Political philosophy and the problem of poverty: A hybrid approach

Geçmişten günümüze çağdaş siyaset felsefesi adalet ve eşitsizlik teorileri üzerine odaklanmıştır. Ancak incelendiğinde görülebilir ki, yoksulluk hakkında söylenmiş oldukça az sözü bulunmakta. Bu durum tezim için motivasyon kaynağım oldu. Bu çerçevede tezimle; yoksulluk nedir, yoksullukla ilgili ne sorun teşkil eder, çağdaş toplumsal adalet yaklaşımları yoksullukla mücadele hususunda bize dolaylı ya da direkt olarak ne ifade edebilir ve akabinde bunlar arasından hangi yaklaşım yoksullluk probleminin üstesinden en iyi şekilde gelir sorularına yanıt aramaktayım. Bu sorulara cevap bulmak adına, spesifik olarak, siyaset felsefesindeki üç temel yaklaşımı inceliyorum. Bunlar sırasıyla; faydacı yaklaşım, kaynak temelli yaklaşım ve kapasite yaklaşımı. Bu anlamda, tezimin amacı bahsi geçen çağdaş siyaset felsefesi yaklaşımlarının yoksulluk problemine bir çözüm sağlama hatta katkıda bulunma kapasitesi olup olmadığını sorgulayıp kavramaktır. Bu amaçla siyaset felsefesi ve yoksulluk üzerine çalışmayı ve bu yaklaşımları bir araya getirerek incelemeyi tercih ettim. Bu çerçevede, tezimde temel olarak, bu yaklaşımlardan birine tamamen bağlı kalmaktansa, melez bir yaklaşım ortaya koymanın yoksulluğu kapsamlı bir şekilde ifade etme ve yoksullukla en iyi şekilde mücadele hususlarında daha faydalı olduğunu iddia ediyorum. Çünkü yoksulluk problemini en iyi şekilde ifade edip üstesinden gelebilecek olan bir yaklaşım, yoksulluğun geleneksel tanımını geliştirerek hem içsel hem de dışsal kaynak eksikliğine odaklanmalı ve yoksul olmanın farklı koşullarına ve şartlarına göre değişip gelişebilmelidir. Bu tez, tarafımdan, sırasıyla şu şekilde sıralanmış ve organize edilmiştir. Tezime yoksulluğun var olan tanımlarını ortaya koymak ve olması gereken yoksulluk tanımını belirlemek maksatlarıyla, yoksulluğun konsept analizini yaparak başladım. Bunları yapabilmek için; Rowntree, Townsend ve Sen gibi birçok geleneksel ve çağdaş düşünürün fikirlerinden faydalandım. Bu çerçevede, tezimin ilk bölümünde, yoksulluğun geleneksel tanımının yetersiz olduğunu ve yoksulluğu iyi bir şekilde kavrayabilmek adına; hem iç hem de dış kaynak eksikliği hususuna odaklanarak bu geleneksel tanımın geliştirilmesi gerektiğini iddia ediyorum. Ayrıca, yoksulluğun toplumda teşkil ettiği sorunları açıklamayı ve bu sayede, bireylerin, hükümetlerin ve kurumların ciddi anlamda ilgisini ve desteğini hakeden, ahlaki olarak mücadele gerektiren, kötü insani koşullara dikkat çekmeyi amaçlıyorum. Bunun dışında, tezimde her biri ayrı bir siyaset felsefesi yaklaşımına odaklanan üç ayrı temel bölüme sahibim. Bu bölümlerde, bahsi geçen siyaset felsefesi yaklaşımlarını temel amaçları ve hedefleri doğrultusunda, katkıları ve başarısızlıkları açısından inceledim. Ayrıca her birinin dolaylı ya da direct olarak yoksulluk hususundaki ifadelerini analiz ettim. Bu temel bölümler için spesifik olarak Jeremy Bentham, John Stuart Mill, John Rawls ve Ronald Dworkin'in fikirlerine odaklanmayı tercih ettim. Bu çerçevede, tezimin ikinci bölümde ise, Bentham ve Mill'in düşünceleri ışığında faydacı yaklaşımı ayrıntılı bir şekilde ele aldım ve yoksulluk hususunda değerlendirdim. Bu çerçevede, faydacı yaklaşımın herkes için en iyi mutluluğu yaratan politika ve ilkeleri hedefleyerek, insanları temel ihtiyaçlarıyla buluşturma ve onlara güvenlik ve eşitlik sağlama adına başarılı yapılandırılmış bir yaklaşım olduğunu iddia ediyorum. Fakat, faydacı yaklaşım insanların çeşitliliğini ve farklılığını değerlendirmede aynı başarıya sahip değil. Çünkü tüm toplumu tek bir insan olarak değerlendirip, insanlar arasında mutluluğun nasıl pay edilmekte olduğunu göz ardı etmektedir. Tezimin üçüncü bölümünde ise, John Rawls'un adalet teorisini ayrıntılı bir şekilde inceledim ve yoksulluk hususunda değerlendirdim. Yapmış olduğum değerlendirmenin ışığında, Rawls'un adalet teorisinin sunduğu birçok güçlü katkıyla, yoksulluğa karşı, tam da yoksul insanların ihtiyaç duymakta olduğu bir tür koruma formu sağlayabildiğini iddia ediyorum. Bununla birlikte, bu bölümün ikinci kısımında Ronald Dworkin'in teorisini inceledim. Ancak, Dworkin'in teorisi insanların yanlış seçimlerine ve hatalarına yönelik bu denli katı bir tutum sergilememeli ve insanlara toplumsal adaletin gereği olarak, ekonomik ya da kaynaksal olarak sıkıntıya düştüklerinde; durumun daha da kötüleşmesini önleyen, toplumsal olarak minimum seviyede refahta ve dengede kalmalarını, geçici bir ekonomik gelir sunarak sağlayan bir yaklaşım ve değerlendirme ile yeniden düzenlenmeli. Tezimin dördüncü bölümünde ise, Amartya Kumar Sen'in kapasite yaklaşımını ayrıntılarıyla ele alıyor ve yoksulluk hususunda değerlendiriyorum. Bu çerçevede, Sen'in kapasite yaklaşımının, sadece spesifik olarak yoksulluğa karşı değil, tüm insani yoksunluklara karşı direnen, kapsamlı bir insani kalkınma ve gelişim teorisi olarak değerlendirilmesi gerektiğini iddia ediyorum. Ayrıca, kapasite yaklaşımı tarafından, yoksulluğun kapasite mahrumiyeti olarak yeniden tanımlanmış olmasının, geleneksel yoksulluk konsepti ve tanımının sınırlarını ve yetersizliğini görmek ve ifade etmek hususunda oldukça faydalı olduğunu iddia ediyorum. Tezimin beşinci ve son bölümünde, öncelikle bu üç temel siyaset felsefesi yaklaşımının güçlü ve zayıf yanlarını açık bir biçimde ortaya koymaktayım. Ardından, bunun ışığında, yoksulluk probleminin üstesinden gelme maksadıyla, bunlar arasından bir yaklaşıma bağlı kalmak ve odaklanmaktansa, sadece kaynak temelli yaklaşım ve kapasite yaklaşımı ismindeki iki temel siyaset felsefesi yaklaşımının güçlü yanlarını bir araya getirip, eksik ve yetersiz kalan kısımlarını tamamlayan melez bir yaklaşım ortaya koymayı öneriyor ve amaçlıyorum. Bu öneri ve amaç ışığında, bu bölümde, melez yaklaşımın net bir şekilde tanımlamasını yapmakta ve yaklaşım olarak kriterlerini ortaya koymaktayım. Ek olarak, bu bölümde melez yaklaşımı daha açıklayıcı bir dille ifade etmek adına, kapasite yaklaşımı ile olan temel farklılıklarını ifade etmekteyim. Ayrıca, bu bölümü tamamlarken son olarak, melez yaklaşımın alana ve bahsi geçen yaklaşımlara sağladığı katkıyı ve gelecekte bu konuda yapılacak olan çalışmalarla olası destekleyici etkileşimini açıkladım.