turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Mükelleflerin vergiyi algılama ve tutum analizi; Erzincan örneği

Çalışmada Erzincan'daki Limited ve Anonim Şirketlerin vergi karşısındaki tutum ve davranışlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın ilk kısmında mükelleflerin davranışlarının psikolojik ve sosyal yönü, vergiye karşı gösterdikleri davranış biçimleri ve bu davranışları belirleyen faktörler ele alınmıştır. Araştırma kapsamında, mükelleflerin vergi karşısındaki davranışlarını değerlendirebilmek amacıyla, Erzincan ilinde 284 vergi mükellefine anket uygulanmıştır. Anket uygulaması sonucu elde edilen veriler SPSS 15 istatistik programı ile Sıklık, Mann-Whitney U testi ve Kruskall-Wallis H testi ile analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre Erzincan'daki mükelleflerin vergi karşısında göstermiş oldukları tutum ve davranışlara etki eden faktörler incelenmeye çalışılmıştır.
Türk Ticaret Kanunu Tasarısı'nda şirketler topluluğunda hakimiyetin hukuka aykırı kullanılmasından doğan sorumluluk

Yürürlükte bulunan 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nda şirketler topluluğuna ilişkin sistematik bir düzenleme yer almamaktadır. Öte yandan, şirketler topluluğu yapılanmalarının günümüz iktisadi hayatında oldukça yaygın olduğu da yadsınamaz bir gerçektir. İşte sözü edilen iktisadi gerçeklik göz önüne alınarak 9.11. 2005 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sevk edilen Türk Ticaret Kanunu Tasarısı'nda şirketler topluluğuna ilişkin sistematik düzenlemelere yer verilmiştir. Tezimizin konusunu, Tasarı'nın 202 -206. maddelerinde düzenlenmiş bulunan şirketler topluluğunda, hakimiyetin hukuka aykırı kullanılmasından dolayı hakim şirketin sorumluluğu oluşturmaktadır. Konu üç bölümde incelenecektir. Buna göre, Birinci Bölüm'de genel olarak şirketler topluluğu kavramı ve bu kavramın diğer benzer kavramlardan farkına değinilecektir. İkinci Bölüm'de ise, şirketler topluluğunun unsurlarına ilişkin açıklamalara yer verilecektir. Son olarak Üçüncü Bölüm'de, şirketler topluluğunda sorumluluk konusunda diğer hukuk sistemlerindeki düzenlemeler ile Tasarı'nın hükümleri incelenecektir.
Uluslararası ticarette kullanılan belgelerin elektronik ortama taşınma süreci

Bu çalışmada uluslararası ticarette kullanılan kağıt belgeler, kullanım alanları ve düzenleme şekilleri bakımından incelenmiştir. Kullanılmakta olan kağıt belgelerin yerini elektronik belgelerin almaya başladığı günümüz ticaretinde elektronik belgelerin neler olduğu, nasıl düzenlendiği ve hukuki geçerliliğe sahip olabilmeleri için hangi araçlara ihtiyaç duyulduğu araştırılmıştır. Uluslararası alanda elektronik belge örnekleri ve elektronikleşme süreci çalışmaları hakkındaki gelişmelere detaylı bir şekilde yer verilmiştir. Bir belgenin elektronik belge olabilmesi ve uluslararası alanda işlem görebilmesi için nitelikli elektronik imza araçları tarafından imza edilmiş olmaları gerektiğinin detayları irdelenmiştir. Ayrıca elektronik belge kullanımına geçiş sürecinde yaşanan sorunların yanı sıra elektronik belge kullanmanın fayda ve avantajlarından da söz edilmektedir.
Devletin Jus Cogens kurallara aykırı faaliyetleri kapsamında yargı bağışıklığı

Devletin yargı bağışıklığı, mutlak yargı bağışıklığına göre uygulanmış, yani devletlerin faaliyetlerinde kamu ya da özel hukuktan doğan faaliyetler ayrımı yapılmaksızın, devletler yargı bağışıklığı ile korunmuştur. Ancak yıllar içinde, devletin yargı bağışıklığında, acta jure gestionis ve acta jure imperii ayrımı uyarınca sınırlandırmaya gidilmiştir. Bu nedenle günümüzde devletler acta jure gestionis faaliyetlerinden doğan uyuşmazlıklarda yargıdan bağışık olmayıp, devletin sadece acta jure imperii niteliğindeki faaliyetlerinde yargı bağışıklığı mevcuttur. Söz konusu değişim sınırlı yargı bağışıklığı doktrininin gelişmesini sağlamıştır. Sınırlı yargı bağışıklığı doktrinin gelişmesinden sonra, yargı bağışıklığına ilişkin tartışma devam etmiş ve devletin acta jure imperii faaliyetleri bakımından yargı bağışıklığı da sorgulanmaya başlamıştır. Hem akademisyenler hem de ulusal ve uluslararası mahkemeler, devletlerin yargı bağışıklığını, jus cogens kurallara aykırı acta jure imperii faaliyetleri bakımından tartışmaya açmıştır. Sınırlı yargı bağışıklığı doktrinin yeni versiyonu, özellikle de bireylerin zararlarının giderimi hakkı bakımından tartışılmaktadır. Tez çalışmamızın amacı, devletlerin jus cogens kurallara aykırı faaliyetleri karşısında yargı bağışıklığının durumunu incelemektir. Böylelikle, devletin yargı bağışıklığının reddedilmesinin, bireylerin zararlarının giderilmesini sağlayan yeni bir mekanizma olarak kullanılıp kullanılamayacağı tayin edilecektir. İşbu amaçla, jus cogens kurallar, uluslararası ve ulusal yargı bağışıklığı kuralları ve bireylerin zararlarının giderilmesi kavramları sırasıyla ele alınmıştır. Daha sonra, jus cogens kurallar ile yargı bağışıklığı kuralları arasındaki ilişki; jus cogens kurallar, yargı bağışıklığı ve devletin sorumluluğu kuralları arasındaki ilişki ve son olarak jus cogens, yargı bağışıklığı ve mahkemeye başvuru hakkı arasındaki ilişki; uluslararası antlaşmalar, uluslararası örf ve adet hukuku kuralları ve uluslararası ve ulusal yargı kararları göz önüne alarak incelenmiştir. Sonuç olarak, devletin yargı bağışıklığının ulusal mahkemeler eliyle reddedilmesinin, bireylerin zararlarının karşılanması sorunsalına bir çözüm olamayacağı ifade edilmiştir. Bu nedenle çözüm önerisi olarak uluslararası hukuk düzenindeki mevcut mekanizmalara ve önerilebilecek değişiklik ve yeni mekanizmalara işaret edilmiştir.
Kişisel verilerin korunması ve kolluk hizmetleri

21'inci yüzyılda bilişim ve teknoloji alanında yaşanan baş döndürücü gelişmeler beraberinde özel hayatın gizliliği kavramının alanını daraltarak kişiye özel veriler olarak tanımlayabileceğimiz kişisel verilerin korunması problemini getirmiştir. Kişisel verilerin korunması alanında uluslararası alanda birçok düzenleme yapılmış olmasına rağmen Avrupa Birliğine üye olma hedefinde olan ülkemizde, insan haklarının en temel öğeleri arasına girmiş bulunan kişisel verilerin korunması konusunda kapsamlı bir düzenleme yapılmamıştır. Bu durum temel hak ve özgürlüklerin korunması açısından büyük bir eksiklik oluşturmaktadır. İdare tarafından suçların önlenmesi sırasında, kişisel verilerin korunması ve güvenli bir şekilde transferi idarenin yerine getirmesi gerekli en önemli görevlerindendir. Özellikle kamu gücünün yoğun olarak kullanıldığı ve kolluk faaliyetleri sırasında kişisel veri niteliğinde olan bilgilerin toplaması ve değerlendirmesi işlemlerinin yasal olarak düzenlenmesi gerekmektedir.
Türkiye enerji piyasası ve uygulamadaki hukuki esaslar

1980'li yılların başlarında dünyada başlayan elektrik sektörünün yeniden yapılandırılması ve rekabete açılması hareketleri ülkemiz elektrik sektörünü de etki altına almıştır. Yeniden yapılandırmanın temel amacı; piyasanın verimliliğini arttırmaktır. 2001 yılında kabul edilen Elektrik Piyasası Kanunu ile sektörün özelleştirilmesi ve reform hareketleri büyük ivme kazanmış olup Enerji Piyasası Düzenleme ve Denetleme Kurulunun kuruluşu, üretim ve dağıtım faaliyetlerinin özelleştirilmesi, gün öncesi piyasasının faaliyete başlaması önemli kazanımlardır. 2013 yılında kabul edilen yeni Elektrik Piyasası Kanunu ile piyasanın yapısı ve işleyişi ile kurumsal yapıya yönelik çok önemli adımlar atılmıştır. EPİAŞ' ın kurulması, gün içi ve türev piyasaların faaliyetlerine ilişkin düzenlemeler ve piyasada serbest tüketici sayısının artması ile reform sürecinde önemli aşama kaydedilmiştir. Piyasada faaliyetlerini sürdürmekte olan kamu kuruluşlarının yapısı ve işleyiş tarzının piyasaya uyumunu sağlayacak yeni düzenlemelerin yapılmaması, reform öncesinde yapılmış olan ve piyasayı olumsuz yönde etkileyen yap-işlet-devret, yap-işlet ve işletme-hakkı-devri sözleşmelerinin 2018- 2019 yıllarına kadar yürürlükte olması, reform sürecinin önündeki en büyük engellerdir. İlave olarak doğalgaz piyasasının serbestleşmesine yönelik gelişmelerin yetersizliği, serbest tüketici limitleri, teknik ve teknik olmayan kayıplar, düzenleyici kurum ile rekabet kurumu arasındaki ilişki, arz güvenilirliğine ilişkin politikaların oluşturulması, yenilenebilir enerji, nükleer ve kömür santrallerine orantısız olarak sağlanan teşvik konuları halen rekabet ortamında özel hukuk hükümlerine göre faaliyet gösterme yeteneğine sahip bir elektrik piyasasının önünde engel teşkil etmektedir. Piyasa aksaklıklarının giderilmesi ve rekabet engellerinin süreç içerisinde kaldırılması ile özel hukuk hükümlerine göre faaliyet gösteren rekabetçi bir piyasa ortamında tüketicinin düşük maliyetle elektrik enerjisi temin etmesinin önü açılacaktır.
Fikir ve sanat eserleri üzerindeki haklara tecavüzün ref'i davası

Türk hukuk literatürü incelendiğinde, fikri hukuk bağlamında tecavüz kavramı ve tecavüzün niteliğiyle birlikte, mali ve manevi haklara tecavüze karşı bir koruma sağlayan tecavüzün ref'i davasını ele alan çalışmalar az sayıda bulunmaktadır. Çalışmamızın genel muhtevasını FSEK m. 66-68 hükümleri arasında düzenlenen tecavüzün ref'i davası teşkil edip, tecavüzün men'i davası (FSEK m. 69) ve tazminat davasına (FSEK m. 70) yer yer değinilse de, söz konusu bu hukuk davaları kapsam dışı tutulmuştur. Bu bağlamda, genel olarak eser kavramı, eser sahipliği, eser sahibinin hakları incelenmiş, fikri hukuk bağlamında tecavüz kavramı ve tecavüzün hukuki niteliği ortaya konulmuş, FSEK sistematiğine uygun olarak manevi ve mali haklara tecavüz halleri ile tecavüzü ortadan kaldıran haller yargı kararları ve öğretideki görüşler çerçevesinde irdelenmiş, son olarak da tecavüzün ref'i davası incelenerek, tecavüzün ref'i davasının açılma koşulları, davanın tarafları, görevli ve yetkili mahkeme ile zamanaşımı konularına değinilmiş; tecavüzün ref'i davası kapsamında ileri sürülebilen talepler, özellikle üç kat bedel talebi tüm yönleriyle ve rekabet hukuku ile mukayeseli olarak ele alınmıştır.
Tüketicilerin konut edinmeleri amacıyla kurulan kredi sözleşmesi

Çalışmamızın konusu, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Ka-nun m.32/f. 1 ile düzenlenmiş olan, tüketicilerin konut edinmeleri amacıyla kuru-lan kredi sözleşmeleridir. Tüketicilerin konut edinmeleri amacıyla kurulan kredi sözleşmeleri, konut finansmanı sözleşmelerinin türlerinden biridir. 6502 sayılı TKHK m.32 de dört tür konut finansmanı sözleşmesine yer verilmiştir. Bu sözleşmeler, tüketicilerin konut edinmeleri amacıyla kurulan; kredi sözleşmesi, finansal kirala sözleşmesi, tüketicinin sahip olduğu konutun teminatı karşılığında kurulan kredi sözleşmesi ve daha önce alınan konut fi-nansmanı kapsamındaki kredinin yeniden yapılandırılması sözleşmesidir. Bu sözleşmenin tarafları, tüketici ile konut finansmanı kuruluşları olan bankalara, finansal kiralama şirketleri ve finansman şirketleridir.
Çevre politikası açısından: Türkiye'nin Avrupa Topluluğu'na hukuksal uyum

1972 yılında düzenlenen Stockholm Konferansı'nda çevre kirliliğinin küresel bir sorun olduğu ve bundan dolayı uluslararası işbirliğine ihtiyaç duyulduğu sonucuna varılımıştır. Stockholm Konferansı'nı izleyen Paris Zirvesi çevrenin, Avrupa Topluluğu'nun geleceği için kritik bir sorun olarak tanınmasında dönüm noktası olmuştur. Avrupa Tek Senedi'yle, çevrenin korunması ve kalitesinin yükseltilmesi gibi bazı yeni prensipler getirildi. Tek Senet'in 3. bölümüne 130/R, S, T maddeleri eklenmiş ve 'yetki ikamesi' yeni bir ilke olarak yer almıştır. Bu aynı zamanda çevre için genel anlamda resmi ve hukuki bir çerçeve olmuştur. Ayrıca, Maastricht Antlaşması da 'çevreye verilen zararların yerinde düzeltilmesi' ve 'kirleten öder' gibi bazı yeni prensipler koymuştur. Beşinci Çevre Eylem Planı, çevre politikalarının gelişmesinde çok önemlidir. Plan sadece 'sürdürülebilir kalkınma,' 'koruyucu çevre politikaları' ve 'paylaşılan sorumluluk' gibi bazı ana ilkeleri koymakla kalmamıştır. Aynı zamanda 2000'li yıllar için de bir takım hedefler belirlemiştir. Çevre sorunlarıyla ilgili uyuşmazlıklar için Avrupa Topluluğu Adalet Divanı yetkilidir., Çevre ve çevre sorunları 1980'lere kadar Türk hukuk düzenlemelerinin herhangi bir seviyesinde önemli bir yer tutmamıştır. Ancak, bu çevre hakkında hiçbir hukuki/resmi düzenleme olmadığı anlamına gelmez. Bunlar genellikle çevreyi dolaylı olarak ilgilendiren, sadece çevre sorunları için düzenlenmememiş kanunlar ve yönetmeliklerdir. 1982 Anayasası ilk kezçevre sırunlarına 56. maddesinde bir hukuki temel olarak yer vermştir. 1983 yılında Çevre Kanunu, tamamlayıcı yönetmeliklerle beraber çevrenin temel kaynakları olarak hukukumuzda yer almıştır. Türkiye aynı zamanda çevre ve çevre sorunlarıyla ilgili pek çok uluslararası anlaşmalara da imza koymuştur. 1991 yılında Çevre Bakanlığı kurulmuş; ancak devletin öteki birimleri de o zamandan bu yana çevre sorunları üzerinde otorite sayılmışlardır. Bu konudaki anlaşmazlıklar sivil mahkamemelerin olduğu kadar merkezi ve yerel idarenin de görevi içinde sayılmıştır. Çevre ve çevre sorunlarıyla ilgili hukuki düzenlemeler Türkiye'de, Avrupa Topluluğu'nda olduğu kadar geniş değildir Bununla birlikte Türkiye, çevre sorunlarının genellikle sosyal ve siyasal tartışmalardan çok bilimsel bulgulara dayanmasından ötürü göreceli bir başarıya sahiptir. Buna ek olarak da, Türkiye, Avrupa'daki gelişmeleri yakından izlemiş ve çeşitli Avrupa ülkeleri ve Avrupa Topluluğu'nda bu konuda çıkarılan hukuki düzenlemeleri kendine adapte- etmiştir. Bu yüzden Türkiye'deki çevre konulu hukuki düzenlemeler Avrupa Topluluğu' ndakinden çok geride değildir. Çevre Bakanlığı'nı kurmak bu alandaki bütün sorunları çözmemiştir. Bakanlık ne bütün mevcut çevre mevzuatın kodifiye edebilmiş; ne de çevre sorunları üzerinde tek söz sahibi olacak kendi bünyesinde resmi bir tek otorite olabilmiştir. Buna ek olarak da birden fazla devlet kurumu üzerinde bulunan dağınık otorite, Avrupa Topluluğu standartlarına ulaşmayı zorlaştırmaktadır
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun uyarınca konut satışı sözleşmelerinde satıcının ayıptan doğan sorumluluğu

Konut amaçlı taşınmazlar ve bu bağlamda konut satışı sözleşmeleri 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'da yapılan değişiklik ile Kanun'un kapsamına alınmış ve tüketici sözleşmelerinin konusu haline gelebilmiştir. Tüketicilerin, konut satışı sözleşmelerini temelde barınma ihtiyacını karşılamak amacıyla kurmaları ve sözleşme bedellerinin yüksek oluşu bu sözleşmeler özelinde tüketicilerin korunmasını daha önemli kılmaktadır. Çalışmamızın amacı konut satışı sözleşmelerinde karşılaşılabilecek ayıp hallerinin, ayıplı ifası durumunda tüketicinin sahip olduğu hakların ve sahip olduğu bu hakları yöneltebileceği sorumlu kişilerin incelenmesidir. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 8 ile 12. maddeleri arasında ayıplı mallara ilişkin hükümlere yer verilmiştir. Çalışmamızda bir tüketici sözleşmesi olarak konut satışı sözleşmeleri anlatılmış, sözleşmenin niteliği ve özellik arz eden hususlarına yer verilmiştir. Ayrıca TKHK m. 8 kapsamında yer alan ayıp halleri konut satışı sözleşmeleri özelinde incelenmiş ve son olarak konut satışı sözleşmelerinde konutun ayıplı teslimi halinde sorumlu kişiler ve tüketicinin sahip olduğu seçimlik haklar uygulamada karşılaşılan sorunlar ve Yargıtay kararları ışığında ele alınmıştır.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve siyasi haklar

Tez, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin demokrasi ve siyasi muhalefet özgürlüğü üzerinde temellenen siyasi haklara ilişkin içtihadını incelemektedir. Birinci bölümde, siyasi nitelikteki hakların Sözleşme hukukunda ortaya çıkış şekilleri analiz edilmektedir. Bu kapsamda; serbest seçim hakkı, siyasi ifade özgürlüğü, asayişi bozmayan toplantı yapma hakkı ve siyasi parti özgürlüğü konuları incelenmektedir. İkinci bölümdeyse, bu hakların Sözleşme hukukundaki sınırları tespit edilmektedir. Bu bağlamda, siyasi hakların genel sınırları olarak hakkı kötüye kullanma yasağı ve farklı siyasi haklara ilişkin genel sınırlar irdelenmektedir. Bunun ardından da, siyasi hakların kişisel statüye bağlı sınırları incelenmektedir. Bu çerçevede; devlet görevlileriyle yabancıların siyasi haklarının sınırlanması konusu ve serbest seçim hakkına bağlı haklara ilişkin olarak kişisel statüye dair sınırlar ele alınmaktadır.
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi çerçevesinde mülkiyet hakkının korunması

Mülkiyet hakkı, niteliği tartışmalı olmakla birlikte, günümüzde kişinin en önemli temel haklarından biri olarak kabul edilmektedir. Türkiye'nin kurucu üye olarak yer aldığı Avrupa Konseyi'nin temel insan hakları belgesi olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, elli yılı aşkın bir süredir yürürlüktedir. AİHS'ne Ek 1 No'lu Protokol'ün 1. maddesi, mülkiyet hakkını güvence altına almaktadır. Ancak, AİHS'ne Ek 1 No'lu Protokol'ün 1. maddesine göre, mülkiyet hakkı dokunulmaz bir hak değildir ve sınırlanabilmektedir. AİHS'nin ve AİHS'ne ek protokollerin uygulanmasını denetleyen yargısal organ olan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, önüne gelen davalarda, mülkiyet hakkını özerk ve geniş yorumlamaktadır. Türkiye'ye ve diğer ülkelere karşı mülkiyet hakkının ihlali iddiasıyla açılmış çok sayıda dava, AİHM tarafından karara bağlanmıştır. Ve halen, mülkiyet hakkının ihlali iddiasıyla açılmış birçok dava, AİHM'nde görülmektedir. Türkiye aleyhinde mülkiyet ihlali iddiasıyla açılan davalardan bir kısmı, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ndeki taşınmaz mallara ilişkindir. KKTC'ndeki taşınmaz mallarla ilgili Türkiye aleyhine açılan mülkiyet ihlali davaları incelenirken, Kuzey Kıbrıs'ta yaşanan son gelişmeler ele alınarak, konu değerlendirilmiştir. AİHS çerçevesinde mülkiyet hakkının korunması sorunu, hukuksal alanda güncelliğini korumaktadır.
Türkiye'de özel okul öncesi eğitim, ilköğretim ve ortaöğretim kurumlarının vergiler ve vergi teşvikleri karşısındaki konumu

Yapılan çalışmada, özel okulların vergiler ve vergi teşvikleri karşısındakikonumları tespit edilmiş ve bu kurumların eğitim sistemindeki paylarının artırılmasında, vergisel teşviklerin arttırılmasının gerekliliği ortaya konulmaya çalışılmıştır. Kurumların vergi teşvikleri karşısındaki konumlarının tespiti ile vergi teşviklerininarttırılmasının bu kurumlar üzerinde nasıl bir etki yapacağı anket yöntemiyle belirlenmeye çalışılmıştır. Birinci bölümde özel öğretim kurumlarının tanımı ve özellikleri üzerinde durulmuş ve resmi öğretim kurumları ile özel öğretim kurumlarının türleri hakkında bilgiler verilmiştir. Ayrıca özel öğretim kurumları, tarihsel gelişim açısından da ele alınmıştır. kinci bölümde öncelikle eğitim hizmetinin kamusal mal ve hizmetleriçerisindeki yeri belirlenmiştir. Daha sonra devletin eğitim hizmeti sunma gerekçeleri üzerinde durulmuş ve eğitim harcamalarının kamu ekonomisi üzerindeki yükü ortaya konulmaya çalışılmıştır. Üçüncü bölümde özel okulların tabi oldukları vergi türleri ve uygulamaları hakkında bilgiler verilmiştir. Ayrıca, özel okullara yönelik daha önce uygulanan ve günümüzde de uygulanmakta olan vergisel teşvikler hakkında açıklamalar yapılmıştır. Dördüncü bölümde ise Ege bölgesinde yer alan özel okullara yönelik yapılan anket çalışmasının sonuçları irdelenmiştir. Uygulama ve gözlemler neticesinde özel okullara yönelik teşviklerin yetersiz olduğu ve bu teşviklerden de kurumların tam anlamıyla yararlanamadıkları saptanmıştır. Ayrıca, kurumların sayılarının arttırılması için yeni vergisel teşviklerin getirilmesi ve bu teşviklerin amacına ulaşabilmesi için kurumlara profesyonel desteklerin sağlanması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Erken devletin siyasi ve hukuki yapısı

Yapılan çalışmada insan topluluklarının 'Devletsiz' yaşam biçimlerinden 'Devletli' yaşam biçimlerine geçiş aşaması incelenmeye çalışılmıştır. Bu yolda öncelikle ilk insanların dünya üzerinde yaşam sürdürebilme, diğer bir değişle geçim biçimleri ve bunun toplumsal yapılarına etkileri incelenmiş olup, sonrasında ise geçim biçimlerinde vuku bulan değişikliklerin toplumsal yapılardaki değişimleri ortaya konulmuştur. İncelemede sırasıyla Birey, Toplum, Devlet unsurları takip edilmiştir. Buna göre birey kendi fiziksel ve düşünsel yeteneklerini kullanmak suretiyle ve kendi hemcinsleri beraber ile dünya üzerinde yaşamını sürdürme yolunda çözümler yaratmış ve bu çözümleri uygulamıştır. Bunların kelime karşılığı da geçim biçimleridir. Avcılık, Toplayıcılık, Çiftçi ve Çobanlık olarak sıralayabileceğimiz bu geçim biçimlerinde son ikisi diğerlerine nazaran Devletli Toplum yapısının oluşmasına imkan vermektedirler. Çiftçi ve Çobanlığın zaman ile iç içe geçmesi İlkel Toplum'un kıtlık koşullarını aşmasına neden olmuştur. Böylece artı-ürüne ulaşan İlkel Toplum, kıtlık koşulları ile şekillendirmiş olduğu yönetimsel yapısını terk etmek zorunda kalır ve Devletli Topluma doğru açılım yapmak zorunda kalır. Söz konusu zorunluluk, artı-ürünün tek elde toplanması düşüncesinden kaynaklanmaktadır. Böylece toplum kıtlık koşullarındaki paylaşımcılığını terk ederek kendi içinde bölünür. Bunun sonucu olarak da yöneten kesim toplumdan bağımsızlaşır ve onun üzerine yerleşir. Yöneten kesimin topluluk üzerindeki tahakkümünü sürdürebilme aracı da Devlet olarak tanımlanır. Toplum yaşantısında zaman içinde söz konusu olan, ekonomik, üretimsel gelişimlerin toplumsal yaşantıya etkileri ile Devlet, kendini bunlara yeni araçları ve kurumları ile uyarlar. Erken Devlet ise bu gelişim sürecinin ilk aşamasını temsil eder. Erken Devlet, devlet kurumlarının henüz oluşturulduğu ve olgunlaşma sürecinin devam etmekte bulunduğu aşamayı betimlemektedir.
Ticari satışta satıcının temerrüdü

Ticari satışta satıcının temerrüdüne ilişkin düzenlemeye Türk Borçlar Kanunu m. 212'de ve alıcının olumlu zararının hesaplanmasına ilişkin düzenlemeye m. 213'te yer verilmiştir. Kanunda ticari satışa ilişkin bir tanıma yer verilmediğinden ticari satışın hangi sözleşmeleri ifade ettiği öğretide oldukça tartışmalıdır. Çalışmamızda öncelikle ticari satışta satıcının temerrüdüne ilişkin özel düzenlemenin tarihi gelişimi ve günümüz hukuk sistemlerinde düzenleniş biçimi incelenmiştir. Akabinde genel hükümlerden ayrıldığı ölçüde ticari satışta satıcının temerrüdünün sonuçlarına ilişkin açıklamalara yer verilmiştir. Son bölümde ise alıcının zararının hesaplanmasında soyut ve somut yönteme ilişkin değerlendirme yapılmıştır.
John Locke'un ihtilal teorisi bağlamında 'Arap Baharı' sürecinin değerlendirilmesi

17. yüzyılın önemli teorisyenlerinden John Locke, siyasal iktidarın sınırlandırılması düşüncesini benimsemiştir. Bu düşüncesini kaleme aldığı 'Yönetim Üzerine İkinci İnceleme' adlı eserinde, devletin kaynak ve kapsamını belirlemeye çalışmıştır. Locke, devletin sınırlandırılmasına ilişkin fikirlerini ortaya koyarken, sosyal sözleşme teorisini dayanak almıştır. Siyasal toplumla iktidar arasında yapılan bu sözleşme ile siyasal toplum bazı yetkilerini siyasal iktidara devretmiştir. Bunun karşılığında devlet, bireylerin tabiatından kaynaklanan 'hayat, hürriyet, mülkiyet' haklarını koruma altına almakla yükümlü kılınmıştır. Siyasal iktidar sözleşmeden kaynaklanan bu yükümlülüğünü yerine getirmediğinde veya bir şekilde siyasal toplum gözündeki meşruiyetini kaybettiğinde siyasal toplum, sözleşmeyi feshederek yeni bir siyasal iktidar kurma hakkına haiz olacaktır. Arap Baharı süreci, John Locke'un sistematikleştirdiği ihtilal teorisinin güncel bir örneğidir. Bölgeye egemen olan siyasal iktidarlar, tabiiyetindekilerin 'hayat, hürriyet, mülkiyet' hakkını güvenceye alma noktasında zayıf kalmışlardır. Bu meşru zeminin oluşturulmasında, uluslararası medya tarafından yapılan algı operasyonlarının etkisi göz ardı edilemeyecektir. Bölge halkında, 'baskıcı ve zorba'ortak düşmana karşı oluşan 'ortak öfke' ihtilal yolunu açmıştır.
Tıp hukukunda izin verilen risk

Tıbbi müdahalelerin hukuka uygun olmasını sağlayan gerekçeler hakkında hukukumuzda ağırlıkla hakkın kullanılması ve rıza kavramları üzerinde durulmuştur. Teknoloji ve bilimin gelişmesiyle tıbbi müdahaleler de gelişmiş ve karmaşık hale gelmiştir. İnsan fizyolojisinin değişkenliği ile tıbbi müdahalelerin karmaşıklığı sebebiyle gerekli dikkat ve özen gösterilmiş olsa dahi tıbbi müdahaleler olumsuz neticelerle sonuçlanabilmektedir. Ortaya çıkan bu riskli durum tıbbi müdahalelerin izin verilen risk kapsamında değerlendirilmesine neden olmuştur. Ancak izin verilen risk kavramının hukuki niteliği ve kapsamı hakkında tartışmalar devam etmektedir. Hekimin tıbbi müdahalesi sebebiyle tazminat ve ceza sorumluluğunun ortaya çıkabilmesi için söz konusu müdahalenin hukuka aykırı olması gerekmektedir. Bu itibarla hukuka uygun bir tıbbi müdahalenin şartları değerlendirilirken izin verilen risk kavramının hukuki niteliği ve kapsamı da açıklanmak zorundadır.