turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Özel adlar teorileri ışığında 'Allah' adına dair bir inceleme

Din felsefesinde din dili, mantıkçı pozitivistlerin geliştirdikleri doğrulanabilirlik ilkesi ile birlikte problematik hale gelmiştir. Söz konusu ilke metafizik önermeleri olumsuz etkilemiştir. Bu bağlamda din dilinin kognitif statüsü tartışılmış, dini önermelerin anlamlılığı sorgulanmıştır. Ancak din dilinde sadece dini önermelerin anlamlı olup olmaması ile değil, aynı zamanda din dilinde başarılı bir referansın imkanı da tartışılmıştır. Bu anlamda çalışmamızın amacı, dil felsefesinde ortaya konan referans görüşlerini din dili bağlamında analiz etmektir. Referans problemi, dil felsefesinde özel adların semantik bir içeriğe sahip olmaları ve göndergelerinin nasıl belirleneceği bağlamında tartışılmaktadır. Bu çerçevede ortaya konan betimleyici referans, nedensel referans ve gündelik dilde referans görüşleri, din dilinde kullanılan referans ifadelerinin lengüistik konumu ile ilgili yeni perspektifler sunmaktadır. Din dilinde kullanılan Allah, Yahova, Tanrı gibi referans ifadeleri, özel ad mıdır? Söz konusu referans ifadelerinin semantik bir anlamı var mıdır? Çalışmamızda bu soruların cevaplarını vermeye çalışacağız.
Ben'liğin manifestosu: Max Stirner'de insan ve 'Biricik'

Max Stirner, siyaset felsefesi açısından üzerinde pek de çalışılmamış bir figürdür. Stirner'in düşüncesi, siyaset felsefesinin en öncelikli tartışmaları arasında yer alan özgürlük, birey, egoizm, maliklik, özne ve iktidar konularına eğilir. Bu tez çalışmasının amacı Stirner'in siyasal düşüncesini fikirlerini, referans aldığı ve etkilediği fikir ve tartışmalardan yola çıkarak değerlendirmektir. Çalışma, Stirner düşüncesinin yapı taşları olan insan ve biricik kavramlarını, Hegelyen felsefeden postyapısallcı düşünceye uzanan bir çerçevede yorumlamaktadır. Stirner düşüncesinin temel kavramsal ve metodolojik çerçevesi, çalışmanın birinci bölümünde tanıtılmaktadır. İkinci bölüm, insan ve biricik tartışmasının teorik çerçevesi üzerinde durmaktadır. Çalışmanın üçüncü bölümü, hem Stirner düşüncesine Feuerbach ile Marx ve Engels tarafından yöneltilen eleştirileri; hem de, Stirner'in anarşizm ve postyapısallcılık üzerindeki etkilerine odaklanılmaktadır.
Retorik ve kanıtlama, ikna etme, inandırma ilişkisi

Retorik, klasik mantık biliminin ele aldığı sanatlardan birisidir. Klasik mantığın kurucusu Aristoteles, retoriği belli bir durumda var olan inandırma yollarını kullanma yetisi olarak tanımlamaktadır. Buna göre muhatabı ikna eden veya etmeye çalışan önermeler, çıkarımlar, argümanlar veya göstergeler aslında retoriktir. Retorik, dilsel ve dil-dışı retorik şeklinde iki şekilde ele alınır. Bu tezde retorik denildiğinde, dil dışı retoriğin de farkında olunarak esas olarak dilsel retorik kastedilmektedir. Burada dilsel retoriğin muhatabı ikna etmede kullandığı kanıtlama/ikna etme/inandırma yollarının çeşitli özellikleri üzerinde durulmaktadır. Retoriğin asıl maksadı, muhatabı ikna etmektir. Dolayısıyla çeşitli türdeki akıl yürütmelerden oluşan retorik, muhatabın karar vermesinde etkili bir sanat olarak tatbik edilir. Bu çalışmada hem gündelik hayatta hem de dini, felsefi ve bilimsel her alanda kullanılan retoriğin ve iknanın tanımı, retorikte iknanın olabilmesi için hangi kanıtlama/ikna etme/inandırma yollarının kullanılması gerektiği üzerinde duruldu. Bunun yanında Aristoteles'in ifade ettiği ikna etme yollarından ethos, pathos ve logosun tanımı, kullanımı ve kanıt değeri incelendi. Ayrıca retorikte sıkça başvurulan ve gündelik hayatta da yaygın olarak kullanılan örtük tasımın mantık konuları arasında nasıl ele alındığı incelendi. Burada örtük tasımın aslında kıyasın kendisi olduğu ama şekil açısından onun kısaltılmış bir formu olduğu iddia edilmiştir.
Mevlana'da tanrı-güzellik ilişkisi -Rubailer örneği-

Tanrı'nın var olduğunu kanıtlamaya ilişkin birçok kanıttan söz edilebilir. Bu kanıtlardan biri, belki de en önemlisi, güzellik kanıtıdır. Tanrı'nın kendine özgü olan güzelliği ve bu güzelliğin sonucu olarak evrende temaşa edilen içkin güzellik, Tanrı'nın var olduğuna ilişkin iyi bir kanıt oluşturur. Doğrusu, biz, Mevlana'nın rubailerine özel atıfla, bu çalışmamızda bir yandan Tanrı'da bulunan aşkın güzelliği, öte yandan evrende görülen içkin güzelliği anlatmaya, böylece de, çağdaş din felsefesi alanında oldukça yeni bir kanıt olan güzellik kanıtına katkı saplamaya çalıştık. Çalışmamızın Giriş'inde Tanrı-güzellik ilişkisini açıklamaya yönelik genel bir çerçeve çizilmiştir. Birinci Bölüm'de Mevlana'nın Rubailerinde Tanrı ve Güzellik ilişkisi ele alınmaya, İkinci Bölüm'de ise yine aynı bağlam içinde güzellik kanıtının kavramsal yapısı ve gücü irdelenerek bir sonuca gidilmeye çalışılmıştır.
Sokrates'te ironi kavramı

Bu tezin amacı Sokrates'in felsefi söyleminde bir tavır olarak felsefesini ortaya koyma biçimi olan ironi kavramını incelemektir. Her düşünürün felsefi söylemi o düşünürün hayata bakış açısı ve kişiliğiyle ilişkilidir. Felsefe tarihinde; kendisinden önce üzerine düşünülen, tartışılan konulardan farklı olarak 'insan' üzerine tartışmalar başlatan Sokrates, bu özelliğiyle düşünce tarihinde 'Sokrates'ten önce ve sonra' diye ayrılmasını sağlayarak yeni bir dönem başlatır. Bu tezde, Sokrates'in felsefi söyleminde ironiye niçin ihtiyaç duyduğunu açıklamak ve ne şekilde başvurduğunu incelemeye çalışacağız. Sokrates'in felsefesini ele alırken karşılaşılan güçlükler vardır: Kendisine ait yazılı herhangi bir eserinin olmaması onunla ilgili birincil kaynaklara ulaşma açısından büyük sorunlar oluşturmaktadır. Dolayısıyla Sokrates'in kendisine yönelik bilgileri ve ironik tavrını Platon'un diyaloglarından yararlanarak incelemekteyiz. Sokrates'in ironik tavrının en yaygın kullanımlarının irdelendiği diyaloglar Sokrates'in Savunması ve Symposion olarak kabul edilmektedir. Bu diyaloglarda da göreceğimiz gibi Sokrates için ironi bir yaşam şekli, bir konuşma tarzıdır. Sokrates anlatmak istediklerini yazı diliyle değil konuşma diliyle anlatır. O, anlatmak istediklerini muhatabına aktarırken muhatabıyla aynı seviyede olmadığını düşündüğü için ironiye başvurur. Onun amacı alay etmek, küçümsemek veyahut aldatma değildir. Onun en çok bilinen ironik tavrı ise karşısındakine 'bilmiyormuş gibi davranarak bilmezlikten gelme' şeklindeki ironi kullanımıdır. Böylece Sokratik ironinin amacının insanın kendisini tanıması ve kendi bilgisinin farkına varması açısından önemli bir role sahip olduğu görülmektedir.
Gazzalİ'nin düşünce evreleri ve bu bağlamda felsefe eleştirisinin değerlendirilmesi

Bu tez, Gazzali'nin düşünceleri evreleri bağlamında felsefe eleştirisinin değerlendirilmesini hedeflemektedir. Bu hedef doğrultusunda çalışmanın birinci bölümünde Gazzali'nin yetiştiği ortam ve düşünce evreleri arasındaki bağlantı irdelenmeye çalışılmıştır. Gazzali'nin yaşadığı dönemdeki siyasi, toplumsal, fikri hareketlerin düşünce hayatına etkileri, karakter yapısı da dikkate alınmak suretiyle incelenmiştir. Bu noktada Gazzali'nin yaşamı bilgi, şek ve yakin düşüncesi etrafında ele alınmıştır. Sonrasında ise Gazzali'nin düşünce evreleri; beyani, felsefi ve tasavvufi dönem olmak üzere üçlü bir tasnife tabi tutulmuştur. İkinci bölümde Gazzali düşüncesinde felsefenin konumu Gazzali'nin ilimler tasnifi ve felsefi ilimlere bakışı bağlamında ele alınmış, son olarak ise onun felsefe eleştirilerinin bir olumlama ameliyesi olarak görülüp görülemeyeceği sorgulanmıştır.
Fritjof Capra'nın düşüncesinde ''mekanistik evren anlayışı''

Bu çalışmada öncelikli olarak mekanistik evren anlayışı felsefi bir bakışla analiz edilmiştir. İkincil olarak bütün bilimler üzerinde güçlü bir etkiye sahip olan mekanistik dünya görüşünün neden olduğu sorunlar incelenmiştir. Daha sonra Fritjof Capra'nın mekanistik evren anlayışına bakışı ve bu anlayışın tüm bilimler üzerindeki etkileri eleştirel bir biçimde ortaya konulmuştur. Son olarak ise Capra'nın bilimsel kavrayışın yeni yöntemi olarak gördüğü ekolojik evren düşüncesi incelenmiştir. Descartes'ın ruh ve madde ayrımı ve Newton'un matematiksel kuramı ile birlikte gelişen mekanistik evren anlayışına göre evren bir makine içine yerleştirilmiş kapalı bir sistemdir. İndirgemeci, çözümleyici, akılcı ve bilimci olan mekanistik evren anlayışı on yedinci, on sekizinci ve on dokuzuncu yüzyılda Batılı düşünce üzerinde etkili olmuştur. Mekanistik anlayışı benimseyen Batı kültürü, bilgi için tek geçerli yaklaşım olarak bilimsel yöntemi görmüştür ve her şeyi maddi parçacıklara indirgemiştir. Bu indirgemeci tutum ile birlikte dünya, bir makine içine yerleştirilmiş birbirinden kopuk nesneler yığını biçiminde anlaşılmıştır. Bu kavrayış temelden sağlıksız kurumlar, teknolojiler ve hayat tarzlarının ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Bu sağlıksız bilimsel tutum Capra'nın düşüncelerinden hareketle incelenmiştir.
Natüralizm ve akıl delili

Aklın bizi gerçeklerle ilgili doğru bilgiye ulaştırdığına dair inancımız her araştırma alanının temelindeki en sarsılmaz ilkedir. Bu inanç o kadar güçlüdür ki o olmadan akıl yürütemeyiz. Onun gerçekliğini dahi sorgulayamayız çünkü bu sorgulama için de aklımıza güvenmek zorundayız. Fakat natüralizm doğruysa bu inanç tehlikeye düşer. Çünkü natüralizme göre akıl, akıldan yoksun doğal süreçlerin bir sonucudur. Eğer akıl, gaye ve mantıktan yoksun fiziksel olayların bir ürünüyse onun güvenilirliğine duyduğumuz inancın doğal açıklamalarla temellendirilmesi mümkün değildir. Bu nedenle bir rasyonel görüş olarak natüralizm kendini çürütür. Buna karşın teizme göre akıl, kaynağını doğaüstü rasyonel bir varlıktan alır. Akıl doğal bir sonuç değil, tüm varlığın ilk sebebidir. Ancak akıl sahibi kişisel bir Tanrı varsa ve gerçeği bilmemizi hedeflediyse aklın doğru bilgiye ulaştıracağına inanmak için bir güvencemiz vardır. Bu çalışmada insanın gerek günlük hayatını gerek bilimsel çalışmalarını yürütmek için başvurduğu akıl yürütme ya da rasyonel çıkarım yetisinin varlığını natüralizm mi yoksa teizm mi daha makul açıklar sorusu cevaplanmaya çalışılacaktır. Temel iddiamız, akla duyduğumuz güveni temellendirmede natüralist teorilerin başarısız olduğunu savunan filozofların geliştirdiği argümanlar ışığında, aklın ve akıl yürütmek için gerekli koşulların varlığını ancak teizmin tutarlı bir şekilde açıkladığı ve bu nedenle akıl yürütme yetisinin natüralizme karşı güçlü bir delil oluşturduğudur.
Vulnus ve ideal: Kırılganlık üzerine bir alan araştırması

Bu çalışmada kırılganlık ve idealleştirme arasındaki gerilimli ilişki ele alınmıştır. Çalışmada Türkiye ve İtalya sahalarından toplanan otobiyografik anlatılar, ağırlıklı olarak psikanalitik bir kuramsal çerçeveden hareketle deneysel bir metodoloji benimsenerek değerlendirilmiştir. Alandan elde edilen otobiyografik anlatılarla birlikte katılımcılardan, anlatılarıyla ilişkilendirdikleri görsel metni de araştırmaya taşımaları istenmiştir. Böylelikle, metodolojik bir veri çeşitliliği elde edilmiş, bu veriler ışığında kırılganlık ile idealleştirme arasındaki ilişkiselliği kuran bakış-ses birliği tartışmaya açılmıştır. Roma'daki alan araştırması 1 yıllık süre içinde (01.09.2013-31.08.2014), TÜBİTAK'tan alınan 2214/A araştırma desteği ile, tezin yabancı danışmanı Prof. Dr. Lucio Saviani'nin danışmanlığında yürütülmüştür. Yerli alan olarak araştırmacının araştırma süresince gerekli teknik ve lojistik imkanlara en kolay erişiminin olduğu Ankara kenti seçilmiştir. Her iki sahada da örneklemeye dahil edilen katılımcılar herhangi bir fark grubuna ait olmayan, alanda hegemonik özne olduğu varsayılan katılımcılardan oluşturulmuştur. İtalya'da, 14 erkek, 14 kadın toplam 28 katılımcıyla, Türkiye'de ise 16 erkek, 16 kadın toplam 32 katılımcıyla görüşme yapılmış, bu Katılımcıların kırılganlık üzerine yazdıkları otobiyografik anlatılardan oluşturulan bir seçki araştırmanın ikinci bölümünde, ilgili kuramsal referanslarla tartışılmıştır. İki ayrı kültürel sahada araştırma yapılmış olmasına rağmen, katılımcıların neredeyse tek sesli bir biçimde benzer anlatıları aktarmaları, kırılganlık ve idealleştirmenin işleyişiyle ilgili psişik bir yapıyı görünür kılmış ve bu psişik yapı bu çalışmada çeşitli yönleriyle tartışmaya açılmıştır.
Hıristiyanlığa farklı bir bakış: Mormon Kilisesi

SAÜ, Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tez Özeti Tezin Başlığı: HRİSTİYANLIĞA FARKLI BİR BAKIŞ: MORMON KİLİSESİ Tezin Yazarı: Atakan Derelioğlu Danışman: Prof. Dr. Ali ERBAŞ Kabul Tarihi: 22 Haziran 2005 Sayfa Sayısı: IV + 67 Anabilimdalı: Felsefe Ve Din Bilimleri Bilimdalı: Dinler Tarihi Bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Mormon ve Mormonizm başlığı altında Mormon kelimesinin Mormon Kitabı'ndaki kaynağı, ortaya çıkış keyfiyeti ve bu kelimenin etimolojisi ile alakalı Mormon kilisesinin kurucusu olan Joseph Smith'in değerlendirmeleri ve bu verilerin dilbilimcileri tarafından yorumlanması ve bu konuda kilisenin bugünkü söylemi üzerinde durulmaya çalışılmıştır. Bu arz edilen hususların yanı sıra kilisenin isminin maruz kaldığı değişiklikler ve nihai olarak 'İsa Mesih'in Son Gün Azizleri Kilisesi 1 şeklinde isimlendirilmesi de ele alınmaya çalışılmıştır. Bu bölümde son olarak ele alman konu Joseph Smith'in hayatı ağırlıkta olmak üzere Mormonların tarihi olmuştur. Çalışmanın ikinci bölümü Mormonların kutsal metinlerini, Kitabı Mukaddesten başlayarak ortaya koymaya çalışmıştır. Bu çerçevede sırasıyla 'Mormon Kitabı', 'Öğreti ve Antlaşmalar' ve 'Paha Biçilmez İnci' Mormon tarihi içinde ortaya çıkış şekilleri, içerikleri ve bazen bu konularda Mormon eleştirmenlerin yaklaşımları izah edilmeye çalışılmıştır. Üçüncü ve son bölümde Mormonların inanç esasları anlatılmaya çalışılmıştır. İlk olarak 'Mormonların Temel İnanç Öğretileri' başlığı altında Mormon misyonerlerin kiliseye ilgi duyanlara haftalık periyotlarda tatbik ettikleri ve kiliseye üye olmak üzere vaftiz edilecek kimselerin inanması zaruri olan konuları ihtiva eden altı derslik bir silsile özetlenmeye çalışılmıştır. Bu konuyu müteakip Mormonların teslise ve teslisin unsurlarına bakışları, peygamber ve vahiy anlayışları son bölümün konulan olmuştur.
The Role of imagination in Kant's first critique

oz KANTİN İLK ELEŞTİRİ'SİNDE İMGELEM YETİSİNİN ROLÜ Barın, özlem Yüksek Lisans, Felsefe Bölümü Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Yasin Ceylan Aralık, 2003, 219 sayfa Bu çalışmanın amacı Immanuel Kant'ın Saf Aklın Eleştirisi adlı yapıtında imgelem yetisinin rolünü ayrıntılı metin çözümlemesi ve yorumla araştırmaktır. Kant'ın eserinin sistemli bir okuması yapılarak bilginin aşkınsal koşullarının incelenmesinde imgelem yetisinin nasıl ön plana çıktığı incelenmektedir. Bu, imgelem yetisinin öznenin iki farklı yetisi -duyarlık ve anlak- arasındaki arabulucu işlevini açıklamaktır. İmgelem yetisi duyarlık ve anlak arasındaki bu arabulucu işlevini bireşim edimi yoluyla kazanmaktadır. Bu bireşim ediminin belirleyici niteliklerinin incelenmesi yoluyla imgelemin duyarlık ve anlak arasındaki birleşimin temelini oluşturduğu gösterilmeye çalışılacaktır. Bu çalışmada öne sürülen iddia imgelem yetisinin aşkınsal bireşim edimi yoluyla bilginin ve deneyimin temelini oluşturduğudur. Bu, imgelemin bilginin nesnelliğini öznel koşullarında temellendiren Kantçı Kopernik Devrimi'nin temel yapı taşı olduğunu bildirmektir. Sonuç olarak bu çalışmanın amacı imgelem yetisini bilgimizin nesneleriyle ilişkisini sağlayan ayrıcalıklı bir öznel yeti olarak ortaya koymaktır.
Fahreddin Razİ'nin zihnİ varlık anlayışı: El-Mebahisü'l-Meşrikiyye ve el-Mülahhas bağlamında bir inceleme

Bu çalışma, Fahreddin Razi'nin (ö. 606 /1210) zihni varlık anlayışını incelemektedir. İslam düşünce tarihinde İbn Sina (ö. 428 /1037) eleştirileri ile özgün bir felsefi faaliyetin doğmasına neden olan Razi, düşünce tarihinde önemli teorik dönüşümlerin ve özgün açılımların önderi olmasıyla 'İmam' olarak anılmıştır. 'Zihni varlık' meselesi de ilk defa Razi tarafından teorik bir çerçeveye büründürülerek felsefe tarihine kazandırılmıştır. Bu, Fahreddin Razi'yi zihni varlık teorisinin ana şablonunu belirleyen ve sonraki dönemlerde meydana gelecek zihni varlık geleneğinin ilk ve en önemli temsilcisi olarak tebarüz etmesine neden olmuştur. Araştırmamızın ilk bölümünde, İbn Sina ve Ebu'l-Berekat Bağdadi'nin (ö. 547/ 1142 ) zihni varlık tasavvurları ortaya konularak Razi'ye giden yolda nasıl bir fonksiyon icra ettikleri ele alındı. Daha sonra Razi'nin zihni varlığı nasıl bir bağlamda işlediği analiz edildi. İkinci bölümde, fer'i kaide, mahiyet, mutlak varlık, mutabakat, ma'dum ve Eflatuncu ideler bağlamında zihni varlığın ontolojik boyutu ortaya konuldu. Son bölümde ise nefs, intiba, bilginin izafet oluşu, bilginin kategorisinin araz oluşu ve külliler bağlamında zihni varlığın psikolojik, epistemolojik ve mantıksal boyutları ele alınarak zihni varlık teorisinin ilişki halinde bulunduğu konular bütüncül bir şekilde incelendi.
Jean Baudrillard ve postmodernizm

Artık her şeyin her yerde hazır olarak bulunduğu, bilginin artık sayfalarla değil, megabaytlarla ölçüldüğü, insanların üretmeden tükettiği, gerçeğin insanların kendileriyle olan diyaloglarından daha çok, hakikatin cep telefonları ve bilgisayarlara özgü kılındığı bir dönemde yaşamaktayız. Teknoloji ve kitle iletişim araçlarının enformasyon bombardımanı altında kaybedilen gerçeklik, her gün biraz daha anlamını yitirmektedir. Ontolojinin geri planda bırakılması ve epistemolojinin bir kritiğe tabi tutulması olarak niteleyebileceğimiz postmodernizm, toplumu ve düşünceyi derinden etkilemiştir. Postmodern dönemle birlikte, bilim, kültür, tarih, edebiyat, sinema, mimari, felsefe vb. alanlar birçok değişim ve dönüşüm geçirmiş ve felsefi manada 1970'li yıllardan sonra yeni bir döneme girilip girilmediği üzerinde çok çeşitli tartışmalar yapılmıştır. Bu tartışmaların başlatanı olmasa da postmodernin uygulayıcısı olarak Baudrillard karşımıza çıkmaktadır. Baudrillard, Fransız bir filozof olarak içinde yaşadığı dünyayı anlamaya ve açıklamaya yönelik düşünceleriyle çokça saygı duyulan ve yine çokça eleştirilen bir figür olmayı başarmıştır. Düşünce hayatının ilk yıllarında Marksizme yakın dursa da, sonrasında kendi felsefe sistemini kurmuş ve felsefe dünyasına kendi kavramı olan 'Simülakrlar ve Simülasyon'ları miras bırakmıştır. Bu tezde öncelikle Baudrillard'ın düşünce dünyasında büyük bir öneme haiz olduğu düşünülen, kendisini anlamak için bize bir fırsat sunan temel kavramlarına değinildi. Sonrasında ise Baudrillard ve postmodernizm dilemmasını anlayabilmek için, postmodernizmin mahiyetine, temel karakterlerine ve hangi alanlarda ne gibi anlamlara geldiğini ve postmodern olarak görülen düşünürlerin fikirlerine yer verildi. Tezin odak noktası postmodernizmin arkeolojisi olmadığından postmodernizmle alakalı açıklamalar olabildiğince net olarak verilmeye çalışılsa da, postmodernizm varlığı gereği kolay anlaşılabilecek bir şey değildir.
Hilmi Ziya Ülken'de din felsefesi

Bu çalısmada çagdas Türkiye Cumhuriyeti'nde felsefe, sosyoloji, psikoloji, antropoloji gibi sosyal bilimlerin hemen her alanında eserler yazan ve felsefe zeminininolusmasında en önemli yeri isgal eden Ord. Prof. Dr. Hilmi Ziya Ülken'in Din felsefesinin temel konuları hakkındaki görüslerini ortaya çıkarmayı amaçladık. Giris bölümde Ülken'in Din felsefesinin dayandıgı temel fikirlerini, felsefeanlayısını ve metodunu ele aldık. Böylece Ülken'in, sistem kuran ve sistemiyle tutarlı bir sekilde düsüncelerini ortaya koyan bir filozof olduğunu gördük. Birinci bölümde Ülken'in varlık ve Tanrı anlayısını inceledik. Burada onun, somutvarlıgı ele aldıgını, varlıgın soyut olarak alınmasının yanlıs olduğunu; olumsuz varlık, varlıksız olus düsünülemeyecegini, sonsuz varlıgın ise bilinemeyecegini öne sürdügünügördük. kinci bölümde Tanrı-Alem iliskisi baglamıda yaratma ve yaratmanın mahiyetine dair görüslerini inceledik. Burada Ülken'in yaratmayı diktomiler baglamında aldıgını, yaratmanın mahiyetini de Kriz ve ritimlerle, olus ve evrimle açıkladıgını tespit ettik. Üçüncü bölümde Tanrı-nsan iliskisini ele aldık. Burada onun konuya bilinçfenomenolojisiyle girdigini, insan ve insanlıgın bilinç gelisimini tasvir ederek degerlerin ortaya çıkısını izah ettigini ve yine bilinç fikrine dayanarak zaman ve hürriyeti açıkladıgını gördük. Dördüncü bölümde din ve dinin mahiyeti, Tanrı'nın varlıgı ve iman konularını ele aldık. Ülken'in, din alanının bilgi sahası degil, iman sahası olarak gördügünü; Tanrı'nınvarlıgını dogrudan virtüel sezgi ile kavradıgımızı, Tanrının varlıgını ispatlama ya da yok sayma gayretlerinin bosuna olduğunu düsündügünü gördük. Sonuç olarak sağlam temellere dayanan orijinal ve yeni bir sistem önerdiginidüsünen Ülkenin, bu sistemde felsefe, din ve bilimin alanlarını ayırdıgını, bunlardan herhangi biriyle digerinin kurulamayacagını, ama gerçek felsefe, gerçek bilim ve gerçek dinin birbirini destekledigi düsüncesinde olduğunu gördük.
Gadamer'de hermeneutik ve kültürler arası anlama

Heidegger tarafından ölümlülüğü hatırlatılan Dasein, dilde kendini göstermektedir. Öğrencisi Gadamer; Dasein'ın tarihselliğini, anlama ve yorumlama imkanı ile derinleştirmektedir. Gadamer; insanın dilde yaşayan, dilde var olan bir varlık olduğunu gösterirken, anlamanın da varoluşsal bir özelliğimiz olduğunu vurgulamaktadır. İnsan, yalnızca bilmeye çalışan bir varlık değil, anlamaya çalışan ve buna ihtiyaç duyan bir şeydir. Bunu yaparken önyargılarından kendisini soyutlayamaz. Zira önyargılar, tecrübelerimizin bir getirisidir; tecrübelerimiz ise yaşadığımızın göstergesidir. Daha önce olumsuz olarak değerlendirilen önyargılar, aslında anlamanın olmazsa olmaz koşuludur. Bu en çok da yorumlamada ortaya çıkmaktadır. Öyle ki insanın yaşamı da aslında bir çeşit yorumdur. Biricikliğimizle birlikte evrensel bir ufku paylaşırken, kişisel ufuklarımızla yorumlarımıza izimizi bırakmaktayızdır. Bu nedenle nesnellik kaygısı, insan dünyası için geçerli değildir. İnsan dünyasında meydana gelen şey, ufukların kaynaşmasıdır. Ufukların kaynaştığı bu dünyada sabit bir hakikat yoktur, konuşma sırasında ortaya çıkan hakikatler vardır. Bu yüzden bilimsel bir yöntemde ısrar etmek, aslında belli bir hakikati dayatmak demektir. Yalnızca tek bir hakikatin kabul edildiği, ötekinin sözlerinin duyulmadığı yerde anlamak ve anlaşmak mümkün değildir. Üstelik böyle bir dayatma, insanlar ve kültürler arasında derin ayrılıklara yol açmaktadır. Kültürlerarası anlaşmazlıkların ve çatışmaların çoğaldığı günümüzde, bu prensipleri yeniden hatırlamak gerekmektedir. Çatışmalara rağmen başkasını anlamak, aslında kaçınılmaz bir şeydir. Gadamer'in hermeneutik görüşü, bunu göstermektedir. Anlamanın varoluşsal bir özellik oluşu, hermeneutiği de sadece edebiyat, hukuk veya din alanlarında değil; yaşamın her alanında gerekli bir prensibe dönüştürmektedir. Zira Gadamer için hermeneutik, yalnızca metinleri yorumlamaya yönelik bir uygulama alanı değil, aynı zamanda da pratik bir felsefe imkanıdır.