turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
A study of fear of crime in two districts of Ankara

Bu çalışmanın amacı toplumda suç korkusunu anlamaktır. Literatürde genelde suç sosyolojisi, özelde suç korkusu konusunda yapılan çalışmalar yabancı toplumların, ağırlıklı olarak batı toplumlarının toplumsal dinamikleri içerisinde yürütülmüştür. Bu anlamda toplumumuza özgü değerlendirmelerin yapılmasına yönelik ihtiyacın olduğu açıktır. Bu çalışmadan kişilerin suç korkusunu belirleyen faktörler nelerdir sorusundan hareket edilerek bütünlüklü bir suç korkusu analizi yapmak hedeflenmiştir. Kişilerin suç korkusunu belirleyen pek çok etken olduğu varsayılmaktadır. Bunların arasında sayılabilecek sosyo-ekonomik statü faklılıklarına bu araştırma kapsamında yer verilmiştir. Farklı sosyo-ekonomik statüden insanların suç korkusunu da farklı şekillerde yaşayabilecekleri varsayılmaktadır. Bu amaçla Ankara ilinin Çankaya ve Altındağ ilçelerinde bir alan çalışması gerçekleştirilmiş, toplam 510 kişiye anket uygulaması yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre toplumda suç korkusunu en çok belirleyen faktör olarak sosyal ve fiziksel düzensizlikler ortaya çıkmaktadır, ikinci sırayı yaşam alanını temsil eden ve bu araştırmanın örneklem seçimine de kaynaklık eden yaşanılan bölge yer almakta, üçüncü sırada cinsiyet ve son olarak kişilerin dolaylı mağduriyetleri suç korkusunu belirleyen faktör olarak ortaya çıkmaktadır. Araştırmanın diğer bulguları tezin içerisinde tartışılmıştır.
Bireysel silahlanmanın kadın cinayetleri üzerindeki rolünün alandaki uzmanların görüşleri ile değerlendirilmesi

Türkiye'de resmi rakamlara göre 2016, 2017 ve 2018 yıllarında sırasıyla 301, 350 ve 281 kadın cinayeti işlenmiştir (Taştan ve Küçüker Yıldız, 2019: 2). Bianet tarafından hazırlanan erkek şiddeti raporuna göre ise bu yıllarda sırasıyla 261, 290 ve 255 kadın cinayeti işlenmiştir. (Bianet Erkek Şiddeti Çetelesi; 2016, 2017 ve 2018). Yine Türkiye'deki resmi rakamlara göre 2016- 2018 yıllarında kadın cinayetlerinin %52,8'i ateşli silahlarla işlenmiştir. Bu silahların %83,9'u ruhsatsız silah iken sadece %16,1'i ruhsatlıdır (Taştan ve Küçüker Yıldız, 2019: 4). Kadın cinayetlerinde risk faktörleri üzerine yapılan çalışmalar ise bireysel silahlanmanın kadın cinayetleri riskini artırdığını (Campbell ve ark., 2003; Caman ve ark., 2016; Stöckl ve ark., 2013) ve kadın cinayetlerinin önlenmesinde silah bulundurmaya ilişkin tedbirlerin alınması gerektiğini ortaya koymaktadır (Campbell ve ark., 2000 ve 2003; Stöckl ve ark., 2013). Bu tezin amacı, bireysel silahlanmada rol oynayan devlet kurumları ve buna karşı mücadele eden kurum/örgüt temsilcileri ile görüşmeler yaparak mevcut durumu ortaya koymak ve ateşli silahlarla işlenen kadın cinayetlerinin önlenebilmesi için çözüm önerilerine katkı sağlamaktır. Bu bağlamda, silah ruhsat işlemlerinden sorumlu kolluk kuvveti temsilcileri, kolluk kuvvetlerine bağlı aile içi şiddetle mücadele birimleri, alanda çalışma yapan akademisyenler, savcı, aile mahkemesi hakimi, avukat, sivil toplum ve medya örgütü temsilcisi ile görüşmeler yapılmıştır. Bu tez çalışması nitel bir çalışma olarak tasarlanmıştır ve yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşme tekniği kullanılmıştır. Bu çalışmada, kadın cinayeti olgusuna dair ortak bir tanımın ve algının olması gerektiği, bütün paydaşların kullanacağı resmi bir risk değerlendirme aracının geliştirilmesi, kadına yönelik şiddet ve kadın cinayeti alanında toplumsal cinsiyet temelli verilerin düzenli olarak üretilmesi ve kamuoyu ile paylaşılması, 6284 sayılı Kanun'un eksiksiz bir şekilde uygulanması ve medyanın şiddet olaylarında kullandığı dili değiştirmesi ve toplumsal cinsiyet eşitliğine dair farkındalık yaratacak politikalar izlemesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
The politicization of gender: From identity politics to post-identity

Bu çalışmanın amacı Türkiye'deki bugünkü feminist politikanın kimlik üstü politika açısından ne anlam ifade ettiğinin anlamaktır. Kimlik politikalarının bugün yaygın bir şekilde pratik edildiği ve kimlik üstü politika yapma yollarının hala çok net olmadığı göz önünde bulundurulduğunda, bu çalışmanın amacının gerçekleştirilebilmesi için, kimlik politikalarının bir eleştirisinin yapılması ve bu eleştiri yoluyla kimlik üstü politikaya olan eğilimin ortaya çıkarılması gerekli görülmüştür. Bu nedenle, bu tez çalışmasında, feminist kimlik politikaları, kimliği ve kimliğin toplumsal cinsiyet politikasıyla ilişkisini sorgulayan post-yapısallcı feminist Judith Butler'ın perspektifinden analiz edilmiş ve eleştirilmiştir. Bu sorgulamaları gerçekleştirmek için, niteliksel araştırma metodu kullanılmıştır. Veri toplama tekniği olarak yarı yapılandırılmış derinlemesine mülakat gerçekleştirilmiştir. Araştırma için kendini feminist olarak tanımlayan 5 kadınla görüşülmüştür. Mülakatların amacı, analiz sürecinde yapısöküme uğratılmak üzere görüşmecilerden bireysel anlatıların toplanmasıdır. Bu nedenle, direkt ve kategorik sorular sorulmasından ziyade görüşmecilerin toplumsal cinsiyetli dünyayı nasıl algıladıkları ve buna nasıl tepki verdikleri ve bu tutumlarını politik arenaya nasıl aktardıkları konularında konuşmaları için teşvik edilmeleri tercih edilmiştir. Çalışmanın bulgularına göre, görüşmeciler kimlik üstü politika yapmanın önemini fark etseler de, cinsiyeti, toplumsal cinsiyeti ve cinselliği belli bir ölçüde ikili bir çerçevede algıladıkları ve bu görece sınırlı akışkanlığın onların yakın gelecekte bu eğilimi politik arenaya aktarmasına engel olduğu anlaşılmıştır.
Osmanlı'da kölelik

Bu çalışmayı hazırlarken başlıca amacımız, 19. yüzyılda Osmanlı Devleti'nde köleliğin kaldırılış süreci ve bu dönemin Osmanlı üzerindeki etkilerini ortaya koymaktı. Kölelik, insanlığın var olduğu günden beri çeşitli adlarla imparatorluğun sonuna kadar devam etmiştir. Böylesine köklü bir müessesenin bir anda kaldırılamayışını, tarihi olayları ve o gününün şartları altında düşünerek ele almamız bize kolaylık sağlamıştır. İslam kültürü ile harmanlanan ve Osmanlı sosyo-ekonomik kültürünün bir parçası haline gelen kölelik, hem dış baskılar hem yapılan anlaşmalar neticesinde zor ve sancılı bir şekilde de toplum hayatından çıkarılmıştır. Çalışmamız sırasında konumuzla ilgili yayınlanmış eserlerden ve arşiv kaynaklarından mümkün olduğu kadar faydalanılmıştır. Kölelik müessesesinin incelendiği bu çalışmada konuyla ilgili genel bir bilgi verildi. Osmanlı Devleti'ndeki kölelik ve köleliğin kaldırılış sürecini inceleyerek bu sürecin sosyal, kültürel ve ekonomik boyutları incelenmeye çalışılmıştır. İstanbul'da Osmanlı arşivlerinde günlerce süren yoğun bir çalışmanın ardından birçok değerli belge bulmamız, bunu tezimizde kullanmamız bizi sevindirmiştir. Sonuçta kölelik, köle ticareti, köle hakları, köle kaynakları ve köleliğin kaldırılış süreci hakkında geniş kapsamlı bir çalışma sunmaya çalıştık. Bu süreçte yerli ve yabancı kaynaklardan yararlanarak bu eserlere atıfta bulunarak, duygusallıktan uzak daha objektif bir çalışma yapmak istedik.
Kentsel dönüşüm bağlamında sosyal dönüşüm: Kütahya İnköy Mahallesi İnköy Toplu Konutları örneği

Kentler toplum tarafından oluşturulmuş aynı zamanda toplumu değiştirmiş ve uzun süreçte toplumun dönüşmesine neden olmuş bir toplumsal yerleşme birimidir. Kentler tarihsel süreçte sosyo-kültürel, ekonomik ve fiziksel anlamda değişmeler yaşamış ve bu süreç zarfında bazı kentsel alanlar yıpranmıştır. Bu yıpranmalar karşısında dünyada İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra, Türkiye'de ise 1980'ler sonrasında önem kazanan Kentsel Dönüşüm Projeleri, kentlerin yeniden planlanmasını, yapılanmasını ve halkın ihtiyaçlarına göre şekil almasını sağlayarak, gereksinim haline gelmiştir. Türkiye'de Kentsel Dönüşüm Projesinin sadece gecekondu alanlarını hedef aldığı ve genellikle başarısız olduğu algısı oluşmuştur. Bu çalışmanın amacı, kentsel dönüşüm uygulanmasının toplumun ihtiyacına göre değişerek kentleri daha yaşanılır hale getirdiği ve aynı zamanda hem kenti hem de toplumu dönüştürerek yeni bir yaşam alanı oluşturduğunu iddia ederek, irdelemeye çalışmaktır. Araştırmada, Kütahya İnköy Mahallesi İnköy toplu konutlarında ikamet eden 30 kişi ile derinlemesine mülakat görüşmesi yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarında, mahallede yaşayan bireylerin şehir hayatından daha sakin, refah bir yaşam kalitesine sahip olduğuna, şehirden uzak olmanın dezavantajlarının yaşandığı, apartmanlaşma ve site hayatının mahalle ve komşuluk kültürünü etkilediği sonucuna ulaşılmıştır.
Work and work accidents in the flexible working regime: The Zonguldak Hard Coal Basin case

Bu tezde Zonguldak Taşkömürü Havzası'nda esnek çalışma rejimi süresince taşeron işletmelerde ve kaçak ocaklarda gerçekleşen iş kazaları konu edilmiştir. Bu amaçla, ilk olarak iş kazalarının ekonomi politiği incelenmeye çalışılmış, esnek çalışma rejiminde çalışmanın aldığı yeni biçimlerin iş kazalarına etkisi araştırılmıştır. İkinci olarak, Zonguldak Taşkömürü Havzası'nın tarihine ana hatlarıyla değinilmiş ve kömür üretiminin küresel düzlemde değişen ekonomi politiğine İngiltere, Çin ve Türkiye üzerinden karşılaştırmalı bir bakış açısı geliştirilmeye çalışılmıştır. Üçüncü olarak Havza'da uygulamaya konulan alt sözleşmeli üretim pratiği olarak rödovans sistemi anlatılmıştır. Dördüncü olarak, taşeron işletmelerde ve kaçak ocaklarda gerçekleşen iş kazalarının nedenleri incelenmiştir. Sonuç olarak, neoliberal dönemin temel ayaklarından biri olan esnek çalışma rejiminin Zonguldak Taşkömürü Havzası'nda iş kazalarını arttırdığı argümanına ulaşılmıştır.
Yurttaşlık performansı: Yapı geçerliği ve öncülleri

Bu araştırmada yurttaşlık performansı kavramının öncelikle ülkemizde kapsam, görünüş ve yapı geçerliğine sahip olup olmadığı bir ön çalışmayla incelenmiş, kavramın çok boyutlu yapısına ilişkin analizler yapılmış ve yurttaşlık performansı boyutlarının farklı öncülleri olup olmadığı sınanmıştır. Araştırmanın ön çalışmasında 10 katılımcı ile yarı-yapılandırılmış görüşmeler yoluyla elde edilen niteliksel analiz edilerek yurttaşlık performansının görünüş ve kapsam geçerliği incelenmiştir. Araştırmanın ikinci aşamasında, asıl çalışmada kullanılacak ancak, kültürümüzde geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılmamış olan yurttaşlık performansı, iş doyumu, grup sargınlığı ve işle bütünleşme ölçeklerinin geçerlik ve güvenirliği 213 kişilik bir örneklemde değerlendirilmiştir. Asıl çalışmada ise 619 katılımcıdan yurttaşlık performansı, yöneticiden doyum, iş arkadaşlarından doyum ve işin doğasından doyum boyutları, grup sargınlığı, işle bütünleşme, işlemsel adalet, duygusal ve normatif bağlılık, kişilik boyutlarından öz-disiplin ve uyumluluk ölçümleri ve demografik bilgiler alınmıştır. Yazında yer alan bilgiler ışığında yurttaşlık performansının yapısı ile ilgili üç farklı model geliştirilmiş ve bu modeller istatistiksel olarak karşılaştırılmıştır. Araştırmanın ilk aşamasından elde edilen bulgulara göre yurttaşlık performansı kavramının Türkiye'de kapsam ve görünüş geçerliğine sahip olduğu sonucuna varılmıştır. Araştırmanın ikinci aşamasında yurttaşlık performansı, yöneticiden doyum, iş arkadaşlarından doyum ve işin doğasından doyum boyutları, grup sargınlığı ve işle bütünleşme ölçekleri doğrulayıcı faktör analizine tabi tutulmuştur ve orijinallerine uygun faktör yapılarına sahip oldukları görülmüştür. Bu dört değişkenin ayrıca, iş-aile çatışması, aile-iş çatışması, işten ayrılma niyeti, tek maddelik genel doyum ölçeği, işin merkeziliği kavramları ile ilişkisi de incelenmiş ve yapı geçerliğine ilişkin yeterli kanıta sahip oldukları sonucuna varılmıştır. Araştırmanın son aşamasında yurttaşlık performansının tek, iki ve üç faktörlü yapıları istatistiksel açıdan karşılaştırılmış ve üç faktörlü yapının daha uygun olduğu sonucu elde edilmiştir. Üç faktörlü yapının öncülleri incelendiğinde, yurttaşlık performansının kişilerarası destek boyutunu grup sargınlığı ve uyumluluk; örgüte destek boyutunu duygusal bağlılık, normatif bağlılık ve yöneticiden duyulan doyum; öz-disiplinli inisiyatif boyutunu ise işin doğasından duyulan doyum, işle bütünleşme ve öz-disiplin anlamlı düzeyde yordamaktadır. Ortaya çıkan bulgular kuramsal ve uygulama açılarından, diğer araştırma bulguları da dikkate alınarak tartışılmıştır.
Popüler ve kitabi dindarlık arasındaki gerilim ve iletişim

Popüler ve kitabi dindarlık arasındaki gerilim ve iletişim incelediğimiz bu çalışmada tarama modeli kullanılmıştır. Malatya evreninde, tesadüfi örneklem ve amaçlı örneklem yoluyla seçilmiş gruplara anket uygulanmıştır. Genel popüler inanç ve uygulamalar ile yerel popüler inanç ve uygulamaları içeren iki boyutlu ölçek geliştirilmiştir. Anketler aracılığıyla elde edilen veriler istatiksel işlemler yolu ile değerlendirilmiş, elde edilen bulgular yorumlanmış ve karşılaştırılmıştır. Araştırmamız üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, araştırmamızın konusu, amacı, önemi, problemi, alt problemleri, hipotezleri ve sınırlılıkları anlatılmıştır, Birinci bölümde, araştırmanın kavramsal çerçevesini oluşturan dindarlık dini-kültürel farklılaşma, din kültür etkileşimi, kitabi dindarlık, popüler dindarlık, popüler ve kitabi dindarlık arasındaki farklılıklar ve ortak paydalar açıklanmıştır. İkinci bölümde ise araştırmamızın metodolojisi açıklanmış ve Üçüncü bölümde ise elde edilen bulgulara, istatistiksel işlemlere ve sonuç bölümüne yer verilmiştir. Sonuç olarak ise; halk dindarlığını temsil eden ile kitabi dindarlığı temsil eden iki ayrı grubun popüler inanç ve uygulamalar hususunda farklılaştıkları görülmüştür. Bunların yanı sıra kitabi dindarların kendi içerisinde de farklılaştıkları tespit edilmiştir. Halkın popüler dindarlık eğiliminin kitabı dindarların popüler dindarlık eğilimlerinden oldukça yüksek olduğu gözlemlenmiştir.
Başörtülülerin görünürlüğündeki değişimin sosyolojik analizi

İslami kimliğin hızlı değişimini en görünür haliyle başörtülü kadınların dış görünüşündeki modernleşmeden okumak mümkündür. Günümüzde dindar kadının özneleşme mesajını kıyafeti ile birlikte kimliğindeki değişimin yansımalarını birlikte değerlendirebilmekteyiz. Siyasi ve ekonomik yapısı değişen Türkiye'de yasaklı dönemlerin mücadele sembolü olmuş, başörtüsünü kimliği olarak addedip şiddetle sahiplenen genç kızlardan bugüne modernizme başörtüsünü kurban etmiş, seküler ve feminist idealleri olan kadınların, içerisi boşaltılmış, anlamından uzaklaşmış başörtüleriyle artık kamusal alanın her yerinde görünür olmaları. Yasakçı zihniyetin baskılarından kurtulmuş olan başörtülülerin özgür ve kimliklerini serbestçe ortaya koyma imkanlarını her geçen yıl modernize ederek gerçekleştirmeleri, düşünce ve yaşam tarzı olarak da seküler zihniyetteki hemcinslerine daha yakın bir dünya görüşüne ulaşması ve bu durumdan rahatsız olan, değişimi benimseyememiş olan diğer başörtülülerin yahut muhafazakar erkeklerin eleştirileri. Örtünme eylemi önceki yıllarda dinsel temellendirmelere dayanmaktayken günümüzde modanın daha belirleyici ve önemsenen unsur olarak genç kuşakta farklı yansımaları mevcuttur. Siyasi koşulların değişmesiyle gelen başörtüsü serbestiyeti yeni başörtülü neslin görünürlüklerini artırmakla kalmamış daha modern, daha feminen ve seküler görünümlü ve buna uygun yaşam tarzı olan başörtülülerin çoğalmasına da imkan vermiştir. Her geçen gün gelenekten uzaklaşan örtünme ve başörtülülerin postmodern yaşam tarzları yer yer endişe verici boyutlarda yorumlara neden olmaktadır.
Siyasete katılma biçimi olarak toplumsal hareketler

Demokrasilerde vatandaşların seçim dönemleri dışında siyasete faal olarak katılmaları demokrasinin işleyişi açısından önem arz etmektedir. Toplumu oluşturan bireylerin siyasete katılım yoğunluklarında ve katılım şekillerinde ise farklılıklar bulunmakta ve Robert Dahl, katılımın dört boyutunu ilgi, önemseme, bilgi ve eylem şeklinde sıralamaktadır. Bu çerçevede çalışmada, siyasete katılımın eylem boyutunda yer alan ve Türk siyasi hayatında koalisyon hükümeti olmayan dönemlerde yaşanan, 28-29 Nisan 1960 öğrenci olayları ile Gezi Parkı olayları karşılaştırmalı olarak ele alınıp incelenmektedir. Yazın incelendiğinde Türkiye'de toplumsal hareketler ile ilgili çok fazla karşılaştırmalı çalışmanın yapılmadığı gözlemlenmiştir. Çalışma, yazında yer alan bu boşluğu doldurma amacı taşımaktadır. Çalışmanın kuramsal çerçevesini ise, ele alınan toplumsal hareketler, siyasete katılımın bir şekli olarak ele alınıp incelendiğinden, siyasete tüm vatandaşların faal olarak katılması gerektiğini savunan müzakereci demokrasi kuramı oluşturmaktadır. Çalışmada yazın taramasının yanı sıra nitel ve nicel araştırma yöntemleri birlikte kullanılarak incelenen iki olay derinlemesine analiz edilmiş; olaylar arasında benzerlikler ve farklılıklar ortaya konulmuş ve yorumlanmıştır. Bu bağlamda, ele alınan toplumsal hareketlerin nedenleri, olayların içinde yer alanlar, yürütme organının ve muhalefetin yaklaşımı açısından birçok noktada benzerlik gösterdiği; toplumsal harekete yaklaşımın müzakereci demokrasi kuramıyla bağdaşmadığı ve iktidar nezdinde seçim sonuçlarına odaklanan bir demokrasi anlayışının mevcut bulunduğu sonuçlarına ulaşılmıştır.
Şengal bölgesinden Diyarbakır iline gelen Ezidi sığınmacılarda savaş ve zorunlu göçün oluşturduğu travmatik yaşantılar ve kolektif hafıza

Savaş ve zorunlu göç bireyleri ruhsal açıdan oldukça zorlayan ve travmatik etkilerini uzun süre devam ettiren dinamik süreçlerdir. Ezidiler tarihsel olarak yaşadıkları farklı coğrafyalarda birçok savaş, şiddet ve zorunlu göçe maruz kalmış dezavantajlı bir topluluktur. Bu araştırma 2014 yılında Irak'ta DAİŞ saldırıları sonucu Şengal bölgesinden Diyarbakır iline gelerek Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi bünyesinde kurulmuş olan Fidanlık Ezidi Kampında ikamet etmekte olan 20 Ezidi sığınmacı ile nitel bir araştırma türü olan bireysel görüşme tekniği kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmadan elde edilen veriler, niteliksel analiz yöntemlerinden olan içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Ezidi sığınmacıların kolektif hafızalarının varlığı ve içeriğinin ortaya çıkarılması açısından önemlidir. Yapılan görüşmeler sonucunda, sığınmacılar üzerinde savaş ve zorunlu göçün yarattığı travmatik etkilerin kolektif hafızalarında yer alan bilgileri tetiklediği böylelikle hatırlamanın maruziyetin daha yoğun ve şiddetli yaşanmasına sebep olduğu görülmektedir. Grubun, geçmişşte varlığına ve bütünlüğüne yönelik gerçekleştiren kitlesel boyuttaki şiddet olayları, kolektif hafıza bağlamında ferman olarak adlandırıldığı ve fermanlara ilişkin hikayelerin kuşaktan kuşağa aktarılarak günümüze kadar ulaştığı saptanmıştır.
Bir iktidar aracı olarak propaganda

Bu çalışma boyunca tarihsel olarak şekillenip günümüze değin uzanan iktidar ve propaganda ilişkisinin analizi hedeflenmiştir. Dolayısıyla sıkça tarihsel örneklerdenyararlanma yoluna gidilmiş ve yaşadığımız yüzyıla yansıyan taraflarıyla bütünlükarzedecek bir biçimde değerlendirmeler yapılmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde; iktidar, iktidar ve siyaset ilişkisi ve bu her iki bileşenin kesişme noktasında sürece dahil olan propagandanın nasıl bir rol üstlendiğinedair genel çerçeve çıkartılmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde, konunun kavramsal çerçevesinin çıkarılması için, daha önce konu üzerinde yürütülen tartışmalarda göz önüne alarak, teorik açıklamalardanyararlanılmış, bu gerçeklik üzerinden yeni gelişmeler ışığında almış olduğu yeni biçimdeğerlendirilmiştir. Buradan hareketle üçüncü bölüm propagandanın çeşitleri üzerine geliştirilen ve uygulana gelen yöntemlerin teorik bir çerçevesi ile birlikte bir takım örnekler ışığındaizahına girişilmiştir. Son bölüm ise, propagandanın siyasi ve sosyal yönlerini dikkate alacak bir üsluplaberaber, belirli zaman aralıklarında ortaya çıkan yöntemler değerlendirilmiştir. Bu yapılırken, öncelikle tarihsel dönemin önemli sayılan belli kırılma noktaları seçilmiş ve bu dönemler üzerinden hareketle nasıl bir propaganda usulünün izlendiği açıklanmaya çalışılmıştır.
Kütahya'da kent yoksulluğu

Yoksulluk araştırmalarında genellikle mutlak ya da göreli yoksulluk anlayışlarından biri benimsenir. Bu çalışma, iki yaklaşımın da en altında yer alan yoksulların neden bu durumdan kurtulamadıkları ile ilgilenmiştir. Bu bağlamda ana hipotez olarak: Yoksulluğun, içinden yeni yoksulluk biçimleri türeten bir süreç olduğu ve bu süreçten yardım alınmaksızın kurtulmanın imkansız olduğu savunulmuştur. Tezi açıklamak için 'yoksulluk sendromu' kavramı ortaya atılır ve tez sürecinde bu kavram geliştirilmeye çalışılır. Yoksullukla beraber eşanlı ortaya çıkan problemlerle mücadeleyi ya da çaresizliği anlatan 'yoksulluk sendromu' kavramı, çalışmanın sonuçlarıyla paralellik göstermiştir. Bu sendroma tutulan kişilerin kendi imkanlarıyla durumlarını düzeltmeleri imkansızdır. Bu çalışma için evren olarak Kütahya kent merkezi seçilmiş ve güdümlü örnekleme yöntemiyle belirlenen 168 aile reisine anket aynı zamanda da likert ölçeği uygulanmıştır. Çalışma sonucunda Kütahya ilinin yoksulluğu giderecek kadar yeraltı, yer üstü zengin kaynaklara sahip olduğu fakat kentin yönetici ve halkının bu tür organizasyonları gerçekleştirecek perspektiften yoksun olduğu anlaşılmıştır. İlerleyen süreçte işsizlik, yoksulluk ve bu nedenlere bağlı olarak; eğitimsizlik, sağlıklısızlık, mekansal yarılma, şiddet, suç vb. birçok sosyal problemin ortaya çıkması, önlem alınmadığı takdirde kaçınılmazdır.
Artvinlilerin göç tercihlerinde Bursa'nın yerinin sosyo - ekonomik ve mekansal analizi

Günümüzde Bursa; sanayi ve ticaret kenti olmasının yanı sıra iş ve eğitim olanaklarının gelişmişliği, sosyal-kültürel imkanları ve coğrafi yapısının elverişliliği gibi sahip olduğu birçok özelliği nedeniyle önemli göç çekim merkezilerinden biri haline gelmiştir. Osmanlı Devletinin son dönemlerinden günümüze nüfus artışını büyük ölçüde göçlerle sağlayan Bursa'ya özellikle Kafkas ve Balkanlar'dan zorunlu göçler olmuştur. Ayrıca 1877- 1878 Osmanlı-Rus Savaşı sonrasında Artvin'den Bursa'ya yönelik göçler tarihsel ve kültürel bir geçmişşe sahip olması nedeni ile günümüze kadar devam etmiştir. İç göç ile ilgili ulusal literatürde Bursa'yı da kapsayan birçok çalışma bulunmakla birlikte Artvin'den Bursa'ya yönelik yoğun göçler hakkında herhangi bir çalışma yapılmamış olması bu çalışmanın önemini vurgulamaktadır. Nitekim 2014 yılı TUİK verilerine göre Bursa nüfusunun % 2 ,30'u Artvin iline doğumludur. Bu iç göç çalışmasıyla; Artvin'in göç verme nedenleri, Artvinlilerin göç tercihlerinde Bursa'nın yeri, Bursa'daki uyum süreçleri ortaya konulmuştur. İstatiksel analiz yöntemi olarak Sınıflandırma Ağacı Yöntemi kullanılmış olup, Artvin'den Bursa'ya gerçekleştirilen göçlerin nedenleri üzerinde etkili olan faktörlerin modellemesi yapılmıştır. Araştırma sonucunda Artvin'in göç verme nedeninin genel olarak ekonomik temelli olduğu saptanmıştır. Bunun yanı sıra sosyo-kültürel özelliğin, zorlu topoğrafik şartların ve sosyal ağların göç etme nedenleri üzerinde etkili olduğu belirlenmiştir. Ayrıca Artvin'den göç etme nedenleri ile Bursa'yı tercih etme nedenleri arasında güçlü bir ilişki vardır. Bunun yanı sıra Bursa'nın sosyo-kültürel imkanlarının, yaşam standardının yüksek oluşunun, coğrafi açıdan barındırdığı çeşitliliğin ve Artvin'e benzerliğinin de etkili olduğu görülmüştür. Artvinlilerin Bursa'ya kısa sürede uyum sağlamaları üzerinde sosyal ağlarının etkili olduğu belirlenmiştir. Bu durum Bursa'da yaşayan Artvinlilerin kültürel kimliklerini korumalarına ve Artvin ile kültürel bağlarını devam ettirmelerine neden olmuştur.