La transformation de l'identité masculine en Turquie : Les nouvelles masculinités

Bu çalışmada günümüz erkek kimliğini ve onu belirleyen değerleri anlamaya çalışıyoruz. Erkekliğin de aynı kadınlık gibi doğunca elde edilen bir kimlik değil, elde edilmesi gereken ya da ödenmesi gereken bedeller olduğunu ortaya koymaya çalıştık. Toplumsal olarak şekillendirilen cinsiyetimiz ilk önce pembe/mavi giysilerimizle belirleniyor, sonra elimize ya bebek ya araba veriliyor. Erkekler ev dışında tanımlanan kahraman askerler olarak, kadınlar evde yemek pişirmesi gereken hanım kızlar olarak biçimleniyor. Ama erkek olmak özellikle yaşadığımız coğrafyada bazı etapları aşmak, bu etapların sınavlarını verebilmek demek oluyor. Bu etaplardan ilki sünnet olmak oluyor. Sünnet olan erkek çocuğa 'erkekliğe ilk adımı attığı' söylenerek bu fiziksel darbe törenlerle kamusal alanda pekiştiriliyor. Bu süreci askerlik takip ediyor. Askerliğini yapmış bir erkek, her gücün altından kalkabilecek zorlukları yaşadığı için ailesini kurmaya hazır görülüyor. Askerliğini yaptıktan sonra işe girmesi anne ve babanın en büyük beklentisi oluyor. Toplumun ite çeke oluşturduğu erkek prototipinin işe girip, evine ekmek götürecek parayı kazanmaya başladıktan sonra evlenmesi gerekiyor. Evlenmek ise baba olmadan adeta anlamsız kalıyor. Eğer çocuk süreci biraz gecikiyorsa o erkek toplum tarafından tam erkek olarak görülmüyor. Çalışmamızda etrafında döndüğümüz sorunsal, 'Günümüzün erkekliklerini oluşturan değerlerin ataerkil erkek kimliğini oluşturan değerlerden farklılaşıp, farklılaşmadığı' oldu. Yukarıda saydığımız aşamalar bugün farklı mı? Günün tahakküm kurmaya muktedir olan erkekleri bu süreçler hakkında ne düşünüyor? Tüm bu eril tahakkümü ortaya çıkaran etapları oluşturan bileşenleri sorguladık. Çalışmamız sonunda günün erkeklik değerlerinin oluşturulduğu bazı alanlarda ataerkil düşünce yapısından uzaklaşmalar ve kırılmalar olduğunu saptadık. Mesela sünnet ve askerlik bu kırılmanın en belirgin gözlemlendiği erkeklik kurgu alanıydı. Erkekler artık sünnet töreni yapılmamış veya askerlik yapmamış erkekleri de erkeklik dünyasına kabul ediyor hatta bunu kendi iradeleri dışında yapmak zorunda kalıyor olmaktan yüksünüyorlardı. Diğer yandan aile ilişkilerini irdelediğimiz bölümde ise günün erkeklerinin erkekliklerinin ve zihinsel yapılarının, ataerkil sistemle bağlanan yanlarının en açık şekilde belirlendiği ve neredeyse aynı şekilde aktarımların devam ettiği yani ataerkil düşüncelerin yeniden yeniden üretildiği ilişki ağı anne, baba ilişkileri olarak karşımıza çıktı. Babanın yıkılmaz otoritesi, çatışmalı süreçler ve akabinde aynı sürecin bu erkekler tarafından aktarımı ile karşılaştık. Yaşadıkları ve öğretilenler arasında bocalayan bir erkek kimliği ile yüzleştik. Cinsellik erkeğin evlenmeden önce hakkıydı ama kız kardeşlerinin hakkı değildi. Aşk günümüz erkeğini için fazla mistik, evlilik ise daha istikrarlı bir hayat yolunda bir sözleşme biçimiydi. Tüm bunlara rağmen söylemek gerekir ki; bugün bu erkekler kendilerini uzak tuttukları Türk Erkeği kimliğini iki yüzlü olmakla tanımladılar. Onlara göre Türk erkeği diye belirgin bir kimlik vardı ve bu erkek dışarıda mini etekli kadına bakarken kendi eşinin mini etek giyme hakkına saygı duymayan bir otorite olarak kendini görmekteydi. Türkiye'de erkekliklerin birçok farklı özelliği, türü biçimi olabilir bizim ele aldığımız kesim öz olarak iki arada bir derede bir nitelikte kendini arıyordu.