F. Almanya ve Türkiye'de okul öncesi eğitimi alan 4-6 yaşlar arası Türk çocuklarının dil gelişim düzeylerinin karşılaştırılması

> Dil gelişimi kendini ifade ve kişiliğinin oluşması açısından çok önemlidir. Farklı kültürlerde yaşayan ailelerin çocuklarında ana dil gelişimlerinin yaşıtlarına oranla daha geri olduğu bunun da çocukların eğitimlerinde önemli bir problem oluşturduğu bilinmektedir. Bu çalışmanın amacı, temel eğitimin kademelerine ulaşmamış, F. Almanya'da yaşayan Türk ailelerin 4-6 yaş çocuklarının dil gelişim durumlarını incelemek ve bu bilgileri Türkiye'de yaşayan aynı yaştaki çocukların dil gelişim düzeyleriyle karşılaştırmak olarak belirlenmiştir. Bu doğrultuda, F. Almanya ve Türkiye'deki çocukların sosyo-demografik özellikleri ile Peabody Resim-Kelime Testi ve PI Verfahren Dil Seviye Testlerinden çocukların aldıkları puanların yaş, cinsiyet, doğuş sırası, ebeveynlerin eğitim durumu, devam ettikleri okul öncesi eğitim kurumu açısından farklılığın olup olmadığı araştırılmıştır. Bu çalışmanın örneklemini 143 çocuk ve ebeveyn F. Almanya'dan, 152 çocuk ve ebeveynde Türkiye'den olmak üzere örneklem grubu oluşturulmuş ve araştırma bu gruplar üzerinde yürütülmüştür. Ebeveynlere ve çocuklara ilişkin tanıtıcı bilgiler anket yoluyla elde edilmiştir. Gelişim testi olarak Kleinkindertest uygulanmış ve normal çocuklar araştırma kapsamına alınmıştır. Dil gelişim seviyesini belirtmek amacıyla Peabody Resim-Kelime Testi ve PI Verfahren Dil Seviye Testi tercih edilmiştir. Testler yönergelerine göre araştırmacı tarafından uygulanmış ve puanlan hesaplanmıştır. Elde edilen verilerin istatistik analizleri Advanced Statistics SPSS/PC paket programı aracılığıyla bilgisayarda yapılmıştır. Anket sonuçlarına göre araştırmaya katılan F. Almanya'dan 143 Türkiye'den 152 ebeveynin eğitim düzeyleri karşılaştırıldığında ilkokul mezunu ebeveyn F. Almanya'da daha çok iken Türkiye'de ortaokul mezunu ebeveynler en büyük grubu oluşturmaktadır. Her iki grupta da büyük çoğunluğu ev hanımı anneler, babalar da ise işçiler oluşturmaktadır. Örneklem grubunda Türkiye'deki çocukların % 48'ini kız % 52'sini erkek, F. Almanya'daki çocukların ise % 49'unu kız % Sevini erkek çocuklar oluşturmaktadır. F. Almanya'daki aileler, Türkiye'deki ailelerden daha fazla sayıda çocuğa sahiptir. RAlmanya'daki çocukların büyük çoğunluğu Türk-Alman karma anaokuluna gitmekte, Türkiye'dekiler ise anaokulu ve anasınıflarına devam etmektedir. RAlmanya ve Türkiye'deki ebeveynler çocukları ile ilgili problemlerde yardım almaya açıktırlar. Her iki grupta da ebeveynler çocukların eğitiminde birlikte karar vermektedirler. F. Almanya'da evde konuşulan dil % 62 ile Türkçe iken % 30 ile Türkçe-Almanca karışık konuşulmaktadır. F. Almanya'daki çocuklar da kendi aralarında Türkçe-Almanca karışık konuşmaktadırlar. Ebeveynler çocuklarının dil gelişimi ile yalandan ilgilenmekte, kelimelerin yarım ya da yanlış söylenmesi durumunda hemen düzeltmekte, sordukları sorulan cevaplandırmaktadırlar (Tablo 19 ,20,21). Ebeveynler çocuklarıyla birlikte televizyon seyretmekte, ancak hazırlanan çocuk programlarım yetersiz bulmaktadırlar. F. Almanya ve Türkiye'deki çocukların gelişim test puanları karşılaştırıldığında çocukların gelişimlerinin her iki grupta da normal olduğu bulunmuştur. Türkiye'deki çocukların aldıkları puanlar açısından Peabody Resim-Kelime Testi puanlan daha yüksek bulunmuştur. Türkiye ve F. Almanya'daki çocuklar arasındaki fark anlamlıdır. F-Almanya'daki çocuklarda alıcı dilde gecikmenin Türkiye'ye göre yüksek olduğu, Türkiye'de toplam 152 çocuktan 136 çocukta, F. Almanya'da ise 143 çocuktan yalnızca 31 çocukta alıcı dilde gecikme olmadığı bulunmuştur. PI Verfahren Dil Seviye Testi puanlarına göre Türkiye'deki çocuklar daha yüksek puan almışlar ve her iki grubunda puan ortalamalar arasındaki fark anlamlı bulunmuştur. F. Almanya ve Türkiye'deki çocukların Peabody ve PI Verfahren Testlerinden aldıklar puanlar cinsiyetlerine, doğuş sıralarına, ana-babanın eğitim durumuna göre karşılaştırıldığında t-testi sonuçlan anlamlı çıkmaktadır. Her iki testten de Türkiye'deki çocuklar FAlmanya'daki çocuklardan daha yüksek puan almış ve her iki ülkedeki çocuklar içinde erkekler kızlardan daha yüksek puan elde etmişlerdir. Her iki ülkede çocukların doğuş sırası arttıkça Türkiye'deki çocukların puanlan EAlmanya'daki çocuklara göre yükselmektedir. Anne-babanın eğitim durumu yükseldikçe EAlmanya ve Türkiye'deki çocukların her iki testten de aldıklar puan ortalamalar anlamlı biçimde artmaktadır. F. Almanya'da karma anaokuluna devam eden çocukların puanlan her iki testte Alman anaokuluna devam eden çocuklardan daha yüksek bulunmuştur. Türkiye'de anaokuluna ve anasınıfına devam eden çocuklar arasında her iki test puanlan arasında anlamlı bir farklılık görülmemektedir. Sonuç olarak F. Almanya'da yaşayan ve okul öncesi eğitim kurumuna devam eden 4-6 yaş Türk çocuklarının dil gelişim seviyeleri, Türkiye'deki yaşıtlarına göre daha geri bulunmuştur. Aradaki farkı en aza indirici, yetersiz dil gelişiminin eğitimdeki olumsuz etkilerini ortadan kaldırıcı önlemlerin ayrıntıları ile belirlenerek uygulamaya konması gerekmektedir.