayacak olması nedeniyle bu çalışma önem kazanmaktadır ve literatüre katkı sağlayacaktır. Yapılan çalışmayla 172 roman incelenmiş ve elde edilen bulgular John B. Thompson'un ideolojinin işleyiş kiplerine göre metin analizi yöntemi ile irdelenmiştir. Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre Ulus ve Zafer Gazetelerinde 1945- 1960 yılları arasında yayımlanan tefrika romanlarda siyasal kimlik inşalarının yer aldığı, bu iki gazetenin tefrika romanları yayımlarken kendi ideolojik konumlarını göz önünde bulundurdukları ve her iki gazetede yayımlanan tefrika romanların da Batıcılık, antikomünizm ve antifaşizm ideolojilerine yönelik benzer tutum içerisinde oldukları görülmüştür.
Gürcistan'daki romanların sosyolojik görünümü: Tarih, kültür, kimlik

Bu tez tüm dünyadaki Romanlar ile ilgili genel bilginin yanı sıra Gürcistan'da yaşayan Romanlar hakkında bilgi vermektedir. Tez çalışmamın amacı Romanları sadece farklı bir etnik grup olarak analiz etmek değil, aynı zamanda onları bir toplumun parçası olarak, Gürcülerle bağları çerçevesinde incelemektir. Gürcistan'da yaşamakta olan Romanlar kendilerini 'Tsigane' olarak adlandırsa da, ben tezimde 'Romani' veya 'Bosha' adlarını kullanmayı tercih ettim. Öncelikle dünyadaki Dom, Lom ve Rom nüfusuna dair kesin bir bilginin olmadığını belirtmek gerekmektedir. Romaların Gürcistan'da en fazla 2.000 ila 3.000 kişilik nüfusu olduğu düşünülmekte iken, Lomlar'ın ise 2.000 ila 3.000 arasında olduğu tahmin edilmekte (Elena Marushiakova ve Veselin Popov, 2016: 12). Kafkaslardaki Romanlar üzerine yapılan çalışmalar sınırlı düzeydedir, Gürcistan'da da bu konuda yapılan akademik çalışmalar oldukça azdır. Bu çalışma Romanların dominant bir toplumun bir parçası olarak daha derinlemesine anlaşılmaları için gerçekleştirilmiş iki alan araştırmasını içermektedir. Her iki alan araştırması da Gürcistan'da gerçekleştirilmiştir: derinlemesine mülakatlarından oluşan birinci arastirma 2017 yılının Eylül ayında Vaziani isimli yerleşkede 13 Roman ile gerçekleştirilmiştir (6 kadın ve 7 erkek). Anket araştırması ise Tiflis'te 200 Gürcü ile gerçekleştirilmiştir. Her iki yöntem birlikte ele alınıp analiz edildiğinde sadece mevcut problemlerin tespiti açısından değil, aynı zamanda Gürcistan toplumunun problemlerini etkin bir şekilde çözme açısından yararlı olacaktır. Derinlemesine mülakatların amacı Roman bireylerinin sosyo-ekonomik durumu, kültürleri, adetleri ve toplumdaki yaşamları ile ilgili kendi betimlemelerini anlamaktır ve analiz etmektir. Anket çalışmasının ana hedefi ise egemen toplum olarak Gürcülerin Romanlar ile ilgili bakış açılarını ortaya koymak ve değerlendirmektir. Elde edilen verilere bakıldığında toplumdaki ana problemin Romanlar ve Gürcüler arasındaki iletişimin az olmasından kaynaklandığı görülmektedir. Araştırmalardan elde edilen bulgular Gürcistan'da bir arada yaşayan 2 farklı yapıda topluluğun olduğunu, kültürel dinamik ve sosyal birliktelikler kadar, ayrı yaşam tarzlarının var olduğudur. Roman toplumu ülkedeki çoğunluğu oluşturan Gürcü toplumdan uzak durmakta, Gürcüler ise onları toplumlarının bir parçası olarak görmemektedir. Bundan dolayı her iki yönetimin da amacı sadece söz konusu etnik azınlığın sosyo-ekonomik durumu veya dominant toplumdaki önyargılı algıları üzerinde çalışmak değil, aynı zamanda bu bölünmüş toplumda var olan kültürel farklılıkların olduğu ve birbirleriyle sınırlı bir sosyal ilişki kurdukları nedenlerini derin bir analiz gerçekleştirmektir.
Türk kültüründe Umay kültü ve yansımaları

Türk kültürü ve mitolojisinin çağlar boyunca bir şekilde varlığını sürdüren en meşhur ve bir o kadar da tartışmalı unsurlarından biri de kendilerine dişi özellikler atfedilen ruhlar ve ruhani varlıklardır. Bunların başında ise Umay gelmektedir. Bu kült ilginç bir biçimde hem dönem dönem Türk coğrafyasının farklı bölgelerinde hem de çeşitli kültürlerin içerisinde değişik isimler ile kendini göstermektedir. Umay bazen bir tanrıça, bir melek, bir peri veya ruhsal varlık, bazen bir kut, bir iye, bir dost, bir evliya, bazen yeni kültürün önemli bir şahsiyeti olarak, bazen de tarihi bir kişiliğin yeni benliği ve ruhu olarak karşımıza çıkmakta, ya da en azından elde edilen bilgi ve belgeler onun bu farklı kimlikler ile tanımlanmasına veya yorumlanmasına neden olmaktadır. Tezde Umay isminin etimolojik kökeni, genel ve yaygın anlamı üzerinde durularak değişik zamanlarda ve farklı topluluklarda büründüğü kimlikleri nasıl elde ettiği irdelenmeye çalışıldı. İslam öncesi Türk topluluklarında, Geleneksel Türk Dini ve halk inanışları çerçevesinde Umay'ın nasıl algılandığı, betimlendiği ve değişik dönemlerde halk inanışları içerisinde kendisini nasıl gösterdiği de ele alınmıştır.
Anadolu masallarında adalet anlayışı

Bu çalışma, Anadolu masallarında adalet kavramının nasıl geçtiğini incelemek amacıyla yapılmıştır. Anadolu masallarında adalet kavramının yansımaları, kategorileri, adalet-adaletsizlik karşıtlığının aranması, çalışmanın odağını oluşturmaktadır. Alanda yapılan ilk araştırma olma özelliğine sahip bu çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden içerik analizi tercih edilmiş, seçilen masallar örtük kodlama tekniği ile incelenmiştir. Araştırmaya dahil edilen eserlerin, bilimsel yöntemlerle Anadolu'dan derlenmiş olmalarına dikkat edilmiştir. 428 masal içerisinden adalet ögesine sahip 131 masalın analiz edilmesi sonucunda; masallara dair genel bir inanış olan 'iyilerin kazanması' ve 'kötülerin kaybetmesinin' mutlak bir hakikat olmadığı, haksızlıkların da olduğu görülmüştür. Anadolu masallarında adaletin; ilahi adalet, kişiler eliyle adalet ve devlet eliyle adalet olmak üzere üç farklı türde gerçekleştiği; adaletsizliğin de ayrı bir tema oluşturacak yoğunlukta olduğu tespit edilmiştir. Temalar yoğunluk derecesine göre sıralandığında ilahi adalet, kişiler eliyle adalet, adaletsizlik ve devlet eliyle adalet şeklinde bir sıralama elde edilmiştir. Temaların her birinin toplumda karşılığının olduğu, sıralamasının ise toplumun adalete bakışını yansıttığı görülmüştür. Temaların sıralaması toplumda adalet beklentisinin öncelikle ilahi bir güçten yana olduğunu göstermiştir. devlet eliyle adaletin, adaletsizlik temasından sonra gelecek şekilde en sonda olması, insanların yargıyı, adalet dağıtıcı olarak en son merci olarak gördüklerinin işareti olarak kabul edilmiştir.
Mübadelenin Edirne vilayeti uygulaması ve sosyo-ekonomik etkileri

Göçler sadece demografik yapıda değil, ekonomik faaliyetlerin niceliği ve niteliği üzerinde de değişimlere neden olurlar. Ancak Edirne'de Türk-Yunan nüfus mübadelesinin uygulaması ve kentin sosyo-ekonomik yapısında meydana getirdiği değişimler şimdiye dek incelenmemiştir. Bu çalışmada; Edirne'deki nüfus mübadelesinin yanı sıra; mübadelenin toplumsal, kültürel, demografik ve ekonomik yapıdaki etkilerinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Çalışma esnasında ekonomik ve sosyal tarih araştırmalarından, istatistik çalışmalarından, Paşaili Gazetesinin haberlerinden, Edirne'ye iskan edilen mübadillerle ilgili önemli bilgiler içeren, Edirne Merkezine İskan Gören Mübadil ve Gayri Mübadil Göçmenlere Mahsus Defter'den yararlanılmıştır. Çalışma sürecinde Edirne'nin sosyal ve ekonomik tarihi, nüfus mübadelesine giden süreç, mübadelenin Edirne'deki uygulaması, mübadilleri üretici duruma getirmek için yapılan çalışmalar ve mübadelenin etkileri irdelenmiştir. Türkiye genelinde en fazla mübadilin Edirne'ye yerleştirildiği, 90.000 Rum'un ayrıldığı kente, 40.041 mübadilin iskan edildiği, 1914'e göre 100. 000 eksilmesine karşın kent nüfusunun homojen hale geldiği, gelen mübadillerin büyük bölümü çiftçi olup köylere iskan edildiğinden tarım ve hayvancılık sektöründe azalma olmadığı gibi birçok alt üretim dalında artış yaşandığı, ancak zanaatlar, sanayi ve ticaret alanında aynı durum söz konusu olmayıp mübadele öncesine göre önemli boşlukların oluştuğu görülmüştür.
Gender-based challenges and coping strategies in academia in Turkey

Bu çalışma Türkiye'de akademisyenlerin karşılaştıkları cinsiyet temelli bireysel, toplumsal, kurumsal ve yapısall zorlukları incelemektedir. Çalışmanın teorik çerçevesi ideal çalışan kavramının eleştirel olarak ele alınmasına izin veren feminist bakış açısı teorisi tarafından şekillendirilmiştir. Veriler yarı-yapılandırılmış mülakat formu aracılığıyla Ankara'daki üniversitelerde görev yapmakta olan 10 kadın 10 erkek akademisyenden toplanmıştır. Verilerin analizi 4 ana tema ortaya çıkarmıştır. İlk olarak, kadın ve erkek akademisyenler için başarının nasıl kavramsallaştırıldığı ve algılandığı üzerine farklılıklar bulunmuştur. İdeal çalışan stereotipine uyabilmek için kadınların kadınlıklarından taviz vermek zorunda kaldıkları da bulgular arasındadır, kadın ve erkek akademisyenlerin kendi başarılarından bahsetmelerinde de cinsiyet temelli farklılıklar bulunmuştur. İkinci olarak, kadın akademisyenlerin işe alım ve yükseltme süreçlerinde çifte standartlarla karşılaştıkları, bu süreçlerin cinsiyet stereotiplerinden etkilendikleri ve erkek ağlarının varlığının işe alım ve yükseltme süreçlerini etkilediği bulunmuştur. Çalışma aynı zamanda kadın akademisyenlerin cinsiyet temelli mobbing ve cinsel tacize daha çok maruz kaldıklarını bulmuştur. Başa çıkma stratejilerine gelindiğinde ise yine cinsiyete bağlı farklılıklar bulunmuştur. Erkek normları üzerinden tanımlanmış bir sisteme adapte olabilmek ve iş hayat dengesini kurabilmek için kadın akademisyenler kendilerinden daha çok taviz vermek zorunda kalmaktadırlar. Tüm bu bulgular, bireysel, toplumsal, kurumsal ve yapısall boyutlarda tartışılmış ve bu boyutlar arasındaki ilişkiler ortaya konmuştur. Bu farklı boyutlar düşünüldüğünde bu çalışma akademide cinsiyet eşitliğinin sağlanması için sistematik ve çok katmanlı bir yaklaşım önermektedir.
Çocuklara yönelik şiddet ve bağlanma ilişkisinin incelenmesi: Futbol altyapı örneği

Bu araştırmanın amacı, futbol altyapılarında çocuğa yönelik şiddetin bağlanma biçimleri ilişkisiyle incelenmesidir. Sportif faaliyetlerin çocukların benlik saygılarına ve biyo-psiko-sosyal gelişimlerine olumlu katkılar sağlayabilecek nitelikte olması, ancak çocuklar için güvenli, sağlıklı ve çocuk dostu spor ortamlarının sağlanması ile mümkün olabilir. Araştırmada nicel araştırma tasarımı kullanılmıştır. Araştırma örneklemi, Çınar Spor, Akderegücü ve İncirlispor futbol kulüplerinde spor yaşamlarına devam eden ve 14-18 yaş aralığında bulunan çocuklar arasından amaca uygun örnekleme yöntemi ile seçilen çocuk sporculardan oluşmaktadır. Çocuk sporcuların ve ailelerinin sosyo-demografik özelliklerini, çocukların spor yaşamlarına ve bağlı bulundukları futbol kulübüne ilişkin bilgileri, şiddete maruz kalma ve tanık olma deneyimlerini, maruz kaldıkları şiddet davranışı sonrasında ne olduğunu ve şiddete yönelik düşüncelerini açığa çıkarmak amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan Anket Formu ve çocuk sporcuların bağlanma stillerini ortaya koymak için Üç Boyutlu Bağlanma Stilleri Ölçeği (3BBSÖ) bu araştırmada veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Araştırma kapsamında 111 gönüllü çocuk sporcuya ulaşılmış ve katılımcılardan elde edilen veriler SPSS (Statistical Package for the Social Sciences 20) adlı bilgisayar programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Analizlerde sayısal değişkenler için tanımlayıcı istatistiklere, kategorik değişkenler için ise sıklık dağılımlarına yer verilmiştir. Değişkenler arasındaki ilişkinin saptanması ve anlamlı bir farklılık olup olmadığının belirlenmesi için önce Smirnow-Kolmogrow testi yapılmıştır. Test sonucunda verilerin normal dağılım göstermediği belirlenmiştir ve bu nedenle de veriler parametrik olmayan testler ile analiz edilmiştir. Çocukların, altyapılarda şiddetin tüm türlerine uğradıkları ve tanık oldukları saptanmıştır. Şiddete uğradığını bildiren çocuklar arasında bu duruma yönelik bir çözüm arayan çocukların, durumu yok sayanlara göre daha fazla kaygılı-kararsız bağlanma stiline sahip oldukları saptanmıştır. İlerde, kendini rahat hissettiği bir ortamda eskiden şiddete uğradığını bir başkasıyla paylaşmayacağını ifade eden çocukların, paylaşabileceğini bildiren çocuklara göre daha fazla kaçınan bağlanma stiline sahip oldukları belirlenmiştir. Şiddete tanık olduğunu bildiren çocukların ise tanık olmadığını bildirenlere göre daha fazla kaygılı-kararsız bağlanma stiline sahip oldukları gözlenmiştir.
Medya plazalarında sınıf içi iletişim

Bu çalışmanın amacı, 1980'ler ile birlikte plazalar haline gelen medya şirketleri içinde farklı iş kollarında çalışanların, işçi sınıfının birer üyesi olarak nasıl bir emek sürecine tabi olduklarını ve bunun sınıf içi iletişim pratiklerine nasıl yansıdığını ortaya çıkarmaktır. Söz konusu emek süreçlerinin, plaza çalışanlarının iletişim sürecine nasıl yansıdığı, sınıf bilinci ve sınıf kültürü bağlamında değerlendirilmiştir. Bu doğrultuda Ankara'da bir medya plazasında farklı iş kollarında çalışan işçilerle derinlemesine görüşmeler yapılarak hem emek süreçleri hem de aralarındaki iletişimsel pratikler hakkında bilgi alınmıştır. 'Medya plazalarında farklı iş kollarında çalışan işçiler arasında sınıf temelli bir iletişime bağlı olarak, bir direniş mekanizması nasıl kurulabilir? sorunsalından yola çıkılarak yapılan bu çalışma iki kısımdan oluşmaktadır. Birinci kısım sınıfsal bir iletişimin nasıl algılanması üzerine odaklanmış ve işçi sınıfının iletişimsel sürecini Marksist bir sınıf analizi ile ele almak gerekliliğini ortaya koymuştur. Bu bağlamda Marksist sınıf kavramının karşısında oluşturulan yeni sınıf tanımlamalarının sınıf iletişimi ve sınıf mücadelesi açısından eleştirisi yapılmıştır. Türkiye'de medya plazalarının 1980'ler sonrası dönüşüm ile birlikte emek sürecinde yaşanan esneklik, taşeron çalışma, vasıfsızlaştırma ve sınıf üzerindeki denetim uygulamaları ve bunun sınıfın iletişim pratiklerine nasıl yansıdığı çalışmanın ikinci kısmını oluşturmaktadır. Plazaların mekansal kurgusunun da iletişim pratiklerine nasıl yansıdığını ele alan bu kısımda aynı zamanda farklı iş kollarında yaşanan emek süreci de tartışılmıştır. Medya plazalarında çalışan işçilerin, sınıfsal bir iletişim kurgusunun ve dayanışmacı bir sınıf kültürünün oldukça cılız olması, tezin son bölümünde tartışılmıştır. Bu bağlamda bir sınıf kültürü ve sınıf bilinci doğrultusunda alternatif bir mücadele ve örgütlülük kanallarının nasıl oluşturulabileceği tartışılmıştır.
Doğal afetler ve kurumsal yapılaşma

DOĞAL AFETLER VE KURUMSAL YAPILAŞMA M. Serdar DOĞUSAL Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyoloji Anabilim Dalı 2005- Sayfa :X + 126 Ülkemizin büyük bir bölümü deprem kuşağı üzerinde olması nedeniyle toplumsal hafızamızın derinliklerinde, yaşanmış birçok afetin izleri bulunmaktadır. Son beş yıl içerisinde yaşanan Marmara ve Bingöl depremleri, bugüne kadar yaşanmış acıların karşılığında alınmamış derslerin bir göstergesi olarak ayrı bir önem taşımaktadır. Yaşadığımız bu son iki deprem 'artık depremle birlikte yaşamamız gerektiği' gerçeğine bağlı olarak yapılması gereken şeyler olduğunu kabullendiğimiz bir dönüm noktası olmuştur. İşte bu gerçekten hareketle başlatılan çalışmaların bir parçası olarak, geçmişşte temelleri atılmış olan doğal afetlere karşı kurumsal yapılanmalar hız kazanmış ancak beraberinde çeşitli organizasyon sorunlarının da ortaya çıkmasına neden olmuştur. Aslında bir doğa olayı olan depremlerin nerede, ne zaman ve hangi büyüklükte olacağı kesin olarak bilinmemesi, toplumun ve bireylerin depremlere duyarlı hale gelerek önceden hazırlanmalarını olumsuz yönde etkilemektedir. Yaşanan olaylar göstermiştir ki birey, aile, topluluk, kurum ve kuruluşlar, depremlere karşı sorumlu davranışlar göstermede son derece duyarsız kalmışlardır. Daha derin acılar yaşanmaması için bu duyarsızlığın nedenlerinin incelenerek çözümüne yönelik önerilerin ortaya konması gereklidir. Bu çalışmada afetlerin toplum tarafından algılanma sürecindeki gelişmeler ortaya konularak bu süreç içinde afetlere karşı toplumu koruyacak kurumsal organizasyonların yapılanması ve beraberinde ortaya çıkan koordinasyon sorunları ortaya konularak çözümüne yönelik önerilerin değerlendirmesi yapılmıştır.
Toplam kalite yönetiminin çalışanlar açısından sosyolojik analizi: Elektronik sanayii örneği

Bilindiği gibi, bugünün dünyasında, sosyal, ekonomik, siyasal, kültürel tüm yapılar kapitalizmin mantığına göre şekillendirilmiş bulunmaktadır. Ancak, bu tezde de incelendiği gibi, söz konusu sermaye sistemi mantığının çalışanlara, topluma, doğaya son derece duyarsızca yaklaştığı anlaşılmaktadır. Bu duyarsızlık o kadar ileri gitmektedir ki, insanların bilinçlerindeki doğru, yanlış kavramları dahi etki altına alınmakta, insanlar kendi doğrularıyla hareket edemeyen kalabalıklara dönüştürülmektedir. Her gün haber kaynaklarından ve uzmanların araştırmalarından elde edilen bilgiler, sorunların giderek artığının bir göstergesidir. Açık olarak görüldüğü gibi, içinde yaşanılan dünya, doğasıyla ve insanıyla sorumsuzca tehlikeye atılmaktadır. Tezde TKY sistemine gelinen süreci açıklamak için tartışılan, kapitalizmin krizleri sonucu geliştirilen, fordist, post-fordist üretim ilişkilerinde, sermaye sistemi için geçici çareler bulmasına rağmen, anlatılan sorunlara çözüm getirememektedir. Aynı bağlamda TKY sistemi, uygulandığı her alanda, farklı bir bakış açısı getirdiği iddiasında bulunmaktadır. Ancak, üzerinde durduğu temel, kontrol edilemeyen kapitalist süreçteki esnek üretimler olduğundan çelişiktir. Burada sorgulanan konuda, söz konusu çelişkiye odaklanmaktadır. Bu tezde, yukarıda anlatılan mantıkla çerçevelenmiş olan TKY, teori ve uygulamadaki durumuyla incelenmektedir. Araştırılan konu, sorunu sosyolojik yaklaşımla, çalışanlar açısından tartıştığından, emeğin üretim-bölüşüm tariJaini de dikkate almak gerekmiştir. O nedenle konuya insanların ilkel koşullardaki yaşantısından başlanmış, zamanımıza kadar gelen süreç değerlendirmeye alınmıştır. Bu süreçte ise, üretimin örgütlenişinin tarihsel gelişimi toplum düzleminde ve örgüt düzleminde olmak üzere; sanayileşme öncesi, sanayileşme sonrası olarak incelenmiş, daha sonra TKY' ne ilişkin yaklaşımlara yer verilmiştir. Yine konuyla bağlantılı olarak, fordizm, post-fordizm, azgelişme, küreselleşme, post-modernizm, yabancılaşma kavramları da, kuramsal açıdan tartışılmıştır. 237 Tezin sonraki bölümünde, alan araştırmasının yöntemi hakkında bilgi verilmektedir. Daha sonraki bulgular ile ilgili bölümde ise, elektronik sanayiinde beş işletmede uygulanmış olan gözlem, görüşme ve anket tekniklerinin analizi yapılmaktadır. Aynı bölümün genel değerlendirme kısmında da, elde edilen veriler çalışmanın hipotezleriyle test edilmektedir. Yine burada çıkan sonuçlar başka araştırmalardan elde edilen bilgilerle karşılaştırılmaktadır. Sonuç bölümünde ise, tezin kuramsal-kavramsal çerçevesi dahilinde yapılan incelemelerle, alan araştırması bulguları birlikte karşılaştırılarak, öneriler getirilmektedir. 238
Traces of informal placemaking: the case of Caferağa neighborhood in İstanbul

Günümüzde kentsel mekanda yer oluştuma pratikleri kasıtlı ve çoğunlukla planlı aktivite ve projelerden meydana gelmektedir. Fakat, mekanın farklılaşması ve ayrışması basit bir şekilde yer yaratma sürecidir. O halde yer oluşturma, kentsel mekanın dokusundaki insan etkileşimleri ve müdahaleleri sonucunda sıradan ve plansız ortaya çıkabilen bir oluşum olarak görülebilir. Enformel yer oluşturma, bir mekandaki planlanmamış ve günlük insan aktiviteleri ile kendiliğinden gerçekleşen etkileşimlerden kaynaklanır. Bu nedenle, enformel yer oluşturma, her zaman paydaşları, toplulukları, otoriteleri ve profesyonelleri içeren planlı yer oluşturma pratiklerinin dışında kalır. Enformel yer oluşturma, sıradan insanların gündelik yaşamdaki etkileşimlerinden hemen göze çarpmayan bi karakter ile, standart yer oluşturma aktivitelerinden daha zor gözlemlenir şekilde gelişir. Öte yandan, bu insan etkileşimleri geriye, yerin materyal dokusunda, enformel yer oluşturma faaliyetlerinin bir göstergesi olarak görülebilecek izler bırakır. Buradan yola çıkarak, bu lisansüstü tezi, enformel yer oluşturman eylemlerini ve nesnelerini İstanbul'daki Kadıköy Caferağa Mahallesi'ndeki insan izlerini araştırarak keşfetmeyi amaçlar. Bu izler yoluyla, Caferağa'daki insanların gündelik hayat pratiklerinin içinde enformel yer oluşturmanın nasıl ortaya çıktığı üzerine bir anlayış elde edilmesi beklenmektedir. Bu amaçlar doğrultusunda, mahallede iki farklı yürüme rotası seçilmiş ve hazırlıksız kendiliğinden gerçekleşen görüşmelerle desteklenen bir gözlemsel yürüme metodolojisi benimsenerek saha araştırması yoluyla veri toplama gerçekleştirilmiştir. Toplanan veri, bekleme, sosyalleşme, barınma ve kendini ifade etme olarak enformel yer oluşturma eylemlerinin dört sınıflandırması altında yorumlanmıştır. Ardından, Caferağa'da gerçekleşen enformel yer oluşturma aktivitelerinin zaman-mekansal boyutu görselleştirmeler ve haritalamalar yoluyla incelenmiştir.