turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Cemil Meriç'in Bu Ülke adlı eseri üzerine üslup incelemesi

Dilbilimsel anlamda üslup incelemelerinin 'kelime ve cümle' olmak üzere iki boyutu vardır. Bu çalışmada, Cumhuriyet dönemi Türk nesrinin üslup sahibi yazarlarından biri olan Cemil Meric'in Bu Ülke adlı eserindeki cümleler 'dil ve üslup' özellikleri yönünden incelenmiştir. Bunu yaparken klasik tasniflerdeki ana başlıklara uyulmuş, bunlara bir de şimdiye kadar üzerinde durulmayan 'uzunluk-kısalık' bakımından cümle bahsi eklenmiştir. Bu Ülke'deki cümlelerin yapısallcı yöntemle bir sistematik bulmaya doğru incelenmesi sonucunda Cemil Meric'in 'tanım, tayin, tespit amaçlı isim cümlelerini fiil cümlelerine nispetle daha sık kullandığı belirlenmiştir. Cemil Meriç, dilimize yabancı dillerden giren kelimeleri, 'uydurca' kelimeleri yeniden tanımlayarak bunların sebep olduğu kavram kargaşasına son vermek istemiştir. Bu Ülke'de 1/7 oranında iç yüklemli cümle kullanılmıştır. Bu cümlelerin tipik özelliği yüklemin yalnızca bir eleman içeri çekilmesi ve yüklemden sonraki elemanın da tek kelimeden oluşmasıdır, iç yüklemli cümleler Bu Ülke'de 'vurgu' amacıyla kullanılmıştır. Bu Ülke'deki cümlelerin % 77'si kısa cümledir. Kısa cümlelerin de % 80'i isim cümlesidir. Yazar, temeli Tazarruname'ye dayanan kısa-isim cümlelerini geliştirerek birer 'aforizma'ya dönüştürmüştür. Kısa metinlerde dilin genetik-atomik özünü yakalayan kısa cümlelerle de kaynağını Şark'ın 'geleneksel hikemiyat üslup'undan alan felsefi-şiirsel bir dil oluşturmuştur. Bu Ülke'deki 'yani'li ve 'döngülü' cümleler de tipik Cemil Meriç cümleleridir. Bu tip cümleler, yazarın ele aldığı konuyla ilgili bütün ayrıntıları sıralamasını sağlayan cümlelerdir. Bu dilde, 'yani'li cümleler bir denklik açıklaması değildir. Bu tip cümleleri zihinsel algılamamızın beklentisinden çok farklı, sürpriz ifadelerle sürdüren yazar, okuyucuyu şaşırtarak bir nevi 'şok' etkisi yaratmaktadır.
Kazak Türkçesi ve Türkiye Türkçesindeki ortak köklü Türkçe kelimeler

Kazak Türkçesi ile Türkiye Türkçesi bilindiği üzere aynı kökten gelen bir dilin farklı coğrafyalarda konuşulan kollarıdır. Bu nedenle bahsedilen lehçelerin söz varlığı, şekil bilgisi ve söz dizimi bakımından ortak yönlerinin olması doğaldır. Ortak unsurların başında Kazak Türkçesinde ve Türkiye Türkçesinde ortak olan fiiller gelmektedir. Ancak Kazak Türkçesinin, Türkçenin Kıpçak grubuna; Türkiye Türkçesinin ise Oğuz grubuna dayanmasından kaynaklanan farklı kullanımlar başta gelmek üzere, her iki lehçenin kendine has özellikleri de mevcuttur. Bu durumda yabancı dillerin etkileri de söz konusudur. Bu çalışmada Türkiye Türkçesindeki ve Kazak Türkçesindeki ortak köklü Türkçe kelimeler incelenmiş, ses farklılıkları ve benzerlikleri karşılaştırmalı olarak ortaya konmuştur. Sözcükler Kazak Türkçesindeki madde başlarına göre sıralanmıştır. Çalışmada incelenen sözcükler farklı ses değişimlerine göre gruplandırılmıştır. Böylece iki farklı lehçenin söz varlığındaki ortak kelimelerin ses değişimleri ve karşılıkları verilerek listelenebilmiştir. Çalışmanın amacı söz varlığındaki Türkçe kökenli sözcükleri belirlemek ve anlamlarıyla birlikte tanıksız olarak listelemektir. Dolayısıyla Kazak Türkçesi ve Türkiye Türkçesinin öğrenimini ve öğretim sistemini kolaylaştırıp yaşanabilecek hataların en aza indirilmesinde yararlı olabilecek bir çalışma olacağı ümit edilmektedir.
1839-1908 yılları arasındaki Türkçe eğitimi ve öğretimi çalışmalarında alan terminolojisi

Anadil eğitim-öğretiminde, dilin temel kurallarının öğretildiği dil bilgisi öğretimi önemli bir yer tutmaktadır. Dil bilgisi, temel dil becerilerinin yanında, ana dilin daha doğru ve daha işlevsel kullanılmasını sağlayan genel dil kurallarıdır. Anadilin verimli kullanılmasında dil bilgisine ait kuralların doğru ve eksiksiz bilinmesi gerekmektedir. Bu çalışmada, dil bilgisi öğretiminin temeli konumundaki terimler üzerinde inceleme yapılmıştır. İlk olarak terim ve terminoloji kavramlarına değinildikten sonra, bu kavramların ana dili eğitim-öğretimindeki öneminden ve Türkçe eğitiminde karşılaşılan terim sorunlarından bahsedilmiştir. Diğer bölümde ise Tanzimat öncesi ve Tanzimat Dönemi Türkçe eğitim-öğretimi konusu incelenmiş, bu dönemdeki eğitim kurumlarında ana dil eğitiminin nasıl ve hangi dersler üzerinden yapıldığı açıklanmaya çalışılmıştır. Çalışmanın son bölümünde ise 1839- 1908 yılları arasında yazılmış olan gramer kitaplarından bir terimler sözlüğü oluşturulmuştur.
Özbek Türkçesinin kuruluş dönemindeki ses bilgisi özelliklerinin karşılaştırılması

Çalışmanın temelini geçiş dönemi ve günümüz Özbek Türkçesi şekil bilgisi öğretimi genel özelliklerinin ve ad türünün karşılaştırılması oluşturur. 'Türk dilinin lehçe, şive ve ağızlarındaki farklılık ve benzerliklerin ortaya çıkarılması Türk dilinin birliğini güçlendirecek, zenginliğini arttıracaktır.' düşüncesi bu çalışmanın temel dayanağıdır. Bu temel dayanaktan hareketle günümüzde üniversitelerde okutulan şekil bilgisi kitapları incelenmiştir ve içeriği bakımından geneli temsil eden 'Hazirgi Özbek Edebiy Tili' kitabı seçilmiştir. Bu kitabın şekil bilgisi genel özellikleri ve ad türü, geçiş dönemi şekil bilgisi özelliklerini içeren 'Sarf m kelime ve türlerinin genel özellikleri ve ad türü ile karşılaştırılmıştır. Karşılaştırmalarda bir dilin yapışım terimlerin, tanımların, sınıflandırmaların ve yaklaşımların belirlediği düşüncesinden hareket edilmiştir. Karşılaştırma bölümünü şekil bilgisinin genel özelliklerinin ve ad türünün terimlerinin, tanımlarının, sınıflandırma ve yaklaşımlarının karşılaştırılması oluşturur. Karşılaştırmaların sonuçlan geçiş dönemine nazaran günümüz şekil bilgisi genel özelliklerinin ve ad türünün, yine anlam temelinde, geliştiği düşüncesini ortaya çıkarmıştır. Geçiş dönemi Özbek Türkçesinde ad türünün işlenmesinde anlamı ön plana çıkaran üretken / dönüşümcü dil biliminin izleri görülür. Günümüz Özbek Türkçesi ad türünde ise üretken / dönüşümcü dil biliminden çok yapısallcılığın izleri görülür.
Japonca ve Türkçede görünüş

Çalışmanın konusunu; Eski Türkçe, Türkiye Türkçesi ile Anadolu ağızları, Hakas Türkçesi ve Japoncada zaman ekleri olarak bilinen yapıların dilbilgisel görünüş değerleri ile yardımcı fiillerin sözlüksel görünüş değerlerinin tespiti oluşturmaktadır. Üç bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümünde, görünüş kategorisinin sınırları çizilmiş, ikinci bölümde zaman ekleri ve görünüş değerleri, üçüncü bölümde yardımcı fiillerin görünüş değerleri incelenmiş ve buna göre yapıların bitmişlik, bitmemişlik / sürme, hal / sonuç, tamamlanmışlık görünüş türlerini belirtip belirtmediği tespit edilmiştir. Çalışmanın sonucunda, Eski Türkçe, Türkiye Türkçesi ile Anadolu ağızları, Hakas Türkçesi ve Japoncada zaman ekleri olarak bilinen eklerin özellikle birleşik yapılarda görünüş işaretleyiciliği görevi üstlendiği, sözlüksel görünüş türünün ise cümle içindeki çeşitli işaretleyicilerden ziyade yardımcı fiillerde ortaya çıktığı tespit edilmiştir. Çalışma sonunda elde edilen bulguların Türkçe dil bilgisi çalışmalarına ve Türkçe Japonca karşılaştırmalı çalışmalara katkı sağlayacağı beklenmektedir.
Akkirmanİ'nin Şerhu Atbaki'l-Atbak isimli eserinin tahkiki

Akkirmani'nin Şerhu Atbaki'l-Atbak isimli eserinin tahkiki adlı tezimizin amacı, bir Osmanlı alimi tarafından Arapça olarak kaleme alınan edebi eserlerden birinin ortaya çıkarılmasıdır. Akkirmani'nin kütüphanelerde yazma halinde bulunan Şerhu Atbaki'l-Atbak adlı eserini, tahkik kurallarına uygun bir şekilde basıma hazır hale getirerek ilim dünyasının, özellikle de Arap Edebiyatı, Arap dili ve Belagatı Bilim Dalı mensupları ile günümüzdeki ve gelecekteki belagat ilmi, Arap dilbilgisi meraklılarının ve genel olarak dil bilimleri ile ilgilenenlerin istifadesine sunmaktır. Bu amacı gerçekleştirmek için, tezimizi bir giriş, üç bölüm ve tahkikli metin kısımlarına ayırdık:Girişte, Arap edebiyatının tarihi ve çeşitleri, bu edebiyat içerisinde yer alan hutbe, makameler ve makaleler tarihi hakkında bilgi verdik. Arap dilinin Osmanlı devleti döneminde nasıl bir seyir izlediğini inceledik. Birinci bölümde, Atbaku'l-Atbak'ın yazarı olan Ebu İshakzade Esad Efendi'nin hayatı, eserleri ve yaşadığı dönem hakkında bilgiler verdik. Daha sonra tezimizin konusu olan Şerhu Atbaki'l-Atbak ın müellifi Akkirmani'nin hayatı, eserleri ve yaşadığı dönem hakkında bilgiler verdik. İkinci bölümde, Şerhu Atbaki'l-Atbak'ın tanıtımına ve değerlendirmesine yer verdik. Ayrıca bu kısımda eserin adı ve Akkirmani'ye nispetini inceledik. Daha sonra Akkirmani'nin şerhte izlediği metodu tespit etmeye çalıştık ve kullandığı kaynaklar hakkında bilgi verdik. Son olarak çalışmamızda takip ettiğimiz tahkik metodunu anlattıkÜçüncü bölümü tahkikli Metin kısmına ayırdık. Bu bölümde, tahkik / edisyon-kritik kurallarına uygun olarak metnin transliterasyonunu yaptık.
Akhisar ilçesi yeradları

'Akhisar İlçesi Yeradları' adlı bu tez, 1/25000 ölçekli Akhisar haritasında geçen 2088 yer adı üzerine yapılmış bir toponimi çalışmasıdır. Tezin Giriş bölümü Akhisar'ın tarihi ve coğrafyası ile ilgili genel bilgileri içermektedir. Tezin Birinci Bölümünde yer adları Oykonimler, Oronimler, Horonimler, Dromonimler, Agronimler ve Hidronimler olmak üzere türlerine göre sınıflandırılmıştır. İkinci Bölümde tezde geçen yer adları, adların anlamları ve kaynakları açısından leksik-semantik incelemeye tabi tutulmuştur. Tezin Üçüncü Bölümünde tezde geçen yer adları basit, türemiş ve birleşik yer adları başlıkları altında dilbilgisel olarak incelenmiştir. Sonuç kısmında elde edilen bilgilerden yola çıkılarak genel bir değerlendirme yapılmıştır.
Kazakistan'lı şair Mirjakıp Dulatoğlu'nun Oyan Kazak kitabının Türkiye Türkçe'sine aktarması ve metin içinde geçen Arapça ve Farsça kelimelerin gramer incelemesi

üzerinde çalışma yaptığımız metin 1910 yılında yazılmıştır ve o yıllardaki Kazak halkının hayatı. medeniyeti hakkında genel bilgiler vermektedir. Aynen Türkiye Türkçe- si'ndeki gibi. Kazak Türkçesi'ne de Arap ve Fars dillerinden birçok kelimeler girmiştir. Bu çalışmanın esas amacı, ünlü Kazak şairi Mirjakıp Dulatoğlu'nun şiirlerini Türkçe'ye aktararak. Türk Dünyası ' na tanıtmak ve Arapça ve Farsça kelimelerin gramer incelemesi ile Kazak Türkçesi özelliklerini ortaya koymaktır. Bu çalışmanın ilk bölümünde Latin harfleri ile metnin Kazakça ' sı. ikinci bölümde Türkiye Türkçesi'ne aktarılmış şekli veri İmiştir. üçüncü bölümde de Arapça ve Farsça kelimelerin gramer incelemesi yapılmıştır. Sonuç olarak. bu çalışmada Arap ve Fars kökenli kelimelerin Kazak Türkçesi'nin dilbilgisi kurallarına göre çok değişikliklere uğradığı görülmektedir. Ayrıca. bu kelimeler Kazak Türkçesi'nin zenginleşmesinde büvük rol ovnamıstır.
Syntactic and semantic analysis of positional purpose and reason clauses in Turkish

Bu çalışmada, Türkçe'de amaç ve neden gösteren ilgeç yantümcelerinin sözdizimsel ve anlambilimsel özelliklerinin betimlenmesi amaçlanmıştır. Genel olarak, geleneksel yaklaşımla hazırlanmış olan Türkçe dilbilgisi kitaplarında bu alanda yapılan çalışmaların yetersiz olduğu göz önüne alınarak, kapsamlı bir çalışma yapılmıştır. Giriş bölümünde araştırma problemi tanıtılmış, çalışmanın amaçlan, veri tabanının ne biçimde oluşturulduğu ve sınırlamalar belirtilmiştir. I. bölümde, tarihsel olarak sözcük türlerine yaklaşımlara değinilmiş, Türkçe'de ilgeç kavramının nitelikleri üzerine yapılan çalışmalara yer verilmiştir. n. bölümde, amaç ve neden gösteren ilgeç yantümcelerinin sözdizimsel özellikleri incelenmiştir. Amaç ve neden gösteren ilgeç tümcelerin iç yapısı çizilmiş, sözdizimsel kısıtlamalar ve dilbilgisel olarak kabuledilemeyen yapılar bu bölümde betimlenmiştir. III. bölümde, amaç ve neden gösteren ilgeç yantümcelerinin anlambilimsel özellikleri tartışılmıştır. Amaç, neden ve sebep kavranılan tanımlanmaya çalışılmış, anlambilimsel olarak kabul edilebilir tümcelerin kurulmasında rol oynayan unsurlar üzerinde durulmuştur. Ayrıca, Türkçe'de ilgeç yantümceleri dışında amaç ve neden gösteren farklı yapılardan örnekler verilmiştir.
Galimcan Gıylman'ın 'Sabantuy' adlı derlemesinin gramer incelemesi

Tez konum olan 'Sabantuy' adlı kitap, Galimcan Gıylman tarafindan toplanıp derlenmiştir. Kitapta edebi icat ile uğraşan ve 'Sabantuy' gazetesi sayfalarında Sürekli yayımlanan, Tatar çocuklarının şiirleri, masalları, hikayeleri derlenip sunuldu. Bu kitap tataristan Kitap Neşriyatı tarafindan 1993 yılında Kazan'da basılmıştır. Bu çalışma transkripsiyon, aktarma, gramer ve sözlük kısımlarından oluşmaktadır. Transkripsiyon: Tatar Türkçesinde, Türkiye Türkçesinden farklı olarak h, e, n, ğ, w sesleri yer almaktadır. Aktarma: Bu eser, küçük yaştaki okul çocuklarının şiir ve masallarını ortaya çıkarıp onları edebiyata teşvik etmek amacıyla meydana getirilmiş bir yapıttır. Bu derlemeler 'Sabantuy' gazetesinin sayfalarında yayımlanan hikayeler, masallar ve şiirlerdir. 'Sabantuy' gazetesinin başmuharriri Robert Mirjnullin eserin önsözünde; gazetede daima şiir, hikaye ve masalların yayımlandığını, edebi kabiliyeti olan çocukların eserlerine yer verildiğini, Tatar çocuklarının şiir gönüllü olduğunu belirtiyor. Kitabın tamamında, halk arasından seçilmiş yetenekli çocukların samimi, içten ve halk diliyle yazdıkları şarkı, şiir, masal, hikayeleri görüyoruz. Gramer: Tatar Türkçesinin gramer yapısı metne bağlı kalınarak sınırlı bir şekilde sunulmuştur. Fonetik, morfolojik, sintaks bölümlerinden oluşmaktadır. Sözlük: Metinde geçen ve anlamı bilinmeyen kelimeler bu bölümde yer almaktadır.
İlköğretim 6, 7 ve 8. sınıf Türkçe dersi öğrenci çalışma kitaplarında yer alan dil bilgisi etkinlikleri üzerine bir inceleme

Bu çalışmanın amacı, 6-8. sınıf Türkçe dersi öğrenci çalışma kitaplarında yer alan dil bilgisi etkinliklerinin kazanımlara uygunluğunun belirlenmesi ve farklı yayınevlerinin öğrenci çalışma kitaplarının dil bilgisi etkinlikleri açısından karşılaştırılmasıdır. Çalışma tarama modelinde yapılan bir çalışmadır. Çalışmanın evrenini 2628 Sayılı Tebliğler Dergisi'nde kullanımı uygun bulunarak adı yayımlanan ilköğretim 6, 7 ve 8. sınıf Türkçe dersi öğrenci çalışma kitapları oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise Milli Eğitim Bakanlığı'nın 6, 7 ve 8. sınıflar için ücretsiz dağıtım yaptığı üç yayınevinin toplam dokuz öğrenci çalışma kitabı oluşturmaktadır. Çalışmada, örneklemi oluşturan MEB Yayınları, Koza Yayınları ve Pasifik Yayınları'nın 6, 7 ve 8. sınıf öğrenci çalışma kitaplarında yer alan dil bilgisi etkinliklerinin sayıları belirlenerek yayınevleri arasında bir farklılık olup olmadığına bakılmış; Türkçe öğretimi programındaki dil bilgisi kazanımlarını karşılama durumları incelenmiştir. Üç yayınevinin çalışma kitapları, etkinliklerde bulunan resimler; dil bilgisi konularına verilen ağırlıklar; dil bilgisi konularının sınıflandırılması; dil bilgisi konularının işleniş sıraları; etkinliklerde bulunan örnek uygulamalar ve kullanılan terimler bakımlarından değerlendirilerek karşılaştırılmıştır. Yapılan bu araştırma sonucunda, öğrenci çalışma kitaplarında yer alan dil bilgisi etkinlik sayılarının yayınevlerine göre değişiklik gösterdiği belirlenmiştir. Öğrenci çalışma kitaplarındaki etkinliklerin Türkçe öğretim programındaki kazanımları karşıladığı ancak resimleme ve örnek uygulamaya yer verme açılarından yetersiz olduğu tespit edilmiştir. Dilbilgisi konularına verilen ağırlıklar bakımından üç yayınevine ait 6, 7 ve 8. sınıf çalışma kitaplarının paralellik gösterdiği ancak dil bilgisi terimleri açısından yayınevleri arasında bir tutarlılık bulunmadığı belirlenmiştir. Elde edilen bulgulara bağlı olarak Türkçe dersi çalışma kitaplarının dil bilgisi etkinlikleri hazırlanırken daha özenli bir yaklaşım içerisinde olunması gerektiği önerilmiştir.
Gabusname (1-24 Bölüm) transkripsiyon, tercüme, metnin dil özellikleri, sözlük

Bu tez; 'Gabusname' adı altında Azerbaycan Türkçesi'ne Rahim SULTANOVUNDUR ve Ekrem CEFER tarafından 1989'da Bakü'de Kiril alfabesiyle ilk kez çevirisi yapılarak, yayımlanmış meşhur 'Kabusnante' üzerindeki çalışmayı ihtiva eder. Adı geçen bu kitapta, doğu kültür dairesinin içtimai, edebi, siyasi ve ahlaki birçok niteliği göze çarpmaktadır. İhtiyar bir babanın oğluna vasiyetnamesi gibi yazılan bu kitap, ihtiva ettiği konular bakımından bir siyasetname ve ahlak kitabı olarak da kabul edilebilir. Kısa öğütler, ders verici hikayeler ve açıklamalardan oluşmuş kitap, mensur türde yazılmış olup aralara rubai ve beyitler serpiştirilerek süslenmiştir. Kitapta verilen bilgiler 44 başlık altındadır. Her başlığı bir bölüm kabul kabul edilirse bu tez, bu kitabın ilk 24 bölümü üzerindeki çalışmalardan oluşur. Tez çalışması; transkripsiyon, tercüme, metnin dil özellikleri, sözlük olmak üzere dört ana gruba ayrılmaktadır: Metnin transkripsiyonu tek numaralı sayfalara yerleştirilmiştir. 32 harfli Azerbaycan Türkçesi alfabesinde Türkiye Türkçesi'nden farklı olarak; 'kapalı e' , 'gayın' ve 'hı' sesleri bulunur. Bunların dışındaki bütün sesler aynıdır. Tercüme bölümü, Kabusname ve yazarı hakkındaki mülahazalar, önsöz, kitabın 1-24 fasılları ve fasıllarla ilgili son notların Türkiye Türkçesi ile ifade edilişine ait kısımdır. Transkripsiyonla karşılıklı sayfalara yerleştirilmiştir. Eldeki kaynaklarla kısmi olarak yapılan mukayeseler bu sayfaların altlarına ek dipnot olarak kaydedilmiştir. Metnin Dil Özellikleri bölümü, Azerbaycan Türkçesi'nin genel gramer çalışmasını ihtiva etmez. Çalışılan metinle sınırlı bu bölüm; başlıca ses değişimlerini ve karakteristik özellikleri kaidelerine göre inceleyen alt bölümlerden oluşur. Sözlük bölümünde, metindeki anlamı bilinmeyen kelimeler anlamlarıyla ait oldukları yerler gösterilerek verilmiştir. Ayrıca, ikilemeler, bir alt bölüm olarak ilave edilmiştir.
Baburname'de birleşik fiiller

Bu çalışmada, Çağatay sahasının en önemli nesir örneklerinden biri olan Baburname'de geçen birleşik fiiller tespit edilmiş, eserden örneklerle tanıklanmış, yapı bakımından sınıflandırılmış ve sözlük anlamları verilmiştir. Giriş bölümünde, Çağatay Türkçesi, Babur'un hayatı ve çalışmamızın dayandığı eser Baburname hakkında bilgiler verilmiş, birleşik fiil tanımı ve tasnifi üzerinde kısa açıklamalar yapılmıştır. Çağatay Türkçesindeki birleşik fiiller kısaca tanıtılmıştır. Çalışmanın ana bölümünde Baburname'de geçen birleşik fiiller sınıflandırılmış, her bölümde birleşik fiilin sözlük anlamı verilmiş ve Baburname'de tespit edilmiş olan tanıklarla tanıklanmıştır. Sonuç bölümünde ise çalışmanın sonucunda elde edilen bulgular değerlendirilmiş, yapılan yeni tespitlerden söz edilmiştir. Tespit edilen birleşik fiillerin alfabetik bir dizini çalışmanın sonuna eklenmiştir.
Arap gramerinde irabta mahalli olan ve olmayan cümleler

'Arap gramerinde i rabta mahalli olan ve olmayan cümleler' adlı çalışmamızda nahiv ilminin en önemli konularından biri olan cümlenin, nahiv ve i rabdaki konumunu belirlemeye ve nahivcilerin cümlenin i rabına olan yaklaşımlarını ortaya koymaya çalıştık. Çalışmamızda, i rabta mahalli olan ve olmayan cümlelerin tespiti, bu cümlelerintanıtılması, i rabta mahallinin olup olmadığı tartışmalı olan cümlelerin deliller ışığında değerlendirilmesi ve Arap gramerinde bir cümlenin i rabta mahallinin olup olmadığındanneyin kastedildiğini ele aldık. Ayrıca bu çalışmada kısaca cümleden, cümlenin kuruluş yollarından, cümleninunsurlarından, cümlenin kısımlarından ve Arap dilinde i rab olgusundan da bahsettik. Çalışmamız esnasında, mananın bütünlüğü için cümlenin ibare içerisindeki durumunun en az müfret kelimenin cümle içerisindeki durumu kadar önemli olduğunu gördük. Ancak buna rağmen klasik nahiv alimlerinin cümle konusuna ya hiç değinmedikleriniya da sadece kelime ile bağlantısı söz konusu olduğu zaman değindiklerini ve bu sebeple de modern dilciler tarafından eleştirildiklerini fark ettik. Yine çalışmamızda, nahivcilerin i rabta mahalli olan ve olmayan cümlelerin sayısı hakkında ihtilaf halinde olduklarını tespit ettik. Fakat bu ihtilafın daha çok yüzeysel ve tasnifte olduğunu da gördük. Örneğin bazı nahivciler haber olarak gelen cümleyi bir başlık altında ele alırken diğer bazı nahivciler bunu üç başlık altında ele almışlardır. Yine çalışmamızda, bir cümlenin i rabta mahallinin olup olmadığını tespit ederken, cümlenin müfretle te'vil edilip edilmediğine yani başka bir cümlenin unsuru olup olmadığınabakıldığını gördük. Yine çalışmamızın sonucunda i rabta mahalli olmayan cümlelerin sayısınınyedi, i rabta mahalli olan cümlelerin sayısının da on olduğunu tespit ettik.
Ortaokullarda dil bilgisi öğretim sürecinin yapılandırmacı yaklaşım açısından değerlendirilmesi

Bu araştırmada ortaokullarda dil bilgisi öğretim sürecinin yapılandırmacı yaklaşım açısından değerlendirilmesi yapılmıştır. Araştırma sürecinde nitel araştırma yöntemlerinden betimsel analiz yöntemi, nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Ortaokullarda dil bilgisi öğretim süreci, öğretmenlerin cinsiyet ve meslekte çalışma sürelerine göre karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Ayrıca öğretmenlerin süreçteki uygulamaları tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırma süresince öğretmenlerin görüşlerine de başvurulmuştur. Bu amaçla öğretmenlere açık uçlu sorulardan oluşan mülakat formu uygulanmıştır. Araştırmanın çalışma evreni 2012- 2013 eğitim-öğretim yılı Kayseri ili merkez ilçelerindeki ortaokullarda görev yapan Türkçe öğretmenlerinden oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise bu okullardan teadüfi yöntemle seçilen ortaokullarda görev yapan Türkçe öğretmenlerinden oluşmaktadır. Araştırmada F testi, derecelendirme analizi, ve t-testi kullanılmıştır. Araştırma sonucuna göre ortaokullarda dil bilgisi öğretim süreci yapılandırmacı yaklaşıma açısından değerlendirildiğinde öğretmenlerin cinsiyet yönünden bir maddede farklılık gösterdiği ve meslekte çalışma sürelerine göre ise on maddede gruplar arasında farklılaşma olduğu tespit edilmiştir. Görüşme yapılan öğretmenlerin büyük bir bölümü dil bilgisi konularını kendileri anlatıp öğrencilere not ettirdikten sonra öğrenci çalışma kitabı etkiliklerini yaptırdıklarını ifade etmişler ve dil bilgisi öğretimi esnasında en çok düz anlatım ve soru cevap tekniğini kullandıklarını belirtmişlerdir.
Sinan Paşa'nın Maarif-name adlı eseri üzerine bir gramer çalışması

Eski Anadolu Türkçesi, Doğu Türkçesi'nden Batı Türkçesi'ne geçerken Doğu Türkçesi özelliklerini devam ettirmekle beraber Oğuzca şekillerinin kendini Anadolu sahasında yazı dilinde yerleştirdiği bir dönemin başlangıcıdır. Bu başlangıç, Doğu Türkçesi'nden ayrılıp yavaş yavaş yerleşik hayata geçtiğimiz için kullanmış olduğumuz kelimelere de bu yerleşik hayatın bazı özellikleri yansımış oluyor. Bunlar: Kök-ek uyumsuzluğu... dikkat itsen bulursın ki bir habis oimagil 183/ 13 '-sa gerek' gereklilik ifadesi, gelecek zaman fonksiyonunu üstlenmiştir.... yıllarla yır altında kalsan gerek ve cemi c -i azan çürüyüp toprak olsa gerek 44/3, iki gözüm diyü sevdüklerün gözlenin yumsalar gerek ve üstüne toz kondurmayanlar toprağa gömseler gerek 171/ 10 'Vmak gerek' yalnızca Teklik III. şahıs için değil diğer şahıslarla da kullanılmıştır.... elbette şum bilmek gereksin ki zahmet çekmeyince iş olmaz 43/1 1. '-up tur' Öğrenilen geçmişş zaman ifadesi sadece Teklik III. şahıs için değil, diğer şahıslarla da kullanılmaktadır.... düşüp turursın 72/4, olup tururlar 90 /16, inanup tururam 199/ 5 Bugün gereklilik için kullanılan -malı, -meli metinlerimizde -malu, -melü şeklinde karşımıza çıkmaktadır. Ancak bu yapı, daha çok gelecek zaman ifade etmektedir... vakti şoi kadar geçürdük hasad vaktinde anmalu olduk, sakalumuz ağardı hiç ahiri yok anmalu olduk, sakalumuz ağardı hiç ahiri yok fesadumuzun gitmelü olduk 45/4, bir ulu padişaha elçi göndermelü olalar 269/ 1 1
Divanü Lugati't-Türk'te fiil yapımı

İGiriş? bölümünde Divanü Lugati't-Türk'ün içeriği, yapısı, üzerinde yapılan çalışmalar hakkında bilgi verilmiştir. Fiil Yapımı bölümü iki kısımdan meydana gelmektedir. Öncelikle Fiilden Fiil yapımı değerlendirilmiş, ikinci kısımda isimden fiil yapımı ele alınmıştır. Bu iki kısımda da türemiş fiiller ve bazen fiil türetme eklerini ihtiva eden türemiş kelimeler türeme biçimleri bakımından değerlendirilmiştir. Türeme şekillerine dair yapılan tasarılar kaynaklar ile tanıklanmış; farklı görüşler de ayrıca belirtilmiştir. Türemiş fiillerin Moğolca denklikleri ayrıca verilmiştir. Divanü Lugati't-Türk'te yer alan tüm türemiş fiiller tüm cümle örnekleri ile birlikte verilmiştir. Türetme yapılan eklerin fonksiyonlarına da değinilmiştir. Türemiş fiiller değerlendirilirken Divanü Lugati't-Türk'teki şeklinden farklı bir biçimde ele alındığında metindeki asıl şekil dipnotta belirtilmiştir.