turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
İşverenin, işçinin internet ve e-posta kullanımına müdahalesi ve işçinin kişilik hakları

Gelişen teknoloji ile birlikte işyerinde internet ve e-posta sistemi kullanımının yaygınlaşması, işçi ve işveren arasındaki iş ilişkisi ile iş sağlığı ve güvenliği açısından bir takım sıkıntıları da ortaya çıkarmıştır. Öyle ki, izinsiz internet ve e-posta sistemlerinin kullanımı işgücü kaybına, bilgisayar sistemine virüs bulaşmasına ve hatta mesleki sırların ifşa edilmesine neden olmaktadır. Bu sıkıntılar, işverenlerin işçilerin internet ve e-posta iletişimini izleme, denetleme ve hatta engelleme yoluna gitmesine sebep teşkil edecektir. Ancak, Türk hukukunda, işverenin işçinin internet ve e-posta kullanımını denetlenmesine ilişkin özel bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu nedenle güncel ve bir o kadar da önemli olan bu sorunun çözümünde gerek Anayasadaki ve gerekse Medeni Kanundaki kişilik hakkını ve özel yaşamın gizliliği ilkesini koruyan genel düzenlemelere ve İş Kanununun feshe ilişkin hükümlerine başvurulacaktır. Türk Hukukunda e-posta iletişiminin işverence kontrol edilmesini haklı kılacak haller işçinin rızası (MK. 24 /2), işin niteliği ile işyerinin e-posta sisteminin işçilerce amacı dışında kullanılmasını önlemek ve işçilerin e-posta iletişimini gereğinden fazla kullanarak iş motivasyonlarının ve performanslarının düşmesine sebep olmalarını engellemek amacıyla işverence yapılan denetimler olarak ifade edilmiştir. Kanaatimizce -Fransız hukukunda olduğu gibi- işçilerin e-posta kullanımına bağlı olarak ortaya çıkan sorunların çözümünde şeffaflık, ölçülülük ve kollektif katılım ilkelerini göz önünde bulundurarak, anılan üç kriterin değerlendirilmesi isabetli olacaktır. Buna mukabil, anılan kriterlere ve ilkelere uyulmadan yapılan gözleme ve izleme uygulamaları ile işçinin işyerindeki internet ve e-posta sistemini izinsiz özel amaçlı kullanımı feshe ve tazminata ilişkin sorunları da beraberinde getirecektir.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları ışığında umut hakkı

Ömür boyu hapis cezası, uluslararası insan hakları hukuku açısından ciddi anlamda sorgulanmaktadır. Bu sorgulamanın yansımaları, pozitif hukuku değişikliğe zorladığı gibi ulusal ve uluslararası mahkemelerin kararlarında da vücut bulmaktadır. Ömür boyu hapis cezası mahkumlarının tahliye olma imkanlarının bulunmamasının eleştirildiği söz konusu kararlar, temel itiraz noktalarıyla birlikte bu çalışmada incelenmiştir. Ancak Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin bu konuda vermiş olduğu kararlar, ayrı bir önem taşımaktadır. Çünkü uluslararası insan hakları hukukunun genel prensiplerini etkileyen alanlarda, Mahkeme'nin iç hukuka müdahale etme gücü bulunmaktadır. Zira verilen kararlar, üye devletler açısından yerine getirilmek zorundadır. Bu konuda üye devletlerin egemenlik anlamındaki bazı kaygıları da birlikte düşünülünce, Mahkeme'nin kararlarını analiz etmek, ayrı bir anlam taşımaktadır. Genel olarak Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nde umut hakkı kavramı bulunmamaktadır. Ancak Mahkeme, bireylerin ölünceye kadar sürecek bir hapis cezası almaları durumunu dinamik bir şekilde yorumlamaktadır. Bu anlamda bir hükümlünün tahliye olma imkanı bulunmadan bir müebbet hapis cezasına çarptırılması, Sözleşme'nin 3. maddesindeki işkence yasağıyla birlikte ele alınmaktadır. Çünkü bu ceza, kişinin ölüm anına kadar sürdüğü için insan onuru ve işkence yasağına aykırılık yaratma potansiyeli taşımaktadır. Bu açıdan Mahkeme, Sözleşme'nin 3. maddesinin standartları olarak adlandırdığı şartları, umut hakkı kavramının mihenk taşları olarak oluşturmuştur. Sözleşme üzerinden üye devletlere yapılan denetim de genel olarak bu kriterlere göre gerçekleştirilmektedir.
Liner shipping collaborations and a comparative study on related competition legislation

Ekonomi, yönetim ve hukuk bilimleri sürekli etkileşim içindedir. Bu bilim dallarının birinde meydana gelen bir değişim diğerlerini de etkilemektedir. Bu etkileşimin en çok hissedildiği alanlardan biri de rekabettir. Sanayi devriminden önceki ekonomistler devlet müdahalesinin en aza indirilmesi görüşünü savunmuş ve hükümetler piyasaya müdahale etmekten kaçınmış, yöneticilerde piyasanın kendisini düzenlemesi için stratejiler ortaya koymuşlardır. Bu etkileşim sanayi devrimi süresince ve sonrasında monopollerin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Monopollerin yıkıcı stratejilerinin sonucunda hem küçük şirketler hem de toplum refahı zarar görmeye başlamıştır. Devletler piyasanın artık kontrol altına alınması gerektiği düşüncesiyle ve ekonomistlerin de desteğiyle rekabet hukuk kurallarını yürürlüğe sokmuşlardır. Rekabet hukukunun pazarı düzenlemesinden sonra şirketler riskleri azaltmak ve bilgi paylaşımı yapmak amacıyla işbirliklerine yönelmişlerdir. İşbirlikleri de rekabet hukuku tarafından düzenlemiş ve fiyat belirleme, pazar paylaşma stratejileri gibi rekabeti engelleyici stratejileri ile şirketlerin hakim durumlarını kötüye kullanmaları rekabet hukuku tarafından engellenmiştir. Tarifeli denizcilik şirketleri de işbirliği trende uyarak ilk önce konferanslar sonra hukuki değişimler nedeniyle stratejik ittifaklar ve birleşmeler yoluyla işbirliklerine gitmişlerdir. Devletlerde sektörü desteklemek amacıyla ekonomik koşullarını da göz önünde alarak denizcilik işbirliklerine imtiyazlar vermiş ve rekabet hukukundan muaf tutmuşlardır. Günümüz ekonomik şartlarında bu muafiyetler tartışmalara neden olmuş ve imtiyazlar çok kısıtlı şekilde verilmeye başlanmış veya kaldırılmıştır. Bu tezde tarifeli denizcilik şirketlerinin uyguladığı işbirliklerinin detayları incelenmiş; kartellerin ve hakim durumun kötüye kullanmanın Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa Birliği rekabet hukukundaki yeri belirtilmiştir. Son bölümde Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa Birliği rekabet mevzuatlarının ve muafiyetlerinin denizcilik işbirliklerine nasıl uygulandığını belirlenmiştir. Ayrıca, Amerika Birleşik Devletleri, Avrupa Birliği ve Türkiye'deki kararlar karşılaştırılarak, Türk Ulusal düzenli hat şirketlerinin desteklenmesi için Türkiye'nin rekabet mevzuatında uygulaması gereken değişiklikler hakkında tavsiyede bulunulmuştur.
Orman tahdit sınırları içerisinde kalan taşınmazlar yönü ile tapu sicilinin hatalı tutulmasından dolayı devletin sorumluluğu

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 1007. maddesinde, tapu sicilinin hatalı tutulması durumunda, Devletin sorumluluğunun doğacağı hususu açıkça düzenlenmiştir. Devletin, tapu sicilinin tutulması açısından tek yetkili olması, tapu sicilindeki kayıtları düzgün tutmakla yükümlü olmasını ve yolsuz bir kayıt tutulduğunda, bundan dolayı ortaya çıkan zararlardan sorumlu olmasını gerektirmektedir. Tapu kayıtlarının yolsuz sayılmasının kabul edildiği durumlardan biri de, orman ve genel arazi kadastro çalışmalarının uyumlu bir şekilde tamamlanmaması neticesinde, tapu kayıtlarının orman tahdit sınırları içerisinde bırakılmasıdır. Ancak, 'kamu yararı' ilkesi kapsamında tapu kayıtlarının orman tahdit sınırları içerisinde kalması sonucu yolsuz kabul edilerek kısıtlanması veya iptal edilmesi, hatalı kadastro çalışmaları ile ortaya çıkan bir durum olduğundan ve kadastro işlemleri uzun yıllar boyunca tapu sicili çerçevesinde değerlendirilmediğinden, tapu kayıtlarının orman tahdit sınırları içerisinde kalması, TMK'nun 1007. maddesinde ifade edilen tapu sicilinin hatalı tutulması kapsamında değerlendirilmemiştir. Ülkemizde, birbiriyle uyumlu olarak yürütülememiş orman ve arazi kadastro çalışmaları, birçok taşınmaz malikinin tapu kayıtlarının hükümsüz sayılmasına neden olmasına rağmen karşılığı ödenmediği gibi tazminat talepleri de mahkemelerce kabul edilmemiştir. Mülkiyet hakkı ihlal edilenlerin yaptığı başvurulara ilişkin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin vermiş olduğu ihlal kararları neticesinde, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, (T. 18 .11.2009, E. 2009 /4-383, K. 2009 /517) 2009 tarihli kararı ile görüş değişikliğine giderek, tapu kayıtlarının orman tahdit sınırları içerisinde kalması nedeniyle ortaya çıkan mülkiyet hakkı ihlallerinde, mülkiyet hakkı sahiplerine tazminat ödenmesi gerektiğine hükmederek, üzerinde çalışılması gereken yeni bir hukuki durumun önü açılmıştır. Yukarıda belirtilen süreçten sonra, iç hukukta daha sık karşılaşılmasına rağmen, doktrin ile Yüksek yargı kararları arasında birçok hususta farklı görüşler ortaya çıktığından, net bir şekilde sınırları çizilememiş olan bir alan olduğunu düşündüğümden, üzerinde çalışılması gerektiğine karar verdiğim bu çalışmamı dört bölüm halinde tamamladım. İlk bölümde, mülkiyet hakkı ihlaline neden olan durumun temelindeki idari işlemler olarak Orman ve Arazi Kadastrosu; ikinci bölümde kadastrodan sonraki aşama olarak tapu sicili hususu; üçüncü bölümde devletin sorumluluğunun hukuki niteliği ve dördüncü bölümde ise devletin sorumluluğunun sonuçları, doktrin, Yargıtay, AYM ve AİHM görüşleri dikkate alınarak değerlendirilmiş ve kanaatimiz paylaşılmıştır.
Türkiye'de bütçe dışı fon uygulamaları ve varlık fonu

Bu çalışmada, Türkiye'de özellikle 1980'li ve 1990'lı yıllarda kamu mali sistemi içerisinde ciddi öneme sahip olmuş olan bütçe dışı fonlar ve bir bütçe dışı fon olarak 2016 yılında kurulan Türkiye Varlık Fonu incelenmiştir. Bu çalışma ile Türkiye'nin bütçe dışı fonlar ile edindiği tecrübe literatür taraması yapılarak ortaya konmakta, dünya genelinde varlık fonu uygulamalarının genel özellikleri araştırılmakta ve Türkiye Varlık Fonu ile ilgili değerlendirmeler yapılmaktadır. Çalışmada Türkiye'nin bütçe dışı fonlarla ilgili kamu maliyesi açısından acı tecrübeleri olduğu sonucuna varılmakta, Türkiye Varlık Fonu uygulamasının bu tecrübeler ışığında yürütülmesi önerilmektedir. Türkiye'nin 1990'lı yıllarda sayıları 100'ü aşan varlık fonlarının sayısını 10'un altına indirmesi olumlu karşılanmakta, bütçe dışı fon uygulamasına mümkün olduğu kadar başvurulmayarak bütçe prosedürünün işletilmesi gerektiği sonucuna varılmaktadır. Türkiye Varlık Fonu'nun dünya genelinde uygulanan klasik varlık fonlarından farkları olduğu belirlenmekte, amaçları hususunda eleştiriler getirilmektedir. Çok fazla amacı için olduğu kaldırabileceğinden daha fazla sorumluluk yüklendiği anlaşılan Türkiye Varlık Fonu'nun amaçları hususunda sadeleştirme yapılarak kalkınma amacına odaklanması gerektiği vurgulanmaktadır. Türkiye Varlık Fonu'nun denetimi hususunda yeniden gözden geçirmeler yapılması gerektiği sonucuna varılmaktadır.
Bağlı tacir yardımcılarının rekabet yasağı

Ticari işletmeler, tacirler tarafından işletilir. Ancak ticari işletmelerin işlem hacimleri ve faaliyet alanları göz önüne alındığında, bazen bir tacirin ticari işletmedeki tüm işleri tek başına yapma imkanı olmayabilir. Bu nedenle, tacirler, ticari işletme kapsamında iş bölümüne giderek, bazı kişilerin emek ve mesailerinden yararlanırlar. Bu kişilere tacir yardımcısı denilmektedir. Bizim çalışmamızda ele aldığımız tacir yardımcıları, tacire bağlı olarak çalışan ve taciri temsil etme yetkisine sahip olan bağlı tacir yardımcılarıdır. Bağlı tacir yardımcıları, ticari işletmede yönetim ve temsil gibi yetkilere sahiptir. Söz konusu yetkilere sahip olan bağlı tacir yardımcılarının bu yetkilerini tacirin menfaatlerine uygun bir şekilde kullanması gerekmektedir. Ancak sahip oldukları yetkiler nedeniyle, zamanla tacire ait iş sırlarını öğrenen ve müşteri çevresini tanıyan bağlı tacir yardımcılarının, bu bilgileri tacirin menfaatine aykırı şekilde kullanma ihtimali de bulunmaktadır. Özellikle bu bilgileri kullanarak tacir ile rekabete girmeleri, tacirin menfaatlerinin zarar görmesine neden olacaktır. Bağlı tacir yardımcıları ile tacir arasındaki güven ilişkisini koruyacak ve tacirin zarar görme riskini azaltacak olan hukuki kurum ise, rekabet yasağıdır. Çalışmamızda bağlı tacir yardımcılarının rekabet yasağı, hem kanuni hem de sözleşmesel rekabet yasağı açısından incelenmiştir.
Fikri Mülkiyet Hukukunda bilgisayar programlarının korunması

Bilgisayar programları bilişim çağında insan hayatının ayrılmaz parçalarından birisidir. Bununla beraber bilgisayar programları ciddi emek isteyen fikri çalışmaların ürünleridir. Bu sebepten tüm dünyada fikri mülkiyet hukukunun önemli bir konusu haline gelmiştir. Türk hukukunda da 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında korumaya değer bir eser olarak kabul edilmektedirler. Bu çalışmada öncelikle bilgisayar programlarının hukuken korunmasına ilişkin esaslar incelenmiştir. Takip eden bölümde bilgisayar programlarının fikri hak niteliği ayrıntılı şekilde ele alınmıştır. Sonuncu bölümde ise bilgisayar programları üzerindeki fikri hakların ihlali durumunda açılabilecek davalar ve uygulanabilecek yaptırımlar incelenmiştir.
İdarenin tıbbi uygulama hatalarından doğan sorumluluğu

Sağlık hakkı, temel bir insan hakkı olması sebebiyle gerek uluslararası anlaşmalarla gerekse Anayasa ile teminat altına alınmıştır. Bu kapsamda devletin sağlık hakkı bakımından koruma, gereğini yerine getirme ve saygı duyma yükümlülükleri vardır. Sağlık hakkının gereğini yerine getirme yükümlülüğü kapsamında devlet, sağlık hizmetlerini tekel olarak yürütmektedir. Tıbbı müdahaleler, devletin bu hizmeti yerine getirmesinin en önemli biçimidir. Tıbbi müdahaleler insan vücudunu konu alan fiillerdir. Bu fiiller teşhis, tedavi veya koruma amacına yönelik olarak kanunen yetkilendirilmiş kişilerce ve tıp biliminin gereklerine uygun olarak icra edilmedikçe hukuka aykırı olur. Hukuka aykırı bu fiiller tıbbi uygulama hatası teşkil eder. Söz konusu hukuka aykırılık sorumluluk doğurur. Konusu insan vücudu olduğundan dolayı tıbbi müdahalelerden doğan zararlar çok ciddi boyutlara ulaşmaktadır. Sağlık hizmetlerinin devletin bir yükümlülüğü olmasının sonucu olarak, tıbbi müdahalenin yapılması ve bu şekilde sağlık hizmetinin yerine getirilmesi esnasında doğan zararların muhatabı da devlettir. Dolayısıyla idarenin hangi zararlardan ne şekilde sorumlu olduğunun belirlenmesi ve tıbbi müdahalelerden doğan zararların hangi şartlarda idarenin sorumluluğunu gerektirdiğinin tespit edilmesi söz konusu zararların giderilmesi açısından büyük önem taşır. Bu çalışmada öncelikle sağlık hakkının ne olduğu ve devletin bu hak karşısında yükümlülükleri incelenecektir. Daha sonra sağlık hakkının yerine getirilme biçimlerinin en önemlisi olan tıbbi müdahaleler incelenip bu müdahalelerin hangi durumlarda tıbbi uygulama hatası teşkil ettikleri değerlendirilecektir. Daha sonra idarenin sorumluluğu işlenecek ve idarenin tıbbi uygulama hatalarından doğan zararlar karşısındaki sorumluluğu tespit edilecektir.
Banka kredi hukukunda teminatlar

Teknolojinin gelismesi bankacılık sektöründe birçok yeni bankacılık hizmetlerinin de ortaya çıkmasını sağlam ıstır. Ancak tüm bu yeni hizmetler, bankaların temel islevleri olan, mevduat toplamak ve kredi vermek gibi en eski hizmetlerini gölgede bırakmaya yetmemistir. Bankaların topladıkları mevduatları kredi olarak kullandırma faaliyetleri, yine de en yüksek kazancı sağlam aktadır. Ancak, bu durum beraberinde yüksek bir riski de tasımaktadır. Bankalar, nakdi veya gayri nakdi kredi sagladıklarında, bu kredilerin geri ödemensindedogacak veya dogması muhtemel zararları karsılamak için bir teminat almak zorundadırlar. Çalısmamızda bankaların aldıkları en önemli teminat türleri açıklanmaya çalısılmıstır. Buteminatlar, sahsi ve ayni olmak üzere iki bölüme ayrılmaktadır. Sahsi teminatlar, kefalet ve teminat mektupları olarak karsımıza çıkmaktadır. Ayni teminatlar ise, menkul, ticari isletmerehni ve gayrimenkul rehni olarak ele alımaktadır. Tasınır rehni baslıgı altında ayrıca hayvan rehni, alacak rehni, motorlu tasıtlar rehni ve gemiipotegi de anlatılmaga çalısmıstır.
Türk vergi sisteminde vergi kesenlerin sorumluluğu

Bu çalışmada, sorumluluk kavramı açıklanarak Türk Vergi Sistemi içerisinde sorumluluğun görünüm şekilleri incelenmiştir. Vergisel anlamda sorumluluk, 213 sayılı Kanun ve 6183 sayılı Kanun hükümleri kapsamında değerlendirilmiştir. Vergi sorumluluğu uygulamasının yaygın olarak kullanıldığı tevkifat sistemi, 213 sayılı Kanun, 6183 sayılı Kanun, 193 sayılı Kanun, 5520 sayılı Kanun ve 3065 sayılı Kanun'da yer alan hükümler yer verilerek açıklanmıştır. Tevkifat uygulamasının vergi tahsilatı anlamında olumlu ve olumsuz etkileri değerlendirilmiştir. Çalışmamızda, doktrinde yer alan görüşlerden, bu alanda yazılmış eserlerden ve yargı kararlarından faydalanılmıştır.
Yargıtay kararları ışığında ihbar tazminatı

'Yargıtay Kararları Işığında İhbar Tazminatı' adlı bu tez çalışmasında, ihbar tazminatı kavramı, bağlantılı olduğu ölçüde diğer konularla birlikte, ağırlıklı olarak Yargıtay kararları penceresinden ve doktrindeki görüşlerle birlikte bir bütünlük içerisinde incelenmeye çalışılmıştır. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde iş sözleşmesinin tanımı, unsurları, özellikleri, ihbar tazminatı yönüyle türleri ve sona erme şekilleri, fesih türleri bakımından süreli ve süresiz fesih kavramları incelenmiş, ikinci bölümde süreli fesih hakkını kullanım şartları, bildirim sürelerinin uzatılması, nisbi emrediciliği ve bölünmezliği, bildirim süresi içerisinde tarafların hukuki konumu, yeni iş arama izni, bildirim süresine ait ücretin işveren tarafından peşin olarak ifası, bildirim süresinin dolmasının hukuki sonuçları ele alınmış, üçüncü bölümde ise bildirim süresine uymama yani usulsüz fesih kavramı ile bunun hukuki yaptırımı olan ihbar tazminatı, ihbar tazminatının hukuki niteliği, hak kazanma koşulları, tarafları ile son olarak da ihbar tazminatının hesaplanması ve ifası konuları bu başlık altında yer alan yasal kesintiler, ifa yeri, zamanaşımı ve faiz konularıyla birlikte değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda doktrin ile Yargıtay uygulamaları arasında yakın bir etkileşim olduğu ve pek çok konuda görüş birlikteliğinin bulunduğu izlenimi edinilmiştir.
Kamu davasının açılması ve iddianamenin iadesi

04.12. 2004 tarih ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu kapsamında yer alan kamu davasının açılması ile ilgili hükümler ve iddianamenin iadesi müessesesinin incelenmesi, tezin konusunu oluşturmaktadır. Kamu davasının açılması açısından katı bir mecburilik ilkesini benimseyen kanun koyucu, aynı zamanda Cumhuriyet savcısına mutlak bir iddia tekeli tanımıştır. Ancak katı bir mecburilik ilkesinin sakıncalarını bertaraf etmek gayesi ile yine Kanun'da açıkça öngörülen hallerde kamu yararının takdir edildiği maslahata uygunluk hallerine yer verilmiştir. Böylelikle kural olarak kamu davasının açılmasında mecburilik ilkesi benimsenmekle birlikte, şahsi sebep olarak etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması, şahsi cezasızlık sebebinin bulunması ve kamu davasının açılmasının ertelenmesi durumlarında kamu yararını takdir etme hakkı öngörülerek maslahata uygunluk ilkesine yer verilmiştir. Ayrıca, ön ödeme ve uzlaşma gibi bir takım muhakeme şartları açısından kamu yararı önceden Kanun tarafından varsayılarak, mecburilik ilkesi yumuşatılmıştır. Kamu davasının açılmasında mecburilik ilkesini benimseyen CMK, kamu davasını açma görevini CMK md. 170 uyarınca Cumhuriyet savcısına vermiş, ancak kamu davasının açılmasını ileride gerçekleşecek bir kurucu şart olan esas mahkemesince verilecek iddianamenin kabulü kararına bağlı tutmuştur. Böylelikle soruşturma evresinden kamu davasının açılmasına işaret eden yeterli şüphenin ve kanuni şartların mevcudiyetine yönelik bir sonuç çıkartılması açısından ardışık ikili bir değerlendirme öngörülmüştür. Buna göre kamu davasının açılmasına ilişkin maddi ve hukuki sebeplerin mevcudiyeti ilk olarak savcılıkça irdelenerek değerlendirilecek, sonucun olumlu olması halinde ise iddianame düzenlenecektir. Ancak Cumhuriyet savcısı tarafından düzenlenen iddianame ile kamu davası açılmış olmayacak, bunun için esas mahkemesince ikinci bir değerlendirme yapılacaktır. Buna göre kendisine sunulan iddianame kapsamında şekle ve esasa ilişkin noksanlıklar açısından inceleme yapacak esas mahkemesi, yaptığı inceleme sonucu on beş gün içerisinde ya iddianamenin kabulüne ya da iddianamenin iadesine karar verecektir. Ancak her halde on beş gün içerisinde iddianamenin kabulü ya da iadesine karar verilmemesi hali, iddianamenin otomatik kabulüne yol açacaktır. Şu halde, ilk olarak Cumhuriyet savcısı tarafından iddianame düzenlenmesi ve ikinci olarak esas mahkemesince iddianamenin kabulü kararı verilmesi ya da verildiği varsayılması durumunda, kamu davası açılmış olacak ve kovuşturma evresine geçilecektir.
Anonim ortaklıklarda pay sahibinin ortaklıktan ayrılma hakkı

19'ncu yy'nin ikinci yarısında ABD ve İtalya'da ortaya çıkan ve daha sonra başta Almanya olmak üzere pek çok ülkede kanuni düzenlemeye konu olan ayrılma hakkı, ortaklığın yapısını etkileyen/değiştiren önemli nitelikteki bazı genel kurul kararlarına muhalif kalan pay sahiplerine, paylarını ortaklığa satma hakkını ifade etmektedir. Ayrılma hakkı, pay sahibinin korunması, çoğunluk-azınlık, ortaklığın kendi menfaati ile önemli nitelikteki işlemin yapılmasının sağlanması menfaatlerinin dengelenmesi amacına hizmet eder. Bu hak, sermayenin iadesi yasağına ilişkin hükümlere getirilen bir istisna niteliğini taşımaktadır. Burada malvarlığının korunması menfaati, pay sahibinin korunması menfaati ve diğer menfaatler arasında bir denge gözetilmiş ve malvarlığının korunması menfaati geri plana itilmiştir. Ancak ayrılma hakkı tanınan hallerin sınırlı sayıda belirlenmesi, bazı ülkelerde belirli şartların varlığı altında ortaklığa bu hakkın kullanılmasını engelleme imkanının tanınması gibi düzenlemelerle menfaatler dengesi tesis edilmiş ve bu hakkın kullanılmasıyla ortaklığa yükleyeceği maliyetin yüksekliği veya belirsizliğinin, ilgili kararın alınmasında caydırıcı bir rol oynaması gibi olumsuz bazı yönleri asgariye indirilmiştir. TTK'da düzenlenmeyen ayrılma hakkına TTK Tasarısı'nda yer verilmektedir. TTK Tasarısı'nda ayrılma hakkı, birleşme ve bağlı işletme bağlamında düzenlenmiştir. TTK Tasarısı ile, ayrılma hakkının mevzuatımıza girecek olması son derece önemli ve olumlu bir gelişmedir. Bununla birlikte TTK Tasarısı'nın özellikle halka açık anonim ortaklıklarda bu hakkın düzenlenmesi ihtiyacını tam olarak karşılamadığını söylemek mümkündür. Zira, ayrılma hakkının birleşme dışındaki bölünme, nev'i değiştirme gibi diğer yapısall değişiklikler ile bazı önemli esas sözleşme değişikliklerinde tanınması imkanı kalmamış; ayrıca, ayrılma hakkının işleyiş süreciyle ilgili boşluklarının doldurulması gereği ortaya çıkmıştır. Bu nedenle halka açık anonim ortaklıklar bakımından SPKn.'na konulacak bir yetki maddesiyle Sermaye Piyasası Kurulu'na halka açık anonim ortaklıklarda ayrılma hakkıyla ilgili düzenleme yapma yetkisinin tanınmasında büyük bir yarar bulunmaktadır.
Ölümün vekalete etkisi

Vekalet sözleşmesi, geçmişşten günümüze en sık uygulama alanı bulan sözleşmeler arasındadır. Vekalet sözleşmesinin güven temelinde kurulması, onun sona ermesinde bazı özel düzenlemelere gidilmesine sebep olmuştur. Sözleşme taraflarının birinin ölümü, genellikle şahsa bağlı borç doğuran sözleşmeler için bir sona erme sebebi olarak görülmektedir. Vekaletin taraflar arasındaki güven ilişkine dayanması sebebiyle taraflardan birinin ölümü ile sona ereceği kural olarak kabul edilmiştir. Ancak kanunda; sözleşmenin, istisna olarak, bazı durumlarda ölüme rağmen devam edebileceği ifade edilmiştir. Bu minvalde; çalışmamızda öncelikle vekaletin genel özellikleri ile sona erme sebepleri açıklanarak vekaletin bir çerçevesi çizilmiştir. Sonrasında ise vekaletin ölümle sona ermesi ve bunun sonuçları ile ölüme rağmen devam ettiği haller ve bunun sonucunda tarafların ve mirasçıların hak ve sorumluluklarına yer verilmiştir.